text:
Oighreachd Bharabhais aig na daoine?
Tha muinntir Bharabhais ann an Leòdhas a' beachdachadh air an oighreachd aca a cheannach agus an t-uachdaran ag ràdh gu bheil iad deònach am fearann a reic riutha.
Thòisich urras-coimhearsnachd a' coimhead ris a' chùis grunn bhliadhnaichean air ais, ach cha robh mòran choltais ann gun robh an t-uachdaran, teaghlach Duckworth, dèonach an oighreachd a reic.
Tha sin air atharrachadh, ach thàinig rabhadh cuideachd gun tèid an oighreachd air a' mhargaid fhosgailte mura tig tagradh bhon choimhearsnachd.
Cosgaidh an oighreachd, anns a bheil faisg air 18,000 heactair, co-dhiù £2m.
"Fhuair clàrcan nam bailtean a tha san oighreachd - tha sianar aca ann - s' iadsan a fhuair an litir", thuirt Rùnaire Urras Coimhearsnachd Bharabhais, Aonghas MacLeòid.
Reic
"Mar a bha an litir ag ràdh, bha iad (an t-uachdaran) airson an oighreachd a reic ris a' choimhearsnachd - coimhearsnachd nan croitearan.
"Cha robh ceann-là an aghaidh sin idir ach dìreach nuair a gheibheadh iad air cùisean a chur ceart airson sin a dhèanamh.
"Mura gabh a' choimhearsnachd i, tha an oighreachd gu bhith air a' mhargaid fhosgailte agus chan eil fhios cò thig a-steach a cheannaicheas an oighreachd an uairsin", thuirt e.
Thuirt Mgr MacLeòid gur e uachdaran glè mhath a tha ann an teaghlach Duckworth, ach gu bheil e fhèin den bheachd gu bheil taic sa choimhearsnachd airson am fearann a cheannach.
Tha Oighreachd Ghabhsainn gu tuath air Barabhas mar thà ann an làmhan nan daoine, is muinntir Charlabhaigh gu deas a' beachdachadh air an oighreachd acasan a cheannach.
Airgead
Thuirt Mgr MacLeòid gu bheil e dòchasach gu bheil gu leòr air an oighreachd airson airgead a thoirt a-steach dhan choimhearsnachd, is gun deach sgrùdadh a dhèanamh air a sin nuair a chaidh an t-urras a stèidheachadh an toiseach.
Dh'innis e gur dòcha gum biodh feum air sgrùdadh ùr a-nise.
Thuirt e gu bheil còirichean iasgaich luachmhor ann ach gur dòcha gum faigheadh a' choimhearsnachd cuideigin gus an gnothach sin a stiùireadh, air neo a reic.
Coinnichidh clàrcan nam bailtean ann am Barabhas an t-seachdain seo tighinn airson bruidhinn mun chùis.
Thuirt Aonghas MacLeòid gun tèid an t-urras an uairsin a bhruidhinn ris an uachdaran.


c: text/html

text:
- TIOTAL
- Cuimhneachan de Bhaile nan Granndach - Ìomhaigh 10, Uisge Spè
- EXTERNAL ID
- PC_GM2_POSTCARDS_010
- ÀITE
- Baile nan Granndach
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH: Crombail, Inbhir Ailein 's Àbhaidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22858
- KEYWORDS
- aibhneachan
'S e seo am fear mu dheireadh de dheich ìomhaighean bho sheata chairtean-puist 'Souvenir of Grantown on Spey' agus tha e a' sealltainn Uisge Spè faisg air Baile nan Granndach.
Suidhichte mun cuairt air 32 km an ear-dheas air Inbhir Nis, 's e baile dealbhaichte a chaidh a stèidheachadh ann an 1765 leis an uachdaran ionadail, Sir Seumas Grannd a th' ann am Baile nan Granndach.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Naidheachdan 11:00m
19 An t-Ogmhìos 2012 Ùraichte aig Ùraichte aig
Ìre na h-Atmhorachd
Thuit an Atmhorachd dhan ìre as ìsle ann an dà bhliadhna gu leth. Bha an rèat a rèir a' Chlàr Cheannaich (CPI) sìos gu 2.8% sa Chèitean bho 3% anns a' Ghiblean. Bha an Clàr Rèic (RPI) sìos bho 3.5% gu 3.1%.
G20
Gheall Braisil, Sìona na h-Ìnnseachan agus an Ruis na mòran billeanan not do stòras nàiseanta an IMF airson cuideachadh a thoirt do dh'eaconamaidh na h-Èorpa. Thog ceannardan dùthchannan an G20 dragh mu fhiachan Sòn an Euro air a' chiad là den choinneimh ann am Meagsago. Ach thuirt Ceann-suidhe Choimisein na h-Eòrpa, Jose Manuel Barroso, nach e trioblaid Eòrpach a tha seo ach rud a bheir buaidh air an t-saoghal gu lèir.
RBS
Tha dùil gum faodadh 150 cosnadh falbh às Alba aig Banca Rìoghail na h-Alba, a bhuinneas a' mhòr-chuid dhan Stàit. Dh'fhoillsich RBS atharrachadh air an dòigh sam bi iad a' cumail fiosrachaidh ri luchd-cleachdaidh. Thuirt RBS gum bi iad cuideachd a' cruthachadh 350 cosnadh, ach tha an t-aonadh Unite ag ràdh gur e gearraidhean brùideil a tha seo.
Siùrsachd
Tha Comataidh a' Cheartais aig Pàrlamaid na h-Alba a' deasbad mholaidhean an-diugh fo am biodh e mì-laghail feis a cheannach bho shiùrsaich. Dh'fhailich bile den aon sheòrsa bho chionn dà bhliadhna agus dragh air a' Phàrlamaid gun cuireadh e an trioblaid am falach air na h-ùghdarrasan. Tha am ball Làbarach, Rhoda Ghrannd, ag ràdh nam biodh ceannach feise mì-laghail gun cuireadh e bacadh air feadhainn a tha ris, agus eucoir eile a tha co-cheangailt ri siùrsachd.
Còir Bàsachadh
Tha an Àrd-Chùirt ann an Lunnainn ag èisteachd an-diugh ri cùis Tony Nicklinson, a tha ag iarraidh cead a thoirt don dotair aige a bheatha a thoirt gu ceann. Tha Mgr Nicklinson a tha 58 agus a bhuinneas do Wiltshire gun chomas labhairt no gluasad an dèidh stròc a ghabhail bho chionn seachd bliadhna.
Geòidh Uibhist
Dh'fhaodadh sgeama spadaidh a stèidheachadh ann an Uibhist a dh'aithghearr airson smachd a chur air na geòidh. Chuala coinneamh phoblach ann an Uibhist a Deas an-raoir gum faodadh gu bheil 8,000 gèadh glas anns an sgìre. Tha dùil a-nise gun tèid cead iarraidh airson àireamh nan gèadh a ghearradh gu 1,000 eun ann an Uibhist a Deas, 1,000 an Uibhist a Tuath, agus 500 ann am Beinn nam Fadhla - àireamhan a chaidh aontachadh le Dualchas Nàdarra na h-Alba agus an RSPB.


text:
Naidheachdan 11:00m
9 An Cèitean 2013 Ùraichte aig Ùraichte aig
Corp ann an Leòdhas
Tha Poilis ann an Leòdhas a' rannsachadh mar a chaidh corp boireannaich fhaighinn anns a' mhadainn an-diugh air an tràigh faisg air Suardal anns an Rubha. Thuirt fear-labhairt nam Poileas gur e duine a bha a' coiseachd air an tràigh le cù a chuir fios orra tràth anns a' mhadainn.
Saighdearan
Tillidh cuirp triùir shaighdearan Albannach a chaill am beatha ann an Afganastan dhan Rìoghachd Aonaichte an-diugh. Thig plèana gu ruige RAF Brize Norton ann an Siorrachd Oxford tràth feasgar le dust a' Chorporal Uilleam Savage, agus am Fusilier Samuel Flint bhon Dàrna Batalion Rèiseamaid Rìoghail na h-Alba, agus am Pte. Robert Hetherington bhon 7mh Batalion. Chaidh am marbhadh an t-seachdain seo chaidh nuair a spreadh boma an carbad san robh iad.
Ohio
Thèid duine mu choinneimh na cùirt ann an Ohio sna Stàitean Aonaichte an-diugh fo chasaid gun do chuir e triùir bhoireannach am bruid agus gun do dh'èignich e iad. Thuirt Poilis ann an Cleveland gu bheil Ariel Castro a' cuideachadh leis an rannsachadh. Chaidh na boireannaich a shaoradh Diluain, cha-mhòr 11 bhliadhna bho chaidh iad a dhìth.
Bangladais
Chaidh ochdnar le cinnt a mharbhadh ann an teine aig factaraidh aodaich ann am Bangladais, rud a tha a' togail tuilleadh cheistean mu ìre shàbhailteachd anns an àite-obrach anns an dùthaich sin. Tha seo an dèidh bàs còrr is 900 duine nuair a thuit togalach aig factaraidh eile ann am Bangladais air a' mhìos seo chaidh.
Am BBC ann an Alba
Tha buill ann am Pàrlamaid na h-Alba ag ràdh gu bheil gearradh cosnaidh aig a' BhBC an Alba a' cur teagamh ann an comas na buidhne craoladh ceart a dhèanamh air tachartasan mar an referendum air neo-eisimeileachd agus Geamaichean a' Cho-Fhlaitheis an ath-bhliadhna. Thuirt Comataidh Foghlaim agus Cultair na Pàrlamaid nach eil earbsa sam bith aca san t-suidheachadh. Thuirt am BBC mar fhreagairt gu bheil iad a' cur an làn-dìcheil ri aithris choileanta.
Na h-Arctic Convoys
Tha mu 40 seann mharaiche air cruinneachadh air Loch Iù air taobh siar Rois an-diugh agus Bonn an Arctic Star ga bhuileachadh orra airson an gaisgeachd anns an Dàrna Cogadh. Tha 70 bliadhna ann bho bha iad a' seòladh sna h-Arctic Convoys.


text:
Faclan agus gnìomhan
'S e beul a labhras, gnìomh a dhearbhas.
Labhair Nicola Sturgeon fad leth uair a thìde san t-seòmar an-diugh agus i a' cur clàr-reachdais an riaghaltais aice air beulaibh nam ball.
Bha 12 bilean uile gu lèir, air foghlam, slàinte, ceartas agus eile.
Ach 's e ceartas sòisealta a bha aig cridhe nam planaichean a dh'fhoillsich am prìomh mhinistear ùr - da rèir fhèin co-dhiù.
Tha blas cudromach - agus bha blas air an òraid seo a bha gu math eadar-dhealaichte bho na chaidh roimhpe.
An taca ris na chlàir a dh'fhoillsich Ailig Salmond o 2007, chuala sinn barrachd an-diugh mu bhochdainn agus cothromachd.
Casaid
Sin a thuirt i - ach dè a nì i?
B' i a' chasaid a thog an Làbarach Jackie Baillie gun robh am blas taitneach gu leòr ach bha am brot fhèin car tana.
Mar a chuir i fhèin e, 's e riaghaltas a bha seo a bhiodh a' bruidhinn bhon làimh chlì ach a' coiseachd air an taobh dheis.
Tha fios aig Ms Baillie gu bheil an SNP a-nis ag amas air an luchd-bhòtaidh aicese agus, a rèir nan cunntasan-bheachd cò dhiù, tha adhbhar aice a bhith fo eagal.
Gu dearbh, anns na h-ochd mìosan deug ron ath thaghadh Albannach, fàsaidh an t-sabaid eadar an dà phàrtaidh airson luchd-taic na làimhe clì air leth cruaidh.
Thòisich an t-sabaid sin an-diugh.
2016
A bharrachd air na bilean a chuireas an riaghaltas air adhart am bliadhna, bha barrachd na leth-shùil aig Nicola Sturgeon air 2016.
Foillsichidh coimisean beachd air siostam cìse ionadail ùr an ath-bhliadhna - ann an deagh àm airson manifesto an SNP.
Gheall i cuideachd gun èirich buidseat an NHS gach bliadhna o 2016 air adhart - rud eile a nochdas anns an dearbh fhoillseachan.
Canaidh daoine gur e an riaghaltas a nì rudan agus chan urrainn do dhùbhlanaich ach bruidhinn.
'S e an fhìrinn a tha aca.
Ach às dèidh dhi labhairt an-diugh, 's iad na gnìomhan aig Nicola Sturgeon a thèid a mheasadh leis an t-sluagh an ceann ùine nach bi fada.


text:
Naidheachdan 11:00m
11 An Dùbhlachd 2014 Ùraichte aig Ùraichte aig
Sìde
Tha an droch shìde a' toirt buaidh mhòr air iar-thuath na h-Alba an-diugh le taighean gun dealan agus aiseagan gan cur dheth. Chaill an t-Eilean Sgitheanach agus na h-Eileanan Siar an dealan air sgàth dealanaich ann an Cille Chuimein dìreach às dèidh 09.00 anns a' mhadainn an-diugh. Uile gu lèir, tha 27,000 dachaigh gun dealan. Thuirt SSE gu bheil iad an dòchas an dealan fhaighinn air ais taobh a-staigh trì uairean a thìde.
Tha an aimsir fhathast a' toirt buaidh air na seirbheisean aiseig a' chost an iar. Thuirt Cal Mac gun do chuir iad grunnan sheirbheisean dheth anns a' mhadainn an-diugh, ach gun tèid ath-sgrùdadh a dhèanamh tron là agus gur dòcha gun seòl iad ma shocraicheas a' ghaoth.
Tha tòrr sgoiltean dheth anns an iar-thuath cuideachd, trì a dhùin bho chionn ghoirid; Bun-sgoil is Sgoil-àraich Chille Mhoire anns an Eilean Sgitheanach agus Bun-sgoil a' Phluic.
Drabasdair
Fhuair an DJ, Ray Teret, a bha na charaid dha Jimmy Savile, binn prìosan 25 bliadhna ann am Manchester an-diugh. Chaidh fhaighinn ciontach gun tug e ionnsaighean - èigneachadh nam measg - air aon nighean-sgoile deug anns na trì ficheadan agus anns na seachdadan.
Tramaichean
Tha an duine a tha os cionn sgrùdadh poblach tramaichean Dhùn Èideann air cantainn gu bheil cuid de dhaoine aig an robh pàirt cudthromach anns a' phròiseict air diùltadh co-obrachadh leis. Thuirt am Morair Hardie ris a' BhBC gum bi an rannsachadh aige cruaidh agus èifeachdach.
Jihadi
Chaidh còrr air 5,000 duine air feadh an t-saoghail a mharbhadh ann an ionnsaighean jihadi air a' mhìos a dh'fhalbh. Fhuair rannsachadh a rinn am BBC gur e ceannarcaich bhon Stàid Islamaich ann an Iorac is Siria a bh' air cùlaibh a' mhòr chuid de na h-ionnsaighean.
Obraichean
Thèid 150 cosnadh a chruthachadh le companaidh seirbheis ola. Tha an Wood Group air cùmhnant luach $750m fhaighinn bho BhP. Bidh an obair a' gabhail a-staigh grunnan àiteachan aig muir agus goireasan ann an Inbhir Ghrainnse cuideachd.
Slèite
Dh'iarr Comataidh Cùl Cinn Shlèite air uachdaran na sgìre, Urras Chloinn Dòmhnaill, an talamh a thoirt dha na croitearan mur a h-urrainn dhaibh a stiùireadh ann an dòigh iomchaidh. Dh'aontaich a' chomataidh an-raoir moladh do chroitearan gun gabhail ri àrdachadh màil a tha an t-urras a' cur orra - àrdachachadh cho mòr ri 5000% ann an cuid de shuidheachaidhean. Tha an t-Urras ag ràdh gu bheil 40 bliadhna ann bho chaidh am màl an àrda.


