text:
- TIOTAL
- Caisteal Ghleann Garaidh, Loch Omhaich
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_4410
- ÀITE
- Inbhir Garadh
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mo Naomhaig
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 36205
- KEYWORDS
- caistealan
tobhta
Cairt-phuist de Chaisteal Ghleann Garaidh, Loch Omhaich.
Tha Loch Omhaich air fear de thrì lochan sa Ghleann Mhòr, is tha e eadar Loch Lòchaidh is Loch Nis. Tha 4 mìle (6½ km) de dh'fhaid agus beagan gann air leth-mhìle (1km) de leud ann. Tha Abhainn Garaidh a' sruthadh a-steach ann bhon iar agus tha Abhainn Omhaich ga cheangal ri Loch Nis dhan ear-thuath, na phàirt de Shligh' Uisge a' Ghlinne Mhòir. Tha Loch Lòchaidh, Loch Omhaich agus Loch Nis uile air an ceangal ri chèile leis a' chanàl seo a thogadh le Tòmas Telford (1757-1834). Chaidh pàirt dheth fhosgladh ann an 1822 ach cha deach crìoch a chur air a' chanàl air fad gu 1847.
Tha Caisteal Inbhir Garaidh air cladach an locha, mu leth-mhìle an ear air clachan Inbhir Garaidh. Thogadh an caisteal tràth san t-17mh linn mar dhaingneach do Chlann Dòmhnaill. Chaidh a losgadh leis an t-Seanalair Monck ann an 1654 ach chaidh ath-thogail na dhaingneach. Dh'atharraich seilbh a' chaisteil aig àm ar-a-mach nan Seumasach ann an 1715 agus rinn am Prionnsa Teàrlach tadhal air rè an ar-a-mach 1745. Ann an 1746, chaidh an caisteal a sgrios le saighdearan Diùc Chumberland agus cha deach a thogail tuilleadh. An àite sin, chaidh aitreabh mòr ùr a thogail faisg air làimh agus an-diugh 's e Taigh-òsta Caisteal Ghlinn Garaidh a th' ann. Tha tobhta a' chaisteil ann an gàrradh an taigh-òsta.
Air cladach an iar an locha lorgar carragh-cuimhne le ìomhaigh de chinn sgoilte seachdnar dhaoine air an snaidheadh oirre. Chaidh a togail ann an 1812 mar chuimhneachan air rud, 's dòcha, a thachair mu 1663. Tha an sgeulachd ag aithris gun deach dithis mhac, le ceannard MhicDhòmhnaill, a mhurt ann an aimhreit le uncail dha agus na sianar mhac aige. Chaidh òrdugh a chur mu sgaoil ach an deigheadh na seachdnar seo a mhurt mar dhìoghaltas, agus nochd trì fichead fear aig taigh an t-seachdnar airson cur às dhaibh. Chaidh na cinn aca a thoirt dhiubh agus an glanadh ann an tobar faisg air làimh, mus deach iad an toirt seachad mar dhuais do Cheannard Inbhir Garaidh. 'S e 'Tobar nan Ceann' a th' air an tobar bho àm sin


c: text/html

text:
- TIOTAL
- Buidheann dhaoine taobh a-muigh Ionad-obrach Ccloiche Fhriseil air Sràid na h-Acadamaidh
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_XII_10
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1890an; 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11497
- KEYWORDS
- Ionad-obrach cloiche
Sràid na h- Acadamaidh
saoir
Ionad-obrach cloich-ghràin
Queensgate
malairtean
Buidheann dhaoine taobh a-muigh Ionad-obrach Cloiche Fhriseil air Sràid na h- Acadamaidh, Inbhir Nis. Air cùl Ionad-obrach na Cloiche chithear togalaichean Stiùbhart & Mac Ghill Eathain (saoir). Tha an sanas fiodha san dealbh a' comharrachadh Ionad-obrach na Cloich-ghràin ann an Queensgate, mu choinneimh Oifis a' Phuist
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Caisteal Chiosmuil
'S e caisteal ann am Barraigh, Alba a tha Caisteal Chiosmuil no Caisteal Chiosamuil.[1]
B' e dachaigh ceann-cinnidh Chlann MhicNèill a bha ann, ach a-nis tha e air mhàl do dh'Àrainneachd Eachdraidheil Alba fad mìle bliadhna. Lorgar e ann am meadhan a' bhàigh mu 100m air falbh bho laimrig ann am Bàgh a' Chaisteil ann am Barraigh.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh a thogail anns na Meadhan-Aoisean agus tha a chiad iomradh sgrìobhte a' nochdadh anns an 16mh linn.[2] 'S e an aon chaisteal cudromach bho na meadhan linntean a mhair sna h-Eileanan Siar.[3] Tha an t-ainm Caisteal Chiosamuil a’ ciallachadh ‘caisteal creag an eilein bhig’.[3]
A' faighinn ann[deasaich | deasaich an tùs]
Gheibhear luchd-tadhail ann le turas goirid ann an eathar bho Bàgh a' Chaisteil.
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ 'Ciosamuil' an litreachadh aig Àrainneachd Eachdraidheil Alba. Leughte 28 Ògmhios 2016.
- ↑ McDonald, R. Andrew (1997): The Kingdom of the Isles: Scotland's Western Seaboard c.1100-c.1336.. East Linton, East Lothian, Alba: Tuckwell Press, td. duilleagan 236-237. ISBN 1-898-41085-2.
- ↑ 3.0 3.1 Fios bho Àrainneachd Eachdraidheil Alba air Caisteal Chiosmuil. Leughte 28 Ògmhios 2016.


text:
Alison Lang
'S e sgrìobhadair Gàidhlig a th' ann an Alison Lang.
Sgrìobh i colbh ann an Cothrom, iris le CLI.
Susbaint
Foillseachaidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Cainnt na Caileige Caillte (2009)[deasaich | deasaich an tùs]
- cruinneachadh de sgeulachdan goirid
- air a' gheàrr-liosta airson Ciad Leabhar na Bliadhna leis a' Saltire Society ann an 2009.[1]
San Dùthaich Ùir (2011)[deasaich | deasaich an tùs]
- 2011. San dùthaich ùir. Sandstone Press 978-1-905207-75-6
- Geàrr-iomradh: Theich pàrantan Anna às an t-seann dùthaich. San dùthaich ùir tha iad bochd, a màthair a’ dèanamh obair shuarach, a h-athair gun obair agus Marguerite, piuthar a' mhàthar, a b’ àbhaist a bhith na seinneadair opera, a-nis a’ lorg dhòighean eile a bhith a’ tighinn beò. Tha iomadh ceist aig Anna, ach tha iomadh rud nach inns a pàrantan dhi
Cho Snog 's a Tha Thu (2015)[deasaich | deasaich an tùs]
- 2015. Cho snog 's a tha thu. Sandstone Press 978-1-910124-78-9
- Geàrr-iomradh: Eil fhios agad cò tha a’ bruidhinn riut air an eadar-lìon? Eil e gu diofar cho fad ’s a tha iad snog? Bidh Naomi a’ cur cus earbsa ann an daoine, agus anns an app a chruthaich i, Snog, a tha a’ brosnachadh modh is coibhneas air-loidhne. Tha tòrr aice ri ionnsachadh
- Nobhail anns an sreath 'Lasag' airson òigridh. Tha gearr-iomraidhean Beurla agus faclairean ann do luchd-ionnsachaidh.
- Air a' gheàrr-liosta airson Duais Dhòmhnaill Meek 2015.
An Aisling (2016)[deasaich | deasaich an tùs]
Sgrìobhaidhean cuideachd ann an
- The Scotsman
- Gath
- The Sandstone Review
- An Claigeann aig Damien Hirst 2
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Fios mu Land aig Sandstone Press


text:
8 an Dùbhlachd
'S e 8 an Dùbhlachd an 342mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (343mh ann am bliadhna-leum). Tha 23 làithean air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1542 - Màiri I, Ban-rìgh Alba ann an Luchairt Ghleann Iucha.
- 1832 - Bjornstjerne Martinus Bjornson, sgrìobhadair.
- 1923 - Rudolph Pariser, ann an Harbin. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 1947 - Thomas R. Cech, ann an Chicago. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1681 - Gerard ter Borch, ann an Deventer. Peantair às na Tìrean Ìsle.
- 1818 - Johan Gottlieb Gahn, ceimigear às an t-Suain.
- 1929 - José Vicente Concha, san Roimh. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 1970 - Christopher Kelk Ingold, ceimigear Sasannach.
- 1980 - Chaidh John Lennon, seinneadair anns Na Beatles, a mharbhadh.
- 2013 - John Warcup Cornforth, ceimigear à Astràilia.
- 2016 - John Glenn, ann an Columbus. Saighdear, paidhleat, speuradair agus neach-poileataigs às na Stàitean Aonaichte.


text:
An t-Òban
Tha An t-Òban na bhaile agus na cheann-ùidhe turasachd air a bheil fèill mhòr air an Iar-Ghaidhealtachd. 'S e An t-Òban am prìomh-bhaile airson Lathurnach, agus tha e suidhichte ann an taobh a tuath Comhairle Earra-Ghàidheal agus Bhòid. Tha a' Ghàidhlig aig deich sa cheud duine anns a' bhaile is cha do rugadh dà sa cheud den dhaoine seo ann an Alba. 'S e port cudromach a th' ann leis an dà chuid bàtaichean-èisg agus na h-aiseagan aig Caledonian Mac a' Bhriuthainn a' siubhal ris na h-eileanan bhuaithe. Canaidh muinntir an Òbain gur e am prìomh-bhaile neo-oifigeil na h-iar-Ghaidhealtachd ach cha ghabhadh muinntir a' Ghearasdain ris an sin.
Cruinn-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
Tha baile an Òbain, 's e sin am bàgh (òb) beag, air a shuidheachadh air bàigh aig ceann a deas An Linne Lathurna, mu choinneamh Cearrara agus ann an amharc eilean mòr Mhuile. 'S e am baile as motha a th' ann eadar Baile Eilidh is an Gearasdan.
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh am Mòd Nàiseanta a chumail san Òban anns na bliadhnaichean 1892 (b’ e siud a’ chiad Mòd riamh), 1893, 1894, 1898, 1906, 1920, 1926, 1934, 1953, 1962, 1970, 1978, 1992, 2003, 2009 agus 2015.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Laurinburg (North Carolina)[1]


text:
Aspergillus
'S e Aspergillus gnè de timcheall air 200 fungas a lorgar air feadh an t-saoghail. Eu-coltach ri beirmean, a tha nan ceallan singilte coccobacilli, tha Aspergilli nam fungasan fileamaideach (caothruaidhean) air an dèanamh a slabhraidhean cheallan, air a bheilear a' toirt hyphae. Lorgar ann an arbhair agus aolach iad.
Chaidh Apergillus a chlàradh an toiseach ann an 1729 leis an t-sagart agus eòlaiche bith-eòlais Eadailteach Pietryo Antonio Micheli. Thug cumadh an fhungais aspergillum (crathadair uisge naoimh) an cuimhne Mhicheili agus e ga choimhead fo phrosbaig agus s ann mar sin a fhuair an gnè ainm.


text:
- TIOTAL
- Litir gu Grannd bho Anndra Mac an Tòisich, 4 Lùnastal 1904
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_GRANT_979_65_007_001
- DEIT
- 1904
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis (stuth làmh-sgrìobhte)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6572
- KEYWORDS
- fìdhlearan
fìdhlean
slatan-iasgaich
litrichean
Is ann à Battangorm, Drochaid Chàrr, a bha Alasdair Grannd (1856 - 1942). 'S ann o ainm a'bhaile a thàinig far-ainm a'Ghranndaich - 'Battan'. Dh'ionnsaich e mun dà ùidh as motha a bhiodh aige na bheatha an tòiseach nuair a bha e na bhalach - fìdhlearachd agus iasgach. Dh'fhàs e air leth math air an dà chuid; mar iasgair-slaite chruthaich e slat-iasgaich air an robh an 'Grant Vibration Rod' agus mar fhìdhlear, bha e na cheannard air Comann nan Srath Spè is Ruidhle Gàidhealach (Highland Strathspey and Reel Society) fad cha mhòr 40 bliadhna agus bha e cuideachd na eòlaiche air togail fhìdhlean. Chruthaich e an seòrsa fhìdhle air leth ann an cruth cruinn air a bheil 'Rondello'. Chithear eisimpleir de slat-iasgaich, fidheall agus Rondello a'Ghranndaich ann an Taigh Tasgaidh is Gailearaidh Inbhir Nis.
Chaidh an litir seo, leis a'cheann-latha 4 Lùnastal 1904, a chur gu Grannd le Anndra Mac an Tòisich, 5 Barraid Thelford, Inbhir Nis. B'e Mgr Mac an Tòisich Rùnaire Urramach Comann nan Srath Spè is Ruidhle Gàidhealach. Tha e a'sgrìobhadh airson innse gun deach coinneamh a bha gu bhith ann a chur dheth. Tha Mgr Mac an Tòisich a'toirt iomradh air tinneas sùla a bh'air Mgr Grannd bho chionn goirid cuideachd


text:
Corcaigh
Is e Corcaigh an t-ainm air Cathair agus Contae Èireannach.[1] Tha Corcaigh suidhichte an Contae Chorcaí, Còigeamh Mumhan, ainm a tha sònrachadh iar-dheas na h-Èireann.
Susbaint
Cathair Corcaigh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Cathair Corcaigh an dara chathair as motha ann an Èirinn. Chaidh a stèidhicheadh le na Lochlannaich air bad de eileanan beaga agus boglachan aig inbhir na Lí. Rè ùine, thogadh talmhainn eadar na h-eileanan nàdurra le cuir crèadha as grunnd na h-aibhne air bogalaich eadar na h-eileanan. O cionn 's gun deach a leasachadh tràth mar seo, chan eil làr a' bhaile ach beagan meatair os cionn barr na mara agus leanaidh abhainn na Lí slighe luibheach tron bhaile.
Tha obair àrc-eòlais, dèanta an co-bhonn le ath-leasachadh air lorg ballan-bhruaich dèanta à fiodh daraich, a chaidh air gearradh mu 1070. Tha obair àrc-eòlais eile air dearbhadh gun togadh cuid de na longan Lochlannaich as darach Èireannach.
Drochaidean: Tha coir is dusan drochaidean thar an Li anns a' bhaile, na measg Drochaid Uí Cleirig a chaidh air togail an 1776.
Foghlam: Tha Colaisde de Oilthigh Nàiseanta na h-Èireann aig Corcaigh (UCC), còmhla le Institiud Teicneolais (CIT) agus Colaisde na Malairte.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Seán Ó Loinsigh (1917 - 1999) Taoiseach.
- Seán Ó Riada (1931 - 1971) Ceòladair.
Contae Chorcaí[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an cairt dealbh a' comharrachadh na crìochan air Contae Chorcaigh


text:
Coonseil Hreishteilaght ny h-Ashoonyn Unnaneysit
She fer jeh ard-arganeyn ny h-Ashoonyn Unnaneysit ee Coonseil Hreishteilaght ny h-Ashoonyn Unnaneysit (Baarle: United Nations Trusteeship Council; Frangish: Le Conseil de tutelle des Nations unies). Va'n choonseil currit er bun er son reirey as stiurey ny thallooyn treishteilagh as currym as arrey ny cummaltee as shee as shickyrys yn dowan y dean eck. Ta dagh fer jeu seyr veih'n AU nish as ad fo hene-reiltys ny reiltys neuchroghagh. By eh Palau yn thalloo hreishteilagh s'jerree tra haink er y çheer shen dy ve ny steat neuchroghagh ren çheet stiagh 'syn AU ayns Mee ny Nollick 1994.


