text:
Ramiriquí
'S e baile beag ann am Boyacá a th' ann an Ramiriquí. Tha e suidhichte aig 2,179m os cionn ìre na mara. Chaidh am baile a steidheachadh ann an 1541.
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha 10,789 nan tàmh anns a' bhaile, tha a'mhòr-chuid, neo 6,089 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile.[1] Tha fearrann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[2] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail. 'S e am baile leis an dlùths taobh àireimh-sluaigh as motha anns an dùthaich.
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala a th'ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an Ramiriquí (is mòran dhuibh mestizos), chan eil Tùsanaich ann ach tha 0.2% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. ' S urrainn dhan 84.9% dhe na daoine ann an Ramiriquí leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 20.2% dhe na dachannan.[3]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Ramiriquí. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,[4] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s a tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Quemuenchatocha: Righ mu dheireadh ach aon dhe na Muisca.
- José Ignacio de Márquez Barreto: Ceann-suidhe Choloimbia eadar 1837 agus 1841.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Figearan Oifis a' Chunntas-sluaigh
- ↑ Cololmbia Virtual
- ↑ Bileag fhiosrachaidh DANE
- ↑ Country Studies: Colombia


c: text/html

text:
Aonan de na dleastanasan air an Oifigear Riaghlaidh is e dol sa chathair air Biùro na Pàrlamaid.
Tha a’ phrìomh obair aig Biùro na Pàrlamaid air a cur an cèill ann an Gnàth-riaghailtean na Pàrlamaid (Riaghailt 5.1) mar:
(a) clàr-gnothaich na Pàrlamaid a mholadh;
(b) atharrachaidhean air liosta a’ ghnothaich làitheil a mholadh;
(c) stèidheachadh, raon-ùghdarrais, ballrachd is beatha comataidh no fo-chomataidh sam bith a mholadh; agus
(d) ceist sam bith a thaobh comas comataidh gus gnothach a ghabhail ri cùis a shocrachadh agus, a' phrìomh chomataidh ainmeachadh mu cheist sam bith a bhios an urra ri barrachd air aon chomataidh.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Digitaler gälischer Fernsehkanal
-
- Rianaire Teicneolach
- Beiträge: 2078
- Registriert: So Jan 29, 2006 7:13 pm
- Wohnort: Àite mo chridhe
- Kontaktdaten:
-
- Rianaire
- Beiträge: 2373
- Registriert: Mo Jun 09, 2003 9:38 pm
- Wohnort: Bonn/ A' Ghearmailt
- Kontaktdaten:
Fios-naidheachd
SEIRBHEIS NAM MEADHANAN GÀIDHLIG AGUS BBC ALBA A' CUR FÀILTE AIR CEAD-
CRAOLAIDH AIRSON NA SEIRBHEIS DIDSEATAICH GÀIDHLIG
Cleachd sa bhad
Tha Seirbheis nam Meadhanan Gàidhlig agus BBC Alba air fàilte a chur
air co-dhùnadh Urras a' BhBC aontachadh ri molaidhean airson na
Seirbheis Didseataich Gàidhlig.
Bidh Seirbheis nam Meadhanan Gàidhlig agus BBC Alba a-nis a'
tòiseachadh air na planaichean aca a thoirt gu buil son an t-
seirbheis ùr a chur air bhonn. Bidh Bòrd Sheirbheis nam Meadhanan
Gàidhlig a' coinneachadh a-màireach (29 Faoilleach) airson
beachdachadh air na cùmhnantan co-cheangailte ri co-dhùnadh an
Urrais.
Thuirt Niall Friseal, Cathraiche Sheirbheis nam Meadhanan
Gàidhlig: "Tha sinn a' cur fàilte air co-dhùnadh an Urrais. Is e ceum
cudromach a th' ann airson craoladh Gàidhlig agus is urrainn dhuinn a-
nis cumail oirnn le bhith ag ullachadh, ann an co-bhanntachd leis a'
BhBC, airson seirbheis telebhisein Ghàidhlig ùir a chruthachadh
airson muinntir na h-Alba."
Thuirt Coinneach MacGuaire, Àrd-stiùiriche BBC Alba: Tha sinn air
leth toilichte gu bheil an t-Urras air cead-craolaidh a thoirt
seachad airson na seirbheis ùir. Tha BBC Alba a' coimhead le fiughair
ri bhith ag obair ann an co-bhanntachd le Seirbheis nam Meadhanan
Gàidhlig son an t-seirbheis ùr seo a libhrigeadh. Tron t-Seirbheis
Dhidseataich Ghàidhlig gheibh luchd na Gàidhlig, luchd-ionnsachaidh
agus a h-uile duine aig a bheil ùidh sa chànain raon farsaing de
phrògraman agus stuthan eile. Bidh na prògraman air an t-seirbheis
ùir tarraingeach do dhaoine aig nach eil Gàidhlig, do luchd-
ionnsachaidh agus do dhaoine nach eil a' coimhead phrògraman Gàidhlig
aig an àm seo."
Crìoch
28 Faoilleach 2008
Acadamaidh na Gàidhlig sa' Ghearmailt
http://www.schottisch-gaelisch.de
***************************************
-
- Beiträge: 2420
- Registriert: Di Jun 10, 2003 2:33 pm
- Wohnort: gleann a' cheò ;-)
- Kontaktdaten:
-
- Beiträge: 97
- Registriert: Di Feb 26, 2008 8:46 pm
- Wohnort: Obar Dheathain
cha chreid mi e gus am faic mi e - is sinne ro-chleachdte air geallaidhean luchd-poileataics a thaobh cùisean Gàidhlig. Cha bhi mi nam fhòis gus am faic mi 'n latha air am bi an seanal ùr didseatach ri fhaighinn air an teilidh.
Co-dhiù, tha mi an dùil is an dòchas gum bi mi 'an Albainn fhathast an uairsin.
Le meas,
An Gille Donn
-
- Rianaire Teicneolach
- Beiträge: 2078
- Registriert: So Jan 29, 2006 7:13 pm
- Wohnort: Àite mo chridhe
- Kontaktdaten:
Co-dhiù, chan eil BBC iPlayer ri faighinn taobh a-muigh Bhreatainn mu thràth. Sgrìobh mi post-d dhan phrògram Eòrpa agus thuirt iadsan gur e license fee issue a th' ann. Chan eil fios aca fhèin ma bhios rudeigin a' tachairt le BBC Worldwide. Bha iad glè chàirdeil co-dhiù agus cuiridh iad DVD thugam
'S e an aon rud a thachair leis na stèiseanan prìobhaideach - chan eil cead aca airson craobh-sgaoileadh taobh a-muigh Bhreatainn nas motha. Tha gu leòr dhaibh iarraidh, ach chan fhaod iad
-
- Beiträge: 97
- Registriert: Di Feb 26, 2008 8:46 pm
- Wohnort: Obar Dheathain
Eisimpleir eile: Bha duine òg as aithne dhomh a' sgrìobhadh tràchdais air litreachas Gàidhlig ann an leabharlannan na h-Albann o chionn goirid, agus dh' ionnsaich e nach eil mòran dheth ri fhaighinn fiù ann an leabharlannan anns a' Ghàidhealtachd. Mhothaich e gun robh fiù na nobhailean ùra foillsichte le Ùr-Sgeul a dhìth mar a bu trice, agus cha chuala sgiobaidhean nan leabharlannan fiù gum faighear litreachas-èisdeachd anns a' Ghàidhlig, is e stèithte air an litreachas ùr seo (no air an leabhar ainmeil le Dòmhnall Iain Dhunnchaidh, bàrd Pheighinn an Aoireann, 'Fo Sgàil a' Swastika') - cha robh CÀIL a dh' fhios aca anns an Oban, no ann an leabharlannan Chomhairle na Gàidhealtachd, bha iad gu tur aineolach mu litreachas ùr sa Ghàidhlig ! Fada na's miosa na sin, dhiùlt iad ceisteachan-rannsachaidh an duine ud a chur dan cuid leabharlannan thall ann an Gallaibh - air adhbhar "nach faighteadh mòran litreachais Gàidhlig ann an Gallaibh co-dhiù, a chionn 's nach robh a' Ghàidhlig ariamh ga bruidhinn ann an Gallaibh agus nach toigh le muinntir Ghallaibh a' Ghàidhlig idir, idir..." RUD A THA GU TUR CEÀRR, a chionn's gun robh a' Ghàidhlig ga bruidhinn ann an cuid de Ghallaibh, mar a chithear a rèir ainmean-àite, agus gum faighear daoine ann an Gallaibh gus an latha an diugh aig a bheil ùidh anns a' Ghàidhlig ! Nuair a thug mo charaid còir iomradh air sin 'na thràchdas, cho math ri dìth leabhraichean Gàidhlig ann an leabharlannan Obar Dheathain ainmeachadh, agus naimhdeas muinntir Obar Dheathain an aghaidh na Gàidhlig anns an fharsainneachd, nach ann a bha a luchd-stiùiridh - aig nach robh Gàidhlig, no tuigse don Ghàidhlig idir - a' gearain gun robh e a' cur sìos air Beurla Ghallda Gallaibh is Sìorrachd Obar Dheathain ! Agus dhiùlt leabharlann Pheairt is leabharlann Shruighlea fiù pàirt a ghabhail na phròiseact-rannsachaidh !! Dè tha sin ag innse dhuinn mu bheachdan luchd-leabharlann Albannach mu dhèidhinn na Gàidhlig anns an fharsainneachd, fiù ma tha buintealas aig cuid dhiubh ris a' Ghàidhealtachd (mar a bha aig fear de na stiùirichean a bhuineadh ris an Ratharsair air taobh a mhàthar) ? Nach e seo deagh-eisimpleir den 'Chrùbadh Albannach' no 'Nàire Albannach' ? Agus is e seo an aon seòrsa daoine a bhios a' gearain mu Ghàidhlig air an teilidh ! Mo chreach, mo chreach, is chan e seo an aon eisimpleir, gu mì-fhortanach...
Le meas,
An Gille Donn
Wer ist online?
Mitglieder in diesem Forum: 0 Mitglieder und 1 Gast


text:
LEARNGAELIC WITH AN LÀ LEARNGAELIC LEIS AN LÀ
- Gaelic text Teacsa Gàidhlig
- English text Teacsa Beurla
- Gaelic & English text Teacsa Gàidhlig & Beurla
- Vocabulary Briathrachas
Fèis ùr na Bliadhn' Ùir' (22/12/2015)
[Dòmhnall Angaidh Moireasdan – Preseantair] Nise an ath-sheachdain airson a' chiad uair, thèid fèis de cheòl, dannsa agus òrain a chumail mu thimcheall air a’ Bhliadhn' Ùir ann an Uibhist a Deas. 'S e seo a' phròiseact as ùire aig Ceòlas, a tha air a bhith a' leudachadh na h-obrach aca mean air mhean bho thòisich iad anns na 90an. Tha an aithris seo aig Shona NicDhòmhnaill.
[Shona NicDhòmhnaill – Neach-aithris] Thòisich Ceòlas bho chionn 20 bliadhna. Tha an sgoil shamhraidh airson ceòl, dannsa agus òrain air daoine a thàladh a dh’ Uibhist anns an Iuchar gach bliadhna. Beag air bheag, tha a’ bhuidheann air an obair a leudachadh le clasaichean, cuirmean agus cur-seachadan cultarail eile tron bhliadhna. An ath-sheachdain, bidh fèis ùr ann.
[Liam Alastair Crouse] Tha e a’ leantainn air gur e cruth fèis samhraidh a th’ againne, uill sgoil shamhraidh a th’ againne agus le sin tha clasaichean gu bhith ann agus an uair sin tachartasan air an fheasgar agus an uair sin cèilidhean sònraichte air an oidhche agus leithid sin.
[Shona NicDhòmhnaill – Neach-aithris] ‘S ann aig Sgoil agus Talla Coimhearsnachd Dhalabroig a tha na clasaichean agus na cuirmean mòra a’ dol air adhart aig an sgoil shamhraidh. Ach an ath-sheachdain ‘s ann ann an seo, aig Loidse Ghròigearraidh a bhios sin a’ tachairt. Aìte-cruinneachaidh gu math nas lugha.
[Liam Alastair Crouse] ‘S e dìreach toiseach-tòiseachaidh a tha seo. Mar eisimpleir na cèilidhean air an oidhche, feadhainn dhiubh sin chan eil ach 30 tiogaid ann dha tachartasan leithid sin. Mar sin chan eil na cèilidhean gu bhith cho mòr ri cèilidhean aig an sgoil shamhraidh ach thathar an dùil ri co-dhiù deagh hòro-gheallaidh a chur air dòigh.
[Shona NicDhòmhnaill – Neach-aithris] Chan eil an fhèis ùr seo airson a bhith a’ farpais le gach cuirm eile a tha a’ dol aig an àm seo dhen bhliadhna.
[Liam Alastair Crouse] Air oidhche Chiadain tha cèilidh gu bhith a’ tachairt ann an Talla Staoinibrig agus cha do chuir sinn cèilidh sam bith air dòigh air an oidhche sin agus tha sinn uile gu bhith a’ dol ann, chun an talla sin. Tha sinn dol a chur seiseanan ciùil air dòigh anns na taighean-òsta agus tha sin dol a ghabhail a-steach Loch Baghasdail ‘s Polachar agus Borghadal.
[Shona NicDhòmhnaill – Neach-aithris] Tha Fèis Chullaig a’ tòiseachadh Diluain sa tighinn agus a’ crìochnachadh Là na Bliadhn’ Ùire. Bidh gu leòr a’ dol airson clann agus inbhich gach latha agus oidhche. Shona NicDhòmhnaill, BBC An Là ann an Uibhist a Deas.
New festival for the New Year
[Donald Morrison] Now, next week, for the first time, a festival of music, dance and song will be held around the New Year in South Uist. This is Ceòlas’ newest project, whose work has been progressively expanding since they started in the 90s. Shona MacDonald has this report.
[Shona MacDonald – Reporter] Ceòlas began 20 years ago. The summer school of music, dance and song has attracted people to Uist each July. Little by little, the group have expanded their work with classes, events and other cultural activities throughout the year. Next week, a new festival will take place.
[Liam Alastair Crouse] It follows the same structure of our summer festival, well our summer school and with that there will be classes followed by events in the afternoon and special ceilidhs in the evening and such like.
[Shona MacDonald – Reporter] The classes and main concerts will take place in Daliburgh School and Community Hall. But next week it’s here, Grogarry Lodge, that it will be taking place. A much smaller meeting place.
[Liam Alastair Crouse] This is just the very beginning. For instance the ceilidhs in the evening, for some there are only 30 tickets available. Therefore, the ceilidhs are not going to be as big as those at the summer school but hopefully it will still be a good celebration.
[Shona MacDonald – Reporter] This new festival doesn’t want to compete with other events taking place at this time of year.
[Liam Alastair Crouse] On Wednesday night there is a ceilidh taking place in Stoneybridge Hall and we didn’t organise anything for that evening and we’re all going to attend, go to the hall. We’re going to arrange music sessions in the hotels and that will take in Lochboisdale, Polochar and Borrodale.
[Shona MacDonald – Reporter] The Hogmanay Festival begins next Monday and will finish on New Year’s Day. There will be plenty happening for children and adults each day and night. Shona MacDonald, BBC An Là in South Uist.
Fèis ùr na Bliadhn' Ùir'
(New festival for the New Year)
Vocabulary Briathrachas
mean air mhean / beag air bheag - progressively, little by little
Dalabrog - Daliburgh
Gròigearraidh - Grogarry
àite-cruinneachaidh - meeting place
hòro-gheallaidh - celebration
Loch Baghasdail - Lochboisdale
Borghadal - Borrodale
Fèis Chullaig - Hogmanay Festival
Là na Bliadhn’ Ùire - New Year’s Day
CuideachadhHow to use this site
Tha Learn Gaelic le An Là ag amas air luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig a tha, le beagan misneachd, deiseil airson ceum air adhart a ghabhail. Tha an t-susbaint freagarrach dhan h-uile neach-ionnsachaidh, ach bidh e nas cuideachaile do dhaoine a tha seachad air an ìre Tòiseachaidh.Learn Gaelic with An Là is aimed at learners who have already gained some confidence in Gaelic and want to take their learning to the next level. The material is suitable for all learners, but those who have progressed beyond the Beginner level will find this section particularly useful.
Bidh sinn a’ cur sgeulachdan bhon phrògram BBC An Là beò gach seachdain, le tar-sgrìobhadh Gàidhlig is eadar-theangachadh Beurla. Bidh dath an teacsa ag atharrachadh nuair a thèid facal a chluich. ‘S urrainnear cliogadh air facal sònraichte agus cluichidh am bhidio bhon sin a-mach. Dh’fhaodadh gum biodh seo cuideachail dha luchd-ionnsachaidh airson fuaimneachadh a dhearbhadh. Stories from the BBC ALBA Gaelic news programme "An Là" are uploaded on a weekly basis, with a Gaelic transcript and an English translation. As each Gaelic word is spoken, the accompanying text changes colour. Individual words can be selected with a simple click and the video will play from that point onwards. Learners may find this useful for checking pronunciation.
Bidh gach paragraf Gàidhlig a’ gluasad ri linn na h-aithris, ach faodar cuideachd na bàraichean-sgrolaidh a ghluasad gu earrann shònraichte den aithris.Each Gaelic paragraph automatically scrolls in conjunction with the news report, but the manual scrolling bars can also be used to move the text to a particular section of the report.
Chithear an tar-sgrìobhadh Gàidhlig anns a’ chiad dol a-mach. Ach, gheibhear eadar-theangachadh Beurla den tar-sgrìobhadh le bhith a’ taghadh Beurla no Gàidhlig agus Beurla.The Gaelic transcript is shown by default. However, you can see a translation of the transcript by selecting the English or Gaelic and English tabs.
Tha briathrachas cuideachd ri fhaotainn, le faidhlichean fuaim Gàidhlig na chois. Tha a’ bhriathrachas air a thaghadh bhon aithris fhèin, le measgachadh leithid ainmean-àite, briathrachas naidheachd, gnathasan-cainnt is abairtean. Key vocabulary is also provided, with accompanying Gaelic audio. This is a selected from the vocabulary contained in the news report and may include a selection of place names, news terminology, useful colloquialisms and phrases.
Tha luchd-leasachaidh an làraich a’ moladh gun tèid am brabhsair-lìn as ùire a chleachdadh airson an t-susbaint seo fhaicinn. Am measg nam brabhsairean ùra (saor an-asgaidh) as urrainnear a chleachdadh, tha Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer agus Safari.The developers of the site recommend that an up-to-date web browser is used to ensure the content displays to its optimum. Suitable browsers (which are free to use) include the latest versions of Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer and Safari.
Gheibhear an làraich seo air tablaidean is fònaichean-làimhe ach, a chionn ‘s gur e bhidiothan làn-sgrion a-mhàin a sheallas iPhone, bithear a’ cluich faidhle-fuaim seach bhidio.The site should work on mobile devices, but since iPhones will only show video full-screen and hide the transcript, we play an audio file instead of the video.
Credits
This site uses technology from jPlayer and Mozilla Popcorn, and builds on an idea and code developed by Mark Boas and associates at Happyworm.
All videos used are courtesy of BBC An Là and the British Broadcasting Corporation, who retain all rights to them.
Site design and coding by Sealgar Ltd.
Video, audio and transcripts provided by bbc.co.uk/alba.


