text:
- TIOTAL
- A' togail an tanca a' chonnaidh, Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00116
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- DEIT
- 1929
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11842
- KEYWORDS
- tanc-connaidh
rathad-iarainn
stèisean
Caol Loch Aillse
Tha an tanca a' chonnaidh a' gabhail 250,000 galan air a' char as motha 's chaidh a togail faisg air cidhe an rathad-iarainn far an robh na bàtaichean-smùide a' ceangal. Bha an tanca a' cumail shoithichean ann an ola 's chaidh a togail an toiseach nuair a thòisich an S.S Lochness, a bha a' losgadh ola seach gu gual, air seirbheis a' phuist a Steòrnabhagh
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


c: text/html

text:
- TIOTAL
- Clach a' charra, Omhanaich, faisg air Baile a' Chaolais
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_1037
- ÀITE
- Omhanaich
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mhàillidh
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10925
- KEYWORDS
- A' Ghàidhealtachd 's na h-Eileanan
eachdraidh shòisealta
tursachan
leacan
clachan-cuimhne
àirsidheachd
ionadan àirseachail
murtan
dioghaltas
'S e tursa a th' ann an Clach a' Charra ann an Omhanaich faisg air Baile a' Chaolais. Tha i cha mhòr 7 trn a dh'àirde agus air a tolladh le dà tholl cruinn a tha nàdarra, tha e coltach. Ann am beul aithris tha a' chlach a' buntainn ri murt dithis de na mic aig Cuimein Inbhir Lòchaidh, murt a bha na dhìoghaltas air droch rudan a chaidh a dhèanamh air tè na bainnse aig fear den chinneadh.
Rugadh tè nan dealbhan-camara, Mary Ethel Muir Donaldson, ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i fad is farsaing air a' Ghàidhealtachd an iar agus a tuath, a' sgrìobhadh is a' togail dhealbhan. Eadar 1912 is 1949 sgrìobh i iomadh leabhar air dualchasan agus eachdraidh shòisealta na sgìre. Bhàsaich i ann an taigh-altraim an Dun Èideann an 1958, agus chaidh a tìodhlacadh san Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- TIOTAL
- Stac Pollaidh bho Loch Lurgain, Aichillidh Bhuidhe
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0609
- ÀITE
- Stac Pollaidh
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32529
- KEYWORDS
- Stac Pollaidh
Còigeach
'S e beinn anns a' Chòigich, eadar Loch Mheathadaidh agus ceann a-muigh Loch Bhraoin a th' ann an Stac Pollaidh .
Tha Stac Pollaidh ann an sgìre Asainte ann an Ros an Iar . 'S e beinn shònraichte a th' innte le bruthaichean casa. Tha Stac Pollaidh (binnean nan lòn) ag èirigh gu 613m (2009t) agus tha a mhullach na phàirt de dhruim creagach.
Tha Stac Pollaidh furasta faighinn thuige agus tha meas aig luchd-coiseachd air, gu h-àraidh air sgàth nan seallaidhean iongantach a bheir e den sgìre mun cuairt air. Tha e 11 mìle (17.5cil) tuath air Ulapul ann an Tèarmann Nàdair Nàiseanta Inbhir Pollaidh


text:
IJmuiden
‘S e baile mòr agus port cudromach faisg air Zandvoort, air an àirde an iar nan Tìrean Ìsle air iomall Amsterdam a th’ ann an IJmuiden (IPA: ɛi̯mœydə). Tha suidhichte aig ìre na mara,[1] am broinn na sgìre Velsen, 60km air falbh bho Rotterdam.[2]
Ainm a’bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Ann an 1848, bliadhnachan mus do thoisich obraichean air Canàl a’ Chuain a Tuatha (Duitsis: Noordzeekanaal), dh’fhoillsich am fear-aithris Simon Vissering (mu dheireadh thall na ollamh is na mhinistear sa chaibineit aig Van Lynden van Sandenburg) artaigil far an tug e dealbhan dhe turas air bàta bho Amsterdam gu ruige "IJ-muiden" (= beul na h-IJ).[3] Nuair a chaidh an canàl a thogail ann an 1876, thugadh an t-ainm IJmuiden air am port ùr a chaidh a chruthachadh air inbhir a’ chanàil.


text:
- TIOTAL
- Acarsaid Cheann Loch Chille Chiarain, Cinn Tìre
- EXTERNAL ID
- QZP40_468_P244
- ÀITE
- Ceann Loch Chille Chiarain
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Ceann Loch Chille Chiarain
- DEIT
- 1902
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31290
- KEYWORDS
- acarsaidean
soitheachan
bàtaichean
bàtaichean mòra
iasgach
puirt
Chaidh an dealbh seo a thoirt o "Argyll's Highlands" le Cuthbert Bede. Tha e a' sealltainn dealbh de dh'Acarsaid Cheann Loch Chille Chiarain ann an Cinn Tìre. Tha Ceann Loch Chille Chiarain air a bhith eisimeil air a' mhuir airson a bhith-beò airson linntean. Bha am baile soirbheachail ri linn Bhioctoria, nuair a bhathar a' togail bàtaichean is bha an loingeas iasgaich soirbheachail, ach cha robh Ceann Loch Chille Chiarain cho soirbheachail nuair a chaidh na gnìomhachasan sin sìos. A dh'aindeoin sin, thathar a' measadh Ceann Loch Chille Chiarain mar aon de phrìomh phuirt iasgaich na h-Alba fhathast, agus ged nach eil bàtaichean mòra air an togail ann an-diugh, thathar fhathast a' togail bàtaichean airson iasgach


text:
NUAIR bha mi fàs suas ann an Glaschu sna 50an agus tràth sna 60an, aon de na rudan a bha gam shìor tharraing a dh’ionnsaigh na Gàidhlig b’e na leabhraichean aig Seton Gordon, gu h-àraidh Highways and Byways in the West Highlands agus Highways and Byways in the Central Highlands. Bha feòil (mion-eòlas) agus ceòl (rosg bàrdail) annta.
Beag air bheag chunna mi le mo shùilean fhìn na h-àiteachan a bh’ anns na leabhraichean. Sgrìoban bàta, trèan agus càr le m’ athair ’s mo mhàthair a Chinn Tìre ’s dhan Eilean Sgitheanach. Sin cuid de na highways.
Thòisich mi ’n uair sin air na byways, leam fhìn no le caraidean, air baidhsagail, air bàtaichean-aisig, air chois. Tha mi fhathast ris, gu ìre, ach gur e càr, bòtannan, mapaichean agus an dà chànan a tha mi cleachdadh. Far a bheil mise ag iarraidh a bhith, se na h-àiteachan ann am beatha nam bàrd, leithid Druim Liaghairt aig Donnchadh Bàn.
Tuigidh sibh ma-tà uiread ’s a chaidh mo chridhe a thogail le dà leabhar aig Marc Calhoun bho Urras Leabhraichean nan Eilean: Exploring the Isles of the West: Firth of Clyde to the Small Isles (£9.99) agus Exploring the Isles of the West: Skye and Tiree to the Outer Isles (£9.99). Oir tha iad mu dheidhinn byways – na h-eileanan beaga agus na h-àiteachan fad ás anns na h-eileanan as motha neo air tir-mór.
Tha Calhoun, mar a tha mise, déidheil air uamhan, tobraichean, tursachan, crannagan, tobhtaichean, caibealan, dùintean agus caistealan, sprùilleach na h-eachdraidh. Mar as cruaidhe an t-àite faighinn thuige sann as fheàrr. Bidh e toirt camara leis, ’s tha na leabhraichean breacte le dealbhan inntinneach dubh ’s geal.
Tha siud uile math ach tha dà nì gam leamhachadh. Mearachdan nach do rinn Seton Gordon riamh (ged a tha Calhoun ga mholadh, tha e a’ cur M E M Donaldson nas àirde). Aon, tha e a’ fuireach ann a Seattle ’s cha bhi e a’ leigeil leinn a dhìochuimhneachadh, leithid: “The next day, while waiting in Heathrow Airport for a flight up to Scotland, I called the Girvan boatman about getting to Ailsa Craig . . .”
’S a dhà, chan e mhàin gur e tòrr trioblaid a th’ annainn ach gur e tongue-twister a th’ anns a’ Ghàidhlig. Sin a chanas e. Chan eil an t-eòlas as lugha aige air cànan nan eilean, ach eu-coltach ri Seton Gordon, cha do dh’iarr e cuideachadh. (Sgrùd agus mhìnich Uilleam MacBhàtair ainmean-àite a’ Ghòrdanaich, agus dhùblaich siud luach nan leabhraichean aige.)
Se chiad cheum ann an eòlas cànain an diofar eadar singilte agus iolra. Tha Calhoun a’ toirt dhuinn Eileach an Naoimh the Rock of the Saints, Na Rubhachan Dona the evil headland, Rubha Bhrisdeadh-ràmh point of the broken oar, Bealach nan Tuilmean the Pass of the Little Knoll, Rubh Aird an Duine the high headland of the men, Beàrnaraidh nan Easbaig Berneray of the Bishop.
Nan ceannaicheadh e an uair sin faclaire, abair gum fosg’leadh e a shùilean. “Aoineadh an Taghain (echo cliff – or possibly the cliff for roasting cats, an old ceremony to raise the devil).” Ach se marten a th’ ann an taghan. “Caisteal nan Geimhlean, which is usually translated as ‘castle of springs’, but another possibility is ‘prison-castle’.” Seadh, ma tha thu dol ga litreachadh mar sin, chan eil dol ás agad. Geimhlean, bho gheimheal, fetter.
Se ’n treas ceum mearachdan aithneachadh. Nan robh an comas sin aige dheanadh e feum na b’ fheàrr dhen ùine sna badan uaigneach far am bi e dol. Mar eisimpleir, cumadh e a shùil a-mach ri dùn anns an àite ris an can esan “Rubh Aird an Duine”.
Na togaibh ceàrr mi. Tha na leabhraichean seo ’nan treòraichean sgoinneil. Tha iad a’ cur thairis le fiosrachadh prìseil. Tha a’ mhórchuid de na h-ainmean ceart no faisg air a bhith ceart. Co-dhiù, chanadh Mgr Calhoun: “Mas breug bhuam e, is breug thugam e.” Nach eil siud ’na leisgeul?
Chanadh an Gòrdanach nach eil.
OS CIONN gach nì eile, an rud a dh’fheumas neach ionnsachaidh se clàraidhean dhen chànain ga bruidhinn gu nàdarra ’s gu soilleir. Nuair bha mise ag ionnsachadh na Gàidhlig ’nam òige bhithinn a’ clàradh nan naidheachdan on réidio aig meadhan-latha ’s an uair sin a’ suidhe sìos gan tar-sgrìobhadh, a’ dol tarsainn air na h-aon fhaclan a-rithist ’s a-rithist gus an obraichinn a-mach dé bha an guth ag ràdh.
Tha barrachd feum san eacarsaich seo na ann an dad sam bith eile ach an còmhradh. Tha i ag ionnsachadh dhut dé an coltas a th’ air faclan sgrìobhte nuair tha iad air an labhairt. Tha i ag ionnsachadh dhut mar tha fuaimean a’ strì ri chéile – cuid a’ dol fodha, cuid air an atharrachadh, cuid a’ fuireach am bàrr. ’S tha i ag ionnsachadh faclan ’s abairtean dhut gus am bi iad a’ glagadaich ’na do cheann. Cluinnidh mi fhathast, as déidh 45 bliadhna, an guth sgairteil aig Coinneach D MacDhòmhnaill ag ràdh air an reidio: “Thug e beumannan an aghaidh Bile a’ Chòmhdhail.”
An-diugh tha mi a’ cleachdadh na h-aon innleachd – le diofar – gus Gìosais (Portugìos) ionnsachadh. Tha companaidh ris an canar “101 Noites” a’ cur a-mach “Colecção Livros para Ouvir”. Anns gach leabhran tha sgeul le ùghdar ainmeil agus CD de dh’actair ga leughadh. Bidh mi a’ dol troimhe le faclaire. An uair sin nì mi an tar-sgrìobhadh cho math ’s as urra dhomh: dà dhuilleag a h-uile h-oidhche. Ceartaichidh mi on leabhar e, suidhidh mi air ais, agus éistidh mi ris an earrainn a-rithist, a’ leantainn an tar-sgrìobhaidh cheartaichte le mo shùil agus a’ gàireachdainn ri mo chuid mhearachdan.
Sgrìobhadh, leughadh, éisteachd, tuigsinn. Ceithir sgilean a-mach á cóig. Gheibh mi cothroman còmhraidh cuideachd gach turas a théid mi a Phortugal, ’s chan eil rian nach bi mi fileanta an ceann greis.
Mar sin, tha fios a’m co ás a tha Mas Math mo Chuimhne, deasaichte le Kenneth Lindsay agus Morag MacNeill (Clì Gàidhlig, £10), a’ tighinn. Cruinneachadh de chuimhneachain, le eadar-theangachadh Beurla air an duilleig mu choinneamh (nì nach eil agamsa!) agus CD.
Tha trì rudan sònraichte mu Mas Math mo Chuimhne ge-tà, agus tha a dhà ás na trì sin ga dhèanamh air leth iomchaidh do luchd ionnsachaidh.
Sa chiad àite, dualchainntean. Chaidh na beulaichean a thaghadh gu bhith a’ riochdachadh diofar sheòrsachan Gàidhlig: Geàrrloch, Leódhas, na Hearadh, Uibhist a-Tuath, Éirisgeigh, Barraigh, an t-Eilean Sgitheanach, Muile. Tha Meg Bateman á Dùn Éideann ann cuideachd mar eisimpleir de neach ionnsachaidh fileanta.
San dara àite, cuspairean. Tha sia caibidealan ann: ‘Làithean Tràtha (Cluich, Foghlam, Cogadh)’, ‘Obair is Dòigh-Beatha’, ‘Sgeulachdan is Traidiseanan Teaghlaich’, ‘Coimhearsnachd is Atharrachaidhean’, ‘Gàidhlig’, ‘Cultar, Creideamh is Ealain na Gàidhlig’. Diofar dhaoine a’ bruidhinn mu gach cuspair. Nuair a tha thu air gach nì a leughadh ’s a chluinntinn, tha fios agad co ris a tha e coltach a bhith ’nad Ghaidheal. Nan robh leabhar mar seo ann son Gìosais, cheannaichinn anns a’ bhad e. An rud as fhaisg’ a lorg mi se Artigos e Contos ann a Harrap’s Modern Language Series bho 1942! Tha e sean-fhasanta agus is toil leam sin. Ach chan eil CD ’na chois.
Nis an treas rud mu Mas Math mo Chuimhne. Bha am pròiseact ann an làmhan luchd ionnsachaidh. Se iadsan a rinn na h-agallamhan ’s tha na ceistean aca san leabhar ’s air an CD. Mar sin tha droch Gàidhlig ann an-dràsta ’s a-rithist, rudan mar “an coimhearsnachd” agus “Dè bha Maxwell an dùil a bhiodh e a’ cleachdadh ola a’ chearbain airson?”
Chan eil e math gràmar ionnsachadh do dhaoine a chuireadh iad an cunnart comharraidhean a chall ann an deuchainnean. Air an làimh eile, tha e math luchd ionnsachaidh a bhith an teis-meadhan ghnothaichean. Ach uile gu léir, tha mi a’ moladh Mas Math mo Chuimhne gu làidir.
SGRÌOBH Tormod MacGill-Eain ceithir nobhailean, Cùmhnantan (1996), Keino (1998), Dacha mo Ghaoil (2005) agus Slaightearan (2007). Bha a’ chiad té ’na h-aoir air muinntir an teilidh Ghàidhlig, bha an dara té dorcha, pearsanta agus drabasta, cha robh na dhà mu dheireadh ach ’nan siùcar-candaidh, ’nan cròic de stuth aontrom amaideach. Ach tha brod na Gàidhlig Uibhistich aig MacGill-Eain agus tha e a-nis air ciall a dhèanamh dhen t-suidheachadh le bhith ag eadar-theangachadh na trì as deusanta gu Beurla. Tha Birlinn air am foillseachadh mar Contracts (£7.99), Dearest Dacha (£5.99) agus Tricksters (£5.99). Anns an dòigh sin tha iad air a dhol ’nan goireasan feumail do luchd ionnsachaidh – se sin, ma tha na nobhailean Gàidhlig aca cuideachd.


