text:
Calann Enair. V. bliadna dec & mile & v. cet ais an Tigerna.
Crecha mora do denom d'O Domnaill
ar Clainn Diarmata
3] Ruaid a n-imel Coillted Conchobair.
Sloiged leis Ó Nell a Clainn
Aodho Buide. Loiscis et creachois
5] cuid mor don tír, et tic mac Nell meic Coinn a cenn I Nell &
6] gapais tuarusdal uadho, & impois O Nell iar sin.
Crecha mora do denam d'O Domhnaill
ar slicht Briain
8] Meg Uidir et a n-ithi uile sa tir fein, et sith do denom riu iar sin.
Caislen Aine do ghauail ar Hean mac
an Iarla do Hemus
10] mac an Iarla, & suidigh ann sin fa caislen Locha Gair & do pi a
11] cumgac mor aige nogur cuiredor Sil mBriain & Sil Aodho &
12] Siol gCerbaill uadho he.
Aodh mac Nell meic Coinn meic
Aodho Buide do dul ar
14] siubal sa Coill Ultaig & crecha do glacadh do ann. Lenaidh
15] Niall mac Briain meic Nell Galldo é a tóraighecht. Marbthar
16] mac Briain & aircther an tír & an Coill co himlan & anaidh nert
17] Trin Congail uile ac Aodh mac Nell don tsiubal-sin.
Menma Mag Charmaic espoc Ratha Botha in Christo quieuit.
Domnall mac Aodho Ruaid h.
Domnaill do marbad le
20] hAodh mBuidi Ó nDomnaill.


