text:
- TIOTAL
- Seirbheis aig Eaglais Abaid Chille Chuimein
- EXTERNAL ID
- PAN_17_ABBOTABBEY1
- ÀITE
- Cille Chuimein
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Both Fhleisginn 's Obar Thairbh
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20506
- KEYWORDS
- abaidean
toglaichean
Cille Chuimein
Ordugh Bhenedictine
manachainnean
Chaidh an gearastan aig Cille Chuimein a cheannach bhon riaghaltas leis a' 14mh Morair Mac Shimidh ann an 1867 airson a chleachdadh mar loidse sheilg. Anns na 1870an, thug am fear a thàinig as a dhèidh an loidse seachad don Òrdugh Mhanachainneach Bhenedictine air màl, agus thòisich iad air na togalaichean a leasachadh gu abaid, sgoil agus manachainn. Chaidh an obair-leasachaidh thùsail agus am pìos a chaidh a chur ris a dhealbhachadh le Iòseph Hansom (ainmeil airson a Hansom Cab) le togalaichean eile air an cur ris le Pàdraig Pòl Pugin, Reginald Fairlie, Teàrlach Gray agus Uilleam Watt Ailean
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


c: text/html

text:
Eilean Dubh
Eilean Dubh zo un anv-lec'h gouezelek hag a dalv kement hag Enez Du.
- Eilean Dubh, er Summer Isles,
- Eilean Dubh, e Kyles of Bute,
- Eilean Dubh Mòr ha Eilean Dubh Beag, div enezenn e Firth of Lorne,
- Eilean Dubh, un enezenn tost da Enez Diùra,
- Eilean Dubh, e Loch Craignish er c'hreisteiz da Oban en Argyll,
- Eilean Dubh, e Balnakeil Bay e Sutherland,
- Eilean Dubh a' Chumhainn Mhòir, e Loch Tarbert e Diùra,
- Eilean Dubh, e-kichen Erraid,
- Eilean Dubh, e Loch Shiel,
- Eilean Dubh, div enezennig e-kichenik Erraid, en Inizi Gall.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- TIOTAL
- LMS 14420 'Ben a' Chait' air trèana aig Fèill Sheòrais, An t-Iuchar 1926
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_062
- ÀITE
- Fèill Sheòrais
- SGÌRE
- Gallaibh an Iar
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Hacraig
- DEIT
- 29 An t-Iuchar 1926
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28117
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
LMS 14420 air trèana suas aig Fèill Sheòrais san Iuchar 1926.
B' e pàirt den chlas 'Big Ben' de locomotaibhean 4-4-0 aig Rèile na Gàidhealtachd a bh' ann an 14420 (roimhe seo HR 65). Bha iad sin glè choltach nan dealbhachadh ris an clas 'Ben' a bh' ann roimhe ach gun robh goileadairean nas motha aca, 's mar sin thathas a' toirt iomradh orra a-nis mar 'Big Bens' agus an fheadhainn a bh' ann romhpa mar 'Small Bens'. Chaidh a togail le Companaidh Locomotaibhean Ceann a Tuath Bhreatainn ann an Glaschu agus fhuairear i sa Chèitean 1908. Airson a' chiad bliadhna de a beatha bha an t-àireamh 68 oirre. Lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis sa Ghiblean 1934.


text:
- TIOTAL
- LMS 15054 a' tighinn a-steach do Chamas Aghaidh
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_008_366
- ÀITE
- Cambusavie
- SGÌRE
- Dornoch and Creich
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Dòrnach
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 25828
- KEYWORDS
- locomotaibhean rèile
locomotaibhean Rèile na Gàidheatachd
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
Ann an 1905/06 thog Rèile na Gàidhealtachd ceithir einnseanan tanca 0-4-4 gus obrachadh air a diofar meur-loidhnichean beaga. Air an àireamhachadh 25, 40, 45 agus 46, b' iad na locomotaibhean mu dheireadh a chaidh a thogail aig ionad-obrach Loch Gorm ann an Inbhir Nis. Mhair dhà den chlas gu math a-steach do làithean Rèile Bhreatainn.
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn LMS 15054 (roimhe seo HR 46) a' tighinn a-steach do stèisean Chamas Aghaidh ann an Cataibh. Lean an t-einnsean ann an seirbheis gus a deach a toirt a-mach à seirbheis san Dàmhair 1945.


text:
- TIOTAL
- Meall bideanach, cost an iar na h-Alba
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_1025
- ÀITE
- neo-aithnichte
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10911
- KEYWORDS
- dealbhadaireachd-camara
togail dhealbhan
a' Ghàidhealtachd 's na h-Eileanan
eachdraidh shòisealta
creagan
cnuic
Chaidh am meall bideanach seo le creagan àraidh air a mhullach a thogail na dhealbh le M.E.M. Donaldson sa chiad leth den 20mh linn. Chan eil fhios buileach dè 'n t-àite tha seo ach tha an dùthaich coltach ri cost an iar na h-Alba.
Rugadh tè nan dealbhan-camara, Mary Ethel Muir Donaldson, ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i fad is farsaing air a' Ghàidhealtachd an iar agus a tuath, a' sgrìobhadh is a' togail dhealbhan. Eadar 1912 is 1949 sgrìobh i iomadh leabhar air dualchasan agus eachdraidh shòisealta na sgìre. Bhàsaich i ann an taigh-altraim an Dun Èideann an 1958, agus chaidh a tìodhlacadh san Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Kl. Enair.
Bliadain na fele Eoin an bliadainsi for Aoine gur gab egla mor fir Erenn inte conidh í comairle ar ar cinnettur clerigh Erenn da dichor .i. tredenus gach mí & trosgadh gach laoi go cenn mbliadhna & almsana don Coimdhedh. Tugsat righa Erenn saoire do ceallaibh imdha ro battur a ndocur.
Muircertach h. Dupda rí H. nAmalgaidh & H. fFiacrach a suis occisus est.
H. Flaithnen comarba Ciaráin do dol i n-ailitre.
Kl. Enair.
Tadcc mac Ruaidri h. Concupair rí Connacht do marbad a suis.
Flaithbertach do dol i n-aturdha go h-Aodh h. Concupair & rige Síl Muiredhaigh do.
Maol Brigde h. Brolchan episcopus Cille Dara quieuit.
p.262
Cloigtech Mainistrech do losccadh gusan scriptuir ann.
Bliadain na cno. {MS folio 214ra(329a)}
Kl. Enair.
Pluuialis annus & fertilis.
Flaithbertach h. Flaithbertaigh do marbadh do Síl Muiredhaigh a ndigail dallta Ruaidri.
Mide d'fasuccadh eidir Donchadh h. Maoilseclainn et Concupur h. Maoilseclainn.
Domnall h. hEni ardepscop fer Muman in .lxxui. anno aetatis suae quieuit.
Snecda mor in hoc anno.
Kl. Enair.
Catraoinedh ren-iartur Teabtha for airter Tebtha du a ttorchair Muircertach h. Airt rí Teabta & h. Lachtnáin.
Derforgaill ingen Taidg h. Gilla Patraic mathair Muircertaigh h. Briain mortua est.
Kl. Enair.
Gilla na Naom h. hEidin rí Sil Muiredhaigh & Connacht uile moritur & a Cluain muc Nois ro hadhnacht.
Donchadh h. Eochadha rí Uladh do cuibrech do Domnall mac meic Loclainn do righ Cinel Eogain.
Cu Medha h. Laogachain ardtaoisech Sil Ronain quieuit.
Mac Raith h. Flaithén comarba Ciarain & Cronain Tuama Greine a ndeoraidhecht quieuit i n-Achadh Bó.


text:
- TIOTAL
- Leac Uaighe Ridire, Eilean Sgèaboist
- EXTERNAL ID
- HCD_CARD_002
- ÀITE
- Sgeabost
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Snìothasort
- LINN
- 16l
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12828
- KEYWORDS
- snaidheadh
creideamh
leac uaighe
Tha an leac uaighe seo air Eilean Sgèaboist ann an Abhainn Snìothasort, An t-Eilean Sgitheanach. Tha an leac a' sealltainn dealbh de ridire le còta cuibhrichte agus grèim aige air claidheamh mòr.
Tha tobhtaichean dà eaglais air Eilean Sgèaboist (uaireannan canar Eilean Chaluim Chille ris): Seann Eaglais Sgìre Shnìothasoirt agus an teampall no an t-seapal aig Calum Cille a tha gu math nas sine.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Kl.
Maolcoba ab Áird Macha quieuit.
Donnchadh mac Duib da Bairenn rí Caisil quieuit.
Cathraoinedh for Flann mac Maoilecláinn ré Gallaibh Atha Clíath dú a ttorcair Aodh mac Concupair rí Connacht rcon. et Lergus mac Cruinden episcopus Cille Dara et Donnchadh mac Maoilidúin princeps Cille Delga et alii multi.
Snedgius sapiens Disirt Diarmada aidi Cormaic meic Cuilennáin quieuit.
Cerball mac Dunlainge subita morte .i. rí Osruidhe.
Sichfrith mac Imair ri Normandis a fratre suo per dolum occisus est.
Claoclodh bertha la hogo Erenn.
Kl.
S{l}uaiccedh la Domnall mac Aoda et la tuaiscert Erenn et co Gallaibh co hUib Neill an Deisceirt.
Oenach Taillten cen aige.
Dubhlactna mac Maelghuala i righe Caisil.
Tuadcar episcopus Cluana Muc Nois quieuit.
Kl.
Celum ardere uisum est in nocte hi Kl. Enáir.
Maolodar episcopus Cluana Muc Nois quieuit.
Kl.
Flann mac Maoiliduin ab {MS folio 193rb(288b)}Iae quieuit.
Cormac princeps Fobair & tanaisi abbad Cluana Mac Nois quieuit.
Suibne mac Maoiluma ancorita Cluana Muc Nois quieuit.
Orgain Cille Dara et Cluana Iraird do gentibh.
Maolfabaill mac Clerigh rí Aidhne quieuit.
Aonach Taillten do aige la Flann mac Maoileclainn.
Ár Gall la hUib Amalccaidh cor ttorcair Elair mac Bairid ann.
p.148
Kl.
Maolbrighde na gamnaidhe o Gabar .i. Cell Ula d'feraibh Umaill dó ab Cluana Muc Nois quieuit.
Uentus magnus a mí Marta cor trasgair fiodhbaidh et co rug na dertaighe as a lathrachebh.
Tigernan mac Sellacháin ri Breffne quieuit.


text:
Præstø
‘S e baile beag ann an ceann a deas na Danmhairg a th’ ann am Præstø. Chaidh ainm a' bhaile a chlàradh son a' chiad turas ann an 1321 is thàinig e bhon fhacal "præst", a tha a' ciallachadh sagart.[1] Tha e suidhichte faisg air Loch Præstø, ri taobh na mara Baltach anns an sgìre Vordingborg, anns an roinn Sjælland, aig astar dhe 43km bho Chopenhagen, agus 163km bho Århus.[2] Tha 3,887 duine a' fuireach anns a’ bhaile.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Karl Adolph Gjellerup: (1857 - 1919) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1917.


text:
Elbląg
She caayr ayns twoaie yn Pholynn eh Elbląg (focklit magh myr [ˈɛlblɔŋk]; Germaanish: Elbling). 'Sy vlein 2006 va 127,892 deiney cummal ayn. She preeu-valley Choontae Elbląg t'ayn as t'eh ny hoie ayns Queiggey Warmia-Mazury veih'n vlein 1999. Roish shen by phreeu-valley eh er Queiggey Elbląg eddyr ny bleeantyn 1975 as 1998 as by hoiag coontae eh ayns Queiggey Gdańsk eddyr ny bleeantyn 1945 as 1975. She purt er yn awin Elbląg t'ayn as yn awin shen stroo stiagh ayns Mooirlagh Wisła mysh 10 km çheu hwoaie veih'n chaayr. Lesh shen, ta goll magh ec y chaayr gys y Vooir Valtagh trooid Keyllys Baltiysk ta fo stiurey yn Roosh.


text:
- TIOTAL
- Dealbh de dh'Eilean Eige a chaidh a thogail anns A' Chamas Darach
- EXTERNAL ID
- PC_GAUKROGER_010
- ÀITE
- An t-Eilean Eige
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Na h-Eileanan Beaga
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Jamie Gaukroger
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Jamie Gaukroger
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22466
- KEYWORDS
- cruthan-tìre
seallaidhean-tìre
eileanan
Na h-Eileanan a-Staigh
Na h-Eileanan Tarsainn
Dealbh de dh'Eilean Eige a chaidh a thogail ann an Camas Darach air tìr mòr.
Tha Eige deas air an Eilean Sgitheanach agus tuath air rubha Àird nam Murchan. Tha e air aon de na h-Eileanan Tarsainn anns na h-Eileanan a-staigh. Is e an dàrna eilean as motha de na h-Eileanan Tarsainn a th' ann às dèidh Rùm agus tha fianais ann gu bheil daoine air a bhith a' fuireach anns an dà eilean bho co-dhiù Linn na h-Umha.
Is e Sgùr Eige a' bheinn as àirde san eilean. Tha i 393m a dh'àirde (1,289 troighean). Chaidh a dhèanamh bho chionn mu 58 millean bliadhna bho spreadhadh bholcànach san sgìre. Bha Eilean Rùm aig meadhan an spreadhaidh seo. Tha coltas dreachmhor air a' bheinn seo agus tha deagh sheallaidhean rim faicinn ann de na h-Eileanan Tarsainn air fad agus de thìr-mòr


text:
Caergybi
'S e prìomh phort agus baile de Ynys Môn a th' ann an Caergybi neo Holyhead mar a chanas luchd na Beurla ris. Anns a' bhliadhna 2001 bha 11,237 duine a' fuireach anns a' bhaile fhèin. Is i a' Chuimris a tha na cànan màthaireil aig a' chuid bu mhotha de muinntir a' bhaile.
Is e eilean mòr don iar-thuath a' Chuimrigh, a tha roinnte bhon tìr mhòir leis an Linne Menai a tha anns an Ynys Mon. Tha Caergybi suidhichte air eilean beag air a bheil an t-ainm Holy Island. Tha an t-eilean ceangailte ri Ynys Mon le drochaid agus cabhsair.
Tha Caergybi air a bhith na phort cudthromach air taobh conaltradh co-dhiù bho thoiseach an 19mh cheud, nuair a rinneadh ionad-phacaid dheth, airson a' puist rìoghail "The Irish Mail" eadar Lunnainn agus Caisteal Átha Cliath. Rinneadh rathad-phuist, innlichte le Tómas Telford, bho Lunnainn gu Caergybi ann an 1815. Ràinig an rathad-iarainn Caergybi ann an 1847.
Tha Caergybi suidhichte air an seòlaid a steach ri Poll a' Ghruthain bhon Chuan Cheiltich agus bho na 1820n gu 1847, bha telegraf seamafoir le seachd ionadan, stèidhichte eadar an dà Phort. Chaidh a chleachdadh a thoirt rabhadh do na malairteaich aig Poll a' Ghruthain nuair a bhiodh na luingean aca a' tighinn gu phort. [[Faidle:Stena_Explorer_leaving_Holyhead.jpg|thumb|left| Am bàta Stena Explorer (Stena Line) a' fàgail Caergybi]] Ged nach eil na postan fhathast a' dol gu Èirinn tro Chaergybi tha e fhathast na Port cudthromach airson an dà chuid, bathair agus daoine air an triall eadar Sasainn agus Èirinn. Bithidh Stena Line a' ruith luingean aiseig gu Port Átha Cliath agus bàta-luath "hydrofoil" gu Dùn Laoghaire agus bithidh Irish Ferries a' ruith aiseagan gu Port Átha Cliath.
Tha am frith-rathad astair Slighe Cladach Ynys Môn (Cuimris: Llwybr Arfordirol Ynys Môn; Beurla: Anglesey Coastal Path) a' tòiseachadh is a' crìochnachadh ann an Caergybi.[1] Tha an cas-cheum mu 124 mìle (200 km) de dh'fhaid agus a' leantainn iomall-fairge Ynys Môn. Tha e na phàirt de Shlighe Costa na Cuimrigh, cas-cheum mu 870 mìle (1,400 km) de dh'fhaid.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Rogers, Carl [2005] (2010): Walking the Isle of Anglesey Coastal Path. Frodsham: Mara Books. ISBN 978-1-902512-15-0.