text:
- TIOTAL
- Eaglais Ros Mhaircnidh, an t-Eilean Dubh
- EXTERNAL ID
- QZP40_458_P028_AT
- ÀITE
- Rosemarkie
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Mhaircnidh
- DEIT
- 2009
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Andrew Taylor
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31228
- KEYWORDS
- Eaglais Parraiste Ros Mhaircnidh
Aonghas Peutan
An t-Eilean Dubh
A' Chananaich
Cathair Eaglais na Cananaich
Naomh Boniface
Stèidhich an Naomh Boniface an eaglais ann an Ros Mhaircnidh anns an t-seachdamh linn agus 's ann a-seo a bha cathair-eaglais Rois gus an deach Cathair-eaglais na Cananaich a stèidheachadh mu 1235. Thogadh an eaglais a th' ann an-dràsta ann an 1821.
Ann an oisean an iar-thuath na h-eaglaise tha leac Chruithneach le crois, na seasamh ri taobh na h-eaglaise. Tha an leac air a cuartachadh le iarann. Chaidh an leac Chruithneach chudromach seo a thoirt do thaigh-tasgaidh a' Ghroam ann an Ros Mhaircnidh ann an 1978 airson a dìon bhon aimsir


text:
- TIOTAL
- Campa agus teaghlach luchd-siubhail
- EXTERNAL ID
- GB1796_983_P22_2
- ÀITE
- neo-aithnichte
- LINN
- 1920an; 1930an; 1940an
- CRUTHADAIR
- Gordon Shennan
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11008
- KEYWORDS
- luchd-siubhail
dòighean beatha
teantaichean-bogha
Teaghlach air taobh a-muigh teanta-bogha. Bha spèis mhòr aig luchd-siubhail do chloinn.. Tha coltas an deagh bhìdhe air a' chloinn seo agus gu bheil iad air an coimhead riutha gu math. "Ma bha làrach ann le còig teaghlaichean fichead bha leth-cheud pàrant aig a h-uile leanabh!" "O chionn bhliadhnaichean bha thu dìreach a' dèanamh deiseil agus a' falbh...bha thu daonnan a' faighinn rud ris an canamaid na seann làraich. Ach chan eil sgeul orra a-nis, an dàrna cuid aig Dualchas na h-Alba no aig Fiadh-bheatha...àiteachan mar sin. Tha cleachdadh agad, thòid thu chun an àite seo, no dhan àite seo...ach tha iad air tòrr làraich charabhan a thogail a-nis...mar sin ma tha làrach charabhan anns an sgìre tha còrr agad a bhith air an làraich ...talamh a' Chomhairle. Chaneil talamh coitcheann ann a-nis!"
Bha an dealbhadair, Gordan Shennan, à Gall-Ghaidhealaibh agus 's e innleadair-dealain a bh'ann dheth. 'S ann fhad 's a bha e ann an Lunnain a ghabh e ùidh ann an sochairean sòisealta, agus rinn e obair gu saor-thoileach aig "Misean Cocnaidh" ann an ceann a deas a' bhaile mhòir. B' e a' ghairm shòisealta a bha seo a thug e chun na dreuchd ùir aige mar neach-sgrùdaidh airson Comann Rìoghail Albannach airson Dìon na Cloinne air a' Ghaidhealtachd bho 1924 gus an do leig e dheth a dhreuchd ann an 1965. Anns an obair seo, shiubhail Gòrdan Shennan air feadh na Gaidhealtachd 's nan eileanan, an toiseach air motair-rothair agus an uairsin le bhana. 'S e fear a' chruelty am farainm a bh'air Gòrdan ach cha robh seo fìor mun phearsa bhlàth, chòir aige. Bha e air aithneachadh mar fhear aig an robh ùidh ann a bhith a' dìon clann so-leònte, ach cha b' e sin a-mhàin ach 's e fear a bh'ann dheth a bha ro thoilichte comhairle dhèantanach a thoirt do phàrantan airson cobhair a thoirt dhaibh far an robhar a' meas gur e duilgheadasan sòisealta a bha aig bun na trioblaid.
Mar fhear a bha dèidheil air a bhith a' togail dhealbhan, thog e mòran dhe na turasan aige air a' chamara. Chlàr e h-uile seòrsa rud bho theaghlaichean gu stoirmean-sneachda agus tuiltean an siud 's an seo air a' Ghaidhealtachd. Tro obair bha Gòrdan Shennan na fhìor charaid do iomadh teaghlach luchd-siubhail agus chuireadh iad fàilte air chun nan làraichean aca. Bha e an còmhnaidh dèantanach agus bha e deònach am preasa-bidhe aige fhèin fhosgladh airson cobhair a thoirt seachad uair sam bith a bha an fheum ann.
Tro na h-ìomhaighean, chì duine gu soilleir, gun deach dealbhan dhe na daoine sin a thogail airson an dòigh beatha aca agus seallaidhean làitheil a chlàradh. Mura bitheadh iad, bhithear air a leithid seo a dhìochuimhneachadh. Mar a tha an iomradh-bàis aige ag ràdh, bha "sùil gheur agus co-fhaireachdainn mhòr airson dòigh beatha na Gàidhealtachd" aig Gordan Shennan. Tro na h-ìomhaighean thaitneach, dheàlrach aige, 's urrainn dhuinne coimhead tron a' ghlainne aige air àm a dh'fhalbh agus sealladh fhaighinn air dòigh beatha àraidh a dh'fhalbh o chionn fhada
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Beul-aithris
Tha beul-aithris a’ ciallachadh nan sgeulachdan, òrain, fiosrachaidh, creideamhan air an cur bho ghinealach gu ginealach gun a bhith gan sgrìobhadh.
Litreachas[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha daoine a’ cur sìos air beul-aithris an diugh, s' ann bhuaithe a thàinig corp mòr de sheann litreachas ainmeil agus cudthromach.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Bidh cuid de dh'eachdraidh a’ tighinn tro bheul-aithris, ach cha bhi a’ mhòrchuid de na fir-eachdraidh ga chreidsinn ma thàinig e thugainn san dòigh seo. Cuirear an t-ainm seanachas air seòrsa eachdraidh seo.


text:
Dàrna Poblachd na Spàinne
'S e Dàrna Poblachd na Spàinne an t-ainm a bha air An Spàinn eadar 1931 agus 1939, an dèidh gun do chuireadh crìoch gu Deachdaireachd Phrimo de Rivera agus nuair theich an Rìgh Alfonso XIII thall thairis.[1] Chuir Francisco Franco crìoch dhan Phoblachd ann an 1939, nuair bhuannaich e Cogadh Sìobhalta na Spàinne. B' e Madrid agus an uair si València a bh' ann phrìomh-bhaile na Poblachd. Rè 8 bliadhna fhuair an dùthaich 3 cinn-shuidhe:
- Niceto Alcalá Zamora
- Diego Martínez Barrio
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Bha suidheachadh sòisealta agus poileataigeach na Spàinne gu math cugallach an dèidh gun do chailleadh An Spàinn a cuid cholonaidhean thall thairis ann an Cogadh an aghaidh na Stàitean Aonaichte ann an 1901. Rachadh an dùthaich bho staing gu staing, Riaghaltas ùr gu Riaghaltas ùr fad na Bliadhnachan. Dh'fhàs an suidheachadh gu math doirbh agus chuireadh às dhan Dheachdaireachd agus dhan Mhonarcachd ann an 1931.[2] Thoisich an dùthaich às ùire le poblachd ùr ann an meadhan Staing an Eaconomaidh air feadh an t-saoghail ri na 30an.
Bhuanaich El Frente Popular (Caidreachais a' Phobaill) na taghaidhean nàiseanta ann an 1936.[3] 'S e measgachadh dhe nàiseantaich ionadail, Sòisealaich, Comunnaich agus Anarcaich a bh' ann ann Riaghaltas ùr, is thoisich iad ris an dùthaich atharrachadh gu tùr. Cha do chòrd sin leis an fheadhainn a bha air a bhith cumhachdail san dùthaich bho thùs, gu h-àraidh an Eaglais Chaitligeach, An t-Arm agus na h-Uachdarain. Ann an 1936 sheas an t-Arm an aghaidh an riaghaltais laghail.[4] Fhuair na reubaltaich taic bhon A’ Ghearmailt agus An Eadailt ach cha d’fhuair an Riaghaltas agus ach beagan dhe chuideachaidh bhon An Aonadh Sobhiat. Mhair Cogadh Sìobhalta na Spàinne fad trì bliadhna dhe fuil, caoineadh agus ainneart, gus an do ghabh Francisco Franco an dùthaich os làimhe. Chaochail an ceann-suidhe Manuel Azaña na fhògarrach san Fhraing agus chuireadh ceann-suidhe Chatalòinia, Lluís Companys i Jover gu bàs.[5]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Suárez, Eduardo (2006). «Tres días de abril que revolucionaron España». La Aventura de la Historia (90). ISSN 1579-427X.
- ↑ Taringa
- ↑ Archontology
- ↑ Taringa
- ↑ Archontology


text:
Tha na farpaisean “seinn san t-seann-nòs”, aig na Mòdan san fharsaingeachd, air atharrachadh gu mòr am beagan bhliadhnaichean.
Tha an duilgheadas a th’ ann le tiotal na farpais seo follaiseach fiù o Phrògram a’ Mhòid. Air td 152 tha an tiotal air eadar-theangachadh mar “Sing a song in the traditional manner”. Air td 155, ge-tà, tha na dearbh fhaclan air an eadar-theangachadh mar “Sing a traditional song”.
Tha an deifir eadar an dà chiall fìor chudromach, ’s tha buaidh mhòr aige air na chluinnear an-diugh anns na farpaisean seach mar a b’ àbhaist. Nas motha ’s nas motha a-nis, cluinnear òrain on 20mh linn, glè thric ann an 3/4 no 6/8, air an gabhail sna farpaisean “seann-nòs” dha na fileantaich. Tha e a’ sìor fhàs cumanta a bhith a’ seinn ann an dòigh gu math slaodach, agus cuideachd a bhith a’ lìonadh òrain le pongan-sgeadachaidh, ged nach eil ceangal fon ghrèin aig an fharpaiseach fhèin, no aig an òran, ri dualchas àite far an dèanar sin gu h-ealanta agus gu nàdarra.
’S gann gun robh fìor sheann òran ri chluinntinn idir sna farpaisean “seann-nòs” a chuala mise am-bliadhna. Gu h-inntinneach, nuair a sheinn aon fharpaiseach òg òran-luaidh a thàinig bhon teaghlach aig Dòmhnall Ruadh Mac an t-Saoir (Bàrd Phàislig), dha bheil i càirdeach, thugadh comhairle dhi an leithid a sheachnadh mura biodh òran eile leis. Ach car son? Sin na h-òrain a bha dualchasach dhi, agus chan urra dhuinn a ràdh nach eil iad san “t-seann-nòs” a rèir an dà eadar-theangachaidh a nochd anns a’ phrògram. Saoil dè chanadh am bàrd fhèin mun chùis?
Tha ’n seòrsa breithimh a bhithear a’ chleachdadh aig na farpaisean “seann-nòs” cuideachd air atharrachach. Chithear glè thric, mar eisimpleir, feadhainn nach cualas a’ seinn pong riamh, math ’s gum biodh a’ Ghàidhlig aca. Se an seòrs’ eile seinneadairean ainmeil nach eil idir ’nan sgoilearan air beul-aithris. Glè thric bhuineadh seat de bhreitheamhan dhan aon chèarn dhen Ghaidhealtachd. Am-bliadhna mar eisimpleir, b’ ann á Leòdhas a bha triùir dhen cheathrar bhreitheamhan aig farpais chrìochnachaidh an t-seann nòis. A bheil eòlas gu leòr aca air òrain agus nòsan seinn air feadh na Gaidhealtachd? B’ àbhaist gur iad sgoilearan le sàr-eòlas air òrain bho gach ceàrn agus gach linn a bhiodh ’nam breitheamhan air an fharpais seo.
Mura bi sinn faicilleach, cha chluinnear aon òran on 18mh linn no nas tràithe. Bidh na h-òrain as sine againn, a tha air leth cudromach ’nar n-eachdraidh mar Ghaidhil, a’ dol á bith gu tur ás na farpaisean “seann nòs”, oir chan aithnichear an luach.


