text:
1865
MDCCCLXV
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 9 an Giblean - Chaidh an Cogadh Catharra Ameireaganach gu crìoch.
- 21 an Giblean - Chaidh Comunn Sgitheanach Ghlaschu a stèidheachadh.
- Fhuair Katowice (A' Phòlainn) a chuid chòirichean.
- 13mh Atharrachadh Bun-reachd nan Stàitean Aonaichte, a thoirmisg Tràilleachd.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1 an Giblean - Richard Adolf Zsigmondy ann am Vienna. Ceimigear às an Ungair, a bhuannaich an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1925.
- 25 an Cèitean - Pieter Zeeman, fiosagaiche às na Tìrean Ìsle.
- 3 an t-Ògmhios - Seòras V, rìgh anns an Rìoghachd Aonaichte.
- 12 an Dàmhair - Arthur Harden ann am Manchester. Ceimigear à Sasainn.
- 30 an Dùbhlachd - Rudyard Kipling, ann am Mumbai. Sgìobhadair.
- Uilleam MhicBhatair. Sgoilear.


c: text/html

text:
Abeokuta
‘S e baile uabhasach mòr air an àirde an iar-dheas Nìgeiria a th’ ann an Abeokuta, facal a chiallas Tèarmann nan Creagan ann an Yoroba, ris gun stèidheachadh am baile ann an 1825 le daoine a bha a’ teiche na tràillealachd. Tha e suidhichte aig bun creag ghrànaid ris an canar Olumo, aig 67m os cionn ìre na mara ri taobh na h-Aibhne Ogun anns an stàit Ogun fhèin, 66km air falbh bho Ibadan, 508km bho Abuja (prìomh-bhaile na dùthcha) agus 78km bho Lagos.[1] ‘S e an 15mh baile as motha na Nìgeiria a-rèir àireamh-shluaigh le 801,282 duine a bhios a’ fuireach anns an àite.[2] Tha oilthigh àiteachail [3] agus colaiste teicnigeach anns a’ bhaile cuideachd.[4]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Wole Soyinka: (1934 – ) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1986.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- TIOTAL
- Mgr Seumas Barron agus Mgr Mac GilleDhuinn
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_410
- ÀITE
- neo-aithnichte
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11372
- KEYWORDS
- pàipearan-naidheachd
Courier Inbhir Nis
Thàinig Seumas Barron, a tha air làimh chlì na deilbh, gu bhith na neach-deasachaidh air an 'Inverness Courier' ann an 1873. Rugadh e an Aodann na Coille, Moireibh, ann an 1847 agus thàinig e chun a' 'Chourier' ann an 1865. Air latha na Bliadhn' Ùire, 1866, dh'atharraich làithean clò-bhualaidh a' phàipeir bho dhà uair san t-seachdain gu Dimàirt agus Dihaoine mar a tha e an-diugh. Thàinig Barron gu bhith na neach-seilbh leis fhèin ann an 1910 agus dheasaich e am pàipear gus an do chaochail e ann an 1919. Bha e cuideachd na bhall-stèidheachaidh de Chomunn Saidheansail agus Cluba Achadh Inbhir Nis (a chaidh a stèidhicheadh air an 8mh dhen Dùbhlachd 1875), bha e na Cheannard air dà uair, agus, bho 1875, bha e na neach-deasachaidh air an Clò-bhualaidhean. Tha Mgr MacGilleDhuinn air an làimh dheis
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- A' coimead gu deas bho thaobh tuath Stèisean Bhlàr Athall
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_191
- ÀITE
- Blàr Athall
- SGÌRE
- A' Ghàidhealtachd / Siorrachd Pheairt; Garbhchrìochan Pheairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT: Blàr Athall
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 26916
- KEYWORDS
- stèisean rathaid-iarainn
stèiseanan rèile
Comann Rathaid-iarainn na Gàidhealtachd
HRS
Seo dealbh den t-sealladh gu deas bho thaobh tuath Stèisean Bhlàr Athall.
Dh'fhosgail Stèisean Bhlàr Athall air a' phrìomh-loidhne eadar Peairt is Inbhir Nis anns an t-Sultain 1863. Bha ainm an stèisein air a litreachadh mar 'Blair Athole' (seach Blair Atholl) an toiseach fad beagan bhliadhnaichean. Dhùin an stèisean ri seirbheisean bathair anns an t-Samhain 1966 ach bidh trèanaichean luchd-siubhail a' stad ann fhathast.


text:
1/2 An t- Urr Gilleasbuig Mac a' Phiocair, Eaglais na h-Alba 1988
Anns an t-seirbheis cluinnidh sibh na sailm agus leughadh a leanas:
Salm 03: 6-7 air fonn Evan agus os cionn na seinn tha Murchadh MacLeòid agus e a' faighinn taic bho choitheanal Eaglais Shaor Naomh Chaluim Chille ann an Dùn Èideann
Salm 46: 1-2 air fonn Moravia agus Dòmhnall Iain Dòmhnallach os cionn na seinn le taic bho choitheanal Eaglais na h-Alba ann an Loch nam Madadh
Leughadh: Leabhar Esteir 4: 1-17
Ceann-teagaisg: Leabhar Esteir 4: 17
Rugadh Gilleasbuig Mac a' Phiocair anns a' Bhaile Shear ann an Uibhist a Tuath anns a' Ghearran, 1920. 'S e an dàrna duine a b' òige de theaghlach de shianar aig Gilleasbuig agus Mairead Nic a' Phiocair. Gu mì-fhortanach bhàsaich athar 's gun Gilleasbuig ach mu sheachd bliadhna a dh'aois agus le sin chaidh e fhèin agus a phiuthar a dh'fhuireach còmhla ri càirdean ann a Hòmhstadh. Chaidh e a Bhun-sgoil Thaigh a Ghearraidh agus an uairsin gu Sgoil Cheann a' Bhàigh agus às dèidh sin gu Acadamaidh Rìoghail Inbhir Nis. Nuair a bha e deiseil anns an sgoil thill e air ais dhan Bhaile Shear a dh'obair air a' chroit agus a bhràithrean bu shine air an gairm dhan chogadh. Nuair a ràinig a bhràthair a b' òige ochd deug chaidh Gilleasbuig e fhèin dhan chogadh gu Feachd an Adhair agus bha e stèidhichte thall san Ear Chèin. Thill e air ais bhon chogadh ann an 1946 agus chuir e roimhe fhèin a dhol air ais gu foghlam far an do rinn e cùrsa MA aig Oilthigh Ghlaschu. B' e teagasg a bha e an dùil a dhèanamh nuair a bha e deiseil ach dh'fhairich e gairm gu obair na ministrealachd agus chaidh e an uairsin gu Colaiste na Trianaid far an do rinn e cùrsa na diadhaireachd.
Ann an 1952 phòs e a bhean Iseabail Budge, a bhuineadh do Chaol Loch Aillse, agus bha ceathrar chloinne aca. Chaidh Mgr Mac a' Phiocair a phòsadh ris a' chiad choitheanal aige ann am Bun Easain ann am Muile. Greis às dèidh sin ann an 1956 ghabh e ri gairm o choitheanal an t-Srath anns an Eilean Sgitheanach far an fo shaothraich e gu dìcheallach a' frithealadh seachd eaglaisean air feadh na sgìre. Ann an 1973 ghluais e gu Eaglais Sràid a' Chaisteil ann an Inbhir Pheofharain far an robh e gus an do leig e dheth a dhreuchd ann an 1989. Ghluais e an uairsin a dh'Inbhir Nis far an do chur e seachad còig bliadhna mar mhinistear aig Taigh-eiridinn Chreag an Dùnain, agus bhiodh e a' cuideachadh ann an sgìrean a bha bàn anns na h-eileanan. Bha bròn air feadh na Gàidhealtachd nuair a thàinig naidheachd a bhàis air an latha mu dheireadh den Lùnastal ann an 1996.


