text:
- TIOTAL
- Aig Ealaghol, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2241
- ÀITE
- Ealaghol
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34139
- KEYWORDS
- taigh
loch
beanntan
baile
Tha an taigh leis an ainm Burnside Cottage, faisg air a' chromadh cas aig cidhe Ealaghol, ann fhathast, a' cur ri bòidhchead an t-seallaidh aig Loch Scàbhaig, le Gars Bheinn agus an Cuilthionn Dubh ag èirigh àiste. Tha an rathad cumhang sìos chun na tràghad fhathast mì-fhreagarrach do charabhanaichean agus tha an toghta dhen taigh-tughaidh ag innse gu bheil daoine air a bhith a' fuireach anns an àite iomallach seo aig ceann oighreachd Srath Àird airson ùine mhòr.


c: text/html

text:
- TIOTAL
- Stailean aig Taigh-staile Chlìn Shlios, Brùra
- EXTERNAL ID
- PC_WDOWNIE_024
- ÀITE
- Clìn Shlios
- SGÌRE
- Cill Donnan, Loth agus Clìn
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Clìn
- DEIT
- 2000
- LINN
- 2000an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- W Downie
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30201
- KEYWORDS
- Taighean staile
uisge beatha
uisgean beatha
mic na braiche
Tha an dealbh seo a' sealltainn na stailean copair ann an Taigh-staile Chlìn Shlios, Brùra, Cataibh. Chaidh a' chiad taigh-staile ann am Brùra a stèidheachadh leis an teaghlach Sutharlanach ann an 1819 mar phàirt de sgeama leasachaidh eaconomach. B' e 'Taigh-staile Bhrùra' an t-ainm a bh' air agus bha e suidhichte tarsainn an rathaid bho Thaigh-staile Chlìn Shlios a chaidh a thogail anns na 1960an. Is e Mac na Braiche Gàidhealach a th' ann an Clìn Shlios

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Achd an Aonaidh
Achd an Aonaidh (1707). Chaidh reachdadh air Achd an Aonaidh[1] (neo Achd Aonadh nam Pàrlamaid) an dà chuid, ann am Pàrlamaid na h-Alba agus ann am Pàrlamaid Shasainn. B’ e èifeachd na h-Achd/nan Achd, cur às don dà Phàrlamaid neo-eisimileach, agus stèidheachadh nan àite Pàrlamaid do “Rioghachd Aonaichte na Breatainne Móire” a bhiodh a’ suidhe ann an Cathair Westminster ann an Lunnainn.
Faic cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ TELI. (2001) Faclair na Pàrlamaid (Dùn Èideann: Pàrlamaid na h-Alba)


text:
- TIOTAL
- Loch Ma Ruibhe agus Sleaghach
- EXTERNAL ID
- PC_TAYLOR_FEB-APR07_004
- ÀITE
- Loch Ma-Ruibhe
- SGÌRE
- Geàrrloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Geàrrloch
- DEIT
- 18 An Gearran 2007
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Andrew Taylor
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Andrew Taylor
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30070
- KEYWORDS
- lochan
beanntan
stalcaireachd
spòrs
San dealbh seo chithear sealladh de bheinn Sleaghach àrd os cionn Loch Ma Ruibhe. Tha a' bheinn ag èirigh 981 meatair (3218 troigh) air taobh an ear an locha agus is e aon de na seallaidhean as drùidhtiche air oirthir an iar na Gàidhealtachd. Tha Sligheach air a dhèanamh de chloich-gainmhich dearg Toirbheartanach, a tha na laighe air bunait de chloich-gnìs Leòdhasach, agus tha a' bheinn air a meas gu mòr le luchd-coiseachd


text:
Bith-eòlas
'S e an saidheans na beatha agus nam fàs-bheairtean, mar eisimpleir luibhean agus ainmhidhean, a tha ann am bith-eòlas.
Susbaint
Na Seachd Comharraidhean Beatha
Tha na seachd comharraidhean beatha aig gach nì beò. Bithidh na feartan gu lèir seo aig gach gnè fàs-bheairt. Is iad
- Cli: Comas gluasad
- Beathachadh: Gum bi rudeigin ga neartachadh
- Ailleachadh: Gum bi iad a' tarrainn aille beatha (ocsaidean) às an aille,
- Caitheadh: i.e a' cur às an sgudal a tha air fhàgail às dèidh gabhail an neart à biadh
- Fas: Bho shìol gu craobh.
- Gineadach: Comas aig an fhàs-bheairt ri ginideach a leithid às ùr.
- Response
Ceallan
Is i a' chealla prìomh stèidh na beatha. Lorgar muilleanan de cheallan ann am fàs-bheairt mòr.
Roinnean de bhith-eòlas
Anns an latha an diugh tha Bith-eòlas na cuspair ioma-fhillte. Ainmichear cuid de na mirean de bith-eòlas fodha:
Bith-eòlaichean
Chan eil Duais Nobel airson bith-eòlais fhèin ann, ach tha bith-eòlaichean mar as trice a' buannachadh nan duaisean ann an ceimigeachd no ligheas.


text:
- TIOTAL
- Loidse Bhail' Mhoireil, Srath Pheofhair
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1245_AT
- ÀITE
- Srath Pheofhair
- SGÌRE
- Inbhir Pheofharain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Fothraitidh
- DEIT
- 2008
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Andrew Taylor
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33171
- KEYWORDS
- Siorrachd Rois
Ros is Cromba
uisgeachan meinnireach
fuarain
rumannan pumpa
spàthan
àiteachan spà
leigheasan eile
rèilean
turasachd
taighean tasgaidh
spors
fèisdeas
taighean-òsta
bùithean
togalaichean
ailtireachd
San dealbh seo chithear Loidse Bhaile Mhoireil ann am baile Shrath Pheofhair. Air a thogail le clach whinstone le oirean de chlach-gainmhich, chaidh fhosgladh mu 1890 gus aoigheachd a thairgse do chuid den luchd-turais a bha a' tadhal air a' bhaile. Tha e an-diugh na dhachaigh do sheann daoine agus air aithneachadh leis an ainm Taigh Shrath Àilein.
Tha Srath Pheofhair 4 mìle (6cil) an iar air Inbhir Pheofharain ann an srath Abhainn Pheofharain. 'S ann mar thoradh air na fuarain de phronnastan a chaidh a lorg ann sna 1770an a dh'fhàs e ann am meud is cho mòr aig daoine. Aig toiseach an 19mh linn sgaoil dotair o Shiorrachd Obair Dheathain, an Dr Moireasdan, fios mu bhuaidhean slànachaidh nan uisgeachan, agus air a mholaidhean-san, chaidh a' chiad rùm pumpa de dh'fhiodh a thogail ann an 1819.
Le taic làidir o Bhaniarla Chrombaidh an là sin, leasaich am baile beag na àite Bhictorianach airson tadhal nan uisgeachan. Ann an 1885 nuair a dh'fhosgail meur Shrath Pheofhair de Rèile Inbhir Pheofharain is an Eilein Sgitheanaich bha e na bu tharraingiche buileach. Chaidh iomadh taigh-òsta eireachdail agus aitreabh mòr Bhictorianach a thogail gus an àireamh de luchd-turais a fhrithealadh nuair a thigeadh iad "a ghabhail nan uisgeachan." Leis na goireasan leasaichte seo bha Srath Pheofhair comasach air cò-strì le bailtean spà eile ann am Breatainn 's ann an Roinn Eòrpa. Gu ruig àm a' Chiad Chogaidh 's e àite mòr tàlaidh an luchd-turais a bha sa bhaile, ach às dèidh sin chaidh àireamh an luchd-turais sìos.
Chaidh prìomh Rùm a' Phumpa a leagail sna 1950an ach tha Rùm Uarach a' Phumpa, ri taobh a' Phàillinn, fhathast ann. Tha e a-nis na dhachaigh do dhiofar thaisbeanadh fiosrachail a tha ag innse eachdraidh leasachadh an Spà agus faodaidh luchd-turais na h-uisgeachan slànachaidh fheuchainn aon uair eile. Tha Srath Pheofhair a-rithist mòr aig luchd-turais, agus na taighean-òsta mòra Bhictorianach aige is a thaighean-aoigheachd a' toirt seachad àiteachan-fuirich do dhaoine a' tadhal air a' Ghàidhealtachd. Am measg nan àiteachan eile a tharraingeas luchd-turais, tha raon goilf nan seallaidhean ann, Taigh Tasgaidh na Leanabachd agus Pàilleann Spà Shrath Pheofhair.


text:
Villavicencio
‘S e prìomh-bhaile na roinne Meta, ann an Coloimbia,[1] a th’ann Villavicencio [2]. Tha e suidhichte aig àirde dhe 467m os cionn ìre na mara 88km air falbh bho Bhogotá.[3] agus tha teodhachd meadhan dhe 27° aige, rè a’ bhliadhna. Chaidh am baile a steidheachadh ann an 1840 anns an sgìre ris an canar Còmhnardan an Ear (Spàinntis: Llanos Orientales). Tha eaconomaidh a’ bhaile gu math crochte air an àiteachas, gnìomhachas a’ chruidh agus na mèinnean. Tha cunntas-sluaigh dhe 380,222 aig a' bhaile fhèin ann an 2005, a-rèir a’ chunntas-sluaigh mu dheireadh.[4] 'S e Villavicencio an 12na baile as motha na dùthcha.[5]
Susbaint
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
'Se Hacienda (Oighreachd) Apaiy a' chiad ainm a bha air an tearmann far a bheil Villavicencio an latha an-diugh nuair a bha e fo bhuaidh A' Chomainn Iosaid. Chan eil e soilleir dè a tha am facal Guayupe sin a ' ciallachadh. Chaidh an t-ainm aige a dh'atharrachadh gu Villavicencio ann an 1845, an sloinneadh aig a' churaidh Antonio Villavicencio y Verástegui (1775 - 1816),[6] a bha an sàs anns a' chogadh an aghaidh na Spàinne.[7]
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha 380,222 nan tàmh anns a' bhaile, chan eil ach 23,691 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile. Tha fearrann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[8] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail.
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala/mestizos a th'ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann am Villavicencio, ach tha 0.4% dhe Tùsanaich agus 2.4% dhe daoine le freumhan ann an Afraga cuideachd. ' S urrainn dhan 93.5% dhe na daoine ann an Villavicencio leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 67.6% dhe na dachannan.[9]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Villavicencio. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,[10] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s a tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
An t-sìde ann an Villavicencio
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Encyclopedia Britannica
- ↑ Invias
- ↑ Figearan Oifis a' Chunntas-sluaigh
- ↑ Bailtean as motha na dùthcha
- ↑ Leabharlann Luis Angel Arango
- ↑ Fiosrachadh a' Chomhairle
- ↑ Cololmbia Virtual
- ↑ Bileag fhiosrachaidh DANE
- ↑ Country Studies: Colombia
Arauca • Armenia • Barranquilla • Bogotá • Bucaramanga • Cartagena • Cali • Cúcuta • Florencia • Ibagué • Inírida • Leticia • Manizales • Medellín • Mocoa • Montería • Mitú • Neiva • Pasto • Pereira • Popayán • Puerto Carreño • Quibdó • Riohacha • San Andrés • San José del Guaviare • Santa Marta • Sincelejo • Tunja • Valledupar • Villavicencio • Yopal


text:
- TIOTAL
- An t-Seada Guail, Inbhir Pollaidh
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_0321
- ÀITE
- Inbhir Pollaidh
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- DEIT
- 1980
- LINN
- 1980an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40205
- KEYWORDS
- Seada Guail
Pufair
Iasgach Bhradain
Tuathanachas Bhradain
Inbhir Pollaidh
Oighreachdan Chrombaidh
Clòimh
An t-Seada Guail. Bha Oighreachdan Chrombaidh a' cleachdadh an togalaich seo airson bathar a bha air a thoirt a-steach thar na mara a stòradh, gual a chuid bu mhotha dheth. Bha an gual air a thoirt a-steach le Pufair agus an uair sin air a riarachadh. Tha an dealbh camara seo, a chaidh a thogail ann an 1980 a' sealltainn an t-slighe a-steach dhan làr àrd a bha cuideachd air a chleachdadh airson stòradh sealach. Thathas a' smaoineachadh gun robh a' chlòimh cuideachd air a cumail an seo an dèidh rùsgadh, mus fhalbhadh i thar na mara airson a reic. Bha an cleachdadh seo air stad fada ro 1980 agus bha an t-seada air a cleachdadh an-dràsta 's a-rithist airson a bhith a' stòradh biadh bheathaichean agus le sgioba iasgach a' bhradain gus uidheam a bharrachd a dhìon bhon t-sìde. An dèidh sin bha e air a chleachdadh leis a' chompanaidh tuathanachas bhradain a chaidh a stèidheachadh an toiseach le Oighreachdan Phollaidh agus a-nis (2008) tha iad air an atharrachadh gu stòran agus oifisean leis an luchd-gabhaltais tuathanachas èisg a th' ann-dràsta. Tha Inbhir Pollaidh suidhichte mu dheich mìle a deas air Loch an Inbhir agus sia mìle a thuath air Achillidh Bhuidhe.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Òran air a sgrìobhadh le: dòmhnall dòmhnallach (Bàrd Bharabhais) agus air a sheinn le: innis macLeòid, innis macLeòid agus Iseabail NicAsgaill.
This is a song written by: dòmhnall dòmhnallach (Bàrd Bharabhais) and sung by: innis macLeòid, innis macLeòid and Iseabail NicAsgaill.
Sèist / Chorus
Eilean mo ghaoil, is caomh leam eilean mo ghràidh,
Eilean mo ghaoil, is caomh leam eilean mo ghràidh,
An eilean an fhraoich bidh daoine fuireach gu bràth,
An eilean mo ghaoil, is caomh leam eilean mo ghràidh.
Is toigh leam gach beann, gach gleann, gach tulach is òs,
Gach sruthan is allt gu mall tha siubhal gu lòn.
'S toigh leam am feur 's gach geug a chinneas air blàr,
An eilean mo ghaoil, is caomh leam eilean mo ghràidh.
Is toigh leam gach eun th' air sgiath an eilean mo ghràidh,
Bidh uiseag na speur ag èigheach madainn gach latha.
Bidh smeòrach nan geug 's i fhèin a' seinn air a gràdh,
Do eilean mo ghaoil, is caomh leam eilean mo ghràidh.
Tha ghealach 's a' ghrian ag iadhadh eilean mo ghràidh,
Toirt thairis am miann gu sìol a thabhairt gu fàs.
Tha ùghdar nan reult E Fhèin ag amharc gach tràth,
Air eilean mo ghaoil, is caomh leam eilean mo ghràidh.
'S ann às an Rubha, Leòdhas, a tha Iseabail NicAsgaill ged a tha i an-diugh a' fuireach ann an Inbhir Nis. Tha i pòsta aig ...Fiosrachadh air Iseabail NicAsgaill / Learn more about Iseabail NicAsgaill
Copyright © 2015 BBC. Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
- TIOTAL
- Caol Loch Aillse - Sgeama Dealain Uisgeach san Amharc
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_PLANS_05_011
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- DEIT
- An Dàmhair 1920
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- The Highland Railway
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 26507
- KEYWORDS
- rathaidean iarainn
Rathad Iarainn na Gàidhealtachd
dealan uisgeach
gluasadail
zoomable
Is e 'Companaidh Rathad Iarainn na Gàidhealtachd. Caol Loch Aillse. Sgeama Dealain Uisgeach san Amharc' an tiotal a th' air a' phlana seo.
Tha am plana a' sealltainn earrannan de phìoban bho Loch Scalpaigh sìos gun chidhe, le tasgaidhean uisge, deocain, agus mar sin air adhart. Tha plana ann cuideachd den Chaol agus mu thimcheall, a' sealltainn cruth den t-solar uisge rèile agus dachaigheil.
San oisean gu h-ìosal air an làimh dheis tha 'Oifis an Innleadair, Inbhir Nis, An Dàmhair 1920' sgrìobhte.
Tha am plana air aodach tana. Tha '39/56' sgrìobhte air a' chùl. Tha e de mheud 52 òirleach x 22 òirleach


