text:
Ramiriquí
'S e baile beag ann am Boyacá a th' ann an Ramiriquí. Tha e suidhichte aig 2,179m os cionn ìre na mara. Chaidh am baile a steidheachadh ann an 1541.
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha 10,789 nan tàmh anns a' bhaile, tha a'mhòr-chuid, neo 6,089 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile.[1] Tha fearrann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[2] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail. 'S e am baile leis an dlùths taobh àireimh-sluaigh as motha anns an dùthaich.
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala a th'ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an Ramiriquí (is mòran dhuibh mestizos), chan eil Tùsanaich ann ach tha 0.2% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. ' S urrainn dhan 84.9% dhe na daoine ann an Ramiriquí leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 20.2% dhe na dachannan.[3]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Ramiriquí. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,[4] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s a tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Quemuenchatocha: Righ mu dheireadh ach aon dhe na Muisca.
- José Ignacio de Márquez Barreto: Ceann-suidhe Choloimbia eadar 1837 agus 1841.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Figearan Oifis a' Chunntas-sluaigh
- ↑ Cololmbia Virtual
- ↑ Bileag fhiosrachaidh DANE
- ↑ Country Studies: Colombia


c: text/html

text:
Stòrlann Nàiseanta na Gàidhlig
Tha Stòrlann Nàiseanta na Gàidhlig na buidhinn leasachaidh a tha ag obair an co-phàirteachas le ùghdarrasan ionadail air feadh Alba gus foillseachadh agus sgaoileadh ghoireasan-teagaisg Gàidhlig a cho-òrdanachadh. Chaidh a' bhuidheann a stèidheachadh ann an 1999 agus tha prìomh oifis aice ann an Steòrnabhagh, Eilean Leòdhais.
Goireasan agus Pròiseactan[deasaich | deasaich an tùs]
- Ceàrd an Sgrìobhaiche
- Dealbh-chluichean - dealbh-chluichean Gàidhlig ann am PDF airson fileantaich san àrd-sgoil, mar eisimpleir Ri Aghaidh na Creig le Maoilios Caimbeul, An Taghadh le Iain Mac a' Ghobhainn no Bòrd do Dheichnear le Dòmhnall Iain MacÌomhair
- Eadar Dà Sgeul - cruinneachadh de sgeulachdan goirid airson sgoilearan Gàidhlig san àrd-sgoil, tha feadhainn de na sgeulachdan ri fhaighinn ann mar fhaidhleachan claisneachd no sruthach
- Fo Bhruid - an ath-chruthachadh den sgeulachd ainmeil aig Robert Louis Stevenson, Kidnapped, le Torcuil Crichton
- Giglets Gàidhlig - leabhraichean clasaigeach ainmeil air an ath-chruthachadh airson luchd-leughaidh an latha an-diugh, mar eisimpleir MacBheatha le William Shakespeare, Dracula le Bram Stoker no Am Bann Breac (Sgeulachdan Sherlock Holmes) le Arthur Conan Doyle
- Mar a chuala mise e
- Na Lochlannaich
- Stòrasan na Talmhainn
An t-Alltan[deasaich | deasaich an tùs]
Bi an Stòrlann a' cur air dòigh co-labhairt gach bliadhna do thidsearan Gàidhlig, An t-Alltan. Tha An t-Alltan a’ toirt cothrom do thidsearan Gàidhlig tighinn còmhla, toirt sùil air iomairtean teagaisg agus ionnsachaidh ùra. Bidh shreath de dh’òraidean agus bùthan-obrach ann ceangailte ri goireasan a th’ air ùr nochdadh no a th’ anns a’ bheairt aig an Stòrlann.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sàmais
'S ann ann an teaghlach-chànan Fionno-Ugrach (Finno-Ugric) a tha Sàmais. 'S e Laplannais neo Lapais a thathas a' toirt oirre cuideachd. Tha e ga bruidhinn ann an Ceann a Tuath Lochlainn, a' gabhail a-steach Nirribhidh, an t-Suain, Suòmaidh agus pìos beag dhen Ruis.
Susbaint
Àireamh luchd-labhairt[deasaich | deasaich an tùs]
Sàmais Tuathach: 17,000 Sàmais Lule: 2,000 Sàmais an Deasach: 500 Chan eil ach leth phàirt dhiubh comasach air an cànan a sgrìobhaidh agus a leughaidh.
Do na Sàimi fhèin 's e Sàimi a th' ann an duine aig a bheil Sàmais no aig a bheil pàrantan no sinnsearan le Sàmais. Mar sin tha an fhèin-aithne ceangailte ris a' chànan agus a' chinneachd.
Teaghlach Cànain[deasaich | deasaich an tùs]
‘S e cànan Finno-Iugraig a th‘ ann an Sàmais. Tha e a‘ tighinn fon mheur Fionach agus tha Sàmi fhèin a‘ dealachadh gu Sàmais an Ear agus Sàmais an Iar. Tha cuid a dèanamh diofar eadar Sàmi an Iar, an Ear agus an Tuath. An-diugh tha naoi cànanan Sàmais air fhàgail:
Sàmais Earach[deasaich | deasaich an tùs]
1. Sàmais Deasach
2. Sàmais Ume
3. Sàmais Pite
4. Sàmais Lule
Sàmais Iarach[deasaich | deasaich an tùs]
5. Sàmais Tuathach
7. Sàmais Inari
6. Sàmais Skolt
8. Sàmais Kildin
9. Sàmais Ter
B' àbhaist Sàmais Kemi agus Sàmais Akkala a bhith ann cuideachd. Chan eil eòlaichean ag aontachadh an e cànanan no dualchainntean a th‘ anns na cànanan Sàimi.
Gràmar[deasaich | deasaich an tùs]
‘S e cànan le gràmair iomadh-fillte a th‘ ann an Sàmais. Tha 7 no 8 tuislean aice (a rèir dualchainnt). ‘S e cànan agglutinative a th‘ ann, a tha a‘ ciallachadh gun tèid pìosan a chur gu deireadh an fhacail airson diofar ciall a chur air an rann.
Tha eachdraidh chruaidh aig na Sàmi agus le duilgheadasan an cultar aca a chumail beò, bha duilgheadasan ann an cànan a chumail. Anns an 19mh linn bha iomadh lagh an aghaidh na Sàmais agus bho 1913 gu 1920 cha robh an cànan ceadaichte ann an sgoiltean nan siùbhladairean-inilt.
Inbhe Oifigeil[deasaich | deasaich an tùs]
Ach thòisicheadh barrachd cuideim chultarail a thoirt don chànan agus chaidh achdan cànain a chur an cois.
- Nirribhidh: Achd Sàmais 1990
- Fionlainn: Achd Sàmais 1991 - coir dha daoine an cànan aca a chleachdadh airson a h-uile seirbheis riaghaltais
- Fionlainn: Achd Sàmais 2003: cànan oifigeil ann an anns na sgìrean in Enontekiö, Inari, Sodankylä agus Utsjoki
- An t-Suain: 2002 - Sàmais mar mhion-chànan oifigeil an t-Suain. Faodar a cleachdadh ann an cùisean poblach ann an Arjeplog, Gällivare, Jokkmokk agus Kiruna.
An-diugh tha riaghaltasan nan dùthchannan a‘ mothachadh gleidhean a' cànain agus a' cultair, agus thòisicheadh air taic airgid a thoirt dhan Sameting airson cànan is cultar a bhrosnachadh.
Foghlam[deasaich | deasaich an tùs]
Tha còir aig gach pàiste ann an Sapmi (ach anns an Ruis) foghlam bun-sgoile agus toiseach àrd-sgoile fhaighinn tro mheadhan na Sàimis. Chan eil mòran àrd-sgoiltean Sàmi ann fhathast air sgàth 's nach eil tidsearan gu leòr ann. Tha na planaichean teagaisg a’ gabhail a-steach cuspairean cultarail Sàmi. Tha Colaiste Sàmi ann an Kautokeino.
Meadhanan[deasaich | deasaich an tùs]
- Stèiseanan Radio agus TBh
- 3 Pàipearan-Naidheachd, 1-2 turas gach seachdain
- Foillsichearan
- Dealbhan Cluiche
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Sàmais aig Eurolang
- Sámi Language Act
- Rosgrannan Shàmais
- The Sami of Norway
- The Sámi of Northern Scandinavia and Russia World Libraries, Vol. 12, No. 1, Spring 2002
- Wikipedia ann an Sàmais