c: text/html

text:
Chanadh iad an Dotair Mòr ris. bha an Dotair A J MacLeòid a’ coimhead ri slàinte an t-sluaigh ann an Uibhist a-Tuath bho 1932 gu 1974.
Fad nam bliadhnachan sin bha e air a chuideachadh le a bhean an Dotair Julia. Nuair a bha esan air a ghairm gu euslaintich ann an àiteachan iomallach mar Loch Portain agus Cladach Càirinis, agus ann an eileanan mar Beàrnaraigh agus Boighreigh, b’ise a bheireadh seachad comhairle ann an ionad meadaigeach Loch nam Madadh. Bhiodh an Dotair, aig an toiseach, ag obair ás aonais fòn neo càr agus a’ siubhal air rathaidean nach robh dòigheil.
As a dhèidh thàinig a mhac an Dotair John a bha, còmhla ri bhean Lorna, ris an obair gu 2000, a’ ciallachadh gun do chuir na Dotairean MacLeòid seachad suas ri 70 bliadhna ag obair, aig uairean gach latha is oidhche, gu math an t-sluaigh.
Ann an 1932 chuir Zadoc, am farainm a bh’ air nuair a bha e ’na oileanach, air dòigh a’ chiad phleuna-eiridinn a thug euslainteach a bha glè thinn dhachaigh. B’esan an t-Urr. Calum MacIllÌosa. Thàinig am pleuna a-nuas air an tràigh aig Cladach Iolaraigh agus thogadh carragh cuimhne air cnoc faisg air far an do laigh i.
Thogadh cuimhneachan, a chaidh fhoillseachadh leis an Dotair Iain MacIllÌosa, a tha càirdeach don Urr. Calum, ri taobh a’ charraigh Di-Sathairne sa chaidh, a’ comharrachadh obair nan Leòdach. Bha sluagh mòr an làthair. Chuir iad uile clach air an càrn.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
An fairrgi .i. claechligid an fairrgi & na srotanna i moran d'inadaib & ni follus sin co tic tar eis morain da cedaib bliadan. Agus as amlaid so tic an claechlod sin .i. mar brisid na h-uisceadha na cnuic, tuitidh talam na cnoc a n-ichtar na n-uiscid & linaid inad an uisci, & o facaid a n-inadh fein co h-ainneonach is egin doib dul a n-inadh eli a na fadaid slige . Et trit an cuis sin na catraca & na bailti & na crica a m-bi aitrebh na n-dainedh a n-gleanntaib & a n-inedaib isle a fogas na fairrgi, tic an fairrgi torrsa & baidhidh si iat . Et as i an fairrgi tic as na nelaib as adhbur do so, oir an trat tites, bigh a sir rith ar fud na talman ac tocailt na talman & gach ni as sooscailte & is laigi dageibh is in talmain, berid se o inad co h-inadh isna srotaib & fuadaigidh nert na srotann na nethi cedna sa fairrgi & lintar dib sin ichtar na fairrgi & is uime as egin dan fairrigi an t-inad sin d'fagbail & dul a n-inadh eli. Agus brisid cnuic an inadh cum a teid & linaid na gleannta & mar sin claechligter inad aitreabtha & sealbta na n-dainedh .i. na catracha & na crica & na cnuic & na gleannta.
Oir as ni nadurtha don uisci, o ta se siltec, gan beth da sir a n-en inadh ach a dul o inadh co h-inadh. Agus 'na dedhaig sin, an talam as laigi, berid na srotha leo san fairrgi e & tre beth co rofada do ann, calcaidid se ann & cruadhaigid & dani cloch de & le sirbualadh na tonn fai & tairis da sir, snoighter & minaiter na clocha & curter fidracha egsamla orra, oir daniter blodha acu crinn & blodha letan & blodha fada & blodha ger.
p.36
Et as mar sin, an gaineamh & na clocha etroma, berid na srotha leo sa fairrgi & crinnigid cum a ceile o imbualadh na tonn amuith & tar eis morain da cedaib bliadan, fasaidh se & eirgidh se suas os an fairrgi & doni cnuic de & sleibti & cuiridh an fairrgi ni de d'innsaidhi na crich ele & as e as adbur as a m-bainter na catraca & na crica. Et da derbad sin gurab fir e , daciter a moran d'inadaib dachuaidh fon fairgi tigi cloch & caislein & tempaill & cloca snaighthi & clair & a lan da comartaib nemcunntabartacha ar i n-deimniter aitreb daine da beit uair egin is na h-inadaib sin.
Ni ele da derbadh an raeda cedna, dagebtar co follus a mullach na cnoc & na sleibtead cassain & sligteca na fairrgi noch is cosmail risna h-imaraib & risna eitrib beca cama daciter a ladh na mara deis na fairrgi da dul amach & leis sin dagabtar a lan da sligeanaib & da miniasgaib mara ar calcadadh & ar cruadhugad & ar n-denum cloch dib isna h-inadaib cedna. Et ar an nos cedna doni an fertain slebti & gleannta an domain, oir an trat rithes an fertain a n-inad a fadhann an talam lag, toclaidh e & doni eitrighi ann & tuitid bruach an eitrighe gaca leiti, idir gaineam & talmain is in eitridhi leis in uisci & berid an t-uisci sin leis d'innsaighe na srothann & berid na srotha sa fairrgi & le h-imad fertana na h-aimsiri rofada ac sirtuitem is na h-eitrib sin & ac sirbreith na talman & an gainim leo doni gleannta mara do na h-eitrib sin & fa deoid factar an talam na cnocaib & na sleibtib mora atarra & is mar sin d'ordaigh tuismiteoir beannaiti an domain ani sin.
p.38