text:
Iomairt 'son Seann Àrd-Eaglais Inbhir Nis
Chaidh iomairt a chur air bhonn airson an eaglais as sine ann an Inbhir Nis a shàbhaladh.
Tha coithional Sheann Àrd-Eaglais a' bhaile ag ràdh gu bheil e cus dhaibhsan an togalach eachdraidheil a chumail suas leotha fhèin, agus chaidh Càirdean na Seann Eaglaise a stèidheachadh gu h-oifigeil aig coinneimh sa bhaile oidhche Mhàirt.
Tha iad ag iarraidh taic na coimhearsnachd anns an fharsaingeachd airson ciad eaglais Inbhir Nis a chumail a' dol, chan ann a-mhàin airson adhradh, ach mar ionad culturail cuideachd.
'S e an Àrd-Eaglais, a' chiad eaglais paraiste a bha riamh an Inbhir Nis.
Calum Cille
Chaidh a' chuid mhòr den togalach a th' ann an-diugh ath-thogail san 18mh Linn.
Tha eaglais air a bhith air an làraich fada nas fhaide na sin ge-tà.
Thathas a' dèanamh dheth gun robh àite adhraidh air an làraich bho chionn timcheall air 1,500 bliadhna, goirid an dèidh do Chalum Chille tighinn a dh'Inbhir Nis a dh'iompachadh Rìgh nan Cruinneach.
"Tha an togalach seo, coltach ri togalaichean eaglaise eile air feadh a h-Alba, ann an cunnart," thuirt an t-Urr. Peadar Nimmo.
"Feumaidh Eaglais na h-Alba obrachadh còmhla ri Riaghaltas na h-Alba, agus le càch sna coimhearsnachdan againn, feuch gun gabh uallach ionmhasail nan togalaichean eachdraidheil seo a ghiùlain nas fharsainne.
"Cluinnidh sinn mòran mu dheidhinn cho cudromach 's a tha e a bhit ag ath-bheothachadh meadhan a' bhaile againn.
"Thigeadh call air meadhan Inbhir Nis, agus gu dearbha air a' bhaile air fad, mura biodh an eaglais seo ann, no nam fàgte i falamh," thuirt i.
Chan i buidheann chreidimh idir a th' ann an Càirdean na Seann Eaglaise, agus chan e an coithional a-mhàin a tha an sàs ann.
Tha iad ga fhaicinn cudromach daoine bhon taobh a-muigh a thàladh, ged nach biodh ceangal aca ri eaclais sam bith.
"Chan e muinntir na h-eaglaise, ach muinntir a' bhaile agus na h-Alba," thuirt Uilleam Moireasdan, a tha na bhall den bhuidhinn.
"Luchd-turais, daoine eadar-nàiseanta, agus daoine aig a bheil ùidh anns an eaglais a tha seo," thuirt e.
Tha a' bhuidheann an-dòchas gum bi daoine taobh a-muigh na h-eaglaise a' faicinn an togalaich eachdraidheil agus cudromach gu leòr ann fhèin airson a dhol an sàs.


text:
Bile an Fhearainn ron Phàrlamaid
Bhòtaidh Pàrlamaid na h-Alba an-diugh air am bu chòir Bile Ath-Leasachaidh an Fhearainn a stèidheachadh ann an lagh.
Tha an Riaghaltas ag ràdh gun toir e còirichean làidir do thuathanaich mhàla.
Ach, tha uachdarain air draghan a thogail mu atharrachaidhean co-cheangailte ri mar a tha faochadh bho chìsean aig oighreachdan seilge agus mar a thathas a' coimhead às dèidh fearainn.
Tha an Riaghaltas ag ràdh gun toir e còirichean làidir do thuathanaich mhàla.
'S e a bhith a' toirt cothrom do choimhearsnachdan fearann a cheannach airson leasachaidhean seasmhach fear de na prìomh nithean a tha a' nochdadh sa bhile ùr.
Connspaid
Nas connspaidiche, bidh cead aig tuathanaich mhàla an gabhaltas fearainn aca a reic no a thoirt seachad do chuideigin eile.
Tha uachdarain a' cumail a-mach gum bi sinn ga dhèanamh nas coltaiche gun diùlt iad tuathanasan a leigeil a-mach air màl.
Tha na pàrtaidhean dùbhlannach a' cur fàilte air clàr fearainn ùr a thèid a stèidheachadh ann an oidhirp a dhèanamh nas fhollaisiche cò leis a tha an talamh, ged a tha iad a' gearain gu bheil an reachdas ga chur troimhe ann an cabhaig.
Tha Riaghaltas na h-Alba ag ràdh gu bheil iad air sgrùdadh mionaideach a dhèanamh air na molaidhean radaigeach a tha iad a' cur air adhart sa bhile.
Aig a' cheart àm bidh £10m ri fhaotainn do choimhearsnachdan fearann a cheannach airson leasachaidhean maireannach an ceann dìreach cola-deug.
Tha còirichean coimhearsnachd airson talamh a cheannach airson a leithid de phròiseactan na phrìomh phìos de lagh ùr ath-leasachaidh an fhearainn.


text:
Thug luchd-saidheans rabhadh mu mhaorach Loch Liùrboist
Tha luchd-saidheans a' toirt rabhadh do dhaoine gun maorach à Loch Liùrboist sna Lochan ann an Leòdhas ithe.
Fhuair sgioba a bha a' rannsachadh san locha às leth Bhuidhean Inbhean a' Bhìdh, gu bheil ìrean puinnsean maoraich nas àirde anns an uisge.
Tha iad ag ràdh gu faodadh e bhi cunnartach do dhaoine leithid feusgain às ithe.
Thathas a' cur soidhnichean an àrd ri taobh Loch Liùrboist a dh'ìnnse do dhaoine mun chunnart a dh'fhaodadh a bhi ann.
Chaidh iarraidh air buidhnean coimearsalta a bhios a' buain mhaorsgain san locha, gun a dhèanamh greis, gus an tuit ìrean algae san uisge.


text:
Plèana a bharrachd aig Loganair
Tha Loganair, a tha a' ruith sheirbheisean adhair Flybe dha na h-Eileanan air innse do Chomhairle nan Eilean Siar gu bheil iad air plèana a bharrachd fhaighinn airson nan seirbheisean sin.
Tha seo mar oidhirp air fuasgladh fhaighinn air gearainnean a bh' ann bho chionn treis mu sheirbheisean adhair gan cur dheth gun rabhadh, agus gu bheil plèanaichean air tighinn a-steach air aon einnsean.
"Tha iad fhèin a' gabhail ris gu bheil trioblaidean air a bhith aca," thuirt Fear-Gairm Comhairle nan Eilean Siar, Tormod Dòmhnallach.
"Gu h-àraid anns na dhà no thrì mìosan a chaidh seachad.
"Tha iad a-nis ag ràdh gu bheil iad air itealan eile a thoirt a-steach dhan t-seirbheis aca agus nach bu chòir dha sin a bhith a' tachairt bho seo a-mach, ach dìreach mar a dhùilicheadh daoine san àbhaist, an-dràsta 's a-rithist gum bi atharrachaidhean ann a thaobh aimsire.
"'S dòcha uaireannan itealan a' dol dheth air sgàth 's gu bheil rudeigin a' dol ceàrr air.
"Ach cha bu chòir dha a bhith a' tachairt ro thric.
"Uaireannan chan eil e comasach dha na pìleatan a bhith a' siubhail air sgàth 's gu bheil na h-uairean aca air a dhol ro àrd, agus tha sin a' ciallachadh gum bi gu math tric seirbheisean a tha air an cur dheth, gur ann aig deireadh an là a tha iad, agus tha sinn a' tuigsinn nan adhbharan airson sin, ach a-rithist bha iad a' gealltainn gun toireadh iad sùil air sin 's gum feuchadh iad ri rudeigin a dhèanamh mu dheidhinn," thuirt Mgr Dòmhnallach.


text:
Anna Maria Ehrenstrahl
B' e peantair ainmeil às An t-Suain a bh' ann an Anna Maria Ehrenstrahl Wattrang (Stockholm, 4 an t-Sultain 1666 - Stockholm, 22 an Dàmhair 1729).[1] B’ e nighean a' pheantair David Klöcker Ehrenstrahl agus Maria Momma a bh' innte.[2] B' ann ri taobh a h-athar a dh'ionnsaich i ri pheantadh agus fiù' s chuidicheadh i a h-athair leis a cuid obrach. Ann an 1688 phòs i aig Johan Wattrang, a bha na bhritheamh san Svea hovrätt (Gàidhlig: tribiunal-tagraidh),[3] agus le sin cha bu chòir dhi a beoshlainte fhaighinn às a cuid ealain. A dh'aindeoin, seo lean i oirrese a' peantadh fad a bheatha. B' e peantadh seach-labhrach barocach a dhèanadh i, a bha anns an fhasan air feadh na Roinn-Eòrpa aig an àm.


text:
- TIOTAL
- Carragh-cuimhne snaighte ann an Cathair-eaglais na Cananaich
- EXTERNAL ID
- ROMGH_PA_94_308
- ÀITE
- A' Chananaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Mhaircnidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Taigh Ghroam
- AITHNEACHADH MAOINE
- 39395
- KEYWORDS
- snaidhidhean
Tha an dealbh-camara seo a' sealltainn gu mìonaideach clàr-cuimhneachaidh Sir Alasdair MhicCoinnich ann an Cathair-eaglais na Cananaich. Tha e air a shealltainn mar Bàs a' cumail grèim air a' chaisteal, An Caisteal Ruadh. Anns an t-17mh linn, thàinig earrann air taobh an iar Cathair-eaglais na Cananaich gu bhith na chladh airson Clann 'ic Coinnich Shìophoirt. Tha iomadh clàr màrmoir a' cuimhneachadh cuid de theaghlach MhicCoinnich agus carragh-cuimhne a chaidh a thogail mu 1800, dha Alasdair a' Chùil anns a' Chathair-eaglais.
Chaidh Cathair-eaglais na Cananaich a thogail nuair a ghluais Easbaig Raibeart à Sgìr-easbaig Rois, bho Ros Mhaircnidh dhan Chananaich, ann am meadhan na 13mh linn. An dèidh an Ath-leasachaidh, thug Uilleam, Morair Ruadhainn, an luaidhe o mhullach na h-eaglais air falbh, is thuit an togalach ann an droch staid. Thug Oliver Crombail mòran den chlaich-ghainmhich dhearg a dh'Inbhir Nis gus an togadh e a dhaingneach leis. Chleachd muinntir a' bhaile an còrr dhith airson an taighean. Chan eil air fhàgail den chiad thogalach sin ach taobh deas a' chuirp-eaglais is an naomh-chiste den taigh-clèire. Chithear dealbh-iomaill an togalaich tùsail anns an fheur
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Groam House Museum


text:
- TIOTAL
- buidheannn bho Oilthigh Obar Dheathainn
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_0665
- ÀITE
- neo-aithnichte
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40413
- KEYWORDS
- oileanaich
Oilthigh Obar Dheathain
poilis
an t-Urramach Tormod Dòmhnallach
Eaglais Shaor na h-Alba
Chithear an seo buidheannn oileanach aig Oilthigh Obar Dheathain. Is e an dàrna duine bhon taobh dheas air a' chùl, fear Aonghas Dòmhnallach, an aon mhac a bh' aig an Urramach Tormod Dòmhnallach, ministear na h-Eaglaise Saoire an Ullapul 1943-53. Thug Aonghas a-mach a bhith na phoileas ach chaidh a mharbhadh agus e ag obair an Sasainn
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum


text:
- TIOTAL
- A' tighinn faig air Baile nan Granndach
- EXTERNAL ID
- PC_GM_POSTCARDS_142
- ÀITE
- Baile nan Granndach
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH: Crombail, Inbhir Ailein 's Àbhaidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23394
- KEYWORDS
- postcards
roads
tracks
trees
fences
Cairt-phuist air a bheil dealbh den rathad a' tighinn gu Baile nan Granndach. Na laighe mu 32km an ear-dheas air Inbhir Nis, 's e Baile nan Granndach baile a chaidh a dheilbh, air a chur air bhonn ann an 1765 leis an uachdaran sgìreil, Sir Seumas Grannd
'S e Baile nan Granndach fear de mu 150 baile air an deilbh a chaidh a chur air bhonn ann an Alba eadar 1750 is 1850. Mar thoradh air leasachaidhean ann an dòighean àiteachais san 18mh linn, gu h-àraid na gearraidhean de thalamh àiteachais, cha robh feum air uiread de luchd-obrach air an fhearann. Dh'adhbhraich seo tòrr ghluasadan am measg na tuath, agus chuir grunn uachdarain air bhonn bailtean air am planadh. Bheireadh seo obair do na daoine a dh'fheumadh am fearann fhàgail agus tharraingeadh e malairt is gnìomhachas don sgìre.
Dheilbh Sir Seumas Grannd Baile nan Granndach timcheall air ceàrnag mhòr mheadhanach air ionad far an do choinnich dà rathad mòr armailteach. Chaidh ionadan togail air mhàl an cur a-mach airson reic ann an 1765 agus chuir Sir Seumas sanas san 'Aberdeen Journal' ag ràdh gun toireadh e seachad "Feus or long leases, and all proper encouragement to Manufacturers, Tradesmen, or others, sufficiently recommended and attested, as to Character and Ability, who incline to settle there."
Chuir Sir Seumas an sàs tòrr airgid feuch an tàlaidheadh e diofar luchd-gnìomhachais gu Baile nan Granndach, ach anmoch sna 1700an bha e follaiseach nach robh na gnìomhachasan sin a' dèanamh gu math. Thàinig piseach air a' bhaile, ge-tà, mar mheadhan do sheirbheisean san sgìre mu thimcheall agus o na 1860an air adhart thàinig leasachadh tro àireamh na bu mhotha de luchd-turais a bha a' tadhal air an sgìre.
Ann am pàirt, 's e teachd an rèile ann an 1863 do Bhaile nan Granndach a thug a-steach an àireamh na bu mhotha de luchd-turais. San t-Sultainn 1860 thadhail a' Bhanrigh Bhioctoria agus am Prionnsa Albert air a' bhaile cuideachd, an dèidh dhaibh Baile Mhoireil a cheannach sna 1840an, rud a bha air tàladh mòran a bharrachd de Bhreatannaich don Ghàidhealtachd.
Thuirt an neachd-eachdraidh RN Mac a' Mhaoilein gu bheil Baile nan Granndach "among the best-preserved and most interesting of all Scottish planned villages". An-diugh tha e fhathast na bhaile-turasachd agus sluagh beagan a bharrachd air 2,000 a' fuireach ann
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach


text:
’S e taisbeanadh deich-là a th’ anns an fhèis, a’ comanachadh sgeulachdas, beul-aithris agus iomadachd cultarail, le sgeulaichean agus luchd-ciùil Albannach agus eadar-nàiseanta a’ tighinn còmhla. Chithear an fhèis a’ dol air feadh Dùn Èideann. ’S i prìomh àite-thaisbeanaidh an fhèis taigh-chluiche an Netherbow aig Ionad Sgeulachdan na h-Alba, air am Mìle Rìoghail, aig cridhe seana-bhaile Dhùn Èideann. Chithear cuideachd rudan a’ dol aig Taigh-Tasgaidh Nàiseanta na h-Alba, Leabharlann Nàiseanta na h-Alba, aig a’ Ghàrradh Rìoghail Luibh-Eòlasach (Royal Botanical Garden), agus aig iomadh bhuidhean chultarail eile an Dùn Èideann, Glaschu agus air feadh Alba.
Tha TradFest Dhùn Èideann ag amas air cultar a thaisbeanadh - beò! Prògram beòthail eadar-ealanach a’ taisbeanadh roghainn fharsaing de chèol, òrain, dannsa, sgeulachdan, tachartasan a-muigh agus dràma-poblach anns a’ phrìomh-bhaile.
’S e àite-tachartasan beòthail aig cridhe Dhùn Èideann a th’ ann an Ionad Sgeulachdan na h-Alba, agus ’s e dachaigh Fèis Sgeulachdan Eadar-Nàiseanta na h-Alba agus TradFest a th’ ann cuideachd.
Cuiribh ur n-ainm is ur post-d air an liosta gus litirean-naidheachd fhaighinn a dh’ innseas dhuibh na tha dol aig an Ionad.
Cuir m’ainm air an liosta (Tha na litirean-naidheachd sa Bheurla)
Tàlaidh TRACS(Traditional Arts and Culture Scotland) tradiseanan na h-Alba – sgeulachdas, ceòl agus dannsa - ri chèile fo aon tiotal.
'Thèid sgeulachd innse sùil gu sùil, mac-meanma gu mac-meanma, cridhe gu cridhe.' ’S e tè den na h-ealainean as aosda a th’ ann an sgeulachdas, agus tha ath-nuadhachadh a’ tighinn air an-dràsta.
'ceòl làn bòidhchead, ciall, brìgh agus an rud as fheumaile, comasachd.' John McGrath
A bheil sibh eòlach air na diofaran eadar dannsa cèilidh, dannsa-ceum à Ceap Breatainn, dannsa dùthchail agus dannsa Gàidhealach?


