text:
Ratharsair
'S e eilean fada caol air taobh an ear an Eilein Sgitheanaich a th' ann an Ratharsair. Chanaidh cuid Ratharsaigh, ach chan eil ann an sin ach cruth Gàidhealach air an t-ainm Beurla : Raasay.
Susbaint
- 1 Cruinn-eòlas
- 2 Gnìomhachas
- 3 Na h-Eaglaisean
- 4 Àiteachan sònraichte
- 5 Daoine ainmeil à Ratharsair
- 6 Sgrìobhaidhean mu a deidhinn ann an Gàidhlig
- 7 Iomraidhean
Cruinn-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an ceann-a-tuath creagach, agus tha coilltean sa cheann-a-deas. 'S e Dùn Cana a' bheinn as àirde air an eilean.
Bailtean[deasaich | deasaich an tùs]
'S e Inbhir Àrais am prìomh baile. Tha mu 185 daoine nan còmhnaidh air an eilean ach tha iomadh taighean nan iar-dhachaidh.
Bailtean fàs[deasaich | deasaich an tùs]
Eileanan beaga[deasaich | deasaich an tùs]
Tha trì eileanan beaga faisg air ceann a tuath Ratharsair: Rònaigh, am fear as motha, Fladaigh agus Eilean Taighe.
Lochan[deasaich | deasaich an tùs]
- Loch a' Leanna
- Loch Meall Daimh
- Loch na Meilich
- Loch na Mnà
- Loch na Muilneadh
- Loch a' Storaibh
- Loch an Uachdair
Gnìomhachas[deasaich | deasaich an tùs]
Mèinn cloiche-iarainn[deasaich | deasaich an tùs]
Lorgar clach-iarainn air Ratharsair aig deireadh an 19mh linn, agus trath anns an 20mh linn fhuair maighstirean-iarainn Uilleam Baird & Co. seilbh air an eilean. Fhosgail Baird meinn-iarainn air an Eilean mu àm a' Chogaidh Mhòr ach cha do chum e a' dol às dèidh 1920.
Na h-Eaglaisean[deasaich | deasaich an tùs]
Nuair a chaidh An Eaglais Shaor Chlèireach stèidheachadh ann an 1893, bha Dòmhnall MacPhàrlain a bha na mhinistear ann an Ratharsair aig an àm seo, an sàs ann an tachartas seo gu mòr.[1]
Àiteachan sònraichte[deasaich | deasaich an tùs]
Caisteal Bhròchaill[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Caisteal Bhròchaill na thobhta san latha an-diugh.
Dùn Bhorghadail[deasaich | deasaich an tùs]
'S e làrach dùin à Linn an Iarainn a th' ann an Dùn Bhorghadail.
Rathad Chaluim[deasaich | deasaich an tùs]
Thàinig leabhar a-mach ann an 2006, Calum's Road le Roger MacÙisdein, mu dhèidhinn an rathaid air Ratharsair a rinn Calum MacLeòid leis fhèin gun chroit aige. Thug e deich bliadhna mas do chuir e crìoch air. Tha fonn ann cuideachd leis an aon ainm a sgrìobh Donald Shaw bho Capercaillie.
Taigh Mòr[deasaich | deasaich an tùs]
Nuair a bha Samuel Johnson agus James Boswell a' tadhail air Ratharsair, bha iad a' fuireach ann an Taigh Mòr Ratharsair. Tha Raasay Hotel a' cleachdadh an togalach a-nis.
Daoine ainmeil à Ratharsair[deasaich | deasaich an tùs]
Somhairle MacGill-Eain[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh is thogadh am bàrd Somhairle MacGill-Eain (1911-1996) air an eilean, ann an Òsgaig, far an robh a h-athair na thàillear. Tha a dhàn ainmeil "Hallaig" a' cuimhneachadh baile air taobh ear an eilein agus an t-sluagh a chaidh fhuadachadh. Tha 'Sgreapadal' a' làimhseachadh baile fuadaichte eile air an eilein, faisg air Hallaig.
Calum MacGilleathain[deasaich | deasaich an tùs]
Rinn Calum Iain "Beag" MacGilleathain (1915-1960), bràthair Shomhairle, obair mhòr mar neach-cruinneachaidh beul-aithris, ann an Alba is ann an Èirinn cuideachd.
Calum MacLeòid[deasaich | deasaich an tùs]
B' e neach-eachdraidh ionadail a bh' ann an Calum MacLeòid, sgrìobh e an leabhar Fàsachadh An-Iochdmhor Ratharsair (le eadar-theangachadh gu Beurla). Tha e gu h-àraidh ainmeil air sgàth 's gun do rinn e 'rathad Chaluim'.
Sgrìobhaidhean mu a deidhinn ann an Gàidhlig[deasaich | deasaich an tùs]
- MacLeòid, Calum. (2007) Fàsachadh An-Iochdmhor Ratharsair Dùn Phàrlain: Clò Àrnais ISBN: 978-0-9555014-0-1