text:
Jacques-Louis David
'S e peantair nua-clasaigeach a bh' ann an Jacques-Louis David. Rugadh e 30 an Lùnasdal 1748 ann am Paris, an Fhraing agus chaochail e 29 an Dàmhair 1825.
An Rèabhlaid Fhrangach[deasaich | deasaich an tùs]
Thaic e an Rèabhlaid Fhrangach agus bha e eòlach air Maximilien Robespierre. 'S e comharradh an Rèabhlaid Fhrangach a th' ann an cuid de na dealbhean a rinn e, m.e. National Convention (1792) agus The Death of Marat (1793).
Napoleon[deasaich | deasaich an tùs]
Às dèidh an Rèabhlaid Fhrangach, bha David na pheantair aig cùirt Napoleon. Rinn e dealbh ainmeil de Napoleon, Napoleon at the Saint-Bernard Pass (1801).


text:
Lebkuchen
'S e briosgaidean sònraichte a tha ann an Lebkuchen. 'S e seòrsa de dh'aran-cridhe a th' annta a tha gu math cumanta aig àm na Nollaige.
Chaidh a' chiad Lebkuchen a chruthachadh le manaich anns na Meadhan-Aoisean ann am Franconia, a' Ghearmailt, anns an 13mh linn. Nochd tùsan mu Lebkuchen ann an Ulm ann an 1296 agus ann an Nürnberg (Nuremberg) ann an 1395. [1]
An t-ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Chan eilear cinnteach cò às a thàinig an t-ainm Lebkuchen. Canaidh cuid gun tàinig e bhon fhacal Laideann: libum a tha a' ciallachadh 'aran rèidh', ach canaidh feadhainn eile gun tàinig e bhon fhacal Ghearmanach Laib (buileann arain). [2] [3] A rèir beul-aithris tha an t-ainm ceangailte ri Leben (facal Gearmailteach airson beatha), Leib (bodhaig) no Leibspeise (roghainn bìdh).
Air taobh an ear na Gearmailt tha an t-ainm Pfefferkuchen (cèic piobair) nas cumanta. Nochd an t-ainm seo anns na Meadhan Aoisean nuair a chleachdadh am facal piobar airson a h-uile spìosrach às na dùthchannan meadhan-earach Àisia. Tha an t-ainm seo ceangailte ris na spìosraidh sònraichte a th’ annta.
Uaireannan canar Honigkuchen (cèic meala) ris cuideachd, ainm a tha a' toirt fianais mun chungaidh as cudromaiche.
Na cungaidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Anns na sgìrean eadar-dhealaichte chithear diofar anns na dòighean bèicearachd agus anns na cungaidhean a th' annta a rèir nan tradaiseanan ionadail.
Mar is trice 's e mil aon de na cungaidhean as cudromaiche airson blàs milis fhaighinn agus cleachdar caineal, clo-mheas, ainis, rud beag càrdamon, lus a' choire, dinnsear, piobar geal agus cnò-mheannt mar spìosrach. Chan eilear a' cleachdadh mòran min agus tha seòrsaichean ann (m.e.: Nürnberger Lebkuchen) gun min. Cha tèid beirm a' cleachdadh idir, cuirear potais no Salt of Hartshorn na h-àite.
Uaireannan cuirear almon, cnòthan is measan tiormaichte riutha agus thèid an sgeadachadh le seòclaid.
Seo eisimpleir mu na cungaidhean sònraichte a tha ann an Honigkuchen (cèic meala):
- feumaidh barrachd na 50% mil a bhith annta
- spìosrach:
Mar is trice tha Lebkuchen caran bog, ach tha seòrsa eile ann a tha nas cruaidhe. Cleachdar e airson 'cridhe' a dhèanamh le ainmean orra à siùcar, no airson taighean beaga a thogail a tha ceangailte ris an sgeulachd Hansel and Gretel.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Biadh Gearmailteach
- ↑ Wolfgang Pfeifer: Etymologisches Wörterbuch des Deutschen. München 1995, td. 777.
- ↑ Kulinarisches Erbe der Schweiz: Berner Haselnusslebkuchen


text:
Creag Eileachaidh
'S e baile beag ann am Moireabh a tha ann an Creag Eileachaidh (Beurla: Craigellachie).[1][2] Tha am baile suidhichte aig Comar Uisge Spè agus Abhainn Fhiodhaich. Tha e suidhichte air an eadar-ghearradh de na mhòr-rathaidean A95 bho Bhaile Chè gu Obar Lobhair agus an A941 bho Rathais gu Baile Bhainidh. 'S e seo na co-chomharran aige: 57° 29′ 25.84″ Tuath agus 3° 11′ 21.77″ Iar.
Tha dà taigh-staile aige agus tha e na dhachaigh den Speyside Cooperage. Tha an uisge beatha ainmeil "Glenfiddich" a' tighinn à Gleann Fidhich a tha faisg air a' bhaile.
Chaidh Drochaid Chreag Eileachaidh a thogail le Thomas Telford ann an 1812–1814. B’ e deagh obair innleadaireachd a bha anns an drochaid aig an àm ud. Tha righle ann mun drochaid seo ris an canar Craigellachie Bridge Strathspey Reel.[3]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Stòr-dàta SMO
- ↑ Alba le Roy Pedersen
- ↑ Ceòl Craigellachie Bridge Strathspey Reel
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Creag Eileachaidh aig Undiscovered Scotland
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NJ 287 451


text:
1946
MCMXLVI
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Bhuannaich Hermann Hesse an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 18 am Faoilleach - Pieter Stoop, ann am Breda. Peantair às Na Tìrean Ìsle.
- 26 an Gearran - Ahmed H. Zewail, ann an Damanhour. Ceimigear às An Èipheit.
- 10 an Cèitean - Donovan Leitch, ann an Glaschu. Ceòladair à Alba.
- 26 an t-Ògmhios - Donald Trump, ann an Eabhraig Nuadh. Fear-sheilbh às na Stàitean Aonaichte.
- 26 an t-Ògmhios - Mick Jagger, ann an Dartford. Seinnadair à Sasainn.
- 6 an t-Iuchar - George W. Bush, ann an Newhaven (Connecticut). Fear-poileataigs às na Stàitean Aonaichte.
- 6 an t-Iuchar - Sylvester Stallone, ann an Eabhraig Nuadh. Actair às na Stàitean Aonaichte.
- 10 an t-Iuchar - Stuart Christie, ann an Glaschu. Fear-iomairt anarcach à Alba.
- 6 an t-Iuchar - Sylvester Stallone, ann an Eabhraig Nuadh. Actair às na Stàitean Aonaichte.
- 14 an t-Sultain - Seòna Nic a' Bhàird, ann an Hereford. Tè-poileataigs à Sasainn.
- 20 an Damhair - Elfriede Jelinek,ann am Mürzzuschlag. Sgrìobhadair às An Ostair.
- 5 an t-Samhain - Herman Brood, ann an Zwolle. Actair, Bàrd, Peantair agus Seinneadair às Na Tìrean Ìsle.
- Roy Wentworth, ann an Lunnainn. Cànanaiche à Sasainn.
- Mairead Bennett anns an Eilean Sgitheanach. Seinneadair Gàidhlig agus neach-cruinneachaidh beul-aithris.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 23 am Màrt - Gilbert N. Lewis, ann am Berkeley. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 14 an t-Ògmhios - John Logie Baird, ann an. Innleadair à Alba.
- 6 an t-Ògmhios - Gerhart Johann Robert Hauptmann, ann an Agnetendorf. Sgrìobhadair às A'Ghearmailt.