text:
Tha sinn an dòchas gun robh deagh oidhche Burns aig a h-uile duine a raoir!
Ma thig thu dhan Phàrlamaid, chì thu gu leòr rannan agus dealbhan den Bhàrd Nàiseanta air feadh an togalaich.
Tha ainm Burns air fear de na seòmraichean comataidh, mar eisimpleir. Tha e gu math iomchaidh gu bheilear a’ beachdachadh air poileataigs ann an seòmar a fhuair a ainm bho fhear a bha cho deidheil air sgrìobhadh air poileataigs e fhèin!
Agus seo obair ealain a th’ againn anns a’ Phàrlamaid:
An-dè air co-latha-breith a’ Bhàird Nàiseanta, bha deasbad anns a’ Phàrlamaid mu Burns fhèin agus mun Scots.
Chualas tòrr Scots san t-Seòmar an dè, a’ gabhail a-steach làn òraidean san Scots airson a’ chiad turas riamh ann am Pàrlamaid na h-Alba air deasbad ann an Gnothaichean Bhall. Ma chaill thu an deasbad, faodaidh tu a leughadh ann an Aithisg Oifigeil na Pàrlamaid.
An-diugh (Diardaoin 19), thèid Ministearan a thaghadh leis a’ Phàrlamaid.
Tòisichidh Gnothaichean san t-Seòmar aig 2f.
Thèid Rùnairean Caibineit is Ministearan ann an Riaghaltas na h-Alba a thaghadh leis a’ Phrìomh Mhinistear. Ainmeachaidh am Prìomh Mhinistear a molaidhean airson ministearan agus bhòtaidh a’ Phàrlamaid air seo. Thèid na molaidhean a chur dhan Bhanrigh an uair sin airson aonta.
Airson barrachd fiosrachaidh airson a’ phròiseas gus Ministearan na chur an Gnìomh, faic an làrach-lìn againn.
Nas fhaide air adhart an-diugh, thèid buill de Bhuidheann Chorporra Pàrlamaid na h-Alba a thaghadh cuideachd. Tha a’ Bhuidheann Chorporra an urra ri bhith dèanamh cinnteach gum faigh a’ Phàrlamaid an t-seilbh, an luchd-obrach agus na seirbheisean a tha a dhìth oirre.


text:
- TIOTAL
- Glamaig, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- HCD_CARD_030
- ÀITE
- Glamaig
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Port Rìgh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12853
- KEYWORDS
- beanntan
cnuic
rathaidean
Cairt-phuist de Ghlamaig san Eilean Sgitheanach. 'S i Glamaig, le àirde 775 meatairean, as àirde de na Cnuic Dhearga. Còmhla ri druim creagach, eagach a' Chuilthinn Dhuibh, tha na Cnuic Dhearga (ris an canar uaireannan an Cuiltheann Dearg) a' dèanamh sreath bheanntan a' Chuithinn. Ann an 1899, ruith saighdear Gurkha, Harkabir Thapa, casrùisgte bho Thaigh-òsta Shligeachain gu mullach Ghlamaig agus air ais ann an 55 mionaidean. Tha Rèis Beinne Ghlamaig a' tachairt a-nis san Iuchar a h-uile bliadhna, agus cha deach uair Thapa a briseadh gu na 1980an.
Chun an 19mh linn bhathas den bheachd nach gabhadh sreath bheanntan a' Chuilthinn a bhith air an sreap, gu h-àraidh a' Chuiltheann Dhubh, agus cha deach a' mhòr-chuid de na stùcan a dhìreadh gu na 1800an. Rinn dà shreapadair a rigadh san Eilean Sgitheanach. Iain MacCoinnich à Sgonsair agus an Siorram Alasdair MacNeacail ciad dìiridhean sònraichrte anns an t-sreath bheanntan agus tha stùcan air an ainmeachadh mar urram dhan dithis aca - SgùMhic Coinnich agus Sgùrr Alasdair.
Tha an t-sreath bheanntan cuideachd air a bhith anns na naidheachdan o chionn ghoirid, nuair a chur Iain MacLeòid Chlann 'IcLeòod an Cuiltheann Dubh air a' mhargaid airson £10 millean ann an 2000 gus càradh airson a chathair Cinnidh, Caisteal Dùn Bheagain, a mhaoineachadh. Ann an 2003, an dèidh iolach mòr poblach, dh'aontaich MacLeòid na beanntan a thoirt mar thiodhlac dhan dùthaich air chùmhnant gun ùraicheadh urras carthannais a chaisteal.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- An t-seada bathair ann an Inbhir Ùige, c1976
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_1420
- ÀITE
- Inbhir Ùige
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Ùige
- DEIT
- c.1976
- LINN
- 1970an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28028
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn an t-seada bathair ann an Inbhir Ùige, c1976.
Chaidh stèisean Inbhir Ùige fhosgladh air 28 An t-Iuchar 1874 mar cheann-uidhe Rèile Chataibh agus Ghallaibh a bha air obrachadh le, agus an dèidh sin air a ghabhail a-steach, le Rèile na Gàidhealtachd. Tha e fhathast a' faighinn seirbheis bho sheirbheisean riaghailteach.


