text:
p.320
.i. fer bethad soillsi samrata, ab & angcoire, Fecin finnfocluch Fabair, a crichaib lanáille Luighne, a cuiged caemalainn Connacht.
- Fear aintech áibhinn almsanach,
brighmur broinntseng bríatharcert,
cunnail craibhtech cíallchonaich,
diadha dercach descréitech,
emech ecnach irnaigthech,
fesach fíren foculchaidh,
gribhdha genmnaid greslebrach,
Mac esein fir cródha cruata coscurthaigh Cailcarna, fer & Grillin ainm eile dó, do slicht Airt Cirb mec Cairbri. Ocus is i ba máthair dó: Lasair laomdha lanlebur do derbchloinn rígh Muman, arna thairrngire gu menic re cian roime-sin.
Uair ro tharrngir primfaidh nime & talman .i. Colum Cille, ré chian roime ar toidhecht dó o mhainistir Finnen docum in inaidh darb' ainm Fabar, & do-chonnairc torruma na n-aingel uasin n-glenn-sin, & do failtig Colum Cille gu mór fri torruma na n-aingel. Ocus fagbus Colum Cille in t- inad-sin iarna fis dó nach dó deonaiged in t-inad-sin. Ocus in tan at-cuala tigerna in feruinn .i. Seallan, Colum Cille do dhul seacha,
p.322tainig ina diaidh da thairgsin fein & a inaidh dó, & iarna fis do Colum Cille do an friss. IN tan ráinig Seallan a dócum do-leic fora ghluinib h-é, & do crom gu cosaib Coluim Cille, & do thairg h- é fein & a inad dó. Ocus do raidh {folio 1b} Colum Cille: Na tairgsi dam-sa an t-inadh-sa , or sé, uair ticfa mac bethadh soillsi suthaine .i. Feicin, & do-ghena inadh at' chomfocraib allanoir dinn, & is dó dligid tú fein & th' inad do idbairt. Ocus asa aithle-sin do-connairc Seallan coloman tenntighe a meid dermair o thalmain gu nim ina th-sessum isin ghlenn remraite. Ocus at-chonnairc imut é taitnemach ag linad in glenna o nim gu lár.
IS menic do-tairngersad naimh & fireoin a genemain riana thoidecht, conad aire-sin ro chan:
- At-connairc Colum na cath
[gap: repetitive]
Cred ámh narbo h-ingnadh gach comarda næmtachta da rabe and: uair dob ingnad a genemain & rob inganta a naidendacht. Uair in uair do-gnitis a tustide-sium codlud, do-cuirtis esium itir a m- bruinnib, & in tan ro musglatis do-geibtis esium ina croisfigill for in lar lom. Ocus ba samlaid a coemthecht-sum friu mar coemthecht soillsi fri dhorcadus. Ocus on ais-sin gu cinnte nir' faom-sum feoil do blasacht.
Ar tosach immorro a aisi imcubaid fogluma tucad do sagurt uasal oiregda, do Nath I, dia munad h-e.
Laa n-ann tra ro buail a athair h-e ina cenn tre cus ecin a fiadnuse Nath I. Do raid Nath I: Ecoir ro buailis cenn in Rig Moir. {folio 2a} Cred asa n-abraidh sin? uar a athair. Imut aingel do-cim fora cenn, uair bud imda mac bethad ac fognum do uair biaid na cinedha-sa fai co léir, & ro comallad.
p.324
Aimsir ann bói Feichin aga foghluim og Cruimter Nath Í i n- Anuch. Curtur lá n-ann do coimét na cluana h-e arnach lomtai h-i o cheitrib echtrann. Curtur iarsin eich & indili in ríg innti do aimdeoin Feicin. Mallaigis Feicin iat & benus a clog forro gu fuaratur bas achetóir. IN tan ro cuala in ríg sin teid a fiadnuse Feichin & legis fora gluinib h-e, & ro sir maitim a pecadh dó. Do-beir Feicin absoluid dó, & ro thodusigh a eich & a indili dó; & ro morad ainm Dé & Feichin tresin firt-sin. Ocus ro idbair in rig in feronn-sin do Fechin tre bithu, & do-rat Fechin in feronn-sin dia maigistir .i. do Cruimter Nath Í; gurab aire-sin ro can in laíd:
- Mirbal maith uadha 'na naidin
[gap: repetitive]
Ar forfthiugud an mec naomtha-sin o aís & o ecna & o naomtacht, do raid a oide friss dol fona gradaib coiserca do idbairt righ nime & talman. Fagbus iarum Feicin a oide & tet la forcongra in aingil {folio 2b} iar n-gabail grad do, gu Fabur, & ra failtig a menma frisin n- inadh-sin, & do-rigne ernaigthi & trosgud tri lo co n-aidche ann, & tainig in t-aingel do innsaige isin aidche-sin, & at-bert friss: Dena aitreb isin n-inad-so, uair is and bias t' eiserge & moran do naomaib Erenn maille frit. Uair do tairnger Nath I re chian roime-sin eserghe Feicin do beth a Fabur.
Tig Seallan iarsin .i. tigerna in feroinn-sin, gu Feicin, & do idhbair an ferann-sin do Feicin, & bennacus Feicin Seallan. Ocus fuair Seallan bas íartain, & ro adlaic Feicin h-é isin n-inadh inar' suidider altoir na mainistrech iartain.
Iar cumdach tra na mainistrech-sin do Feicin ro cumdaigh comtinol innte, & do thecuisg ina riaguil gu dligtech;
p.326& do certaig h-e fein o tredenus & o urnaigthi & o furechrus & o saethur & o fuacht dermair. Ocus da soillsig Dia h-e o imut fert & mirbuile, & atbert in laíd ann:
- Trí la do traisg isin ler
[gap: repetitive]
Aroile lá tainig duine ealadhna don baile gu Feicin & mac beg maraon friss .i. Sillenius ainm in duine ealadhna, & do fer Feicin failti friss, & do raid o spiruit faithechta: Bud h-e in mac beg-sa at' fochair-si, a Sillenius, toigebus tempall na mainistrech-sa, & do firad iartain, & do morad ainm De & Fecin trid sin.
Do boi manach isin mainistir-sin a n-esláinti fri h-aimsir foda & fuair bas iartain. Do h- innised do Feicin inni-sin, & teid os cinn an cuirp mairb, & do lec a gluine fri lar, & do ghuidh Dia go duthrachtach ima todhusgud, & ergis iarum asa croisfigill, & do togaib in t-etach do bi for aghaid in cuirp mairb, & at-bert fris: I n-ainm na Trinóde, erig! ol se. Ocus do erig focétoir la bréthir Feicin, & do gab Feicin a lam, & ro boi fada beo iarum; & ro morad ainm De & Feicin trid sin, et reliqua.
{folio 3a} Do bi clerech dar' ainm Ronan mac Guaire arna gallrugud ona chénd, & do sir lega Erenn dia legius & ni fuair slánti uathaib. Teid iarsin do iarraid a legis fon doman, & do shir moran do thirtaib in domain, & nir' ferrde do. Ocus tarla angcoire næmtha a m-Bretnaib dó, & do raid friss: Ata a n-glenn a medon Erenn, ar se, in fer slaineocus thú, & ata a mainistir don taeib thuaid don loch fil annsan inad-sin. IN uair do-chuala Ronan sin tig tara ais docum n-Erenn, & tuiges gur' uo h-e Feicin do slaneochad h-é. Ocus teid Ronan mar
p.328a roibe Fecin, & do-rad Feichin dilgud a pecadh dó, & do bi ogslan iarum. Ocus at-bert in laíd and:
- Tainig lá Silenius
[gap: repetitive]
Fecht n-æn dia n-dechaid Feicin ar cuairt dia thir duthaig, & teid gu cill Nath I frisi raiter Achad Conaire aníu, & mar do-chuáidh astech do déllraig a sgrin isin eclais, gu facatur in drong do bi allamuigh soillsi tar dorus & tar fuinneogaib in tempoill, & ro morad ainm De & Féchin trid-sin.
