text:
Frida Kahlo
Bha Frida Kahlo (6 an t-Iuchar, 1907–13 an t-Iuchar, 1954) 'na peantair is na dealbhadair Meagsaganach an dualchais dhùthchasaich a dùthaich ann an dòigh a' cur còmhla fìorachas agus samhlachas, neach-taic làidir na Comannachd, agus a bhean-phòsta na lì-dhealbhadair de dealbhan-balla agus de ciùbachd na Meagsago, Diego Rivera.
Bha Kahlo comharraichte air a fiamh neo-ghnàthach, gabhail a-staigh cudthrom air a malaichean (aon-mala) agus feusag-bheòil ghann nach do ghabh i de (ged ann an fìrinn, cha robh feusag-bheòil aice agus bha a malaichean air leth; leasaich i a-mhàin sgeadachaidhean 'na fèin-dealbhanr), agus a roghainn de aodach dealbhta gu rìomhach, air tharraing às aodach dualchasach na Meagsago.
Susbaint
Beatha mhoch[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh Kahlo Magdalena Carmen Frieda Kahlo y Calderón 'san taigh aig a pàrantan sa' Choyoacán, a bha 'n uair sin 'na bhaile beag air iomall a' Bhaile-mhòr Mheagsago. Bha a h-athair 'na dealbhadair agus dealbhaiche de cùl Gearmailteach-Ungaireach, a thòisich a theaghlach às an Oradea, Romània. Bha a màthair, Matilde Calderón y Gonzalez, de sinnsearachd Spàinneach agus Ameireaganach-Dùthchasach. Dh'fhulaing Frida deannal le critheanachadh aig sia bliadhna, a rinn a cas deas a' nochdadh mòran as caoile na 'n cas eile. Fhathast, leis a' mhèinn bhrais a chum i tro a beatha, cheannsaich i a ciorram.
Fhuair i leòntan troman ann an sgiorradh-trafaige uamhasach 'san 1925; bhuail troilidh am bus a bha Kahlo a' marcachd; fhuair i smior-colbh briste, cnàimh-an-uga briste, aisnean briste, ìochdar briste na bronna, aon brisidhean deug ri a cas deas, cas brùite 's air chur à àite a, gualan air chur à àite, bha slat iarainn tro a broinn air a shàthadh, a' sàthadh a machlag, 's a' dol a-mach a faighean. Do bhrìgh nan leòntan ri a h-ìochdar na bronna 's a machlag, cha b' urrainn dhi pàisdean a bhreith, fìrinn a ghabh dhi àm fada a ghabhail ri. Rinn a toil ri mhaireann i comasach a mhaireann a leòntan agus ag ath-bhuannachadh a cumhachd ri choiseachd, ach bhiodh ath-thuiseachaidhean de acaid anabarrach aic' a leamhaicheadh i fad a beatha. An dèidh dhan sgiorradh, thionndaidh Kahlo a h-aire bho dreuchd an leigheis ri dealbhadaireachd. A' tarrang bho a mothachaidhean pearsanta, th' a h-obair gu tric oillteil 'nan riochdachadh rùisgte na h-acaid agus na beathannan garga nam mnathan. Tha caogad-còig a ceud dealbhan 's ceathrad-trì 'nam fèin-dealbhan a bheil coimeasgachadh samhlaireachd pearsanta iomlan le iomraidhean soilleir (agus tric oillteil). Bha i air stiùireadh cuideachd le dualchas dùthchasail na Meigsiceo, seallaidhean a riochdaich i le dathan soilleire, le cumasg an fhìorachais agus ns t-samhlaireachd.
Dreuchd ri dealbh-lìobhair[deasaich | deasaich an tùs]
Mheall a dealbhan an aire an neach-ealain Diego Rivera, a phòs i nas fhadalaiche, dhealaich à, agus phòs a-rithist. 'S air ràdh a bhuail Rivera ann am braisean na feirge Kahlo. Cha bu mhath leis a' mhàthair Fhrida Diego 's chan i ris a' phòsadh ris "A' Phòsadh eadar ailbhean agus calman," iomradh ri am meudan; nuair phòs iad an ciad àm, b'e 42, thar 6 throigh (1.83 m) a dh'fhaide, agus 22 clach (136 kg); b'i 22, 5'3", agus 7 clach. Thuirt Kahlo aon uair, "Dh'fhulaing mi dhà sgiorradh troma 'nam bheatha. Bha aon nuair bhuail an troilidh mi... 's e Diego a th' anns an sgiorradh eile."
Bh' am pòsadh doineannach, gu h-àraidh air an fhainne Dhiego ri gnothaichean-drùise a-mach am pòsadh agus an nàdaran loisgeach, agus bha mòran dàimhean drùise a-mach am pòsadh aig araon dhiubh (bha Frida air bhàinidh nuair lorg i gun robh coinneachadh-drùise aig Diego le a piuthar, Cristina Kahlo). Cha do dh'fhalaich Frida an fhìrinn a bha i dà-mhiannach bho Diego; dh'fhulaing Diego a dàimhean le mnathan nas fheàrr na a dàimhean le fir, a rinn e fìor-eudmhor. Bhris an càraid am pòsadh, ach phòs iad a chèile 'rithist sa' bhliadhna 1940, ged cha robh an aontachadh nas lugha na garbh.
Bliadhnaichean fadalach[deasaich | deasaich an tùs]
Neach-leanmhainn dìleas Comannach, ma dh'fhaodte bha suirghe aig Kahlo le Leon Trotsky, a bh' air mharbhadh le foill aig a dhachaigh sa' Bhaile-mhòr Mheagsago le luchd-ionaid Stalin 'san 1940. Uaireigin an dèidh dham bhàs Throtsky, chaidh Frida 'n aghaidh a caraid sean agus thug suas air an Aonadh Sòibhiat fo Stalin. Bhruidhinn i mu dheidhinn Mao gu soirbheasach, ainmichte 'n t-Sìne "An Dòchas Sòisealach Nuadh". Bh' a dhachaigh maisichte le ealain sòisealach, a' gabhail a-stach dealbhan de Marx, Engels, Stalin, agus Mao.
Ged bha 'n obair Kahlo seòrsaichte air uairibh ri os-fhìreach agus dh'fhoillsich i iomadh amannan leis na luchd-os-fhìreachas Eòrpach, chonnsaich i an t-ainm. A ro-oidhirpich le cuspairean boireannach agus an saor-chridheachd a bhrùth i a-mach le, rinn e i rudeigin de samhail na beanalachd 'sna deicheadan deireannach na linn 20mh.
Bhàsaich Kahlo air 13 an t-Iuchar, 1954, de tachdadh sgamhach. Tha a luaithre air chur ann am bior-phoit ro-Cholumbianach a bheil air fhoillseachadh 'na taigh sean La Casa Azul sa' Choyoacán, an taigh a bhith air thionndadh 'steach do taigh-gleidhidh a' cumail roinn a h-obrachan.
A biographical documentary containing archival footage, entitled Frida Kahlo, was released in 1982, in Germany. 'San 1984 dh'fhuasgail an stiùireadair Paul Le Duc an film Frida, naturaleza viva, le Ofelia Medina nochdadh cho Frida Kahlo. 'San 2002, dh'fhuasgail Miramax dealbh-ghluasaid ainmichte Frida, le Salma Hayek nochdadh sa' phrìomh-dleasnas.
B' ainmeil Kahlo air a coltas neònach, a' gabhail a-staigh a malaichean oscarach (aon-mala) agus stais ghann a cha do chuir i air imrich.
Caractar[deasaich | deasaich an tùs]
A dh'aindeoin a beatha a' phèin 's an fhulangais, bha Frida Kahlo 'na bean beòthail, fosgarra a bha a cainnt làitheil lìonta le gràisgealachd. Bha i 'na caile-bhalach 'na h-òige 's ghiùlain i a dèine feadh a beatha. Dh'òl i deoch làidir mar bha i 'na h-uisge, bha i 'na bean-an-taighe de hò-ro-gheallaidhean far a sheinn i òrain drabasta 's dh'aithris i abhcaidean drabasta co-ionnan ri a h-aoighean.
Aistean[deasaich | deasaich an tùs]
- Fuentes, C. (1998). Leabhar-latha Fhrida Kahlo. Harry N. Abrams (A' chiad a' Mhàirt, 1998). ISBN 0-8109-8195-5.
- Gonzalez, M. (2005). Frida Kahlo – Beatha. Rannsachadh Sòisealach, June 2005. Air fhaotainn air ais à http://www.socialistreview.org.uk/article.php?articlenumber=9436
- Neach-gleidhidh Neo-chrìochnaichte: Ealanlann: Frida Khalo. Aitreabh-Nochdaidh aig Tate Modern, June 9 – October 9 2005. An Neach-gleidhidh, Diciardaoin Cèitean 18mh, 2005. air fhaotainn air ais Cèitean 18mh, 2005 à http://www.guardian.co.uk/arts/gallery/0,8542,1424416,00.html
- Herrera, H. (2002). Frida : Eachdraidh-beatha Fhrida Kahlo. Perennial (Dàmhair 1, 2002). ISBN 0-06-008589-4.
- Turner, C. (2005) Photographing Frida Kahlo. An Neach-gleidhidh, Diciardaoin Cèitean 18mh, 2005. air fhaotainn air ais Cèitean 18mh, 2005 à http://www.guardian.co.uk/arts/features/story/0,11710,1486443,00.html
- Zamora, M. (1995). Na Litrichean Fhrida Kahlo: Cartas Apasionadas. Chronicle Books (A' chiad na Samhna, 1995). ISBN 0-8118-1124-7.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- An Leabhar-là Fhrida Kahlo. Deasaichte le Carlos Fuentes. 296 duilleig. Harry N Abrams (A' chiad a' Mhàirt, 1998). ISBN 0-8109-8195-5.
- Na Litrichean Fhrida Kahlo: Cartas Apasionadas. Deasaichte le Martha Zamora. 159 duilleig. Chronicle Books (A' chiad an t-Samhain, 1995). ISBN 0-8118-1124-7.
- Herrera, Hayden. Frida : Eachdraigh-beatha Fhrida Kahlo. 528 duilleig. Perennial (A' chiad Dhamhair, 2002). ISBN 0-06-008589-4.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- A' Bheatha 'gus an Ealain Fhrida Kahlo
- Dealbh-beatha Fhrida Kahlo
- Eachdraidh-beaths Smithsonianach An t-Samhain 2002
- Ealanlann na h-Ealaine Fhrida Kahlo
- Tadhal ris La Casa Azul
- Frida Kahlo - Eachdraidh-beatha sa' Ghearmailtis
- An Aitreabh-Nochdaidh Ùr Tate, 2005
- An Taigh Fhrida buidheann yahoo
- Frida Kahlo agus a smuaintean co-aosda
- Fàilte dham Chruinne-cè Fhrida
- Frida Kahlo 1907-1954
- Lì-dhealbhan Fhrida Kahlo, Eachdrigh-beatha, 'gus Eòlas Eachdraidheil
- Frida le Kahlo
- Leabhar mòr-eòlais na h-Ealaine
- The Prodigious Century


c: text/html

text:
Ainmean-Àite Ann An Leòdhas
Anns na làithean a dh’fhalbh bha an ìre mhath a h-uile duine a bha a’ fuireach ann an Leòdhas fileanta sa Ghàidhlig, agus fhathast chun an là ’n diugh, tha comas labhairt, sgrìobhaidh agus leughaidh sa Ghàidhlig aig leth de mhuinntir Leòdhais.
Shaoileadh tu gur e ainmean Gàidhlig a bhiodh againn ann an Leòdhas ach ’s e ainmean Lochlannach a tha againn. Tha seo air sgàth na Lochlannaich a thàinig chun na h-Eileanan mu 1,200 bliadhna air ais. Thàinig na Lochlannaich à Lochlann agus ‘s e cànan air an robh Seann Lochlainn a bha iad a’ bruidhinn. Bha iad ann an Leòdhas eadar 800 agus 1266, am bliadhna a stad Leòdhas a bhith air a riaghladh le dùthchannan Lochlannach agus nuair a thàinig e gu bhith na phàirt de dh’Alba bho Chùmhnant Pheairt.
Thairis nam bliadhnachan, seach gu robh a’ Ghàidhlig cho làidir ann an Leòdhas thàinig ‘blas’ Gàidhlig air na h-ainmean air fad. Ach, anns na beagan bhliadhnachan a dh’fhalbh, thàinig tuilleadh de mhì-chinnt. Nuair a thòisich na daoine a bha a’ cruthachadh na mapaichean, agus aig an robh Beurla a-mhàin, a’ tighinn a Leòdhas mu dà cheud bliadhna air ais, thug iad litreachadh Beurla air na h-ainmean a bha o thùs sa Gàidhlig agus Lochlannach.
Tha ainmean trice a’ tighinn bho chruth na tìre, mar cnoc no loch. Tha ainmean cumanta cuideachd ceangailte ris an seòrsa àite-tuinidh a tha anns an sgìre sin – baile, tac no dùn. Dh’fhaodadh àite a bhith air ainmeachadh às dèidh neach a bha uair a’ fuireach ann. Uaireannan, ’s e measgachadh de na h-eileamaidean seo a tha air ainm àite a chruthachadh – mar eisimpleir a’ Ghàidhlig Càrlabhagh (Beurla Carloway) a bha o thùs Lochlannach agus a bha ciallachadh Karl’s Bay. Mullach Chàrlabhaigh (Upper Carloway) a’ toirt a-steach eileamaid eile a tha ag innse dhuinn gu bheil e suidhichte air talamh àrd.
Anns na bliadhnachan a dh’fhalbh tha ainmean Beurla air nochdadh ann na Leòdhas, leithid Newmarket, Marybank agus Maryhill. Tha seo a’ tachairt air sgàth gu bheil barrachd dhaoine a bhruidhneas Beurla a-mhàin. Chìthear seo gu h-àraidh mu iomall baile Steòrnabhaigh (ged is e ainm Lochlannach a tha ann an Steòrnabhagh a’ ciallachadh Bàgh Stiùiridh).
Loidhne-tìm
Geamannan
Dèan mapa de dh’eilean mas fhios agus cuir ainm air na feartan-tìre air an eilein
Gnìomhan
- Rannsaich na h-ainmean a tha anns an sgìre agad fhèin agus feuch ri obrachadh a-mach a bheil iad Gàidhlig, Lochlannach, Beurla no a bheil tùs eile aca.
- A bheil thu a’ smaoineachadh gun do rinn ar sinnsirean obair mhath ann a bhith ag ainmeachadh an àite? Carson?
- Dè seòrsa mapa as fheàrr leat a bhith a cleachdadh agus carson – mapaichean pàipear, siostaman sat nav, mapaichean Google?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- TIOTAL
- Tagradh na Bantraich Jane Gow airson faothachadh nam Bochd
- EXTERNAL ID
- Z_GB1741_R31_1_35
- ÀITE
- Tunga
- SGÌRE
- Tunga is Fàrr
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Cinn t-Sàile MhicAoidh
- DEIT
- 13 An Cèitean 1848
- LINN
- 1840an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn Ghallaibh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6166
- KEYWORDS
- faothachadh nam bochd
airgead
taigh nam bochd
Tunga is Fàrr
tinneas
A' chiad duilleag de litir ag iarraidh faothachadh nam bochd airson Jane Gow (Seasaidh a' Ghobha).
Tha i air a bhith a' fulang le lòinidh na cliathaich dheis bho aois dà bhliadhn' deug agus tha a-nis còignear de theaghlach aice 's gun an leanabh as sine comasach ach air beagan obrach a dhèanamh.
Tha faothachadh de 3/- aice bhon bhòrd mar-thà ach tha i a' faighinn a-mach nach eil sin gu leòr airson taic a chumail ris an teaghlach aice. Tha i air feuchainn air airgead a dhèanamh dhaibh le obair na snàthaid a-mhàin, rud a dhèanadh i nas fheàrr na daoine eile ach gun robh e a' toirt air a lòinidh a dhol nas miosa.
Tha an litir a' leantainn air an ath dhuilleig