text:
- TIOTAL
- Luchd-siubhail, Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00769
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12464
- KEYWORDS
- luchd-siubhail
taigh-òsta
Caol Loch Aillse
Bha luchd-siubhail ann an grunn dhealbhan a thog Donnchadh Mac a' Phearsain agus mar sin, feumaidh gum biodh iad a' tadhal air an sgìre agus a' cleachdadh na h-aiseig gu tric. Anns an dealbh seo, chithear buidheann de luchd-siubhail air rathad na laimrig, taobh a-muigh geataichean Taigh-òsta an Stèisein, mus deach ainm an taigh-òsta atharrachadh gu Taigh-òsta Loch Aillse
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Aois Críost, míle sescca a trí.
Cionaodh, mac Aichir, airchinneach Lis Móir Mo Chuda.
Eochaidh Ua Dalláin, airchinneach Condere.
& Madudhan Ua Célechán, prioir Arda Macha, d' ecc.
Ceallach Ua Caoimh, eccnaidh & angcoire, d' ecc.
Ua Miadhacháin, fer léighinn do mhuintir Cluana Mic Nois.
& mac Donngail fer leighinn Cille Dara, d'ecc.
Conaing Ua h-Eaghra, fer leighinn Cluana Mic Nóis, d' ecc.
Gormlaith, inghen Cathail mic Ruaidhri, d'ecc ina
p.884h-oilithre i n-Ard Macha.
Cathal mac Donnchadha, tigherna Ua n-Eathach Mumhan .i. tigherna Raithlinne do mharbhadh lá a mhac féisin .i. an Fionnshúilech.
Cú Dúiligh Ua Taidhg, tigherna Fer Lí, d'ecc.
Maol Sechlainn Ua Madudháin, ríogh-dhamhna Oiligh, do mharbhadh lá Cenél c-Conaill.
Giolla Erraith Ua Maoil Mithigh, oiccthighern na n-Gaoidheal, d' ecc.
Slóichcedh mór la h-Ardgar, .i. mac Lochluinn, ótá Glend Súilighe siar co h-iarthar Luighne, & co Muaidh O n-Amhalgaidh, & tángattar tighernadha Connacht uile ina theach im Aodh Ua Conchobhair, & im Aodh mac Néill I Ruairc, & im mac Airt I Ruairc.
Uaimh Alla Gerc i c-Cera do thoghail do Conmhaicnibh for muintir Uí Chonchobhair Aodha, & ro múchta ocht fichit do dhaoinibh innte, & ruccta seótta Condacht eiste.
Luimneach do losccadh lá Toirrdhealbhach ua m-Briain, & lá Diarmaitt mac Mail na m-Bó.
Treaghait & cnuicc h-i Laighnibh, & ro leth cidh fo Eirinn.
Ascolt mór for indilibh isin m-bliadhain-si, & terce arbha & annloinn.
Eochaidh ua h-Eochadha, rí Uladh, d'ecc.
Sluaigheadh lá Diarmaid mac Maoil na m-Bó i Mumhain, go t-tangatar maithe Machaire na Mumhan ina theagh go fargaibhset gialla occa.
Táinig mac Bhriain & Murchadh an Scéth Ghirr, a mhac, dochum Toirrdhealbhaigh uí Bhriain dia fhobairt tar eis Diarmada, go t-tarad Toirrdhealbhach maidhm for Murchadh go ro lá ár a muinntiri.
Do-chuaidh Diarmaid iarttain isin Mumhain go t-tug gialla Muman o Uisgi fodheas go Cnoc m-Brénainn, go t-tug na géll isin i l-láimh Toirrdhealbhaigh, a dhalta.
Laoighseach, mac Faeláin I Mhórdha, tigherna Laighisi, do mharbhadh.
p.886
Aois Críost, míle seascca a cethair.
Doilghen, Ua Sona, airchindeach Arda Sratha.
Corbmac, airchindeach Arda Breacáin.
Eochaidh Ua Doreidh, airchinneach Domhnaigh Móir Maighe Ithe.
An Dall Ua Lonáin, aird-fhile & aird-sheanchaidh na Mumhan.
& Giolla h-Uasaille Ua Maoil Mithigh, d'ecc.
Donnchadh mac Briain, airdrí Mumhan, do aithríoghadh, & a dhul do Róimh iarsin, co n-erbailt fo bhuaidh aithrighe i Mainistir Stephain Mairtír.
Muirchertach Ua Néill, tigherna Tealcha Occ, do mharbhadh la h-Uibh c-Cremthainn.
Ardghal mac Lochlainn, tigherna Oiligh, d'ecc i t-Tealach Occ, & a adhnacal i n-Ard Macha co n-onóir, & co n-airmidin i t-tumba na rioghraidhe.
Diarmaid Ua Lorcáin, ríoghdhamhna Laighen, do mharbhadh lá Cenel Eoghain.
Murchadh Ua Fallamhain, tanaisi Midhe, & a bhráthair, do mharbhadh i meabhail.
Dubh Da Lethe, mac Maol Muire, comharba Phátraicc, d'ecc iar n-aithrighe tocchaidhe an chéd lá do September, & Maoil Iosa, mac Amhalghadha do ghabháil na h-abdhaine.
Aois Críost, míle seascca a cúicc.
Maol Bríghde Ua Mannaicch, espug.
Maolbri[acute ]ghde, Ua Mannaicch, espug, Dubhtach Albanach, árd anmchara Ereann & Alban, décc i n-Ard Macha Ard Macha. As do Dubhthach ro raidheadh
- Dubhthach duine dlightheach dún,
Rontha an sosradh slightheach saor,
Nimh fuair an t-anmchara ad cidh,
An a thín clán tana coemh
Domhnall, airchinneach Lucchmhaidh, d'ecc.
Donnchadh Ua Mathghamhna, rí Uladh, do mharbhadh lá h-Ultaibh budhdhéissin i n-daimh liag Bennchair.
Bródar,
p.888namha Comhghaill as leisidhe ro marbhadh an ri a m-Bennchair, do mharbhadh la tigherna Dal n-Araidhe.
Domhnall Ua Loingsigh, tigherna Dal n-Araidhe, & Muirchertach Ua Maol Fhabhaill, tigherna Cairrge Brachaidhe, do mharbhadh lá h-Uibh Meith.
Echmhilidh Ua h-Aiteidh, tigherna Ua n-Eathach, do mharbhadh lá Cenél Eoghain.
Leochán, mac Laidhgnen, tigherna Gaileng, do mharbhadh lá Conchobhar Ua Maoileachlaind.
Orgain Cluanae Mic Nóis lá Conmhaicnibh, & lá h-Ua Máine.Cluain Ferta do orgain dóibh iarna bhárach. It iad-so na toísigh báttar h-i suidhe .i. Aodh mac Néill Ui Ruairc, & Diarmait, mac Taidhg Ui Cheallaigh, tigherna Ua Maine. Rainic Ua Conchobhair Aodh dia soighidh, & sraoinneadh forra tria fhiortaibh Dé, Ciaráin, & Brénainn, isa cealla ro oirccset, & ro cuireadh a n-dercc-ár lá h-Aodh, & fáccbhaitt a n-ethra lais imon luing tuccsat ó thá in fhairrcce aniar dar lár Connacht co Sionainn. Terna Aodh Ua Ruairc asin iorghail-sin, & at-bail gan fuirech iaramh tré fertaibh Ciaráin. Do-cher din Diarmait mac Taidhg Ui Cheallaigh, & a mhac Conchobhair lá rígh Connacht, lá h-Aodh Ua c-Concobhair ria c-cionn bliadhna.
Duarcán, mac Maoil Mhiadhaigh Uí Eolusa, toiseach Muintire Eolais, do mharbhadh lá h-Ua Conchobhair .i. la h-Aodh.
Cno-mhes mór an bhliadhain-si, co ro gabh siubhal do glaisibh & mhion-shrothaibh.
Cuilen Ua Domhnalláin, ollamh breithemhnachta Ua Failghe, do mharbhadh d'Uibh Crimhthannáin.
Aois Críost, míle seascca a sé.
Dunchadh Ua Daimhene, comhorba Doire.
Coemhoran, comharba Caindigh.
Fiacha Ua Riacáin, airchindeach Cluana Boirenn, d'écc.
Fogartach, uasal-shaccart Achaidh Bó, d'ecc iar sendataidh thogaidhe.
Fogartach Fionn do Ultoibh, eccnaidh & angcoiri, d'ecc i c-Cluain Mic Nóis.
Giolla Braide, tigherna Breifne, do mharbhadh lá h-Uibh Beccon, & Orlaidh a bhen, inghen Conchobhair Uí Maoilseachnaill, d'ecc. Giolla Braide din
p.890mac-sidhe Domhnaill, mic Tighernáin, mic Ualghairg, mic Néill.
Ceallach, mac Muirchertaigh Ui Cheallaigh, do mharbhadh.
Mac Senáin, tigherna Gaileng, do mharbhadh.
Giolla Mo Ninne, mac Aodha, mic Ualghaircc, do mharbhadh.
Cionaodh, mac Odharmhaic, tigherna Conaille, d'ecc, iar n-aithríghe.
Rédlu do arthrucch h-i secht Calainn Mai dia Mairt, iar mion-cháiscc, conár mhó dealradh no solus escca iná a soilsi, & ba fodherc do chách amhlaidh-sin í co cenn ceatheora n-oidhche iaramh.
Mac Conaing Uí Mhuireccáin, adhbhar tigherna Tethbha, do mharbhadh la h-Aodh Ua Concobhair, & lá Tadhg Ua Muirecáin.
Aoibhenn, inghen Uí Conchobhair, ben Ui Mhuiregáin, d'ecc.
Uilliam Conquerer do ghabháil ríoghachta Saxan, an 14 October.
Aois Críost, míle seascca a seacht.
Celechair Mughdhornach, espug Cluana Mic Nóis, do écc. Do Uibh Ceallaicch Bregh a chenél.
Scolaighe, mac Indrechtaigh, airchindeach Mucnamha, & airchinneach Duin Lethghlaisi, d'ecc.
Echtighern, mac Floinn Mainistreach, airchinnech Mainistrech Búithe, d'ecc.
Mor-shluaichcedh Leithe Mochca lá Diarmaid, mac Maoil na m-Bó, la rígh Laighen, la Murchadh, & lá Toirrdhealbhach ua Briain, la rígh Mumhan, h-i c-Connachtaibh, co t-tarad Aodh Ua Conchobhair, ri Connacht caith ettarnaidh for a c-cionn, go ro marbhadh ann Ua Conchobhair, tigherna Ciarraighe Luachra, & daoine iomdha
p.892immaille friss.
Cath Turlaigh Adhnaigh, eitir Aodh an Ghae Bherrnaigh Ua Concobhair, rí Connacht, & Aodh mac Airt Uallaigh Uí Ruairc go f-Feraibh Breifne ime, du i t-torchair Aodh Ua Concobhair, rí cóiccidh Connacht luam gaisccidh Leithe Cuinn, & do-cersat maithe Connacht imaille fris, im Aodh Ua Con Chenaint, tigherna Ua n-Diarmada, & co sochaidhibh iomdhaibh archena. As do fhoraitmet bháis Aodha Uí Conchobhair, do ráidhedh an rannt,
- Secht m-bliadhna sesccat, ní suaill,
Agus míle, mór in bhuaidh,
O ghein Críost, ní saobh in smacht,
Co t-torchair Aodh rí Connacht.
Muirchertach Ua Carthaigh do bhádhadh i Loch Cálgaich. Prímh-druith & primh-ollamh Connacht esidhe.
Tadhg Ua Muireccán, tigherna Teathbha, do mharbhadh
p.894la Muintir Tlamáin i Maonmhaigh.
Dond Sléibhe Ua Gadhra, tanaisi Luighne, do mharbhadh la Brian Ua n-Eaghra.
Maoil Sechluinn, mac Giolla Brighdi, tigherna na n-Déisi, do erghabháil do Thairrdhealbhach ua Briain go t-tarad é i l-láimh I Bric, go ro dhaill-sidhi é.
Aois Críost, míle seascca a h-ocht.
Cionaodh, mac Muireadhaidh, comharba Caoimhghin.
Anghene Mac an Bheccánaigh, comharba Mo Cholmócc & Comhghaill.
Domhnall Ua Cathasaigh airchinneach Dúin.
& Colmán Ua Críochain, fer leighinn Arda Macha, d'ecc.
Murchadh ua Briain, .i. an Scéth Ghirr, mac Donnchadha, mic Briain Boroimhe, ríogh-dhamhna Mumhan, do mharbhadh lá Fiora Teathbha a n-dioghail a c-creiche, & a n-oirccne, & a chenn do bhreith co Cluain, & a cholann go Dearmhaigh.
Domhnall ua Maoilechlainn, .i. mac Neill mic Maoileachlainn, tigherna Oiligh, do mharbhadh h-i maidhm Sithbe lá a dherbrathair lá h-Aodh mac Néill mic Maoileachlainn, & is don Domhnall-sin do-ghoirthí Domhnall na m-Bocht, & as-beara go m-ba sé ba cráibhdhidhe ro bhoí i n-Erinn ina réimhes.
Flaithbhertach Ua Ferghail, tigherna Tealcha Occ, do ghuin do Chenel m-Bindigh.
Maoil Iosa, mac Amhalgadha, comharba Pátraicc, for cuairt Mumhan cédna fecht, co t-tucc a lán-chuairt etir screpall, & edbarta.
Aois Críost, míle seascca a naoi.
Cobhthach, saccart Cille Dara, cend ordain & aireachais Laighen, d'ecc.
Aodh, mac Dubhghaill, seacnab Cluana Fiachna, d'ecc.
Flannaccán, mac Aedha, fos-airchinneach Arda Macha, d'ecc iar n-deigh-bhethaidh.
Dún Dá Lethghlas, Ard Sratha, Luscca, & Sord Choluim Chille, do losccadh.
Ua h-Aedha, tigherna Ua Fiachrach Arda Sratha, d'ecc.
Mac mic Gadhra Ui Dunadhaigh, .i. tigherna Shíl
n-Anmchadha, do mharbhadh d'Ua
p.896Madudháin.
Sluaighedh lá Murchadh mac Diarmada, h-i Mídhe co ro loisc tuatha, & cealla .i. Gránard, & Fabhar Fheichín, & Ard m-Brecain, & ro mharbh dna, Féichin eissium ind gnuis do ghnúis, & ro marbhadh dearcc-ár Gall & Laighen do tedhmannaibh examlaibh.
Mac Iairn mic Dubhtaich, tigherna na c-Comann, d'ecc.
Faolan .i. An Dall Ua Mórdha d'ecc i n-Achadh Bó.
Giollu Mo Lua Ua Bruaideadha, tigherna Ratha Tamhnaighi, d'ecc.
Giollu Maire mac Duibh, flaith Crimthannáin, do marbhadh do Mac Raith Ua Mórdha, i n-doras dertaighe Tighi Mo Chua, iar comhluighi doibh fon Caimhmín ar tús, & an Caimmin i f-farraidh mic Duibh, go b-fuil fail mic Duibh beos, & go m-bia tre bith shior forsan Caimmin. Mac Raith Ua Mordha iarttain do marbhadh ag Muilenn na c-Crosán i bhail Achadh Bó, & dna, an Caimmin ina fharradh, i n-eneach Fionntain, Mo Cua, & Colmain.
Aois Críost, míle seachtmodha.
Ailill Ua h-Airretuich, ard-comharba Ciaráin Cluana Mic Nóis, d'ég ina oilethre i c-Cluain Ioraird. Do Chorca Raidhe cenel Ailella.
Dondghal mac Gormáin, aird-fer leiginn Leithe Chuinn, & tánaissi abbaidh Cluana Mic Nóis.
& Cathasach, mac Cairpre, abb Mungairde, cenn clérech fhear Mumhan, d'ecc.
Ferghal Ua Laidhgnén, abb Othna.
& Maol Brighde, mac Cathasaigh, foss-airchinneach Arda Macha, d'ecc.
Mac Baeithine, abb Iae, do mharbhadh.
Murchadh, mac Diarmada, mic Maoil na m-Bó, tigherna Gall & Laighen fri láimh a athar, d'ég i n-Ath Cliath, dia domhnaigh lá feile Muire geimridh do shonnradh. As dia éccaoine ro ráidh an file na roinn-si,
-
p.898Cumha áird-righ i n-Ath Cliath
Ní ba fairbricch co bráth m-baoth;
Folamh an dún cen ua n-Duach,
Luath ro gonadh luth a laoch.
- Toirrseach cech drem isin dún,
imá cend n-ar caoimseach sluagh,
aro cheil cách corp an rígh,
ra sil cech olc co brath m-buan.
- Murchadh mac Diarmada déin,
iomdha diangata 'na dhiaidh,
atá i m-bron do bhás an mhaoil
cech slógh ro scaoil gnás don ghliaidh.
- Adbhal an béd nach buan é,
ecc ropa truacch ara thí
nach ro-moch ro thog dreach dhe,
neach mar é do chor a crí.
- Maith im crodh h-ui Maoil na m-Bó,
ro bronn scor, & ro sccail bú,
ar cend rena dhul co Dia.
cia ris fa fearr do crudh cú.
Glúin Iarn, mac Diarmada, mic Maoil na m-Bó, do marbhadh d'Fhearaibh Mídhe, & is ann ro h-adhnaicedh h-i n-Daimh Liacc Ciánain.
Conchobhar, mac An Chléirigh I Chonchobhair, .i. riogh-dhamhná Connacht, do mharbhadh do Conmhaicnibh tré fhéill.
Murchadh Liathanach, mac Aedha Uí Concobhair do mharbhadh i meabhail la Muintir Fhollamhain.
Maidhm ria n-Donnchadh Ua Ruairc, & ria n-Uibh Briuin for Fhiora Tethbha, dú i t-torchair Conn mac mic Cuinn, tigherna Tethbha co n-druing oile.
Aodh na Dearbha Ua Ciarrdha, tigherna Cairpre, do mharbhadh i meabhail.
Muirchertach Ua Conchobhair, tigherna Ua Failghe do dhalladh la a dherbhrathair, Conchobhar.
An clochán ó Crois Epscop Ethchen co h-Irdom Chiaráin
p.900do dhenamh h-i c-Cluain Mic Nóis lá Maol Chiaráin mac Cuinn na m-Bocht, & an clochán o Cros Comhghaill co h-Ulaidh na t-Trí c-Cros, & uaidh siar go bél na sráide.
Aois Críost, míle sechtmodha a h-aon.
Giolla Criost Ua Clothocán, fer leighinn Arda Macha, & ard-shaoi na n-Gaoidhel, d'ecc iar pennainn.
Donngal Ua Coibhdhenaigh, uasal-shacart Cluana h-Eidhneach, d'ecc.
Ruaidhri Ua Canannáin, tigherna Ceneoil Conaill, do mharbhadh lá h-Aonghus Ua Maol Doraidh.
Aeghredán Ua Muiregáin, tigherna Tethbha, do mharbhadh la Conmhaicnibh.
Mac Righbhardan mac Con Choirne, tigherna Ele, do mharbhadh a c-cath go sochaidhibh oile i maille fris lá Donnchadh Ua Ceallaigh, tigherna Ua Maine.
Rí Uladh .i. Cú Uladh Ua Flaithrí, do aithrioghadh & a ionnarbadh i l-Laighnibh lá h-Ua Maol Ruanaidh, & lá h-Ultoibh, & ro marbhadh an t-Ua Maol Ruanaidh-sin fo chédóir h-i c-cath lá Donn Sleibhe Ua h-Eochadha.
Mac Giolla Brighde Uí Maoil Muaidh, tigherna Fer c-Ceall, d'ecc.
Donnchadh Got, ríogh-dhamhna Temhrach, do marbhadh la Conchobhar Ua Maoilechlainn.
h-Ua Sibhlén .i. Giolla Pháttraicc, tigherna Ua Foilghe, do mharbhadh h-i c-cath lá Conchobhar Ua Conchobhair. Torchair ann bheós Mathghamhain Ua Uathmharain, & Lorcán mac Flaithniadh Ui Duibh, tigherna Ua Cremhthannáin go sochaighibh ele.
Ceall Dara, Glend Dá Locha, & Cluain Dolcáin do losccadh.
Finnachta mac Eiccnecháin h-Ui Cuind, & Donn mac Foghartaigh h-Ui Chuinn, do mharbhadh do Connachtaibh a fill.
Cath ettir Domhnall, mac Murchaidh, & Donnchadh, mac Domhnaill Reamhair, go ro marbhadh ann Tadhg Ua Riain.
Aois Críost, mile seachtmodha a dó.
Maol Muire Ua Muireccán, airchindeach Tuidnidha.
& Dubh Dil, comharba Bricchde, d'ecc.
Diarmait, mac Maoil na m-Bó, rí Laighen, Gall Atha Cliath, & Leithe Mogha Nuadhat cosnamhthaigh
p.902Laighen frí Leith Cuinn, do mharbhadh, & do dhichenttadh h-i c-cath Odhbha dia Mairt an uii Id Febhru, iar maidhm in chatha fair lá Concobhar Ua Maoileachlainn, .i. ri Midhe, & ro marbhadh dna, il-chéda do Ghallaibh & Laighnibh imaille fri Diarmaitt isin cath-sin. Ro marbhadh dna, ann Giolla Pháttraicc Ua Ferghaile, tigherna na Fortuath, &c. As do bhás Diarmada do ráidhedh,
- A dó secht n-deich ar mhíle,
o ghein Críost cé co rímhe,
gus an m-bliadhain-si céd fer,
i t-torchair Diarmaid Laighen.
- Diarmaid dond-ghlan go n-dreich n-daith,
rí no chongbhadh cleth coccaidh,
dar fucc h-i saoth samh gann sith,
dith laoch Ladhrann co loingsibh.
- Ro tesccait óicc áille ann,
im cend Cláire, & Cualant,
Don-bheir h-i sian gair nach saimh,
díth rígh Riadhain co ro-báigh.
- Co t-torchair oc Muilionn Chul
ruiri forthain ar sár-mhúr
gur bith in breo baoth tria brath,
ni fríth laoch leó no lamhadh.
- Adhbhal an t-echt, mo cech mart,
as crecht cro im crídhe comhnart,
don t-sluagh a Caíndruim nír cert,
díth ar saer-dhúinn chár dlighset.
- Ro mhúch a menmain co mór,
Diarmaid dedgair fo dian-bhrón,
ni fhuil dia bhás frith na fledh,
ní bhia sídh ní bhia sessedh.
p.904
Cu Uladh h-Ua Flathrai, rí Uladh, & Mac Asidha, .i. Gabhadhan, tigherna Ua n-Gobhla, do losccadh do Feraibh Midhe i t-tigh tened, & sochaidhe mór do dhaoinibh oile impu.
Trén-coinnmhedh la Murchadh mac Conchobhair i n-Isioll Chiaráin, & forsna Célibh Dé, go ro marbhadh rechtaire na m-bocht ann, conidh de tuccadh Magh Núra do na bochtaibh.
h-Ua Fócarta, tigherna Éle do marbhadh lá h-ua m-Briain.


text:
Muileann am beachd beairtean a chur a-mach air màl
Tha Muileann Chlò Shiaboist ann an Leòdhas am beachd beairtean a chur a-mach air màl do bhreabadairean, ann an oidhirp cuideachadh le gainnead bheairtean agus cho daor 's a tha iad rin ceannach.
Tha iad cuideachd an dòchas na margaidhean aca ann an dùthchannan na h-àirde an ear a leasachadh, le leudachadh mun chòigeamh cuid a' tighinn air na tha an gnìomhachas a' reic de chlò.
O chionn beagan sheachdainnean, dh'innis a' mhuileann as motha a tha a' dèanamh Clò Mòr ann an Leòdhas agus na Hearadh gu bheil dùil aca ri bliadhna shoirbheachail.
Thuirt Clò Mòr Innse Gall gun robh na h-òrdain aca aig deireadh na bliadhna an-uiridh suas 25% an coimeas ris an aon àm a' bhòn-uiridh.
Dòchasach
A rèir coltais, tha seo fìor thar a' ghnìomhachais air fad - tha Muileann MhicCoinnich a' cur a-mach suas ri 50 clò san t-seachdain agus tha Muileann Chàrlabhaigh cuideachd air a bhith trang.
Tha margaidh Bhreatainn - margaidh a bha aig àm gu math ìosal - air èirigh bho timcheall air 10% de na h-òrdain a thathas a' cur a-mach gu 36%.
Mar sin, le cùisean a' coimhead nas dòchasaiche, tha Muileann Shiaboist air naoi beairtean às ùr a cheannach, a chuireas iad a-mach air màl gu breabadairean a th' air ùr-thighinn don ghnìomhachas.
Tha Muileann MhicCoinnich mar-thà air beairtean a chur a-mach air màl.
Chaidh mu 30 breabadairean ùra a thrèanadh thairis air na trì bliadhnaichean a chaidh seachad, 's tha coltas gu bheil e glè dhuilich dhaibh beairtean a lorg.
Cosgais
Le beairt ùr a' cosg mu £15,000, às aonais VAT, tha eagal cuideachd gum faodadh a' chosgais sin casg a chur air breabadairean a tha a' feuchainn ri tòiseachadh sa ghnìomhachas.
Thuirt Muileann Shiaboist gun cuir iadsan beairtean a-mach air màl aig £100 sa mhìos, 's gun tig an t-airgead sin a-mach às a' phàigheadh a tha na breabadairean a' faighinn airson a bhith a' fighe nan clòithtean.
Tha a' mhuileann mar-thà trang, agus tha iad an dùil òrdain eile fhaighinn sa mhìos a tha romhainn.
Bha riochdairean bhon chompanaidh aig fèill anns an Eadailt o chionn ghoirid, agus thathar an dùil a dhol gu fèill ann am Paris, a bhios a' reic àirneis-taighe, ro dheireadh na mìos.
A thuilleadh air an sin, thathas a' feuchainn ri margaidh ùr fhosgladh ann an Sìona.