text:
Gleann na Cille
‘S e gleann àrd le dam anns an ìochdair, shuas anns na Beanntann a Deas, faisg air Dùn Phrìs a th’ann Gleann na Cille. Tha e suidhichte aig 158m os cionn ìre na mara, dìreach 12km air falbh bho Dhùn Phrìs fhèin,[1] iomradh OS NX8477.[2] Tha am pàirc deilbhidh ann an Gleann na Cille uabhasach ainmeil aig ìre eadar-nàiseanta.
Iasgach[deasaich | deasaich an tùs]
‘S e dam làn fìor uisge a th' ann an seo agus dh’fhaodadh iasgach a dhèanamh le cead bho na h-ùghdarrasan ionadail.[3] Tha uisge an locha a’ sruthadh shìos gu ruige na mara (agus an Abhainn Nead) tron Allt Cluden.[4]
Pàirc deilbhidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh cruinneachadh dhe deilbheadh a chur air dòigh an seo leis na Keswick, uachdairean na sgìre ann an 1951.[5] Bha iad dlùth air Henry Moore agus bhrosnaich e iad gus an gnothaich sin a dhèanamh. Tha ceithir pìosan le Henry Moore ann:[6] An Rìgh is a' bhànrighinn (1955), Cros Gleann na Cille (1955 – 1956), shuas air a’ chnuic, Duine na Sheasamh (1950) agus Duine na laighe àireamh a dhà (1959) a bharrachd air Eòin Baistidh, obair a rinn Auguste Rodin ann an 1878, aig toiseach tòiseachaidh a dhreuchd. Tha A’ Chuairt, a rinn Jacob Epstein ann an 1926 an seo cuideachd.[7]
Rothaireachd[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Gleann na Cille na phàirt lìonra roinneil rothaireachd Dhùin Phrìs is na Gall-Ghàidhealtachd.[8] Tha Cearcall Gleann na Cille dìreach dà uair a thìde bho agus air ais gu Dùn Phrìs.[9] Tha na rathaidean gu math aonaranach an seo agus tha deagh shoighnichean ann cuideachd.


text:
- TIOTAL
- Donnchadh Mac a' Phearsain is a nighean, Màiri
- EXTERNAL ID
- HCD00539
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12244
- KEYWORDS
- gàradh
dealbhadair
leanabh
zoomable
deilbh leudachail
Tha sinn a' creidsinn gu bheil an dealbh seo a' sealltainn gàradh taigh an dealbhadair Donnchadh Mac a' Phearsain, 'Gleann Chuidheil' ann an Caol Loch Aillse. Chaidh an taigh ainmeachadh an dèidh a' bhaile ann an Siorrachd Obar Dheathain far an do rugadh e, is chaidh a thogail beagan an dèidh dha thighinn dhan Chaol ann an 1912 a chum bùth cungadair a stèidheachadh
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- A' Chuith'-Fhraing anns an Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2499
- ÀITE
- A' Chuith-Fhraing
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cille Mhoire
- LINN
- 1920an; 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34407
- KEYWORDS
- A' Chuith'-Fhraing
rathad
creagan.
'S e seo sàr-dhealbh dhen rathad a tha a' dol don phairc-chàraichean aig mullach an droma faisg air a' Chuith'-Fhraing. Tha luchd-turais air a bhith a' tighinn o linn Bhioctoria a dh'fhaicinn nan creagan annasach a chruthaich gluasad bholcànach agus sìde-chaitheamh. Tha na stallachan, na tuil-bheuman agus na binneanan iongantach glè thric am falach ann an ceò sìor-ghluasadach, a tha a' cur ris an fhaireachdainn neònaich, neò-thalmhaidh a tha mun àite co-dhiù


text:
TÈ de na riaghailtean òir nuair a bhios tu a’ siubhal tric, se a bhith a’ lorg na slighe-adhair as dìriche dhan cheann-uidhe, agus mar sin, gun a bhith a’ stad aig puirt-adhair eile ma tha e idir comasach, agus mur eil, se a bhith lùghdachadh na h-ùine a bhios tu a’ toirt air an talamh aig puirt- adhair air an t-slighe.
Ach dhòmhsa co-dhiù, se call cianail a tha seo. Tha mi faicinn stad no stopover mar chothrom – gus blasad fhaighinn de dh’àite, is dòcha, ris nach robh mi an dùil. ’S gun cus cosgais ’na lùib cuideachd. Mar as cumanta, chan fhaicear diofar ann am faraidhean nan companaidhean-adhair tradiseanta le stad nas lugha na 24 uairean, agus gu tric lorgar faraidhean ìsle bho na companaidhean-adhair buidseat ma tha barrachd sùbailteachd ann.
Tè de na cinn-uidhe as fhreagarraiche ’s as fhasa dhuinne san Rìoghachd Aonaichte air son a bhith stad ann, se prìomh bhaile na h-Òlaind – Amsterdam. Seach gur e fear de phrìomh phuirt-adhair an t-saoghail a th’ ann, is iomadh turas a tha mi air a dhol tro Schiphol, agus tha Amsterdam fhathast ga mo thàladh cha mhòr gach turas a shiùbhaileas mi troimhe. Chan eil meadhan Amsterdam ach mu 20 mionaid bho Schiphol, air trèanaichean bitheanta le faraidhean beaga. Leis cho faisg ’s a tha am baile, tha mi fiùs air m’ fhaicinn fhìn “stad” de thrì uairean a thìde a chur air dòigh dìreach gus deagh ghreim fhaighinn air deagh ghreim bidhe! Gheibhear bitterballen blasta, gasta, anns gach ceàrnaidh den bhaile – meanbhbhàlaichean praidhichte de dh’fhèoil ’s de shabhs, bog anns a’ mheadhan, a thèid an tabhann le sgeallan Dijon. Rud eile nach eil e riamh air a bhith comasach dhomh a sheachnadh, se stroopwafel, dà bhriosgaid de thaois-uighe air a fuine, air an cumail dlùth còmhla le sirop sòghail, steigeach. Mmmmm.
Mar a bhiodh dùil agad ann am baile anns a bheil an doimhneachd de dh’eachdraidh ’s a th’ aig Amsterdam, tha tòrr mòr ri dhèanamh ’s ri fhaicinn. Tha iad ag ràdh gu bheil barrachd thaighean-tasgaidh anns gach mìle cheàrnach aige na th’ aig baile sam bith eile, agus tha sin furasta a chreidsinn. Ach tha gnè ann a bharrachd air meud – sann aig Amsterdam a tha cuid de na taighean-tasgaidh as ainmeile ’s as cliùitiche san t-saoghal, leithid Taigh Anne Frank, an Rijksmuseum, agus Taigh-Tasgaidh Van Gogh. Dh’fhaodadh tu feasgar as dèidh feasgar a chosg gu furasta dìreach a’ dol bho thaigh-tasgaidh gu taigh-tasgaidh.
Thathar a’ ràdh “Beus an àite far am bithear, se a nithear.” Uill, son modhan agus beus muinntir Amsterdam a leantainn, ’s gus faighinn mun cuairt coltach ris a’ chuid as motha dhiubh co-dhiù, gheibhinn baidhsagal air màl. Tha mu 600,000 baidhsagal sa bhaile (!) ’s tha e coltach dhòmhsa gu bheil an dearbh àireamh de bhùthan gan tabhann air màl. Thar nam bliadhnachan chaidh am baile a leasachadh air son bhaidhsagalan, agus leis a-sin, fhuair ni mun cuairt gu furasta, gu frogail, gun cus trioblaid.
Nuair a dh’fhàsainn sgìth de chramharsaich, leumainn air dòigh-còmhdhail eile a th’ aig muinntir Amsterdam – bàta canàil. Tha barrachd na 60 mìle de chanàlaichean am meadhan Amsterdam agus thathar a’ creidsinn gu bheil mìle gu leth drochaid a’ dol tarsainn orra. Gus deagh bhlasad fhaighinn de choltas agus de dh’fhaireachdainn a’ bhaile, ghabhainn tè de na cuairtean canàil a th’ air an tabhann on chidhe dìreach air beulaibh Stèisean Meadhain a’ Bhaile. Ma tha barrachd ùine agad, gheibh thu tiocaid a mhaireas latha no làithean, rud a bheir tuilleadh saorsa dhut.
Dh’fhuirich mi an oidhche an turas mu dheireadh a chaidh mi a-null a dh’Amsterdam, ’s abair gu bheil taghadh math de thaighean-òsta de gach seòrs’ ann – bho hostailean sgoinneil gu cuid de na taighean-òsta as fheàrr ’s as spaideile a th’ ann. Bha mi ann am fear dhiubh, an Canal House, nach eil ach cuairt bheag air falbh bhon stèisean (www.canalhouse.nl), ach a tha sàmhach, stoidhleach, agus aig a bheil an taghadh de thoiletries as fheàrr a chunnaic mi riamh – tè de na feumalachdan òir nuair a bhios tu a’ siubhal tric!


text:
Suranam
Tha Suranam[1][2][3][4][5], gu h-oifigeil Republiek Suriname, ann an Aimearaga a Deas. B' àbhaist an t-ainm "Nederlands Guyana" a bhith oirre.
Tha i na laighe eadar Guiana Fhrangach san taobh an ear agus Guidheana san taobh an iar. 'Sa deas tha Braisil. Tha an Cuan Siar ann an taobh tuath na dùthcha.
Tha Paramaribo na phrìomh-bhaile, agus 's e Duitsis an cànan oifigeil.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1871901391
- ↑ Dùthchannan ann an SMO
- ↑ Am Faclair Beag


text:
- TIOTAL
- Am bogsa chomharran a tuath ann am Baile Dhubhthaich
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_1313
- ÀITE
- Baile Dhubhthaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Baile Dhubhthaich
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27938
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
bogsaichean chomharran
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn am bogsa chomharran a tuath ann am Baile Dhubhthaich.
Chaidh stèisean Bhaile Dhubhthaich fhosgladh le Rèile Snaim Inbhir Nis agus Obar Dheathain (I&AJR) air 1 An t-Ògmhios 1864. B' e I&AJR aon de na companaidhean a thàinig còmhla gus Rèile na Gàidhealtachd a chruthachadh ann an 1865. Tha e fhathast a' faighinn seirbheis bho sheirbheisean riaghailteach.


text:
- TIOTAL
- Binn Fuadaich airson ruaig a chur air caoraich, 1792
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_L_INV_HC_11_38_02
- LINN
- 1790an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5808
- KEYWORDS
- lagh is ceartas
eucoirean
peanasachadh
eucoraich
binnean
Anns an sgrìobhainn seo, gheibhear a' bhinn a fhuair sianar a chaidh a chur nan leth gun do dh'iomain iad caoraich air falbh bhon fhearann air an robh iad. B'e an sianar Ùistean Breac MacCoinnich, Iain na h-Àirde, Calum Ros (air an robh MacRoib cuideachd), Dòmhall (Ruadh) Rothach, Alastair MacAoidh agus Uilleam Coinneagan.
B'e a' bhinn a fhuair Ùistean Breac MacCoinnich agus Iain na h-Àirde gun d'rachadh an cur a-null thairis fad seachd bliadhna 'thar a' chuain gu rogha dhùthchannan...an Rìgh'. Chaidh casg a chur orra tighinn air ais a Bhreatann fad nan seachd bllaidhna, a' tòiseachadh bhon là a dh'fhàg iad, agus nan d'rachadh an lorg san rìoghachd rachadh an cur gu bàs.
Chaidh cìi de £50 a ghearradh air Calum Ros (MacRoib) agus bha e gu bhith ga ghleidheadh sa phrìosan fad mìos. Rachadh Alastair MacAoidh agus Dòmhnall (Ruadh) Rothach a chur air fògradh bho Albainn an còrr dem beatha.
Bha Uilleam Coinneagan gu bhith air a ghleidheadh sa phrìosan fad trì mìosan


text:
Feasgar luain ...Is mi air chuairt ... Oh uill, saoil mi ma deannain sin ;-). Mar as abhaist teid mi dhan obair. An drasda tha mi ag obair feasgar luain :(, mar sin cha bhi tide agam airson cuairt di-luain no moran eile . Oh - chan eil sin ceart ... tha mi a' seinn :-). Tha Coisir Sgire Phort Righ a' tighinn comhla feasgar luain agus saoil mi ma bhios duine sam bith a ' cantail ... " gun cualas fuaim nach buathach leam..". Chan eil teud againne ... ach co-dhiu, tha sinn a' deanamh deiseil airson am mod ann an Earradh Gaidheal ann an t-sultain.
Ma thilleas sibh agus nuair a bheil uidh agaidh, carson nach innis sibh dhomh de ni sibhse feasgar luain? Agus ma tha sibh ag iarraidh, innsidh mi an sgeuladh bhon oran seo dhaibhse an ath thuras :-).