text:
- TIOTAL
- HR 59 'Foulis Castle' ann an taigh-cruinn Inbhir Nis, An Lùnastal 1923
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_006_066
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 27 An Lùnastal 1923
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 25545
- KEYWORDS
- locomotaibhean rèile
locomotaibhean Rèile na Gàidheatachd
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
Chaidh an treas agus am baidse mu dheireadh de locomotaibhean luath luchd-siubhail clas 'Castle' a thoirt a-steach le Rèile na Gàidhealtachd san earrach 1917. Chaidh trì einnseanan a thogail leis an North British Locomotive Co. Air an àireamhachadh 50, 58 agus 59 bha iad eadar-dhealaichte bho na baidsichean roimhe oir bha cuibhlichean dràibhidh na bu mhotha, goileadairean beagan na b' fhaide agus carbadan-frithealaidh le sia cuibhlichean aca. Ghluais iad uile gu sealbh LMS agus bha iad uile air an toirt a-mach à seirbheis ron stàit-shealbhachadh ann an 1948.
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn HR 59 'Foulis Castle' aig taigh-cruinn Inbhir Nis san Lùnastal 1923. Chaidh a h-àireamhachadh 14693 leis an LMS agus lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis sa Ghiblean 1935


text:
Leabhar Deathan Lios Mòir
'S e cruinneachadh de seann làmh-sgrìobhainnean a tha ann an Leabhar Deathan Lios Mòir (Beurla: Book of the Dean of Lismore). 'S ann air Seumas MacGriogair a tha an leabhar seo air ainmeachadh. Bha e na dheadhan ann an àrd-eaglais Lios Mòir aig an àm ud agus rinn e an cruinneachadh còmhla ris a bhràthair Donnchadh a bha na bhàrd.
Tha an leabhar a' gabhail a-steach teacsaichean ann an Gàidhlig, ann an Gaeilge agus ann an Beurla Ghallda, uaireannan ann an Laideann cuideachd. Chaidh iad a chruinneachadh eadar 1512 agus 1526 agus mar sin 's iad na sgrìobhainnean as sine ann an Gàidhlig na h-Alba.
A-measg sgrìobhadairean eile tha e a' gabhail a-steach bàrdachd bho:
- Aithbhreac inghean Coirceadail
- Aonghus Fionn
- Angus mac Cearbhaill Bhuidhe
- Cù-chonnacht mac Cearbhaill Bhuidhe
- Donnchadh Mòr
- Fionnlagh Ruadh
- Gofraidh Fionn
- Tadhg Camchosach
- Muireadhach Albannach
Tha an dàn A phaidrín do dhùisg mo dhéar a' nochdadh anns an leabhar seo.
Tùsan[deasaich | deasaich an tùs]
- Bernhard Maier: Lexikon der keltischen Religion und Kultur. Kröner, Stuttgart 1994, ISBN 3-520-46601-5.
- Derick S. Thomson: The Companion to Gaelic Scotland. Basil Blackwater Publisher Lim., Oxford 1983, ISBN 0-631-12502-7, d:59 - 60


text:
- TIOTAL
- A' togail torradh do Mhargaidh Bhaile na h-Eaglaise
- EXTERNAL ID
- GB1796_981_P_19_19
- ÀITE
- Ronaldsay bho Thuath
- DEIT
- An t-Iuchar 1939
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Norman A. MacLeod
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11001
- KEYWORDS
- dealbh-camara
plèanaichean
tealain
Arcaibh
companaidhean-itealain
San dealbh-chamara seo tha buidheann de luchd-siubhail a' dol air bòrd de Havilland Dragon Rapide aig Ronaldsay a Tuath agus torradh aca airson a reic aig a' mhargaidh ann am Baile na h-Eaglaise.
On chlì dhan deas tha a' Bh-ph Cutt à Garbo, Bella Swanney à Sanger,Màiri Roibeasdan às an Òlaind, Annie Swanney à Trebb, Tommy Thomson à Nether Linnay agus Ronnie Swannay àTrebb.
(Ar taing don phàipear-naidheachd 'An Orcadian' airson ainmean an luchd-siubhail)
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Leanaibh muinntir an iasgaich a' Cuimhneachadh Inbhir Theòrsa sna 1930an & 1940an (3)
- EXTERNAL ID
- QZP40_CAITHNESS_CROFTING_67
- ÀITE
- Inbhir Theòrsa
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Theòrsa
- LINN
- 1980an
- CRUTHADAIR
- Wilma Mackenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 2817
- KEYWORDS
- claistinneach
iasgach
bàtaichean-iasgaich
lìontan iasgaich
iasgairean
iasg
Sa phìos chlaistinneachd seo, tha Wilma NicCoinnich à Inbhir Theòrsa ag innse mu chleachdadh a bh' aca ann an iomadh àite ann an coimhearsnachdan iasgaich Alba ach am biodh iad cinnteach gum biodh an t-iasg a ghlac iad air a roinn a-mach gu cothromach am measg sgioba a' bhàta. San dòigh seo bha an t-iasg air a roinn a-mach ann an tiùrran co-ionnan a-rèir àireamh an sgiobaidh. Bhiodh na h-iasgairean an uair sin a' cur cùl ris agus bhiodh duine gun taobh, ann a sheo leanaibh, a' cur clach shònraichte gach fear den sgiobaidh air muin gach tiùrr èisg. 'S e an tiùrr air an robh do chlach fhèin an tiùrr a gheibheadh tu. Uaireannan bhiodh maidean air an robh 'cavels' no rudan comharraichte eile air an cur gu feum.
(tras-sgrìobhadh shlàn ri leantainn a dh'aithghearr)


text:
Dachaigh
Chaidh am pròiseact seo mu eachdraidh nan Gaidheal agus a’ Ghàidhlig aig Oilthigh Ghlaschu a chuir air chois fo stiùir an t-Àrd Oll. Roibeard Ó Maolalaigh agus an t-Oll. Katherine Forsyth agus leis an t-Oll. Aonghas MacCoinnich mar fhear-rannsachaidh. Tha Gaidheal air a bhith sàs aig an Oilthigh a-riamh bho chaidh a stèidheachadh ann an 1451, mar oileanaich agus mar luchd obrach. Ach cha deach Gàidhlig a theagasg mar chuspair dhòigheil a bhiodh na phàirt de cheum-oileanach MA gu seisean 1906-07.
An deidh strì mhor chaidh aig Gaidheal Dhùn Eideann air cathair a steidheachadh aig an Oilthigh sa bhaile sin ann an 1882. Bha gu leòr ain-fhoiseil, ge-tà, nach robh àite oifigeil sam bith aig a’ Ghàidhlig ann an Glaschu, prìomh baile nan Gaidheal. Dh’ fhàg an t-Oll. Urr. Gilleasbaig K. MacCaluim, ministeir baisteach, dìleab airgid, luach mu £3,000, gu Oilthigh Ghlaschu aig àm a bhàis ann an 1893. B’ e rùn MhicCaluim gun deidheadh an t-airgead aige a chleachdadh gus òraidiche ann an Ceiltis fhastadh aig Oilthigh Ghlaschu. Mar thàillibh air dìleab MhicCaluim chaidh an t-Àrd Oll. Mànus MacGill’eain fhastadh, pàirt-ùine, gus grunnan òraidean a lìbhrigeadh gach teirm, 1900-1903. Lean an t-Àrd Oll. Kuno Meyer e, agus thug Meyer sia òraidean seachad gach bliadhna thar trì bliadhna, 1903-1906.
Thog obair nan òraidichean seo, MacGill’eain is Meyer, ùidh mhòr am measg an t-sluaigh an Glaschu gus Ceiltis a steidheachadh mar chuspair cunbhaileach aig an Oilthigh. Ach cha robh gu leòr ann an dìleab MhicCaluim, ge-tà, gus seo a thoirt gu buil. Chaidh airgead bho choimhearsnachd nan Gaidheal is an caraidean an Glaschu a thionail a dheidheadh an ceann dìleab MhicCaluim gus òraidiche làn ùine a steidheachadh gus Ceiltis a theagasg. Mar thorradh air an seo chaidh an t-Oll. Urr. Seòras MacEanruig fhastadh ann an 1906, is e a’ tabhainn Cheiltis mar chuspair-ceum MA airson a’ chiad uair ann an 1906-07: toiseach-tòiseachaidh Cheiltis (is Gàidhlig) mar chuspair teagasg is sgrùdadh aig Oilthigh Ghlaschu.
Thathar an dòchas fiosrachadh ùr a dhùsgadh anns a’ phròiseact seo o dhiofar thùsan a shoillsicheas sgeulachd nan Gaidheal is na Gàidhlig aig Oilthigh Ghlaschu rè nan linntean, agus gum bi seo a’ tighinn am follais mean air mhean air a’ bhlog seo. Bhiodh sinn fada nar comain ma bhios dad agaibh a chuireas ris an fhiosrachadh agus ma chuireas sibh mearachdan a chì sibh ann air shùilean dhuinn.
__________________________________________________________________________________________________
SGEUL NA GÀIDHLIG AIG OILTHIGH GHLASCHU
Chaidh an rannsachadh seo a mhaoineachadh le Oilthigh Ghlaschu, Dìleab an Oll. Raibeart L. MacThòmais, Soillse, agus Stòras an Seansailear aig Oilthigh Ghlaschu. __________________________________________________________________________________________________
Leave a Reply
You must be logged in to post a comment.


text:
Càirdeas
Uill air sgath’ s sin rinn mi na gifs seo agus chuir mi anns an side-bar air mo bhlog iad. Chan e rocket-science a th’ ann an sin ach a h-uile turas a thèid mi a-steach an template bidh mi a’ putadh air ‘preview’ mus atharraich mi e. Airson ceangail a chur anns na gifs tha agad pìos code a cleachdadh. Cuir mi aig bonn an teachdaireachd seo e agus ‘s e sin ciamar a rinn mi e air mo bhlog fhèin. Chan eil fhios agam ma bhios ùidh agad an aon rud a dhèanamh no a bhith taisbeanadh nan seòlaidhean ud ann an dòigh sam bith eile ach dhomh-sa tha e follaiseach gum bheil sinn uile deònach a bhith ag obrachadh ri chèile airson Gàidhlig a brosnachadh agus mar sin bhiodh e nas fhurasda luchd-ionnsachaidh eile a’ tarraing a-steach, agus gan stiùireadh dhan àiteachean far a bheil an t-ùidh agus feumannan as motha aca. Dè do bheachd?


text:
- TIOTAL
- Morair Chaladair aig Taisbeanadh Adhair Blàr Bhreatainn, An t-Sultain 1956
- EXTERNAL ID
- PAN_30_090
- ÀITE
- Ceann Lòsaidh
- SGÌRE
- Farrais
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH
- DEIT
- An t-Sultain 1956
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20856
- KEYWORDS
- galathan
subhachas
cinn cinnidh
uaislean
Morair Chaladair, san deise dhubh agus an ad àrd, an làthair aig Taisbeanadh Adhair Blàr Bhreatainn ann an Ceann Lòsaidh, san t-Sultain 1956.
B' e Iarla Chaladair à Caisteal Mhàrtainn ann an Siorrachd Phembroke an tiotal a chaidh a thoirt dhan mhoraireachd a chaidh a chruthachadh ann an 1827 dhan Iain caimbeul, 2na Baran Chaladair. Bha a' mheur seo de Chlann Chaimbeul de shliochd Shir Iain Caimbeul, an treas mac aig 2na Iarla Earra-Ghàidheal, Gilleasbaig Caimbeul. Tha an cathair sinnsireil aig Caisteal Chaladair ann an Siorrachd Inbhir Nàrann.
B' e Blàr Bhreatainn an t-ainm, a chaidh a chur às leth Winston Churchill bho thùs, a bh' air a thoirt don ionnsaigh adhair sheasmhach a rinn na Gearmailtich an aghaidh Breatainn agus a feachdan adhair. B' e neo-chomas nan Gearmailteach ceannas fhaighinn san adhair aon de am prìomh dhuilgheadasan air an slighe gus an cogadh a chall.
Dh'fhosgail RAF Ceann Lòsaidh ann an 1939 ann am Bàgh Inbhir Èireann, air Linne Mhoireibh. B' e an campa dachaigh an loidhne Nimros MR2, gus an deach am prògram a stad anns an Dùbhlachd 2009. Chaidh a chur An cèill san Dàmhair 2010 gun deigheadh an campa a chur air clhuaineas mar phàirt de Lèirmheas Dìon agus Tèarainteachd Ro-innleachdail.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Ag ullachadh feusgain airson biathadh
- EXTERNAL ID
- PC_CAMPBELLROSS_09
- ÀITE
- Cromba
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Crombaidh
- DEIT
- c.1910
- LINN
- 1910an
- CRUTHADAIR
- Willie John Smith
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Campbell Ross
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22042
- KEYWORDS
- coimhearsnachdan iasgaich
Tha iasgair, 's dòcha Iain 'Gobha' Skinner, agus a bhean nan suidhe ag ullachadh fheusgain airson biathadh air taobh a-muigh an taighe ann an Cromba. Tha an duine a' caitheamh ceap bhileach agus peitean le muilcheannan agus broilleach dùbailte. Bhiodh na muilcheannan air an dèanamh de chùrainn gorm agus a' bhodhaig de chlò Bucach. Tha a bhean a' caitheamh aparan agus seàla. Air am beulaibh tha basgaid cairteal-crann sgadain agus gu deas sgùile 'scoo' (cliabh) agus lìon bheag.
Bha coimhearsnachd iasgaich ann an Cromba co-dhiù cho fada air ais ris an t-seachdamh linn deug agus dh'fhaodadh e bhith fiù 's na tràithe na sin. Bha na daoine eadar-dhealaichte bhon chòrr den bhaile agus bha an cleachdaidhean agus an dualchainnt fhèin aca.
Bha na bàtaichean iasgaich buailteach a bhith beag agus b' urrainn dha na fir iasgach faisg air an dachaigh. Bha na boireannaich a' cur a' bhiathaidh air dòigh agus ga chur air dubhain an lìn bhig. Bha iad fiù 's a' giulan nam fear a-mach chun nam bàtaichean, gus an tòisicheadh iad an latha le casan tioram, agus bha iad a' toirt an èisg gu tìr bho na bàtaichean ann am basgaidean.
Tha seo bho sreath de dhealbhan-camara de Chromba agus a' bhaile iasgaich air an togail mu 1910 le Uilleam Iain Mac a' Ghobhainn. Bhuineadh Mac a' Ghobhainn dha Cromba agus mar sin bha e eòlach air a chuspairean. Air an adhbhar sin chan eil na dealbhan cho mì-nàdarrach ri feadhainn eile bhon aon àm


text:
30 an t-Ògmhios
'S e 30 an t-Ògmhios an 181mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (182mh ann am bliadhna-leum). Tha 184 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1913 - Alfonso López Michelsen, ann am Bogotá. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 1911 - Czesław Miłosz, sgrìobhadair às a' Phòlainn.
- 1926 - Paul Berg, ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 1941 - Otto Sander, actair Gearmailteach.
- 1947 - Jean-Yves Le Drian, Neach-poileataigs Frangach.
- 1960 - Seac MacConaill, neach-poileataigs Albannach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1895 - Eliseo Payán, ann am Bogotá. Neach-poileataigs à Coloimbia.