text:
Tuilleadh deasbaid mu chosgaisean neo-eisimeileachd
Chosgadh e mu £200m sa chiad dol-a-mach stàit neo-eisimeileach a stèidheachadh ann an Alba.
Tha sin a rèir aithisg a rinn an t-Oll. Pàdraig Dunleavy dhan Sunday Post.
Tha seo, mar a bhiodh dùil, a' toirt spionnadh às ùr dhan deasbad mu chosgaisean neo-eisimeileachd.
Thuirt fear-labhairt dhan Phrìomh Mhinistear gun do dh'fhàg argamaidean na h-iomairt Bu Chòir Alba nach eil creideas aig an fhigear de £2.7bn aig Roinn Ionmhais na RA.
Thuirt labhraiche bho Roinn Ionmhais na RA gun robh Riaghaltas na h-Alba "a' diùltadh an fhìrinn innse" mu chosgaisean neo-eisimeileachd.
Eadar-amail
Thuirt an t-Oll. Dunleavy, bho Sgoil Eaconamais Lunnainn, gum biodh aig Alba neo-eisimeileach ri eadar £150m agus £200m a chosg air structairean rianachail ùra a dheadh an àite nam buidhnean a th' ann an-dràsta, 's a bhuinneas don RA.
Ged a b' urrainn do dh'Alba neo-eisimeileach buidhnean na RA a cho-roinn san eadar-ama, dh'fheumadh i a siostaman fhèin a chruthchadh ro 2021, agus na ceudan mhìltean a chosg gus sin a dhèanamh, thuirt e.
Cuideachd, nam biodh Riaghaltas na RA duilich dèiligeadh riutha ann an còmhraidhean às dèidh bhòt airson neo-eisimeileachd, thuirt e gum faodadh seo cur ris na cosgaisean gu mòr.
'S iad prìomh phuingean a' phàipeir:
- Cosgaisean suas ri £200m sa chiad dol a-mach gus dreachan ùra de bhuidhnean na RA a chruthachadh
- Dheadh am figear iomlan suas nam biodh ministearan na RA duilich dèiligeadh riutha ann an còmhraidhean an dèidh bhòt "Bu Chòir"
- Dh'fhaodadh cosgaisean a bhith "offset" leis gu bheil "riaghaltas nas lugha" an Alba, 's i a' cosg nas lugha de dh'aigead air gnothaichean leithid dìon
- Bu chòir coimhead air na ciad chosgaisean mar sheilbheachd a nì sàbhalaidhean ann an cosgaisean san àm ri teachd.
- Tha comas obrachaidh Alba neo-eisimeileach san ùine-fhada "àrd san fharsaingeachd"
Thàinig an aithisg as ùire bhon Oll. Dunleavy 's e air a ràdh roimhe cho "amaideach" 's a bha am figear de £2.7m a thug Roinn Ionmhais na RA bho a chuid rannsachaidh.
Leagail gu làr
Thuirt fear-labhairt dhan Phrìomh Mhinistear gu bheil lorgaidhean an Oll. Dunleavy "gur tur a' fìreanachadh" seasamh Riaghaltas na h-Alba.
Thuirt e: "Chaidh am figear a bh' acasan - £2.7bh - a "spreadhadh" leis an Oll. Dunleavy.
"Chaidh a thoirt am follais gu bheil tuairmse Roinn an Ionmhais gu tur fuadain, agus tha sinn a-nis ag iarraidh gun tarraing iad air ais am beachdan anns a' bhad.
"Tha argamaidean "Cha Bu Chòir" air a bhith air an leagail gu làr, agus tha sinn a-nis ag iarraidh gun tarraing Roinn an Ionmhais agus iomairt Nas Fheàrr Còmhla air ais am beachdan."
Innse na fìrinn
Ach, thuirt labhraiche airson Roinn an Ionmhais gun robh Riaghaltas na h-Alba "a' diùltadh an fhìrinn innse" mu chosgaisean neo-eisimeileachd.
Thuirt iad: "Tha an t-Oll. Dunleavy a' gabhail ris gur dòcha gum bi thairis air billean not de chosgaisean a bharrachd air Alba aig àm aig a bheil eaconamaidh agus suidheachaidhean ionmhais na dùthcha a' dol am feabhas.
"A thuilleadh air an sin, tha tuairmsean neo-eisimeileach air sealltainn gu bheil e a' cosg £750m gus siostam cìse ùr a stèidheachadh ann an New Zealand, agus tha rannsachadh bho Roinn na h-Obrach 's nam Peinseanan air a ràdh gun cosgadh siostam ùr Teicneòlais Fhiosrachaidh airson sochairean agus peinseanan a-mhàin eadar £300m agus £400m.
Thuirt iad cuideachd: "Tha Riaghaltas na h-Alba a' diùltadh an fhìrinn innse mu am figear fhèin mu chosgaisean neo-eisimeileachd agus 's e Riaghaltas na RA a-mhàin a tha a' toirt seachad fìrinn na cùise."


text:
Aithisgean Aithisg Sgoile BBC 2017 ¦ BBC School Report News Reports
Bha sgoilearan bho Sgoil Ghàidhlig Ghlaschu a' gabhail pàirt ann an BBC School Report air an 16mh den Mhàrt. Seo feadhainn de na h-aithrisean a dheasaich iad.
Draibheadh le fòn-làimhe
Chaidh lagh ùr an àite air a’ chiad latha den Mhàrt 2017. B’ àbhaist an laghadh a bhith 3 puingean air an cead-draibhidh agad agus £100 fine. Ach a-nis tha sin dùbailte so ’s e £200 fine agus 6 puingean air a’ chead-draibhidh. Tha sin leth na puingean tha feum agad airson a’ call an cead-draibhidh.
Rinn sinn suirbhidh far an do dh’fhaighnich sinn a’ cheist “A bheil fios agad dè tha na peanasan airson an lagh ùr seo?” Gu taingeil, a mach à 11 tidsear bha fios aig 8/11 de na tidsears againn air na peanasan agus dìreach 3/11 nach robh fios orra. A-mach às a’ chlas againn cha robh fios aig 12/20 daoine air na peanasan , ’s mar sin bha fios aig 9/20 orra.
A bheil a’ chlann agadsa air meadhanan sòisealta cus?
An-diugh tha mòran dheugairean a’ cosg barrachd na 27 uairean ann an seachdain air meadhanan sòisealta. Rinn sinn agallamh le Mr. MacKay, tidsear aig SGG mu dheidhinn dè am beachd aige mu dheidhinn clann air an eadar-lìon agus meadhanan sòisealta. Dh’fhaighnich sinn dha dè tha esan a’ smaointinn mu dè cho tric sa tha clann air meadhanan sòisealta. Thuirt e:
“Tha clann air na fònaichean aca tòrr agus tha iad a’ cosg tòrr ùine orra. Tha e air tòiseachadh a’ toirt buaidh air an obair-sgoil aca. Cuideachd tha mi air mothachadh gu bheil an làimh-sgrìobhaidh aca nas miosa.”
Bha sinn ag iarraidh a’ faighinn a-mach cia mheud turas a tha tidsear/inbheach a’ dol air an fòn ri agus cia mheud turas a tha clann a’ dol air an fòn ann an latha. Rinn sinn agallamh le sgoilear, Kathryn and thuirt i:
“Bidh mi a’ dol air an fòn làimh agam anns a’ mhadainn agus nuair a tha sgoil deiseil.”
Agus thuirt Mr. MacKay:
“Chan eil mi a’ dol air meadhanan sòisealta tòrr oir aig uaireanan sgoile chan eil teansa agam, ach rinn mi “delete” air an app oir bha mi a’ feuchainn gun a bhith a’ dol air.”
Wee Write
Air an 6mh latha den Mhàirt chaidh an dàrna bhliadhna bho Sgoil Ghàidhlig Ghlaschu dhan Fhèis ‘Wee Write’agus choinnich iad ri sgrìobhadair Michael Grant.
’S e sgriobhadair ainmeil Ameireaganach a th’ ann am Michael Grant. Sgrìobh e sreath leis an ainm ‘Gone’ agus na leabhraichean ùra aige ‘Front Lines’, Silver Stars’ agus ‘Dead of Night’.
Rugadh e ann an 1954 ann an Los Angeles. Phòs e gu K.A Applegate ann an 1979. Tha e air a barrachd na 150 leabhraichean a sgrìobhadh ach sgrìobh e a’ mhòr-chuid aca còmhla ris a bhean; K.A Applegate.
Air an latha, bhruidhinn Grant mun a bheatha a bha aige mus do thòisich e a sgrìobhadh. Thuirt e nach do rinn e math san sgoil le Beurla agus nach robh e smaoinntinn mu dheidhinn a bhith na sgrìobhadair nuair a bha e na inbheach. Bha an teaghlach aige caran bochd agus cha robh tòrr airgead aige aig an àm.
Bhruidhinn sinn ri tidsearan agus seo na ceistean agus freagairtean a fhuair sinn;
“Bha e glè mhath chòrd e rium gu mòr oir bha e uabhasach inntinneach, bha an sgrìobhadar a’ bruidhinn gu nàdarrach gu na sgoilearan.”
Cuideachd bhruidhinn sinn ri na sgoilearan ann an Sgoil Ghàidhlig Glaschu, seo dè thuirt iad.
“Tha mi air a leughadh feadhainn de na leabhraichean aige agus chòrd iad rium gu mòr, às dèidh èisteachd gu Micheal Grant tha mi ag iarraidh ri leughadh barrachd de na leabhraichean aige.”
Bha 95% den dàrna bliadhna ag ràdh gun do chòrd e riutha.
Bha 67% den dàrna bliadhna ag ràdh gu bheil iad a dol a’ leughadh na leabhraichean a sgrìobh Michael Grant.
Planaidean ùr air an lorg
Lorg NASA 7 planaidean ùr ann an siostam TRAPPIST-1. Tha luchd saidheans air bhioran mu dheidhinn an ffhoillseachadh seo oir ’s dòcha gum bi beatha air aon de na planaidean seo. Rinn an glainne-amhairc spàs Spitzer am foillseachadh air an 22na den Ghearran. Rinn am foillseachadh reacòrd ùr leis an àireamh as motha de phlanaidean air a lorg.
Seo na h-agallamhan againn bho na tidsearan:
Ms Campbell, Saidheans: “Tha am foillseachadh seo mìorbhailteach! ’S e eàrlas mòr a tha am foillseachadh seo airson saidheans.”
Mgr Shand, Saidheans: “Tha mi an dòchas gum faigh sinn an sin ach tha e a’ dol a bhith greim fada.”


text:
- TIOTAL
- An Coileach-fraoich, no an Capall-coille
- EXTERNAL ID
- QZP40_1475_P310
- DEIT
- 1804
- LINN
- 1800an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31457
- KEYWORDS
- capall-coille
eòin
eun-fraoich
coilltean
giùthsachan
'S e 'Coileach-fraoich' ainm eile do chapall-coille. 'S e an capall-coille an t-eun-fraoich as motha anns an t-saoghal. Tha na h-eòin fireann a' fàs gu mu 4 cileagraman, is na h-eòin boireann gu mu 2 chileagram. Tha an capall-coille fireann dubh, no dubh-ghlas, is tha an capall-coille boireann donn, le broilleach ruadh.
Chaidh an capall-coille à bith ann an Alba anns an t-17mh linn, ach chaidh an toirt air ais as An t-Suain anns na 1830an. Bha eadar 1,000 is 2,000 paidhir ri àl ann an 1862, is anns na 1970an chaidh tuairmse a dhèanamh gu robh mu 20,000 eun ann. Chan eil ach mu 1,000 eun air fhàgail ann an Alba an-diugh air sgàth atharrachadh anns an aimsir, dòighean làmhachas fearainn is barrachd chreachadairean as an deidh.
'S ann anns a' ghiùthsaich a tha an capall-coille a' fuireach gu nàdarra. Cha tèid am faicinn ro thric oir tha iad sochaireach, ach ma thèid dragh a chur orra faodaidh iad a bhith gu math borb.
Gheibhear an gràbhaladh seo, bho dhealbh air a pheantadh le Seòras Garrard ann an 'A Sporting Tour of the Northern Parts of England and great part of the Highlands of Scotland', le Còirneal T Thornton.


text:
O mo Mhàiri bhàn tha na blàthan air na gallan
Tha 'n eala bhàn aig tàmh air na lochan mar a bha
Is tha na sgòthan olc 's dorch air am fuadach, air an sgaradh
Grian ùr ag èirigh suas
Grian tha abaich le gaol mo Mhàiri bhàn
Na sheasabh air a' chidhe, gruagach bhòidheach, òighe maise
Cho aotram is cho saor, sùilean lasadh blàth le gàire
'S tha aiseag mòr mo chridhe seòladh bho sgrios gu sìth 's sonas
'S tus an lus an gàrradh marbh
An reul san adhair chiar, mo Mhàiri Bhàn
'S daor a cheannaich sinn an saors' a chuir crìoch ri blàr 's ri cogaidh
Daor na cuimhnichean nach fhàg fàsach cianail an Roinn-Eòrpa
'S tha gach là a tha nam choinneamh airson nan gillean nach bi tilleadh
Ar clann gun fhathast ann
'S saoghal loma-làn le gaol mo Mhàiri bhàn
Nach toir thu dhomh do làmh, do phòg, do gheall, do ghaol 's do chridhe
'S gun coisich sinn le sunnd tro ghàrradh òg na cruinne
Tha geallach làn ar fiughair a' soillse air a' mhachair
'S air an t-slighe tha feitheamh oirnn
Slighe a mhaireas ri gu bràth, mo Mhàiri bhàn
Tha 'n eala bhàn aig tàmh air na lochan mar a bha
English Translation @ The Band From Rockall