text:
- TIOTAL
- Fosgladh oifigeil Cuimhneachan Cogaidh Shrath Spè, 1921
- EXTERNAL ID
- PC_GM_ALBUM_62
- ÀITE
- Baile nan Granndach
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH: Crombail, Inbhir Ailein 's Àbhaidh
- DEIT
- 18 An t-Sultain 1921
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23180
- KEYWORDS
- cuimhneachan cogaidh
An Cogadh Mòr
flaitheachd
uachdarain
Dealbh de dh'fhosgladh oifigeil Cuimhneachan Cogaidh Shrath Spè, a thogadh air 18 Sultain 1921. Chithear Diùc Richmond is Gòrdain a' bruidhinn, leis a' Bhan-iarla agus a' Bhan-iarla Urramach na suidhe air an làimh dheis.
Thogadh e mar chomharrachadh air an fheadhainn à Srath Spè a shabaid agus a chailleadh sa Chogadh Mhòr
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach


text:
- TIOTAL
- Lochan ann an Gleann Comhainn
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0386
- ÀITE
- Gleann Comhann
- SGÌRE
- Ceann a Tuath Latharna
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Liosmòr 's An Apainn
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10136
- KEYWORDS
- lochan
lochan
Gleann Comhann
Bidean nam Bian
Monadh Rainich
Tha Gleann Comhann a' ruith mu 10 mìle an iar bho Mhòinteach Rainich gu cladach Loch Lìobhainn. Tha Aonach Eagach air an taobh tuath dheth agus tha e air a mheas mar àite cho doirbh 's a th' air tìr mòr na h-Alba airson a dhol suas ann. Tha Bidean nam Bian shìos air a' cheann as isle dhen taobh dheas le Buachaille Èite Bheag a' sìneadh air ais gu Gleann Èite agus Buachaille Èite Mhòr air a' cheann as àirde dhen taobh dheas. Tha luchd-coiseachd is streap uabhasach measail air a' bheinn seo.
Rugadh M.E.M. Donaldson ann an 1876 agus thàinig i dhan Ghàidhealtachd mu 1908. Rinn i tòrr siubhail ann an ceann a tuath agus air taobh siar na Gàidhealtachd a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. B' e Rubha Àird nam Murchan fear dhe na h-àitean a b' fheàrr leatha agus b' ann an sin a rinn i a dachaigh ann an Sanna ann an 1927.
Eadar 1912 agus 1949, sgrìobh Miss Donaldson iomadh leabhar mu eachdraidh shòisealta agus mu chleachdaidhean na Gàidhealtachd. 'S e 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' as ainmeile agus tha dealbhan annta a rinn i fhèin. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
James Cook
B' e maraiche, fear-thomhais agus rannsachair a bha ann an James Cook (1728-1779).
Mar oifigear an Cabhalach Rioghail na Breatuinne, rinn e tri boidsean tomhais/rannsachaidh dhan Chuan Sith, 1768-1771, 1772-1775 agus 1776-1779.
Rugadh e 28mh an Damhair 1728, mac scalaig, aig Marston faisg air Cleveland an Siorramachd Ioirc. Cha d'fhuair e ach bun-sgoileadh. Nuair a bha e trì bliadhna deug a dh'aois chaidh a fhasdadh fo bhonn ri ceannaiche anns a' bhaile iasgaidh de Staithes air oir Siorramachd Ioirc. Cha d'fhann e fada anns an dreuchd sin, ach chaidh a fhasdadh fo bonn ri neach-sheilbh luing à Whitby. Thàinig e a-mach na mharaiche agus bha e grunnan bliadhna an malairt a' ghuail agus malairt na Bailtic.
Ann an 1755, chaidh e do Cabhalach Rioghail na Breatuinn, a' seòladh a roimhe na cruinn ach taobh a-steach ceithir bliadhna dh'eirigh e gu inbhe Maighstear Sheòlaidh. Bha e, as deidh sin, mu deich bliadhna a' seòladh mun oirthir An Talamh Ùr agus beul Abhainn Naoimh Labhrainn, air longan-thomhais a bha ri tomhais an oirthir agus cruthaich cairtean agus leabhraichean phiolaid. Fad 's a bha e air an obair seo, ionnsaich e matamataig dha fhèin agus rinn e fhèin-ullachadh airson obair as àirde.
Rinneadh Lieutanant dheth an 1768, agus thoireadh dha uallach a ghiùlan expedition Saidheansail gu Haiti a thomais transaid de Bhenus a bha ri tachairt air 3 Og Mhios 1769. Air an slighe dhacaidh sheòl e suas an taobh sear de Astràilia, ga chairteachadh aig a h-aon am, mun do rinn e air an iar, a' seòladh eadar Nuadh Ghineau agus e Astrailia, sgriob a chuir as an creideamh gu robh mòr-thir deasachd a shineadh gu tuath ri 40°Deas. Nuair a thill an luing gu Breatuinn rinneadh Chomandair dheth.
Chuireadh e ri dreuchd air tìr airson beagan miosan ach an ath bhliadhna, chuireadh e os cionn iomairt rannsachaidh eile. Bha amas a' bhoidse seo a thomhais meud de Antartica. Thug Cook an long-thomhais cho fada dhan deas gun b'urrainn dha, a sheòl mun agus a phlot criochan den deigh a chuairteachas Antartica. Nuair a thill e bhon tomhais seo an 1775 rinneadh Làn Chaiptean dheth.
Air a bhoidse mu dheireadh fhuair e bàs aig Hawaii, an sabaid le tusanaich, (17 Faoilteach 1779).


text:
Àrainnean
Is e Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean (UHI) an t-aon oilthigh a tha air a shuidheachadh air a’ Ghàidhealtachd agus anns na h-Eileanan. Tha an àrainn againn gu math eadar-dhealaichte bhon mhòr chuid de dh’àrainnean oilthigh; bheir sinn taghadh dhut de bhith ag ionnsachadh aig aon de na 13 colaistean agus ionadan rannsachaidh againn, còrr is 70 ionad ionnsachaidh ionadail, no air-loidhne ge be càit a bheil thu. Faigh a-mach mu ionadan ionnsachaidh sa choimhearsnachd agad le bhith a’ tadhal air làraichean-lìn ar colaistean fa leth.
Uisnich am ball-acainn againn gus am faigh thu stiùireadh on àite anns a bheil thu chun nam prìomh shuidheachaidhean againn.


text:
- TIOTAL
- Passing Out Parade, Cameron Barracks, Inverness, 1956
- EXTERNAL ID
- SSA_NAIRN_PASSING_OUT_PARADE
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1956
- LINN
- 1950s
- CRUTHADAIR
- Jimmy Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Sgrion na h-Alba
- AITHNEACHADH MAOINE
- 41466
- KEYWORDS
- bhideothan
filmichean
fiolmaichean
Camshronaich na Banrigh
èideadh saighdearachd
an t-arm
cogadh
feachdan
oifigearan
cath
'S ann bho 'Incidents in the Life of a Provost' a thàinig an earrann ghoirid seo de dh'fhilm neo-fhuaimneach dathach le Seumas Nairn agus Raibeart Wotherspoon, dèanta ann an 1955-56. Tha an dreach slàn fada dheth mu 48 mionaidean ann am fad agus chithear ann deilbh den "Kirkin' of the Council", Seirbheis an Fhosadh-Cogaidh o 1955, ceann-bliadhna 210 de Bhlàr Chùil Lodair agus fosgladh an lòin plubraich ann am Pàirc Bellfield.
'S ann o Thasglann an Sgrìon Albannaich aig Leabharlann Nàiseanta na h-Alba a thàinig a' film © NLS.
'S dòcha gur ann mar mhanaidsear air taigh-dhealbh a' Phlayhouse bho 1941 gu 1972 as fheàrr a bhios cuimhne aig muinntir Inbhir Nis air Jimmy Nairn (1900-1982). Thòisich e ag obair ann an 1915 mar thilgeadair pàirt-ùine ann an taigh-dhealbh ann am Pollockshields ann an Glaschu. B' ann an Taigh-dhealbh an Savoy ann an Dùn Èideann a fhuair e a' chiad dreuchd mar mhanaidsear ann an 1925, agus an uair sin san Regal ann an Sruighlea ann an 1934 agus ann am Playhouse Inbhir Nis ann an 1941 far an do dh?fhuirich e gus an do leig e dheth a dhreuchd ann an 1972.
Bha ùidh aige a-riamh ann am filmichean agus ann an 1931, thuirt e gur e a' chiad neach-dèanamh filmichean nach robh proifeisenta a rinn 'talkie' (film anns a bheil còmhradh). Deich bliadhna an dèidh sin, chaidh airgead a thoirt dha gus film a dhèanamh de Dheòrsa VI agus Bana-diùc York aig Caisteal Baile Mhorail. Thug e comhairle do Disney air dealbh mu Uilbheist Loch Nis.
A bharrachd air a bhith a' dèanamh 40 film air cuspairean ionadail, mòran a bh' air an cleachdadh le Bòrd Turasachd na h-Alba agus an Caledonian Society, bha gnìomhachas togail-dhealbh aige agus thog e mìltean de dhealbhan ann agus mu cuairt air sgìre Inbhir Nis, gu h-àraid anns na 1950an agus na 1960an. Tha a chruinneachadh de neagataibhean, pleataichean glainne agus dealbhan fo chùram Tasglann Dealbh na Gàidhealtachd.


text:
- TIOTAL
- An aiseag a' falamhachadh aig an laimhrig ùir, Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00424
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12136
- KEYWORDS
- aiseagan
Anns na 1950an, bha 3 aiseagan a' dol eadar Caol Loch Aillse is An t-Eilean Sgitheanach san t-samhradh. Chaidh 199 carbad, an àireamh a b'àirde a bh'ann, a ghiùlain aon latha san Iuchar 1950, a' dèanamh mu 100 turas. Chithear an cidhe ùr, a chaidh ath-thogail ann an 1950-51, anns an dealbh cuideachd
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Locomotaibh clas 'Clan' neo-aithnichte air trèana faisg air Stanlaidh
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_297
- ÀITE
- Stanlaidh
- SGÌRE
- Peairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28311
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
Locomotaibh clas 'Clan' neo-aithnichte le HR air trèana luchd dìreach deas air Stanlaidh.
B' e na h-einnseanan luchd-siubhail 4-6-0 clas 'Clan' an clas mu dheireadh de locomotaibhean a chaidh a thogail dha Rèile na Gàidhealtachd. Deilbhte le Crìsdean Cuimein, fhuairear a' chiad cheithir (àireamhaichte 49, 51, 52 & 53) ann an 1919 agus fhuairear ceithir eile (àireamhaichte 54 gu 57) ann an 1921. Air an togail le Hawthorn Leslie & Co sa Chaisteal Nuadh mhair a h-uile ball den chlas do shealbh LMS ach cha robh ach aon dhiubh ag obair nuair a chaidh Rèile Bhreatainn a chruthachadh.


text:
- TIOTAL
- Taigh-tughaidh, An Ros Muileach
- EXTERNAL ID
- QZP99_94157_06_02
- ÀITE
- An Ros Muileach
- SGÌRE
- Muile
- SIORRACHD/PARRAIST
- ARGYLL: Kilfinchen and Kilvickeon
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38780
- KEYWORDS
- taighean
àiteachan comhnaidh
toglaichean
Tha an Ros Muileach na shineadh mu 20 mìle don taobh a deas agus an iar air Muile. Tha e a' ruighinn bho bhonn a deas na Beinne Mòire gu ruig Fionnphort. 'S e facal eile sa Ghàidhlig airson 'rubha' a th' ann an 'ros'.
Bha tughadh cumanta air mullach thaighean oir bha e aotrom is cha chuireadh e cus cuideim air ballachan an taighe. Cha robh stuaghan no similearan ann an seann taighean a chionn 's gu robh an teine ann am meadhan an làir ach chaidh barrachd thaighean-tughaidh a thogail le stuaghan is similearan nuair a dh'fhàs teallaichean sa bhalla cumanta
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
- TIOTAL
- Caisteal Eilean Donnain bhon Iar
- EXTERNAL ID
- PC_JMSTRACHAN_066
- ÀITE
- An Dòrnaidh
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- CRUTHADAIR
- JM Strachan
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- J I R Martin
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28922
- KEYWORDS
- caisteal eilean donnain
macrath
maccoinnich
Is e eilean beag ann an Loch Dubhthaich ann an Gàidhealtachd an Iar na h-Alba, a th' ann an Eilean Donnain. Tha e ceangailte ri tìr-mòr le drochaid-coise agus tha e mu leth mhìle bho bhaile an Dòrnaidh. Tha Eilean Donnain air ainmeachadh às dèidh an Naoimh Donnain, naomh Ceilteach a chaidh a mhartarachadh sna Dorch-Linntean.
Is e Caisteal Eilean Donnain an caisteal ainmeil a tha air an eilean. Chaidh a' chiad chaisteal a thogail ann an 1220 dha Alasdair II, mar dhìon an aghaidh nan Lochlannach. Aig deireadh nan 13mh linn bha e air tighinn gu bhith na chaisteal-dìon aig Clann MhicCoinnich Chinn Tàile (Iarlan Shìophoirt às dèidh sin). Ann an 1511, thàinig Clann MhicRath, mar luchd-dìon Chlann MhicCoinnich, gu bhith nam Maoir-shìthe oighreachail air a' Chaisteal