text:
- TIOTAL
- Buidheann SWRI Ros is Cromba aig an Fhèill Gàidhealaich
- EXTERNAL ID
- PAW0006328
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 25 An t-Ògmhios 1932
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20936
- KEYWORDS
- SWRI
Institiùd Dhùthchail Mhnàthan na h-Alba
Fèill Gàidhealach
Comann Aiteachais na Gàidhealtachd
taisbeanaidhean
àirneis
obair-ciùird
Ros is Cromba
tachartasan
Buidheann mhnàthan Institiùd Dhùthchail Mhnàthan na h-Alba à Ros is Cromba. Thogadh an dealbh aig Fèill Mhòr Comann Aiteachais na Gàidhealtachd aig Pàirc nam Bochd, Inbhirnis ann an 1932. Chanadh iad cuideachd Fèill Gàidhealach rithe agus thuirt an Courier Inbhirnis (28 Ogmhìos 1932) gum b'e 'fìor-bhuaidh' a bh'innte. Tha an taisbeanadh a' sealltainn eiseimpleirean cathraichean air an còmhdachadh, stòlan agus geàrdan-tine
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Am Partaidh Uaine: nach eil iad gu tur diofraichte?
Mar a thuirt Aonghas Domhnullach san Press and Journal: ‘Tha an othail ‘s na h-iomairtean seachad, agus tha fios againn cò fhuair a-steach ‘s cò fhuair a bhròg’ , ach dhà sheachdain as dèidh an tagadh phàrlamaid tha fhathast chan eil ach aon sanas ri fhaicinn air an t-Sràid Mhòr againn agus cò e? Uill am Partaidh Uaine. Bha iad a’ cumail a-mach gu robh iad gu tur diofraichte. Seadh, tha sin furasta ri fhaicinn.
Fàilte chridheil ort
Tha mi 47 bliadhna a dh'aois, tha mi pòsta 's tha mi a' fuireach ann an Inbhir Narann.
Tha e a' còrdadh rium a bhith sgrìobhadh beagan Gàidhlig. Tha mi fhathast ag ionnsachadh 's mar sin dheth, cha bhi a h-uile càil buileach ceart: nì mi mearachdan!
Co-dhiù ma tha greiseag agad - thig a-steach! Tuilleadh mu dheidhinn Gràisg


text:
- TIOTAL
- LMS 14395 'Loch Garve' ann an Eilginn, An t-Iuchar 1929
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_001_772
- ÀITE
- Eilginn
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH
- DEIT
- 20 An t-Iuchar 1929
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 25225
- KEYWORDS
- treanaichean
einnseanan rèile
einnseanan smùid
rèile na gàidhealtachd
rathaidean iarainn
Comann Rèile na Gàidhealtachd
B' e an clas mu dheireadh einnseanan rèile a chaidh a dheilbh do Rèile na Gàidhealtachd le Daibhidh Jones an fheadhainn clas 'Loch' 4-4-0. Chaidh còig-deug dhiubh a thogail le Dübs & Co. ann an Glaschu an 1896 agus trì eile, le beagan atharrachaidhean, air an dèanamh le Companaidh Einnseanan Bhreatainn a Tuath ann an 1917. Fhuair a' chiad bhuidheann dhiubh na h-àireamhan 119 gu 133 agus na h-einnseanan eile, 70 gu 72. Bha dùil gum biodh iad ag obair air seirbheisean grad-shiubhail luchd-siubhail agus chaidh iad uile ann an seilbh an LMS ann an 1923.
San dealbh-chamara chithear an t-einnsean-treana LMS 14395 'Loch Garve' (HR 71 roimhe) ann an Eilginn san Iuchar 1929. Chaidh a tharraing à seirbheis san t-Samhain 1935.


text:
Na h-Innseachan
'S e dùthaich ann an Àisia a tha anns na h-Innseachan[1][2][3][4] neo na h-Innsean.[5][6][7] Tha crìochan aice san ear le Bangladais is Mianmar, san earra-thuath le Sìona, Neapàl is Butàn agus san iar le Pagastàn.
Is iomadh daoine, cultaran, cànanan is nàiseanan ann, agus tha creideamhan gu leòr ann. 'S e Hocaidh am spòrs nàiseanta a tha anns na h-Innseachan. 'S e an tigear Bengal am beathach nàiseanta, 's e am peucaig an eun nàiseanta agus 's e lotus am flùr nàiseanta. Tha an Hionduthachd uabhasach làidir anns na h-Innseachan.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Brìgh nam Facal, Faclair Ùr don Bhun-sgoil (deas. Cox, Richard A.V.) - ISBN 0903204215
- ↑ The Collected Poems and Songs of George Campbell Hay
- ↑ An Tuil: Anthology of 20th-century Scottish Gaelic Verse.
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1871901391


text:
- TIOTAL
- Comhairlichean Inbhir Nis a' comharrachadh trì fichead bliadhna de Riaghltas Victoria, 1897
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_102
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1897
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11199
- KEYWORDS
- Inbhir Nis
comhairlichean
a' còmharrachadh trì fichead bliadhna
a' comharrachadh
Comhairlichean Inbhir Nis a' comharrachadh trì fichead bliadhna de Riaghltas Victoria 1897. Bha tachartasan anns gach àite aig an àm air feadh Bhreatainn agus air feadh Ìmpireachd Bhreatainn. Bha daoine fa leth, buidhnean agus comainn a' tighinn còmhla a chomharrachadh nan trì fichead bliadhna bho thòisich Victoria a' rìaghladh. 'S ann aig an àm seo a chaidh iomadh togalach, tallachan agus iomadh carragh a thogail.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Slighe Fhrangach
’S e an t-Slighe Fhrangach (Spàinnis: Camino Francés, Beurla: French Way) an t-slighe as gnàthaichte de na slighean ris a theirear “Slighe Naoimh Sheumais”, seann rathaidean turasachd gu Santiago de Compostela ann an Galicia na Spàinne.
Tha an t-Slighe Fhrangach a’ tòiseachadh sa bhaile Saint-Jean-Pied-de-Port air taobh na Frainge de na Beanntan Pirineach agus a’ dol a-null tarsainn gu Roncesvalles air taobh na Spàinne. Às dèidh sin tha i a’ cumail oirre 780 cilemeatair a bharrachd gu ruige Santiago de Compostela, a’ leantainn tro na bailtean mòra Pamplona, Logroño, Burgos agus León. Feumadh i mu cheithir seachdainean co-dhiù de choiseachd, le lath no dhà saor ri linn an t-siubhail. Tha cuid ga marcachd air rothar. Tha na slighean bho thrì bailtean mòra sa Fhraing, Tours, Vézelay agus Le Puy-en-Velay a’ tighinn còmhla aig Saint-Jean-Pied-de-Port, far a bheil iad a’ sruthadh a-steach anns an t-Slighe Fhrangach.
Tha a’ cheathramh slighe ann, a thòisicheas ann an Arles ann am Provence, ach tha i seo a’ dol thairis na crìche eadar an Fhraing agus an Spàinn ann an àite eile, eadar na bailtean Somport agus Canfranc anns na Beantan Pirineacha. Tha an t-slighe seo a’ leantainn na Slighe Aragonaich, a tha a’ coinneachadh ris a’ phrìomh Shlighe ann am Puente la Reina, deas air Pamplona ann an Navarre, aig astar mu sheachd ceud cilemeatair bho Shantiago de Compostela.


text:
- TIOTAL
- Litir o Iseabal 'ic Aonghais gu Anna Bhàillidh mu thachartasan air feadh an t-saoghail, duilleag 2
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D456_A_47_58_2
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SGÌRE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1855
- LINN
- 1850an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5043
- KEYWORDS
- Bàillidhean Dhùn Eathain
Tasglann na Gàidhealtachd
co-sgrìobhadh
litrichean
Scutari
Floireans Nightingale
Cogadh a' Chrimea
Anna Bhàillidh
banaltramachd
Sàr-rìgh Neacal I
'S e teaghlach à Inbhir Nis a bha a' fuireach anns an sgìre o mheadhan an 15mh linn a bh' ann am Bàillidhean Dhùn Eathain. Ged a bha an t-oighreachd aca beag an taca ri mòran de phrìomh theaghlaichean na Gàidhealtachd, bha àite sònraichte aca am-measg uachdarain na Gàidhealtachd.
Tha cruinneachadh mòr de phàipearan an teaghlaich ann an Tasglann Comhairle na Gàidhealtachd.Tha iad a' dèiligeadh ris an àm mu 1760-1860.
Tha an sgrìobhainn seo o'n 21mh den Dùbhlachd 1854. 'S e seo litir o Iseabal NicAonghais à Inbhir Lìte, Dùn Eideann, gu piuthar a h-athar, Anna Bhàillidh. Tha Iseabal a' tòiseachadh le bhith a' faighneachd mu shlàinte Anna, is an uairsin a' bruidhinn air na tha buill eile den teaghlach a' dèanamh. Tha i ag ràdh gu bheil a nighean, Ceit, ann an Scutari, 'sa Chrimea, 'to assist Miss Nightingale attending the wounded'.
Chaidh Floireans Nightingale dhan Chrimea air an 21mh den Damhair 1854. Thug i leatha 38 boireannaich a bha ri banaltramachd agus is cinnteach gur e nighean na Mnph. NicAonghais, Ceit, tè dhiubh. Nuair a ràinig iad ospadal an taigh-feachd ann an Scutari, b' fheudar dha na mnathan-altraim an suidheachadh mì-fhallain a leasachadh. 'S e obair mhòr a bha sin. Cha robh ach aon duine a-mach à sianar a' bàsachadh le leòintean cogaidh - bha a' mhòr-chuid a' bàsachadh le galaran gabhaltach mar am fiabhras dubh, a' bhuinneach-mhòr is an sgàird. Anns an fhichead mìos a bha iad ann an Scutari, thug Floireans Nightingale is na mnathan-altraim aice an ìre bhàsalachd sìos bho bharrachd air 40% gu 2% a-mhàin.
Tha Iseabal a' bruidhinn air bàs an Sàr-rìgh Ruiseanach, Neacal I. 'S e saighdearan Neacail a rinn ionnsaigh a-steach air Balcain An Tuirc an toiseach, a' leantainn gu Cogadh a' Chrimea, 1854-56


text:
Juventus
'S e sgioba ball-coise Eadailteach bho Torino a tha ann an Juventus. 'S e "Juventus" am facal Laideann airson "Ògalachd". 'S e Juventus an sgioba is buadhaicheal ann an eachdraidh ball-coise Eadailteach agus 's iad aon de na sgiobannan is motha agus beartach anns an t-saoghal. Chaidh Juventus a stèidheachadh ann an 1897. Tha iad suidhichte ann an Turin agus 's e la Vecchia Signora, no an Sean Bhoireannach, am far-ainm aig an sgioba.
'S ann an Serie B a tha Juventus a cluich an-dràsta (seusan 2006/2007) ged a chrìochnaich iad anns a chiad àite ann an Serie A an-uiridh - chaidh an cuir sìos oir bha iad (còmhla ri Fiorentina, Lazio, A.C. Milan ) ciontach de choirbteachd.
Tha an sgioba air buaidh a dhèanamh air Serie A 31 turas agus an Coppa Italia 10 thurais. Tha Juventus air barrachd gheamannan a bhuannachadh na sgioba sam bi eile Eadailteach. Ann an Co-fharpaisean Eòrpach tha iad air trì Cupanan UEFA agus dà Chupa na Roinn Eòrpa a bhuannachadh.