text:
Tha mòran dhòighean is algorithm eadar-dhealaichte ann airson a bhith a 'toirt seachad rangachadh air-loidhne anns an liosta de thoraidhean luirg a chleachd Google, a bharrachd air a' chòrr de sheirbheisean a tha measail mar Yahoo agus Bing. A thaobh a 'phrògraim gnìomhachais rannsachaidh fhèin, tha e a' gealltainn air algorithm rangachadh air a dheagh ghleidheadh, nach deach a leigeil a-mach no a-mach gu ìre le cuid oifigearan. A 'beachdachadh air rannsachadh mòr, deuchainnean practaigeach agus cuid de sheallaidhean fhaighinn bho cuid den luchd-obrach a bh' ann roimhe, tha fios againn gu ruige seo - tha algorithm rangachadh luirg Ghoogle a 'gabhail a-steach timcheall air 200 pàtran rannsachaidh, air a stiùireadh gu ìre mhòr leis an eòlas brabhsaidh a tha furasta a chleachdadh, a rèir cumail an reusanachadh nan criùdairean rannsachaidh airson clàradh nas fheàrr.
Leis nach eil plana gnìomh no dòigh ann gus prìomh làrach rannsachaidh Ghoogle a choileanadh, tha ro-innleachd farsaing agus iomlan air a dhèanamh airson leasachadh air duilleagan lìn. A-nis, is e 'Search Engine Optimization (SEO) a chanar ris. Tha an teirm a 'ciallachadh a bhith a' dèanamh an stuth gu lèir timcheall air aon targaid singilte - a 'dìreadh air mullach liosta nan duilleagan toradh einnseanan luirg (a. k. a. SERPs). Tha SEO aithnichte gu ìre mhòr airson na h-obraichean cruaidh agus ùine a tha dhìth gus làrach-lìn fìor mhath a dhèanamh - dìreach feumail agus nas làidire airson gach neach-tadhail beò, a bharrachd air eòlas brabhsaidh a tha a 'ruith gu math, le cumadh foirmeil le structar duilleag glan agus soilleir b 'fheàrr leis na botaichean crathaidh a lorg.
Agus is dòcha gu bheil thu air beachd a thoirt air a 'bheachd. Chan eil mi a 'ciallachadh ach gu bheil e nas fhasa a ràdh na rinn e. Gu dearbh. Ach, co-dhiù, dè as urrainn dhuinn a dhèanamh mun àrdachadh SEO agad air làrach-lìn, co-dhiù a 'tòiseachadh a' gluasad air adhart air an rathad cheart? Is urrainn dhuinn a 'chiad shealladh goirid air far am faod sinn an ìre lìn agad a leasachadh le SEO. An turas seo, tòisichidh sinn le cuid de na nithean bunaiteach agad air an làrach.
Faclan-luirg
Smaoinich mun t-susbaint mar gum bi thu a 'bruidhinn ri daoine beò fhad' sa tha thu a 'cumail suas gu bheil na duilleagan lìn as buailtiche a bhith air an lorg le luchd-cleachdaidh fìor, agus na h-innealan rannsachaidh tro na faclan-luirg no abairtean cudromach. Mar sin, bidh susbaint a 'fàs nas cruaidhe na dh'fhaodadh e nochdadh an toiseach. Bidh feum air mòran lùth airson an rannsachadh ceart-fhacal ceart a dhèanamh, sgrìobhaidhean eadar-dhealaichte a chruthachadh le abairtean buntainneach buntainneach, a tha fhathast a 'coimhead nàdarra agus cofhurtail airson leughadh, ach a' lìbhrigeadh luach mòr fiosrachail aig an aon àm. Dìreach smaoinich air. Is dòcha gu bheil thu buailteach eòlaiche susbaint fhastadh airson beagan cuideachaidh. Bhiodh sin na cho-dhùnadh fìor mhath.
Ceanglaichean agus Meadhanan Sòisealta
Is e togail ceangail an rud as cudromaiche anns gach ìre de dh'obair-lìn SEO adhartachadh. Gu dearbh, tha e ag obair gu sìmplidh - tha Google a 'coimhead airson a h-uile ceangal, an dà chuid a' sealltainn do dhuilleagan agus a 'leantainn air falbh bhon làrach-lìn agad. Ach tha cuspair deagh cheanglaichean agus dàimhean fallain air na Meadhanan Sòisealta fhathast na aon deasbad. An dà chuid cunntadh agus cùisean càileachd. No rud sam bith ris? Am bu chòir do na ceanglaichean uile a bhith organaich agus nàdarra? Dè ma chleachdas sinn cuid de sgriobtaichean no a chuireas sinn a-steach airson ceanglaichean pàighte sa mhòr-chuid? Ge bith dè as urrainn dhut co-dhùnadh a dhèanamh air sin, tha mi a 'creidsinn gum bi an t-suidheachadh as ìsle anns na SERPan a' dèanamh dragh no dèiligeadh leotha, agus mar sin a 'dèanamh ar n-oidhirpean gu lèir air adhartachadh SEO làrach lìn furasta ath-chomasachadh.


text:
An Sealladh bho na h-Àirdean
Anns an òraid aige do cho-labhairt Albannaich nan Lib Deamach air an deireadh-sheachdain, chuir Willie Rennie nar cuimhne gur toil leis a bhith a' streap nan beanntan.
Dh'fhaodadh e a bhith doirbh, uaireanan gu math cràiteach.
Ach ged nach creideadh tu gum faigheadh tu chun a' mhullaich, 's e sealladh eireachdail a bha ri fhaicinn o na h-àirdean.
Beagan làithean mus tòisich iomairt oifigeil an taghaidh, bu chòir fios a bhith aig a' phàrtaidh aige gu bheil beann aca ri streap ron Chèitean.
A rèir nan cunntasan-bheachd, tha dùil ri taghadh air leth doirbh aig na Lib Deamaich agus cuid ag ràdh gu faodadh iad cha mhòr a h-uile suidheachan a tha aca ann an Alba a chall.
Ach a dh'aindeoin na fianaise sin, tha Mgr Rennie a' cumail a-mach gu deimhinneach gun tèid aca air an taghadh a bhuannachadh.
Co-dhùnadh
Dè idir a tha e a' ciallachadh?
Tha còig bliadhna o rinn Nick Clegg agus a chàirdean an co-dhùnadh a thug staid a' phàrtaidh mu thuath a-mach à làmhan nan ceannardan Albannach aige.
Bliadhna às dèidh dha dol a-steach don cho-bhanntachd leis na Tòraidhean, chaidh sgrios a dhèanamh air càirdean Mhgr Clegg anns a' Phàrlamaid Albannaich.
Fhuair Willie Rennie a dhreuchd as dèidh mar a leig Tavish Scott an ceannas seachad agus gun ach còignear Libearalaich air fhàgail aig Holyrood.
Leanadh air sin le call mòr eile ag na taghaidhean ionadail.
A-nis, tha dùil aig cha mhòr a h-uile duine gun tèid am peannasachadh a-rithist aig na bogsaichean-baileit.
Dòchas
A h-uile duine seach iad fhèin.
Gu poblach co-dhiù, tha Mgr Rennie - le Alistair MacIlleMhìcheil, Danny Alexander agus Teàrlach Ceanadach ri thaobh - ag ràdh gu bheil adhbharan dòchais ann.
Ann an coinneimh le luchd-naidheachd thuirt Paddy Ashdown - a tha a' stiùireadh na h-iomairt aca aig an taghadh seo - gun robh rannsachadh a' phàrtaidh fhèin gan cur air thoiseach no faisg air sin anns a' mhòrchuid de na h-aon sgìrean deug a tha aca ann an Alba an-dràsta.
Chum seann cheannard nan Lib Deamach a-mach gum faigheadh iad buannachd bho thaic phearsanta nam ball aca ann an tòrr sgìrean.
Agus fiù 's ann an sgìrean far an robh buill leithid Ming Chaimbeil agus Malcolm Bruce gus fàgail, bha iad an dòchas gum faigheadh iad taic bho Làbaraich agus Tòraidhean a bha airson an SNP a chumail a-mach.
'S e sin am plana a tha aca ann an sgìre Ghòrdain far a bheil nàiseantach ainmeil airson faighinn air ais gu Westminster.
Àbhaisteach
Air dòigh bha òraid Mhgr Rennie coltach ri òraid taghaidh àbhaistich le ceannard an darna pàrtaidh as motha ann an Alba, a rèir na tha aca de bhuill anns na Cumantan.
Bhruidhinn e mu na rinn iad anns an riaghaltas anns na còig bliadhna a dh'fhalbh agus na dhèanadh iad anns na còig a tha romhainn.
Bha e moiteil gu sònraichte às an àrdachadh cìse a chur iad an sàs do dhaoine air tuaradail nas ìsle, fianais gum b' iad am pàrtaidh a bheireadh "eaconomaidh làidir agus coimhearsnachd cothromach" seachad.
Ach tha fios nach e amannan àbhaisteach a tha annta idir.
'S e beann mòr dhà-rìribh a tha air fàire do na Lib Deamaich ann an Alba agus sealladh gu math dorch romhpa.
Chan eil tòrr ùine fhàgail airson sin atharrachadh.


text:
Leasachadh an A9 "ro shlaodach"
Tha ball Tòraidheach airson na Gàidhealtachd 's nan Eilean ann am Pàrlamaid na h-Alba, Màiri Scanlon, ag ràdh gu bheil leasachadh an A9 eadar Inbhir Nis agus Peairt a' toirt ro fhada.
Gheall Riaghaltas na h-Alba an rathad a dhèanamh dà-fhillte ro 2025, aig cosgais de £3bn.
Thòisich obair air a' chiad earrann den phròiseact, eadar Ceann na Creige agus Dail Radaidh anns an t-Sultain a chaidh.
Tha Màiri Scanlon ag ràdh gum bu chòir dhan Riaghaltas clàr-ama mionaideach fhoillseachadh airson a' chòrr den phròiseact.
Thuirt an Riaghaltas gu bheil iad an dùil gun tèid an obair a chrìochnachadh taobh a-staigh na h-ùine a chuir iad romhpa.


text:
- TIOTAL
- Locomotaibh Clas 'Clan' neo-aithnichte a bha le HR roimhe air trèana a' dol gu tuath ann am Peairt, 1928
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_339
- ÀITE
- Peairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT
- DEIT
- 1928
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28349
- KEYWORDS
- locomotaibhean
trèanaichean
Locomotaibh clas 'Clan' neo-aithnichte a bha le Rèile na Gàidhealtachd roimhe air trèana a' dol gu tuath ann am Peairt ann an 1928.
B'e einnseanan luchd-siubhail 4-6-0 clas 'Clan' an clas mu dheireadh de locomotaibhean a chaidh a thogail dha Rèile na Gàidhealtachd. Deilbhte le Crìsdean Cuimein, fuairear a' chiad ceithir (àireamhaichte 45, 51, 52 &53) ann an 1919 agus fhuairear ceithir eile (àireamhaichte 54 gu 57) ann an 1921. Chaidh an togail le Hawthorn Leslie sa Chaisteal Nuadh, agus mhair a h-uile ball den chlas do shealbh LMS, ach cha robh ach aon dhiubh fhathast ag obair an dèidh dha Rèile Bhreatainn a bhith air a chruthachadh (HR 55 a bha le HR roimhe agus LMS 14767 'Clan Mackinnon').