text:
- TIOTAL
- An t-Eilean Sgitheanach, Port Rìgh bho Ach an Iasgair
- EXTERNAL ID
- HCD_CARD_189
- ÀITE
- Port Rìgh
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Port Rìgh
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12976
- KEYWORDS
- Port Rìgh
cala
Ach an Iasgair
Ach a' Bhàigh
Sir Seumas MacDhòmhnaill
croitean
àiteachas
Somhairle
Tha an dealbh-camara seo a' coimhead gu tuath gu baile Phort Rìgh san Eilean Sgitheanach. Bha planaichean aig Sir Seumas MacDòmhnaill Shlèite ann an 1763 airson leasachadh eaconamach agus àiteachais a' bhaile, ach gu mì-shealbhach bhàsaich e agus gun e ach 24. Cha deach a phlanaichean mòra a choileanadh a-riamh, ach mean air mhean dh'fhàs am baile mun chala fhasgach a bha na mheadhan airson beatha làitheil agus malairt na ceàrnaidh, agus thàinig e gu bhith mar am baile bu mhotha air an eilean.
'S e Ach a' Bhàigh a chanar ris a' cheàrnaidh ris a' chladach air an taobh dheas, agus tha Ach an Iasgair air an taobh chlì. Chaidh taighean beaga croite a thogail ris a' chladach aig Ach an Iasgair, le croitean a' sìneadh a-steach air an tìr air an cùlaibh nan sriopan fada, caola. Le leasachadh mean air mhean air na rathaidean, cha robh àite cho cudromach aig a' chala ann an eaconamaidh an eilein. Sgaoil am baile a-steach air an tìr le taighean agus gnìomhachasan gan togail air falbh bhon chala, agus timcheall air a' phrìomh cheàrnaidh mun cuairt Ceàrnag Shomhairle. Tha mullach cas Eaglais na h-Alba ann an Ceàrnag Shomhairle ann am meadhan an deilbh seo.
'S e an Taigh-òsta Rìoghail an togalach air a pheantadh geal a th' anns an dealbh-camara seo. Tha an taigh-òsta ainmeil oir b' ann an seo a dh'fhàg am Prionnsa Teàrlach soraidh le Flòraidh NicDhòmhnaill, agus an dèidh sin far an do ghabh MacIain agus Boswell biadh ann an 1773. Sa Ghearran 1963, chaidh an Taigh-òsta Rìoghail a dhroch mhilleadh le teine a thòisich ann am pàirt den togalach anns nach robh duine a' fuireach, a rèir coltais air sgàth uèireadh easbhaidheach. Chruinnich am buidheann-smàlaidh ionadail gu luath, agus chaidh buidhnean-smàlaidh a chur a-mach à Caol Loch Aillse agus Inbhir Nis a thuilleadh air a h-uile aonad ionadail. Airson greis bhathas a' smaoineachadh gun deigheadh am bloca air fad, a bha a' gabhail a-steach bùthan agus taighean, a chall, agus chaidh daoine agus bathar a ghluasad a-mach gu sgiobalta. Ach, shìolaidh a' ghaoth, agus chaidh an teine a chumail ann an aon earrann den taigh-òsta. Chaidh an taigh-òsta ath-thogail, cha b' ann an leantainn an dealbhachaidh thùsail seo, agus tha e fhathast na thaigh-òsta trang ann am meadhan a' bhaile.
'S e Taigh Ach na Mara, an taigh le leudachadh chun a' chùil agus craobhan stèidhichte mun cuairt air, a chithear gu taobh clì an deilbh. B' e seo dachaigh an sgrìobhadair bìdh, ùghdar agus neach-naidheachd ainmeil, Derek Cooper, aig aon àm. Tha an taigh seo a-nis ann an sealbh prìobhaideach
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Taigh-bidhe agus bar a' Charlton
- EXTERNAL ID
- PAWA0010397-99E
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1920an; 1930an
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21507
- KEYWORDS
- Cafaidh a' Charlton
Grigor & Son
taigh-bidhe
bar
cafaidhean
malairt
Aghaidh taigh-bidhe agus bar a' Charlton, Sràid Inglis, Inbhir Nis. 'S e Cafaidh a' Charlton a bh'ann an toiseach, agus dh'fhosgail e anns an Fhoghar 1927. 'S e bùth William Grigor & Son, ceannaiche fon agus spioradan, a bh' ann an toiseach. Bha sanasachd Ghriogair airson a' chafaidh a leughadh mar seo - "Ceadaichte deoch làidir a reic agus air uidheamachadh anns an nòs ùr. Bheir sinn aoigheachd shònraichte do phàrtaidh de mheud sam bith. Tha àitichean-bìdhe prìobhaideach againn airson buidhnan beaga. Biadh 10am - 10pm (Courier Inbhir Nis air an eadar-lìon). Ghabh fear air an robh Maighstir Camshron thairis e agus dh'fhosgail bar ùr aig taigh-bidhe a' Charlton air 27 An Giblean 1936
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Cuidhteas airson Frithealadh Dhotair, 1908
- EXTERNAL ID
- HLH_DEWAR100_012
- DEIT
- 1908
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Highland Archive Centre
- AITHNEACHADH MAOINE
- 1605
- KEYWORDS
- Comataidh Sheirbheisean Meidigeach na Gàidhealtachd 's nan Eilean
Aithisg Dheòirich
Comataidh Dheòirich
Bha Tèodor Caimbeul na bhàillidh 's na stalcair aig Patt, Loch Monar, Ros is Cromba. Rugadh co-dhiù triùir dhe chuid chloinne san àite iomallach seo. Mar bhall de Chomann Càirdeil Oighreachdan Fearainn na h-Alba, bha cunntasan a chùram slàinte air am pàigheadh dha. 'S dòcha gun do ghabh a nàbaidhean, daoine nach robh cho fortanach, cothrom air turas an Dotair airson seirbheis gun ullachadh.
Tha an t-ìomhaigh seo mar phàirt de thaisbeanadh air loidhne a' comharradh ceud bliadhna Chomataidh Seirbheisean Meidigeach na Gàidhealtachd 's nan Eilean, agus glè thrice thathas a' toirt iomradh air mar Chomataidh Dheòirich an dèidh a chathraiche Sir Iain Deòir BP. Chuir aithisg a' Chomataidh air dòigh an t-slighe airson a' chiad seirbheis slàinte air an t-saoghal, Seirbheis Meidigeach na Gàidhealtachd 's nan Eilean, a rinn cruth-atharrachadh air solar meidigeach agus a tha air a mheasadh mar ro-theachdaire Seirbheis Nàiseanta na Slàinte.
Cliog > an seo airson a dhol gu toiseach an taisbeanaidh.


text:
Deòrsa Mac Iain Dheòrsa
B'e bàrd agus eadar-theangadair a bh' ann an Deòrsa Mac Iain Dheòrsa (Ach-na-Feàrna, 1915 - 1984).[1] B' e George Campbell Hay ainm sa Bheurla ach chleachd e an t-ainm-sloinnidh Deòrsa Mac Iain Dheòrsa sa Ghàidhlig. Sgrìobh e ann an Gàidhlig, Beurla Ghallda agus Beurla. Sgrìobh e bàrdachd cuideachd ann am Frangais, Eadailtis agus Nirribhis, agus dh'eadar-theangachaich e bàrdachd bho iomadh chànan dhan Ghàidhlig.[2] Bha e na nàiseantach Albannach. 'S mathaid gur e 'Bizerta' an dàn as ainmeile le Mac Iain Dheòrsa.
Susbaint
Sgeul-betha[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh Deòrsa Mac Iain Deòrsa ann an Ach-na-Feàrna ann an Siorrachd Rinn Friù ach thogadh e ann an Tairbeart, Loch Fìne.[3] Bha athair, an t-Urr. Iain MacDhùghaill Hay, na sgrìobhaiche cuideachd - sgriobh e, mar eisimpleir, an nobhail ainmeil Gillespie. Fhuair Mac Iain Dheòrsa ceum bho Oilthigh Oxford.
Ann an 2015, 100 bliadhna on a rugadh Mac Iain Dheòrsa, chuireadh sreath de thachartasan air dòigh ann an Tairbeart gus cuimhneachadh air.[4]
An Dàrna Cogadh[deasaich | deasaich an tùs]
Aig àm an dàrna cogaidh, dh'fheuch Mac Iain Dheòrsa an dleastanas-airm a sheachnadh, ach mu dheireadh thall, chaidh e dhan airm. Bha e stèidhichte ann an Algeria agus anns a' Ghrèig.[5]
Sgrìobhadh[deasaich | deasaich an tùs]
Eadar-theangachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Dh'eadar-theangaich Mac Iain Dheòrsa iomadh bàrd Èorpach gu Gàidhlig, mar eisimpleir am bàrd Eadailteach an 14mh linn, Francesco Petrarch.
Clàr-leabhraichean[deasaich | deasaich an tùs]
- Fuaran Sléibh. Glaschu: William Maclellan, 1947.
- Mochtàr is Dùghall Glaschu: Oilthigh Ghlaschu, Roinn na Ceiltis, 1982.
- MacAmhlaigh, Dòmhnall (deas.). Nua-Bhàrdachd Ghàidhlig / Modern Scottish Gaelic Poems: A Bilingual Anthology. Dùn Èideann: Southside, 1976.
- Byrne, Michel (deas.). Collected Poems and Songs of George Campbell Hay (Deòrsa Mac Iain Dheòrsa). Dùn Èideann: Edinburgh University Press, 2000.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Scottish Poetry Library
- ↑ The Guardian
- ↑ LeabharMòr.net - Deòrsa Mac Iain Dheòrsa
- ↑ George Campbell Hay
- ↑ LeabharMòr.net


text:
A bheil ùidh agad ann an dreuchd ann an teagasg? Gheibh thu barrachd fiosrachaidh air cùrsaichean agus trèanadh air an làrach seo.Barrachd Fiosrachaidh
A bheil thu an-dràsta a’ dèanamh, no an ìmpis a dhol an-sàs ann an cùrsa teagaisg? Tha an Sgeama Taice aig Bòrd na Gàidhlig do dh’ Oileanaich a tha an sàs ann an Cùrsaichean Ciad Fhoghlam Luchd-teagaisg Gàidhlig an-dràsta fosgailte.Barrachd Fiosrachaidh
A bheil teisteanas teagaisg agad mar-thà? Tha cothroman ann dhut gluasad gu foghlam Gàidhlig agus tha cùrsaichean Gàidhlig agus taic ann a chuidicheas tu gus sin a dhèanamh.Barrachd Fiosrachaidh
A bheil thu ag iarraidh barrachd fiosrachaidh air teagasg tron Ghàidhlig? Nach coimhead thu air na bhidiothan againn anns a bheil tidsearan a tha an-dràsta ag obair ann am foghlam Gàidhlig a’ bruidhinn air an obair aca.Barrachd Fiosrachaidh
A bheil thu a’ sireadh obair ann am foghlam Gàidhlig? Chì thu na cothroman obrach a th’ ann an-dràsta an seo.Barrachd Fiosrachaidh
A bheil thu ag iarraidh dreuchd a bheir toileachas agus tlachd dhut? Dreuchd far am bi thu daonnan ag ionnsachadh? Agus far am bi thu a’ brosnachadh, a’ misneachadh agus ag oideachadh an ath ghinealaich de Ghàidheil òga?
Ma tha, carson nach tig thu a theagasg?
Tha foghlam Gàidhlig air soirbheachadh gu mòr agus tha e na adhbhar moit dha-rìribh do dh’Alba, agus tha cothrom agadsa a bhith mar phàirt den oideachadh shònraichte seo agus e a’ sìor dhol am feabhas.
A’ teagasg tron Ghàidhlig: cànan is tòrr a bharrachd! Siuthad, Gabh an Cothrom!A’ Trèanadh gu bhith nad Thidsear!
Gheibhear sealladh air na sanasan TBh againn an seo agus air bhideothan sa bheil daoine a’ toirt seachad beachd air cò ris a tha coltach e a bhith nad Thidsear Gàidhlig.Na Bhideothan Air Fad
12
14
Seachdain Dhùn Èideann 2017An Sgeulachd air Fad
9
09
Fo-sgrìobh dhan liosta phuist againn!An Sgeulachd air Fad
8
30
“Tha sinn ag iarraidh Tidsear” - Bun-sgoil Achadh na CreigeAn Sgeulachd air Fad
8
04
Co-chomhairleachadh: Dreachd den Stiùireadh Reachdail airson Foghlam GàidhligAn Sgeulachd air Fad


text:
20 an Giblean
'S e 20 an Giblean an 110mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (111mh ann am bliadhna-leum). Tha 255 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1934 - Chaidh Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba a stèidheachadh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1992 - Peter D. Mitchell, ann am Bodmin. Ceimigear à Sasainn a bhuannaich an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1978.
- 2012 - Herbert Maurice William 'Bert' Weedon, neach giotàr agus cumadair-ciùil à Sasainn.


text:
- TIOTAL
- An t-Eilean Sgitheanach o Phloc a' Chaoil
- EXTERNAL ID
- HCD01014
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12656
- KEYWORDS
- An Cuilthionn
An Cuiltheann
leabhraichean luchd-turais
cairtean postachd
Tha Donnchadh Mac a' Phearsain a' sgrìobhadh na leabhraichean mu na cuairtean bitheanta a bhiodh aige tràth sa mhadainn mus tòisicheadh e a là ag obair na bhùth cheamadair. Fear de na h-àiteachan a b'fheàrr leis coiseachd, 's ann air taobh a tuath a' Chaoil a bha e, far an coimheadadh e thairis do dhruim iongantach a' Chuilthinn air an Eilean Sgitheanach. A bharrachd air toirt comhairle agus a' reic leigheasan do mhuinntir an àite, bha bùth Mhic a' Phearsain ainmeil na àite far an lorgadh fios, gu h-àraid do luchd-turais san sgìre. Sgrìobh e trì leabhraichean mu bheatha sa Chaol, agus dh'fhoillsich e iomadh cairt-phostachd agus leabhran le seallaidhean sgìreil. Tha an dealbh seo a' nochdadh ann am fear de na leabhranan 'Glimpses of the Isle of Skye'
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Malabhaidh
'S e dùthaich ann an Afraga a tha ann am Malabhaidh,[1][2], Malawi [3] neo Malaiwi[4][5] (Beurla: Malawi, IPA: |[malaBi]); ainm oifigeil: Poblachd Mhalabhaidh. B' e Nyasaland an seann ainm a bha oirre. Chan eilear cinnteach cò às a thàinig ainm na dùthcha. Tha aon mìneachadh ag ràdh gu bheil e a’ ciallachadh: "deàrrsadh na grèine ag èirigh thairis air an loch". 'S e seo a’ sealltainn ann am bratach na dùthcha cuideachd.
Tha crìochan aice san iar-thuath le Saimbia, sa tuath le Mòsaimbic agus san earra-dheas le Tansainìa. 'S e Lilongwe prìomh-bhaile na dùthcha, ach 's e Blantyre am baile as motha a th' ann.
B’ e David Livingstone a’ chiad duine Eòrpach a ràinig air Malabhaidh anns a’ bhliadhna 1859. An uair sin b' iad na h-Albannaich a thòisich air eaglaisean agus miseanan a thogail, gu h-àraidh timcheall air Loch Mhalawi.
Tha an gleann Great Rift Valley a’ ruith bho thuath gu deas. Anns a' ghleann seo tha Loch Mhalawi (ainm eile: Lake Nyasa).’S e an treasamh loch as motha ann an Afraga agus an deicheamh loch as motha air an t-saoghail. An–diugh tha e dìonta mar Làrach Dhualchas na Cruinne leis an UNESCO.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1871901391
- ↑ Dùthchannan aig SMO


