text:
218: Abairt à beul-aithris Siorrachd Roiss
Litir sheachdaineach do luchd-ionnsachaidh le clàr-fuaime, tar-sgrìobhadh is mìneachadh. A weekly letter to Gaelic learners with audio, transcription and explanation.
Tha an litir ag obrachadh leis an fhaclair. Tagh an taba ‘teacsa Gàidhlig’ agus tagh facal sam bith san teacsa agus fosglaidh am faclair ann an taba ùr agus bidh mìneachadh den fhacal ann. The letter is integrated with the dictionary. Select the tab ‘Gaelic text’ and choose any word and the dictionary will open and you will see the English explanation of the Gaelic word.
Tha beagan fiosrachaidh agam an seo a dh’fhaodadh duine agaibh a dhèanamh beartach. Leis an fhìrinn innse, chan eil mi cinnteach co-dhiù bu chòir dhomh a thoirt seachad oir dh’fhaodainn a bhith beartach mi-fhìn! ’S e a th’ ann abairt à beul-aithris Siorrachd Rois, is tha e a’ dol mar seo: Fichead slat bho Leac a’ Bhealaich, tha seiche searraich làn òir. Canaidh mi sin a-rithist: Fichead slat bho Leac a’ Bhealaich, tha seiche searraich làn òir.
Uill, ’s dòcha nach eil an t-seiche ann tuilleadh, oir bidh a leithid a’ lobhadh tro thìde. Ach ma tha e fìor, bu chòir don òr a bhith ann fhathast.
Nise, mus ruith sibh airson ur mapaichean, chan eil mi a’ dol a dh’innse dhuibh gu mionaideach cà’ bheil Leac a’ Bhealaich. Oir chan eil fios agam air a sin gu mionaideach. Ach innsidh mi seo dhuibh: tha i faisg air Loch a’ Bhraoin ann am Frìth a’ Bhràigh Mhòir gu deas air Ulapul. Loch a’ Bhraoin – loch of the drizzle. Chunnaic mise air là teth grianach e. Ach, ma tha sibh eòlach air an sgìre ann an droch aimsir, tuigidh sibh, ’s dòcha, mar a fhuair e ainm.
’S e fear de na lochan faisg air làimh, a tha ri taobh an rathaid mhòir eadar Ulapul agus Inbhir Nis, Loch Droma. Gu tuath air an loch air taobh thall an rathaid bhuaithe tha Meall Leacachain. Agus aig bonn a’ mhill, tha Leathad Leacachain. Faisg air a seo o chionn fhada thachair rudeigin glè annasach, ma ghabhas stòiridh à beul-aithris na sgìre creidsinn. Chaidh an stòiridh seo a chruinneachadh bho fhear, Ruairidh MacMhathain, a bha uaireigin a’ fuireach làimh ri Loch a’ Bhraoin.
Air oidhche fhuar aig Leathad Leacachain, thachair duine air boireannach a bha a’ breith leanabh, agus i air an rathad eadar dà bhaile. Bha i ann an cunnart bàsachadh leis an fhuachd. Dè, ma-thà, a bha an duine a’ dol a dhèanamh airson am boireannach is a leanabh a shàbhaladh? Uill, rinn e rud annasach, a rèir na sgeòil. Cha robh anns an nàbaidheachd ach aon rud far an robh fasgadh is blàths – each. Chan urrainn dhomh ràdh co-dhiù ’s ann leis an duine fhèin a bha an t-each gus nach ann.
Ach mharbh e an t-each, agus thug e a’ ghreallach às. A bheil sibh eòlach air an fhacal sin – greallach? Tha e air a dhol a-steach don Bheurla, an dà chuid mar ainmear agus gnìomhair. Canaidh daoine “I gralloched a deer”, a’ ciallachadh gun tug e am mionach, no a’ ghreallach, às an fhiadh.
Co-dhiù, bha closach an eich blàth, agus chuir an duine am boireannach agus a leanabh na broinn airson an cumail sàbhailte. Agus mhair iad beò air sàilleamh na rinn e dhaibh.
Chaidh na bliadhnaichean seachad, agus bha an Rosach a bha seo ann an Dùn Eideann. Bha e a’ dol seachad air taighean nuair a chuala e boireannach aig uinneag gu h-àrd, agus i a’ bruidhinn ri t’ eile. “Tha i fuar,” thuirt an dàrna tè. “Tha,” fhreagair an t’ eile, “ach chan eil i cho fuar ri Leathad Leacachain.”
Dh’aithnich an duine an t-ainm agus ghlaodhaich e suas, a’ faighneachd dhen bhoireannach gu dè am fios a bh’ aice air Leathad Leacachain. “Uill,” ars’ ise, “rugadh mi ann.” Bha fios aig an duine gu robh e a’ bruidhinn ris an leanabh a shabhail e air an oidhche fhuair a bha sin, agus i a-nise na boireannach. Bha iad gu math toilichte eòlas a chur air a chèile mu dheireadh thall.
Faclan na Litreach: dh’fhaodainn: I could be; fichead slat: 20 yards; gu mionaideach: precisely, in detail; Frìth a’ Bhràigh Mhòir:the Braemore Forest (a “deer forest” is frìth – it does not have trees); annasach: unusual; closach: carcass; mionach: intestines, guts; na broinn: inside it (fem); Rosach: Ross-shire man; mu dheireadh thall: at long last.
Abairtean na Litreach: a dh’fhaodadh duine agaibh a dhèanamh beartach: which could make one of you rich; co-dhiù bu chòir dhomh a thoirt seachad:whether I should give it out (the information); seiche searraich làn òir: a foal’s skin full of gold; bidh X a’ lobhadh tro thìde:X will rot eventually; air taobh thall an rathaid bhuaithe: on the other side of the road from it; aig bonn a’ mhill:at the base of the meall (hill); ma ghabhas stòiridh à beul-aithris na sgìre creidsinn: if a story from the area’s oral tradition can be believed; chaidh an stòiridh a chruinneachadh: the story was collected; bha i ann an cunnart bàsachadh: she was in danger of dying; a rèir na sgeòil: according to the story; far an robh fasgadh is blàths:where there was shelter and warmth; thug e a’ ghreallach às: he gralloched it (took the intestines out); air sàilleamh na rinn e dhaibh: because of what he did for them; dh’aithnich an duine an t-ainm: the man recognised the name;rugadh mi ann: I was born there; agus i a-nise na boireannach: who was now a woman; eòlas a chur air a chèile: to get to know each other.
Puing-ghràmair na Litreach: co-dhiù ’s ann leis an duine fhèin a bha an t-each gus nach ann: whether or not the horse belonged to the man himself. The construction of co-dhiù … gus nach is a very useful one and I want to make two observations about it. Firstly, it is the affirmative form of the verb which is used first, not the interrogative eg co-dhiù bha e deiseil gus nach robh (whether he was ready or not). We use bha here and we don’t say co-dhiù an robh e deiseil… Secondly, the verbal form coming after gus nach reflects the first verbal form. If it is co-dhiù bha… then we will say gus nach robh. If it is co-dhiù ’s ann…, we will say gus nach ann; if it is co-dhiù bhiodh e … we will say gus nach bitheadh (using the emphatic form of biodh) etc. Here are some other examples so you can see how the second verb follows the first: co-dhiù bidh e ann gus nach bi (whether he will there or not); co-dhiù nì i an obair gus nach dèan (whether she does the work or not); co-dhiù ’s e àm freagarrach a bh’ ann gus nach e (whether or not it was a suitable time).
Gnàthas-cainnt na Litreach: thachair duine air boireannach a bha a’ breith leanabh: a man happened upon a woman who was giving birth to a child. Thachair X air Y: X happened upon, met by chance with, Y.
Download the text of this week's letter as a PDF:Thoir a-nuas Litir mar PDF:
PDF documents are especially suited for printing out. Most computers can open PDF files, but if you have problems viewing them you may need to install reader software such as Tha faidhleachan PDF gu sònraichte math airson clò-bhualadh. Tha e furasta gu leòr do chuid de choimpiutairean faidhleachan PDF fhosgladh, ach ma tha trioblaid agad ‘s dòcha gum biodh e feumail bathar-bog mar Adobe Acrobat Reader. fhaighinn.
Podcast
BBC offers this litir as a podcast: Visit the programme page for more info and to download or subscribe. Tha am BBC a’ tabhainn seo mar podcast. Tadhail air an duilleag-phrògraim airson barrachd fiosrachaidh no airson podcast fhaighinn


c: text/html

text: tha SMD LED aig an solas LED seo le toradh de 5,500 lumens. Tha dath dath 4700K aig LED geal geal agus a ’sgaoileadh ceàrn farsaing bho 180 °. Tha an tàmh-solais cumhachdach cumhachdach seo le LED a ’cleachdadh dìreach 50 vata de chumhachd - gu math nas lugha na na 128 wat a bhiodh air a thoirt a-steach le tàmh-meatailt hail-staide (MH). Agus le dùil-beatha de 50,000 uair a-thìde 5 tursan cho fad's a tha tàmh-fhlùraichean no MH a ’faighinn a-steach - bidh an solas LED a’ lùghdachadh obair-càraidh chosgail, cìsean faighinn a-mach agus feum air stuthan ùra. Tha dìth dìon-dìon, alùmanum dìon-aimsire agus lionsa polycarbonate briste na dhotair gu math teann a bharrachd air uisge agus a ’toirt buaidh air cleachdadh ann an àrainneachd chruaidh.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
168: An t-Alltan Dubh
Litir sheachdaineach do luchd-ionnsachaidh le clàr-fuaime, tar-sgrìobhadh is mìneachadh. A weekly letter to Gaelic learners with audio, transcription and explanation.
Tha an litir ag obrachadh leis an fhaclair. Tagh an taba ‘teacsa Gàidhlig’ agus tagh facal sam bith san teacsa agus fosglaidh am faclair ann an taba ùr agus bidh mìneachadh den fhacal ann. The letter is integrated with the dictionary. Select the tab ‘Gaelic text’ and choose any word and the dictionary will open and you will see the English explanation of the Gaelic word.
’S dòcha gum bi sibh eòlach air an òran, an t-Alltan Dubh – Tha ligh’ an-diugh san Alltan Dubh, chan urrainn mi dhol thairis air… Uill, chan eil fhios a’m mun Alltan Dubh, ach cuiridh mi geall gu bheil an t-Allt Muirneach a’ ruith gu làidir an-dràsta, oir tha uisge trom ann. Tha mi cinnteach gu bheil an t-Allt Muirneach fhathast ann am bith, ged nach fhaca mi a-riamh e. Agus cuiridh mi geall gu bheil glè bheag de mhuinntir Inbhir Nis, far a bheil e, air càil a chluinntinn mu dheidhinn.
Ach tha e ann, a’ sruthadh an là an-diugh fon talamh ann am pìoban tro àiteachan le ainmean math Gàidhlig orra – Cùil na Càbaig is Sloc Dhonnchaidh. Tha e a’ dol fo Rathad Allt a’ Mhuilinn don mhuir ann an Linne Mhoireibh. Agus ’s e an ceangal a th’ aig an allt seo ris a’ mhuir a tha a’ toirt orm smaoineachadh gur e The Marram Grass Burn a tha an t-ainm – an t-Allt Muirneach – a’ ciallachadh.
’S e muran a’ Ghàidhlig air marram grass. Tha e a’ coimhead coltach gu bheil an t-ainm co-cheangailte ri muir, oir ’s ann air tràigh ghainmhich agus aig oir machair mar as trice a chithear an lus seo. ’S e an t-ainm saidheansail air Ammophila, a tha a’ tighinn bho dhà fhacal Greugach a tha a’ ciallachadh gu bheil e toigheach air gainmheach. Ged nach eil gin ann an-diugh ann an Inbhir Nis, chanainn gum biodh e gu math coltach gu robh muran an ìre mhath pailt uaireigin air na cladaichean timcheall a’ bhaile.
Mura h-eil sibh eòlach air a’ mhuran, mholainn dhuibh cuairt a ghabhail anns na h-eileanan machaireach air taobh siar na h-Alba. Agus cha b’ urrainn na b’ fheàrr na Uibhist a Deas oir ’s e Tìr a’ Mhurain a chanas bàird ris an eilean sin, dìreach mar a chanas iad Eilean a’ Chèo ris an Eilean Sgitheanach no Eilean an Fhraoich ri Leòdhas.
’S e lus àraidh a th’ anns a’ mhuran. Leis gu bheil e a’ fàs air gainmheach, feumaidh e a bhith comasach dèiligeadh ri tiormachd. Ma choimheadas sibh air na duilleagan air là blàth tioram, chì sibh gu bheil iad air an roiligeadh gu teann. Tha sin a’ cumail nam pòraichean, na stomata, trom biodh deatach-uisge a’ falbh, dùinte.
Anns an t-seann aimsir, bhiodh muinntir na Gaidhealtachd a’ cur a’ mhurain gu feum de chaochladh sheòrsachan. Bhiodh iad a’ fighe nan duilleagan airson pocannan a dhèanamh, a chumadh rudan mar min-eòrna is min-choirce. Dhèanadh iad sguaban leotha agus sgìopan airson seilleanan-meala, agus tughadh airson mullaichean taighean.
Anns an leabhar aige, Gruth is Uachdar, no Crowdie and Cream, oir ’s e leabhar Beurla a bh’ ann, tha Fionnladh Dòmhnallach, Finlay J, mar a chanadh iad ris, a’ dèanamh tuairisgeul de mhealtrach agus mar a chaidh a chleachdadh na là le muinntir taobh siar na Hearadh. ’S e mealtrach na freumaichean aig a’ mhuran.
Bhiodh aig Fionnladh òg ri falbh a-mach gach Disathairne airson poca de mhealtrach a chruinneachadh do mhàthair. Sin agus làn pheile de ghainmheach. Goirid mus deigheadh màthair Fhionnlaidh innte oidhche Shathairne, bhiodh i a’ sguabadh làr fiodha an taighe le siabann, ga shuathachadh leis a’ mhealtrach. Agus mus biodh an t-ùrlar tioram, sgaoileadh i gainmheach air. An uairsin, bhiodh i a’ sguabadh a’ ghainmhich air falbh, a’ fàgail ùrlar cho glan ris an òr, deiseil airson na Sàbaid. Tha Fionnladh ag innse dhuinn nach robh cead aig duine sam bith falbh a-mach don taigh bheag as dèidh gun deach a’ ghainmheach a chur air an ùrlar!
Faclan na Litreach: an t-Alltan Dubh: the little black burn; lighe: flood; Cùil na Càbaig: Culcabock (lit. nook of the cheese); Sloc Dhonnchaidh: Duncan’s Hollow; Rathad Allt a’ Mhuilinn: Millburn Road; Linne Mhoireibh: Moray Firth; saidheansail: scientific; na h-eileanan machaireach: the low-lying islands (on which there is a lot of machair); Uibhist a Deas: South Uist; caochladh: various; min-eòrna: barley meal; min-choirce: oatmeal.
Abairtean na Litreach: chan urrainn mi (or dhomh) dhol thairis air: I can’t go over it; cuiridh mi geall: I bet; oir tha uisge trom ann: because it’s raining heavily; ged nach fhaca mi a-riamh e: though I never saw it; tha e a’ sruthadh an là an-diugh fon talamh ann am pìoba: it runs today under the ground in pipes; a tha a’ toirt orm smaoineachadh: that makes me think; ’s ann air tràigh ghainmhich agus aig oir machair mar as trice a chithear X: it’s on a sandy beach and at the end of machair that X is usually seen; gu bheil e toigheach air gainmheach: that it loves sand; gum biodh e coltach gu robh muran an ìre mhath pailt:that it would be likely that marram grass was pretty plentiful; feumaidh e a bhith comasach dèiligeadh ri tiormachd: it must be capable of coping with drought; gu bheil iad air an roiligeadh gu teann: that they are tightly rolled; trom biodh deatach-uisge a’ falbh: through which water vapour would escape; bhiodh iad a’ fighe nan duilleagan:they would knit the leaves (together); dhèanadh iad sguaban leotha agus sgìopan airson seilleanan-meala: they would make brushes with them and hives (skeeps) for honey bees; mar a chaidh a chleachdadh na là: as it was used in his day; ’s e mealtrach na freumhaichean aig a’ mhuran: mealtrach is the roots of the marram grass; sin agus làn pheile de ghainmheach:that and a bucketful of sand; mus biodh an t-ùrlar tioram, sgaoileadh i gainmheach air: before the floor was (would be) dry, she would spread sand on it.
Puing-ghràmair na Litreach: cho glan ris an òr: lit. as clean as the gold. Gaelic has a wide range of similes which do not necessarily correspond to those in English. Why not keep a small notebook handy and write them down when you hear them? Of course, if you remember that the formula is: cho X ri Y, you can make them up yourself! But it is better if you are familiar with many of those which are traditional and meaningful to the Gaelic community. Here are some examples for your notebook!: cho reamhar ri ròn (as fat as a seal); cho sean ris a’ chrotal (as old as the lichen); cho dubh ris an t-suith (as black as the soot); cho geal ri canach an t-slèibhe (as white as the bog cotton); cho marbh ri sgadan (as dead as a herring); cho sona ris an Rìgh (as happy as the King); cho fuar ris a’ phuinnsean (as cold as the poison); cho coltach ri chèile ri dà sgadan (as alike each other as two herring). And, finally, here’s one with a slightly more complicated formula: cho làn dheth fhèin ’s a tha an t-ugh de bhiadh (as full of himself as is the egg of food).
Gnàthas-cainnt na Litreach: Goirid mus deigheadh màthair Fhionnlaidh innte: shortly before Finlay’s mother would go to bed (lit. in her). Tha mi a’ dol innte (I am going to bed). The Gaelic word for bed, leabaidh, is feminine which explains the use of innte here.
Download the text of this week's letter as a PDF:Thoir a-nuas Litir mar PDF:
PDF documents are especially suited for printing out. Most computers can open PDF files, but if you have problems viewing them you may need to install reader software such as Tha faidhleachan PDF gu sònraichte math airson clò-bhualadh. Tha e furasta gu leòr do chuid de choimpiutairean faidhleachan PDF fhosgladh, ach ma tha trioblaid agad ‘s dòcha gum biodh e feumail bathar-bog mar Adobe Acrobat Reader. fhaighinn.
Podcast
BBC offers this litir as a podcast: Visit the programme page for more info and to download or subscribe. Tha am BBC a’ tabhainn seo mar podcast. Tadhail air an duilleag-phrògraim airson barrachd fiosrachaidh no airson podcast fhaighinn