text:
Glaschu
'S e am baile as motha ann an Alba a th' ann an Glaschu [IPA: ˈɡ̊ɫ̪as̪əxu] (Beurla: Glasgow, a' Bheurla Ghallta: Glesgie no Glesca[1]) ged as e Dùn Èideann prìomh-bhaile na dùthcha. 'S e fear de na 32 ùghdarrasan ionadail ann an Alba a tha ann. Tha freumhan an ainm stèidhichte air glas + cu, a' ciallachadh "sloc glas/gorm" anns a' Bhriothannais.[2][3] Tha e suidhichte ann an taobh an iar na h-Alba air Abhainn Chluaidh ann an Srath Chluaidh. Chaidh a stèidheachadh anns an 6mh linn leis an Naomh Mungan (ris an canar Ceanntighearna neo Kentigern cuideachd) air an àite far a bheil a' chathair-eaglais (a thòisich air a togail anns an 12na linn) an-diugh.
Tha an dàrna oilthigh as sine ann an Alba anns a' bhaile (bho 1451, an ceathramh as sine anns a' Bhreatainn). Le còmhdhail tombaca, gàrraidhean-iarainn agus gnìomhachas eile, bha An Dàrna Cathair san Ìompaireachd ("The Second City of the Empire") air Glaschu aig deireadh 19mh linn. Chaidh gnìomhachas trom anns a' bhaile a chrìonadh gu mòr aig deireadh an fhicheadamh linn, ach dh'èirich leas-gnìomhachas, m.e. roinn ionmhasail, turasachd agus coimpiutaireachd, agus lorg rannsachadh ann an 2005 gun robh làn-thoradh dùthchail gach pearsa nas motha anns an Rìoghachd Aonaichte dìreach ann an Lunnainn agus Dùn Èideann.[4] Chaidh an STUC a stèidheachadh an seo ann an 1897.
Susbaint
CeàrnanDeasaich
Ged a bha caochladh thuineachaidhean airson nam mìltean de bhliadhnaichean far a bheil Glaschu na laighe aig an àm a tha an làthair, chaidh a' bhaile fhèin a stèidheachadh le Naomh Mungo timcheall eaglais far a bheil an Cathair-eaglais Ghlaschu an-diugh. Rè nan linntean, sgaoil am baile gu mòr anns gach àird, thar Abhainn Chluaidh mar an ceudna, agus thionndaich iomadh clachan is baile eile gu pàirt den chathair. Tha e a-nis ann an crìch ri Rinn Friù agus Bruach Chluaidh gu taobh an iar. Chaidh Comhairle Baile Ghlaschu a chuir air bonn ann an 1996 agus tha 21 uàrdan fon smachd aice a-nis.
Meadhan na CathrachDeasaich
Tha Meadhan na Cathrach air a chuairteachadh le Abhainn Chluaidh air a thaobh a deas, leis an t-Sràid Àird is Margadh an t-Salainn air a thaobh an ear, agus air a thaobhan a tuath is an iar leis a' mhòr-rathad M8 a chaidh a thogail eadar 1968 agus 1972. Tha iomadh àite agus togalach cudromach suidhichte ann am meadhan na cathrach, m.e.:
- Ceàrnag Sheòrais le Seòmraichean na Cathrach ("City Chambers" sa Bheurla), far a bhios Comhairle Baile Ghlaschu a' coinneachadh
- stèidheachaidhean foghlaim mar Oilthigh Srath Chluaidh no Conservatoire Rìoghail na h-Alba
- an dà stèisean rèile as motha ann an Glaschu (Glaschu Mheadhain is Glaschu Sràid na Banrighinn)
- an togalach agus an taigh-còmhnaidh as sine anns a' chathair aig ceann na Sràide Àirde, fa leth Cathair-eaglais Ghlaschu agus "Provand's Lordship"
- làthairean cultarach mar Thaigh-cluiche Rìoghail, Talla Consairt Rìoghail Ghlaschu no Gailearaidh Ealain Ùr-nòsach
- àrainnean bhùthan mar Shràid Bhochanan, Sauchiehall Street no Ionad Naomh Enoch
Ceann an IarDeasaich
Tha Ceann an Iar air a' cheàrn dìreach ri taobh Meadhan na Cathrach, ged a tha farsaingeachd na h-abairte a' fàs. Tha Abhainn Cheilbhinn a' ruith tron cheàrn ro a comar le Abhainn Chluaidh. Am measg nan àiteachan cudromach ann tha Oilthigh Ghlaschu, Pàirc Kelvingrove (anns a bheil Gailearaidh Ealain is Taigh-tasgaidh Kelvingrove), taigh-tasgaidh còmhdhail ann an Taigh-tasgaidh Taobh na h-Aibhne agus Gàrradh Lusan Ghlaschu. 'S ann ann an Ceann an Iar a tha Partaig, a' phàirt Ghlaschu as motha a tha co-cheangailte ris a' Ghàidhlig agus na Gàidheil, le buidhnean mar Comhairle nan Leabhraichean.
Ceann an EarDeasaich
Tha Ceann an Ear Ghlaschu a' sìneadh bho Mheadhan na Cathrach gu siorrachdan Lannraig a Tuath is Lannraig a Deas. Dlùth ri Cathair-eaglais Ghlaschu tha cladh air a bheil Cladh Mór Ghlaschu; beagan a deas air tha pàirc Lèanag Ghlaschu leis taigh-tasgaidh Lùchairt a' Phobaill. Tha taigh-grùide Wellpark Brewery far a bheil Tennent's Lager air a dhèanamh, margaid ainmeil Barrowland agus ionad-cluiche ball-coise aig C.B. Celtic (Celtic Park) ann cuideachd. Ge-tà, 's e sònaichean taigheadais mar Charntyne agus Easterhouse a tha a' cruthachadh pàirt as motha dhen cheàrn.
Taobh a DeasDeasaich
Thathar Taobh a Deas air a' phàirt de Ghlaschu a tha deas air Abhainn Chluaidh. Ged as e gu mòr ceàrn còmhnaidheach a tha innte, tha caochladh fheartan ainmeil ann, m.e. na prìomh-àrosan aig a' BhBC Scotland agus an STV, lann-cluiche buill-choise nàiseanta Pàirc Hampden no grunn phàircean, nam measg Pàirc Dùthcha Pollok, an tè as motha ann an Glaschu anns a tha an cruinneachadh ealain cliùiteach Cruinneachadh Bhurreill. Tha mòran iomall-bhailtean agus bailtean-eisimeil aig Glaschu anns na siorrachdan an cois a' bhaile, m.e. An Ruadh-Ghleann agus Camas Long ann an Siorrachd Lannraig a Deas no Giofnag ann an Siorrachd Rinn Friù an Ear.
Glaschu a TuathDeasaich
Tha Glaschu a Tuath a' sgaoileadh gu Bruach Chluaidh ann an Siorrachd Dhùn Bhreatainn an Iar agus Cille Phàdraig Ùr, Muileann-Ghaidh agus Coille Dobhair ann an Siorrachd Dhùn Bhreatainn an Ear. Lorgar ann an dà chuid ceàrnan nas beartaiche mar Thaobh Cheilbhin a Tuath ann an Cnoc Mhoire, ceàrnan ath-ghinte mar Ruchill agus ceàrnan nas bochda mar Phàirc Phosail no Sighthill far a bheil as àirde àireamh nan comraichean. Tha Rathad-Uisge Fhoirthe is Chluaidh a' ruith troimhe: canàl a bha glè chudromach airson eaconomaidh a' bhaile anns an 19mh linn, mar a bha factaraidh airson pùdair gealachaidh Naomh Rollox ann an Allt an Fhuarain, aig aon àm factaraidh ceimigeach nas motha anns an t-saoghal.[5]
Sluagh-thomhasDeasaich
Tha Glaschu na cathair le àireamh-shluaigh as motha ann an Alba airson na linntean. Eadar na 1920an is na 1960an bha barrachd air aon mhillean duine a' fuireach anns a' chathair, leis an àireamh a bu mhotha air a' chlàradh ann an 1931, nuair a ràinig e 1,088,000.[6]
A rèir a' chunntais-shluaigh 2011, bha 593,200 duine a' fuireach ann.[7] Mar an ceudna, bha dùbhlachd sluaigh na bu mhotha ann an Glaschu na ann an comhairle ionadail eile sam bith anns an dùthaich, .i. 3,395 duine airson cilemeatair ceàrnagach (no 1,311 duine airson mìle ceàrnagach).[8] Cuideachd, tha dòchas-beatha as lugha anns an Rìoghachd Aonaichte ann an Glaschu: ann an 2011, b' e sin 71 bliadhna airson fireannaich agus 78 airson boireannaich (bha na cuibheasan 75 agus 80 airson Alba air fad).[9]
Leis an in-imrich eachdraidheil bhon Ghàidhealtachd is na h-Eileanan do Ghlaschu, tha coimhearsnachd gu dàimheach mòr den luchd-labhairt na Gàidhlig ann. Gu ruige 7/4/2013, chan deach toradh a' chunntais-shluaigh 2011 fhoillseachadh, ach aig àm a' chunntais-shluaigh 2001, bha 0.94%, .i. beagan nas lugha na 6,000 duine, ga bruidhinn ann.[10]
GiùlanDeasaich
Rathad-iarainnDeasaich
Tha siostam mòr giùlan ann an Glaschu. Tha Stèisean-rèile Meadhan Ghlaschu agus Sràid na Banrighinn nam prìomh stèisean-rèile ann an Glaschu. Tha seirbheisean ann bho Chentral Station gu Alba a Deas, Glaschu a Deas agus Sasainn agus seirbheisean bho Sràid na Banrighinn gu Alba a Tuath agus Dùn Èideann.
Fo-rèileDeasaich
Dh'fhoillsich rèile fon talamh Ghlaschu no Glasgow Subway air 14 Dùbhlachd 1896 mar an treas siostam fo-rèile anns an t-saoghal (as dèidh fo-rèilean Lunnainn agus Budapest). Chaidh a dealanachadh ann an 1937, ach cha do dh'atharraich cùrsa na dà loidhne aice. Tha an "Cearcall a-muigh" a' ruith gu deiseil agus an "Cearcall a-staigh" gu tuathail. 'S iad na stèiseanan (a' leantainn a' Chearcall a-muigh): Pàrtaig - Kelvinhall - Ceann a' Chnuic - Kelvinbridge - St George's Cross - Cowcaddens - Buchanan Street - St Enoch - (fon Abhainn Chluaidh) - Bridge Street - West Street - Shields Road - Pàirc a' Choinein - Cessnock - Ibrox - Baile a' Ghobhainn - (fon Abhainn Chluaidh) - Pàrtaig. 'S e Strathclyde Partnership for Transport (SPT) a tha ag obrachadh na rèile.
RathaideanDeasaich
Tha an rathad as trainge ann an Alba, am M8 (o Langbank gu Dùn Èideann) a' ruith tron bhaile, is pàirt dhith na tè de na crìochan Meadhan na Cathrach. Tha rathaidean mòra eile a' sgaoileadh a-mach às-san anns a' chathair: an A82 (air a tha "Rathad Mòr an Iar" cuideachd) taobh Earra-Ghàidheal agus na Gàidhealtachd gu ruige Inbhir Nis, am M80 gu Sruighlea, am M77 gu Cille Mheàrnaig, agus am M74/A74(M) gu Greatna.
BusaicheanDeasaich
'S e Stèisean Bhusaichean Bochanan am prìomh stèisean bhusaichean anns a' chathair. Tha e stèidhichte ann am meadhan na cathrach, beagan an taobh a tuath air stèisean-rèile Sràid na Banrighinn. 'S e an SPT a tha ag obrachadh an stèisein, ach tha seirbheisean nam busaichean fhèin ag obrachadh le First, McGill's, Stagecoach agus Glasgow Citybus.
Puirt-adhairDeasaich
Tha trì puirt-adhair faisg air Glaschu: Port-adhair Eadar-nàiseanta Ghlaschu (còd GLA) eadar Glaschu, Pàislig agus Rinn Friù, an dàrna port-adhair as motha ann an Alba (an dèidh Port-adhair Dhùn Èideann); Port-adhair Ghlaschu Phreastabhaig (PIK) aig Preastabhaig (an taobh a tuath air Inbhir Àir); agus Port-adhair Dhùn Èideann (EDI) fhèin.
AiseaganDeasaich
Bha iomadh aiseig anns a' bhaile, ach chan eil ach am fear bhon Eochair gu Rinn Friù ag obair tuilleadh.
FoghlamDeasaich
Tha trì oilthighean ann an Glaschu:
- Oilthigh Ghlaschu, stèidhichte ann an 1451; an dàrna oilthigh as sine ann an Alba
- Oilthigh Srath Chluaidh, stèidhichte ann an 1796 mar "Andersonian Institute"
- Oilthigh Chailleannach Ghlaschu, stèidhichte ann an 1993 mar choimeasgadh de Ghlasgow Polytechnic agus Colaisde na Banrighinn
A bharrachd air sin tha Oilthigh na h-Alba an Iar ann am Pàislig, dìreach 7 mìle bho mheadhan Ghlaschu. Cuideachd, tha seachd colaisdean fhoghlaim adhartaich anns a' bhaile: Colaisde Fhearann Anna, Colaisde Chair Dhòmhnaill, Colaisde Bhaile Ghlaschu, Colaisde Stow (a tha a' tairgsinn cùrsaichean Ghàidhlig), Colaisde Ghlaschu a Tuath, Colaisde John Wheatley agus Colaisde a' Thaobh Fhada. Mar sin, tha 168,000 oileanach anns a bhaile, àireamh as motha ann an Alba.[fianais a dhìth]
Tha 29 àrd-sgoiltean, 149 bun-sgoiltean agus trì sgoiltean àraidh ann an Glaschu, nam measg Sgoil Ghàidhlig Ghlaschu, bun-sgoil is àrd-sgoil a' lìbhrigeadh Foghlam tro Mheadhan na Gàidhlig as motha ann an Alba.
Na meadhananDeasaich
Tha Glaschu na dhachaigh airson mòran mheadhanan a tha ann an Alba, nam measg na stèiseanan telebhisein BBC Scotland, BBC Alba agus STV. Am measg nam pàipearan a tha air am foillseachadh an seo tha The Herald, an Daily Record agus na h-Evening Times. A thuilleadh air seanailean an rèidio aig a' BhBC, tha iomadh rèidio ionadail a' craoladh anns a' chathair, m.e. Celtic Music Radio (1530 kHz, air loidhne), Capital Scotland (105.7 & 106.1 MHz, air loidhne), Clyde 1 (97.0, 102.3, 102.5 and 103.3 MHz, air loidhne), Clyde 2 (1152 kHz, air loidhne), 105.2 Smooth Radio, Real Radio agus 96.3 Real Radio XS.
A' Ghàidhlig ann an GlaschuDeasaich
Chaidh am Mòd Nàiseanta a chumail ann an Glaschu anns na bliadhnaichean 1895, 1901, 1907, 1911, 1921, 1933, 1938, 1948, 1958, 1067, 1988, agus 1990 (ann am Baile Ghobhainn). Tillidh am Mòd Nàiseanta a-rithist ann an 2019.
Tha làrach-lìn fa leth ag innse Sgeul na Gàidhlig aig Oilthigh Ghlaschu.
Thòisich Comunn Sgitheanach Ghlaschu ann an 1865 agus tha e a’ dol fhathast.
Tha Comhairle Baile Ghlaschu air bileag a dheasachadh le fiosrachadh air clasaichean Gàidhlig sa bhaile.
Daoine ainmeilDeasaich
- Thomas Graham (1805–1869), ceimigear
- Sir William Ramsay (1852–1916), ceimigear
- Charles Rennie Mackintosh (1868-1928), neach-ealain
- Lord Alexander R. Todd (1907–1997), ceimigear
- Edwin Morgan (1920–2010), bàrd
- Jimmy Reid (1932–2010), ball aonaidhean-ciùird
- Stuart Christie (1946), sgrìobhadair
- Donovan (r. 1947), ceòladair
- Annabel Goldie (r. 1950), tè-phoileataigs
- Rosanna Choineagan (r. 1951), tè-phoileataigs
- Brus Crawford (r. 1955), fear-poileataigs
- Linda Fabiani (r. 1956), tè-phoileataigs
- Fearghus Ewing (r. 1957), fear-poileataigs
- Criosaidh Dick (r. 1934), bana-sgrìobhadair Gàidhlig.
Bailtean co-cheangailteDeasaich
IomraidheanDeasaich
- ↑ “Glesca prop n.”. Dictionary of the Scots Language. Air a thogail 23mh dhen t-Sultain 2017.
- ↑ Mac an Tàilleir, Iain (2003): “Ainmean-Àite”. Pàrlamaid na h-Alba. Air a thogail 10mh dhen Ghearran 2017 (pdf).
- ↑ “Glasgow/Glaschu”. Ainmean-Àite na h-Alba. Air a thogail 23mh dhen t-Sultain 2017.
- ↑ Edinburgh UK's second most prosperous city. An t-Albannach, 3 an Cèitean 2005.
- ↑ T.C. Smout: A History of the Scottish People 1560-1830, 1969, td 361.
- ↑ Demographia: Glasgow: Population & Density 1891-2001
- ↑ National Records of Scotland: Statistical Bulletin, 21 Màrt 2013, td 7
- ↑ National Records of Scotland: Statistical Bulletin, 17 Dùbhlachd 2012, td 14
- ↑ BBC: Glasgow has lowest life expectancy in UK. 19 Dàmhair 2011
- ↑ Scotland's Census Results OnLine
- ↑ Annuaire de France
Ceanglaichean a-machDeasaich
- Làrach-lìn Comhairle Cathair Ghlaschu
- Mapa Meadhan Ghlaschu
- BBC Naidheachdan 2016-01-27: Crìochan gan cur air sgoiltean Gàidhlig (barrachd iarrtais bho phàrantan na a tha de dh’àitean sna sgoiltean Gàidhlig)
- BBC Naidheachdan 2016-05-04: Comhairle Ghlaschu “ceàrr” (mu sgoiltean Gàidhlig)
- BBC Naidheachdan 2016-05-05: Sgrùdadh iarraidh air foghlam Gàidhlig Ghlaschu (aithris bhideo 3:13)
- BBC Naidheachdan 2016-11-23: Rabhadh mun Ghàidhlig an Glaschu (cion àitichean ann am FTMG)
- BBC Naidheachdan 2017-02-07: Gach leanabh a dh'iarr àite ann am foghlam Gàidhlig am bliadhna air fhaighinn (aithris-bhideo 2:40)
Dùn Èideann · Dùn Dèagh · Glaschu · Inbhir Nis · Obar Dheathain · Sruighlea