text:
Faisisteachas
'S e beachd-smuainealas agus gluasad poilitigeach a nochd san Roinn Eòrpa eadar An Cogadh Mòr agus An Dàrna Cogadh a th' ann am Faisisteachas.[1] ‘S ann às an fhacal Laideann fasc, tron Eadailtis fascio a tha an t-ainm, a tha a’ ciallachadh trus neo mulan.[2] Bha am Faisisteachas uabhasach làidir san Eadailt. Tha am Faisisteachas ag iarraidh deachdaireachd chorporra leis an eaconomaidh fo stiùireadh na stàite a cur air dòigh.[3]
Faic cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ain-Riaghailteachd • Calpachas • Co-mhaoineas • Faisisteachas • Marxachas • Lachasachd • Sòisealachd


text:
- TIOTAL
- A' sailleadh sgadan, Loch Baghasdail
- EXTERNAL ID
- QZP99_94052_04_08
- ÀITE
- Loch Baghasdail
- SGÌRE
- Uibhist a Deas
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Uibhist a Deas
- CRUTHADAIR
- I F Grant
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38631
- KEYWORDS
- iasg
sgadan
gnìomhachas iasgaich
sgoltadh
Bha gnìomhachas an sgadain cudromach ann an Alba san 19mh is tràth san 20mh linn. Cha robh an sgadan, air an robh na 'silver darlings', a' seasamh fada is bhathar agus,mar sin, bhathas ga chur ann an salainn airson a ghleidheil. An dèidh dhan iasg a bhith air a sgoltadh, bha e a' dol ann am barraillean làn salainn is ga phicleadh. Tha an dealbh seo, a thogadh ann an Loch Baghasdail, on chruinneachadh mhòr aig an Dotair I F Grannd, a' sealltainn na Gaidhealtachd tràth san 20mh linn
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
St. George’s
'S e prìomh-bhaile Ghreanada a tha ann an St. George's. Tha am baile suidhichte aig cois seann bheinn-teine timcheall air am port-mara aige. Tha an Oilthigh St. George's University an seo. Anns a’ bhliadhna 2004 rinn an cuairt-ghaoth "Ivan" sgrios mòr air a’ bhaile. Ach chaidh St. George's a thogail a rithist le cuideachadh eadar-nàiseanta, gu h-àraidh bho Canada, na Stàitean Aonaichte agus an t-Aonadh Eòrpach. Mar sin dheth b’ urrainn Cupa na cruinne Criogaid a bhith ann anns a’ bhliadhna 2007.


text:
Zen
'S e sgoil Bhùdach a th' ann an Zen (Sanscrit: Dhyāna; Sìonais: 禪, Chán; Bhiet-Namais: Thiền; Coireanais: Seon) a chaidh a stèidheachadh ann an Sìona anns a' chòigeamh linn agus a chuireas an cuideam as treasa air meòrachadh mar am prìomh rathad gu soillseachadh. 'S e Zen an t-ainm Seapanais air an sgoil, a chaidh a thar-litreachadh bhon t-Sìonais. A rèir an eachdraidh thraidiseanta, chaidh an sgoil a stèidheachadh leis a' mhanach, Bodhidharma, a thàinig a Sìona às na h-Innseachan.
Anns an latha an-diugh, 's e Soto (Sìonais: 曹洞, Cáo dòng) agus Rinzai (Sìonais: 临济, Lín jì) an dà sgoil as motha ann an Zen, a tha eadar-dhealaichte a thaobh feallsanachd agus stoidhle mheòrachaidh.


text:
- TIOTAL
- Fang chaorach aig Bothan Phreasmhurchrach
- EXTERNAL ID
- AB_SHEEPFANK_14
- ÀITE
- Baile Ùr an t-Slèibh
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Ceann a' Ghiùthasaich 's Innis
- DEIT
- 28 An t-Sultain 2007
- CRUTHADAIR
- Jamie Gaukroger
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 512
- KEYWORDS
- caoraich
cìobaireachd
Chaidh Bothan Phreasmhuchrach, a tha air a bhith air a ghluasad gu Taigh-tasgaidh na Gàidhealtachd, a thogail an toiseach tràth anns na 1900an aig Preasmuchrach faisg air Dail Chuanaidh le mu 65 maidean rèile a bha air an ath-chuartachadh.
Tha fang chaorach Bothan Phreasmhurchraich air a togail le cloich a chaidh a thoirt bho fhaing chloiche eile a bha faisg air Dail Chuanaidh,Siorrachd Inbhir Nis. Bha na fangaichean seo air an cleachdadh gus smachd a chumail air caoraich aig àm breith nan uan, àm rùsgaidh agus àm dupaidh


text:
Editors note: The Department of Gaelic Affairs submitted the following article in English and Gaelic in honour of Gaelic Awareness Month. Cape Breton boasts some of the strongest Gaelic communities on this side of the Atlantic. We hope those who speak Gaelic and those who wish they could enjoy this unique package which features Cape Bretoners who are working to preserve the historic language both here and abroad.
In the autumn of 2011, the then minister for learning, science and Scotland’s languages, the Hon. Dr. Alasdair Allan, MPS, announced that a bursary would be established for Nova Scotia Gaelic learners seeking an opportunity to improve their language skills in Scotland.
The bursary pays the cost of travel, food and accommodations for five individuals while they work to acquire a deeper knowledge of the Gaelic language and its culture. In this way, it supports part of the mandate of Bòrd na Gàidhlig (Scotland) to help sustain the acquisition of Gaelic outside of Scotland.
The 2014 winners of the bursary are Bernard Cameron, Beth Anne MacEachen, Amber Buchanan, Laura Stirling and Jennifer Richards.
• Bernard Cameron, a teacher at Bayview Education Centre in Port Hood, has been teaching Gaelic since 2000. His forefathers came to Mabou from Lochaber, Scotland: Beatons on his mother’s side; and on his father’s side, Alan Cameron from Giusachan, Loch Shiel. Cameron grew up in a Gaelic family and his children speak the language.
When asked why he chose teaching Gaelic as a profession, he responds with the pleasure there is in the continuous learning that comes with it, the opportunities for singing and storytelling in class.
When in Scotland, like the other winners, he will attend a short course at Sabhal Mór Ostaig, the Gaelic College on the Isle of Skye, but he hopes to visit Gaels in Lochaber and Moidart as well.
• Beth Anne MacEachen’s people came to Cape Breton from the Isle of Barra and Arisaig on the west coast of the Scottish Highlands, settling in Glendale, Inverness County, and Shenacadie, Cape Breton County. Her grandfather MacEachen and his parents were born in North Sydney. She herself was born in Howie Centre near Sydney River in a family where Gaelic was spoken and to her, the way of life, the stories and the first language of her grandfather were important and interesting, so much so that she has now been teaching Gaelic almost 10 years, first at Colaisde na Gàidhlig, St. Ann’s, under the tutelage of Hector MacNeil; and at Citadel High School, Halifax.
When she attended Cape Breton University, she had an opportunity to go to the college in Skye; now as a teacher herself, she would like to learn more about teaching methods from the instructors there.
• Amber Buchanan was born in Sydney and grew up in Sydney River. Her people on both sides are descended from Lewis and Harris folk on Cape Breton’s North Shore.
“My great-grandmother,” she will tell you, “is still living with Gaelic, along with her brother and sister.”
And Buchanan will tell you how she feels when she’s in a room full of Gaelic speakers, singers, storytellers: “alive and happy from the inside out!”
She particularly enjoyed working in Gaelic at the Highland Village in Iona last summer. Currently, she’s studying political science at CBU. While looking forward to making a connection with her ancestral homeland on this trip to Scotland, Buchanan would very much like to spend a year at Sabhal Mór when her little girl Sadie could have her first school year in a Gaelic school on Skye.
• It was in Orangedale, that Laura Stirling grew up. She calls her family a kind of patchwork: on her father’s side, her great-great-grandparents, Lachlann MacLeod and Mary (MacLean), came to Prince Edward Island from the Isle of Skye in 1870. Stirling’s grandfather used to tell her how Mary would say her prayers in Gaelic when she was young. Others of her father’s people came from Dornoch and Inverness, Scotland. On her mother’s side, around 1850, John MacLeod and Catherine McIvor came to Cape Breton from the Isle of Lewis. All, of course, were Gaelic speakers.
Stirling began to learn the language herself when she was about 20 and still at Dalhousie University, where Gaelic was not taught; so she began to learn it on her own — starting with a Gaelic song. She soon realized what an elegant, expressive language it was; and she has made such progress that she has been teaching it in community classes for about five years now. In Scotland, Stirling hopes to make recordings of local Skye dialects and to strengthen her own grasp of the language.
• Jennifer Richards was born in Montreal to British immigrants. Her maternal grandfather was from Rannoch in Perthshire, Scotland; and her great-(great?)-grandfather was a Gaelic teacher. She moved to Halifax with husband and family in 1991 and after attending Kathleen Reddy’s Gaelic immersion class about seven years ago, she was hooked.
“I hope to improve my written Gaelic while I’m in Skye,” she said, “and also my listening skills. I feel I am reaching back to my ancestors and their language and culture …”
On their return to Nova Scotia, the bursary winners will give a presentation in their local communities on their learning experiences in Scotland.
Cóigear á Albainn Nuaidh air Bursaraidh na Gàidhlig dhan t-Seann Dùthaich a Chosnadh
Anns an fhoghar 2011, chuir an t-Urr. Alasdair MacAilein, a bha aig an àm ’na Mhinistear do Ionnsachadh, Eòlaidheachd agus Chànainean na h-Albann, ann a’ Pàrlamaid na h-Albann, an céill gun rachadh bursaraidh a stéidheachadh do luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig ann an Albainn Nuaidh gus cothrom a thoirt dhaibh na sgilean cànain ac’ a leasachadh ann an Albainn. Bidh am bursaraidh a’ pàigheadh cosgaisean siubhail, bidhe agus àitean-fuirich do chóigear ’s iad ag obair air barrachd eòlais ’fhaighinn air a’ Ghàidhlig ’s a dualchas; mar sin, bidh pàirt de dh’ àithne Bòrd na Gàidhlig (Alba)
‘ga cumail leis a bhith a’ toirt taic do thogail na Gàidhlig air taobh a-muigh na h-Albann.
’S e Bearnard Camshron, Beathag Anna NicEachainn, Omar Bhochanan, Lòrag Stirling agus Jennifer Richards a choisinn bursaraidh 2014.
Tha Bearnard Camshron, neach-teagaisg aig Ionad Foghlam Sealladh a’ Bhàigh, Seastago, air a bhith a’ teagasg na Gàidhlig bho ’n bhliadhna 2000. Thàinig a shinnsearan a Mhàbu á Lochabar, Alba: Peutanaich air taobh a mhàthar; agus air taobh ’athar, Ailean Camshron á Giùthsachan, Loch Seile. Dh’fhàs Bearnard suas ann a’ teaghlach aig an robh a’ Ghàidhlig agus tha i aig a chlainn cuideachd. A thaobh carson a thagh e teagasg na Gàidhlig mar dhreuchd, innsidh e dhut an tlachd a th’ anns na cothroman seinn is seanchas a dhèanamh anns a’ chlas. Ann an Albainn, gabhaidh e cùrsa goirid na Gàidhlig aig Sabhal Mór Ostaig còmhla ris na buannaichean eile; ach tha e ’n dòchas cuideachd gun tadhail e air Gàidheil Lochabair is Mùideirt.
Thàinig na daoin’ aig Beathaig Anna NicEachainn a Cheap Breatainn á Eilean Bharraigh agus á Arasaig, air còrsa siar na Gàidhealtachd; shuidhich iad ann a’ Bràigh na h-Aibhne, Siorramachd Inbhirnis agus ‘s An Acarsaid, Siorramachd Cheap Breatainn. Rugadh a seanair MacEachainn agus a phàrantan ann a’ Suidnidh a Tuath. Rugadh Beathag fhéin ann a’ ‘Howie Centre’ faisg air Abhainn Shuidnidh do theaghlach anns an robh a’ Ghàidhlig ’ga bruidhinn. Bha na dòighean beatha, na sgeulachdan agus ciad cànain a seanar cho cudthromach ’s inntinneach dhi ’s gu bheil i air a bhith ’ga teagasg a-nis faisg air deich bliadhna, an toiseach aig Colaisde na Gàidhlig bho oideas Eachainn MhicNìll; agus aig Àrd-sgoil an Dùin, Haileafags. Nuair a bha i aig Oilthigh Cheap Breatainn, fhuair i cothrom a dhol dhan t-Sabhal Mhór; a-nis ’na tidsear, bu mhath leatha barrachd ’ionnsachadh air dòighean-teagaisg bho na h-oidean-foghlaim a’ sin.
’S ann an Suidnidh, Ceap Breatainn, a rugadh Omar Bhochanan, agus ’s ann am baile Abhainn Shuidnidh a thogadh i. Air dà thaobh an teaghlaich, ’s ann do mhuinntir Leódhais agus Na Hearadh air Cladach a Tuath Cheap Breatainn a bhuineas i. “Tha mo shin-seanmhair beò fhathast agus a’ Ghàidhlig aice, cuide ri a bràthair’s a piuthar”, innsidh Omar dhut. Agus innsidh i dhut cuideachd mar a bhios i a’ faireachdainn ann a’ seòmar làn de luchd-labhairt na Gàidhlig, sheinneadairean agus sgeulaichean : “beò is air mo dhòigh bho’n taobh a-staigh dhiom!” Thug e tlachd gu sònraichte dhi a bhith ag obair anns a’ Ghàidhlig aig a’ Chlachan Ghàidhealach as t-samhradh an uiridh. An dràsda, tha i a’ rannsachadh Saidheans Poilitigeach aig Oilthigh Cheap Breatainn. Aig an aon àm ’s gu bheil i airson ceangal a dhèanamh leis an dùthaich bho’n d’ thàinig a sinnsrean, bu toil leatha bliadhna a chur seachad aig an t-Sabhal Mhór, rud a bheireadh cothrom dhan tè bheag aice, Sadie, a dhol gu sgoil na Gàidhlig ’s an Eilean Sgìtheanach.
Dh’fhàs Lòrag Stirling suas ann an Orangedale, Cape Breatainn. Canaidh i gur e seòrsa de bhreacadh a th’ anns an teaghlach aice: air taobh a h-athar, thàinig a sinn-sinn-seana-phàrantan, Lachlann MacLeòid agus Màiri (Nic’Illeathain) a dh’ Eilean a’ Phrionnsa ás an Eilean Sgìtheanach ann an 1870. Bhiodh a seanair ag innse do Lòrag mar a bhiodh Màiri a’ gabhail a h-ùrnaighean anns a’ Ghàidhlig nuair a bha esan òg. Thàinig feadhainn eile de chuideachd a h-athar á Dornoch, agus Inbhirnis, Alba. Air taobh a màthar, thàinig Iain MacLeòid agus Catriona (NicÌomhair) a Cheap Breatainn á Eilean Leódhais. Mar a thuigeadh tu, b’ e luchd-labhairt na Gàidhlig a bh’ annta gu léir. Thòisich Lòrag air a’ Ghàidhlig ’ionnsachadh nuair a bha i mu 20 bliadhn’ a dh’ aois agus i fhathast aig Oilthigh Dhalhousie, far nach robh a’ Ghàidhlig ’ga teagasg; mar sin, ghabh i ris a’ chànain ’ionnsachadh leatha fhéin, a’ tòiseachadh le òran. Dh’aithnich i tràth gnè bhrìghmhor na Gàidhlig ’s tha i air tighinn air adhart cho math ’s gu bheil i air a bhith ’ga teagasg’s a’ choimhearsnachd cóig bliadhna a-nis. Ann an Albainn, tha Lòrag an dòchas clàradh a dhèanamh de dhualchaintean ionadail an Eilein Sgìtheanaich agus a cuid Gàidhlig a neartachadh.
Rugadh Jennifer Richards ann a’ Montreal do dh’inimrichean á Breatainn. ’S ann á Raineach air a’ Ghàidhealtachd ann a’ Siorramachd Pheairt, Alba, a bha a seanair air taobh a màthar; agus bha sinn-(sinn?)-seanair dhi ’na neach-teagaisg na Gàidhlig. Ghluais i-fhéin ’s an teaghlach aice gu Haileafags ann a’ 1991; agus ás déidh dhi a dhol dhan chlas bogaidh aig Caitlin ni’ Rodaigh, bha i air a glacadh. ’S e an dòchas aice a’ cuid sgrìobhaidh ’s a ‘Ghàidhlig agus na sgilean éisdeachd aic’ a leasachadh fhad ’s sam bi i ’s an Eilean Sgìtheanach ann a’ dùthaich a sinnsrean.
Air dhaibh tilleadh a dh’Albainn Nuaidh, feumaidh buannaichean a’ bhursaraidh taisbeanadh a dhèanamh anns na coimhearsnachdan aca air na dh’ionnsaich iad an Albainn.
Catriona NicÌomhair Parsons
FAST FACTS
• The first ship carrying Gaelic settlers reached Nova Scotia in 1773. Gaelic language and culture have been a part of Nova Scotia ever since.
• The language was passed down ‘o ghlùin gu glùin’ (literally ‘from knee to knee’) for generations and has long influenced the province.
• Almost a third of Nova Scotians today can trace their roots back to Gaelic-speaking settlers from the Islands and Highlands of Scotland.
• The word ceilidh, now often used to refer to a concert, actually is Gaelic in origin and truly means a visit but wherever a few Gaels gather, music and songs are sure to be shared.
Sources: Department of Gaelic Affairs and The Gaelic College