text:
30 an Dùbhlachd
'S e 30 an Dùbhlachd an 364mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (365mh ann am bliadhna-leum). Tha latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1745 – Thug Prionnsa Teàrlach Stiùbhart ionnsaidh air Cathair Luail eadar 21 an Dùbhlachd agus 30 an Dùbhlachd, air an t-slighe air ais a dh' Alba gu ruige na Gàidhealtachd.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1819 - Theodor Fontane, sgrìobhadair às a' Ghearmailt.
- 1865 - Rudyard Kipling, ann am Mumbai. Sgìobhadair.
- 1922 - José Saramago, sgriobhadair às a' Phortagail.
- 1930 - Tu Youyou, ceimigear is neach-saidheans meadaigeach à Sìona.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1591 - Pàpa Innocentius IX, ann an Cathair na Bhatacain.
- 1944 - Romain Rolland, sgrìobhadair às an Fhraing


text:
GILI UPĖ, UABMas-fhìor air cairt gnothachais
GILI UPĖ, UAB
Ad creation, Bathar-loidhne, Clò-bhualadh seirbheisean, Clò-bhualadh seirbheisean, uidheam, stuthan, Colour clò-bhualadh +17
Imprint
I-V 9:00-18:00
- GILI UPĖ, UAB
Mapa
Gnìomh roinn-seòrsa
Ad creation, Bathar-loidhne, Clò-bhualadh seirbheisean, Clò-bhualadh seirbheisean, uidheam, stuthan, Colour clò-bhualadh, Dearbh-aithne chorporra, Dies, Fast a chlò-bhualadh, Foillseachadh, Gluasadan, Goireasan, Layout seirbheis, Obraichean clò-bhualaidh, Online stores, Outdoor sanasachd, Releases, Reusanta stampaichean, Sanasachd seirbheisean, Sanasachd, foillseachadh, Stampaichean, Stampaichean, Suaicheantas cruthachadh
Qr code
vCard
Làrach-lìn
Làrach ainm: Gili upė


text:
- TIOTAL
- Litir chun an Dotair MacIlleDhuibh airson Oighrig NicAoidh
- EXTERNAL ID
- Z_GB1741_R31_1_28
- ÀITE
- Bràigh Thunga
- SGÌRE
- Tunga is Fàrr
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Cinn t-Sàile MhicAoidh
- DEIT
- 20 An Cèitean 1847
- LINN
- 1840an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn Ghallaibh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6155
- KEYWORDS
- faothachadh nam bochd
airgead
taigh nam bochd
Tunga is Fàrr
tinneas
Litir a' leigeil fios chun an Dotair MacIlleDhuibh, Fear-sgrùdaidh nam Bochd, gu bheil Oighrig (Effemy) NicAoidh ann an staid bhochd. Chan urrainn dhi sìon a dhèanamh airson coimhead às a dèidh fhèin air neo airson taic a chumail rithe fhèin. Tha i a' faighinn dà thasdan sa mhìos mar-thà ach chan eil sin ga cumail fiù 's "an treas pàirt den ùine."
Chan urrainn dhi fiù 's aodach latha no aodach oidhche a cheannach 's mar sin tha feum aice air na rudan sin


text:
Punc Gàidhlig
Thàinig Punc Gàidhlig gu aire dhaoine ann an 2005 nuair a nochd dà chlàr làn Gàidhlig a-mach anns an aon mhìos, clàr aig Oi Polloi, 'Carson,' agus clàr aig Mill a h-Uile Rud, 'Ceàrr.' Tha an ceòl ùr seo a' faighinn cluich air BBC Radio nan Gàidheal cho math ri BBC Radio 2 agus bha prògram mu thuras Mill a h-Uile Rud agus Oi Polloi air a chraobh-sgaoileadh mar phàirt dhen sreath, Ealtainn, air BBC 2.
Tha punc Gàidhlig a' sìor fhàs nas treasa agus a-nis tha grunn math de chòmhlanan a' cluich a-mach, Atomgevitter, Là Luain agus Whiskey No More nam measg. Nochd Là Luain air a' chiad sreath dhen phrògram-chiùil, Rapal T.Bh., air BBC 2.


text:
- TIOTAL
- LMS 14767 'Clan Mackinnon' a' tighinn a-steach a Pheairt air an 5.10f às An Aghaidh Mhòr. An t-Iuchar 1926
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_118
- ÀITE
- Peairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT
- DEIT
- 29 An t-Iuchar 1926
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28163
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
LMS 14767 'Clan Mackinnon' a' tighinn a-steach a Pheairt air an 5.10 às An Aghsifh Mhòr san Iuchar 1936.
B' e ball den chlas 'Clan' de locomotaibhean luchd-siubhail 4-6-0 aig Rèile na Gàidhealtachd a bh' ann an 14767 (HR 55 roimhe). Chaidh a dealbhachadh le Crìsdean Cuimein agus chaidh a togail le Hawthorn Leslie & Co sa Chaisteal Nuadh ann an 1921. Lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis sa Ghearran 1950. B' i an aon bhall den chlas a mhair a-steach do làithean Rèile Bhreatainn..


text:
- TIOTAL
- An Cuiltheann, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- HCD_CARD_188
- ÀITE
- Port Rìgh
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Port Rìgh
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12975
- KEYWORDS
- caairt-puist tràth
Port Rìgh
Cuchullins
An Cuiltheann
bàta-smùide pleadhaig
Tha a' chairt-phuist seo inntinneach air sgàth a h-aois a thuilleadh air an dealbh. Ro 1894 bha a h-uile cairt-phuist air an toirt a-mach tro oifis a' phuist le stampa a bha air a chlò-bhualadh ro-làimh. Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn an ath-dhealbhachaidh far an robh aon taobh air a chleachdadh airson seòladh a-mhàin agus stampa tàthaidh agus an taobh eile airson na h-ìomhaigh agus cuideachd teachdaireachd sam bith. Glè thric b' e gràbhailean bho dheilbh loidhne a bh' anns na h-ìomhaighean air na cairtean-puist bu tràithe. Ann an 1902, b' e Breatainn a' chiad dùthaich a bha a' cleachdadh chairtean-puist le aon taobh air a roinn airson an seòladh agus an teachdaireachd agus an taobh eile air a chleachdadh airson ìomhaigh.
'S e Bàgh Phort Rìgh, le sreath bheanntan sònraichte A' Chuilthinn ann an cùl an deilbh, an sealladh a tha seo. Tha bàta-smùide pleadhaig a' feitheamh aig a' chidhe, agus tha dà bhàt'-iasgaich sa bhàgh
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Is i Laura, tè a thuigeas na meadhanan, oileanach na bliadhna aig Sabhal Mòr Ostaig UHI
Oileanach na Bliadhna aig Sabhal Mòr Ostaig UHI Laura NicIllInnein aig Fèis Cheilteach Innse Gall am-bliadhna far an do dh'obraich i mar neach-cuideachaidh do BBC Radio nan Gàidheal
Thuirt òraidiche Laura, Mòrag Stiùbhart: “Bha obair Laura sa bhliadhna mu dheireadh aice air leth, dìreach, is i a’ faotainn ìre A anns gach uile measadh. Agus Gàidhlig aice o dhùthchas, tha i fìor dhealasach airson a’ chànain agus toileach sin a chur an cèill sa chlas agus air àrainn an oilthigh. Bha i na modail anabarrach math do dh’oileanaich, agus le cho dealasach ’s a tha i airson a’ chànain is a’ chultair tha i na h-eisimpleir air leth do luchd-ionnsachaidh is fileantaich na Gàidhlig an dà chuid air àrainn an oilthigh agus nas fhaide às.”
Thuirt prionnsapal Shabhail Mhòir Ostaig UHI an t-Àrd-ollamh Boyd Robasdan: “’S i Laura a’ chiad oileanach a cheumnaich le urram sa chùrsa Gàidhlig is na Meadhanan agus rinn i sin aig sàr-ìre a’ cosnadh ceum sa Chiad Rang. A bharrachd air a h-euchdan barraichte sgoileireach, tha Laura air cur gu mòr ri beatha nan oileanach agus tha i air a bhith na tosgaire ainmeil dhan t-Sabhal Mhòr air greisean gnìomhachais, ann an ceanglaichean le buidhnean bho thaobh a-muigh na Colaiste agus rè na h-ùine a bha i aig oilthigh ann an Èirinn.”
Thuirt Laura fhèin: “Tha mi uabhasach fhèin toilichte a bhith air m’ ainmeachadh mar Oileanach na Bliadhna aig Sabhal Mòr Ostaig UHI is bha e ciatach sin a chosnadh is gun mi idir am fiughair ris. Na ceithir bliadhna seo chaidh a chuir mi seachad san Eilean Sgitheanach, chòrd iad rium gu mòr, is bha mi gu math fortanach na h-òraidichean as fheàrr a bhith agam airson na Gàidhlig agus nam Meadhanan an dà chuid. Tha seo mìorbhaileach mar chrìoch air a’ bhliadhna mu dheireadh agam aig an t-Sabhal Mhòr.”
Coisnidh Laura £150 mar oileanach na bliadhna Shabhail Mhòir Ostaig UHI. Gheibh i an duais aice nuair a cheumnaicheas i air 5 Dàmhair, agus thèid i air aghaidh cuideachd mar thagraiche airson duais oileanach na bliadhna Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean san fharsaingeachd.
Neach-conaltraidh nam meadhanan
Susan Szymborski
Oifigear conaltraidh
Fòn: 01463 279222
Post-dealain: susan.szymborski@uhi.ac.uk


text:
Seumas Dùbhghlas-Hamalton
'S e neach-poileataigs Albannach agus ball Taigh nam Morairean a tha ann an Seumas Dùbhghlas-Hamalton.
Rugadh e san 31 an t-Iuchar 1942, ann an Srath Aibhne. Mar BhP riochdaich e Dùn Èideann an Iar eadar 1979 agus 1997. Mar BhPA riochdaich e Lodainn eadar 1999 is 2007[1] Tha e na bhall de Na Tòraidhean.
Ann an 1994 thug e na Iarla Shalcraig, ach cha b'urrainn dha bhòtadh san Taigh nan Cumantan agus chuir e cùl ris an iarlachd. Chruthaicheadh e Am Morair Salcraig à Dùbhghlas ann an 1997.[2]


text:
- TIOTAL
- Togalaichean croite faisg air Stafainn
- EXTERNAL ID
- QZP99_97107_02_05
- ÀITE
- Stafainn
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cille Mhoire
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38820
- KEYWORDS
- togalaichean
croitean
taighean
eileanan
'S e Stafainn am prìomh bhaile air taobh an ear rubhaThrondairnis san Eilean Sgitheanach. Tha am baile croitearachd a' coimhead thar Bàgh Stafainn is Eilean Stafainn is tha e faisg air a' chreig ainmeil, Creig an Fhèilidh.
Tha an dealbh seo on chruinneachadh aig an Dotair I. F. Ghrannd, a' sealltainn beatha air a' Ghaidhealtachd anmoch san 19mh is tràth san 20mh linn. Tha i a' sealltainn thogalaichean croite, mar taigh-croite is bàthach
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
- Buaid cagaid ar cath mBrefni
rath a tagaid is tuairthe
fraechdha an glor man fad ferthe
slogh Brefne tad far tuaithne.
- 2580] Slog o mBriuin fir na foghl
fa sdiuir fhir is mor meanma
slighe go uaim ni himda
bidbha sluaigh thighe Teamhra.
p.168
- Tomas mac Briain badbh Codhail
2585] do bhac a ngliadh arm dhilidh
badh na righ do na dheghaidh
gebaidh tir le cro a chinidh.
- Mag Shamradhain geal ngruadhi
dar bean armgabhail fhaindi
2590] nir fhas fear uann gan fheli
acht redhi sduagh geal Gailli.
- Taiseach ar nach tren bidbha
gach craiseach ger fa ghelga
Boind Breagh ag bili Chnodhbha
2595] comla gheal tighi Temra.
- Fear le nairgthear magh Midhi
gailltreabh ni ghabh na ghoiri
ni fhoil fath a mbrath mbaili
ma raibhi sgath rath roimhi.
- 2600] Lamh as a treas nach toghta
nocho slan cneas o cathgha
mairg dibh Tail nar tech dheabhtha
seachna ar cleth Fail da faghtha.
- Dil choig ceathrar sa churaidh
2605] roid a eachradh ni fhalaigh
gach mer geal do gribh Eanaigh
geabhaidh dibh fhear na aghaid.
- Tug im Boind cach fa cheli
ar tath o Roigh do roindi
2610] telcthear tuath craibhi Chlairi
sgaile daini im bruach mBoindi.
- Mag Shamradhan sair subhaigh
do sgail armraghadh dhfhoghaibh
cin ar a fhaidh ag feadhain{ MS folio 17r a}
2615] fa dheabaidh dfhir Clair Codhail.
p.170


text:
- TIOTAL
- An Coileach-fraoich, no an Capall-coille
- EXTERNAL ID
- QZP40_1475_P310
- DEIT
- 1804
- LINN
- 1800an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31457
- KEYWORDS
- capall-coille
eòin
eun-fraoich
coilltean
giùthsachan
'S e 'Coileach-fraoich' ainm eile do chapall-coille. 'S e an capall-coille an t-eun-fraoich as motha anns an t-saoghal. Tha na h-eòin fireann a' fàs gu mu 4 cileagraman, is na h-eòin boireann gu mu 2 chileagram. Tha an capall-coille fireann dubh, no dubh-ghlas, is tha an capall-coille boireann donn, le broilleach ruadh.
Chaidh an capall-coille à bith ann an Alba anns an t-17mh linn, ach chaidh an toirt air ais as An t-Suain anns na 1830an. Bha eadar 1,000 is 2,000 paidhir ri àl ann an 1862, is anns na 1970an chaidh tuairmse a dhèanamh gu robh mu 20,000 eun ann. Chan eil ach mu 1,000 eun air fhàgail ann an Alba an-diugh air sgàth atharrachadh anns an aimsir, dòighean làmhachas fearainn is barrachd chreachadairean as an deidh.
'S ann anns a' ghiùthsaich a tha an capall-coille a' fuireach gu nàdarra. Cha tèid am faicinn ro thric oir tha iad sochaireach, ach ma thèid dragh a chur orra faodaidh iad a bhith gu math borb.
Gheibhear an gràbhaladh seo, bho dhealbh air a pheantadh le Seòras Garrard ann an 'A Sporting Tour of the Northern Parts of England and great part of the Highlands of Scotland', le Còirneal T Thornton.