text:
Ma tha do cheist co-cheangailte dìreach ri bathar-bog rianachd Amazon US san t-seans àbhaisteach, is urrainn dhomh sealltainn dhut an inneal Deliveries airson Android. Faodaidh am bathar-bog rianachd seo de US Amazon cumail sùil air a h-uile giùlan agad - dìreach agus gu furasta. Chan eil e gu diofar càite an urrainn dhut a bhith aig an àm seo - feumaidh a h-uile rud a tha a dhìth ort an ID lìbhrigidh a thoirt a-steach agus sùil a thoirt air an adhartas siubhail agus an dearbh àite.
Am measg nan taobhan as làidire air inneal rianachd Lìbhrigeadh Amazon US, bu mhath leam na prìomh bhuannachdan a leanas a chòrd ris a chòrd e rium:
- Trace - ma tha thu am measg chom-pàirtichean seasmhach Amazon, tha e furasta lorg a dhèanamh air a 'phacaid le cuideachadh bho Google Maps.
- Sioncronadh - chuidich an t-seirbheis seirbheis cruth-sgrìobhaidh orm nuair a dh'fheumadh mi a bhith ag obair air iomadh inneal.
- Fiosan cùl-fhiosrachaidh - chan eil feum ann a bhith a 'cumail suas nan seirbheisean lìbhrigidh an-còmhnaidh fosgailte. Tha roghainn math ann fios fhaighinn gach turas a dh'atharraicheas inbhe an luchd-siubhail.
- Leasachadh - chaidh an inneal seo a dheagh shuidheachadh airson tablets. Rinn mi a-mach e air a 'fòn agamsa cuideachd - agus cha robh duilgheadas sam bith ann, chòrd e rium làn ghnè geir - mar gum biodh mi ga ruith air a' choimpiutair deasg agam.
- Widget - bha e snog agus glè fheumail airson widgets a chuir airson sealladh farsaing luath gun fhosgladh an-dràsta - dìreach air mo sgrion dachaigh.
Nochd na feartan sin gu math feumail dhomhsa mar neach-cleachdaidh an-asgaidh. Gus an fhìrinn innse dhut, cha robh cothrom agam feuchainn ris an dreach pro. Tha daoine ag ràdh, ma cheannaicheas tu e, chan fhaigh thu gnìomhan a bharrachd a-mhàin, ach faigh cuidhteas às na sanasachdan duilich sin aon uair is airson a h-uile duine. Aig an aon àm, bidh cuid de roghainnean gnàthachaidh a bharrachd ri fhaighinn air do cheannach.
Agus ma tha ùidh agad fhathast, is iad seo na prìomh dhleastanasan a tha a 'tighinn leis an Deliveries Pro (mar as trice, a rèir an leasaiche bathar-bog):
- Roghainnean co-chòrdail adhartach a bhios ag obair le iomadh cunntas an dà chuid air Amazon fhèin, cho math ri air eBay.
- Stèidhichte modh cuimseach agus dreach sanasachd-saor.
- Cuspairean eadar-dhealaichte de thagradh ann an ruigsinneachd fosgailte.
- Taic le beagan cànanan le dreach pàighte.
- Agus mòran shuidheachaidhean càirdeis eile.
Tha an aplacaid rianachd Amazon Delivery US gu math feumail dhomh, gu h-àraidh nuair a dh'fheumadh mi cunntas a dhèanamh air àireamh de na cunntasan reic agam air Amazon agus eBay. Chan eil fios agam a bheil an dreach pàighte làn-geir aca a tha feumail, ach dè as urrainn dhomh a ràdh gu cinnteach - tha an tionndadh an-asgaidh gu math feumail dhomhsa a bhith a 'dìochuimhneachadh mu rud sam bith le rianachd iomadach seirbheis - aon uair is airson a h-uile.


text:
- TIOTAL
- Litir bho Iain MacLeòid gu Comhairle na Paraiste
- EXTERNAL ID
- Z_GB1741_R31_4_31
- ÀITE
- Am Blàran Odhar
- SGÌRE
- Tunga agus Fàrr
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Fàrr
- DEIT
- 8 An Giblean 1898
- LINN
- 1890s
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn Ghallaibh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6308
- KEYWORDS
- Iain MacLeòid
Seasaidh NicDhòmhnaill
Am Blàran Odhar
cobhair bochdainn
Litir bho Iain MacLeòid gu Comhairle na Paraiste. Tha e a' gabhail ri seic airson fichead nota. A rèir coltais, tha seo airson còmhdhail a chur air dòigh dha.
Tha Iain MacLeòid a' cur an cèill gu bheil an tagradh bho Seasaidh NicDhòmhnaill làn bhreugan. Tha e ag ràdh gu bheil i fhèin agus a mac slàn fallain agus comasach gu leòr air iad fhèin a chumail suas. Bha obair aig a mac o chionn ghoirid a' glacadh rabaidean.
Tha e ag ràdh gu bheil na daoine a chuir an ainm ris an tagradh aice, deònach an ainm a chur ri rud sam bith fhad 's nach cosg e càil dhaibh


text:
- TIOTAL
- Faileasan, Loch Shlaopainn agus Beanntan Dearga an Eilein Sgìtheanaich.
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2434
- ÀITE
- Loch Shlaopainn
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34338
- KEYWORDS
- loch
beanntan
Srath Mòr
Beinn na Cròtha
Glas Bheinn Mòr
Tha uisge ciùin Loch Shlaopainn a' toirt dhuinn dealbh-sgàthain de na cnuic air a' chùl. Air an làimh dheis tha cumadh pioramaideach Beinn na Cròtha, sa bheil 1879 troigh (570m) de dh'àirde, glè thric air a sheachnadh air sgàth nam beanntan mòra, drùidhteach a tha ri thaobh. Dh'fhaodadh seo a bhith mar phrìomh adhbhar gus Beinn na Cròtha a shreap, le cothrom teicheadh bho na h-àireamhan mòra de luchd-sreap air na beanntan eile agus tlachd a ghabhail às an t-sàmhchar. Bhon mhullach, gheibh duine deagh shealladh air Belig, Beinn na Caillich agus tuath gu Eilean Sgalpaigh. Ann am meadhan na deilbh tha Glas Bheinn Mòr sa bheil 570m, le a dhruim fhada a tha furasta a choiseachd, a tha a' toirt dhuinn seallaidhean snoga agus a rèir coltais sàmhchar aig a' mhullach. A' gearradh eadar an dà bheinn sin tha an t-Strath Mhòr, cuairt caran neo-thogarrach, ach a bha na phrìomh shlighe eadar An t-Àth Leathann agus an Lùib o chionn ceudan bhliadhnaichean


text:
Riaghaltas a' tarraing iarrtais dhealbhachaidh
Tha Riaghaltas na h-Alba ag ràdh gun do tharraing iad, rè ùine, iarrtas dealbhachaidh a bh' aca airson 190 taigh a thogail air fearann a tha mar phàirt de Thac Chnoc nan Giall, air iomall Inbhir Nis.
'S ann air Tac Chnoc nan Giall a tha Sgeama nan Tarbh aig Riaghaltas na h-Alba airson chroitearan stèidhichte.
Tha an Riaghaltas air a bhith a' sireadh cead-dealbhachaidh airson nan taighean air an làraich, sa bheil 50 acair-fearainn, 's iad ag ràdh nach eil an talamh a dhìth air tac nan tarbh.
Ach, tha ministearan a-nise ag ràdh gu bheil iad air aonta a ruighinn le roinn dealbhachaidh Comhairle na Gàidhealtachd gun tarraing iad an t-iarrtas air ais rè ùine, fhad 's a tha obair a' dol air adhart air Plana Leasachaidh Ionadail Chinn a-Staigh Linne Mhoireibh.
San eadar-ama, tha iad ag ràdh, cumaidh a' chompanaidh Deloitte co-chomhairleachadh poblach leis a' choimhearsnachd, gus na molaidhean a dheasbad gu mionaideach.
Tha luchd-iomairt ionadail air a bhith a' feuchainn ris an talamh, a tha iadsan ag ràdh a tha na fhìor dheagh thalamh, bhon leasachadh.
Tha am BPA neo-eisimeileach airson na Gàidhealtachd, John Finnie, a' toirt taic dhaibh, 's e ag ràdh nach eil e iomchaidh gun reic an Riaghaltas am fearann sin le cead-dealbhachaidh, dìreach airson luach as fheàrr an airgid fhaighinn, gu seachd àraid nuair a tha iarrtas mòr san sgìre air talamh airson liosan.