text:
Tha milleanan de dhaoine bho dhùthchannan eile san Aonadh Eòrpach a’ fuireach ann am Breatainn, ach cha bhi bhòt aig a’ mhòr-chuid aca san Reifreann air an AE. Dè am beachd air a’ cheist mun Aonadh?
Tha Janni Diez às a’ Ghearmailt, agus tha i air a bhith fuireach is ag obair ann am Breatainn airson 10 bliadhna
“’S e fìor dheagh rud a th’ anns an AE. Tha tòrr laghan a’ tighinn bhon Aonadh Eòrpach a tha taiceil: a tha math airson na h-àrainneachd agus a bheir piseach air ar beatha. Tha an t-Aonadh a’ coimhead air an dealbh mhòr, tha iad a’ feuchainn ri cùisean a dhèanamh nas fheàrr airson a h-uile duine. Tha an t-Aonadh Eòrpach a’ brosnachadh sìth.
“Cuideachd, a thaobh siubhail tha buannachdan ann. Nuair a thàinig mi an seo cha robh agam ri dad a dhèanamh. Cha robh agam ach ri dhol gu talla a’ bhaile agam fhìn, thuirt mi gun robh mi a’ dol a ghluasad agus fhuair mi pìos pàipeir agus sin e! Cha robh agam ris an cead-dràibhidh agam atharrachadh agus fhuair mi cead-obrach sa bhad. Bidh rudan ann mu na riaghailtean a chuireas dragh air daoine, ach san fharsaingeachd tha mi a’ smaoineachadh gu bheil e a’ dèanamh barrachd feum na cron. Ma tha aonadh ann, bu chòir beagan sùbailteachd a bhith ann airson diofar dhùthchannan, oir tha sinn uile diofraichte, ach san fharsaingeachd bu chòir dhuinn uile cumail ris na h-aon riaghailtean.”
Tha Inge Birnie às an Òlaind, agus tha i air a bhith fuireach ann am Breatainn airson 18 bliadhna “Ged a tha mi air a bhith fuireach an seo, ag obair agus a’ pàigheadh chìsean mar shaoranach Albannach, chan fhaigh mi fhèin no milleanan de dhaoine à dùthchannan Eòrpach cothrom bhòtadh san Reifreann seo. Bheir toradh na bhòt buaidh mhòr air ar beatha, ge-tà. Aig ìre phearsanta, tha mi air a bhith fuireach an seo airson dàrna leth mo bheatha; phòs mi an seo; agus fhuair mi obair. ’S ann ann an Alba a tha mo dhachaigh, ach chan eil nàiseantachd Bhreatannach agam, mar sin dè thachras dhan teaghlach agam ma bhios Breatainn airson an t-Aonadh Eòrpach fhàgail? Am bi agam ri fàgail? Dè mu dheidhinn a’ bhalaich againn, am bi esan airson Alba fhàgail agus fuireach ann an dùthaich far nach eil e eòlach air a’ chànan no cultar? Am bi riaghailtean teann ann a thaobh teachd a-steach dìreach mar a tha an seo airson dhaoine bho thaobh a-muigh an Aonaidh Eòrpaich?
“Gu cinnteach, chan eil na siostaman Eòrpach foirfe, ach tha cothroman agus buannachdan nas motha a’ tighinn bho bhallrachd san Aonadh Eòrpach - cothroman gus siubhal is fuireach ann an dùthchannan eadar-dhealaichte, ionnsachadh mu chultaran agus cànanan eile, gun a bhith air do chuingealachadh le visa. Tha cothroman ann do dhaoine bho thall thairis tighinn a Bhreatainn, ach cuideachd tha cothroman ann do dhaoine an seo a dhol gu dùthchannan eile agus ’s e sin an neart dha-rìribh a th’ anns an Aonadh Eòrpach.”
Tha Marcel Gurillo às an Spàinn, agus tha e air a bhith na oileanach ann am Breatainn airson dà bhliadhna
“Nam bheachd-sa ’s e mearachd mhòr a bhiodh ann nam fàgadh an Rìoghachd Aonaichte an AE, leis a’ bhuaidh eaconamach is shòisealta a bhiodh aige sin air Breatainn agus air an Roinn Eòrpa air fad. Seo an t-àm far am bu chòir dhuinn uile a bhith cruinn còmhla mar Eòrpaich, tha sinn air ionnsachadh thairis air na linntean nach eil lethoireachd gu feum.
“’S e Spàinnteach a th’ annam, agus fhuair mi ann an Alba na h-aon chothroman mar oileanach, is mar neach, a bhiodh agam san dùthaich far an do rugadh mi, dìreach mar a bhiodh aig Albannach san Spàinn, no aig oilthigh poblach sam bith san Roinn Eòrpa. Chailleadh Breatainn tòrr le bhith dealachadh ris an AE, agus tha mi an dòchas gun tuig na Breatannaich sin mus bi e ro fhadalach.”
Tha Carmine Tommaso Colajezzi às an Eadailt, agus tha e air a bhith fuireach ann am Breatainn airson ceithir bliadhna
“Thàinig mi a dh’Alba ann an 2012. Tha mi air a bhith ag obair mar chòcaire-piotsa, agus an uair sin mar neach-glanaidh aig Sabhal Mòr Ostaig, far a bheil mi ag ionnsachadh na Gàidhlig is ga cleachdadh gach latha. Tha a’ Ghàidhealtachd na dachaigh dhomh. Agus, ged nach eil mi ach air obraichean beaga a dhèanamh, chaidh a h-uile doras air an do ghnog mi fhosgladh dhomh, an dà chuid a thaobh chosnaidhean agus foghlaim.
“Mura biodh an Rìoghachd Aonaichte na pàirt dhen Aonadh Eòrpach, ’s mathaid gum biodh e na bu dorra gluasad air adhart air an t-slighe a ghabh mi. Cha chreid mi gun atharraicheadh mo ghaol air an dùthaich, ge-tà. Air an làimh eile, tha mi a’ smaoineachadh gu bheil iomadh duine a’ gabhail brath air an t-suidheachadh mar a tha. ’S dòcha gum biodh e math ‘smachd a ghabhail’, mar a chanas iad. Ach, an uair sin, ciamar a bhite a’ dèanamh feum den smachd? Ciamar a bhiodh cothrom aig daoine, le ùidh ann an dùthaich eile, feum a dhèanamh dhi?”
Tha an t-artaigil seo ga fhoillseachadh ann an co-bhuinn ris a’ Chomann Rìoghail Cheilteach
O chionn 80 bliadhna – on Weekly Scotsman, 30 Céitean 1936
Ann am baile beag dlùth do’n chladach bha dà thaigh a bh’ air an ùr thogail agus a bha comharraichte am measg chàich leis gu’n robh iad geal, bòidheach, snasail. Bhuineadh iad do dhà bhràthair aig an robh teaghlaichean a bha àluinn.
An uair a rachadh iad a threabhadh bhiodh na bràithrean so daonnan còmhla, agus bhiodh iad còmhla an uair a rachadh iad a dh’iasgach. Aon latha bha iad am mach am bàta beag agus chaidh car dhith goirid do sgeir air an robh fairge throm a’ briseadh. Fhuair fear dhiubh greim air bòrd a bha air ùrlar a’ bhàta agus ris a so chroch e gus an d’thàinig cobhair an rathad. Bha am fear eile air a roladh am measg nan tonn agus bha e ro choltach gu’m biodh e air a bhàthadh. Ach bha làmh an fhortain ’ga stiùradh agus chaidh a thilgeadh gu ràmh a chum an uachdar e gus an d’fhuair a chàirdean a thoirt air bòrd. O’n latha sin bha an dà bhàthair car coimheach ri chéile, oir chunnaic iad, an uair a thigeadh àm na h-éiginn, nach robh ann dhaibh ach a h-uile fear air a shon féin. Chaidh latha is bliadhna seachad agus cha robh móran comuinn eatorra.
An sin ghabh gillean an dà theaghlaich a’ chùis ’nan làmhan féin agus phòs mac an dara fir nighean an fhir eile. Bha dà bhanais ann, oir ghabh na h-ighinne chuige té de nigheanan bhràthair-athar, agus bha càirdeas is sonas a rithisd ’sa chlachan.
Bha dà bhanais ann, oir ghabh bràthair, agus bha càirdeas is sonas a rithisd ’sa chlachan. AONGHAS MACEANRAIG
Gaelic guide for learners
There cannot be many 18th century literary figures in Scotland more interesting than Alasdair Mac Mhaighstir Alasdair (Alexander MacDonald). He was, sometimes simultaneously, a poet, teacher, lexicologist, Protestant missionary, Catholic convert and a captain in the Jacobite army. His vocabulary was published in Edinburgh in 1741, the first secular work to be published in Gaelic, although at the instigation of the Society in Scotland for Propagating Christian Knowledge. His poetry collection, Ais-eiridh na Sean Chánoin Albannaich or Revival of the Old Scottish Language, was published in the capital in 1751, five years after the failed Stuart rebellion. It was reported that the public hangman ordered copies of the book to be burned due to the seditious nature of the poetry.
From ‘A Song Composed in the Year 1746’ -
Tha leth-cheud pears’ is còrr
(More than fifty folk)
As fhaisge fuil is tagraichean
(Have closer blood and claims)
Na thusa san Roinn Eòrp’;
(Thank you (King George II) in Europe;)
Bu leth-oireach, lag, cam
(Remote, weak and bent)
Am meur boireann on a bhuineadh thu
(The female branch you belong to)
B’ fhìor-iomallach sa chrann.
(Far distant on the tree.)
• Sabhal Mòr Ostaig offers Gaelic learning opportunities at the College and by distance-learning. www. smo.uhi.ac.uk
Place name of the week
Saint Kilda - Hiort
The English name of this remote island sounds as if it is named after a holy person; it is however a misnomer. The Gaelic, and original, form is Hiort (Hert in 1370). The difference between the two forms came about from a well on the island called Tobar Chiolda. Tobar means ‘well’ in Gaelic, and the other element derives from the Norse kelda, also meaning a ‘well’. This name was mistakenly taken to be a saint’s name, and then this was taken to be the name of the whole island. It was likely coined by seamen.
In Gaelic, Saint Kilda has a similar role to ‘Timbuktoo’ in English, meaning a remote place. A saying to denote the extent of the traditional Gaelic speaking area in Scotland is bho Pheairt gu Hiort, ‘from Perth to Saint Kilda’.
• For more information on this name visit Ainmean-Àite na h-Alba at www.ainmean-aite.org