La n-æn, dia raibe Feicin ag proigept dona tuathaib a n-dorus na mainistrech, tainig fer diadha dodelba docum in proicepta, & do guid se Feicin dia furtacht ona dodeilb, & nir' faom suide a n-goir na manach tre naire, & rosuidh a fad uathaib. Tecmaid tra gur cuir Feicin a seili for in talmain, & cures in fer dodelba cre tresin sele, & ro cumail dia agaidh & ro {folio 3b} bói deghdhealba osin amach, conar' deghdealbha duine ina amsir inás. & ro morad ainm Dé & Fechin tresan firt-sin.
IS í-sin uair & aimser tarfas in t-aingeal do Feicin trena chodladh, & do raid fris: Ata, ol se, aitrebthaidi na h-innsi dianid ainm Imaidh & lucht an tire-sin olchena a n-dorchadus in rechta díadha, & erigh-si do proicept doib, uair do deonaig Dia a cain & a n- dligedh duit, & is tu bus codnach & bus comairlech & bus dos ditin & bus brethim bratha doib. Teid Feicin la forcongra in aingil a n-iartur Connacht co h-Imaidh, & do bennaigh h- i, & do cumdaig congbail innte, & do cuir na tuatha-sin fo cuing creidme & chrabaid, & ro baist iat asin tobur do muid tresin talmain dó tre mirbuilib De & tre
p.330cumachtaib Fecin, & ro morad ainm De & Fecin trid-sin, & at-bert in laid ann:
- Tainig Feicin 'na thir fein
[gap: repetitive]
Ro boi manach do manchaib Feicin la n-aon og ernaigthi, & ni roibe a aigned isin ernaighthi. Tét in drochspirut ina croidhe gurro aimsigh h-e. Ra taidbred do Feicin anni-sin, & ro furail a tabairt cugi, & ro sen Feicin a gin, & ro boi oghslan iarum,{folio 4a} & ro morad ainm Dé & Feichin tresin firt-sin.
Fecht aile tainig lobur gu Feichin, & do sir fair i n-anoir De beith ina cæmtech ina chathair & og proinn & ina imdhaidh. Do-rat sin do for Día, & oc erge doib iárnabarach ro boi in louar oghslan, & ro creid gu dicra do Dia & do Feicin, & ro morad ainm De & Feicin trit-sin.
Fecht aile dia tainig nech sægulta borb docum Feicin do fogluim na h-irsi diadha, & do an ina farrad re fad in corghais, & ar toidecht na casg triallus dia toig budein. Iarna clos-sin do Feicin do raid fris: An, for se, am farrad-sa, & dena faiside & aitrige, uair ni cian uait uair do bais. Ocus ba fir son. Fuair in t-oglaech bás iar faisidin & iar n-aithrige, & tét iarum docum nime tre rath De & Feicin, & ro morad ainm De & Feichin trit-sin.
Fecht n-æn ro gab Blathmac mac Aoda Slaine triar bragad ro boi for comairce Fechín. Tet Feicin do iarraid na m-braighdedh for Blathmac, & ni rus-fuair. Mallachus Fechín in dunad frisi raidter Inis Calgaig, & tig cær tenntighi asin ær gurro las in dunad cona uile maithius, & tet Blathmac for teichedh
p.332na tineth, & nir' uo ferrde do, uair ro loisg in tene h-e gu h-aduathmur. Tegur uada co lega Erenn uile dia furtacht, & nir' uo tarua doib, uair ra eimdhetar uile a leighes. Tegur uada do tocuiredh Fechín. Tainig Fechín dia innsaigi, & legius Blathmac fora gluinib do Fechín h-é, & asiges a braigde dó, & do-rat a ogdilsi fein cona uile maithius dó, ocus ro bennaighFechín Blathmac, & ro boi slán asa h- aitle, & ro morad ainm De & Fechín trid-sin.
Ro gnaithiged Fechín dol do dénum irnaigthi isin medon oidchi isin sruth i n-Es Dara ar fad in corghais. Tet manach diar' uo h-ainm Pastól faris isin sruth, & in tan do bith don taob thís do Fechin ni fuilnged fri tes in usci, & in tan do bidh don tæb tuas ní fuilnged fri rofuacht. 'Arna tucsin do Fechín ro gair ina farrad h-é, & ro mesraig in t-usci do, gur' uo fulaing do in t-usci; & ro raid Fechín gan sin do innisin do nech, gurab iar m-bas Fechín ro innis; gur' morad ainm De & Fechín trit-sin.
{folio 4b} Lá écin da raibe Fechín cona manchaib a n-Imaid Fechin a n-Iartur Connacht adaig Domnaig began ria n-espurtain, & gabus occobur h-e im dola gu Fabur, & guides Dia gu dicra fan documal-sin do fortacht. Tig aingel Dé dia saigid, & do-raidh friss techt isin carpat ina farrad. Teid iarum Fechín cona mhanchaib isin carpat, & tangatur ria n-espurtain gu Fabur, & ro morad ainm De & Fechín trit-sin.
Boi immorro oglæch socinel a laim ag Diarmaid mac Aoda Slaine, & ba cara do Feicin h-é. Ædan a ainm. Tet Fechín maille droing dia manchaib do iarraid in cimedh for an rig .i. for Diarmait. In tan do cunncus Fechín docum in dunaid
p.334ro furail Diarmaid doirsi in dunaid do drud roime ar ecla in cimedh d' iarraid fair. Tet Fechín cum in dunaid, & oslaigid na glais & na doirsi uathaib fein, no gu rainig Fechin gusan tegdus a rabatar na rigu .i. Diarmaid & Blathmac, & moran do dainib socinelacha ele. Siris for na rigaib Aodan do lecin amach, & tucatar cach uile a n-impidi fana tabairt do Fechín acht æn fer nama tuc a comairlle ina agaid & fuair bas acétoir. Do guidetur na rigu Fechín 'ma aithbeogud & co fuigbedh Aodan. Do-gniter samlaid .i. aithbeodaiges Fechín in fer marb & lecar Aodan lais. Ocus tainig Fechín cona muinntir gu subach forbailid docum Fabuir, & Ædan léo, & siris for Fechín a cur fri leginn, & do-gniter samlaid. Do-rat Dia & ernaigthi Fechín rath n-ecna fair, & teit fona gradhaib co sercda asa h-aithle & do loigdigh Dia tre cumachtaib Fechín a saith, uair ro caithed proinn moirsesir roime, & do-gnid proinn manaig h-e o sin amach. Ocus nir' bo ingnad proinn mor do caithem do ar méd a cuirp & a nirt, uair ba laidire nertmaire h-e ina gach duine ina aimsir. Ocus do-thegeadh tomus a cresa fo Fechín gu talmain ar uachtar a edaig. Ocus ba mor corp do reir mar fuarumur isna lebraib, & do morad ainm De & Fechín tresna firtaib imdaib sin do-roine Dia fair.
Do-roine Dia ferta amra aile for Fechín, & ba dib-sein an fer fora raibe pairilis & buidre on uair fa rugad do leges, amal do foir Isu fer na pairilise mairbe nar' eidir do leges daonna. Ro morad ainm Dia & Fechín.
{folio 5a} Nir' uo h-ingnad tra imut fert & mirbuile do dénum don fir diadha sin .i. Fechín, uair ba genmnaid o
p.336curp h-e, & ba duthrachtach o menmain, & ba solabartach o urlabra. Ba saidbir o glicus; ba solus o mesurdacht; ba daingin o chreidim; ba cobsaid og certugud corach; ba caonuarrach a n-umlacht; ba certaigthoir nemtoirrsech a cuirp fein; ba tairbertach derci; ba buid fri h-aígedaib; ba segmur fri furtacht deblen De; ba bocht ínísil do fein: ba saidbir do nech aile. Gurab aire ro can in file so sis:
- Cuinges Mo Chua
[gap: repetitive]
'Ar techt gusna dédenachaib do Fecin do foillsig in t-aingeal aimsir cinnte a báis dó. Ra gairmedh a manaig & a descipuil chuge, & gabais aga forcetul, & ro raid friu riagul na n-uasalaitrech & na n-apstal do lenmain & cu caithigdis o curp & o anmuin a n- agaid a namud .i. in Diabul, & in saogul & in colunn. Ro gab iarum Feicin cumain & sacarbaic o laim Mo Cæmog, & ro faid a spirut docum nime, & isin uair chétna ro cuir Mo Cua a techtaire do degsain uada siar dia fis in faicfed arrde ina comarta diar' gell Fechin dó. Ocus at-connairc in techtaire columna romór fo cosmailius datha na stuaige nimi sinte o mainistir Fechín suas go nimh. Tig in techtaire for cula gu Mo Cúa & asnedes do gach a faca Is fir, ol Mo Cúa: is e sin in comarda ro geall Fechin agum-sa. Ocus caithes Mo Cua cumain & sacarfaic, & teguscid a manchu & a desciplu, & faides a spirut maraon {folio 5b} fri Fechín docum nime mara fuil en-Dia tritach na tri Persan .i. Athair & Mac & Spírut Næm in saecula saeculorum. Amen.
Ro fiarfaig Mo Ling don t- Satan iar m-bás Feicin: Ann buaidrinn sib anmonna na næm a n-aimsir a m-báis? Do raidh
p.338in Satan: Tiagmaid-ne dia m-buaidhred, & ni cumgamaid ni doib. Do raid Mo Ling: An dechabair do buaidred mo carat-sa .i. Fechín, i n-aimsir a bais? Ni h-edh amain, nar' cungamur ni do, acht nir' lamamar tadall n-Erenn gu cenn secht la iarna bas ar son dellraid in Spírto Naim do bi ina timcill. IS do-innisti næmtecht in fir ara tug a nama in tuarusgbail sin. Uair is coraide nech do molad da m-berinn a nama fiadnaise maith lais, gurab uime-sin ro can in laid
- Fis a t-saoguil t-séghainn t-segha
[gap: repetitive]
4
5
{folio 6a} O uos fratres carisimí! audiuimus plura de uirtutibus sancti Fechini abbatis et ancoritae .i. a braithrecha inmuine, do-cualu-sa moran do chumachtaib & do mirbuilib næm Fecin do bi ina ab & ina angcoire. As iad so briatra Erurain Ecnaidi ina compendium fein ar bethaid Feichin. Uair do raid Eruran gu tuc Feicin radarc dona dallaib & tengtha dona balbaib & estecht dona bodraib & slánti dona lobraib & d' aes na h-ule esslánte archena ona breithir amhain, & ro boí eolach gacha h-ecna & a riaglachaib na næm do shunnradh.
p.340
Teid Fechín do iarraid inaidh foghnuma do Dia. Tét gu Cridan cennaighi gu h-Ath n- Éochaille, & sires fair inadh foghnuma do Dia do tabairt dó. Ocus diultais Critan fris. Mallaighes Fechín essium & at-beir friss: Da taidhle in dara cos duit tír, nir' thaidhle in coss aile, & ba fir son. Uair ro erig in gæth dó gu contrarda for an muir, gur ro baithed h-é cona uile innmusaib.
IS e Fechín nar' ghab cumann ina cumtanus righ nó tigerna ar ecla in dimuis shægulta. Mar adeir isin rann:
- Ni chuinghim
for rigaib rogha cuibhrinn.
mairg da tabraid a rogradh
a comradh is a cruimlinn.
As h-e sein in sasadh slemun
asa m-beir Demun duibghréim.
IS iarsin do labuir in t-aingel fri Fechin, & iss ed ro raidh friss, dol gu Glenn ind Eoin frisi n-abur Fabur andiu, amal at-bert Colum Cille
- A Bhaithin, airis dún sunn
[gap: repetitive]
{folio 6b} Tainig Fechín cona manchaib gu Fabur, & Critan mac Rete ba sealbathoir do Fabur in tan-sin, & Seallan ainm aile do, & is e do-rat d' Feicin h-e. Ocus Becan mac Rethe tuc proinn ar tús do Fechín. Ocus ro boi Fechín tri cét manuch gun gach diles ag nech dib, & gan creic gan creicgan creic, gan cennach do denum dhoib. Imalle do chaithdis uile a proinn, & ni theged nech dib asa regles acht don eglais fri h-ernaigthi nó fri h-umaloid.
Fecht n-aon do Fechín isin disiurt tangadur aigidh chuige. At-beir in coig nach raibe biad aige doib acht mina tucadh Dia. IS annsin tucadh on Coimde cruithnecht & im &
p.342loim do cobair oinig & derce Fechin, & ro morad ainm De & Feicin tresin firt-sin.
Fecht n-aile dia n-dechaid Fechín do proicept do lucht Imtha la forcongra in aingil, & ro uatur-sin ar sligi in t-sechrain, & ni fuair Fechín biadh ina deoch uatha ar tnuth & formad friss, & ro curdis lucht umoloide na manach & a leabair & a n-edaigi isin muir comfoguis, & do-bered in cumachta díadha docum tire gu h-oghslan, gin dith etaigh ina leabuir ina duine forro.
Gabus gorta adhbul Fechín cona muintir, gur' abladur dias dib. Ocus ro h-aithbeodaig Fechín in días-sin. Ro chuala Guaire mac Colmáin in gorta-sin do beth for Fechín & fora muinntir, & cuires proinn cét do biad & do linn chucu; & do cuir Guairi a cuach do dail in lenna-sin forro, gurab e sin Cuach Fechín dogres, & is as ro baisd Fechín Guaire iartain; & ro morad ainm De & Fechín trid.
Laithe n-æn dia raibe Fechín a n- dorus na cille a Fabur gu faca in clam dia rochtain lan d' essláinti o bonn go a baithis is uada ainmnighter Cros in Cloim andíu & ro guid in lobur Fechín fána comcungnad{folio 7a} im biadh & im digh & im na h-uilib esbadaib olchena. Ocus ro chuinnigh mnai sochenelaig fri feis leis, & ro boi og macnus for Fechín amal is bes do lobraib. Ocus rug Fechín lais in clam for a muin gusan teach n- aighed, tét iarsin co h-innsi Locha Leibinn co dunadh Diarmada mec Aoda Slaine. Ocus ro raid frisin rigain .i. fri mnai Diarmada meic Æda Slaine: Tair lem, ol se, do cobur troige & teasbada mo cloim & rot-bia a lógh. Ni fuil for talmain, ní fora n-dingninn sin acht mina tuga
p.344neam dam día cinn. Do-geba, bar Fechín, ocus gach rigan bias h-it inad dogres do-geba neam an fad beid dom réir-se.
Tét iarsin in rigan la Fechin gusan tech n-aiged, ait a r-roibe in clam, & fagbus in rigain maraon risin clam. Ocus at-bert in lobur frisin rigain a sron do sugud, & ro suigh in rigan sron in claim, & do beredh sugh na srona a m-breid glan lín, & do-roighne tinne oir don t-sug-sin na srona. Ocus do raidh frisin rigain gu fuighbed gach ni ro geall Fechín di, & ro fagbad bachall aluinn orrda le dia thabairt do Fechín. Ocus do-riacht Fechín iarum amaruch docum na tegduse, & at-connairc cær tenntige ag erge do cleith na teguse co riacht gu nim. Ocus ro thuig Fechín gur' bo h-e Isu tainig a richt labuir do fromad a derci & a maitiusa. Ocus ro fiarfaig Fechin don rigain scéla in claim, & ro innis do gur' uo h-e Isu ro ui ann, & gur' facaib a bennachtain la Fechín & la muinntir. Ocus do-rat in bachall for-fagbad le do Fechín, & do-rat sug na srona ro boi aicdhe ina tinne oir do Fechín. Ocus ro cennaig Fechín ferann mor don eclus arin or-sin, & ro morad ainm De & Fechín trid-sin.