text:
Leisgeul ga iarraidh bho Westminster
Dh'iarr Prìomh Mhinistear na h-Alba, Ailig Salmond, làn-leisgeul air Sràid Downing, às dèidh mar a thàinig e am bàrr nach deach innse do mhinistearan Riaghaltas na h-Alba mu aodion rèidio-beò aig ionad deuchainn a' Chabhlaich Rìoghail, air làrach seann ionad niuclasach Dhùnrath ann an Gallaibh.
Thachair an tachartas ann an 2012.
Thuirt Mgr Salmond gun robh Riaghaltas Bhreatainn air "dìmeas" a shealltainn do Phàrlamaid na h-Alba, agus do mhuinntir na h-Alba.
Dh'innis Ministreachd an Dìon (MoD) gun do lorgadh stuth rèidio-beò a bh' air aodion a-mach às an readhactar Vulcan air an làraich san Fhaoilleach 2012.
Dh'iarr Mgr Salmond "mìneachadh sa bhad" airson an dàil a bhith ag innse do mhinistearan na h-Alba, air Daibhidh Camshron.
Cha do dh'innis Rùnaire an Dìon, Philip Hammond, do Thaigh nan Cumantan mun chùis gu an t-seachdain seo chaidh.
'Rèididheachd Lag'
Thuirt Mgr Hammond Diardaoin gum feum am bàt-aigeann niuclasach as sine sa Chabhlach Rìoghail, HMS Vanguard, connadh ùr a bhith air a chur san readhactar aice, air cosgais £120m, an dèidh mar a chaidh trioblaidean a lorg.
Thuirt e ann an Taigh nan Cumantan gun robh an obair ga dhèanamh an dèidh mar a chaidh "rèididheachd lag a lorg anns an eitean phroto-sheòrsa" aig Ionad Deuchainn an Readhactair Nèibhich ann an Dùnrath.
Thuirt e gun deach an readhactar deuchainn a dhùnadh sìos an dèidh mar a lorgadh an t-uireasbhaidh, agus gun deach fios a chur an dà chuid air Riaghladair neo-eisimeileach an Dìon Nuiclasaich, agus air Buidheann Dìon Àrainneachd na h-Alba (SEPA).
Chaidh fios a chur air Rùnaire na h-Àrainneachd ann an Alba, Ridseard Lochhead, goirid mus do dh'innis Mgr Hammond do Thaigh nan Cumantan, a rèir Riaghaltas na h-Alba.
Thuirt Riaghaltas na h-Alba cuideachd gun do dh'innis an MoD do SEPA gun am fiosrachadh a sgaoileadh, ach tha an MoD a' dol às àicheadh sin.
Ann an litir chun a' Phrìomhaire, thuirt Mgr Salmond: "Tha mi ag aithneachadh, a thaobh chùisean glèidhte, gum feum an riaghaltas agad roghnachadh na dh'innseas iad dhuinn, ach a thaobh chùisean a tha fo sgèith na Pàrlamaid Albannaich, tha dleastanas, gun teagamh, oirbh fiosrachadh a roinn leinne."
Thuirt Mgr Salmond gun robh e air uabhasachadh leis an naidheachd, agus gun robh Westminster air diùltadh gabhail ris a dhleastanas a thaobh conaltraidh mhath, fo Mhemorandum na Tuigse air Fèin-Riaghladh.
"Gu follaiseach, le bhith ag innse do SEPA, (ged nach do thachair sin gu deireadh an t-Samhraidh 2012) dh'aithnich an MoD gun robh na tachartasan a' toirt buaidh air gnothaichean àrainneachail, ach dh'iarr iad gu sònraichte nach deigheadh am fiosrachadh a sgaoileadh do na h-ùghdarrasan air adhbharan tèarainteachd.
"Leis nach deach feart a thoirt don Mhemorandum san dòigh seo, tha an riaghaltas agad air dìmeas a dhèanamh air Pàrlamaid na h-Alba - agus muinntir na h-Alba - a thuilleadh air pròiseasan deamocratach na Rìoghachd Aonaichte air fad.
"Mar riaghaltas, cha ghabh sinn ris an sgleò dìomhaireachd seo aig Westminster a tha ga shlaodadh thar deamocrasaidh na h-Alba, agus feumaidh tu a-niste mìneachadh a thabhainn air na thug air an riaghaltas agad leigeil le seo tachairt, leisgeul a thabhainn airson an dì-chùraim a chaidh a shealltain do phròiseasan stèidhichte, agus gealltannas a thabhainn nach tachair an leithid gu bràth tuilleadh."
Thuirt labhraiche don MoD nach deach innse do SEPA gun fiosrachadh a thoirt seachad do Riaghaltas na h-Alba.
"An dèidh dhaibh fios fhaighinn bhuainn mun t-suidheachadh, cho-dhùin SEPA fhèin gun fios a chur air ministearan Albannach, stèidhichte air am beachd mar eòlaichean nach robh a' choimhearsnachd agus an àrainneachd ionadail ann an cunnart.
"Mar a rinn sinn soilleir gu cunbhallach, 's ann mu dheidhinn a' cho-dhùnaidh gus readhactar ùr a chur ann an HMS Vanguard, 's chan ann mun ghnothach aig Dùnrath, a bha an teachdaireachd, agus riaghladairean air breithneachadh gun gabhadh an readhactar obrachadh gu sàbhailte fhathast."
Sgrìobh ministearan dùbhlannach nan Làbarach gu Comataidh Thaghte an Dìon Disathairne, ag iarraidh rannsachaidh phàrlamaidich.
"Carson a thug e cho fada mus do dh'innseadh seo don phoball, dè am fios a bh' aig an MoD, cuin a bha am fios sin aca, agus carson nach tug iad seachad e?" thuirt Rùnaire Dùbhlanach na h-Alba, Màighread Churran, 's i a' bruidhinn ris a' BhBC.
"Dè am fios a bh' aig SEPA, cuin a bha am fios sin aca, agus carson nach do sgaoil iad am fios sin? Tha ceist mu mar a tha an MoD air an giùlain fhèin, ach tha ceist an seo cuideachd mu mar a bha, is coltach, fiosrachadh aig buidheann a tha fo sgèith an Riaghaltais Albannaich, fo sgèith Ailig Salmond, nach tug iad seachad."


text:
Tuilleadh taic do dh'amasan nan comhairlean eileanach
Choinnich an Rùnaire Dùbhlanach airson Ùghdarrasan Ionadail ri riochdairean bho Chomhairle nan Eilean Siar an t-seachdain seo, agus an iomairt ''Ar n-Eileanan ri Teachd'' gu mòr air a' chlàr-gnothaich.
Thuirt Sarah Boyack gu bheil i a' cur taic ri mòran de na h-amasan a th' aig na comhairlean eileanach, 's i ag ràdh gu bheil iad mar-thà a' coimhead air an leithid ann an coimisean a' Phartaidh Làbaraich air fèin-riaghladh.
Tha a' Chomhairle air a bhith ag obair ann an co-bhuinn le Comhairlean Arcaibh agus Shealltainn 's iad airson 's gum bi barrachd smachd aig eileanaich air an gnothaichean fhèin, ge bith dè an taobh a thèid an referendum air neo-eisimeileachd na h-Alba anns an t-Sultain.
Tha iad air grunn choinneamhan a chumail mar-thà le riochdairean bho Riaghaltasan Westminster agus Dhùn Èideann.
Geallaidhean
Na bu tràithe air a' mhìos, thàinig gealltanas bho na Làbaraich gun toireadh iadsan barrachd chumhachdan dha sgìrean eileanach na h-Alba, nam biodh iad san riaghaltas.
Nochd an gealladh bho Rùnaire Dùbhlanach na h-Alba, Mairead Curran, agus i a' coinneachadh ri riochdairean à Comhairlean Shealtainn, Arcaibh agus nan Eilean Siar.
Thuirt Ms Curran gun do rinn na ceannardan argamaid làidir às leth an cuid choimhearsnachdan.
A rèir Ms Curran, dh'fhaodadh cumhachd a bhith aca a leigeadh leotha cumhachd ath-nuadhachail a leasachadh, dèiligeadh ri cion consaidh, barrachd a dhèanamh ann an leasachadh eaconamach, agus barrachd smachd fhaighinn air sgìrean Oighreachd a' Chrùin.
Dh'innis Fear-Gairm Chomhairle nan Eilean Siar, Tormod Dòmhnallach, gun do choinnich Ms Boyack ri ceannardan nan comhairlean eileanach - Na h-Eileanan Siar, Arcaibh is Sealtainn - bho chionn beagan sheachdainean.
Thuirt e gun robh Ms Boyack airson a thighinn dha na h-Eileanan airson tuisge nas fheàrr a bhith aice air na rudan a tha na comhairlean ionadail a' sireadh tro 'Ar n-Eileanan ri Teachd'.
Gheibheadh i beachd nas fheàrr cuideachd air mar a tha na rudan a chaidh fhoillseachadh ann an aithisg a' Phàrtaidh Làbaraich air fèin-riaghladh a' bualadh gu sònraichte air cùisean eileanach.
Aonta
Thuirt Mgr Dòmhnallach gu bheil Comhairle nan Eilean Siar, agus na comhairlean eileanach eile, air am misneachadh gu mòr leis cho deònach 's a tha na pàrtaidhean dùbhlanach, agus na pàrtaidhean a th' ann an cumhachd ann an Westminster agus ann an Dùn Èideann, èisteachd a thoirt dhaibh.
"Tha sinn air ar misneachadh dha-rìribh leis an fhàilte a thathas a' cur air an teachdaireachd a th' againn, agus an èisteachd a tha sinn a' faighinn bho na riaghaltasan agus na pàrtaidhean poileataigeach fa leth," thuirt e.
Thuirt am Fear-gairm ge-tà, gur e na thig às na còmhraidhean as deatamaiche; na rudan a thèid a chur an gnìomh, agus mu bheil na riaghaltasan deònach "peann a chur ri pàipeir".
Thuirt e gu bheil e cudromach "aonta a bhith ann eadar iad fhèin agus sinn fhèin" mu na rudan a tha iad a' dol a choileanadh … agus na rudan 's dòcha a tha rud beag nas dorra dhaibh a dhèanamh.
Òigridh
Tha riochdairean nan comhairlean ionadail misneachail mun ùidh a tha an òigridh sna h-eileanan a' nochdadh san iomairt.
Dh'innis Mgr Dòmhnallach gu bheil coinneamhan air a bhith aig ceannard na Comhairle le òigridh ann an trì a-mach às na ceithir sgoiltean sia-bliadhna sna h-Eileanan Siar.
Thuirt e gum bi coinneamh ann leis an òigridh ann an Sgoil Lionacleit an t-seachdain seo tighinn agus coinneamhan na Comhairle gu bhith air ann cumail ann an Uibhist.
"Tha e air a bhith inntinneach dha-rìribh cho tarraingeach 's a tha a' chuspair a tha seo dhaibh.
"Gu math tric, tha an òigridh, chan eil cus ùidh aca ann am poileataigs ach, tha iad a' faicinn seo mar rud a tha a' dol a thoirt buaidh air am beatha anns an àm ri teachd anns na h-Eileanan, mas e 's gun tig buannachdan a-mach às na còmhraidhean a tha a' dol air adhart an-dràsta," thuirt e.
Aontan
Thuirt Mgr Dòmhnallach o chionn ghoirid gu bheil iomairt "Ar n-Eileanan ri Teachd" air ceumannan mòra a ghabhail anns na naoi mìosan bho thòisich an iomairt.
"Tha mi a' smaoineachadh gun tig brìgh na cùise a-mach às na h-aontan a bhios ann eadar na riaghaltasan, agus na comharran a tha pàrtaidhean poileataigeach a' dol a thoirt seachad - mar dè a tha iad deònach cur dha na manifestos aca sna taghaidhean thairis air na dhà no trì bhliadhnaichean a tha romhainn," thuirt e.
Sna beagan sheachdainean ri thighinn, tòisichear a' sgrìobhadh dreach de na h-aontan air fad, gach cuid ann an Lunnainn agus ann an Dùn Èideann.
"Tha sinn a' coimhead ri ceann-là aig deireadh na h-Ògmhios airson sin a bhith air aontachadh agus fhoillseachadh," dh'innis Mgr Dòmhnallach.


text:
Obair air tòiseachadh air taigh-staile an Ratharsair
Tha obair air tòiseachadh air taigh-staile ann an Ratharsair - a' chiad taigh-staile laghail a bhios anns an eilean.
Tha R&B Distillers a' dèanamh taigh-staile agus ionad luchd-tadhail de sheann taigh-òsta Bhictorianach, Taigh Bhorghadail.
Dh'fhaodadh gun tòisich iad a' dèanamh an uisge-bheatha anns a' Ghiblean an ath-bhliadhna.
Tha R&B a' ciallachadh 'Raasay and Borders' air sgàth 's gum buineadh na sinn-seanairean aig fear dhe na daoine a stèidhich a' chompanaidh, Alasdair Day, do dh'Innse Gall agus na Crìochan.
Tha Taigh Bhorghadail air a bhith falamh bho 2006.
Feumaidh bucais airson ialtagan a bhith aig an làraich cuideachd, às dèidh mar a chaidh an lorg ann an Taigh Bhorghadail.


text:
┘ir Alba / Scotland's Soils
Tha na h-¨irean ann an Alba air leth prýseil, agus tha iad aig cridhe beatha gach ný air týr. 'S e measgachadh fillte de cho-thÓthaidhean mŔinnireach, organach agus neo-organach, fÓs-bheairtean be˛, Ŕadhar agus uisge a th' ann an ¨irean. Tha doimhneachd ¨ire ag atharrachadh bho cheudameatair no dhÓ ann an ¨ir beinne gu corra mheatair ann an ¨ir dhomhain m˛na. Ach tha barrachd co-cheangailte ri ¨irean na tha sna feartan fiosaigeach, bith-e˛lach agus ceimigeach air an cur c˛mhla; tha iad nan eadar-aghaidh ghnýomhach eadar bith-iomadach, ge˛-iomadachd, an Óile, uisge agus an Órainneachd dhaonna. Mar sin tha ¨irean air an aithneachadh mar phÓirt riatanach dhen eaconamaidh againn, dhen Órainneachd agus dhen dualchas, agus mar nithean rin dýon dhan linn againn fhŔin agus airson an Óm ri teachd.
┘irean - r¨sg be˛ na Talmhainn
Ged a tha sinn buailteach a bhith a' bruidhinn mun '¨ir', tha dha-rýribh iomadh se˛rsa ¨ire ann an Alba. Aocoltach ri lusan agus beathaichean, chan eil ¨irean mar ghnŔithean eadar-dhealaichte; 's ann a tha iad mar phÓtran a tha daonnan ag atharrachadh air uachdar na talmhainn. Faigh a-mach barrachd san leabhran Soils san t-sreath Scotland's Living Landscapes.
Ciamar a tha ¨ir air a cruthachadh?
Tha corra fhactar co-cheangailte ri cruthachadh ¨ire.
Se˛rsaichean ¨ire
Chaidh siostam se˛rsachaidh s˛nraichte a dhŔanamh airson ¨ir Alba. Tha ceithir phrýomh she˛rsaichean ¨ire a' dŔanamh suas 90% dhen talamh.


text:
Ceist mu thubaistean an Loch Abar
Thòisich deasbad air mar a tha na Poilis a' dèiligeadh ri tubaistean rathaid ann an sgìre Loch Abair.
Dh'iarr comhairlichean san sgìre gum biodh sgioba nas motha de dh'oifigearan le eòlas sònraichte air dèiligeadh ri tubaistean stèidhichte sa Ghearasdan.
Thàinig am beachd bhuapa às dèidh droch thubaiste anns a' Ghearasdan an t-seachdain seo chaidh.
Chaidh fear-baidhsagail a mharbhadh san tubaist faisg air an stèisean connaidh air taobh tuath a' bhaile.
Bha an rathad dùinte fad seachd uairean de thìde às dèidh làimh is rannsachadh ga dhèanamh.
Ionadail
Thuirt comhairlichean nach eil e math gu leòr nach eil oifigearan ionadail air an trèanadh 'son sgrùdadh a dhèanamh air tubaistean den t-seòrsa.
Dh'iarr iad air Poilis Alba trèanadh a chur air dòigh cho luath 's a ghabhas.
Tha an t-ionad rannsachaidh thubaistean as fhaisge air làimh ann an Inbhir Pheofharain.
Tha dleastanas air an ionad dèiligeadh ri tubaistean air feadh na Gàidhealtachd.
Chuir fear de phoilis Loch Abair dìon air an t-suidheachadh a th' ann.
Thuirt an Inspector Dòmhnall Caimbeul gum bi dàil ann an còmhnaidh às dèidh tubaiste.
Mionaideach
"Nuair a tha tachartas mar seo air na rathaidean, gu seachd àraid far a bheil duine air a mharbhadh, feumaidh rannsachadh mionaideach agus ceart a bhith air a dhèanamh agus tha sin a' toirt ùine, chan eil e gu diofar dè an rathad no dè pìos den dùthaich anns a bheil thu", thuirt an Insp. Caimbeul.
"'S e an trioblaid a tha againn an seo, gu seachd àraid air an an A82 far an do thachair seo, chan eil rathad seachad air", thuirt e.
Thuirt an Insp. Caimbeul gu bheil cùisean nas fheàrr bho chaidh Poilis Alba a stèidheachadh le aon ionad a' dèiligeadh ri tubaistean rathaid.
Tha sin na chuideachadh dha oifigearan ionadail, thuirt e.
"Tha an fheadhainn an seo, tha iad a' dèanamh rannsachadh is sgrùdadh air na tha a' tachairt, ach feumaidh iad cuideachadh bho oifigearan à àiteachan eile.
Rannsachadh
"Mar a bha an t-seachdain seo chaidh, thàinig iad à Inbhir Pheofharain gus cuideachadh a thoirt seachad, ach na h-oifigearan a bha seo, bha iadsan a' dèanamh rannsachaidh fhad s' a bha iad a' feitheamh.
Thuirt e nach robh e a' faicinn argamaid 'son ionad eile nas fhaisg air Loch Abar.
"Cha chreid mi gu bheil na tha a' tachairt de thubaistean air na rathaidean againne ann an Loch Abar, gum feumadh sinn buidheann mar sin an seo.
"Far a bheil iad an-dràsta shuas ann an Inbhir Pheofharain, faisg air meadhan na Gàidhealtachd, tha iad a' toirt seachad seirbheis dha na h-Eileanan agus dhan Ghàidhealtachd.
"Chanainn-sa gu bheil iad san àite cheart agus tha sinn ann an àite nas fheàrr na bha sinn mun deach sinn gu Poilis Alba", thuirt e.