text:
Notaichean Pàrant
Tha an làrach seo ag amas air clann a bhrosnachadh gus eòlas is tuigse fhaighinn air Saidheans agus a bhriathrachas. Tha i freagarrach do chlann a tha ag obair a dh'ionnsaigh a' chiad is an dàrna ìre den churraicealam ùr, Curraicealam airson Sàr-mhathais.
A' dràibheadh bhan mu chuairt Safaraidh Saidheans, tha cothrom aig a' chloinn air trì geamannan Misean Bhiadhan, Abair Biastag agus Tòg Fhèin E! a chluich agus cairtean saidheans a chruinneachadh.Misean Bhiadhan
'S e gèam spòrsail airson fuasgladh cheistean a tha ann am Misean Bhiadhain.
Tha aig cluicheadair ri Biadhan a chuideachadh ag atharrachadh gu diofar stuthan, a' seachnadh chunnartan agus cnapan-starraidh airson tilleadh chun nan dèideagan eile. Dh'fhaodar an gèam a chluich mar a tha no dh'fhaodar tòimhseachan a thaghadh agus bheir seo neach-cluiche gu ceistean a-mhàin. Dh'fhaodar barrachd rannsachadh a dhèanamh mu gach stuth tron bheing stuthan.
Faodar an gèam a bhriseadh sìos gu ìrean comais agus tòimhseachain fa leth a sheallas bun-bheachdan sònraichte agus feartan stuthan.Abair Biastag
Tha a' ghnìomh seo a' toirt eòlas air bun-bheachd iuchraichean, a' cur chreutairean ann am buidhnean agus seòrsachan a rèir an comharran faicsinneach. Feumaidh an cluicheadair ceithir bhiastagan a lorg ann an coille-uisge agus an toirt tro iuchair airson an aithneachadh. Tha bhidio ghoirid aig deireadh gach earrainn iuchraichean.Tòg Fhèin E!
'S e gèama a th' ann an Tog Fhèin E! far am faod an cluicheadair tòimhseachain fhuasgladh no an cruthachadh, agus eadhon an geamannan fhèin a dhealbh stèidhichte air neartan putaidh is tarraing, lùth-suathaidh, sgeing agus bualadh ann an rudan. Faodaidh cluicheadairean an riaghailtean is amasan fhèin a shuidheachadh, agus an gèam aca a shàbhaladh gu àm eile fhad 's a thathar a' cleachdadh an aon choimpiutair. Tha trì cuspairean an lùib a' gheama seo: spòrs, fon uisge agus fàsach.Mapa Safaraidh Saidheans
Tha am mapa safari a' toirt thar-sealladh air na trì geamannan. Gheibhear thuca bhon mhapa le bhith a' bruthadh air an ìomhaigh, no faodar am mapa a dhùnadh agus a' bhan a dhràibheadh a dh'ionnsaigh gèam.Na Cairtean Saidheans
Tha bhidio is teacsa an lùib a' mhòr chuid de chairtean. Tha cothrom ann na cairtean saidheans a rèiteachadh no a shuapadh leis a' choimpiutair. 'S iad na 90 cairt air fad a chruinneachadh prìomh amas an Safaraidh.
'S ann tro chùl na bhan a chìthear cairtean saidheans cruinnichte. Brùth air a' bhana fhèin no air ìomhaigh nan dorsan aig bàrr na sgrion airson a dhol a-steach ann. Gheibhear 5 chairtean an-asgaidh aig toiseach an Safaraidh. Cosnaidh cluicheadairean cairtean a bharrachd le bhith a' cluich gheamannan agus a' dràibheadh mun cuairt eatorra. Tha cothrom ann cairtean cruinnichte a shàbhaileadh ach dh'fheumar an aon choimpiutair agus an aon ainm a chleachdadh gach turas gus seo a dhèanamh. Ma shàbhaileas duine eile obair fon aon ainm, thèid an obair tùsail a chall.A' dealbhachadh na bhana
Fhad 's a tha iad a' dràibheadh, thèid an cothrom a thabhann do chluicheadair a' bhana a dhealbhachadh le bhith a' cur dath, steigearan no solais eile oirre no na cuibhlichean atharrachadh.Seataidhean
Tron phutan Seataichean aig bàrr na sgrìon, faodaidh cluicheadair taghadh a dhèanamh eadar:
- • Mapa air/dheth
- • Fuaim air/dheth
Roghainnean
Faodaidh luchd-cleachdaidh am putan roghainnean a bhruthadh airson:
- • meud teacsa agus dathan na sgrion atharrachadh
- • èisteachd ri teacsa air a leughadh a-mach
- • fo-thiotalan a shuidheachadh airson an fhuaim is nam bhidiothan.
Gabh pàirt
Nam biodh sibh airson ùidh a ghabhail ann an ionnsachadh na làraich dh'fhaodadh sibh:
- • taic a thoirt airson obair phractaigeach nan cairtean dèanaidh a dhèanamh
- • diofar stuth air a bheil eòlas aig a' chloinn a rannsachadh
- • a dhol air turas a' coimhead a-mach airson meanbh-bhiastagan, 's ma dh'fhaodte iuchar a dhèanamh leis an fhiosrachadh
- • neart, crus, lasainteachd, sùbailteachd is sùghadh diofar stuthan a rannsachadh
- • gèam targaid a dhealbh.


text:
Innis nan Damh
'S e baile ann an Asaint a tha ann an Innis nan Damh. Tha e suidhichte air an rathad A837 eadar Ulapul agus Loch an Inbhir aig ceann Loch Asaint.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Faisg air Innis nan Damh tha Uamhan nan Cnàmhan ann (Bone Caves sa Bheurla). Chaidh cnàmhan mathain, sionnaich, madaidhean-allaidh is fiadh-Lochlannach a lorg. Lorgadh cnàmhan mathan-bàn cuideachd, na h-aon cnàmhan mathain-bhàn a chaidh a lorg ann an Alba gu ruige seo.[1] Thathar den bheachd gu bheil iad mu 11.000 bliadhna a dh'aois no fiù 's nas sine na sin. Bho 2008 a-mach tha iad aig taigh Tasgaidh Nàiseanta na h-Alba airson barrachd rannsachaidh. Lorgadh cnàmhan daonna cuideachd a tha cho sean ri trì mìle bliadhna RC.
Tha tobhtaichean Caisteal na Aird Bhrice suidhichte faisg air a' bhaile air bruach Loch Asaint. Chaidh an caisteal a mhilleadh le stoirm làidir ann an 1795.
Tha seann eaglais na paraiste Asaint an seo, a chaidh a thogail ann an 1743. Ach ann an 1814 bha an togalach ann an droch staing, gun suidheachanan ach le uisge a bha a‘ tighinn tron mhullach. Bha seilbheadair oighreachd Chataibh ag iarraidh eaglais ùr a thogail ann an Loch an Inbhir, agus mar sin dhiùlt e a càradh airson greis. Mu dheireadh thall rinn iad obair bhunaiteach, ach gun a bhith a' leigeil a-mach air an eaglais airson a bhith mòr gu leòr do dh'àireamh-shluaigh na h- Asainte. Chaidh an eaglais ath-nuadhachadh gu tur ann an 1900 leis an ailtire William Joass à Inbhir Pheofharain. Bhon uair sin bha an eaglais na pàirt cudromach ann am beatha na coimhearsnach, gus an deach i a dhùnadh anns na 1970an. Dh’fhosgail i a-rithist ann 2003 an dèidh ath-nuadhachaidh mar togalach airson na coimhearsnachd. Tha cruinneachadh den eachdraidh ionadail is tasglann sloinntearachd ann an-diugh.[2] Faisg air an eaglais lorgadh pìosan de sheann chrois Cheilteach bhon àm eadar an 8mh is 11ad linn.
Bha taigh-seinne ann bho 1736 a-mach, a chaidh ath-thogail timcheall air 1774, agus 's e sin an Inchnadamph Hotel an-diugh. A-measg dhaoine ainmeil eile bha Ben Peach agus John Horne a' fuireach an seo, nuair a rinn iad an obair cliùiteach air geòlas na Gàidhealtachd. [3]
Anns a' chlàr chithear crìonadh àireamh-shluaigh. Gu h-àraidh eadar 1812-1819, aig Àm nam Fuadaichean b' fheudar do 143 duine am baile fhàgail. [4] Bha aimhreitean ann ann an 1883 an aghaidh ministeir ùir à Srath Nabhair, air sgàth 's gun robh muinntir a' bhaile den bheachd gum biodh am ministear a' cur taic do phoileasaidh nam fuadaichean. Ach chaidh a' chuid a bu mhotha de na daoine ath-thuineachadh air a' chosta, gu ìre mhòr far a bheil Oighreachd Asaint a Tuath an-diugh. [5]
Cruinn-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
Tha mòran beanntan timcheall air Innis nan Damh, mar eisimpleir Cona Mheall a tha na Beinn Rothaich.
Tha an sgìre ainmeil air sgàth am Moine Thrust a tha suidhichte faisg air a' bhaile. Mar sin bha agus tha an sgìre timcheall air Innis nan Damh ainmeil a-measg nan clach-eòlaichean. Bha an obair aig John Horne agus Ben Peach a' rèiteachadh an deasbaid fhada mu na cumaidhean geòlasach air a' Ghàidhealtachd. Chaidh clach-chuimhneachain a thogail ann an Innis nan Damh air a bheil na faclan: "To Ben N Peach and John Horne who played the foremost part in unravelling the geological structure of the North West Highlands 1883-1897. An international tribute. Erected 1980."
Ann an 2009 chaidh Innis nan Damh a' sguabadh bhon liosta mar Tèarmann Nàdair Nàiseanta. Bha George Vestey, neach-seilbhe Innis nan Damh den bheachd nach robh dleastanasan a thaobh glèidhteachas nàdair a' dol leis na h-amasan aige, mar eisimpleir: fèidh gu leòr a chumail airson sealg.[6]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ McKenzie, Steven (2007) New tests on rare polar bear find" (Beurla)
- ↑ Discover Assynt: Inchnadamph Old Parish Church (Beurla)
- ↑ Gazetteer for Scotland (Beurla)
- ↑ domesday (Beurla) aig bbc.co.uk history
- ↑ MacPhail, I. (2002) Land, Crofting and The Assynt Crofters Trust: A Post-Colonial Geography? Tràchdas PhD, td:54 (Beurla)
- ↑ Inchnadamph delisted as a National Nature Reserve ann an Wildlife Extra (Beurla)
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- The Bone Caves aig British Geological Survey (Beurla)


text:
- TIOTAL
- Donnchadh agus Niall Mac a' Phearsain, Am Ploc
- EXTERNAL ID
- HCD_PHOTO_01266
- ÀITE
- Am Ploc
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1930s
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 13142
- KEYWORDS
- baile
Am Ploc
cungaaidhear
sealladh-tìre
àiteachas
sgoil
Tha Donnchadh Mac a' Phearsain, cungaidhear A' Chaoil agus neach-togail-dhealbh dealasach, san dealbh seo aig an àite-seallaidh air Creag nan Garadh còmhla ri a mhac Niall. Tha baile A' Phlui a' shìos bhuapa le Loch Carrann agus cnuic leth-eilean na Comraich air a chùlaibh. Chleachd Mac a' Phearsain an dealbh camara seo na leabhar 'Lure of the West', a chaidh fhoillseachadh ann an 1950, leis an tiotal "Plockton from the Heights". Tha e ag ràdh "Beneath stretched the beautiful village curving round the shore. In the background were cultivated fields, and in the distance beyond the loch, the great forest of Applecross. Far below, looking like the product of a meccano toy set, stood the school buildings." 'S e Sgoil Àrd Ìre A' Phluic an togalach mòr air taobh clì iosal an deilbh camara.
Bho bha e glè òg, bha Niall a' nochdadh ann am mòran de dheibh camara athair, oir bha e tric a' dol còmhla ri athair air turais san sgìre. Rugadh Niall ann an 1919 agus chaidh a thogail ann an Caol Loch Aillse, ach chaidh a mharbhadh gu mì-shealbhach nuair a bha e dìreach 24 mar thoradh air tubaist 's e a' dèanamh seirbheis aig16mh Armlann Gunnachan an Airm ann an Kent.
Rugadh Donnchadh Mac a' Phearsain air a' 24mh den Chèitean 1882 ann an Gleann Cuidheil, Siorrachd Obar Dheathain, ann an teaghlach de chòignear. Nuair a cheumnaich e mar chungaidhear, fhuair e eòlas-obrach air feadh Shasainn agus aig an spatha ann an Srath Pheofhair, is mu dheireadh chaidh e a dh'fhuireach a Chaol Loch Aillse ann an 1911. Stèidhich e bùth chungaidhean faisg air cidhe na h-aiseig sa Chaol, agus bha e cuideachd a' leantainn an ùidh shònraichte a bh' aige ann a bhith a' togail deilbh camara, a' cur seachad mòran de dh'ùine saor a' siubbhal mun cuairt na sgìre a' clàradh seallaidhean-tìre agus seallaidhean de bheatha làitheil ann an coimhearsnachd A' Chaoil. Phòs Donnchadh Mairead NicÌomhair, nighean às an sgìre, agus bha nighean aca, Màiri, agus mac, Niall.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Buidheann de chlann luchd-obrach na h-Oighreachd, Druim Raonaidh
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_0376
- ÀITE
- Druim Raonaidh
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40252
- KEYWORDS
- Druim Raonaidh
Còigeach
Achillidh Bhuidhe
Sìophort
MorairTarbet
Charbanc
B' e partaidh dhan luchd-obrach air Oighreachd Chrombaidh a bha a' gabhail a-steach ceàrnaidh na Còigich a bha seo. Dh'fhaodadh gun robh iad a' comharrachadh tighinn gu aois aon de na Morairean Tarbet. 'S e am moladh eile gun robh am partaidh seo a' comharrachadh ogha na Mnath-uasal Hood NicCoinnich a' tighinn gu bhith na Iarla Shìophort Bhrathain ann an 1921. Tha Druim Raonaidh 15 mìle à Achillidh Bhuidhe air an rathad a dh'Ulapul agus bha e na phàirt de dh'Oighreachd Chromaidh aig an àm sin.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum


text:
ANN AN Eabhrais tha Gideon a’ ciallachadh “am fear-millidh” no destroyer agus sna seachdainean mu dheireadh chan eil teagamh nach eil an Seansalair Seòras Gideon Osborne ’s a charaidean sa phàrtaidh Thòraidheach air an ceòl a chur air feadh na fìdhle san deasbad mun referendum.
Ma bhios bhòt ann air son neo-eisimeileachd chan fhaod Alba an not a chleachdadh. Sin an teachdaireachd a thàinig bho Osborne agus cha robh Ed Balls agus Danny Alexander fada a’ cur an taic ris. Buille-bàis dhan luchd-iomairt son neo-eisimeileachd no burraidheachd bho Westminster? Aig an aon àm nochd ceann-suidhe an Aonaidh Eòrpaich José Manuel Barroso a ràdh gum biodh e “cha mhòr do-dhèante” do dh’Alba neo-eisimeil ballrachd fhaighinn san AE.
Ma bha teagamh air duine sam bith ciamar a bhòtadh iad san referendum, agus tha gu leòr dhiubh ann (eadar 30 agus 40 ás a’ cheud againn, a rèir nan cunntaisean beachd), chuireadh seo eagal am mionaich orra, tha fios? Ach se Alba a tha seo, agus chan eil dad as lugha air Albannaich na luchd-poileataigs Tòraidheach beairteach á tòin Shasainn a’ nochdadh air an starsaich aca ’s ag innse dhaibh dè as urrainn ’s nach urrainn dhaibh a dhèanamh. Cha do dh’obraich e dhan Bhan-Iarla Thatcher nach maireann ’s tha mi an amharas nach obraich e do dh’Osborne ’s do chàch an trup sa nas motha.
Chan eil teagamh nach eil feum air fiosrachadh nas fheàrr agus guthan eile a chluinntinn a thuilleadh air luchd-poileataigs bhon dà thaobh a’ bigearachd air a-chèile, ach chan eil sin ag ràdh nach eil puing aig Osborne. ’S dòcha gun do sheall na cunntaisean beachd àrdachadh san fheadhainn a chuireadh taic ri neo-eisimeileachd sna làithean as dèidh dha tadhal air Alba, ach tha ceistean bunaiteach ann fhathast mu dè an t-airgead a chleachdadh Alba neo-eisimeil – an not, not Albannach, an Euro no dè?
Tha riaghaltas na h-Alba ag ràdh nach eil Osborne ach a’ cur na fìre agus gun atharraich e a bheachd aon uair ’s gun tèid a’ bhòt ’na aghaidh. Bhiodh e neònach gun teagamh nan cuireadh e gnìomhachas air feadh na rìoghachd bun-os-cionn le tuilleadh chìsean, ach aig an aon àm feumaidh riaghaltas na h-Alba argamaid nas làidire ’s nas cinntiche a chur air adhart a mhìnicheas car son a bhiodh aonadh airgid math an dà chuid son Alba agus dhan chòrr dhen RA a thuilleadh air roghainn seasmhach mas e nach atharraich Osborne a bheachd.
Tha mi an amharas nach eil ballrachd an AE buileach cho cudromach do dh’Albannaich ’s a tha obraichean, peinnseanan, airgead agus morgaisean, ach bhiodh a’ mhòrchuid son fuireach mar phàirt dhen AE, agus bhon a tha Alba air an acquis communautaire – an reachdas a dh’fheumas tu a chur an cèill air son ballrachd fhaighinn – a chur an sàs thairis air 40 bliadhna mar bhall dhen aonadh, bhiodh e annasach ga-rìreabh mur faigheadh Alba neo-eisimeil ballrachd san AE. Mar sin ’s dòcha nach bu chòir dhuinn cus suim a chur sna beachdan aig Mgr Barroso. Tha e air a shlighe a-mach ás a dhreuchd ’s feumar cuimhneachadh gu bheil ìmpidh mhòr air bhon Spàinn gu sònraichte rudan mar seo a ràdh gus ceannsal a chumail air iarrtas muinntir Chatalonia a tha a’ sireadh neo-eisimeileachd dhaib’ fhèin.
Bidh e inntinneach fhaicinn dè a thachras aig co-labhairtean Earraich nan diofar phàrtaidhean, gu sònraichte na pàrtaidhean a tha a’ dìon an Aonaidh. Fhad ’s a chì mise tha aon làmh aca fhathast ri chluiche agus se sin barrachd cumhachd a sgaoileadh gu Alba – devo-max, devo plus no independence lite – ge-brith dè a tha thu son a ghabhail air. Chan eil taobh seach taobh air a mhìneachadh dè gu mionaideach a bhiodh seo a’ ciallachadh ach se an tuigse gum biodh uallach air son a h-uile dad a thuilleadh air dìon agus cùisean cèin air an toirt do dh’Alba.
Ma tha aon rud a tha a’ cumail anail ris an fheadhainn a bhòtas “Tha”, se nach eil iad ag iarraidh a bhith air an riaghladh á Lunnainn le riaghaltas Tòraidheach a tha a’ maoidheadh na billeinean notaichean a ghearradh on sporan phoblach sna bliadhnaichean a tha romhainn. Chan eil iad ag iarraidh poileasaidhean leithid “cìs nan seòmraichean cadail”, ’s le barrachd dhaoine a’ cur feum air “bancaichean bìdh” air son acras agus bochdainn a sheachnadh, cha mhotha a tha iad ag iarraidh gearraidhean fhaicinn ann an seirbheisean poblach agus sochairean sòisealta.
Tha deagh fhios aig Dàibhidh Camshron cho beag meas ’s a th’ aig muinntir na h-Alba air a sheòrsa agus an cuid phoileataigs, ach ma tha dad a sgot aige tuigidh e fhèin ’s na pàrtaidhean eile cuideachd nach e làn neo-eisimeileachd ga-rìreabh a tha Alba ag iarraidh. Le bhith a’ cumail an not agus na Bànrigh tha e follaiseach gur e nàdar de dh’fheadaralachd a tha fanear do dh’Ailig Salmond, le barrachd chumhachdan air son Alba far am biodh poileasaidh airgid air a stiùireadh le Banca Shasainn.
Ma thig na dùbhlanaich air adhart le tairgse dhen t-seòrsa sin ’s dòcha gur e sin a’ chairt a dh’fhaodadh an referendum a dhearbhadh le bhith a’ toirt air na neo-chinntich an Rìoghachd Aonaichte a chumail còmhla ach ann an riochd a chuireadh barrachd astair eadar Alba ’s a’ chòrr dhen rìoghachd. Tha aon rud cinnteach – chan e eubhach agus bigeareachd a tha a’ dol a dhearbhadh na ceist – tha feum air còmhradh nas fheàrr.


text:
‘Cha bhi trod ach an cuid aodaich’
Nach iomchaidh an seanfhacal sin? A-rèir cuid bidh na bùithtean-aodaich falamh ann an ùine nach bi fada. Tha ‘Cogadh nan drathairs’ a’ dol eadar an Roinn Eòrpa ‘s Sìna: tha na h-ùghdarrasan a’ gearain gu mòr gu bheil cus aodaich a’ tighinn a-steach bho Shìna ‘s tha iad air an cuid cuotathan air briseadh. Mar sin tha bogsaichean-stòraidh air an glacte aig a h-uile baile-puirt san Roinn Eòrpa, a h-uile fear aca làn le aodaich airson cruinnichean an fhoghair ‘s a’ gheamhradh. Tha feadhainn den na bùithtean-mòra a’ sealltainn air cuisean gu h-iomagaineach ach cha b’ fheàrr leotha rudeigin a ràdh air sgàth ‘s gu bheil eagal orra gun dèan sin cron mòr air an ìomhaigh aca. Nas miosa buileach chaidh an gnìomhachas-aodaich san Roinn Eòrpa a thilgeil dhan t-sitig, chan eil mòran àiteachean air fhàgail san dùthaich seo mar eisimpleir far an dèan aodaich nas saoire iad na na Sìonich. Dè thachair dhan luchd-obrach a bha an sàs an gnìomhachas-aodaich san Roinn Eòrpa? Chaidh iad dhan t-sitig cuideachd ach cha do chuala sinn mòran mu a dheidhinn.
Tha mòran stuth eile a tighinn bho Sina cuideachd, bhathar gu leòr a tha lìonadh na sgeilpean againn sna sràidean mòra. Tha rudeigin a’ cur dragh orm ge-tà, chan eil sinn a’ dèanamh mòran bhathar san dùthaich fhèin a-nis ach ciamar a tha an t-eaconamaidh a’ cumail a’ dol? Tha mi amharasach gur e chan eil ach aon adhbhar airson sin; tha a h-uile duine a’ ruith mu cuairt na bùithtean le làmh loma-làn de chairtean-creideas. Chan eil mi a’ tuigsinn eaconamas idir ach ‘s e sin mo bheachd-sa, ged ‘s a tha e mi-shaidheansail, agus dè thachras nuair a bhios an creideas sin seachad?
Co-dhiù, chuir an cuspair sin nam chuimhne dàn a chaidh a sgrìobhadh le Anne Frater, thog mi am pìos mu dheireadh às.
‘Ach, an dèidh ùine
thàinig an geamradh
agus tha chumhadh an t-aodach lom
le na snàithean brèagha
agus na dathan soilleir
a-mach am fuachd,
agus cha robh feum
anns na beairtean ùra
Lorg iad am bodach
agus chunnaic iad a’ bheairt,
agus chunnaic iad an clò
ach cha b’ urrainn dhaibh’
a’ bheairt obrachadh,
oir bha i air fàs meirgeach
agus bha am bodach marbh.'


text:
- TIOTAL
- Marbh-shanas dhan t-Siorram Màrtainn Mitchell
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D928_C_2_04
- DEIT
- 2002
- LINN
- 2000an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comann Gàidhlig Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5567
- KEYWORDS
- marbh-shanasan
siorraidhean
lagh
Nochd am marbh-shanas seo dhan t-Siorraidh Seumas Lachlainn Màrtainn Mitchell (1929 - 2001) anns an 'Scotsman' air an 22mh là dhen Fhaoilleach 2002. Tha e na phàirt de thasglann JLM Mitchell aig Comann Gàidhlig Inbhir Nis.
Bhuineadh Mitchell do dh' Inbhir Nis agus b' esan mac an lighiche ainmeil Lachlann Mitchell. An dèidh dha a bhith na iar-lioftanant anns a' Chabhlaich Rìoghail, leigeadh a-steach e gu Dàimh Luchd-tagraidh a' Chrùin. Shuidhicheadh e mar shiorraidh làn-ùine ann an Dùn Èideann ann an 1978, far an robh e gus an do leig e dheth a dhreuchd ann an 1995.
Ged a bha e ag obair ann an Dùn Èideann, mhair am meas a bh' aig Mitchell air a' Ghàidhealtachd. Chuir e seachad ùine a' dol timcheall na Gàidhealtachd a' leantail cùrsa Bhoswell agus MhicIain, a' dearbh-aithneachdadh làraichean a bh' air a dhol air dhìochuimhn', agus a' togail dhealbhan airson taisbeanadh a' comharrachadh an dà cheud bliadhna o sgrìobhadh 'Journal of a Tour of The Hebrides'. Thòisich an taisbeanadh ann an Taigh na Pàrlamaid agus lean e air ann an Inbhir nis fad bhliadhnaichean an dèidh sin


text:
Calpachas
‘S e siostam eaconomach a th' ann an Calpachas, far a bheil a’ mhòr-chuid dhe na dòighean-saorachaidh ann an làmhan prìobhaideach. San Chalpachas, bithear a’ cur airgid an seilbhe ann an saorachadh, roinneachd, reic agus seirbheisean gus prothaidean mòra a dhèanamh ann am margaid shaor, fharpaiseach. Gabhaidh sin a-steach nithean gnìomhachas mar an talamh agus goireasan nàdarra, a bharrachd air cosgaisean obrach agus maoineachadh. Thathar air iomadach teòiridh a sgrìobhadh airson beachd-smuainealas a’ Chalpachais a mhìneachadh, neo fhìrinneachadh agus chàin a chur air seilbh prìobhaideach agus calpa, neo fiù 's aithris a thoirt air ciamar a dh’obraicheas na margaidean agus am buaidh a bheir riaghailtean nan riaghaltasan air seilbh agus margaidean.
Chaidh cleachdaidhean a’ Chalpachais san Roinn Eòrpa a chuir air chois bhon 16mh Linn gu ruige an 19mh Linn ged an robh structaran is dòighean-obrach calpach air chòireigin air a bhith ann mar thà, bho àm nan daoine àrsaidh aig a’ char as lugha. Nochd an calpachas mar shiostam eaconomach ceannsach ann an saoghal an iar ri linn crìonadh na Fiùdalachd, nuair a chuireadh às do bhacaidhean poiliteagach agus creideamhan air malart calpach. Sgaoileadh an calpachas a-mach às an Roinn Eòrpa mean air mhean (gu seachd àraidh bho Bhreatainn) gu àiteachan eile na cruinne bho àm a’ Thionndaidh Gnìomhachais. 'S e an dòigh gnìomhachasaidh na bu chumanta a bh' ann fad an 19mh Linn agus an 20mh Linn, ach cha robh e an aon fhear a bh' ann co-dhiù.
‘S e bun-smuain gu math faondach a th' ann an Calpachas taobh sgrùdaidh acadaimeagach, o chionn 's gu bheil caochladh sheòrsa eachdraidheil ann agus leis gu bheil e eadar-dhealaichte a-rèir adhbharan mar linntean, sgìrean, poileataigs agus cultair. Tha luchd-sgrùdaidh an eaconomaidh air iomadh sreath dhe calpachas a sheòrasadh, a-rèir cruinneachadh na cumhachd agus beartas eaconomach, a thuilleadh air na dòighean airgead a chàrnadh a th' ann (Scott 2005). Fad an linn sa chaidh, bha iomsgaradh làidir ann eadar na dùthchannan calpach agus an fheadhainn le eaconomaidhean air am planachadh agus an Comunnach. 'S e eaconamaidhean calpach neo margaidean measgaichte a tha aig gach uile dùthaich leasaichte an latha an-diugh. Anns na dùthchannan sin, bithidh seilbhe poblach agus conn-riaghailtean an Riaghaltais ann air saorachadh agus malart, a bharrachd air cìsean, iadsan rim faotainn agus structar fiosaigeach na dùthcha ri chleachdadh.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ain-Riaghailteachd • Calpachas • Co-mhaoineas • Faisisteachas • Marxachas • Lachasachd • Sòisealachd


text:
- TIOTAL
- Agallamh le Anndra Marshall mu sheirbheis san Arm aig àm a' chogaidh
- EXTERNAL ID
- WD_BF01_TRACK05_MARSHALL_01
- DEIT
- 2005
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Andrew Marshall
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 3138
- KEYWORDS
- An Dara Cogadh
An Dàrna Cogadh
cogaidhean
Feachdan Armaichte
arm
batàilleannan
rèisimeidean
Gàidheil Chamshroin
batail
blàir
cathan
saighdearan
claistinneach
Bha Anndra Marshall o Cheann Loch Beirbh còmhla ris na Camshròinianaich ann an Afraga a Tuath, Sicily agus sa Bheilg.
Uill, air m' fhicheadamh co-là-breith bha mi nam sheasamh air soitheach-trùip a' seòladh a-steach gu baile mòr Algiers ann an Afraga a Tuath. Bha mi den bheachd gur e pàrtaidh nam fichead bliadhna uabhasach math a bha sin dhomh. Ach cha robh sinn ach greiseag bheag an sin is an uairsin ghluais sinn a-null gu Sicily agus dhan Eadailt. An-toiseach bha mi a' smaoineachadh gu robh e uabhasach math - caran coltach ri saor-làithean, eil fhios agad. Bha a' ghrian a' deàrrsadh 's a h-uile càil. Agus an uairsin, ge ta, ghlac sinn suas air na Gearmailtich, agus b' e a' chiad chomharra a fhuair sinn na bomaichean mortair. An cuala tu riamh mu na bomaichean mortair? Bidh iad a' dol siùùùù....uis mus sprèadh iad. Mar sin, ach bha triùir againn ann còmhla. Cha robh cus eagail oirnn no cail mar sin ach 's e dìreach...agus an uairsin, air an oidhche, agus tha e inntinneach mar a....tha fios agad mar a bhios saighdearan a' cladhadh trannsa a thèid iad ann gus am bi iad air an dìon ...uill, tha e ag obair a chionns air an oidhche sin sprèadh boma mortair oirnn cho faisg oirnn 's a tha thusa ormsa an-dràsta, ach cha do bhuail sìon orm bhon a bha mi aig ìre na b' ìsle agus chaidh a h-uile càil thairis air mo cheann.
Agus an uairsin, a' tighinn faisg air deireadh a' chogaidh, bha e uabhasach math oir bha sinn sa Bheilg, àite den ainm Oostaker, agus bha e cho coltach ri bhith air ais am meadhan an dachaigh bhon bha sinn air a bhith a-muigh air feadh an fhàsaich a h-uile h-àite a chaidh sinn. Bha sinn sa bhaile bheag seo, agus bha sinn a' fuireach ann an taighean agus bha e mar gun robh sinn air ar saor-làithean. Bhiodh am boireannach a' dèanamh waffles air an oidhche agus bha sin againn agus bha bùth fish 'n chips ann, an t-aon rud sa bhitheadh aig an taigh agus bha a h-uile duine gu math dàimheil. Agus nuair a dh'fhàg sinn an t-àite sin tha e coltach gu robh na daoine cho dèidheil oirnn gun do dh'ainmich iad sràid ùr às ar dèidh. Chuir iad an '2nd Battalion Cameronian Straat' oirre às dèidh nan saighdearan a bha an siud còmhla riutha.
Chaidh an t-agallamh seo a chlàradh mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005 ann am Bun-sgoil Cheann Loch Biorbhaidh.