text:
- TIOTAL
- Sgeulachdan mu Bhan-fhuamhaire Ìle, Eagsa Bhuidhe na Fèidh
- EXTERNAL ID
- PC_SEANCHAS_ILE_CI003
- ÀITE
- Ìle
- SGÌRE
- Ìle
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Cill an Rubha 's Cill Mheinidh
- DEIT
- 2007
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Heather Dewar
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Chaluim Chille Ìle
- AITHNEACHADH MAOINE
- 2716
- KEYWORDS
- os-nàdarrach
uirsgeul
uirsgeulan
beul eachdraidh
beul aithris
ban-fhuamhairean
claistinneach
San earrann èisteachd seo, tha Fraoch Dheòireach ag innse sgeulachdan dha Eamag NicÈideard mu Bhan-fhuamhaire Ìle, Eagsa Bhuidhe na Fèidh.
HN: Uill, Easga Bhuidhe na Fèidh, cha robh fhios a'ams dè bha sin a' ciallachadh ach 's e mar [nuair] a bha sinne beag, bha...am bitheantas daoine ag innseadh dhuinn naidheachdan tioram [timcheall] air Easga Bhuidhe na Fèidh agus 's e giantess a bh' innte, bha iad ag ràdh.
EE: Seadh.
HN: Agus tha fhios 'ad chì thu air na beanntan Diùra, air Beinn an Òir, chì thu seòrsa sgrìob fiadhaich a' sin agus tha iad ag ràdh gun e sgrìob an cailleach a tha sin agus 's e sin far an do thuirt Easga Bhuidhe na Fèidh shìos a' sin agus dh' fhàg i sin air a' bheann. Agus...bha sinne a' cluinntinn, bha i am bitheantas a'ruith[ch] as dèidh daoine òg, cha robh sinne a' tuigsinn dè bha sin a' ciallachadh anns an àm, [gàireachdainn] agus bha sinn a' smaoin[t]eachadh gun robh i a' feuchainn gan marbh. Agus tha sin ceart gu leòr, bha. Agus cuideachd, mar [nuair] a bhiodh sinn thall ann an Diùra, tha fhios 'ad, air a' chladach chitheadh thu seòrsa feamainn, feamainn beag briste agus bhiodh iad ag ràdh 'Ò 's e sin duilleagan tì Easga Bhuidhe na Fèidh.' Agus mar [nuair] a chitheadh thu na feamainn sin, tha fhios 'ad, na feadhainn fada fada fada cosail ri sreang no rudeigin, 's e sin gruag Easga Bhuidhe na Fèidh a bh' aca air sin. Agus a' sin, tha clach mòr, Clach an Daormunn shuas os cionn a' Charraig Dhubh dlùth air Arnahoe agus bha iad ag ràdh gun do thilg Easga Bhuidhe na Fèidh a' chlach sin a-nall às Diùra. Bha i fiadhaich crosda latha, bha i a' feuchainn ri faotainn greim air duine no balach no rudeigin agus theich e agus fhuair e air falbh agus bha i cho feargach thilg i a' chlach sin as a dhèidh agus land e shuas a' sin ann an Ardnahoe. Agus leis a' sin, bha sinne air ar togail le naidheachdan tioram [timcheall] air Easga Bhuidhe na Fèidh.
Ach am bliadhna, no an-uiridh, fhuair mise a-mach cò bh' innnte, tha mi a' smaoin[t]eachadh, o chionn leugh sinn an naidheachd seo tioram [timcheall] air. Bha dà bhoireannach agus chaidh iad às Ìle a-null do Dhiùra a thrusadh maorach agus bha iad a' fantail thall a' sin airs[h]on dà no trì làithean no rudeigin agus...a rèir an naidheachd bha iad thall dìreach sìos deas air Feolin eadar a' sin agus an drochaid mòr tha mi a' smaoin[t]eachadh agus bha iad a-mach a' trusadh faochagan. Agus feasgar, chaidh iad air ais, bha seòrsa hut no rudeigin aca, agus thuirt h-aon de na mnathan ris an h-aon eile 'An earraich [amharc] thusa an dèidh mo leanabh gus tig mi a-mach airs[h]on tuilleadh maorach?' 'O ni mi sin' thuirt am boireannach eile. Agus folbh a dh' fholbh i, mar [nuair] a thill i cha robh sealladh air am pàiste agus thug i an aire gun robh rudeigin car èibhinn tioram [timcheall] air am boireannach seo agus thuirt i rith[ch]e 'Cà' bheil am pàiste?' Agus cha do fhreagair i i. Agus chaidh i a-staigh don bhothan beag agus cha robh sealladh air a' phàiste agus dh' earraich [amharc] i mun chuairt agus bha poite air an teine agus bha fàileadh car grànda a' tighinn a-mach às a' phoite. Dh' earraich [amharc] i a-staigh don phoite agus dè bh' ann ach am pàiste. Uill a' sin, ghabh i eagal fiadhaich agus ruith[ch] i air folbh ach thug am boireannach eile an aire gun robh i a' teicheadh [?] agus ruith[ch] i as a dèidh agus fhuair i greim oirre, mharbh i i agus dh' ith i i a rèir costais [coltach]. Agus a' sin chaidh am boireannach seo frìth-fràth air fad chionn thòisich i a' dol air all fours, tha fhios 'ad, bha i a' coiseachd air a làmhan agus a càsan. Bha iad ag ràdh gun do chinn na h-ìnean aice cho fada gus an robh iad car cosail ri ìnean iolaire agus dh' fhàs i seòrsa ribeach cuideachd cosail ri beathach. Agus cha mhandadh duine sas bith a' dol dlùth oirre o chionn bha i a' faotainn greim orra agus bha i a' dol gan mharbh agus gan itheadh. Agus an dòigh...a thachair e, bha na feadhainn ann an Ìle, bha iad a' faotainn na mails aca tro Diùra san àm agus cha robh iad a' faotainn stuth, cha robh litir no litir a' tighinn o chionn bha an t-eagal air a h-uile duine a' tighinn a-nall air an taobh seo do Dhiùra air sgàth am boireannach. Agus aig an deireadh thall thuirt duine ri duine eile às Ìle 'Tha gunna agus cù a'adsa nach eil?' agus thuirt an darna duine 'Tha.' 'Uill' thuirt a' chiad dhuine, 'Tha gunna a'amsa agus cù a'amsa cuideachd agus bàta agus thig sinn a-nall do Dhiùra le na coin agus na gunnaichean agus cuiridh sinn às dhi[cha].'
Agus folbh a-nall a chaidh iad agus chaidh iad a-nall do Fheolin agus thuirt a' chiad dhuine 'Tha mise a' smaoin[t]eachadh gu bheil fhios 'am cà' bheil i. Fan thusa a' seo le aon chù agus do ghunna agus thig mise suas a' chnoc sin feuch am faic mi i.' Agus streap e suas a' chnoc agus dìreach mar [nuair] a bha e aig mullach a' chnoc bhuail a chàs na clachan agus folbh a dh' fholbh na clachan agus dhèan iad fuaim agus bha ise shìos foidhe agus chuala[dh] i e agus chunnaic i e agus a' sin thàinig i as a dhèidh. Ach cha robh an t-eagal air, bha gunna leis, thog e an gunna [?] agus fire e an gunna. Cha do mharbh e i agus chùm i oirre ach bha an dàrna bharrel aige thug e sin air folbh, cha do mharbh an darna h-aon i nas motha. Agus a' sin leum i air ach thoinndaich e an gunna mun chuairt agus bhuail e i le cas a' ghunna agus chuir e às dhi. Agus chaidh e air ais a dh' innse don duine eile is bha sin deireadh an naidheachd. Ach tha mise a' smaoin[t]eachadh a rèir na naidheachdan a chuala sinne mar [nuair] a bha sinne beag tha mise a' smaoin[t]eachadh gun e sin an dòigh a shùdaich an naidheachd tioram [timcheall] air Easga Bhuidhe na Fèidh agus gun e naidheachd fìor a bh' ann an toiseach. Tha mise a' smaoin[t]eachadh gun e sin boireannach a chall a ciall agus a' sin bhiodh daoine ag innseadh naidheachdan tioram [timcheall] oirre.
Tha h-aon ann, bha i a' fantail ann an uamh rathadaigean ann an Diùra agus chaidh trì no ceithir fir a-staigh thar bàta. Agus bha ise ag iarraidh iasg agus bha iasg leoth[ch]a agus ghlaoidh i riuth[ch]a 'A bheil iasg a'aibh?' 'Tha' thuirt esan, 'O uill thigibh a-staigh is bheir mi dhut copan is gheobh sibh copan agus gheobh mise iasg.' Is cha robh iadsan eòlach oirre is chaidh iad a-staigh ach aon uair 's gun deach iad a-staigh don uamh bha iad a' mothaichean nach robh rudeigin dìreach ceart leis a' bhoireannach seo. Agus aig an deireadh thall, thuirt h-aon dhiubh[cha], Dougie thuirt esan 'Feumaidh mi a' dol sìos dìreach erm eh eh...a chumail mo shùil air a' bhàta... erm eh...tha an làn a' tighinn a-staigh.' Agus folbh a dh' fholbh e agus cha robh e gu bràth tilleadh. Agus às a' sin, thuirt Iain 'Chan eil fhios dè thachair dha, 's fheàrr dhomh feuch dè tha ga chùmail, bu chòir dha a bhith air ais ma dh' fhaoidte gu bheil e ag iarraidh cuideachadh leis a' bhàta.' Is folbh a dh' fholbh esan. Agus cha robh esan gu bràth tilleadh nas motha. A' sin, thuirt Seumas 'A-nis dè thachair do na balaich? 'S fhèarr dhomh folbh, feumaidh gu bheil rudeigin ceàrr leis a' bhàta.' Is folbh a dh'fholbh esan. Agus bha an t-aon as òige air fhàgail agus thug e an aire gun robh ise, a' bhean seo, a' toirt droch shùil air agus dh' fhàs e car eagalach agus aig an deireadh thall thuirt esan ''S fheàrr dhomhsa folbh cuideachd.' Agus a' sin leum i air agus ruith[ch] e mar an [?] ise as a dhèidh agus mar a bha e chaidh e sìos don chladach agus sgreuch e a-mach do na balaich 'Cuir a-mach am bàta! Cuir a-mach am bàta!' Agus chuir iad a-mach am bàta agus bha iadsan air fad anns a' bhàta agus dìreach aig a' mhionaid mu dheireadh leum esan a-staigh agus shlaod na balaich air na ràimh agus chaidh am bàta a-mach agus chaidh ise as a dhèidh. Dìreach leum i a-staigh don uisge agus bha iad ag ràdh gun robh i air a bàthadh. Shin 'ad aon naidheachd.
EE: Seadh.
HN: Ach an naidheachd eile, tha iad ag ràdh gun do ruith[ch] esan suas na beanntan agus mar [nuair] a bha ise a' ruith[ch] as a dhèidh, gun do thuit i, bhuail i a càs air creag no rudeigin agus 's e sin cuine a thuit i a-nìos na beann agus dh' fhàg i a' sgrìob a' sin. Shin 'ad na seòrsa naidheachdan a bha iad ag innseadh tioram [timcheall] oirre.
EE: 'S e.


text:
- TIOTAL
- HR 100 'Glenbruar' annan seada A' Chaoil, An Lùnastal 1906
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_001_401
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- DEIT
- An Lùnastal 1906
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 24862
- KEYWORDS
- locomotaibhean rèile
locomotaibhean Rèile na Gàidheatachd
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
Chaidh an clas 'Strath' de locomotaibhean 4-4-0 luchd-siubhail a thogail dha Rèile na Gàidhealtachd le Nelson Reid & Co. à Glaschu ann an 1892. Chaidh an togail a rèir dealbhachadh Daibhidh Jones, àrd-neach-stiùiridh locomotaibhean a' chompanaidh, agus bha iad coltach nan dealbhachadh ri a locomotaibhean eile ach gun robh goileadairean na bu mhotha aca. Bha an dusan locomotaibh air an àireamhachadh 89 gu 100 agus ghluais sia dhiubh gu sealbh LMS ann an 1923.
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn HR 100 'Glenbruar' am broinn seada A' Chaoil. Chaidh a h-ath-àireamhachadh 100A san Iuchar 1919 ach chaidh i air ais gu 100 san t-Sultain an aon bhiadhna. B' i aon den chlas a ghluais gu sealbh LMS agus chaidh an t-àireamh 14276 a thoirt dhi leis a' chompanaidh ùr. Chaidh a toirt a-mach à seirbheis sa Ghearran 1930


text:
Kal. Ian. ui. f., l. xx. ix., Anno Domini M.c.lxxx.uiii.
Ruaidhri h-Ua Canannan, rí Ceneoil Conaill ri h-edh & rídomna Erenn, do marbadh do Fhlaithbertach h-Ua Mael Doraidh tria mebail ic Drochat Slicighi, iarna brecadh do lar Droma Cliabh imach & brathair dó do marbadh imaille ris & drem da mhuinntir. h-Ua Gairb .i., Magnus, toisech Fer Droma, ro imir lamha ar h-Ua Canannan, do marbad do mhuinntir Echmarcaigh h-Ui Dochartaigh i n-dighail h-Ui Chanannan.
Domhnall h-Ua Canannan do letradh a choisi dia tuaigh féin i n-Daire ig gaít asclainne connaidh & a éc de tria mírbail Coluim Cille.
Martain h-Ua Brolaigh, ard-ecnaidh Goeidhel uile & ard-fher leiginn Aird Macha, do éc.
Amhlaim h-Ua Daighri do tocht co h-I da ailithri & a éc i n-h-I iar n-aithrighi toghaidhi.
Gaill caisteoil Maighi Coba & drem d'Uib Echach Uladh do thaidhecht ar creich h-i Tir n-Eogain, co torrachtadar co Léim Mic Neill & co ro gabsat bú andsin & co n-dechaidh Domnall h-Ua Lochlainn 'na n-degaidh & lucht a comhronna fein, co ruc forra i Cabhan na Crann Ard, co tardsat debhaidh & co romaidh ar na Gallaibh & co ro cuiredh a n-ár and & co tardadh sadhadh do ghall-ghai isin rígh a aenor, co torchair annsin i frithguin, .i., Domnall, mac Aedha h-Ui Lochlainn, rí Ailigh & ridamhna Erenn ar cruth & ar cheill & ar taighedhus & ar trebaire. Ocus rucadh in la-sin fein co h-Ard Macha & ro h-adhnaicedh ann co h-onorach.
Sluaghadh la h-Eoan Do Chúirt & la Gallaibh Erenn uile i Connachtaibh imaille re Concobur h-Ua n-Diarmata.
p.214Tinoilidh Concobhar{folio & column MS1 54d} Maenmaighi .i., ri Connacht Connachta & tic Domnall h-Ua Briain, rí Muman, co dréim d'feraibh Muman i sochraiti righ Connacht. Acus loiscit ní do chellaibh in tire rempu & ní ro leicset scoiliudh doibh. Im-chloeit imurro na Gaill aniar co h-Es Dara do thuidhecht i Tir Conaill. O 't-cualatur imurro na Gaill Cenel Conaill{folio & column MS2 56c} & h-Ua Mael Doraidh do bith ic Druim Cliabh, ro loiscset Eas Dara do leir & ím-cloit aris i Connachtaibh & tecait isin Segdais & atn-aghait Connachta & Fir Muman ammus forru & marbait a n-ár & facbait na Gaill in tir ar eicin can a becc do gleudh.
Etaín, ingen h-Ui Cuinn, righan Muman, do bai 'ca h-ailithri ic Daire, do éc iar m-buaidh o domon & o dhemhan.
{§LATE} Muirchertach, mac Uat
hu, h-Ua Choncheanaind, ri h-Ua n-Dhiarmata, mortuus est.
Domnall, mac Lochlaind h-U Mhaeil Ruanaidh & Fearghal h-Ua Taidhg in Teghlaigh & Flaithbertach, mac Riucca, h-Ua Fhínnachta, occisi sunt.
Muirchertach h-Ua Brain, ri Breghmhuine, occisus est.
h-Ua Mail Ruanaidh occisus est Anno Domini 1188.§