text:
- TIOTAL
- Air Rathad Ulapuil gu Loch an Inbhir
- EXTERNAL ID
- PC_GHENDRY_044
- ÀITE
- Ulapul
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- George Hendry
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22588
- KEYWORDS
- sealladh na tìre
costaichean
Chithear anns an dealbh-chamara sealladh bhon A835, an rathad eadar Ulapul agus Loch an Inbhir, thar Loch Cheann Àird a-mach gu Eilean Mhàrtainn, leis na h-Eileanan Samhraidh dìreach ri fhaicinn seachad air ceann a deas an eilein. Chithear Beinn Mhòr na Còigich (2285 troighean) air a' chùl san dealbh.
Chaidh Eilean Mhàrtainn ainmeachadh air Naomh Màrtainn, fear (a rèir aithrisean) a thog manachainn air an eilean anns a' cheathramh linn. Anns an ochdamh linn deug bha gnìomhachas mòr iasgaich an dèidh èirigh air an eilean, agus suas ri ceud neach a' fantainn air. Bha obair na cruit a' dol làmh ri làimh le obair an èisg agus chaidh an t-eilean a cho-roinn. B' e ionaltradh chruidh agus chaorach a bu mhotha a bh' air, le pìos beag dheth air a chur mu seach airson àiteachas.
Ann an 1979, chaidh an t-eilean a thoirt don RSPB le tè Monica Goldsmith, agus an dèidh an t-eilean a bhith aca fichead bliadhna, thugas seachad e ann an 1999 do dh'urras dèanta le coimhearsnachdan Loch a' Bhraoin. Chan eil duine a' a' gabhail còmhnaidh air an eilean an-diugh


text:
Àird Cheannchnocain
'S e baile beag ann an Comhairle Shruighlea a tha ann an Àird Cheannchnocain no Allt Cheannchnocain (Beurla: Brig o' Turk no Brig of Turk).[1] Tha e suidhichte anns na Tròiseachan. 'S e seo na co-chomharran aige: 56° 13′ 42.28″ Tuath agus 4° 21′ 52.92″ Iar.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Iain Mac an Tailleir, "Ainmean-Àite", duilleag 23, Pàrlamaid na h-Alba
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NN 534 065


text:
Vientiane
'S e prìomh-bhaile Làthos a tha ann an Vientiane, (Cànan Làthos: ວຽງຈັນ Viangchan). Tha e suidhichte anns a' ghleann Mekong air bruach an Abhainn Mekong. Anns a' bhliadhna 2005 bha mu 200,000 duine a' fuireach anns a' bhaile, ach canar gu bheil nas motha na 730,000 duine a’ fuireach anns an ard-bhaile Vientiane. 'S e seo an co-chomharran aige: 17° 58' Tuath agus 102° 36' Ear. [1]
Àitichean inntinneach[deasaich | deasaich an tùs]
- Pàirc Buddha
- Haw Phra Kaew, b’ e teampall a bha ann, a-nise na thaigh tasgaidh le buthan beaga
- Lao National Museum Taigh-tasgaidh nàiseanta Làthos
- Patuxay, clach-chuimhneachan
- Pha That Luang, Buddhist stupa
- Talat Sao, margaidh mòr
- That Dam, stupa mòr
- Wat Si Saket, Buddhist wat
- Wat Sok Pa Luang, teampall Buddha


text:
ELEKTROS DARBAI, UABMas-fhìor air cairt gnothachais
ELEKTROS DARBAI, UAB
Chompanaidhean togail, Cumhachd agus stòrasan nàdarra, Design, Electrical obair, Energetics +11
Imprint
I-V 7:30-16:30
- ELEKTROS DARBAI, UAB
Teisteanasan
Mapa
Gnìomh roinn-seòrsa
Chompanaidhean togail, Cumhachd agus stòrasan nàdarra, Design, Electrical obair, Energetics, Fionnarachadh, Goods malairt, Innealan, uidheam, Lasadh systems, Lìonraidhean innleadaireachd, Lùth eadar-dhealaichte, Sàbhailteachd teine, Siostaman innleadaireachd, Tèarainteachd siostaman, Teasachadh, Togail, fìor oighreachd
Qr code
vCard
Làrach-lìn
Làrach ainm: Elektros darbai - projektavimas, montavimas, priežiūra. Vėdinimas ir kondicionavimas


text:
1935
MCMXXXV
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Chaidh Mitú (Coloimbia) a steidheachadh.
- 10 an t-Ògmhios: Chaidh an Cogadh Chaco, eadar Boilibhia agus Paraguaidh, gu crìoch.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 8 am Faoilleach - Elvis Presley, ann an Tupelo (Mississipi). Seinneadair às na Stàitean Aonaichte.
- 31 am Faoilleach - Kenzaburo Oe, ann an Uchiko. Sgrìobhadair às An t-Seapan.
- 6 an t-Iuchar - Tenzin Gyatso, ann an Takster. Dalai Lama à Tibet.
- 14 an t-Iuchar - Ei-ichi Negishi, ann an Changchun. Ceimigear às An t-Seapan.
- 17 an t-Iuchar - Donald Sutherland, ann an Saint John. Actair à Canada.
- 8 an t-Sultain - Iain Noble, ann am Berlin. Fear-taic na Gàidhlig, à Alba.
- 11 an t-Sultain - Gherman Titov, ann an Verkh-Zhilino. Paidhleat, speuradair agus neach-poileataigs às An Aonadh Sobhiat.
- 17 an t-Sultain - Ken Kesey, ann an La Junta (Calafòrnia). Sgrìobhadair às na Stàitean Aonaichte.
- 31 an Dàmhair - Mohammad Hussein Tantawi, ann an Cairo. Saighdear agus Neach-poileataigs às An Èipheit.
- 1 an t-Samhain - Edward Said ann an Ierusalem. Sgrìobhadair à Palastain.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 13 an Dùbhlachd - Victor Grignard ann an Lyon. Ceimigear às An Fhraing.


text:
Co-heiyderyssyn parlamaidagh ayns Pobblagh Nerin
Ta'n thie s'inshley jeh'n Oireachtas (Parlamaid Nerin), Dáil Éireann, jeant seose jeh 166 Teachtaí Dála (TDyn) as t'ad shassoo er son 43 co-heiyderyssyn parlamaidagh er feie Phobblaght Nerin. Lhisagh dy ve 3 TDyn shassoo da dagh co-heiyderys er y chooid sloo, as ta earroo ny çhaghteryn bunnit er mooadys y cho-heiyderys. Cha nel cagliagh heose da earroo ny TDyn ta shassoo da dagh co-heiyderys, agh rere y chummey t'ayn nish, ta 3, 4, ny 5 TDyn shassoo da dagh fer. Rere corrillagh 2006 ta un TD da dagh 25,512 ghooinney. Ta ard-reihyssyn stiurit lesh y vote singil yn-astreeaghey jeh'n chummey tuarystallys coreiragh.
Co-heiyderyssyn Nerin[reagh | edit source]
Son Ard-reihys 2007 va Teachtaí Dála reiht da ny co-heiyderyssyn shoh:


text:
- TIOTAL
- A' coimhead chun an iar bho thaobh an ear Stèisean Shrath Carrainn
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_1255
- ÀITE
- Srath Carrann
- SGÌRE
- Loch Carrann
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Carrann
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27900
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
drochaid-coise
drochaidean-coise
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn an sealladh a' coimhead chun an iar bho cheann an ear Stèisean Shrath Carrann
Chaidh stèisean Shrath Carrainn fhosgladh le Rèile na Gàidhealtachd air 19 An Lùnastal 1870 mar stad air an loidhne eadar Inbhir Nis agus Port an t-Sròim. Tha e fhathast a' faighinn seirbheis bho sheirbheisean luchd-siubhail riaghailteach ged a dhùin e do thrafaig bathair san Lùnastal 1983.


text:
- TIOTAL
- Sanasan airson goireasan do Luchd-turais, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- PC_UNKNOWN_001
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1980an; 1990an
- CRUTHADAIR
- Am Baile
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30161
- KEYWORDS
- turasachd
luchd-turais
a' Bhanrigh Bhictoria
rathaidhean-iarainn
Chithear sanasan airson goireasan do luchd-turais ann an, agus faisg air, Inbhir Nis san dealbh seo. Tha na goireasan a' gabhail a-staigh turas-coiseachd eachdraidh ann am meadhan a' bhaile, cuairt air Loch Nis, turas do Chaisteal Inbhir Nis agus turas air bus le mullach fosgailte.
Tha goireasan air a bhith ann do luchd-turais ann an Inbhir Nis bhon ochdamh linn deug ach chan ann gus an tàinig a' Bhanrigh Bhictoria don bhaile ann an 1873 a dh'fhàs turasachd mòr san sgìre. Thàinig an rathad-iarainn don Ghàidhealtachd aig an àm seo cuideachd agus bha buaidh mhòr aig seo air turasachd cuideachd oir bha e a-nis na b'fhasa a shiubhail ann an ceann a tuath na h-Alba.
San latha an-diugh, tha turasachd glè chudromach ann an eaconamaidh na Gàidhealtachd agus thathar den bheachd gum bi còrr is millean neach-turais a' tighinn don sgìre gach bliadhna


text:
p.388
In tan ro bái Sigbert h- i r-righe Saxan, is annsin do-chuaidh Fursa Craibhteach tar muir d' iarraidh luic & ionaid i n- gébadh, uáir bá h- edrocht o breithir ocus o ghniomh é, ocus rob ergna ó fertaibh ocus o miorbuilibh, ocus is aire-sin roba cubaidh lais teacht ar deoraidhecht & ionadh deoradh do ghabhail. O rainic an fer-sin co cennathaigh Airthir Saxan ro gabadh go h- onórach h- é ón rígh, & tuccadh ionadh do, ocus ro obair bréithir n- Dé do irrdercucchad ann, ocus tuccadh sochaide do daoinibh lais docum creidmhe, & ro calmaighit foirenn ele ina c- creidemh, & ro médaighedh iris & gradh Dé lais.