text:
RU04 - Arctic Convoys I
Stitchers (Edinburgh): Leona J Thomas, Steve Shillito, Iris Mathers, Susan Lonie, Joanne Lonie.
In World War Two Loch Ewe in Wester
Ross provided a sheltered anchorage for Arctic convoys to assemble before sailing
to Murmansk and Arkhangelsk in Russia. British, American, Russian and
Panamanian ships left in convoy PQ18 in September 1942. One board the anti-Aircraft
cruiser HMS Ulster Queen was diesel-greaser
Leonard H Thomas, whose poems, sketches, and diaries reveal details of that
perilous voyage. Thirteen merchant ships were lost but twenty-eight arrived in
Arkhangelsk to supply the Russians. They then returned to Loch Ewe on 30
November 1942. The men of the convoys were awarded the Ushakov medal by the
Russians but only received recognition from the British government in 2013 with
the issue of the Arctic Star medal.
RU04 Comhailteachdan an Artaig – PQ18 & HMS Ulster Queen
Anns an Dàrna Cogadh Mòr, bha Loch Iùbh ann an Taobh Siar Rois a’ solarachadh acarsaid fhasgach do longan-cogaidh an Artaig airson tighinn còmhla mus seòladh iad gu Murmansk agus Arkhangelsk san Ruis. Dh’fhàg soithichean Breatannach, Aimeireaganch, Ruiseanach agus Panamàinian ann an comhailteachd PQ18 san tSultain 1942. Air bòrd a’ chòrsair HMS Ulster Queen, bha an crèisear dìosail Leonard H Thomas, agus tha na dàin, sgeidsichean agus leabhraichean-latha aige a’ taisbeanadh mionfhiosrachadh mun bhòidse gàbhaidh sin. Chaidh trì deug soithichean marsanta a chall ach ràinig fichead ’s a h-ochd ann an Arkhangelsk le solar do na Ruiseanaich. Thill iad an uair sin gu Loch Iùbh air 30 Samhain 1942. Chaidh bonn Ushakov a bhuileachadh air na fir anns na comhailteachdan leis na Ruiseanaich ach cha d’ fhuair iad aithne bho riaghaltas Bhreatainn gu 2013, nuair a thugadh Bonn Rionnag an Artaig dhaibh.


text:
Là Fhéill Sheathain
by Bun is Bàrr (4/24/18)
joined 1/1/70. Far loighne
0 replies
Air a h-aithris le Annag ni’n Iain Alasdair `ic Aonghais Ailein, Rubh' an t-Seallaidh, Siorramachd Inbhir Nis. Air a clàradh le 's air a tar-sgrìobhadh le Coinneach mac Raghnaill.
Coinneach: Saint Swithin?
Annag: Saint Swithin. ‘S e Naomh a bh’ ann.
C: Ok.
A: Chan eil fhios a’m dé naidheachd a bh’ann. Cha do dh’fhoighneach mi riamh ach, chuala mi siod bho chionn fhada. Bhiodh iad fo chùram dar a bhiodh àm an fheoir ann.
C: Ok.
A: Nan deanadh i ‘n t-uisge air a chóigeamh là deug do July. Uill, cinnteach ri Dia, cha robh sian do feur ann tuillidh. Cha chuireadh ‘ad feur a-staigh an uair ud bog, a chionn rachadh e na theine! Ach tha iad an-dràst’, tha iad ga dheanadh suas, tha e bog fliuch. [
C: So, ma bha an t-uisge ann air am 15th?
A: Air a chòigeamh latha deug do July, bhiodh an t-uisge ann fad dà fhichead là. Agus bha siod cho fireannach ri Dia. Bhiodh là air choireigin, theagamh gum biodh fras ann, na trì no ceithir fhrasan, ach uaireigin feadh a’ là, bha thu dol a dh’fhaighinn beagan do dh’uisge. Agus gheobhadh tu sin, ‘spùdadh gun stad!
C: A bheil sin ceart? Saint Swithin.
A: Saint Swithin. Ach o bha siod ‘s an naidheachd bho chionn fhad’ an t-saoghail. O bha na tuathanaich uile dìreach a’ cumail sùil air a’ chóigeamh là deug – chan eil fhios a’m dé mu dheidhinn na tuathanaich nach robh nan Caitligich. Ach, na Caitligich, bha iad – o! – cho cinnteach ‘s a bhiodh an t-uisge ann air a’ chóigeamh là deug do July, cha robh an t-side ` dol a bhith ro thioram fad an t-samhradh.
© Bun is Bàrr, Iomairtean na Gàidhlig
Tar-sgrìobhadh: Coinneach mac Raghnaill
Please login or register if you'd like to respond.


text:
126 hills found. Jump to: A B C D E G M N P R S T
A
A'Creachan, Aird Torrisdale, Am Breac-leathad, An Garbh-chnoc, An Innis, An t-Sron, Ard Beag, Ard Farr, Ard Mor
B
Beinn Bheag, Beinn Bhreac, Beinn Ceannabeinne, Beinn Chuldail, Beinn nam Bo, Beinn nam Bo East Top, Beinn Rifa-gil, Beinn Stumanadh, Ben Arnaboll, Ben Blandy, Ben Blandy North Top, Ben Heilam, Ben Hiel, Ben Hope, Ben Hope East Top, Ben Hutig, Ben Loyal - An Caisteal, Ben Meadie, Ben Tongue, Bruach Apigill
C
Carn a'Mhadaidh, Carn an Tionail, Carn Fada, Carn Lamigo, Carn Loch Sian, Carn na h-Uamhaig, Cathair Dubh, Ceann Garbh, Cleit an t-Seabhaig, Cnoc a'Bhothain, Cnoc a'Chuilbh, Cnoc a'Mhoid, Cnoc a'Phuillachair, Cnoc Achnabourin, Cnoc an Daimh Mor, Cnoc an Drobhair, Cnoc an Fhreiceadain, Cnoc Bad na Gallaig, Cnoc Carnachadh, Cnoc Coill' Ardachaidh, Cnoc Craggie, Cnoc Dubhaidh, Cnoc Eilean nan Gall, Cnoc Eilig, Cnoc Farr, Cnoc Fiscary, Cnoc Loch Bracsaid, Cnoc Lon nan Eildean, Cnoc Malmsgaig, Cnoc Maol Malpelly, Cnoc Meala, Cnoc Mor, Cnoc na Caillich, Cnoc na Moine, Cnoc na Moine, Cnoc nan Cuilean, Cnoc nan Uan, Cnoc Staing, Cnoc Swordly, Cnoc Uamh Fhreasgil, Creag an Achaidh Mhoir, Creag Dhubh, Creag Meadie, Creag Meadie East Top, Creag na Luibe Baine, Creag nan Ealachan, Creag Riabhach, Creag Riabhach Mhor
D
Druim Meleag, Druim Mhanais, Druim na Teanga
E
Eilean Iosal, Eilean Pollsain
G
Garbh Chnoc, Garbh-chnoc nan Ealachan, Glas-eilean
M
Meadie Ridge, Meall a'Bhreac-leathaid, Meall an Spothaidh, Meall Bad a'Mhartuin, Meall Bad a'Mhuidhe, Meall Bad na Cuaiche, Meall Bad na Cuaiche NW Top, Meall Claisein, Meall Coire nan Each, Meall Eudainn, Meall Leathad na Craoibhe, Meall Mor, Meall nan Clach Ruadha, Meall nan Clach Ruadha North Top, Meall Thailm, Meallan Liath, Meallan Liath NE Top
P
Pole Hill East Top, Pole Hill
R
Rabbit Island North, Rabbit Island South
S
Sail Romascaig, Sgeir an Oir, Sgeir Dhubh, Sgor a' Chleirich, Sgor Chaonasaid, Sgor Fhionnaich, Sithean Mor, Sithean na Cuaiche, Sithean nan Gearrsaich, Sron Achcheargary, Stac a' Bhagh, Stac Geodh' Mhanaich, Stac Geodha a'Bhathaich, Stac Mor, Stacan Bana North, Stacan Bana South, Stacan Bana West


text:
Allmhurach
Fàilte chridheil romhaibh dhan duilleig agam!
Dè ur Cor? Cor math, tha m' an dòchas. Dè mum dheidhinn? Bheul, tha mi air a bhith an sàs mar dheasaiche air Uicipeid bho 2009. Tha uidh mhòr orm air cànain, cultar, gu seachd àraidh a h-uile càil co-cheangailte ris An Spàinn agus Aimearaga a Deas. Thoisich mi ri duilleagan a leasachadh taobh Chuspairean mu dheidhinn Choloimbia, far a chuir mi seachad tòrr ùine nam oileanach. A bharrachd air sin, bha mi mo fhear-teagaisg is m' eadar-theangair thall san Spàinn fad còig bhliadhna.
TeachdaireachdanDeasaich
Nach math a rinn thu leis an artagal air Medellin. Tha e fìor mhath. Cum ort! --Each-uisge 11:59, 13 an t-Sultain 2009 (UTC)
Tha thu a' deanamh obair fior mhath. Air taobh saighdear co-dhiu, bu choir dhomh innse riut gum robh an t-ainm a' comharrachadh fear a rinn saigheadan. Chaidh an t-ainm air fir an fheachd nas anamoch- is docha mu a am (17mh linn)nuair a sguirr sealgairean dheth cleachadh saigheadan airson peillearan. Bha an seann ciall a' nochdadh an seann sgeulachdan a chaidh air cruinneachadh air a' Ghaidhealtachd cho anamoch ri na 1950an. Le gach deagh durachd.


text:
Nach eil an sanasachd gu h-àrd garbh coltach, ann an guth agus ann an teachdaireachd, ris an t-sanasachd a chuinnear air Blade Runner: “A new life awaits you in the off-world colonies — the chance to begin again in a golden land of opportunity and adventure!” Tha e fior a rèir coltais: thathar a’ dol a thòiseachadh air tochladh ann am fànas cho tràth ri 2014. ’S e Deep Space Industries an t-ainm fuar feagalach air ar maighstirean corporrach ùra. Calpachas anns na speuran — cha dèan mi gàireachas ris, ach mar a tha an saoghal nua-librealach againn shìos an seo air an Talamh an-dràsta, bha an latha seo do-sheachanta.
Via The Guardian.


text:
Mar dèidhinn
Tha ar fuasglaidhean teicnigeach tabhann teagamh buannachdan
Taing don lìonra de chom-pàirtichean, tha sinn comasach air barantas a thoirt as fheàrr luchd-solarachaidh ionadail uidheamachd cumail suas agus taic theicnigeach do ar luchd-cleachdaidh.
FOD Innleadaireachd Dealain chaidh a lorg ann an 2013, Supplies uachdair leigheas uidheam fa leth bho chathadh chochall uidheam a lìonadh chochall riochdachaidh lines, air turnkey stèidh, a thàillearachd gus feuman luchd-cleachdaidh. Tha sinn air a dhèanamh ceudan de phròiseactan ann an Sìona, na Stàitean Aonaichte, Brazil, Argentina, India, Pakistan agus Thailand.
Prìomh Products
Aon-Step Fèin-ghluasadach uachdar leigheas chochall uidheam Dèanadair
Sinn a 'toirt fuasglaidhean innleachdach airson adhartas seasmhach. Tha ar sgioba proifeiseanta a tha ag obair gus meudachadh cinneasachd agus èifeachdas cosgais air a 'mhargaid