text:
- TIOTAL
- RNYR - HMS Clyde ann an Inbhir Ghòrdain, 1956
- EXTERNAL ID
- PAN_31_075
- ÀITE
- Inbhir Ghòrdain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Cuithne
- DEIT
- 1956
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20873
- KEYWORDS
- seòladairean
òglaich
soithichean trèanaidh
Dealbh camara de sheòladairean ag obair air bòrd HMS Clyde ann an Inbhir Ghòrdain ann an 1956. B' e sguabadair-mhèinnean oirthireach clas Ton, a chaidh a chur air bhog ann an 1953 a bh' ann an HMS Clyde, air an robh an t-ainm tùsail HMS Crichton. Chaidh a h-ath-ainmeachadh HMS Clyde ann an 1954 agus chaidh i a-mach à coimisean ann an 1961.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Fianais Mhgr Greumaich, Eilean Rònaidh, 18 Dàmhair 1912
- EXTERNAL ID
- HLH_DEWAR100_014
- ÀITE
- Eilean Rònaigh
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Port Rìgh
- DEIT
- 18 An Dàmhair 1912
- LINN
- 1910an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Highland Archive Centre
- AITHNEACHADH MAOINE
- 1614
- KEYWORDS
- Comataidh Sheirbheisean Meidigeach na Gàidhealtachd 's nan Eilean
Aithisg Dheòirich
Comataidh Dheòirich
Glè thric bhiodh na daoine gam frithealadh fhèin a thaobh slàinte le cungaidhean na bùtha air neo le seann leigheasan traidiseanta. Bha beachd làidir ann gu robh cumhachd sònraichte slànachaidh aig an t-seachdamh mac. Dh'innis fear-fianais o Eilean Rònaidh mu leigheas airson an tinneas tuiteamach: nan deidheadh coileach dubh a thiodhlacadh beò san fhìor ionad far na thachair a' chiad ghlacadh, bhiodh am fear tinn air a shlànachadh.
Tha an t-ìomhaigh seo mar phàirt de thaisbeanadh air loidhne a' comharradh ceud bliadhna Chomataidh Seirbheisean Meidigeach na Gàidhealtachd 's nan Eilean, agus glè thrice thathas a' toirt iomradh air mar Chomataidh Dheòirich an dèidh a chathraiche Sir Iain Deòir BP. Chuir aithisg a' Chomataidh air dòigh an t-slighe airson a' chiad seirbheis slàinte air an t-saoghal, Seirbheis Meidigeach na Gàidhealtachd 's nan Eilean, a rinn cruth-atharrachadh air solar meidigeach agus a tha air a mheasadh mar ro-theachdaire Seirbheis Nàiseanta na Slàinte.
Cliog > an seo airson a dhol gu toiseach an taisbeanaidh.


text:
- TIOTAL
- Oifis a' Phuist, Srath Pheofhair
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1226
- ÀITE
- Srath Pheofhair
- SGÌRE
- Inbhir Pheofharain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Fothraitidh
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33151
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Siorrachd Rois
Ros is Cromba
uisgeachan meinnireach
fuarain
rumannan pumpa
spàthan
àiteachan spà
leigheasan eile
rèilean
turasachd
taighean tasgaidh
spors
fèisdeas
taighean-òsta
bùithean
San dealbh seo chithear Oifis a' Phuist is bùithean eile ann an Ceàrnag bhaile Shrath Pheofhair. Bha na bùithean sa Cheàrnaig, ann an Togalaichean an Spà, air an togail sna 1840an sna làithean tràtha de leasachadh Shrath Pheofhair na bhaile spà. 'S e an 'Scotch Wool Shop' a' bhùth as fhaide dhan taobh chlì; ri a thaobh tha A & M Friseal, pàipearaiche, ann; dhan taobh deas air Friseal tha Ceamadair an Spà, a bha le A. Barnie aig an àm seo. Tha Eaglais Shaor na h-Alba, air fhosgladh an 1886, a' coimhead thairis air a' Cheàrnaig.
Tha Srath Pheofhair 4 mìle (6cil) an iar air Inbhir Pheofharain ann an srath Abhainn Pheofharain. 'S ann mar thoradh air na fuarain de phronnastan a chaidh a lorg ann sna 1770an a dh'fhàs e ann am meud is cho mòr aig daoine. Aig toiseach an 19mh linn sgaoil dotair o Shiorrachd Obair Dheathain, an Dr Moireasdan, fios mu bhuaidhean slànachaidh nan uisgeachan, agus air a mholaidhean-san, chaidh a' chiad rùm pumpa de dh'fhiodh a thogail ann an 1819.
Le taic làidir o Bhaniarla Chrombaidh an là sin, leasaich am baile beag na àite Bhictorianach airson tadhal nan uisgeachan. Ann an 1885 nuair a dh'fhosgail meur Shrath Pheofhair de Rèile Inbhir Pheofharain is an Eilein Sgitheanaich bha e na bu tharraingiche buileach. Chaidh iomadh taigh-òsta eireachdail agus aitreabh mòr Bhictorianach a thogail gus an àireamh de luchd-turais a fhrithealadh nuair a thigeadh iad "a ghabhail nan uisgeachan." Leis na goireasan leasaichte seo bha Srath Pheofhair comasach air cò-strì le bailtean spà eile ann am Breatainn 's ann an Roinn Eòrpa. Gu ruig àm a' Chiad Chogaidh 's e àite mòr tàlaidh an luchd-turais a bha sa bhaile, ach às dèidh sin chaidh àireamh an luchd-turais sìos.
Chaidh prìomh Rùm a' Phumpa a leagail sna 1950an ach tha Rùm Uarach a' Phumpa, ri taobh a' Phàillinn, fhathast ann. Tha e a-nis na dhachaigh do dhiofar thaisbeanadh fiosrachail a tha ag innse eachdraidh leasachadh an Spà agus faodaidh luchd-turais na h-uisgeachan slànachaidh fheuchainn aon uair eile. Tha Srath Pheofhair a-rithist mòr aig luchd-turais, agus na taighean-òsta mòra Bhictorianach aige is a thaighean-aoigheachd a' toirt seachad àiteachan-fuirich do dhaoine a' tadhal air a' Ghàidhealtachd. Am measg nan àiteachan eile a tharraingeas luchd-turais, tha raon goilf nan seallaidhean ann, Taigh Tasgaidh na Leanabachd agus Pàilleann Spà Shrath Pheofhair


text:
- TIOTAL
- Sgoil aig Taigh-tasgaidh Sluagh na Gàidhealtachd, Baile Ùr an t-Slèibh
- EXTERNAL ID
- AB_HFM_SCHOOL_053
- ÀITE
- Taigh-tasgaidh Dualchas na Gàidhealtachd
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Ceann a' Ghiùthasaich 's Innis
- CRUTHADAIR
- Clare Maclean
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 367
- KEYWORDS
- taighean-glainne
taighean-glainne fiodha
taighean-glainne ro àm a' chogaidh
bocsaichean-fòn
bocsa-fòn K9
A' coimhead bhon ionad fhàilte aig tagh-tasgaidh Sluagh na Gàidhealtachd ann am Baile Ùr an t-Slèibh a-nall a dh'ionnsaigh Sgoil a' Chnuic Bhàin, fear am measg iomadach thogalaichean a chaidh a thoirt air falbh bhon àite anns an robh iad air feadh na Gàidhealtachd agus an togail a-rithist aig an taigh-thasgaidh. Chithear cuideachd anns an dealbh taigh-glainne beag, fiodha ann an gàradh na sgoile a thathas air togail mar samhla air an fheadhainn a b' ann ro àm a' chogaidh agus seann bhocsa-fòn K9.


text:
- TIOTAL
- Tagradh le Murchadh MacCoinnich: not a bharrachd
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_L_INV_HC_9_16III
- DEIT
- 1764
- LINN
- 1760an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5747
- KEYWORDS
- pàipearan-cùirte
clàran-cùiret
clann
Not le Alasdair Grannd, Clèireach an t-Siorraim ann an Inbhir Nis. Leis an deit Inbhir Nis 4mh den Ògmhios, 1764. Tha an not seo a' buntainn ri tagradh an aghaidh ceathrar shearbhantan bho thaigh ann an Geddes Beag ann an Siorrachd Inbhir Nàrainn, a bha fo chasaid gun do dh'fhàg iad leanabh aig taigh Phineas Mac anTòisich, a bha na cheannaiche agus na Dheaghan ann an Inbhir Nis.
Tha an clèireach a' dearbhadh gu bheil Ealasaid NicAoidh air rabhadh fhaighinn. Tha seo a' ciallachadh gun tèid a leigeil saor air urras


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Òran air a sgrìobhadh le: dòmhnall macLeòid agus air a sheinn le: còisir ghàidhlig thung, dòmhnall eàrdsaidh macFhionghain, Eàirdsidh MacIllEathain agus raibeart forrest.
This is a song written by: dòmhnall macLeòid and sung by: còisir ghàidhlig thung, dòmhnall eàrdsaidh macFhionghain, Eàirdsidh MacIllEathain and raibeart forrest.
Sèist / Chorus
Cathair a' Chùl-chinn, 's a h-aghaidh ris na tuinn,
Cathair a' Chùl-chinn, 's i cho boidheach,
'S minic a bha sinn cruinn, 's ri cleasachd air a druim,
No 'm falach anns na tuill 's na cùirn mhòra.
Bu chiatach leam an innis i, 's mi cuallach a' chruidh dhruim-fhin oirr',
'S mun cuairt oirnn na laoigh mhireagach,
Cha bhiodh ann feum air lòn, air boineid no air bròig,
Air Cathair a' Chùl-chinn 's i cho bòidheach.
Cathair a' Chùl-chinn 's a h-aghaidh ris na tuinn,
Cathair a' Chùl-chinn 's i cho bòidheach,
Na caileagan a' seinn, 's a' bleoghann a' chruidh-laoigh,
'S an ceilearadh cho binn ris na smeòraich.
Bu bhòidheach leam sa mhadainn i, is dealt na h-oidhche mar fhaluinn oirr',
'S na h-uiseagan an caithream rith, nam biodh mo spiorad trom,
Co ghleusadh mi gu fonn, ach Cathair a' Chùl-chinn, 's a h-aghaidh ris na tuinn,
Ach Cathair a' Chùl-chinn 's i cho bòidheach.
Cathair a' Chùl-chinn 's a h-aghaidh ris na tuinn,
Cathair a' Chùl-chinn 's i cho bòidheach,
Tha corruich, corruich air a' chuan,
'S i giomanadh nan stuadh sìos gu Cròna.
Tha chulaidh chaol a' fiaradh chun na h-acarsaid, is iomadh taom tha frasadh oirr',
Ach thigeadh stoirm no sìon, bios fasgadh agus dion,
Air Cathair a' Chùl-chinn 's a h-aghaidh ris na tuinn,
Air Cathair a' Chùl-chinn 's i cho bòidheach.
Rugadh Eàirdsidh MacIllEathain ann an 1918 anns a' Ghearastan ach thogadh e ann an Innis Lagain, baile beag air bruaich a tuath Loch Garadh, mu ...Fiosrachadh air Eàirdsidh MacIllEathain / Learn more about Eàirdsidh MacIllEathain
Copyright © 2015 BBC. Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
THA eileanan gu leòr sa mhuir mheadhan-thìreach aig a bheil rathaidean-iarainn, le lìonraidhean rèile ann an Corsica, Sardinia, Sicily agus Mallorca.
Chan eil seo air a bhith fìor idir anns a’ cheàrnaidh seo den Roinn Eòrpa, ge-tà, far a bheil sluagh nas lugha aig na h-eileanan agus uaireannan cruth-tìre a tha dùbhlanach airson obair togail den t-seòrsa seo.
Bha rathaidean-iarainn ann an Deàrsaidh ’s tramaichean ann an Geàrnsaidh uair ceart gu leòr ach dhùin iad sna 30an. Agus ann an Sasainn, cha robh ach aon rathad-iarainn eileanach riamh ann, ann an Eilean Wight far a bheil loidhne ghoirid fhathast a tha na pàirt den lìonra nàiseanta.
Ann an Alba, bha planaichean san 19mh linn gus rathaidean-iarainn pasainseir a thogail san Eilean Sgitheanach agus ann an Leòdhas ach cha tàinig iad seo gu buil, ged a bha loidhnichean-bathair goirid san Eilean Sgitheanach ’s ann an Ratharsair uair. B’e Bòd an t-aon eilean Albannach aig an robh rathad-iarainn ceart riamh: Slighe-Trama Bhaile Bhòid ’s Bhàgh Adraig, a dhùin ann an 1936.
Tha eilean Gàidhealach eile ann, ge-tà, aig a bheil lìonra rèile mòr chun an latha an-diugh. Do chuid, tha an t-eilean seo ainmeil airson na Gàidhlig, do chuid eile airson rèisean motor-baidhg agus do chuid eile airson cìsean ìosal. Do dhealasaich thrèanaichean, ge-tà, nuair a smaoinicheas iad air Manainn sann air aon rud a-mhàin, yn arbyl bree (“an earball brìgh”) – sin na bh’ aig na seann Mhanannaich air trèanaichean smùide.
Tha Manainn loma-làn rathaidean-iarainn. Aig aon àm bha an lìonra a’ cuairteachadh an eilein bho thuath gu deas agus bhon iar don ear. Ràinig fasan nan rathaidean-iarainn an t-àite sna 1870an nuair a bha turasachd a’ sìor fhàs, leis a’ chiad loidhne eadar Doolish (Dùghlais, Douglas, am prìomh bhaile) agus Purt ny h-Inshey (Port na h-Innse, Peel, air a’ chosta an iar) a’ fosgladh ann an 1872. Dh’fhosgail an dàrna loidhne, eadar Doolish agus Purt Çhiarn (Port Tighearn’ , Port Erin, sa cheann a deas) dà bhliadhna às dèidh sin.
Bha farmad aig muinntir a’ chinn a tuath agus ro dheireadh nan 1870an chaidh rathad-iarainn eile a thogail bho Phurt ny h-Inshey gu Rhumsaa (Rùmsà, Ramsey, san ear-thuath), a’ ruith an cois a’ chosta an iar ’s an uair sin a-staigh dhan tìr dhan bhaile.
Bha beàrn fhathast air a’ chosta an ear, ge-tà, eadar Doolish agus Rhumsaa, far an robh deagh shluagh a’ fuireach. Air an adhbhar seo chaidh planaichean a chur air dòigh airson slighe- trama dealanach, Raad-Yiarn Lectragh Vannin (Rathad-Iarainn Dealanach Mhanainn), eadar Doolish agus Rhumsaa taobh Laksaa (Lagsà, Laxey). Ràinig na tramaichean Laksaa ann an 1894 agus Rhumsaa ann an 1899. A bharrachd air seo, chaidh slighe-trama eile, Raad-Yiarn Sniaull (Rathad-Iarainn Snaefell) a thogail eadar Laksaa agus mullach na beinne ann an 1895 gus am biodh cothrom aig luchd-turais Alba, a’ Chuimrigh, Èirinn agus Sasainn fhaicinn bhon bheinn as àirde san eilean.
Cuideachd airson luchd-turais chaidh slighe-trama eich a thogail air a’ phromanaid aig Bàgh Dhoolish ann an 1877.
Mar a thachair aig àm Beeching an seo, bha dùnaidhean ann am Manainn. Chaidh na loidhnichean eadar Doolish agus Purt ny h-Inshey ’s eadar Purt ny h-Inshey agus Rhumsaa a dhùnadh ann an 1968. Bha an lìonra a’ call airgid ’s chaidh na bha air fhàgail a ghabhail thairis leis an stàit. Chaidh na slighean-trama dealanach uile a chur dhan roinn phoblaich cuideachd sna 1950an agus tha na tramaichean-eich fhathast a’ ruith cuideachd fo smachd Comhairle Dhoolish.
Bho na 60an, tha rathaidean-iarainn na dùthcha air a bhith gan ruith airson luchd-turais agus dealasaichean thrèanaichean seach mar dhòigh siubhail do mhuinntir an àite, agus chan eil iad fosgailte fad na bliadhna.Abair gu bheil iad fhathast tarraingeach ge-tà. Tha rathaidean-iarainn Mhanainn beag is snog oir tha iad caol-ghèidse (3") agus tha na tramaichean ’s na trèanaichean uile Bhictorianach ’s gu math traidiseanta nan coltas. Tha iomadh taigh-tasgaidh rèile is còmhdhail san eilean cuideachd.
Tha na trèanaichean gu math saor an taca ri loidhnichean glèidhte na RA. Tha cairtean-tapaidh (smart-cards) rim faighinn airson còmhdhail ann am Manainn a tha a’ gabhail a-staigh rèile agus bus aig prìs gu math ìosal.
Ma tha thu uabhasach dèidheil air trèanaichean, tha dà loidhne bheag ghlèidhte eile ann – Rathad-Iarainn Groudle Glen a b’ àbhaist a bhith a’ dol gu sù beag le mathain bhàna ’s leomhainn-mhara, agus an Great Laxey Mines Railway a tha na dheagh eisimpleir de rèile mèinne.
Chan eil mòran àiteachan far a bheil e comasach dhut a bhith air do tharraing le each, loco-smùid agus trama dealanach ’s a dhol air rèile beinne air an aon latha. Le seo agus Gàidhlig an eilein chan eil adhbhar sam bith ann gun a bhith tadhal air Manainn – eilean nan trèanaichean.