c: text/html

text:
Ola aig cridhe an deasbaid
Coinnichidh ministearan Riaghaltas na h-Alba agus Riaghaltas na Rìoghachd Aonaichte ann an coinneamhan fa-leth san Ear-thuath Diluain.
Bidh gnìomhachas na h-ola agus a' ghas aig cridhe an deasbaid, agus dùil ri aithisg a bhios a' moladh buidhne ùire airson obair a' Chuain a Tuath a riaghladh.
Leis a' Chaibineat a' coinneachadh ann an Obar Dheathain, bidh am Prìomhaire ag ainmeachadh iomairt ùir gus beartas a bharrachd fhaighinn à ola agus gas a' Chuain a Tuath.
Canaidh Mgr Camshron gu bheil "guailnean farsaing na Rìoghachd Aonaichte" a dhìth airson an gnìomhachas a leasachadh.
Ach bidh Ministearan na h-Alba, a bhios cuideachd a' coinneachadh ann an Siorrachd Obar Dheathain, ag ràdh gu bheil còir aig a' Phrìomhaire leisgeul a thabhann airson ana-caitheamh a dhèanamh air airgead às a' Chuan a Tuath.Ola agus gas
Ged a tha an dà Chaibineat gu bhith faisg air a chèile, chan eil dùil idir gun coinnich iad.
Anns an deasbad mu neo-eisimeileachd na h-Alba, cha robh an dà riaghaltas a-riamh cho fada bho chèile, ach cha bhi ach astar glè bheag eatorra Diluain agus Ailig Salmond agus Daibhidh Camshron aig ceann choinneamhan Caibineit anns an Ear-Thuath.
'S e gnìomhachas na h-ola a bhios air a' chlàr-obrach agus dùil ri aithisg ùr bho Sir Ian Wood, a b' àbhaist a bhith na Chathraiche air Wood Group, buidheann a bhiodh a' frithealadh chompanaidhean ola sa Chuan a Tuath.
Canaidh am Prìomhaire gun dèan an gnìomhachas nas fheàrr san àm ri teachd mar phàirt den Rìoghachd Aonaichte, ach their am Prìomh Mhinistear gum bi buannachd mhòr an lùib neo-eisimeileachd agus iarraidh e leisgeul bho Riaghaltas na Rìoghachd Aonaichte airson airgead na h-ola a chosg gun fheum thar nam bliadhnaichean.Aithisg
Thathas air cuid de mholaidhean Sir Iain Wood a chluinntinn mar-thà, o chionn 's gun do dh'fhoillsich e aithisg eadar-amail aig deireadh na bliadhna an-uiridh.
Tha aithisg Sir Ian ag ràdh nach eil cumhachdan gu leòr aig Roinn a' Chumhachd aig Riaghaltas na Rìoghachd Aonaichte, agus gur ann air an adhbhar sin a tha e ag iarraidh buidhne riaghlaidh ùir.
Tha am Prìomhaire agus am Prìomh Mhinistear le chèile air ràdh gun gabh iad ri molaidhean na h-aithisg.
Chaidh an sgrùdadh le Sir Ian Wood a stèidheachadh sa chiad dol a-mach air sgàth 's gun robh toradh agus èifeachdas a' ghnìomhachais a' crìonadh.
Ged a tha seo air tachairt, canaidh Sir Ian gu bheil ola gu leòr fhathast ann, ach gu bheil e nas cosgaile a thoirt a-mach.
Tha e air a ràdh gu bheil Roinn an Ionmhais ann an Lunnainn, a tha an-dràsta a' faighinn airgid bho chìsean na h-ola, air airgead a chall mar thoradh air an seo.
Dòighean-riaghlaidh ùra
Mar sin, canaidh e gum feumar dòighean-riaghlaidh ùra a stèidheachadh gus dèanamh cinnteach gun tèid an t-airgead as motha fhaighinn on Chuan a Tuath sna bliadhnaichean a tha romhainn.
Tha dùil gum bi gnìomhachas na h-ola gu math cudromach don deasbad air thoiseach air an referendum.
Gu h-eachdraidheil, a' dol air ais gu na 1970an, b' ann air sgàth an airgid a bha ri fhaotainn bhon Chuan a Tuath a dh'fhàs taic airson neo-eisimeileachd anns a' chiad dol a-mach.
Tha coltas ann gu bheil an deasbad a-nis air gluasad air falbh bho bhith ag ràdh, a bheil gu leòr ola fhathast ann no nach eil.
Tha an dà riaghaltas a-nis a' deasbad dè an dòigh as fheàrr air taic a chur ris a' ghnìomhachas, le Riaghaltas na Rìoghachd Aonaichte a' cumail a-mach gur ann bho thaobh a-staigh na Rìoghachd Aonaichte as fheàrr a thèid sin a dhèanamh agus Riaghaltas na h-Alba ag ràdh gum biodh buannachdan mòra an lùib neo-eisimeileachd.
Ged is fhada on chunnaic Ear-Thuath na h-Alba an dà chuid am Prìomhaire agus am Prìomh Mhinistear san sgìre aig an aon àm, tha coltas gum bi iad a' tadhal ann turas no dhà eile mus tig an referendum san t-Sultain.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
[Comharradh-clèithe: NC 154 446]
Tha Sgobharaidh a' ciallachadh bothan àirigh.
Tha Sgorbharaidh mu sheachd mìle an iar-dheas air
Drochaid Camas Bhradain, agus deich mìle iar-thuath air a' Chaolas
Chumhang, air an rathad A894, air taobh an iar Chataibh.
Tha cùisean air atharrachadh
gu mòr bho sguir Essie a shiubhal; san là an-diugh, cha
bhiodh e comasach cosnadh a dhèanamh bho bhith a’ reic stuthan
air an rathad.
Cunntas mu chuid de na bailtean air am bithear a’
tadhal nuair a dh’fhàgadh iad Sgobharaidh.
Dh'adhbhraich sradag a thàinig bhon
teine am broinn an teanta sgrios uabhasach.
Bha Ailidh Dall fior ainmeil airson sgeulachdan
agus 's iomadh turas a chuala Essie cuid dhiubh.
Nuair a bha Essie trì bliadhna deug
a dh'aois thòisich i ag obair air oighreachd faisg air an Luirg.