text:
Taic-airgid
Mar oileanach bidh agad ri fiosrachadh fhaighinn ro làimh air dè chosgas an cùrsa agus dè an taic airgid a bhios ann dhut. Tha a' Cholaiste ro dheònach fiosrachadh is comhairle a thoirt dhut mu thaic le ionmhas agus faodaidh tu fios a chur don Oifis Chlàraidh air 00(+44)1471 888 304 no tro phost-d uair sam bith.
Fo-cheum
Bu chòir do dh'oileanaich à Alba a tha a' tighinn gu Sabhal Mòr Ostaig tagradh airson taic-airgid a chur gu SAAS - Students Awards Agency for Scotland. Bu chòir do dh'oileanaich à dùthchannan eile san Roinn Eòrpa no taobh a-muigh na Roinn Eòrpa bruidhinn ris na h-ùghdarrasan foghlaim ionadail aca fhèin airson taic-airgid. A rèir an t-suidheachaidh, dh'fhaodadh oileanaich bhon Aonadh Eòrpach agus dùthchannan eile a bhith airidh air taic ionmhais bhon SAAS agus bu chòir dhaibh sùil a thoirt air slatan tomhais na buidhne airson oileanach à thall thairis.
Bidh a' mhòr-chuid de dh'oileanaich air cùrsaichean fo-cheum làn-thìde a' faotainn taic tro Iasad Oileanaich. Gheibh thu tuilleadh fiosrachaidh mu riaghailtean agus mar a gheibh thu iasad oileanaich bhon làraich-lìn aig SAAS.
Tha Sabhal Mòr Ostaig air a chlàradh ann an cuid a stàitean ann an Canada agus dh'fhaodadh gum faigh oileanaich bho na stàitean sin iasadan bho na riaghaltasan aca. Cuir fios don Oifis Chlàraidh aig a' Cholaiste airson an tuilleadh fiosrachaidh.
Mura faigh thu taic-airgid bho SAAS, ùghdarrasan foghlaim ionadail no bho bhuidheann sam bith eile, faodaidh oileanaich tagradh a dhèanamh ri maoin duais sgoilearachd na Colaiste, an urra ri daingneachadh bhon Cholaiste, ach chan eil ach glè bheag de dh'airgead ann airson duaisean sgoilearachd. Faodaidh oileanach cur a dh'iarraidh air duais sgoilearachd cho luath 's a gheibh iad àite gun chùmhnant aig Sabhal Mòr Ostaig.
Tha Sgeama nam Bursaraidhean Gàidhlig cuideachd ga ruith le OGE le taic bho Chomhairle na Gàidhealtachd, Comhairle nan Eilean Siar agus Comhairle Earra-Ghàidheal agus Bhòid. Tha bursaraidhean air an toirt do dh'oileanaich a tha gu bhith no air tòiseachadh air a' chiad bhliadhna de chùrsaichean ceuma tro mheadhan na Gàidhlig. Gheibh thu tuilleadh fios an seo.
Gheibh thu tuilleadh fiosrachaidh mu SAAS agus taic eile do dh'oileanaich le ciorram agus maoin a' chùraim chloinne an seo.
Foghlam Air Astar is Cùrsaichean Goirid
ILA Scotland
’S e seo sgeama £200 Cunntas Ionnsachaidh Pearsanta (ILA) aig Riaghaltas na h-Alba. Bu chòir do dh'oileanaich fios a chur gu ILA Alba aig 0800 917 8000 no www.myworldofwork.co.uk airson an tuilleadh fiosrachaidh agus airson faighinn a-mach am faighear taic. Dh'fheumadh iarrtas airgid aontachadh le ILA agus a’ Cholaiste ro thoiseach Cùrsa.
PFG (Part-time Fee Grant)
Gheibh cuid a dh'oileanaich an Alba taic airgid tro sgeama 'part-time fee grant' (PFG) aig SAAS (Students Award Agency for Scotland) ma ni iad modalan luach 30 puingean creideis no barrachd sa bhliadhna, aig ìre Oilthigh. Tha barrachd fios aig www.saas.gov.uk
Clì Gàidhlig
Tha Clì Gàidhlig a' tabhann taic airgid do luchd-ionnsachaidh ùr airson an cuideachadh gus Gàidhlig ionnsachadh, gu sònraichte airson cùram-cloinne, siubhal, àite-fuirich agus chosgaisean a bharrachd a thig air oileanaich air sgàth ciorram. Gheibh thu tuilleadh fiosrachaidh agus foirm iarrtais an seo.
Bidh Bòrd na Gàidhlig, Comunn na Gàidhlig agus Urras MhicCaig a' toirt taic do dh'oileanaich aig a bheil ùidh ann an teagasg.
For-cheum
Faodaidh tagraichean airson an MSc ann an Cultar Dùthchasach agus Eachdraidh na Gàidhealtachd iarrtas a chuir a-steach gu Sabhal Mòr Ostaig airson Sgoilearachd. Airson barrachd fiosrachaidh mu seo, cuiribh fios don Oifis Clàraidh aig iarrtas@smo.uhi.ac.uk


text:
Tha an t-alt seo le Màrtainn Mac a’ Bhàillidh a’ toirt freagairt neo-dhìreach air cuid de na smuaintean a nochd ann an “Bi beò ann an Gàidhlig: bith-beò goirt?” le Criostóir Piondargás a chaidh fhoillseachadh air an làraich seo o chionn seachdain.
Seo òran a rinneadh le Liam Alastair Crouse, a fhuair duais nan sgrìobhadairean ùra airson na bàrdachd ann an 2019. Tha e a’ tarraing air na diofar fhuaimean a chluinnear ann an Uibhist a Deas, eadar ròmhanaich an t-srùlaidh anns an iar agus langanaich nan damh anns an ear. Bha e fhèin uair a’ fuireach air an…
Ar taing mhòr do Christóir Piondargás airson a’ chunntais phearsanta seo gu h-ìosal. Is e rud duilich a th’ ann nuair a thig dìobhail misnich no eu-dòchas anns an rathad air rùintean ar cridhe. Tha mi làn chinnteach nach eil Criostóir na aonar am measg luchd-labhairt na Gàidhlig a thaobh mar a tha e a’…
Sa phìos seo, tha Liam Alastair a’ luaidh air sìde fhliuch an ama seo dhen bhliadhna ann an Uibhist agus ag ath-aithris dà chunntas a chuala e air uisge trom na h-oidhche a thòisich an Dàrna Cogadh, ann an 1939. Bho chuimhne na beul-aithrise, bidh feadhainn a’ meas gur e sin an dìle as motha a…
Chaidh èiginn na gnàth-shìde a ghairm le Nicola Sturgeon nas tràithe dhen bhliadhna, ach dè tha sin a’ ciallachadh do dh’Uibhist a Deas, fear de na prìomh àiteachan a tha fo chunnart ri linn atharrachadh na gnàth-shìde? Anns an ath cheud bliadhna, dh’fhaodadh stoirmean nas treasa, cho math ri sruthlaidhean mòra cumhachdach nan cois, bristeadh…
Bha tiocaidean an-asgaidh a’ dol aig Féile na Gealaí – fèis-chiùil Ghaeilge – do Ghàidheil na h-Alba gus na bannan a neartachadh eadar Gàidheil òga dà thaobh Sruth na Maoile. Seo Màrtainn Mac a’ Bhàillidh, a fhrithealaich an fhèis, ag aithris.
Chaidh Gàidheil XR a ‘Die In’ aig Taigh-tasgaidh Kelvingrove gus an cunnart a th’ ann an atharrachadh na gnàth-shìde do dhaoine, do chànain agus do chulturan a shealltainn. Tha Catrìona Mulholland, a tha na ball den iomairt, ag aithris.
“Is mise Rae, agus tha mi trom air an deoch.”
Bidh taghadh sgìreil ann an Astùrias air 29 den Chèitean, 2019, agus tha teans gum faigh luchd-taic a’ chànain Astùrais mòr-chuid san riaghaltas sgìreil sin. Ma thachras sin, tha teans gum faigh Astùrais inbhe oifigeil mu dheireadh thall. Tha Xuan Porta, neach-iomairt Astùrais, ag aithris dhuinn.


text:
Okroshka blasta le aodach mairtfheòil agus aroma
Cha mhòr gun do dh ’fheuch thu agus a leithid de okroshka a bhruich. Reasabaidh inntinneach a chuireas measgachadh ri clàr an t-samhraidh.
Tha a ’mhias blasda is sàsachail, agus air a ràith le kvass fuaraichte le cuir-ris piquant, bidh e ag ùrachadh gu foirfe.
Toraidhean air cuibhreannan 4 de okroshka:
- Mairtfheòil amh 150 gr;
- 1 l kvass airson okroshka, blasta;
- Uighean 3;
- Buntàta 3, beag;
- Rèidis 6;
- Cucumber 2-3 ùr no beagan saillte;
- leth cnap de uinneanan uaine;
- 40 ml soy sauce;
- 1 st. l. fìon-dhearcan fìon;
- Mustard Dijon airson blas fhaighinn;
- leth cnap de cilantro agus dill;
- salann, measgachadh de phiobair agus ola glasraich.
Mar a chòcaicheas tu okroshka mairtfheòil
1. Buntàta, faodaidh tu craiceann no nach eil, do mhiann. Ach nigh is sgeadachadh, ma tha thu ag iarraidh, ann an èideadh. An uairsin leig leis na tubers fuarachadh agus an uairsin an rùsgadh agus am pronnadh - mar okroshka traidiseanta. Stir le spàin ola glasraich agus piobair talmhainn.
2. Gearr am mart-fheòil ann an stiallan agus donn air spàin de dh ’ola gus am bi e bog, ràithe gus blas fhaighinn le spìosraidh.
3. Nas fhaide, a rèir an reasabaidh, okroshka le mairtfheòil - uighean bruite cruaidh gus am fuaraich an fheòil. Cuir uisge deigh a-steach agus glan mar a bhios e a ’fuarachadh. Agus an uairsin crùbadh a-steach do chiùban, mar bhuntàta. Nigh uaine, cucumbers agus radishes. Gearr na glasraich ann am bàraichean no ciùban agus gearraich na greens gu grinn.
4. Gus ath-lìonadh, dòrtadh kvass a-steach do shug, cuir ann fìon-dhearcan fìon, mustard agus sauce soy. Stir gu math, salann. Cuir an siuga air a lìonadh gus fuarachadh.
5. Gus okroshka a fhrithealadh, gabh truinnsearan domhainn, cuir glasraich measgaichte, diced, an uairsin ugh agus feòil-mart. Cuir a-steach an t-aodach cùbhraidh agus piquant a dh ’fhuaraich thu. Brùth gach seirbheis de okroshka gu fialaidh le uaine.
Fàilte gu leòr!


text:
Tì uaine
Tha tì uaine na gnè de theatha a th' air a dèanamh air duilleagan Carmellia sinensis air nach deach ocsaideachadh tuilleadh 's a chòir. Buinidh tì uaine do Shìona far a thathas ga h-òl bho chian nan cian, ach an-diugh, buinidh i do Àisia gu lèir.
Preas na TìDeasaich
Tha am preas seo gach àm uaine. Tha e a' giùlan fras mu mheudachd spiligein peasrach, bho bheil am preas a' fàs. Is ann air an deisear as fheàrr a chinneas iad.
Is ainmig a tha am preas seo, a tha cosmhail ri seòrsa ròide, a' cinntinn nas àirde na dris nan ròs, no mar as motha, sia no seachd troighean air àirde.
Is minig a shuidhichear e na shreathan, mu thuaiream trì no ceithir de throighean bho chèile. Tha an duilleach as motha mu dhà òirleach air fad, agus a h-aon air leud; tha iad a' fàs caol nam barr, mar dhuilleach dris nan ròs.
Tionail na tìDeasaich
A' Chiad Tional
Tha a’ chiad chuid gan tional sa Mhàrt, nuair nach eil ach beagan duillich air fàs air a’ phreas, agus gun ach latha no dhà a dh' aois. Anns an àm seo, chan eil iad ach beag, uaine, agus maoth ach thathar a’ meas gur e seo gnè as fheàrr, agus le an ro fheabhas, bha iad aig aon àm air an gleidheadh fa chomhair rìghrean agus dhaoine mòra; agus airson sin, theirear Teatha rìoghail rithe ann an Sìona.
Ann an Iapan, tha iad air an trusadh leis an fhaicill as motha, agus cha bheir iad oirre nan làmhan gun làmhan grinne bhi umpa. Nuair a chruinnichear an Tì thaghta seo, cuirear fo fhreiceadan làidir i chum an Ìompaire, agus thèid an duilleach as fheàrr a gleidheadh fa chomhair teaghlach an Ìompaire.
Tha iad a' meas gur ann a tha an dath uaine aig an t-seòrsa Tì seo ag èirigh bhon àm sam buainear an duilleach, cosmhail ri meas an-abaich, a tha mar as trice uaine agus geur sa bhlas.
An Dara TionalDeasaich
Tha an dara tional air a dhèanamh mu dheireadh a’ Mhàirt: tha na duilleagan san àm seo mòr, gun a bheag de am fàileadh cùbhraidh a chall; ach tha mùthadh eadar an abaichead, cuid air teachd chum an làn chinneis, agus cuid nach eil. Ach tha iad air an tional feadh a chèile, 's a-rithist air an sònrachadh a rèir am buaidhean fa leth; agus na duilleagan as fheàrr air an reic fo ainm an t-seòrsa rioghail ann Sìona.
An Treas TionalDeasaich
Tha an treas tional a' tachairt ann am Mìos meadhanach an t-Samhraidh, nuair a tha na duilleagan air teachd chun an làn mheudachd. 'S e seo an cruinneachadh as tomadaich, ach chan eil an Tì cho math. An dèidh dhaibh na duilleagan a chruinneachadh, tha iad air an toirt do na taighean caoineachaidh, chum an ullachadh fa chomhair feum.
Anns an t-seann aimsir ann an Sìona, chaidh na taighean sin a thogail air chosgais na rìoghachd, agus dh'fhaodadh gach neach, aig nach robh cothrom air a dhèanamh aig a thaigh fhèin, a chuid Tì a thoirt do aon de na taighean-caoineachaidh, agus a tiormachadh ann; 's nuair a bha i gu tioram, làn uidheamaichte, bha iad an sin gan cur ann an cisteachan lìnigte le luaidhe thana, agus gan cur air falbh don Roinn-Eòrpa.
Eachdraidh na TìDeasaich
'S ann anns a' bhliadhna 1610 a thàinig a' chiad Tì don Roinn-Eòrpa, agus 's iad na Duitsich a thug ann i. Anns a’ bhliadhna 1666 chosg aon phunnd dhi ann an Lunnainn trì puinnd Shasannach, agus mhair i aig an luach sin gu 1707.
Thachair don Tì mar thachair do an tombaca, a' leigeadh ris a’ bhuaidh a th' aig cleachdadh air a chinne-dhaonna. Mu thuaiream trì cheud bliadhna ron àm seo, cha robh aon chuid diubh aig muinntir na h-Eòrpa; ach an-diugh is tearc duine leis nach annsachd an Tì.
Tì uaine a' fàs aithnichte an ceann an iar an t-saoghailDeasaich
Tha muinntir na Roinn-Eòrpa agus Aimearaga ag òl tì dhubh ann am bitheantas, ach uidh air n-uidh, tha tì uaine a' fàs nas measail anns na dùthchannan an iar, ged nach do ghabh i làmh an uachdar air an teatha dhubh fhathast. Gidheadh, canar gur i deoch a tha gu math ùr do dhùthchannan an iar ann an tomhas eachdraidh. Mar eisimpleir, tha an rann seo a leanas bho òran de cheithir rannan, ag innse mar a fhuair fear duilleagan tì uaine bho cheannaiche airson a' chiad uair riamh. Chaidh a sgrìobhadh le Dòmhnall MacGilleaghlais air 8mh Samhain, 1882.
An Tì Uaine aig Dòmhnall MacGilleaghlais
Fhuair mi na duilleagan uaine
A chuir sibh a-nuas do m' ionnsaidh.
'S iad fhèin na duilleagan luachmhor
Is ainmeil buadhan an sùghaidh
Cuiridh e cailleachan gu boilich,
'S nigheanan òga gu sùgradh;
Cuiridh e bodaich gu seanchas
'S iad a' deàlradh sa ghnùis leis.


text:
Burnmouth
'S e baile-iasgaich anns na Crìochan a tha ann am Burnmouth. Tha e suidhichte faisg air crìochan na h-Alba deas air Inbhir Eighe. Tha a' mhòr-rathaid A1 a' ruith tron baile. Tha Burnmouth ann an Siorrachd Bhearaig, aon de na Siorrachdan traidiseanta a bha ann an Alba. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 51′ 0″ Tuath agus 2° 5′ 0″ Iar.
Tha dà roinnean ann am Burnmouth: Upper Burnmouth agus Lower Burnmouth. Tha Upper Burmouth suidhichte air mullach nan creagan agus tha Lower Burnmouth aig bonn nan creagan gu ruighe a' chladaich. Chaidh am port-mara a thogail anns na 1830 agus bha stèisean ann cuideachd eadar 1846 is 1962.
Ceanglaichean a-machDeasaich
- Larach-lìn Bhurnmouth
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NT 948 619


text:
Alasdair Barden
B' e bàrd[1] agus dotair-teaghlaich a bha ann an Alasdair Barden (1963-1998).[2]
Rugadh e ann an Nairobi, Kenya.[2] Thogadh e ann am Baile Adainn, Lodainn an Ear. Dh'ionnsaich athair Gàidhlig dha.
Bha e na oileanach aig Oilthigh Dhùn Èideann agus chaidh e na dhotair-teaghlaich is dh'obair e ann an Steòrnabhagh. Phòs e aig Donna Chaimbeul ann an Hiort ann an 1993.[3] Bha e cuideachd na cathraiche Phàrtaidh Nàiseanta na h-Alba ionadail. Chaochail e ann an 1998 ann an tubaist gyrocopter.[4]
Chaidh duais aig a' Mhòd ainmeachadh às a dhèidh, The Dr Alasdair Patrick Barden Memorial Salver airson òran às an Eilean Sgitheanach no Cataibh. Stèidhich Camanachd Leòdhais an Dr Alasdair Barden Trophy ann an 2017.[5]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Raghnall Mac Ille Dhuibh (2012): An Tuil. Polygon. ISBN 978-0-7486-6219-7.
- ↑ 2.0 2.1 “Fiosrachadh beatha - Dr Alasdair Barden”. Tobar an Dualchais. Air a thogail 26mh dhen Ghearran 2018.
- ↑ “St Kilda wedding after hitch” (Beurla), The Herald. 2na dhen Ògmhios 1993. Air a thogail 26mh dhen Ghearran 2018.
- ↑ “Flying Doctor killed as solo aircraft crashes” (Beurla), The Herald. 15mh dhen Ògmhios 1998. Air a thogail 26mh dhen Ghearran 2018.
- ↑ “Dr Alasdair Barden Trophy”. Camanachd Leòdhais. Air a thogail 26mh dhen Ghearran 2018.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- “Dr Alasdair Barden”. Tobar an Dualchais. Air a thogail 13mh dhen Ògmhios 2018.