text:
- TIOTAL
- Drochaid thar a' Chuain Siar, Eilean Shaoil
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0666
- ÀITE
- Drochaid a' Chlachain
- SGÌRE
- Ceann a Deas Latharna
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Cill Bhrianainn 's Cille Chatain
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10578
- KEYWORDS
- drochaidean
eileanan
innleadairean
togail dhealbh
Tha Eilean Shaoil air taobh sear na Linne Latharnaich, an iar dheas air an Òban. Tha Caolas Shaoil eadar an t-eilean agus tìr-mòr agus tha Drochaid a' Chlachain a' dol thar a' Chaolais. 'S e Drochaid thar a' Chuain Siar a theirear air Drochaid a' Chlachain mar as trice. An uair a chaidh an drochaid a dhealbh an toiseach, le Iain MacSteaphain às an Òban, bha dà stuagh gu bhith oirre ach chaidh sin atharrachadh gu aon stuagh an uair a bhathar ga togail le Raibeart Mylne ann an 1792.
Rugadh Màiri Ethel Muir Donaldson, ann an 1876 agus thàinig i chun na Gàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i mun cuairt ceann a tuath agus taobh an iar na Gàidhealtachd, a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. B' e Àird nam Murchan fear dhe na h-àiteachan a b' fheàrr leatha agus b' ann an sin a rinn i a dachaigh, ann an Sanna, ann an 1927.
Eadar 1912 agus 1949 rinn i iomadach leabhar air eachdraidh sòisealta agus cleachdaidhean an t-sluaigh ann an ceann a tuath agus taobh an iar na Gàidhealtachd. 'S iad 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' an dà leabhar as ainmeile a rinn i agus tha a dealbhan fhèin anns na leabhraichean sin. Dh'eug i ann an dachaigh-cùraim ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tiodhlacadh anns an Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Amagá
'S e baile beag ri taobh Medellín ann an Antioquia,[1] Coloimbia, a th'ann Amagá. Tha e suidhichte anns a' Ghleann Aburrá. Ann an 2002 bha 26,954 duine a' fuireach an seo. Chaidh am baile a steidheachadh ann an 1788.
Susbaint
Ainm an àite[deasaich | deasaich an tùs]
A-rèir a' bheul-aithris, thug na Tùsanaich Katìo an t-ainm “Amagá” air an làraich far a bheil am baile a-nis. Nam biodh sin ceart, bhiodh am facal “Amagá” a' ciallachadh "Coltach ris a' Gheilmhin, bho “ama” (geilmhin) agus “ká” (coltach ri). “Amaká”, neo “Amagá” an latha an-diugh.
Tha mìneachadh eile ann, a tha a' dearbhadh gur ann às an fhacal “Omogá”, a thàinig an t-ainm "Amagá". 'S e clachan beag aig na Tùsanaich Nutabes, buidheann eile a bha nan tàmh anns an sgìre, a bh'ann “Omogá”. Dh'atharraich na Spàinntich ainm a' chlachain gu “Pueblo de las Peras” (Baile nam Peuran). Cha robh facal aig na Spàinntich airson avocado, leis gur e meas à Aimearaga a th'ann, agus thug iad peuran (Spàinntis: peras) orra.
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Tha 27,155 nan tàmh anns a' bhaile fa leth, ach chan eil ach 13,085 dhuibh a’ fuireach thall anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile.[2] Tha fearann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[3] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail.
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala/mestizos a th'ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an Amagá, ach tha 0.3% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. ' S urrainn dhan 87.9% dhe na daoine ann an Amagá leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, chan eil fòn aig an taigh aig ach 54.1% dhe na dachannan.[4]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Amagá. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,[5] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s a tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
- Fèis Neo-eisimeileachd na roinne: 11mh an Lùnasdal.
- Fèis a' Ghuail: an Dùbhlachd.
- Fèisean a' chiùil Carrilera, an Dannsa agus a' chiùil Guasca.
- Fèille an Naoimh Righ Fernando.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Belisario Betancur Cuartas (1923 -): Ceann-suidhe Coloimbia eadar 1982 agus 1986.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Mapa oifigeil na roinne
- ↑ Figearan Oifis a' Chunntas-sluaigh
- ↑ Colombia Virtual
- ↑ Bileag fhiosrachaidh DANE
- ↑ Country Studies: Colombia
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Làrach-lìn oifigeil Amagá (Spàinntis)
- Amagá 1941 (Spàinntis)


text:
- TIOTAL
- Mheallan a' Ghamhna, Inbhir Asdail
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_5616
- ÀITE
- Meallan a' Ghamhna
- SGÌRE
- Geàrrloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Geàrrloch
- LINN
- 1930an; 1940an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37240
- KEYWORDS
- cairtean-puist
croitean
bailtean
Loch Iùbh
ionadan cabhlaich
conbhoidhean Artaig
Chithear dealbh de Mheallan a' Ghamhna, Inbhir Asdail air a' chairt-phuist seo.
Tha Meallan a' Ghamhna air aon de na coimhearsnachdan croitearachd beag air costa an iar Loch Iùbh ann an Taobh Siar Rois. Chaidh muinntir nan gleanntan a-staigh san tìr fhuadachadh chun a' chosta tràth san 19mh linn gus an rachadh an talamh a chleachdadh airson tuathanachas chaorach.
Bha Loch Iùbh cudromach don Chabhlach Rìoghail an dà chuid sa Chogadh Mhòr agus san Dara Cogadh. Bhiodh conbhoidhean Artaig dhan Ruis a' cruinneachadh an seo


text:
- TIOTAL
- Litir o Mhgr C Waterston, am Banca Caledoniach gu Mh. Bhàillidh à Dùn Eathain, duilleag 2
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D456_A_12_109_2
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SGÌRE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1856
- LINN
- 1850an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 4968
- KEYWORDS
- Bàillidhean Dhùn Eathain
Tasglann na Gàidhealtachd
Banca Caledoniach
Teàrlach Waterston
Àrd Eaglais Inbhir Nis
suidheachain eaglaise
co-sgrìobhadh
litrichean
'S e teaghlach à Inbhir Nis a bha a' fuireach anns an sgìre o mheadhan an 15mh linn a bh' ann am Bàillidhean Dhùn Eathain. Ged a bha an t-oighreachd aca beag an taca ri mòran de phrìomh theaghlaichean na Gàidhealtachd, bha àite sònraichte aca am-measg uachdarain na Gàidhealtachd.
Tha cruinneachadh mòr de phàipearan an teaghlaich ann an Tasglann Comhairle na Gàidhealtachd.Tha iad a' dèiligeadh ris an àm mu 1760-1860.
Tha an sgrìobhainn seo o'n 24mh den Iuchair 1856. 'S e seo litir o Mhgr C Waterston o'n Bhanca Caledoniach ann an Inbhir Nis gu Mh. Bhàillidh an Taigh Dhùn Eathain. Tha Mgr Waterston a' faighneachd an ceadaich Mh. Bhàillidh gun suidh pàirt den teaghlach mhòr aig Mgr Bethune san t-suidheachan toisich anns an Àrd Eaglais. 'S e caraid de Mhgr Waterston a th' ann am Mgr Bethune. 'S e mac 'Scotch clergyman' a th' ann agus tha e air tighinn à Tìr Van Diemen (Tasmania) o chionn ghoirid


text:
- TIOTAL
- Biadh Innse Ghall; Aithriseachd air Taisbeanadh Còcaireachd (Gàidhlig)
- EXTERNAL ID
- SMO_ISLANDVOICES_09_GD
- ÀITE
- Dalabrog
- SGÌRE
- Uibhist a Deas
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Uibhist a Deas
- DEIT
- 2007
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Sabhal Mòr Ostaig and Cothrom Ltd
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Gordon Wells Sabhal Mòr Ostaig
- AITHNEACHADH MAOINE
- 2871
- KEYWORDS
- ullachadh bìdh
Bha oidhche 'Blas Uibhist' air a cur air dòigh leis a' bhuidheann coimhearsnachd Ceòlas ann an Uibhist a Deas gus cliù biadh an àite a chomharrachadh cho math ris a' cheòl. Bha luchd-dèanamh bìdh an àite a' tairgsinn bhlasadan den cuid bìdh, cho math ri òstair ainmeil a bhith a' dèanamh taisbeanadh còcaireachd. Thàinig an oidhche gu crìch le ceòl laghach bhon sgìre. Chaidh an gnothach a chumail sa Ghàidhlig le eadar-theangachadh mar-aon don Bheurla.
Tha a' bhidio seo bhon DVD 'Guthan nan Eilean' a rinneadh le Sabhal Mòr Ostaig agus Cothrom Earr mar phàirt de phròiseact Eòrpach Leonardo POOLS. Tha 40 bhidio ghoirid air an DVD, airson luchd-ionnsachaidh na Beurla agus na Gàidhlig, a tha a' sealltainn beatha làitheil ann an Uibhist agus Beinn a' Bhaoghla.
B'e Gordon Wells co-òrdanaiche a' phròiseict 'Island Voices'. Ceangail ri bloga a' phròiseict an seo
Aon Oidhche Haoine sna saor-làithean as t-samhradh tha muinntir an àite agus luchd-tadhail a' cruinneachadh ann an Talla Naoimh Pheadair ann an Dalabrog, Uibhist a Deas, airson tachartas neo-àbhaisteach. Tha a' bhuidheann choimhearsnachd, Ceòlas, a' cur seachad oidhche shònraichte gus blasad a thairgsinn de bhiadh agus de cheòl an àite.
Tha e a' tòiseachadh le cothrom airson a h-uile duine blasad fhaighinn dhen bhiadh a tha ri fhaotainn anns na h-Eileanan Siar. Tha Maclean's Bakery stèidhichte ann am Beinn na Faoghla, ged a gheibhear am bathar ann am bùithtean air feadh Uibhist agus nas fhaide air falbh. Tha an Hebridean Smokehouse suidhichte ann an Uibhist a Tuath. Tha Salar, a tha cuideachd a' dèiligeadh le bradan, stèidhichte ann an Uibhist a Deas. Agus tha Kallin Shellfish suidhichte ann an Griomasaigh.
Às dèidh a' "bhlasaid bhig" thig an "dìnnear mhòr" - taisbeanadh de chòcaireachd a tha a' cleachdadh biadh nan eilean seo.
Tha e air a thoirt seachad gu tur ann an Gàidhlig, ach tha fònaichean-cluaise rim faotainn aig an doras airson duine sam bith a dh'iarras eadar-theangachadh gu Beurla. 'S e Màiri NicAonghais bean an taighe.
Tha na riaghailtean a' ràdh nach fhaod am biadh a bhith a-mach uabhasach fada. So, an ceann treiseag bheag eile bidh iad a' tòiseachadh air a chur air falbh. Ma tha duine ag iarraidh tuilleadh, 's e seo an t-àm a dhol suas airson beagan a bharrachd.
'S e Mary Ellen Stiùbhart a nì an t-eadar-theangachadh.
Chan e na riaghailtean a tha ag ràdh idir gu bheil an deoch ... nach fhaod sibh an deoch a ghabhail. Tha mi a' smaoineachadh gur dòcha gu bheil glainne no dhà eile thall ann a shiud ma tha duine ag iarraidh fìon. Agus às dèidh sin bidh sinn dìreach a' tòiseachadh.
Agus a-nochd tha sinn a' toirt thugaibh tè nach - tha mi cinnteach - eil fhios aig a h-uile duine cò th' ann an Iseabail Graham co-dhiù. Tha i tric gu leòr air an rèidio, tric, tha i air a bhith air an telebhisean triop no dhà, agus tha sinn uile - ged nach eil sinn gu tric ga faicinn thaobh 's tha i slaving over a hot stove a h-uile latha 's a h-uile h-oidhche - agus tha sinn uile eòlach air cho math 's a tha i air còcaireachd biadh Gàidhealach agus biadh an àite fhèin. 'S a-nochd tha i dìreach a' dol a thoirt dhuinn blasad beag agus chì sinn mar a tha iad ga dhèanamh.
Mar a bhiodh an dùil, tha àite sònraichte aig biadh na mara anns na h-eileanan. Bidh Iseabail a' cleachdadh tòrr èisg agus maorach, mar eisimpleir sgait-mhanaich air a h-ùr-ghlacadh, no bradan air a smocadh, no creachann - no 's dòcha gun cuir i còmhla iad uile.
Tha a h-uile duine a' leantail na tha i a' dèanamh gu dlùth.
Tha a' chrùbag cudromach cuideachd, agus a' còrdadh ri mòran.
Fhad 's a tha an oidhche a' dol seachad gheibh a h-uile duine blasad de chòcaireachd Iseabail. Gabhaidh fiù 's Mary Ellen beagan fois. Tha am biadh air a thoirt seachad am measg na tha san èisteachd, agus gheibh an stiùiriche ciùil aig Ceòlas, Iain Dòmhnallach, a shuipear cuideachd. An uair sin tha facal no dhà aig Màiri mus tòisich an ceòl.
Well, chan urrainn dhuinn a ràdh ach ceud mìle taing do dh'Iseabail, agus ged a tha an duine a tha air aghaidh a' ghnothaich ag obair cruaidh tha mòran de dh'obair a' dol air cùl rudan cuideachd.
Cha b' urrainn dhuinne an oidhche a-nochd a chur air adhart gun cuideachadh a fhuair sinn bho na daoine a tha a' toirt seachad a' bhìdh. Chaidh am biadh air fad a thoirt seachad an asgaidh, agus 's e rud mòr a tha sin.
A-rithist cuimhnichibh gur e biadh an àite fhèin am biadh as fheàrr a th' ann, agus gum bu chòir dhuinn a bhith dèanamh barrachd feum dheth, ga cheannach nas trice.
Oidhche mhath leat, Iseabail, ach chì sinn a-rithist thu. Many thanks indeed.
Airson crìoch a chur air a' ghnothach cluichidh Iain Dòmhnallach port na dhà cuide ri luchd-ciùil eile às an àite fhèin agus à àiteachan eile. Tha Iain, a tha a' fuireach ann am Beinn na Faoghla, ainmeil air feadh an t-saoghail mar neach-ciùil Albannach, an dà chuid air a' phìob agus air an duiseal. Ann a sheo, na choimhearsnachd fhèin, 's urrainn dha fois a ghabhail cuide ri caraidean. Bhiodh e doirbh smaoineachadh air dòigh nas fheàrr na sin airson crìoch a chur air lòn math slànmhor.


text:
- TIOTAL
- Faing Iochdair, Uibhist a Deas, 1950an
- EXTERNAL ID
- PC_HIGHLANDLIVESTOCK_025
- ÀITE
- Beinn a' Bhaoghla
- SGÌRE
- Uibhist a Deas
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Uibhist a Deas
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comann Dualchais Sprèidh na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23479
- KEYWORDS
- dròbhaireachd
sprèidh
crodh
margadh
margaidh
Dealbh-camara, air a thogail sna 1950an, anns am faicear am Faing san Iochdar, faisg air Beinn a' Bhaoghla. 'S e 'n Iochdar am baile as motha ann an sreath de bhailtean nan laighe air cost a tuath Uibhist a Deas, faisg air a' chabhsair a tha a' ceangal Uibhist a Deas ri Beinn a' Bhaoghla. 'S e iasgach a' phrìomh ghnìomhachas a th' aig eaconamaidh na sgìre.