text:
Kal. Ian. ui. f., l. xx. ix., Anno Domini M.c.lxxx.uiii.
Ruaidhri h-Ua Canannan, rí Ceneoil Conaill ri h-edh & rídomna Erenn, do marbadh do Fhlaithbertach h-Ua Mael Doraidh tria mebail ic Drochat Slicighi, iarna brecadh do lar Droma Cliabh imach & brathair dó do marbadh imaille ris & drem da mhuinntir. h-Ua Gairb .i., Magnus, toisech Fer Droma, ro imir lamha ar h-Ua Canannan, do marbad do mhuinntir Echmarcaigh h-Ui Dochartaigh i n-dighail h-Ui Chanannan.
Domhnall h-Ua Canannan do letradh a choisi dia tuaigh féin i n-Daire ig gaít asclainne connaidh & a éc de tria mírbail Coluim Cille.
Martain h-Ua Brolaigh, ard-ecnaidh Goeidhel uile & ard-fher leiginn Aird Macha, do éc.
Amhlaim h-Ua Daighri do tocht co h-I da ailithri & a éc i n-h-I iar n-aithrighi toghaidhi.
Gaill caisteoil Maighi Coba & drem d'Uib Echach Uladh do thaidhecht ar creich h-i Tir n-Eogain, co torrachtadar co Léim Mic Neill & co ro gabsat bú andsin & co n-dechaidh Domnall h-Ua Lochlainn 'na n-degaidh & lucht a comhronna fein, co ruc forra i Cabhan na Crann Ard, co tardsat debhaidh & co romaidh ar na Gallaibh & co ro cuiredh a n-ár and & co tardadh sadhadh do ghall-ghai isin rígh a aenor, co torchair annsin i frithguin, .i., Domnall, mac Aedha h-Ui Lochlainn, rí Ailigh & ridamhna Erenn ar cruth & ar cheill & ar taighedhus & ar trebaire. Ocus rucadh in la-sin fein co h-Ard Macha & ro h-adhnaicedh ann co h-onorach.
Sluaghadh la h-Eoan Do Chúirt & la Gallaibh Erenn uile i Connachtaibh imaille re Concobur h-Ua n-Diarmata.
p.214Tinoilidh Concobhar{folio & column MS1 54d} Maenmaighi .i., ri Connacht Connachta & tic Domnall h-Ua Briain, rí Muman, co dréim d'feraibh Muman i sochraiti righ Connacht. Acus loiscit ní do chellaibh in tire rempu & ní ro leicset scoiliudh doibh. Im-chloeit imurro na Gaill aniar co h-Es Dara do thuidhecht i Tir Conaill. O 't-cualatur imurro na Gaill Cenel Conaill{folio & column MS2 56c} & h-Ua Mael Doraidh do bith ic Druim Cliabh, ro loiscset Eas Dara do leir & ím-cloit aris i Connachtaibh & tecait isin Segdais & atn-aghait Connachta & Fir Muman ammus forru & marbait a n-ár & facbait na Gaill in tir ar eicin can a becc do gleudh.
Etaín, ingen h-Ui Cuinn, righan Muman, do bai 'ca h-ailithri ic Daire, do éc iar m-buaidh o domon & o dhemhan.
{§LATE} Muirchertach, mac Uat
hu, h-Ua Choncheanaind, ri h-Ua n-Dhiarmata, mortuus est.
Domnall, mac Lochlaind h-U Mhaeil Ruanaidh & Fearghal h-Ua Taidhg in Teghlaigh & Flaithbertach, mac Riucca, h-Ua Fhínnachta, occisi sunt.
Muirchertach h-Ua Brain, ri Breghmhuine, occisus est.
h-Ua Mail Ruanaidh occisus est Anno Domini 1188.§


text:
Chambers Encyclopedia
B' e "Faclair de Eòlas Coitcheann", air a dhèanamh suas de deich Ròl agus mu deidhinn 800 sliosan anns gach ròl, a bha an gach iris de Chambers Encyclopedia. B' e an taigh-foillseachaidh ainmeil W. R. Chambers à Dhùn Èideann, a bha aig cùl a' gnàthach agus a thug a h-ainm dha. Is sàr chuairt-iùil a bha ann, a sheasadh ri co-mheas le na cuairt-iùilibh bu chudthromach anns an t-saoghail, air taobh an domhainneachd agus an leud de na altan a bha ann.
Fhoillseachadh a' chiad iris ròl air ròl, rè mu deidhinn seachd bliadhnaichean eadar 1877 agus 1884. Bha feallsanachd aig Chambers bho thus, gum biodh na altan anns a' Chuairt-Iùil aca domhainn gu leòr gun gabhadh an leughadair greim air prionnsabalan de chuspairean. Bha fìor-dhealbhan pongail agus co-aontaran matamataig a' nochdadh an altaibh air teicneòlasaibh mar eisimpleir.
Fhoillseachadh an dara iris, an "Century Edition", anns an 20mh cheud anns na beagan bliadhnaichean a roimhe a' chogadh mhòr. Is docha gur e seo an cuairt-iùil as fhearr a fhoillsich Chambers riamh. Chaidh ath-bhualadh air an cuid bu mhotha de na fìor dealbhan 'on chiad iris, agus bha pailteas de foirmle matamataig fhathast a' nochdadh far an robh iad buntainneach ris a' chùise, agus bha earrannan feumail air teicneolasan ùra, coltach ri rèidio. Bha saidheansan coltach ri ceimigeachd air leum air adhart anns an eadar-àm agus aig bun-ìre bha iad an iomadh dòigh fhreagarrach ri "reference ginearalta" eadhan anns na 1970an.
Chaidh clò-bhualadh air an "New Edition" ann an 1935 aig an University Press an Dùn Èideann. Bha cuid mhath de na h-aistean air an sgrìobhadh as ùr airson an tì seo. Ri sùil an XXImh linn (2008), tha pàirtean den chuairt-iùil seo a' comharrachadh an mì-chinnte poilitigeach de Eòrpa eadar an da chogadh mhòr. Air taobh na h-altan air cuspairean teicneolachd, chan eil na h-altan cho puingeil anns an fharsaingeachd as a bha iad anns an iris a roimhe. Bha amas air gluasad, bho gearr-leasanan inntrigidh do aistean mu deidhinn gach cuspair.