text:
Zierikzee
‘S e baile meadhanach faisg air Middelburg, san sgìreachd (Duitsis: gemeente) Schouwen-Duiveland, air an àirde an ear-dheas nan Tìrean Ìsle a th' ann an Zierikzee (IPA: zi.rɪk.ˌseː). Tha e suidhichte air san eilean Schouwen, eadar dà Chaolas: Grevelingenmeer ann an ceann a tuath agus Oosterschelde ann an ceann a deas, 1m os cionn ìre na mara,[2] anns an roinn Tìr na Mara (Duitsis: Zeeland), 106km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 50km bho Rotterdam, 55km bho Den Haag, 54km bho Zundert agus 98km bho Utrecht.[3] Chaidh Zierikzee a chlàradh airson a' chiad turas ann an 976 mar Creka, ach cha do nochd an t-ainm Zierikzee (Siricasha) gu ruige 1156. Fhuair e a chuid chòirichean (Duitsis: Stadsrechten) ann an 1248. Tha 10,483 duine a' fuireach ann.[4] Tha ministear na h-eaglaise Phròstanach sa bhaile, fear air a bheil Klaas Hendrikse, air leabhar neo dhà a sgrìobhadh far a chanas e nach eil Dia idir ann. ‘S e 'Am Ministear Neo-dhiadhaire' am far-ainm a tha air.[5]
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | edit source]
- Hatfield[6]
- Saint-Hilaire-du-Harcouët
Iomraidhean[deasaich | edit source]
- ↑ Utopia
- ↑ Gladstone Family
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Centraal Bureau voor de Statistiek
- ↑ Inkpotgenootschaft
- ↑ DB City


text:
A Chailein
An urrainn dhomh cèist a chur ort?: ciamar a rinn thu 'm faclair Gàidhlig Beurla? Is e sin gus ràdha, dè 'n software an d'rinn thu feum dheth gus am faclair a dhèanamh? Agus cò mheud ama a bha de dhìth ort gus e a dhèanamh?
Tha mi fhìn a' dèanamh faclair Breatainnise (do mo dhualchainnt fhìn) agus tha sin duilich, agus tha mi 'smaoineachadh gum b'urrainn dhomh dol air adhart nas luaithe ann.
"Lughaidh", sin ainm co-ionann Louis agus Loïc ann an Gàidhlig na h-Èireann. Is e m'ainm baistidh-sa Loïc sa Fhràingis (thathar ga sgrìobhadh Loig sa Bhreatainnis). Agus Ó hEacháin, bhon a tha 'm facal "each" ann agus tha 'm facal "each" sa Fhràingis na m'ainm-sa. Thuig thu gur Frangach mi, agus gum beil cuid dhe mo mhuinntir às a' Bhreatainn (mar sin tha ainm baistidh Breatannach orm). Tha Breatainnis agam cuideachd, dh'fhoghlaim mi le caraid agus le seann-daoine i.
Mar sin leat an dràsta, a charaid
Lughaidh
A Lughaidh,
Seadh. Is mise a rinn sin. Tha mi ag obair air fear Beurla-Gàidhlig an-dràsta, ach 's e obair mhall, mhall a th' ann! Agus gun chinnte bhith agam gum bi e air fhoillseachadh a-chaoidh!
Am faod mi faighneachd, an e 'Louis' a tha air d' ainm sa' chanan eile, air neo an e ainm Èireannach a th' ann? Agus dè mu dheidhinn Ó hEacháin? Dè an riochd a tha air sin sa' chànan eile? 'S dòcha nach bi thu a' cleachdadh an riochd eile? Mur bi, gabh mo leisgeul.
Tapadh leat airson nam faclan coibhneil agad.
Cailean
Découvrez une nouvelle façon d'obtenir des réponses à toutes vos questions !
Profitez des connaissances, des opinions et des expériences des internautes sur Yahoo! Questions/Réponses.


text: Chaidh Tormod MacLeòid gu Talla Eden Court a dh'fhaicinn an dealbh-chluich Be Silent or Be Killed a tha stèidhichte air an leabhar aig Roger Hunt mu dheidhinn turas-obrach a rinn e gu Mumbai. Bha am bancair Albannach Roger Hunt à MacDuff a' fuireach aig taigh-òsta Oberoi Trident ann am Mumbai nuair a chaidh a ghlacadh an lùib ionnsaigh cheanairc a dh'adhbharaich bàs còrr agus ceud gu leth neach. Se an sgrìobhadair ainmeil Daphne Du Maurier air a bheil Seonag Monk a' bruidhinn an-diugh agus i air ais le aithris eile air sgrìobhaidearan boireann eile a thug buaidh air litreachas. Cuideachd tha Daibhidh Byrne e fhèin air ais agus e air a bhith air turas gu Mauritius anns a' Chuan Innseanach. bbc.co.uk/feasgar.


text:
20 bliadhna bho rugadh Caley Thistle
Tha fichead bliadhna ann bho dhà bhòt ann an Inbhir Nis a thug clubaichean ball-coise Caledonian is Thistle còmhla.
Chruinnich buill bho gach chluba air an 9mh den t-Sultuin 1993 - aig coinneamhan fa leth sa bhaile - 'son bhòtadh am bu chòir dhaibh tighinn còmhla mar chluba ùr a shireadh àite ann an Lìog na h-Alba.
Air a' cheann thall bhòt an dà thaobh' son nam planaichean, buill Thistle 33-12 is buill Chaley 55-50.
Cha do stad a' chonnspaid aig a sin - no fiùs nuair a chluich sgioba ùr Caledonian Thistle a' chiad gheama aca ann an 1994 - is tha cuid ann fhathast a tha searbh mu na thachair.
20 bliadhna bho na bhòtaichean ge-tà tha Caley Thistle aig mullach Priòmh Lìog na h-Alba.