text:
Médanos de Coro
'S e pàirc nàiseanta a tha ann am Pàirc nàiseanta Médanos de Coro (Beurla: Médanos de Coro National Park).
Tha i suidhichte anns an sgìre Falcón faisg air Coro, anns a' Bheiniseala. 'S e seo am farsaingeachd aice: 91.280 hm²
Tha an cuid as motha den phàirc na fàsach. Tha na dùnan–gainmhich ris an canar Médanos, cho àrd ri 40 meatair. Tha iad ag atharrachadh fad na h-uine air sgaths na gaoithe.
Atacama • La Guajira • Médanos de Coro • Monte Desert • Fàsach Phatagòinia • Sechura • Tatacoa


text:
Àirigh
B’e àirigh bothan air air a’ mhòintich sam biodh daoine a’ fuireach airson greise as t-samhradh. San dòigh seo, gabhaidh achaidhean àrd fois san geamhradh, nuair a tha iad fuar, agus gabhaidh na machraichean fois san t-samhradh.
Ann am bàrdachd Gàidhlig, tha àirighean tric a' samhlachadh saorsa, àbhachdas agus gaol leis mar a bhiodh tuilleadh saorsa aig an òigridh na bhiodh aca aig an taigh. Tha òrain leithid 'Maighdeannan na h-Àirigh' agus 'Am Bothan Àirigh air Bràigh Raithneach' a' cleachdadh na h-ìomhaigh.
’S ann a bhios sinn gan àrach
air àirigh am Bràigh Raithneach
Ann am bothan an t-sùgraidh
’s gur e bu dhùnadh dha barrach'.
(Am Bothan Àirigh air Bràigh Raithneach)
Seo pìos a sgrìobh an t-Urramach Iain MacRuairidh (a bhàsaich ann an 1907 san Eilean Sgitheanach) a thaobh mar a bha na h-àiridhean ann am meadhan an 19mh Linn:
- “Anns an àm ud bha suidheachadh na Gàidhealtachd air iomadh dòigh glé dhealaichte o mar a tha e aig an àm seo. Bha pìos mór de mhonadh aig a h-uile baile tuatha. Theirteadh ‘An Cul-cinn’ ris a’ mhonadh seo. Ann am mìos meadhan an t-samhraidh bha crodh a’ bhaile a’ dol a dh’ ionnsaidh a’ chul-cinn. Bha àiridhean air an togail as ùr gach bliadhna. Bhiodh gach té dhe gach àiridh dhiubh seo eadar a h-uile dithis no triùir dhen tuath, agus bhiodh mar seo dithis no triùir de nigheanan a’ cadal annta gach oidhche fad na h-ùine a bhiodh crodh a’ bhaile air a’ chul-cinn. Bha mu shia troidhean air leud, agus mu dheich troidhean air fad anns gach àiridh. Bha na ballachan aca air an togail dhe na pluic a bha air an gearradh as an riasg a bha faisg air làimh. Bha dà stuaidh agus dà dhoras orra. Bha na dorsan mu choinneamh a chéile, air dhòigh ’s gun dùinteadh an doras air am biodh a’ ghaoth. Cha robh còmhlachan riutha idir. Bha iad air an dùnadh le pluic.”


text:
Iain Mac a' Bhrataich
B' e an Dotair Iain Mac a' Bhrataich (Beurla: John Bannerman; Baile Mo Thatha, 13 an Lùnasdal 1932 — Baile Mo Thatha, 8 an Dàmhair 2008) eachdraiche cliùiteach na Gaidhealtachd. Bha an rannsachadh aige air Dál Riata, an Seanchas Ì Chaluim Chille, agus an Senchus fer n-Alban (Seanchas Fhear na h-Alba) gu h-àraidh buadhach.
Rughadh e ann am Baile Mo Thatha 13 an Lùnasdal 1932, taobh Loch Laomainn ann an teaghlach Gàidhlig, agus sgrùdaich e na cànanan Ceilteach aig Oilthigh Ghlaschu agus Oilthigh Chambridge. As dèidh dha ceumnachadh, ghabh e dreuchd an toiseach anns an Roinn Ceilteach aig Oilthigh Obar Dheathain, agus an sin ann an Oilthigh Dhùn Èideann. Leig e dheth a dhreuchd aig an oilthigh ann an 1997 a bhith na thuathanach làn-thìde ann am Baile mo Thatha. Chaochail e ann an 8 an Dàmhair 2008.
Clàr-leabhraichean[deasaich | deasaich an tùs]
- Bannerman, John. 1983. ‘Literacy in the Highlands’ The Renaissance and Reformation in Scotland deas. le Ian B. Cowan & Duncan Shaw. (Edinburgh: Scottish Academic Press), 214-235.


text:
- TIOTAL
- Buidheann Nursaichean aig Eden Court, 1950an
- EXTERNAL ID
- PC_NURSES2_035
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Nurses League of Inverness Hospitals
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29364
- KEYWORDS
- ospadalan
cùram-slàinte
Buidheann nursaichean aig Sgoil Thrèanaidh Nursaichean Eden Court sna 1950an.
Nan seasamh clì gu deas: R G Ros, D F Ghrannd, A P Robadsdan, J Ros, J Stiùbhart, E Cooke
Nan suidhe, clì gu deas: A R NicCoinnich, H Budge, H NicCoinnich, W I Fhriseal, J H Corbett, M Innes


text:
Lorain, Ohio
‘S e baile mòr faisg air Cleveland air an àirde an ear na Stàitean Aonaichte a th’ ann an Lorain.[1] Tha e suidhichte aig 186m os cionn ìre na mara ri taobh Loch Erie, 521km air falbh bho Washington, prìomh-bhaile na dùthcha agus 179km bho Cholumbus, prìomh-bhaile na stàite.[2] Tha am baile ann an ceann a tuatha Ohio. Tha 70,090 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile. Rugadh 3.1% thall thairis agus ‘s e daoine le freumhan ann an Aimearaga Laideannach a tha 23.3% is daoine le freumhan ann an Afraga a th’ann 17.4%.[3]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Toni Morrison (1931 – ): Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1993.


text:
- TIOTAL
- Loch Coir' Uisge, an t-Eilean Sgithanach
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_734
- ÀITE
- Loch Coir' Uisge
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11455
- KEYWORDS
- lochan
beanntan
Tha Loch Coir' Uisge uabhasach domhainn agus tha an grunnd 38 meatairean fo ìre na mara. Naoi mìle mun cuairt air tha beanntan a' Chuiltheann Dhuibh. Sgrìobh Walter Scott mu dheidhinn na loch agus tha an loch anns na deilbh aig Turner
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- 'A Good Story' Uilebheist Loch Nis aig a' mhanachainn, Cille Chuimein
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2852
- ÀITE
- Cille Chuimein
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Both Fhleisginn 's Obar Thairbh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34763
- KEYWORDS
- cairt-puist
cartùn
Cille Chuimein
manachainn
manaich
abaid
cairt-puist
Abbey Publishing
Uilebheist Loch Nis
beairt clò-bhualaidh
Loch Nis
seanchasan
Tha a'chairt-puist seo leis an tiotal 'A Good Story', a' sealltainn dealbh air a pheantadh de bhuidheann mhanaich an sàs ann an còmhradh spòrsail le Uilebheist Loch Nis, a' coimhead thar manachainn Cille Chuimein, aig ceann a deas Loch Nis. A reir coltais tha Uilebheist Loch Nis ann am meadhan a bhith ag innse seanchas, le na manaich ag èisteachd ann an deagh shunnd.
Dh'fhaodadh fiamh àibheiseach nam manach a bhith mar shamhla air an cion chreidsinn gun robh Uilebheist Loch Nis idir ann.
B' àbhaist dha abaid Chille Chuimein a bhith a' ruith companaidh foillseachaidh beag bhon bheairt clò-bhualaidh anns an fho-làr, agus dh'fhaodadh gun deach a' chairt-puist seo fhoillseachadh le na manaich fhèin.


text:
Aig Feis Dhun Eideann
Tha e math ann an doigh, ach nach eil e gu math trang? Bha mi anns a' Ghrassmarket air Di-Sathairne, agus bha e cho claustrophobic. Uill, co-dhiu, chaidh mi gu Clockwork Orange agus Don Quixote, agus clarachadh-phrogram Gaidhlig (Comadaidh Oir). Bha CO & DQ cho fringey sa ghabhas, ach chord iad rium. Comadaidh Oir? Sin sgeul eile. Bha sketch no dha eibhinn, ach fairichidh mi gun robh an comadaidh caran sean-fhasanta, gu h-araid nuair a chi thu comadaidh aig Feis Dhun Eideann fhein.
* Feis mar sin - fèis, cha robh mi a' bruidhinn air sex idir. ;-)


text: Abair thusa gun do chord e rium gu mor, mor nuair a mhothaich mi soidhne da-chananach eile sa bhaile an-de. Sin thu fhein Highland Highlife, deagh shoidhne gu dearbh agus a bharrachd air sin dathan breagha na chois. Dhomhsa tha e a’ toirt meas don Ghàidhlig agus tha e sealltainn taobh eile den Ghaidhealtachd don luchd-turais. A-nis bidh iadsan eolach gu bheil cultar nas doimhne air a’ Ghaidhealtachd agus gu bheil iadsan ann an aite a tha caran diofraichte air sgath sin. Chuir mise an dealbh seo ris a’ bhuidheann Soidhnichean Gàidhlig ann an Alba a tha ri fhaicinn ann a sheo air flickr.


text:
Minquiers
'S e buidheann de dh’eileanan is chreagan anns na h-Eileanan a' Chaolais a th’ anns na Minquiers (Fraingis:Les Minquiers; ann an Jèrriais: Les Mîntchièrs; far-ainm Beurla "the Minkies" ) Tha iad suidhichte anns a’ Chaolas Shasannach mu 9 mìle air falbh san àird a deas Jersey. Tha iad nam pàirt den Bailiwick of Jersey.
Chan eil duine a’ fuireach an-seo ach uaireanan tha iasgairean, seòladairean agus luchd-turais a’ tighinn chun an eilein as t-samhradh.
Anns a’ bhliadhna 1950 chaidh an Rìoghachd Aonaichte agus an Fhraing gu Cùirt Eadar-nàiseanta a' Cheartais airson faighinn a-mach cò aig a bheil na h-eileanan Minquiers agus Écréhous. San 17mh, an t-Samhain 1953 thuirt an Cùirt Eadar-nàiseanta a' Cheartais gu bheil nah-eileanan nam pàirt den Jersey agus mar sin ceangailte leis an Rìoghachd Aonaichte. [1].
Sgrìobh Victor Hugo gu math mionaideach mu Les Minquiers anns an nobhail aige: Ninety-Three.
'S e seo na h-eileanan is creagan as cudthromaiche:
- Maîtresse Île / Maîtr' Île
- Les Maisons
- Le Niêsant
- Les Faucheurs
- La Haute Grune.


text:
- TIOTAL
- Agallamh le Silis NicCoinnich mu champa co-chruinneachaidh Bhelsen
- EXTERNAL ID
- WD_BF01_TRACK11_MACKENZIE_GAELIC
- DEIT
- 2005
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Julia Mackenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 3147
- KEYWORDS
- An Dara Cogadh
An Dàrna Cogadh
cogaidhean
campa cruinneachaidh
claistinneach
Dè a' chuimhne as miosa a th'agaibh mu bhliadhnaichean a' chogaidh?
Tha mi 'smaoineachadh gur e bhith dol ann am Belsen, anns a' choncentration camp ann am Belsen - 's e rud uabhasach a bha sin. Chaidh mi a-staigh ann an làraidh an RASC, Royal Army Service Corps, agus cha b'urrainn dhuinn idir tighinn às an làraidh, cha leigeadh iad leinn tighinn às an làraidh bhon le na de thinneas ann - 'typhoid'. Ach bha na daoine, pàirt de na daoine, an fheadhainn a bha bu dheòth dhiubh, air am fàgail, bha iad nan suidhe air taobh a-staigh, 's e chanainn-sa 'bothain' ris, 'huts' chanadh tu, agus bha na daoine a bha sin, bha iad- cha robh biod feòil air na cnàmhan ac idir, ach dìreach cnàmhan. Bha na cnàmhan fhèin air cnàmhan, agus bha bòrd suas, chanadh tu sanas, bòrd-sanas suas, agus ag ìnnseadh cò mhòr dhiubh a chaochail neo a bhàsaich, mar a chanas sinn, an là sin. 'S tha mi cinnteach, feadhainn dhe na chunna mise, an fheadhainn nan suidhe, bhiodh iad marbh mas tigeadh an oidhche.
Chaidh an t-agallamh seo a chlàradh mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005 ann am Sgoil a' Mheadhain, Inbhir Nis.


text:
Clan MacGillivray Septs
There are no septs of Clan MacGillivray, however, the following is a list of spelling variations of the name:
MacGillavery, MacGillavry, MacGillivary, MacGillivoor, MacGillivrey, MacGillivry, MacGillvary, MacGillveary, MacGillviray, MacGillvray, MacGillvrey, MacGilvary, MacGilveray, MacGilvery, MacGilvra, MacGilvray, MacGilvreay, MacGilvry, MacIlbra, MacIllevorie, MacIlvora, MacIlvoray, McGilvra, MacIlvrae, MacIlvray, McGilvray, McGilvrey, McGilvery, and McGilberry
The name MacGillivray is a sept of Clan MacLean.
MacGillivray is also seen as a sept of Clan MacLaine of Lochbuie.