text:
Càr ann an Abhainn Nis
- 19 An t-Sultain 2013
Chaidh cobhair a dhèanamh air duine às dèidh mar a chaidh an càr aige gu Abhainn Nis ann am meadhan Inbhir Nis.
Chaidh na seirbheisean èiginn a ghairm chun na h-aibhne dìreach às dèidh 10:00m.
Tha e coltach gun deach an càr far an rathaid air Sràid Àird Rois is gun do bhrist e tro fheansa mheatailt, mus deach e sìos bruach na h-aibhne.
Bha aig luchd-smàlaidh ris an duine a shaoradh bhon chàr.
Chaidh a thoirt dhan ospadal ach tha e coltach nach eil e air a dhroch ghoirteachadh.


text:
Reeriaght ny Mee
Va Reeriaght ny Mee (Shenn Yernish: Cóiced na Míde, Yernish: Ríocht na Mí) ny reeriaght vean-eashagh ayns Nerin. Va'n reeriaght currit er bun mygeayrt ny bleeaney 76 BNJ liorish Túathal Techtmar lurg caggaghyn noi ny reeriaghtyn Connaghtey, Ulley, Mooan as Lion, as hannee ee ayn er mayrn derrey ny bleeaney 1171 tra haink ny Normanee gys Nerin. Ghow y reeriaght stiagh Coontae ny Mee, Coontae ny h-Eearvee, Coontae yn Lhongfort as stuggan jeh Coontae yn Chavan, Coontae Ghivlyn, Coontae Cheeill Darey, Coontae Vuinaghan, Coontae Lhoo as Coontae Uíbh Fhailí. Va'n preeu-valley eck soit ayns Teamhair na Rí, boayl ny h-ard-reeaghyn Yernagh chammah.


text:
Kal. Ian. i. f., l. x., Anno Domini M.c.lxxx.ix.
Domnall, mac Muirchertaigh h-Ui Lochlainn, do marbadh do Ghallaibh Dhal Araidhe acu fein.
Murchadh h-Ua Cerbaill, airdrigh Airgiall, do éc isin Mainistir Moir
p.216ar n-aithrighi thoghaidhi.
Ard Macha do loscadh o Chrosaibh Brighti co Reicles Brighti, eter Raith & Trian & tempul.
Echmiledh, mac Mic Canai, sonus & sobarthain Thire h-Eoghain uile, do éc.
Mac na h-Aidhche h-Ua Mail Ruanaidh, rí Fer Manach, do athrighadh & a dul dochum h-Ui Cerbaill. Acus crech Gall do thuidhecht isin tir & comraicidh h-Ua Cerbaill & h-Ua Mael Ruanaidh friú & maidhis for Ua Cerbaill & marbthar h-Ua Mael Ruanaidh ann.
Conchobur Maenmaighi, mac Ruaidhri, airdri Connacht & ridamna Erenn uile, do marbadh da lucht gradha fein, tria erail a brathar, .i., Concobair h-Ui n-Diarmata mac Cormaic; alias, mac Ruaidhri. Conchobhur h-Ua n-Diarmata dono do marbadh la Cathal Carrach, mac Concobair Mhaenmaighi, i n-dighail a athar.
Ard Macha do arcain la h-Eoan Do Chuirt & la Gallaibh Erenn.
Mac na Peresi, rí Saxan, do éc.
Mael Cainnigh h-Ua Fercomais, fer leighinn Daire, do bathudh eter Aird & Inis Eogain.
{§LATE} Muircertach h-Ua Flannacan, toiseach Chlainne Cathail, mortuus est. §


text:
Untitled Document
No.by Charles (Login ussoccer114)that is not nearly enough power. You need atleast 12 fpes of energy, which is something like 650-700fps in .22cal
Posted on Sep 15, 2007, 8:44 PM
Respond to this message
Return to IndexResponses
- rabbits. wes on Nov 28, 2007, 5:37 PM
pest control in new york, air gun hunting, air gun hunting pictures, air gun hunting starlings, air gun hunting squirrels, air gun hunting pigeons, air gun hunting rabbits, racoons, airgun hunter, airgun silent pellet trap, crossman air gun, crosman airgun, beeman airgun, rws air gun, chinese airgun, american air gun, air force airgun, air arizona gun,air gun review , american air gun,air gun pellets , air gun target ,walther air gun ,air soft pellet gun,air gun scope, air cooled gun machine ,air force air gun, cheap air soft gun, air bb gun ,chinese air gun , used air gun, air nail gun, air pellet gun , air canada gun , air gun pyramid , air gun rifle, benjamin air gun, air gun sale , air gun accessory , bsa air gun, air gun com , diana air gun , fx air gun , air staple gun , air gun pistol , air blow gun, air gun part , sheridan air gun, air gun silencer, automatic air gun , marksman air gun , air gun magazine , competition air gun , air gun sale soft, air gun co2 , air gun store , tech force air gun , hot air gun , eletric air soft gun , air cobra gun, air gun mods , airgun varmint control , Junior airgun hunting, airguns for kids, air gun bb gun for kids, Junior air gun bb gun hunting


text:
Eileanan Albannach
Air sgàth na h-eachdraidh geòlasaich a bh' aig Alba (coltach ris a' bhuaidh aig Linn na Deighe a bha air Nirribhidh agus Canada), tha pailteas eileanan aice, gu h-àraid air oirthir an iar. Faodar na h-eileanan Albannach a chur ann an trì grunnanan:
- Na h-Innse Gall agus Na h-Eileanan Siar (Eilean Fada)
- Na h-eileanan tuath: Arcaibh agus Sealtainn
- Deannag eilean air oirthir an ear agus ann an linnteachan nan aibhne mòr (An Linne Chluaidh, An Linne Foirthe agus An Linne Giùdain).


text:
26/09/2013
Murchadh 'Esso' Moireasdan a' seanchas ri Catriona Mhoireach mu bheatha gu ruige seo.
Bha Murchadh ag obair don chompanaidh ola eadar-nàiseanta, Esso fad bhliadhnachan agus e os cionn na roinne a bha a' toirt naidheachdan mun chompanaidh do na meadhanan. An luib na h-obrach sin bha aige ri dèiligeadh aig àmannan ri suidheachaidhean a bha gu math connspaideach agus doirbh dhan chompanaidh. Air falbh bho obair bha ùidh mhòr aig Murchadh ann am poilitigs agus bha e na chomhairliche Tòraidheach airson Cambusnethan ann an Siorrachd Lannraig a Tuath fad 10 bliadhna.
Murdo Morrison in conversation with Catriona Murray about his work in PR for oil giant Esso and his interest in and support for Tory politics in Labour dominated North Lanarkshire.