text:
Naidheachdan 11:00m
3 An Dùbhlachd 2014 Ùraichte aig Ùraichte aig
Seòras Osborne
Tha an Seansalair, Seòras Osborne, ag ullachadh airson Òraid an Fhoghair air staid na h-eaconamaidh. 'S e seo am mìneachadh mu dheireadh air ionmhas na dùthcha ron taghadh choitcheann an ath-bhliadhna. Tha beachd ann gun can e gum feum an Riaghaltas cumail orra leis an t-slighe air a bheil iad leis an eaconamaidh. Ach tha na Làbaraich ag ràdh nach eil an Riaghaltas air an amas aca cur às do dh'easbhaidh na dùthcha a choileanadh.
An Stàit Ioslamach
Tha am Pentagon air dearbhadh gu bheil itealain chogaidh às Ioran air ionnsaighean adhair a thoirt air feachdan na Stàite Ioslamaich ann an Iorac. Chaidh Tehran agus Washington às àicheadh gun robh iad ag obair còmhla air a' chùis. Tha seo a' tighinn 's Rùnaire Stàite Aimeireaga, Iain Kerry, air àrd-choinneamh de cho-bhanntachd eadar-nàiseanta an aghaidh IS a chur gu dol.
Màthair is Naoidhean a Dhìth
Tha na Poilis ann am Bristol a' sireadh cuideachaidh 's iad a' coimhead airson màthair agus nighean bheag aice a tha ceithir là de dh'aois. Dh'fhàg Charlotte Bevan Ospadal Mhàthaireil Bhristol anmoch an-raoir còmhla ris a' bhèibidh. Cha robh còta aice no brògan, agus bha an naoidhean air a còmhdachadh a-mhàin ann am plaide.
Lorna NicDhòmhnaill
Tha Siorram air riaghladh gum faodadh bàs boireannaich anns na Hearadh a bhith air a sheachnadh nam biodh an luchd-fastaidh aice air a comhairleachadh gun siubhail. Chaochail Lorna NicDhòmhnaill, a bha 26, nuair a chaidh an càr aice far an rathaid ann an droch shìde beagan a deas air Horsacleit o chionn trì bliadhna. Anns a' cho-dhùnadh air rannsachadh tubaist bàsmhoir thuirt an Siorram, Daibhidh Mac an t-Sutharlannaich, gum faodadh a bàs a sheachnadh nan robh Bòrd Slàinte nan Eilean, dhan robh i ag obair, air am poileasaidh slàinte is sàbhailteachd a bh' aca a chur an sàs.
Pròiseact nan Ealan
Thàinig fios chun a' BhBC nach fhaigh Pròiseact nan Ealan airgead bho Alba Chruthachail airson nan trì bliadhna a tha romhainn. Thuirt Alba Chruthachail gun robh iad air coinneachadh ri Pròiseact nan Ealan mun chùis, a bhruidhinn air cothroman maoineachaidh eile. Bha a' bhuidheann air a bhith a' faighinn £235,000 sa bhliadhna.
Ospadal an Eilein Sgitheanaich
Tha feadhainn a tha a' strì an aghaidh plana ospadal ùr dhan Eilean Sgitheanach, Loch Aillse, 's Taobh Siar Rois a thogail san Ath Leathann, a' dol a sgrìobhadh gu Rùnaire na Slàinte mun chùis. Tha an co-dhùnadh an urra ri Shona Robison, às dèidh do Bhòrd NHS na Gàidhealtachd taic a chur ris an-dè. Thuirt fear de chomhairlichean an eilein, Hamish Friseal, gum feum a h-uile duine a-nis a thighinn air cùlaibh na h-iomairt feuch gum faigh an sgìre an ìre sheirbheis as fheàrr as urrainn.
Bill Cosby
Tha boireannach am beachd cùis-lagha a thogail an an aghaidh a' chleasaiche Aimeireaganaich, Bill Cosby, 's i a' fàgail air gun tug e ionnsaigh dhrabasta oirre aig taigh mòr Playboy. Tha Judith Huth ag ràdh nach robh i ach 15 nuair a thachair an ionnsaigh. Tha dusan aithris eile de a sheòrsa gan cur às a leth. Tha e a' dol gu làidir às àicheadh nan aithrisean, agus cha deach riamh casaid a chur às a leth.


text:
21 an Dùbhlachd
'S e 21 an Dùbhlachd an 355mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (356mh ann am bliadhna-leum). Tha 10 làithean air fhàgail gus deireadh na bliadhna. 'S e toiseach a' Gheamhraidh a th' ann san latha seo.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1988 - Thachair an Lockerbie disaster ann an Logarbaidh.
- 2004 - Chaidh cìsean Drochaid an Eilein Sgitheanaich a chur às.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1804 - Benjamin Disraeli, Prìomh-mhinistear Bhreatainn.
- 1804 - Tomás Herrera, ann am Panama. Saighdear agus Neach-poileataigs à Coloimbia/Panama.
- 1917 - Heinrich Böll, sgrìobhadair às a' Ghearmailt.
- 1940 - Frank Zappa, ann am Baltimore (Maryland). Ceòladair às na Stàitean Aonaichte.
- 1948 - Samuel L. Jackson, actair.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1308 - Heinrich I Landgraf Hessen
- 1882 - Francisco Javier Zaldúa, ann am Bogotá.
Fèillean[deasaich | deasaich an tùs]
- Grian-stad Geamhraidh
- Oidhche nan Seachd Suipearan


text:
Òrdugh Dìon Mara an sàs far Thaobh Siar Rois
Chaidh Òrdugh Dìon Mara Èiginneach a chur an gnìomh far chosta Thaobh Siar Rois aig meadhan-oidhche Diluain às dèidh dearbhadh gun robh bàta-sguabaidh chreachain, neo dredger, ag obair ann an sgìre MPA.
A bharrachd air a mhaorach a tha ri fhaighinn anns na h-uisgeachan seo, tha coireal dùthchasail prìseil, Maerl, ann cuideachd agus tha an Riaghaltas airson dìon a chur air a sin.
Bhon a chaidh na h-uisgeachan far chosta Thaobh Siar Rois ainmeachadh mar Sgìre Ghlèidhte Mara an-uiridh, bha iasgairean air gabhail ris gu saor-thoileach, nach deigheadh iad faisg air le bàtaichean-sguabaidh.
Maerl
Ach chaidh a dhearbhadh às dèidh do dhaoine às a sgìre dealbhan a thogail, gun robh bàta-sguabaidh air a bhith ag iasgach ann.
Tha iomagain air Riaghaltas na h-Alba mun bhuaidh a dh'fhaodadh leithid de dh'iasgach a thoirt air àrainneachd phrìseal na mara 's thuirt Rùnaire na h-Àrainneachd, Ridseard Lochhead, gu bheil iad a' feuchain gu h-àraidh ri dìon a chuir air a' choireal, Maerl.
Tha an coireal seo na phàirt chudthromach den àrainneachd airson creachain bheaga àrach agus ma thèid a mhilleadh tha e toirt, chan e bliadhnaichean, ach linntinn, son tilleadh.
Chaidh an casg èiginneach a chur air bàtaichean-sguabaidh aig meadhan-oidhche Diluain, ach faodar fhathast a bhith daibheadh son creachain agus thèid iasgach nam bàtaichean beaga sgìreal air adhart mar as àbhaist.
Thuirt Rùnaire Comann Iasgairean nan Eilean Siar, Donnchadh MacAonghais, air Aithris na Maidne gu bheil na thachair a' dearbhadh cho beag fiosrachaidh 's a fhuair na h-iasgairean air na riaghailtean mu na sgìrean glèidhte.
Tha Loch Iùbh, Bagh Ghruinard, Loch Bhraoin agus Loch Bhraon bheag agus mu thimcheall na h-Eileanan Samhraidh uile nan àiteachan MPA a-nise.


text:
Dràibhear trama mu dheireadh thall!
B’ e Disathairne 10 Sultain mo chiad latha agam mar dràibhear trama aig taigh-tasgaidh Summerlee. Tha mi air a bhith a’ trèanadh mar dhràibhear fad iomadh seachdain ach b’ e seo a’ chiad turas agam leis a’ phoball air bhòrd. Alasdair aig an stiùir Chòrd e rium glè mhath a bhith a’...
Air fhoillseachadh le: Trèanaichean, tramaichean is tràilidhean - DiSathairne, 24 dhen t-Sultain, 2011
- Seann-naidheachdan
- Cuir bhòt! Dùn Èideann a’ gluasad mu dheireadh thall!
Tha trama air gluasad airson a’ chiad uair air loidhne trama Dhùn Èideann mu dheireadh thall! Bha mo charaid George Broom, a tha ag obair faisg air an depot ùr ann an Gogar ...Trèanaichean, tramaichean is tràilidhean - DiMàirt, 17 dhen Fhaoilleach, 2012
- Cuir bhòt! An Ostair, Schd Lannraig agus Sussex an Ear
Trama, Taigh-tasgaidh Summerlee, Coatbridge, 6/10/08, a photo by Alasdair MacCaluim on Flickr. Bha trama Graz 225 stèidhichte ann an Taigh-tasgaidh Summerlee ann an Siorrachd ...Trèanaichean, tramaichean is tràilidhean - DiSathairne, 2 dhen Ghiblean, 2011


text:
Tha FilmG, co-fharpais nàiseanta nam filmichean goirid aig MG ALBA, air 76 filmichean fhaighinn am bliadhna – an àireamh as motha a fhuaireadh a-riamh.
Chithear na filmichean air loidhne an-diugh fhèin (Diluain 16 Faoilleach) air làrach-lìn FilmG www.filmg.co.uk, far an tèid agad air bhòtadh airson an fhilm as fheàrr leat gu 31 Faoilleach. Thèid na bhòtaichean agad a chleachdadh airson duais Roghainn an t-Sluaigh a thaghadh.
Am measg britheamhan FilmG, air a bheil riochdairean a' ghnìomhachais an Alba, tha Chris Young, riochdaire an fhilm, 'The Inbetweeners' air an robh fèill mhòr o chionn goirid agus an cleasaiche Tony Kearney à 'River City' – cuide ri luchd-gnìomha BBC ALBA a ghabhas beachd air na filmichean is a chuireas geàrr-liosta ri chèile.
Tha muinntir nam filmichean às a h-uile ceàrnaidh den dùthaich agus nas fhaide air falbh, fiù 's à Canada, agus tha deagh mheasgachadh de fhilmichean traidiseanta agus ùr-nodha ann is iad ag amas air cuspair na bliadhna sa, 'Air an Stairsnich'.
Tha àireamh nas motha de fhilmichean aithriseach air tighinn bho na h-inbhich, a bha airson rùrach anns na sgìrean aca fhèin agus an taisbeanadh anns na filmichean. Am measg nam filmichean aithriseach tha film aithriseach às Eilean Eige mu bhàn-Eigeach is an duff ainmeil aice, agus cuideigin à Steòrnabhagh a th' air film a chur a-steach mu dhithis às an aon teaghlach a tha bodhar, is iad gun facal Gàidhlig ged a chaidh an togail ann an teaghlach Gàidhlig anns na Hearadh.
Anns na 50 filmichean ann an roinn 12-17 tha caochladh sgeulachdan ann eadar atharrais air 'X-factor' agus beagan dibhearsain le taibhsean!
Tha am film às Àrd-sgoil Mhalaig stèidhichte air an sgioba ainmeil 'The A-TEAM' ach 's e 'G-TEAM' a tha seo a tha a' dìon na Gàidhlig o na nàimhdean aca, agus tha eòlaiche saidheans a' cruthachadh stuth glanaidh ùr le taic bho mhuncaidh ann am film le Àrd-sgoil a' Phluic!
Tha daoine òga air filmichean a chur a-steach leotha fhèin cho math ris an àrdachadh mhòr san àireamh de sgoiltean a tha air film a dhèanamh. Fhuair Caitlin NicFhearghais (17), às Àrd-sgoil Àird nam Murchan, a rinn film roimhe cuid ri a sgoil, iasad air goireasan film aig FilmG is rinn i am film aice fhèin – sgeul drùidhteach mu bhoireannach òg a tha an dùil ri leanabh agus a tha sa chùirt.
Thuirt Caitlin: “Bu toigh leam taing a thoirt dha FilmG airson stiùireadh a thoirt dhomh sna bliadhnaichean a chaidh seachad a thug misneachd dhomh airson cur a-steach don fharpais leam fhìn am bliadhna. Bha e car iomagaineach an toiseach ach an dèidh taic bho luchd-cuideachaidh FilmG chuir e iongnadh orm cho tlachdmhor is cho buannachdail 's a bha riochdachadh an fhilm. Tha co-fharpais na bliadhna air mo bhrosnachadh gu mòr is tha mi a' dèanamh fiughair ri an geàrr-liosta fhaicinn.”
Thuirt Dòmhnall Caimbeul, Ceannard MG ALBA: “Tha barrachd dhaoine air film a chur a-steach gu FilmG a-rithist am bliadhna. Tha e na chùis bhrosnachaidh dhuinn fhèin gu bheil barrachd sgoilearan agus dhaoine òga air filmichean goirid aig ìre àrd a chur a-steach thugainn. Tha sinn air leth toilichte gu bheil an uiread fhilmichean le daoine òga agus na sgoiltean air a dhol am meud air a' Ghàidhealtachd fhèin agus nas fhaide air falbh.”


text:
Naidheachdan 11:00m
15 An t-Sultain 2015 Ùraichte aig Ùraichte aig
Fògarraich
Thuirt Leas-Sheansalair an Gearmailt, Sigmar Gabriel, gur e cùis nàire a th' ann dha na dùthchannan Eòrpach gun do dh'fhailich orra tighinn gu aonta air dè an àireamh fhògarrach a dh'fheumas gach dùthaich a ghabhail. Bha an Ungair, Poblachd nan Seiceach agus Slobhaigia am measg na chuir an aghaidh a' phlana, ged a dh'aontaich iad ann am prionnsabal fògarraich a roinn eadar na diofar dhùthchannan.
Chaidh buidheann de dh'imrichean à Afganastan agus Siria a chur an grèim anns an Ungair fo laghan ùra na dùthcha sin. Chuir an Ungair an lagh an sàs an-raoir, fo bheil e mì-laghail a dhol thar chrìochan na dùthcha gun chead, no milleadh a dhèanamh air an fheansa air a crìochan ri Serbia.
Na Làbaraich
Tha buill na pàrtaidh aige fhèin a' cur teagamh ann an seasamh a' cheannaird ùir Làbaraich, Jeremy Corbyn, air àite Bhreatainn anns an Aonadh Eòrpach, agus na bheachdan air Trident agus an eaconamaidh. Tha Mgr Corbyn a' toirt òraid do cho-labhairt nan aonaidhean ciùird ann am Brighton an-diugh, agus tillidh e a Thaigh nan Cumantan feasgar a chur an aghaidh plana an Riaghaltais airson gearraidhean anns na sochairean sòisealta.
An Atmhorachd
Thuit ìre na h-atmhorachd a rèir chlàr an CPI gu 0% anns an Lùnastal, bho 0.1% anns an Iuchar. Tha an atmhorachd CPI an ìre mhath gun ghluasad bho chionn sia mìosan an dèidh tuiteam gu 0% anns a' Ghiblean airson a' chiad uair ann an 55 bliadhna.
NHS nan Eilean Siar
Tha tè a bha na nurs aig àrd-ìre ann an NHS nan Eilean Siar ag ràdh gu bheil an t-seirbheis a' sìor-fhàs nas miosa air a' bhliadhna a chaidh seachad. Thuirt Agnes Rothach aig ath-sgrùdadh bliadhnail Bhòrd Slàinte nan Eilean Siar gun deach Leòdhas agus na Hearadh fhàgail gun dotair idir airson 24 uairean aon turas air an t-Samhradh seo. Thuirt Stiùiriche Meidigeach NHS nan Eilean Siar, an Dtr Aonghas MacEalair, gu bheil an t-seirbheis ag obair, agus gu bheil plana aca a tha a' dèanamh cinnteach nach bi duine ann an cunnart.
Aquamarine Power
Fhuair companaidh Albannach a tha an sàs ann an leasachadh chumhachd nan tonn far chladach Leòdhais agus Arcaibh còrr is £500,000 de thaic-airgid bhon Aonadh Eòrpach. Thuirt Aquamarine Power gun cuir iad an t-airgead gu ruige èifeachdachd na h-innleachd Oyster aca.