text:
Celtic Lyrics Corner > Artists & Groups > Mairi MacInnes > Orosay > Fagail Bhornais
Lyrics:
Gur mi bha gorach a fagail Bhornais
An t-aite is boidhche leam tha fo'n ghrein
Ged tha clach ri faotainn is geugan fraoich ann
Tha talamh maoth ann is e farsainn reidh
A chruit is breagha air an dealraich grian ann
Is loch an iasgar 's i shios fo ceann
Am breac cho lionmhor a dol dh'an lion ann
'S gach gne de dh'eunlaith mu'n chladach thall
Gur ann Di Domhnaich a dh'fhag mi Bornais
Bha mi'nntinn bronach 's mi sileadh dheur
Mi fhin 's mo phaisdean cuir cul ri'r n-ardaich
Far am faighte tamh agus cadal reidh
'Sann tha mi'n drasda ag iomall fasaich
'S tha m'inntinn craiteach 's cha dean e feum
Gur bochd an saoghal mar ni e caochladh
'S tha mis na m'onar an seo leam fhein
Gur sinn bhiodh sunndach aig am bliadhn' ura
A deanamh sugradh le na gilean og
Mi fhin 'smo chairdean gu cridheil baidheil
Ag ol deoch shlainteachan dhaoin' tha coir
'S an eilean uasal gu'n teas gu'n fhuachd ann
Ach gaoth a tuath nach dean coire mhor
Gu'n caidlinn suaineach an lagan luachrach
Gu's an duisginn suas anns a mhaduinn oig
Ceud soraidh slan leis an eilean aluinn
Far an d'fhuair mi m'arach 'nuair a bha mi og
Bidh crodh is caoirich air feadh na'n raointean
Air bheagan saoithair do dhaoin' tha beo
Bi biadh is aodach gu paillt ann daonnan
Gur sona daoin a bhitheas ann ri'm beo
Se a bhith riasladh 'sa choille fhiadhaich
Far bheil a ghrian 'si a losgadh m'fheoil


text:
-
1500 bhlasta agus beachdan fallain reasabaidh1500 bhlasta agus beachdan fallain reasabaidh as t-samhradh cidsin as t-samhradh pàrtaidh Cookbook reasabaidhean, grilling agus barbecue reasabaidhean,brunch picnic pàrtaidh a 'chompanaidh ann an -asgaidh reasabaidhean, pàrtaidh reasabaidhean pàrtaidh chidsin, brunch greimean bìdh schnittchen mheur reasabaidhean bidhe, an deigh gun deigh inneal reòiteag reasabaidhean airson reòiteag reasabaidhean
$16.03 USD
-
Tha an 1000 as fheàrr reasabaidhean airson a 'fuine agus EnjoyFuine le tlachd Tha an 1000 as fheàrr reasabaidhean airson a 'fuine agus Enjoy uile reasabaidhean le mionaideach le stiùireadh ceum air cheum. air ais call ghruaidh bhèicearachd reasabaidhean, ubhal cearcaill duilleig cèic Brownies Cheesecake reasabaidhean, frids cèic cool cèicean reasabaidhean, agus cupcakes muffins fuine reasabaidhean, pancake omelets agus pancake reasabaidhean , pizza pàrtaidh
$13.90 USD
-
1500 bhlasta agus beachdan fallain reasabaidhTasty Homemade biadh 1500 bhlasta agus beachdan fallain reasabaidh as t-samhradh cidsin as t-samhradh pàrtaidh Cookbook reasabaidhean, grilling agus barbecue reasabaidhean, brunch picnic pàrtaidh a 'chompanaidh ann an-asgaidh reasabaidhean, pàrtaidh reasabaidhean pàrtaidh chidsin, brunch greimean bìdh a ghearradh mheur reasabaidhean bidhe, an deigh fiù' s a dhèanamh gun reòiteag maker reòiteag
$16.03 USD


text:
Nochd rionnagan film is telebhisein ann an Glaschu a-nochd (Dihaoine 27 Màrt) airson duaisean a thoirt seachad aig an t-seachdamh chuirm de Dhuaisean Nàiseanta Filmichean Gàidhlig.
Bha MG ALBA, Seirbheis nam Meadhanan Gàidhlig, a' comharrachadh co-fharpais shoirbheachail eile de FilmG, duaisean cliùiteach tàlant filmichean na Gàidhlig, a chaidh a cumail aig The Old Fruitmarket, Glaschu is a chaidh lìbhrigeadh le Fiona NicCoinnich a tha na preasantair air BBC ALBA agus Niall Iain Dòmhnallach a tha na neach-craolaidh telebhisein is rèidio.
Am measg preasantairean eile na cuirme bha an cleasaiche is comaig Albannach, Sanjeev Kohli, a choisinn cliù mar Navid ann an Still Game. Bha an cleasaiche, Ken Stott an làthair cuideachd, a bha anns na filmichean The Hobbit agus Chronicles of Narnia o chionn ghoirid, ged a dh'aithnicheas a' mhòr-chuid e mar Rebus anns na filmichean stèidhichte air leabhraichean Ian Rankin.
Thug Caitlin NicNèill agus Alana NicAonghais duaisean seachad, an dithis nighean a bha air cùl sgeul iongantach #the dress, air an robh fèill mhòr sna meadhanan-sòisealta sa Ghearran agus a thug air rionnagan a leithid Taylor Swift is Kim Kardashian gabhail pàirt sna deasbadan air-loidhne. Bha FilmG toilichte gun robh a' bhan-Uibhisteach òg, Gemma Steele, a' toirt duais seachad. Bha Gemma ann am prògram aithriseach o chionn ghoirid air BBC ALBA mun obair a rinn i a' cur taigh dhìlleachdan air chois ann an Ceinia.
Thuirt an cleasaiche, Sanjeev Kohli, a tha air a bhith ag ionnsachadh na Gàidhlig o chionn ghoirid: "Tha an oidhche agam aig cuirm duaisean FilmG air a bhith sgoinneil, gu h-àraid a chionn 's gum b' urrainn dhomh ciall a dhèanamh den bheagan Gàidhlig a dh'ionnsaich mi sna leasanan agam. Tha e mìorbhaileach cuideachd obair nan daoine òga tàlantach seo fhaicinn air an sgrìon mhòr. 'S bochd gum bi mi ann an co-fharpais leotha a-nis oir tha mise a-nis nam dhuine mòr anns na meadhanan Gàidhlig! Meal-an-naidheachd agus gun soirbhich leis a h-uile duine san àm ri teachd – a h-uile duine ach an fheadhainn a bhios nam aghaidh airson na h-ath phàirt mhòr!"
Thuirt an cleasaiche cliùiteach, Ken Stott, a thug an duais seachad airson Film Oileanach As Fheàrr a bhuannaich 'Crìsdean Cunnartach', film èibhinn stèidhichte air 'The Ridge' le Danny MacAsgaill: "Tha mi a' cur seachad mòran ùine san Eilean Sgitheanach far am bi mi a' coinneachadh ri oileanaich an t-Sabhail Mhòir, mar sin dheth bha e na thoileachas dhomh gum b' urrainn dhomh an duais seo airson Film Oileanach As Fheàrr a thoirt seachad do dh'oileanaich na Colaiste. Bha oidhche mhath dha-rìreabh againn agus tha mi a' guidhe gach buaidh do na farpaisich nan dreuchdan san àm ri teachd - tha mi an dòchas anns a' ghnìomhachas chraolaidh."
Bha Alasdair Allan, Ministear Riaghaltas na h-Alba airson Ionnsachaidh, Saidheans is Cànanan na h-Alba. Thuirt Mgr. Allan: "A-rithist, tha FilmG na bliadhna sa air farpaisich mhìorbhaileach a thoirt còmhla. Tha Riaghaltas na h-Alba a' cur fàilte air a' chothrom seo a bhith ag obair cuide ri MG ALBA agus tha sinn moiteil gu bheil sinn a' cur taic ris na duaisean seo. Tha a h-uile film air na geàrr-liostaichean a' cur ri iomadachd cultar na h-Alba.
"Tha e air toileachas mòr a thoirt dhomh gu h-àraid uiread de dhaoine òga fhaicinn a' dèanamh fhilmichean am-bliadhna, is a' taisbeanadh na Gàidhlig do luchd-amhairc ùr, is iad a' cur taic ri glèidheadh na Gàidhlig ann an Alba."
Thuirt Dòmhnall Caimbeul, Ceannard MG ALBA: "Tha FilmG air an àireamh as àirde de dh'fhilmichean fhaighinn am-bliadhna, agus sinn air 79 filmichean fhaighinn ann an co-fharpaisean na h-òigridh is nan inbheach. Tha e a' toirt mòran toileachais dhuinn leudachadh FilmG fhaicinn agus tha na britheamhan air ìre nam filmichean a mholadh a-rithist. 'S e daoine aig a bheil agus cuideachd aig nach eil Gàidhlig a chuir na filmichean seo thugainn agus 's fìor mhath leinn gun urrainn don cho-fharpais a' Ghàidhlig a bhrosnachadh fhad 's as urrainn don a h-uile duine pàirt a ghabhail ann."
"Tha am meas mòr a th' aig daoine air FilmG, agus an tàlant cruthachail ùr a nochdas ann, nan adhbharan misneachd dhuinn, mar a chunnaic sinn nuair a chaidh Latha Eile, Saoghal Eile – fear de dh'fhilmichean an-uiridh – ainmeachadh air geàrr-liosta airson Dràma Goirid As Fheàrr aig Fèis nam Meadhanan Ceilteach 2015. Tha sinn cinnteach gun coisinn farpaisich na bliadhna sa an soirbheas ceudna sna gnìomhachasan cruthachail agus tha sinn a' guidhe gach soirbheas dhaibh fhad 's a chuireas iad an cuid sgilean is misneachd a thog iad tro FilmG gu deagh fheum."
Bha Alba Chruthachail, a thug taic seachad don dà dhuais, Dràma As Fheàrr agus Bhideo Ciùil As Fheàrr san Fharpais Fhosgailte, glè thoilichte le ìre nam filmichean. Thuirt Brian Ó hEadhra, Oifigear Ealain is Cultar na Gàidhlig: "Tha sinn a' moladh obair FilmG agus mar a tha iad a' toirt taic is a' leasachadh luchd film òg tro mheadhan na Gàidhlig. Tha e anabarrach math an dà fhilm a ghlèidh fhaicinn air an sgrìon mhòr. Meal-a-naidheachd air na farpaisich a ghlèidh am-bliadhna is a choisinn àite air na geàrr-liostaichean."
Tha FilmG air beairteas tàlant cruthachail a lorg bho chaidh a stèidheachadh o chionn seachd bliadhna, agus chaidh ainmeachadh mar Tachartas Cultarail As Fheàrr aig Duaisean Tachartasan na h-Alba 2012. 'S i co-fharpais na bliadhna sa a' cho-fharpais as soirbheachaile agus sinn air 79 filmichean fhaighinn agus mòran dhiubh sin stèidhichte air cuspair na bliadhna, 'Gealladh'.
Tha na filmichean a shoirbhich am-bliadhna ri fhaicinn air loidhne: FilmG Inbhich and FilmG Òigridh


text:
- TIOTAL
- Taigh a' Bhaile Inbhir Nis - Uinneagan 6
- EXTERNAL ID
- AB_INVTOWNHOUSE07_57
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1890an
- CRUTHADAIR
- unknown
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 432
- KEYWORDS
- Taigh a' Bhaile Inbhir Nis
uinneagan glainne dhathtach
A' Bhanrigh Bhioctoria
Iubailidh Daomein
Prìomh Mhinistearan
Am Morair Derby
Am Morair Mansfield
Am Morair Palmerston
Am Morair Salisbury
Am Morair Rosebery
Tha an uinneag ghlainne dhathach seo air a' bhalla a deas san t-Seòmar Comhairle ann an Taigh a' Bhaile Inbhir Nis. Is i aon de thrì uinneagan a tha a' comharrachadh Iubailidh Daoimein na Banrigh Bhioctoria.
Tha an uinneag air a soilleireachadh le ìomhaighean de chòig Prìomh Mhinistearan bhon linn aice. Is iad am Morair Derby, am Morair Mansfield, am Morair Palmerston, am Morair Salisbury agus am Morair Rosebery


text:
DŔ a th' ann an geo-shlighean? / What are geo-trails?
An robh fios agad gu bheil seallaidhean Ólainn na h-Alba ag innse sgeulachd iongantach mu t¨san is eachdraidh an t-saoghail agus beatha air an talamh? Tha grunn leabhraichean-i¨il air coiseachd ann a chuidicheas daoine airson rannsachadh a dhŔanamh air cuid de na nithean comharraichte de sgeulachd iongantach ghe˛lasach na h-Alba. Tha iad air an sgrýobhadh mu cheuman a tha measail aig daoine agus air an deasachadh le buidheann e˛laichean gus sgeulachdan ge˛lasach na h-Órainneachd mu chuairt innse.
Tha m˛ran Gheo-shlighean coiseachd air feadh Alba. Tha Geo-phÓirc Loch Abar air bileagan-i¨il slighean chÓraichean a dheasachadh.
PÓirc NÓiseanta a' Mhonaidh Ruaidh
Bileagan-i¨il geo-iomadachd dha PÓirc NÓiseanta a' Mhonaidh Ruaidh.
Taobh Tatha
Bileagan-i¨il slighean geo-iomadachd Taobh Tatha.
Srath Chluaidh
Bileagan-i¨il slighean geo-iomadachd Srath Chluaidh.
Lodainn is na Crýochan
Bileagan-i¨il slighean geo-iomadachd Lodainn is Na Crýochan.
Fiobha
Bileagan-i¨il slighean geo-iomadachd Fýobha.
Geo-phÓirc Loch Abar
Bileagan-i¨il slighean geo-iomadachd Geo-phÓirc Loch Abar.
Last updated on Thursday 15th March 2012 at 10:29 AM. Cliog an seo airson beachd a thoirt air an duilleag seo