Fecht n-æn ro triall Fechín muilenn do dénum a Fabur ara mét ba sætar leo cuid na manach do bleith a broin. Do-ronad in mulenn gur' ua terlam. Do raid in sær nar' beg lais do shægul usci do thoidecht docum in muilinn. Is tualaing Dia, uar Fechín, usci do thoidecht chuige. Luid Fechín gu Loch Lebinn, & cures a bacall isin loch, & do cuaid in bacall tresin sliab, & tainig in t- uisci i n-abuindaib for lurg na
p.346bacla, gur ro baithed in sær robo ina codlud i n- ait linne in muilind.{folio 7b} Luid Cæman Breac .i. tigerna in t-sair, do agra Fechín isin sær, & ro aithbeodaig Fechin in sær & do-rat a rogain dó, dol le Cæman m- Brec no anad a Fabur. At-bert in sær co n-anfad, uair fir domain , ar se, da toghatais
(sic)a Fabur do-bertha neam dóib uile.
Lá n-ann do luid Pastol coig Fechín docum cerdca do dénum coltair. Beris aisill saille lais, ar denum in coltair. Do-roine immorro gilla in ghobann fuath coltair don t-saill, & do-rat isin teig for muin Pastóil, & at-bert gur raibe in coltur lum ina teigh. O do-riacht Pastól gu Fechín & ni fuaratur acht coltur saille isin téigh. O 't-connairc Fechín inni-sin bennaigis in saill co n-dernad coltur iairnn don t-saill, & ro mair in coltar-sin gusna h-aimseraib dédenacha-sa, et reliqua.
Fecht aile do Feicin a Fabur, & ro cuala gur' gab rig Laigen brage ro boi for a cumairce Fechin. Luid Fechín cona manchaib for iarraid na bragad, & at-bath in dara h-ech do bai fo carpat Fechín. Do raid Fechín: Ata ech isin linn-si thiar, & is cet lim a toidecht fom carpat. Tainig in t-ech usci chucu, & do curedh fon carpat h-i, & ba cennsa & ba mine h-i ina gach ech aile. Ocus tet co h-ænach g-Carmna mara rabatur rigraid Laigen ima rig .i. Oilill mac Dunluing. Cuinges in braighe boi fora faosum fair. Do raid in rí nach tibrad acht mana fagbad in t-ech boi fona carpat do, & do ráidh Fechín nach tibrad. Tét in ri do caitem fledi boi fo comair. Tet Fechin ina diaid. Do raid in ri frisin doirseoir gan a legad astegh & anumaloid do dénum
p.348do. Do raid in t-aingel fri Fechín: Oisgelad-sa glais in richidh & in dunaid romud. Tet in t-aingel roim Fechín docum in dunaid. Tainig talamcumscugud mór ann gurro crithnaiged in cathair uile, & maidit a cuibrige dona cimedaib batur isin dunad uile. Tig Fechín amach cona braigdib forsin erloinn, & fagbus fagbala for Dun Nais, gan braigde do comet inte gin eludh,{folio 8a} uair ni anaid glais inaid gebenna foraib. O ro-siacht Fechín amach gusin ait in fuil Cros Fechín i n-dorus in dunaid ba marb iarum in ri isin tigh da eis, & tugad in ri marb gu Fechin. Ocus aithbeodaiges Fechín rig Laigen o bhas.
Is annsin do-rat Oilill mac Dunlaing Telaig Fabra do Fechín, & oghdilsi a cisa do Fechin & da mhuilinn, & cis Fechin for Laignib co brath on muir go araile i l-log a athbeodaigthi do Fechin. Faguais Fechín fagbala ag rig Nais .i. dath mairb fair cech laithe dogres a comarda na mirbuile. Særus iarum na cimetha, & tet ina carpat co Fabur, & cetaighes don ech usci dul isin linn cétna & as-bert Na tegmad thu do nech ina nech duit o so gu brath; & ro morad ainm De & Fecin trit-sin.
Fecht aile do Fechín ina regles og ernaigthi go cuala gair na macraide og imain forsan erlainn fri taob in reglesa, & ro combuairdersat Fechín fo a ernaigthi. Is-beir Fechín: Is cet leam dol d' far m-bathud isin loch, & bud sær uar n -anmanna docum nime. Is annsin do-chuaid in macrad isin loch, gur ro baithed iat, & fuaradur focraic dia n- anmonnaib. Conidh uada Loch Macraide gu brath, & ro mórad ainm Dé & Féchín trit-sin.
p.350
Fecht n-aill dia tainig Domnall mac Aoda mec Ainmirech maille morslúaiged tuaiscerterach im claochlod in da Niall, Sluaiged in Meich a ainm. O do-riachtatur na sluaig gu Raith Droma No, do-cotur mec Ædo Slaine do iarraid bid gu Fechín. Is ann bui side oc Tibradaib h-i Ciniul Maine. At-bert in coig nach raibe acht encriathar coirce do biad aige. Do erail Fechin leth in creithir do tabairt for usci do dénum lenna de & a leth eile do biadh. Ro sasad iarsin mec Aoda Slaine cona sluagaib fri tri laib co n-aidhche do linn & do biad do enlan in crethir.
Tainig aroile fer don toig a ra uatur mec Ædha Slaine, & is ed ro raidh: Ro treigsebair uar tir & uar talmain ar biad & ar linn in clerig, ocus ni ferrde daib milled da n-dentai forsin clerech, uair do-gebtai bur n-daethain bid & lenna uada in cein bus ail lais. Ro bad ferr duib ossad & sith diar tir inas anad sund fri biatad uar sluag.
{folio 8b} Luid Fechín iarsin le macaib Ædha Sláine co Raith Droma Nó. Troisgis Fechín isin inud-sin fri re tri la n-dec & tri n-oidce n-dec nach bentai clæclod ferainn de, & ni frith o rig Erenn an clæclod-sin. Ro fer snechta iarsin co formna fer, cor' marb ech gacha caraisde a feraib Erenn, & ni tuc an rig arsin osadh dó. Tainig in tan-sin cloidem tenntighe do nim etir in rig & an righan, & do-chuaidh isin talmain eturru, & ro loisg gach conair do-cuaidh. Is mithig riar in naim,
p.352ar in righan. Slechtais in rí don cleriuch & do-rat in clerich a cos guna broig for bragaid in rig, & do-raid in drai fri Fechín: Togaib in cois-sin do bragaid in righ, ol se, no bud aithrech. Sluighis in talam in drai acétoir. Conad aire-sin ro h-irfuagrad h-i fiadnaise fer n- Erenn a cairde & a comcinel & a termonn sær do Feicin co brath, conad de sin ata aill aill h-ic mæraib Féchín o sin alle; & ro morad ainm De & Fechín trid-sin.
Fecht ann tugtha secht m-ba & tarb do Fechín o Ronan a n- idbairt. Luid Pastól da m-blegon, & ro bligh on tarb coibeis frisna secht m-buaib do rath De & Fechín, & ro morad ainm De & Fechín trid sin.
Fecht aile ro ergabh Mænach mac Fingin rí Caisil in cimid diar' uo h-ainm Erloman. Tét máthair in cimedh co Fechín do cuincidh fuaslaicthi a mec, uair ba bes do Fechín fuaslucud cimedh do grés. Do-rat Fechín muince oir dhi d' fuaslugud a meic. O' t-connairc in rí in muince at-bert in rann:
- Ni coe comoil na cuillte
o thugais bronnor bruinnte:
do Fechín asna glinnib
beir a cimidh 's a muince.
Do leged a mac le iarum co Fechín, & ro boi side og erghnam bíd dia mac.[gap: text breaks off imperfect]