text:
Tynron
‘S e baile beag dùthchasail faisg air Dùn Phrìs, air an àirde an iar-dheas na h-Alba a th’ ann an Tynron (neo Dunron agus Kirk of Tynron o shean).[1] Tha e suidhichte aig 141m os cionn ìre na mara,[2] air an àirde an ear-dheas Dhùin Phris is Gall-Ghaidhealaibh (Siorrachd Dhùn Phrìs ro 1975), eadar Penpont agus Am Mòine Naomh, ri taobh na h-aibhne Shinnel.[3] Tha e 241km air falbh bho Obar Dheathain, 76km bho Ghlaschu, 46km bho Inbhir Anainn agus 92km bho Dhùn Èideann, prìomh-bhaile na dùthcha.[4] 'S e Beurla agus Beurla Ghallda th' ann an dà chànan aig a’ mhòr-chuid dhuibh ann an Tynron. Tha Eaconomaidh a' bhaile gu math crochte air àiteachas, coilltearachd agus turasachd. A bharrachd air sin, tha trì tuathanasan agus talla a' bhaile ann. Taobh fhoghlaim, chan eil sgoil ann agus le sin feumar a dhol dhan bhun sgoil ann am Penpont agus dhan àrd-sgoil ann am Bàrr na Dris.[5]
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
A rèir eòlaichean fhreumh-fhaclachd, tha e coltach gur ann à Dyn Rhòn (Gàidhlig: Dùn na Lannsa) ann an seann chuimris a tha an t-ainm.[6] 'S ann gu math pailt a tha ainmean-àite ann an Cuimris ann an ceann a deas na h-Alba. Gu h-inntinneach, tha Dùn ro-eachdraidheil ann, air a bheil Tynron Doon neo Auchengibbert Hill.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha tobhtaichean structar neo dhà bho Linn an Airgid ann shuas air a' dhùn cuideachd.[7] Chleachd na Ròmanaich agus na Breatannaich e. Thogadh tùr dìona air bàrr a' dhùin san 16mh Linn ach leagadh mu 1750 e.[8] Thogadh drochaid air an abhainn Shinnel ann an 1786 is an uair sin thogadh a' mhòr-chuid dhe na taighean a chithear nar làithean. Chaidh an eaglais ùr a thogail ann an 1837,[9] san aon àite far an robh sean eaglais bhon 17mh Linn agus tha fiù 's clach-uaighe neo dhà bho 1683 ann.[10] Dhùnadh an eaglais ann an 1997.[11] A-rèir carragh-chuimhne san sgìre, fhuair sianar às a' pharraist bàs sa Chogadh Mòr.[12] Ghoideadh a' phrais chuimhneachaidh nuair a dhùnadh an eaglais ach chunnaic tè à Tynron ann am bùth an Glaschu i is thugadh air ais dhachaidh leis a' phoilis i. Tha a' phràis ga cumail ann an talla a' bhaile a-nis.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Dumfriesshire Companion
- ↑ Elevation Map
- ↑ Scottish Places
- ↑ Distance From
- ↑ A' Chomhairle
- ↑ Transactions and Journal of Proceedings of the Dumfriesshire and Galloway Natural History and Antiquarian Society, duilleagan 147-148
- ↑ CAST
- ↑ Canmore
- ↑ Buildings at risk
- ↑ Canmore
- ↑ Moniaive
- ↑ Scottish War Memorials Project
• Achadh na h-Eaglaise • Ae • Amisfield • Applegarthtown • Auldgirth • Baile na h-Eaglaise • Bankend • Bàrr na Dris • Beattock • Bentpath • Canonbaidh • Cathair • Cathair Ruairidh • Chapelknowe • Cille Chonaill • Cille Bhrìghde • Cill Osbairn • Cille Phàdraig nam Fleamach • Clarencefield • Collin • Comar na Drise • Cuingealach • Dalswinton • Daltan • Doire Chonaill • Dòrnach • Drochaid Charrainn • Drochaid a' Mhuilinn • Drochaid Mhic Iain • Dubhras na Doire • Dùn Choll • Dùn Phrìs • Dùn Sgoir • Eaglais Fheichin • Eastriggs • Eskdalemuir • Gleann Chapall • Greatna • Hightae • Hoddom • Inbhir Anainn • Kettleholm • Kirtlebridge • Langaim • Loch Mhabain • Logarbaidh • Am Magh Fada • Middlebie • Mouswald • Parkgate • Penpont • Powfoot • Ruadhail • Templand • Torthorwald • Tynron • Wamphray • Waterbeck