text:
Naidheachdan
Leabhran ùr a' cur solais air ainmean-àite dùthchasach ann an taobh tuath na h-Alba13-DÀMH-2010
Leabhran ùr a' cur solais air ainmean-àite dùthchasach ann an taobh tuath na h-Alba
Thèid leabhran ùr, a' comharrachadh ainmean-àite Gàidhlig agus Lochlannais ann an taobh tuath na h-Alba, a chur air bhog aig a' Mhòd Nàiseanta Rìoghail ann an Gallaibh am bliadhna.
Thèid A' Ghàidhlig Is Lochlannais Air Aghaidh Na Tìre (Ainmean-àite ann an Gallaibh, Cataibh is Dùthaich MhicAoidh) a chur air bhog aig Caithness Horizons ann an Inbhir Theòrsa Diciadain 13 Dàmhair aig 11m.
Aig a' bhogadh leabhair, a chaidh a chur air dòigh le cuideachadh bho Iomall a' Mhòid 2010, bidh òraidean ann bho sgrìobhadair an leabhair craoladair agus sgrìobhadair Ruairidh MacIlleathain; Iain Aonghas MacAoidh, ceannard Bòrd na Gàidhlig; BPA Jamie Stone, agus Kenneth Fowler, ceannard conaltraidh aig SNH.
S e deagh chothrom a tha anns a' Mhòd an leabhran a chur air bhog a tha a' ceangal an dà chuid dhualchas Lochlannach agus Gàidhlig. Tha an leabhran air a bhith mar phàirt de phrògram fhoghlaim a chaidh a chur air dòigh le Iomall a' Mhòid 2010.
Tha an leabhran, a tha da-chànanach ann an Gàidhlig agus Beurla, air fhoillseachadh le Dualchas Nàdair na h-Alba (SNH) le taic bho Bhòrd na Gàidhlig. Tha e ag innse dhuinn mu ainmean-àite Gàidhlig agus Lochlannais tro na linntean.
Togaidh e dealbh de sheallaidhean brèagha na sgìre agus mìnichidh e am pàirt a bha aig Gàidhlig agus Lochlannais nar cultar. Tha e cuideachd a' dearbhadh an dlùth-cheangal a bha aig ar sinnsirean ri nàdair agus cruth na tìre.
Dh'fhaodadh gun robh cuid ainmean ann ro na Lochlannaich no na Gàidheil, a' gabhail a-staigh na h-ainmean aibhne Nabaros agus Ila Nabhar agus Ilidh san latha an-diugh. Am fear mu dheireadh, s e a' Ghàidhlig airson abhainn Bun Ilidh, ach thàinig an ainm Beurla, Helmsdale River, bho Lochlannais a' ciallachadh gleann Hjalmund.
Ann an Gallaibh agus taobh Sear Cataibh chaidh Cataich no Cat people' a chur air muinntir an àite. S e seo a thug dhuinn an ainm Caithness', bho Lochlannais Katanes, a' ciallachadh àird nan Cataich.
Tha eisimpleir ann an Cataibh a tha a' taisbeanadh measgachadh de Lochlannais agus Gàidhlig ann an Ben Loyal no Beinn Laghail faisg air Tunga a thàinig bho Laga-fjall o thùs. Tha e inntinneach gun deach ciall an ainm a ghleidheadh anns a' Ghàidhlig, cuide ri beul-aithris a dh'innseas gun deach laghan ùra a dhèanamh an àirde air a' bheinn.
A' bruidhinn ron bhogadh leabhair, thuirt Mr Fowler: "Tha sinn toilichte an leabhran a chur air bhog a bhios ag innse do thòrr leughadairean, tha mi cinnteach, mu dheidhinn dualchas cultural agus nàdarra ann an ceann a tuath na h-Alba. Tha e a' toirt spèis do dh'ainmean-àite agus innsidh e dhuinn dè thug air na luchd-tuineachaidh a thighinn do cheann a tuath na h-Alba anns a' chiad dol a-mach."
"Tha e cuideachd ag innse dhuinn mu na luchd-tuineachaidh na bu thràithe, na Cruithnich, agus an àite a bh' aca nar dualchas. Tha an leabhran a' toirt cothrom dhuinn tlachd a ghabhail ann an dualchas ar cànanan agus an dlùth-cheangal eadar an fhearainn, na daoine agus ainmean-àite ann an cruth na tìre."
"Tha e soilleir gun robh comharraidhean sònraichte ann an cruth na tìre air an cleachdadh fa leth ann an Gàidhlig agus Lochlannais. Tha a' gleidheadh ar beul-aithris a cheart cho cudromach sa bha e a-riamh agus tha sinn gu mòr airson Gàidhlig a ghlèidheadh, a tha gu tric a' clàradh ar dualchas agus ainmean-àite ann an dòighean inntinneach.
"Tha an leabhran a' dearbhadh dhuinn an ceangal eadar ar dualchas nàdarra agus beul-aithris. Tha cuideachd clàr-iùil air cùil an leabhair a dh'innseas dha dhaoine mar a chanas iad na h-ainmean gus am bi deagh thuigse aig a h-uile duine air ar beul-aithris beairteach."
Tha a bhith a' gleidheadh a' Ghàidhlig aig cridhe Achd na Gàidhlig (Alba) 2005 a chaidh aontachadh le Pàrlamaid na h-Alba a bha ag amas air ag aithneachadh inbhe na Gàidhlig mar aon de na cànanan oifigeil ann an Alba, agus a' dèanamh co-ionnan ris Beurla.
Tha aon de na prìomh fheartan den Achd a' leigeil air Bòrd na Gàidhlig a bhith ag iarraidh air buidhnean poblach Plana Gàidhlig a dheasachadh gus a bhith cinnteach gu bheil an roinn poblach a' cur ri seasmhachd a' chànain airson an àm ri teachd.
Thuirt Iain Aonghas MacAoidh, ceannard Bòrd na Gàidhlig, a bhios a' toirt seachad òraid aig a' bhogadh leabhair: "Is e leabhran snasail is feumail a tha seo. Tha rannsachadh is dealbhachadh air am fighe ri chèile gu tarraingeach, agus tha toradh sin na deagh shamhla den dualchas phrìseil a th' aig an sgìre bhon Ghàidhlig, Lochlannais is an àrainneachd."
"Tha seo a' toirt bunait ùr dhuinn airson tuigsinn cho cudtromach sa tha na nithean sin an eachdraidh is am beatha làitheil na sgìre."
Thuirt Alexandria Patience, Stiùiriche Iomall a' Mhòid 2010: "Air sgath s an dà eileamaid Lochlannais agus Gàidhlig, 's e deagh chothrom a bha seo an leabhran a chur air bhog aig a' Mhòd Nàiseanta Rìoghail ann an Gallaibh.
Thàinig Iomall a' Mhòid dhan co-dhùnadh gu math tràth gum bu chòir a' chuspair seo a bhith mar bhun-stèidh airson bùthan-obrach don choimhearsnachd agus do na sgoiltean ron a' Mhòd fhèin. Mar sin, chuir sinn cuireadh do Ruairidh a thighinn do ar sgoiltean agus program foghlaim a lìbhrigidh thairis air na beagan seachdainean a dh'fhalbh agus thug sinn cothrom do dh'inbhich ionnsachadh mun stuth inntinneach san leabhran.
Tha "pòsadh" de Ghàidhlig agus Lochlannais nar n-ainmean-àite a' riochdachadh mar a bha an dà dhream a' tighinn còmhla anns na linntean a dh'fhalbh."
CRIOCH
Airson barrachd fiosrachaidh: Calum Macfarlane, SNH Press and Public Relations manager: 01463 725020
No, dha na meadhanan Gàidhlig: Emily Edwards, Oifigear Conaltraidh Gàidhlig SNH: 01463 725 148 / 07734356327
Dealbhan ri fhaighinn bho Robert MacDonald northernstudios@talktalkbusiness.net
no Oifis na Meadhanan SNH
NOTAICHEAN DO LUCHD-DEASACHAIDH
S e sgrìobhadair ainmeil a th' ann an Ruairidh MacIlleathain ann am Beurla agus Gàidhlig agus rinn e rannsachadh air ainmean-àite sa chiad dol a-mach airson bùth-obrach A' Ghàidhlig sna Beanntan'. Tha e fileanta sa Ghàidhlig agus tha e na neach-naidheachd, sgrìobhadair agus craoladair.
Chaidh an leabhran fhoillseachadh le Sgìre Taobh Tuath na h-Alba aig SNH agus tha e san aon sreath ris an leabhran soirbheachail A' Ghàidhlig air Aghaidh na Tìre Ainmean-àite ann an Iar-thuath na Gàidhealtachd' ann an 2007.
Thathar a' faicinn mar a dh'atharraich cainnt muinntir Ghallaibh, Chataibh is Dhùthaich MhicAoidh anns na h-ainmean-àite; gu dearbh, tha na h-ainmean-àite mar fhianais air eachdraidh chànanan na sgìre. Dh'fhàg na Cruithnich agus na ro-Chruithnich dìreach criomagan dhen cànanan air aghaidh na tìre. Tha a' chuid as motha de dh'ainmean air ar mapaichean a' tighinn bhon t-Seann Lochlannais agus an Lochlannais Albannach a thàinig bhuaipe, a bhathar a' bruidhinn thar na sgìre bhon 9mh linn AC airson seachd no ochd ceud bliadhna, agus bhon Ghàidhlig a bh' ann ron Lochlannais agus às a dèidh. Tha cuid ann an Cataibh is Dùthaich MhicAoidh aig a bheil Gàidhlig na sgìre fhathast agus tha cuimhne aig feadhainn fhathast air a' Ghàidhlig Ghallaich. Anns an leth an ear-thuath de Ghallaibh thathar a' smaoineachadh gun do dh'atharraich cainnt nan daoine bho Lochlannais gu Albais, seach Gàidhlig. Ghabh an dualchainnt àraidh de dh'Albais, a thathar a' bruidhinn fhathast ann an Gallaibh, mòran fhacal an bhon Lochlannais is Gàidhlig, agus chaidh cuid de dh'ainmean-àite Ghallaibh a chruthachadh ann an Albais.
Tha an leabhran a' toirt sùil air cuid de na h-eileamaidean bho Lochlannais is Gàidhlig a tha a' nochdadh ann an Gallaibh, Cataibh is Dùthaich MhicAoidh leithid ainmean airson tuathanasan, feartan cladaich, talamh àrd, dathan, lusan, ainmhidhean agus feadhainn co-cheangailte ri tachartasan eachdraidheil no uirsgeulach. Chan urrainn an ceangal eadar na cànanan a sheachnadh, ge-tà, oir bha iad ag obair air a chèile gu mòr. Mar eisimpleir, thàinig sgeir agus sgarbh ann an leithid Sgeir nan Sgarbh bho Lochlannais. Air an làimh eile, 's iad ainmean Lochlannach a th' ann an Dorrery is Shurrery a thug eileamaid (àirigh) bhon Ghàidhlig. Agus nochdaidh an dà chànan còmhla ann an ainmean mar Achscrabster agus Achrimsdale, a' sealltainn mar a leudaich a' Ghàidhlig thairis air dùthaich a bh' air a dhol Lochlannach roimhe sin.
Chaidh Gaelic and Norse in the Landscape (Place names in Caithness and Sutherland) - A' Ghàidhlig Is Lochlannais Air Aghaidh Na Tìre (Ainmean-àite ann an Gallaibh, Cataibh is Dùthaich MhicAoidh) a chur an gnìomh le taic £9,500 bho chom-pàirtichean. Thèid 2,000 leth-bhreacan an clò-bhualadh. Le taing airson taic bho Maoin Gnìomhachaidh Achd na Gàidhlig aig Bòrd na Gàidhlig, thèid an leabhran an sgaoileadh an asgaidh do na sgoiltean anns an sgìre; leabharlannan poblach; ionadan-slàinte; ionadan fiosrachaidh Comhairle na Gàidhealtachd agus Ionadan Turasachd; bidh leth-bhreacan aig Bòrd na Gàidhlig airson adhbharan foghlaim agus gan cur air adhart.
Tha an leabhran cuideachd ri fhaighinn bho oifisean SNH ann an Cataibh agus Rois an Iar. An dèidh an leabhran a chur air bhog, gheibhear leth-bhreacan air loidhne mar pdf fo fhoillseachaidhean air làrach-lìn SNH, www.snh.gov.uk
Tha Dualchas Nàdair na h-Alba na comhairle reachdail dhan riaghaltas air gach cuspair air nàdar agus seallaidhean-tìre air feadh Alba. Tha sinn airson cuideachadh a thoirt do dhaoine gus tuigse, luach agus tlachd fhaighinn bho nàdar na h-Alba, an-dràsta agus anns an àm ri teachd. Airson tuilleadh fiosrachadh, tadhal air www.snh.gov.uk
Sgrìobhadair: Emily Edwards
Fios gu: Oifis Dàimh-phoblach SNH


text:
Leabharlann Nàiseanta na Cuimrigh
Tha Leabharlann Nàiseanta na Cuimrigh (Cuimris: Llyfrgell Genedlaethol Cymru; IPA: ˈɬəvrgeɬ geneˈdlaɪθol kəmˈrɪ) suidhichte ann an Aberystwyth. Chaidh a stèidheachadh ann an 1907. Tha an leabharlann a' gabhail a-steach nas motha na 4 millean leabhar agus tha 30.000 làmh-sgrìobhainn ann a tha gu math tearc is prìseil.
Am measg nan leabhraichean cliùiteach tha a' chiad leabhar ann a bha sgrìobhte ann an Cuimris, nochd e ann an 1546. [1] Tha a' chiad eadar-theangachadh dhen bhìoball às a' bhliadhna 1588 ri fhaicinn cuideachd. Chithear làmh-sgrìobhainn mar Llyfr Du Caerfyrddin (Beurla:The Black Book of Camarthen), am fear as sine (timcheall air 1250) sgrìobhte gu tùr ann an Cuimris [2] agus The Book of Taliesin (Cuimris: Llyfr Taliesin) le bàrdachd às an 14mh linn.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Yny lhyvyr hwnn
- ↑ Daniel Huws dhen Leabharlann Nàiseanta na Cuimrigh (Llyfrau Cymraeg 1250-1400, Aberystwyth 1993).
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Làrach-lìn oifigeil Leabharlann Nàiseanta na Cuimrigh
- Stòr-dàta nan leabhraichean air an eadar-lìn
- Digital Mirror Dealbhan, mapaichean is làmh-sgrìobhainn.
- The Black Book of Carmarthen ann an Leabharlann Nàiseanta na Cuimrigh.
- The book of Taliesin ann an Leabharlann Nàiseanta na Cuimrigh


text:
- TIOTAL
- Cluba Ball-coise Citadel - dealbh camara den sgioba bho mheadhan na 1920an
- EXTERNAL ID
- PC_DMACKINTOSH_004
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Duncan MacKintosh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22304
- KEYWORDS
- Citadel FC
Inbhir Nis
ball-coise
Sràid a' Chladaich
Lìg Ball-coise Chaledonia a Tuath
1975
Dealbh camara sgioba, a chaidh a thogail ann am meadhan na 1920an, de chluicheadairean agus luchd-stiùiridh Cluba Ball-coise Citadel. Stèidhichte aig Pàirce Sràid a' Chladaich ann an Inbhir Nis, chaidh Citadel FC a chur air bhonn ann am meadhan nan 1880an agus b' e ball stèidheachaidh de de Lìg na Gàidhealtachd a bh' ann ann an1894. Cha robh iad nam buadhaichean air Lìg na Gàidhealtachd ach aon uair, ann an 1909, ach bhuannaich iad Lìg Ball-coise Ceann a Tuath Chaledonia còig turais. Sguir iad a ghabhakil pàirt ann an Lìg na Gàidhealtachd ann an 1935, agus chaidh iad a-mach à bith dìreach ron Dàrna Cogadh.
Chun an seo chan eil sin ach air aon neach san dealbh camara aithneachadh. San dàrna àite bho dheas san t-sreath chùil tha Ailig Mac a' Ghobhainn, a bha a' cluich mar 'outside left'. An dèidh sin bha e sgairteil air comataidh Siorrachd Inbhir Nàrainn agus bho 1951 gu 1955 bha e na Cheannard air Comann Ball-coise Ceann a Tuath na h-Alba.
[Mòran taing do mhac Ailig, Alasdair, airson an fhiosrachaidh seo.]


