text:
Inneal-stotha
Is e a tha ann an inneal-stotha, inneal teis, tiomnaichte leis an lùth a tha ann an stoth. Is e a tha ann an stoth an àile cruthaichte le goileadh uisge.
Is feart do stoth, gu bheil a thoirt aig teasad de 100 °C agus bruthachd caighdeanachd (760mm Hg) mu 1400 uiread toirt an uisge aig a h-aon teasad.
An t-Inneal Teine de Newcomen
Tha an dealbh air an taobh dheis a' riochdachadh an cruth de inneal stotha a h-ùraich Tomas Newcomen (1663-1715) mun bhliadhna 1706. Is inneal-steidhichte a tha ann, sònraichte ri taosgadh uisge a-mach às mèin. B’ e Inneal Newcomein a’ chiad inneal-stoith uidheamaichte le steallair a dh’obraich ann an siorcair; a’ chiad inneal-stoith dealbhaichte ri tiomanadh bheirt (taosgaire) agus a'chiad gnè inneal-stoith a rinn dleasdanas malairteachd.
Tha eagar an t-innil soilleir anns an dealbh. Chaidh togail air innealan mar seo ri taobh sloc an taosgaidh – toll inghar, mu deidhinn 2m anns an leud, a rachadh sìos do trannsa b’ ìsle na mèine. Bhiodh Taosgaire-Sàthaidh suidhichte ann an slugan aig bun an t-sluic, le a shlat-thiomain na shìneadh suas, a mach a beul an t-sluic, far an rachadh a h-altachadh, le slabhraidh, ri ceann a-muigh na Sail Mhòr.
Is e luamhan a tha anns an shail mhòr a pein, le lùdag aig a leth-phuing a tha stèidhichte air sorch calma ( mar is tric togta a-steach ri balla taigh an t-inneil), Tha ceann na Sail Mhòr os cionn Slat an Taosgaire agus a ceann eile os cionn làr an Steallair. Tha Slat an Steallair ceangailte ri ceann a-stigh na Sail Mhòr, mar a tha Slat an Taosgaire ris a’ cheann a-muigh.. Mar sin, nuair a thuiteas Slat an Taosgaire bithidh an steallair ag èirigh agus nuair a bhitheas an steallair a’ dol sìos bithidh Slat an Taosgaire ag èirigh.
Is ainneamh gum bhiodh domhainnead sloc an taosgaidh nas lugha na 20 fathom (40m). Mar sin, bhiodh Slat an Taosgaire torr nas truime na ‘n steallair a crochadh far ceann eile na Saile agus suidheadh an t-inneil aig fòs, mar a tha e anns an fhìor-dhealbh, le Slat an Taosgaire sìos agus an Steallaire suas.
A chuir an inneal a’ ruith, fosglaidh Coc an Stoith, agus Coc an Dòirteil (D). Srùitheadh stoth às a’ ghoileir a-steach ris an t-siorcair agus bhruitheadh an stoth an adhair a mach as an t-siorcair. Nuair a nochdadh stoth aig sput an dòirteil, dhùineadh an da choc agus fosglaidh Coc an Uisge (U), a’ stealladh uisge fuar, mar ceò, a-steach ris an siorcair.
Bhiodh an t-uisge a’ fuaradh an stoth, ga dluthadh ri uisge anns a bhàd agus ag aobharachadh falamhantas anns an t-siorcair. An lùib seo, bhiodh cuideam an àile air steallair an inneil, ga thiomain sìos.
Nuair a thigeadh an steallair ri ceann iochdar a shiubhail, duineadh U, agus fosgaileadh Coc an Stoithe a-rithis. Sruitheadh Stoth don an t-siorcair, a’ briseadh am falamhantas agus a’ leigeil steallair an-innil a dh’eirigh a-rithis. Nuair a bhiodh an t-inneal a’ dol, cha fosgaileadh coc an doirteil airson gach strac, ach bho àm gu àm fhosgaileadh e a leigeil às an t-uisge dluithte a bhiodh na cruinneachadh aig bun an t-siorcair. Aig toiseach an 18mh linn cha robh an teicneòlas ann a dheanamh siorcair eagnaidh, mar sin bhiodh an steallair uidheamichte le clàr leathair air an taobh uachdarachd agus gleidheadh an seul eadar siorcair agus steallair le uisge air mun an leathair, chumadh uisge ri seul an steallaire tro coc S.
Tha e soillear, nach e bruthachd stoithe ach falamhantas a'dh obraicheas innealan mar seo, agus is e cuideam Slat an Taosgaire a dh'aobhraicheas stràc-iomain d’an taosgaire. Is e obair an innil fhein a thogail Slat an Taosgaire a-rithis airson an ath sràc-thaosgaidh.
Chuireadh a' chiad Inneal Newcomein an gniomh mu deidhinn 1712, rè an seachad bliadhna as deidh sin, mun do thuraich Seumas Bhatt (1736-1819) inneal-stoith uidheamaichte le dluthadair fa-leth, thogadh cheudan dhaibh. Mhair tè neo dha dhan 20mh linn.


c: text/html

text:
Mu mo dheidhinn
-
Is mise Eilidh. Tha mi ag ionnsachadh na Gàidhlige o chionn Lunasdal 2004. Tha mi nam sgrìobhadair.
- Tir Nam Blog
- An Liosta (Blog nam blogaichean)
- BBC Island Blogging (sa Bheurla is sa Ghàidhlig)
- Schottish Blogs (sa Bheurla)
- Am blog agam 's a Bheurla
- obh obh, cha robh mi ann, tha mi duilich.
- Tha mi Air Ais
- Dè nam b'urrainn dhut...
- Cù mòr ‘s cù beag
- Cànan nan Gaidheil
- So, sgrìobh mi leabhar...
- Ouch!
- An e cànan cudromach a th’ anns a’ Ghàidhlig?
- Bas mo mhàthar
- Mort

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ceannaiche
Is e neach-malairt a tha ann an ceannaiche.
Bithidh Ceannaiche a' cosnadh a bheo-shlainte eadar ceannaich agus reic.
Bithidh gach ceannaiche a' ceannaich bathair aig prìs saor agus ga reic aig prìs daor. Theirear "ràth" ris an difir eadar cosgais an ceannaich agus prìs an reic.
Mar sin: PRIS REIC - COSGAIS CEANNAICH = RÀTH
Bithidh cuid ceannaichean a' deiligeadh an aon bathar sonraichte, neo aslach cumhang de bathair- m.e. fionn. Air an dara laimh, bithidh "ceanneaichean ginearalta", m.e. fear-bhuth a' ceannaich agus a' reic iomadh seòrsa bhathair.
Is e cuise sonraichte a tha ann an fear a' bhuth . Bithidh esan a' ceannaich bathair "anns an tomad", aig prìs saor. Bithidh esan an uairsin a' reic aonadan beag de bathar aig prìs daor, ri daoine a bhitheas a' cleachadh na bathair gu pearsanta, mar eisimplir cnoganan sìli.
Bithidh buth ginearalta (mar eisimplir "Buth Tearlach" anns an sreath Tele-bhis "Ran Dan"), a reic iomadh seòrsa bathair bho bhotanan ri biadh. Tha buithtean ginearalta fhadhast cumanta 's an latha an diugh anns na sgirean b' iomallach den Ghaidhealtachd.


text:
Loga nam bacadh
Seo loga dhe na bacaidhean 's neo-bhacaidhean air cleachdaichean. Cha nochd na seòlaidhean IP a chaidh a bhacadh gu fèin-obrachail an-seo. Faic liosta nam bacaidhean airson nan toirmeasgan 's bacaidhean a tha gnìomhach an-dràsta.(as ùire | as sine) Seall (na 50 nas ùire | na 50 nas sine) (20 | 50 | 100 | 250 | 500).
- 12:01, 2 dhen t-Samhain 2014 Billinghurst (Deasbaireachd | mùthaidhean) chaidh roghainnean a' bhacaidh atharrachadh airson 78.178.177.205 (Deasbaireachd) 's falbhaidh an ùine air 1 mhìos (buill gun ainm a-mhàin, cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Automatically blocked by abuse filter.Description of matched rule: Car games spam)
- 12:00, 2 dhen t-Samhain 2014 Billinghurst (Deasbaireachd | mùthaidhean) chaidh roghainnean a' bhacaidh atharrachadh airson 84.3.92.180 (Deasbaireachd) 's falbhaidh an ùine air 1 mhìos (buill gun ainm a-mhàin, cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Automatically blocked by abuse filter.Description of matched rule: Car games spam)
- 13:55, 31 dhen Dàmhair 2014 Abuse filter (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an buan a chur air 84.3.92.180 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Automatically blocked by abuse filter. Description of matched rule: Car games spam)
- 13:36, 31 dhen Dàmhair 2014 Abuse filter (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an buan a chur air 78.178.177.205 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Automatically blocked by abuse filter. Description of matched rule: Car games spam)
- 16:22, 12 dhen Ghearrain 2011 Wutsje (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an buan a chur air Epokyjogahu (Deasbaireachd | mùthaidhean) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas, chaidh puist-d a chur à comas) (spamming)
- 11:26, 24 dhen t-Samhain 2010 Mercy (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an buan a chur air Ohokyjote (Deasbaireachd | mùthaidhean) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (cross-wiki abuse)
- 18:44, 1 dhen Dàmhair 2008 Thogo (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 1 mhìos a chur air 66.121.167.14 (Deasbaireachd) (buill gun ainm a-mhàin, cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Intimidating behaviour/harassment: continuing)
- 17:52, 11 dhen t-Sultain 2008 Spacebirdy (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 1 latha a chur air 66.121.167.14 (Deasbaireachd) (buill gun ainm a-mhàin, cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Removing content from pages)
- 13:48, 20 An Lùnastal 2008 Spacebirdy (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 3 mìosan a chur air 78.157.143.160 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (x-wiki-vandalism/open proxy/spambot. Please ask in #wikimedia-stewards or contact me if You have questions)
- 22:23, 8 An Lùnastal 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 1 mhìos a chur air 79.42.63.249 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (JtV)
- 22:22, 8 An Lùnastal 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 1 mhìos a chur air 79.36.55.14 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (JtV)
- 07:04, 31 dhen Iuchar 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 1 bhliadhna a chur air 74.86.192.216 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Open proxy)
- 05:11, 26 dhen Iuchar 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 1 mhìos a chur air 76.114.188.145 (Deasbaireachd) (buill gun ainm a-mhàin, cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Spambot)
- 11:46, 16 dhen Iuchar 2008 Spacebirdy (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 1 latha a chur air 88.253.100.242 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (x-wiki-vandal)
- 08:33, 16 dhen Iuchar 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 6 mìosan a chur air 74.192.219.178 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Interwiki vandal)
- 23:37, 11 dhen Ògmhios 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 1 bhliadhna a chur air 85.92.131.242 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Open proxy)
- 00:13, 6 dhen Ògmhios 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 6 mìosan a chur air 71.108.50.39 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Interwiki vandal)
- 17:42, 4 dhen Ògmhios 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 1 bhliadhna a chur air 83.166.175.41 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Seachfhreastalaí Oscailte)
- 23:24, 2 dhen Ògmhios 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 1 bhliadhna a chur air 74.86.60.98 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Seachfhreastalaí Oscailte)
- 08:59, 24 dhen Chèitean 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 1 bhliadhna a chur air 64.159.81.81 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Open proxy)
- 10:22, 22 dhen Chèitean 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 6 mìosan a chur air 87.21.55.250 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Abusing multiple accounts: JtV)
- 09:34, 22 dhen Chèitean 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 6 mìosan a chur air 209.200.19.180 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Open proxy)
- 17:24, 19 dhen Chèitean 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 3 mìosan a chur air 87.18.48.234 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Interwiki vandal)
- 02:48, 19 dhen Chèitean 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 6 mìosan a chur air 87.3.56.86 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Abusing multiple accounts: JtV)
- 02:48, 19 dhen Chèitean 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an buan a chur air NOVO-REI (Deasbaireachd | mùthaidhean) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Abusing multiple accounts: JtV)
- 23:43, 17 dhen Chèitean 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 3 mìosan a chur air 87.6.61.245 (Deasbaireachd) (buill gun ainm a-mhàin, cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Abusing multiple accounts: JtV)
- 23:08, 14 dhen Chèitean 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an buan a chur air Tijuana Brass (Deasbaireachd | mùthaidhean) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Abusing multiple accounts)
- 02:19, 12 dhen Chèitean 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 6 mìosan a chur air 87.16.61.248 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Intimidating behaviour/harassment: JtV)
- 23:57, 11 dhen Chèitean 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 6 mìosan a chur air 87.18.59.85 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (JtV)
- 21:44, 11 dhen Chèitean 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 6 mìosan a chur air 79.2.59.54 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (JtV)
- 17:13, 11 dhen Chèitean 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 6 mìosan a chur air 82.58.22.85 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Abusing multiple accounts: JtV)
- 20:11, 10 dhen Chèitean 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 1 bhliadhna a chur air 64.72.123.89 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Open proxy)
- 03:21, 10 dhen Chèitean 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 3 làithean a chur air 87.16.57.84 (Deasbaireachd) (buill gun ainm a-mhàin, cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Abusing multiple accounts: JtV)
- 03:20, 10 dhen Chèitean 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an buan a chur air Kuralyov (Deasbaireachd | mùthaidhean) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Abusing multiple accounts: JtV)
- 03:20, 10 dhen Chèitean 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an buan a chur air Sikon (Deasbaireachd | mùthaidhean) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Abusing multiple accounts: JtV)
- 03:20, 10 dhen Chèitean 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an buan a chur air StarNeptune (Deasbaireachd | mùthaidhean) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Abusing multiple accounts: JtV)
- 03:20, 10 dhen Chèitean 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an buan a chur air Breathesgelatin (Deasbaireachd | mùthaidhean) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Abusing multiple accounts: JtV)
- 17:47, 6 dhen Chèitean 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 3 mìosan a chur air 87.10.55.107 (Deasbaireachd) (buill gun ainm a-mhàin, cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Abusing multiple accounts: JtV)
- 00:26, 26 dhen Ghiblean 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 6 mìosan a chur air 208.53.157.19 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Open proxy)
- 22:09, 24 dhen Ghiblean 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 3 mìosan a chur air 76.211.141.163 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Abusing multiple accounts: TougHHead arís)
- 00:34, 21 dhen Ghiblean 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 6 mìosan a chur air 87.17.57.190 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Abusing multiple accounts: Interwiki vandal)
- 21:40, 18 dhen Ghiblean 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 1 mhìos a chur air 87.3.52.218 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Interwiki vandal)
- 17:01, 18 dhen Ghiblean 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 6 mìosan a chur air 87.16.52.135 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Abusing multiple accounts: JtV)
- 22:05, 14 dhen Ghiblean 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 3 mìosan a chur air 76.213.154.10 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Abusing multiple accounts: Interwiki vandal)
- 20:36, 3 dhen Ghiblean 2008 Spacebirdy (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an buan a chur air Wikicanuck (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas, chaidh puist-d a chur à comas) (Abusing multiple accounts)
- 20:34, 3 dhen Ghiblean 2008 Spacebirdy (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an buan a chur air Mantanmoreland (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas, chaidh puist-d a chur à comas) (Abusing multiple accounts)
- 20:34, 3 dhen Ghiblean 2008 Spacebirdy (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an buan a chur air Niggerstyles (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas, chaidh puist-d a chur à comas) (Unacceptable username)
- 20:34, 3 dhen Ghiblean 2008 Spacebirdy (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an buan a chur air NHRHS2010 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas, chaidh puist-d a chur à comas) (Abusing multiple accounts)
- 16:37, 2 dhen Ghiblean 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 2 sheachdain a chur air 87.16.50.185 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (JtV)
- 16:12, 31 dhen Mhàrt 2008 Alison (Deasbaireachd | mùthaidhean) Chaidh bacadh a chrìochnaicheas ann an 1 bhliadhna a chur air 69.60.118.35 (Deasbaireachd) (cruthachadh de chunntasan ùra à comas) (Open proxy)