text:
- TIOTAL
- Togail an airgid airson Club fo-16 Ball-coise, 1984 no 1985
- EXTERNAL ID
- JTHOMSON_N_BOX3_4757_2
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1980an
- CRUTHADAIR
- Jimmy Thomson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Highland Photographic Archive (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 18783
- KEYWORDS
- sgiobaidhean ball-coise
Canada
maoineachas
fèillean ball-coise
Chaidh an dealbh seo a shònrachadh bho chionn ghoirid ann an sreath 'Picture Detective' aig 'AmBaile', còmhla ris a' phàipear-naidheachd, Courier Inbhir Nis. Chithear ann stàla aig Raon-adhair Inbhir Nis ann an 1984 no 85, far an robhar a' togail airgid airson cluicheadairean fo aois 16 aig CBh-c Inverness United a bha airson a dhol air thuras gus an gabhadh iad pàirt ann am fèill bhliadhnail bhall-coise ann an Toronto.
San dealbh bho chlì gu deas tha Brian MacDhaibhidh, Màrtainn Tàillear, Màrtainn 'Dingers' Bell, Iain MacDhòmhnaill, Iain 'Jud' Dùghlas, Dùghlas MacCoinnich agus Iain Peutan.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Atharrachadh beachd an SNP air Nato?
Tha mi a' tuigsinn gu bheil ceannas an SNP airson polasaidh a' phàrtaidh air Nato atharrachadh.
Dh'innis neach a tha faisg air a' Phrìomh Mhinistear dhomh gun robh iad a' beachdachadh air seo a mholadh don phàrtaidh, 's dòcha cho tràth ris an t-samhradh-sa.
An-dràsta, 's e poileasaidh an SNP nach biodh Alba neo-eisimeileach na ball dhen bhuidhinn dìon.
Ach a-nis, tha ceannas a' phàrtaidh airson taic fhaighinn airson poileasaidh ùir, far am biodh Alba fhathast taobh a-staigh na buidhne, ach as aonais armachd niuclasaich.
Tha iad a' creidsinn gum biodh seo na chuideachadh mòr dhaibh inntinn dhaoine a chur gu fois mu shàbhailteachd Alba neo-eisimeiliche.
Ach cha bhi seo furasta.
Cnap-starra
Dh'fheuch iad ri seo a dhèanamh turas eile, ach cheumnaich iad air ais as dèidh mar a nochd fearg a-measg ballrachd a' phàrtaidh.
An turas-sa, tha an duine ris an do bhruidhinn mi fhìn ag ràdh gu faodadh daoine coiseachd a-mach bhon SNP mar thoradh air seo, ach gun gabh am pàrtaidh ris aig a' cheann thall.
Cleachdaidh iad eisimpleir Nirribhidh - an dùthaich as fheàrr leis an SNP an-dràsta - a tha na ball Nato ach aig nach eil armachd niuclasach.
Do chuid air làmh chlì a' phàrtaidh, tha am poileasaidh gus Nato fhàgail na shamhla dhen t-seòrsa dùthcha a tha iad ag iarraidh.
Ach do cheannas a' phàrtaidh dh'fhaodadh e a bhith na chnap-starra eatorra agus neo-eisimeileachd fhèin.
'S coltach gu bheil sabaid mhòr air fàire.


text:
- TIOTAL
- Loch Cheann Loch Chill Chiarain agus Cladh Eaglais Chill Chiarain
- EXTERNAL ID
- QZP40_468_P144
- ÀITE
- Ceann Loch Chille Chiarain
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Ceann Loch Chille Chiarain
- DEIT
- 1902
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31283
- KEYWORDS
- Cladh Chill Chiarain
cladhan
Loch Cheann Loch Chill Chiarain
an Naomh Ciaran
miseanaraidhean
searmonaichean
rìoghalachd
Chaidh an dealbh seo a thoirt bho "Argyll's Highlands" le Cuthbert Bede. Tha e a' sealltainn dealbh de Loch Cheann Loch Chille Chiarain agus Cladh Eaglais Chille Chiarain.Tha an loch mara na shàilean de Chaolas Chill Bhrannain.
Chaidh Cladh Chille Chiarain ainmeachadh an dèidh an Naoimh Ciaran, misionairidh Eireannach a thàinig a Chinn Tìre anns an t-6mh linn. 'S e seo aon de na cladhan as sine ann an Alba a tha fhathast ga chleachdadh. Chaidh a chlàradh an toiseach mar chladh ann an 605 A.D agus tha cliù aig an làrach mar àite thiodhlacaidh nan rìghrean air sgàth gun deach cuid de rìghrean Dhal Riata a thiodhlacadh ann


text:
Daibhidh II, Rìgh Alba
'S e mac le Raibeart Brus a bh' ann an Daibhidh Brusach, a bha na Rìgh ann an Alba eadar 1329 is 1371.
Susbaint
Breith is leanabachd[deasaich | deasaich an tùs]
Rinn Alba gàirdeachas mòr nuair a rugadh Daibhidh sa Mhàrt, 1324. Ged a bha an rìgh mòr Raibeart cha mhòr lethcheud bliadhna dh'aois, agus a bhean Ealasaid de Burgh mu chòig bliadhna deug thar fhichead, bha a-nise oighre fireann aige mu dheireadh thall, rud a bha a' gealltainn sonas is seasmhachd dhan dùthaich agus do sliochd nam Brusach.
Thathas ag ràdh gun deach an leanabh ainmeachadh airson Rìgh Daibhidh I Alba (1124-1153), fear dhen a' chiad rìghrean a thug Alba fo smachd agus a thug a-mach buaidh, agus rìgh san robh Raibeart a' cur suim nach beag.
Ann an 1328, rinn Alba is Sasainn Còrdadh Northampton eatarra, aontachadh-sithe a thug cogaidhean neo-eisimeileachd Alba gu crìche. Chaidh aontachadh le na riochdairean Albannach is Sasannach gun rachadh am prionnsa Daibhidh pòsadh ris a' bhana-phrionnsa Shasannach Joan an Dùin, nighean Èideird II Shasainn agus phòs iad nuair nach robh Daibhidh ach ceithir bliadhna a dh'aois.
Bàs athar - na rìgh aig aois còig[deasaich | deasaich an tùs]
Chaochail Raibeart, athair Dhaibhidh, san Ògmhios 1329 agus gun a làimh cinnteach air an stiùir, thugadh ceum air ais ann an Alba. Ghabh Eideard Balliol, mac le Iain Balliol, bràth air an t-suidheachadh seo le cuideachadh bho arm Sasannach agus shoirbhich leis aig Blàr Dhupplin (1332). Chaidh Balliol a chrùnadh na Rìgh Alba, mas fhìor, ann am Peairt ach chaidh a sgiùrsadh a-mach às an dùthaich goirid às dèidh sin.
Na Sasannaich a' bagairt a-rithist, agus teicheadh dhan Fhraing[deasaich | deasaich an tùs]
Ach an uair sin thugadh ionnsaigh na bu challmhoire buileach air Alba leis an rìgh Eideard III Shasainn, a rinn sgrios mòr air an arm Albannach aig Halidon, tuath air Bearaig, ann an 1333, agus chaidh an rìgh òg agus a bhan-righ a chur a-nall dhan Fhraing gus am biodh iad sàbhailte ann an cùirt Philip VI.
Tilleadh a dh'Alba, is cogadh le Sasainn air sgàth na Frainge[deasaich | deasaich an tùs]
Ann an 1341, bha e sàbhailte dha tilleadh a dh'Alba agus cha b' fhada gus an do ghabh e smachd air an dùthaich air fad. Ach ann an 1346, bha na Sasannaich a' bagairt ionnsaigh a thoirt air an Fhraing agus dh'iarr Philip VI cuideachadh air Alba. Ann an spiorad an t-seann caidreachais eadar Alba san Fhraing, chaidh Daibhidh agus arm mòr Alba thairis air an Abhainn Tuaidh a-steach do Shasainn san Dàmhair, ach thugadh buaidh orra le Sasannaich a' chinn a-tuath aig cath aibhiseach Crois Neville air taobh a-muigh ballaichean-dìona Durham. Ged a shabaid Daibhidh e fhèin gu treun, chaidh a thoirt am brùid agus bhiodh e na phrìosanach ann an Sasainn airson aon bliadhna deug.
Na phrìosanach an Sasainn[deasaich | deasaich an tùs]
Chuir Daibhidh seachad aon bliadhna deug na phrìosanach ann an Caisteal Odiham, siorrachd Hampshire. Thugadh urram dha leis na Sasannaich agus bha cead aige seòrsa cùirt a bhith aige fhad 's a bha e na phrìosanach. Dh'iarr na Sasannaich èirig de 100,000 marcaichean air Alba mus cuireadh iad ma sgaoil e; a chionn 's gun robh an dùthaich cho bochd san àm thug seo ùineachan, ach mu dheireadh chaidh co-aontachadh eadar an dà dhùthaich a shoidhnigeadh ann am Bearaig (1357), agus chaidh an rìgh a shaoradh.
Air ais an Alba[deasaich | deasaich an tùs]
Fhuair dùthaich bhochd Alba tàire nach robh beag leis an èirig a chaidh iarraidh orra leis na Sasannaich, agus cha deach a pàigheadh dheth a-riamh. Air sgàth 's nach robh oighre aige (oir chan fhaodadh a bhean Joan a bhith còmhla ris na phrìosanach), bha e na chleas aig Daibhidh an èirig a sheachnadh le bhith ag ainmeachadh Lionel, Diùc Clarence (mac le Eideard III Shasainn) na oighre do chrùn Alba. Ach bha uaislean Alba glè dhiombach dheth seo, agus cha tàinig e gu buil a-riamh. Chaochail a' bhanrigh Joan ann an 1362 agus phòs Daibhidh a' bhantrach Mairead Dhruimenach ann an 1364. Ged tà, cha robh duine cloinne aige le dàrna bhean seo nas mò, agus rinn e sgaradh-pòsaidh rithe ann an 1370.
Bàs Dhaibhidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaochail Daibhidh gu h-obann, gun duine sùileachadh ris, sa Ghearran 1371, aig àrd a chumhachd. Air sgàth 's nach robh a-riamh duine cloinne dligheach aige, fhuair mac a leth-peathar, Raibeart, an Stiùbhairt, seilbh air crùn Alba. Le bàs Dhaibhidh, thàinig taigh rìoghail nam Brusach gu crìch, agus fhuair na Stiùbhartaich seilbh air crùn Alba.


text:
- TIOTAL
- Luchd-obrach Chaisteal nan Granndach
- EXTERNAL ID
- PC_GM2_PHOTOGRAPHS_001
- ÀITE
- Baile nan Granndach
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH: Crombail, Inbhir Ailein 's Àbhaidh
- LINN
- 1920s; 1930s
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22769
- KEYWORDS
- searbhant
searbhantan
Chithear anns an dealbh seo bho thasglann Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach, buidheann luchd-obrach ann an dealbh-camara a thogadh air staidhre Caisteal nan Granndach.
Lorgar Caisteal nan Granndach, seann chathair Cheann-feadhna Chlann Ghrannd agus Iarlan Seafield, 2.3 km an ear-thuath air Baile nan Granndach. Nochd a' chiad iomradh air tùr an seo an 1536. 'S ann le 'Duncan le Gannte of Fruychy' a bha an togalach agus am fearann mu thimcheall air aig an àm seo, a fhuair iad mu 1450.
B' e Sir Ludovic Grannd a thug an t-ainm 'Castle Grant' air an togalach an 1694, agus chaidh a leasachadh aig diofar amannan thairis air an t-17mh linn agus tràth san 18mh linn. Fhuair Caisteal nan Granndach leasachadh ann am meud agus ann an cumadh sna 1750an leis an ailtire Albannach Iain Adam, agus b' e Adam a rinn an obair-dealbhachaidh air aghaidh chruaidh air taobh tuath an togalaich.
Chaidh Caisteal nan Granndach a reic leis an teaghlach Ghrannd an 1983, agus tha e air fo shealbh phrìobhaideach bhon uair sin
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach


text:
One Flew Over The Cuckoo's Nest
Tha One Flew Over The Cuckoo's Nest na nobhail le Ken Kesey a bha air fhoillseachadh ann an 1962. Tha e suidhichte ann an ionad slàinte-inntinne ann an Aimearaga. Tha e ag innse sgeulachd a' phrìomh charactair, Randall P. McMurphy, fhad 's a tha e anns ann ionad agus a' sealltainn na buaidh a th' aige air na h-euslaintich eile anns an ionad. Tha an sgeulachd air a h-innse tro shùilean caractair eile, Chief Bromden.
Bha fiolm air a stèidheachadh air an leabhar ann an 1975, air a stiùireadh le Milos Forman agus le Jack Nicholson a' cluich Randall P. McMurphy. Shoirbhich gu mòr leis an fhiolm agus bhuannaich e còig Duaisean 'Oscar'.