text:
Buses of Skye and the Western Isles - Iain Mac na Cèardaich
Ma tha ùidh agad ann am busaichean agus eachdraidh còmhdail anns an Eilean Sgitheanach agus na h-Eileanan Siar seo an dearbh leabhar dhut! Chaidh a dhèanamh le Iain Mac na Cèardaich a bha na dhotair ann an Steòrnabhagh anns na seasgadan agus ‘s esan a thog a' mhòr chuid dhe na dealbhan cuideachd eadar na seasgadan agus na seachdadan. Tha an leabhar a' toirt sealladh iongantach seachad air an àm sin nuair a bha na busaichean air an obracheadh le Mac a’ Bhriuthainn an aon chompanaidh a bha ag obrachadh nan seirbhisean aiseig eadar na h-eileanan agus an tìr-mòr. Thàinig sin gu crìch ge-tà aig tòiseach nan seachdadan nuair a chaidh na busaichean a ghabhail os làimh le ‘Highland Omnibuses’. ‘S e leabhar brèagha, taitneach a tha seo le dealbhan sgoinneil de na coimhearsnachdan agus na busaichean a bha gam frithealadh.
£14.99


text:
Mu sheallaidhean-t́re Alba / About Scotland's landscapes
'S fhada bho chaidh seallaidhean-t́re ḿorbhaileach Alba a chomharrachadh ann an dealbhan, bàrdachd, rosg agus ̣rain. Tha e math a bhith a' fuireach agus a' tadhal ann an àite le seallaidhean cho brèagha, agus tha ́omhaighean de chruth t́re gun mhilleadh cudromach ann am margaidheachd turasachd, ann an gńomhachas nam filmichean agus a thaobh bathar ainmeil mar uisge-beatha.
Tha inbhe nan àiteachan gorma sna bailtean againn, agus cho furasta 's a tha e dhuinn faighinn thuca, cudromach a thaobh slàinte agus sunnd: tha na seallaidhean-t́re seo gar brosnachadh gu bhith a' dol a-mach.
Tha rudeigin ṣnraichte anns gach àite ann an Alba, agus tha sin a' cur ri fèin-aithne nàiseanta agus ionadail, rud ris an canar 'faireachadh àite'. Tha eugshamhlachd nan cruthan t́re agus nam bailtean a' toirt dealbh bhẹ dhuinn air eachdraidh Alba, agus tha e a' nochdadh na ḍigh-beatha agus an dualchais a tha cho domhainn ann an cultur Alba.
Fhuair na seallaidhean-t́re as àille an comharrachadh mar Roinnean seallaidheach nàiseanta no Pàirc Nàiseanta agus tha iad a' c̣mhdach cuid dhe na sǵrean as ainmeile ann an Alba - An Cuiltheann, Gleann Comhann, Beinn Nibheis, Am Monadh Ruadh, Loch Laomainn. Thathar a' cur luach air cuid de sǵrean airson iad a bhith nan àiteachan fiadhaich.
Tha seallaidhean-t́re Alba air càil cho pŕseil 's a th' againn, ach tha iad ag atharrachadh. Tha e riatanach gun coimhead sinn às dèidh nan seallaidhean-t́re agus gun dèan sinn cinnteach nach caill sinn na rudan ṣnraichte anns gach pàirt de dh'Alba.
Caochlaidheachd nan seallaidhean-t́re
Tha iomadh sẹrsa cruth t́re ann an Alba, eadar cladach agus t́r, beanntan agus talamh ́osal, baile agus dùthaich.
Cudromachd sheallaidhean-t́re
Tha e math a bhith a' fuireach agus a' tadhal air na seallaidhean àlainn. Tha cruthan t́re ḿorbhaileach a' cur ri slàinte agus sunnd.
Dè th' ann an sealladh-t́re?
Tha seallaidhean-t́re timcheall oirnn uile agus air cùl ar beatha bho latha gu latha.
Roinnean fo dh́on
Tha roinnean fo dh́on a' riochdachadh na seallaidhean-t́re, lusan, beathaichean, creagan agus fosailean nas fhèarr ann an Alba.
Last updated on Tuesday 22nd May 2012 at 10:08 AM. Cliog an seo airson beachd a thoirt air an duilleag seo


text:
Cruinn-ghaoithe a' ruighinn nan Eileanan
Tha dùil gun ruig bàta air am bi a' chiad chrann-gaoithe airson pròiseact choimhearsnachd ann an Leòdhas tìr Disathairne.
Bidh an crann-gaoithe aig Leasachadh Coimhearsnachd Horsiadar ann an Siabost comasach air naoi mìle kilowatt de dhealan a chruthachadh.
Bidh am bàta an uair sin a' falbh a dh'Uibhist le trì cruinn-ghaoithe airson Stòras Uibhist.
Misneachd
Thuirt Kathleen Dhòmhnallach bhon bhuidhinn Cumhachd Coimhearsnachd na h-Alba gur e ceum a tha seo a bheir misneachd do bhuidhnean eile anns na h-Eileanan a tha a' beachdachadh air feum a dhèanamh de chumachd na gaoithe.
"Tha e a' sealltainn do dhaoine anns na h-Eileanan dè na buannachdan a th' ann le pròiseactan cumhachd ath-nuadachail airson coimhearsnachdan" thuirt i.
Tha a' bhuidhean a th' air cùl nam planaichean mar-thà air làrach a' chruinn-ghaoithe a chuir air dòigh, agus tha dùil nach toir e ach beagan làithean an crann a chuir ri chèile.
Bheir e mu mhìos ge-tà mus bi an sgeama a' ruith ceart.
Tha dùil an t-airgead a thig à pròiseact Horsiadar a chosg air leithid seirbheis bus shònraichte dhan choimhearsnachd.


text:
Members
This appointment is closed and is displayed for reference only.
Reference:0562
Remuneration:£10,065 per annum
Location:Inverness
Closing date:15 November 2013 at midnight
Highlands and Islands Enterprise
Appointment of Board Members
Appointments for three years
Iomairt na Gàidhealtachd is nan Eilean
A’ Cur Buill a’ Bhùird ann an Dreuchd
Suidheachaidhean airson trì bliadhna
Scottish Ministers wish to appoint up to three new Members to the Board of Highlands and Islands Enterprise (HIE). The appointments will be for three years from 1 April 2014.
Tha Ministearan na h-Alba airson suas ri trì buill ùra a chur an dreuchd air Bòrd Iomairt na Gàidhealtachd is nan Eilean (HIE). Mairidh na dreuchdan airson trì bliadhna bho 1 Giblean 2014.
HIE is the economic and community development agency for an area covering more than half of Scotland’s land mass, stretching from Shetland in the north to the southern tip of Argyll and including almost 100 inhabited islands. In collaboration with other partners in the public sector, we aim to support the delivery of the Scottish Government’s stated purpose, “to create a more successful country, with opportunities for all of Scotland to flourish, through increasing sustainable economic growth”. HIE has statutory powers to promote and assist economic development, enterprise, training, business competitiveness, strong communities, environmental improvement and international competitiveness and to advise Scottish Ministers on all related matters. Further information on HIE is available on www.hie.co.uk.
’S e HIE a’ bhuidheann leasachaidh eaconamach is coimhearsnachd airson roinn a tha a’ còmhdach barrachd air leth fearann na h-Alba air fad, a’ sìneadh bho Sealtainn aig tuath gun rubha as fhaide deas ann an Earra-Ghàidheal agus a’ gabhail a-steach faisg air 100 eilean sa bheil daoine a’ fuireach. Ann an co-obrachadh le buidhnean-compàirt eile sa roinn phoblaich, tha sinn ag amas air taic a thoirt dha lìbhrigeadh cuspair ainmichte Riaghaltas na h-Alba, “dùthaich nas soirbheachaile a chruthachadh, le cothroman dha Alba air fad a bhith a’ soirbheachadh, tro bhith a’ meudachadh fàs eaconamach seasmhach”. Tha cumhachdan reachdail aig HIE airson a bhith ag adhartachadh is a’ cuideachadh le leasachadh eaconamach, iomairt, trèanadh, farpaiseachd ghnìomhachais, coimhearsnachdan làidir, leasachadh àrainneachail agus farpaiseachd eadar-nàiseanta agus airson comhairle a thoirt dha Ministearan na h-Alba air gach cùis co-cheangailte riutha sin. Tha tuilleadh fiosrachaidh mu HIE ri fhaighinn air www.hie.co.uk.
Board Members are appointed by the Scottish Ministers in accordance with paragraph 5(a) of Schedule 1 of the Enterprise and New Towns (Scotland) Act 1990. The appointments are made in line with the Code of Practice issued by the Commissioner for Public Appointments in Scotland. The Chief Executive is also a full member of the Board.
Bidh Ministearan na h-Alba a’ cur Buill a’ Bhùird ann an dreuchd a rèir paragraf 5(a) de Phàipear-taice 1 ann an Achd Iomairt is Bailtean Ùra (Alba) 1990. Tha na dreuchdan gan suidheachadh a rèir Cod Obrachaidh Coimiseanair nan Dreuchdan Poblach ann an Alba. Tha an t-Àrd Oifigear cuideachd na làn bhall den Bhòrd.
Board Member Duties and Responsibilities
Dleastanasan is Uallaichean Buill a’ Bhùird
The Board have corporate responsibility for ensuring that HIE fulfil the aims and objectives set by the Scottish Ministers and for promoting the efficient and effective use of staff and other resources by HIE in accordance with the principles of Best Value as set out in the Scottish Public Finance Manual (SPFM). To this end, and in pursuit of its wider corporate responsibilities, the Board shall:
- establish the overall strategic direction of HIE within the policy, planning and resources framework determined by the Scottish Ministers;
- ensure that the Scottish Ministers are kept informed of any changes which are likely to impact on the strategic direction of HIE or on the attainability of its targets, and determine the steps needed to deal with such changes;
- ensure that any statutory or administrative requirements for the use of public funds (i.e. all funds falling within the stewardship of HIE) are complied with; that the Board operates within the limits of its statutory authority and any delegated authority agreed with the sponsor Directorate, and in accordance with any other conditions relating to the use of public funds; and that, in reaching decisions, the Board takes into account relevant guidance issued by the Scottish Ministers;
- ensure that the Board receives and reviews regular financial information concerning the management of HIE; is informed in a timely manner about any concerns about the activities of HIE; and provides positive assurance to the sponsor Directorate that appropriate action has been taken on such concerns;
- demonstrate high standards of corporate governance at all times, including by setting up and using an independent audit committee - in accordance with the guidance on Audit Committees in the SPFM - to help the Board to address the key financial and other risks facing HIE. The Board is expected to assure itself on the effectiveness of the internal control and risk management systems;
- provide commitment and leadership in the development and promotion of Best Value principles throughout the organisation; and
- appoint with the Scottish Ministers' approval a Chief Executive to HIE and, in consultation with the sponsor Directorate, set performance objectives and remuneration terms linked to these objectives for the Chief Executive which give due weight both to the proper management and use of public monies and to the delivery of outcomes in line with the Scottish Ministers' priorities.
Tha uallach corporra air a’ Bhòrd gus dèanamh cinnteach gu bheil HIE a’ coileanadh nan amasan is nan rùintean a shuidhich Ministearan na h-Alba agus airson cleachdadh èifeachdach is buadhach de luchd-obrach is de ghoireasan eile a rèir prionnsabalan Sàr Luach mar a tha ann an Leabhar-làimhe Ionmhas Poblach na h-Alba (SPFM). Gus seo a dhèanamh, agus airson a dhleastanasan corporra in-ghabhalach eile a choileanadh nì am Bòrd na leanas:
- stèidhichidh e slighe ro-innleachdail iomlan HIE taobh a-staigh a’ phoileasaidh, frèam dealbhachaidh is ghoireasan a chomharraich Ministearan na h-Alba;
- nì e cinnteach gu bheil Ministearan na h-Alba a’ faighinn fiosrachadh mu atharrachaidhean sam bith a dh’fhaodadh buaidh a thoirt air slighe ro-innleachdail HIE no air ruigsinneachd a chuid thargaidean, agus mìnichidh e na ceuman a dh’fheumar a ghabhail airson dèiligeadh ri na h-atharrachaidhean sin;
- nì e cinnteach gu bheilear a’ cumail ri riatanasan reachdail no rianachail sam bith co-cheangailte ri cleachdadh maoinean poblach i.e. na maoinean uile a tha taobh a-staigh stiùbhartachd HIE); gu bheil am Bòrd ag obair taobh a-staigh ùghdarrais reachdail agus ùghdarras tiomnaichte eile a chaidh aontachadh leis a’ Bhuidhinn Stiùiridh urrasaichte, agus a rèir cùmhnantan sam bith eile co-cheangailte ri cleachdadh maoinean poblach; agus, ann a bhith a’ tighinn gu co-dhùnaidhean, gum bi am Bòrd a’ cumail ri stiùireadh buntainneach bho Ministearan na h-Alba;
- nì e cinnteach gum bi am Bòrd a’ faighinn is a’ sgrùdadh fiosrachadh ionmhasail mu stiùireadh HIE gu riaghailteach; gun tèid fiosrachadh a thoirt dha ann an deagh àm mu dhraghan sam bith co-cheangailte ri obair HIE; agus gun tèid dearbhachd chinnteach a thoirt dhan Bhuidhinn Stiùiridh urrasaichte gun deach dèiligeadh gu cothromach ri na draghan; gun tèid inbhean àrda de riaghladh corporra fhoillseachadh aig gach àm, a’ gabhail a-steach a bhith a’ suidheachadh is a’ cleachdadh comataidh sgrùdaidh neo-eisimeileach – a rèir stiùireadh air Comataidhean Sgrùdaidh ann an SPFM – airson am Bòrd a chuideachadh le bhith a’ dèiligeadh ri na prìomh chunnartan ionmhais is cunnartan eile a tha mu choinneamh HIE. Thathas a’ sùileachadh gun toir am Bòrd dearbhachd dha fhèin mu èifeachdachd siostaman smachd air an taobh a-staigh agus comharrachadh cunnartan riaghlaidh;
- gum foillsich e dleastanas is ceannas co-cheangailte ri leasachadh is adhartachadh prionnsabalan Sàr Luach tron bhuidhinn air fad; agus
- gun suidhich e, le aonta bho Ministearan na h-Alba, Àrd Oifigear HIE agus ann an co-chomhairle leis a’ Bhuidhinn Stiùiridh urrasaichte, amasan coileanaidh agus cumhachan ìocaidh dhan Àrd Oifigear co-cheangailte ri na h-amasan sin a tha a’ cur cuideam ceart, an dà chuid, air riaghladh is cleachdadh freagarrach de ionmhas poblach agus air lìbhrigeadh amasan a rèir prìomhachasan Ministearan na h-Alba.
Individual Board members shall act in accordance with their wider responsibility as Members of the Board - namely to:
- comply at all times with the code of conduct for HIE www.hie.co.uk/board-members/conduct that is adopted by HIE and with the rules relating to the use of public funds, conflicts of interest and confidentiality;
- not misuse information gained in the course of their public service for personal gain or for political profit, nor seek to use the opportunity of public service to promote their private interests or those of connected persons or organisations;
- comply with the relevant Code of Conduct on the acceptance of gifts and hospitality, and of business appointments; and
- act in good faith and in the best interests of HIE at all times.
Bidh buill fa leth den Bhòrd ag obair a rèir nan dleastanasan fharsaing aca mar Bhuill a’ Bhùird - airson:
- cumail an-còmhnaidh ri riaghailt obrach HIE www.hie.co.uk/board-members/conduct ris a bheil HIE air gabhail agus ri na riaghailtean co-cheangailte ri maoineachadh poblach, strì eadar com-pàirtean agus dìomhaireachd;
- gun mì-chleachdadh a dhèanamh air fiosrachadh a fhuaras an lùib an seirbheis phoblaich airson buannachd phearsanta no prothaid phoilitigeach, no gun a bhith a’ cleachdadh cothroman air seirbheis phoblach airson an cùisean prìobhaideach fhèin no cùisean co-cheangailte ri daoine no buidhnean co-cheangailte a chur air adhart;
- cumail an-còmhnaidh ris an Riaghailt Obrach bhuntainnich co-cheangailte ri bhith a’ gabhail ghibhtean is aoigheachd, agus dreuchdan gnìomhachais; agus
- obrachadh ann an deagh rùn agus airson math HIE aig gach àm.
Duties of individual board members will include the following:
- contribute to consideration of key issues before the board;
- support the Chief Executive, the Senior Management Team and wider HIE staff, ensuring that the values and standards expected are maintained at all times;
- take responsibility for specific tasks, including representing the Board at events, as agreed with the Board and/or Chairman; and
- to consistently demonstrate high standards of personal integrity and corporate governance.
Bidh dleastanasan buill fa leth a’ Bhùird a’ gabhail a-steach na leanas:
- cur ri beachdachadh air prìomh chùisean a tha fa chomhair a’ bhùird;
- taic a thoirt dhan Àrd Oifigear, Àrd Sgioba Riaghlaidh agus luchd-obrach eile HIE, a’ dèanamh cinnteach gu bheilear a’ cumail ri na luachan is na inbhean sùilichte aig gach àm;
- uallach a ghabhail airson gnìomhan sònraichte, nam measg a bhith a’ riochdachadh a’ Bhùird aig tachartasan, mar a th’ air aontachadh leis a’ Bhòrd agus/no an Neach-cathrach; agus
- àrd inbhean de threibhdhireas phearsanta is de riaghladh corporra fhoillseachadh gu cunbhalach.
Skills, knowledge and experience required
Sgilean, eòlas is fiosrachadh riatanach
Essential
Successful candidates must be able to:
- provide strategic direction;
- challenge constructively and influence decision making within a board or team setting;
- communicate effectively (orally) with a range of audiences including businesses and stakeholders; and
- demonstrate knowledge and understanding of the principles of sustainable economic and community development, and their application in the Highlands and Islands or a similar area.
Deatamach
Feumaidh tagraichean soirbheachail a bhith comasach air:
- stiùireadh ro-innleachdail a thabhainn;
- co-dhùnaidhean a chonnsachadh ann an dòigh cuideachail agus buaidh a thoirt air co-dhùnaidhean taobh a-staigh suidheachadh bùird no sgioba;
- bruidhinn gu h-èifeachdail ri farsaingeachd de luchd-amais a’ gabhail a-steach gnìomhachasan is luchd-earrainn; agus
- eòlas is tuigse fhoillseachadh de phrionnsabalan leasachaidh seasmhach, eaconamach is àrainneachd, agus mar a tha iad ag obrachadh air Ghàidhealtachd agus anns na h-Eileanan no ann an àite coltach riutha.
Desirable
It would also be helpful if candidates could demonstrate:
- recent financial and/or governance experience in the public, private or third sector;
- experience of operating at a senior level in a public, private or third sector organisation;
- experience of contributing to the economy or society in the Highlands and Islands; and
- an understanding of the main drivers of the Highlands and Islands economy.
Feumail
Bhiodh e feumail nam b’ urrainn dha tagraiche na leanas fhoillseachadh:
- eòlas gnàthaichte ann an cùisean ionmhais is/no riaghlaidh san roinn phoblaich, phrìobhaidich no san treas roinne;
- eòlas obrach aig àrd ìre ann am buidheann poblach, prìobhaideach no ann an treas roinn;
- eòlas ann a bhith a’ cur ris an eaconamaidh no ri sòisealtas air Ghàidhealtachd agus sna h-Eileanan; agus
- tuigse air prìomh adhartaichean an eaconamaidh air a’ Ghàidhealtachd is anns na h-Eileanan.
Remuneration
Members are paid £10,065 per annum, paid monthly, based on daily fee of £419 for an average of two days per month. The appointments are non pensionable.
Pàigheadh
Tha buill a’ faighinn tuarastal de £10,065 gach bliadhna, air a phàigheadh sa mhìos, stèidhichte air duais làitheil de £419 airson cuibheas de dhà latha sa mhìos. Chan eil peinnsean an cois nan dreuchdan.
Term of Appointment
Appointments will be for three years from 1 April 2014, with the possibility of reappointment based on effective performance and on satisfying the requirements of the role at the time of reappointment.
Cùmhnantan Obrach
Bidh na dreuchdan airson trì bliadhna bho 1 Giblean 2014, le cothrom ath-shuidheachadh a rèir coileanadh èifeachdach agus ma thèid riatanasan na dreuchd aig àm an t-suidheachaidh a choileanadh.
Time Commitment
Overall, it is anticipated that the appointment will involve a time commitment of two days per month after the induction phase. This will include attendance at board meetings of which there are usually six per year. In addition, you will be expected to devote appropriate preparation time ahead of each meeting.
Dleastanas a thaobh Ùine
Gu h-iomlan, thathas a’ sùileachadh gum bi dleastanas de dhà latha obrach sa mhìos an dèidh àm oideachaidh an cois na dreuchd. Bidh seo a’ gabhail a-steach a bhith a’ frithealadh coinneamhan a’ bhùird agus tha sia dhiubh sin ann sa bhliadhna anns a’ chumantas. A thuilleadh air sin bithear a’ sùileachadh gun cuir thu ùine iomchaidh seachad ag ullachadh airson gach coinneimh.
Location of Meetings
Board meetings normally take place in Inverness, however, membership of the Board will involve an element of travel to a range of locations throughout the Highlands and Islands and, from time to time, elsewhere. By accepting this appointment, you have confirmed that you are able to allocate sufficient time to meet the expectations of your role.
Àiteachan nan Coinneamhan
‘S ann ann an Inbhir Nis as àbhaist dha coinneamhan bùird a bhith ach bidh tomhas siubhail gu raon àiteachan tron Ghàidhealtachd is tro na h-Eileanan, agus bho àm gu àm gu àiteachan eile, co-cheangailte ri ballrachd a’ Bhùird. Le bhith a’ gabhail na dreuchd tha thu air aontachadh gun urrainn dhut ùine gu leòr a thabhainn airson obair na dreuchd a choileanadh.
Closing date for applications is Friday, 15 November 2013.
Ceann-latha airson tagraidhean: Dihaoine, 15 Samhain 2013.
Scottish Ministers welcome applications from groups currently under-represented on Scotland’s public bodies, such as women, disabled people and people aged under 50.
Tha Ministearan na h-Alba a’ cur fàilte air tagraidhean bho bhuidhnean a tha an-dràsta gun riochdachadh iomchaidh air buidhnean poblach na h-Alba, leithid boireannaich, daoine ciorramach agus daoine fo aois 50.
Appointed on merit; committed to diversity and equality.
Suidhichte a rèir airidheachd; le dleastanas airson iomadachd is co-ionannachd.
Application Information
We encourage candidates to apply for this appointment online, however a downloadable application form is also available below.
Closing date for applications is Friday, 15 November 2013.
Ceann-latha airson tagraidhean: Dihaoine, 15 Samhain 2013.
If you experience any difficulties accessing our website, please contact the Public Appointments Centre of Expertise (PACE) on Freephone 0800 015 8449 or by email at paapplicationsmailbox@scotland.gsi.gov.uk.
Ma bhios duilgheadas agad a’ faighinn gun làraich-lìn againn cuir fios gu Ionad Ealantais nan Dreuchdan Poblach (PACE) air Saor-fòn 0800 015 8449 no air post-d aig paapplicationsmailbox@scotland.gsi.gov.uk.