text:
Bile croitearachd ùr mu choinneamh na Pàrlamaid
- 25 An t-Ogmhìos 2013
Thèid bile mu choinneimh Pàrlamaid na h-Alba Dimàirt a dh'fheuchas ri piseach a thoirt air Achd Ath-Leasachaidh na Croitearachd a thugadh a-steach o chionn trì bliadhna.
Dh'fhàg trioblaid leis an reachdas a bh' ann gun tàinig casg air croitearan a bh' air an croitean a cheannach bho bhith a' toirt earrainnean den fhearann aca a-mach à croitearachd - "dì-chroitearachd."
Feumar talamh a dhì-chroitearachd ma thathas airson airgead a thogail tro bhanca, no airson taigh a thogail gus am faighear morgaidse air talamh a dh'fhaodar a reic air a' mhargaidh fhosgailte.
Tha Riaghaltas na h-Alba ag ràdh gun toir an reachdas ùr piseach air an t-suidheachadh, gus an tèid dèiligeadh ri croitearan a tha a' pàigheadh màil agus ri croitearan a th' air an croitean a cheannach, gu co-ionnan.


text:
Biadh meadhan-latha
Thathas a` cantainn biadh meadhan-latha no biadh-nòin ris an tràth-bìdh seo. Tha ainmean mar lòn, loindse, diathad air an cleachdadh cuideachd, a-rèir dè seorsa tràth a thathas a` gabhail. Faodaidh “diathad” a bhith a` ciallachadh “dìnnear” no “biadh an fheasgair”, air a bheil “biadh feasgair” cuideachd. Mar an ceudna, gheibhear “biadh na maidne” no “biadh madainn”.
B`e biadh meadhan-latha an tràth-bìdh a bu mhotha san latha air feadh Alba aig aon àm; agus mar sin dheth, bhathas a` cantainn diathad air ann an cuid a cheàrnaidhean, mar Siorrachd Rois an Iar. Tha biadh meadhan-latha fhathast na thràth-bìdh as motha aig mòran daoine, gu h-àraid daoine aosta, agus teaghlaichean tuathanaich air a' Ghàidhealtachd `s ann an ceàrnaidhean dùthchail eile na h-Alba.
Anns an latha a tha ann, tha tuilleadh daoine a` gabhail biadh beag aotrom mar cheapairean, no sailead, no ge b`e dè a th`ann; gu h-àraid anns na bailtean mòra far nach eil an t-uabhas tìde aig daoine, teaghlaichean no luchd-obrach, tràth mòr a ghabhail. Chan eil rian nach bi còrr is còrr daoine ann an Alba a` gabhail biadh beag aotrom mar sin, na tha a` gabhail biadh mòr, air sgàth astar luath am beatha làitheil.
Buinidh am facal “lòn” do linn nan Gàidheal bho shean, far nach robh ach aon tràth san latha. Thathas ga cleachdadh uaireannan airson biadh meadhan-latha, mar eisimpleir: air a' chlàr-bìdh ann an taigh-còcaire na colaiste Sabhal Mòr Ostaig san Eilean Sgitheanaich.