text:
Dannsa na h-uarach as ìsle grèine
Tha beul an latha a’ tighinn gu slaodach
Aig astar màirnealach ach cinnteach
‘S e an latha mu dheireadh
Den leann-dubh
A-màireach, bidh e gan toirt chun an earraich
Tha a’ chuid lusach leis na gasan marbh
Air an gearradh sìos an aghaidh solais na maidne
Eòlach air an atharrachadh a tha tighinn leis an tìde
Tha gucagan nan Calltainn bhana-bhuidseach
Air an dòigh agus a’ dèanamh deiseil
Agus tha an ròs deireannach
Na mhìorbhail
A toirt fiamh-ghàire air na gàirnealairean
Fo na gathan
Tha an aigne a’ dùsgadh leis an t-solais
Obair an latha a’ toirt tlachdmhor
Fon dealbh nàdair
Ga sheòladh a’ dh’ionnsaigh an t-solais
Aig ciaradh an fheasgair
Os cionn an t-Òrd*
Tha a’ ghealach làn
Sa chruth aice
A’ ghealach as motha
A chì mi a riamh
S’ ann a’ gearradh nan cluarain a tha mi
Fon thalamh tha na freumhan
Ag ullachadh an cuid òrain
An cruinne le coltais bainne gam lorg
A’ cur piseach air m’inntinn
Cothroman nam mìltean airson na h-oidhche
Muir shocair dhraoidheil
Ga togail nam chridhe
Tha mo smaointinn deiseil airson a’ dannsadh
* ‘S e cnoc faisg air Caladair (Cawdor) a th’ann agus 's e ‘The Ord’ a th' air aig muinntir an àite seo.


text:
Rannsaich oirthirean is eileanan
Tha cothroman a cheart cho brosnachail is cho eadar-mheasgte ann airson seallaidhean an oirthir a rannsachadh, eadar na bearraidhean ḿorbhaileach far am bi ẹin-mara aig Hermaness (NSA Sealtainn) sa cheann a tuath, gu eabar is boglach Caerlaverock (NSA Inbhir Nid) ann an Dùn Phris is Gall-Ghàidhealaibh.
Tha cuid de na seallaidhean-mara as àilliche air an taobh siar, agus dè an ḍigh as fheàrr air am mealtainn na coiseachd bho Seilebost gu Bàighean na Hearadh no ceum socair a thoirt air Tràigh a' Bh́geil ann an Eige (NSA nan Eilean Tarsainn).
Tha a sheudan fhèin aig a' chosta an ear cuideachd, nam measg 'sealladh nam millean dolair' NSA Caolas Dḥrnaich bho Cnoc Sruthaidh . 'S f́or dheagh chomharra de NSA Hoy is T́r-ṃr an Iar a th' anns a' chuairt a-mach gu stac mh́-chliùiteach Bodach Hoy .
Nuair a ruigear àirdean nan eilean leithid Gaodda Bheinn (NSA Ceann a Tuath Arainn) gheibhear sealladh àrd ḿorbhaileach den àrainneachd. Agus ged nach eil an rubha-seallaidh air Innis Caillich ach 94 meatairean, tha e a' toirt deagh shealladh thairis air na h-eileanan coillteach agus bruaichean àlainn NSA Loch Laomainn.
Last updated on Friday 25th May 2012 at 14:29 PM. Cliog an seo airson beachd a thoirt air an duilleag seo


text:
Tha uallach gu math tric air pàrantan aig nach eil Gàidhlig gun dèan iad nas urrainn dhaibh airson taic a thoirt dhan chloinn san sgoil agus gu h-àraidh le obair dachaigh. Ged a gheibh pàrantan a-mach, gu h-àbhaisteach, nach leigeadh leas dragh a bhith orra aon uair ’s gu bheil an cuid chloinne san sgoil, tha tòrr mòr cuideachaidh ri fhaotainn le obair dachaigh ma bhios feum air.
Tha www.gaelic4parents.com a’ tabhann taic beò air-loidhne gach feasgair ann an teirm na sgoile a thaobh obair dachaigh. Lorgaidh pàrantan geamannan, sgeulachdan agus leabhraichean fuaime a chuideachas iad gus Gàidhlig ionnsachadh agus leughadh còmhla rim pàiste.
Tha clubaichean obair dachaigh agus modhan taice eile do phàrantan cuideachd a-nis rim faotainn ann am barrachd sgìrean. An rud as bunaichte, ma tha dragh sam bith air pàrantan uair sam bith bu chòir dhaibh sin innse do thidsear am pàiste.
Faodaidh clann eòlas fhaighinn air rud ann an aon chànan agus bruidhinn mu dheidhinn ann an cànan eile, agus tha seo tric ga dhèanamh nas fhasa dhaibh cuspair a thuigsinn, mar sin, chan eil a bhith mìneachadh na obair dachaigh aca do phàrant aig nach eil Gàidhlig na dhuilgheadas.
Stiùir Bogaidh Do Phàrantan Gun Ghàidhlig Aig A Bheil Clann A Tha Ag Ionnsachadh Gàidhlig San Sgoil
- Brosnaich do phàiste gus coimhead air telebhisean Gàidhlig, èisteachd ri rèidio Gàidhlig agus feum a dhèanamh de stuthan air-loidhne.
- Thoir do phàiste gu tachartasan cultarail Gàidhlig. Gabh brath de chothroman far a bheil cultar agus cànan na Gàidhlig ri fhaotainn.
- Na iarr air do phàiste nithean eadar-theangachadh dhut. Cha tuig e/i seo anns na bliadhnachan fìor thràth.
- Na can riutha, “A-nis, a ghràidh, can rudeigin ann an Gàidhlig gus an cluinn Granaidh thu.” Ma tha do phàiste eudmhor gus Gàidhlig a bhruidhinn aig an taigh, brosnaich seo, ach na dèan obair dheth.
- Na bi a’ dèanamh coimeas eadar adhartas do phàiste agus adhartas phàistean eile, ge brith an e foghlam meadhan Gàidhlig no Beurla a tha iad a’ faighinn. Chan eil dà sgoilear sam bith ag obrachadh aig an aon astar.
- Feuch gun dèan thu soilleir dhan phàiste gu bheil thu toilichte leis an adhartas a tha e/i a’ dèanamh.
- Na feuch ri do phàiste a cheartachadh, ma tha thu mì-chinnteach mun dòigh fuaimneachaidh no an abairt.
- Leugh sgeulachdan dha do phàiste anns a’ Bheurla, oir cha bhi sgeulachdan Beurla rin cluinntinn san sgoil airson greis. Faodaidh tu fhèin am beàrn a lìonadh.
- Na ionnsaich leughadh Beurla dha do phàiste gu foirmeil. Thèid aig do phàiste air sgilean leughaidh a chleachdadh sa Bheurla anns a’ bhad, aon uair ’s gu bheil iad air an gnothaich a dhèanamh air a’ Ghàidhlig.
- Na bi a’ sùileachadh gun tèid aig do phàiste air innse dhut a h-uile càil a thachair san sgoil. Tha clann a’ fàs cleachdte ri clàr-ama na sgoile agus mar a bhios cùisean ag obrachadh agus, gu math tric, tha iad ag iarraidh bruidhinn air cuspair eadar-dhealaichte nuair a gheibh iad dhachaigh.
- Can rudan matha mu dheidhinn na Gàidhlig, mun tidsear agus mun sgoil. Ma tha ceistean agad no uallach ort mu chàil sam bith, bruidhinn ris an tidsear mun deidhinn agus chan ann ris a’ phàiste.


text:
Bìoball Gàidhlig didseatach ri fhaighinn
Tha am Bìoball Gàidhlig a-nis ri fhaighinn mar leabhar-d.
'S e am foillseachar Akerbeltz a th' air a chur a-mach - ath-fhoillseachadh de Bhìoball an SSPCK bho 1902 agus leabhar nan Apocripha bho 1860.
Tha iad air a' chainnt 's an litreachas ùrachadh gu ìre, 's air a chur ann an cruth didseatach.
"Chan eil am Bìoball air a bhith ann an clò fad bhliadhnaichean," thuirt Micheal Bauer bho Akerbeltz.
"Agus ged a tha daoine ag ràdh gu bheil cuid de dhaoine ag obair air eadar-theangachadh gu tur ùr, chan eil dad ri fhaighinn aig an ìre seo, agus bha daoine a' tighinn thugam bho àm gu àm agus a' faighneachd am bithinn deònach a chur an clò a-rithist," thuirt e.
Tha Mgr Bauer ag aideachadh gu bheil dreach nas ùire den Bhìoball ann, ach bha adhbhar aige a bhith a' taghadh an dreach bho 1902.
Tha e cuideachd ag ràdh nach do rinn iad "GOCadh" air.
"'S ann aig Comann Bìoball na h-Alba a tha cead air a' Bhìoball (ùr) sin, agus 's e am Bìoball a thagh mise am Bìoball as ùire a tha a-mach à còirichean," thuirt e.
"Cha do rinn sinn air ach deasachadh aotrom.
"Rinn sinn ùrachadh air cuid de na faclan, agus cuid den litreachadh a tha fìor fìor fìor sheann-fhasanta.
"Chan e sgoilear a' Bhìobaill a th' annamsa, agus bha mi airson urram a thoirt dhan leabhar, agus a bhith faiceallach.
"Cha robh mi airson a nàdar atharrachadh idir," thuirt e.


text:
Am Mòd Nàiseanta Rìoghail
Sgaoil Bileagan-Obrach 10Ealain chruthachail - Ealain chruthachail
Tha am Mòd Nàiseanta Rìoghail air a chur air dòigh leis a’ Chomunn Ghàidhealach. Chaidh am buidheann seo a stèidheachadh anns an Òban ann an 1891 agus ’s i a’ Bhanrigh an neach-taice oifigeil aca.
Tha Mòd air a bhith ann a h-uile bliadhna ach a-mhàin tro bhliadhnaichean a’ Chiad ’s an Dàrna Cogaidh.
Ged is ann stèidhichte air farpaisean a tha am Mòd, bidh gu leòr eile a’ tachairt aig ‘iomall’ a’ Mhòid, far an cluinnear sàr luchd-ciùil agus sheinneadairean Gàidhlig a h-uile bliadhna.
Tha am Mòd cuideachd na chothrom do Ghàidheil ’s do Ghoill coinneachadh gach bliadhna airson seann chàirdeas a dhaingneachadh agus dàimhean ùra a neartachadh.
Tha cuid dhiubhsan a bha soirbheachail aig Mòdan a dh’fhalbh air fàs gu math ainmeil ann an saoghal a’ chiùil. Ann an 1955, bhuannaich Calum Ceanadach am Bonn Òir, agus tha mòran fhathast dhen bheachd gur e fear de na seinneadairean as fheàrr a bha a-riamh ann an saoghal na Gàidhlig. ’S ann à Sgìre nan Loch ann an Leòdhas a bha ‘An Ceanadach’, mar a b’ fheàrr a dh’aithnichear e. Gach bliadhna tha fireannach agus boireannach a’ togail a’ phrìomh urraim a tha seo.
Tha còisirean bho air feadh Alba, agus uaireannan nas fhaide air falbh, a’ frithealadh a’ Mhòid. Tha na còisirean a’ cur seachad fad na bliadhna ag ionnsachadh nan òran aca agus tha dàimh làidir aig na buill ri chèile. Tha farpaisean a’ Mhòid a’ tighinn gu crìch air feasgar Dihaoine le prìomh fharpais nan còisirean, Sgiath MhicShimidh agus Thulaich Bhàrdainn, ach bidh cèilidhean agus cruinneachaidhean a’ dol fada às dèidh do na farpaisean tighinn gu crìch.
Loidhne-tìm
Gnìomhan
Faigh a-mach mu na diofar àiteachan
anns an robh am Mòd air a chumail
bhon a chaidh a stèidheachadh. Cuir
na h-àiteachan air mapa de dh’Alba.
2. Dè seòrsa farpais a chòrdadh riut
fhaicinn aig Mòd nach eil a’ gabhail
àite an dràsta? Obraich le cuideigin
eile no ann am buidhnean beaga.
Feumaidh tu do bheachd a chur mu
choinneamh luchd-obrach a’ Chomuinn
Ghàidhealaich – agus cò aige tha fhios
nach nochd do bheachd-smuain aig
Mòdan san àm ri teachd!