text:
Plèana far raoin-laighe Inbhir Nis
Chaidh plèana à Manchester le 48 neach-siubhail agus ceathrar chriutha far an raoin-laighe aig Port-adhair Inbhir Nis madainn Diluain.
Cha deach duine a ghoirteachadh, agus chaidh aig a h-uile duine a bh' air bòrd air an itealan fhàgail.
Chuir an tubaist maill air cuid de sheirbheisean-adhair às agus gu ruige Inbhir Nis.
Thuirt labhraiche don Phort-adhair nach robh fianais sam bith ann gur e an aimsir fhuar a dh'adhbharaich e. Thuit i gu -12C ann am pàirtean den Ghàidhealtachd thar na h-oidhche.
Slaodach
"Aig 10:14m Diluain, thàinig itealan Dash 8, air a ruith le Flybe, a bh' air Inbir Nis a ruigsinn à Manchester, far an raoin-laighe aig Port-adhair Inbhir Nis, goirid an dèidh dha laighe.
"Dh'fhosgail am port-adhair madainn Diluain an dèidh na h-obrach àbhaistich air madainnean Geamhraidh air an raon-laighe agus rathaidean tagsaidh, a rèir an dleastanais a tha an cois ar cead.
"Chan eil fianais sam bith ann gun robh trioblaid idir leis an raon-laighe no rathaidean tagsaidh, an dèidh na h-uimhir de phlèanaichean a bhith air tighinn 's falbh sa mhadainn.
"Leis gu bheil an suidheachadh fo rannsachadh, chan fhaod sinn beachdachadh air na dh'adhbharaich e aig an ìre seo.
"Tha am port-adhair dùinte do phlèanaichean an-dràsta, agus bithidh gu ruige 2:45f. Bu chòir do luchd-siubhail clàradh mar as àbhaist airson nan tursan aca, agus tuilleadh fiosrachaidh fhaighinn bho na companaidhean adhair."
Thuirt labhraiche do Flybe: "'S urrainn do Flybe dearbhadh gun tàinig cuibhlichean an itealain Q400 far uachdair an raoin-laighe, ga chur air an fheurach, agus e a' tagsaidheadh gu slaodach an dèidh dha tighinn a laighe gu sàbhailte air Port-adhair Inbhir Nis.
"Cha deach duine den luchd-siubhail agus criutha a bh' air bòrd a ghoirteachadh, agus ghabh iad às an itealan air an staidhre, far an do thog bus iad chun an cinn-uidhe. Thog iad an cuid bhagannan mar as àbhaist.
"Tha a' chompanaidh a' toirt prìomhachais do shàbhailteachd an cuid luchd-siubhail agus luchd-obrach, agus tha aithreachas air Flybe airson duilgheadas sam bith a dh'adhbharaich an tachartas seo."
Tha rannsachadh ga dhèanamh air na thachair Meur-Sgrùdaidh nan Tubaistean-Adhair.


text:
Turas fada nan litrichean
Thuirt am Post Rìoghail gur e "mearachd rianachd" a bu choireach ri mar a bha litrichean ionadail ann an Tiriodh agus Muile gan cur a Ghlaschu an toiseach mus deach an sgaoileadh anns na h-eileanan a-rithist.
Thog daoine dragh gun robh grunn làithean ann mus do ràinig litrichean bhon dotair is eile an ceann-uidhe.
Thuirt Cathraiche Comhairle Choimhearsnachd Mhuile, Billy McClymont, gur e dol a-mach gun chiall a bh' ann.
Tha am Post Rìoghail ag ràdh a-nise gun tàinig e am bàrr gun do dh'fhàg mearachd rianachd gun robh "atharrachadh eadar-amail" san t-seirbheis ann an Tiriodh agus Muile.
Thuirt iad gu bheil iad air gnothaichean a chur ceart agus bho seo a-mach nach tèid litrichean ionadail a chur a Ghlaschu.
Thuirt iad gu bheil iad duilich 'son trioblaidean sam bith a dh'adhbhraich a' mhearachd aca.