text:
- TIOTAL
- Brothaigh a' bruidhinn ri Sam Marshall (13 de 16)
- EXTERNAL ID
- GB232_MFR_BRODIE_13
- CRUTHADAIR
- Montague Ninian Alexander Brodie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Rèidio Linne Mhoireibh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 1604
- KEYWORDS
- caistealan
dachaighean stàiteil
cinnidhean
Clann Bhrothaigh
claistinneach
Chaidh Montague Ninian Alasdair Brothaigh (1912 - 2003) na cheann-cinnidh air Clann Bhrothaigh air 15 An Gearran 1943, 's e an 25mh Brothaigh. Chaidh fhoghlam aig Eton, agus an uair sin lean e dreuchd cleasaiche agus b' ann nuair a bha e còmhla ri Perth Repertory Company a choinnich e an tè a phòsadh e, Helena Budgeon. Na b' anmoiche leig e seachad an taigh-cluiche agus chuidich e a mhàthair a bhith a' ruith Oighreachd Bhrothaigh. Tron Dàrna Cogaidh rinn e seirbheis leis An Làmhachas Rìoghail agus na b' anmoiche na bheatha bha e na Mhaor Ceartais airson Mhoireibh agus na Iar-leifteanant air Siorrachd Inbhir Nàrann. Ann an 1978, air sgàth adhbharan ionmhais, thàinig air Caisteal Bhrothaigh a thoirt a-null do dh'Urras Nàiseanta na h-Alba.
Anns an earrainn chlaisnich seo bhon phrògram 'Marshall Meets' aig Rèido Linne Mhoireibh tha Ninian a' bruidhinn ri Sam Marshall mu bhith a' dol na cheann-cinnidh.
Interviewer: It was during the war that your father died and you in effect became the Brodie of Brodie. How did that strike you at the time?
I don't know. I was in the army and didn't think about it particularly very much, I don't think. After the war I just went on acting as, as Ninian Brodie and that was that. I don't know partilcularly one way or the other.
Interviewer: Why did you finally decide to give up your acting career in the fifties?
Because the old thing of waiting for the telephone to ring when it never did and trying to contact agents and managers to get a job. I'm bad at pushing myself somehow and it's always difficult


text:
Cha do chuir sian dragh orm chun an latha ud. Nuair a chaidh mo shaoghal a-mach á sealladh. Dh’fhaodainn fhalach le aon chorrag, na daoine, dòchas, àmhghar, cogadh, gaol, a’ dannsa air mo làmh.
Bha mi air trèanadh air a shon, bha mi air bliadhnaichean fada chur seachad a’ dèanamh deiseil. Bha mi cho fallain ’s a dh’fhaodadh duine a bhith. Bha m’ inntinn cuideachd làidir. Sin a’ cheist as motha a bh’ aig daoine. An robh mi ás mo chiall? Carson a dhèanadh tu e? A’ dol a-mach dhan dorchadas gun fhios nach tigeadh tu air ais. Ciamar a dh’fhaodadh tu fàgail a h-uile duine air do chùlaibh? Ach dh’fheumadh cuideigin a dhèanamh.
Bha fios agam nach tiginn air ais. Ach rinn mi e a dh’aindeoin sin. Bha fios agam gum biodh amannan dona ann. Gum biodh ceistean ann. Ach bha an rud cho mìorbhaileach nach b’ urrainn dhomh a sheachnach.
Agus thagh iad mise. Cha do thagh iad duine eile. Is mise an duine as fheàrr air a shon, a rèir a h-uile meatraig a bh’ aca. Is mise an Eubha.
Agus bha mi airson mo bheatha a dhèanamh glòrmhor. Bha mi airson gum biodh m’ ainm sgrìobhte san iarmailt còmhla ri na daoine eile air am bi cuimhne cho fad ’s gum bi mac an duine ann. Na daoine a chaidh tarsainn nan cuantan againn, na daoine a shiubhail. Brianainn Maraiche. Sin a bh’ aca air an t-soitheach agam.
Uaireannan bha mi duilich nach robh mi a’ creids’ ann an gin dhe na Diathan, oir an uair sin dh’fhaodainn na rudan a bha mi a’ faicinn a chur ann an nàdar co-theagsa. Ach bha e ro mhòr. Bha an saoghal ro mhòr. Agus tìm, sin an rud as dorra buileach, oir cha robh dòigh air greimeachadh air a mheud. Gum bithinn ann an tìm eadar-dhealaichte nuair a nochdainn, leis an t-siubhal a rinn mi. Gur e dust a bhiodh anns an t-saoghal agam. Ciamar a dh’fhaodadh sin a bhith? Bha dìreach agam ri m' àite a ghabhail ann an sruth eachdraidh agus gabhail pàirt.
Bha mi cinnteach asam fhèin. Bha fios agam gun robh e ceart. Gur e seo a bha an dàn dha mac an duine. Oir ás aonais an t-siubhail seo dhan dorchadas, ciamar a mhaireadh an Cinne Daonna?
Cha robh mi deiseil airson na ceistean a thigeadh thugam. Cha chreidinn cho duilich ’s a bha e na ceangalaichean sin a leigeil thàiris. Teaghlach agus gaol agus fiù ’s talamh. Dachaigh. Chaidh mi air ais far an do thogadh mi mun do dh’fhàg mi agus laigh mi airson an turais bho dheireadh air a’ ghainmheach 's choimhead mi adhar m’ òige. Bha a h-uile sian cho brèagha a’ mhionaid ud.
Airson diog dh’fhaighnich mi carson a dh’fheumadh an saoghal a bhith cho mì-sheasmhach. Carson a bha uiread feagail oirnn gun tigeadh sinn uile á bith. An tuigeadh sinn a-chaoidh bàs? Neo an e dìreach ùrachadh a th’ ann, prìs airson a bhith beò. Oir ás aonais, dè a’ chiall a bhiodh aig beatha.
Bha ciall aig mo bheatha le bhith a’ dèanamh seo. Bha e a’ toirt dòchas dha daoine. Dòchas nach e seo deireadh ar linn.
Nam biodh an cothrom agad saoghal ùr a thòiseachadh, an gabhadh tu e? Am biodh e eadar-dhealaichte ris an t-saoghal a th’ againn? Ciamar a dh’fhaodadh sin tighinn gu buil le nàdar mhic an duine mar a tha e? An robh e faoin smaoineachadh gun robh sinn os cionn nan uile? Os cionn nàdair, os cionn gach beathaich?
Anns an t-saoghal ùr seo, am biodh sgeulachdan againn air mar a thòisich an Cinne Daonna? Am biodh e air chall gun tàinig sinn chun an t-saoghail seo airson ùrachadh, airson cothrom a thoirt dhuinn? Am biodh e air chall mar a thàinig a’ chiad duine? An cruthaicheadh sinn leabhar eile a bheireadh dhuinn cumhachd thairis air uile, an talamh agus na beathaichean, na cuantan agus an t-adhar? Agus ciamar a chleachdadh sinn an cumhachd sin?
An dìochuimhnicheadh iad, agus an dèanadh iad sgeulachdan air mar a thàinig a’ chiad bhoireannach chun na planaid ghuirm?
Bha thìd agam cadal, ach bha feagal orm. Oir ’s e cadal tro choilltean tìm a bhiodh ann. Bhithinn reòite agus falamh fad linntean. Agus nuair a dhùisginn bhiodh an saoghal agam gu tur air falbh, tro sgàile tìm. Cha bhiodh ann ach dust – na cuimhneachain, na daoine. Sin an ìobairt a rinn mi airson nan daoine agam.
Nàdar beatha biothbhuan dhòmhs’. ’S e “ar màthair” a bh’ aca orm nuair a dh’fhàg mi. Ar dòchas. Ar reul-stiùiridh. Shealladh iad dhan chloinn aca mi anns na speuran, a’ gluasad gu slaodach, gealach bheag meatailt.
Cha robh mòran taghaidh againn. Bha sinn fortanach gun do lorg sinn an saoghal idir, le cho fada air falbh ’s a bha e. ’S e “An Talamh” a thug sinn air. ’S e sin a chumadh beò sinn.
Bha innealan agam gus cuideachadh nuair a ruiginn talamh. Inneal leis an t-ainm CrisprCas9 a chuireadh ceart galairean gintinneach, a chàradh DNA agus a leigeadh dhomh planndrais agus beathaichean atharrachadh. Bha DNA agam bho iomadach beathach, agus dòigh air an toirt beò. Bha inneal againn a chumadh sùil air an robh an aidhear freagarrach. Ach bha na rudan as cudromaiche na bu bhunaitiche. Na h-aon rudan tha fhios a bh’ aig na ciad dhaoine a shiubhail na cuantan anns an t-seann saoghal gus eileanan agus talamh a lorg, gus beatha ùr a chruthachadh dhaib’ fhèin.
Bha stòr de chnothan ’s de shìol agam, agus bha boireannaich an t-seann saoghail air a’ ghibht as motha a thoirt dhuinn – a dheidheadh le sìol-ginidh nam fear againn. An toiseach ’s e mi fhìn a ghiùlaineadh leanabh, ach chan ann leams’ a bhiodh e neo i gu gintinneach. Agus dh’fheuchainn ri uiread clann a bhith agam ’s a b’ urrainn dhomh, iad uile bho phàrantan diofraichte. Dh’fheumainn coimhead as an dèidh gus am biodh iad aost gu leòr clann a bhith aca fhèin. Agus ’s ann mar sin a chumadh sinn an Cinne Daonna a’ dol air an t-saoghal iomallach aonranach seo.
Chaidh mi dhan t-seòmar far am bithinn a’ cadal thar linntean agus choimhead mi air an t-saoghal agam. Cò dìreach a tha faighinn a’ chothruim seo saoghal ùr a chruthachadh? Agus thàinig e thugam gun robh a h-uile duine againn a’ faighinn a’ chothruim sin, nach e sinn fhìn a bha a’ cruthachadh an t-saoghail againn, a bha a’ taghadh, agus thug sin dòchas dhomh. Bha mi a’ fàgail an t-saoghail aost air mo chùlaibh – na cogaidhean a sgrios e, na daoine a mhill e, na cuantan a bha a-nis marbh, na speuran a bha a-nis ro thana ar dìon. Anns an t-seann leabhar againn bha àite ris an canar ifrinn. ’S mathaid gum faigheadh sinn air sin fhàgail air ar cùlaibh bho dheireadh thall.
Laigh mi anns an inneal agus beag air bheag dh’fhalbh am mothachadh agam gus an robh mi ann an stasis. Cha robh sian ann ach sàmhchair agus tìm a’ dol seachad. Agus dòchas, dòchas na cloinne a’ coimhead dhan adhar. Làn dòchas gus cothrom ùr a bhith againn saoghal ùr a thoirt gu bith, agus an saoghal sin air a thoirt gu bith ás na nithean as fheàrr anns an nàdar againn.
Agus gum biodh, bho dheireadh thall, sìth agus sonas do gach duine tha beò.
lTha dùil againn léirmheas air an nobhail as ùire aig Iain F MacLeòid, An Sgoil Dhubh, fhoillseachadh air 2 Faoilleach


text:
Ráth Maoláin
‘S e baile beag agus port sa Chontae Dhún na nGall ann an ceann a tuath na h-Èireann a th’ ann an Ráth Maoláin.[1] Tha e suidhichte ri taobh na Loch Súilí air an Leth-eilean Fanaid[2] aig ìre na mara,[3] 18km air falbh bho Dhoire, 225km bho Ghaillimh, 117m bho Bheul-Feirste agus 213km bho Bhaile Átha Cliath, prìomh-bhaile na dùthcha.[4] Theich Aodh Mór Ó Néill, Ruairí Ó Dónaill agus na daoine aca chun na Spàinne air bàta a-mach à Ràth Maoláin ann an 1607, tacharas air a bheil Teicheadh nan Iarla (Gaeilge: Imeacht na nIarlaí). [5] A bharrachd air sin, anns an 18mh Linn chum na Sasannaich an Reubaltach Wolf Tone fo bhruid ann an Ráth Maoláin cuideachd. Tha dìreach 469 duine a’ fuireach an seo.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Iain Mac Anndais: (1925 – 2005) Ceann-suidhe an Eilein Mhanainn
- Mary McAlister: (1896 – 1976) Nurs agus Neach-Poileataigs Albannach.


text:
Belluno
‘S e baile mòr air an àirde an ear-thuath na h-Eadailt a th’ ann am Belluno (Fraingis: Bellune, Laideann: Belum, Gearmailtis: Beilun). 'S ann às an t-Seann Ceilteach belo-dunum a tha ainm a' bhaile. Tha e suidhichte aig 376m os cionn ìre na mara,[1] ri taobh na h-Aibhnichean Torrente Ardo agus Piave, anns a' Ghleann Valbelluna, eadar Beanntannan na Dolomiti agus na h-Alpi. Tha am baile am broinn na sgìre (Eadailtis: Provincia) Belluno fhèin, anns an roinn (Eadailtis: Regione) Veneto, 472km air falbh bhon An Ròimh, prìomh-bhaile na dùthcha, 247km bho Mhilano, 65km bho Phadova, 275km bho Fhirenze agus dìreach 33km bho Chanale d'Agordo.[2] Tha 36,506 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile.[3]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Bartolomeo Alberto Cappellari (1765 – 1846): Pàp bho 1831 gu 1846.


text:
- TIOTAL
- Aiseag agus Caisteal Mhaoil ann an Caol Àcain, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0107
- ÀITE
- Caol Àcain
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1960an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31997
- KEYWORDS
- aiseagan
bàtaichean
bàta
soitheach
soithichean
caistealan
drochaidean
cairtean-puist
Chithear an 'Lochalsh' sa chairt-phuist seo. B' e seo an t-aiseag mu dheireadh le clàr-tionndaidh a bha a' seòladh eadar Caol Àcain agus Caol Loch Aillse. Chithear Caisteal Mhaoil pìos às.
B' e Caol Àcain am prìomh àite aiseig air an Eilean Sgitheanach co-dhiù bhon t-17mh linn. Suas gu meadhan nan 1930an, cha b' urrainn ach aon charbad a bhith air a ghiùlan thar a' chaolais. An-diugh, chan eil aiseag air an t-slighe seach gu bheil drochaid a' ceangal an eilein ri tìr-mor.
'S iongantach mura buin Caisteal Mhaoil mar a tha e an-diugh dhan 15mh linn. B' e dachaigh Clann IcFhionghain a bh' ann chun an t-17mh linn. A rèir beul-aithris, bha fear de chinn-chinnidh Chlann IcFhionghain pòsta aig bana-phrionnsa Lochlannach dom b' ainm "Saucy Mary" a chuir cìs air soithichean a bha a' dol tron Chaol


text:
Agachad8ta
'Agachad8ta' se parece a 'agachadita', ¿Con agachad8ta querías decir agachadita?
Agachad8ta tiene 10 letras
Definición de agachadita aquí
Resultados de búsqueda:
Resultados de imágenes:
Youtube: agachad8ta
Nube de palabras :
- agachadita zgachadita sgachadita wgachadita qgachadita afachadita avachadita abachadita ahachadita ayachadita atachadita agzchadita agschadita agwchadita agqchadita agaxhadita agavhadita agafhadita agadhadita agacgadita agacbadita agacnadita agacjadita agacuadita agacyadita agachzdita agachsdita agachwdita agachqdita agachasita agachaxita agachacita agachafita agacharita agachaeita agachaduta agachadjta agachadkta agachadota agachad9ta agachad8ta agachadira agachadifa agachadiga agachadiya agachadi6a agachadi5a agachaditz agachadits agachaditw agachaditq


text:
Liam Cosgrave
By Hoshiagh, ny Taoiseach myr t'eh enmyssit ayns Yernish, Phobblaght Nerin, eh Liam Cosgrave (Yernish: Liam Mac Cosgair; v'er ny ruggey er 13 Averil 1920). By Hoshiagh eh eddyr ny bleeantyn 1973 as 1977. Hie eh stiagh 'sy pholitickaght 'sy vlein 1943 as chossyn eh yn soiag echey derrey dirree eh magh ass yn oik 'sy vlein 1981. Roish haink er dy ve ny Hoshiagh by Hirveishagh Chooishyn Mooie eh.
- Bunyn
- Ruggyryn 'sy vlein 1920
- Fir hoshee Fine Gael
- Sleih ass Divlyn
- Sleih ass Doon Laoire
- Taoisigh Nerin
- Olteynyn y 11d Dáil
- Olteynyn y 12oo Dáil
- Olteynyn y 13oo Dáil
- Olteynyn y 14oo Dáil
- Olteynyn y 15oo Dáil
- Olteynyn y 16oo Dáil
- Olteynyn y 17oo Dáil
- Olteynyn y 18oo Dáil
- Olteynyn y 19oo Dáil
- Olteynyn y 20oo Dáil
- Olteynyn y 21d Dáil


text:
1701
(MDCCI)
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Chaidh San Juan del Cesar (Coloimbia) a stèidheachadh.
- Chaidh Oilthigh Yale (Na Stàitean Aonaichte) a stèidheachadh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 27 am Faoilleach – Johann Nikolaus von Hontheim, eachdraiche agus diadhaire Gearmailteach (bàs. 1790)
- 28 am Faoilleach – Charles Marie de La Condamine, mathematician agus cruinn-eòlaiche Frangach (bàs. 1774)
- 27 an t-Samhain - Anders Celsius, ann an Uppsala reul-eòlaiche, fiosaigiche agus matamataigear às An t-Suain.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 14 am Faoilleach – Tokugawa Mitsukuni, fhear-treòrachaidh Iapanach (br. 1628)
- 15 am Màrt – Jean Renaud de Segrais, sgrìobhadair Frangach (br. 1624)
- 16 an t-Sultain - Rìgh Seumas VII na h-Alba is II Shasainn is na h-Èireann.