text:
Naomh Adhamhnán
B' e aba ann an Ì Chaluim Chille (679–704) agus neach-lagha clèireachail a bha ann an Naomh Adhamhnán (627/8 – 704). Canar Saint Adamnan ris sa Bheurla, ach ann an Èirinn chithear cruth Beurla mar Saint Eunan cuideachd.
Chan eilear buileach cinnteach far an do rugadh e, ach canar cuid gum b' e Ráth Bhoth ann an Contae Dhún nan Gall an t-àite-breith aige. Ann an 679, thòisich e mar aba ann an Abaid Ì Chaluim Chille. B' e esan an naoidheamh aba an dèidh Chaluim Cille. Chaochail e ann an 704. Tha e na naomh ann an Èirinn agus Alba agus tha e na dhuine cudromach ann an eachdraidh an dà dhùthaich cuideachd. Dh'fhàs e ainmeil air sgàth 's na leabhraichean a sgrìobh e.
Na h-obraichean aige[deasaich | deasaich an tùs]
'S e "Vita Columbae" an leabhar as cudromaiche aige a bhios a' toirt seachad fiosrachadh mionaideach mu bheatha Calum Cille. Rinn e cruinneachadh mu àitichean naomh ann an "De Locis Sanctis".
Bha e an sàs gu mòr cuideachd gus lagh ùr a chur air bhonn ris an canar "Cáin Adomnáin", (Lagh Adomnán) no "lex innocentium" (Law of Innocents sa Bheurla) an-diugh. Bha Cáin Adomnáin a-mach air daoine a dhìon nach eil an sàs ann an cath. Chuir an lagh peanasan air marbhadh luchd clèireachail, clann no boireannaich; mar eisimpleir:
whoever slays a woman ... his right hand and his left foot shall be cut off before death, and then he shall die ...
Eadar-theangachaidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- Alan Orr Anderson, Marjorie Ogilvie Anderson (deas.): Adomnan's Life of Columba. Clarendon Press, Oxford 1991
- Reeves, William, James Henthorn Todd (deas.). Vita Sancta Columbae: The life of St Columba founder of Hy, written by Adamnan, ninth Abbot of Iona. Dublin: Dublin University Press for the Irish Archaeological and Celtic Association, 1857. Ri fhaotainn aig CELT
- Denis Meehan (deas.): Adamnan's De Locis Sanctis. The Dublin Institute for Advanced Studies, Dublin 1958 (Scriptores Latini Hiberniae. 3)
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Cáin Adomnáin bho Kuno Meyer aig Internet Medieval Sourcebook


text:
p.186
Feacht n-ann do luid Aedh Oirdnidhi mac Neill Frosaidh mic Fearghuile mic Maile Duin do ordugud fer cuigid1 Connacht. Do luid dar Eas Ruaidh & do baithed a fuis meisi & a cuirnn ann. Tainic Aedh co riacht Corca Tri, co n-deisidh a tigh righ Corca Tri. Coeca righ do riguibh Eirenn maille re h-Aedh.
Longuis Aedh adhaigh domhnaidh & an rigraidh: & cia ro loing Aed, ni sib digh, uair ní bai corn lais, or do baitheadh a cuirnn & a cuaich ac Ath Enaigh uas Eas Ruaidh, oc tiachtain don t-sluadh thairis. As amlaid imorro robai Aed cona sibh digh a leastur aile o ra dealuigh re cich a mathar acht a curn namha. Ba bron tra do righ Corca Tri & dia seithid, each ic ol & righ Erenn gin ol. Togbuis Angal a lamha fri Dia, & feicis gin codladh gin tomailt co madain, gu n-eabert a bean fris ara barach, Eirg, ar si, co Dirlus Guaire mic Colmain, uair ba tealach feile & naire o aimsir Dathi anall, dus an fuigbithea corn tria firta na feile ann. Cechaing Angal righ Corca Tri tar dorus na ratha amach, & tuisleas a cois deas, co ra tuisil cloch leis isin lis .i. an cloch do bai ar belaib an t-suirn a rabudar na tri cuirn as deach robai a n-Eirinn .i. an Cam-corn & an Litan & an Easgung. Cuirn sin tucad do Cormac u Cuinn dar muir, & ro folaig Niamh mac Lugna Firtri an dara comalta do Cormac u Cuinn, iar n-dith Cormuic, co toracht Coirpri Lifeachuir dar muir & cia ro fritha na cuirn aile la Cairpri, ni fritha na cuirn-siu co h-aimsir na næmh & Aeda Oirdnidi mic Neill, or tucad cealtar tairsib o Dia, co ru-s-foillsid do righ Corca Tri tria firta na feile.
Altaigis a buidi do dia an t-i Angal & beiris leis na curna, cona tri lan do mid inntibh. Do-bert a
p.187laim Aeda Oirdnidi righ Eirenn, & atlaigi do dia & do-bert an Litan a laim righ Ulad, & do-bert an Easguing a laimh righ Connacht, & fagbuis aigi budhein an Cam-cornn. Co toracht iartain do Mailseachloinn mac Domhnuill, co tuc-sidhe do Dia & do Ciaran a coitcinne co brath.
Finid.
2


text:
Dragh mu bhùth mhòr an Tiriodh
18 An t-Ogmhìos 2013 Ùraichte aig Ùraichte aig
Dh'fhaodadh gun caill muinntir Thiriodh tè de na bùithdean mòra aca.
Ged a tha bùithdean beaga eile ann leithid bùidseir agus banca, chan eil ach dà bhùth mhòr san eilean.
Tha an duine aig an bheil tè dhiubh, Bùth MhicLeòid ann an Crosabol, airson a dhreuchd a leigeil seachad an dèidh 38 bliadhna san obair.
Chuir Iain MacLeòid a' bhùth air a' mhargaidh bho chionn faisg air dà bhliadhna, agus mur a tèid a ceannach ron Damhair, thèid a dùnadh.
Seo Seonaidh MacCoinnich.


text:
'S e dùthaich ann an Afraga a tha anns an t-Siad [1]; ainm eile: Siad[2] neo Chad[3][4] (Arabais: جمهورية تشاد ; Fraingis: République du Tchad). 'S e N'Djamena am prìomh-bhaile.
Tha crìochan aice san ear le Sudàn, sa tuath le Libia, san iar le Nìgeir, sa deas le Poblachd Meadhan Afraga agus san iar-dheas Camarun 's le Nìgeiria.
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
Boireanaich ann am Mao
. Tha trioblaid gu leòr anns an t-Siad ri uisge ùr fhaighinn
Daoine anns an stoidhle nàiseanta.
Tha dealbhan ann an Wikimedia Commons
cuideachd a tha ceangailte ris an aiste seo:


text:
Lafayette, Indiana
‘S e baile ann an cridhe nan Stàitean Aonaichte a th’ ann an Lafayette (IPA: ˌlɑːfiːˈɛt). ‘S ann à Marie-Joseph Paul Yves Roch Gilbert du Motier, Marquis de La Fayette a tha an t-ainm, leis gu robh esan na ghasgach ri linn Ar-a-mach nan Aimearaganach aig deireadh an 18mh Linn. Tha e suidhichte aig 192m os cionn ìre na mara,[1] ri taobh na h-Aibhne Wabash, eadar West Lafayette agus Dayton, anns an stàit Indiana, air iomall Frankfort. Tha am baile 858km air falbh bho Washington, D.C. (Prìomh-bhaile na dùthcha), 2,849km bho Los Angeles, 1,335km bho Bhoston agus 347km bho St. Louis.[2] Tha 67,140 duine a’ fuireach anns a’ bhaile agus port-adhair beag ann cuideachd.[3] Chaidh Lafayette a chur air bhog ann an 1825 is chaidh e ghairm na bhaile aig ìre oifigeil ann an 1853. Chaidh oilthigh a stèidheachadh an seo ann an 1869.[4] Chaochail an Ceimigear Herbert C. Brown an seo ann an 2004.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Daniel X. Freedman (1921 –1993): Inntinn-eòlaiche.
- Donald E. Williams (1942): Speuradair.
- James Andrew McCammon (1947): Fear-Saidheans.
- Izzy Stradlin (1962): Ceòladair la Gun’s n’ Roses.
- Tammy Lynn Michaels (1974): Actair.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Ota[5]


text:
Clamecy (Nièvre)
'S e baile beag ann an cridhe na Frainge a th’ ann an Clamecy. Tha e suidhichte eadar 142m agus 281m os cionn ìre ma mara,[1] aig inbhir na h-aibhnichean Yonn agus Beuvron, faisg air a’ chanal Nivernais,[2] anns an sgìre (Fraingis: Région) Bourgogne anns an roinn (Fraingis: Département) Nièvre, 180km air falbh bho Pharis, prìomh-bhaile na dùthcha, 114km bho Dijon agus 191km bho Bhesançon.[3] Tha àireamh-sluaigh dhe 4,424 aig a’ bhaile.[4]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Romain Rolland (1866 – 1944): Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1915.


text:
Faro
‘S e baile meadhanach agus port ann an ceann a deas na Portagaile a th’ ann Faro (IPA: ˈfaɾu, Laideann: Ossonoba, Arabais: أخشونبة). Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1266 gu oifigeil, ged an robh daoine a’ fuireach ann seo ro àm nan Ròmanach. Tha Faro suidhichte aig dìreach 12m os cionn ìre na mara,[1] eadar An Cuan Siar agus Am Muir Mheadhanch,[2] aig inbhir na h-aibhne Formosa.[3] Tha Àite Glèidheachas Nàdarra an Lagùn Formosa ri beulaibh a’ bhaile, a tha fo smachd na Riaghaltais.[4] Tha Faro 216km air falbh bho Lisboa, prìomh-bhaile na dùthcha agus 463km bho Phorto[5] agus tha e ann am meadhan na h-Algarve. Tha port-adhair a’ bhaile a’ frithealadh na turasachd,[6] an t- eileamaid as cudromaiche do dh’eaconomaidh na roinne.[7] Tha 58,698 daoine a’ fuireach ann am Faro,[8] an 25mh baile as motha na dùthcha. [9]
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Freemeteo
- ↑ Lomography
- ↑ Carob Tree
- ↑ Instituto da Conservação da Naturaleza e da Biodiversidade
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Faro Airport
- ↑ Eurostat
- ↑ Cunntas-sluaigh na Portagaile
- ↑ Bailtean na Cruinne
- ↑ SisterCities


text:
The Tower of Babel (Genesis 11: 1-9)
Gàidhlig (Scottish Gaelic)
- Agus bha an talamh uile de aon teanga, agus na h-aon fhacail aig
gach neach.
- Agus nuair a bha iad air an turas on àird an ear, fhuair iad còmhnard
ann an talamh Shinair; agus ghabh iad còmhnaidh an sin.
- Agus thubhairt iad gach aon ri chèile, Thigibh, dèanamaid clachan-creadha,
agus làn-loisgeamaid iad. Agus bha a' clach-chreadha aca airson cloiche,
agus bha làthach aca airson aoil.
- Agus thubhairt iad, Thigibh, togamaid dhuinn fhèin baile, agus
tùr, aig am bi a mhullach a' ruigheachd gu nèamh; agus dèanamaid dhuinn
fhèin ainm, air eagal gun sgaoilear o chèile sinn air aghaidh na talmhainn
uile.
- Agus thàinig an Tighearna a-nuas a dh'fhaicinn a' bhaile agus an
tùir, a thog clann nan daoine.
- Agus thubhairt an Tighearna, Feuch, is aon sluagh a tha ann, agus
aon teanga aca uile; agus thòisich iad air seo a dhèanamh: agus a-nis
cha bhacar dhiubh nì air bith a smaoinich iad a dhèanamh.
- Thigibh, rachamaid sìos, agus cuireamaid an cainnt an sin thar a
chèile, a-chum is nach tuig iad cainnt a chèile.
- Mar sin sgaoil an Tighearna iad uaithe sin air aghaidh na talmhainn
uile: agus sguir iad de thogail a' bhaile.
- Uime sin thugadh Bàbel mar ainm air; do bhrìgh ann an sin gun do
chuir an Tighearna thar a chèile cainnt na talmhainn uile: agus uaithe
sin sgaoil an Tighearna iad air aghaidh na talmhainn uile.
Information about Scottish Gaelic |
Phrases |
Numbers |
Kinship terms |
Tower of Babel |
Songs |
Links |
My Gaelic learning experiences |
Learning materials
Tower of Babel in Celtic languages
Breton,
Cornish,
Irish,
Manx,
Scottish Gaelic,
Welsh
Other Tower of Babel translations
By language |
By language family


text:
Kl.
Cosgrach mac Angeda comorba Flannain & Brenainn quieuit.
Maolmuire h. Uctan comarba Coluim Cille quieuit.
p.236
Donnchadh mac Critain airdri Alban inmatura aetate a suis occisus est.
Kl.
Glenn Uisnenn d'argain do mac Maoil na mBó et an duirtech do brisedh & céd do daoinibh do marbadh ann {MS folio 209vb(320b)} & secht ced do breith eiste .i. a ndigail Ferna d'argain do mac Bríain.
Kl.
Maolbrigde episcopus Cille Dara quieuit.
Loingsech h. Flaithnáin do Cuircnibh comarba Ciaráin & Cronain quieuit.
Murchadh mac Dunluing rí Laigen et Donnchadh mac Aoda rí H. mBairrche do tuitim la Gilla Patraic mac Donnchadha la righ n-Osraighe & Mac Raith h. Donnchadha rí Eoganachta ag tabairt crece a lLaignibh.
Kl.
Flaithbertach episcopus Duin Lethglaisi moritur.
Domnall h. Fergaile rí Forthuath Laigen do marbadh do mac Tuathail.
Trosccadh do sámhadh Ciaráin i tTulaigh Garba for Aodh h. Confiacla oirri Tebta gur benudh Bernan Ciarain fair go los Bacla Isa ann. An t-inadh iarum ra impaigh a druim risna clercibh, isin inadh sin talladh a cenn de ria cenn mís o feroib Mide.
Kl.
Maolmochta episcopus Lugbaidh quieuit.
Cluain M Nois d'argain do Conmaicnibh go ttard Dia & Ciarán digal forra inn .i. an tamh anaithnid gur marbadh irmor a ndaoinedh et a n-inniledh.