text:
Grianaig
'S e baile ann a meadhan na h-Alba a tha ann an Grianaig[1] (Beurla: Greenock), air a' chosta siar air an Linne Chluaidh.
B' àbhaist do Ghrianaig a bhith na àite mòr airson luing a thogail.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Rugadh James Watt, innleadair agus fear-mhalairt, ann an Grianaig 19 am Faoilleach 1736.
- Chic Murray, comaig.[2]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “Greenock/Grianaig”. Ainmean-Àite na h-Alba. Air a thogail 26mh dhen t-Samhain 2017.
- ↑ “Charles (Chic) Murray”. Gazetteer for Scotland. Air a thogail 26mh dhen t-Samhain 2017.


text:
Granada (provincia)
'S e provincia na Spàinne a tha ann an Granada (IPA: ɡɾa'naða). Tha e na laighe ann an Andalusia, ann an ceann a deas na dùthcha. 'S e Granada a tha na phrìomh-bhaile. Chaidh an roinn a chruthachadh ann an 1833 le Javier de Burgos, a bha na Rùnaire na Stàite agus Leasachaidh aig an àm.[1] B' e an siostam-riaghalaidh iondail na Frainge a chleachd e mar mhodal. Chuireadh a-steach na Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh Andalusia i ann an 1978, nuair a sgrìobhadh Bun-reachd ùr.[2] Sìnidh Granada fad 12,647km²[3] agus tha 924,550 duine a' fuireach ann.[4] Le sin, 's e an 15mh roinn as motha na Spàinne a thaobh talmhainn agus an 19mh tè a thaobh àireimh-sluaigh. Tha crìochain aice le Albacete, Almería, Córdoba, Jaén, Málaga, agus Murcia.[5] 'S e Spàinntis a tha ga bruidhinn an seo.
Freumhan an ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Chan eil freumh-fhaclachd an ainm soilleir. Tha e coltach gur ann à Gar-anat (Gàidhlig: Cnoc na Luchd-taistealachd) ann an Arabais a tha an t-ainm. A dh' aindeoin sin, tha cuid eile dhen bheachd gur ann à Garnatum ann an Laideann agus gu bheil sin a’ ciallachadh ruadh no gràn-ubhal:[6] Tha gràn-ubhal air an t-seula agus tha ùir ruadh pailt san sgìre. Mar a b’àbhaist san Spàinn, b’ e dìreach ainm a’ bhaile a bu motha sa sgìre a chuireadh air an roinn.


text:
Naidheachdan 11:00m
10 Am Màrt 2015 Ùraichte aig Ùraichte aig
Poilis na Rèidhle
Cho-dhùin Rùnaire a' Cheartais, Micheal MacMhathain, gun gabh Poilis na h-Alba smachd air tèarainteachd rèidhle dar a thèid sin a chur fo smachd Riaghaltas na h-Alba. Tha Coimisean Mhic a' Ghobhain air cumhachdan a bharrachd do Pharlamaid na h-Alba a' moladh gum bi seirbheis poilis na rèidhle an urra ri Holyrood. Tha Mgr MacMhathain a' moladh an t-seirbheis a chur an lùib Poilis Còmhdhail na h-Alba, 's dòcha ro dheireadh na h-ath-bhliadhna.
In-imreachd
Tha mu dhà thrian de dhaoine an Alba airson in-imreachd a lùghdachadh, neo a chasg a rèir chunntais-bheachd a rinneadh do BhBC Scotland. Sheall e gu bheil 49% ag iarraidh ìrean in-imreachd nas lugha, 's gu bheil 15% airson a stad.
Argentina
Chaidh triùir de phriomh lùth-chleasaichean na Frainge a mharbhadh còmhla ri seachdnar eile ann an tubaist heileacoptair ann an Argentina. Tha dùil gu do bhuail dà heileacoptair na chèile fhad 's a bhathas a' clàradh a' phrògraim thelebhisein The Drop. Chaochail Camille Muffat, a bhuannaich bonn òir ann an Lunnainn, am bocsair Alexis Vastine agus an t-seòladair Florence Arthaud. Chaochail còignear eile às an Fhraing agus dithis phìleat Argentinianach cuideachd.
Aiseag na Hearadh
Tha buidheann iomairt anns na Hearadh a' sireadh gealltanais bho Chaledonian Mac a' Bhriuthainn nach eil iad am beachd an t-seirbheis aiseig a dh'Ùige a lùghdachadh. Tha Fòram Còmhdail na Hearadh ag ràdh gu bheil am bàt-aiseig àbhaisteach, an Hebrides, air a bhith air falbh fad a' Gheamhraidh, agus gu bheil aig amannan an t-seirbheis na tàmh gun adhbhar. Thuirt Còmhdhail Alba nach eil planaichean sam bith aca lùghdachadh a thoirt air an t-seirbheis. Thuirt Cal Mac gu bheil co-dhùnaidhean sam bith seòlaidhean a chur dheth gan dèanamh le sgiobair an aiseig - agus gu bheil iad gan dèanamh air adhbharan slàinte agus sàbhailteachd a-mhàin, rud a tha air iarraidh orra san lagh.
An Dealan
Tha mu 4,000 dachaigh fhathast às aonais an dealain sa cheann a tuath às dèidh na droch shìde an-dè 's an-raoir, a rèir SSE. Tha iad ag ràdh gur ann san Eilean Sgitheanach, Cataibh 's Inbhir Ùige as motha a tha daoine fhathast dheth. Tha bhanaichean le biadh teth agus deoch air a' chidhe ann an Ùige agus aig talla a' bhaile ann an Taigh Iain Ghròt an-dràsta, 's bidh bhana anns an Aodann Bhàn bho mheadhan là.
Trèana
Chaidh maill a chur air seirbheisean rèidhle dar a bhuail trèana ann an craoibh air an loidhne eadar Eilgin 's Baile Chèith an-raoir. Chaidh toiseach an trèana a mhilleadh. Chaidh luchd-siubhail a ghiùlain air busaichean fhad 's a bha an loidhne dùinte.
Eileanach a Dhìth
Tha na Poilis a' sireadh fiosrachaidh mu fear a tha a dhìth sna h-Eileanan Siar. Chunnacas Anndra Rigby mu dheireadh aig a dhachaigh ann an Geòcrab sna Hearadh mu 07:00m an-dè. Tha e 59 bliadhna de dh'aois, 5' 10" de dh'àirde, caol le falt donn. Chan eil fhios dè an t-aodach a bh' air dar a chaidh fhaicinn mu dheireadh, ach tha fhios gu bheil e tric a' falbh le màileid throm.


text:
'S e neach-poileataigs Albannach a tha ann an Stewart Hosie, BP.
Rugadh agus thogadh e ann an Dùn Dè Bha e na oileanach aig Colaiste Teicneòlas Dùn Dè agus dh'obair e ann an teicneolas fiosrachaidh.
Chaidh e na BhP airson Dùn Dè an Ear ann an 2005[1] agus bha e na leas-cheannard den Phàrtaidh Nàiseanta na h-Alba eadar 2014 agus 2016.[2]
Tha e pòsta aig Seòna Robasdan, Rùnaire a' Chaibineit airson Slainte agus Spòrs agus BPA airson Dùn Dè an Ear ach tha iad dealaichte a-nis.[3]
- ↑ “Stewart Hosie MP” (Beurla).
- ↑ “Angus Robertson named as SNP deputy leader”, BBC. 26mh dhen Dàmhair 2016. Air a thogail 21mh dhen Ghearran 2017.
- ↑ “SNP husband and wife Stewart Hosie and Shona Robison separate” (Beurla), An t-Albannach. 17mh dhen Chèitean 2016. Air a thogail 31mh dhen Chèitean 2016.
Buill Pàrlamaid Westminster


text:
Peter Higgs
'S e fiosagaiche à Sasainn a tha ann am Peter Higgs.
Tha e ainmeil airson an obair aige air tomad agus air sgàth 's gun do ro-inns' e am boson Higgs.
BeathaDeasaich
Rugadh e anns An Caisteal Nuadh agus bha e na sgoilear ann am Birmingham, Bristol agus Lunnainn. Rannsachaidh e ann an Colaiste an Rìgh, Lunnainn fo Charles Coulson agus Christopher Longuet-Higgins[1] agus sgrìobh e an trachdas aige an sin mu "Some problems in the theory of molecular vibrations".[2]
Chaidh e na òraidiche ann an Oilthigh Dhùn Èideann ann an 1960 agus na ollamh ann an 1980.
FiosaigsDeasaich
Bha ùidh mhòr aig Higgs ann an tomad agus ro-inns e am boson Higgs agus am meadhan Higgs, aig a bheil mìrean a' fhaighinn an tomad aice.[3] Ann an 2012 lorg CERN am boson Higgs.
UrramanDeasaich
Bhuannaich e an Duais Wolf ann am Fiosaigs ann an 2004 agus an Duais Nobel ann am Fiosaigs ann an 2013 còmhla ri François Englert airson an obair air tomad.
Ceanglaichean a-machDeasaich
- Oilthigh Dhùn Èideann: Peter Higgs and the Higgs Boson (Beurla). Air a tharraing 6 am Màrt 2016.
IomraidheanDeasaich
- ↑ Oilthigh Dhùn Èideann: Peter Higgs: Curriculum Vitae (Beurla). Air a tharraing 6 am Màrt 2016.
- ↑ British Library EThOS: Some problems in the theory of molecular vibrations (Beurla). Air a tharraing 6 am Màrt 2016.
- ↑ Higgs, P. (1964). "Broken Symmetries and the Masses of Gauge Bosons". Physical Review Letters '13 (16): 508. doi:10.1103/PhysRevLett.13.508


text:
Aodh Rua Ó Dónaill
B’ e Taoiseach (Tighearna neo Rìgh) Thír Chonaill ann an Éirinn a bh’ann an Aodh Rua O Dónaill (1572 - 10 an t-Sultain, 1602), a bha an sàs ann an Cogadh nan Naoi Bliadhna, bho 1594 gu 1603.
Beatha[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh Aodh Rua sa bhliadhna 1572 ann an Leifear, Dun na nGall. ‘S e mac thighearna Thír Chonaill, Aodh mac Mánusa Ó Dónaill, a bh’ann, is ‘s e Fionnuala Nic Dhomhnaill An Inghean Dubh a bh’ann a mhàthair. Thogadh ar altramas e le Mac Suibhne, tighearna Fhánaid ann an ceann a tuath Thír Chonaill. Sa bhliadhna 1587, an dèidh a chrùnadh ann an Tulaigh Óg, ghoid Sir John Perrot air falbh e, gus stad a chur air caidreabhas eadar Muinntir Dhónaill agus Muinntir Néill. Bha Aodh dìreach còig bliadhna deug a dh'aois aig an àm.[1]
Chuireadh sa phrìosain ann an Caisteal Bhaile Átha Cliath e. Theich e fad greis sa bhliadhna 1590,[2] ach ghlac na Sasannaich e. Le cuideachadh bho Aodh Mór Ó Néill, theich e a-rithist san Fhaoilleach sa bhliadhna 1592 còmhla ris na dithis mhac aig Seán Ó Néill.[3] Bha iad bog fliuch fuar agus iad caillte air Sliabh Chill Mhantáin mus do ràinig iad an daingneach a bha ag Fiach MacAodha Ó Broin ann an Cill Mhantáin. dh’ eug Art Ó Néill air a’ mhòintich agus bha Aodh Rua tinn fad greis. Thàinig piseach air ach chaill e òrdagan na coise leis gu robh iad siocaichte. Sin an t-aon uair a-mhàin a theich duine sam bith bho Chaisteal Bhaile Átha Cliath.
Nuair a thill Aodh gu Cúige Uladh, thaghadh athair mar thighearna e. Fhuair Aodh ceannas air muinntir Dhónaill agus air Tír Chonaill air fad. Bha esan agus Aodh Ó Néill ann an caidreabhas nuair a thoisich Cogadh nan Naoi Bliadhna. Chuir iad ruaig air na Sasannaich aig sreath dhe cathan: Béal Átha na mBrioscaí, Cluain Tiobraid agus Béal an Átha Bhuí. [4] Sa bhliadhna 1601 thàinig feachdan às An Spàinn dhan dùthaich gus cuideachadh a thoirt dhaibh, ach bha iad ro fhada gu deas, ann an Cionn tSáile.[5] B’ fheudar do na Gàidheil dhol gu Cionn tSáile, ach ghabhadh orra aig Cath Chionn tSáile.
Chaidh Aodh gu ruige na Spàinne gu cuideachadh a bharrachd a lorg, ach chaochail e an siud, ann am Valladolid, sa bhliadhna 1602, co-dhiù,[6] tachartas air a beil Teicheadh nan Iarla an latha an-diugh. Thathar ag ràdh gur e am fear-brathaidh Blake a mharbh e, ach fheadhainn eile dhen bheachd a-nis gur e tinneas a fhuair e bho bhèist-dà-lionn a rinn a’ chùis airsan. Ghabh a bhràthair, Ruairí Ó Dónaill, an ceannas thairis.