text:
- TIOTAL
- Toglaichean agus drochaid-coise Stèisean Cheann na Creige, an t-Ògmhios 1975
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_901
- ÀITE
- Ceann na Creige
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Albhaidh
- DEIT
- 27 An t-Ògmhios 1975
- LINN
- 1970an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27598
- KEYWORDS
- stèisean rathaid-iarainn
stèiseanan rèile
Comann Rathaid-iarainn na Gàidhealtachd
HRS
Seo sealladh de toglaichean agus drochaid-coise Stèisean Cheann na Creige a chaidh a thogail san Ògmhios 1975.
Chaidh Stèisean Cheann na Creige air prìomh-loidhne na Gàidhealtachd eadar Peairt is Inbhir Nis fhosgladh anns an t-Sultain 1863 le Inverness and Perth Junction Railway. Airson a' chiad ochd bliadhna den stèisean, b' e Boat of Insh an t-ainm a bh' air. Dhùin e ri seirbheisean bathair anns a' Chèitean 1964 agus ri seirbheisean luchd-siubhail anns an Dàmhair 1965.


text:
- TIOTAL
- Sgurr Fhuaran agus Sgurr na Càrnach
- EXTERNAL ID
- QZP40_287_P002
- ÀITE
- Sgurr Fhuaran & Sgurr na Càrnach
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Gleann Seile
- DEIT
- 1890
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31068
- KEYWORDS
- coiseachd nam beanntan
beanntan
cnuic
Còig Peathraichean Chinn t-Sàile
coiseachd
'S e Sgurr Fhuaran agus Sgurr na Càrnach dhà de na stùcan de Chòig Peathraichean Chinn Tàile. 'S e Sgurr Fhuaran as àirde aig 3,501 troigh (1,067m) agus tha Sgurr na Càrnach 3,287 troigh (1,002m) a dh' àirde. 'S e Peathraichean Chinn Tàile sreath de bheanntan a tuath agus an iar air Gleann Seile. Tha trì de na stùcan nan Munros (beanntan ann an Alba a tha thairis air 3,000 troigh a dh' àirde) agus tha dhà dhiubh nam 'Munro tops' (sgor a tha thairis air 3,000 troigh ach gun astar gu leòr eadar e-fhèin agus an ath fhear gu faodadh e bhith na Mhunro air leth).
Chaidh an dealbh seo a thoirt à 'Scenes and Stories from the North of Scotland' le Iain Mac na Ceardaich


text:
Notre Dame de Paris
'S e Notre Dame de Paris (Fraingis: Ar Baintighearna na Paris) eaglais mhòr ann am Paris coisrigte ri Moire. Chanadh am bitheantas Notre Dame rithe le muinntir an àite agus sa Bheurla.
'S e cathair-eaglais Gotach a th' ann, suidhichte air an Île de la Cité, eilean ann an abhainn Seine ann am Paris, An Fhraing. Ged gur e ceann-siubhail mòr na turasachd a tha i, tha i air a cleachdadh fhathast mar Eaglais Chaitligeach agus 's e cathair clàr àrd-easbaig Paris a th' innte. Thathar gu tric ag ràdh gur e Notre Dame de Paris tè de na h-eisimpleirean as fheàrr de ailtireachd Frangach Gotach.


text:
MADIKA, IĮMas-fhìor air cairt gnothachais
MADIKA, IĮ
Bùird, Bùird shanasachd, Car sanas, Dies, Flags +19
Imprint
- MADIKA, IĮ
Mapa
Gnìomh roinn-seòrsa
Bùird, Bùird shanasachd, Car sanas, Dies, Flags, Goireasan, Ink, Leaderboard, Na sheasamh, Obair sàbhailteachd, Outdoor sanasachd, Outdoor sanasachd, Pinn le stampa, Placards, Releases, Reusanta stampaichean, Sanasachd seirbheisean, Sanasachd, foillseachadh, Sanasan rabhaidh, Shanasachd buinn, Shanasachd postairean, Shanasachd tiodhlacan, Stampaichean, Stampaichean
Qr code
vCard
Làrach-lìn
Làrach ainm: Madika - Pradžia


text:
Gaidhealtachd Innis Tìle
'S e àrd-thìr anns an Roinn-Eòrpa a tha ann an Hálendi neo Beanntan Innis Tìle (Beurla: Highlands of Iceland ).
Tha e a’ gabhail a-steach an cuid as motha den mheadhan Innis Tìle. 'S e seòrsa fàsach a tha ann, air sgàths gu bheil an t-uisge a' ruith air falbh ro luath. Mar sin dheth chan eil mòran a' fàs an seo.
Tha rathad ann, ach tha an rathad fosgailte dìreach san t-samhradh a-mhàin.
Fàsach Accona • Bardenas Reales • Błędów • Deliblatska Peščara • Hálendi • Sahara Olteniei • Fàsach Ryn • Fàsach Thabernas


text:
- TIOTAL
- M3387, coidse Treas Clas le BR ann an St Rollox
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_COACHES_199
- ÀITE
- Glaschu
- DEIT
- 5 An Gearran 1949
- LINN
- 1940an
- CRUTHADAIR
- J L Stevenson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23778
- KEYWORDS
- HRS
coidsichean rèile
carbadan rèile
stoc gluasadach
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn coidse trannsa Treas Clas Àir. M3387 le Rèile Bhreatainn ann an St Rollox sa Ghearran 1949.
Tha an M a' sealltainn gun tàinig e bho stoc Rèile Lunnainn Meadhan-thìre & Alba bho thùs.
Thog Rèile Chaledonia ionad-obrach locomotaibhean agus charbadan St Rollox ann an Springburn, ann an Glaschu, ann an 1856. Chaidh ainmeachadh an dèidh eaglais na paraiste, St. Roche, a bha faisg air làimh. Ann an 1923 thàinig e gu bhith na phrìomh ionad-obrch airson an Roinn a Tuath den LMS.


text:
Comhairle Earra-Ghàidheal agus Bhòid
'S e aon de na 32 comhairlean na h-Alba a tha ann an Comhairle Earra-Ghàidheal agus Bhòid (Beurla: Argyll and Bute Council).
Suidheachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Comhairle na Gàidhealtachd, Comhairle Pheairt is Cheann Rois, Comhairle Shruighlea agus Comhairle Dhùn Bhreatainn an Iar timcheall oirre. Tha Loch Laomainn air àird an ear dhith.
'S e Ceann Loch Gilb prìomh-bhaile ionadail na chomhairle.
Bha a’ chuid as motha de Chomhairle Earra-Ghàidheal agus Bhòid a’ buntainn don t-siorrachd traidiseanta Earra-Ghàidheal seach leth-eilean A' Mhorbhairne a tha aig Comhairle na Gàidhealtachd an-diugh. Tha e a’ gabhail a-steach an Eilean Bhòid cuideachd a bha aig Siorrachd Bhòid agus am pàirt iarach den t-Siorrachd Dhùn Bhreatainn.
Is ionann crìochan na Chomhairle agus crìochan na sgìre Phàrlamaid Westminster.
Poileataigs[deasaich | deasaich an tùs]
Tha 11 uàrdan aig a' Chomhairle: Comhghall, Dùn Omhain, Baile Eilidh agus Laomainn a Deas, Baile Eilidh Meadhain, Eilean Bhòid, Ceann Tìre agus na h-Eileanan, Laomainn a Tuath, Earra-Ghàidheal Meadhain, An t-Òban a Tuath agus Latharna, An t-Òban a Deas agus na h-Eileanan agus Ceann Tìre a Deas, agus 36 comhairlichean: 16 neo-eisimeilich, 1 Làbarach, 4 Lib Deamaich, 3 Tòraidhich, 10 Nàiseantaich agus dithis o Earra-Ghàidheal air Tùs.[2]
Bailtean[deasaich | deasaich an tùs]
Eileanan[deasaich | deasaich an tùs]
Àitichean eile[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Comhairle Earra-Ghàidheal agus Bhòid: Membership of committees (Beurla). Air a tharraing 27 an Gearran 2016.
- ↑ Comhairle Earra-Ghàidheal agus Bhòid: Councillors (Beurla). Air a tharraing 26 an Gearran 2016.
Comhairle Arcaibh | Comhairle Aonghais | Comhairle Baile Dhùn Dè | Comhairle Baile Dhùn Èideann | Comhairle Baile Ghlaschu | Comhairle Baile Obar Dheathain | Comhairle nan Crìochan | Comhairle Dhùn Bhreatainn an Ear | Comhairle Siorrachd Dhùn Breatann an Iar | Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh | Comhairle na Eaglaise Brice | Comhairle Earra-Ghàidheal agus Bhòid | Comhairle nan Eilean | Comhairle Fhìobha | Comhairle na Gàidhealtachd | Comhairle Inbhir Chluaidh | Comhairle Lodainn an Ear | Comhairle Lodainn an Iar | Comhairle Lodainn Mheadhanaich | Comhairle Mhoireibh | Comhairle Pheairt is Cheann Rois | Comhairle Shiorrachd Àir a Deas | Comhairle Shiorrachd Àir an Ear | Comhairle Shiorrachd Àir a Tuath | Comhairle Siorrachd Chlach Mhanann | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Deas | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath | Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù an Ear | Comhairle Shealtainn | Comhairle Shruighlea |


text:
Airson a’ chiad turas, bidh còmhla-ciùil fa-leth a’ riochdachadh fèis Blas 2011 fad na Fèise a thòisicheas air feadh na Gàidhealtachd air 9 Sultain.
Tha an còmhlan The Outside Track a’ cluich measgachadh de cheòl is òrain Albannach, à Canada agus an Eireann agus ri dannsa cuideachd agus tha iad air cliù a chosnadh air feadh an t-saoghail airson an làthaireachd. ‘S e meas air ceòl traidiseanta agus sannd a bhith ag ùrachadh agus a’ toirt air adhart stuth air a bhonntachadh air an dualchas a tha ceangal buill a’ chòmhlain, a bhoinneas do dh’Alba, Èireann, Ceap Breatann (le taobh ri Uidhist a Tuath) agus Vancouver. Bheir iad am blas is dreach fhèin air an fhèis agus bidh hòro-gheallaidh dha-rìreabh nan cois.
Tha còignear anns a’ chòmhlan: Mairi Rankin à Mabou ann an Ceap Breatann (ach a bhoinneas do dh’Uidhist a Tuath tro a màthair Oighrig, a chaidh a Chanada a theagasg na Gàidhlig) agus a tha a’ cluich anns an t-sàr-bhuidhinn Beòlach air an fhidhill, a’ seinn agus ri dannsa; a bhana-sheinneadair Norah Rendell a chaidh a chur air adhart ann am farpais Seinneadair Traidiseanta na Bliadhna ann an Canada air duiseal, fìdeag agus a’ seinn; Ailie Robertson a bha anns a’ chuairt dheireannach de dh’Fharpais Traidiseanta a’ BhBC airson Òigridh air a’ chlàrsaich agus a’ dannsa; Fiona Black, a bhuinnig farpais Fame Academy a’ BhBC air a’ bhocsa; agus Cillian Ó Dalaigh bho Trazz leguitar, a’ seinn agus a’ dannsa.
‘S e sàr-chluicheadairean fa-leth a th’anns gach ball dhen chòmhlan agus tha iad le chèile air grunn dhuaisean eadar-nàiseanta a thogail air an t-slighe gu Blas 2011. Ach ‘s ann còmhla a tha an luach as motha an-lùib leithid de bhuidhinn agus gan dèanamh cho tarraingeach. Tha iad air a bhith a’ cuairteachadh an t-saoghail a-nis airson 5 bliadhna eadar Breatann, an Roinn Eòrpa, Canada agus na Stàitean, a’ nochdadh aig cuid de na Fèisean Ciùil as motha air an t-saoghal eadar Celtic Colours, Goderich, Mission, Memoire et Racines, Sidmouth, agus Whitby.
Mar chòmhlan ainmichte na Fèise, chan eil teagamh aig Stiùiriche Blas Donna NicRath nach toir iad togail àraid do thachartasan anns gach àite. Thuirt i: “Tha sinn air leth toilichte còmhla cho cliùteach ri Outside Track a thoirt chun na Fèise airson a bhith againn fad na h-ùine. Chan eil an leithid ann ‘s dòcha mar chluicheadairean fa-leth, agus ‘s e gnothach eile a bhios ann èisteachd riutha mar chòmhlan nuair a bhios iad air ghleus againn fad naoi latha san t-Sultain.”
Bidh The Outside Track a’ nochdadh aig an fhèis air feadh na Gàidhealtachd bho Ulapul gu Port-Rìgh, Inbhir Garaidh, Baile a’ Chaolais, Port MoCholmaig agus Poll Iùbh. Bidh an còmhlan cuideachd a’ tadhal air sgoiltean air feadh na Gàidhealtachd mar phàirt de Phrògram Foghlaim Blas, air a cho-òrdnachadh le Oifigeach Ceanglan nan Ealan aig Comhairle na Gàidhealtachd, agus trom bi timcheall air 5,000 duine cloinne a’ faighinn cothrom gach bliadhna.
Tha The Outside Track gu bhith a’ cluich aig sreath de thachartasan èibheiseach far a bheil prìomh luchd-ealain nan tarraing aig cridhe fèis Blas 2011 a tha a’ luaidh cultar nan eilean. Tha Blas a-nis stèidhichte anns an 7mh bliadhna agus mar phrìomh fhèis a’ taisbeanadh subhachas is cultar na Gàidhlig air a’ Ghàidhealtachd.