text:
- TITLE
- Hebridean Food: Environmental Health Interview (Gaelic 8 of 20)
- EXTERNAL ID
- SMO_ISLANDVOICES_08_GD
- PLACENAME
- Balivanich, Benbecula
- DISTRICT
- South Uist
- OLD COUNTY/PARISH
- INVERNESS: South Uist
- DATE OF RECORDING
- 2007
- PERIOD
- 2000s
- CREATOR
- Sabhal Mòr Ostaig and Cothrom Ltd
- SOURCE
- Gordon Wells Sabhal Mor Ostaig
- ASSET ID
- 2867
- KEYWORDS
- food handling
Alasdair MacEachen is an Environmental Health Officer in Benbecula. He describes the implications of his job in terms of both enforcement and education in particular in relation to food handling and production.
This video is taken from the DVD 'Guthan nan Eilean' which was created by Sabhal Mòr Ostaig and Cothrom Ltd as part of the European Leonardo POOLS project. The DVD comprises 40 short videos, aimed at learners of both English and Gaelic, which show daily life in Uist and Benbecula.
The project coordinator for 'Island Voices' was Gordon Wells. Link to the project blog here
Is mise Alasdair MacEachainn. Tha mi, um, às an Àird, Beinn na Faoghla. Tha mi ag obair aig Comhairle nan Eilean Siar mar oifigear, tha mi a' creidsinn, oifigear àrainneachd - Environmental Health Officer a chanas iad ris an obair a tha mi a' dèanamh. Tha e a' toirt a-staigh mòran ghnothaichean a tha caran ceangailte ris an àrainneachd 's ris a' choimhearsnachd 's, tha um, obair sàbhailteachd is riaghailtean de dh'iomadach seòrsa. Tha sinne a' coimhead às a dhèidh sa choimhearsnachd a tha seo.
Anns an latha a th' ann an-diugh tha gnothaichean air atharrachadh gu mòr on a thòisich mise an toiseach nuair a thrèan mi fhìn airson an obair a tha seo a-nist, tha, beagan is deich air fhichead bliadhna air ais. Agus tha mi cinnteach gun ann anns na deich bliadhna a chaidh seachad gu h-àraid tha tòrr mòr dhen ùine againn a-nist air a chur seachad ceangailte ris na riaghailtean a th' ann a thaobh làimhseachadh is deisealachadh bìdh.
Well, tha an t-uamhas de ghnothaichean a-nist a' tighinn a-mach gu h-àraid, well a' tòiseachadh às, on Roinn-Eòrpa is a-nuas on riaghaltas againn fhìn, agus chun riaghaltas ionadail mar gum bitheadh. Agus tha trèanadh a' tighinn a-staigh dhan ghnothach. Tha na h-àiteachan far am bithear a' deisealachadh a' bhìdh fhèin - feumar coimhead gu mionaideach riutha sin co-dhiù thathar gan togail as ùr no 's e àiteachan far a bheilear, air a bheilear a' cleachdadh o chionn bhliadhnaichean. Thèid sin suas gu ìre, tha, tha mar gum biodh, air an cur mu choinneamh airson an seòrsa bìdh a tha iad a' dèanamh. Tha a-rithist, tha, tha tòrr mòr dhen ùine againn air a chur seachad a' toirt fiosrachadh seachad, 's a' toirt comhairle seachad dha na daoine sin a bharrachd air a bhith a' ruith chùrsaichean, mar gum biodh, a tha air an deisealachadh is air an sgrìobhadh, is tha iad a' dèanamh deuchainnean is gnothaichean mar sineach airson, tha, gum faigh iad air adhart, 's gum faigh iad eòlas air na riaghailtean a tha ceangailte ri obair bìdh.
Tha e air a chur a-mach, tha, a rèir, canaidh sinn sa Bheurla co-dhiù, "risk assessment". 'S tha sin an uair sin a' toirt a-staigh, tha, gu dè seòrsa obair a tha, a thathar a' dèanamh 's tha iad a' coimhead air iomadach gnothach ceangailte ris, ris an àite fhèin, ris an seòrsa biadh a tha iad a' dèanamh. Agus tha e air obrachadh a-mach co-dhiù tha iad sineach a' tighinn a-staigh fo "high risk" no "low risk" agus a rèir sin fhèin tha e, mar gum biodh, a'dearbhadh dè cho tric 's a dh'fheumas sinne a dhol a-staigh dha na h-àiteachan sin agus sùil a thoirt timcheall agus dèanamh cinnteach gu bheil gnothaichean a' ruith mar a tha còir.
Tha iomadach seòrsa cùrsa air a dheisealachadh 's air a sgrìobhadh. A-rithist, tha e ann an dòigh air a ruith 's air a riaghladh san aon dòigh 's a tha na togalaichean 's an seòrsa obair a thathar a' dèanamh. Eh, far a bheil daoine an sàs ann an obair, ma dh'fhaoidte, a tha buailteach air a bhith nas cunnartaiche, mar a chanadh tu "high risk", tha e mar fhiachaibh orra sineach trèanadh a tha rud beag nas mionaidiche 's nas adhartaiche a dhèanamh seach feadhainn, ma dh'fhaoidte, a tha ag obair ann an seòrsa obair a tha, nach eil buailteach air a bhith cho cunnartach, mar gum bitheadh.
Um, ma dh'fhaodas mi eisimpleir a thoirt seachad, tha diofar eadar, ma dh'fhaoidte, daoine a tha a' toirt seachad tì is briosgaidean seach daoine a tha a' deisealachadh, ma dh'fhaoidte, biadh a tha deiseil airson ithe gun a bhith air a bhruich, ma dh'fhaoidte, an dèidh sibh dhol dhachaigh no rud air choreigin mar sin. Tha rudan a thathar a' dèanamh anns na h-eileanan seo fhèin, a tha ag obair an lùib maorach is iasg, co-dhiù nuair a thathar a' smocadh iasg. Sin an seòrsa biadh ma dh'fhaoidte far a bheil thu, tha, ag ithe a' bhìdh a tha sin dìreach mar a bheir thu a-mach às a' chèis e. Agus sin ma dh'fhaoidte, mar a bha mi ag ràdh, eisimpleirean eadar "low risk" is "high risk". Is tha an trèanadh e fhèin a' dol a rèir sin fhèin. Ma dh'fhaoidte nach eil uiread de trèanadh a dhìth air daoine a tha ag obair an lùib biadh a tha buailteach air a bhith nas sàbhailte na biadh eile mura bheil e air a làimhseachadh ceart.
Well, tha sinn an dòchas - tha e a' toirt cothrom dha na daoine sin, tha, fiosrachadh fhaighinn air gu dè tha mar fhiachaibh orra a dhèanamh. Tha mi cinnteach mura, mura bi for acasan, agus mura cùm iad ris na riaghailtean a tha sin, dh'fhaodadh e, tha mi a' creidsinn aig deireadh an latha, cur às dhan ghnìomhachas aca fhèin, gu h-àraid ma gheibh duine tinneas air choreigin às a' bhiadh a tha iad a' deisealachadh, 's ma nithear a-mach nach robh iad a' gabhail diù sam bith às na riaghailtean. Nist, tha mi a' creidsinn air aon làimh - tha e doirbh do dhaoine a tha trang anns an obair latha aca mòran ùine fhaighinn airson rannsachadh a dhèanamh air na gnothaichean a tha sin. Ged a bhiodh barrachd ùine aca, a bheil fios aca cà' am faigh iad am fiosrachadh a tha sin? Air an taobh sin, tha mi cinnteach, tha sinne a' dèanamh sin nas fhasa dhaibhsan - gu bheil sinn fhèin a' cumail suas ris na riaghailtean, gu bheil sinn ag innse sin dhaibh. Um, air an làimh eile, tha mi a' creidsinn gum feum sinn for a bhith againn air an fheadhainn a tha a' ceannach 's ag ithe a' bhìdh. 'S ann às an sin, ma dh'fhaoidte, a tha an riaghaltas a' tighinn, mar gum bitheadh - beagan de "consumer protection" 's gu bheil fios agaibhse, nuair a tha sibh a' ceannach biadh agus ag ithe biadh, gu bheil na riaghailtean a tha sineach air, mar gum bitheadh, buaidh fhaighinn air a' ghnìomhachas ann an dòigh 's gu bheil am biadh sàbhailte.


text:
Iùgoslaibhia
B' e dùthaich ioma-nàiseanta anns an Roinn-Eòrpa a bha ann an Iùgoslaibhia neo An Iùgoslabh[1] (Aibidil Ròmanach: Jugoslavija, Aibidil Cirileach: JyrocлaBиja) a mhair bho 1918 gu 1992. B' e Belgrade a bh'ann prìomh-bhaile na dùthcha.[2]
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh Iùgoslaibhia a chruthachadh tron Chòrdadh Rapallo ann an 1918,[3] dìreach an dèidh a' Chogaidh Mhòir nuair a bhris Ostair-Ungaire a-mach às a chèile. B' e monarcachd[4] a bh' ann agus mhair an stàit seo gu ruige 1 an Giblean 1941 nuair a thug A' Ghearmailt, An Ungair agus An Eadailt ionnsaigh oirre.[5] An dèidh a' Chogaidh chaidh crìochan na stàite a leasachadh, a' gabhail a-steach Istria, Zadar agus Rijeka, a bhuineadh dhan Eadailt ron a' chogadh. Chuireadh às dhan Mhonarcachd ann an 1945[6] agus chaidh Poblachd Shòisealach a ghairm ann an 1946. Ann an 1963 chaidh structair feadarail a chur air bhog,[7] a' roinneadh na dùthcha ann an sia poblachdan fèin-riaghalaidh. Cha do ghabh Iùgoslaibhia ris a' cho-aonta Warszawa air sàilleabh gun leanadh i a slighe fhèin a dh'aindeoin 's gur e dùthaich Comannach a bh' innte.[8] Aig deireadh nan 80an thoisich pròiseas far a bhriseadh na stàite ann an dùthchannan na bu lugha air sàilleabh staing an eaconomaidh agus trioblaid eadar na nàiseanan nuair a chaidh Co-mhaoineas sìos an dèidh 1989.[9] Bha sreath dhe cogaidhean sìobhalta[10] fuilteach ann gus a chaidh Iùgoslaibhia a bhith mu dheireadh thall. Chuireadh ainmean gu Còrdadh na Sìthe ann an Dayton ann an 1995.[11] Tha fearann Iùgoslaibhia air a roinneadh eadar Bosna agus Hearsagobhana, Cosobho, Poblachd na Cròthaise, Masadoinia, Am Monadh Neagrach, Sloibhìnia agus An t-Sèirb.


text:
Triur bhall Tòraidheach air liosta na Gàidhealtachd
6 An Cèitean 2016 Ùraichte aig Ùraichte aig
'S e fior dheagh oidhche a bh'ann dhan SNP as na sgìrean pàrlamaid fa leth.
Rinn iad a chùis ann an Gallaibh, Caitibh agus Rois, Sgìre Inbhir Nis agus Inbhir Narann, agus as an Eilean Sgiathanach, Loch Abar agus Bàidneach, far an deach Kate Fhoirbeis a' thaghadh dhaibh.
'S e sgeul eile a bh'ann ge-ta air liosta na Gàidhealtachd 's nan Eilean ge-ta, far an d'fhuair na Tòraidhean trì suidheachain, na Làbaraich a dhà, agus an SNP agus na h-Uainich aonan an urra.
Le tuilleadh air suidheachadh na Gàidhealtachd, seo Calum Macilleathain.


text:
- TIOTAL
- Tha mi ag ainmeachadh an t-seada seo
- EXTERNAL ID
- PAW19197XZY3
- ÀITE
- neo-aithnichte
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21063
- KEYWORDS
- òraidean
'S e dìomhaireachd a th' anns an dealbh seo, ged is e àm aoibhneach a bh' ann - tha a' mhòr-chuid dhiubh a' gàireachdainn. An urrainn dhut innse dhuinn cò th' ann? Mas urrainn, bhiodh sinn ro thoilichte cluinntinn bhuat. 'S e Stiùideò Dhaibhidh MhicGilleBhàin à Inbhir Nis a thog an dealbh
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Ma tha Gàidhlig agaibhse agus ur companach, tha e comasach dhuibh Gàidhlig a chleachdadh mar chànan na dachaigh. Mar seo, faodaidh sibh ur cuid chloinne a thogail agus Gàidhlig mar chiad chànan aca. Tha e cudromach cuideachd gum bi sibhse a’ bruidhinn Gàidhlig ri càch-a-chèile, oir togaidh a’ chlann cànan bho bhith ag èisteachd ri còmhraidhean mun cuairt orra. Ma ghabhas e a dhèanamh idir, feuch gum brosnaich sibh ur clann a bhith cluich còmhla ri an comhaoisean a bhios a’ bruidhinn Gàidhlig a-staigh.
Tha sinn a’ bruidhinn dìreach Gàidhlig ri ar clann ach tha dragh oirnn nach bi a’ Bheurla aca ro mhath.
Chan eil adhbhar dragh ann idir. Chan urrainn dhaibh mòr-chànan mar Bheurla a sheachnadh, air am fàs iad eòlach tro thelebhisean, rèidio, caraidean agus a’ choimhearsnachd.
Chuir mi romham Gàidhlig a bhruidhinn ri mo chuid chloinne fad an t-siubhail. Dè bu chòir dhomh a dhèanamh nuair a thig cuideigin a chèilidh aig nach eil Gàidhlig?
Cha bu chòir gu bheil sibh a’ bruidhinn ri cèiliche ann am Beurla stad a chur oirbh cumail oirbh a’ bruidhinn Gàidhlig ris a’ chloinn. Bu chòir dhuibh mìneachadh do na daoine a tha a’ tadhal cho cudromach agus a tha seo, agus cha bu chòir gun gabh iad dona e. Cha bu chòir dhuibh stad a chur orra bruidhinn ri ur clann ann am Beurla no cànan sam bith.
Tha coltas ann gun do dh’fhàs Gàidhlig mo phàiste nas miosa bhon a thòisich i san sgoil ged a tha i ann am foghlam tro mheadhan na Gàidhlig. Carson a tha sin, agus dè bu chòir dhuinn a dhèanamh?
Chan eil ann ach glè bheag de chloinn ann am foghlam tro mheadhan na Gàidhlig a tha a’ tighinn bho dhachaighean Gàidhlig. Tha seo a’ ciallachadh gum bi a’ mhòr-chuid de chloinn ag ionnsachadh Gàidhlig sna bliadhnaichean tràth den fhoghlam
aca, agus tha teansa mhath ann gun tog ur pàiste abairtean is gnàthasan-cainnt bhon chloinn seo. ’S e pàirt nàdarra a tha seo de bhith a’ togail cànan. Bidh clann bho dhachaigh Ghàidhlig gu math tric a’ cleachdadh dà sheòrsa Gàidhlig aig an ìre seo, aon seòrsa nuair a tha iad còmhla ri am pàrantan agus seòrsa eile nuair a tha iad san sgoil a’ bruidhinn ris an tidsear agus na caraidean aca. ’S dòcha gum bi sibh ag iarraidh bruidhinn ri tidsear a’ phàiste gus dèanamh cinnteach gu bheilear a’ frithealadh air na feumalachdan aige/aice mar fhileantach sa chlas. Tha a h-uile teans’
ann gur i Beurla cànan an raon-cluiche agus mar a bhiodh dùil bidh do phàiste ag iarraidh Beurla a bhruidhinn cuideachd. Fàsaidh an suidheachadh seo nas fheàrr nuair a dh’fhàsas a’ chlann eile san sgoil nas fileanta, agus fhad ’s a chumas sibh oirbh a’ bruidhinn Gàidhlig ri ur pàiste san dachaigh, cha mhair an ìre seo fada. Tha ur pàiste fhathast a’ faighinn buannachd à foghlam Gàidhlig agus ’s cinnteach gum biodh a’ Ghàidhlig aca nas miosa nam biodh iad ann am foghlam tro mheadhan na Beurla.


text:
Cobhair air gheataichean
Rinn droch shìde agus gaoth làidir cron air eathraichean sna h-Eileanan an Iar aig an deireadh sheachdain.
Maduinn Di-dòmhnaich ann am Barraigh thàinig air bàta-teasargainn an eilein, cobhair a dhèanamh air dà gheat às dèidh dhaibh na h-acaireachain aca a shlaodadh.
Bha trioblaidean mòra aig an 'Laura' agus 'Bonnie' agus iad cha mhòr a' dol air na creagan ann an cala Bhàgh a' Chaisteil.
Heileacoptair
Bha heileacoptair maor-cladaich Steòrnabhaigh a' feitheamh faisg air làimh feuch am feumte daoine a thogail far nam bàtaichean.
Dh'fhalbh gheat eile leis a' ghaoith an a Rhuma agus chaidh bàta-teasairgainn à Malaig a ghairm gus cobhair a dhèanamh oirrse.
Aig 14:30f Di-dòmhnaich chaidh bàta-teasargainn bhon t-Òb dhan Eilean Sgitheanach gus gheat eile a chuideachadh às dèidh dhan acair aice a shlaodadh ann a Bhatarnais.
A-rithist bha heileacoptair maor-cladaich Steòrnabhaigh còmhla riutha air eagal 's gun rachadh am bàta fodha ach rinn am bàta-teasargainn an gnothach air a' gheat a thoirt gu sàbhailteachd.


text:
Crann-gaoithe coimhearsnachd gu bhith an sàs
Tha dùil gum bi a' chiad chrann-gaoithe coimhearsnachd riamh sna h-Eileanan an Iar an sàs ro dheireadh na seachdain.
Bidh sgeama coimhearsachd Hoirsiadair a' toirt mu £100,000 sa bhliadhna do sgìrean Shiaboist, Dail Mòr agus Dail Beag.
Thèid an t-airgead a chleachdadh son seirbheis bus a chumail a dol agus 's dòcha airson taigheadais.
"Thug e ùine mhòr faighinn cead, ach bha a' bhuidheann ag obair gu math cruaidh gun phàigheadh airson seo a dhèanamh," thuirt Kathleen Dhòmhnallach, bho Chumhachd Coimhearsnachd na h-Alba.
Ceangail-griod
"Bha taic aca tron phròiseas, ach tha rudan mar chead-dealbhachaidh agus ceangail-griod a' toirt tòrr ùine dìreach a' faighinn timcheall duilgheadasan a bhios a' tighinn an-àirde.
"Tha sinn cuideachd air eilean, agus le sin tha diofar dhuilgheadasan a' tighinn le bhith a' dèanamh pròiseict air eilean.
"Tha iad an dòchas £100,000 a bhith a' tighinn a-steach gach bliadhna, agus le sin gheibh a' choimhearsnachd air rudan a dhèanamh mar seirbheis bus, agus tha iad cuideachd a' coimhead ri taighean ùra a dhèanamh anns an àite gus am faigh daoine air a bhith a' fuireach an seo.
"Feumaidh iad a bhith a' pàigheadh airgid air ais cuideachd don Cho-op, agus bheir sin dhà no thrì bliadhnaichean, ach bithidh airgead a' tighinn a-steach fhathast," thuirt i.