c: text/html

text:
Sunrise Not Secular
‘S e còmhlan-ciùil ròc Ceilteach a th’ ann an Sunrise Not Secular, a bhuineas do Leòdhas agus a sheinneas an dà chuid ann am Beurla agus Gàidhlig. Thug na còmhlanan roc Ceilteach mòra às na h-ochdadan mar Runrig agus Big Country buaidh mhòr air stoidhle a’ chòmhlain. Sgrìobhaidh iad na h-òran aca fhèin agus mar as tric, bidh faclan nan òran a-mach air beatha anns na h-Eileanan Siar agus air Crìosdaidheachd.
Clàran[deasaich | deasaich an tùs]
- 2008: Toiseach an Turas - EP le ceithir òrain.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bearaig (baile)
Tha Bearaig-a-Deas no Abaraig [1] (Beurla: Berwick-upon-Tweed) ann an tuath na Sasainn. Tha e suidhichte mu 2.5 mìle (4 cilemeatair) deas air crìochan na h-Alba. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 46′ 15.6″ Tuath agus 2° 0′ 25.2″ Iar. Canar cuid "Bearaig-a-Deas" ris, a chionn 's gu bheil Bearaig a Tuath ann an Lodainn an Ear.
Ann an 2001 bha 11,665 duine a' fuireach an seo.
'S e fear de na bailtean tradaiseanta na h-Alba, bha e anns an t- Siorrachd Bhearaig aig aon àm.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Iain Mac an Tàilleir, "Ainmean-Àite", duilleag 20, Pàrlamaid na h-Alba
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NT 996 531


text:
Cion aonta mu mhinistearan gèidh
- 17 An Giblean 2013
Dh'fhailich air Coimisean Diadhaireachd a stèidhich Eaglais na h-Alba beachd aonaichte a ruighinn mu am bu chòir do mhinistearan gèidh a bhith air an ceadachadh anns an eaglais.
Chaidh an Coimisean a chur air dòigh ann an 2011, às dèidh a' bhuairidh a nochd nuair a chaidh an t-Urr. Scott Rennie, a bh' ann an càirdeas le fireannach eile, a phòsadh ri cothional Chrois na Ban-rìghinn ann an Obar Dheathann.
Às dèidh dhaibh dà bhliadhna a chur seachad a' rannsachadh na cùise, tha an Coimisean ag ràdh nach urrainn dhaibh moladh aonaichte a chur air adhart.
Dà roghainn
Tha an Coimisean a-nis a' cur dà bheachd mu choinneimh an Àrd-Sheanaidh - fear dhiubh a cheadaicheadh ministearan gèidh, cho fad 's gum biodh iad ann an compairteachas catharra, agus fear eile a chuireadh casg orra.
Ma thèid gabhail riutha, thathas a' gealltainn cuideachd dìon a chur air saorsa cogais an fheadhainn nach aontaicheadh ri ministearan gèidh.
Tha an Coimisean ag ràdh gu bheil an aithisg aca a' sealltainn cho measgaichte 's a tha beachdan dhaoine mun chùis taobh a-staigh na h-eaglaise.
Tha iad ag ràdh gum feum an t-Àrd-Sheanadh cnuasachadh gu math mionaideach a dhèanamh air a' ghnothach leis gum faodadh e a buaidh mhòr a thoirt air an eaglais anns an àm ri teachd.
Tòisichidh an t-Àrd-Sheanadh ann an Dùn Èideann air an 18mh là den Chèitean.


text:
Untitled Document
buy some camo tape from ur sporting store....by jamie (Login pismobum1)but make sure its the cloth tape not the duck tape.then just wrap.
KEEP WORKING - millions of welfare depend on you!
Posted on Dec 30, 2004, 11:00 PM
Respond to this message
Return to IndexResponses
pest control in new york, air gun hunting, air gun hunting pictures, air gun hunting starlings, air gun hunting squirrels, air gun hunting pigeons, air gun hunting rabbits, racoons, airgun hunter, airgun silent pellet trap, crossman air gun, crosman airgun, beeman airgun, rws air gun, chinese airgun, american air gun, air force airgun, air arizona gun,air gun review , american air gun,air gun pellets , air gun target ,walther air gun ,air soft pellet gun,air gun scope, air cooled gun machine ,air force air gun, cheap air soft gun, air bb gun ,chinese air gun , used air gun, air nail gun, air pellet gun , air canada gun , air gun pyramid , air gun rifle, benjamin air gun, air gun sale , air gun accessory , bsa air gun, air gun com , diana air gun , fx air gun , air staple gun , air gun pistol , air blow gun, air gun part , sheridan air gun, air gun silencer, automatic air gun , marksman air gun , air gun magazine , competition air gun , air gun sale soft, air gun co2 , air gun store , tech force air gun , hot air gun , eletric air soft gun , air cobra gun, air gun mods , airgun varmint control , Junior airgun hunting, airguns for kids, air gun bb gun for kids, Junior air gun bb gun hunting