text:
Rotal Iasgairean Leodhais 's na Hearadh
Beyond Words- Gaidhlig
Na h-Ealain Gaidhlig 2020
CD Cailleach an Deacoin
4 Deilbh Cluich Claradh agus teacs
Seanchasan
Fiolm An Iolaire 2009
Toradh na Bliadhna
Cabraich 2018, leabraichean agus claran ura a dualchas nan eilean. lewisculturalproducts@gmail.comRead more, Comments: 0
Ceilidh na Gaidhlig 2 an 2018
A-raoir bha oidhche mhath ga rireamh againn, cruinneachadh againn le orain,seanchasan agus ceol
Gaidhlig,anns Na Gearranann.
A-raoir bha truir oganaich nar cois a' seinn agus a cluich. Thainig iad len toil fhein. Thaining boireannach aig aois 90 as Na Hearadh ga Na Gearrannan cuideachd. Sin an oidhche 'intergenerational'/iomadh ginealach is docha, a bha againn.
Agus bha e
gu tur sa Ghaidhlig a thoirt cothrom dhuinn a bhith cruthachail nar ciad
chanan.
Ach caite a bheil seo a futadh plana
Gaidhlig nan Eilean an Iar? Chan eil fhios agam co thige a chuireas mi fios
airson faighneachd an toir iad dhuinn cuideachadh le sanasachd son an ath
oidhche a bhios ann.
Tha buidheann saor thoileach againn a tha deonach coinneachadh uair anns a' mhios, ann an coimhearsnachd sam bith a chuireas fiathchadh thugainn. Co a' coimhearsnachd anns na h-Eileannan a tha ag iarraidh Ceilidh na Gaidhlig an ath mhios?
Read more, Comments: 1
Ceilidh na Gaidhlig 1 an 2018
Tha an Cd ri fhaighinn anns an Woodlands Centre and Oifis an Stornoway Trust agus bho lewiscuturalproducts@gmail.com
Read more, Comments: 1
Ceilidh an CD Ur
CD Ur Suil Air Ais
CD Fasan a dh' fhalbh
Gaidhlig Meet-Up Og Mhios + Iuchair 2018
Read more, Comments: 0
Clas Gaidhlig 2018
Read more, Comments: 0
Clasaichean Gaidhlig
Read more, Comments: 0
Laraich 2017 Faoilleach 28/29
Bidh balgam ri fhaighinn agus uine gu leor son na fiolmaichean, clar dutcha agus taisbeanadh beag mun iasgach, na faingean agus an doigh beatha a cnuasachadh.
Fhuair Cabraich taic bho Bord na Gaidhlig agus CnES agus Comann Eachdraidh Ceann a Tuath Nan Loch airson an cruinneachd seo a thoirt cruinn. Read more, Comments: 0
Laraich
Bidh balgam ri fhaighinn agus uine gu leor son na fiolmaichean, clar dutcha agus taisbeanadh beag mun iasgach, na faingean agus an doigh beatha a cnuasachadh.
Fhuair Cabraich taic bho Bord na Gaidhlig agus CnES agus Comann Eachdraidh Ceann a Tuath Nan Loch airson an cruinneachd seo a thoirt cruinn.
Read more, Comments: 0
Deireadh na Bliadhna
Bidh 4 clasaichean eile aig Ionad an Drochaid an Ceann a Bhaigh bho Diluain 14mh Samhainn gu Diluain 5mh den Dubhlachd eadar 4 agus 6f.
Bidh buidhean seinn ann an Uig, Leodhais air Diardaoin 17mh Samhainn agus Diardaoin 1mh Dubhlachd anns an Ionad ann am Miabhaig eadar 7.30 agus 9.30f.
Read more, Comments: 0
An Damhair 2016
Bata nan Sailm 13-28mh Lunastal
Bidh grunn luchd ealain, luchd seinn nan sailm agus seoldairean a tighinn cruinn eadar 13mh agus an 28mh latha den mhios seo.
Cur fios gu Deirdre Ni Mhathuna d.ni.mhathuna@outlook.com neo Magaidh maggiesmith@hebrides.net airson tuilleadh fiosrachadh mun na tachartasan.
Tha Cabraich toirt taing ga CNES airson an taic airson Bata nan Sailm Ire 111 (2016) . Read more, Comments: 0
Leir-mheas Ceilidh na Gaidhlig
Euan MacLeod - Oifigear Proiseact UCBA-
Tháinig Cèilidh na Gàidhlig do Ghrinneabhat na b' traithe sna bliadhna is b' e cuithream air leth a bh'ann a chòrd ris a h-uile neach a bha an láthair. Tha e doirbh dhomh a' mìneachadh cho cudthromach sa bha a' chúis a-réir neartachadh Gàidhlig nar sgìre, nar cuideachd bha luchd-labhairt ionadail a rugadh san sgìre, agus daoine ùr dhan áite, cuid gun Ghàidhlig idir. Fhuair cluicheadairean is seinneidearan de gach aois cothrom an sgilean a thaisbeanadh air beulaibh luchd-amhairc, rud a bhrosnaicheas misneachd dhaibh.
Chualas bàrdachd, òrain, agus seanchas, a bha uile gu léir nadurra agus neo-fhoirmeil. Cuideachd bha sinn uabhasach fhèin fortanach gun robh Dràma, ùr-sgrìobhte, dhúinn air an oidhche - cùis a tha fada ro ghann aig an àm seo air an àrd-ùrlar. Mholainn Cèilidh na Gàidhlig do neach sam bith mar bhlasad de chultar Leòdhais agus a' Ghàihealtachd air san fharsaingeachd, agus tha UCBA làn dóchais gun till a' Chèilidh cho luath sa ghabhas
Read more, Comments: 0
Tachartasan
Tha Cabraich a luiginn taing do gach duine a thug taic ga Ceilidh na Gaidhlig, tachartas gach mios, a bha gu tur anns an Ghaidhlig.
A luib Ceilidh na Gaidhlig bha da dhealbh cluich ur, seanchasan, orain agus bardachd.
Chaidh an tachartas a chur air adhairt an Seallam An Taobh Tuath Na Hearadh, Ionad Urras Bradhghair agus Arnal, A Hut air a Bhac le cuideachadh bho Comunn na Gaidhlig air an oidhche, agus Taigh Tasgaidh nan Eilean, Steornabhagh le cuideachadh air an oidhche bho Comataidh Mod Nan Eilean 2016.
Bhathas ag amas, air measadh a dheanamh air a mhios seo (An Iuchair). Seo cuid de na beachdan a thainig thugainn. Bha luchd ionnsachaidh na Gaidhlig a faireachdainn gun do lean iad na bha tachairt agus gun tug e adhartas air an cuid eolais. Fhuair na cleasaichean, seinneadairean agus seanchaidhean buannachd agus toileachas as na tachartasan. Chord na tachartasan ris an luchd amhairc anns gach sgire.
Thainig iarrtas bho buidhnean seann daoine airson tachartas tron an latha.
Chaidh na cinn la seo a dhearbhadh aig an ire seo. Tha da bhuidhean eile gun dearbhadh na cinn la san Lunasdal agus san Sultainn.
21mh Iuchair Club Lon Nis, Comann Eachdraidh Nis.
6mh Damhair Club Young at Heart, Clann MacQ Borgh.
Bidh am plana airson a Gheamhradh 16-17 a reir de na beachdan agus an iarrtas a thig bho na buidhnean coimhearsnachd.
Read more, Comments: 0
Feumar taing a thoirt ga Bord na Gaidhlig agus Sgioba na Gaidhlig airson an taic ga Ceilidh na Gaidhlig.
DVD Toradh
Air an DVD UR Toradh, tha ochd fiolmaichean ùra, a chaidh a dheànamh ann an Leòdhas. Tha trì sgrìobhadairean agus iomadh cleasaiche an luib an iomairt saor-thoileach seo.
1 Taigh a Mhùirt (E.I Dòmhnallach) Fiolm goirid Tha na polais a lorg nighean òg ach dè tha dol san t-seada? An Cleasaiche Alasdair MacIll Fhinnein.
2 Gealladh a’ Bhàrd (Documentary ) Pèigi Oighrig Nic a Ghobhainn far a Cnìop, ag innse mar a fhuair i gìt a’ bhàrdachd bho bràthair a sheanair, ‘s e air leabaidh a bhàis.
3 Leabhar na Beatha: (E.I Dòmhnallach) Fiolm goirid Saighdear òg a falbh dhan chogadh Na cleasaichean òga Sean MacLeòid, Aileen Nic Ille Fhinnein agus Iain MacIomhair agus an cleasaiche nach eil cho òg, a chur uidhir ri dràma na Gaidhlig thairis air na 50 bliadhna mu dheireadh Deirdre NicDhòmhnaill. Bàrdachd a sgrìobh Dòmhnall MacIomhair à Cradhlastadh Uig Do Lorgan air an Traigh air aithris le Eòghainn MacFhionnghain à Eadar Dha Fhaodhal .
4 Fios Fithich: (E.I Dòmhnallach) Fiolm goirid. Beachd air mar a thàinig na Fir Taileisg a d’Uig agus ’s e Iain MacIomhair far a Cnìop fear na monadh.
5 Smuaintean: (K.Stringer) Peucaidhean na h-Oige An Cleasaiche Alasdair Mac Ill Fhinnein agus Iain MacIomhair.
6 Taigh Dhè (Documentary) Eaglais Baile na Cille, an Uig. An 1829 bha 1,000 de choimhthional anns an eaglais. An 2012 tha i fàs. Thathas ga reic air a’ mhargaid.
7 Fo Sgàile Suainabhal (Eric I Dòmhnallach) Tè a fhuair a ciad cosnadh anns a’ Luidse. Ach eil fhios dè na rudan a chunnaic iad? Fiolm aon guthach Magaidh Nic a’ Ghobhainn.
8 Coinneach Tarmod mo Dhuine (Alasdair Caimbeul) Clàradh dealbh cluich a chaidh gu deich buidhnean coimhearsnachd 2014-15. Tè a thoirt iomradh air na thachair air mointeach Bharbhais. Fiolm aon guthach Magaidh Nic a Ghobhainn.
Tha an DVD Toradh a cosg £10.00 agus prìs a’ phùist. www.cabraich.org maggiesmith@hebrides.net no 07554665549
Fhuair Cabraich Taic bho Bòrd na Gàidhlig agus Alba Chruthachail airson an DVD Toradh a chur ri chèile.Read more, Comments: 0
Ceilidh na Gaidhlig Seallam, An Taobh Tuath, Na Hearadh 24th June 7.30
Bidh Magaidh Nic a Ghobhainn agus Alasdair Ban MacIlleFhinnein ann leis an drama Tom s Jerry a sgriobh Alasdair a Bhocsair agus An Turas a sgriobh Eric I Domhnallach. Bidh Domhnall Saunders ann le seanchasan agus Ruaridh Domhnallach air a' bhocsa agus a gabhail nan seann orain.
Bidh cuid den luchd cuil agus seinneadairean a tha air a bhith a toirt taic ga Ceilidh na Gaidhlig, a dearbhadh gum bi iad ann nas fhaisg air an am. Read more, Comments: 0
Ceilidh na Gaidhlig 13mh Ceitean Taigh Tasgaidh nan Eilean
Toradh DvD ur
Ceilidh Na Gaidhlig
Cèilidh na Gàidhlig
Aig Cèilidh na Gàidhlig anns a’Hut air a’ Bhac, bha deilbh cluich ùra, Còisir Sgìre a’ Bhac, àmhrain agus ceòl às an dualchas. Tha Cèilidh na Gàidhlig ag amas a bhith ann an sgìrean eadar-dhealaichte gach mìos le seinneadairean às gach àite.’S ann an Grinneabhat am Bràdhghair a bhios an ath cruinneachadh air Dihaoine 29mh Ghiblein.
Thathas a targaideachd air luchd amhairc dràma na Gàidhlig a leudachadh, toirt cothrom ga luchd ionnsachaidh na Gàidhlig a bhith a’ cluinntin an cànan mar a tha e am beul nan daoine agus a’ neartachadh a’ chànan le muinntir an àite seo fhein a tighinn cruinn.
Tha am buidheann Cabraich a chur air adhart na tachartasan, a luib buidhnean iomairt ann an sgìrean fa leth, a tha a strì airson a’ Ghaidhlig a neartachadh nan coimhearsnachd fhèin. An Sgìre a’ Bhac bha Raonaid Cheannadach Iomairt Loch a Tuath CNAG, a sàs a cur air dòigh na h-oidhche. Tha Cabraich a faighinn taic bho Bòrd na Gàidhlig, Creative Scotland agus CNES.
A’gabhail pàrt sa chùirm bha Còisir Sgìre a Bhac, Cèitidh Greumach Am Bac, Còmhlann Òigridh a’ Mhelòdian Am Bac, sgoilearan Sgoil MhicNeacail agus an dealbh cluich Fèineag, Alasdair Mac’Ille Fhinnein Siabost agus Magaidh Nic a Ghobhainn na Lochan agus an dealbh cluich An Turas, Màighread Stiùbhart Am Bac, Donnchadh Shirkie An Taobh Siar, Sam MacAoidh An Taobh Siar, Anna Nic ‘Ille Fhinnein Siàbost, Nìall MacRisnidh Càrlabhagh, Dòmhnall Saunders, An Taobh Siar, Ruaraidh Dòmhnallach, Steòrnabhagh, Mairi Nic Ille Fhinnein Am Bac agus Fear an Taighe Coinneach Mòr MacIomhair.
The all Gaelic event Cèilidh na Gàidhlig at the Hut in Back included new Gaelic drama, Còisir Sgìre a’ Bhac, songs and traditional music. The next Cèilidh na Gàidhlig will be on Friday 29thApril in Grinneabhat, Bragar
The event has several targets: to strengthen the use of Gaelic in the communities, to bring drama to a new audience and to enable Gaelic learners to be immersed in the language and island culture for an evening.
Local community arts group Cabraich www.cabraich.org organised the event with the support of Rachel Kennedy Iomairt Gàidhlig a Loch a Tuath. Cabraich are grateful for the support of Bòrd na Gàidhlig, Creative Scotland and CNES”
Write excerpt here Read more, Comments: 0
An Turas dealbh cluich ur a sgriobh Eric I Domhnallach
Ceilidh na Gaidhlig Grinneabhat 29mh Giblein
Ceilidh na Gaidhlig Am Bac
The new event Cèilidh na Gàidhlig has several targets: to strengthen the use of Gaelic in the communities, to bring drama to a new audience and to enable Gaelic learners to be immersed in the language and island culture for an evening.
We are working with other community groups, who have a strong interest in maintaining the Gaelic language in each area. Cabraich are grateful for the support of Bòrd na Gàidhlig and CNES.Read more, Comments: 0
Dripeil, trang agus a dol, as ar ciall
Da Dhealbh Cluich Ur
Ceilidh na Gaidhlig 2016
Ceol nam Ban 2016
Bidh Oidhche Ceol nam Ban air an darna Diardaoin den mhios. Diardaoin an 14mh latha den Fhoilleach, an Ionad an Drochaid Am Bridge an Ceann a Bhaigh . A rithist Diardaoin 11 Gearran, 10mh Mart, Thigeamh ann! Ceol, comhradh agus cairdeas.
Write excerpt here Read more, Comments: 0
Feis Cuimhneachaidh
Bha Feis Cuimhneachaidh Absent Friends an Ionad nan Seann Sgoile, an Siabost Dimart 10mh den Samhainn. Thainig Dawn Susan bho Hebridean Baskets chun a' bhuidheann Clann an La an De a shealltain mar a tha i deanamh bascaidean a caol. Thainig duine neo dhithis a nall a Taigh Curaim Blar Buidhe cuideachd agus rinn a h-uile daoine cearcail bheaga agus eisg bheag mar chuimhneachadn air duine a bha faisg dhaibh.Read more, Comments: 0
Slam
Bidh farpais bardachd Slam ann an Steornabhagh air an 16mh den Fhaoileach 2016. A bheil tri piossan bardachd agaibh deiseil?
Read more, Comments: 0
Bata na Sailm (Ire 2)
Bata nan Sailm
Tha Cabraich an luib Bata nan Sailm an cois an neach ealain Deirdre Ni Mhathuna. Tha seo a cumiseachadh air mar a bhiodh iad a seinn na sailmean anns na h-eathraichean, nuair a bha iad a dol dhan eaglais, a tighinn thairis air Loch Erisort an Sgire nan Loch. Nochdaidh leabhar bardachd, a sgriobh Domhnall S Moireach agus chruthaich Uisdean Brydon, an comhdach agus an leabhar gu tur. Theid a cur air beulaimh dhaoine Dimairt an 8mh latha den Sultain an Ionad na Woodlands an Steornabhagh.
Seo an fiolm goirid a chaidh a dheanamh bho chionn da mhios https://vimeo.com/psalmboat ,Read more, Comments: 0
Tom s Jerry
Island Traditions Friday at 5pm
Domhnall Macleoid talantach an thuirt thu?
Balaich na Whalers
Tha iris ur air nochdadh an diugh mu dheidhinn na fir a Leodhas a bha ag obair air na mucan ann an South Georgia anns na 1950/60s. Chur cuid de na fireannaich sin fiosrachadh agus deilbh ris an leabhar seo. Tha e a cosg £3.50 agus pris a chur dhan phost. Tha Balaich na Whalers ri fhaighinn an seo air an duilleag Facebook againn neo maggiesmith@hebrides.net . S e Cabraich a chur an leabhar seo air adhairt.
Read more, Comments: 0
Cearcall Seinn
Fiolmaichean Ura
Tha Cabraich a toirt fiolmaichean ura gu buidhnean coimhearsnachd re na tri miosan a tha romhainn. 'S e sgriobhadairean, luchd fiolm agus cleasichean a Leodhas a rinn na fiolmaichean agus chaidh an claradh anns an Eilean cuideachd. 'S ann as an dualchas a thainig cuspair gach fiolm agus bha gach duine ag obair gu saor thoilleach airson an obair a cho-lionadh. Chaidh deich fiolmaichean a tha coig mionaidean a dh' fhaide a chriochnachadh. Chaidh an sealltainn an Grinneabhat am Bradhagair air 18mh Giblein, Ionad Shiabost Clann an La an De 28mh Giblein. Bidh na fiolmaichean rim faicinn am Ionad Bhreascleit aig Able Bodachs and Cailleachs agus aig Lunch Club, Comann Eachdraidh Nis an ath mhios An t-Og mhios. Chaidh na fiolmaichean a dheanamh le Uig Media agus Aignish Riots. Seo a bha aig neach amhairc ri radh:
"Chunnaic sinn taghadh mhìorbhailleach de filmichean goirid, uile dèante air an eilein le stiùirichean is cleasaichean a seo fhein.. A-measg an roinn seo bha gaireachdainn gu-leòr, clisg no dhà, is cuimhneachadh air tachartasan is dòighean-beatha tro eachdraidh an eilein. Chòrd na filmichean ris a h-uile neach a bha ann, cuide ri na h-òrain is a'meòrachadh annasach, mu Eilean Leòdhais. Ceud mìle taing do Chabraich is nach till sibh a rithist?"
Seo cuid de na fiolamichean Am/Aite, As d'aonais, Taigh Dhe, Iolaire, Taigh a Mhuirt, Fios Fithich, Gealladh a Bhard and Leabhar na BeathaTha cuid rim faicinn an seo air larach Uig MediaRead more, Comments: 0
Bata nan Sailm
Cearcall Comhraidh - An Ceitein Steornabhagh
Fiolmaichean ura
Oidhche na Gaidhlig
Bidh a'chiad Oidhche na Gaidhlig ann an Taigh Dhonchaidh air Diardaoin an 16mh den ath mhios (A Ghiblein), Bidh cearcall comhraidh ann aig 6.30f cearcall seinn an deidh sin aig 7.30 agus ceilidh le dealbh cluich, sgeulachdan agus orain an deidh sin.Thug Bòrd na Gàidhlig agus Comhairle nan Eilean Siar taic airson Oidhche na Gaidhlig a chur air adhart.Read more, Comments: 0
Seanchas Choinnich Tharmoid air loidhne
Cearcall Comhraidh 's Cearcall Seinn
Bidh Cearcall comhraidh agus cearcall seinn eadar 4.30-6.30 ann an Ionad na Seann Daoine, An Ceann a Bhaigh, an Steornabhagh air Dihaoine 20mh, 27mh Mart agus Dihaoine 3mh Ghibhlein
Bidh ceol s orain as an dualchas ann bho 6.30-9f.
Thigeamh a d'eisteachd ri ceol Gaidhealach air a mhalodian s an fhiadhal, agus orain as an dualchas .
Cosg £3.00
Fhuair Cabraich taic bho Bord na Gaidhlig agus bho Comhairle Nan Eilean Siar airson an tachartas seo.Read more, Comments: 0
Peigi Oighrig far a' Chniop
Gealladh a Bhàird Peigi Oighrig Nic A Ghobhainn ag innse mar a fhuair i git a' bhardachd bho brathar a seanair air leabaidh a bhais.
.
Seo a thuirt bràthair mo sheanair rium
Air bu leabaidh bais dha,
Gu robh aige faireachdainn
Gun fhuair mi spiorad bàrdachd,
’S gun tug e mar earal dhomh
“Na cur i chaoidh gu càineadh”
Cha diobair mise an gealladh sin,
Gus an paisgear bhon an fhad mi.
Tha an film ur Gealladh a’ Bhàird air http://youtu.be/X9Le5udTv38Read more, Comments: 0
Fiolmaichean ura agus ceol
Tha ceol anns an Ionad an Ceann a Bhaigh gach Dihaoine agus bha fiolmaichean ura a chaidh a dheanamh an seo fhein, cuideachd rim faicinn oidhche Haoine a chaidh. B'e am fiolm Machair Life- a Dion Machraichean na h-Alba a chiad fhear. Bha croitearan agus croitearachd gu leor ri fhaicinn ag innse mar a tha gleidhteachas a cumail machraichean Uibhist.
Thug A Gift for King George gaire air na bha staigh agus croitear a dol as a rian a feuchainn ri cumail ris na bha air iarraidh air anns na 1900an.
S ann air Camus Uig a chaidh Leabhar na Beatha a chlaradh agus thabhair sealladh agus sgeulachd mu cogadh,gaol agus gonadh.
Thug am fiolm an Iolaire buaidh mhor air na bha a staigh. Tha talant agus cur leis gu leor anns na bailtean. Bidh tuiilleadh fiolmaichean againn an ath mhios .
Read more, Comments: 0
Cearcall Comhraidh
An Dealbh Cluich A Souvenir of Great Yarmouth
Fiolmaichean Ionadail
Bean Choinnich Tharmoid
Cearcal Comhraidh
Eathar nan Sailm
Tha Eathar nan Sailm a' comharrachadh a' chleachdaidh a bhiodh aig muinntir nan Loch, nuair a bhiodh iad a dol dhan eaglais air na h-eathraichean. Bhiodh iad a' seinn nan sailm nuair a bhiodh iad a' fagail a' phuirt agus na h-eathraichean ag iomaireadh dhachaigh chun a' phort aca fhein. Thathas an drasta a cruinneachadh barrachd mu na cleachaidean eile a bha aca, aig deireadh an latha bidh fiolm agus leabharan beag a' claradh an ealain a thainig as na chaidh a chruinneachadh. S e deirdre ni mhathuna a tha air an stuir, Lorna Simpson a' chlaradh air fiolm, Hugh Brydon a' deanamh prints, DS Moireach a Nis a deanamh bardachd agus Ian Stephen a sgriobhadh seanchasan. Bidh Cabraich na luib cuideachd. Proiseact iongantach agus iomadach duine anns a' choimhearsnachd air taic a chur ris an seo mar tha. Fhuaireas taic airgid airson Eathar nan Sailm bho Alba Chruthachail, Sgioba na Gaidhlig agus Comhairle Nan Eilean Siar.
Read more, Comments: 0
Bliadhna Ur Shona nuair a thig i
Coinneach Tarmod Mo Dhuine- Alasdair Campbell
Bannaimh nach gann
Ceilidh 21 An t-Og Mhios
Mach ann an Deich 2014
Taigh a Mhuirt
Fiolmaichean goirid
Afghanistan
AN SAIGHDEAR
Sgeul an uamhais!
A taomadh bho bhilean
pongail an fhir- naigheachd..
“Fhuair saighdear eile bas ann an Afghanistan
Thuirt ceannard na reisimeid
Gun d’fhuair e bas mar ghaisgeach
Ag cosnadh dha fhein duais- cogaidh
A dion a rioghachd
A deanamh an obair anns an robh tlachd aige
Theid a chorp a sgeith dhachaidh
‘S theid a adhlaicheadh le mor urram agus greadhneachas”
Mo ghille og!
Am bu ghaisgeach thu an glaicean fuar aognaidh a bhais‘s ne cliu do rioghachd a neartaich thu
anns a’ bhruaillean
nuair dh’fhailnich do threoir
s tu nad shineadh
‘ann an sgire choimheach choigreachail Helmand
measg fineachan
fuilteach
ain-diadhaidh,aingidh?
De dhuit-se
duaisean-cogaidh airson gaisge?
oraidean-molaidh mora
fada
S na ceudan a tional air na sraidean
Le neonachas
a feithibh chum amharc air do ghiulain
a shileadh dheoir
a tilgeadh rosan
geal is dearg
Thig smal air an duais -gaisga
Seargaidh na blathan
Theid di-chuimhne air briathran
Sgapaidh na ceudan ud
obair la a feitheamh
Gach aon cho trang
S’cha chuimhnichear THUSA nas mo
A mhain---
Taisgte ann an cridhe do mhathar
Tha craidh do-leighis
- Air nach toir iocshlaint feachd
A triall fo leon
gach la ann an dubhar sgailean dorcha
As eugmhais solais
Criosaidh NicIomhair, Breascleit
Solus Geur
Feis nan daoine a tha air an dreuchd a ligeil dhiubh agus a tha a lorg cur seachadh ur. Bidh sniomh is bardachd is fiolmaichean aig Talla Bhreascleit feasgar DiCiadain an 30mh den mhios seo.
Read more, Comments: 0
Am Fear Teiche
Thainig a bhardachd Am Fear Teiche a sgriobh Murchadh MacFarlain gu ar aire an diugh.
S ann aig a bha an leirsinn:.
Nuair bhios ain-iochd an àite truais
A' riaghladh shìos 's a 'riaghladh shuas
'S nach nochd fear iochd mur faigh e duais,
'S do Nagasaki nithear luath,
'S nach casaid Crìosdaidhean aon uair
Ach orms Di-Dòmhnaich o'n chaidh cuairt,
Séisd:-
Their mi, theirigeadh an saoghal bun-os-cionn
Theirigeadh, ach tarruingidh mi phlaide mu mo cheann,
O Rìgh tarruingidh, O tarruingidh mi srann.
Nuair bhios clann-daoin' le dìobhail céill
Ri moidheadh tur-sgrios air a chéil
Le boms na h-atom 's hydrogen,
Sèisd:
Nuair bhios eaglaisean a' teagasg gràidh
'S iad ri chéile mar dhà nàmh,
Suas togaidh mise mo dhà làimh,
Seisd:
Nuair bios an Ruis 's Ameiriga mhór
Le bus ri bus is dòrn ri dòrn,
A'bagairt tur-sgrios a thoirt oirnn
Is mise is tus' mar fheòirean feòir
Ar guth-gearain lag gun treoir
Mar air iarunn fuar an t-òrd,
Nuair gheibh mi m'aran air bòrd grinn
'S gun mheas air treabhaich' bochd an fhuinn
Le fhallus tha toirt arain dhuinn,
'S a chì air teilidh mi 's a chluinn
Fear eile sgriachail àird a chinn
'S nì mile not e 's an aon oidhch',
Sèisd:
Nam bu shlat thomhais luach ar duais
Cha bhiodh am fear nach d'chuir ri buain,
Nuair chì me neach le fallus gruaidh,
Neach eile càrnadh ionmhais suas
A dhealachas ris aig beul na h-uaigh,
Their mi "Cheartais, cà 'il do bhuaidh?"
Nuair thruailleas sinne gu ar deòin
Am muir, an t-iasg, agus na h-eòin,
S an abhainn uair deoch ás na dh'òl
Na bochan truaillt'gun innt'nì beò,
Is Nemesis a; bagradh oirnn,
Seadh, dìoghaltas dearg air linn-na-sògh,
Sèisd
Nuair bhios Crìostaidhean ag innse dhuinn
Mu dhùthaich ghrinn taobh thall na h-aibhn'
Anns nach bi bròn no duine tinn
'S am bi iad sòlasach ri seinn
'S gun chabhag oirre faighinn innt'
'S m' eas-creidimh-sa ri 'g iarraidh cinnt,
Sèisd
Nuair bhios g'a chéile daoin' am fuath
S nach bi iad réidh ré réis a cuairt,
Sìos an rathad beag geàrr th'eadar creadhail agus uaigh,
Seisd:
Lotan Nadar
A chairdean dean tu dusgadh is tim a ruith cho luath,
Thoir tu urram do ar n-arainneachd 's
Na lotan tha ga sarachadh gun leigheas dhith bhon sluagh
Prothaid an duine uasal dhith, toirt buille bais gach uair.
An uiseag is an smeorach s iad samhach nar linn,
An diugh cha chluinn air madainn chuin na guthan boidheach binn,
Tha deoir a tighinn bho dhrium a'chuan, tha osna aig gach beann,
S na fleuran caomh air druim a' fhraoich a cromadh sios an ceann.
Uilleam Iain CaimbeulRead more, Comments: 0
Solus Geur 30mh Damhair
SonaSonas
sràide Gàidhlig, air ais aig Mela Ghlaschu ann am Pàirc Kelvingrove
Disathairne seo tighinn! Bidh sinn aig an fhèis ioma-chultarach as motha
ann an Alba nar Cafaidh Gàidhlig, far am bi blasadan Gàidhlig air a’
chlàr-bìdh is aran milis is tì saor an asgaidh! Tha cuid de na tha air
a’ chlàr-bìdh gu math spìosrach is bidh ar sàr-cheòladair ann cuideachd
air son ur cur ann an deagh shunnd… ach ma tha òran Gàidhlig agaibh
fhèin no ma bhios sibh air son beagan còmhradh Gàidhlig, nach tadhail
sibh oirrn air son cabadaich is spòrs bho 12f Disathairne! Dèan like air
an duilleag againn https://www.facebook.com/sonasonas.sraide?ref=hl
is gheibh sibh am fiosrachadh as ùire mu càite buileach am bi sinn…
roinn am post seo ri 20 caraidean is mathaid gun toir ar maître-d
càirdeil pòg dhuibh cuideachd!
Tha sònaSonas taingeil airson taic bho Alba Cruthachail, Bhòrd na Gàidhlig, An Lòchran agus Glaschu Beò.
" Read more, Comments: 0
Bho Sgaile Suainabhal
A Ghiblean, An Ceitean, 's An t-Og Mhios
A 'Mhairt / A' Ghiblean/ An Ceitean
A' tarraing comhla
Air Chuairt
Criochan na Bliadhna
Read more, Comments: 0
Stronsay Shore
Read more, Comments: 0
Aig Ceann Camus Uig
Ceol gach linn
Loch an Inbhir
Uig agus Asainte +
Cearcall amhrain
Clann an la an de
Na rainig thu fhein Yarmouth?
Tha Torr dhe Seors' an Cabharstaigh
Tractor Ceilidh
Cuin' a bha thu ann a Yarmouth?
Read more, Comments: 0
Larach lin ur!
Read more, Comments: 0