text:
Kal. Ian. i. f., l. uii., Anno Domini M.c.lx.uii.
Muircertach, mac Lagmaind h-Ui Duibh Dirma, ri Fordroma, tuir airechais Tuaisceirt Erenn uile, do marbadh i mebhail la Donnchadh h-Ua Duib Dirma & lasin Bretaigh for lar Muighi Bile & da mac dó do marbadh arnamárach & mac do dhalludh.
Sluaghadh la Ruaidhri h-Ua Concobhair co maithibh Erenn uime co h-Ard Macha. As-sidhe co Belach Grene & asidhe co Fernach na Mebla & co ro tinolsat Cenel n-Eogain im Níall Mac Lochlainn{folio & column MS2 53a} grinne catha, do tabairt ammais longpuirt for Feraibh Erenn. Ro tairmesc tra Día séin, tria bennactain Patraic & tria rath Ruaidhrí h-Ui Concobair & Fer n-Erenn archena, co ro iadhsat Cenel n-Eogain im muine shailech i r-richt na sluagh, co n-dechaidh cach i n-ár a cheile annsin, cenmothat doine do marbadh. Co ro triallsad na sluaigh iar sin im h-Ua Conchobair dul do innredh & loscudh Tire Eogain, co tangadur drem do Chenel
p.158Eogain i n-a thech & co n-dardsat braighti do & co n-dechatar iar sin, ar fut Fer Manach & do Ess Ruaidh, ímslan dia tigh.
Mael Michel Mac Doithechan uasal-shacart & fer leighinn i n-Ard Macha, suam uitam feliciter finiuit.
Muiredhach Mac Canai do marbadh do macaibh Meic Lochlainn i n-éinech Patraic & Bachlu Isu, iar n-a erail dia braithribh fein.
{§LATE} Uatu h-Ua Con Chenaind, ri h-Ua n-Diarmata, in clericatu moritur.
Diarmait Mac Murchadha do thuidecht tar muir in bliadhain-si.
Toirrdelbhach h-Ua Briain do eg in bliadhain-si.§


text:
Fàilte gu Stiùideo Fàs
Tha MG ALBA ann an co-bhanntachd ris a’ BhBC a’ lìbhrigeadh agus a’ stiùireadh an t-Seanail Dhidseatach Ghàidhlig, BBC ALBA. Bha an seanail a chaidh a chuir air chois ann an 2008 na chomharra eachdraidheil an dà chuid dhan Ghàidhlig agus don t-seirbheis craoladh poblach ann an Alba. Aig an àm a tha an làthair is e BBC ALBA an t-aon sheanail iomadh-gnè san RA a tha a’ cleachdadh phrògraman a tha dèanamh ann an Alba agus air an craoladh an Alba.
Tha dà ghoireas aig MG ALBA: Stiùidio Fàs san Eilean Sgitheanach agus Stiùidio MG ALBA ann an Leòdhas. Tha na dhà làn-uidheamaichte a chum inbhe craolaidh agus comasach a bhith air am fastadh airson riochdachadh telebhisein agus rèidio agus airson cothroman trèanaidh.


text:
Fàs na Gàidhlig an Glaschu
22 An t-Samhain 2013 Ùraichte aig Ùraichte aig
Tha Gàidhlig a' fàs ann an Glaschu - aig an dearbh àm 's tha i a' crìonadh anns na sgìrean dùthchail.
Sheall figearan a' chunntas-sluaigh an t-seachdain seo gu bheil an cànan a' dol air ais anns na coimhearsnachdan far an robh i bho thùs glè làidir.
Chaidh Iain MacDiarmaid cuairt anns a' bhaile mhòr feuch cò às a thàinig an t-àrdachadh - agus bheil leasanan ann a ghabhas ionnsachadh ann an oidhirp stad a chur air a' chrìonadh anns na h-eileanan.


text:
Catrìona air chuairt
Catrìona a’ tadhal a-rithist...
Tha ceithir leabhraichean ùra againn bhon t-sreath seo airson nan tràth-ìrean agus na sgoil-àraich. Tha Ist agus Faigh Iasg Dhòmhsa stèidhte timcheall air na cuspairean biadh agus bùithtean. An uair sin tha Spòrs le Sgudal agus Gluasad Gleusta stèidhte air togail mar ghnìomhachas. Tha pacaichean de stuthan-taic air gach cuspair a’ dol còmhla ris na leabhraichean agus bidh cd-rom a’ tighinn a-mach a dh’aithghearr air am bi audio de na sgeulachdan am measg rudan eile.
Tha notaichean do thidsearan rim faighinn gu h-ìosal.
Notaichean
Faigh Iasg dhòmhsa
Ist!
Spòrs le Sgudal
Gluasad Gleusta
Catrìona air chuairt
Tha iomadach seòrsa stuth is cur-seachad ann am baga Catrìona a chuidicheas tidsearan agus inbhich eile Curraicealam nan Tràth Ìrean a lìbhrigeadh an Alba. Seo na nithean bunaiteach sa bhaga:
- Aon leabhar dhealbhan Catriona air chuairt
- Aon sheata de dheich thaighean Sràid a’ Chnuic
- Ceithir leabhraichean beaga: Am Bèicear, An Dotair, Am Fear-smàlaidh, An t-iasgair
- Aon phupaid Catrìona
- Aon dèideag Catrìona
- Dà shamhail de dh’aghaidhean-coimheach airson gabhail-riochd: Catrìona an cat; Calum an cù
- Ceithir samhailean de phupaidean maide: am bèicear, an dotair, am fear-smàlaidh, an t-iasgair (feumaidh tu maidean loili, no rudeigin coltach ris, airson pupaidean a dhèanamh)
- Aon gheama chumaidhean Catriona (ceithir cairtean-bùird; ceithir cairtean ‘cumadh’ airson an gearradh a-mach; aon dìsinn ‘cumadh’
- Aon sheata de cheathrad ’s a h-ochd cairtean-dhealbh beaga
- Aon gheama lotto Catrìona (ceithir cairtean lotto, sia-deug cunntairean, sia-deug cairtean-dhealbh air an toirt bho sheata ’s a bheil ceathrad ’s a h-ochd)
- Aon shnìomhadair airson geama fhaireachdainnean: ‘Ciamar a tha thu a Chatrìona?’
- Dà dhuilleag de steigearan duaise Catrìona
Feallsanachd
Tha a h-uile càil an cois Catrìona stèidhichte air caractar cat òg ceasnachail agus an toileachas a tha e a’ toirt dhi a bhith a’ cèilidh air a caraidean ’s a nàbaidhean. Gu fortanach tha iad uile a’ fuireach ann an aon bharraid fhada, Sràid a’ Chnuic, ann an taighean a tha eadar-dhealaichte ann an àirde, leud, dath agus cumadh; tha àireamh nan uinneagan eadar-dhealaichte, dìreach mar a tha an dreach agus coltas nan dorsan. Thathas an dòchas le bhith a’ toirt sheallaidhean bho thaobh muigh agus staigh gum brosnaich seo iomadach còmhraidh agus coimeis oir tha na daoine nam broinn cuideachd ao-coltach ann an aois, gnè, cinneadh agus am bith-beò. Tha an leabhar dhealbhan ann am meud freagarrach airson a leughadh a-mach, agus airson a chleachdadh ann am buidhinn bhig.
Tha pàtrain cànain glè chudromach ann an Catrìona air Chuairt. Tha pàtran àireamh nan taighean, dòigh aoigheachd, tairgse bracaist is freagairt Catriona: Cha ghabh, tapadh leat (no thank you) an aon rud gach turas gun tig i chun an taigh mu dheireadh, far nach eil tìde aice freagairt leis a’ chabhaig a th’ oirre faighinn air falbh bho Chlaum, cù mòr dealasach an lighiche-sprèidh! Tha dòigh cunntaidh air adhart, stèidhichte aig taigh àireamh a h-aon, a’ dol calg-dhìreach an aghaidh sin nuair a tha Catrìona a’ dèanamh a slighe dhachaigh.