text:
Chemnitz
'S e baile ann an Sagsainn, a' Ghearmailt a tha ann an Chemnitz. Tha e suidhichte aig cois nam beann Erzgebirge ann an iar na dùthcha. 'S e seo na co-chomharran aige: 50° 50′ 0″ Tuath agus 12° 55′ 0″ Ear. Ann an 2009 bha 243.089 duine a' fuireach an seo.[1] Mar sin 's e Chemnitz an treasa baile as motha ann an Sagsainn a-rèir àireamh-shluaigh.
Thàinig ainm a' bhaile bhon abhainn Chemnitz a tha a' ruith tron bhaile. 'S e ainm Slabhach a th' ann a thàinig bho Kamjenica, (Sorbais: kamjeń, clach), agus tha e a' ciallachadh "Allt na cloiche". Eadar 1953–1990, aig àm GDR, dh’atharraich Chemnitz gu Karl-Marx-Stadt (Baile Karl Marx).
Tha a’ chiad tùs sgrìobhte mu chemnitz a' nochdadh ann an 1143. Aig àm tionndadh-gnìomhachais dh'fhàs am baile cudromach mar teas meadhan gnìomhachais.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Akron (Ohio)[2]
- Arras[3]
- Düsseldorf[4]
- Łódź[5]
- Manchester
- Mulhouse[6]
- Taiyuan
- Tampere
- Timboktu
- Ústí nad Labem
- Volgograd
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Otto von Bismarck, a dh' innlich cruthachadh Stàit na Gearmailt mar a tha i an-diugh. B' esan a' chiad seansalair dhen Impireachd na Gearmailt.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ www.statistik.sachsen.de
- ↑ SisterCities
- ↑ Ville d’Arras
- ↑ Stadt Düsseldorf
- ↑ Urząd Miasta Łodzi
- ↑ Annuaire de France
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Duilleag oifigeil a' bhaile (Beurla)


text:
Assen
‘S e baile meadhanach agus sgìreachd (Duitsis: gemeente) faisg air Groningen, air an àirde an ear-thuath nan Tìrean Ìsle a th' ann an Assen (IPA: ɑ.sə(n), Limburgs : Asse). Tha e suidhichte 12m os cionn ìre na mara,[2] anns an roinn (Duitsis: provincie) Drenthe, 132km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 185km bho Rotterdam, 183km bho Den Haag, 189km bho Tilburg agus 140km bho Utrecht.[3] Chaidh Assen a chlàradh airson a' chiad turas ann an 1258 nuair a stèidheachadh taigh chailleachan-dubha san àite, ach cha d’fhuair am baile a chuid chòirichean ach ann an 1809. Tha 67,229 duine a' fuireach ann.[4] A bharrachd air sin, ‘s e prìomh-bhaile na roinne a th’ann an Assen. Tha Assen ainmeil air fead na dùthcha an tha an-diugh oir tha slighe-rèisidh nam motor baighseagalan faisg air a’ bhaile.[5]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Rika Hopper (1877 - 1964): Actair.[6]
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Utopia
- ↑ Mongabay
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Centraal Bureau voor de Statistiek
- ↑ TT Circuit Assen
- ↑ IMDB
- ↑ DB City


text:
Kl.
Dath fola forsan ngréin o tosach láoi go medhón láoi arnamarach. {MS folio 198va (299a)}
Toghail Ailigh for Muircertach mac Néll o gentibh et a irgabáil doibh gur fuaslaicc Dia uataibh.
Fir Muman et uel um Ceallachan co n-Gallaibh d'argain Mide et Cluana Eidhnech et Cille Aiched go Cluain Iraird.
Finachda mac Ceallaigh comurba Daire.
Maidm ria Congalach mac Maoilmitidh for Gailengaibh dú a ttorcair trí .xe. díob.
Domnall mac Lorcain ri Aidne quieuit a cClúain muc Nóis.
Canoin Padraic do cumdach la Donnchadh mac Néll.
Kl.
Sluaighedh la Donnchadh h. Maoileclainn et la Muircertach mac Nell co Laignibh is go fira Muman gur gabsad a ngialla.
Aralt mac h Imair .i. mac Sitric ri Gall Luimnigh do marbadh la Connachtaibh.
Níall mac Fergaile rídhamna Ailigh do marbadh la Muircertach mac Néll.
Lann ingen Donnchadha rigan rí Ailigh moritur.
p.176
Coibdenach ab Cille Achaidh do bádhadh a muir Delginnsi.
Kl.
Gaill i n-Inis Mochta iar lec ega {MS folio 198vb (299b)} gur oirgsiod hí.
Muircertach mac Néll go feraib an Ocla et Bregh do dol a ttír n-Osraighe.
Amlaibh mac Gotfrit ri Finngall et Dupgall mortuus est.
Ár na nDése do cur la Cellachán et la feraibh Mumhan dú a ttorcrattur da mile.
Murcablach la Muircertach mac Nell go ttug orgain a hInsib Alban.
Ár Gall do chur la h. fFoilge .i. la h-Amirgin mac Cinaodha et la Cinel Fiachach et da ced décc do marbadh ánd a Maigh Ceisi.
Orlaith ingen Cinneididh meic Lorcáin do bas la Donnchadh mac Flainn rí Eirenn iarna liudh for Aongus for a mac.
Muircertach mac Neill do dul go Caisiol do thaigid rathaigis for Ceallachan rí Caisil go ttug Ceallachan leis go ttárd a laimh Donnchadha meic Flainn ri Eirenn é.
Kl.
Dunchadh episcopus Cluana M Nois quieuit.
Faolan mac Muiredhaigh rí Laighen d'écc d'esgor.
Da mac Lorcan meic Dunchadha do marbadh la Congalach mac Maoilmithidh. {MS folio 199ra (300a)}
Clúain M Nois d'argain do Gallaibh Atha Cliath ocus do Blaicaire mac Gotfrith.
Dunflait ingen Maoilmithidh moritur.
Orgain Dúin Lethglaisi la mac Raghnaill et mac [canc.]et mac Raghnaill do marbadh la Madudan la righ Uladh re cenn sectmuine fri enec Pádraicc.
Kl.
Muircertach mac Nell ridamna hErenn do marbadh ac Áth Firdhiam do Gallaibh Atha Cliath & orgain Aird Macha o gentibh.
Cathraoinedh re h. Canannain la Ruaidri for Cinel nEogain co n-Gallaibh Lochu Feabail ubi multi ceciderunt um Maelruanaidh mac Flainn righdomna an tuaisgeirt.
p.178
Dublena ingen Tigernain righ Breifne ben righ Temrach .i. Donnchadha meic Flainn moritur.


text:
Leugh an t-Eilean
Le eileanan Albannach cho fasanta ann an ficsean Beurla an-dràsta tro leabhraichean mar "Black House" le Peter May, dè an dealbh a tha iad a' toirt dha na h-eileanan agus do mhuinntir nan eilean? Tha Cailean MacIlleathain, Torcuil Crichton agus Marie NicAmhlaigh a' beachdachadh air ìomhaigh nan eilean thairis air linntean tro sgrìobhaidhean ùghdairean mar Martin Martin, Boswell agus Johnson, Niall Rothach agus Peter May.
Le Mark Wringe sa chathair.
Given the current popularity of Scottish islands as locations in contemporary fiction Mark Wringe and guests look at how the Western Isles, in particular, have been portrayed in English fiction and non-fiction.


text:
Český Krumlov
Tha am baile Český Krumlov (Krum(m)au an der Moldau neo Böhmisch Krum(m)au sa Ghearmailtis, Crumlaw sa Laideann) na laighe aig ceann deas na Seice, 492 meatair (1,614 troigh) os cionn àirde na mara, faisg air a’ chrìoch bheanntach Šumava.
Tha am baile ainmeil air sgàth an ailtireachd aige. Tha am meadhan-bhaile aige air an liosta de làraichean dualchais na Cruinne aig UNESCO, agus 's e a chaisteal an dàrna fear as motha san dùthaich (as dèidh Caisteal Prague).
Ann an 2007 bha beagan còrr is 14,000 duine a' fuireach ann.