text:
“CLÌ, clì, clì deas clì,” ars am Bàrd.
Mar a b’ fhaide mheàrrs iadri Sràid Àrd Dhùn Éideann, sann a bu mhotha de mhuinntir a’ bhaile bh’ air cruinneachadh. Eadar monmhar an t-sluaigh agus gliogadaich na cairte bh’ air an cùlaibh bha pum, pum an druma air a chall. Madainn reòthte a bh’ ann: bu chruaidh leis na fir buinn am brògan bucallach a chumail gun shleamhnachadh ’s am mosgaidean a ghleidheadh an àirde air an gualainn. Chan e mosgaid a bh’ aig a’ Bhàrd ge-tà ach tailbeard – tuagh Abrach, seachd troigh fada, eadhon nas àirde na e fhéin.
“A bhlaigeird shalaich tha thu ann,” dh’eubh boireannach. Sheòl ugh tron èadhar, seachad air cluas an duine bha ’na sheasamh anns a’ chairt, a’ crìochnachadh a thurais ’na cliathaich. Leig an samh ris gun robh e grod.
“Sùilean romhaibh, ’illean,” ars am Bàrd. Bha iad seachad air Eaglais Shìlis. Chitheadh e a’ chroich taobh a-muigh Seann Taigh na Pàrlamaid, ’s na daoin’ uaisle bha cruinnicht’ air muin eich. Ghlac e sùil a’ cheannaird aca fhéin ’nam measg – Liuteanant Cailean Caimbeul, caiptean Geàrd Baile Dhùn Éideann. Dh’fheumte seo a dhèanamh ceart. Thionndaidh am Bàrd, thog e a làmh, agus: “Fheara . . . fheara, stad!”
Bha an stad math, co-dhiù. Dà fhichead cas dheas a-nuas air a’ chabhsair còmhla. Cha mhór còmhla. Stad an drumair. Stad a’ chairt. Sitir bho aon de na h-eich. An sluagh gu h-eudmhor a’ sìneadh an amhaich son sealladh den chiontach.
“Seall,” arsa cuideigin, “an sgall a th’ air.”
Cha robh duin’ air an Deucon fhaicinn riamh gun chròic mhór ghruaige a’ leantainn ri cheann a dh’oidhche ’s a latha. Pìorabhuic.
“Dèanaibh dà shreath, seasaibh air aire, ’illean,” ars am Bàrd. “Bonn nam mosgaidean ri làr.”
Dh’ullaich saighdearan a’ Gheàrd ceum coiseachd eadar na daoine on chairt chun na croiche. Chaidh an ciontach a thoirt sìos bho chùl na cairteadh eadar dithist dhiubh. Bha car bho char de ròpa timcheall a chuirp. Laigh a shùil air a’ Bhàrd. Chaidh i troimhe mar thora. Sùil na h-Ifrinne.
Bheannaich am Bàrd e fhéin. Sheòl ubhal a-nall gun fhios co ás, agus ugh eile. Bhuail an t-ugh gualainn an Deucoin, ga smeuradh buidhe. Thug an crochadair an ròpa dheth. Bha tuilleadh ròp’ a’ feitheamh ris, co-dhiù. Dh’òrdaich am Bàrd dhan Gheàrd a’ chroich a chuartachadh, gach duine ’s aghaidh ris an t-sluagh.
Thug am Bàrd fanear gun robh sia no seachd a choidseachan ri taobh na Pàrlamaid, sùilean a’ priobadh a-mach. Mnathan uaisle ’nam measg. A’ chiad bheachd a bh’ acasan den Deucon b’ann nuair bha a chiad chas air an fhàradh.
Ged nach fhac’ am Bàrd an Deucon beò tuilleadh, chual’ e an òraid a thug e, brod na faoin chràbhachd. “A mhic an donais,” ars esan eadar fhiaclan. “Thug thu a chreidsinn ort fhéin nach do rinn thu idir e. Buinidh tusa do shaoghal eile.”
Bho seo a-mach bha an corp crochaite ’na shamhla de riaghailt an lagha ann an teis-meadhan a’ chreic ’s a’ cheannaich. Bha corra bhleideag shneachda a’tuiteam. Chuimhnich an sluagh cho fuar ’s a bha iad.
“Cnothan ròsta!”
“Brot a bhlàthaicheas do chridhe!”
B’e an 25mh de dhara mìos a’ gheamhraidh a bh’ ann. Meadhan seusan nam bainnsean, ’s cuid a dh’fheadhainn òga air a thighinn a-staigh bhon dùthaich a cheannach fàinnean no fàbharan sna bùthan beaga bha crùbte timcheall air Eaglais Shìlis.
“Dia leat, a Mhic an t-Saoir,” arsa guth.
Gruag phùdraichte, ad thrì-oisneach, aodach fir-lagha agus Gàidhlig Thearach. Mac Leòid Muiravonside. “Mo bheannachd ort a Mhic an t-Saoir, ciamar an ainm an àigh a ghlac thu e?”
“Ghabh mi a-staigh dhan t-seòmar-chunntaidh aige agus thuirt mi, ‘Sir,’ arsa mise, ‘tha mi gur cur an greim,’ arsa mise, ‘an ainm Rìgh Deòrsa.’”
“A Sheàirdseant tha fios a’d glé mhath nach e siud as ciall dhomh. Cuiridh mi mar seo e. Ciamar a fhuair thu mach gur è a rinn e?”
“Càc goibhre.”
“Gu dé?”
“Càc g——.”
Cha robh am facal á beul a’ Bhàird nuair a stad e oir bha aire an Leòdaich air an speur os an cionn. Bha colbh grànda smùide ag éirigh gu leisg dhan iarmailt bho mheasg nan toglaichean àrda, ’s ceud corrag ga chomharradh.
“Teine!”
Thug am Bàrd sùil air Caiptean Cailean, a thuirt: “Thoir leat dà dhuine dheug. ’S an ròpa bh’ air làmhan an Deucoin. Cha bhi esan ’na dhragh sam bith dhuinn tuilleadh.”
Mar a dhlùthaich na fir dhan smùid chaill iad sealladh dhith oir bha na toglaichean àrda a’ toirt dhiubh an speur. Cùirt a’ Phatarsanaich, arsa cuideigin. Clobhs Sheumais, a réir duin’ eile. Bha na fir ’nan ruith seachad air fosgladh nuair a nochd gille fo bhogha. “Tha e ann a-seo!”
Bha iad ann an lios leathann a’ coimhead tron smùid gu uinneag coltach ri beul dubh ás an robh teanga de theine ag imlich a bhilean. Ann am meadhan an lios bha boireannach a’ cromadh air crann tobair, a féithean a’ bolgadh le spàirn na h-obrach. Chaith am Bàrd a thailbeard an dara taobh agus leum e tron doras, na fir ga leantainn. Ràinig iad cidsin làn smùid far an robh an teine. Thionndaidh fear agus boireannach a choimhead orra le eagal ’nan gnùis. “Gach uair a chuireas sinn uisg’ air na lasraichean tha e leum an àird’ ann an àit’ eile!”
“Tarraibh ás agus fàgaibh againne e. Fheara,” ars am Bàrd ris a’ chomannd aige, “cuiribh greim air na cuinneagan air fad a th’ anns na taighean seo. A Phàra, thoir leat an ròpa ’s thig còmhla riumsa.”
A-muigh san lios, thog am Bàrd a thailbeard. “Dèan seo ri crann an tobair leis an ròp’.”
Bha Pàra ’na sheann iasgair ás an Leth-Bhaile. Cheangail e an tailbeard gu teann ri crann-tionndaidh an tobair. B’e a bhuil gun robh e a’ sìneadh a-mach cho fada ’s gun robh rum ann son sianar Ghaidheal foghainteach ag obair gualainn ri gualainn, triùir air gach taobh. “Iorram Loch Obha a mhuinntir mo ghaoil, ’s gheibh sinn de dh’fhìoruisg’ na chuireas ceann air an leusaig tha siud.”
Chaidh an t-sianar an sàs air a’ chrann, ga chur mun cuairt cho luath ’s gun robh seachd cuinneagan làn uisg’ aca mun gann a chnagadh tu cnò. “Cuinneag am fear, ’illean,” ars am Bàrd a’ togail té dhiubh, “agus nuair a bhios sinn ann an toll-tòin’-an-donais tha siud, fuirghibh ri facal mus caith sibh e.”
Thàinig an t-seachdnar a-staigh dhan chidsin aon an déidh aoin gun deur a chall ’s sheas iad mu choinneamh nan lasraichean. “Dèan deas – taisbean – teine!”
Bha faclan na fàithne cho iomchaidh air Latha Nollaig ann an Dùn Éideann ’s a bha iad an uchd a’ bhlàir, ged a bha an nàmhaid ’s an t-arm le chéile eadar-dhealaichte. Spùt seachd steallaidhean á seachd cuinneagan còmhla. PSSSSSSSST, ars an nàmhaid, a’ brùchdadh ceò, ’s chaidh an t-olc dearg ’na uaine.
“A-mach á seo ’illean, dèanaibh rum do chàch!” Bha sianar eile a’ feitheamh le’n cuid chuinneagan. PSSSSST, agus chaidh an t-uaine ’na dhubh. Thog an ceò a-nis beag air bheag, agus siud air am beulaibh dàrna ciontach an latha, an gèadh ròsta bu mhotha ’s bu loisgt’ a chunnaic iad riamh.
Nuair a bha an tailbeard air fhuasgladh on tobar chuir am Bàrd air a ghualainn e ’s chuir e fhéin agus na fir an aghaidh ri bràighe na h-Àrd-Shràid. Bha ’n sneachda a-nis geal fo’n casan ach bha iadsan cho dubh ris an Àbharsair. “Gèadh ròsta,” ars am Bàrd, a’ brùnndail ris fhéin. “Sin a bhios na Pàpanaich ag ith’ air Là Nollaig.”
“Pàpanaich ann no ás,” arsa Pàra, “nach math a rinn an tailbeard.”
“Na h-abair tailbeard rithe, a dhuine. ’S i mo leannan fhìn, Màiri Eile, a fhuaras mar thiomnadh on deagh Bhànrigh Màiri. An leannan bu lugha dragh ’s bu mhotha feum a bh’ agam riamh.” Rinn e lachan gàire, thug e pòg dhan tailbeard, agus sheinn e:
“Sann a fhuair mis’ an toiseach,
Leis an fhortan a bh’ ann,
A’ bhean as dìriche pearsa
Théid a-mach sa chomannd,
’S a dh’ainneoin na h-aoise
Cha dèan i h-aogas a chall —
Cha chaolaich a casan
’S cha mhotha ghlasas a ceann!”
Ann an Taigh a’ Gheàrd b’iad am Bàrd mar sheàirdseant agus Pàra mar chorpalair a’ chiad dhithist a fhuair gu’n nighe fhéin. An uair sin rinn iad suidhe agus braidseal math teine a’ dol. “Tha sgeul agam mu ghèadh Nollaige,” ars am Bàrd, “a chuala mi thall ann an Srath Spé. Bha ministear aca, Maighstir Murchadh, a bha cho fad an aghaidh cumail na Nollaig ’s gun tuirt e bhon chùbaid, ‘Éiridh itean nan gèadh agaibh ’nur n-aghaidh air latha beannaichte a’ Bhreitheanais.’
“Bha cailleach san sgìre, Ealasaid nighean Seònaid, ’s bha gèadh aicese mu Nollaig. Spìon i e, chuir i teine a’ dol, chuir i air bior e, ’s bhog i ’na shùgh fhéin e gus na lìon am fàileadh an taigh. Sùil gun tug i a-mach ge-tà, có bh’ air an stairsneach ach Maighstir Murchadh!
“Bha i air a dalladh le eagal. Thog i am bior air an robh an gèadh, chaidh i null chun na leapa ’s shàth i a-staigh fo na plaidean e. Shuidh i a-rithist ’s thog i a cuigeal. Nochd Maighstir Murchadh san doras . . . Dé?”
“Duilich a Dhonnchaidh ach an cuala tu siud?”
Fad ás, bha clag a’ bualadh. An clag bu mhìlse guth bha ri chluinntinn an Dùn Éideann. Chuala iad roimhid e ’s bha e toirmisgte.
“Na diabhal Easbaigich,” ars am Bàrd. “Tha iad ris a-rithist. Nach d’thuirt sinn riutha mìle uair, mur dèan sibhse fuaim, cha dèan sinne dragh dhuibh. Ann am Bliadhna a’ Phrionnsa bha sinn a’ losgadh nan taighean-coinnimh ac’ ann an ainm Rìgh Deòrsa ’s chan eil an lagh air atharrachadh ged a dh’atharraich na timeannan. Ceart a Phàra, se thusa ’s mise na h-aon daoine an-seo a tha glan. Thugamaid a nochdadh na brataich. Màiri Eile ’s do ghunna-sa.”
Sìos an Àrd Shràid leotha, mosgaid agus tailbeard an àirde, gaoth a-tuath ’nan aghaidh ’s an sneachda ’na beul. Sìos Sràid nam Manach Dubh ’s a-staigh dhan eaglais Easbaigich. Ruith frionas tron choitheanal an uair a nochd iad san doras. Sheas iad gu sàmhach aig a’ chùl, mìothlachd Rìgh Deòrsa ’nan gnùis.
Agus dh’éist iad, an dòchas nach cluinneadh iad dad mu Rìgh thar Chuain. Ach b’e an Leasan a bh’ ann. “Rugadh dhuibh an- diugh slànaighear ann am Baile Dhàibhidh, as e Crìost an Tighearn’. Agus bidh seo ’na chomharradh dhuibh. Gheibh sibh an naoidhean paisgt’ ann am brat-speilidh ’na laighe ann am prasaich.” Agus air ball bha maille ris an aingeal cuideachd mhór de dh’armailtibh Nèimh, a’ moladh Dhé ’s ag ràdh: “Glòir do Dhia sna na h-àrdaibh, ’s air talamh sìth, deagh ghean do dhaoinibh.”
Air an t-slighe air ais bha an sneachda suas ri barriall am brògan, ach thuirt Pàra, “Chòrd siud rium.”
“Agus rium fhìn,” ars am Bàrd.
“Inns dhomh a-nist, a Dhonnchaidh, dé dh’éirich do dh’Ealasaid nighean Seònaid?”
“Shnot Maighstir Murchadh an t-àileadh, agus theann e ri searmonachadh mu phoitean feòla na h-Éipheit. Am meadhan an teagaisg, nach ann a bhrùchd lasraichean ás an leabaidh!”


text:
Air ais gu àm Mhanus nan Casan Rùisgte
1 An t-Iuchar 2014 Ùraichte aig Ùraichte aig
Tha sinn a' dol air ais greis an seo - chun a' bhliadhna 1093 - gu àm nuair a thug Rìgh na h-Alba cead do Rìgh nan Lochlannach gach sgìre dhan dùthaich a ghabhail os làimh, nam faigheadh e a bhìrlinn timicheall air.
Ach cha robh seo gu leòr do Mhanus nan Casan Rùisgte, mar a bh' ac' air - bha esan airson grèim fhaighinn air fearran torrach Chinn Tìre cuideachd. Mar sin, shlaod e bàta eadar Loch an Tairbeirt an Iar agus Loch an Tairbeirt an Ear.
Airson a' chiad turas on uair sin, chaidh an dearbh rud a dhèanamh air an deireadh sheachdain seo chaidh, mar a tha Seonaidh MacCoinnich ag aithris.


text:
Aois Criost, sé chéd fiche a trí.
Colman mac ua Barddani (.i. do Dal Barrdaine a chenel) abb Cluana Mic Nóis d'écc.
Iar m-beith trí bliadhna décc do Suibhne Meann h-i f-flaitheas Ereann do-cer la Congal c-Claon, mac Scandlain, i Traigh Bréna. Conadh dia oidhidh at-rubradh:
- Suibhne co sloghaibh dia soi
do tarraigh bronaigh Brenai
Ro marbhadh an gaeth go n-gail
la Congal Caech mac Scandail.
Aois Criost, sé chéd fiche a cethair.
An ced-bhliadhain do Domhnall, mac Aodha, mic Ainmirech, h-i righe n-Ereann.
S. Colman Stellan ó Tír Da Ghlas d'ég, 26 Maii.
S. M' Aodhocc, espucc Ferna, d'écc 31 Ianuari.
Ronan,
p.248mac Colmain, d'écc.
Cath Duin Ceithern ria n-Domhnall, mac Aodha, mic Ainmirech, for Conghal Caoch no Claon, mac Scandlain, dú in ro marbhadh Guaire Gaillseach mac Forannain, & aroile sochaidhe, & ro meabhaidh iarumh for Congal, dia n-ebradh:
- Cath Duin Ceithirn dia raibhe
cru ruadh dar suile glasa
Batar for sliocht Congail Cruim
colla muinremhra massa.
Cath Arda Corainn la Condaidh Cerr, tigherna Dail Riada, airm in ro marbhadh Fiachna, mac Démain, rí Uladh.
Aois Criost, sé chéd fiche a cúig.
An dara bliadhain do Domhnall.
Fionntain Maoldubh do écc.
Mo Bai mac ui Aldai.
Cath Lethairbhe etir Maol Fitrigh, toiseach Cenel Mic Earcca, & Ernaine mac Fiachrach, toiseach Cenel Feradhaigh, du in ro marbadh Maol Fitrigh mac Aodha Uairiodhnaigh.
Brandubh mac Mail Cobha, d'ég.
Aois Criost, sé chéd fiche a seacht.
An cethramhadh bliadhain do Domhnall.
Cath Atha Abla, dú in ro marbhadh Dicul mac Fergusa Tuli la Mumhain.
Inis Medcoit d'fothucchadh la h-epscop Aedhain.
p.250
Aois Criost, sé chéd fiche a h-ocht.
An cúicceadh bliadhain do Domhnall.
Cath Atha Goan, i n-Iarthar Liffe, ria f-Faolan, mac Colmain, & ria Conall, mac Suibhne, toisech Midhe, & ria b-Failge (no b-Failbhe) Flann, rí Mumhan, airm in ro marbhadh Criomhtann, mac Aodha, mic Seanaigh, rí Laighen, co sochaidhe oile imaille fris.
Mór Mumhan d'écc.
Aois Criost, sé céd triocha.
An sechtmhadh bliadhain do Domhnall.
Da mhac Aodha Slaine do mharbhadh la Conall, mac Suibhne, oc Loch Trethin, oc Fremhoinn, .i. Congal, toisech Bregh, senathair Ua c-Conaing, & Ailill Cruitire, senathair Shil n-Dluthaigh.
Cath Seghaisi, dú inar marbhadh Lochene, mac Nechtain Cendfoda, & Comasccach, mac Aongasa.
Cath Cuile Caolain re n-Diarmaid, mac Aodha Slaine, airm in ro marbhadh da mhac Aongusa, mic Colmáin Móir .i. Maol Umha & Colcca, & araill oile amaille friú, dia n-ebradh:
- Cath Cúile Caoláin caine
robo daonbaigh co n-dile
Meabhaidh ria n-Diarmait Deala
for fiora medha Midhe.
- h-i ruba Colgan Cendbháin
agus Maol Umha ind ollgráidh,
Dá mac Aongasa arm-glóir
mic cruth-glan calmóir Colmáin.
Segene, abb Iae Coluim Cille, do fothucchadh ecclaise Rechrainne.
Conall,
p.252mac Suibhne, toisech Midhe, & Maol Umha, mac Forannáin, do mharbhadh la Diarmaitt, mac Aodha Slaine.
Aois Criost, sé chéd triocha a h-aon.
An t-ochtmhadh bliadhain do Domhnall.
Ernaine, mac Fiachna, toisech Chenél Feradhaigh, do mharbhadh. As lais sidhe torchair Maol Fithrigh, mac Aodha Uairiodhnaigh, h-i c-cath Letherbhe.
Carthach, .i. Mo Chuda, mac Fiondaill do ionnarbadh a Rathain.
Aois Criost, sé chéd triocha a trí.
An dechmhadh bliadhain do Domhnall.
Failbhe Flann, rí Mumhan, d'écc.
Aois Criost, sé chéd triocha a cethair.
An t-aonmhadh bliadhain décc do Domhnall.
S. Eochaidh, abb Lis Móir, d'écc an 17 d'Aipril.
S. Fionntain, mac Telchain, d'écc an 21 d'October.
Cath Maighe Rath ria n-Domhnall, mac
p.254Aedha, & ria macaibh Aedha Slaine for Congal Claon mac Scandlain, rí Uladh, du i t-torchair Conghal, Ulaidh, & allmarraigh araon ris.
Cath Saeltire ria c-Conall c-Caol, mac Maoil Cobha, for Cenel n-Eoghain.
Aois Criost, sé chéd triocha a cúig.
An dara bliadhain décc do Domhnall.
Ailill, mac Aodha Róin, Congal, mac Dunchadha, d'écc.
Duinseach, ben Domhnaill, mic Aodha, rí Ereann, d'écc.