text:
8 an Giblean
'S e 8 an Giblean an 98mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (99mh ann am bliadhna-leum). Tha 267 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1553 - Chaidh Santo André (Braisil) a stèidheachadh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 563 RC - Gautama Buddha.
- 1904 - John Hicks, ann an Warrick. Eaconamaiche à Sasainn.
- 1911 - Melvin Calvin, ann an St Paul (Minnesota). Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 1938 - Kofi Annan, ann an Kumasi. Neach-poileataigs à Gàna.
- 1949 - Ailig MacFhearghais, ann an Leswalt. Neach-poileataigs às Alba.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1931 - Erik Axel Karlfeldt, ann an Stockholm. Sgrìobhadair às an t-Suain.
- 2013 - Margaret Thatcher, ann an Lunnainn. Neach-poileataigs à Sasainn.


text:
Comann Iosaid
S e òrdugh creidimh am broinn na h-Eaglaise Caitligeach a th’ann an Comann Iosaid (Laideann: Societas Iesu). Chaidh An Comann Iosaid a steidheachadh leis na Spàinntich Naomh Ignacio de Loyola, Naomh Francisco Javier, Pedro Fabro Cràbhach, Diego Laynez, Alfonso Salmerón, Nicolás de Bobadilla agus Simón Rodrigues ann an 1534, ann am Paris, san Fhraing.Tha faisg air 19,000 buill a’ chomainn ann, sagartan, luchd-ionnsachaidh agus manaich. Le sin, ‘s e an òrdugh creidimh fireannach nas motha na h-Eaglaise Caitligeach aig ìre eadar-nàiseanta an latha an-diugh.
Fiosrachadh mun Chomann[deasaich | deasaich an tùs]
Bho thùs tha na Iosaidean, ris an canar buill a’ Chomainn mar as tric, air a bhith an sàs ann an soisgeulachd an t-Saoghail, dìon an cuid chreideimh, agus iad ag obair an aghaidh a’ Phròstanachais, (Stiùir iad an Ana Atharrachadh Creideimh). Tha iad air a bhith ag obair ann an seirbheis a’ Phàip. ‘Se prìomh amas a’ Chomainn «coileantachd chrìosdail, phearsanta agus do chàch, a lorg airson glòir agus seirbheis Dhè». 'Se ball a' chomainn a th'ann Pàpa Frangan I.


text:
15 an t-Ògmhios
'S e 15 an t-Ògmhios an 166mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (167mh ann am bliadhna-leum). Tha 199 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1836 - Inbhe stàite do dh'Arkansas.
- 1932 - Thòisich Cogadh Chaco, eadar Boilibhia agus Paraguaidh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1904 - Tormod MacLeòid (Am Bàrd Bochd), bàrd Gàidhlig às an Rubha, Leòdhas.
- 1916 - Herbert Simon, ann am Milwaukee. Eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 1917 - John B. Fenn, ann an Eabhraig Nuadh. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 1948 - Eanraig MacGillÌosa, ann am Meadhchill. Neach-poileataigs à Alba.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1849 - James K. Polk, Neach-poileataigs, 11mh ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte
- 1971 - Wendell Meredith Stanley ann an Salamanca. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 1991 - Sir Arthur Lewis, eaconamaiche às an eilean Naomh Lùisia.
- 1996 - Ella Fitzgerald, ann am Beverly Hill, Calafòrnia. Seinneadair Aimeireaganach.


text:
- TIOTAL
- Inbhir Pheofharain agus Caolas Chrombaidh
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0375
- ÀITE
- Inbhir Pheofharain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Inbhir Pheofharain
- DEIT
- 1956
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32289
- KEYWORDS
- cairtean-puist
bailtean
eaglaisean
caistealan
acarsaidean
canàlaichean
caolais
Tha a' chairt-phuist seo à 1956 a' sealltainn Inbhir Pheofharain agus Caolas Chrombaidh
Tha an Eaglais Shaor chun na làimh dheis a chaidh a dhealbhadh leis an ailtire Iain Rhind agus a chaidh a thogail eadar 1867 agus 1870. Tha uinneag mhòr ròis anns a' cheann a deas.
Tha Sràid a' Chnuic air an làimh chlì meadhan na deilbh agus far a bheil e a' gearradh a' Phriomh Shràid, chithear an Taigh-òsta Nàiseanta a chaidh a thogail ann an 1858.
'S e prìomh bhaile Rois 's Chrombaidh a th' ann an Inbhir Pheofharain. Tha e aig ceann Caolas Chrombaidh aig beul Abhainn Pheofharain. 'S e Inbhir Pheofharain a th' air anns a' Ghàidhlig ach suas gu 500 AD bha beul na h-aibhne na b' fhaisge air Srath Pheofhair a tha 5 mìle chun an iar agus b' e fèith fo bhuaidh an làin a bh' anns an àite far a bheil Inbhir Pheofharain an-diugh. B' ann aig deireadh a' chòigeamh linn, nuair a lìon an beul-aibhne agus dh'fhàs am poll cruaidh gu leòr, a b' urrainn do dhaoine taighean a thogail.
Bha eaglais aig na Culdees, seann treubh Mhanaich, an seo. B' e na Maoir mhòra a bha nan riochdairean aig an Rìgh a bha os cionn Rois aig an àm. Cha mhòr nach eil cinnt ann gun do thog iad daingneachd an seo. Thathar a' creidsinn gun do rugadh MacBeth anns a' chaisteal an seo ann an 1005 agus bha esan na Mhaor Mòr Rois airson greis bheag.
B' e na Lochlannaich a bha a' riaghladh Rois aig an àm. B' e Thorfin cumhachdach a stèidhich an "cathair a' cheartais" aige no "thing vollr" air Cnoc Gorm gu taobh an iar a' bhaile agus 's ann à sin a thàinig an t-ainm Inbhir Pheofharain. B' e mac nighean an Rìgh Calum II agus Sigurd Ghallaibh a bha aig Rìghrean Nirribhidh, a bh' ann an Thorfin. Dh'fhàs an caisteal gu bhith na mheadhan laghail agus sòisealta fo Thorfin agus thug e mòran Lochlannach a dh'fhuireach an seo. 'S ann on aonamh linn deug a tha am baile.
Rinn Alexander II Inbhir Pheofharain mar bhaile rìoghail ann an 1227. B' ann aig an àm seo a dh'fhàs cumhachd Iarlan Rois, aon de na teaghlaichean a bu chumhachdaiche ann an Alba airson dà cheud bliadhna. Cha b' e a' mhòr-chuid de Ros a-mhàin a bh' aca ach bha feadhainn de na h-oighreachdan bu motha ann an Alba aca cuideachd. Ach bha Iain, an t-Iarla mu dheireadh, an sàs ann an gnothach gus an cathair-rìoghail a thrasgairt. Cha do dh'obraich sin agus chaidh an tiotal air ais don Chrùn. Bhon uair sin, b' ann aig dara mac an Rìgh no na Bànrigh a bha an tiotal Iarla Rois.
Chaidh an caisteal a thrèigsinn anns an t-seachdamh linn deug agus chaidh e na thobhta. Chaidh a leagail ann an 1818. Chaidh feadhainn de na clachan a chleachdadh gus 'doocot' a thogail faisg air an làraich a tha fhathast ann an-diugh.
Chrìon Inbhir Pheofharain anns an t-seachdamh linn deug. Cha robh gnìomhachas ann ach dèanamh anairt a thàinig don bhaile ann an 1760. Thàinig piseach air gnothaichean ann an 1817 nuair a thog Tòmas Telford acarsaid. Chaidh canàl a thogail cuideachd gus soithichean nas motha a thoirt a-steach ach ged a stadar ga chleachdadh gu luath tha cuairt thaitneach ann fhathast air na bruaichean. Thàinig barrachd beartais don bhaile nuair a thàinig an rathad-iarainn ann an 1862. Dh'fhàs am baile mar bhaile margaid agus bha e na mheadhan airson àiteachas le margaid bheathaichean cunabhalach


text:
or you could have this.......
Skerryvore
Feis Chiuil Thiriodh/Tiree Music Festival Episode 1 of 9
Sarah Cruickshank agus Vicky Kilgour le Fèis Chiùil Thiriodh, sreath ùr a chaidh a chlàradh aig Fèis Chiùil Thiriodh 2015. Tha achiad program a tàisbeanadh na tàlantan aig Skerryvore le seat bheòthailbho àrd-ùrlar na fèise air oidhche Shathuirne. Tha ainmaig Tiriodh gu seachd àraid a thaobh ciùil agus tha e iomchaidh gur iad Skerryvore a nochdas sa chiad phrògram de dh'Fhèis Ciùil Thiriodh -còmhlan bunaichte ann an Tiriodh ach le gu leòr gan leantainn air feadh an t-saoghail. 'S e aon de leugan saoghal fèisean na RA a th' ann an Fhèis Thiriodh, le iomadh duais air a bhuileachadh oirre.…
On TV
Today
21:30
BBC ALBA


text:
- TIOTAL
- Carragh-cuimhne Ghleann Fhionghain, Loch Seile, Loch Abar
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0370
- ÀITE
- Gleann Fhionghain
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Àrasaig 's Mùideart
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10108
- KEYWORDS
- Carragh-cuimhne Ghleann Fhionghain
Gleann Fhionghain
Loch Seile
Seumasaich
Seumasach
Teàrlach Òg Stiùbhart
Chaidh an dealbh seo de charragh-cuimhne Ghleann Fhionghain, le Loch Seile ris a' chùl, a thogail le M.E.M. Donaldson sa chiad leth dhen 20mh linn.
Thàinig Teàrlach Òg Stiùbhart (Am Prionnsa Teàrlach) air tìr aig ceann a tuath Loch Seile aig Gleann Fhionghain air an 19mh dhen Lùnastal 1745. Thog e a' bhratach aige an sin a' comharrachadh toiseach Ar-a-mach nan Seumasach. B' e Alasdair MacDhòmhnaill à Gleann Athaladail a thogadh Carragh-cuimhne Ghleann Fhionghain ann an 1815 mar chuimhneachan air an luchd-cinnidh a bha a' sabaid agus a chaill am beatha ann an adhbhar nan Seumasach.
Rugadh M.E.M. Donaldson ann an 1876 agus thàinig i dhan Ghàidhealtachd mu 1908. Rinn i tòrr siubhail ann an ceann a tuath agus air taobh siar na Gàidhealtachd a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. B' e Rubha Àird nam Murchan fear dhe na h-àitean a b' fheàrr leatha agus b' ann an sin a rinn i a dachaigh ann an Sanna ann an 1927.
Eadar 1912 agus 1949, sgrìobh Miss Donaldson iomadh leabhar mu eachdraidh shòisealta agus mu chleachdaidhean na Gàidhealtachd. 'S e 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' as ainmeile agus tha dealbhan annta a rinn i fhèin. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Bealach Choille Chnagaidh is na còig 'Beinn a' Ghlò'
- EXTERNAL ID
- QZP40_205_P001
- ÀITE
- Bealach Coille Chnagaidh
- SGÌRE
- A' Ghàidhealtachd / Siorrachd Pheairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT: Blàr Athall
- DEIT
- 1866
- LINN
- 1680an
- CRUTHADAIR
- W & A K Johnston
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31010
- KEYWORDS
- Coille Chnagaidh
blàir
batailean
Seanalair Ùisdean MacAoidh
Biocas Dhùn Deagh
Ruathar nan Gàidheal
raidhfilean
claidhmhnean mòra
bealaichean
ionnsaighean
Seumasaich
airm
feachdan
saighdearan
'S ann aig Bealach Coille Chnagaidh a bha Blàr Coille Chnagaidh air an 27mh Iuchair 1689. Bha am blàr eadar an t-arm Seumasach aig Biocas Dhùn Deagh is an t-arm Uilleamach aig Seanalair Ùisdean MacAoidh.
Shuidhich arm Dhùn Dèagh iad fhèin air druim os cionn an t-slighe a-steach dhan bhealach, fhad 's a dh'fhuirich MacAoidh gu h-ìosal, agus leisg air ionnsaigh a dhèanamh suas an lèathad. Dh'fhuirich Dùn Deagh cha mhòr fad an là. Tha feadhainn ag ràdh gun d'rinn e seo air sgàth gum biodh a' ghrian ann an sùilean an nàmhaid nuair a bha i a' dol fodha, no gum faigheadh e làmh an uachdar ann an droch sholas.
Aig comharradh sònraichte, ruith na Seumasaich sìos an leathad, a' losgadh an aon pheilear a bh'aca, a' tilgeil am piostalan air falbh is a' toirt ionnsaigh air saighdearan MhicAoidh le claidheamhan. Theich saighdearan MhicAoidh, is chaidh na Seumasaich as an dèidh. Chaidh peilear a chur ann an Dùn Dèagh fhad 's a bha e a' toirt ionnsaigh, is chaidh a leòn gu bàs. Dh'fhàg seo a shaighdearan mì-rianail, gun cheannard.
Chithear an dealbh seo ann an 'Concise Historical Proofs respecting the Gael of Alban' le Seumas A MacDhonnchaidh