text:
Kl.
Tuathal ó Enecain episcopus Daim{liacc &} Lusca quieuit.
Cainech ingen Canadain rigan righ Temrach in penetentia quieuit, ben Donnchadha meic Flainn.
Diarmaid mac Cerbaill ri Osraighe mortuus est.
Cele mac Scannail comarba Benncuir ogus episcopus quieuit.
Gabáil for Loch Oirbsen do Gallaibh Luimnigh & innsi an locha d'argain doibh.
Kl.
Obsessio Derce Ferna et a togail ubi mille homines moriuntur.
Ar na n-Gáll ro battur for Loch Oirbsen do chur la Connachtaibh.
Gaill Luimnigh do gabail a Maigh Raighne.
Torolb do gabáil for Loch Echach.
Nuadha episcopus Glinne da Locha quieuit.
Kl.
Gaill Luimnigh do gabail for Loch Ribh.
Tipraide mac Ainnsine de Aibh Briuin princeps Cluana M Nois quieuit.
Bacall Ciarain do badhadh a Loch Teched et da fer .x. maille fria & a faghbailsi fo cedoir. {MS folio 198ra (298a)}
p.172
Crundmáol episcopus Cille Dara quieuit.
Cernachán mac Tigernaigh ri Brefne moritur.
Kl.
Flann mac Maoilsinna ri Breg do marbadh d'Aibh Echach.
Loingsech h. Lethlabair ri Dail Araidhe moritur.
Colla h. Bairide ri Luimnigh moritur.
Kl.
Raoinedh ria Fergal mac Domnaill & ria mac Uathmurain for Muircertach mac Néll du a ttorcair Máolgarb mac Gairbith ri Derlais & Conmál mac Bruatturain et alli.
Raoinedh ria Daaigh mac Néll co Gallaibh Locha Echach for coced n-Erend du ro marbta da ced decc uel amplius.
Gaill do gabail for Loch hErne cor loitetur iltuatha agus ecalsa co Loch Gamna.
Ard Macha d'argain do mac Gotrit o Loch Cuan.
Madudan mac Aodha co cuiccedh Erenn et Amlaibh mac Gothbhrith go n-Gallaibh gur ortattur go Shabh Betha conustarraidh Muircertach mac Néll gur fagsad da .xx. deg et a ngabail.
Cuilén mac Ograin ri Osraighe moritur.
Bard Bone primfile Eirenn do marbadh do Ibh Cormaic h. nEchach.


text:
Còd Àireamh fòn eadar-nàiseanta
Leis an Còd Àireamh fòn eadar-nàiseanta s’ urrainnear bruidhinn air an fhòn eadar dùthchannan, ceàrnan agus sgìrean eadar-dhealaichte. Mar as trice cleachdar “00” aig toiseach an àireamh-fòn eadar na dùthchannan agus “0” eadar ceàrnan agus sgìrean eadar-dhealaichte anns an dùthaich fhèin. Anns na Stàitean Aonaichte agus Canada cleachdar "1" agus "011".
Tha liosta leis a h-uile àireamh fòn eadar-nàiseanta (sa Bheurla) ri fhaicinn an-seo.
Tha an t-Aonadh Cian-chonantradh Eadar-nàiseanta, ainm goirid ITU, (Beurla: International Telecommunication Union, Fraingis: Union internationale des télécommunications, Spàinntis: Unión Internacional de Telecomunicaciones) a’ dèiligeadh leis na cuisean seo. Stèidhichte ann an 1865 mar International Telegraph Union ann am Paris, tha iad pàirt de na Dùthchannan Aonaichte an diugh le prìomh-oifis ann an Geneva san Eilbheis.


text:
Gneiss
'S e clach cumanta a tha ann an gneiss. Chaidh a cruthachadh à clachan tùsanach, mar a b' àbhaist clach theinnteach no clach ghrùideach tro phròiseas chruth-atharrachail a bha a' tachairt san àite seo. Canar Orthogneiss ri gneiss a thàinig bho chlachan teinnteach, mar is trice tha i dathte agus canar paragneiss ri tè a chaidh a cruthachadh à clachan grùideach, mar is trice tha i liath. Tha coimeasg na cloiche a' crochadh air a' chloich tùsanach air sgàth 's gun robh na gràinnean mèinnireach ann ron phròiseas chruth-atharrachail.
Thathar den bheachd gun tàinig am facal "gneiss" bhon fhacal Gearmaineach "gneist" a tha a' ciallachadh "a' sradadh", air sgàth 's gu bheil a' chlach a' boillsgeadh.
'S e seòrsa sònraichte de ghneiss a tha ann gneiss Leòdhasach a chaidh a cruthachadh à clach-ghràin agus gneiss. 'S aon de na clachan as sine air feadh an t-saoghail a th' innte agus tha i cumanta anns na h-Eileanan Siar.
Dealbhan[deasaich | deasaich an tùs]
-
-
-
-
Gneiss Leòdhasach faisg air a' Chùl-cinn


text:
More top stories
A MAJORITY of Scots believe Gaelic traditions should not be lost and more should be done to promote the language.
Tha e doirbh ri chreidsinn gun deach còig bliadhna seachad on a nochd an CD mu dheireadh aig Gillebrìde MacIlleMhaoil ás Uibhist a-Deas.
An déidh do phrasgain mhóra a bhith ri creachlosgadh agus ri spùilleadh ann an ceàrnan de bhailtean móra Shasainn, thathar a-nis a' sgrùdadh nam mion-adhbharan air son riasladh nan daoine òga an aghaidh ùghdarras.
Tha e doirbh a ràdh dè buileach a th' anns "An Sgeul Mhòr" - pròiseact, obair, iomairt, coluadair? Ach chan e droch rud a tha sin, oir tha e ag innse dhut gu bheil e a' toirt leis na ceithir nithean sin, le tòrr a bharrachd. 'S tha e ag innse dhut nach e nì anns an àbhaist a th' ann.
THA àireamh mhór de bhàtaichean samhraidh a nis 'nan uidheam air còrsa na h-Aird an Iar agus tha iad, gach latha, lom làn de luchd-siubhal a tha tighinn a dh'fhaicinn ar dùthcha. 'Dé is ciall do'n iomairt so a th'air daoine gu seallaidhean ùra shireadh agus àiteachan ùra 'ruigheachd?
THA Obair gun Duais? Alasdair MacGilleMhìcheil a' Tional Ainmean Gàidhlig Eun le Tristan ap Rheinallt (Urras Leabhraichean nan Eilean, £9.99) 'na leabhar beag grinn, taitneach ri làimhseachadh 's ri sùil thoirt troimhe, 's e sgeadaichte le dealbhan dathte de dh'eòin. Feumaidh mi aideachadh ge-tà nach tug mi seachad an tiotal gu léir. Se a' chuid eile dheth A Thankless Task? Alexander Carmichael as a Collector of Gaelic Bird Names. Oir tha e 'na leabhar dà-chàn
Tha a h-uile coltas ann gu bheil tuilleadh 's tuilleadh mhinistearan, 's is dòcha cuid a choitheanalan, a' dol a bhristeadh air falbh bhon Eaglais Stèidhichte ri linn co-dhùnadh a rinn Àrd-Sheanadh na h-Eaglaise sa Chèitean.
Tha aon rud gu sònraichte air a bhith aig daoine a tha a' strì air son Sgoil Ghàidhlig ann an Dùn Èideann. Se sin foidhidinn. Agus tha coltas ann a-nis gum feum tuilleadh foidhidinn a bhith aca, oir ged a chuir comhairlichean Dhùn Èideann an làn thaic ann am prionnsabal ris a' mholadh Sgoil Ghàidhlig a stèidheachadh ann am prìomh bhaile na dùthcha, tha tuilleadh cheistean air èirigh mu chosgaisean.
SE An Druim bho Thuath (Clàr, £8.99) an treas nobhail aig Tormod Caimbeul (Tormod a' Bhocsair) agus mar sin cha leig sinn a leas a bhith ann an teagamh sam bith mun stoidhl' aige.
GU tric, bidh daoine a tha dèidheil air cèol nan 60an a' faighneachd "cò a b' fheàrr: na Beatles no na Stones". Sin a' cheist cheàrr, ge-tà, oir bha a' Who na b' fheàrr na an dà chuid.
THE decision on whether a dedicated Gaelic school can be opened in the Capital has been delayed amid a row over funding and soaring costs.
National Gaelic development agency Bòrd na Gàidhlig has questioned whether a planned dedicated language school can go ahead after costs rose by over £2 million.
RINN comataidh thar-phàrtaidh na còmhdhail aig Westminster càineadh làidir air planaichean Riaghaltas Bhreatainn gus na seirbheisean maoir-chladaich a ghearradh, 's tha iad a' moladh gun atharraich iad na planaichean aca air sgàth sàbhailteachd.
THE national Gaelic development agency has questioned whether a planned dedicated language school in Edinburgh can go ahead after the costs rose by more than £2 million.
Schoolchildren have finished their training to become Historic Scotland's first Gaelic-speaking Junior Guides at Edinburgh Castle.
Poets and academics gather to mark Sorley MacLean's centenary year with a conference on his beloved Skye
Tha facal aig mo bhean 's a daoine an Éirinn, passremarkable. Tha e ciallachadh "breithneachail". Their thu e ri duine tha toirt beachd nuair b' fheàrr dha bhith sàmhach.
Tha companaidh á Surrey, NGM Telecoms, a' sireadh cead dealbhachaidh gus tuathanas grèine a stèidheachadh aig Àirinis faisg air Steòrnabhagh.