text:
Niţchidorf
‘S e baile agus sgìre dùthchasail air an àirde an iar Romàinia a th’ann an Niţchidorf, (Gearmailtis: Nytzkydorf, Ungairis: Niczkyfalva). Tha e suidhichte aig 132m os cionn ìre na mara anns an t-siorramachd (Ròmainis: Judeţ) Timiş, anns an sgìre còmhnard rèidh ris an canar Banat, aig astar dhe dìreach 30km bho Thimişoara agus 381km bho Bhucuresţi, prìomh-bhaile na dùthcha.[1] Tha 1,570 daune a’ fuireach anns a’ bhaile. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1784 leis an Iarla Kristóf Nytzky.[2] ‘S e Gearmailtis an cànan a bha aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann an Nitzkydorf gu ruige 1977, nuair a thoisich an deachdaire Nicolae Ceauşescu ri Gearmailtich a reic dhan Ghearmailt. ‘S e baile le mòr-chuid Romàinianach a th’ ann an latha an-diugh. Tha bun-sgoil, bùth a’ cheimigear, fiaclairean, dotairean, dotairean-caoraich, leabharlann agus trì eaglaisean anns a’ bhaile.[3] A bharrachd air Niţchidorf fhèin tha dà chlachain eile am broinn na sgìre, Blajova agus Duboz.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Sebastian Kräuter: (1922-2008) easbaig Caitligeach ann an Timișoara.
- Herta Müller: (1953 – ) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 2009.
- Balthasar Waitz: (1950 - ) Sgrìobhadair (anns a' Ghearmailtis), neach-aithris agus eadar-theangachair.


text:
Stèisean Pheairt
'S e Stèisean Pheairt (Beurla: Perth railway station) am prìomh stèisean ann am Peairt. Tha dà shlighe a-steach agus seachd àrd-chabhsairean ann.
Seirbheisean[deasaich | deasaich an tùs]
Tha seirbheisean ag obrachadh le First ScotRail. Tha seirbheisean ann bho Peairt gu Dùn Èideann (tro Fhìobha), Glaschu (tro Struighlea), Inbhir Nis agus Obar Dheathain (tro Dhùn Dèagh).
Tha Caledonian sleeper a' stad an seo gach là agus Tha an National Express East Coast a' toirt seirbheis eadar Inbhir Nis agus Lunainn.


text:
Iomain Cholmcille a Còig 7/4/12 Portree – Alba Squad named
Meallaibh bhur nàidheachd! Bidh Andy, Paul, Donald, Innes, Conor agus Micheal a’ riochdachadh na h-Alba aig Iomain Cholmcille a Còig air 7mh den Ghiblean.
Bidh Eòghan na mhanaidsear a-rithist agus Sean a’ cluich cuideachd.
Congratulations to Dukey, Andy, Donald, Innes, Micheal and Conor who will be playing for Alba at Iomain Cholmcille on the 7th of April in Portree.
Eòghan is manager again and Sean has also been selected.
Seo an sguad làn – Here is the full squad.
Sguad
Eòghan Stiùbhart (Manaidsear)
Crisdean MacFhionnlaigh (Lochcarrainn) Pòl Duke, Conor Dòmhnallach, Dòmhnall MacLaomainn, Aonghas MacLaomainn, Anndra Moireach MacDhòmhnaill, Micheal Dòmhnallach (Leòdhas), Sean MacLeòid (Tatha For), Calum Dòmhnallach (Oilthigh Ghlaschu/Uibhist), Dòmhnall Niall MacLeòid (Both Fhleasgainn) Seumas Charity, Seumas Nairn (Lochbhraoin) Stuart Camshron, JD MacMhaighstir (Ard nam Murchan), Seumas MacRàth (Ceann Loch Seile) Anndra Grace (Inbhir Nis) Jack Friseal (An Gearasdan)
Squad
Eòghan Stewart (Manager)
Crisdean Finlayson (Lochcarron) Paul Duke, Conor MacDonald, Donald Lamont, Innes Lamont, Andrew Murray MacDonald, Micheal MacDonald (Lewis) Sean MacLeod (Tayforth), Calum MacDonald (Glasgow/Uist) Doneil MacLeod (Boleskine) Seumas Charity, Seumas Nairn (Lochbroom) Stuart Cameron, JD MacMaster (Ardnamurchan) James MacRae (Kinlochshiel), Andrew Grace (Inverness) Jack Fraser (Fort William)


text:
Asunción
Tha Asunción[1] na phrìomh-bhaile Pharaguaidh. 'S e Nuestra Señora Santa María de la Asunción a t-ainm oifigeil a tha air, ainm Spàinnteach a tha a' ciallachadh: Our Lady, Holy Mary of the Assumption. Mar sin dheth tha far-ainm eile air: Màthair nam bailtean. Tha Asunción na laighe ann an iar-dheas na dùthcha air bruach an Abhainn Paraguay.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Augusto Roa Bastos: (1917 -2005) Sgrìobhadair ainmeil
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Bogotá
- Buenos Aires
- Campinas
- Caracas
- Curitiba
- Chiba
- Chimbote
- Eabhraig Nuadh, Eabhraig Nuadh
- Iquique
- La Paz
- La Plata
- Madrid
- Meagsago
- Miami
- Posadas
- Puebla
- Resistencia
- Santa Cruz de la Sierra
- São Paulo
- Taipei
- Trujillo
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)


text:
Bearaig a Tuath
Tha Bearaig a Tuath ann an Lodainn an Ear. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 58′ 48″ Tuath agus 2° 46′ 48″ Iar.
Tha 6,223 daoine a' fuireach ann.[1]
Tha mòran raon goilf ann, agus tha cala bhoidheach an seo cuideachd.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
(sa Bheurla)
- North Berwick website
- North Berwick Harbour
- North Berwick High School
- North Berwick Lifeboat
- Sula II Seabird Boat Trips
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NT 552 852


text:
Esbjerg
'S e baile mòr agus port[1] cudromach faisg air Varde, air àirde an iar-dheas na Danmhairg a th' ann an Esbjerg (IPA: ɛsb̥jæɐ̯ˀ, Liotuànais: Esbjergas). Tha e suidhichte air Bàgh Fanø (Danmhairgis: Bugt Fanø), aig 18m os cionn ìre na mara,[2] anns an roinn Syddanmark (Gàidhlig: Danmhairg a Deas),[3] 261km air falbh bho Copenhagen (prìomh-bhaile na dùthcha), 84km bho Fredericia, 269km bho Helsingbør agus 134km bho Århus.[4]
Chaidh Esbjerg a stèidheachadh ann an 1868 mar phort ùr an àite Altona, air a chall sa chogadh eadar An Danmhairg agus A' Phruis ann an 1864.[5] Tha 71,579 duine a' fuireach ann.[6] 'S e an siathamh baile as motha anns an Danmhairg a tha ann cuideachd.[7]
Bailtean co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Esbjerg Havn
- ↑ Mongabay
- ↑ Den Store Danske
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Danish Military History
- ↑ Danmarks Statistikbank
- ↑ Geonames