text:
Tha buill-pàrlamaid ag ràdh gum bu chòir barrachd riaghailtean a bhith ann a thaobh a bhith a' paigheadh air ais iasadan airgid oileanaich. Innsidh an t-eòlaiche-ionmhais, Dòmhnall Màrtainn, dè am beachd a th' aige a thaobh mar a tha an riaghaltas a' làimhseachadh fiachan oileanaich. Cuideachd bidh dithis aig an robh feum air iasad, Coinneach Mac a' Ghobhainn is Eilidh Rothach, a' bruidhinn mun chuideachadh air an robh feum acasan agus a' bhuaidh a thug seo oirre.
Tha John Neil Dòmhnallach a' dèanamh lèirmheas air an leabhair, See You In The Morning, sgeulachd beatha Barry Norman; leabhar a tha ag innse mun phòsadh aige agus mar a dhèilig e ri bàs a mhnà, a chaochail ann an 2011.
Cuideachd tha cruinneachadh den tasglann a chum Vivian Leigh, cleasaiche air leth tàlantach, ri fhaicinn aig Taigh-tasgaidh V&A ann an Lunnainn. Chaidh Anna NicLeòid a dh' fhaicinn an taisbeanadh a tha a' comharrachadh gu bheil ceud bliadhna bho rugadh i.
Tha ceòl ri chluinntinn bho Walk Off The Earth, Arcade Fire agus John Newman. bbc.co.uk/feasgar.


text:
Agrigento
‘S e baile meadhanach ann an ceann a deas na h-Eadailt a th’ ann an Agrigento (Sicilianais: Girgenti, Greugais: ἈkpάYaς, Laideann: Agrigentum). Chaidh am baile a stèidheachadh mu 582 - 580 R.C. leis na Greugaich à Gela. Tha e suidhichte aig 230m os cionn ìre na mara, faisg air A’ Mhuir Mheadhanach anns an sgìre (Eadailtis: Provincia) Agrigento fhèin, anns an roinn (Eadailtis: Regione) Sicilia, mu cheann a deas an eilein, 518km air falbh bhon An Ròimh, prìomh-bhaile na dùthcha, 91km bho Phalermo agus 134km bho Chatania.[1] Tha 59,163 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile,[2] an 92mh baile as motha na dùthcha.[3]
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | edit source]
Daoine Ainmeil[deasaich | edit source]
- Empedocles: Feasanaiche Greugach.
- Polos: Oraidiche Greugach.
- Luigi Pirandello (1901 – 1968): Sgrìobhadair drama a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1959.


text:
Sòrbais Uarach
Is e cànan Indo-Eòrpach a tha ann an Sòrbais Uarach (hornjoserbšćina, Beurla: Upper Sorbian). Tha an cànan a’ buntainn do theaghlach nan cànanan Slàbhach. Tha Sòrbais Uarach càirdeach do Shòrbais Iosal. Tha an cànan ceangailte ri Seacais, Slobhacais agus Pòlais. Anns a' Ghearmailt tha inbhe thearainte is oifigeil aig Sòrbais Uarach mar mhion-chànain. [1]
Tha Sòrbais Uarach ga bruidhinn ann an Sagsainn, gu h-àraid eadar Bautzen (Budyšin), Kamenz (Kamjenc) agus Hoyerswerda (Wojerecy). Tha eadar 40,000 is 55,000 duine a’ cleachdadh Sòrbais Uarach mar prìomh-chànan.
'S e teis-meadhan beatha cultarach a’ chànain seo a tha anns a' bhaile Bautzen neo Budyšin ann an Upper Lusatia. Chìthear sanas-rathaid dà chànanach air feadh a' bhaile.
Eisimpleir[deasaich | edit source]
Seo eisimpleir le Sòrbais Uarach agus Gàidhlig:
- 1 "a" ma bhios boireannach a' bruidhinn
- 2 facal air fhacal: Ach tha mòran daoine an seo an-diugh.
- 3 ma bhios dithis a' bruidhinn