text:
Naidheachdan 11:00m
8 An Dàmhair 2015 Ùraichte aig Ùraichte aig
Nato
Cuiridh Breatainn àireamh bheag de shaighdearan dha na dùthchannan Bàltaig air crìoch NATO ris an Ruis. Thàinig an dearbhadh bho Rùnaire an Dìon, Mìchael Fallon, ro choinneimh NATO anns a' Bhruiseil, far a bheil iad a' deasbad ionnsaighean na Ruis ann an Siria, pleanaichean Ruiseanach a' siubhal gun chead os cionn na Tuirc agus taic Mhoscow dha na reubaltaich air taobh sear na h-Ucrain.
Colaisde Ghlaschu Chluaidh
Bheir Rùnaire na Fhoghlaim, Angela Constance, fiosrachadh do Phàrlamaid na h-Alba feasgar air an t-suidheachadh aig Colaisde Ghlaschu Chluaidh far an deach an cathraiche agus bord-stiùiridh a chur às an dreuchd. Thuirt an Riaghaltas gun robh luchd obrach na colaisde agus oileanaich a' gearan nach robh am bòrd a' dèanamh an obair mar bu chòir.
Murt
Chaidh fear mu choinneimh na cùirte fo chasaid mu mhurt an oifigeir polais Dave Phillips, a chaidh a mharbhadh le carbad air a ghoid, trath sa mhadainn Diluain ann am Merseyside. Tha Clayton Williams, a tha 18, fo chasaid cuideachd airson meirle agus goid a' charbaid. Chaidh a chumail an grèim agus thèid e mu choinneimh Cùirt a' Chrùin an Liverpool sa mhadainn a-màireach.
Smocadh
Tha duil gun cuir buill ann am Pàrlamaid na h-Alba taic an-diugh ri casg air smocadh ann an càraichean anns a bheil òigridh. Dh'fhaodadh càin cho mòr ri £100 a bhith mu choinneimh sin, ach tha dragh ann mu bhristeadh chòirichean pearsanta agus gum biodh e doirbh an lagh ùr a chur an sàs. Chaidh casg den aon t-seòrsa a stèidheachadh ann an Sasainn an t-seachdain seo chaidh.
Tubaist
Tha luchd-sgrùdaidh den bheachd gur dòcha gur e gluasad aithghearr na gaoithe a bu choireach ri tubaist le pleana ann an Steòrnabhagh aig toiseach na bliadhna. Cha deach duine a ghoirteachadh nuair a dh'fhalbh am pleana far an raon-laighe ann an droch shìde air an 2mh den Fhaoilleach. Tha an aithisg ag ràdh cuideachd gu faodadh am pìleat a bhith air am pleana a stiùireadh na b'fheàrr airson a chumail air an raon-laighe.
Comhairle Earra-Ghàidheal is Bhòid
Tha dragh ann gun tèid còrr 's 300 cosnadh a chall le gearraidhean air a bheil Comhairle Earra-Ghàidheal agus Bhòid gu bhith a' beachdachadh an-diugh agus coltas ann gum bidh iad gann de £26m sa bhuidseat airson an ath chòig bliadhna. Tha dùil gum bidh seirbheis leabharlann nan sgoiltean, agus taighean beaga poblach am measg nan goireasan air an toir na gearraidhean buaidh.
Cridhe
Tha dòchas ann gun dèan deuchainn ùr dearbhadh air daoine nach eil ann an cunnart bho ghreim-cridhe ged a bhiodh pian nam broilleach. Chaidh an deuchainn fala a dhealbh aig Oilthigh Dhùn Èideann agus tha Bunait Cridhe Bhreatainn ag ràdh gum faodadh e a dhà uimhir de dhaoine a' leigeal a-mach às ospadal nas luaithe na tha iad an-dràsta.