text:
29/08/2014
Litir do luchd-ionnsachaidh le Ruaraidh MacIlleathain agus cluinnidh sinn mu chlach a' choire ann a Tiriodh. The week's letter for learners from Roddy MacLean.
Last on
More episodes
Litir 789: Clach a’ Choire, Tiriodh
Bha mi ag innse dhuibh mu Chlach a’ Choire – The Ringing Stone – ann an Tiriodh. Tha i faisg air cladach a tuath an eilein. ’S e clach iomrallach a th’ innte a thàinig bho Eilean Rùim ann an Linn na Deighe. Tha caogad ’s a trì làraichean cruinn no ugh-chruthach oirre a chaidh a dhèanamh le mac-an-duine. Thathar a’ smaoineachadh gun robh a’ chlach air a cur gu feum ann an cleachdaidhean diadhaidh còrr is ceithir mìle bliadhna air ais.
Agus ’s dòcha gun do lean an creideamh sin, gu ìre air choreigin, ann an linn nan Gàidheal. A rèir beul-aithris, co-dhiù, bha na Tiristich dhen bheachd gun robh rudeigin os-nàdarrach mun chloich. Seo agaibh an stòiridh mu Chlach a’ Choire agus Lachlann am Bàrd.
O chionn fhada bha gnothaichean truagh ann an Tiriodh. Bha na daoine bochd agus gann de bhiadh. Chaidh fear a bha seo a-mach a dh’ionnsaigh na cloiche. B’ esan Lachlann am Bàrd. Cha robh e ann riamh roimhe ach bha e air cluinntinn gun robh cumhachdan sònraichte aig a’ chloich. Bha e a’ dol a shireadh cobhair bhuaipe oir bha an sluagh ann an èiginn.
Le a dhòrn dùinte tharraing e buillean air a’ chloich. Ach cha tàinig fuaim sam bith aiste. Bha i mar chlach sam bith eile.
An uair sin, thog e dòirneag bhon chladach. Bhuail e gu cruaidh air a’ chloich leatha trì tursan. Thàinig fuaim mòr às a’ chloich, mar gur e clag iarainn a bh’ innte.
Sheas Lachlann air ais. An ceann ùine ghoirid, nochd ceann anns a’ chuan faisg air. Shaoil e an toiseach gur e ròn a bh’ ann. Ach mar a thàinig an creutair na b’ fhaisg’ air a’ chladach, chunnaic Lachlann gun robh ceann fir aige, le falt fada. Bha an t-eagal air an duine ach sheas e far an robh e.
Thàinig an creutair a-mach às a’ mhuir. Choisich e suas an cladach a dh’ionnsaigh Lachlainn. Nuair a bha e faisg air a’ bhàrd, thuirt e, ‘Carson a ghairm thu orm, a Lachlainn?’
‘Tha am mart agam bochd agus tha i air sguir a thoirt bainne,’ fhreagair an duine, agus eagal na ghuth. ‘Chan eil biadh agam airson mo leanaibh.’
Sheas an creutair na thost. Bha e a’ gabhail beachd air an t-suidheachadh. Mu dheireadh, thuirt e, ‘Tha mòran daoine ann an eugmhais aig an àm seo. Ach thàinig thusa air mo thòir airson cobhair. Thalla dhachaigh agus thoir biadh dha do leanabh. Na inns do dhuine an reusan a thàinig thu an seo.’
Thionndaidh an creutair air ais don chuan. Mus deach e fodha, thuirt e a-rithist, ‘Tha mòran daoine ann an eugmhais…’ Thionndaidh Lachlann air a shàil agus chaidh e dhachaigh.
Nuair a ràinig e an taigh, fhuair e am mart slàn agus làn de bhainne. Mar a bha e dhàsan, ’s ann a bha e do na coimhearsnaich aige cuideachd. Bha pailteas bainne is bìdh aca bho sin a-mach.
Cha tuirt Lachlann guth ri duine mun turas aige do Chlach a’ Choire. Uill, cha tubhairt gus an robh e na sheann duine, agus na h-oghaichean timcheall air ri taobh an teine.
Nise, nuair a bha mi fhìn aig a’ chloich o chionn ghoirid, chunnaic mi ròn anns a’ mhuir faisg orm. Uill, tha mi a’ smaoineachadh gur e ròn a bh’ ann…
Faclan na Litreach
Abairtean na Litreach
Puing-chànain na Litreach
Sheas an creutair na thost: The creature stood in silence. The reason for the lenition of tost ‘silence’ is that it is preceded by na which contains the third person singular masculine possessive pronoun (because creutair is masculine); literally I was saying ‘the creature stood in his silence’. If it had been feminine I would have said sheas i na tost as the feminine possessive pronoun does not cause lenition. Other examples would be sheas mi nam thost, sheas thu nad thost, sheas sinn nar tost, sheas iad nan tost.
Gnàthas-cainnt na Litreach
Tha mòran daoine ann an eugmhais aig an àm seo: many people are in want/suffering deprivation at this time.


text:
Tha clàran bho na lathaichean a dh'fhalbh a' bruidhinn air amannan gorta, dachaighean truagha agus tinneasan. Ann am bliadhnachan caola Rìgh Uilleim (1693 gu 1700) bha dìth agus gort ann an iomadh àite an Alba agus b' iad paraistean talamh àrd na Gàidhealtachd bu mhotha a dh'fhuiling.
Teachd a' bhuntàta
Chailleadh am bàrr iomadh uair anns an 18mh linn, ach bha toirt a-staigh a' bhuntàta anns an dara leth dhen 18mh linn na mheadhan air daoine a shàbhaladh anns an Eilean Sgitheanach agus sgìrean eile. Cha robh am buntàta air a thoirt a-staigh fhathast a dh'Àird nan Saor agus dh'fhuiling an t-àite sin gu mòr ann an gort 1782.
Ro 1845 bhathar a' crochadh cho mòr air a' bhuntàta 's gun robh gort chruaidh ann an dèidh do ghaiseadh a thighinn air. Gus faochadh a thoirt dhaibh bhon ghort ann an Ros an Iar thug uachdarain Gheàrrloch agus Dhùn Dòmhnaill cosnadh don luchd-gabhail a' togail rathad bho Ghairbh dhan iar. Chanadh iad Rathad na Gorta (Destitution Road ) ris, agus Drochaid an Acrais (Hunger Bridge ) ris an drochaid aig Ceann Loch Iùbh.
An t-strì an aghaidh na bric
Anns an 18mh linn bha a' bhreac fìor chumanta agus thug i bàs do mhòran phàistean. A rèir coltais, ged-tà, bha e na chleachdadh air Ghàidhealtachd ro 1715 a bhith a' cur na brice air clann a dh'aon ghnothaich. Ro dheireadh an linn sin bha cur na brice ann an iomadh àite. Thuirt aon mhinistear sa Ghàidhealtachd "Fewer children die in the Highlands than almost anywhere, particularly since inoculation is so widely practised". Air Eilean Yell ann an Sealtainn chuir Johnny Notions a' bhreac air gach duine air an eilean, gu buannachd mhòr, ach air Galldachd na h-Alba sheas daoine an aghaidh cur na brice suas gu 1800.
Galaran eile
Ann an 1832 thug iasgairean à Cataibh a' bhuinneach mhòr dhan Ghàidhealtachd airson a' chiad uair. Thug diptiria, an teasach dhearg, a' ghriùthlach agus an triuthach bàs do 4,923 air feadh Alba agus thug a' chaitheamh bàs do 10,509 eile ann an 1900. Anns na bliadhnachan mu dheireadh tha banachdachan air na galaran sin a lùghdachadh gu mòr.
Bochdainn
Aig aon àm bha an eaglais a' gabhail cùram nam bochd. Bhiodh i a' dèanamh chruinneachaidhean agus gan roinn am measg nan daoine bu mhotha a bha ann an dìth anns a' pharaiste; leis an eòlas a bh' aice air na daoine bha an roinn cothromach. Chaidh cùram nam bochd a-null dhan Stàit an dèidh Achd Lagh nam Bochd 1845.
Slàinte na b' fheàrr agus sochairean
Chaidh cor an t-sluaigh am feabhas 's an riaghaltas a' toirt piseach air taigheadas, slàintealachd, foghlam agus eòlas-leighis. Rinn seirbheisean uisge agus òtrachais a chaidh a chur an sàs air feadh na sgìre feum do shlàinte an t-sluaigh cuideachd. Tràth san 20mh linn bha an Stàit air cuibhreannan a thoirt a-staigh mu choinneamh dhuilgheadasan a thigeadh le cion cosnaidh, tinneas agus seann aois. Am measg nan ceumannan a chaidh a ghabhail bha Achd Atharrachaidh air Lagh nam Bochd(Alba) 1845, Achd Slàinte a' Phobaill(Alba) 1867, Achd Foghlaim(Alba) 1872, Achd Pheinnseanan Seann Aoise 1908 agus Achd an Àrachais Nàiseanta 1911. Tha Seirbheis Nàiseanta na Slàinte a thòisich ann an 1948, 's a tha na comharra air an Stàit Shochairean, air feum mòr a dhèanamh dhan sgìre.
If a book listed in the bibliography below is available from the Highland Libraries it will be indicated by a book icon -
Day, John Percival
Public administration in the Highlands and Islands of Scotland
Mathieson, Robert
The Survival of the Unfittest
Faigh tuilleadh leabhraichean mu shochairean
Levitt, Ian
Poverty and Welfare in Scotland, 1890-1939
Edinburgh; Edinburgh University Press, 1988
dlighe-sgrìobhaidh © 2003 - 2015 Am Baile/The Gaelic Village