text:
RINN Alasdair Caimbeul cliù dha fhèin mar an dàrna duine as cumhachdail ann am Breatainn nuair a bha e ag obair mar "stiùiriche chonaltraidhean agus ro-innleachd" aig Tony Blair. Chuireadh e car ann an gnothaichean searbh, leithid mar a lean Blair air Bush gu cogadh ann an Iraq, gus an nochdadh iad milis sna meadhanan.
Tha Caimbeul a-cheart cho cliiteach air son a chainnt lidir. Anns an leabhar r aige The Blair Years, stidhichte air an leabhar-latha aige eadar 1997 agus 2003, tha e a' cur "whingeing Jocks" air muinntir nam meadhanan Albannach air sgth cho m-thaingeil 's a bha iad do Bhlair air son na rinn e don dthaich, leithid sgaoileadh-cumhachd 's a' Phrlamaid r.
C a shaoileadh mar sin gur ann teaghlach Gaidhealach a tha e fhin, gu bheil dlth cheangal aige ris a' Ghaidhealtachd, gum bi e a' cluich na poba 's gu bheil fis beagan Gidhlig aige?
Bha athair, Dmhnall, 'na lighiche spridh le buntainneas do Thiriodh agus bha cuideachd a mhthar, Ealasaid, siorrachd Inbhir ir bho ths. Tha deagh chuimhne aig Niall Brownlie Tiriodh, a tha 'na sgrobhadair 's 'na bhrd, air na Caimbeulaich seo. "Sann Cornaig Bheag a bha iad agus tha cuid dhiubh a' fuireach ann fhathast. Lachainn Dhmhnaill Eachainn a bha againn air a sheanair. Se croitearan, luchd- teagaisg agus tuathanaich a bha anns na seann phrantan, agus bha iad uile 'nan daoine gl chomasach."
Tha Niall a' faireachdainn gu bheil coltas teaghlach a sheanmhar ri fhaicinn an gnis Alasdair Chaimbeil. Is dcha gu bheil connspaidean cl anns an dualchas aige cuideachd. Bha aig brthair a sheanmhar, an t-Urr. Eachann Camshron, deasaiche Na Bird Thirisdeach a nochd ann an 1932, ri seasamh ri gearainean searbh gun do dh'atharraich e cus de na h-rain agus gun robh beachd raid aige fhin nach bu chir srcan a bhith sa Ghidhlig idir.
Dh'imrich an teaghlach gu Keighley ann an siorrachd York far an d'rugadh Alasdair Caimbeul ann an 1957. Ged a bha freumhan aige anns an fhearann chaidh e gu oilthigh Chambridge far an do leugh e Frangais agus Gearmailtis. An didh greis a' cluich na pob mhir air sridean phromh chathair-bhailtean na Roinn Erpa sgrobh e aistean ibhinn mu dheidhinn na cuairt aige don iris dhrabasta Penthouse, agus sann mar sin a fhuair e tiseachadh ann an obair nam meadhanan.
Ged nach tinig e an ird tro cheuman-inbhe na Seirbheis Chatharra mar a bhiodh daoine an dil do neach-comhairle a bha cho dlth ris a' phromhaire, choisinn e cli mar naidheachdair fo bhuaidh Robert Maxwell 's an Daily Mirror agus bha e ln chleachdte ris na meadhanan a limhseachadh nuair a thinig e fo aire Thony Blair, a thug obair fir-labhairt phearsanta dha.
Shaoileadh tu, le cunntas-beatha mar sin aige, gum biodh e ln chomasach air ceistean inbhe agus omhaigh na Gidhlig anns na meadhanan Albannach a fhreagairt nam biodh e denach bruidhinn rinn idir.
A dh'ainneoin a chli air son a bhith cruaidh air luchd naidheachd, tha e tighinn thairis air a' fn mar dhuine ridh - tuigseach, foidhdneach, agus gl thoilichte bruidhinn mu dheidhinn na Gidhlig. Dh'aidich e an toiseach ged tha deagh chuimhne aige air a dhol a Thiriodh 'na bhalach air saor-lithean far an cuala e pailteas Gidhlig, nach eil cuimhne aige a-nis ach air corra abairt. Bu mhath leis barrachd Ghidhlig ionnsachadh nan robh an tde aige agus tha e cinnteach gum bu chir an cnan taic fhaighinn gus am bi i aig ginealaich eile ri teachd. Thuirt e: "Tha a' Ghidhlig 'na pirt mhr de chultar na h-Alba, chan e a-mhin gu h-eachdraidheil ach anns an l an-diugh. Mar sin tha e cudromach gum bi na meadhanan ga riochdachadh ann an dighean r agus inntinneach gun a bhith an cmhnaidh a-mach oirre mar sheann chnan a tha a' bsachadh."
Tha e air oillteachadh le cuid de na h-ionnsaighean mosach an aghaidh na Gidhlig a bhios a' nochdadh cho tric an cl ged a tha e cinnteach nach e grin-chinnidh a tha gam putadh ach aineolas. "Chan eil daoine a' tuigsinn d tha anns a' Ghidhlig agus tha iad gu ndarach caran amharasach mu dheidhinn na tha air a claibh. Tha feum aig daoine air faighinn a-mach mu na beachdan a tha sibh a' foillseachadh anns a' Ghidhlig, agus ma tha sin a' ciallachadh gu bheil agaibh ri gerr-chunntasan Beurla a thairgse dhaibh ann an cl, no fo-thiotalan a chur ri prgraman telebhisean, sin mar a tha e, oir feumaidh i a bhith fosgailte dhan a h-uile duine."
Tha e a' toirt rabhadh air a' chunnart gun cruthaich iomairt na Gidhlig ghetto dhi fhin. "Tha e math gu bheil duilleag Ghidhlig aig an 'Albannach' mar eisimpleir, ach chan eil sin gu ler leis fhin. Bu chir Gidhlig a bhith an ss air feadh nam pipearan oir feumaidh i a bhith follaiseach sa h-uile seagh."
Tha beachd a-cheart cho cinnteach aige air soidhnichean rathaid. "Is math gu bheil iad ann ach gun chothroman a bhith ann do luchd-tadhail pirt a ghabhail ann an tachartasan cultarach Gaidhealach d tha na soidhnichean a' sanasachadh - cnan a b' bhaist a bhith ann uaireigin den t-saoghal no cultar a tha da-rreabh be?"
Tha an Caimbeulach a' sireadh obair r an drsta. Saoil an gabhadh muinntir nam meadhanan Gidhlig ri comhairle "ceannard nan car" - no an ann ris-san a tha cuid dhiubh gan samhlachadh fhin co-dhi?
IT'S pretty well known that that Alastair Campbell has Tiree connections. If his father Donald had remained there instead of moving to Yorkshire, Tony Blair's "master of spin" would be well known in the island by his pedigree as Alastair Dhmhnaill Lachainn. The caption to our picture gives it to five generations.
• Campbell still remembers some of his father's Gaelic. He says: "I'm shocked that some people have negative views about Gaelic, but I don't think it's because of displacement racism or zenophobia. If people don't understand what Gaelic is, they're a bit suspicious. It has to be open to all. For example, it's fine having a Gaelic page in The Scotsman - but that's not enough.
"It should be embedded throughout the paper, and throughout the whole of the Highlands - at least."