text:
- TIOTAL
- Tilgeil a' Chabair aig na Geamachan
- EXTERNAL ID
- PAWA0010483D
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21519
- KEYWORDS
- Geamachan Gàidhealach
cruinneachaidhean
spòrs
cabair' tilgeil a' chabair
Fear a' tilgeil a' chabair aig na Geamachan Gàidhealach aig Pàirc na Coinneimh a Tuath an Inbhir Nis. 'S e stoc craoibhe a th' ann an cabar. Mar as trice tha mu 150 punnd de chuideam annta agus tha iad mu 18tr ann am faid. Tha an co-fharpaiseach a' togail a' chabair bhon bhonn agus feumaidh e car a chur ris bho cheann gu ceann agus cho dìreach 's as urrainn dha.
Chaidh Comann na Coinneimh a Tuath a chur air bhonn an 1788 gus tachartasan sòisealta leithid dannsaichean, sealgaireachd is co-fharpaisean pìobaireachd a chur air dòigh. Ann an 1822 chuidich an Comann a' chiad turas a bha Geamannan Gàidhealach ann an Inbhir Nis. Ann an 1835 rinneadh fèill spòrs is geamannan ann an Dabhach Phùir agus dà bhliadhna às dèidh sin ghluais iad dhan Longman agus chaidh na geamachan am fosgladh dhan mhòr-shluagh. Ann an 1864 dh'fhosgaileadh a' phàirc aca fhèin, Pàirc na Coinneimh a Tuath ann an Inbhir Nis agus chaidh na geamachan an cumail an sin fad 70 bliadhnaichean. Chaidh an dealbh seo a thogail sna 1920an.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Ann an Oighreachd Bhaile Mhic Cathain
- EXTERNAL ID
- PAWA579
- ÀITE
- Oighreachd Baile Mhic Cathain
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Urchadan 's Gleann Moireasdan
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21546
- KEYWORDS
- Baile Mac Cathain
càraichean
culaidhean
aodach
oighreachdan
Oighreachd Baile Mhic Cathain
Druim na Drochaid
Triùir fhireannaich, air an còmhdach ann an aodach blàth, nan seasamh air beulaibh an càr. 'S e am fear sa mheadhan Bradley Màrtainn, neach-tionnsgail Ameireaganach a bhiodh a-rithist na neach-fhialaidh don choimhearsnachd. Air an làimh chlì tha Frederick Townsend Màrtainn (bràthair Bradley), agus tha iad den bheachd gur e Frangan Gillette air neo Frangan Dudley Leigh, 3mh Baran Leigh, a tha san duine air an làimh dheas.
'S e àireamh clàraidh a' chàir LB 4959, àireamh à Lunnainn. Chaidh an dealbh-camara a thogail ann an Oighreachd Bhaile Mhic Cathain faisg air Druim na Drochaid, siorrachd Inbhir Nis. 'S ann on t-siathamh linn deug a tha an taigh, agus b' e taigh-còmhnaidh samhraidh aig Iarlannan is Ban-iarlannan Seafield a bh' ann.
Chaidh a leigeil a-mach air mhàl gu Bradley Màrtainn mu dheireadh na 19mh is toiseach na 20mh linn.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Beinn Ghobhlach agus An Loch Beag
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_0668
- ÀITE
- Beinn Ghobhlach; An Loch Beag
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40416
- KEYWORDS
- beanntan
Beinn Ghobhlach
Loch Bhraoin
Rubha Sgoraig
Chithear air a' chàirt-phuist seo Beinn Ghobhlach agus An Loch Beag à Bada Call an Siorrachd Rois. Tha dà mhullach air Beinn Ghobhlach, agus i na druim a' seasamh air Rubha Sgoraig eadar Loch Bhraoin agus An Loch Beag anns a bheil 2083 troighean (635 meatairean) de dh'àirde
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum


text:
- TIOTAL
- LMS 14767 'Clan Mackinnon' air trèana faisg air Inbhir Nis, An Cèitean 1928
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_116
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 15 An Cèitean 1928
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28161
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
LMS 14767 'Clan Mackinnon' air trèana faisg air inbhir Nis sa Chèitean 1928. 'S e an 3.45 a Pheairt a th' anns an t-seirbheis seo. 'S ann bho stoc an Rèile Mheadhan-thìre a tha an coidse air thoiseach.
B' e ball den chlas 'Clan' de locomotaibhean luchd-siubhail 4-6-0 aig Rèile na Gàidhealtachd a bh' ann an 14767 (HR 56 roimhe). Chaidh a dealbhachadh le Crìsdean Cuimein agus chaidh a togail le Hawthorn Leslie & Co sa Chaisteal Nuadh ann an 1921. Lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis sa Ghearran 1950. B' i an aon bhall den chlas a mhair a-steach do làithean Rèile Bhreatainn.


text:
- TIOTAL
- Steafan Mac a' Mhaoiein agus Dorothy Mhàrtainn, 2002
- EXTERNAL ID
- NRM_NBNW_HML_DS050398
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- An t-Sultain 2002
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Lynn Patrick
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Nàiseanta an Rèile, Iorc
- AITHNEACHADH MAOINE
- 19920
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
cafaidhean
bàraichean
Steafan Mac a' Mhaoilein, neach-stiùiridh a' bhàr, san t-Sultain 2002 còmhla ris a' mhanaidsear Dorothy Mhàrtainn a tha os cionn sgioba an dà chuid 'Berties' agus 'Pumpkin', am bàr agus an cafaidh fèin-frithealaidh ann an stèisean Inbhir Nis. Tha an dà ghnothachas air an ruith le Compass PLC. Tha seilbh aig a' chompanaidh seo air ,agus tha iad a' ruith, bàraichean agus cafaidhean ann am prìomh stèiseanan agus puirt-adhair an dà chuir san RA agus thall thairis.
Bha na seòmraichean ùrachaidh, no bàraichean stèisein, a' toirt deochan fuar agus teth, grèimean-bìdh agus biadh dha luchd-siubhail an rèile. 'S e seo aon den iomadh goireas a tha ri fhaighinn san stèisean.


text:
- TIOTAL
- Coidse trannsa Treas Clas le BR an an Dail na h-Eaglaise
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_COACHES_048
- ÀITE
- Dail na h-Eaglaise, Merseyside
- CRUTHADAIR
- H C Casserley
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23636
- KEYWORDS
- HRS
coidsichean rèile
carbadan rèile
stoc gluasadach
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn coidse trannsa Treas Clas le Rèile Bhreatainn ann an Dail na h-Eaglaise. Tha an t-àireamh SC3395M air.
Tha na litrichean SC a' sealltainn gun deach a shònrachadh do roinn na h-Alba de Rèile Bhreatainn. Tha an iar-leasachan a' sealltain gun tàinig e bho Rèile Lunnainn Meadhan-thìre & Alba bho thùs.


text:
Tionndadh Gnìomhachais
'S e atharrachadh mòr eaconomach, teicneòlach, gnìomhachasail sòisealta a bh' anns an Tionndadh Gnìomhachais.
Ghabh a' chiad Thionndadh Gnìomhais àite ann am Breatainn aig deireadh na 18mh linn agus rè na 19mh linn. Mar is tric, measar 1709 (nuair a lorg Abraham Darby gu robh gual-rosta na connadh freagaireach ri leaghadh-iarruinn) mar toiseach den raithe seo, ach laigheadh a' bhun-steidh an Sasainn re linn na ban-righ Ealasaid.
Raithe ann an Eachdraidh Breatainneach, 's an do ghearr eaconomaidh na stàite car a' mhuiltean, bho eaconamachd stèidhichte air aiteachais, ri eaconomaidh steidhichte air giollachas. An co-bhonn le seo, chrion an sluagh a bha nan comhnaidh ann am bailtean-fhearann, ach mheudaich am bloigh den shluagh a bha na comhnaidh ann am bailtean-mòra.


text:
- TIOTAL
- Loidhne an Eilein (aka Bathar Jones bhon Chaol a dh'Inbhir Pheofharain)
- EXTERNAL ID
- NRM_FILM_004
- DEIT
- 1960-1961
- LINN
- 1960an
- CRUTHADAIR
- John Adams and Patrick Whitehouse
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Nàiseanta an Rèile, Iorc
- AITHNEACHADH MAOINE
- 2495
- KEYWORDS
- rèilichean
einnseanan rèile
einnseanan trèana
trèanaichean
Tha am film seo bho Chruinneachadh Iain MhicAdhaimh agus Phàdraig Whitehouse a tha fo chùram Taigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile ann an Iorc. Lorgar fiosrachadh a bharrachd mun chruinneachadh aig bonn an iomraidh seo. 'S e film gun fhuaim a tha seo.
Tha am film seo a' tòiseachadh le einnsean glèidhte Àir 103 le Rèile na Gàidhealtachd sa Chaol as t-samhradh 1960 mus tug e trèana thràth an luchd mheasgaichte a dh'Inbhir Nis.
Tha an einnsean comharraichte oir b' e a' chiad fhear ann am Breatainn le co-chur rothan 4-6-0. Chaidh còig-deug a thogail airson Rèile na Gàidhealtachd ann an Glaschu ann an 1894 agus fhuair Rèile Lunnainn, a' Mheadhain agus na h-Alba sealbh orra uile an dèidh sin. Chaidh an toirt à seirbheis mean air mhean eadar 1929 agus 1940 agus chaidh gach aon airson sgudal ach Àir 103 a chuireadh air aon taobh airson gleidheadh ann an 1934. Chaidh a thoirt air ais gu staid obrachaidh le Rèile Bhreatainn ann an 1959.
Ann an da-rìribh thug am film cha mhòr dà bhliadhna ga chrìochnachadh oir bhris an einnsean aig Ach nan Seileach air a' chiad turas agus cha b' urrainn don luchd-filmidh feitheamh gus am biodh e air a chàradh agus mar sin thill iad an ath bhliadhna gus crìoch a chur air an fhilmeadh. Chaidh an gearradh deireannach a chraoladh mu dheireadh air 25 Giblean 1962.
MacAdhaimh & Whitehouse:
Ann an 1980 cheannaich Taigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile cruinneachadh bho Iain MacAdhaimh agus Pàdraig Whitehouse de mu 100 film goirid a tha ag aithris air Rèilichean Bhreatainn anmoch sna 1950an gu tràth sna 1960an. Chaidh an craoladh an toiseach air Prògraman Chloinne a' BhBC fon tiotal "Railway Roundabout".
Chaidh a' chiad "Railway Roundabout" a chraoladh air Uair a Thìde na Cloinne aig a' BhBC air 22 Giblean 1958. Chaidh gach prògram a chraoladh beò bho stiùidio ann am Birmingham le Iain agus Pàdraig a' cur aithris ri na filmichean. Chaidh na prògraman a chraoladh aig 5.30f agus cha b' fhada gus an robh àireamh mhath de dh'inbhich am measg an luchd-amhairc.
Lean an t-sreath airson beagan is ceithir bliadhna, 's chaidh am prògram mu dheireadh a-mach air 12 Sultain 1962. Mar bu trice bhiodh am filmeadh ga dhèanamh san Iuchar agus san Lùnastal gach bliadhna agus cha robhar a' craoladh tro na mìosan sin.
Chaidh "Railway Roundabout" a chraoladh aig aon de na h-amannan as inntinniche aig Rèilichean Bhreatainn. Thòisich a' chiad shreath dìreach trì bliadhna an dèidh Plana Ath-nuadhachadh Rèile Bhreatainn ann an 1955 agus chrìochnaich e bliadhna ro Aithisg mhì-cliùiteach Bheeching


text:
- TIOTAL
- Uilleam Stroudley air Einnsean 21 Rathaidean-iarainn Na Gaidhealtachd
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_34A_IV
- ÀITE
- neo-aithnichte
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11168
- KEYWORDS
- Uilleam Stroudley
Rathaidean-iarainn Na Gàidhealtachd
Einnsean Guail
Inneal glanaidh an t-sneachda
geamhraidhean air a' Ghàidhealtachd
sneachda
Uilleam Stroudley air Einnsean 21 le Rathaidean-iarainn Na Gaidhealtachd. Chaidh an t-einnsean air a bheil sguab airson an t-sneachd a thogail ann an 1863. Thug Uilleam Stroudley a-steach trì seòrsachan inneil airson dèiligeadh ri sneachda a dh' aindeoin dè cho domhainn 's bha e. B' e seo am fear bu mhotha aca agus bha e comasach air cuitheachan anns an robh deich troighean a dh'àirde a sguabadh.
Cha robh an Rathad-Iarainn dùinte le sneachda cho tric bho 1900 air sgàth gu bheil dòighean nas fheàrr aca air dèiligeadh ri sneachda agus nach eil na geamhraidhean a-nis cho dona 's a bha iad
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- A' coimhead taobh stad nam bufair san t-seann stèisean, Inbhir Theòrsa
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_1368
- ÀITE
- Inbhir Theòrsa
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Theòrsa
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27986
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
rathaidean iarainn
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
treanaichean
trèanaichean
San dealbh-chamara seo chithear an sealladh a' coimhead taobh stad nam bufair ann an Inbhir Theòrsa, mus deach ath-thogail a dhèanamh air an stèisean.
Chaidh stèisean Inbhir Theòrsa fhosgladh am 28mh Iuchar 1874, na cheann-loidhne aig Meur Inbhir Theòrsa de Rèile Chataibh is Ghallaibh. Chaidh an loidhne obrachadh le Rèile na Gàidhealtachd, a shluig an companaidh eile a-rithist. 'S e an stèisean as fhaide gu tuath ann am Breatainn agus tha seirbheisean cunbhalach fhathast a' dol thuige.