text:
- TIOTAL
- Rathad na h-Eaglaise, Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00959
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1920an; 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12615
- KEYWORDS
- Rathad na h-Eaglaise
clachan
cairt phuist
Caol Loch Aillse
carbadan
Chaidh an dealbh seo a thogail air ceann shuas Rathad na h-Eaglaise, a' coimhead gu Caol Loch Aillse. 'S dòcha gun robh Donnchadh Mac a' Phearsain, an dealbhadair is neach-chungaidhean ionadail, na sheasamh air beulaibh Eaglais na h-Alba aig an lùb sa chnoc. Bho chaidh e dhan Chaol an toiseach ann an 1912, bha ùidh Dhonnchaidh ann an dealbhadaireachd agus obair mar neach-chungaidhean a' dol làmh ri làimh, oir bha e a' reic a dhealbhan den sgìre mar chairtean-puist is ann an leabhraichean anns a' bhùth ri taobh a' chidhe
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Carson a tha e cudromach an t-àm a chaidh seachad a rannsachadh? - Philomena de Lima
- EXTERNAL ID
- AB_SGI_10_PHILOMENA_DE_LIMA_Q_08
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 2009
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Philomena de Lima
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 41065
- KEYWORDS
- co-labhairtean
eilthireachd
claistinneach
Mar phàirt de Thilleadh Dhachaigh 2009, chaidh co-labhairt eadar-nàiseanta trì latha - Buaidh Chruinneil na h-Alba - a chumail ann an Taigh-chluiche Eden Court, Inbhir Nis, bho 22-24 Dàmhair. Thàinig sgoilearan, eachdraichean is eòlaichean eile còmhla gus deasbaireachd fhallain a bhrosnachadh mu eachdraidh imrich agus a' bhuaidh a bha aig muinntir na h-Alba thall-thairis.
Rinn Am Baile agallamhan le grunn luchd-labhairt rè na co-labhairt. San earrainn chlaistinnich seo, tha an Dr Philomena de Lima a' freagairt na ceiste:
"Nad bheachd-sa, carson a tha e cudromach an t-àm a chaidh seachad a rannsachadh?"
'Well, I think it's because you can learn from the past, and also we always think that each generation has something new to say, and then when you look at the past, you realise that it's kind of, somehow, all happened before? And, you know, and, and it has changed marginally but, you know, there's always something that you can, you know, it shows that, that not everything is unique and new, and that there's some continuity. So, that's kind of, I think, why it's important. And, although I'm not an historian, you know, it's always interesting to me to, to listen to historians because you begin to realise that what you're saying now is something that has been experienced in the past, and I think that's kind of important, to have that in our memories, if you like.'
EACHDRAIDH-BEATHA
'S e Stiùiriche Ionad Inbhr Nis an UHI airson Sgrùdaidhean Iomallach is Dùthchail a th' anns an Dr Philomena de Lima. Tha i air a bhith a' fuireach air a' Ghàidhealtachd fad mun cuairt air 25 bliadhna. Tha i air a bhith trang an sàs ann an rannsachadh chuspairean air poileasaidh dùthchail, gu h-àraid a thaobh imrich, cumail a-muigh sòisealta, mion-chuidean agus co-ionnanachd agus tha i air mòran fhoillseachadh air na cuspairean seo. Am measg a foillseachaidhean o chionn ghoirid tha, còmhla ri Wright (2009) 'Welcoming Migrants? Migrant labour in rural Scotland in Social Policy and Society', iris 8:3; 'Ticking the Ethnic Box: the experiences of minority ethnic young people in rural communities' ann an Education in the North, Sreath Ùr, Àireamh 15, Ràith 2007-2008, Oilthigh Obar Dheathain; còmhla ri Jentsch is MacDhòmhnaill, 'Migrant Workers in Rural Scotland: Going to the Middle of Nowhere' ann an 'International Journal on Multicultural Societies '(IJMS), Leabhar. 9, Àmh. 1, 2007; agus còmhla ri Williams, 'Devolution, Multicultural Citizenship and Race Equality: from Laissez Faire to Nationally Responsible Policies' ann an Critical Social Policy, Leabh. 26 (3) 2006.


text:
- TIOTAL
- An Teallach agus an rathad gu Geàrrloch
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1401
- ÀITE
- An Teallach
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33326
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Siorrachd Rois
Sgìre Rois agus Chrombaidh
Ros an Iar
cnuic, beanntan
Rothaich
Tha a' chairt-puist seo a' sealltainn sealladh dhen Teallach bhon rathad gu Geàrloch. 'S e buidheann de mhullaichean eadar Loch a' Bhraoin agus Loch na Sealga a tha anns An Teallach. 'S e clach-ghainmhich Thoirbheartan a tha air leathadan ìseal An Teallaich agus 's e clach-eite a tha anns na mullaichean. Tha dà mhullach nan Rothaich: Bidein a' Ghlas Thuill (3484 troigh, 1062 meatair) and Sgùrr Fìona (3478 troigh, 1060 meatair). 'S e beinn ann an Alba nas àirde na 3,000 troigh a tha ann an Rothach, agus chaidh an ainmeachadh an dèidh Sir Ùisdean Rothach a chlàr na beanntan sin ann an 1891


text:
- TIOTAL
- Leabhar-dhealbh a chaidh a thoirt do I MacDhonnchaidh, Neach-sgrùdaidh Sgoiltean, duilleag 05
- EXTERNAL ID
- GB232_D29_P5
- ÀITE
- Neo-iomchaidh
- DEIT
- 1905
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8004
- KEYWORDS
- sgoiltean
Leabhar-dhealbh cuimhneachail a thug ùghdarras foghlaim is luchd-teagaisg Cheann a Tuath na Gaidhealtachd do Iain Lyndsay MacDhonnchaidh, M.A., LL.B., Prìomh Neach-sgrùdaidh nan Sgoiltean nuair a bha e san t-seirbheis 25 bliadhna.
Moladh Iain Lyndsay MacDhonnchaidh, M.A., LL.B., Neach-sgrùdaidh nan Sgoiltean.
Fhad 's a bha e na mhanaidsear air sgìrean nan sgoiltean, cha robh ach leth an àireamh de Bhùird Sgoile ag iarraidh cuideachadh ionmhais. Bha dleastanasan eile air, mar Chathraiche Chomataidhean nan Siorrachdan air Foghlam Àrd-sgoile is Teicnigeach airson Siorrachd Inbhir Nis agus Siorrachd Rois is Chrombaidh. Chaidh a mholadh airson na taic a bha e a' toirt dhan Ghàidhlig agus mar a bha e ga brosnachadh ann an siostam na sgoile


text:
- TIOTAL
- Agallamh le Seumas MacNeacail mu àm deireadh a' chogaidh
- EXTERNAL ID
- WD_BF05_TRACK05_NICOLSON_GAELIC
- DEIT
- 2005
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- James Nicolson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 3177
- KEYWORDS
- An Dara Cogadh
An Dàrna Cogadh
cogaidhean
Feuchdan Armaichte
arm
claistinneach
A bheil cuimhn' agaibh air deireadh a' chogaidh?
Tha. Tha cuimhn' agam air deireadh, nuair a sguir an cogadh. Bha sinn shuas an ceann a tuath an Eadailte is bha sinn a' cluinnteil stòrannan is rumours a' dol mun cuairt gu robh an cogadh a' dol a - gu robh e a' tighinn gu ceann, agus oidhche no dhà mus do sguir an cogadh, och bha sinn cinnteach gu robh e gu bhith seachad. Is bha sinn a h-uile h-oidhche, cha robh sinn a' dol a chadal no càil, timcheall nar suidhe timcheall air na radio sets a bh' aig na signallers ag èisteachd ris na naigheachdan a' tighinn a-staigh. Agus cho fad 's is cuimhne leam, tha mi smaoineachadh gu robh e suas mu mheadhan-oidhche, thàinig fios gu robh an cogadh seachad. Agus chaidh na gunnaichean a thoirt a-mach, na gunnaichean mòra a bh' againn, twenty-five pounders, agus chaidh blanks a chur annta, blank cartridges, agus chaidh na gunnaichean a chur dheth. Agus an uairsin thug an t-oifigear a bha in charge an sin, thug e dhuinn an t-òrdugh 'Cease fire!' Agus an uairsin bha sin an cogadh seachad dhuinne san Eadailt. Ach bha e a' dol air adhart sna h-Ìnnsean. Agus nuair a thug iad a-nall sinn às an Eadailt gu ruig Breatainn a-rithist is thòisich sinn air treanadh airson a dhol a-null gu na h-Ìnnsean.
Thàinig sinn air ais gu ruig Sasainn co-dhiù às an Eadailte agus fhuair sinn leave às a sin nuair a thàinig sinn a-nall. Roimhe sin, bha na - feumaidh gun d'fhuair - fhuair sinn leave is chaidh sinn air-ais is thòisich sinn air treanadh airson a dhol a-mach gu na h-Ìnnsean, is bha sinn a' treanadh air gliders. Bha iad ag ràdh gun toireadh iad a-mach ann am pleanaichean is ann an gliders sinn a-mach gu na h-Ìnnsean - chan eil fhios 'am ciamar a bha iad a' dol a dhèanamh sin ach sin an idea a bh' ac aig an àm. Agus aig an àm sin nuair a bha sinn a' treanadh air na gliders a bha iad seo fhuair sinn embarkation leave is thàinig mise dhachaigh air an leave a bha sin. Agus fhad s' - an t-seachdain a bha mi aig an taigh tha cuimhn' agam air bhan, bhan Lipton mar a chanadh iad aig an àm sin, bùth Lipton ann am Portrìgh. 'S e draibhear aig bhan Lipton a thug an naigheachd suas dhan a'Bhràighe gun do leag iad am bomb a bha seo air Hiroshima. Agus chuir iad an uairsin, leag iad bomb eile air baile mòr eile ann an Japan. Agus bha an cogadh seachad le siud. Sin agad mar a bha e. Ach chaidh mise a chur air ais a Shasainn a-rithist is chaidh ar cur a-null dha na h-Ìnnsean is dh'fhàg iad ann a shiud sinn airson bliadhna. Agus chaidh sinn gu ruige Bombay, is an uairsin air an trean às Bombay suas dhan a North West Frontier is tha mi 'smaoineachadh gun tug sin dhà no trì làithean - 's e àite mòr, mòr a th' ann an India, dùthaich mhòr. Agus bha sinn shuas an sin air an North West Frontier airson suas ri bliadhna.
Chaidh an t-agallamh seo a chlàradh mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005 ann am Bun-sgoil Phort Righ.