text:
Chuir an t-Oilthigh Plana Gàidhlig gu Bòrd na Gàidhlig san Lùnastal 2012. Tha am Plana ag amas air aire a thogail mun Ghàidhlig san Oilthigh agus cothroman practaigeach a chruthachadh airson gun tèid a cleachdadh.
Fiosrachadh air Plana Gàidhlig an Oilthigh agus dè a chaidh a chur ann.
Tha grunn thachartasan co-cheangailte ris a’ Ghàidhlig gan cur air dòigh do dh’oileanaich agus luchd-obrach feadh na bliadhna, leithid chlasaichean, òraidean, bhùithtean-obrach agus làithean togail aire.
Thoir sùil air na tachartasan a tha an t-Oilthigh air cur air dòigh mar phàirt de Sheachdain na Gàidhlig.
Ag iarraidh tuilleadh fhaighinn a-mach? Faighibh an cuairt-litir againn no leanaibh sinn air na meadhanan sòisealta.
This article was published on Feb 27, 2014


text:
Eaglais Roghadal
Chaidh Eaglais Roghadal neo Tùr Chliamainn na Hearadh a thogail anns an 16mh linn le Clann 'ic Leoid, agus innte tha uaigh Alasdair Chrotaich, ceannard na Leodaich anns na Hearadh agus an Eilean Sgitheanach (Dùn Bheagain) anns an 18mh linn. Chaidh an uaigh a dhèanamh le clach gneiss ionadal, air a sgeadachadh le clach-ghainmhich à Muile. Tha an sealladh seo a’ coimhead gu gairdean deas na h-eaglais air a thogail bhon bogha tuath. Tha am bogha fhèin air a dhèanamh le cloich schist dubh.


text:
co-sheòrsach
Susbaint
Gàidhlig[deasaich]
Ainmear[deasaich]
co-sheòrsach f, iolra co-sheòrsaich
- Duine a tha air tharraing drùis-mhiannach gu h-iomlan no gu mòr ri buill am gnè fhèin; bean air tharraing ri mnathan eile (air chantainn ri cuideachd cho leisbich, cho b' fheàrr le leisbich), no fear air tharraing ri fir eile.
Eadar-theangachaidhean[deasaich]
Buadhair[deasaich]
- (de duine no beathach) Air tharraing gu drùiseil a-mhàin no gu mòr ri buill am gnè fhèin.
- A' buntainn ri co-sheòrsachd, cho dàimh, tarraing, miann, 's mar sin air adhart.
- Air chur roimh no air chleachdadh le co-sheòrsaich, mar taigh-seinnse, 's mar sin air adhart.
Fios a' chleachdaidh[deasaich]
- B' fheàrr le mòran mnathan co-sheòrsach a bhith air chantainn ri leisbich.
Synonyms[deasaich]
- (Air tharraing gu drùiseil a-mhàin no gu mòr ri buill dham ghnè fhèin.): leisbeach (air chleachdadh a-mhàin nam mnathan)


text:
Bile croitearachd ùr mu choinneamh na Pàrlamaid
Thèid bile mu choinneimh Pàrlamaid na h-Alba Dimàirt a dh'fheuchas ri piseach a thoirt air Achd Ath-Leasachaidh na Croitearachd a thugadh a-steach o chionn trì bliadhna.
Dh'fhàg trioblaid leis an reachdas a bh' ann gun tàinig casg air croitearan a bh' air an croitean a cheannach bho bhith a' toirt earrainnean den fhearann aca a-mach à croitearachd - "dì-chroitearachd."
Feumar talamh a dhì-chroitearachd ma thathas airson airgead a thogail tro bhanca, no airson taigh a thogail gus am faighear morgaidse air talamh a dh'fhaodar a reic air a' mhargaidh fhosgailte.
Tha Riaghaltas na h-Alba ag ràdh gun toir an reachdas ùr piseach air an t-suidheachadh, gus an tèid dèiligeadh ri croitearan a tha a' pàigheadh màil agus ri croitearan a th' air an croitean a cheannach, gu co-ionnan.


text:
Sgùrr Thearlaich
'S i beinn anns a' Chuiltheann anns an Eilean Sgitheanach a tha ann an Sgùrr Thearlaich. Tha i 787 m a dh'airde.
Chaidh Sgùrr Thearlaich ainmeachadh às dèidh an t-sreapadair ainmeil Charles Pilkington. ’S e ball dhen Scottish Mountaineering Club a bh’ ann agus stiùirich esan, ann an 1887, a’ chiad dìreadh dhen a’ bheinn air an robh North-East Peak [1] gu ruige sin. Is iongantach gun robh ainm Beurla air a’ bheinn, oir tha ainmean Gàidhlig air na beanntan eile air fad agus chan eil e coltach gur e sin an t-ainm a bha air Sgùrr Thearlaich bho thùs. Tha Sgùrr Thearlaich air sgarradh bho Sgùrr Dubh leis an Tearlach-Dubh-Gap (TD-Gap mar a tha aig streapadairean Sasannach), beàrn anns an druim a tha ga dhèanamh doirbh an druim a leantainn gun ròpa.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Forbes, Alexander R. 1923; The Place-Names of Skye. Paisley: Alexander Gardner
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NG 449 208
Am Baisteir • Belig • Blà Bheinn • Bruach na Frìthe • Garsbheinn • Sgùrr Alasdair • Sgùrr na Banachdaich • Sgùrr Dubh Mòr • Sgùrr Dearg • Sgùrr nan Eag • Sgùrr an Fheadain • Sgùrr nan Gillean • Sgùrr a' Ghreadaidh • Sgùrr a' Mhadaidh • Sgùrr MhicCoinnich • Sgùrr Sgumain • Sgùrr Thuilm • Sgùrr Thearlaich • Sgùrr Thormaid