text:
Eurabol
'S e baile air a’ Ghàidhealtachd a tha ann an Eurabol (Beurla: Embo). Tha am baile suidhichte anns an t-siorrachd traidiseanta Cataibh mu dà mhìle air àird a tuath Dòrnaich. 'S e seo na co-chomharran aige: 57° 54′ 0″ Tuath agus 3° 58′ 48″ Iar.
Tha timcheall air 300 duine a' fuireach an seo. Tha na stèiseanan as faisge mu 10 mìltean air falbh ann an Baile Dhubhthaich agus ann an Goillspidh.
Thàinig ainm a' bhaile às an t-Seann-Lochlannais agus tha e a’ ciallachadh "tuathanas cladaich" (beach farm). A-rèir Iain Mhic an Tailleir is dòcha gun robh ainm eile air: "Ethenboll" leis an ciall "Eyvind’s farm". Bha am baile ainmichte fon ainm "Eurabol nan coileagan" cuideachd. [1]
Rinn Nancy Dorian, cànanaiche às na Stàitean Aonaichte rannsachadh mu ìre na Gàidhlig aig na daoine na bha a' fuireach an seo. Bha an rannsachadh aice a' sealltainn gun robh nas motha na 100 duine às na 300 duine a' cleachdadh Gàidhlig mar cànain lathail ann an 1964.[2]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Iain Mac an Tailleir, "Ainmean-Àite", duilleag 46, Pàrlamaid na h-Alba
- ↑ East Sutherland Gaelic: The Dialect of the Brora, Golspie, and Embo Fishing Communities, 1978, Dublin Institute for Advanced Studies
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NH 816 928


text:
Frida Kahlo
Bha Frida Kahlo (6 an t-Iuchar, 1907–13 an t-Iuchar, 1954) 'na Peantair is na dealbhadair Meagsaganach an dualchais dhùthchasaich a dùthaich ann an dòigh a' cur còmhla fìorachas agus samhlachas, neach-taic làidir na Comannachd, agus a bhean-phòsta na lì-dhealbhadair de dealbhan-balla agus de ciùbachd na Meagsago, Diego Rivera.
Bha Kahlo comharraichte air a fiamh neo-ghnàthach, gabhail a-staigh cudthrom air a malaichean (aon-mala) agus feusag-bheòil ghann nach do ghabh i de (ged ann an fìrinn, cha robh feusag-bheòil aice agus bha a malaichean air leth; leasaich i a-mhàin sgeadachaidhean 'na fèin-dealbhanr), agus a roghainn de aodach dealbhta gu rìomhach, air tharraing às aodach dualchasach na Meagsago.
Susbaint
Beatha mhoch[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh Kahlo Magdalena Carmen Frieda Kahlo y Calderón 'san taigh aig a pàrantan sa' Choyoacán, a bha 'n uair sin 'na bhaile beag air iomall a' Bhaile-mhòr Mheagsago. Bha a h-athair 'na dealbhadair agus dealbhaiche de cùl Gearmailteach-Ungaireach, a thòisich a theaghlach às an Oradea, Romània. Bha a màthair, Matilde Calderón y Gonzalez, de sinnsearachd Spàinneach agus Ameireaganach-Dùthchasach. Dh'fhulaing Frida deannal le critheanachadh aig sia bliadhna, a rinn a cas deas a' nochdadh mòran as caoile na 'n cas eile. Fhathast, leis a' mhèinn bhrais a chum i tro a beatha, cheannsaich i a ciorram.
Fhuair i leòntan troman ann an sgiorradh-trafaige uamhasach 'san 1925; bhuail troilidh am bus a bha Kahlo a' marcachd; fhuair i smior-colbh briste, cnàimh-an-uga briste, aisnean briste, ìochdar briste na bronna, aon brisidhean deug ri a cas deas, cas brùite 's air chur à àite a, gualan air chur à àite, bha slat iarainn tro a broinn air a shàthadh, a' sàthadh a machlag, 's a' dol a-mach a faighean. Do bhrìgh nan leòntan ri a h-ìochdar na bronna 's a machlag, cha b' urrainn dhi pàisdean a bhreith, fìrinn a ghabh dhi àm fada a ghabhail ri. Rinn a toil ri mhaireann i comasach a mhaireann a leòntan agus ag ath-bhuannachadh a cumhachd ri choiseachd, ach bhiodh ath-thuiseachaidhean de acaid anabarrach aic' a leamhaicheadh i fad a beatha. An dèidh dhan sgiorradh, thionndaidh Kahlo a h-aire bho dreuchd an leigheis ri dealbhadaireachd. A' tarrang bho a mothachaidhean pearsanta, th' a h-obair gu tric oillteil 'nan riochdachadh rùisgte na h-acaid agus na beathannan garga nam mnathan. Tha caogad-còig a ceud dealbhan 's ceathrad-trì 'nam fèin-dealbhan a bheil coimeasgachadh samhlaireachd pearsanta iomlan le iomraidhean soilleir (agus tric oillteil). Bha i air stiùireadh cuideachd le dualchas dùthchasail na Meigsiceo, seallaidhean a riochdaich i le dathan soilleire, le cumasg an fhìorachais agus ns t-samhlaireachd.
Dreuchd ri dealbh-lìobhair[deasaich | deasaich an tùs]
Mheall a dealbhan an aire an neach-ealain Diego Rivera, a phòs i nas fhadalaiche, dhealaich à, agus phòs a-rithist. 'S air ràdh a bhuail Rivera ann am braisean na feirge Kahlo. Cha bu mhath leis a' mhàthair Fhrida Diego 's chan i ris a' phòsadh ris "A' Phòsadh eadar ailbhean agus calman," iomradh ri am meudan; nuair phòs iad an ciad àm, b'e 42, thar 6 throigh (1.83 m) a dh'fhaide, agus 22 clach (136 kg); b'i 22, 5'3", agus 7 clach. Thuirt Kahlo aon uair, "Dh'fhulaing mi dhà sgiorradh troma 'nam bheatha. Bha aon nuair bhuail an troilidh mi... 's e Diego a th' anns an sgiorradh eile."
Bh' am pòsadh doineannach, gu h-àraidh air an fhainne Dhiego ri gnothaichean-drùise a-mach am pòsadh agus an nàdaran loisgeach, agus bha mòran dàimhean drùise a-mach am pòsadh aig araon dhiubh (bha Frida air bhàinidh nuair lorg i gun robh coinneachadh-drùise aig Diego le a piuthar, Cristina Kahlo). Cha do dh'fhalaich Frida an fhìrinn a bha i dà-mhiannach bho Diego; dh'fhulaing Diego a dàimhean le mnathan nas fheàrr na a dàimhean le fir, a rinn e fìor-eudmhor. Bhris an càraid am pòsadh, ach phòs iad a chèile 'rithist sa' bhliadhna 1940, ged cha robh an aontachadh nas lugha na garbh.
Bliadhnaichean fadalach[deasaich | deasaich an tùs]
Neach-leanmhainn dìleas Comannach, ma dh'fhaodte bha suirghe aig Kahlo le Leon Trotsky, a bh' air mharbhadh le foill aig a dhachaigh sa' Bhaile-mhòr Mheagsago le luchd-ionaid Stalin 'san 1940. Uaireigin an dèidh dham bhàs Throtsky, chaidh Frida 'n aghaidh a caraid sean agus thug suas air an Aonadh Sòibhiat fo Stalin. Bhruidhinn i mu dheidhinn Mao gu soirbheasach, ainmichte 'n t-Sìne "An Dòchas Sòisealach Nuadh". Bh' a dhachaigh maisichte le ealain sòisealach, a' gabhail a-stach dealbhan de Marx, Engels, Stalin, agus Mao.
Ged bha 'n obair Kahlo seòrsaichte air uairibh ri os-fhìreach agus dh'fhoillsich i iomadh amannan leis na luchd-os-fhìreachas Eòrpach, chonnsaich i an t-ainm. A ro-oidhirpich le cuspairean boireannach agus an saor-chridheachd a bhrùth i a-mach le, rinn e i rudeigin de samhail na beanalachd 'sna deicheadan deireannach na linn 20mh.
Bhàsaich Kahlo air 13 an t-Iuchar, 1954, de tachdadh sgamhach. Tha a luaithre air chur ann am bior-phoit ro-Cholumbianach a bheil air fhoillseachadh 'na taigh sean La Casa Azul sa' Choyoacán, an taigh a bhith air thionndadh 'steach do taigh-gleidhidh a' cumail roinn a h-obrachan.
A biographical documentary containing archival footage, entitled Frida Kahlo, was released in 1982, in Germany. 'San 1984 dh'fhuasgail an stiùireadair Paul Le Duc an film Frida, naturaleza viva, le Ofelia Medina nochdadh cho Frida Kahlo. 'San 2002, dh'fhuasgail Miramax dealbh-ghluasaid ainmichte Frida, le Salma Hayek nochdadh sa' phrìomh-dleasnas.
B' ainmeil Kahlo air a coltas neònach, a' gabhail a-staigh a malaichean oscarach (aon-mala) agus stais ghann a cha do chuir i air imrich.
Caractar[deasaich | deasaich an tùs]
A dh'aindeoin a beatha a' phèin 's an fhulangais, bha Frida Kahlo 'na bean beòthail, fosgarra a bha a cainnt làitheil lìonta le gràisgealachd. Bha i 'na caile-bhalach 'na h-òige 's ghiùlain i a dèine feadh a beatha. Dh'òl i deoch làidir mar bha i 'na h-uisge, bha i 'na bean-an-taighe de hò-ro-gheallaidhean far a sheinn i òrain drabasta 's dh'aithris i abhcaidean drabasta co-ionnan ri a h-aoighean.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- A' Bheatha 'gus an Ealain Fhrida Kahlo
- Dealbh-beatha Fhrida Kahlo
- Eachdraidh-beaths Smithsonianach An t-Samhain 2002
- Ealanlann na h-Ealaine Fhrida Kahlo
- Tadhal ris La Casa Azul
- Frida Kahlo - Eachdraidh-beatha sa' Ghearmailtis
- An Aitreabh-Nochdaidh Ùr Tate, 2005
- An Taigh Fhrida buidheann yahoo
- Frida Kahlo agus a smuaintean co-aosda
- Fàilte dham Chruinne-cè Fhrida
- Frida Kahlo 1907-1954
- Lì-dhealbhan Fhrida Kahlo, Eachdrigh-beatha, 'gus Eòlas Eachdraidheil
- Frida le Kahlo
- Leabhar mòr-eòlais na h-Ealaine
- The Prodigious Century
Aistean[deasaich | deasaich an tùs]
- Fuentes, C. (1998). Leabhar-latha Fhrida Kahlo. Harry N. Abrams (A' chiad a' Mhàirt, 1998). ISBN 0-8109-8195-5.
- Gonzalez, M. (2005). Frida Kahlo – Beatha. Rannsachadh Sòisealach, June 2005. Air fhaotainn air ais à http://www.socialistreview.org.uk/article.php?articlenumber=9436
- Neach-gleidhidh Neo-chrìochnaichte: Ealanlann: Frida Khalo. Aitreabh-Nochdaidh aig Tate Modern, June 9 – October 9 2005. An Neach-gleidhidh, Diciardaoin Cèitean 18mh, 2005. air fhaotainn air ais Cèitean 18mh, 2005 à http://www.guardian.co.uk/arts/gallery/0,8542,1424416,00.html
- Herrera, H. (2002). Frida : Eachdraidh-beatha Fhrida Kahlo. Perennial (Dàmhair 1, 2002). ISBN 0-06-008589-4.
- Turner, C. (2005) Photographing Frida Kahlo. An Neach-gleidhidh, Diciardaoin Cèitean 18mh, 2005. air fhaotainn air ais Cèitean 18mh, 2005 à http://www.guardian.co.uk/arts/features/story/0,11710,1486443,00.html
- Zamora, M. (1995). Na Litrichean Fhrida Kahlo: Cartas Apasionadas. Chronicle Books (A' chiad na Samhna, 1995). ISBN 0-8118-1124-7.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- An Leabhar-là Fhrida Kahlo. Deasaichte le Carlos Fuentes. 296 duilleig. Harry N Abrams (A' chiad a' Mhàirt, 1998). ISBN 0-8109-8195-5.
- Na Litrichean Fhrida Kahlo: Cartas Apasionadas. Deasaichte le Martha Zamora. 159 duilleig. Chronicle Books (A' chiad an t-Samhain, 1995). ISBN 0-8118-1124-7.
- Herrera, Hayden. Frida : Eachdraigh-beatha Fhrida Kahlo. 528 duilleig. Perennial (A' chiad Dhamhair, 2002). ISBN 0-06-008589-4.