text:
An Dara Sealladh
'S e an comas a bhith a' faicinn thachartasan san àm ri teachd a th' anns an dara shealladh neo an dà shealladh. Ged tha e coltach gu bheil an comas seo aig mòran dhaoine air feadh an t-saoghail, gu h-àraidh ann an Tibet agus cultaran shamanach eile, tha an dara shealladh na rud cudromach ann an cultar nan Gaidheal. Tha uamhas de sgeulachdan air a' Ghàidhealtachd mu dheidhinn tachartasan air a chaidh iomradh a thoirt fada mus do thachair iad.
Cultar Spioradail[deasaich | deasaich an tùs]
Bhiodh an dara shealladh ag obair ann an iomadach dòighean, uaireannan bhiodh am fàidh, an duine no an tè aig an robh an dara shealladh, a' faicinn samhla, mar chiste-laighe, no solais dìomhair fad air falbh air a' mhòinteach, nach gabhadh lorg. (Tha deagh eisimpleir de seo ri faotainn anns an òran Runrig, Cnoc na Fèille) Aig amannan eile, bhiodh na fàidhean fhèin a' toirt iomradh air na tachartasan fhèin, mar a rinn Coinneach Odhar nuair a rinn e iomradh air Seòlaid a' Ghlinne Mhòir, corr is da cheud bliadhna mus deach a thogail. Thuirt e gum biodh luing a' seòladh seachad air Tom na h-Iubhraich aon latha.
Cumhachd Mhòr[deasaich | deasaich an tùs]
Bha cumhachd mhòr aig daoine leis an dara shealladh, agus airson a' mhòr-chuid, bhiodh iad a' toirt sgeul air droch thachartasan, mar bhàs dhuine. Thathar a' ràdh gum b' urrainn dha fàidh innse nuair a chaochladh cuideigin 'sa bhaile. Tha mòran dhaoine fhathast a' creidsinn anns an dara shealladh mar Fergie Dòmhnallach, an cluicheadair bocsa Mùideartach ainmeil.
Adhar-gheasachd • Aisling • Aoibhle • Breò-dhruidheachd • Cacdhraoidheachd • Cairt-dhraoidheachd • Cairtean Tarot • Ceadhraoidheachd • Clach-fhàisneachd • Claigeann-eòlas • Coileach-dhraoidheachd • An dà shealladh • Deamhan-eòlas • Deàrnadaireachd • Draoidh • Eun-dhraoidheachd • Fiosaiche • Feng shui • I Ching • Idearmanachd • Leabhar-dhraoidheachd • Litir-dhraoidheachd • Manadh • nggàm • Ogham • Ouija • Slinneanachd • Speuradaireachd • Taghaire • Taghairm dubh • Taracantachd • Uibhir-fhàisneachd • Uisge-fhàisneachd


text:
- TIOTAL
- Loch Cainneart agus Beinn Mhòr na Còigich bho Àird Mhèar, Ulapul
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0660
- ÀITE
- Àird Mhèar
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32580
- KEYWORDS
- Bàgh Àird Mhèar
A' Chòigeach
Ulapul
Tha Àird Mhèar na baile croitearachd beag air cladach Loch Cainneart mu 3 mìle à Ulapul.
Air taobh deas a' Bhàigh tha Eilean Mhàrtainn, a bha le Comann Rìoghail Dìon nan Eun (RSPB) suas gu 1999 agus mar sin chan fhaigheadh am mòr-shluagh thuige.
Air 3 An Cèitean 1999 thugadh e mar thiodhlac dhan choimhearsnachd agus tha iadsan air urras carthannais a chur air bhonn airson gleidheadh agus leasachadh an eilein a stiùireadh.
'S e A' Chòigeach an rubha gu tuath air Ulapul, ann an Ros an Iar ann an Iar Thuath Gàidhealtachd na h-Alba. Tha i a' ruigheachd Asainte nas fhaide gu tuath.
Mar a nàbaidh nas fhaide gu tuath 's e sgìre a th' innte le bòidhchead iongantach ach rag, is beanntan ag èirigh gu cas gu àirdean tuainealach bho lochan sèimh


text:
Alacant
'S e baile mòr agus port cudromach air oirthir an ear na Spàinne a th’ ann an Alacant (Catalanais, IPA: ala'kant), neo Alicante[1] (Spàinntis: IPA: ali'kante). Chaidh a stèidheachadh mu 324 ro Chrìosd. Tha Alacant suidhichte air a’ Mhuir Meadheanach, aig dìreach 1m os cionn ìre na mara,[2] eadar na h-aibhnichean Seco agus Rambuchar.[3] Tha Alacant 362km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na Spàinne, agus 394km bho Bharcelona.[4] Tha 334,418 daoine a’ fuireach ann an Alacant,[5] an darna baile as motha anns a' Cho-chomann València agus an 13mh baile anns an Spàinn.[6] A bharrachd air sin, 's e prìomh-bhaile na Roinne Alacant a th’ ann an Alacant cuideachd.
Susbaint
Freumhan an ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Tha cuid a luchd-rannsachaidh dhen bheachd gur ann à Ἂkpa Aeukῆ, (Akra Leukḗ) no Aeukῆ Ἂkpa, (Leukḗ Akra) (Gàidhlig: Rubh Geal) ann an Greugais a tha an t-ainm air sàilleabh gu robh am baile fo bhuaidh nan Cartagach o chionn fhada.[7] Dh'atharrach na Ròmanaich an t-ainm gu Lucentum agus as an dèidh chaidh atharrachadh gu ألَلَقَنْت (Al- Laqant) ann an Arabais.[8] 'S ann dìreach as an fhoirm seo a thàinig an t-ainm a thathar a' cleachdadh an latha an-diugh ann an Catalanais.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chuireadh ainm a’ bhaile air an roinn nuair a chaidh a stèidheachadh ann an 1833.[9]
Cruinn-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
A rèir figearan an Riaghlatais, 's e an Lùnastal a' mhìos as teotha agus 's e am Faoilleach a' mhìos as fhuaire ann an Alacant.[10] Cha tuit ach 311mm de dh'uisge air a' bhaile fad na bliadhna - 862mm nas lugha na Steòrnabhagh(1173)[11] - leis gur e àite uabhasach tioram a th' ann.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Caloforte, An Eadailt
- Wenzhou, Sìona
- Nice,[12] An Fhraing
- León, Niocaragua
- Herzliya, Iosrael
- Orane, Aildiria
- Toyooka, An t-Seapan
- Riga, An Laitbhe
- Matanzas, Cùba
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Mongabay
- ↑ Viajar en Familia
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Cunntas-sluaigh na Spàinne
- ↑ Bailtean na Cruinne
- ↑ Akra Leuké, Gran Enciclopedia Temática de la Comunidad Valenciana, Historia, Editorial Prensa Valenciana, 200
- ↑ Historia de la ciudad de Alicante, Azuar Ruiz R., Ajuntament d'Alacant, 1990
- ↑ Ethnoterritorial Concurrence and Imperfect Federalism in Spain
- ↑ Aemet
- ↑ Oifis na Sìde
- ↑ Annuaire de France


text:
Denver
'S e Denver am prìomh-bhaile agus am baile as motha a tha ann an Colorado. (IPA: /ˈdɛnvɚ/). Tha e suidhichte ann am meadhan na stàite air cois na Beanntainn Creagach a Deas. Anns a’ bhliadhna 2012 bha 634,265 duine a’ fuireach an seo. Tha e suidhichte aig 1,564-1,731m os cionn ìre na mara,[1]
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1858.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Hattie McDaniel: (1895-1952), actair.
- Judy Collins: (1939), seinneadair, sgrìobhadair ciùil.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Nairobi, A' Cheinia
- Brest, An Fhraing
- Takayama, An t-Seapan
- Karmiel, Iosrael
- Cuernavaca, Meagsago
- Potenza, An Eadailt
- Chennai, Na h-Innseachan
- Kunming, An t-Sìn
- Axum, An Aetiòp
- Ulan Bator, Mongòilia


text:
- TIOTAL
- Saor-thagraichean aig an obair
- EXTERNAL ID
- QZP27_59_60_8
- ÀITE
- Ceann Loch Chille Chiarain
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Ceann Loch Chille Chiarain
- LINN
- 1890an; 1900an
- CRUTHADAIR
- Charles & Dennis MacGrory
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann Earra-ghàidheil is Bhòid agus Seirbheis Fiosrachaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30626
- KEYWORDS
- arm
saighdearan
mailisidh
B' e saor-thagraichean a bh'anns na dealbhadairean Teàrlach is Dennis MacRuairidh is glè thric thogadh iad dealbhan aig na campaichean bliadhnail. B' e seàirdeant dath a bh'ann an Teàrlach is Seàirdeant Màidsear Bataraidh a bh'ann an Dennis.
Bha dà chompanaidh de shaor-thagraichean ann an sgìre Cheann Loch Chille Chiarain aig an àm seo: Raidhfilean Gàidhealach Earra-ghàidheil, buidheann arm-coise, is a' 1mh Ghearastan Làmhachais Earra-ghàidheil is Bhòid (Saor-thagraichean), buidheann làmhachais gus an oirthir a dhìon.
Chaidh an t-Arm Dùthchail (Territorials) a chruthachadh ann an 1908 is chaidh an t-ainm ùr an t-8mh Buidheann-chatha Airm Dhùthchail de Ghàidheil Earra-ghàidheil is Chataibh a thoirt air a' bhuidhinn arm-coise. Chaidh an t-ainm Bataraidh Bheanntan Earra-ghàidheil a thoirt air a' bhuidhinn làmhachais
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Argyll and Bute Library & Information Service


text:
- TIOTAL
- Sealladh le sneachda on Chaol gu Caol Acainn
- EXTERNAL ID
- HCD00537
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1920an; 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12242
- KEYWORDS
- dealbh-tìre
muir
beanntan
eilean
sneachda
taigh-solais
zoomable
deilbh leudachail
Nuair a thog e an dealbh seo, bha Donnchadh Mac a' Phearsain, an dealbhadair, na seasamh air Ploc a' Chaoil, a' coimhead dhan iar thar an Eilein Bhàin gu beanntan An Eilein Sgitheanaich, a bh' air an còmhdach le sneachd.. Chaidh an taigh-solais a chithear air an eilean a thogail ann an 1857, le na taighean ri thaobh. Cheannaich Gavin Maxwell, ùghdar 'Ring of Bright Water', an t-eilean anns na 1960an. Tha e fo stiùir Urras an Eilein Bhàin an-diugh, is gheibhear thuige ann am bàta o mheadhan Chaol Acainn, ged a tha pàirt de Dhrochaid an Eilein Sgitheanaich air an eilean a-nis
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Donald Knuth
'S e neach eòlaiche-choimpiutaireachd agus an t-Ollamh Emiratus aig an Oilthigh Stanford a th' ann am Donald Ervin Knuth às Na Stàitean Aonaichte (rugadh 10 am Faoilleach 1938). 'S e ùghdar an leabhar mòr The Art of Computer Programming a th' ann agus 's e “athair mìneachadh nan algairmean” am far-ainm a th' air. Leasaich e am mìneachadh air camadh àireamh nan algairmean agus chruthaich dòighean matamataig foirmeil a th' orra. Rinn e asymptotic notation nas cumanta.
Chruthaich e siostam clò-shuidheachadh TeX, cànain sònrachaidh air cruth-clò METAFONT, agus buidheann aodann-clò Computer Modern. Chruthaich e siostaman prògramaidh WEB/CWEB agus dhealbhaich e seata fiosrachaidh MIX/MMIX.


text:
Gleann Fhionnainn
'S e gleann ann an Loch Abar a tha ann an Gleann Fhionghain no Gleann Fhionnainn (Beurla: Glenfinnan).[1] Tha e ainmeil a chionn 's gur h-ann an seo a thog am Prionnsa Teàrlach Stiùbhart a bhratach an àrd ann an 1745, agus ar-a-mach deireannach nan Seumasach air tòiseachadh agus an drochaid-rèile Ghlinn Fhionnainn a' toirt an rathad iarrainn a-null a Mhalaig. Tha seirbheis smùide a' ruith eadar an Gearasdan agus Malaig gach samhradh.[2]
Tha an t-ainm cuideachd a' ciallachadh baile beag aig ceann Loch Seile.
Chaidh tùr dreachmhor a thogail an 1815, mar chuimhneachan air fir nam fineachan Gàidhlig a thuit san ar-a-mach.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Bha Alasdair mac Mhaighstir Alasdair na mhinistear aig Eilean Fhionnainn.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- BBC Naidheachdan 2016-04-26: Fiaradh Carragh-chuimhne Ghleann Fhionnainn
- BBC Naidheachdan 2016-07-19: Carragh-chuimhne Ghleann Fhionnainn air sgeadachadh (aithris-bhideo 1:47)
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “Glenfinnan/Gleann Fhionnainn”. Ainmean-Àite na h-Alba. Air a thogail 28mh dhen Dùbhlachd 2016.
- ↑ “Seirbheis smùide air seusan ùr a thòiseachadh”. BBC. Air a thogail 28mh dhen Dùbhlachd 2016.


text:
- TIOTAL
- Cuairt Dheireannach Cupa MhicThàmhais 1983
- EXTERNAL ID
- SHINTY_D1101_2_49_89_05
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 30 An Giblean 1983
- LINN
- 1980an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 39417
- KEYWORDS
- spòrs
sgiobaidhean spòrs
sgiobaidhean iomain
cluicheadairean iomain
camanachd
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn, bho chlì gu deas, Jinny Gow, (Cinn a' Ghiùthsaich), Daibhidh Risnidh agus Andaidh Ceanadach (an dithis Baile Ùr an t-Slèibh) a' cluiche ann an Cuairt Dheireannach Cupa MhicThàmhais. Buannaich Baile Ùr an t-Slèibh 3-2.
'S e farpais cur-a-mach a th' ann an Cupa MhicThàmhais anns am bi sgiobaidhean bho sgìre Ceann a Tuath na h-Alba a' cluich. Tha a' chuairt dheireannach an còmhnaidh air a cluich aig Pàirce nam Bochd, Inbhir Nis.
Chaidh Camanachd Bhaile Ùr an t-Slèibh a' stèidheachadh ann ann 1895 agus 's e aon de na clubaichean as soirbheachail ann an eachdraidh an spòrs. Aig an àm a chaidh seo a' sgrìobhadh (2010) tha iad air prìomh cho-fharpais an spòrs, Cupa na Camanachd, a bhuannachadh 28 uair.