text:
Raodan reòite àirneis àraid Alba Aosmhor Àrnoil
Chaidh seann aìrneis a reòthadh ann an Leòdhas.
Chaidh seo a dhèanamh mar dhòigh air dèiligeadh ri raodan, neo 'woodworm', a bha air feadh an fhiodha.
Tha an àirneis ann am fear de na 'taighean geala' traidiseanta a tha aig Alba Aosmhor ann an Arnol, air taobh siar an eilein.
Chaidh tòiseachadh air na 'taighean geala' a thogail an toiseach, bho chionn còrr is 100 blaidhna, an àite seann taighean dubha nan eilean.Domhainn
Tha luchd-obrach Alba Aosmhor airson àirneis a tha aca ann am fear dhiubh a ghlèidheadh.
Ach mhothaich iad gun robh raodan air rùrach gu domhainn ann.
Ghabh iad làraidh air mhàl bho chompanaidh a tha a' reic biadh reòthte agus dh'fhuaraich iad an àirneis gu -30 Celsius airson ceithir là, air cùl na làraidh.
Bha dearbhadh ann roimhe seo nach seasadh an raodan ri reòthadh mar seo 's thathar an dòchas gun cuir e ruaig air an raodan bho àirneis Arnoil.


text:
Anns an t-seirbheis à tasglann a' BhBC air an t-seachdain seo cluinnidh sibh seirbheis a chaidh a chlàradh còmhla ris an Urr Calum MacMhathain, nach maireann, ann an 1987 nuair a bha e na mhinistear ann an Eaglais Shaor Shiaboist.
Anns an t-seirbheis cluinnidh sibh na sailm is leughadh a leanas:
Salm 111 air fonn London New agus Salm 73 air fonn Stornoway, os cionn na seinn a chaidh a thogail ann an Eaglais Shaor Steòrnabhaigh bha DR Dòmhnallach.
Leughadh: 1 Timoteus 2: 1-11
Ceann teagaisg: 1 Timoteus 2: 5
Rugadh Calum MacMhathain ann an 1948 agus cha robh anns an teaghlach ach e fhèin. Chaidh àrach ann a Steòrnabhagh agus bha e am measg buidheann bhalach aàs a' bhaile air an robh na Torquil Terrace Boys.
Chaidh oideachadh ann am bun-sgoil Steòrnabhaigh agus Àrd-Sgoil MhicNeacail agus dh'fhàg e an sgoil aig sia bliadhna deug. Chaidh e an uairsin a Lunnainn far an d'fhuair e obair san t-Seirbhis Chatharra.
Bha guth sònraichte làidir aig Calum agus bha sin gu math follaiseach bho làithean òige. Nuair a bha e anns a' bhun-sgoil bhuannaich e am bonn òr aig a' Mhòd Ionadail airson seinn agus bha ùidh mhòr aige anns a' Ghàidhlig agus ann a bhith ga dìon.
Thòisich Calum air beatha Chriosdail a' leantainn nuair a bha e ann a Lunnainn agus le càirdeas is coibhneas bho Ghàidheil Lunnainn thàinig e gu bhith na bhall dhan choitheanal anns an Eaglais Shaor a sin. Bha ùidh mhòr aige anns na h-òraidean aig an Dr Martainn Lloyd Jones agus bha e na bhall dhan chòisir nuair a bha Billy Graham a' searmonachadh ann a Lunnainn. 'S ann a Lunainn a thòisich Calum a' searmonachadh an toiseach.
Aig fìor dheireadh na trì ficheadan ghluais e a Ghlaschu far an robh e na bhall do choitheanal Eaglais Shaor Bhaile Ghobhainn agus 's ann nuair a bha e an sin a fhuair e stiùireadh airson a dhol a-staigh airson na ministrealachd. Nuair a dh'fhàg Calum an sgoil cha robh e air deuchainn a dhèanamh aig àrd-ìre agus le sin b'fheudar dha a dhol gu clasaichean oidhche. Rinn e adhartas air leth le foghlam aig àrd-ìre agus fhuair e teisteanas san oilthigh airson litreachas agus eachdraidh na h-Alba. A bharrachd air an sin bha e a' gabhail clasaichean prìobhaiteach airson a Ghàidhlig aige a leasachadh. Chaidh Calum gu Colaiste na h-Eaglaise Saoire ann an Dùn Èideann bho 1977 gu 1980 agus chaidh a phòsadh ri coitheanal Shiaboist far an robh e na mhinistear airson aona bliadhna deug. Fhuair e gairm gu Eaglais Shaor Greyfriars ann an Inbhir Nis ann an 1991 far an do bhrosnaich e an coitheanal ann an iomadach dòigh ach gu mì-fhortanach às dèidh trioblaidean-lannsa bhàsaich e ann an 1992.
Bidh cuimhn' aig mòran air Mgr MacMhathain mar shearmonaiche air leth - duine mòr agus meas mòr aig daoine air. Bhiodh e tric ri chluinntinn ag ràdh "Tha an Tighearna math, Oh tha an Tighearna math.".
BBC © 2014 The BBC is not responsible for the content of external sites. Read more.
This page is best viewed in an up-to-date web browser with style sheets (CSS) enabled. While you will be able to view the content of this page in your current browser, you will not be able to get the full visual experience. Please consider upgrading your browser software or enabling style sheets (CSS) if you are able to do so.