text:
Kl. Ianair
[...]
Anno Domini .dcccc.xx., alias.dcccc.xxi.
Moenach m. Siadhail, comurba Comgaill, cenn ecna innse Erenn, dormiuit.
Domnall h. Mael Sechlainn per dolum occisus est a fratre suo, Donnchad, quod aptum erat.
Ciaran, abbas Daminse, pausat.
Mael Sechlainn h. Flainn ridomna Temhrach, Fiachra m. Cathalain ri Coille Follamhain, Ragnall h. Imair ri Finngall & Dubgall, omnes mortui sunt.
Goithbrith h. Imair i n-Ath Cliath.
Cinaedh m. Domnaill, princeps Daire Calcaich & Droma Tuama, & cenn adchomairc Conaill in Tuaiscirt, diem obiit.
Muiriucht do Gallaibh i l-Loch Febhail, .i. Acolb co n-dib longaib trichat. Cenrig i n-Inis Eughain do dergiu co cron & co leir doibh, paucis in ea remanentibus per torporem. Fergal m. Domnaill, ri Ind Fhochlai, i n-escairdiu friu coro marbh lucht lunga dibh & coro bris in lungai & co ruc a preid. Longus aile i Ciunn Maghair a n-airer Thire Conaill, .i. mc. h-Uathmaran m. Bairith, cum .xx. nauibus.
Indredh Aird Macha h-i {folio & column H47rb}.iiii. Id. Nouembris o Gallaibh Atha Cliath, .i. o Gothbrith oa Imhair, cum suo exercitu, .i. h-isint Sathurn ria feil Martain, & na taigi aernaighi do anacal lais cona lucht de cheilibh De & di lobraibh, & in ceall olcheana, nisi paucis in ea tectis exaustis per incuriam. Indred lethan uadib for cech leth, .i. siar co h-Inis H. Labradha, sair co Bandai, fotuaith co Magh n-Illsen; acht in sluagh fathuaigh dos-farraidh Muircertach m. Neill & Aignert m. Murcadho co remid foraib & co fargabsat ile, paucis elapsis subsidio sublustris noctis.
Eclipsis lune h-i .xu. kl. Ianuarii, .iii. feria, prima hora noctis.
Flaithbertach m. Muirchertaich, abbas Cluana Móer, moritur.
- Cudú andud indbais h-uaigh,
cudu allud eiges loir
indid Flathbertach finn fial
ro scar fri miadh Cluana Moir
p.374


text:
Coille Chneagaidh
'S e baile beag agus bealach ann an Siorrachd Pheairt is Cheann Rois a tha ann an Coille Chneagaidh neo Coille Chreithnich (Beurla: Killiecrankie). [1] Tha e ri taobh Abhainn a' Ghearaidh ann an Siorrachd Pheairt, 4 mìltean tuath 'san Iar Thuath bho Baile Cloiche Righ. 'S e seo na co-chomharran aige: 56° 44′ 38″ Tuath agus 3° 46′ 38″ Iar.
Tha "Rathad Mòr a' Ghàidhealtachd" de Seanailear Wade (1732) a' dol tron bhealach mar a tha Rathad-iarainn na Gàidhealtachd (1863). Tha slèibhtean casa, còmhdaichte le coilltean daraich air gach taobh na h-Aibhne, agus do bhrìghe casad nan slèibh, thogadh an rathad-iarainn air fiadotto. Nuair a chaidh ath-leasachadh air an rathad mòr (A9 T) anns na 1980'n chuireadh an rathad ur air fiadotto co-shìnte nas fhada suas an t-slèibh.
Tha Coille Chneagaidh ainmeil cuideachd airson cath, 's an d'fhuair Claverhouse leòn a' bhàis. Ach bha an cath aig Raon Ruairidh faisg air Coille Chneagaidh.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Iain Mac an Tailleir, "Ainmean-Àite", duilleag 71, Pàrlamaid na h-Alba
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NN 913 628


text:
Toulouse
'S e baile mòr gnìomhachail air àirde an iar-dheas na Frainge a th’ ann an Toulouse (IPA: tuluz, Ocseadanais/Spàinntis: Tolosa). Thug na Ròmanaich an t-ainm sin air a' bhaile, eadar 120 agus 100 Ro Chrìosd. Tha e suidhichte aig 146m os cionn ìre na mara,[1] air bruich na h-aibhne Garonne[2] anns an sgìre (Fraingis: Région) Midi-Pyrénées, anns an roinn (Fraingis: Département) Haute Garonne, 589km air falbh bho Pharis, prìomh-bhaile na dùthcha, 210km bho Bhordeaux agus 321km bho Mharseille.[3] Tha àireamh-shluaigh dhe 446,340 aig a’ bhaile,[4] an 4mh baile as motha anns an dùthaich.[5]
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Mongabay
- ↑ Annuaire de la France
- ↑ Distance Calculator
- ↑ INSEE
- ↑ Bailtean na Cruinne
- ↑ SisterCities
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]


text:
Butàn
'S e dùthaich ann an Àisia a tha anns an Rìoghachd Bhutàin, ainm goirid: Butàn[1][2][3] neo Butan.[4] Tha i suidhichte eadar na h-Innseachan agus an t-Sìn ann an Himalaya.
'S e aon de na dùthchannan as iomallaiche san t-saoghail. Ach canar cuideachd 's e aon de na dùthchannan far a bheil na daoine as toilichte.
Tha an roinn na turasachd fo smachd an riaghaltais, tha iad ag iarraidh dualchas na dùthcha agus an cultar traidiseanta dhìon.
'S e creideamh Buddha an creideamh as treasa a tha ann am Butàn.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1-871901-39-1
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]


text:
Lagos
‘S e baile mòr agus port ann an ceann a deas Nìgeiria a th’ ann Lagos (IPA: ˈleɪɡɒs, Edo: Èkó). ‘S ann às a’ Phortagailis a tha an t-ainm, is tha e a’ ciallachadh lochan. Tha am baile suidhichte aig dìreach 35m os cionn ìre na mara,[1] faisg air an Lagùn Lagos,[2] air sreath dhe Eileanan mar Eilean Lagos agus Eilean Bhictoria,[3] aig beul na h-Aibhne Niger. Anns an Stàit Lagos fhèin. Tha Lagos 118km air falbh bho Ibadan, 78km bho Abeokuta, 18km bho agus 541km bho Abuja, prìomh-bhaile na dùthcha.[4] Tha 7,937,932 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile,[5] am baile as motha na dùthcha, is an dàrna baile as motha ann an Afraga.[6]
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Atlanta, Na Stàitean Aonaichte[7]
- A' Bhruiseal, A' Bheilg
- Bucharest, Ròmainia
- Cotonou, Beinin
- Daegu, Coirea a Deas
- Cairo, An Èipheit
- Fukuoka, An t-Seapan
- Istanbul, An Tuirc
- Jaipur, Na h-Innseachan
- Montego Bay, Iaimeuca
- An Caisteal Nuadh, Sasainn
- Nürnberg, A' Ghearmailt
- Olympia, A' Ghrèig
- Port of Spain, Trianaid agus Tobago
- Ra'anana, Iosrael
- Rio de Janeiro[8] Braisil
- Salcedo, Poblachd Dhoiminicia
- Salzburg, An Ostair
- Taipei, Taiwan
- Tiflis, Gruisia
- Toulouse, An Fhraing
- Santa Fe, An Argantain


text:
Phnom Penh
'S e prìomh-bhaile Chambuidea a tha ann am Phnom Penh (Cànan Khmer: ភ្ន៓ពេញ Phnum Pénh, (pʰnum peːɲ). Thàinig an t-ainm bho na faclan Wat Phnom Daun Penh (an-diugh: Wat Phnom, Gàidhlig: teampall cnuic). Chaidh an cnoc a thogail anns a’ bhliadhna 1373 airson còig ìomhaighean Buddha a chur air. 'S e Phnom Penh am baile as motha den dùthaich. Tha e suidhichte san àird a deas Cambuidea, aig inbhir na h-Aibhnichean Tonlé Sap, Mekong agus Bassac. 'S e seo an co-chomharran aige: 11° 33' Tuath agus 104° 55' Ear [1]. Anns na 1920an b’ e "neamhnaid na h-Àisea'" far-ainm a’ bhaile. [2] Tha Phnom Penh fhathast cliùiteach airson ailtireachd anns an stoidhle Fhrangach agus anns an stoidhle Khmer. Mar sin dheth tha roinn na turasachd gu math làidir anns a’ bhaile fhèin. 'S e Phnom Penh am baile as beartaiche ann an Cambuidea. Tha e na teas meadhan malairteach agus na cridhe poileataigeach den dùthaich.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Long Beach (Calafòrnia)[3]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ earth-info
- ↑ Phnom Penh, 27mh an Iuchar 2007
- ↑ SisterCities


text:
Ùidh coimhearsnachd ann an taigh-cùirte Dhòrnach
- 23 An t-Sultain 2013
Leanaidh oidhirp buidheann choimhearsnachd taigh-cùirte Dhòrnaich a cheannach.
Tha an taigh-cùirte ga dhùnadh mar phàirt de dh'oidhirp Seirbheis Chùirtean na h-Alba £4m sa bhliadhna a shàbhaladh.
Gluaisidh obair na cùirte gu Taigh-Cùirte Bhaile Dhubhthaich.
Tha Companaidh Coimhearsnachd Sgìre Dhòrnaich ag ràdh nach eil iad airson 's gun tèid an togalach a tha an teis-meadhan a' bhaile bhuaithe.
Thuirt cathraiche na companaidh, Jennifer Camshron, gum feumadh iad ùidh san togalach a chlàradh mus innseadh Riaghaltas na h-Alba dhaibh na chosgadh e.
Sgrùdadh
Tha a' chompanaidh air sin a dhèanamh.
Bidh aig an Riaghaltas ri neach fhastadh a chuireas luach air an togalach.
Tha dòchas aig a' chompanaidh gun tèid sin a dhèanamh taobh a-staigh sia seachdainnean.
"Ma chanas iad gun cosg e na milleanan notaichean, 's dòcha gum feum sinn tarraing a-mach às a' phròiseas.
"Aig an ìre seo tha sinn dìreach a' cumail an dorais fosgailte.
"San eadar-ama, tha sinne a' cumal a' dol le sgrùdadh ion-dhèantachd, agus 's dòcha le plana gnothachais, ma tha plana làidir gu leòr againn," thuirt Jennifer Chamshron.
Aon uair 's gu bheil luach an togalaich aca agus gu bheil na sgrùdaidhean aca dèanta, tha dùil aig a' chompanaidh a dhol dhan choimhearsnachd leis na beachdan aca air na ghabhadh a dhèanamh leis an togalach.
Thèid cothrom a thoirt dhan choimhearsnachd an uair sin bhòtadh air a bheil iad airson 's gun tèid an togalach a cheannach às an leth, neo nach eil.


text:
Andalusia
'S e fear de na ceàrnaidhean as motha anns an Spàinn a tha ann an Andalusia (Spàinntis: Andalucía). Thàinig an t-ainm bhon fhacal Al-Andalus, b' e sin an t-ainm a bha air eadar 711 agus 1492.
Tha e suidhichte ann an ceann an iar-dheas na dùthcha. Tha a' Phortagail agus an Cuan Siar san àird an iar dheth. Tha am Muir Meadhannach san àird an ear agus tha Giobraltair san àird a deas Andalusia. 'S e Andalusia an ceangal nàdarra eadar Afraga agus an Roinn-Eòrpa.
'S e Andalucia an dàrna cheàrn as motha a tha anns a' Spàinn. Tha e cho farsaing ri 87,268 cilemeatair ceàrnagach. Anns a' bhliadhna 2007 bha 8,059,431 duine de shluagh ann, le dluths aig àireamh 91.39 duine gach km².
Tha trì puirt-adhair eadar-nàiseanta ann (Almería, Málaga is Sevilla). Cuideachd tha port-adhair nàiseanta ann an Granada agus Jerez.
Tha Andalusia na Choimhearsneachd Fèin-Riaghailteach fo smachd an Junta de Andalucia. Tha pàrlamaid le ceann-suidhe agus Buidheann Righlaidh aige. Tha ochd sgìrean ann an Andalucia.
Tha cruth na tìre gu math eadar-dhealaichte an seo. Tha monaidhean àrda ann a tha còmhdaichte ann an sneachda fad na bliadhna. Ach tha oir-thìrean tropaigeach, coilltean tais agus fàsaichean ann cuideachd, m.e.: am Fàsach Thabernas, a tha suidhichte anns an sgìre Almería.
Tha mòran togalaichean eachdraidheal ann an Andalusia, mar eisimpleir:
- El Torcal ann an Antequera
- Medina Azahara is Mezquita ann an Córdoba
- Alhambra, Palace of Charles V is Albayzín ann an Granada
- Alcazaba is El Tajo ann am Malaga
- La Giralda, Torre del Oro, Plaza de España, Àrd Eaglais Sheville is Alcázar ann an Seville
- Vázquez de Molina Square ann an Úbeda (Jaén)
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
Andalusia • Aragón • Asturias • Na h-Eileanan Balèarach • Na h-Eileanan Canàrach • Cantàbria • Castilla-La Mancha • Castilla y León • Catalòinia • Co-chomann València • Dùthaich nam Basgach • Extremadura • A' Ghàilis • Madrid • Melilla • Murcia • Nafarroa • La Rioja • Ceuta