text:
- TIOTAL
- An Dotair Alasdair Mac Bheathain agus sgoilearan
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_195
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1890an; 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11266
- KEYWORDS
- sgoiltean
ràitheachain
sgoilearan
Sgoil Raining
Alasdair Bain
Bàideanach
Bha an Dotair Alasdair Mac Bheathain (1855-1907) a bha na Cheannard air Sgoil Raining, Inbhir Nis, na bhall ainmeil de Chomunn Gàidhlig Inbhir Nis agus na thùsair air cnuasachadh ainmean-àite Ceilteach. Am measg na dh'fhoillsich e tha 'Celtic Mythology and Religion' (1855), 'Personal Names and Surnames of Inverness' (1895) agus 'Etymological Dictionary of the Gaelic Language' (1896)
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Soithichean air Linne Fharair
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_X_51
- ÀITE
- Linne Fharair
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11533
- KEYWORDS
- Linne na Manachainn
soithichean
bàtaichean
San dealbh-chamara seo chithear an sealladh thar Linne Fharair o Rubha Bhaile na Creige, Ceasag (no Ceiseag) a tuath, gu Inbhir Nis. Chithear Creag Phàdraig air a' chùlaibh (taobh a deas). Chithear ann grunn shoithichean, agus tha buidheann dhaoine, dà fhireannach agus dà nighean, air an tràigh as fhaisge.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- 54493, 54488 agus 54487 air trèna ann an Alanais le 54487 sa ghàrradh
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_196
- ÀITE
- Alanais
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Cuithne
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28230
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
Trì locomotaibhean/trèanaichean ann an Alanais. Tha LMS 54493 air an làimh chlì (chan eil an loco follaiseach) air an 3.18 à Inbhir Nis a Bhaile Dhubhthaich. Tha 54488 sa mheadhan air an 3.45 à Baile Dhubhthaich a dh'Inbhir Nis. Tha 54487 sa ghàrradh air an làimh dheis.
Chaidh 54493, locomotaibh smùide 4-4-0, a thogail dha Rèile Chaledonia ann an 1921 a rèir dealbhachadh le Uilleam Pickersgill. Bha i àireamhaichte CR 88. An dèidh a' bhuidhneachaidh b' e LMS 14493 a bh' oirre. Nuair a chaidh an rèile do sheilbh na stàite ann an 1948 bha i stèidhichte aig seada An Aghaidh Mhòir. Chaidh a toirt a-mach à seirbheis san t-Samhain 1961.
B' e locomotaibhean 4-4-0 a bh' ann an 54487 agus 54488 cuideachd a chaidh a thogail dha Rèile Chaledonia agus bha iad air an dealbhachadh le Pickersgill. Chaidh 54487 a thogail ann an 1921. Bha i àireamhaichte CR 82. An dèidh a' bhuidhneachaidh b' e LMS 14487 a bh' oirre agus nuair chaidh an rèile do sheilbh na stàite bha i stèidhichte aig seada Inbhir Nis. Chaidh a toirt a-mach à seirbheis sa Mhàrt 1961 agus fhuaireas cuidhteas i an ath mhìos.
Chaidh 54488 a thogail ann an 1921 cuideachd. Bha i àireamhaichte CR 83. An dèidh a' bhuidhneachaidh b' e LMS 14488 a bh' oirre. Nuair a chaidh an rèile do sheilbh na stàite ann an 1948 bha i cuideachd stèidhichte aig seada Inbhir Nis. Chaidh a toirt a-mach à seirbheis sa Ghearran 1961 agus fhuaireas cuidhteas i sa Ghiblean an aon bhliadhna.


text:
- TIOTAL
- Buidheann-catha Inbhir Nis de Bhragàd nam Balach
- EXTERNAL ID
- PC_ATKINSON_040
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- CRUTHADAIR
- unknown
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Highland Libraries
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21816
- KEYWORDS
- dealbh camara bhuidhnean
buidhnean òigridh
Dealbh camara buidhne de chlann ann am Buidheann-catha Inbhir Nis de Bhragàd nam Balach, a chaidh a thogail aig Pàirce Farraline mus do dh'fhàg iad airson campa ann an Drochaid Charra..
Chaidh Bragàd nam Balach a stèidheachadh ann an 1883 le Sir Uilleam Alasdair Mac a' Ghobhainn agus b'e a' chiad buidheann òigridh air an t-saoghal aig an robh an trusgan aca fhèin. Bha Buidheann-airm nam Balach cho soirbheachail agus gun deach buidhnean òigridh eile a stèidheachadh, nam measg Scouts nam Balach (1908), agus Bragàd nan nighean (1893) agus Guides nan nighean (1910).
An-diugh tha Buidheann-catha Inbhir Nis de Bhragàd nam Balach air a dhol còmhla ri Buidhnean-catha Ghallaibh agus a Sgìre, bho 1999, gus Buidheann-catha na Gàidhealtachd a dhèanamh.
San dealbh tha Willie Clifford; Billy Buist; Uilleam Carmaig, Willie Junor, Iain Camshron, Daibhidh Digance, Iain "Ludo" Mac a' Phearsain, Sime Waldir, Frang Lawson; Scptty Sutharlanach; Iain Sutharlanach, Billy Rothach, Berty Sutharlanach; Daibhaidh MacCoinnich, Bobaidh MacDhonnchaidh, Willie "Prof" MacCoinnich, ? MacIllFhinnein, Seòras Mac an Tòisich; Jimmy MacGillebhràth, Tom MacCoinnich, Peutan McGruer.


text:
Rannsachadh
Amas ro-innleachdail 4a
Obair rannsachaidh is iomlaid eòlais bhrìoghmhor a chumail a’ dol is a leasachadh.
Mun gabh an t-eaconamaidh eòlais leasachadh taobh a-staigh den sgìre againn tha feum air caochladh obair rannsachaidh is iomlaid eòlais san sgìre fhèin is i ceangailte ri oilthigh anns a bheil sàr-mhaitheas rannsachaidh a choisinn cliù aig an ìre eadar-nàiseanta agus a tha an sàs cuideachd ann an obair rannsachaidh is iomlaid eòlais ghnìomhaichte a tha gu feum ann an dòigh dhìreach do dh’fhastaichean is don chomann-shòisealta.
Amasan taobh a-staigh de dh’ùine a’ phlana ro-innleachdail seo:
4a.1 A bhith a’ togail air an t-sàr-mhaitheas rannsachaidh a th’ ann cheana ann an raointean a bhuineas ris an lèirsinn is ris an adhbhar bith againn, is sinn a’ toirt an aire gu sònraichte do shaidheans mara, lùth ath-nuadhachail, an àrainneachd dhùthchail, saidheans beatha, cultar agus dualchas.
4a.2 Na chuireas sinn a-steach do Fhrèama Sàr-mhaitheis Rannsachaidh 2014 a dhèanamh cho math ’s a ghabhas.
4a.3 Tèama ùr a chruthachadh de rannsachadh air eòlas foghlaim, co-cheangailte ris an ionnsachadh is an teagasg againn.
4a.4 Ceanglaichean a dhèanamh ri gnothachasan is fastaichean san sgìre agus nas fhaide às ann a bhith a’ toirt air aghaidh rannsachadh gnìomhaichte, co-chomhairleachadh agus iomlaid eòlais.
4a.5 Luchd-obrach acadaimigeach a bhrosnachadh is a chuideachadh a bhith a’ dol an sàs san ìre de rannsachadh, iomlaid eòlais agus obair sgoilearach as iomchaidh don dreuchd aca, a thaobh an cuspair agus an eòlais fhoghlaim a bhuineas dha an dà chuid, airson cultar fiosrachail altram air feadh an oilthigh.
4a.6 Feabhas a thoirt air na ceanglaichean eadar an rannsachadh againn agus an curraicealam.
Amas ro-innleachdail 4b
Cumhachdan a chosnadh a bhith a’ toirt seachad cheumannan rannsachaidh.
Tha cumhachdan a chosnadh a bhith a’ toirt seachad cheumannan rannsachaidh (feart as bunaiteach do dh’oilthigh an Alba agus rud a chuir sinn mar fhiachaibh oirnn fhèin sa bhonn-stèidh againn anns a bheil e fighte a-steach) an eisimeil bunait de luchd-obrach aig a bheil na barrantasan is an gnàth-eòlas iomchaidh agus a tha aithnichte am measg an co-inbhich airson an t-sàr-eòlais aca is iad an sàs gu tur sa chuspair aca. Is e a tha a dhìth airson seo a choilionadh cultar air feadh na stèidheachd a dh’altraimeas agus a bheir taic do rannsachadh is sgoilearachd chruthachail agus a riaghlas obair rannsachaidh is iomlaid eòlais sheasmhach gus am bi i aithnichte aig an ìre nàiseanta agus eadar-nàiseanta.
Amasan taobh a-staigh de dh’ùine a’ phlana ro-innleachdail seo:
4b.1 Na cleachdaidhean as fheàrr san roinn a chur an gnìomh a thaobh luchd-rannsachaidh a leasachadh.
4b.2 Cultar rannsachaidh lìonsgarach a bhrosnachadh a bhios taiceil do sgoilearachd an luchd-obrach.
4b.3 Clàr-ama agus pròiseas aontachadh is a thoirt air aghaidh airson cumhachdan a chosnadh a bhith a’ toirt seachad cheumannan rannsachaidh.
Plana Ro-innleachdail Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean 2012-2017 mar a chaidh aontachadh leis a’ Chùirt air 13 Dùbhlachd 2011


text:
Pòla (cruinn-eòlas)
Is e cruinne a tha anns an talamh. Tha sin ri ràdh gu bheil an talamh na ball fuathasach mòr a tha na siubhal tro'n fhànais. Tha i na siubhal, a' cuairteachadh na grèine aig astar de 93 millean mìltean. Tha an cuairt seo a' toirt bliadhna agus tha e ag adhbharachadh na ràithean againn: An t-Earrach, An Samhradh, Am Foghar agus An Geamhradh.
Air barrachd an siubhal a tha i a dèanamh, tha an talamh còmhnaidh a' tionndadh, mar gum bitheadh nan robh aiseal air an sàthadh tro a meadhan. Bithidh i a' gearradh làn cuairt mu an aiseal seo gach fichead uair ceithir. Is e an tionndadh seo a tha ag adhbharachadh oidhche agus latha. Bithidh solas agus blàths na grèine a' tuiteam air taobh na talamhainn a tha ga h-aghaidh,ach bithidh an dara leth de na talmhainn an dubhar mòr na talmhainn fhèin.
Theirear pòla ri ceann aiseal, agus mar sin their sinn an dà phòla ri na puingean a bhitheas an talamh a' tionndadh mun chuairt.
Is e obair leantainneach a tha anns an alt seo.


text:
1907
MCMVII
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Bhuannaich Rudyard Kipling an Duais Nobel ann an Litreachas.
- 16 an t-Samhain, inbhe stàite do dh' Oklahoma.
- Cur às do Thràilleachd eadar-afraganach ann an Kenya.
- Taisgealadh lutetium.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 15 an Gearran - Cesar Romero, cleasaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 12 an Cèitean - Katharine Hepburn, ann an Hartford. Cleasaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 22 an Cèitean - Laurence Olivier, ann an Dorking. Actair à Sasainn.
- 26 an Cèitean - John Wayne, ann an Winterset. Actair às na Stàitean Aonaichte.
- 23 an t-Ògmhios - James Meade, ann an Swanage. Eaconamaiche à Sasainn.
- 6 an t-Iuchar - Frida Kahlo, ann an Coyoacán. Peantair à Meagsago.
- 16 an t-Samhain - Burgess Meredith, Cleasaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 18 an t-Sultain - Edwin Mattison McMillan, ann an Redondo Beach. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 2 an Dàmhair - Lord Alexander R. Todd, ann an Glaschu. Ceimigear à Alba.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 2 an Gearran - Dmitri Mendeleev, ann an Verkhnie Aremzyani. Ceimigear às an Ruis.
- 16 an Gearran - Giosuè Carducci, ann am Bologna. Sgrìobhadair às an Eadailt.
- 20 an Gearran - Henri Moissan, ann am Paris. Ceimigear às an Fhraing.
- 4 an Giblean - Alasdair MacGilleBhàin, cànanaiche à Balguish ann am Bàideanach.
- 14 an t-Iuchar - William Henry Perkin ann an Lunnainn. Ceimigear à Sasainn.
- 6 an t-Sultain - Sully Prudhomme, ann an Châtenay-Malabry. Sgrìobhadair às an Fhraing.
- 23 an Dùbhlachd - Jules Janssen, ann am Meudon. B' e reuladair às an Fhraing a bha ann.


text:
Dlighe Charles
Ann an Eòlas-nàdair, tha Dlighe Charles a' cur an cèill cuid dhe na feartan a th' aig a h-uile seòrsa gas. Chaidh a h-ainmeachadh às dèidh fear Jacques Charles, Frangach a bha beò eadar 1746 is 1823.
Susbaint
Dlighe Charles[deasaich | deasaich an tùs]
Airson meall stèidhichte de gas, agus e ga chumail air teannas stèidhichte, thèid na th' ann dhen a' ghas am meud no an lughad gu dìreach a rèir àrdachadh neo ìoslachadh air a theasad.
Eachdraidh na Dlighe[deasaich | deasaich an tùs]
B' e fear Joseph Louis Gay-Lussac a dh'fhoillsich an dlighe son a' chiad uair an 1802, ach dh'ainmich e gun robh e a' togail air obair, nach deach fhoillseachadh a-riamh, a rinneadh le Jacques Charles mun a' bhliadhna 1787. Air an adhbhar sin, tha Charles aithnichte an-diugh mar a' chiad fhear a dhearbh an dlighe, le deuchainn. Tha Dlighe Charles, Dlighe Úi Bhaoghail agus Dlighe Gay-Lussac uile a' tighinn cruinn còmhla ann an Dlighe Aonaichte nan Gas.
Geàrr-chunntas[deasaich | deasaich an tùs]
Is e iomradh matamatachd na dlighe:
a' toirt fa-near gur iad:
- V - toirt-lionaidh de'n gas
- T - teasad a' ghais (air a thomhas a rèir Kelvin)
- k - Àireamh cunbhalach (Cunbhalach a' mheudachaidh).
Ach ann am minichidhean eile, far a bheil prìomhachas ga chur air na buadhan a th' aig teas air a h-uile sìon sa chruinne-cè, thèid meall de ghas sam bith an lughad fhad 's a thèid teas an t-siostaim am meud, agus an rathad eile dha rèir:
far a bheil a' riochdachadh feart-sgaoilidh de ghas àraid, agus a' riochdachadh teas (air a thomhas a rèir Kelvin).
Na tha a' leantainn bhuaipe[deasaich | deasaich an tùs]
Air sgàth 's gu bheil k stèidhichte, chithear, nuair a chuirear teas ri gas, gum feum an gas sgaoileadh nas fharsainge. Air a chaochladh, nuair a thèid gas fhuarachadh thèid na smùirnein dheth nas dùmhaile cruinn còmhla. Cha leig sinn a leas luach k a bhith aithnichte gus an dlighe a chur gu feum a' dèanamh coimeas air dà ghas agus iad air an dearbh theannas:
A' leantainn na h-argamaid seo, ma thuiteas teasad a' ghas gu fìor-neoni (0 Kelvin) cha bhith sìon ann dhen a' ghas. Chan fhaicear sin an da-rìribh a chionn 's gun atharraich a h-uile gas a th' ann gu nì ruithteach aig teas os cionn fìor-neoni.
Fiosrachadh eile[deasaich | deasaich an tùs]
Wikibooks (sa Bheurla): Tha duilleag ann a mhìnicheas ciamar a chruthaicheas neach Pìoban Dlighe Charles ann an Wikibooks School Science.