text:
Sgoiltean Ùra nan Eilean Siar
Sùil air làithean fosglaidh sgoiltean ùra Dhalabroig agus MhicNeacail.
-
Thug sgoil ùr Dhalabroig nas lugha na 15 mìosan a thogail.
-
Chosg pròiseact nan Sgoiltean Ùra £120m uile gu lèir.
-
Tha an luchd-obrach agus na sgoilearan a' faighinn cothrom air stuthan glan ùr a chleachdadh san sgoil ùir.
-
Tha a' chuid as motha de dh'Àrd-Sgoil MhicNeacail ann an Steòrnabhagh a-nis ann an aon togalach mhòr ghleansach.
-
Chaidh cuid de na rudan a bh' anns an t-seann togalach a thoirt seachad do charthannas a tha a' cuideachadh leasachaidhean ann an Romàinia.
-
Dh'adhbharaich am pròiseact connspaid, le strì eadar pàrantan ann an cuid de sgìrean agus a' Chomhairle a thaobh a bhith a' dùnadh àrd-sgoiltean beaga dà bhliadhna.
-
Tha timcheall air 1,000 sgoilear anns an sgoil - an tè as motha sna h-Eileanan Siar.
Gailearaidh dhealbhan
Island images: 50s images exhibited
- 23 An t-Iuchar 2015
Dealbhan às Uibhist air an Taisbeanadh
- 22 An t-Iuchar 2015
Dubhadh na Grèine
- 20 Am Màrt 2015


text:
Coirce a' Mhadadh-Ruaidh
'S e lus fiadhain a tha ann an Coirce a' Mhadadh-Ruaidh no Corc a' Mhadadh-Ruaidh air a bheil coltas coirce fiadhain. Chan eil ach glè bheag de ghràinneachan anns a' chochall aige, ged is ann a tha iad gu math coltach ri càth choirce. Mar sin dheth, tha an t-ainm seo ag innse gu bheil coltas mealltach no breugach air.[1]
Dh'aithnichear mar ainm eile e, agus 's e sin feur-coirce brèige (arrhenatherum elatius).
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Abairtean is Faclan Gàidhlig à Uibhist a Deas agus Eirisgeigh; foillsichte le DIAS
.


text:
Crìonadh am meadhan Inbhir Nis?
Nochd dragh gum fulaing gnìomhachasan ann am meadhan baile Inbhir Nis nuair a thig àrdachadh air cìsean parcaidh.
Thèid na prìsean ann am Pàirce-chàraichean Sràid an Ròsaich a chur suas aig toiseach na h-ath-mhìos.
Chaidh gabhail ris na h-àrdachaidhean mar phàirt de dh'oidhirpean Chomhairle na Gàidhealtachd na leabhraichean aca a chothromachadh.
"Buile bàis"
Tha fear de chomhairlichean mheadhan a' bhaile, Donaidh MacIlleChiar, ag ràdh gum faodadh seo a bhith na bhuile bàis do cuid de bhùithdean ann am meadhan a' bhaile.
Tha dragh air-san gum bi daoine a tha a' fuireach taobh a-muigh Inbhir Nis a' roghnachadh a dhol gu pàircean-gnìomhachais air iomall a' bhaile far nach eil cìsean parcaidh ann, agus gun seachainn iad meadhan a' bhaile uile gu lèir.
"Tha na h-uimhir de bhùithdean air a bhith a' laighe falamh fad ùine mhòir anns an t-seann bhaile - agus gu leòr eile a' strì ri beò-shlaint a dhèanamh - agus dh'fhaodadh uallach sam bith eile a bhith na bhuile bàis do chuid de ghnìomhachasan beaga," thuirt e.


text:
Cò leis thu? Ceist a tha eileanaich a choinnicheas ri chèile gu luath a’ cur agus ma tha am freagairt ag innse gu bheil càirdeas ann, tha dàimh ann.
San Lùnastal 1916 bhiodh a’ cheist sin gu cinnteach an inntinn Alasdair MhicLeòid, Alasdair mac Thormoid, à Gramasdail am Beinn na Fadhla nuair a dh’fhosgail e ciste-laighe a chaidh a chuir dhachaigh thuige le mearachd, a’ smaoineachadh gur e duslach a mhic a chaidh às an rathad sa Chiad Chogadh a bh’ ann. Ach a dh’aindeoin ’s nach robh boinne dhe fhuil ann, bha dàimh ann.
Bha Murchadh MacLeòid, rannsaiche Seachdain sa Chogadh air BBC Radio nan Gàidheal, leis an aon cheist ann an 2016. B’ i sin cò leis a bha Dòmhnall MacLeòid a bh’ anns a’ 31mh Batàilian de Choisridh Chanada agus a chaill a bheatha air a’ 4mh den Lùnastal 1916. Chaochail e ann an ospadal ann an St Albans an dèidh dha a bhith air a dhroch leòn san druim aig an Somme. B’ ann an uair sin, air dòigh air choreigin, a chaidh mearachd a dhèanamh. Ann a bhith lorg chàirdean airson a dhust a thilleadh thuca, thog cuideigin gur e 79119 an àireamh aige, an àite 79110 mar a bh’ aige. Bha fear Dòmhnall MacLeòid leis an àireimh sin san aon bhatàilian agus b’ ann do Bheinn na Fadhla a bhuineadh e. Ach, nuair a fhuair athair fios, bha e teagmhach gur e dha-rìribh a mhac a bh’ ann oir cha robh fada bho fhuair e litir bhuaithe agus cha tug e guth air leòn. Dh’fhosgladh a’ chist agus dhearbh e nach b’ e a mhac a bh’ ann. Ach b’ e mac chuideigin a bh’ ann, a bh’ air a bheatha a thoirt a’ dìon na rìoghachd. Ach cò bu leis e?
Ceud bliadhna às dèidh sin, cha robh lorg air freagairt na ceist san sgìre. Bha obair ro Mhurchadh MacLeòid. Ach nach math gu bheil càirdeas a’ cunntadh uiread do dh’eileanaich fhathast agus gu bheil a’ Chiad Chogadh air aire nam bailtean is iad a’ cur suim mhòr ann a bhith ga chomharrachadh. A thuilleadh air a sin, nach math gu bheil daoine cho deònach cuideachadh nuair a tha ceist ort. Tha an taic agus an ùine a tha a’ choimhearsnachd a’ toirt do leithid BBC Radio nan Gàidheal mìorbhaileach agus cuid dhiubh sin aig nach eil facal Gàidhlig. Mura biodh iad, cha bhiodh an obair ach duilich is aig amannan do-dhèante. ’S iad na daoine ris a bheil sinn a’ bruidhinn ’s a tha a’ toirt seachad uiread den fhèin-fhiosrachadh agus den eòlas a tha fàgail obair chraoladairean cho tlachdmhor.
Airson sgeulachd An Dà Dhòmhnall innse air BBC Radio nan Gàidheal, rinn Jan Fisher an Canada, Cairistìona NicAsgaill agus Catrìona NicÌomhair às an Rubha, Guido Blokland à Steòrnabhagh, Daibhidh Mac a’ Ghobhainn an Canada, Alasdair MacEachainn à Beinn na Fadhla, Margaret Jane NicLeòid à Barbhas agus Tormod MacLeòid ann an Lunnainn saothair nach bu bheag airson fuasgladh fhaighinn air a’ cheist. Bha iomadh car is toinneamh air an t-slighe, bha tearbadh ri dhèanamh air fiosrachadh a bha ceart is ceàrr, bha uairean a thìde de rannsachadh Eadar-lìn is eile na lùib, ach aig a’ cheann thall bha eachdraidh againn. Agus b’ e sin an eachdraidh. Chùm i Margaret Jane NicLeòid, a th’ air iomadach craobh-teaghlaich a dhèanamh, às a leabaidh gu na reugan a dh’oidhch’, ach mar a thuirt i, “Cha tàinig mi riamh tarsainn air a shamhail.”
Thiodhlacadh Dòmhnall MacLeòid ann an Cladh Bhaile nan Cailleach le teaghlach Alasdair MhicLeòid, seach nach d’ fhuaireadh a-mach cò bu leis am balach. A rèir a’ CWGC, tha faisg air 9,500 cladh am Breatainn anns a bheil a leithid, a thuit a’ dìon na rìoghachd, cuid dhiubh air an adhlacadh agus gun lorg cò iad. Mar a thuirt am bàrd Dòmhnall Iain Dòmhnallach, Dòmhnall Iain Dhonnchaidh, agus e fhèin aig Uaigh a’ Choigrich sa chladh Thobha Mòr às dèidh a’ Chiad Chogaidh:
’S tu fad bhon tìr a rinn d’ àrach
’S tu fad bho dhìlsean ’s bho chàirdean
A dhèanadh innse cò ’n nàisean dom pòr thu:
Chan fhacas athair no màthair
No piuthar ghaolach no bràthair
A’ gul ’s a’ caoineadh le cràdh aig do thòrradh.
Cha d’ fhuair Dòmhnall MacLeòid sin, ach tha coibhneas Alasdair MhicLeòid air a chuimhneachadh fhathast le na bhuineas dha.
• Tha An Dà Dhòmhnall ri chluinntinn air BBC Radio nan Gàidheal Là na Sàbaid an t-6mh den Lùnastal aig 0930 agus air iPlayer a’ BhBC airson mìos.
Am Fiadh ’sa Mhonadh
Tha làithean geanail a’ feitheamh air luchd an t-seilg, oir tha na féidh an deagh dhòigh agus na h-eòin ruadha lionmhor, furachail. Tha am fraoch maiseach agus làn suspainn, agus tha na frithean ’sna monaidhean air an suidheachadh gu ìre glé bheag.
Chan eil ceàrn de Albainn is mò air am bheil de mheas air son spòrs agus fearas-chuideachd no na siorrachdan Gàidhealach. Tha so air a nochdadh leis na màil mhóra a th’ air am pàigheadh gu toileach air son cead gu a bhi sealg ’nan coireachan, ’nam firichean agus ’nan sraithean ré bheagan mhìosan. Tha e air aithris gu’n robh Mr Winans a’ toirt seachad ochd mìle deug punnd Sasunnach am màil a mhàin air son a bhi car naoi no deich de sheachduinean a’ sealg nam fiadh an àireamh de fhrìthean ’san Taobh Tuath. Cha robh an sin ach cuibhreann den chosdais gus an robh e air a chur m’a choinneamh na h-ùine ghoirid sin. Tha màil a cheart cho àrd fhathasd, ged nach eil aon duine ’sam bith a’ gabhail uiread fhearainn aig aon àm ’sa bha Mr Winans a dèanamh ré iomadh bliadhna.
Tha sealg is fiadhach a’ dol air an ais ùine fhada an eachdraidh nan cinneach. Ri linn an t-Seann Tiomnaidh bha Nimrod ainmeil air son a ghleusdachd anns an rathad so, agus, gus an latha diugh, tha meas air neach a tha ealanta le gunna an aghaidh eòin no ainmhidh. AONGHAS MACEANRAIG
Gaelic guide for learners
A sentence like ‘the window was broken’ is called passive, because the action of the verb ‘was broken’ falls on the subject ‘the window’. In Gaelic, one way of expressing the passive involves using the verb rach ‘to go’ along with a verbal noun like togail ‘building’. Examples:
Thèid na taighean a thogail. The houses will be built.
Chaidh am feur a ghearradh. The grass was cut.
Rachadh cèic a dhèanamh. A cake would be made.
In these examples above, the verbal nouns togail, gearradh and dèanamh are preceded by a which lenites the verbal noun. The a is omitted if the verbal noun begins with a vowel or f+vowel as in these examples:
Thèid a h-uile rud ithe. Everything will be eaten.
Chaidh a’ bhùth ùr fhosgladh an-dè. The new shop was opened yesterday.
When the subject of the sentence is a pronoun like ‘I, he, she, they’, Gaelic uses the possessive pronouns mo ‘my’, a ‘his’, a ‘her’ and an ‘their’ before the verbal noun; mo and a ‘his’ lenite the following word:
Chaidh mo thogail ann an Alba. I was raised in Scotland.
An deach a mholadh? Was he praised?
An deach a moladh? Was she praised?
• Sabhal Mòr Ostaig offers Gaelic learning opportunities at the College and by distance-learning. www.smo.uhi.ac.uk
Place name of the week
The Cairnwell - An Càrn Bhalg
The Cairnwell (Carnavalage, mid 17th Century) is a prominent mountain in the Cairngorms, known in Gaelic as An Càrn Bhalg ‘the bag or bag shaped hill’. The English form may have been influenced by a nearby well, known in Gaelic as Tobar a’ Chùirn ‘the well of the cairn or cairn-shaped hill’. Confusingly this spring is known in English as the Cairn Well.
To add to this confusion, on the other side of the Cairnwell, a burn falls down its slope, known simply in English as the Cairnwell Burn. This is in Gaelic Allt an Tobair, meaning ‘the burn of the well’. It is too far away to be named from the well Tobar a’ Chùirn mentioned above, and it is possible the Allt an Tobair is a back-translation from the English name Cairnwell as if relating to an actual well.
• For more information on this name visit Ainmean-Àite na h-Alba, www.ainmean-aite.org


text:
Bunaitean ge˛lais Sgýre a' Mheadhain / Central Belt geological foundations
Tha SgÓineadh na GÓidhealtachd an iar-thuath air Sgýre a' Mheadhain (no Srath a' Mheadhain) agus tha SgÓineadh a' Mhonaidh a Deas ris an ear-dheas.
Tha na creagan a tha nam bunaitean Sgýre a' Mheadhain air an tiodhlacadh le creagan nas ˛ige. Mar sin chan eil cinnt ann mu fhýor nÓdar bunaitean ge˛lais Sgýre a' Mheadhain. Ach tha pýosan chreagan ann, a thathar a' meas a chaidh a bhleith far creagan bunaiteach Sgýre a' Mheadhain (mus deach an tiodhlacadh) agus 's e pýosan bholcÓnach as motha a th' annta sin.Tha fianais eile ann cuideachd air bunaitean bholcÓnach Sgýre a' Mheadhain leithid pýosan creige a thÓinig suas on doimhneachd le obair bholcÓnach, profaidhlean geo-fhiosaigeach agus fi¨ 's fianais bho chreagan san aon se˛rsa suidheachaidh ge˛lais ann an ╚irinn.
Thathar an-drÓsta dhen bheachd gu bheil a h-uile coltas gur e fuigheall sreath eileanan bholcÓnach air a bhleith a th' ann an creagan bunaiteach Sgýre a' Mheadhain. Bhuail na h-eileanan seo ann an talamh Alba gu tuath aig toiseach sreath bhualaidhean sna m˛r-thýrean. Air a' cheann thall thug iad sin bunaitean ge˛lais Alba c˛mhla.
á
á
Last updated on Monday 16th April 2012 at 09:54 AM. Cliog an seo airson beachd a thoirt air an duilleag seo


text:
- TIOTAL
- Ceann-taighe taigh MhicAmhlaigh san Leathad
- EXTERNAL ID
- GAIRLOCHM_333
- ÀITE
- An Leathad
- SGÌRE
- Geàrrloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Geàrrloch
- DEIT
- 1984
- LINN
- 1980an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas Gheàrrloch
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5473
- KEYWORDS
- croitearan
croitearachd
taighean croite
Dealbh-camara, air a thogail ann an 1984, anns am faicear taigh-croite MhicAmhlaigh faisg air an Leathad, baile a tha air an A832 gu tuath air Loch Iùbh agus an iar air Gruineard Beag. 'S ann le clachan mòra garbha a chaidh na ballachan a thogail agus tha am mullach air a chòmhdach le iarann preasach.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Gairloch Heritage Museum


text:
Siorrachd Lannraig
'S e fear den Siorrachdan traidiseanta na h-Alba a tha ann an Siorrachd Lannraig le Lannraig mar prìomh-bhaile. Chaidh i sgaoileadh ann an 1975 nuair a chaidh i na pàirt de Roinn Srath Chluaidh.
Gàidhlig[deasaich | deasaich an tùs]
Sgrìobh Tormod E. Dòmhnallach sreath de dh'aistean mu Gàidheil ann an Siorramachd Lannraig ann an Gairm. Chuireadh Comann Ghaidheil Lannraig air bonn ron dàrna chogadh le Gàidheil ann an Siorrachd Lannraig a bhiodh a' cruinneachadh ann an Hamilton. Chaidh e à bith ri linn a' chogaidh.[1] As dèidh a' chogaidh, chuireadh comainn air leth ann an Hamilton, Lannraig agus Tobar na Màthar.[1] B' e Sandy Wilson (Anndra Alasdair MacUilleim) a' chiad cheannard air a' chomainn ann an Hamilton. Bha e na cheannard fad deich bliadhna fichead.[1]
Aistean[deasaich | deasaich an tùs]
- Anndra Alasdair MacUilleim (An Geamhradh 2001-2002) Gairm 197: 52-57.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 Dòmhnallach, Tormod E. 'Gaidheil ann an Siomarrachd Lannraig (5)' (2001-2) Gairm 197: 55.