text:
Bàrd Spàinnteach Antonio Machado
B' e bàrd barraichte Spàinnteach a bha ann an Antonio Machado. Rugadh e ann an Sevilla ann an 1875.
Am bàrd agus a dhàn “Achaidhean Shoria” anns a’ Ghàidhlig.
Ann an iarmailt aibhsich bàrdachd na Spàinne, chan eil reul nas soilleire (co-dhiù a-measg nam bard a bha beò anns an fhicheadach linn) na Antonio Machado y Ruíz (1875-1939). Tha a bhàrdachd pailt agus ioma-sheòrsach: eibhinn, brònach, aotrom, domhainn tuairisgeulach, feallsanachail – ach an còmhnaidh sgoinneil, bòidheach, fìorghlan, treibhdhireach, uasal. Bha e ‘na comh-aimsireach do bhàrd mòr eile, Federico Garcia Lorca a rugadh, mar Mhachado, ann an Andalusia, ceann iar-dheas na Spàinne.
Mu thimcheall Mhachado, sgrìobh an leabhar mòr-eòlais Larousse: “...bàrd Spàinnteach, a rugadh ann an Sevilla (Seville)...a thug gu buil, air feadh beatha iriosail, uaigneich mar teagasgair na Fraingise..., cruathachadh obair bàrdachd a bha anabarrach luachmhor.”
Seo, mar eisimpleir den bhàrdachd tuairisgeulaich aige, beagan rann às a dhuan fada (naoi earrannan agus còig rann deug) a sgrìobh e do bhaile dan ainm Soria ann an ceàrn beanntach, anns an àirde tuath den Spàinn, far an do theagaisg Machado agus far an do phòs e a aon bhean ionmhainn Leonor a chaochail nuair nach robh i ach òg. Ann an 1989 chaidh Antonio Machado ainmeachadh le UNESCO mar Poeta Universal (“Bàrd Uile-choitcheann”).
Campos de Soria (Achaidhean Shoria)[deasaich | deasaich an tùs]
- Tha fearann Shoria neo-thorrach, tartmhor, fuar
- Air na cnuic chruinne is na beanntan maola,
- Cluaintean glasa agus sgùrran ciar,
- Thig agus thèid an t-Earrach
- A’ fàgail eadar feur is luibhean cùbhraidh
- Neòineanan beaga bàna air an làr.
- Cha dhuisg an ùir ‘s an raon ‘na chadal fhathast,
- Air tùs a’ Ghiblein bidh e ‘g cur an t-sneachd
- Air leitir àird a’ mhonaidh;
- Pasgaidh fear-siubhail a mhuineal is a bheul
- ‘Na ghuailleachan clòimhe, agus ceumaidh
- Ciobairean seachad ann an cleòcan fada.
- Soria glan nam beann fuara
- Ceann de Roinn Extramadura
- Le làrach caisteal ceathairne
- Air bruaich abhainn Duero;
- Leis a bhàbhain chnàimhte
- Is a thaighean dubhaichte!
……….
- Thèid sibh còmhla rium ann am chridh’!
IX
- Seadh, thèid sibh còmhla rium, achaidhean Shoria
- Feasgairean sìochail agus beanntan purpaidh,
- Doireachan aibhne, aislingean uaine
- Den fhearrann odhar, ‘s den duslach ghlas
- Agus den bhaile chrìon,
- Dhrùidh sibh air m’anam –
- No an robh sibh ann mu thràth?
- ‘Mhuinntir àrd-chòmhnaird tìr Numancia:A leanas ri Dia mar sean-Chrìosdaidhean,
- Gun lìonadh grian na Spàinne sibh le aoibhneas,
- Le solas, saidhbhreas agus soirbheachadh!
(Air a eadar-theangachadh le Garbhan MacAoidh.)
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- Màthair-adhbhar: GAIRM, Àireamh 155, An Samhradh 1991, t.d. 253-257.


text:
Contae an Chláire
'S e siorramachd (Gaeilge: Contae) ann am Poblachd na h-Èireann a tha ann an Contae an Chláire[1] (tuiseal ainmneach: An Clár,[2] Laideann: Comitatus Clarensis). Tha e suidhichte ann an ceann a deas na dùthcha, ann an Còigeamh Mumhan. Tha 117,196 duine a' fuireach san t-siorramachd fad 3,188km²,[3] an ochdamh siorramachd as motha na dùthcha a thaobh fharsaingeachd agus an 18mh a thaobh àireamh-sluaigh. Tha crìochan aig Contae an Chláire le Corcaigh, Luimneach, Gaillimh agus Tiobraid Árann.[4] Bha 286,394 nan tàmh sa chontae ann an 1841, ron a' Ghorta Mhòir.[5] 'S e Gleann na gCailleach (532m) a th'ann a' beinn as àirde na siorramachd.[6]
Sgìrean Ionadail[deasaich | deasaich an tùs]
Tha aon baranachd deug (Gaeilge: barúntacht) am broinn an Chláire: Boirinn, Bun Raite Íochtarach, Bun Raite Uachtarach, Cluain idir Dhá Lá, Corca Mrua, Inse Uí Chuinn, Maigh Fhearta, Na hOileáin, An Tulach Íochtarach, An Tulach Uachtarach agus Uí Bhreacáin.[7] A bharrachd air sin, tha 80 parraistean[8] (ann an trì sgìreachdan-easpaig: Cill Fhionnúrach, Luinmeach agus Cill Dalua)[9] agus 2,278 bailtean fearainn sa chontae.
Bailtean[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Sabhal Mòr Ostaig
- ↑ Logainm
- ↑ Statoids
- ↑ Scoil Cronáin Naofa
- ↑ Cenus of Britain 1841
- ↑ Peakbagger
- ↑ Leabharlann an Chláire
- ↑ Irish Times
- ↑ Comhdháil Easpag Caitliceach Éireann
Contae Aontroma • Contae Ard Mhacha • Contae Átha Cliath • Contae an Chabháin • Contae Cheatharlach • Contae Chill Chainnigh • Contae Chill Dara • Contae Chill Mhantáin • Contae an Chláire • Contae Chiarraí • Contae Chorcaí • Contae Dhoire • Contae an Dúin • Contae Dhún nan Gall • Contae Fhear Manach • Contae na Gaillimhe • Contae na hIarmhí • Contae Laoise • Contae Liatroma • Contae Loch Garman • Contae an Longfoirt • Contae Luimnigh • Contae Lú • Contae Mhaigh Eo • Contae na Mí • Contae Mhuineacháin • Contae Phort Láirge • Contae Ros Comáin • Contae Shligigh • Contae Thiobraid Árann • Contae Thír Eoghain • Contae Uíbh Fhailí


text:
Gàidhlig na h-Èireann
Tha Gàidhlig na h-Èireann (An Ghaeilge), na chànan Innd-Eòrpach. 'San latha an diugh tha eadar 100,000 agus 2,000,000 aig a bheil an cànan gu ìre a choireigin ach chan eil ach mu 70,000-80,000 ga chleachdadh latha gu latha mar am prìomh-cànan.
A rèir beul-aithris tradaiseanta 's ann o Èirinn a thànaig na Gàidheil gu Alba agus Manainn agus 'se seo am beachd is cumanta a measg an t-sluagh mhòr. Tha argamaid ann eadar àrc-eòlaichean agus eachdraichean proifeiseanta mu de cho fìor 'sa tha an sean sgeul de thighean na Gàidheil gu Alba agus cuid den bheachd gun ro Gàidheil air taobh an Iar Alba mar tùsanaich.
- Gàidhlig – Ciamar a tha thu?
- Gàidhlig Manannach – Kys t'ou? (= Cionas ta u)
- Gàidhlig Ultach – Caidé mar a tá tú?, neo Cad é mar atá tú?
- Gàidhlig na h-Èireann Cumanta – Conas atá tú?
- Gàidhlig Muimhneach – Conas taoi?, Conas tánn tú?
- Gàidhlig Connachtach – Cén chaoi a bhfuil tú?
- Gàidhlig – Chan eil airgead agam.
- Gàidhlig Manannach – Cha nel argid aym.
- Gàidhlig na h-Èireann Cumanta – Níl airgead agam.


text:
Teachdaireachd an Fhoghair sna h-Eileanan Siar
6 An Dùbhlachd 2012 Ùraichte aig Ùraichte aig
Dh'fhoillsich an Seansalair Seòras Osborne nach tèid 3sg an liotair a chur ri cìs a' chonnaidh bhon ath-mhìos mar a bha dùil.
Chaidh fàilte a chur air an naidheachd ann an sgìrean dùthchail agus eileanach, far a bheil prìs a' chonnaidh air a bhith gu math nas àirde na ann an àiteachan eile.
Chan eil cus dòchais ann ge-tà, gun dèan atharrachaidhean eile mòran airson barrachd airgid a chur am pocaidean an t-sluaigh, neo brosnachadh a thoirt dhan eaconamaidh ionadail.
Tha Aonghas Dòmhnallach ag aithris à Steòrnabhagh.


text:
Calann Enair for Luan &
ix. fichet fuirri. Anno Domini
2] m.cccc.lxx. Octo cicli decemnovennalis. Embolismalis. G.
3] Ogdoas.
Brian mac Taidg meic Meic
Dondchada, tigerna Atha
5] Cliath in Choruinn, do marbad la Tadg mac Briain Meic Dondchada
6] & a chaoraigecht do bein de & blod mor dia muintir do marbad
7] mar aen ris; & mac Meic Dondchada Toir .i. Eogan do marbad
8] for imruagad in la cetna-sin.
Brian mac Magnusa h. Mochan mortuus est.
{folio 63a}Ruaidri
Bacach h. Neill do marbad la clainn
11] Airt h. Neill & la slicht Enrigh Aimreidh. Da mac Airt h. Neill
12] & cethrur do slicht Enri do marbad i n-enlo la Conn mac h. Neill
13] ina ndigail-side & maidm do thabairt forro.
Caslen Sligig do thabairt do
chlainn Eogain h. Conchobair
15] d'U Domnuill ar ulcuib re Ruaidri meic Briain & re clainn
16] Toirrdealbaig Charraigh meic Domnaill. Et U Domnaill da
17] asic doib doridisi & tigernus uatha as d' Ua Domnaill.
Da mac Eogain meic hI Conchobair
Ruaid .i. Domnall &
19] Donnchad do marbad la Ruaidri mac hI Conchobair Duinn,
20] & Conn mac Taidg h. Conchobair & Cathal mac Fedlim Find do
21] gabail ann.
Connla mac Aeda Buide Meg Eochacan
toisech Ceneil
23] Fiachach do marbad forind Achad Buide Baile Atha ind Urchair
24] la mac Airt meic Cuind I Maeilechlainn & la Clainn Cholmain
25] i ndigaltus Airt meic Cuind do marbad lais-sim remi-side.
Sluagad la U Ruairc & la
U nDomnaill do dol for Cruachuin
27] O Cupran do rigad hI Ruairc. Ua Raigillig & Goill & Tellach
28] Dunchada ara cind diblinuib & mac Aeda I Raigillig & mac in
29] epscuip I Gallchobair do marbad eturro beos & eich & daine do
30] lot etarro & O Domnuill & a sluagh d'impod & cin a lecan for
31] Cruachuin don chur-sin.
Fuigell mallacht fer nErenn uile
.i. in Giustis Saxanach ler
33] milled Tomas Iarla, cethramna do denam de le hIarla o Uaruic
p.552
Indsoigid la Fedlimid Finn for
chlainn h. Conchobair
4] Ruaid la feli Croichi in Chomded isin fogamar & blod don feduin
5] can ched da maithib do thecmail i cend baile h. Mailconuire &
6] arrgad & etach in baile do thogbail leo & lotur as-side fa
7] Enach (?) & crechatar in baile, & doronsat ni bad mmesa la cach
8] ina sin .i. Aed mac Dondchada Dubsuilig h. Conchobair do marbad
9] leo & Brian mac mic M%e Gelbuide h. Conchobair, & imtigetar
10] dar aindeoin a namat; & benais h. Maelconaire tuilled
11] le haisic na snathaide dib & tidlaicid clann Domnaill da cined
12] aisig can luach tabaig co brath. Sith do denum d'Fedlimid
13] Find fri slicht h. Conchobair Ruaid & fria cach co cotcind.
Nicalas mac Diarmata Carraig {folio 63b}meic Murchada
15] meic in Airchidechain h. Flannacan.
Tomaltach Mac Ceithernaig occisus est a suis.
Pilip Mag Uidir ridamna Fer Manach mortuus est.


text:
Aonach Thailteann
'S e fèis lùth-chleasan àrsaidh a bh' ann an Aonach Thailteann (no Áenach Tailteann ann an Seann Ghaeilge) ann an Èirinn. Chaidh an cumail eadar 632 RC agus 1169/1171 AD gus urram a thoirt do Thailtiu ach chrìon iad is chaidh iad à bith ri linn tìr-ghabhail nan Normanach.[1] Tha e ainmichte ann an Trecheng Breth Féne, làmh-sgrìobhainn às an 9mh linn far a bheil e ag innse gu bheil trì aonaich ann an Èirinn: Trí óenaig hÉrenn: óenach Tailten, óenach Crúachan, óenach Colmáin Ela.[2]
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh an cur air bhonn ann an 632 le Rìgh Luaghaidh Lamhfáda gus urram a thoirt dha mhàthair-oide an dèidh a bàis. Thòisich iad air a' chiad latha dhen Lùnastal agus mhair iad fad seachdain, le lùth-chleasaichean o air feadh na h-Èireann a' tighinn còmhla gu sìtheil.[3]
'S e Rìgh Ruaidrí Ua Conchobair a chum an tè mu dheireadh ann an 1169, a' bhliadhna a ghabh na Normanaich os làimh Èireann.[4].
Thathar sa bheachd gur ann an Contae na Mì a chaidh an cumail, ann am baile air a bheil Tailtin an-diugh.
Ath-bheòthachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh an ath-bheòthachadh grunn thursan, a' chiad turas sna meadhan-aoisean. A bharrachd air na geamannan fhèin, b' e seo an t-àm airson pòsaidhean deuchainn cuideachd, b' iad si pòsaidhean a mhaireadh bliadhna is latha agus bha iad seo laghail suas dhan 13mh linn. Tha Leabhraichean nam Britheamhan a' toirt iomradh air a’ ghnàthas seo cuideachd.[5]
Chaidh an ath-bheòthachadh a-rithist an uairsin san 20mh linn, a' chiad turas ann an 1924 ann am Páirc an Chrocaigh, le cead aig duine sam bith pàirt a ghabhail aig an robh sinnsireachd Èireannach. Chaidh an cumail a-rithist ann an 1928 is 1932 ach cha deach an cumail a-rithist an uairsin.[6]
Tha Athletics Ireland a' cumail fèis fon dearbh ainm an-diugh cuideachd.
Tùsan[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Watman, Melvyn History of British Athletics (1968) Hale ISBN 978-0709102557
- ↑ Stifter, D. Sengoídelc (2006) Syracuse University Press ISBN 0-8156-3072-7
- ↑ Aonach Tailteann (2007) Stiùiriche Donnacha Ó Briain TG4
- ↑ Cronin, Mike Projecting the nation through sport and culture (2003) Journal of Contemporary History, Vol. 38, No.3
- ↑ O'Donovan, J., et al. (deasaichean) Ancient laws of Ireland, published under direction of the Commissioners for Publishing the Ancient Laws and Institutes of Ireland. (2000) Buffalo, New York: W.S. Hein. ISBN 1-57588-572-7
- ↑ http://www.hoganstand.com/general/ground/articles/0328033.htm Hoganstand