text:
1852
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1852 (MDCCCLII).
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Thog innleadair Frangach, don b'ainm Henri Giffard, a' chiad curach-àile uidheamaichte le inneal.
- Chaidh Andes (Coloimbia) a stèidheachadh.
- Chaidh Berne (Indiana) a stèidheachadh.
- Chaidh Girardot (Coloimbia) a stèidheachadh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 23 an Lùnasdal - Clímaco Calderón, ann an Santa Rosa de Viterbo. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 12 an t-Sultain - Herbert Henry Asquith, Neach-poileataigs agus Prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte bho 1908 gu 1916.
- 28 an t-Sultain - Henri Moissan, ceimigear às an Fhraing.
- 2 an Dàmhair - William Ramsay, ceimigear Albannach.
- 9 an Dàmhair - Hermann Emil Fischer ann an Euskirchen. Ceimigear às a' Ghearmailt.
- 15 an Dùbhlachd - Henri Becquerel, fiosagaiche às an Fhraing.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 15 an Lùnastal - Johan Gadolin, ann am Mynämäki. Ceimigear à Suòmaidh.
- 14 an t-Sultain - Arthur Wellesley, prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte.


text:
- TIOTAL
- Tionndadh airson ''Bonnie Lass o' Bon-Accord' le Scott Skinner
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_GRANT_979_65_MUSIC_019_001
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis (stuth làmh-sgrìobhte)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6849
- KEYWORDS
- fìdhlearan
fìdhlean
slatan iasgaich
luchd-ciùil
sgrìobhaichean ciùil
srathan spè
B' ann à Batan Gorm, Drochaid Chàrr a bha Alasdair Grannd (1856 - 1942) bho thùs, àite bhon tàinig am far-ainm aige 'Batan'. Mar bhalach òg bha e fosgailte dhan dà nì a thàinig gu bhith sàr dhìoghrasach na bheatha, fìdhlearachd agus iasgach. Chaidh e air adhart gu bhith sàr chomasach san dà raon sin; mar iasgair slaite a chruthaich slat-iasgaich shònraichte gun choimeas dha fhèin, a bha aithnichte mar 'Grant Vibration Rod', agus mar fhìdhlear a stiùir An Comann Srathspè & Ruidhle Gàidhealach airson faisg air dà fhichead bliadhna agus mar eòlaiche ann an dòighean dèanamh fhìdhlean. Dh'innlich e fidheall shònraichte air chumadh clàr leis an ainm 'Rondello'. Tha eisimpleir de shlat-iasgaich, fidheall agus Rondello a' Ghranndaich rim faicinn ann an Taigh-tasgaidh agus Gailearaidh Ealan Inbhir Nis.
Bha an Granndach na charaid mòr dha neach-ciùil agus neach-sgrìobhaidh ciùil eile, Seumas Scott Skinner (1843-1927), a bha na phrìomh mheadhan air leasachadh ciùil Albannach traidiseanta agus bhathar gu tric ga ainmeachadh mar 'Rìgh an t-Srathspè'.
Chaidh an làmh-sgrìobhainn seo (gun cheann-là) a chur gun Ghranndach le Skinner. Tha tionndadh ciùil ann airson 'Bonnie Lass' [o' Bon-Accord]. (Is e abairt a th' ann am 'Bon-Accord' airson Obar Dheathain fhèin, agus b' e searbhant òg leis an ainm Wilhelmina Bell ris an do choinnich Skinner, a bhrosnaich an ceòl airson 'Bonnie Lass'. Aig bonn na duilleige, tha Skinner air beagan a bharrachd a chur ris ag ràdh, 'The man who thinks more of himself than his art, is a lost man'


text:
Biadh-maidne
`S e biadh a thathas a` gabhail tràth air an latha, anns a` mhadainn a th` ann am biadh-maidne/biadh-na-maide neo ciadlomadh ("bracaist"). Gu tradiseanta, bhathas a` gabhail biadh trom mar fheòil, buntàta agus brochan ann an Eòrpa a Tuath, agus biadh aotrom mar croissants is measan ann an Eòrpa a Deas; ach san latha an-diugh, thathas a` gabhail diofar seorsa bìdh a-rèir toil nan daoine fhèin.
Thathas a` cantainn “bracaist” ri biadh na maidne, `s nochdaidh am facal sin ann an riochdan eile mar “breacaist”. Mar an ceudna, gheibhear tràth madainn cuideachd ged nach eil am briathar sin cho cumanta.


text:
Sguadail niuclasach a' tighinn dhan Ghàidhealtachd?
A-rèir neach-labhairt bhon phàrtaidh nàiseanta, an turas mu dheireadh bha 22 den 33 àiteachan a thug iad sùil air taobh a tuath na crìochan agus sia dhiubh ann an Innse Gall. Chì sinn de thachras ach tha a h-uile coltais ann gum bi na h-ùghdarrasan airson faighinn cuidhteas den sgudail niuclasach fo thalamh ann an dòigh ‘eadar-amail’ co-dhiù.
Tha mise den bheachd nach eil freagairt idir den cheist, tha an stuth ud cho cunnartach agus bidh e cunnartach airson ùine fada, fada, fada. Tha mi mothachail ge-tà gu bheil a’ choimpiutair agam a’ ruith air cumhachd niuclasach agus an solas os mo chionn cuideachd no pàirt dheth. Chan eil mi gan cur às. Dhomhsa tha e na h-eisimpleir eile de ciamar nach eil sin a’ pàigheadh na fhìor phris airson a h-uile goireas agus sògh a tha mar timcheall. Tha sinn ciontach an da chuid mar choimhearsnachd agus nar beathaichean fhèin. Tha e furasta sin a ràdh nach eil? Agus cha bhi faclan sam bith a’ lughdaich an dùn mòr de sgudail niuclasach a tha a’ lorg dachaigh.


text:
- TIOTAL
- Caol Loch Aillse agus an Cuilthionn, an t-Eilean Sgiathanach
- EXTERNAL ID
- HCD00212
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11939
- KEYWORDS
- bailtean beaga
rèile
stèiseanan
rathaidean-iarainn
An Cuilthionn
Caol Loch Aillse
Mheudaich baile a' Chaoil gu luath nuair a thàinig an rèile ann an 1897. Anns an dealbh seo chithear na togalaichean, taighean agus àitichean obrach, a tha faisg air a chèile mu na creagan a tha timcheall air a' chidhe agus an stèisean. Tha taigh fear-an-stèisein na sheasamh gu h-àrd air an làimh dheis, faisg air an tanca mhòr. Tha taighean luchd-obrach na rèile air beulaibh an deilbh air an làmh dheis. Tha Caol Acain anns an Eilean Sgiathanach air taobh eile a' chaolais
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Jerónimo de Mendoza Galavís
B’ e Jerónimo De Mendoza Galavís (Bogotá, 11mh an Gearran de 1773 - Bogotá, 17 an t-Sultain 1839). neach-poileataigs à Coloimbia,[1] a bha na cheann-suidhe na dùthcha bho 28mh an Giblean 1831 gu ruige 2 an Cèitean 1839 mar cheann-suidhe eadarach rè a’ chinneas aig Domingo Caycedo Santamaría.[2]
Susbaint
Beatha[deasaich | deasaich an tùs]
‘ S e a’ chiad mhac dhen darna pòsadh a fhuair an Spàinnteach Jerónimo de Mendoza Hurtado, còmhla ri María Josefa Galavís Hurtado, a bh’ann.
Fhuair e a chuid fhoghlaim aig an sgoil San Bartolomé. Thoisich e a dh’obair mar Riaghailtear a’ Phuist ann an Santafé (Bogotá an latha an-diugh), ann uair sin na Riaghailtear na Alcabalas (cìs dhe 10% air bàthair) ann an Girón, na bhreitheamh na deicheamhan (cìsean na h-eaglaise) ann an Roinn Vélez agus riaghladair a’ Chomhairle ann an Santafé ann an 1808 cuideachd.
Toiseach toisichidh anns a’ phoileataigs[deasaich | deasaich an tùs]
Bha e an sàs anns na tachartasan dhen 20mh an t-Iuchar 1810 agus chuir e ainm gu Achd na Neo-Eisimeileachd. Bha e na bhall Àrd Bhuideann Riaghaidh an Riaghaltais, Riaghailtear a’ Phuist ann an 1811. Chaidh e a thaghadh dhan Chomataidh Sgrùdaidh an Achd Feadarail dhe 1812, airson Caquetá. Fhuair e dìteadh phrìosain bhon an Riaghaltas Spàinnteach nuair a bha an dùthaich air ais fo bhuaidh na Spàinne. An dèidh sin bha e na Cheannard Coitcheann a’ Mhaoineachadh, Àrd-Eòlaiche-Cunntasan aig Cùirt na Cunntasan, Riochdaire Coitcheann a’ Mhaoineachadh (ann an Roinn a’ Phuist), riochdaire aig a’ Mhòr-dhail agus na bhall airson Bhogotá aig a’ Cho-Chruinneachadh Spaideal dhe 1830. ‘ S e Rùnaire a’ Mhaoineachaidh fon Sheanailear Rafael Urdaneta, Eòlaiche-Cunntasan agus Riochdaire an Taighe-Cùinnidh a bh’ann cuideachd.
Ceann-suidhe Choloimbia[deasaich | deasaich an tùs]
Nuair a leig an ceann-suidhe Urdaneta a dreuchd, chaidh e a dh’ainmeachadh na cheann-suidhe eadarach na dùthcha, ris an canar Coloimbia Mhòr a-nis, an àite an leas ceann-suidhe Domingo Caycedo Santamaría.
Teaghlach[deasaich | deasaich an tùs]
Phòs e Inés Morales Fernández, agus an uair sin Manuela Tenorio Santacruz. Cha d’ fhuair e clann ach bhon a’ chiad pòsadh aige: Julián, José María, Marcelino, María Josefa agus Lorenzo De Mendoza Morales.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Simón Bolívar • Francisco de Paula Santander • Joaquín Mosquera • Rafael Urdaneta • Domingo Caycedo Santamaría • Jerónimo de Mendoza Galavís • José Ignacio de Márquez Barreto • Pedro Alcántara Herrán • Juan de Dios Aranzazu • Tomás Cipriano de Mosquera • Rufino Cuervo y Barreto • José Hilario López • José María Obando • José María Melo • Tomás Herrera • José de Obaldía • Manuel María Mallarino • Mariano Ospina Rodríguez • Juan José Nieto Gil • Bartolomé Calvo • Leonardo Canal González • Froilán Largacha • Manuel Murillo Toro • José María Rojas Garrido • Santos Acosta Castillo Joaquín Riascos • Santos Gutiérrez Prieto • Eustorgio Salgar • Santiago Pérez de Manosalbas • Aquileo Parra Gómez • Manuel María Ramírez Fortoul • Julián Trujillo Largacha • Rafael Núñez Moledo • Francisco Javier Zaldúa • Clímaco Calderón • José Eusebio Otálora • Ezequiel Hurtado • José María Campo Serrano • Eliseo Payán • Carlos Holguín Mallarino • Miguel Antonio Caro Tovar • Manuel Antonio Sanclemente • José Manuel Marroquín • Rafael Reyes • Diego Lemos • Jorge Holguín Jaramillo • Ramón González Valencia • Carlos E. Restrepo Restrepo • José Vicente Concha • Marco Fidel Suárez • Pedro Nel Ospina Vásquez • Miguel Abadía Méndez • Enrique Olaya Herrera • Alfonso López Pumarejo • Eduardo Santos • Darío Echandía Olaya • Alberto Lleras Camargo • Mariano Ospina Pérez • Laureano Gómez Castro • Roberto Urdaneta Arbeláez • Gustavo Rojas Pinilla • Gabriel París • Guillermo León Valencia • Carlos Lleras Restrepo • Misael Pastrana Borrero • Alfonso López Michelsen • Julio César Turbay Ayala • Belisario Betancur Cuartas • Virgilio Barco Vargas • César Gaviria Trujillo • Ernesto Samper • Carlos Lemos Simmonds • Andrés Pastrana Arango • Álvaro Uribe • Juan Manuel Santos Calderón


text:
- TIOTAL
- Cairt taingealachd Eilein Ratharsair.
- EXTERNAL ID
- Z_PC_WD_JM_003
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8319
- KEYWORDS
- Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
An Dàrna Cogadh
An Dara Cogadh
arm
Feachdan Armaichte
Chaidh a' chairt taingealachd seo a thoirt do Shìleas NicCoinnich; chaidh agallamh a dhèanamh rithe le sgoilear bho Bhun-sgoil a' Mheadhain, Inbhir Nis, mar phàirt de phròiseact Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh ann an 2005.
Rugadh Sìleas air Eilean Tighe, eilean beag far ceann a tuath eilein Ratharsair, agus bha i ann an Seirbheis Thaiceil na Dùthcha (ATS) rè an Dàrna Cogaidh. 'S e an t-ainm 'Sheila Goffins' a th' air a' chairt. Tha 'Shiela' no Sìleas an aon rud ri 'Julia' agus b' e 'Goffin' sloinneadh a' chiad duine aig Sìleas


text:
- TIOTAL
- An t-Eilean Sgitheanach agus An Cuiltheann à Cùl na Ceapaich
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2355
- ÀITE
- Cùl na Ceapaich
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Àrasaig 's Mùideart
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34260
- KEYWORDS
- Arasaig
A' Cheapach
film
Chaidh an dealbh dhathte seo a thogail ann an Cùl na Ceapaich faisg air Arasaig air tìr-mòr. 'S ann air an rathad seo eadar An Gearasdan agus Malaig a gheibhear a' chiad sealladh den Chuiltheann anns an Eilean Sgitheanach. Tha luchd-turais gu math measail air an t-slighe seo air a bheil 'Rathad nan Eilean' mar thoradh air na seallaidhean iongantach a tha rim faicinn. Faodar a dhol don Eilean Sgitheanach bho thìr-mòr tro Chaol Loch Aillse no air an aiseig eadar Malaig is Armadal ann an rubha Shlèite. Chithear sealladh den ghainmhich bhrèagha bhàin a tha ri fhaicinn air a' chladach seo. Bidh tòrr dhaoine a tha measail air tràighean a' dol ann nuair a bhios deagh thìde ann. 'S ann faisg air seo a chaidh cuid den fhilmeadh a dhèanamh airson an fhilm Local Hero