text:
Kl. Ianair .i. f., l. xii. Anno Domini M.ix., alias 1010.
Cathal m. Conchobuir, ri Connacht, in penitentia moritur. Muiredhach H. Aedha rí Muscraide, Cathal m. Duib Dara ri Fer Manach, mortui sunt.
Mael Suthain H. Cerbaill, ard-shui Erenn & ri Eoganachta Locha Lein, Marcan m. Cenneitigh comarba Coluim m. Cremhthainn{folio & column H54va} & Innsi Celtra & Cille Da Lua, Muiredach m. Mochloingsi airchinnech Mucnama, in Christo dormierunt.
Aedh m. Cuinn righdomna Ailigh, Donn Cuan rí Mughdorn, occisi sunt.
Slogad la Brian co Cloenloch Sleibe Fuait coro gaibh etire Leithi Cuinn.
Aestas torrida, autumnus fructuosus.
{§H1}Scanlain H. Dungalain, princeps Duin Lethglaisi: sarugad Duin fair & a tabairt amach & a dalladh a Finnabhair la Niall m. Duibh Tuinne.
Der Bail ingin Taidhg m. Cathail mortua est.§


text:
18/02/2013
Tha Crisdean Dòmhnallach a' toirt breab do Rapal còmhla ri Coinneach Mac a' Ghobhainn. Tha Crisdean na oileanach aig Sabhal Mòr Ostaig a' dèanamh Gàidhlig agus Ceòl Traidiseanta. B' àbhaist dha a bhith a' frithealadh Sgoil Chiùil na Gàidhealtachd anns a' Phloc agus mar sin bheiridh e fàsgadh air a' bhocsa agus port air a' phìob. Tha e cuideachd air a bhith an sàs anns na "ceilidh trails" aig Fèisean nan Gàidheal, a' film Seachd: The Inaccessible Pinaccle agus Film G. Tha iomadh seòrsa spòrs a' còrdadh ris cuideachd agus cumaidh e cab gu leòr ri Coinneach a-nochd. bbc.co.uk/feasgar.


text:
Plana is Poileasaidh Cànain
Àrainneachd Ghàidhlig aig Cridhe na Coimhearsnachd
'S e àite sònraichte a th' ann an Sabhal Mòr Ostaig. A bharrachd air colaiste Ghàidhlig 's e gnìomhachas Gàidhlig a th' ann cuideachd. Bidh sinn a' tabhann chùrsaichean tarraingeach, inntinneach tro mheadhan na Gàidhlig, ach a bharrachd air sin, bidh sinn a' cruthachadh àrainneachd gu tur Gàidhlig an seo aig a' Cholaiste, far an tèid a' Ghàidhlig a bhruidhinn leis a h-uile duine fad an latha mar chànan làidir beothail.
Tha Poileasaidh Cànain aig Sabhal Mòr Ostaig a tha airson dearbhadh gun cleachd a h-uile duine a' Ghàidhlig cho math 's as urrainn dhaibh fad na h-ùine. Tha sinn an seo airson math na Gàidhlig gus an cànan againn a neartachadh mar chànanan làidir beòthail an latha an-diugh. Cleachdaidh tu a' Ghàidhlig anns na clasaichean, ach cuideachd fad an latha air feadh na Colaiste: bho cheannachd stampaichean, cleachdadh an leabharlainn gu spòrs agus bruidhinn ri caraidean. Cha bhi a h-uile duine làn fhileanta nuair a ruigeas iad, agus bidh feadhainn cleachdte ri bhith a' bruidhinn na Beurla ri chèile, agus bidh aca ri tionndadh gu Gàidhlig. Ach gach bliadhna, thig oileanaich dhan Cholaiste, luchd-ionnsachaidh agus fileantaich bruidhnidh iad Gàidhlig ri chèile agus thig an cuid Gàidhlig air adhart gu mòr.
Bidh an t-Oifigear Leasachaidh Cànain againn ag obair gu dlùth leis na h-oileanaich gus taic a thoirt dhaibh am Poileasaidh Cànain a chur an gnìomh. A-nis tha Plana Cànain againn cuideachd a bhios gar cuideachadh gus am poileasaidh a chur an gnìomh. Tha sinn moiteil gu bheil Plana Cànain cho làidir agus cho adhartach againn agus gu bheil sinn le sin a' cruthachadh àite a tha a' dìon na Gàidhlig agus àite anns am bi daoine cofhurtail agus misneachail gus Gàidhlig a bhruidhinn gu làitheil san obair agus ann am beatha nan oileanach. A bharrachd air sin bidh gach oileanach ag aontachadh ri Cùmhnant Gàidhlig na Colaiste agus a' gealltainn gum bruidhinn iad a' Ghàidhlig bho mhoch gu dubh. Tha còir aig oileanaich Sabhal Mòr Ostaig a bhith an dùil ri àrainneachd gu tur Gàidhlig. Bidh sinn uile ag obair còmhla agus a' cruthachadh na coimhearsnachd Gàidhlig againn mar sgioba, ag ionnsachadh na Gàidhlig còmhla ri chèile agus a' cleachdadh Gàidhlig mar bu chòir, mar chànan ar colaiste Ghàidhlig, ar cultair agus ar dùthcha.
Gabh pàirt ann am beatha bheothail Ghàidhlig aig Ionad Nàiseanta na Gàidhlig!


text:
Eòlaichean
Na Nì Sinn Dhuibh
Tha Sabhal Mòr Ostaig OGE air cliù air leth a chosnadh airson ionnsachadh is bogadh sa chànan agus airson rannsachadh air cultar na Gàidhlig is na Gàidhealtachd. Tha luchd-obrach an t-Sabhail Mhòir an sàs ann an rannsachadh aig an ìre as àirde, ag obair cuide ri gnìomhachasan is coimhearsnachdan air feadh na h-Alba. Tha eòlas sònraichte aig a' Cholaiste air iomadh cuspair a leithid dealbhadh cànain is poileasaidh cànain, dualchas, leasachadh turasachd, eachdraidh na Gàidhlig is ainmean-àite Lochlannach is Gàidhlig. Tha an sàr eòlas a' freagairt do shàr ghoireasan na Colaiste far a bheil stiùideo sgaoilidh is clàraidh stèidhichte, leabharlann sònraichte, uidheamachd cho-labhairt is compiutaireachd air leth, àiteachan taisbeanaidh, goireasan cùram-chloinne is àiteachan-fuirich.
Seirbheisean
- Seirbheisean Gàidhlig is Beurla a leithid eadar-theangachadh agus clàraidhean airson thaisbeanaidhean
- Eadar-theangachadh beò
- Comhairle air seirbheisean taigh-tasgaidh bho shàr eòlaiche thaighean-tasgaidh
- Cùrsaichean goirid a' freagairt dhut fhèin ann an àite sam bith
- Seirbheisean rannsachadh co-chomhairleachaidh
- Lèirsinn ' seirbheisean rannsachaidh air cùmhnantSeirbheisean taic coimpiutaireachd
- Òraidean coimhearsnachd air eachdraidh ionadail/na Gàidhealtachd, cànan, cultar, foghlam is ceòl traidiseanta