text:
- TIOTAL
- Cidhe Caol Loch Aillse agus an t-aiseag a'dol dhan Eilean Sgithanach
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_693
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1890an; 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11426
- KEYWORDS
- Caol Loch Aillse
An t-Eilean Sgitheanach
Port an t-Sròim
Rathaidean-iarainn Ceann a Tuath Bhreatainn
Rathaidean-iarainn Ceann an Iar na Gàidhealtachd
cidheachan
Cidhe Caol Loch Aillse agus an t-aiseag a'dol dhan Eilean Sgithanach. Chaidh an cidhe agus steisean nan treàna fhosgladh ann an 1897. Seo crìoch loidhne Inbhir Pheofharain agus an Eilein Sgitheanaich à Port an t-Sròim. Chaidh an loidhne seo a dhèanamh agus Rathaidean-iarainn Ceann a Tuath Bhreatainn a' bagairt loidhne Ceann an Iar na Gàidhealtachd a thoirt chun a' chost an iar
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar - clàrachadh an èisg ghlacte 1956-1960
- EXTERNAL ID
- HCD_DAVIDBANKS_093
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 1364
- KEYWORDS
- gnìomhachas an iasgaich
iasgach a' bhradain mara
bradan
gnìomhachas a' bhradain
iasgach a' bhric
breac
iasgach le lìon
Tha an sgrìobhainn seo a' clàrachadh àireamh a' bhradain, na bànag agus a' bhric a chaidh a ghlacadh le Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earrta, mun Eilean Sgitheanach, agus cuideachd an t-airgead gu lèir a thog reic an èisg eadar 1956 agus 1960. Bha am bradan a-riamh a' reic air prìs na b' àirde na a' bhànag no am breac.
Às na còig bliadhnaichean clàraichte, tha e a' sealltainn gum b' e 1957 a' bhliadhna san deach an àireamh a b' àirde a ghlacadh le 9845 iasg, agus a rèir siostam nam buannachd pàighte leis a' chompanaidh, b' e seo a' bhliadhna a b' fheàrr do na h-iasgairean cuideachd. A bharrachd air an tuarastal aca, a bha a' tighinn gu mu £6 san t-seachdain ann an 1956, bha iad a' faighinn duais de £1 gach 100 iasg air an glacadh far an stèisean aca (fhad 's a bha an neach-obrach air a bhith ann fad an t-seusain).
West Highland Salmon Fisheries Co Ltd (Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr.)
Ann an 1944 cheannaich Seumas Banks & Mic, Peairt, màl iasgaich a' bhradain aig Oighreachd Chille Mhoire san Eilean Sgitheanach, bho A Powrie & Co, agus chuir e air bhonn a' West Highland Salmon Fisheries Co Ltd' (Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr.) gus am màl obrachadh. Chùm an companaidh a' dol gu ruig 1962 nuair a chaidh a reic gu Coinneach MacMhathain, Port Rìgh.
Nuair a ghabh Banks & Mic thairis am màl bha stèiseanan iasgaich ann an Leathallt, Rigg (Boraraig), Stafainn, Port Rìgh, Camas Tianabhaig, Bail' Meadhanach agus Caisteal Bhròchaill (ann an Ratharsair). Ann an 1956 chaidh Bail' Meadhanach agus Camas Tianabhaig a chur còmhla mar stèisean a' Bhràighe, le triùir ag obair ann, ged a bhiodh ceathrar ag obair mar bu trice sna stèiseanan eile. Bhiodh an companaidh a' cumail mu 28 duine ann an obair gach bliadhna, agus an obair ga thairgse dhan aon fheadhainn gach bliadhna mus fheuchadh an companaidh ri daoine ùra fhastadh.
Bhiodh an seusan a' tòiseachadh fada sa Ghiblean/ tràth sa Chèitean agus a' dol gu deireadh an Lùnastail. Bhiodh grùnn fhireannaich cuideachd gam fastadh ann am mìosan a' gheamhraidh ach an toireadh iad deigh a nìos o dhama an t-Slugain gu bhith air a stòradh san taigh-deighe aig cidhe Phort Rìgh. Bhiodh gach ball den sgioba a' faighinn cùmhnant le fios air tuarastal, sgeama airgid a-bharrachd a bha san amharc agus uairean obrach agus chaidh oilisgin agus bòtannan rubair a thoirt dha.
Chaidh an t-iasg glacte a roinn ann am bradan, bànag agus breac, agus àireamh nam bànag a bu mhotha. Gach bliadhna ghlacadh iad mu 3000 iasg uile-gu-lèir fada sna 1940an agus tràth sna 1950an. Ann an 1957 chaidh an àireamh a bu mhotha a-riamh a ghlacadh - faisg air 10,000 iasg.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Skye and Lochalsh Archives


text:
James Watt
Is e saor-innealan-thomhais, innleadair agus fear-mhalairt a bha ann an James Watt (19 am Faoilleach 1736 - 25 an Lùnasdal 1819). Rugadh e ann an Grianaig, far an robh a h-athair na bhàillidh agus na fhear-togail thaighean is bhàtaichean. Chaochail e aig aois de 83 bliadhna ann am Birmingham, Shasainn.
Cha robh deagh shlàinte aige nuair a bha e na bhalach agus fhuair e foghlam tràth on a mhàthair mus deach e gu sgoil gràmair. Chaidh e an 1753 gu Glaschu airson tàilleabhachd agus an 1755 gu Lunnainn. Thill e gu Glaschu aig aois 21 a dh'fhosgladh bùth aig Oilthigh Ghlaschu airson innealan-thomhais matamataigeachd a dhèanamh agus a chàradh. 'S ann anns a' cheàrd sin a bha e nuair a chaidh iarraidh air samhail de dh'inneal Newcomein a chur an gleus. Bha an t-inneal an seilbh roinn Feallsanachd Nàdurra na h-Oilthighe ach cha do dh'obraich e gu cheart. 'S ann anns an iomairt siud a chruthaich e ciste fa-leth airson fuaradh agus dlùthadh stotha. Leis a' chiste-dhlùthaidh an staid falamhantas, nan chuireadh an ciste-dhluthaidh an co-radhas leis an t-siolandair làn stotha, teicheadh stotha bhon t-siolandair dhan chiste-dhlùthaidh - far an rachadh a dlùthadh ri uisge-glèidheadh mar sin falamhantas a' chiste-dhlùthaidh agus aobhraicheadh anns an t-siolandair an falamhantas a bha dhìth a dh'obraich an t-inneal.
Is e an dlùthadair (ciste-dhlùthaidh) fa-leth agus am brèbhet a chlàraich e air an son a bha na bhun-stèidh da fhortan.


text:
- TIOTAL
- Cruinn-rathad Allt a' Mhuilinn
- EXTERNAL ID
- HC_INV_BSIB_FLOWERS_010
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1990an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 13449
- KEYWORDS
- cruinn-rathaidean
gàirnealachd
Tha Cearcall-rathaid Allt a' Mhuilinn aig teis-meadhan sruth nan carbadan ann am baile mòr Inbhir Nis, le rathaidean a' sìneadh a-mach do mheadhan a' bhaile, do Oighreachd Gnìomhachais anns an Longman, don Ràthaig Mhòr agus às a' bhaile gu na prìomh rathaidean A9 agus A96. Bidh an cearcall-rathaid fhèin mar thaisbeanadh de lusan is bhlàthan a thèid atharrachadh gu tric


text:
- TIOTAL
- Locomotaibh Clas 'Clan' neo-aithnichte a bha le HR roimhe air trèana a' dol gu tuath ann am Peairt, 1928
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_339
- ÀITE
- Peairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT
- DEIT
- 1928
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28349
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
Locomotaibh clas 'Clan' neo-aithnichte a bha le Rèile na Gàidhealtachd roimhe air trèana a' dol gu tuath ann am Peairt ann an 1928.
B'e einnseanan luchd-siubhail 4-6-0 clas 'Clan' an clas mu dheireadh de locomotaibhean a chaidh a thogail dha Rèile na Gàidhealtachd. Deilbhte le Crìsdean Cuimein, fuairear a' chiad ceithir (àireamhaichte 45, 51, 52 &53) ann an 1919 agus fhuairear ceithir eile (àireamhaichte 54 gu 57) ann an 1921. Chaidh an togail le Hawthorn Leslie sa Chaisteal Nuadh, agus mhair a h-uile ball den chlas do shealbh LMS, ach cha robh ach aon dhiubh fhathast ag obair an dèidh dha Rèile Bhreatainn a bhith air a chruthachadh (HR 55 a bha le HR roimhe agus LMS 14767 'Clan Mackinnon').


text:
- TIOTAL
- Latha trang, Cidhe Sgrabastair, Inbhir Theòrsa
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_5907
- ÀITE
- Inbhir Theòrsa
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Theòrsa
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37542
- KEYWORDS
- bàta
bàtaichean
bàt'-iasgaich
soitheach
stiomair
bàta-smùid
each
cairt
seada
taigh-stòir
stòr
Tha port Sgrabastair na laighe mu 2km an iar air Inbhir Theòrsa.
Ann an 1846 thòisich obair togail air cidhe Sgrabastair, air a dheilbh le Raibeart Stevenson & a Mhac, agus o 1856 bha seirbheis aiseig air tòiseachadh a' dol eadar Sgrabastair agus Sromnis ann an Arcaibh. Mar a dh'fhàs malairt is luchdan a' dol tro Sgrabastair, 's ann a lùghdaich e aig cala Inbhir Theòrsa faisg air làimh, ga fhàgail na bu shàmhaiche.
Chaidh cala Sgrabastair a leudachadh agus a thogail às ùr ann an 1891 agus chaidh cidhe ùr a thogail ann ann an 1972


text:
1846
MDCCCXLVI
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 23 am Faoilleach: Cur às do Thràilleachd ann an Tuinisia.
- 31 am Faoilleach - chaidh Milwaukee (Na Stàitean Aonaichte) a stèidheachadh.
- Chaidh Bloemfontein, prìomh-bhaile breithneachail Afraga a Deas, a stèidheachadh le Henry Douglas Warden
- Sgrìobh Honoré de Balzac an leabhar La Cousine Bette.
- 16 an t-Ògmhios - Taghadh Phàpa Pius IX, ann an Cathair na Bhatacain.
- 28 an Dùbhlachd, inbhe stàite do dh' Iowa.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 5 am Faoilleach - Rudolf Christoph Eucken, ann an Aurich. Sgrìobhadair Gearmailteach.
- 5 an Cèitean - Henryk Sienkiewicz, ann an Wola Okrzejska. Sgrìobhadair Pòlach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1 an t-Ògmhios - Bartolomeo Alberto Cappellari, ann an Cathair na Bhatacain. Pàp bho 1831 gu 1846.


text:
- TIOTAL
- Solar Uisge a' Phluic - Loch Lanndaidh
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_PLANS_01_019a
- ÀITE
- Am Ploc
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- CRUTHADAIR
- The Highland Railway
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 26401
- KEYWORDS
- rathaidean iarainn
Rathad Iarainn na Gàidhealtachd
Alba agus Meadhan Lunnainn
Loch Lanndaidh
Dùn Creige
gluasadail
zoomable
Is e 'Roinn a Tuath Alba agus Meadhan Lunnainn, Sgìre na Gàidhealtachd, Solar Uisge a' Phluic' an tiotal a th' air a' phlana seo. Chan eil ceann-latha air. Tha an sgèile 6 òirleach gu 1 mhìle.
Tha e a' sealltainn solar uisge an àite bho Loch Lanndaidh gu baile a' Phluic agus an stèisean, agus caisteal Dhùn Creige leis an talamh mun cuairt air.
Tha am plana dèanta air craiceann-sgrìobhaidh. Tha stampa san oisean gu h-ìosal air an làimh dheis le 'Oifis Innleadair Sgìre na Gàidhealtachd Inbhir Nis, de Chompanaidh Rathad Iarainn Alba agus Meadhan Lunnainn (Roinn na h-Alba)' air agus an àireamh 62


text:
- TIOTAL
- Earrann Achd Barrantas Saoraidh air Urras, 22 Dàmhair 1827, d.3
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_L_INV_HC_9_45_Iv_03
- DEIT
- 1827
- LINN
- 1820an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5778
- KEYWORDS
- pàipearan cùirte
clàran cùirte
taigh-staile
a' dèanamh uisge-beatha
Is e seo Earrann Achd Barrantas Saoraidh air Urras, fon cheann-latha 22 Dùbhlachd 1827 ann an Dùn Èideann, às leth Dhòmhnaill Chamshroin.
Chaidh Dòmhnall Camshron à Baile na Bruaiche, Cill Targhlain, a chur dhan phrìosan ann an Inbhir Nis air 25 Sultain 1827, fo chasaid gun do bhris e Achd a chaidh a chur an gnìomh ann an 1825 leis an tiotal "Achd a bhios an urra ann an Alba ri casg a chur air losgadh droch-rùnach agus air feuchainn ri urchraichean a leigeil à gunnaichean; sàthadh, gearradh, leòn, puinnseanachadh, guineachadh, cur à cruth agus a' ciorramachadh sluagh a Mhòrachd". Chaidh na h-oilbheuman sin a chomharrachadh mar phrìomh eucoirean a bha a' cosnadh binn bàis.
Anns an tachartas san robh Dòmhnall Camshron fo chasaid a bhith na lùib, bha Iain MacGilleNaoimh, Oifigear Cusbainn ann an Inbhir Nis, Cailean Caimbeul agus Uilleam Lee, Oifigearan Cusbainn anns an t-Srùigh, agus buidheann de luchd-cuideachaidh. Tha nàdar a' bhuidhinn a' ciallachadh gun robh dùil aca ri trioblaid agus fhuair iad sin aig Tomaich, ann am parraiste Chill Targhlain. Bha timcheall air deich duine fichead air an uidheamachadh le gunnaichean no buill-airm oilbheumach eile, a' bagairt air beatha nan oifigearan cusbainn agus an companaich agus a' tilgeil chlachan orra gus bacadh a chur orra bho an obair a dhèanamh. Tha e coltach gur e suidheachadh a bha seo a b' àbhaist a bhith fo urras a' bhàillidh ionadail, ach chaidh a' chùis seo a thoirt gun Àrd Chùirt ann an Dùn Èideann a chionn 's gun robh an luchd-casaid "a' cùiltearachd ann an diofar uachdranasan". Bha am barantas ag òrdachadh gum feumtadh an toirt an grèim agus an cur dhan phrìosan ge 'r bith càite an lorgtadh iad ann an Alba.
B' e Dòmhnall Camshron aon de na fir a bha fo chasaid ach bha e a' dleasadh gu robh e "gu tur neoichiontach de na h-eucoirean sin", agus rinn e airrtas a leigeil ma sgaoil air urras. Bheachdaich Am Morair MacGillìosa, aon de Choimiseanairean Breithneachaidh nam Morairean, air an iarrtas air an 8 Dùbhlachd agus chuir e air adhart e gu Neach-tagraidh a Mhòrachd. Chaidh cead a thoirt agus chaidh urras a stèidheachadh aig £60 Sasannach. Cheadaich am Morair MacCoinnich, a chuir na barantasan breithneachaidh glacaidh air bhonn, agus an uair sin a cheadaich "barantas gu ... Bàillidhean Inbhir Nis agus luchd-gleidhidh an Tollbùth a leigeil ma Sgaoil."
Tha an fhòirneart an lùib an tachartais agus cruas a' pheanais a' taisbeanadh cho cudromach agus a bha cùis nan cìsean agus nan stailean mì-laghail aig an àm. Anns an àm suas gu Aonadh nam Pàrlamaidean, bha uisge-beatha a' gabhail àite an leanna mar an deoch choitcheann air a' Ghàidhealtachd agus anns na h-Eileanan an Iar, agus anns na 1790an bha stailean beaga ionadail a ghabhadh 30 galan cumanta. Bho 1793 ge-tà, chaidh reachdas a chur an gnìomh a thug cead do ach a chuir cìs air stailean beaga sa chiad àite, a thoirmisg a bhith a' reic toradh nan stailean Gàidhealach sa Ghalldachd, a rinn oidhirp air cuir às do chur an aghaidh chìsean, a rinn ceadachadh do stailean beaga nas doirbhe agus a mheudaich cumhachdan nan oifigearan cusbainn.
Dh'adhbhraich seo gu h-iomlan gun do ghluais obair an uisge bheatha air falbh bho a bhith na ghnìomhachas baile gu bhith stèidhte ann an taighean-staile, a bha na bu ghainne, na bu motha, na bu goireasaiche agus na b' fhasa smachd a chumail orra. Bha na ceuman sin rin cur an gnìomh gu daingeann. Bha na stailearan ionadail gu mòr an aghaidh nan atharraichean seo agus bha iad deònach a dhol ann an cunnart an cur gu bàs gus sabaid na aghaidh