text:
- TIOTAL
- Margaidh a' Chruidh, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- PAN_11_93
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20368
- KEYWORDS
- margaidhean
crodh
Tha an dealbh seo a' sealltainn tarbh dubh air a spaisdearachd aig fèill Inbhir Nis mu 1955.
Gu meadhan an 19mh linn, bha na tuathanaich a' dròbhadh a' chruidh aca tro shràidean Inbhir Nis gu margaidhean a' chruidh aig mullach Bràighe Steafain, is air Cnoc an t-Sabhail aig mullach Staidhre Raining. Bha na beathaichean air an toirt à seo deas gu na dàilean ann am Peairt is An Eaglais Bhreac gu math tric
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Blàthan
'S e ainm Gàidhlig a th' ann am Blàthan[1]. 'S e ainm baistidh fireann a th’ ann. Mar as trice thèid Blàthan eadar-theangachadh gu Beurla mar Blane no Blaine.
Bunachas[deasaich | deasaich an tùs]
Thàinig an t-ainm Blàthan bhon ainm Ghàidhlig "Bláán" a bha a' ciallachadh buidhe. An uair sin chaidh a chleachdadh mar ainm sloinnidh. [2].
Daoine ainmeil air a bheil an t-ainm "Blàthan"[deasaich | deasaich an tùs]
- Naomh Bláán, miseanaraidh airson nan Cruithneach anns an 6mh linn.
Faic cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Mac an Tàilleir, Iain: “Ainmean Pearsanta”. Sabhal Mòr Ostaig (faidhle docx). d.12
- ↑ Behind the name - Blaine


text:
- TIOTAL
- Bogha-frois air Loch Ma-Ruibhe, faisg air Tealladal
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0922
- ÀITE
- Ceann Loch Iùbh
- SGÌRE
- Geàrrloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Geàrrloch
- LINN
- 1920an; 1930an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32844
- KEYWORDS
- cairtean
lochan
naoimh
Maelrubha, Eilean Ma-Ruibhe
eileanan
Taigh-òsta Loch Ma-Ruibhe
Banrigh Bhictoria
Tha a' chairt seo a' sealltainn bogha-frois' air Loch Ma-Ruibhe, faisg air Tealladal air Taobh Siar Siorrachd Rois. Chan eil ann an Tealladal ach beagan thaighean, ach tha e ainmeil air sgàth Taigh-òsta Loch Ma-Ruibhe far an do dh'fhuirich a' Bhanrigh Bhictòria nuair a bha i air turas dhan Ghàidhealtachd.
'S e loch fìor-uisg' a th' ann an Loch Ma-Ruibhe anns a bheil dà mhìle dheug a dh'fhaid, bho Cheann Loch Iùbh gu faisg air Poll Iùbh. Chan eil ach mu leth mhìle a leud anns a' mhòr-chuid dhen loch. Tha i a' leudachadh gu mu mhìle ann an corra àite agus tha grunn de dh'eileanan beaga innte.
Thathar dhen bheachd gun d'fhuair Loch Ma-Ruibh ainm bhon naomh Èireannach Maelrubha, a stèidhich manachainn air a' Chomraich faisg air làimh. Na b' anmoiche, thàinig Maelrubha a dh'fhuireach air fear dhe na h-eileanan air Loch Ma-Ruibhe, Eilean Ma-Ruibhe


text:
Eaconamas Dachaigh
06 An Damhair 2011
Tha Stòrlann Nàiseanta Na Gàidhlig toilichte a ràdh gu bheil an goireas airson Eaconamas Dachaigh a-nis air fhoillseachadh.
Thathas an dòchas gun cuidich an goireas seo le bhith a’ teagasg Eaconamas Dachaigh tro mheadhan na Gàidhlig agus gum brosnaich e tuilleadh ùidh ann an slàinteachas, a bhith cruthachail, agus smaoineachadh mun àrainneachd.
Chaidh an goireas a sgrìobhadh le buidheann comhairleachaidh Eaconamas Dachaigh, agus bu thoigh leinn taing mhòr a thoirt dhaibhsan airson obair ionmholta a dhèanamh.
A bharrachd air a’ ghoireas chruaidh, tha CD na chois air a bheil a h-uile càil a tha ri fhaotainn anns a’ ghoireas fhèin. Cuideachd, bidh stuthan-taice air-loidhne, me deuchainnean-cheist airson gach aonad.


text:
- TIOTAL
- Buaidh Sligh'-uisge a' Ghlinn Mhòir air Gleann Urchardain
- EXTERNAL ID
- PC_GLENURQUHART_JANBELL_MAPS_003_001
- ÀITE
- Gleann Urchardain
- SGÌRE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Urchadan 's Gleann Moireasdan
- DEIT
- 1846
- LINN
- 1840an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Glenurquhart Heritage Group
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22722
- KEYWORDS
- uisgeachadh
Telford
einnseanaireachd
tuileachadh
cairidh
'S dòcha an rud a bu mhotha a thog daoine ann an Gleann Urchardain 's e sin Sligh'-uisge a' Ghlinne Mhòir (Sligh'-uisge na h-Alba). 'S e pròiseact gu math mòr-chuiseach a bha seo gus na lochan sìos clais a' Ghlinne Mhòir a cheangal ach an seòladh soithichean tromhpa.
'S e aon duilgheadas a bh' aig seo gun do dh'adhbharaich am pròiseact tòrr tuileachaidh san sgìre. Bha na trì lochan a chaidh an toirt a-steach dhan t-sligh'-uisge, diofraichte ann an àirde. Nuair a ràinig an canàil Loch Dabhach Phùir, 's ann a sgaoil uachdar Loch Nis a-mach eadar 9 is 10 meatairean na b' fhaide air gach taobh.
B' e fìor dhuilgheadas a bha seo do Ghleann Urchardain. 'S ann a thàinig daoine a dh'fhuireach an seo an toiseach air sgàth cho rèidh 's cho ìseal 's a bha an talamh seo ann an dùthaich le beanntan is creagan. Nuair a thogadh an canàl dh'fhàg am barrachd uisge an talamh ìseal seo buailteach air a bhith còmhdaichte le uisge. 'S e a b' adhbhar don mhap seo gus an lorgadh iad a-mach dè a' bhuaidh a bh' aig na dìleannan seo. Ged a bha sanas air a' mhap a bha ag innse mar a bha na dathan gorm is uaine air an cleachdadh gus an sealladh e diofar àirdean ann an ìre an uisge, tha an inc a bh' air air fàs bàn agus cha ghabh seo fhaicinn a-nis.
B' e pròiseact air a choimiseanadh le Riaghaltas Bhreatainn a bh' ann an Sligh'-uisge a' Ghlinne Mhòir, agus tha dealbhadh a' mhap a' sealltainn gun robh Gàidhealtachd na h-Alba ceangailte gu daingeann a-steach ris a' chòrr de Bhreatainn. Chithear le teacsa a' mhapa seo gu robh an litreachadh Beurla cha mhòr cunbhalach sna 1840an agus ann am pàipearan oifigeil gun robh e air a chleachdadh an àite Gàidhlig. Cha mhòr nach eil a h-uile facal den teacsa dìreach mar a bhiodh e sgrìobhte an-diugh. 'S e an diofar as motha dòigh sgrìobhaidh nam facal Gàidhlig. Mar eisimpleir, tha an Abhainn Coilltidh air a litreachadh 'Kyltie' an seo.
Tha e cudromach mar a chaidh Beurla a chleachdadh, air sgàth gu bheil fearann Iarla Rudh' an Òis (Seafield) air a dheilbh. Bha an dreuchd oighreachail seo air a bhith ann o na meadhan linntean agus 's ann aig na Granndaich a bha i. Bha iadsan gu làidir air taobh muinntir Hanòbhair aig àm ar-a-mach nan Seumasach agus mar a tha Beurla ga cleachdadh an seo, tha e a' sealltainn gun robh na Granndaich an ìre mhath air a dhol taobh na Beurla.
On mhap chithear gu bheil fearann faisg air an loch air ainmeachadh Fearann an Naoimh Ninnein. B' e an naomh Ninnein, no Ninneathain, Naomh Ceilteach a tha iad ag ràdh a bha a' teagasg san sgìre san 4mh linn. Chaidh eaglais a thogail air an ionad seo


text:
- TIOTAL
- Benzie & Miller Earr, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- PAW22279
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1957
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21153
- KEYWORDS
- bùithtean
a' ceannach
Bùth Benzie agus Miller Earr aig 7-17 Sràid an Aonaidh, Inbhir Nis. Chaidh a' chompanaidh a stèidheachadh anns a' Bhruaich an dèidh do
bhùth aodaich Uilleam Benzie agus bùth an àirneis taighe aig Seumas R Miller a thighinn còmhla. Dh' fhosgail a' bhùth aca ann an Inbhir Nis an dèidh dhaibh Young & Chapman a cheannach. Ann an 1960 b' e Buth Benzie Inbhir Nis a chanadh iad ris a' bhùth. A thuilleadh air a' bhùth air Sràid an Aonaidh bha bùth aca aig 33-49 Sràid Baron Mac an Tàilleir agus 1 Sràid nan Druimeanach (Telebhisean agus gnothaichean dealain)
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Taighean san Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP99_93134_06_09
- ÀITE
- neo-aithnichte
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38459
- KEYWORDS
- taighean
bothain
togalaichean
eileanan
Air an taobh dheis tha bothan ann an seann stoidhle na h-Innse Gall le mullach tughaidh. Tha am fear eile ann an stoidhle na ùra, le ballachan le uisge-aoil orra is mullach le sglèat. Chaidh an dealbh a thogail san Eilean Sgitheanach
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
24 an t-Samhain
'S e 24 an t-Samhain an 328mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (329mh ann am bliadhna-leum). Tha 37 làithean air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1924 - Chaidh Sluagh-Phoblachd Mhongòilia a stèidheachadh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1632 - Baruch Spinoza, ann an Amsterdam. Feallsanaiche às na Tìrean Ìsle.
- 1784 - Zachary Taylor, 12mh ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte.
- 1891 - Mariano Ospina Pérez, ann am Medellín. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 1925 - William F. Buckley Jr., sgrìobhadair agus iomradair às na Stàitean Aonaichte.
- 1941 - Elmar Ternes, ann an Trier. Cànanaiche às a' Ghearmailt.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1541 - Paracelsus, ceimigear às an Eilbheis.
- 1572 - Iain Knox, pears'-eaglais Albannach.
- 1848 - William Lamb, prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte.
- 1991 - Freddie Mercury, ann an Lunnainn. Cluicheadair giotàir is seinneadair.
- 1996 - Somhairle MacGill-Eain, bàrd Gàidhlig.


text:
8 an t-Iuchar
'S e 8 an t-Iuchar an 189mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (190mh ann am bliadhna-leum). Tha 176 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 793 - An creach Lochlannach aig Lindisfarne.
- 1949 - Chaidh an leabhar 1984 le George Orwell fhoillseachadh.
- 1980 - Thòisich an gluasad Dìlseachd Solidarność leis a' chiad stailc an aghaidh nan ùghdarrasan Comunnach anns an taigh-gnìomhachais Świdnik faisg air Lublin.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1916 - Francis Crick. Eòlaiche-Bith Shasannach a bhuannaich an Duais Nobel ann an Leigheas. B. 2004.
- 1955 - Monty Don, ann am Berlin. Preasantair telebhisein à Sasainn.
- 1977 - Tânia Calil Padis Campos, ann an São Paulo. Actair à Braisil.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 632 - Mohammed a stèidhich an Ioslam.
- 1623 - Alessandro Ludovisi, ann am Bologna. Pàp bho 1621 gu ruige 1623.
- 1979 - Robert Burns Woodward,ann an Cambridge, Massachusetts. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 1985 - Simon Kuznets, ann an Cambridge, Massachusetts. Eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.


text:
- TIOTAL
- Loch Aicheallaidh, Siorrachd Rois
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1294
- ÀITE
- Cunndainn
- SGÌRE
- Am Blàr Dubh
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Cunndainn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33220
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Siorrachd Rois, Ros is Cromba
lochan
eileanan, bàtaichean
Is ann bhon t-sreath Albannach aig S. Hildesheimer a tha a' chairt-phuist seo. Tha i a' toirt sealladh air Loch Aicheallaidh, loch de 100 acair mu thrì mìle an iar air Srath Pheofhair. 'S e loch mhath iasgaich a th' innte, air a cuartachadh le beanntan còmhdaichte le craobhan beithe is iad a' ruith sìos gu oir na loch. Chithear buachaille agus na caoraich aige ri taobh na loch, agus fear eile ag iomradh bàta beag air an loch. Tha iomadh eilean dhen t-seòrsa ann an Ros is Cromba. Bidh e coltach gu bheil na crannagan seo bho Linn an Iarainn ach tha dh'fhaodadh gun deach an cleachdach suas chun an t-17mh linn. Bha làraichean math dìon le fìor-uisge gu leòr faisg air làimh air na crannagan


text:
- TIOTAL
- Eaglais an Naoimh Dhubhthaich
- EXTERNAL ID
- QZP40_102_P040
- ÀITE
- Colaiste Eaglais an Naoimh Dhubhthaich
- SGÌRE
- Baile Dhubhthaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Baile Dhubhthaich
- DEIT
- 1886
- LINN
- 1880an
- CRUTHADAIR
- unknown
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30889
- KEYWORDS
- eaglaisean
Baile Dhubhthaich
naoimh
an Naomh Dubhthach
teampaill
an t-Ath-leasachadh
ciste naomh
cuimhneachain
Chaidh Colaiste Eaglais an Naoimh Dhubhtaich a thogail eadar 1370 agus 1458 airson naomh-chobhan Dhubhthaich. Chaidh tòiseachadh ga togail mus deach an t-seann chaibeal a losgadh gu làr ann an 1427. An dèidh sin bha e na bu chudromaiche an eaglais ùr a chrìochnachadh.
Thàinig an eaglais gu bhith na h-eaglais na sgìre aig àm an ath-leasachaidh ann an 1560. Chaidh a fàgail falamh ann an 1815 ach anns na 1870an chaidh a leasachadh. Tha tobhta caibeil nas sine air taobh an ear dheas na h-eaglais.
Chaidh an dealbh seo a thoirt às an leabhar aig an Urr W Mac an Tàilleir, 'Researches into the History of Tain'


text:
- TIOTAL
- Anita - 'a' bhean as lugha air an t-saoghal'
- EXTERNAL ID
- PAN7_94
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1953
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20272
- KEYWORDS
- siorcasan
Thadhail iomadh siorcas agus fèill air Inbhir Nis bho dheireadh an 19mh linn. B' e Anita, 'a' bhean as lugha air an t-saoghal' ball ann an Siorcas Bertram Mills a thàinig gu Inbhir Nis anns an Lùnastal 1953
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Poileas ann an Ceann Loch Chill Chiarain
- EXTERNAL ID
- QZP27_60_5_20
- ÀITE
- Ceann Loch Chille Chiarain
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Ceann Loch Chille Chiarain
- CRUTHADAIR
- Charles & Dennis MacGrory
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann Earra-ghàidheil is Bhòid agus Seirbheis Fiosrachaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30645
- KEYWORDS
- poileas
bùthan
clann
Poileas ann am Prìomh Shràid Cheann Loch Chill Chiarain, is mòran chloinne sa chùlaibh. 'S e na bùthan, bùth fhìon D MhicEanraig, bùth adan, stocainnean & aodach fir aig R McCuaiy, bùth thombaca Stiùbhairt is gruagaire Calazel
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Argyll and Bute Library & Information Service