text:
Manuel María Ramírez Fortoul
Susbaint
Manuel María Ramírez Fortoul
B’ e Manuel María Ramírez Fortoul (Arauca, 5mh an Cèitean 1817 - Bogotá, 3 an Cèitean 1891) fear-lagha agus fear-poileataigs à Coloimbia,[1] a bha na Cheann-suidhe Choloimbia bho 22mh an Dùbhlachd 1877 gu ruige 24mh an Dùbhlachd 1877 mar neach-ainmichte, fhad ‘s a bha an Ceann-suidhe Aquileo Parra Gómez air dhìth.[2][3]
Beatha[deasaich | deasaich an tùs]
‘S e mac an leas còrnailear Antonio María Ramírez agus Dolores Fortoul Jaimes, ogha Pierre Fortoul, duine às an fhraing a leig an sloinneadh sin ann an Coloimbia, a bh’ann. Fhuair e a chuid fhoghlaim aig bun-sgoiltean ann am Bogotá agus Cúcuta, agus an uair sin aig an àrd-sgoil roinneil ann an Guanentá agus mu dheireadh thall dh’ionnsaich e lagh aig a’ Cholaiste San Bartolomé.
Toiseach tòisichidh anns a’ phoileataigs[deasaich | deasaich an tùs]
‘S e ball Mòr-dhail Bun-Reachdail na Roinne Shantander (1851) agus a’ Mhòr-dhail Nàiseanta (1852 - 1853) a bh’ann. An uair sin bha e na fhear-riaghlaidh aig an Taigh-Cusbainn ann an Cúcuta: chaidh e air ais gus A' Bheiniseala nuair a chrìochnaich an dreuchd sin. Bha e na Bhreitheamh Coitcheann an Nàisein eadar 1 an Lùnasdal 1877 agus 15mh an t-Ògmhios 1878, agus fhad ‘s a bha e an sàs anns an dreuchd sin dh’iarr comhairle an riaghaltais gun tugadh e thairis ceannas na Poblachd air sàilleabh gu robh an dùthaich ann an suidheachadh gu math cugallach, leis nach robh fiù’s fear dhe na luchd-ainmichte (Julián Trujillo, Sergio Camargo agus Pablo Arosemena) anns a’ bhaile. Thug Ramírez an ceannas os làimh agus gu fortanach chaidh an t-òrdugh laghail a cur air bhog a-rithist ann dà latha a-mhàin, agus an uair sin thill an ceann-suidhe Parra air ais chun a’ chinneas.
Deireadh a bheatha[deasaich | deasaich an tùs]
Thill e dhan dreuchd mar fhear-riaghlaidh aig an Taigh-Cusbainn ann an Cúcuta agus ann an 1885 chaidh e a dh’ainmeachadh na chonsal Choloimbia ann an Trujillo. Ann an 1890 thill e gu Bogotá far an robh e an sàs anns an dreuchd aige airson greiseag mus do bhàsaich e ann an 1891.
Teaghlach[deasaich | deasaich an tùs]
Phòs e Teresa Monreal Roth ann an Trujillo 19mh an Gearran 1844. Fhuair iad dithis duine-chloinne ri chèile: Felipe agus Carlos Ramírez Monreal.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Pàrtaidh Libearalach Choloimbia (Spàinntis)
Simón Bolívar • Francisco de Paula Santander • Joaquín Mosquera • Rafael Urdaneta • Domingo Caycedo Santamaría • Jerónimo de Mendoza Galavís • José Ignacio de Márquez Barreto • Pedro Alcántara Herrán • Juan de Dios Aranzazu • Tomás Cipriano de Mosquera • Rufino Cuervo y Barreto • José Hilario López • José María Obando • José María Melo • Tomás Herrera • José de Obaldía • Manuel María Mallarino • Mariano Ospina Rodríguez • Juan José Nieto Gil • Bartolomé Calvo • Leonardo Canal González • Froilán Largacha • Manuel Murillo Toro • José María Rojas Garrido • Santos Acosta Castillo Joaquín Riascos • Santos Gutiérrez Prieto • Eustorgio Salgar • Santiago Pérez de Manosalbas • Aquileo Parra Gómez • Manuel María Ramírez Fortoul • Julián Trujillo Largacha • Rafael Nuñez Moledo • Francisco Javier Zaldúa • Clímaco Calderón • José Eusebio Otálora • Ezequiel Hurtado • José María Campo Serrano • Eliseo Payán • Carlos Holguín • Miguel Antonio Caro Tovar • Manuel Antonio Sanclemente • José Manuel Marroquín • Rafael Reyes • Diego Lemos • Jorge Holguín Mallarino • Ramón González Valencia • Carlos E. Restrepo Restrepo • José Vicente Concha • Marco Fidel Suárez • Pedro Nel Ospina Vásquez • Miguel Abadía Méndez • Enrique Olaya Herrera • Alfonso López Pumarejo • Eduardo Santos • Darío Echandía Olaya • Alberto Lleras Camargo • Mariano Ospina Pérez • Laureano Gómez Castro • Roberto Urdaneta Arbeláez • Gustavo Rojas Pinilla • Gabriel París • Deogracias Fonseca • Guillermo León Valencia • Carlos Lleras Restrepo • Misael Pastrana Borrero • Alfonso López Michelsen • Julio César Turbay Ayala • Belisario Betancur Cuartas • Virgilio Barcas Vargas • César Gaviria Trujillo • Ernesto Samper • Carlos Lemos Simmonds • Andrés Pastrana Arango • Álvaro Uribe • Juan Manuel Santos Calderón


text:
Urk
‘S e baile, sgìreachd (Duitsis: gemeente) agus seann eilean eadar Lelystad agus Meppel, ann an cridhe nan nan Tìrean Ìsle a th' ann an Urk. Tha e suidhichte ri taobh Loch IJsselmeer, dìreach 1m os cionn ìre na mara,[2] anns an roinn (Duitsis: Provincie) Flevoland, 58km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 113km bho Rotterdam, 137km bho Eindhoven, 109km bho Den Haag agus 71km bho Utrecht.[3] Tha 19,179 duine a' fuireach ann.[4] Chaidh Urk a chlàradh airson a' chiad turas ann an 966 mar Urch. 'S e eilean ann an Loch Almere a bh'ann Urk gu ruige 1939 nuair a thogadh cabhsair dhan eilean agus, mean air mhean, thogadh talamh ùr mu timcheall a' bhaile, air a bheil Noordoostpolder. Dh'atharraich Urk bho Overijssel gu Flevoland ann an 1986.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Appie Baantjer (1923 - 2010): Fear-poileataigs agus Sgrìobhadair.


text:
Rockford, Illinois
Is e baile mòr air taobh an deas Na Stàitean Aonaichte ann an Illinois a tha ann an Rockford. Anns a’ bhliadhna 2010 bha 152,871 duine a’ fuireach an seo. Tha e suidhichte aig 218m os cionn ìre na mara.
Eachdraidh eile[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1834.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- John B. Anderson, neach-poileataigs Aimeireaganach (1922)
- Alston Scott Householder, mathematician Aimeireaganach (1904-1993)
- Cheap Trick, còmhla roc