text:
Yopal (baile)
‘S e prìomh-bhaile na roinne Casanare, ann an Coloimbia,[1] a th’ann Yopal neo El Yopal[2]. Tha e suidhichte aig 350m os cionn ìre na mara agus 349km air falbh bho Bhogotá[3] agus tha teodhachd meadhan dhe 26° aige, rè a’ bhliadhna. Chaidh am baile a steidheachadh ann an 1915 anns an sgìre ris an canar Còmhnardan an Ear (Spàinntis: Llanos Orientales). Tha eaconomaidh a’ bhaile gu math crochte air an àiteachas agus gnìomhachas a’ chruidh. Tha àireamh-sluaigh dhe 106,882 aig a' bhaile fhèin ann an 2005, a-rèir a’ chunntas-sluaigh mu dheireadh.[4] 'S e Yopal an 39mh baile as motha na dùthcha.[5]
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
'S e ainm Tùsanach a th'ann Yopal. Tha an t-ainm a' ciallachadh Achadh an Yopo. 'S e lus a chuireas smùid ort a th'ann Yopo agus tha e ga chinntinn anns an sgìre.[6] Tha an t-iar-leasachan -al a' ciallachadh àite làn chraobh neo doire-choille,[7] m.e: El Rosal ann an Cundinamarca neo Chaparral ann an Tolima.
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha 106,882 nan tàmh anns a' bhaile, chan eil ach 16,240 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile. Tha fearrann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[8] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail.
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala/mestizos a th'ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann am Yopal, ach tha 0.1% dhe Tùsanaich agus 1.3% dhe daoine le freumhan ann an Afraga cuideachd. ' S urrainn dhan 91.7% dhe na daoine ann an Yopal leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 47.2% dhe na dachannan.[9]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Yopal. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,[10] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s a tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Encyclopedia Britannica
- ↑ Invias
- ↑ Figearan Oifis a' Chunntas-sluaigh
- ↑ Bailtean as motha na dùthcha
- ↑ Leabharlann Luis Angel Arango
- ↑ Spanish about.com
- ↑ Cololmbia Virtual
- ↑ Bileag fhiosrachaidh DANE
- ↑ Country Studies: Colombia
Arauca • Armenia • Barranquilla • Bogotá • Bucaramanga • Cartagena • Cali • Cúcuta • Florencia • Ibagué • Inírida • Leticia • Manizales • Medellín • Mocoa • Montería • Mitú • Neiva • Pasto • Pereira • Popayán • Puerto Carreño • Quibdó • Riohacha • San Andrés • San José del Guaviare • Santa Marta • Sincelejo • Tunja • Valledupar • Villavicencio • Yopal


text:
Kl. Ianair .ii. f. l. u. Anno Domini m.lx.i.
Muiredhach H. Mael Coluim, airchinnech Daire, Ciaran sui ecnaidh Erenn, Ocan H. Cormacan airchinnech Innsi Cuscraidh, Tigernach Bairrcech comarba Finnen & ard-anmchara Erenn, Conaing m. ind abad fos-airchinnech Ard Macha in penitentia quieuerunt.
Domnall H. Mael Doraidh do marbadh la Ruaidri H. Canannan i cath.
Gairbheidh H. Cathusaigh ri Breg, Cu Uladh m. Conghalaigh ri Uachtair Thire in penitencia mortui sunt.
Niall m. Mail Sechlainn ri Ailigh mortuus est.
Sluagad la h-Aedh H. Conchobair co Cenn Coradh{folio & column H60rb} co ro bris in cathraigh & co ro much in tiprait.
Gleann Da Locha do loscadh do leir.


text:
Bha sabaid a-raoir eadar dithis fear agus an t-each agus a charaid a' bho aig iomall a' bhaile nuair a dhuin na taighean-sheinnse. Rinn an da bheathach a' chuis air an dithis eile agus a-nis tha am poileas gan lorg. Bha an upraid seo a' gabhail aite faisg agus air an A96.
Thuirt te-fhrithealadh bhon taigh-sheinnse, ' Bha coltas spaideil orra ach cha do bhuannaich iad duais, chan eil fhios agam far an deach iad.'
'S e beathaichean cunnartach a th' annta gu dearbh, tha muinntir Inbhir Narann gu mor an dochas gum bidh an t-each agus a' bho ann an greim ann an uine nach bi fada. An tainig an t-each agadsa dhaichaidh a-raoir ann an staing? Chuir fios dham poileas Inbhir Narann ma tha fiosrachahd agad.


text:
Badajoz (provincia)
'S e provincia na Spàinne a tha ann am Badajoz (IPA: baðaˈxoθ, Estremeñu: Baajós). Tha e na laighe ann an Extremadura, ann an ceann a deas na dùthcha. 'S e Badajoz a tha na phrìomh-bhaile. Chaidh an roinn a chruthachadh ann an 1833 le Javier de Burgos, a bha na Rùnaire na Stàite agus Leasachaidh aig an àm.[1] B' e an siostam-riaghalaidh iondail na Frainge a chleachd e mar mhodal. Chuireadh a-steach na Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh Andalusia i ann an 1978, nuair a sgrìobhadh Bun-reachd ùr.[2] Sìnidh Badajoz fad 21,766km²[3] agus tha 693,921 duine a' fuireach ann.[4] Le sin, 's e an roinn as motha na Spàinne a thaobh talmhainn agus an 24mh a thaobh àireimh-sluaigh. Tha crìochain aice le Cáceres, Ciudad Real, Córdoba, Huelva, Sevilla agus A' Phortagail.[5] 'S e Spàinntis dìreach a tha ga bruidhinn an seo.
Freumhan an ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Tha luchd-rannsachaidh dhen bheachd gur ann à ﺑﻂﻠﻴﻮﺱ (batalyaws) ann an Arabais a tha an t-ainm.[6] Bheireadh sin Áite Làidir no Daingneachadh dhuinn sa Ghàidhlig. A dh'aindeoin sin, tha teòiridh eile ann a chanas gur e dìreach an t-seann ainm Ròmanach Pax Augusta air arabachadh a th' ann am Badajoz le B air sàilleabh nach robh P anns a’ chànan aca: ‘S e Imala a tha air a’ phròiseas sin.[7] Mar a b’àbhaist san Spàinn, b’ e dìreach ainm a’ bhaile a bu motha sa sgìre a chuireadh air an roinn.
Bailtean[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Ethnoterritorial Concurrence and Imperfect Federalism in Spain
- ↑ Constitución Española de 1978
- ↑ Infoalso
- ↑ Classora
- ↑ Instituto Geográfico Nacional
- ↑ J. Sanmartín (1994). «Toponimia y antroponimia: fuentes para el estudio de la cultura púnica en España». En A. González Blanco; J.L. Cunchillos Ilarri; M. Molina Martos. El mundo púnico: historia, sociedad y cultura. Murcia: Consejería de Cultura y Educación. Región de Murcia. pp. 227–250. ISBN 84-7564-160-1.
- ↑ The History of the Mohammedan Dynasties in Spain, Aḥmad Ibn- Muḥammad al- Maqqari