text:
-
BROT UBHAL AGUS CÀL-COLAIG, LE BLAS COIRIDH
1 Chàl-colaig (cauliflower)
2 Ùbhal milis m.e. Braeburn no Gala no seòrsa sam bith mar sin
1 Churran geal (parsnip)
2 unnsa ìm
1 Uinnean – air a ghearradh
Gràinnean no dhà “saffron”
Leth spain-teatha fùdar coiridh
1 ltr sùgh lusan no sùgh circe
300ml bàrr tiugh
Salann
Piobair
Geàrra gu math mìn cìnn a’ chàl-colaig agus cuir na pìosan dhan a phana.
Ruisg na h-ùbhlan, thoir asda na cuairsgeanan agus geàrr gu math min.
Rùisg agus geàrr gu mìn an curran geal.
Cuir an t-ìm agus an t-uinnean, air a ghearradh gu mìn, ann am pana agus goil gu socair gus am fàs an t-uinnean bog (na leig leis a-dhol donn ). Cuir ann an càl-colaig agus gràinnean no dhà “saffron” agus goil gu socair airson 3-4 mionaidean. An uairsin cuir an curran geal agus na h-ubhlan dhan phana an cois an t-sùgh air a dheanamh air lusan no cearc agus goil airson 20 mionaid gus am bidh na lusan bruich.
Pronn gu mionaideach agus cuir tro shìolachan. Cuir ris na mhianaicheas tù de dh’fhùdar coiridh agus bàrr.
Sgeadaich le peirsill.
-
Alasdair MacLeòid
-
Aran agus rolaichean coiridh
-
Tha am brot deiseal
Broadcasts
-
BBC Radio Nan Gaidheal Tue 8 May 2012 09:03 BBC Radio Nan Gaidheal
-
BBC Radio Nan Gaidheal Tue 8 May 2012 21:03 BBC Radio Nan Gaidheal


text:
Kl. Ianair ii f. l. xx.iii. Anno Domini m.c.ui.
Crech-sluaigedh la Domnall H. Lochlainn i foiridhin Donnchadha H. Mael Shechlainn coro ortadur Iartar Midhe & co tárus Donnchadh ann for scemhledh & coro marbadh é.
Disirt Diarmata cona derthaigh do loscadh.
Tuathal comarba Coemhghin in pace quiéuit.
Ceallach comarba Patraic for cuairt Ceniuil Eogain cetna chur co tuc a óghreir .i. bó cech seisir no agh n-dára cech trir no leth-unga cech cethrair la taebh n-edbhart n-imda olchena.
Cathbarr H. Domnaill ri Ceneol Lughdach.
p.546
Ceallach for cuairt Muman cetna chur bes co tuc a lan-chuairt .i. secht m-bae & .uii. cairigh & leth-unga cech fuind tricha cet i Mumain la taebh shét n-imda olchena. Ocus ar-roet imorro Ceallach gradha uasal-espoic don chur-sin a forcongra fer n-Erenn.
Caincomrac H. Baighill uasal-espoc Aird Macha in pace quieuit.
Etgair ri Alban mortuus est.


text:
Na Bàigh aig na daoine?
Thèid iarraidh air muinntir Cheann a Deas na Hearadh beachdachadh am bu chòir dhaibh feuchainn ris an fhearann air a bheil iad a' fuireach a cheannach.
Gheibh iad an cothrom aig coinneamh de chomhairle choimhearsnachd na sgìre Diardaoin seo tighinn.
'S e oighreachd mhòr a th'ann an Oighreachd nam Bàgh, a' dol bho dhìreach thaobh a-muigh an Tairbeart sios tron chosta sear agus dhan Taobh Tuath air a' chosta siar.
Tha i cuideachd a' gabhail a-staigh Beàrnaraidh na Hearadh.
'S ann le teaghlach Hitchcock a tha an oighreachd an-drasta.
Cheannaich iad am fearann ann an 1925 nuair a chaochail am Morair Leverhulme.Trath
Tha a' chomhairle choimhearsnachd ag ràdh gu bheil an gnothach aig ìre gu math trath is an deasbad dìreach a' tòiseachadh.
"Tha Comhairle Coimhearnsachd Cheann a Deas na Hearadh dìreach air tòiseachadh a' cheist a chur riutha fhèin, am biodh buannachd sam bith ann Oighreachd nam Bàgh a cheannach", thuirt fear de bhuill na comhairle, Hamish Mac an Tàilleir.
"Tha sinn dìreach airson a' cheist a chur ris an t-sluagh airson 's gum faigh sinn a-mach aig toiseach-tòiseachaidh barail mhuinntir an àite air", thuirt e.
Bidh riochdairean bho na buidhnean coimhearsnachd a ghabh sealbh air pìosan eile den eilean cheana, Urras Cheann a Tuath na Hearadh agus Urras Taobh Siar na Hearadh, an làthair aig a' choinneimh son comhairle is stiùireadh a thoirt seachad.