text:
Springs
‘S e baile mòr ann am meadhan Afraga a Deas a th’ ann Springs. Tha an t-ainm a’ ciallachadh fuaran anns a’ Bheurla agus chaidh e a stèidheachadh ann an 1912. Tha e suidhichte faisg air an t-Sliabh Witwatersrand (Afrikaans: Beanntann an Uisge Geala), aig 1,626m os cionn ìre na mara,[1] 32km air falbh bho Johannesburg agus 63km bho Phretoria prìomh-bhaile na dùthcha.[2] Tha 171,364 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile.[3] ‘S e Zulu an cànan a tha aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann an Springs.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Nadine Gordimer: (1923 -) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1991.


text:
Bill Gates
'S e fear-gnothach agus neach-fialaidheachd às na Stàitean Aonaichte a th' ann an William Henry “Bill” Gates III (Seattle, 28 an Damhair 1955). 'S e neach-cathrach de Microsoft Corporation a th' ann cuideachd. Gu rèidh, tha e fear den daoine nas beartaiche anns an t-saoghal [1]. Thòisich e Microsoft ann an 1976 còmhla ri Paul Allen [2]. Tha prìs an companaidh mu $205bn na laithean seo [3]. Ann an 1994, stèidhich e am Bill and Melinda Gates Foundation còmhla ri a bhean, airson a' dèiligeadh le dà rud: slàinte agus feum nan coimhearsnachdan anns am Pacific North West [4]. Leig Gates dheth dreuchd CEO aig Microsoft ann an 2000 ach b' e neach-cathrach a bh' ann fhathast. Ann an 2006, thòisich e ag obair làn thìde leis am Foundation agus na laithean seo tha e neach-cathrach neo-gnìomharrach aig Microsoft.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “The World's Billionaires” aig Forbes.com, a' tarraing 26 An Lùnastal 2011
- ↑ “The History of Microsoft” a' tarraing 26 An Lùnastal 2011
- ↑ “Microsoft Corp” aig am Financial Times a' tarraing 26 An Lùnastal 2011
- ↑ “Foundation Timeline” bho www.gatesfoundation.org a' tarraing 26 An Lùnastal 2011


text:
Calann Enair. VII.
mbliadna x. et cetri fichit et cetri cet
21] et mile ais an Tigerna.
Eignecan mac Nechtoin hI Domnaill
rídhamhna Cheneoil
23] Conoill et an fer is mó fuair do dhochor a dhuthaige leth re
24] cendos fethno et re huaisli & is mó ler thuit dá náimhdib, do
25] marbad le Cunn mac Aodho Ruaid hI Domnaill a foslongportt
26] I Domnaill fein. Aodh Ruad h. Domnaill do cur a tigernois de
27] tre bhuaidhredh a cloinne fein & tigerna do ghairm do Conn h.
28] Domnaill na inadh.
p.602
Maidm an Belaig Buidhi do tabairt
le Tadg mac Ruaidri
2] Oic meic Ruaidri Caich Meic Diarmada ar Conn h. nDomnaill
3] an bliadain-sin, du in ro marbad ucus inar gabad moran do
4] mhaithib Conallach.
Et fo cenn aimsire girre 'na diaigh
sin h. Nell .i. Enrí Óc
6] do thecht sluag mor a Tír Conoill & an tír do milled & maidm mor
7] do tapairt a mBel Atha Daire ar h. nDomnaill, & O Domnaill
8] .i. Conn do marbad ann & clann h. Domnaill do gabail and .i.
9] Domnall & Niall Garb, & Niall d'fagbail bais isin braighdenus-sin,
10] & moran do maithib Connollach do marbad & do gabail and.
11] Et Aodh Ruad do gabail a tigernais iar sin do thoil De & daoine;
12] & Aodh mac Aodha Ruaid do leigen asa braigdenus an bliadain-sin.
Mac Diarmada Maighi Luirg .i.
Concobar mac Cormaic
14] meic Thomaltaig do marbad le clainn Ruaidri Meic Diarmata.
Mac Donnchada an Coroinn .i. Brian
mac Maoilruanaidh
16] meic Tomaltaig d'ecc.
Una mor ar ud Erenn an bliadain-sin.
Eilonora inghen Iarla Cille Dara
ben I Nell .i. Conn mac
19] Enri mcic Eogain d'ecc.
Domnall Oc mac Aodo Buide do
marbad le Sean nDub mac
21] nDomnaill Caich.