text:
Brandenburg
Is e aon stàit de na sia stàitean deug anns a' Ghearmailt a tha ann am Brandenburg, agus ‘s e Potsdam faisg air Berlin am prìomh-bhaile aice. Tha Brandenburg coltach ri fainne, fainne timcheall air Berlin, prìomh-bhaile na Gearmailt. Tha Brandenburg suidhichte mu thuath agus mun ear na Gearmailt. Tha crìochan aice leis a' Phòlainn san ear, san deas le Sagsainn, san iar le Sagsainn-Anhalt agus Sagsainn-Iosail agus san tuath le Mecklenburg-Vorpommern.
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Brandenburg suidhichte ann am meadhan na Ròinn Eòrpa. Bha an dùthaich seo fo raon-dèighe tiùgh anns an linn-eighe mu dheireadh agus chruthaich an dèigh cruth na tìre. Tha Brandenburg a Tuath gu math rèidh, ach anns an deas chìthear na sreathan Lausitzer Höhen neo Sorauer Sandberge , am Fläming agus beanntan beaga faisg air Berlin, na Müggelberge , na Havelberge agus an Semmelberg faisg air a' bhaile Bad Freienwalde.
Eadar na h-aibhnichean Havel agus Spree bha treubhan Gearmanach, na Sueben neo Semnonen, a’ fuireach. Anns a' chòigeamh linn dh’fhàg iad an dachaigh aca agus ghluais iad dhan iar, dhan abhainn Oberrhein . Anns an dà linn s’ a tighinn thàinig Slaven, Sprewanen agus Heveller, a-steach dhan dùthaich seo. Anns a' bhliadhna 808 thug Rìgh Tearlach Mòr an sgìre do threubhan nan Abodriten, Obodriten agus Wenden, a bha a’ sabaid còmhla ris an aghaidh sluagh nan Sagsainneach. Ghàbh tòrr dhaoine ris a' chreideamh Chrìosdail agus chaidh dà sgìreachd-easbaig a stèidheachadh. Leudaich Rìgh Heinrich I (Eanraig I) an rìoghachd aige agus bhuadhaich e barrachd sgìrean anns an ear.
Bha sabaidean eadar an sluagh an-seo agus na rìghrean às an iar gu tric anns na linntean s’ a tighinn, ach bhuadhaich Albrecht der Bär ( Albrecht am mathan) an dùthaich seo ann an 1157 agus stèidhich e am "Mark Brandenburg". Tha am facal "Mark" a’ ciallachadh dùthaich aig a’ chrìoch Ìompaireachd Naomh Romanach nan Gearmailteach anns na Linntean Meadhanach. Bha am facal airson siorramachd le iarla a bha aige ri crìoch a dhèanamh cinnteach. Chaidh Albrecht ainmichte mar uachdaran agus iarla anns an sgìre seo.
Cha b' e am Mark Brandenburg a bh’ ann an mar a tha an stàit Brandenburg an-diugh. Bha sgìre Mark Brandenburg fada na bu lugha. Bha an sgìre a' fàs ge-tà. Fhuair iarla den Mark Brandenburg, Johann Sigismund, barrachd dùthchannan beaga ann an 1614 agus fhuair e Pruisia mar chòir-fearainn ann an 1618. Chrùin an iarla den Mark Brandenburg fhèin mar Rìgh nam Pruisia ann an 1701. On àm seo gu 1946 bha am Mark Brandenburg na phàirt de Pruisia.[1]
An dèidh an dàrna Chogaidh, ann an 1947, chaidh an stàit Brandenburg a stèidheachadh, ach, bho 1949 bhuin e do German Democratic Republic, an dàrna Ghearmailt, a bha na stàit shòisealach. Ann an 1952 chaidh a dhealachadh ann an trì pìosan. Bha an dùthaich Brandenburg an-diugh air a stèidheachadh a-rithist, an dèidh fichead bliadhna ‘s a h-ochd deug ann an 1990, nuair a dh’aontaich an dà Ghearmailt. Is e aon de na sia stàitean deug anns a’ Ghearmailt a tha ann am Brandenburg. Is e dùthaich a th’ ann a bha a’ leum gu h-obann a-staigh ann an àm ùr. Cha robh sin furasta idir.
Eaconomaidh[deasaich | deasaich an tùs]
An-diugh tha Brandenburg coltach ri stàitean eile ann am meadhan na h-Eòrpa, le rathaidean mòra, le bùthan mòra far am faighear a h-uile rud ri cheannachd a thathas ag iarraidh. Ge-tà, tha trioblaid aig Brandenburg a tha aig gach stàit anns an Roinn Eòrpa cuideachd – chan eil cosnaidhean gu leòr ann am Brandenburg, chan eil obair aig gu bhith sia deug às a’ cheud de na daoine gu lèir.
Bha 2,553,648 daoine a’ fuireach ann am Brandenburg ann an 2006, ‘s e sin 87 daoine air an aon chilemeatair cheàrnagach. Tha an cuid as mòtha a’ fuireach anns na bailtean beaga agus bidh iad ag obair ann an àiteachas agus anns an gnìomhachas-bìdh. Tha achaidhean mòra ann, le eòrna, seagal, cruithneachd agus asparag. Bidh na tuathanaich a‘ bhleòghainn 174,000 bò dà thuras gach latha, dh’fhuirich 788,200 muc ann. Tha 144,489 caora ann agus bha gach cearc a’ laighe 295 ùgh ann am bliadhna 2004. Tha 39,000 daoine ag obair anns an àiteachas, ann an 6700 pìos-fearainn.
Is e cularannan beaga agus glè spiosrach a th’ anns na glasraich as ainmeile à Brandenburg. Tha iad a’ tighinn às an sgìre air an t-ainm Spreewald (coille air bruach Abhainn Spree) taobh a deas Bhrandenburg.
Tha cridhe eaconomachd de Bhrandenburg faisg air Berlin. Tha obraichean-stàilinn aig Eisenhüttenstadt agus anns a' bhaile Brandenburg an der Havel. An sin gheibhear factaraidh airson innealan clò-pàipeirean cuideachd agus muilnean-stàilinn. Anns an tuath, ann an Schwedt, chìthear fineadairean ola agus dà mhuilinn pàipeir. Ann am Brandenburg a Deas tha 15,000 duine ri mèinnearachd-ghuail. Is ann an Jänschwalde a tha an stèisean-dhealain gual duinn as motha san t-Saoghal. Tha a’ ghual air a chleachdadh airson ginidearadh-dealain anns an stèisean-cùmhachd aig Vattenfall, a bheir dealan don Ghearmailt an Ear air fad.
Sgìrean agus bailtean mòra[deasaich | deasaich an tùs]
An-diugh tha 14 sgìrean agus ceithir bailtean mòra gun sgìre ann am Brandenburg. Seo liosta de na sgìrean agus na prìomh-bhailtean aca, (cuideachd ann an Sorbais, ma bhios an cànan ga bruidhinn anns an t-sgìre):
- Barnim, Eberswalde
- Dahme-Spreewald / Damna-Błota, Lübben (Spreewald) / Lubin (Błota)
- Elbe-Elster, Herzberg (Elster)
- Havelland, Rathenow
- Märkisch-Oderland, Seelow
- Oberhavel, Oranienburg
- Oberspreewald-Lausitz / Gorne Błota-Łužyca, Senftenberg (Zły Komorow)
- Oder-Spree, Beeskow
- Ostprignitz-Ruppin, Neuruppin
- Potsdam-Mittelmark, Belzig
- Prignitz, Perleberg
- Spree-Neiße / Sprjewja-Nysa, Forst (Lausitz) / Baršć
- Teltow-Fläming, Luckenwalde
- Uckermark, Prenzlau
Na bailtean mòra gun sgìre:
Daoine cudromach[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh agus togadh an sgrìobhadair cliùiteach Theodor Fontane anns a' bhaile Neu-Ruppin san iar thuath Bhrandenburg.
Bailtean Eile[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- www. Brandenburg.de Duilleag oifigeil (sa Bheurla)
- www.brandenburg-tourism.com Ionad Turasachd Bhrandenburg (sa Bheurla)
- Historical Landscape Brandenburg (sa Ghearmailtis)
Baden-Württemberg • Bayern • Berlin • Brandenburg • Bremen • Hamburg • Hessen • Mecklenburg-Vorpommern • Nordrhein-Westfalen • Rheinland-Pfalz • Saarland • Sagsainn • Sagsainn-Anhalt • Sagsainn Iosail • Schleswig-Holstein • Thüringen


text:
Columbia Bhreatannach
'S e aon de na mòr-roinnean Chanèidianach a tha ann an Columbia Bhreatannach.[1] Tha i suidhichte san àirde an iar na dùthcha. Tha Victoria na prìomh-bhaile ach 's e Vancouver am baile as motha a tha ann.
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
Alberta | Columbia Bhreatannach | Manitoba | Brunswick Nuadh | An Talamh Ùr is Labrador | Alba Nuadh | Roinnean an Iar Thuath | Nunavut | Ontario | Eilean Eòin | Quebec | Saskatchewan | Roinn an Iukon


text:
Innis nan Damh
'S e baile ann an Asaint a tha ann an Innis nan Damh. Tha e suidhichte air an rathad A837 eadar Ulapul agus Loch an Inbhir aig ceann Loch Asaint.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Faisg air Innis nan Damh tha Uamhan nan Cnàmhan ann (Bone Caves sa Bheurla). Chaidh cnàmhan mathain, sionnaich, madaidhean-allaidh is fiadh-Lochlannach a lorg. Lorgadh cnàmhan mathan-bàn cuideachd, na h-aon cnàmhan mathain-bhàn a chaidh a lorg ann an Alba gu ruige seo.[1] Thathar den bheachd gu bheil iad mu 11.000 bliadhna a dh'aois no fiù 's nas sine na sin. Bho 2008 a-mach tha iad aig taigh Tasgaidh Nàiseanta na h-Alba airson barrachd rannsachaidh. Lorgadh cnàmhan daonna cuideachd a tha cho sean ri trì mìle bliadhna RC.
Tha tobhtaichean Caisteal na Aird Bhrice suidhichte faisg air a' bhaile air bruach Loch Asaint. Chaidh an caisteal a mhilleadh le stoirm làidir ann an 1795.
Tha seann eaglais na paraiste Asaint an seo, a chaidh a thogail ann an 1743. Ach ann an 1814 bha an togalach ann an droch staing, gun suidheachanan ach le uisge a bha a‘ tighinn tron mhullach. Bha seilbheadair oighreachd Chataibh ag iarraidh eaglais ùr a thogail ann an Loch an Inbhir, agus mar sin dhiùlt e a càradh airson greis. Mu dheireadh thall rinn iad obair bhunaiteach, ach gun a bhith a' leigeil a-mach air an eaglais airson a bhith mòr gu leòr do dh'àireamh-shluaigh na h- Asainte. Chaidh an eaglais ath-nuadhachadh gu tur ann an 1900 leis an ailtire William Joass à Inbhir Pheofharain. Bhon uair sin bha an eaglais na pàirt cudromach ann am beatha na coimhearsnach, gus an deach i a dhùnadh anns na 1970an. Dh’fhosgail i a-rithist ann 2003 an dèidh ath-nuadhachaidh mar togalach airson na coimhearsnachd. Tha cruinneachadh den eachdraidh ionadail is tasglann sloinntearachd ann an-diugh.[2] Faisg air an eaglais lorgadh pìosan de sheann chrois Cheilteach bhon àm eadar an 8mh is 11ad linn.
Bha taigh-seinne ann bho 1736 a-mach, a chaidh ath-thogail timcheall air 1774, agus 's e sin an Inchnadamph Hotel an-diugh. A-measg dhaoine ainmeil eile bha Ben Peach agus John Horne a' fuireach an seo, nuair a rinn iad an obair cliùiteach air geòlas na Gàidhealtachd. [3]
Anns a' chlàr chithear crìonadh àireamh-shluaigh. Gu h-àraidh eadar 1812-1819, aig Àm nam Fuadaichean b' fheudar do 143 duine am baile fhàgail. [4] Bha aimhreitean ann ann an 1883 an aghaidh ministeir ùir à Srath Nabhair, air sgàth 's gun robh muinntir a' bhaile den bheachd gum biodh am ministear a' cur taic do phoileasaidh nam fuadaichean. Ach chaidh a' chuid a bu mhotha de na daoine ath-thuineachadh air a' chosta, gu ìre mhòr far a bheil Oighreachd Asaint a Tuath an-diugh. [5]
Cruinn-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an sgìre ainmeil air sgàth 's gu bheil am Moine Thrust suidhichte faisg air a' bhaile. Mar sin bha agus tha an sgìre timcheall air Innis nan Damh ainmeil a-measg nan clach-eòlaichean. Bha an obair aig John Horne agus Ben Peach a' rèiteachadh an deasbaid fhada mu na cumaidhean geòlasach air a' Ghàidhealtachd. Chaidh clach-chuimhneachain a thogail ann an Innis nan Damh air a bheil na faclan: "To Ben N Peach and John Horne who played the foremost part in unravelling the geological structure of the North West Highlands 1883-1897. An international tribute. Erected 1980."
Ann an 2009 chaidh Innis nan Damh a' sguabadh bhon liosta mar Tèarmann Nàdair Nàiseanta. Bha George Vestey, neach-seilbhe Innis nan Damh den bheachd nach robh dleastanasan a thaobh glèidhteachas nàdair a' dol leis na h-amasan aige, mar eisimpleir: fèidhgu leòr a chumail airson sealg.[6]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ McKenzie, Steven (2007) New tests on rare polar bear find" (Beurla)
- ↑ Discover Assynt: Inchnadamph Old Parish Church (Beurla)
- ↑ Gazetteer for Scotland (Beurla)
- ↑ domesday (Beurla) aig bbc.co.uk history
- ↑ MacPhail, I. (2002) Land, Crofting and The Assynt Crofters Trust: A Post-Colonial Geography? Tràchdas PhD, td:54 (Beurla)
- ↑ Inchnadamph delisted as a National Nature Reserve ann an Wildlife Extra (Beurla)
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- The Bone Caves aig British Geological Survey (Beurla)


text:
1927
MCMXXVIII
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Bhuannaich Henri Bergson an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 6 am Màrt - Gabriel José García Márquez, ann an Aracataca. Sgrìobhadair à Coloimbia.
- 14 an Giblean - Alan G MacDiarmid, ann am Masterton. Ceimigear à Sealainn Nuadh.
- 16 an Giblean - Joseph Alois Ratzinger, ann am Marktl am Inn. Pàpa às A' Ghearmailt.
- 18 an Giblean - Samuel Huntington, ann an Eabhraig Nuadh. sgoilear de saidheans-poileataigeach às na Stàitean Aonaichte.
- 9 an Cèitean - Manfred Eigen, ann am Bochum. Ceimigear às A' Ghearmailt.
- 22 an Cèitean - Oláh György András, ann am Budapest. Ceimigear às An Ungair.
- 28 an t-Ògmhios - F. Sherwood Rowland, ann an Delaware Ohio. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 24 an Lùnasdal - Harry Markowitz, ann an Chicago. Eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 1 an Damhair - Tom Bosley, ann an Chicago. Actair às na Stàitean Aonaichte.
- 14 an Damhair - Roger Moore, ann an Lunnainn. Actair à Sasainn.
- 16 an Damhair - Günter Grass, an Danzig. Sgrìobhadair às A' Ghearmailt.
- 3 an Dùbhlachd - Andy Williams, ann an Lake Wall (Iowa). Seinneadair às na Stàitean Aonaichte.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 3 an Giblean - Marco Fidel Suárez, ann am Bogotá. Fear-poileataigs à Coloimbia.
- 1 an t-Iuchar - Pedro Nel Ospina Vásquez, ann am Medellín. Fear-poileataigs à Coloimbia.
- 2 an Damhair - Svante August Arrhenius, ann an Stockholm. Ceimigear às An t-Suain.