text:
- TIOTAL
- HR 21 a' tighinn a-steach dhan Bhlàr Dhubh air trèana luchd-siubhail, 1913
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_1078
- ÀITE
- Am Blàr Dubh
- SGÌRE
- Am Blàr Dubh
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Urrath
- DEIT
- 1913
- LINN
- 1910an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27761
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
locomotaibhean
trèanaichean
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn HR 21 a' tighinn a-steach dhan Bhlàr Dhubh air trèana luchd-siubhail ann an 1913.
B' e aon de12 clas 'Barney' de 0-6-0 locomotaibhean a bh' anns an locomotaibh. Chaidh an dealhachadh le Pàdraig Druiminn gus trafaig bathair a tharraing ach bha iad tric air seirbheisean luchd-siubhail mar a chithear an seo. Chaidh HR 21 a thogail le Dubs & Co à Glaschu agus chaidh a faighinn san Lunastal 1902.
Air 11 An t-Ògmhios 1862 dh'fhosgail Rèile Inbhir Nis agus Siorrachd Rois an loidhne eadar Inbhir Nis agus Inbhir Pheofharain. Bha seo a' gabhail a-steach stèisean ann am baile Tharbhdail agus cho-dhùin an companaidh ainmeachadh an dèidh a' mhargaidh chruidh faisg air làimh, Am Blàr Dubh. An ceann ùine chaidh an t-ainm Am Blàr Dubh a thoirt air an sgìre mun cuairt.


text:
30/08/2013
Tha Tormod Mac a' Ghobhainn còmhla ri Cathy fad a' phrògram airson beachdachadh air naidheachdan an là.
Tha Coinneach Mac a' Ghobhainn ag innse mar a chaidh dha ann an Sulaisgeir an tòir air a' ghuga. B'e seo a' chiad turas riamh a bha Coinneach air an Eilean agus bha e rudeiginn cliosgach gum biodh tinneas-mara air nuair a dh'fhàg iad am Port oidhche Mhàirt aig meadhan oidhche.
Tha Calum Aonghas MacAoidh ag innse mu bheatha agus obair an neach-ealain Seòras Wylie a rugadh ann an Shettleston ann an taobh an ear baile Ghlaschu. Bha Seòras ag obair na oifigear-cusbainn mus do thòisich e air obair ealain.
Agus tha Aonghas Dòmhnallach còmhla rinn gus a chunntas fhèin a thoirt air naidheachdan annasach na seachdain.
Am measg a' chiùil tha Kate Melua, Manic Street Preachers agus Caro Emerald. www.bbc.co.uk/feasgar.


text:
- TIOTAL
- Am bogsa chomharran a tuath aig An t-Sloc
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_1237
- ÀITE
- An Sloc
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Daothal 's Ràta Mhurchais
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27884
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn am bogsa chomharran a tuath aig An t-Sloc.
Aig 400 meatair, 's e Mullach An t-Sluic an dàrna aite as àirde air Prìomh Loidhne na Gàidhealtachd, eadar Inbhir Nis agus Peairt (tha Beallach Dhruim Uachdair 460 m). Tha bòrd-ainm a' comharradh an àite.
Air sgàth àirde a' mhullaich, bha feum air einnseanan paidhleat gus cuideachadh a' tarraing einnseanan suas an leathad agus chaidh lùib seachnaidh a chur ann gus na locomtaibhean sin a bharrachd a thoirt far nan trèanaichean. 'S e Crosadh An t-Sluic a bh' air agus bha smachd air bho thùs le dà bhogsa chomharran (an dìèidh sin aon bhogsa chomharan). Dhùin e ann an 1963.


text:
- TIOTAL
- Anns an dealbh seo, chithear fear a' cur clach ri càrn faisg air frith-rathad tro thalamh àrd
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0976
- ÀITE
- neo-aithnichte
- LINN
- 20th Century
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10862
- KEYWORDS
- Gàidhealtachd agus Eileanan
cùirn
dealbh-camara
beinn
beanntan
Anns an dealbh seo, chithear fear a' cur clach ri càrn faisg air frith-rathad tro thalamh àrd. Chan eil fios againn le cinnt càite an deach an dealbh seo a thogail ach tha an t-àite san dealbh e na dheagh eisimpleir de chruth-tìre Gàidhealtachd is Eileanan na h-Alba.
Rugadh an dealbhadair, Mary Ethel Muir Donaldson, ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Rinn i tòrr siubhail ann an ceann a tuath agus air taobh siar na Gàidhealtachd a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. B' e Rubha Àird nam Murchan fear de na h-àiteachan a b' fheàrr leatha agus b' ann an sin a rinn i a dachaigh ann an Sanna ann an 1927.
Eadar 1912 agus 1949, sgrìobh Miss Donaldson iomadh leabhar mu eachdraidh shòisealta agus mu chleachdaidhean na Gàidhealtachd. 'S e 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' as ainmeile agus tha dealbhan annta a rinn i fhèin. Chaochail i ann an dachaidh-cùraim ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Plana de Thaigh-staile Ghleann Chaladair
- EXTERNAL ID
- GB232_BN6_3_33
- ÀITE
- Inbhir Narann
- SIORRACHD/PARRAIST
- SIORRACHD NARANN: Inbhir Narann
- DEIT
- 1898
- LINN
- 1890an
- CRUTHADAIR
- Charles Doig
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 7994
- KEYWORDS
- ailtireachd
planaichean
togalaichean
taighean-staile
dealbhan ailtireil
zoomable
deilbh leudachail
Chaidh Taigh-staile Ghleann Chaladair (Glencawdor) a stèidheachadh ann an 1898 le Mgr J Mill à Inbhir Nàrann, Mgr D Mac 'An Duibh à Inbhir Nis is Mgr J MacGilleagain à Calcutta is chaidh a thogail far an robh ciad muileann a' bhaile. Stad grùdaireachd ann an 1901 nuair a chaidh a' chompanaidh fodha. Ann an 1903, cheannaich Iain Haigh & Co a' mhaoin aca. Bha buaidh aig an ìsleachadh-malairt anns na 1920an air a' chompanaidh, ged-tà, is sguir iad dhen obair ann an 1927.
Bha an taigh-staile faisg air Abhainn Inbhir Nàrann is air drochaid-rèile Inbhir Nis - Eilginn, far am bheil raon-cluiche an-diugh. Bha an airse dhìle air cliathaich na drochaid-rèile air a thogail a chum slugan-muilne on mhuileann-mine a ghabhail, is chleachd an taigh-staile seo a-rithist. Thathar den bheachd gun robh mu 80,000 galan gach bliadhna air a dhèanamh san dà phoit-staile.
'S e Teàrlach C Doig a dheilbh na togalaichean - 's e a chruthaich na mullaichean 'pagoda' a bh' air àthan braiche air feadh Alba. Chaidh an taigh-staile a leagail ann an 1930 is bha na clachan air an cleachdadh ann an taighean ùra air oighreachd a' Chnuic Leathainn.
Tha na planaichean a-measg chlàran Cùirt Deadhain Inbhir Nàrainn. Thòisich na cùirtean seo anns na meadhan aoisean. 'B e buidheann de mharsantan cumhachdach a' bhaile a bh' ann an comann mar seo (guild). Bha dreuchd coltach ri dreuchd maighstir lagha aig a' cheannard aca, air an robh an Deadhan no Dean. Bha na cùirtean seo a' toirt gu buil riaghailtean mu thogalaichean, rud a tha roinn smachd togail nan ùghdarras ionadail a' dèanamh an-diugh. Dh'fheumadh planaichean airson thogalaichean ùra no airson leasachaidhean air togalaichean, a dhol gu Cùirt an Deadhain airson aonta