text:
1. {MS M fo 95r col 2} De Sgabies .i. do salchur an cuirp & is uadha aderar sgabies ria on gainnech bis ac tuitim de no on salchur bis arin croicinn amuich co foirimillach co minic. Et is ed is sgabies ann salcur foirimillach an cuirp mailli re baindaib co minic. Et tig in salchur sin o linn find no o linn ruad loisgi no o fuil deirg loisci co minic, & is follus a ndechfriugad so acht muna roibh eslainte ele bus adbur don t-salchur sin. Et is do salchur in cuirp tisis & morfea & tinea, & is edh is tinea ann, brusgar no gainech in chinn. Et is uadha aderur tinea ris, oir is bec nach gaband se in cenn co h-uilidi. Is iat so na h-eslainti tecmaisecha a leith na h-eslainti so .i. fiabras ger & sgabies & peticon .i. eslainti d'eslaintib in cinn, sasir ignis i. tine dia, antrax, lipa .i. eslainte do salcuraib na sul; lepra, freinisis, oir taisbenaid so uili gurob eslainte tecmaisecha iat & cengailter riu so tinea & cuirimsa cucu so bruth no bruitinech, & da reir sin na h-eslainti tic o adbur gaethmur morgaighthi aga mbid ceoa & dethuigi foirimellacha is gerr bid ag ullmugad in cuirp cum truaillid.
2. {MS M fo 95v} Is iat cuisi na h-eslainti so, uiresbaid na brighi dileghtha isna ballaib & isin croicinn & an brigh indarbtach co h-anbann. Et is iat cuisi spetsialta na h-eslainti so, mar atait fliuchada truailligthi gera mailisecha arna comcumusc re fuil deirg & mar atait lenna remra mailisecha, & is cuis so d'fhuil deirg do beith fliuch & is cuis di linn dub ar n-imdugad a comsuigiugad na lennann & innarbtur a foirimill iad cum in croicinn, & gaband truailled & cnai cucu ann sin. Et tic an eslainti so co minic o gnathugad na mbiad saillte & nger & serb & na spisrud nger noch gnathaigter do caithim leisna
p.80biadaib remra fuara & o gnathugad neithedh uisgiemail deis bid, oir genid sin lenna mailiseca, gera re n-abar simus. Et is amlaid genid na neithi millsi tochus & bruth, mar atait figeda & bainde, & neithi métha, oir do-nid so duinti & teilgid in t-adbur a foirimell cum in croicinn. Da reir sin do-ní gnathugad caithmhe na figedh míla d'imdugad da reir Auicenna, & is inann adbur doib & do sgaibies & do pruritus & do tinea.
3. Taisgelta ann so; da roib sgaibies mailli re morgad & rann mhor do corp in duine do tachmang di mailli re crechtaib dobalaid tuic co fuil drochprem aici & is dona h-eslaintib mailiseca benus a collad do duine hi, & is decair a leighes & muna tachmaingi acht becan don corp & gan collad do buain de & gan imurcraigh pene do cur air is urusa a leighes.
4. Labrum anois do leighes na h-eslainti so, oir is egin neithi imda d'fhagbail da leighes & is e cedleighes is ferr do denam dhi .i. na lenna truaillighthi do glanad mailli re catrifusia, oir adeir Auicenna sa 4 Canoin co ndein in folmugad na lenna loisgi d'innarbadh. An 2 ni, oilemain bidh & dighi d'ordugad doib. An 3 ni, in t-adbur do dilegad. An 4 ni, a n-innarbad co h-imlan. An 5 ni, fotraicthi do denum doib. An 6 ni, is eigin lictubairi comfurtachta do tobuirt doib. An .7. ni, is eigin neithi noch aentaighius riu do tobairt doib muna roib in corp linta do drochlennaib.
5. Is eigin uinnimindti do coimilt ar tus de, oir is mor in furtacht isin eslainti so mar do cifem tar ar n-eis. Item berbter fumiter a medhg & glan & cuir ʒ no tri ʒ do shene air, oir foirid se pecugad na lennann da ngnathaigter e & glanaid iat ona n-imarcraig & muna faghtur medhg bainne gabair cuigi so gab sugh fumiter & time & sgabiosa & dubchosach & ae abha, & mad aimser samraid berbter & glantur & tabuir mailli re medhg no re hepitime & is romaith.
6. An 2 ni dlighidh do tobairt dot uigh nach dlighinn fer na h-eslainti so biada saillte na gera do caithem, & sechnad gach uile biad do-ni losgad fola deirge, mar ata lus & uinnemain & gairleog & pibur & mil & a cosmaile, gidh edh fedaidh mil do berbad ina saetraighib & gan a caithim mar cuid & dlighidh se neithi gera do shechnad, mar ata granta parthais & clobus & neithi diureiticeca d'eis a codach, & sechnad na biada genes fuil derg mailli re h-imdugad lenna duib, mar ata feoil mairt & mil muighe & fiadha & ganndal & lachan & feoil t-saillte & loisgi & sencaisi saillte & a cosmaile. Sechnad suiper & diner & colladh lae & collad d'eis bidh & gluasacht laidir d'eis caithme & aran slim pluir & aran goirt te & sechnad gach uile ni gaethmar
p.82& meith {MS M fo 95v col 2} & righin & na neithi do-ni duinti & na neithi truagha lenab' urusa dul cum morgaid, & bainde & uighe & fuil ainmidhi & gach uile ni lenab' urusa impodh cum mailisigh, & ni maith doib luibi fuara naid tortha oma mar atait peridha & cno & smera & airnedha & prema fuara; sechnaid ferg & dobron & smuaintighthi rodoimne & imurcraid saethuir & lanamnuis & co lanmor d'eis bidh, & sechnaid meisgi & a cosmaile d'aicidib na h-anma & gach uile imurcraigh ele. Et gnathaigid biadha sodilegtacha mar ata feoil mennan & uan & banb & cerc & cabun & pertrisi & phecog, & sechnaid na h-ein beca & na h-ein uisgidi aga mbid cosa dunta & gnathaigid borraiste & uiola & malua & lus na sugh talman ina potaistib. Ibid fin arromaticum ar cur uisgi trit & sechnaid lind nua & must & linn goirt &c.
7. Na neithi dilegas linn finn saillte & na lenna loisgi & dilegas lind dub da roib linn finn saillte ann, gab prem fineil & persille & mersi & ragum & corrcopog, crim muc fiad, bitoine, isoip, sedubal, tim, dairin, serban muc, blicht fothanan, dubchosach, sugh borraiste, fumiter, & sgabiosa, sil endiuia & melilotum & ros, blath borraiste, blath camamil, & uiola, ainis & carui, licoiris, canel, nux muscata, siucra mil & punt do ros & dein deoch dib, comtrom tri punt no cart saxanach. Da roib in t-adbar o linn dub no o linn ruad & an brusgar do beith tirim, gab prem seledonia & ragum & eillide, finel, corrcopog & copog cruind commor de gach ni, tim, dairin, crim muc fiad, bilar, selidonia, sugh fumitir, & sgaibiosa, borraiste, samadh, ferna na h-uili sticados, ainis, claman lin, carui, pione, croicinn gilcaighi & fuinnsinne, canel & risine arna nglanad & licoiris & punt mela 'na aenur & dentur dib mar adubrumar romaind. Da roib linn ruad loisgthe ann, gab prem fineil & persilli, endiuia, crim muc fiad, dubcosach, serban muc, seledonia, tim, dairin, sugh fumitir, sugh apsinti, lactuca, melelotum, blath rosa & uiola & borraiste, snas cnaime iboire, canel, spoidi, risine arna nglanad, licoiris, siucra & dentur deoch dib mar adubramur romaind.
p.84
8. A n-aigid gach uili cineil don sgaibies gab corrchopog & cuir buaicis cnaibi arna maethugad a finegra & berb iat fo luaith grisaig & bruid co maith iat mailli re senblonoig muice & cuir uait in buaicis & in croicinn foirimellach & cuir in tres rann ann do raib & do shuighi indus co lenaid slat mar tochta do shliseoig no do chleiti, & cuir becan d'airget beo ann arna timperail le seili duine ar cedlongad ar dernaind & coimil don inad a mbia in bruth no na gerba & fognaid sin co maith cin co cuirir in t-airget beo inti. Item gab gairleog & bruith co min hi & curtur blonog muice trithi & foirfid gach uile brudh fo chenn an 4 uair cuirfir ris.
Item dein luaith do gairleoig & cuir tri mhil & foirid na piasta bis a n-aigid duine. Item gab beich nua & bruidh iad mailli re salann & cuir a n-edach lin & coimil don inad a mbia in bruth in uair bias in t-othur a fothrugad. Item is maith na neithi coitcinna etroma so .i. na lama d'innladh co minic a medhg bainne gabar & is maith indladh asa fual fein no folcadh do denum do luaith finemna & is romaith &rl. in Ros adeir so.


text:
Letter to Gaelic Learners Litir do Luchd-ionnsachaidh
A series of letters to support Gaelic learners. This will help learners who already have some knowledge and understanding of Gaelic and are looking to develop their language skills. Sound files, text, vocabulary and language notes are also available. Sreath de litrichean a bheir taic do luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig. Bidh iad seo cuideachail do luchd-ionnsachaidh le beagan tuigs air a’ Ghàidhlig agus a tha a’ coimhead airson dòigh air na sgilean cànain aca a leasachadh. Tha faidhle fuaim, teacsa, briathrachas agus puingean cànain rim faighinn cuideachd.
taicshortcuts
Radio Caledonia (2) (Litir 965)
Bha mi ag innse dhuibh mu Dhòmhnall Grannd, a bhuineadh do dh’Alanais, agus a bha na chraoladair Natsach anns an Dàrna Cogadh. Dh’fhàg e Breatainn air an t-seachdamh latha dhen Iuchar, naoi ceud deug, trithead ʼs a naoi (1939) airson a dhol don Ghearmailt.
Bha na bu lugha na mìos ann mus tòisicheadh an cogadh. Bhiodh na Breatannaich amharasach gun robh e a’ taobhadh leis na Natsaich. Bhiodh na Gearmailtich dhen bheachd, ʼs dòcha, gun robh e na bhrathadair Breatannach.
Seachdain an dèidh toiseach a’ chogaidh, chuir na Gearmailtich don phrìosan e. Cha robh e ann fada, ge-tà. An dèidh beagan mhìosan, fhuair e cothrom stèisean craolaidh propaganda a thòiseachadh fo sgèith Ministreachd a’ Phropaganda aig Joseph Goebbels. Ruith Radio Caledonia eadar an t-Ògmhios naoi ceud deug is ceathrad (1940) agus an Lùnastal naoi ceud deug, ceathrad ʼs a dhà (1942).
Bha na prògraman dìreach deich mionaidean a dh’fhaid. Bha na sgrìobtaichean air an sgrìobhadh ʼs air an lìbhrigeadh le Dòmhnall Grannd le taic bho fheadhainn eile. ʼS e Dòmhnall Palmer no Jock Palmer a bha Dòmhnall a’ gabhail air fhèin. Bha e a’ cumail a-mach gun robh e a’ craoladh às Alba, seach à Berlin. Ach, aig amannan, cha robh an siognal ach truagh. Chan eil fios cia mheud duine a bhiodh ag èisteachd ris.
Bha Radio Caledonia ag amas air muinntir na h-Alba agus muinntir Shasainn a chur an ugannan a chèile. Bha an Granndach a’ brosnachadh muinntir na h-Alba sìth fa leth a dhèanamh le Hitler. Thuirt e gur iad na Sasannaich a bu choireach ris an droch shuidheachadh anns an robh Alba. Nuair nach do dh’obraich sin, dh’fheuch e ri sgaradh a dhèanamh eadar Glaschu is Dùn Èideann!
Anns a’ Chèitean naoi ceud deug, ceathrad ʼs a h-aon (1941), thachair fear de na gnothaichean a b’ annasaiche anns an Dàrna Cogadh. Thàinig an dàrna fear a bu chumhachdaiche ann an Riaghaltas na Gearmailt – Rudolf Hess – a dh’Alba leis fhèin ann an itealan.
Dè bh’ aig Dòmhnall Grannd ri aithris mu dheidhinn a’ ghnothaich? Uill, cha robh dad. Chaidh Radio Caledonia far an èadhair aig an àm sin, ag ràdh gun robh an t-uidheam-craolaidh aca feumach air càradh. Aidh, ceart, mar a thuirt am fear eile!
Ann an naoi ceud deug, ceathrad ʼs a dhà (1942) bha Dòmhnall dhen bheachd nach robh na craolaidhean aige gu feum agus dh’iarr e air na h-ùghdarrasan Natsach leigeil leis sguir dhen obair aige. Dh’aontaich iad agus, airson a’ chòrr dhen chogadh, bha e ag obair ann an tasglann co-cheangailte ri craoladh phropaganda.
An dèidh a’ chogaidh, dh’fhalbh Dòmhnall à fianais airson bliadhna. Bha e air a chur an grèim anns a’ Ghearmailt anns an Dàmhair naoi ceud deug, ceathrad ʼs a sia (1946) agus fhuair e sia mìosan sa phrìosan. Bha sin eucoltach ris a’ Mhorair Haw-Haw, Uilleam Joyce, a fhuair bàs air a’ chroich.
Fhad ʼs as fiosrach leam, chaidh Dòmhnall Grannd air ais a dh’Alanais nuair a fhuair e a-mach às a’ phrìosan. Ach bu shuarach an fhàilte a fhuair e agus dh’fhalbh e a Lunnainn. Chaidh e a dh’fhuireach ann an Afraga a Deas nuair a bha an dùthaich sin a’ tighinn fo apartheid. Thathar a’ smaoineachadh gun do thill e a Lunnainn agus gun do chaochail e an sin anns na h-ochdadan.
Faclan na Litreach: : Dòmhnall Grannd: Donald Grant; tasglann: archive; Afraga a Deas: South Africa.
Abairtean na Litreach: a bhuineadh do dh’Alanais: who belonged to Alness; a bha na chraoladair Natsach: who was a Nazi broadcaster; air an t-seachdamh latha dhen Iuchar: on the 7th of July; bha na bu lugha na mìos ann mus tòisicheadh an cogadh: there was less than a month before the war began [would begin]; gun robh e na bhrathadair Breatannach: that he was a British spy; fhuair e cothrom stèisean craolaidh propaganda a thòiseachadh: he got an opportunity to begin a propaganda broadcasting station; fo sgèith Ministreachd a’ Phropaganda: under the auspices of the Propaganda Ministry; bha na sgrìobtaichean air an sgrìobhadh ʼs air an lìbhrigeadh: the scripts were written and delivered [broadcast]; ʼS e Dòmhnall Palmer a bha Dòmhnall a’ gabhail air fhèin: Donald was calling himself Donald Palmer; cha robh an siognal ach truagh: the signal was only poor; gur iad na Sasannaich a bu choireach ris an droch shuidheachadh: that the English were responsible for the bad situation; dh’fheuch ri sgaradh a dhèanamh eadar Glaschu is Dùn Èideann: he tried to set Glasgow and Edinburgh at odds; fear de na gnothaichean a b’ annasaiche: one of the most unusual matters; far an èadhair: off air; gun robh an t-uidheam-craolaidh aca feumach air càradh: that their broadcasting equipment was needing fixed; leigeil leis sguir dhen obair aige:to allow him to stop his work; dh’fhalbh Dòmhnall à fianais:Donald disappeared; a fhuair bàs air a’ chroich: who was hanged [who died on the gibbet]; bu shuarach an fhàilte a fhuair e: the welcome he got was poor.
Puing-chànain na Litreach: Aidh, ceart, mar a thuirt am fear eile : Aye, right, as the other guy said . This is the Gaelic equivalent to the Scots double negative ‘Aye, right’. The ‘fear eile’ or sometimes ‘bodach eile’ is often used in this Gaelic expression, which doesn’t really have a direct English equivalent.
Gnàthas-cainnt na Litreach: ag amas air muinntir na h-Alba agus muinntir Shasainn a chur an ugannan a chèile: aiming to set the people of Scotland and the people of England at loggerheads with each other.
Download the text of this week's letter as a PDF: Thoir a-nuas Litir mar PDF:
PDF documents are especially suited for printing out. Most computers can open PDF files, but if you have problems viewing them you may need to install reader software such as Tha faidhleachan PDF gu sònraichte math airson clò-bhualadh. Tha e furasta gu leòr do chuid de choimpiutairean faidhleachan PDF fhosgladh, ach ma tha trioblaid agad ‘s dòcha gum biodh e feumail bathar-bog mar Adobe Acrobat Reader. fhaighinn.
An Litir Bheag
This letter corresponds to Tha an Litir seo a’ buntainn ri An Litir Bheag 651
Podcast
BBC offers this litir as a podcast – visit the programme page for more info and to download or subscribe. Tha am BBC a’ tabhainn seo mar podcast. Tadhail air an duilleag-phrògraim airson barrachd fiosrachaidh no airson podcast fhaighinn


text:
Tha Fèisgoil a’ lìbhrigeadh sheirbheisean cànain, ciùil, ealain is cultair do sgoiltean, ùghdarrasan ionadail, buidhnean poblach agus buidhnean coimhearsnachd air feadh Alba.
Seo taghadh de na pròiseactan a bhios Fèisgoil a’ tabhann:
• Seiseanan Gàidhlig ann am bun-sgoiltean far nach eil Gàidhlig air a teagasg
• Cuairtean timcheall àiteannan agus làraichean eachdraidheil
• Clasaichean ciùil is seinn
• Làithean de bhlasad na Gàidhlig
• Obair dràma le dealbhan-cluiche Gàidhlig agus dà-chànanach
• Cur-seachadan tro mheadhan na Gàidhlig aig Fèisean is tachartasan coimhearsnachd … is barrachd
Gheibhear tuilleadh fiosrachaidh mun t-seirbheis an seo agus chithear bhideo de na clasaichean Blasad Gàidhlig againn gu h-ìseal:
Tha eisimpleirean de na goireasan teagaisg a bhios sinn a’ cleachdadh mar phàirt den t-seirbheis seo rim faighinn an seo agus ma tha sibh ag iarraidh a h-uile goireas a’ toirt a-nuas gheibhear iad an seo ann am faidhle ZIP (150mb).