text:
- TIOTAL
- Uinneagan 2 - Taigh Baile Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- AB_INVTOWNHOUSE07_34
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1870s;1880s
- CRUTHADAIR
- unknown
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 409
- KEYWORDS
- Taigh Baile Inbhir Nis
glainne dhathte
suaicheantasan
sgiath
facail-suaicheantais
cinnidhean
Donnchadh Grannd
Cill Bheathain
Clann Ghrannd
Clann MhicRath
Sir Walter Scott
Oisean
HMS Inverness
longan lorg-mhèinnichean
Tha na h-uinneagan seo le glainne dhathte ann an Taigh Baile Inbhir Nis, anns a' Phrìomh Thalla, ann am meadhan a' bhalla a tuath.
Tha 'This window is placed here in remembrance of Duncan Grant of Bught by his affectionate wife' sgrìobhte fon uinneig.
Dh'fhàg Donnchadh Grannd, b' e pròbhaist Inbhir Nis a bha na athair, £5000 gus Taigh a' Bhaile a thogail.
Aig bàrr na h-uinneige, air an làimh chlì, tha suaicheantas Chlann Ghrànnd - clach na teine - agus na facail-suaicheantais, 'Stand fast'. Air an làimh chlì, tha suaicheantas Chlann MhicRath (B' e tè de Chlann Mhic Rath a bha anns a' Bh-Uas.Ghrannd) - gàirdean a' cumail grèim air claidheamh - agus na facail-suaicheantais 'Fortitudine' (le neart).
Gu h-ìseal, tha na h-ìomhaighean malairt agus gu h-ìseal, air an làimh chlì, tha Sir Walter Scott agus an cù a b' fheàrr leis, air an làimh dheis, tha Oisean, am bàrd agus an t-òranaiche Ceilteach.
Anns a' mheadhan tha glag a' crochadh agus tha 'H.M.S. Inverness 1990' sgrìobhte air.
B' e long lorg-mèinnichean leis a' Chabhlach Rìoghail a bha ann an H.M.S. Inverness, a chaidh a cur ann an seirbheis ann an 1990 agus a bha stèidhichte aig Faslane air Abhainn Chluaidh.
Fhuair H.M.S. Inverness Saorsa Baile Inbhir Nis air an 22mh dhen Damhair 2004. Chaidh a toirt à seirbheis ann an 2005 ri linn gearraidhean anns na Feachdan Armaichte


text:
Is mór ag BEO an tsnaidhm le Gaeilge na hAlban a neartú agus ár léitheoirí a spreagadh – a bhrosnachadh – ina leith. Tugann Brian Ó hEadhra cuntas i nGaeilge na hAlban dúinn san alt seo ar an chomórtas Nòs Ùr, comórtas, nó co-fharpas, a reachtálfar arís in Albain i mbliana.
Thèid an dàrna Farpais Òran ann an Cànanan Ceilteach agus Albais a chumail ann an Inbhir Nis air 20 Òg-mhìos 2009, aon de ghrunn fharpaisean criochnachaidh roinneil a ghabhas àite air feadh na Roinn Eòrpa. ‘S e Nòs Ùr an t-ainm a th’ air an fharpais agus tha cuireadh a’ dol a-mach gu luchd-ciùil le na cànanan a leanas: Gàidhlig na h-Alba, Albais, Albais Ulaidh, Gàidhlig na h-Èireann, Gàidhlig Mhanainneach, Cuimreach, Còrnach agus Breton.
Buannaichidh dà bhuidheann an fharpais agus thèid iad le chèile air adhart chun an fharpais Eòrpaich ‘Liet International’ a thèid a chumail ann an Leeuwarden, Freaslan, An Òlaind san Dàmhair 2009. Thèid aon bhuidheann a thaghadh air an oidhche le bhòt poblach, a’ cleachdadh bhòt eadar-lìon agus bhòt pàipeir anns an talla. Thèid a’ bhuidheann eile a thaghadh le diùiridh, le buill a’ riochdachadh nan diofar chànanan a tha an-lùib an fharpais.
Chan eil farpais eile leithid seo ri fhaighinn san Roinn Eòrpa. Chan eil cruth an fharpais eu-coltach ri Farpais Òran Eurovision, le seinneadairean agus còmhlain a’ riochdachadh dùthaich no, anns an t-suicheachadh seo, a’ riochdachadh mion-chànan.
Thèid an tachartas a chlàradh airson telebhisean agus rèidio agus theid a chraobh-sgaoileadh beò air an eadar-lìon.
Cumaidh Institiùd OGE na Mìle Bliadhna co-labhairt acadaimigeach air mion-chànanan ann an Eden Court air 20 Òg-mhìos airson ceangal a-steach ri Nòs Ùr.
Bidh cuideachd cuirm òigridh ann an Eden Court air oidhche h-Aoine, 19 Òg-mhìos, far am faicear air an àrd-ùrlar cuid de na còmhlain dheugairean as fhèarr a’ seinn ann an diofar chànanan Ceilteach agus Albais. Bidh bùithtean-obrach air gnìomhachas a’ chiùil ann do chòmhlain air madainn Disathairne, 20 Òg-mhìos. Fàilte oirbh uile.
Tha e an urra ris an neach-eagrachaidh, Brian Ó h-Eadhra, fear-ciùil agus co-chomhairliche ealain a tha stèidhte ann an Inbhir Nis, a’ phròiseact a stiùireadh às leth goEvents. Tha goEvents an sàs ann a bhith a’ togail inbhe agus a’ leasachadh gnìomhachasan cruthachail air feadh na Gàidhealtachd ‘s nan Eilean. Bidh Institiùd OGE na Mìle Bliadhna na buidheann-compàirt agus cumaidh i co-labhairt acadaimigeach air an aon latha ris an fharpais.
Tha grunn bhuidhnean a’ cur taic agus a’ toirt urrasachd do Nòs Ùr. Nam measg, tha: Iomairt na Gàidhealtachd ‘s nan Eilean, Comhairle na Gàidhealtachd, Bòrd na Gàidhlig, Comhairle Ealain na h-Alba. An tuilleadh ri thighinn...
Cuimsean agus Amasan:
- Sgrìobhadh ùr àrachadh am measg luchd-cìuil aig diofar aoisean anns na cànanan Ceilteach agus Albais- Ceangalaichean agus còmhradh a leasachadh eadar luchd-ciùil agus gnìomhachasan cruthachail air taobh siar na Roinn Eòrpa- Turasachd cultarach a bhrosnachadh agus a neartachadh far an tèid an fharpais a chumail- Cleachdadh mion-chananan dhùthchasach a chur air adhart agus a bhrosnachadh- Iomhaigh agus fèin-luach luchd-bruidhinn nam mion-chànanan a neartachadh- Cothroman agus leasachaidhean eaconomach a sholarachadh do luchd-ciùil agus grìomhachasan cruthachail- An sgìre a chur fo shealladh a’ mhòr-shluaigh tro na meadhanan agus ùidh bhon roinn phoblach/phrìobhaidch- Co-obrachadh agus eadar-obrachadh a leasachadh eadar na h-ionadan acadaimigeach agus na coimhearsnachdan le mion-chànananEòlas agus sgilean a’ neartachadh ann a bhith a’ cur air dòigh tachartasan ionadail agus eadar-nàiseanta anns na roinnean poblach agus prìobhaideach
Riaghailtean agus Ceistean Bitheanta
Dè a th’ ann?’S e a’ chiad Farpais Òran ann an Cànanan Ceilteach agus Albais a th’ ann an Nòs Ùr. ‘S e farpais criochnachaidh roinneil a th’ ann airson farpais òran do mhion-chànanan na h-Eòrpa, Liet International, a tha ga chumail ann an Leeuwarden, Freaslan, An Òlaind san Dàmhair 2009. ‘S e goEvents a tha a’ stiùireadh Nòs Ùr. Tha goEvents an sàs ann a bhith a’ togail inbhe agus a’ leasachadh gnìomhachasan cruthachail air feadh na Gàidhealtachd ‘s nan Eilean. Tha e cuideachd ag àrachadh ceanglaichean agus cothroman, aig ìre eadar-nàiseanta, dhaibhsan a tha an sàs anns na gnìomhachasan cruthachail air feadh na Gàidhealtachd ‘s nan Eilean.
Càit’ am bheil e?Bidh e a’ tachart ann an Taigh-cluiche Eden Court, Inbhir Nis, Alba.
Cuin a tha e ann?Tha e gu bhith a’ gabhail àite air feasgar Disathairne, 20 Òg-mhìos 2009. Bidh farpaisich a’ ruighinn air Dihaoine 19 Òg-mhìos agus a’ tilleadh dhachaigh air Latha na Sàbaid 21 Òg-mhìos.
Cò dh’fhaodadh a bhith san fharpais?Faodaidh neach sam bith a tha co-dhiù ochd bliadhna deug cur a-steach airson an fharpais cho fad ‘s a sheinneas iad ann an cànanan Ceilteach na Albais (no dualchainnt faisg). Na cànanan: Albais, Gàidhlig na h-Alba, Albais Ulaidh, Gàidhlig na h-Èireann, Gàidhlig Mhanainneach, Cuimreach, Còrnach agus Breton. Chan fhaod barrachd air còignear a bhith anns gach còmhlan. Thèid 11 buidheann a thaghadh airson pàirt a ghabhail ann an Nòs Ùr. Thèid fiosrachadh mun seo a sgaoileadh aig toiseach a’ Ghiblein.
Ciamar a cuireas mi a-steach iarrtas?Lìon foirm-iarrtais (gu h-ìosal) agus cuir thugainn e le briathran an òrain (le eadar-theangachadh dhan Bheurla no am Frangais) agus clàradh dhed òran air CD no mp3. Thèid gabhail ri iarrtasan eadar 1 Dùbhlachd 2008 agus 29 Gearran 2009. Thèid fiosrachadh mun fheadhainn a fhuair dhan fharpais crìochnachaidh a sgaoileadh aig toiseach a’ Ghiblein. Chan fhaod farpaisich ach aon òran a chur air adhart. Cha chosg e sgillinn cur a-steach airson an fharpais.
Dè an stoidhle òran ris an tèid gabhail?Gabhaidh sinn ri stoidhle sam bith – roc, pop, dùthchasach, etc. Cha bu chòir an t-òran a bhith nas fhaide na trì mionaidean gu leth. Feumaidh an t-òran a bhith ùr, tùsail agus, ma ghabhas, neo-aithnichte am measg a’ phobail.
Cò bhios a’ bhritheamhachd?Bidh seachdnar bhritheamh aig an fharpais. Riochdaichidh gach neach mion-chànan air choireigin, bidh iad neo-eisimeileach, agus bidh ceangal agus eòlas aca ann an ceòl agus/no mion-chànanan.
Dè an duais a th’ ann?Buannaichidh dà bhuidheann an fharpais agus thèid iad le chèile air adhart chun fharpais Eòrpach ‘Liet International’ ann an Leeuwarden, Freaslan, An Òlaind san Dàmhair 2009. Taghaidh na britheamhan aon òran airson an diùiridh. Gheibh luchd-èisteachd cuideachd an cothrom bhòtadh air an oidhche fhèin, air an eadar-lìon agus tro bhòt-pàipeir san talla. Tha feadhainn a’ bhuannaich an fharpais roimhe air an t-uamhas aire fhaighinn sa ghnìomhachas agus sna meadhanan.
Ciamar a thèid aig neach air pàigheadh airson siubhal agus àite-fuirich?Cuiridh goEvents siubhal air dòigh do bhuidheann sam bith a tha a’ tighinn bho thaobh-muigh na Gàidhealtachd. Pàighidh iad airson siubhal cuideachd (suas gu £500). Gabhaidh goEvents os làimh àite-fuirich a chur air dòigh do luchd-ciùil ann an taighean-òsta ionadail. Gheibh gach neach-ciùil beagan airgid gach latha a phàigheas airson greim-bidh.