text:
- Beag nach lor a luaidhim dhe
a tigfadh dulc ad esie
gidh cuich ga mbiadh breath in ill
a leath no trian ni thuirmhim.
- 2620] Do fhoir Dia Bhrefni mbhraenaigh
fhairsing fheraigh fhindraenaich
gach uir ri hidhnaib taraidh
san ibhraigh uir erlamhaigh.
- Latsa a meic Briain i bhairr thais
2625] do fhoir Dia Bhrefni mbhraenglais
tu a slat Chuilt ar do chagar
bac in uilc nir fhobradar.
- Gor fhoillsigh Dia bha dheni
fis duid a chind Coirrslebhi
2630] a flaith Gabrain gan grain dreas
rob ail tadhbhail a nuaingneas.
- Ni hamhlaidh sin tarrla in toisg
be maith gon ti ro thegoisg
do chuadhais on lucht rod ling
2635] an fuarais dulc ni airmim.
- A meic Bhriain nocho breg damh
indLogha fhuarais rabhadh
ba gaeth manuar thear robhaidh
a sduagh Breagh od bhidhbhadhaib.
- 2640] Nos amhlaidh fhuarais a fhis
sluaigh ar ti theacht mad rolis
o balbhthuind ag ben ri tir
go redh a bharrthruim baismin.
p.172
- No no rob e thfer rabhaidh
2645] ge dho berium baramhail
fod glan mar bha gnath ri Lugh
bagar do chach god chogur.
- Bid ort i nam na troda
buadha Logha Lamhfhoda
2650] terc a gheg Chlair nach cualaidh
med taigh o na hilbhuadhaibh.
- IndLogha thu a dhregoin Druing
i nagh no sinChonculaind
coir do shechna a badhbh Berrnais
2655] debhtha tharm is inFerghais.
- A meic Bhriain na tachor te
Tommas gidh e thainm baisde{MS folio 17r b}duid a laich Annla is ainm Lugh
rigairm thanma ni hantur.
- 2660] Lugh mac Ethne in errla fhind
braithreas nir faemh fa Erind
bha fraechdha rindaigh in fhir
do mhill a bhaigh re braithribh.
- Fuath do Lugh fa iadh nUisnich
2665] dob aithreach don feadhoinsin
ba lan gaidh gach tir o treas
nir mhin a mbaigh na mbhraithreas.
- As casmhail tusa a thuir Dhor
is Lugh ri maicni a mhathor
2670] glor faidheadh ag dul san drem
gan Lugh daireamh fa Erind.
- Aisi sin ainbreath rob ail
do breth ortsa a fhir Gabhrain
mad chuid don chindsa Chlair Bhreagh
2675] dar limsa nirbh ail thairemh.
p.174
- Biaidh aireamh as uaisli ort
ana fuil a chleath Cianocht
gan rimh ni fhagmaid dot agh
mar do sgribh Padraig peandbhan.
- 2680] Ader dhuid a fhir Eni
uirsgel ar a fhaisdeni
tocht imslan o dha ed soin
breg dimradh nochor fhoboir.
- Ag findChill Fhearta in fheoir bhuig
2685] aenna la dhar loigh Padruig
an amra da fhoir indi
tarrla ar a oigh aislingi.
- Tarfas do bili buadha
sa moighsea a fhir fhindChluana
2690] medh i taraoidh do thoill air
nir samail coill re craebhaibh.
- Ingnadh re habhsdal fhear Fhail
do ghluais gach coill na comhdail
nochtaid ochta geala gleand
2695] fedha ag tochta na thimcheall
- Lucht cnuasaich ar cnuas a chraebh
do condairc Padraig peandchaemh
nir thearcthana a dhuilli dhe
ealtadha on chruindi chuige.
- 2700] Musglais Padraig na peand noir
nachar mhaidh mheadhar egoir
rem i chroind ga labhra leis
poind a amhra da indes.
- Do chan Phadraig phuirt Chimi
2705] ar nindisi a aislingi
ros ber fen go beacht a breath
fa rem ceart airsen clereach.
p.176
- Cuingidh gebhas in gortsa{MS folio 17v a}brigha in croind do chondarcsa
2710] Dia nir char chogur nar thuig
do chan re phobul Padruig.
- Is iad coillti a chrand soichleach
do iadh man crand craebhthoirtheach
is fa cheart is doigh gach dream
2715] na sloigh ig teacht na timcheall.
- Innmhus i cniuas do fhear as
egis na healta iarrfas
tromdhamha ga naithni air
orrlamha caithmhi in cnuasaich.
- 2720] Barr rug orraim o eadhaibh
barr in croind gil gegleabhair
is i rachlann chaemh i chroind
gach craebh da dhathbharr dhighoind.
- Crand buadha nar thearc toradh
2725] tathairsiu a geg gormCharadh
a dreagun Ce in cridhi gloin
in bili rob e thathoir.
- Tusu craebh bairr i bhili
a leomhain glan Gairighe
2730] a fhlaith Caillmidhi is clu linn
is tu tairngiri in Tailgind.
- As tu a Mheg Shamhradhan shair
leandan Brefni in bhuird sgothchaimh
a chraebh phuirt braenamlaich Bhreagh
2735] do shaerabhlaibh ghuirt Ghaidheal.
- Togbhail cridhi dod chliaraibh
tagh a chonchair chailiallaich
saer o ferg uaibhrigh thfhaghlaidh
a ghruaidhghil derg dondabhraigh.
p.178
- 2740] An rosg da ndech do drech noig
inghean ur edaich sgarloid
ai bhili Gergi do ghebh
dergi agus gili id ghruaidhebh.
- Mailghi donda is dubh guairi
2745] agus rosg gorm geguaini
folt mar umha na fhailghibh
ort ag dula ar dondmhailghibh.
- Fuarais o Dia is demin sin
a Mheg Samradhain shuirghigh
2750] buaidh ndealbha is nenigh ar aen
a dheghir Emna daentaebh.
- Buaidh naigh ort a fhir Chodhail
buaidh mbuga ar do bhrughodhaibh{MS folio 17v b}cuis fhormaid ri gach sluagh soin
2755] buad comraig ar bar cathoibh.
- Buaidh sed oirbh ni coir a chelt
buaidh molta oirbh ban imert
denumh indluis bhar sluaigh sin
buaidh nindmhuis ar bhar negsibh.
- 2760] A meic Briain na mbriathar mbind
leath tenigh nochon airmhim
ri tabhairt shed mbuadha id bhais
a gheg Cluana nir charais.
- A Thomais Chruachna in cnis ghil
2765] a Mheg Shamhradhan shuilbhir
lat gach giall da ndleaghair dhe
du deabhaidh fa iadh nEle. le leath.Cuind.d.o.
- Mac De go ndearna a Nualaith
an errla choim craebhdhualaich
2770] congnm dan loind treabh dho thath
let ear led chloind led chonach.
p.180
- Anocht nach dearg do drech gil
a inghean mhall Mheg Uidhir
a shlat Bhreagh ni dolta dhe
2775] ad geal nochta ad geal ngaire. re
- Sgailedh Dia goirmidh dho ghlais
ai Shitriug mac Briain bharrchais
bidh maith din ar ndomhain de
ar fhoghail a ghribh Ghaille. l.ea.th.


text:
- TIOTAL
- Sanas Taigh-cluiche Inbhir Nis airson an dràma èibhinn 'The Ourang Outang'
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D313_22
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1840an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 4707
- KEYWORDS
- taighean-cluiche
sanasan dealbhan-cluiche
sanasan taighean-cluiche
dealbhan-cluiche
bròn-chluich
baoth-chluich
òran
dannsa
cleasaichean
ban-chleasaichean
dràma
actairean
cluicheadairean
Sanas Taigh-cluiche Inbhir Nis airson Diluain, 18mh Iuchair 1842. Thòisich am feasgar leis an dràma 'The Castle Spectre', is an uairsin bha an t-eadar-chluiche 'The Dumb Bell' ann. Aig an deireadh, nochd Monsieur Gouffe, fear-dealbhaidh bheathaichean, leis an dràma èibhinn ùr aige 'Ourang Outang, Or, The Monkey And His Double'. Tha an sanas ag ràdh 'It Must Be Witnessed To Be Believed!' Anns an dràma 'Mons. Gouffe will introduce a variety of Feats, Tricks, and Corpuscular Efforts, never before attempted.'
Thòisich taisbeanadh na h-oidhche aig 7:30f agus bha prìsean nan suidheachan eadar tasdan anns a' ghaileiridh agus trì tasdanan anns na bocsaichean. Tha na briathran Laideann 'Vivant Regina Et Princeps' ('Beath' Fhada dhan Bhànrigh 's dhan Phrionnsa'), sgrìobhte aig bonn an t-sanais, mun Bhànrigh Bhictoria agus Prionnsa Albert.
Thathar ag ràdh gu robh a' chiad taigh-cluiche ann an Inbhir Nis ann an 1805 agus gun robh e air an t-sràid air an robh 'Lànaig an Taigh-cluiche' uaireigin, faisg air Sràid Inglis


text: Tiaghar asin ar tir cu h-Iarusalem & ar muir re la co n-oidhce conuige in cuan re n-abur Surí, & is ann sin ticcther assin Suría. Do boi cathair álaind uair ecin ac na Crisdadhaib ann sin nogur scrisidar na Serrisdínaigh h-i, & ata coimhet romor acu ar in cuan sin ar ecla cu tiucfadais Crisdaidhi orra ann. Accus is ann sa tír sin adubairt an ben re Crist: is bennaigti in brú do imchuir tú & is bennaighti na cíghi do ibhis. Is annsa tír-sin do aithbéogaig Elías fáidh mac na bantrebthaige & do maith an Tigerna a pecaidh don mnái Channanda, & dorindi senmóir aran leic ara fuil eclais anórach aniu ac Sang-Sauior.


text:
- TIOTAL
- RMS 'Plover' aig cidhe a' Chaoil
- EXTERNAL ID
- HCD00139
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11866
- KEYWORDS
- Plover
Lapwing
Cygnet
Èireannach
bathar
posta
Sealladh air cidhe trang Chaol Loch Aillse. Tha am 'Plover' faicsinneach san dealbh, le bàtaichean eile sa chùlaibh. Chaidh am 'Plover', bàta a bha leis an aon chompanaidh ris an 'Cygnet' is an 'Lapwing', a thogail ann an 1904. Bàta lom, trang, a bh'ann is chaidh a cleachdadh aig àm a' chiad chogaidh gus post a thoirt eadar An Òban, na h-Eileanan Siar air fad is Caol Loch Aillse. Chaidh a leasachadh, is ainm ùr - 'Loch Aline' - a thoirt oirre agus chaidh a toirt thairis mar shoitheach sgrùdaidh san Dara Cogadh. Chaidh a reic ri Èireannaich an dèidh a' chogaidh gus bathar a ghiùlan a-rithist, is chaidh a briseadh ann an 1951
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Litir gu Grannd o Skinner, an 7mh là dhen Mhart 1924, duilleag 3
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_GRANT_979_65_SKINNER_041_003
- DEIT
- 1924
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis (stuth làmh-sgrìobhte)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 7205
- KEYWORDS
- fìdhleirean
fìdhlean
slatan-iasgaich
luchd-ciùil
sgrìobhadairean-ciùil
snaidheadairean
puirt Srath-Spè
Bhuineadh Alasdair Grannd (1856-1942) don Bhadan Ghorm ann an Dhrochaid Chàrr, agus 's ann às a sin a thàinig am far-ainm aige - 'Battan'. Na bhalach chuir e eòlas air dà rud anns am biodh sàr ùidh aige - fìdhlearachd agus iasgach. Ràinig e an ìre a b' àirde anns an dà raon; na iasgair a' cruthachadh slat-iasgaich dha fhèin dham b' ainm 'Grant Vibration Rod', agus na fhìdhlear a bha na cheannard a' chuid bu mhotha de dhà fhichead bliadhna air Comann Ruidhle agus Strath-Spè na Gàidhealtachd, agus na shàr-eòlaiche air dòighean fìdhlean a dhèanamh. Rinn e cuideachd fidheall annasach chruinn dham b' ainm an 'Rondello'. Tha eisimpleir dhen t-slat-iasgaich, fidheall agus 'Rondello' aig Grannd ri fhaicinn ann an Taigh-tasgaidh agus Gailearaidh Ealan Inbhir Nis.
Bha Grannd na dheagh charaid dhan neach-ciùil agus sgrìobhadair-ciùil Seumas Scott Skinner (1843-1927), am fear ris an cante gu tric 'Righ an t-Srath-Spè', agus a bha fìor chudromach ann a bhith a' leasachadh ceòl tradaiseanta na h-Alba. Sgrìobh Skinner an litir seo gu Grannd à 25 Sràid Bhictòria, Obar Dheathain, air an 7mh là dhen Mhàrt 1924. Air duilleag 3, tha Skinner a' bruidhinn air turas gu 'Pettigrew' MacIlle Bhrath, snaidheadair ann an Dùn Èideann. (Bhuineadh Seumas Pittendrigh MacIlle Bhrath (1856 - 1938) do dh'Inbhir Uaraidh, agus choisinn e cliù mar shnaidheadair iomhaighean agus charraighean-cuimhne)