text:
- TIOTAL
- Litir gu Roinn Foghlam na h- Alba
- EXTERNAL ID
- Z_CDT_05_4458_1
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Slèite
- DEIT
- 11 An t-Samhain 1880
- LINN
- 1880an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann Chlann Dòmhnaill agus Taigh-tasgaidh nan Eilean
- AITHNEACHADH MAOINE
- 2542
- KEYWORDS
- sgoiltean
foghlam
luchd teagaisg
Buidheann Foghlam Crìosdaidh na Cloinne
tidsearan
litrichean
Leth bhreac de litir a chaidh gu Roinn Foghlam na h-Alba air an 11mh dhen t- Samhainn 1880. Bha seo a' freagairt litrichean air an 10mh dhen Lùnatal agus an 19mh dhen Damhair a bha air a thighinn bho Roinn Foghlam na h-Alba. Tha Bòrd-sgoile Chaol Reatha ag ràdh gur ann le bòrd na sgoile a tha togalach na sgoile.
Tha iad cuideachd ag ràdh gun deigheadh feumalachdan na sgoile a choileanadh le tidsear bho Bhuidheann Foghlam Crìosdaidh nan Chloinne an àite an sgoileir a bha aca aig an àm fo stiùireadh tidsear ann an sgoil eile.
Chaidh Buidheann Foghlam Crìosdaidh na Cloinne a chur air chois ann an 1709 airson a' chlann ionnsachadh ann an leughadh nan sgrioptairean agus leabhraichean creideimh eile. Bha am buidheann an aghaidh na Gàidhlig an toiseach ach an dèidh sin thuig iad nach robh feum a bhith a' toirt orra leughadh ann an cànan nach robh iad a' tuigsinn agus thòisich iad mu dheireadh a' toirt tàic dhan chànan.
Thàinig an làmh-sgrìobhainn seo à cruinneachadh ann an Leabharlann Chlann Dòmhnaill agus Taigh-tasgaidh nan Eilean, an t-Eilean Sgitheanach


text:
Fear a bhàsaich am Beinn nam Fadhla air ainmeachadh
- 24 An t-Sultain 2014
- Sgaoil post air Facebook
- Sgaoil post air Twitter
- Sgaoil post air Messenger
- Sgaoil post air Messenger
- Sgaoil post air Post-D
-
Sgaoil
Sgaoil post airTha na ceanglaichean seo air an taobh a-muigh agus fosglaidh iad ann an uinneig ùir
-
Post-DSgaoil post air Post-D
-
-
MessengerSgaoil post air Messenger
-
MessengerSgaoil post air Messenger
-
Dèan lethbhreac den cheangail seoMu sgaoileadh
Tha na ceanglaichean seo air an taobh a-muigh agus fosglaidh iad ann an uinneig ùir
-
Dh'ainmich na poilis fireannach a chaidh a mharbhadh ann an tubaist-rathaid ann am Beinn nam Fadhla Diardaoin.
B' e Iain MacLachlainn, aois 54, à Uibhist a Deas.
Thachair an tubaist mu 8:40f Diardaoin air an A86 aig Ford Terrace, Creag Ghoiridh ann am Beinn nam Fadhla.


text:
Speaking our Language
The videos on this page will help you to learn about the following: Cuidichidh na bhideothan air an duilleig seo thu gus ionnsachadh mu na leanas:
- Asking what something costs A’ faighneachd dè tha rud a cosg
- Saying what something costs Ag innse dè tha rud a cosg
- Asking if they take credit card A’ faighneachd a bheil àite a’ gabhail cairtean creideis?
- Saying something is cheap / expensive Ag ràdh gu bheil rud saor / daor
- Saying that you only have... Ag ràdh nach eil agad ach…
Other learning resources: Goireasan ionnsachaidh eile:
- How much is that?Dè na tha sin?
- Two penceDà sgillinn
- A penny short of ten pounds (£9.99)Deich notaichean ach sgillinn (£9.99)
- What does that cost?Dè tha sin a' cosg?
- I only have seven pounds Chan eil agam ach seachd notaichean
- That's cheapTha sin saor
- Three pounds per bottleTrì notaichean am botal
- At homeAig an taigh


text:
Coinneamh an Ceann Loch Lìobhainn mu Shirianaich
Thèid coinneamh phoblach a chumail ann an Ceann Loch Lìobhain a-nochd far an tèid innse mu na planaichean airson teaghlaichean Sirianach a ghluasad dhan sgìre.
Bidh ceithir teaghlaichean a' gluasad ann tràth an ath-bhliadhna.
Thuirt Comhairle na Gàidhealtachd gun robh iad deònach 30 teaghlaichean à Siria a chuideachadh airson an dachaigh a dhèanamh san sgìre.
'S ann as t-Samhradh a ràinig a' chiad bhuidheann dhiubh.
Tha feadhainn aca a-niste a' fuireach ann an Alanais air taobh sear Rois.
Tha a' Chomahirle a-niste ag ràdh gu bheil iad deiseil agus deònach barrachd dhiubh a ghabhail.
A rèir rannsachaidh, 's e àite air leth freagarrach a th' ann an Ceann Loch Lìobhain dhaibh, leis gu bheil sgoil, seirbheisean slàinte agus taighean rim faotainn dhaibh an sin.
Thèid coinneamh phoblach a chumail san sgìre oidhche Luain airson bruidhinn mu dheidhinn nam planaichean.
Bidh daoine bhon Chomahirle, an t-seirbheis slàinte agus na Poilis an làthair airson innse do mhuinntir na sgìre mu na planaichean aca.
Thuirt fear de chomhairlichean Loch Abair, Tòmas MacIllInnein, gur e cothrom a th' ann do mhuinntir na sgìre ceistean fhaighneachd agus fiosrachadh fhaotainn mun chùis.


text:
Naidheachdan 11:00m
13 An t-Samhain 2014 Ùraichte aig Ùraichte aig
FIFA
Cho-dhùin rannsachadh a chaidh a dhèanamh le FIFA nach robh coirbteachd sam bith anns na tagraidhean soirbheachail aig an Ruis agus Qatar airson chuairtean deireannach Chupa na Cruinne. Ach chàin an aithisg an iomairt aig Comann Ball-Choise Shasainn airson Cupa na Cruinne 2018, agus i ag ràdh gun do mhill iad an ìomhaigh aig FIFA leis an dol-a-mach aca. Tha an aithisg a' cumail a-mach gun do dh'fheuch an FA ri fàbhar seann leas-cheannard FIFA, Jack Warner, a bhuanachd, le am measg eile, a bhith a' faighinn obair san Rìoghachd Aonaichte do charaid dha. Thuirt an FA nach robh dad ceàrr air an tagradh aca, agus nach eil iad a' gabhail ri gin de na casaidean a tha a' nochdadh san aithisg.
Ailig Salmond
Thèid Ailig Salmond a cheasnachadh aig Holyrood an-diugh airson an turais mu dheireadh mar Phrìomh Mhinistear na h-Alba. Leigidh e dheth a dhreuchd gu foirmeil air an ath-sheachdain, le Nicola Sturgeon a' tighinn na àite. Dh'innis Mgr Salmond dhan BhBC gum bi e ag ionndrainn Àm Cheistean a' Phrìomh Mhinisteir, agus thug e urram dhan luchd-dùbhlain a dh'fheuch ri ceann a' mhaide a chumail ris thairis air na seachd bliadhna a dh'fhalbh.
Ebola
Tòisichidh a' bhuidheann mheidigeach eadar-nàiseanta Medicins Sans Frontieres a' dèanamh dheuchainnean air taobh siar Afraga air trì banachdaichean eadar-dhealaichte airson Ebola. Nì luchd-obrach dearbhadh air dà dhroga ana-bhìorasach, agus air plasma fala bho dhaoine a th' air faighinn thairis air a' ghalar.
Philae
Chaidh aig Buidheann Fànais na h-Eòrpa air conaltradh ath-stèidheachadh leis an t-soitheach a laigh air reul-cearbach an-dè. Thàinig an t-inneal Philae far uachdar a' chomet dà thuras nuair a dh'fhailich na teadhairean airson a chumail an sàs. Tha eòlaichean a-niste a' beachdachadh air am bu chòir oidhirp a dhèanamh na harpoons a losgadh a-rithist. Ach tha eagal orra gum faodadh sin an t-soitheach a phùtadh a-mach dhan fhalamhachd.
Taighean
Bha fèill mhòr air taighean ann an Alba air a' mhìos a chaidh a rèir àireamhan ùra bho Institùd Rìoghail nan Suirbheidhearan Carta. Thuirt 81% de shuirbheidhearan na dùthcha gun tàinig àrdachadh air na bha de dhaoine a' tighinn thuca 's iad airson taigh a cheannach. Tha an t-institùd ag ràdh gun do thòisich cùisean a' fàs nas traing às dèidh an referendum air neo-eisimeileachd.
Fiosrachadh Siubhail
Tha Cal Mac air innse dhuinn gu bheil iad air an t-seòladh aig 2:00f à Steòrnabhagh gu Ulapul a chur dheth. Tha sin a' ciallachadh gu bheil seòladh air ais aig 5:30f cuideachd air a chur dheth air sàilleabh droch-shìde.
Ann an Arainn tha an t-seirbheis eadar Tairbeart Loch Fìn agus Loch Raonasa air a chur dheth. Agus mu dheireadh an-dràsta tha Cal Mac ag ràdh gu bheil iad air an t-seòladh à Bàgh a' Chaisteil aig 8:40f a chur dheth, agus tha sin a' ciallachadh cuideachd gu bheil iad air an t-seòladh aig 10:40f à Loch Baghasdail a chur dheth air sàilleabh na droch-shìde. Sin buaidh cuideachd air seòlaidhean a-màireach. Cha bhi i a' seòladh às an Òban aig 08:30m.


text:
Comhairlichean Gàidhealach a' coinneachadh ri Blythswood
Coinnichidh buill de Chomhairle na Gàidhealtachd ris a' charthannas Blythswood a bhruidhinn air na 's urrainn dhaibh a dhèanamh airson in-imrichean a chuideachadh.
Dhearbh Riaghaltas na Rìoghachd Aonaichte Diluain gun gabh iad suas ri 20,000 fògarrach à Siria ro 2020 agus tha Riaghaltas na h-Alba air buidheann-ghnìomha a stèidheachadh a bhios a' coimhead ris a' ghnothach.
Bidh Comhairle na Gàidhealtachd a-nis a' coimhead ris an taic phractaigich a bhiodh a dhìth a thaobh taigheadais agus seirbheisean sòisealta.
"Sgilean feumail"
Tha Ceannard na Comhairle, Màiread Davidson, a' dèanamh dheth gum faodadh in-imrichean Sirianach le sgilean meidigeach feum mhòr a dheanamh ann an sgìrean dùthchail air a' Ghàidhealtachd far a bheil e a' faileachadh orra luchd-obrach gu leòr fhastadh.
"Tha luchd-proifeasanta air na trèanaichean a tha a' dèanamh air a' Ghearmailt às an Ungair, tha proifeasantaich glacte ann an campaichean fògarrach timcheall an t-saoghail agus feumaidh sinn na poileasaidhean bho Riaghaltas na Rìoghachd Aonaichte, Riaghaltas na h-Alba agus sìos chun nan comhairlean ionadail a leigeas leinn faicinn a bheil daoine ann a dh'fhaodadh ar cuideachadh".
Tha i ag ràdh nach eil adhbhar sam bith ann nach fhaodadh iad na fògarraich a chuideachadh, agus aig a' cheart àm a bhith a' coimhead ris na sgilean a th' aca a ghabhadh a bhith air an cur gu feum air a' Ghàidhealtachd.
Sgrìobh Comhairle nan Eilean Siar gu Riaghaltas na h-Alba agus gu buidheann-riochdachaidh nan Comhairlean, COSLA, a' gealltainn an làn-taic a thoirt don iomairt gus na fògarraich a chuideachadh.


text:
Dh'fhaodadh cosgaisean dealain a dhol suas anns na h-Eileanan Siar
Dh'fhaodadh SSE cosgaisean dealain a chur suas anns na h-Eileanan Siar, mu choinneamh na chosgas e càball dealain a chur eadar na h-eileanan agus tìr-mòr.
Tha a' chompanaidh dhen bheachd gun cosg e £300,00 not dhaibh cumail ri Plana Nàiseanta na Mara.
Tha am plana ag ràdh gum feum càballan fon mhuir a bhith air an tiodhlagadh ann an grunnd na mara, rud nach eil riatanach an-dràsta.
Tha SSE am beachd cosgaisean sam bith a chur air luchd-cleachdaidh anns na h-eileanan.


text:
Gearradh-Arm don Chlò Mhòr
Chaidh suaicheantas Òrb a' Chlò Mhòir aithneachadh gu h-oifigeil mar "Ghearradh-Arm" (coat of arms).
Tha an t-Òrb air Clò Mòr a chomharrachadh fad iomadh bliadhna, a' dearbhadh gun deach a fhighe le làimh à clòimh chaorach anns na h-Eileanan Siar.
Tha a-niste am Morair Lìomhainn, Rìgh nan Suaicheantas, air inbhe mar Ghearradh-Arm oifigeil a' ghnìomhcahais a thoirt don Òrb.
Thuirt Ùghdarras a' Chlò Mhòir gun toireadh an t-inbhe ùr ìre eile de dhìon bho chlò fhoilleil.
Thèid an t-Òrb a chur an lùib sgèith gus an Gearradh-Arm a chruthachadh.
Thuirt Cathraiche an Ùghdarrais, Tormod Dòmhnallach: "'S e clach-mhìle eachdraidheil a th' ann dhan Chlò Mhòr gu bheil Gearradh-Arm ga bhuileachadh oirnn, agus sinn air a bhith a' strì fad bhliadhnaichean gus dìon a chur air a' chlò.
"'S e an dìon as àirde a th' ann dhan chlò againn, a tha iomraiteach air feadh an t-saoghail air sgàth àrd-chailleachd chunbhalaich agus dùthchais.
"'S e urram a th' ann an Gearradh-Arm fhaighinn bhon Mhorair Lìomhainn Rìgh nan Suaicheantas fhèin, agus tha sinn taingeil gun tèid againn air tèarainteachd agus dualchas a' chlò a ghlèidheadh do na ginealaichean ri teachd."