text:
- TIOTAL
- Buidheann shaighdearan ann am fèileadh
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_0229
- DEIT
- 1914
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40127
- KEYWORDS
- feachd
armailteach
A' Chiad Chogadh
An Cogadh Mòr
èideadh
rèisimeidean
Dh'fhaodadh gur e na Sìophortaich a tha an seo aig campa ann an Cinn a' Ghiùthsaich mu 1914, ach chan eil cinnt mun àite no mun deit. Dh'fhaodadh gu bheil Ùisdean MacLeòid, (Big Hugh), às a' Pholl Bhàn an Aichillidh Bhuidhe, na sheasamh aig a' 4mh on làimh chlì. Chan eil fiosrachadh ann mun chòrr
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum


text:
Pasto
‘S e prìomh-bhaile na roinne Nariño, ann an Coloimbia,[1] a th’ann Pasto, neo San Juan de Pasto.[2] Tha e suidhichte aig àirde dhe 2527m os cionn ìre na mara ann an ceann a deas na dùthcha, 798km air falbh bho Bhogotá.[3] faisg air oithrir a’ Chuain Sèimh. Tha teodhachd meadhan dhe 14° aige, rè a’ bhliadhna. Chaidh am baile a steidheachadh ann an 1539 anns an sgìre ris an canar an Sliabh an Iar (Spàinntis: La Cordillera Occidental), ann an gleann mòr anns na h-Andes. Tha eaconomaidh làidir aig a’ bhaile, stèidhichte air sreath fhada dhe gnìomhachasan, gnothaichean nam mèinnean agus an àiteachas. Tha àireamh-sluaigh dhe 382,618 aig a' bhaile fhèin ann an 2005, a-rèir a’ chunntas-sluaigh mu dheireadh.[4] 'S e Pasto an 17mh baile as motha na dùthcha.[5]
Susbaint
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Mar a b'àbhaist ann an Aimearaga, chaidh ainmean-àite a chruthachadh le freumhan anns na creideamhan nan Spàinnteach: m.e. Sante Fe de Bogotá, San Bonifacio de Ibagué agus Santiago de Cali. Mar sin, fhuair am baile an t-ainm aige oir chaidh e a steidheachadh air an latha aig Naomh Iain,[6] neo Juan ann an Spàinntis. 'S e facal Tùsanach a th'ann an eileamaid Pasto, bho ainm nan Tùsanach Pasto a bha nan tàmh an seo mus do ràinig na Spàinntich agus tha am facal a' ciallachadh Sluagh an Tìr bho dhà fhacal: pas (sluagh) agus (to) tìr.[7]
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha 382,618 nan tàmh anns a' bhaile, chan eil ach 70,241 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile. Tha fearrann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[8] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail.
Taobh chinnidh, ' s e daoine daoine geala/mestizos a th'ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann am Pasto ach tha 0.8% dhe Tùsanaich agus 1.6% dhe le freumhan ann an Afraga cuideachd. ' S urrainn dhan 92.1% dhe na daoine ann am Pasto leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, chan eil fòn aig an taigh aig 52.4% dhe na dachannan.[9]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann am Pasto. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,[10] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s a tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Bogotá, Coloimbia
- Tunja, Coloimbia
- Popayán, Coloimbia
- Tulcán, Eacuador
- San Miguel de Tucuman, An Argantain
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Encyclopedia Britannica
- ↑ Invias
- ↑ Figearan Oifis a' Chunntas-sluaigh
- ↑ Bailtean as motha na dùthcha
- ↑ Catholic Online
- ↑ http://www.pasto.gov.co/index.php?option=com_content&view=article&id=60&Itemid=61]
- ↑ Cololmbia Virtual
- ↑ Bileag fhiosrachaidh DANE
- ↑ Country Studies: Colombia
Arauca • Armenia • Barranquilla • Bogotá • Bucaramanga • Cartagena • Cali • Cúcuta • Florencia • Ibagué • Inírida • Leticia • Manizales • Medellín • Mocoa • Montería • Mitú • Neiva • Pasto • Pereira • Popayán • Puerto Carreño • Quibdó • Riohacha • San Andrés • San José del Guaviare • Santa Marta • Sincelejo • Tunja • Valledupar • Villavicencio • Yopal


text:
Kal. Ian. iiii. f., l. ix., Anno Domini M.c.xc.uii.
Sluaghadh la h-Eoan Do Chuirt co n-Gallaibh Uladh co h-Ess Craibhe, co n-dernsat caistel Cille Santan, cor falmaichedh tricha ced Ciannacht doibh. Isin caistel-sin imorro ro fagadh Roitsel Phitun co sochraiti 'maille fris. Táinic dono Roitsel Phitun ar creich co Port Daire, co ro airc Cluain Í & Enach & Derc Bruach. Ruc imorro Flaithbertach O Mael Doraidh .i., ri Conaill & Eogain co n-uathadh do Chonall & d'Eogan forro, co tucsat maidm ar traigh na h-Uathcongbala
p.226forro, co ro marbadh a n-ar ann .i., 'mo mac Ardgail h-Ui Lochlainn, tre mirbail Coluim Cille & Cainnich & Brecan ro airgsetar ann.
Mac Gilla{folio & column MS1 55c} Eidich do Chiannachtaibh do shlat altara tempoill moir Dhaire Coluim Cille & do breith ceithri corn is fherr do boi i n-Erind eisti, .i., ím Mac Riabhach & ím Mac Solus & ím Corn h-Ui Mael Doraidh & im Cam Coraind & im Corn h-Ui Dochartaich. Ro bris imorro & tall a n-innmusa & a lasa dibh. Frith imorro isin tres loa iarna n-gait na seoit & íntí ro gat. Ocus ro crochadh é (.i., ic Crois na Riag) i n-einech Coluim Cille, 'sa h-altoir ro saraighedh ann.
Concobur O Cathan do éc.{folio & column MS2 57b}
Flaithbertach h-Ua Mael Doraidh, .i., ri Conaill is Eogain is Airgiall is cosnumaich Temhrach & ridamna Erenn uile: .i., Conall ar loechdacht, Cu Culaind ar ghaiscedh, Guaire ar eínech, Mac Lughach ar oglachus, a éc iar treblait thogaidhe i n-Inis Saimer, i quart Noin Febrai, isin trichatmadh bliadhain a fhlaithusa & isin nomadh bliadhain ar coicait a aisi. Ocus ro adhnacht a n-Druim Tuamha co h-onorach. Ocus gabais Echmarcach h-Ua Dochartaich righi Ceneoil Conaill fo cetoir & ni raibe acht caicthigis i righi, in tan tainig h-Eoan do Cuirt co sochraide moir
p.228'maille fris tar Tuaim h-i Tir n-Eogain. Asseich co h-Ard Sratha; iar sin, timceall co Daire Coluim Cille co rabadar coic oidhche and. Imthighit imorro co Cnoc Nascain da n-imachur thairis. Tegait dono Cenel Conaill im Echmarcach h-Ua n-Dochartaich dia n-innsaighidh & do-ratsat cath doibh, du in ro marbadh da cet dibh, im a righ, .i., im Echmarcach & im Donnchadh h-Ua Taircert, .i., rig-thoisech Clainni Sneidhghile, .i., cuing einigh & eghnuma & comuirle Ceneoil Conaill uile & im Gilla m-Brighti h-Ua n-Dochartaich & im Mac Dubhan & im Mag Ferghail & im macaibh h-Ui m-Baighill et alios nobiles. Ocus ro airgset Inís n-Eogain & do-ratsat boroma mór eisti.
Concobar, mac mic Taidhg, rí Mhuighi Luirg & Muighi Ai, tuir ordáin & airechais, enich & comairchi Connacht uile, a éc iar n-aithrighi togaidhi i Mainistir Atha Do Laarc.
Mac Craith h-Ua Fhlaithbertaich, mac righ Tire Eogain, do marbadh & Mael Ruanaigh O Fercomais no O Cairellan, ard-toisech Clainni Diarmata, do marbadh & da marcach maithi da muinntir do marbadh.


text:
Portmeirion
Co-chomharran: 52°55′04″N 4°05′35″W / 52.91778°N 4.09293°W
Tha am baile Portmeirion suidhichte ann an Gwynedd ann an ceann a tuath na Cuimrigh. Chaidh am baile a dhealbhadh is a thogail eadar 1925 is 1975 le Sir Clough Williams-Ellis. Tha e dealbhaichte ann an stoidhle Eadailteach agus 's e aon de na àitichean as cudromaiche a th' ann airson roinn turasachd na Cuimrigh. Tha e aig urras carthannach a-nis.
Tha am baile suidhichte anns an sgìreachd Penrhyndeudraeth, aig inbhir Abhainn Dwyryd, mu 2 mìle (3.2 km) san ear-dheas air Porthmadog agus mu mhìle (1.6 km) air falbh bho stèisean ann am Minffordd.
Chaidh mòran fhiolmaichean is prògraman Tbh a thogail ann am Portmeirion agus dh'fhàs e ainmeil mar "The Village" anns na 1960an air a' phrògram Tbh "The Prisoner".
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Bho thùs bha oighreachd prìobhaideach ann ris an chanadh "Aber Iâ". Bha an làrach air an leudachadh nuair a chaidh ionad-leaghaidh is bàta-lann a thogail anns na 1850an. Cheannaich Sir Clough Williams-Ellis am fearann seo ann an 1925 airson nas lugha na 5.000 not. Dh'atharraich e ainm an àite gu Portmeirion: "Port-" air sgàth 's gu bheil e faisg air a' chosta; agus "-meirion" bhon sgìreachd Merioneth (Cuimris: Meirionydd) far a bheil am baile suidhichte.[1]
Cha robh ach togalach mòr ann agus taigh a' ghàirnealair, taigh a' ghobhainn is stàballan. Aig an toiseach leasaich e na taighean dùthchail mar taighean-còmhnaidh agus chuir e ainmean ùra orra: "White Horses", "Mermaid" is "The Salutation". Chaidh prìomh togalach na h-àite ag atharrachadh gu taigh-òsta; dh'fhosgail e ann an 1926. Eadar 1926 is 1939 chaidh barrachd togalaichean ùra a thogail leithid Angel & Neptune, an tùr Campanile air a' chnoc as àirde; Prior's Lodging, Hercules Hall, Pilot House is eile. Chleachd e seann phìosan bho thogalaichean a chaidh a leagail ann an àitichean eile. Mar eisimpleir thàinig an Hercules Hall à Sir y Fflint agus am Pantheon à Sir Gaerfyrddin. Ghabh e rudan bho ailtirean eile a-steach cuideachd. Air an tràigh air beulaibh an taigh-òsta chaidh bàta "Amis Réunis" a thogail, bàta a bha air a sgrios ann an stoirm ann am Portmeirion. Ged a tha an "Amis Réunis" a dhèanamh à clachan tha coltas mar fhìor bhàta aige ma choimheadar air bho astair rud beag air falbh. Chuir an Dàrna Cogadh is laghannan ùra a thaobh sàbhailteachd togalaichean stad air leasachaidhean eile airson greis, ach eadar 1954 is 1973 thog Williams-Ellis togalaichean eile a-rithist, mar eisimpleir: Telford's Tower, Bristol Colonnade, High Cloister, an dòm Pantheon neo Gloriette Balkon.
Tha tobhtaichean seann chaisteal às na Meadhan aoisean ann an coille dìreach taobh a-muigh a' bhaile. Thug Giraldus Cambrensis (Gerald of Wales) iomradh air ann an 1188. Tro na linntean bha iomadh ainm air a' chaisteal, mar Castell Deudraeth, Castell Gwain Goch is Castell Aber Iâ.
Ann an 1931 cheannaich Williams-Ellis Castell Deudraeth bho Sir Osmund Williams le sùil ri ceangal a chur do na taighean-òsta ann am Portmeirion. Ach chuir an Dàrna Cogadh stad air na planaichean aige. Ged a bha daonnan miann aig Williams-Ellis sin a choileanadh cha do thachair sin nuair a bha e beò. Ach le taic bho Mhaoin-Dualchais a' Chrannchuir, Maoin Leasachaidh nan Roinnean Eòrpach agus Bòrd Turasachd na Cuimrigh chaidh an caisteal fhosgladh mar taigh-òsta san 11 an Lùnasdal 2001. An-diugh tha taigh-bidhe is 11 seòmraichean cadail ann.
An-diugh tha Portmeirion aig urras carthannach a bhios a' cleachdadh a' chuid as motha den na togalaichean mar sheòmraichean taigh-òsta no taighean fèin-fhrithealaidh. Tha bùthan ann, cafaidh, taigh-bìdh is seòmar-teatha cuideachd. 'S e Portmeirion aon de na h-àitichean as tarraingiche don luchd-turais ann an ceann a thuath na Cuimrigh. Tha e saor an asgaidh airson luchd-turais a bhios a' fuireach ann fhad na saor-làithean aca, ach feumaidh luchd-turais a bhios dìreach ann airson latha pàigheadh airson faighinn a-steach don bhaile is coimhead air na togalaichean.
Beachdan mun Ailtireachd[deasaich | deasaich an tùs]
Bha Sir Clough Williams-Ellis, a rinn an dealbhachadh ann am Portmeirion, airson sealltainn gun gabh àite àlainn leasachadh gu seasmhach gun a bhith ga mhilleadh agus mar sin a' cur ri bòidheachd nàdair aig an aon àm. Bha e ag iarraidh baile a chruthachadh aig a bheil coltas is faireachdainn meadhan-thìreach. Dhiùlt e beachdan bho dhaoine eile, gun robh am baile seo a dh'aon rùn mar Portofino anns an Eadailt. Ach tha e ag aideachadh gun robh gaol aige air a' bhaile Eadailteach:
"How should I not have fallen for Portofino? Indeed its image remained with me as an almost perfect example of the man-made adornment and use of an exquisite site."[2]
Sgrìobh Lewis Mumford caibideil mu Phortmeiron anns an leabhar aige "The Highway and the City" . Bha esan dhen bheachd gu bheil
...[Williams-Ellis] is equally at home in the ancient, traditional world of the stark Welsh countryside and the once brave new world of "modern architecture." ... In a sense, Portmeiron is a gay, deliberately irresponsible reaction against the dull sterilities of so much that passes as modern architecture today.[3]
Liosta nan togalaichean[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ "Portmeirion" a BBC Wales documentary, 2006
- ↑ Headley, Gwyn and Meulenkamp, Wim. Follies: a National Trust Guide Cape, 1986. td.156
- ↑ Lewis Mumford: The Highway and the City Harcourt 1963 ISBN 0156402165
Leabhraichean[deasaich | deasaich an tùs]
- Jan Morris: Portmeirion. Antique Collectors’ Club, 2006, ISBN 1851495223. (Beurla)
- Jonah Jones: Clough Williams-Ellis: The Architect of Portmeirion: A Memoir. Seren Books/Poetry Wales Pr Ltd, 1997, ISBN 1854111663. (Beurla)
- Robin Llywelyn: Llawlyfr Portmeirion. Portmeirion Guidebook, Porthmadog 2000
- Sir Clough Williams-Ellis: The Place And Its Meaning, Lunnainn 1963, ath-fhoillsichte 2006
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Lárach-lìn oifigeil Portmeirion (Cuimris + Beurla)
- Bilder aus Portmeirion (Beurla)
- The Unmutual Prisoner & Portmeirion website (Beurla)
- Portmeirion History. The Place and its Past (Beurla)
- Archifau Cymru - Archives Wales: Sir Clough Williams-Ellis Papers (Beurla)