text:
- TIOTAL
- Oighreachd Bhaile MhicCathain
- EXTERNAL ID
- PC_GLENURQUHART_DUNCANMACDONALD_012
- ÀITE
- Oighreachd Bhaile Mhic Cathain
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Urchadan 's Gleann Moireasdan
- LINN
- 1910an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Glenurquhart Heritage Group
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22662
- KEYWORDS
- càraichean, còmhdhail, tionnsgalachd, oighreachdan, carbadan
Ann an Gleann Urchadain, thàlaidh gabhaltas Bhradley Màrtainn air Oighreachd Bhaile MhicCathain bho 1885 gu 1913, mòran dhaoine dhan àite a bha ainmeil agus beairteach. Tha an dealbh seo a' sealltainn, bho chlì gu deas, Bradley Màrtainn, Frederick Townsend Màrtainn agus neach-tadhail a tha air aithneachadh mar bhall den teaghlach Gillette, a choisinn cliù tro bhith a' dèanamh lannan ràsair.
Aig an àm a chaidh an dealbh seo a thogail, bha an ar-a-mach ghnìomhachasail air atharrachaidhean sòisealta mòra a thoirt a Bhreatainn. Is e an rud a b' fhaicsinniche gun robh luchd-gnìomhachais mar Bradley Màrtainn a' sìor-fhàs saidhbhir agus a' faighinn làthaireachd nas motha ann an oighreachdan na Gàidhealtachd. Fhad 's a bha seo a' tachairt, bha na cinnidhean fiùdalach mar an teaghlach Seafield aig an robh an oighreachd, a' dol sìos ann an cumhachd sòisealta agus ionmhasail. Thàinig mòran luchd-tadhal mar Mgr Gillette agus Àrd-Dhiùc Mìcheal à Ruisia a thadhal air an oighreachd nuair a bha an teaghlach Màrtainn nan luchd-gabhail an sin


text:
- TIOTAL
- LMS 5017 agus loco clas 'Big Goods' mar a bh' innte roimhe aig seada An Aghaidh Mhòir
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_126
- ÀITE
- An Aghaidh Mhòr
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Daothal 's Ràta Mhurchais
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 26861
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn dà locomotaibh LMS air taobh a-muigh seada An Aghaidh Mhòir. Tha 5017, Stanier 'Black 5' a chaidh a thogail ann an 1935 agus a chaidh a thoirt a-mach à seirbheis ann an 1968 na fhaisge air a' chamara. Ri taobh tha loco clas 'Big Goods' a bha le Rèile na Gàidhealtachd roimhe.
Tha an stèisean air a' phrìomh loidhne eadar Peairt agus Inbhir Nis. Chaidh a' chiad stèisean san Aghaidh Mhòr fhosgladh le Rèile Snaim Inbhir Nis agus Pheairt air 3 An Lùnastal 1863. Chaidh stèisean ùr a thogail le Rèile na Gàidhealtachd gus ceangal a-steach ri fosgladh an t-slighe ùr nas dìriche a dh'Inbhir Nis. Dh'fhàg seo gun robh An Aghaidh Mhòr na snaim cudromach agus b' ann bhon àm seo a thòisich baile an Aghaidh Mhòr ri fàs. Chaidh an stèisean a dhèanamh suas as ùr ann an 1998.
'S e cuideachd an ceann-uidhe a deas aig Rèile Srath Spè (rèile glèidhte) a th' innte.


text:
Cailleach Uilleim Mhòir
Tuilleadh mar seo:
Cailleach Uilleim Mhòir
Am Bainne cho Tiugh ris a'...
Am Bainne cho Tiugh ris a'...
Ceit Nic Uilleim
Tiotal Eile a' Chlàir - Am Bainne cho Tiugh ris a' Bhlàthaich
Fiosraichean - Agnes Currie
Luchd-clàraidh - Iain Latharna Caimbeul
Geàrr-chunntas - Anns an òran seo thathar ag ràdh gun robh cailleach Uilleim Mhòir làidir. Bha ìm is càise aice agus bha am bainne cho tiugh ris a' bhlàthaich. Bha i a' bleoghan à dubhan is slabhraidh agus bhiodh i a' gabhail rann a bha aig Fionn.
Fad a' Chlàir (h:m:s) - 00:00:26
Àm Clàraidh - 1949-59
Cànan - Gàidhlig
Seòrsa - Òran
Cruinneachadh - Urras Nàiseanta na h-Alba
Àireamh a' Chlàir - 52283
Àireamh an Teip Thùsail - CW0215
Àireamh a' Chlàir Thùsail - CW0215
Càileachd an Fhuaime - Math
Cruth Inneal a' Chlàir - Uèir
Àite Clàraidh:
Siorrachd - Siorrachd Inbhir Nis
Paraiste - Uibhist a Deas
Eilean - Uibhist a Deas
Baile/Àite - Loch Baghasdail
Notaichean a' Chlàir -
Ceangal Maireannach - http://www.tobarandualchais.co.uk/gd/fullrecord/52283/1
Tweet


text:
- TIOTAL
- Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar - deasbad le Barber & Mac, 1953
- EXTERNAL ID
- HCD_DAVIDBANKS_076
- DEIT
- 18 An t-Ògmhios 1953
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 1305
- KEYWORDS
- gnìomhachas an iasgaich
iasgach a' bhradain mara
bradan
gnìomhachas a' bhradain
iasgach a' bhric
breac
iasgach le lìon
Uaireannan, leis na luchdan de bhradan ùr, bànag is breac a bha Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar a' cur air feadh na dùthcha, bhiodh mearachdan a' tachairt ann an àireamh no cuideam ann an luchd sònraichte. San litir seo tha Barbour & Mic, reiceadaran èisg ann am Billingsgate, Lunnainn, a' freagairt litir a chuir Seumas Banks thuca. Bha Banks air ceist a chur orra mu chuideam luchd èisg a thùirt iad a ràinig thuca. Cha robh na h-àireamhan a' freagairt nan cuideaman a bha Banks air sgrìobhadh nuair a dh'fhàg an t-iasg Port Rìgh, ach gus nach biodh mì-rùn ag èirigh eadar an dithis, chuir Barbour air adhart gum biodh an rud ceàrr air a roinn co-ionnann eatorra.
West Highland Salmon Fisheries Co Ltd (Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr.)
Ann an 1944 cheannaich Seumas Banks & Mic, Peairt, màl iasgaich a' bhradain aig Oighreachd Chille Mhoire san Eilean Sgitheanach, bho A Powrie & Co, agus chuir e air bhonn a' West Highland Salmon Fisheries Co Ltd' (Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr.) gus am màl obrachadh. Chùm an companaidh a' dol gu ruig 1962 nuair a chaidh a reic gu Coinneach MacMhathain, Port Rìgh.
Nuair a ghabh Banks & Mic thairis am màl bha stèiseanan iasgaich ann an Leathallt, Rigg (Boraraig), Stafainn, Port Rìgh, Camas Tianabhaig, Bail' Meadhanach agus Caisteal Bhròchaill (ann an Ratharsair). Ann an 1956 chaidh Bail' Meadhanach agus Camas Tianabhaig a chur còmhla mar stèisean a' Bhràighe, le triùir ag obair ann, ged a bhiodh ceathrar ag obair mar bu trice sna stèiseanan eile. Bhiodh an companaidh a' cumail mu 28 duine ann an obair gach bliadhna, agus an obair ga thairgse dhan aon fheadhainn gach bliadhna mus fheuchadh an companaidh ri daoine ùra fhastadh.
Bhiodh an seusan a' tòiseachadh fada sa Ghiblean/ tràth sa Chèitean agus a' dol gu deireadh an Lùnastail. Bhiodh grùnn fhireannaich cuideachd gam fastadh ann am mìosan a' gheamhraidh ach an toireadh iad deigh a nìos o dhama an t-Slugain gu bhith air a stòradh san taigh-deighe aig cidhe Phort Rìgh. Bhiodh gach ball den sgioba a' faighinn cùmhnant le fios air tuarastal, sgeama airgid a-bharrachd a bha san amharc agus uairean obrach agus chaidh oilisgin agus bòtannan rubair a thoirt dha.
Chaidh an t-iasg glacte a roinn ann am bradan, bànag agus breac, agus àireamh nam bànag a bu mhotha. Gach bliadhna ghlacadh iad mu 3000 iasg uile-gu-lèir fada sna 1940an agus tràth sna 1950an. Ann an 1957 chaidh an àireamh a bu mhotha a-riamh a ghlacadh - faisg air 10,000 iasg.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Skye and Lochalsh Archives


text:
3 an Lùnastal
'S e 3 an Lùnastal an 215mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (216mh ann am bliadhna-leum). Tha 150 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1492 - Thoisich Cristoforo Colombo air a' Chuan Siar.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1867 - Stanley Baldwin, Prìomh-mhinistear Bhreatainn.
- 1959 - Koichi Tanaka, ann an Toyama. Ceimigear às An t-Seapan.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1460 - Rìgh Seumas II Alba
- 1942 - Richard Martin Willstatter, ann am Muralto. Ceimigear às a' Ghearmailt.
- 1979 - Bertil Ohlin, ann an Stockholm. Eaconamaiche às an t-Suain.
- 2003 - Charles Bronson, cleasaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 2008 - Aleksandr Solženicyn ann am Mosgo. Sgrìobhadair Ruiseach.


text:
Tubaist-rathaid ann an Leòdhas
Chaidh dithis bhoireannach a thoirt dhan ospadal an-dèidh tubaist-rathaid ann an Leòdhas madainn Diardaoin.
Thachair an tubaist air a' phriomh rathad eadar Leòdhas agus na Hearadh, an A859, eadar a 'Halfway Garage' agus Liùrbost.
Bha trì càraichean an luib na tubaist, 's bha an rathad dùinte airson greis ged tha i a-nis fosgailte.
Chaidh fios a chur air na seirbheisean-èiginn mu 7.45m.
Chaidh an dithis bhoireannach a bh' air an gortachadh a thoirt dhan ospadal, ged nach eileas dhan bheachd gu bheil iad air an droch ghortachadh.


text:
Uill, chan eil an àrd-dhotair buileach cinnteach fhathast, ach cho-dhùin e mu dheireadh thall gu bheil coltachd mhòr ann gun deach at na h-aillse à sealladh. Dh’aontaich e cuideachd gun urrainn dhaibh a’ chuisle PhEG a tharraing às mo stamag.
Chan e seo toiseach ùr. Gidheadh, ’s e a’ chiad cheum air slighe ùr, as dèidh nam mìosan dar a bha e coltach nach biodh tèile ann tuilleadh; ’s dòcha gu bheil beagan ama ri teachd romham fhathast.
Feumaidh mi a-nis faighinn air ais dhan rehab agus an uairsin, nas fhaisge air mo sheana-charaidean. Bha mi a’ grodadh san bhugair bhaile seo ro fhada.


text:
Loreena McKennitt
Tha Loreena McKennitt, C.M., (rugadh 17 an Gearran 1957) 'na seinneadair, clàrsair, agus neach-piàna Canèidianach.
Bidh i a' cluich ciùil le buaidh Ceilteach agus nuadh-linne a tha gu tric air choimeas ri Enya, ach air shuidheachadh barrachd anns a' cheòl dualchasach a' cleachdadh obraichean dhen t-seòrsa ris "A' Bhean-uasal na t-Sealaid" le Alfred Lord Tennyson agus "An Fear an Rathaid-Mòr" le Alfred Noyes cho deuchainnean ri ciallachadh.
Rugadh McKennitt ann am Morden, Manitoba de teàrnadh Eireannach dùthchasach agus Albannach ri pàrantan Seoc agus Irene McKennitt.
Ghluais McKennitt gu Ath na Sràide, Ontario ann an 1981, far a bheil i a' fuireach fhathast, agus dh'fhuasgail a ciad clàr-chiùil, Elemental (Bunabhasach), ann an 1985. Thòisich i a chruinneachadh aire chruinneil le fuaslaidhean a leanas a h-obair fèin-dèanta, 'gabhail a-staigh To Drive the Cold Winter Away (A Stiùireadh an Geamhradh Fuar Air Falbh) (1987), Parallel Dreams (Aislingean Air Ruith) (1989), The Visit (An Tadhal) (1991), The Mask and Mirror (An Sgàil is Sgàthan) (1994), A Winter Garden (Gàradh Gheamhraidh) (1995) agus The Book of Secrets (An Leabhar nan Rùnan) (1997). Tha h-uil' a h-obair air fhuasgladh fo a bileag fhèin, Quinlan Road (Rathad Chaoindealbháin).
'San Iuchar 2004, rinn Riaghladair Ceann-airm Adrienne Clarkson i ball an Òrduigh-Chanada, an t-urram as cliùitiche an t-sìobhaltaich sa' Chanada.
Bhuail bròn sa' bhliadhna 1998 nuair bhàth an suirgheach McKennitt, Ronald Rees agus dhà daoin' eile ann an sgiorradh-bàta. Bha i meathaichte gu domhainn leis a' bhròn, agus bhunaicheadh i an Maoin Cuimhneachan Cook-Rees sa' bhliadhna cheudna, agus dh'fhuasgaileadh i clàr-chiùil de dhà gnìomhaidhean ainmichte Live in Paris and Toronto (Sa' Pharis agus Toronto), far bha uile den toraidhean air thoirt tabhartas dham mhaoin. O chionn an uair sin gu Dùbhlachd 2004, chan eil McKennitt clàran-chiùil ùra air fhuasgladh 'gus tha i bho àm gu àm air ghnìomhadh.
Fadalach sa' bhliadhna 2004, tha na dòchasan a luchd-dealasach de tigh'nn am follais eile fad-air-iarradh air fhleòdradh nas àirde le cuirm-chiùil ainneamh air a' Bhun Yehudi Menuhin air Dùbhlachd 7mh, 2004, aig an Cirque Royal Bhrussels agus a bheil a' toirt fios air an làrach-lìn Quinlan Road timcheall dùsgadh-inntinn air stuth nuadh. Tha McKennitt a' bruidh'nn mu about research 'san Tuirc agus 'san Ghrèig, cho math ris an Siona 'gus Mongolia. Tha i a' bruidhinn gu h-àraid mun "obair sìor de togail an ath-chlàr".
Eòlas-clàran[deasaich | deasaich an tùs]
Clàran[deasaich | deasaich an tùs]
- Elemental (Bunabhasach)' (1985)
- To Drive the Cold Winter Away (A Stiùireadh an Geamhradh Fuar Air Falbh) (1987)
- Parallel Dreams (Aislingean Air Ruith) (1989)
- The Visit (An Tadhal) (1991)
- The Mask and Mirror (An Sgàil is Sgàthan) (1994)
- The Book of Secrets (An Leabhar nan Rùnan) (1997)
- Live in Paris and Toronto (Sa' Pharis agus Toronto) (1999)
Shorter recordings[deasaich | deasaich an tùs]
- Gàradh Gheamhraidh: Còig Òrain dhan Aimsir (1995)
- Anns an San Francisco (1995)
- Faclan agus Ceòl (1997)
Singles[deasaich | deasaich an tùs]
- "An dannsa nam Cleasaichean (I)" (1997)
- "An dannsa nan Cleasaichean (II)" (1997)
- "Marco Polo" (1998)