text:
Aildiria
'S e dùthaich ann an Afraga a tha ann an Aildiria [1] (Arabais: لجزائر, Al Jaza'ir IPA: ɛlʤɛˈzɛːʔir; Cànan Bherber: , Dzayer IPA:ldzæjər). Ach tha ainm Gàidhlig eile oirre:
- Ailgeria[2]
- Ailgear[3]
- Tìr’n Aildìr[4]
- Algeria[5] [6]
- Ainm oifigeil: Sluagh-phoblachd Dheamocratach Aildiria[1]
'S e Aildiria an dàrna dùthaich as motha air feadh Afraga .[7]
Tha crìochan aice san ear-thuath le Tuinisia, san ear le Libia, san ear-dheas le Nìgeir, san iar-dheas le Màili agus Moratainia agus le Maroco san iar-thuath. Tha i suidhichte air a’ Mhuir Mheadhanach. 'S e Algiers prìomh-bhaile na dùthcha.
Tha mòran àitichean ann an Aildiria a tha dìonta mar Làrach Dhualchas na Cruinne leis an UNESCO:
- Al Qal'a of Beni Hammad, a ciad prìomh-bhaile aig àm Impireachd Hammadid
- Tipasa, baile bho àm nam Poenicianaich
- Djémila, tobhta bho àm nan Ròmanaich
- Timgad, tobhta eile bho àm nan Ròmanaich
- M'Zab Valley, Gleann
- Tassili n'Ajjer, ruith-beanntain
‘S e caisteal cliùiteach a tha ann an Casbah Aildiria.
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ 1.0 1.1 Am Faclair Beag
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ An Tuil: Anthology of 20th-century Scottish Gaelic Verse. duilleag 75
- ↑ The Collected Poems and Songs of George Campbell Hay ISBN 0900025212
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ CIA World Factbook
Ceangal a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- National People's Assembly Duilleag oifigeil na Pàrlamaide


text:
Palastain
'S e earrann de thìr ann an Àisia a tha ann am Palastain[1] neo Paileastain [2] (Beurla: Palestinian Territories). Tha i suidhichte eadar a' Mhuir Mheadhan-thìreach agus Iòrdan.
Cleachdar an t-ainm airson na roinnean a tha fo smachd an Ùghdarrais Palastainich. Tha sin a’ gabhail a-steach Raon Ghàsa agus 40 % den Bruach-an-Iar. Uaireannan canar gur e Ierusalem-an-Ear pàirt den Phalastain cuideachd, ach tha am baile gu lèir fo smachd Iosrael fhathast.
Chan eil Palastain aithnichte mar stàit leatha fhèin. Ach tha i aithnichte le 108 dùthaich eadar-nàiseanta eile, an cuid as motha às an t-saoghail arabach.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Am Faclair Gàidhlig-Beurla, Colin Mark, foillsichte aig Routledge, Lunnainn (2004), ISBN 0-415-29761-3
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- The Question of Palestine & the United Nations, foillsichte aig na Dùthchannan Aonaichte, 2003.
- CIA - World Fact Book


text:
Kl. Ianair
[...]
. Anno Domini .dccc.xl.iiii.
Forindan, abbas Aird Machae, du ergabail du genntibh i Cloen Comardai cona mindaibh & cona muinntir, & a brith do longaibh Luimnigh.
Orggain Duin Masc o genntibh dú inro marbad Aedh m. Duibh Da Crich, abbas Tire Da Ghlass & Cluana Eidhnigh, & dú inro marbad Ceithernach m. Con Dinaisc, secnap Cille Daro, & alaile ile.
Dunadh di Gallaibh .i. la Tuirgeis for Loch Ri coro ortadur Connachta & Midhe, & coro loscaiset Cluain M. Nois cona dertaigibh, & Cluaen Ferta Brenainn & Tir Da Glass & Lothra & alaile cathracha.
Fiachna m. Maele Bresail, abbas Finndubrach Abe, moritur.
Gormgal m. Muiredaich, episcopus & ancorita Lainne Leire, quieuit.
Cathroiniud for gennte re Niall m. Aedha i Maigh Itha.
Orggain Donncadha m. Fhollomain & Flainn m. Mael Ruanaig la Mael Sechnaill m. Mael Ruanaidh.
Turges du ergabhail la Mael Sechnaill & badudh Turges i l-Loch Uair iarum.
Labraidh m. Ailello, abbas Slane, moritur.
p.304
Robartach m. Bresail, abbas Achaid Bo Cainnigh, moritur.
Robartach m. Flainn, abbas Domnaig Moer, moritur.
Dunadh di Gallaibh Atha Cliath oc Cluanaib Andobur.


text:
Erfurt
‘S e baile mòr ann an cridhe na Gearmailte a th’ ann am Erfurt (IPA: 'ɛʁfʊʁt). ‘S ann às na Thuringii, seann treubh Gearmailteach a bha nan tàmh an seo mu 500 a th' ann an ainm ach chaidh e a chlàradh airson a’ chiad turas mar Erphesfurt ann an sgrìobhainn eaglaise ann an 742. Tha e suidhichte aig 200m os cionn ìre na mara anns an t-srath Thüringen, ri taobh na h-aibhne Gera, anns an stàit Thüringen agus ‘ e prìomh-bhaile na stàite a th' ann cuideachd. Tha am baile 236km air falbh bho Bherlin agus 100km bho Leipzig.[1] ‘S e Kreisfreie Stadt neo baile neo-eisimeileachd a th’ ann agus tha dà oilthigh an seo, am Fachschule agus Oilthigh Erfurt. Tha 202,929 dhe dhaoine a' fuireach anns a’ bhaile, leis gur e an 37mh baile nas motha na dùthcha.[2] Tha am Pàirc Nàdarra Steigerwald dìreach ann an ceann a deas a’ bhaile.[3]
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Bha Erfurt uabhasach cudromach ann am malairt le glas-lus fad na meadhan aoisean o chionn 's gu robh e dìreach ri taobh ath tarsainn na h-aibhne Gera. Gu mì-fhortanach bha sreath dhe ionnsaighean an aghaidh nan Iùdhach an dèidh na Plàighe ann an 1339. Chaidh mu cheud a mharbhadh is theich càch. Chaidh oilthigh a stèidheachadh an seo ann an 1392, is thug Martin Luther ceum an seo. Chaidh e a dhùnadh ann an 1816. Bha am baile fo bhuaidh Mhainz bho 1664 gu ruige 1802, is an uair sin bha e am broinn na Pruise. Ghabh na Frangaich thairis am baile bho 1806 gu ruige 1815. ‘S e baile prùisianach a bh’ann gu ruige 1944. Ged an do tug na Sasannaich agus na Aimeireaganaich ionnsaighean cruaidh air a’ bhaile le plèanaichean is bomaichean làidir aig deireadh An Dàrna Cogadh, cha do rinn iad droch sgrios is milleadh airsan idir. Chaill e gu na h-Aimeireaganaich ann An Giblean 1945. Bha Erfurt am broinn A’ Gearmailt an Ear bho 1949 gu ruige 1989.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Alfred Weber (1868 – 1958) Eòlaiche sòisealta.
- Max Weber (1864 – 1920) Eòlaiche sòisealta.
- Martin Luther (1483 – 1546) Thug e ceum an seo.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Bailtean as motha na cruinne
- ↑ Steigerwald
- ↑ Riaghaltas Iosrael
- ↑ Annuaire de France
- ↑ Stadt Mainz
- ↑ City of Shawnee
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]


text:
Neo-eisimeileachd nan eilean?
18 An t-Ogmhìos 2013 Ùraichte aig Ùraichte aig
Tha na trì comhairlean eileanach ann an Alba air iarrtasan a dhèanamh airson barrachd chumhachdan, 's iad ag ràdh gun leasaicheadh iad eaconamaidh nan sgìrean aca.
Dh'iarr iad air an dà thaobh den deasbad air neo-eisimeileachd na h-Alba innse na dhèanadh iadsan dha na h-eileanan.
Dh'iarr Comhairle nan Eilean Siar Achd Pàrlamaid airson crìochan sgìre an ùghdarrais a dhìon san lagh cho luath 's a ghabhas.
Tha tuilleadh aig Aonghas Dòmhnallach.


text:
Ceist mu Raon nan Rocaidean
15 An Lùnasdal 2013 Ùraichte aig Ùraichte aig
Thuirt cathraiche Comataidh Ghnothaichean na h-Alba aig Westminster gu bheil fìor cheist ann mu raon rocaidean Uibhist, ma gheibh Alba neo-eisimeileachd.
Thuirt Ian MacDhàibhidh gun tarraingeadh Lunnainn a-mach an t-airgead a bha iad an dùil a chosg, agus nach biodh dùthchannan eile deònach deuchainnean a dhèanamh ann.
Ach tha BP nan Eilean Siar ag ràdh gun cosgadh Riaghaltas na h-Alba a' cheart uidhir de dh'airgead air an ionad 's a thathar a' cosg an-dràsta.
Tha Aonghas Dòmhnallach ag aithris.


text:
Tachartasan is Naidheachdan
-
02/2015
Taigh-tasgaidh Geàrrloch a’ co-obrachadh le Sabhal Mòr OstaigChan eil am brath seo ach ann am beurla a-mhàin an dràsta.... barrachd...
-
02/2015
BBC Scottish Symphony Orchestra a' tadhal air an t-Sabhail MhòrThadhail luchd-ciùil bho BBC Scottish Symphony Orchestra air oileanaich a' chùrsa Gàidhlig is Ceòl Traidiseanta aig Sabhal Mòr Ostaig, Diardaoin 12 An Gearran, airson oidhche làn ciùil is càirdeis. Bha an tachartas mar phàirt den turas obrach aig an Orchestra fad trì làithean san Eilean Sgitheanach, anns an robh consartan,... barrachd...
-
02/2015
Cuireadh gus na h-ealain a leasachadhTha tagraidhean gan sireadh o luchd-ealain de gach seòrsa: luchd-ealain lèirsinneach, luchd-ciùil, sgrìobhadairean, dannsairean, cluicheadairean, luchd-film agus proifeiseantaich ealain Tha na duaisean seo ann gus cothroman leasachaidh proifeiseanta a thoirt do luchd-ealain a rèir ’s mar a tha na feuman aig an neach-ealain ag atharrachadh tron dreuchd aca, eadar... barrachd...
-
01/2015
'Sabhal Mòr Ostaig agus Celtic Connections a' com-pàirteachadh ann an coimisean drùidhteach eadar-nàiseanta'Slighe a' Chuain Chaidh beachd-smuain, a bha o chionn fhada ann an inntinn a' phìobaire chliùitich, Carlos Nuñez, a choileanadh Diciadain sa chaidh agus a thoirt beò ann an cuirm shònraichte aig Celtic Connections. Thàinig an sàr neach-ciùil eadar-nàiseanta don Eilean Sgitheanach airson greis-obrach fad 10 làithean aig an t-Sabhal... barrachd...
-
01/2015
Oileanaich an t-Sabhail a' gabhail pàirt ann am FilmG uair eileTha FilmG, co-fharpais nàiseanta nam filmichean goirid Gàidhlig aig MG ALBA, air 79 filmichean fhaighinn am bliadhna, 51 ann an roinn na h-òigridh agus 28 ann an roinn nan inbheach. Tha a h-uile film ri fhaicinn air-loidhne an-diugh (Diciadain 28 Faoilleach) agus faodaidh tu bhòtadh airson an fhilm as fheàrr... barrachd...
-
01/2015
(Air a chur dheth) Fiathachadh bho Neach-ealain Lèirsinneach SMOThathar a’ gealltainn sneachd feasgar an-diugh agus thàinig oirnn, air sgàth sin, an tachartas aig Murray Robertson (Còmhradh agus Stiùideo Fosgailte) a chur dheth. Chuir sinn air ais e chun an aon àm, agus san aon àite, an ath-sheachdain. Diciadain 4mh An Gearran 6f Stiùideo Ealain, Fàs, SMO Tha... barrachd...
-
01/2015
Muriel Fisher a' togail duais bhon Chomann Chànanach AmeireagaidhDuilich chan eil am fios seo ach ann am beurla a-mhàin.... barrachd...
-
12/2014
SGOILEARACHD EALAIN JON SCHUELER GA TABHANN AIG SABHAL MÒR OSTAIG AIRSON AN TREAS UAIRTha Sabhal Mòr Ostaig, Ionad Nàiseanta Cànan is Cultar na Gàidhlig, gu bhith tabhann sgoilearachd, eadar-nàiseanta airson nan ealain lèirsinne do neach-ealain a thig air mhuinntireas chun na colaiste agus seo a’ leantainn air a’ chiad sgoilearachd a chaidh a ghabhail le dealbhadair ainmeil à Iapan. ’S e com-pàirteachas air... barrachd...
-
10/2014
Òraid Chuimhneachaidh Shir Iain Noble’S e An t-Oll Ùisdean MacIllInnein a bhios a’ toirt seachad an Òraid Chuimhneachaidh air Sir Iain Noble am-bliadhna, agus e gu bhith bruidhinn air a’ chuspair, “Inntinneach”, facal a chluinnte aig Sir Iain gu tric. Chaidh an Òraid a stèidheachadh dà bhliadhna air ais le Sabhal Mòr Ostaig OGE... barrachd...
-
10/2014
Leabhar ùr ga fhoillseachadh leis a’ bhàrd Sgitheanach Maoilios CaimbeulThèid leabhar bàrdachd ùr leis a’ bhàrd Sgitheanach Maoilios Caimbeul fhoillseachadh aig Sabhal Mòr Ostaig nas fhaide air a’ mhìos seo. Seo an siathamh leabhar bàrdachd a tha Maoilios air fhoillseachadh, agus tha tiotal an leabhair a’ tighinn bho shreath de dhàin a tha san leabhar a tha stèidhichte air... barrachd...
Duilleag 1 de 10: 123 Duilleag air adhart
Duilleag 1 de 10: 123 Duilleag air adhart