text:
Item bid boill isin pairilis nach eidir uindimint do coimilt dib, mar ata in tenga, & in breith, & feithi an lesa: & is edh aderur and sin, an leighes do coimilt do cul an cind, & in tenga do coimilt, & do nighi co minic le h-uisgi beata & le gairarisimce mad duid no comsuidighti & edach lin dordugad ar cumadh na teangad & a cur orro san uisge & an tuisge ... [add.]§: & in t-uisgi beata do coimilt co minic do cul an cind, & don tengaidh, & don ball pairilisech; & do-beir sin an urrlabra, mar do derbad ar moran do dainibh: & is du becan don uisgi sin maille mil no maille fín uair and ag laigdighugad na h-eslainti & uair and a medhon na proindi maille h-enbruithi, no le siroip no le lictubairi.
p.266


text:
24 an Gearran
'S e 24 an Gearran an 55mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich. Tha 310 latha (311 ann am bliadhna-leum) air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1500 - Teàrlach V, Iompaire Naomh Ròmanach.
- 1536 - Pàpa Clemens VIII
- 1955 - Steve Jobs, fear-gnothach agus innleachdair às na Stàitean Aonaichte.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1915 - José María Campo Serrano, ann an Santa Marta. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 1925 - Hjalmar Branting, ann an Stockholm. Neach-poileataigs às an t-Suain.


text:
4 an Cèitean
'S e 4 an Cèitean an 124mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (125mh ann am bliadhna-leum). Tha 241 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1814 - Ràinig Napoleon Bonaparte an eilean Elba.
- 1904 - Thoisich na Stàitean Aonaichte air togalachd Cladhan Phanama.
- 1979 - Thoisich Margaret Thatcher mar Prìomh Mhinistear na Rìoghachd Aonaichte.
- 1990 - Neo-eisimeileachd na Laitbhe bhon Aonadh Sobhiat.
- 1996 - Thoisich José María Aznar López mar Phrìomh-mhinistear na Spàinne.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1928 - Hosni Mubarak, ann an Kasr-El Meselha. Fear-poileataigs às An Èipheit.
- 1929 – Audrey Hepburn, anns A' Bhruiseal. Bana-chleasaiche Bhreatannach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
Fèillean[deasaich | deasaich an tùs]
- Latha Star Wars


text:
- TIOTAL
- Fireannaich o Fheachd an Adhair
- EXTERNAL ID
- PC_WGORDON3_009_011
- LINN
- 1930an; 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- W Gordon
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30338
- KEYWORDS
- Feachd an Adhair
an Dàrna Cogadh
RAFVR
AAF
Feachdan Saor-thoileach
San dealbh seo chithear dithis fhireannach o Chùl-stòr Saor-thoileach Feachd an Adhair. Ris an làimh dheis tha Pàdraig MacEoghainn, mac Uilleim is Eilidh MhicEoghainn, o Highfield, Am Blàr Dubh. Chaidh Pàdraig a mharbhadh san Dàrna Cogadh, aig aois 25. Chan eil fhios againn cò an luchd-adhair eile a tha còmhla ris no càit an deach an dealbh a thogail.
Fad an Dàrna Cogaidh bha an RAF an làthair gu làidir air feadh na Gàidhealtachd. Bha grunn ionadan sgìreil aca, nam measg RAF Dail Chrois, Goillspidh, Bail' Eoghainn, Inbhir Ghòrdain, Alanais is Inbhir Ùige. Chaidh Cùl-stòr Saor-thoileach Feachd an Adhair no (RAFVR) a chruthachadh ann an 1936 mar fheachd a bharrachd ris an Auxiliary Air Force (AAF). Aig toiseach an Dàrna Cogaidh 's e an RAFVR a' phrìomh dhòigh anns am faigheadh daoine saor-thoileach a-steach do sgioba-adhair ach an dèanadh iad seirbheis còmhla ris an RAF. Ann an 1941 bha e air a chlàradh gun robh barrachd air 50% de Sgioba-adhair nam Bomairean nam buill den RAFVR agus sna bliadhnaichean às deidh sin dh'èirich an àireamh sin gu barrachd air 95%


text:
- TIOTAL
- 'Guid Luck' bhon Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2323
- ÀITE
- multiple views (Skye)
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34223
- KEYWORDS
- caisteal
fraoch geal
Port Rìgh
Tha a' chairt-phuist seo a' tabhann deagh fhortan no 'guid luck', agus fraoch geal dhan duine a gheibh a' chairt, a' sealltainn Bàgh Phort Rìgh, agus trì seallaidhean eile dhen eilean. Tha na seallaidhean a tha air a' chairt a' sealltainn nan rudan eadar-dhealaichte a tha air an eilean - baile Phort Rìgh, Caisteal Armadail, lochan agus beanntan


text:
- TIOTAL
- Carragh-cuimhne, Clachan Dubhthaich
- EXTERNAL ID
- HCD01085
- ÀITE
- Clachan Dubhaich, Inbhir Ìonaid
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12708
- KEYWORDS
- carragh-cuimhne
Clachan Dubhthaich
MacRath
" 'Greater love hath no man than this. That he lay down his life for his friends' Erected by the Clan MacRae and friends in memory of the MacRaes and relatives at home and abroad who fell in the Great World War 1914-1918. Gus am bris an là". Tha na briathran seo sgrìobhte air a' Charragh chuimhne aig Clachan Dubhthaich aig ceann Loch Dubhthaich. Chaidh an dealbh seo a thogail san Iuchar 1922 nuair a dh'fhosgail Sir Cailean G MacRath an cuimhneachan air beulaibh 1.600 den chinneadh aige
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Ailig Salmond
'S e neach poileataigs a tha ann an Ailig Salmond.
Bha e 'na Phrìomh-Mhinistear ann an Riaghaltas na h-Alba, bhon Chèitein 2007 gu ruige 19 an t-Samhain 2014
Beatha[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh agus thogadh e ann an Gleann Iucha agus bha e na oileanach aig Oilthigh Chill Rìmhinn far an do dh'ionnsaich e eaconomachd agus eachdraidh meadhan-aoiseil. An dèidh an oilthigh dh'obair e mar eaconomaiche ann an seirbheis chatharra agus airson Banca Rìoghail na h-Alba. Ghabh e mar bhall ann am Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba nuair a bha e na oileanach.
Ann an 1987 chaidh e a thaghadh mar Bhall Pàrlamaid airson Banbh agus Buchan. Chaidh e na cheannard air an SNP ann an 1990. Chaidh a thaghadh mar Bhall Pàrlamaid na h-Alba ann an 1999 agus leig e dheth ceannardas an SNP ann an 2000. Thill e air ais gu ceannardas ann an 2004. Ann an 2007 B' e an SNP am pàrtaidh a bu mhotha ann am Pàrlamaid na h-Alba agus dh'ainmicheadh e mar Phrìomh-Mhinistear. An dèidh don SNP an taghadh 2011 a bhuannachadh, dh'eagraich Rìaghaltas na h-Alba reifreann air neo-eisimealachd. Às déidh dhan bhòt san reifreann a dhol ’na aghaidh, thuirt e gum biodh e aʼ leigeil dheth a dhreuchd mar cheannard aʼ Phàrtaidh Nàiseanta san t-Samhain, agus às déidh sin a dhreuchd mar Phrìomh-Mhinistear na h-Alba.
An-diugh tha e 'na Bhall Pàrlamaid airson Gòrdan. Mar BhPA tha e a' riochdachadh Siorrachd Obar Dheathain an Ear agus bha e a' riochdachadh Gòrdan o 2007 gu 2011.
Phòs e Moira McGlashan, àrd-sheirbheiseach catharra, ann an 1981.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- BBC Naidheachdan: Sùil air: Ailig Salmond
- BBC Naidheachdan: Salmond a’ falbh an dèidh bhòt an aghaidh neo-eisimeileachd, 2014-09-22
- BBC Naidheachdan: Mar a chaidh gabhail ri brath Mhgr Salmond, 2014-09-22
- They Work for You (Beurla)
Dòmhnall Mac an Deòir • Eanraig MacGillÌosa • Seac MacConaill • Ailig Salmond • Nicola Sturgeon
William Wolfe (1969-1979), Gordon Wilson (1979-1990), Ailig Salmond (1990-2000), Iain MacShuibhne (2000-2004), Ailig Salmond (2004-2014), Nicola Sturgeon (2014-)