text:
Am Mòd a' tòiseachadh san Òban
Thèid Mòd Nàiseanta Rìoghail na bliadhna seo fhosgladh gu h-oifigeil oidhche Haoine anns an Òban.
Bidh caismeachd lòchranach tro mheadhan a' bhaile ron chuirm fhosglaidh.
"Tha sinn air a bhith trang dha-rìribh, agus 's e là làn toileachais agus dòchais a th' ann an Dihaoine fosglaidh a' Mhòid gach bliadhna," thuirt Àrd-Oifigear a' Chomuinn Ghàidhealaich, Iain Moireasdan.
"Bidh sluagh mòr còmhla rinn a-nochd anns an Òban.
"Feasgar an-diugh, thèid Tosgaire na Gàidhlig ainmeachadh. Tha sinn a' dèanamh sin còmhla ri Riaghaltas na h-Alba gach bliadhna.
"Aig an fhosgladh a-nochd bidh Karen NicMhathain agus Dòmhnall Seathach a' tilleadh dhan Òban, agus thèid am fosgladh fhèin a dhèanamh le Modaràtair Eaglais na h-Alba - agus tha sinn uabhasach toilichte gu bheil Gàidhlig fhileanta aigesan, agus gum fosgail e am Mòd dhuinn an-diugh," thuirt e.


text:
Clàr mòr eile an Linne Chrombaidh
Chaidh clàr tollaidh mòr a bha ag obair far chosta Shealtainn a shlaodadh gu Linne Chrombaidh, far am fuirich e airson a' gheamhraidh.
Tha an West Phoenix còmhla ri grunnan chlàran eile a tha faisg air Inbhir Ghòrdain.
Tha na clàran anns an linne airson fasgadh no gus an tèid obair a dhèanamh orra.
Tha clàran-ola an dèidh a bhith a' dol a Linne Chrombaidh bho thòisich gnìomhachas na h-ola agus a' ghas anns a' Chuan a Tuath.
Ach, bho chionn ochd bliadhna, cha robh gin a chlàr anns an linne air sgàth crìonadh ann an gnìomhachas na h-ola.


text:
Ochòin, a chiallain, gur mi tha cianail
’S mi ’n seo gam riasladh am beul na Cròice;
An todhar fiadhaich ’s e doirbh a lìonadh,
’S chan eil sa Chrìosdachd na spìonadh ròin’ às.
(Dòmhnall Iain Dhonnchaidh, Òran an Fheamnaidh)
Tha an luach is am feum a th’ anns a’ chladach glè aithnichte do mhuinntir Uibhist, tro òrain, naidheachdan, dòighean cruitearachd agus teachd-an-tìr. Tha an dualchas seo, cho math ris na cothroman san àm ri teachd, mar chuspair na bliadhna-sa aig symposium coimhearsnachd Cheòlais, eadar 22-24 den Iuchar san Ìochdar, Uibhist a Deas.
Bheir Philip Kerrison, Scottish Association for Marine Science UHI, seachad dà òraid ann an Sgoil an Ìochdair DiLuain 23 den Iuchar: ‘History of Scottish Seaweed’ (2pm, Beurla) agus ‘The Modern Seaweed Industry and Its Future’ (6pm, Beurla). Bidh a’ chuirm phìobaireachd ga leantail ann an Talla an Ìochdair aig 8f.
DiMàirt 24 July, bidh Dr Kevin Grant, Àrainneachd Eachdraidheil na h-Alba, a’ sgrùdadh arc-eòlas na feamainn air Taobh a Tuath Loch Aoineart, le òraid aig Sgoil an Ìochdair (1:30f) agus cuairt threòirichte chun nan làraichean taobh an locha. Eadar tachartasan, bidh seirbheis shònraichte ann an Eaglais Thobh’ Mòir aig 3f, le Iain Aonghas MacFhilip, Beàrnaraigh na Hearadh, a’ cur a-mach na loidhne.
Bidh cuairtean treòirichte air a’ chladach an taobh an iar agus an taobh an ear sa mhadainn aig 10:30m DiLuain agus DiMàirt, agus an cèilidh teaghlaich àbhaisteach a’ toirt ghnothaichean gu crìoch air an 24mh latha ann an Talla an Ìochdair, le Mòrag Alasdair Mhòir, preasantair air an radio, na bean-an-taighe.
Tòisichidh an symposium DiDòmhnaich, 22ra den Iuchar, le aifreann ann an Eaglais Àird Choinnich san Ìochdar agus latha spòrsail do theaghlaichean eadar 4f-6f. Bidh Màrtainn Mac an t-Saoir, ùghdar agus seanchaidh, a’ cur a nobhail ùir air bhog, Samhradh ’78 (Clò Luath), agus bidh e a’ leughadh, a’ còmhradh agus a’ cluich nan teipeachan a chlàraich e fhèin am measg nan daoine thar deagh chunntais de bhliadhnaichean, a’ gabhail a-steach Alasdair Mòr, Eilidh Wilson, Seònaid NicAmhlaigh agus eile. Tha na clàraidhean gan tasgladh aig Museum nan Eilean.
’S e amas an symposium a bhith a’ toirt mòr-shealladh air an fheamainn do choimhearsnachd Uibhist, far a bheil ginealaichean mòra air a bhith an sàs ann. Mar a sheinn Seonaidh Caimbeul, Taobh a Tuath Ghleann Dàil:
’S fhuair sinn mar fhasan or seanair ’s or seanmhair,
Nuair thig an t-earrach bhith teannadh ri feamnadh.
Tha an làn-phrògram air an làrach-lìn againn, air neo bho oifis Cheòlais, 01878700154. Tha e air a mhaoineachadh gu fialaidh le Bòrd na Gàidhlig, Alba Chruthachail, CnES agus HIE.


text:
Tilburg
‘S e baile mòr agus sgìreachd (Duitsis: gemeente), faisg air Eindhoven, ann an ceann a deas nan Tìrean Ìsle a th' ann am Tilburg (IPA: tɪlbʏr(ə)x, Frysk : Tilburch, Laideann: Tilia). Tha e suidhichte ri taobh na h-aibhne Leije, 16m os cionn ìre na mara,[2] anns an roinn Brabant a Tuath (Duitsis: Noord-Brabant), 92km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 72km bho Delft, 59km bho Rotterdam, 79km bho Den Haag, 60km bho Utrecht agus 89km bho Mhaastricht.[3] Chaidh Tilburg a chlàradh airson a’ chiad turas ann an 709. Tha 208,429 duine a' fuireach ann.[4] A bharrachd air sin, ‘s e an siathamh baile as motha na dùthcha a th’ann an Tilburg.[5]
Daoine AinmeilDeasaich
- Theo l'Herminez (1921 - 1997): Peantair.


text:
Yuyao changjiang Teòthachd Meter Factory (Yuyao Gongyi Meter Co., Earr.) 'S e buidheann iomairt a tha air an ceannasachadh le àrd teicneòlas agus teicnigeach filleadh a-steach dealbhadh, saothrachadh, reic agus margaidheachd. Tha a 'chompanaidh a stèidheachadh ann an 1995, air a bhith na Teòthachd rianadair a stiùireadh le bathar, air cruinneachadh còrr is 20 bliadhna agus iarrtas san dòigh; chompanaidh a tha a 'phrìomh-saothrachaidh dachaigheil Teòthachd rianadair an luchd-dèanaimh, a' toradh bliadhnail agus reic Teòthachd rianadairean chòrr is 500,000, a 'chompanaidh a tha Nuadh-uidheam, nam measg fèin-ghluasadach coimpiutair chip inneal-riochdachaidh lines, luaidhe saor-dùbailte-thonn soldering inneal eile agus uidheam loidhne-phìoban .
Gus dèanamh cinnteach bhathar càileachd a 'chompanaidh a tha mòr àrd-Teòthachd aoise seòmar, measgachadh de Teòthachd rianadairean Faodar aois còrr is 10,000 gus dèanamh cinnteach gu bheil gach factaraidh stuthan dealan a chruthachadh a' fàs aosta barrachd air 72 uairean a thìde.
Gus dèanamh cinnteach air earbsachd bathar a dhealbhadh Tha a 'chompanaidh cuideachd a tha EMI, EMC dealan-chòrdalachd deuchainn uidheam agus teòthachd agus taiseachd àrainneachd obair-lann agus mòran eile nuadh deuchainn uidheam, ga dhèanamh comasach gus dèanamh cinnteach gu riochdachaidh de chàileachd àrd, àrd mionaideachd, àrd-earbsachd, seirbheis fhada beatha agus teòthachd ìosal drift bathar; Tha a 'chompanaidh làn ruigsinneach Thar IS9001-2008 is gu teann ruith fo-siostam seo, a h-uile bathar Yao Yi seachad an CE teisteanais, agus cuid de na prìomh bathar air a dhol seachad an ul teisteanais de na Stàitean Aonaichte, le saothrachadh cead a thomhas ionnstramaidean (CMC Zhejiang dhèanamh 02810232), làn obrachaidh bho 2006 Prìomh tàthadh phròiseas, ann an ro-làimh gus coinneachadh ri na h-Eòrpa ROHS ìrean agus a 'cur ri bhith a' dìon ar n-àrainneachd.


text:
697: Coilltean-calltainn (1)
Litir sheachdaineach do luchd-ionnsachaidh le clàr-fuaime, tar-sgrìobhadh is mìneachadh. A weekly letter to Gaelic learners with audio, transcription and explanation.
Tha an litir ag obrachadh leis an fhaclair. Tagh an taba ‘teacsa Gàidhlig’ agus tagh facal sam bith san teacsa agus fosglaidh am faclair ann an taba ùr agus bidh mìneachadh den fhacal ann. The letter is integrated with the dictionary. Select the tab ‘Gaelic text’ and choose any word and the dictionary will open and you will see the English explanation of the Gaelic word.
O chionn bliadhna no dhà, chuir mi seachad madainn ann an coille-chnò. Uill, leis an fhìrinn innse, cha robh mòran chnothan innte. Mar sin, ’s dòcha gum bu chòir dhomh coille-challtainn a ghabhail oirre. Tha an dà chuid – coille-chnò agus coille-challtainn – a’ ciallachadh coille anns a bheil gu leòr de chraobhan calltainn. Ann am Beurla, ’s e hazel wood a chanas daoine rithe.
’S toigh leam coilltean-calltainn agus bha an tè sin gu math brèagha. Ach bha mi ann airson adhbhar, a bharrachd air bòidhchead na coille fhaicinn. Bha mi fhìn is caraid dhomh còmhla ri tè de luchd-siubhail na Gàidhealtachd – Easaidh Stiùbhart. Tha Easaidh ainmeil airson a bhith ag aithris sgeulachdan Gàidhlig, feadhainn dhiubh a bhiodh a seanair, Ailidh Dall, ag innse. Bho àm gu àm, bidh i a’ sealltainn do dhaoine mar a bhiodh an luchd-siubhail a’ togail an cuid theantaichean. Bha iad a’ cleachdadh shlatan calltainn.
Agus, ged nach ann leis an luchd-siubhail a tha na coilltean-calltainn, chan e mèirle a th’ ann a bhith a’ toirt shlatan calltainn a-mach asta. Mar a chanas an seanfhacal ainmeil, a tha cho fìor ’s a ghabhas – breac à linne, slàt à coille, ’s fiadh à fireach – mèirle nach do ghabh duine riamh nàir’ aiste.
Bha Easaidh a’ fuireach ann an Luirg nuair a bha i òg. Taobh a-muigh a’ bhaile, bha coille-challtainn far am biodh an luchd-siubhail a’ buain shlatan airson an cuid theantaichean. Bha iad a’ faighinn cead airson sin. Ach, an latha taobh Loch Nis, chuimhnich sinn air an t-seanfhacal – breac à linne, slat à coille !
’S e as coireach gun robhar a’ cleachdadh calltainn, seach slatan craoibhe eile, gu bheil calltainn nas fhasa a lùbadh, agus nas fhasa car a chur ann. Bha sinn anns a’ choille anns a’ Chèitean. Shaoil mi gur dòcha gur e sin an t-àm as fheàrr sa bhliadhna airson slatan a lùbadh, nuair a tha sùgh ag èirigh as t-earrach. Ach bha mi ceàrr. Dh’inns Easaidh dhomh gur ann aig deireadh na bliadhna a bhiodh iad a’ buain nan slatan calltainn oir cha robh uiread de shùgh anns na craobhan an uair sin.
Bhiodh iad a’ coimhead airson slatan dìreach gun char, feadhainn a bha tiugh gu leòr airson an canabhas a chumail suas ach gun a bhith ro thiugh airson lùbadh gu furasta. An uair sin, bhiodh na slatan air an seatadh, mar a chanadh iad. Bhiodh iad a’ cur an dàrna cinn dheth san talamh – an ceann a bu tighe. Bhiodh iad a’ cur a’ chinn eile, an ceann caol, ann an eag ann an gàrradh, le lùb ann. Mar a bhiodh an ùine a’ dol seachad, bhiodh iad a’ cur lùb na bu mhotha is na bu mhotha anns an t-slait gus am biodh an cumadh ceart oirre. Bhiodh an gnothach gu lèir a’ toirt beagan mhìosan. Bhiodh an t-slat deiseil airson a dhol air an rathad as t-samhradh.
Ann an cuid de dh’àiteachan, bhiodh daoine a’ dèanamh preasarlach no preas-choille de choilltean-calltainn. An e sin an seòrsa coille anns an robh Easaidh a’ faighinn a slatan? Dh’inns i dhomh nach e. Agus tha a’ cheist air èirigh – an robh na Gàidheil a’ dèanamh phreasarlach de choilltean-calltainn uiread ’s a bha sinn a’ smaoineachadh? Bheir sinn sùil air a’ cheist sin an-ath-sheachdain.
Faclan na Litreach: Easaidh Stiùbhart: Essie Stewart; Luirg: Lairg.
Abairtean na Litreach: a bharrachd air bòidhchead na coille fhaicinn: in addition to seeing the beauty of the wood; mar a bhiodh an luchd-siubhail a’ togail an cuid theantaichean: how the travelling people would erect their tents; chan e mèirle a th’ ann a bhith a’ toirt shlatan calltainn a-mach asta:it’s not theft to take hazel rods out of them; an latha taobh Loch Nis: [on] the day on Loch Ness-side; nas fhasa a lùbadh: easier to bend; nas fhasa car a chur ann: easier to put a turn/twist in it; anns a’ Chèitean: in May; nuair a tha sùgh ag èirigh: when sap is rising; gur ann aig deireadh na bliadhna a bhiodh iad a’ buain X: that it was at the end of the year that they would harvest X; slatan dìreach gun char: straight rods without a kink; tiugh gu leòr airson an canabhas a chumail suas: thick enough to keep the canvas up; an dàrna ceann dheth san talamh: one end of it in the ground; an ceann a bu tighe: the thicker end; eag ann an gàrradh: a notch in a stone wall; gus am biodh an cumadh ceart oirre: until it had the correct shape; bhiodh daoine a’ dèanamh preasarlach no preas-choille: people would coppice the wood; uiread ’s a bha sinn a’ smaoineachadh: as much as we were thinking.
Puing-chànain na Litreach: coille-chnò: literally nut wood’, meaning hazel wood’ (the nuts most highly valued by the Gael). Cnò is here in its old genitive plural guise, being the same as the nominative singular (but lenited without the article), so coille-chnòmeans wood of nuts’. However, I made the statement cha robh mòran chnothan innte there weren’t many nuts in it’ and I’ve used the form chnothan as the genitive plural here, as it is the form likely to be used by modern Gaelic-speakers (the same as the nominative plural but lenited), except in phrases like coille-chnò that preserve a slightly archaic form. Another compound noun for hazel wood’ is coille-challtainnwood of hazel’. Calltainn is lenited, not because it is an indefinite genitive plural but because it’s acting like an adjective qualifying the feminine noun coille.
Seanfhacal na Litreach: breac à linne, slàt à coille, ’s fiadh à fireach – mèirle nach do ghabh duine riamh nàir’ aiste:a salmon from the pool, a stick from the wood and a deer from the hill – theft that never shamed a man. In some dialects breac is the salmon, although it more commonly represents the brown trout.
Download the text of this week's letter as a PDF:Thoir a-nuas Litir mar PDF:
PDF documents are especially suited for printing out. Most computers can open PDF files, but if you have problems viewing them you may need to install reader software such as Tha faidhleachan PDF gu sònraichte math airson clò-bhualadh. Tha e furasta gu leòr do chuid de choimpiutairean faidhleachan PDF fhosgladh, ach ma tha trioblaid agad ‘s dòcha gum biodh e feumail bathar-bog mar Adobe Acrobat Reader. fhaighinn.
Litir do Luchd-ionnsachaidh
This letter corresponds to Tha an Litir seo a’ buntainn ri An Litir Bheag 393
Podcast
BBC offers this litir as a podcast: Visit the programme page for more info and to download or subscribe. Tha am BBC a’ tabhainn seo mar podcast. Tadhail air an duilleag-phrògraim airson barrachd fiosrachaidh no airson podcast fhaighinn