text:
Fellowship of the Ring (leabhar)
'S e The Fellowship of the Ring a' chiad leabhar ann an sreath nan trì leabhraichean an ur-sgeulachd mòr An Tighearna nam Fàinnean. Tha e roinnte a-steach do dà leabhair, Leabhar I agus II. Bha e foillsichte gu h-àrsaideach air an t-Iuchar 29, 1954 'san Rìoghachd Aonaichte.
An sgeul[deasaich | deasaich an tùs]
Tha a' chiad sgeul a' cur an t-àrd-urlar suas air a' chunnart, a' leantainn Frodo Baggins cho tha tha e a' teicheadh às a dhachaigh 'san t-Sìorrachd a theicheadh na searbhantan an Dorcha Tighearna Sauron. Tha Sauron a' rùrach an Aon Fàinne a ceadaichidh e a riaghailt a' Mheadhan-thalmhainn. Tha 'n fhàinne seo le Frodo air shealbhadh air bhith, a bheil ga lorgadh fhèin gu h-aineòlach sa' mheadhan spàirn air ceannsalachd an t-saoghail.
A' gabhail an aire air a' comhairle an Draoidh Gandalf, tha Frodo a dhachaigh air fhàgail, a' ghabhail an fhàinne leis. Tha e a' cur dòchas ann a ruigidh e Rivendell, far a bith e sàbhailte às Sauron, is far an urrainn do na luchd nas glice na e roghnachadh mar a bu chòir iad mum fhàinne dhèanamh.
'Na thuras, tha Frodo co-cheumnaichte le trì caraid Hobbit, Pippin, Merry, agus Sam. Bhon tòiseachd, tha iad fuadaichte leis na Dorcha Marcaichean, na Tannasgan-Fàinne a bheil a' riarachadh Sauron. Teicheadh seo gu gann agus cunnartan eile 'gus coinneachadh caractearan eile ùidheil air an t-slighe (mar Tom Bombadil), ràinig iad ri-ùine Bree, far a choinnich iad Ceumadair, caraid eile Ghandalf a leanadh iad an còrr na t-slighe dhan Rivendell, tro tuilleadh cruadlan.
Tha Leabhar II a' cur an clàr an fuireach Fhrodo aig Rivendell, far a tha innleachd air dhèanamh ri mhilleadh an Fhàinne sa' Mhordor. Chuireadh Frodo air adhart le ochd companach: dà Daoine, Aragorn agus Boromir, mac an t-Stiùbhard na tìre a' Ghondoir; prionnsa nan Sìthiche, Legolas; caraid sean Fhrodo agus draoidh cumhachdach, Gandalf; Gimli an Troich; agus na trì companach àrsaideach Fhrodo. Bha na Naoi Siubhalaiche seo roghnaichte a chomharrachadh uile sìol saor na Meadhan-thalmhainn agus mar cothrom dhan Naoi Marcach. Bha iad co-cheumaichte le Bill an Siristeach, a fhuair Ceumadair is na Hobbiton sa' Bhree cho each-pasgain (seallaibh An Comann na Fàinne). Tha an oidhirp a dhol thairis nam Ceothach Bheinn air chur casg air leis an sneachda, mar sin feumaidh iad slighe fo na beinntean ghabhail tron Mhoria, rìoghachd sheann nan Troich, an-dràsda lìonta le Orcan agus bèistean olca eile, far a tha Gandalf a-steach dhan dubhaigeann air thuiteam an dèidh do sabaid le Balrog. Chaitheadh na ochd luchd a' Chomainn a' maireann àm sa' Chala-Sìthiche den Lothlórien, far an gheibheadh iad tiodhlacan a dhearbhadh ann am mòran choran a bhith feumail nas fhaidalacihe 'san tòrachd. Tha iad Lothlórien air fhàgail tron abhainn, ach tha Frodo a' tòiseachadh a thuisinn a bheil an Fàinne 'cur brìgh gamhlasach air roinn nam ball na buidheann. Tha 'n leabhar seo a' crìochnachadh nuair tha Frodo is Sam a' falbh gun fhiosda dham Mhordor agus tha 'n comann na Fàinne 'cur mu sgaoil.
Dàn[deasaich | deasaich an tùs]
Air chùl na cùisean a tachairidh dham Ghiùlanair na Fàinne is an Comann, tòisichidh 'n leughadair a mhothachadh, th'ann mothachadh an Dàin a' falach, agus 'san deireadh, bidh e co-chuibhreach nam brìgh sìolaichte leis an nàdarr na maith fhèin, a neo-nì an t-Olc. Thuirt Frodo na tràille na Fàinne, Gollum, "'S bochd nach do shàth Bilbo an biast ghràineil, nuair bha roghainn aige!" agus tha 'n fhreagair Ghandalf
- "Bochd? B'e iochd a chaisg a làmh. Iochd, is Maitheas: cha bhuaileadh gun dìon. Agus tha e air dhuaiseachadh gu math air bhith, Fhrodo. Be cinnteach a ghabh e ciùrr beagan hurt às an olc, agus theich 'san deireadh, seach thòisich e a shealbh na Fàinne mar sin. Le iochd."
Seallaibh cuideachd: An Tighearna nam Fàinnean: An Comann na Fàinne air fios air an fhilm.


text:
Kraków
Tha Kraków (Polais: "Kraków", IPA: 'krakuf, Gearmailtis: Krakau, Liotuànais: Krokuva, Latbhais: Krakova) na bhaile mòr anns a' Phòlainn. Tha Làrach Dhualchas na Cruinne an seo. Anns a' bhliadhna 2009 bha 754, 626 duine a' fuireach ann. Tha Krzeszowice faisg air Kraków. Tha Kraków 227km air falbh bho Lublin, 229km bho Kurów, 482km bho Gdańsk agus 252km bho Warsaw, prìomh-bhaile na dùthcha.[1] Chaochaill Czesław Miłosz, sgrìobhadair agus bàrd ainmeil, an seo ann san 14 an Lùnasdal 2004. Chaidh an t-Oilthigh Jagiellonian a stèidheachadh an seo ann an 1364. Tha Kraków suidhichte air an Abhainn Vistula ann am Pòlainn a Deas. Tha e 62 mìltean bhon t-Seic.
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha sgrùdaidhean na rinn arc-eòlasaichean a’ sealltainn gun stèidheachadh tuineachadh ann an Linn a’ Choich san àite far a bheil Wawel an latha an-diugh. A bharrachd air sin, tha a’ bheul-aithris ag ràdh gur e riaghladair miotasach, air an robh Krakus, a stèidhich am baile air uamh ann an Wawel, far an robh dràgon craosach o shean. Dh’ fheuch mòran ridirean ris an dràgon a chur a-mach às an àite is iad a’ sabaid an aghaidh gun soirbheas, gus a thug greusaiche, air an robh Dratewka, caora làn pronnasg dha; dh’ ith an dràgon i, dh’ òl e uisge na h-aibhne Vistula is spreadh e.[2] Chaidh Kraków a chlàradh airson a’ chiad turas ann an 966 le fear-siubhail arabach Iùdhach às An Spàinn, air an robh Ibrahim ibn Ya'qub, a sgrìobh gur e àite cliùiteach taobh mhalairt a bh’ann.[3]
‘S e baile mòr malairteach a bh’ann aig deireadh an 8mh Linn mar-thà, is e na phàirt leasan nam Piast. Thogadh caochladh thogalach ann an clachan-chreadha, mar eisimpleir an Caisteal Hatted, eaglais Ròmanach an Naoimh Adalbert,[4] a’ chathair-eaglais agus an eaglais mhòr. Chaidh sgrios a dhèanamh air a’ bhaile gu lèir ri linn ionnsaighean nan Tartar ann an 1241,[5] 1259 agus 1287.[6] Chaidh Kraków a thogail a-rithist is chaidh Comhairle stèidheachadh ann an 1257,[7] tro na laghan Magdeburg, a thug buannachdan chìsean is sochairean marsanta do mhuinntir a’ bhaile. Dh’ fhàs am baile na bu chudromaiche bho 1364, nuair a stèidhich Kazimierz III an t-Oilthigh Jagiellonian, an dàrna oilthigh na bu chliùitiche air àirde an ear na Roinn Eòrpa, an dèidh Oilthigh Phràg.[8] Lean am baile air is e a’ fàs tro Aonadh na Pòlainn ri Liotuàinia ri linn uachdaranachd a stèidhich Jogaila (1386 – 1572). Mar phrìomh-bhaile stàit cumhachdail, agus ball na Lìog Hansa,[9] bha am baile uabhasach tarraingeach do luchd-ciùird, luchd-malairt agus comainn-ciùird, is thug sin fàs do shaidheans is Ealain. Bha Kraków na phrìomh-bhaile na dùthcha, gu ruige 1609.[10]
‘S e eachdraidh na Pòlainn air fad a th’ann eachdraidh a’ bhaile sin, is tha e uabhasach cudromach gun cuireadh Kraków, is A’ Phòlainn Ìosail (Pòlais: Małopolska) air fad, ris An Ostair nuair an do deach an dùthaich a roinneadh treas tursan fad an 18mh Linn eadar An Ruis, A’ Phrùis is An Ostair fhèin.[11] Ann an 1809 chaidh e a chur ri Diùcachd Mhòr Warsaw ("cosantaireachd" neo stàit saideal iompaireachd mhòr na Frainge, a chruthaich Napoleón Bonaparte), ach cha do mhair an stàit seo idir. An dèidh mì-bhuaidh Napoleón chaidh Saor-bhaile Kraków a chruthachadh leis a’ bhaile is an sgìre mu thimcheall aig a’ Cho-chruinneachadh Vienna, ann an 1815.[12] ‘S e an aon criomadh fhearainn shaor nam Pòlach a bh’ann co-dhiù, ach ghabh An Ostair thairis Saor-bhaile Kraków a-rithist, an dèidh ar-a-mach 1846. An uair sin bha e na phàirt Iompaireachd na h-Ostair-Ùngair. Fiù’s fo bhuaidh na h-Ostair chaitligeach, a bha mòran na bu cheadaiche na Prùise Phròstanach is na Ruise Ceart-chreideamhach, bha Kraków aig teis-mheadhan cultair na Pòlainn.[13] Aig àm a’ Chogaidh Mhòir, gu h-àraidh ann an 1917, chaidh am baile a chruth-atharrachadh ann am Prìomh-ghearasdan nan Gearmailteach agus teis-mheadhan "stàit Phòlach" a bheireadh taic dhan a’ Ghearmailt. An dèidh a’ chogaidh, ‘s e Kraków fear dhe na sgìrean a bhrosnaich A’ Phòlainn ùr neo-eisimeileach. Ann an 1979 chaidh Karol Wojtyla, Àrd-easbaig a’ bhaile, ainmeachadh Pàp, anns An Roimh.[14]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Stefan Banach: (1892 – 1945) Matamataigear.
- Henryk Grossman: (1881 – 1950) Eaconamaiche.
- Wojciech Jerzy Has: (1925 – 2000) Rìochdaire fiolmaichean.
- Roman Ingarden: (1893 – 1970) Feallsanaiche.
- Tadeusz Kantor: (1915 – 1990) Fear-drama, Sgrìobhadair, Dealbhadair.
- Roma Ligocka: (1938) Dealbhadair.
- Bronisław Malinowsk: (1884 – 1942) Corp-eòlaiche.
- Jan Matejko: (1838 – 1893) Dealbhadair.
- Ewa Lipska: (1945) Bàrd.
- Wanda Wasilewska: (1905 –1964) Neach-naidheachd, Comunnach, Sgrìobhadair.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Dealbhan[deasaich | deasaich an tùs]
Ceangal a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Duilleag oifigeil Kraków
- Kraków - duilleag
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Global Feed Distance Calculator
- ↑ Légende du Dragon du Wawel
- ↑ Kraków Post
- ↑ Cracow Travel
- ↑ Kartki z Historii
- ↑ Stanisław Krakowski, Polska w walce z najazdami tatarskimi w XIII wieku, wyd. MON 1956, duilleagan 211-223
- ↑ Lofty Kraków
- ↑ Sciaga
- ↑ Journey Mart
- ↑ Cracoviae
- ↑ Turystyka
- ↑ Historia Rekto
- ↑ History Files
- ↑ Cracoviae
- ↑ Ville de Bordeaux
- ↑ Budapestportál
- ↑ Municipalidad Provincial del Cuzco
- ↑ Comhairle Dhùin Èideann
- ↑ فاس
- ↑ Città di Firenze
- ↑ Stadt Frankfurt am Main
- ↑ Stad Göteborg
- ↑ Stadt Innsbruck
- ↑ Stadt Leipzig
- ↑ ЛbBiB
- ↑ Comune di Milano
- ↑ Stadt Nürnberg
- ↑ Ville d’Orléans
- ↑ Pécs Város Slakó
- ↑ SisterCities
- ↑ SisterCities
- ↑ CaHkT-ПeTepбypr
- ↑ Ayuntamiento de Sevilla
- ↑ Stadt Solothurn
- ↑ თბილისი
- ↑ Vilniaus Miesto Savivaldybė
- ↑ Zagreb