text:
1828
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1828 (MDCCCXXVIII).
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 28 an Lùnasdal - Fhuair Uruguaidh a chuid neo-eisimeileachd bhon Bhraisil.
- Dhearbhaich Jöns Jacob Berzelius gum b' e eileamaid ùr a bha ann an torium.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 28 am Faoilleach - Julián Trujillo Largacha, ann am Popayán. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 1 an t-Samhain - Santos Acosta Castillo, ann am Miraflores. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 22 an t-Samhain - Octavia Carlén, ann an Skara. Sgrìobhadair às an t-Suain.


text:
- TIOTAL
- Dealbh de bhuidheann air a thogail aig Srath Dhùn Beithe
- EXTERNAL ID
- PC_WGORDON3_008_006
- ÀITE
- Dùn Beithe
- SGÌRE
- Gallaibh a Deas
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Latharan
- DEIT
- 1931
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- W Gordon
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30318
- KEYWORDS
- drochaidean
tursachan
muilnean
muilnean
àiteachan arc-eòlais
arceòlas
Srath Dhùn Beithe
Uisge Dhùn Beithe
Niall Guinne
Dùn Beithe
slighean-dualchais
dùin
càrn seòmarach
San dealbh seo chithear buidheann dhaoine nan seasamh air drochaid luasgaidh aig Srath Dhùn Beithe, Gallaibh. Nan seasamh clì gu deas: Barabal Ros agus a clann Seòras, Barabal is Sìne.
Tha Srath Dhùn Beithe na laighe air cost an ear-dheas Ghallaibh, mu 23 mìle o bhaile Inbhir Ùige. Aig beul Srath Dhùn Beithe, tha baile beag Dhùn Beithe, an t-àite san do rugadh an t-ùghdar ainmeil Niall M. Guinne. Chaidh fear de na leabhraichean aige, 'Highland River', a stèidheachadh air an t-Srath 's air an abhainn a tha a' ruith troimhe, Uisge Dhùn Beithe. Mar a bha daoine a' fuireach san t-srath fad mhìltean de bhliadhnachan, tha e ainmeil cuideachd airson cho làn làraichean arc-eòlais 's a tha e. Tha slighe dualchais an-diugh tron sgìre agus rudan inntinneach rim faicinn air a' chuairt coiseachd, nam measg, seann Mhuileann mine, clach-tursa, Broch Dhùn Beithe, càrn seòmarach, seann bhaile croitearachd agus Bealach Leum a' Phrìosanaich


text:
- TIOTAL
- Sealladh na h-aibhne ann an Gleann Chanaich
- EXTERNAL ID
- PAN_13_56
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1954
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20400
- KEYWORDS
- deochan
sùgh
Inbhir Nis
làraidhean
bùird
uisgeachan
Làraidhean 'Bon Accord', a bha a' dèanamh dheochan milis, aig a' gharaids ann an Inbhir Nis ann an 1954. Chaidh a stèidheachdh an toiseach ann an Obar Bhrothaig ann an 1929. Tha an companaidh an-diugh stèidhte ann an Obar Dheathain. 'S e gnìomhachas teaghlaich a tha ann le ionadan lìbhrigidh air feadh Alba.
Tha an fhactaraidh a' deànamh deochan mheasan agus tha iad gan toirt gu na dachaighean mar a thathas a toirt a' bhainne. A' tighinn gach seachdain agus a' falbh le na botail fhalamh airson an ath-chuairteachadh
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Loch Lagain a' coimhead dhan iar
- EXTERNAL ID
- QZP40_1103_P008
- ÀITE
- Loch Lagain
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Lagan
- LINN
- 1830an
- CRUTHADAIR
- John Fleming
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31425
- KEYWORDS
- lochan
glinn
aibhnichean
abhainnean
damaichean
lochan-tasgaidh
Tha Loch Lagain na laighe an ear air Gleann Spiothan eadar Cinn na Giùthsaich agus an Gearasdan. Tha e a' sìneadh mu 7 mìle (12km) an iar-dheas air Ceann Loch Lagain agus 's ann aige a tha an tràigh ghainmhche as motha air loch fìor-uisge ann am Breatainn. San dealbh seo chithear Abhainn Pataig ris an aghaidh a' lùbadh gu ruig an loch.
Air taobh an ear-dheas an loch tha Taigh Àird Mheirigidh, a tha a-nis nas ainmeile mar 'Glenbogle' on phrògram telebhisein 'Monarch of the Glen'. An cois Oighreachd Àird Mheirigidh tha astar mòr de thràigh an loch agus às an sin tha cothroman air iasgach is air sealgaireachd.
Ceithir mìle an iar air Loch Lagain, aig ceann an iar Loch na Màighe, tha dama Lagain ann. Glè thric tha Loch na Màighe air a mheas mar phàirt nas fhaide de Loch Lagain. Tha an dama na laighe thairis air Abhain Spiothain a' cumail air ais uisgeachan Loch Lagain, agus chaidh a thogail le Companaidh Almain Bhreatainn ann an 1934 gus an dèanadh e cumhachd dealan-uisge don leaghadair-almain sa Ghearasdan. Tha uisge air a ghiùlan on tasgadh-uisge tro thunail gu ruige Loch Trèig agus às an sin ann an tunail eile fon talamh fad 15 mìle mus teàrn e tro phìoban sìos gualainn Beinn Nibheis.
'S ann bho 'The Lakes of Scotland' le Iain Fleming a thàinig an dealbh seo


text:
- TIOTAL
- Campa Saighdearan Faire MhicShimidh, Dùnaidh, 1904
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0427
- ÀITE
- Manachainn Rois
- SGÌRE
- Manachainn Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Manachainn Rois
- DEIT
- 1904
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32347
- KEYWORDS
- cairtean
Lovat Scouts, càmpaichean
Às dèidh do Shaighdearan Fàire MhicShimidh a bhith a' sabaid ann an Cogadh Afraga a Deas, chaidh cead a thoirt don Mhorair MacShimidh Saighdearan Faire MhicShimidh a thogail a-rithist ann an 1903. Chaidh na 1d is na 2na Saighdearan Fàire MhicShimidh a stèidheachadh mar dà rèisimeidean Yeomanry le 500 fear le pònaidhean anns gach tè. Bhiodh iad a' dol gu campa bliadhnail ann am Dùnaidh, Manachainn Rois, Baile Dhubhthaich agus Brothaidh air muin eich bho air feadh na Gàidhealtachd a tuath. Bhiodh còrr is mìle fir is eich aig na campaichean agus mar sin, thuirt daoine gur e 'bailtean mòra canabhas' a bh' annta. Bhiodh goireasan ospadail is bheat ann cho math ri connlach is amaran uisge do na h-eich. Nuair a chaidh Feachd na Dùthcha a chruthachadh do Ath-leasachaidhean an Airm ann an 1908, chaidh an dà rèisimeid de Shaighdearan MhicShimidh a-steach do Bhràgad Each na Gàidhealtachd (Highland Mounted Brigade). Bha am Morair MacShimidh an ceann a' Bhràgaid seo.
(Chaidh am fiosrachadh seo a thoirt seachad le Taigh-tasgaidh Rèisimeideach nan Gàidheal, Dùn Deòrsa).