text:
Soft Crease ® sgòradh
Tha sinn an t-saoghail ceannard ann an rèidio tricead (RF) creasing. Ged a tha dòighean eile a dhèanamh soilleir plastaig bogsaichean le rag no cugallach sgòran agus oirean biorach, ar dìlseanach Soft Crease sgòradh an teicneòlas a 'cleachdadh lùth RF adhbharachadh a' cumail smachd air fhuadachadh stuth bhon sgòr lines. Tha seo ann an èideadh tuilleadh creases, le nas lugha pasgadh aghaidh, dèanamh cinnteach gu bheil Klearfold ®soilleir plastaig bogsaichean paisg mionaidiche, tha glan lines, agus a chumail suas aca bhrisg cumadh. Tha sinn air leth sònraichte an comas againn RF Crease APET agus RPET bogsa-ìre plastaic, a 'cruthachadh àrainneachd as fheàrr plastaig bogsaichean le sàr-neart is coileanadh feartan.
Tha ar dìlseanach EZ Crease ®sgòradh, nach eil a 'cleachdadh RF lùth, a chleachdadh gus a chruthachadh PP chorcain. Faodaidh e cuideachd a bhith iomchaidh airson peata ìrean a chleachdadh ann an neo-pasgaidh iarrtasan.


text:
Cha do chuir sian dragh orm chun an latha ud. Nuair a chaidh mo shaoghal a-mach á sealladh. Dh’fhaodainn fhalach le aon chorrag, na daoine, dòchas, àmhghar, cogadh, gaol, a’ dannsa air mo làmh.
Bha mi air trèanadh air a shon, bha mi air bliadhnaichean fada chur seachad a’ dèanamh deiseil. Bha mi cho fallain ’s a dh’fhaodadh duine a bhith. Bha m’ inntinn cuideachd làidir. Sin a’ cheist as motha a bh’ aig daoine. An robh mi ás mo chiall? Carson a dhèanadh tu e? A’ dol a-mach dhan dorchadas gun fhios nach tigeadh tu air ais. Ciamar a dh’fhaodadh tu fàgail a h-uile duine air do chùlaibh? Ach dh’fheumadh cuideigin a dhèanamh.
Bha fios agam nach tiginn air ais. Ach rinn mi e a dh’aindeoin sin. Bha fios agam gum biodh amannan dona ann. Gum biodh ceistean ann. Ach bha an rud cho mìorbhaileach nach b’ urrainn dhomh a sheachnach.
Agus thagh iad mise. Cha do thagh iad duine eile. Is mise an duine as fheàrr air a shon, a rèir a h-uile meatraig a bh’ aca. Is mise an Eubha.
Agus bha mi airson mo bheatha a dhèanamh glòrmhor. Bha mi airson gum biodh m’ ainm sgrìobhte san iarmailt còmhla ri na daoine eile air am bi cuimhne cho fad ’s gum bi mac an duine ann. Na daoine a chaidh tarsainn nan cuantan againn, na daoine a shiubhail. Brianainn Maraiche. Sin a bh’ aca air an t-soitheach agam.
Uaireannan bha mi duilich nach robh mi a’ creids’ ann an gin dhe na Diathan, oir an uair sin dh’fhaodainn na rudan a bha mi a’ faicinn a chur ann an nàdar co-theagsa. Ach bha e ro mhòr. Bha an saoghal ro mhòr. Agus tìm, sin an rud as dorra buileach, oir cha robh dòigh air greimeachadh air a mheud. Gum bithinn ann an tìm eadar-dhealaichte nuair a nochdainn, leis an t-siubhal a rinn mi. Gur e dust a bhiodh anns an t-saoghal agam. Ciamar a dh’fhaodadh sin a bhith? Bha dìreach agam ri m' àite a ghabhail ann an sruth eachdraidh agus gabhail pàirt.
Bha mi cinnteach asam fhèin. Bha fios agam gun robh e ceart. Gur e seo a bha an dàn dha mac an duine. Oir ás aonais an t-siubhail seo dhan dorchadas, ciamar a mhaireadh an Cinne Daonna?
Cha robh mi deiseil airson na ceistean a thigeadh thugam. Cha chreidinn cho duilich ’s a bha e na ceangalaichean sin a leigeil thàiris. Teaghlach agus gaol agus fiù ’s talamh. Dachaigh. Chaidh mi air ais far an do thogadh mi mun do dh’fhàg mi agus laigh mi airson an turais bho dheireadh air a’ ghainmheach 's choimhead mi adhar m’ òige. Bha a h-uile sian cho brèagha a’ mhionaid ud.
Airson diog dh’fhaighnich mi carson a dh’fheumadh an saoghal a bhith cho mì-sheasmhach. Carson a bha uiread feagail oirnn gun tigeadh sinn uile á bith. An tuigeadh sinn a-chaoidh bàs? Neo an e dìreach ùrachadh a th’ ann, prìs airson a bhith beò. Oir ás aonais, dè a’ chiall a bhiodh aig beatha.
Bha ciall aig mo bheatha le bhith a’ dèanamh seo. Bha e a’ toirt dòchas dha daoine. Dòchas nach e seo deireadh ar linn.
Nam biodh an cothrom agad saoghal ùr a thòiseachadh, an gabhadh tu e? Am biodh e eadar-dhealaichte ris an t-saoghal a th’ againn? Ciamar a dh’fhaodadh sin tighinn gu buil le nàdar mhic an duine mar a tha e? An robh e faoin smaoineachadh gun robh sinn os cionn nan uile? Os cionn nàdair, os cionn gach beathaich?
Anns an t-saoghal ùr seo, am biodh sgeulachdan againn air mar a thòisich an Cinne Daonna? Am biodh e air chall gun tàinig sinn chun an t-saoghail seo airson ùrachadh, airson cothrom a thoirt dhuinn? Am biodh e air chall mar a thàinig a’ chiad duine? An cruthaicheadh sinn leabhar eile a bheireadh dhuinn cumhachd thairis air uile, an talamh agus na beathaichean, na cuantan agus an t-adhar? Agus ciamar a chleachdadh sinn an cumhachd sin?
An dìochuimhnicheadh iad, agus an dèanadh iad sgeulachdan air mar a thàinig a’ chiad bhoireannach chun na planaid ghuirm?
Bha thìd agam cadal, ach bha feagal orm. Oir ’s e cadal tro choilltean tìm a bhiodh ann. Bhithinn reòite agus falamh fad linntean. Agus nuair a dhùisginn bhiodh an saoghal agam gu tur air falbh, tro sgàile tìm. Cha bhiodh ann ach dust – na cuimhneachain, na daoine. Sin an ìobairt a rinn mi airson nan daoine agam.
Nàdar beatha biothbhuan dhòmhs’. ’S e “ar màthair” a bh’ aca orm nuair a dh’fhàg mi. Ar dòchas. Ar reul-stiùiridh. Shealladh iad dhan chloinn aca mi anns na speuran, a’ gluasad gu slaodach, gealach bheag meatailt.
Cha robh mòran taghaidh againn. Bha sinn fortanach gun do lorg sinn an saoghal idir, le cho fada air falbh ’s a bha e. ’S e “An Talamh” a thug sinn air. ’S e sin a chumadh beò sinn.
Bha innealan agam gus cuideachadh nuair a ruiginn talamh. Inneal leis an t-ainm CrisprCas9 a chuireadh ceart galairean gintinneach, a chàradh DNA agus a leigeadh dhomh planndrais agus beathaichean atharrachadh. Bha DNA agam bho iomadach beathach, agus dòigh air an toirt beò. Bha inneal againn a chumadh sùil air an robh an aidhear freagarrach. Ach bha na rudan as cudromaiche na bu bhunaitiche. Na h-aon rudan tha fhios a bh’ aig na ciad dhaoine a shiubhail na cuantan anns an t-seann saoghal gus eileanan agus talamh a lorg, gus beatha ùr a chruthachadh dhaib’ fhèin.
Bha stòr de chnothan ’s de shìol agam, agus bha boireannaich an t-seann saoghail air a’ ghibht as motha a thoirt dhuinn – a dheidheadh le sìol-ginidh nam fear againn. An toiseach ’s e mi fhìn a ghiùlaineadh leanabh, ach chan ann leams’ a bhiodh e neo i gu gintinneach. Agus dh’fheuchainn ri uiread clann a bhith agam ’s a b’ urrainn dhomh, iad uile bho phàrantan diofraichte. Dh’fheumainn coimhead as an dèidh gus am biodh iad aost gu leòr clann a bhith aca fhèin. Agus ’s ann mar sin a chumadh sinn an Cinne Daonna a’ dol air an t-saoghal iomallach aonranach seo.
Chaidh mi dhan t-seòmar far am bithinn a’ cadal thar linntean agus choimhead mi air an t-saoghal agam. Cò dìreach a tha faighinn a’ chothruim seo saoghal ùr a chruthachadh? Agus thàinig e thugam gun robh a h-uile duine againn a’ faighinn a’ chothruim sin, nach e sinn fhìn a bha a’ cruthachadh an t-saoghail againn, a bha a’ taghadh, agus thug sin dòchas dhomh. Bha mi a’ fàgail an t-saoghail aost air mo chùlaibh – na cogaidhean a sgrios e, na daoine a mhill e, na cuantan a bha a-nis marbh, na speuran a bha a-nis ro thana ar dìon. Anns an t-seann leabhar againn bha àite ris an canar ifrinn. ’S mathaid gum faigheadh sinn air sin fhàgail air ar cùlaibh bho dheireadh thall.
Laigh mi anns an inneal agus beag air bheag dh’fhalbh am mothachadh agam gus an robh mi ann an stasis. Cha robh sian ann ach sàmhchair agus tìm a’ dol seachad. Agus dòchas, dòchas na cloinne a’ coimhead dhan adhar. Làn dòchas gus cothrom ùr a bhith againn saoghal ùr a thoirt gu bith, agus an saoghal sin air a thoirt gu bith ás na nithean as fheàrr anns an nàdar againn.
Agus gum biodh, bho dheireadh thall, sìth agus sonas do gach duine tha beò.
lTha dùil againn léirmheas air an nobhail as ùire aig Iain F MacLeòid, An Sgoil Dhubh, fhoillseachadh air 2 Faoilleach


text:
- TIOTAL
- Niall Mac a' Phearsain air Beinn na Caillich
- EXTERNAL ID
- HCD00305
- ÀITE
- Caol Àcain
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12031
- KEYWORDS
- Niall maca' Phearsain
càrn
bratach
Beinn na Caillich
An t-Eilean Sgitheanach
'S e The Cairn, Beinn-na-Caillich' an tiotal a th' air an dealbh seo. Tha coltas gur e Niall, mac an dealbhadair Donnchadh Mac a' Phearsain, a th' anns a' bhalach leis a' bhrataich, oir bha iad an còmhnaidh a' coiseachd còmhla mu Chaol Loch Aillse is anns An Eilean Sgitheanach. Tha barrachd air aon chnoc anns an sgìre air a bheil Beinn na Caillich, ach tha e coltach gur ann air an fhear os cionn Chaol Àcain san Eilean Sgitheanach, a tha 733m (2,396 troigh), a chaidh an dealbh seo a thogail. Rugadh is thogadh Niall anns A' Chaol. Bhàsaich e air a' 21mh dhen Chèitean 1944, aig 24 bliadhna a dh'aois, mar thoradh air leòntan a fhuair e aig 16mh Armlann Gunnachan an Airm ann an Kent
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- 'My Schools and Schoolmasters' (4)
- EXTERNAL ID
- AB_LL_HUGH_MILLER_04
- ÀITE
- Cromba
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Crombaidh
- DEIT
- 2008
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Hugh Miller
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 1340
- KEYWORDS
- claistinneach
cruthan-tìre litreachais
Tha a' chuibhreann chlaistinneach seo on leabhar fèin-eachdraidheil aig Ùisdean Mac a' Mhuilleir (Hugh Miller) 'My Schools and Schoolmasters', foillsichte an toiseach an 1854. Tha e air a leughadh an seo le Tormod Newton.
'It was a delightful evening - still, breathless, clear - as we swept slowly across the broad breast of Loch Maree; and the red light of the sinking sun fell on many a sweet wild recess, amid the labyrinth of islands purple with heath, and overhung by the birch and mountain-ash; or slanted along the broken glades of the ancient forest; or lighted up into a blush the pale stony faces of the tall pyramidal hills.'
Rugadh is thogadh Ùisdean Mac a' Mhuilleir (Hugh Miller) ann an Cromba. Aig aois 16 chaidh e na phreantas aig clachair, dreuchd a lean e fad 17 bliadhna às dèidh sin. Dh'fhàs an ùidh aige ann am fosailean agus bhiodh e a' rannsachadh chumaidhean-tìre an Eilein Duibh, a' leughadh gu farsainn, gus am b' e fear de na h-eòlaichean a b' ainmeile air saidheansan ùra eòlas-sheann-chnàimhean agus eòlas-chreagan. Sgrìobh e cuideachd artaigil an siud 's an seo don 'Inverness Courier'.
Thàinig Ùisdean a bhith gu dubh an sàs ann am poilitigs na h-eaglaise agus 's e am prìomh neach-naidheachd air Briseadh na h-Eaglaise, na fhear-deasachaidh air 'The Witness' o 1835 gu àm a bhàis. Mharbh e e fhèin le gunna na dhachaigh ann am Portobello ann an 1859 ann an suidheachadh neo-chinnteach, le cuid ag ràdh gu robh rudan ag obair air, coltach ri tinneas eanchainne, fìor sgìths, lionn-dubh agus 's dòcha neo-chomas a bhith a' freagairt a shaidheans ri a chreideamhan cràbhach.
Tha an taigh-còmhnaidh beag ann an Cromba far an d' rugadh e (Hugh Miller's Cottage), an-diugh fo chùram Urras Nàiseanta na h-Alba agus tha taigh-tasgaidh ann de a bheatha agus de obair.