text:
315: George Gunn (2) 315: Seòras Gunnach (2)
Litir shìmplidh sheachdaineach do luchd-ionnsachaidh le clàr-fuaime, tar-sgrìobhadh is eadar-theangachadh. A simple weekly letter to Gaelic learners with audio, transcription and translation.
Tha an litir bheag ag obrachadh leis an fhaclair. Tagh an taba ‘teacsa Gàidhlig’ agus tagh facal sam bith san teacsa agus fosglaidh am faclair ann an taba ùr agus bidh mìneachadh den fhacal ann. The little letter is integrated with the dictionary. Select the tab ‘Gaelic text’ and choose any word and the dictionary will open and you will see the English explanation of the Gaelic word.
Seòras Gunnach (2)
Bha mi ag innse dhuibh mun Bhràisteach Mhòr, Seòras Gunnach. B’ esan ceann-cinnidh nan Gunnach. Dh’inns mi mar a chaidh e fhèin agus seachdnar mhac aige a mharbhadh. Bha sin ann an còmhrag le Clann Chèith Ackergill. Ghoid na Cèithich a’ bhràiste ainmeil agus claidheamh bho chorp a’ Bhràistich Mhòir.
Thèich an còignear mhac eile aig a’ Bhràisteach Mhòr. Bha fear dhiubh, Eanraig, feargach. Gheall e dìoghaltas fhaighinn. Bha e ag iarraidh a’ bhràist agus an claidheamh fhaighinn air ais. Cha robh na bràithrean aontaichte, ge-tà. Dhiùlt am fear a bu shine, Seumas, a dhol leis. Ach dh’fhalbh Eanraig agus dithis eile.
Lorg iad na Cèithich aig Caisteal Dhirlot ann am meadhan Ghallaibh (tha dìreach tobhta ann an-diugh). Dh’fhàg Eanraig a dhithis bhràithrean aig an doras. Chaidh e fhèin gu uinneag. Bha an uinneag fosgailte. Bha an ceann-cinnidh na shuidhe am broinn an t-seòmair. Leig Eanraig saighead dha ionnsaigh. Mharbh an t-saighead e. “Iomacharag a’ Ghunnaich gu Cèith,” dh’èigh Eanraig – “Gunn’s compliments to Keith.”
Leum na Cèithich don casan. Ruith iad chun an dorais. Ach bha na Gunnaich a’ feitheamh riutha. Fear an dèidh fir, chuir iad gu bàs iad. Fhuair Eanraig a-steach don chaisteal. Fhuair e grèim air a’ bhràist agus claidheamh aig athair. Theich e leotha.
Choinnich an còignear bhràithrean a-rithist. Thuirt Seumas gun robh e ag iarraidh na bràiste agus a’ chlaidheimh, oir b’ esan am fear a bu shine. Ach bha Eanraig mì-thoilichte. Cha robh Seumas air a bhith deònach sabaid air an son. Chaidh Eanraig is Seumas a-mach air a chèile. Dh’fhalbh Eanraig a dh’fhuireach ann an Gallaibh.
Bho sin a-mach, dhiùlt Eanraig “Gunnach” a ghabhail air fhèin no air a shliochd. ’S ann bhuaithesan a thàinig na Hendersons ann an Gallaibh, a rèir beul aithris. ’S e “Cheannraigich” a bha orra ann an Gàidhlig.
Dh’fhuirich Seumas ann an Ceann a’ Bhràist. Ach dè thachair don bhràiste ainmeil? Chan eil fhios a’m.
George Gunn (2)
I was telling you about the Bràisteach Mòr, George Gunn. He was the clan chief of the Gunns. I told how he and seven of his sons were killed. That was in combat with the Keiths of Ackergill. The Keiths stole the famous brooch and a sword from the Bràisteach Mòr’s body.
The Bràisteach Mòr’s other five sons fled. One of them, Henry, was angry. He vowed revenge. He was wanting to get the brooch and sword back. The brothers were not united, however. The eldest one, James, refused to go with him. But Henry left with two others.
They found the Keiths at Dirlot Castle in central Caithness (there is just a ruin there today). Henry left his two brothers at the door. He himself went to a window. The window was open. The clan chief was sitting inside the room. Henry let an arrow fly towards him. The arrow killed him. “Gunn’s compliments to Keith,” Henry shouted.
The Keiths jumped to their feet. They ran to the door. But the Gunns were waiting for them. Man after man, they put them to death. Henry got into the castle. He got hold of his father’s brooch and sword. He fled with them.
The five brothers met again. James said he was wanting the brooch and the sword, because he was the eldest. But Henry was unhappy. James had not been willing to fight for them. Henry and James fell out with each other. Henry went to live in Caithness.
From that time, Henry refused to call himself or any of his descendants by the name “Gunn”. It’s from him that the Hendersons in Caithness arose, according to oral tradition. They were called “Cheannraigich” in Gaelic.
James stayed in Kinbrace. But what happened to the famous brooch? I’ve no idea.
Seòras Gunnach (2)
Bha mi ag innse dhuibh mun Bhràisteach Mhòr, Seòras Gunnach. B’ esan ceann-cinnidh nan Gunnach. Dh’inns mi mar a chaidh e fhèin agus seachdnar mhac aige a mharbhadh. Bha sin ann an còmhrag le Clann Chèith Ackergill. Ghoid na Cèithich a’ bhràiste ainmeil agus claidheamh bho chorp a’ Bhràistich Mhòir.
Thèich an còignear mhac eile aig a’ Bhràisteach Mhòr. Bha fear dhiubh, Eanraig, feargach. Gheall e dìoghaltas fhaighinn. Bha e ag iarraidh a’ bhràist agus an claidheamh fhaighinn air ais. Cha robh na bràithrean aontaichte, ge-tà. Dhiùlt am fear a bu shine, Seumas, a dhol leis. Ach dh’fhalbh Eanraig agus dithis eile.
Lorg iad na Cèithich aig Caisteal Dhirlot ann am meadhan Ghallaibh (tha dìreach tobhta ann an-diugh). Dh’fhàg Eanraig a dhithis bhràithrean aig an doras. Chaidh e fhèin gu uinneag. Bha an uinneag fosgailte. Bha an ceann-cinnidh na shuidhe am broinn an t-seòmair. Leig Eanraig saighead dha ionnsaigh. Mharbh an t-saighead e. “Iomacharag a’ Ghunnaich gu Cèith,” dh’èigh Eanraig – “Gunn’s compliments to Keith.”
Leum na Cèithich don casan. Ruith iad chun an dorais. Ach bha na Gunnaich a’ feitheamh riutha. Fear an dèidh fir, chuir iad gu bàs iad. Fhuair Eanraig a-steach don chaisteal. Fhuair e grèim air a’ bhràist agus claidheamh aig athair. Theich e leotha.
Choinnich an còignear bhràithrean a-rithist. Thuirt Seumas gun robh e ag iarraidh na bràiste agus a’ chlaidheimh, oir b’ esan am fear a bu shine. Ach bha Eanraig mì-thoilichte. Cha robh Seumas air a bhith deònach sabaid air an son. Chaidh Eanraig is Seumas a-mach air a chèile. Dh’fhalbh Eanraig a dh’fhuireach ann an Gallaibh.
Bho sin a-mach, dhiùlt Eanraig “Gunnach” a ghabhail air fhèin no air a shliochd. ’S ann bhuaithesan a thàinig na Hendersons ann an Gallaibh, a rèir beul aithris. ’S e “Cheannraigich” a bha orra ann an Gàidhlig.
Dh’fhuirich Seumas ann an Ceann a’ Bhràist. Ach dè thachair don bhràiste ainmeil? Chan eil fhios a’m.
Download the text of this week's letter as a PDF:Thoir a-nuas Litir mar PDF:
PDF documents are especially suited for printing out. Most computers can open PDF files, but if you have problems viewing them you may need to install reader software such as Tha faidhleachan PDF gu sònraichte math airson clò-bhualadh. Tha e furasta gu leòr do chuid de choimpiutairean faidhleachan PDF fhosgladh, ach ma tha trioblaid agad ‘s dòcha gum biodh e feumail bathar-bog mar Adobe Acrobat Reader. fhaighinn.
Litir do Luchd-ionnsachaidh
This letter corresponds to Tha an Litir seo a’ buntainn ri Litir do Luchd-ionnsachaidh 619
Podcast
BBC offers this litir as a podcast: Visit the programme page for more info and to download or subscribe. Tha am BBC a’ tabhainn seo mar podcast. Tadhail air an duilleag-phrògraim airson barrachd fiosrachaidh no airson podcast fhaighinn


text:
Bookmag, 1989. 29 duilleagan.
Bha Alasdair Mac Mhaighstir Alasdair an sàs gu mòr ann an tachartasan poilitigeach an 18mh linn, gu h-àraidh ann an Ar-a-Mach nan Seumasach ann an 1745. Anns an leabhran seo, thathar a' dèanamh sgrùdadh mionaideach air beatha a' bhàird fhèin, agus air a' bhàrdachd phoilitigich aige.
Alasdair Mac Mhaighstir Alasdair : His Political Poetry
- Le: Derick S. Thomson
- Còd a' bhathar: n/a
- Ri làimh: Sa bhùth
-
£1.50
Related Products
Tagaichean: Alasdair Mac Mhaighstir Alasdair : His Political Poetry


text:
Alasdair Crotach MacLeòid
B' e Alasdair Crotach (1455 - 1547) ochdamh ceann-feadhna Chlann Mhic Leòid na Hearadh. Cha d'rugadh crotach e, ach chaidh a leòn le tuagh eadar a dhà ghualainn le creachadairean Dòmhnallach as dèidh Cath Bhàgh na Fala ann an 1480. 'S ann aig a' chath seo a chaidh athair, Uilleam Dubh a ghlacadh le Aonghas Òg Mac Dhòmhnaill agus Ailean Mùideartach agus e a' sabaid ann an arm Iain, Tighearna nan Eilean an aghaidh Aonghais Òig, mac dìolainn Iain, a bha airson an Tighearnas a riaghladh an àite athar. Thugadh Uilleam Dubh a Dhùn Bheagan ach bhàsaich e air an t-slighe.
Phòs Alasdair nighean Chamshronaich Loch Iall ann an 1535. Tha beul-aithris ag innse gun robh deichnear nighean aig a' Chamshronach agus gur i an deicheamh tè a phòs e oir dhiùlt an naoinear eile a ghabhail leis mar a bha e crotach. Chaidh am mac as sine aca, Dòmhnall, a mhurt ann an 1557 agus b'e a bhràthair Uilleam (Uilleam na h-Uamha) an ath cheann-feadhna. Phòs dithis de na h-inghean aig Alasdair Dòmhnallaich Shlèite.
Nuair a ghabh an Crùn còir air fearann Thighearnas nan Eilean ann an 1493 thug bann sgrìobhte rìoghail còir air na Hearadh, Duirinis, Bracadal agus Mingnis do dh'Alasdair. Chuir seo ris an fhearann a chaidh a thoirt do Chalum Reamhar Math, an treas ceann-feadhna le Rìgh Daibhidh II, agus ghabh Alasdair seilbh cuideachd air cuid de Thròtairnis agus air Caisteal Dhùn Tuilm. Ann an 1513 thug e ionnsaigh air Dùn Sgàthaich, far an deach leis, agus air Caisteal a' Chnuic, far nach deach, ach chaidh mathanas a thoirt dha airson seo mar thoradh air co-obrachadh leis a' Chrùn. Thug Leas-rìgh Gilleasbuig Dùbhghlas dha còir air fearann ann an Slèite agus ann an Uibhist a-Tuath. Bhuineadh tòrr de na sgìrean seo do dhùthchas nan Dòmhnallach agus chaidh tòrr strì eadar na Leòdaich agus na Dòmhnallaich aobharachadh leis mar a chaidh an toirt do dh'Alasdair.
Tha ainm Alasdair ainmeil ann an dualchas Chlann Mhic Leòid leis mar is e a thog Tùr nan Sìthichean aig Caisteal Dhùn Bheagan, a thug a-mach Bratach nan Sìthichean aig Cath Ghleann Dàil agus a chum fleadh mòr don rìgh Seumas V air na beanntanan Healabhal Bheag agus Healabhal Mhòr, no 'Bùird Mhic Leòid' mar a chanar riutha sa Bheurla.
A thaobh dualchas na Gàidhlig, b' e duine foghlamaichte a bh' ann an Alasdair a thug brosnachadh mòr do na h-ealain. A rèir beul-aithris b' esan a mhisnich Clann Mhic Cruimein gu colaiste Phìobaireachd fhosgladh ann am Boraraig. Thog e Eaglais Naomh Chliamhainn ann an Roghadal na Hearadh timcheall air 1520 agus bharantaich e uaigh spleadhnach ionnte dha fhèin a tha ga meas an-diugh mar tè de na h-eisimpleirean as fheàrr air snaidheadh cloiche ann an stoidhle cheann an iar na Gàidhealtachd a rinneadh a-riamh. Bha e air eaglais Eilean Ì fhaicinn agus bha e airson eaglais coltach rithe a thogail san dùthaich aige fhèin.