text:
Ludwig van Beethoven
'S e neach-ciùil Gearmailteach a bh' ann an Ludwig van Beethoven. Chaidh a bhreith ann an 1770 ann am Bonn agus ann an 1792 ghluais e gu Vienna far an do dh'fhuirich e fad a bheatha. Bhàsaich e air an 28mh den Mhairt, 1827. Sgrìobh e ceòl 'clasical' airson a' phiàna agus orcastra. 'S e na pìosan as ainmeil a th' aige na 5mh agus 9mh simphnidh, no 'symphonies', agus pìos airson a' phiàna 'Für Elise'. Tha a mhòr chuid den bheachd gur è aon de na ceòladairean mòra ann an eachdraidh a th' ann. Nuair a bha e òg b' e cluicheadair piàna ealanta a bh' ann agus bha e coitcheanta le na h-uaislean agus daoine cumhachdach ann an Vienna.
Anns a' bhliadhna 1801 thòisich e an claisneachd aige a chaill agus dh'fhàs e na bu mhiosa gus, mu dheireadh, bha e bodhar ann an 1817. Ged nach b' urrainn dha pàirt a ghabhail ann an coinneamhan-ciùil tuilleadh bha e fhathast a' sgrìobhadh ceòl agus 's ann anns na bliadhnaichean seo a dh'ùghdar e na pìosan as ainmeil aige.


text:
An Dùn
'S e baile ann an Comhairle Shruighlea a tha anns An Dùn (Beurla: Doune).[1] Tha e suidhichte aig bruach Abhainn Teadh mu 8 mìltean air àird an iar-thuath Shruighlea is mu 8 mìltean air àird an ear-dheas Calasraid. 'S e seo na co-chomharran aige: 56° 11′ 24″ Tuath agus 4° 3′ 10.8″ Iar.
Tha na tobhtaichean de sheann chaisteal ann, Doune Castle, a chaidh a thogail anns a’ 14mh linn.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Iain Mac an Tàilleir, "Ainmean-Àite", duilleag 40, Pàrlamaid na h-Alba
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NN 726 016


text:
A rèir aithisg a leugh mi an diugh tha a h-uile coltas gun tèid mòran den ghàrraidhean ainmeil ann an Alba fo fheur. Dè as coireach? Chan eil gàirnealairean ri fhaighinn ‘s tha a mhòr chuid a tha an sàs san obair taobh a-staigh fichead bliadhna bhon a bhith leigeil dheth an dreuchd. (75 às gach 100). Gu mi-fhortanach tha an suideachadh fada nas miosa na sin, oir chan eil ùidh aig na òigridh a’ sireadh teachd-an-tìr às. Chan eil ach còig às gach ceud de gàirnealairean san làraichean ainmeil ud fo h-aois sia air fhichead.
Sin mar a tha cùisean ach feumaidh mi a ràdh ‘s e beag an t-iongnadh orm.
Tha mi air dà fhichead 's seachd bliadhna a dh’ aois ‘s bha mi nam ghàirnealair aig a’ Chaisteil Chaladair gu 2003 nuair a dh’ fhalbh mi ‘s thog mi a’ chùrsa chomais orm ann an Inbhir Nis. Bha mi a’ faireachdainn sgìth leis. Bha mi air a bhith ag obair san àite bhon 1993 ‘s ged ‘s a bha gràdh orm air na lusanan, na craobhan ‘s an àrainneachd mu chuairt air fad a chaisteil bha mi a’ faireachdainn sgìth leis. Saoilidh mi gur e nàdarrach a bhith fàs nas slaodaiche anns an dol seachad na bliadhnaichean ach bha iad ag iarraidh ort a bhith ag obair aig an luathas as àirde. Tha fhios aig a h-uile duine nach bi thu beartach mar ghàirnealair ach tha an tuarasdal fada air cùlaibh mòran dhreuchdan eile.
Uaireannan bidh gàirnealairean a faighinn taighean soar an asgaidh bhon na h-uachdarain ach, mar sin, a bheil iad riamh saor bhon obair aca? Tha aca beagan a thoirt air ais airson na taighean; a’ cumail sùil air na taighean-glainne aig an deireadh seachdain ‘s amannan eile ‘s an leithid sin. Bha taigh agam fhèin ann an Inbhir Narann ‘s chaidh mi dhachaigh aig leth uair an dèidh còig a h-uile latha ach bha agam a bhith an làthair aon Disathairne ‘s La na Sabaid as gach ceithir. Air sàillibh ‘s gun robh taigh agam fhèin cha robh eagal orm mar an luchd obrach eile ‘s thug sin an saorsa dhomh a bhith trod nan robh rud sam bith th’ ann nach robh ceart: chan eil sin cho furasta ma tha an taigh agad bho smachd an fhastaice agad.
Cha bu toil leam a bhith dealbhachadh rudeigin a bha gu tur dubh: mar a thuirt mi, chòrd an àrainneachd rium gu mòr ‘s bha deagh spors ri fhaighinn leis na gàirnealairean eile. Dh’ ionnsaich mi mòran mu dheidhinn gàrradaireachd ‘s bha cothroman gu leòr a bhith bruidhinn ri luchd-turais bho na ceithir ranna ruadha ach chan fhaca mi Coirstaidh bho Rio nuair a bha i aig a chaisteil. ‘S bochd sin nach eil?
Co dhiù aon latha thuirt Frangach rium: ‘Monsieur, vous allez vivre vieux!’
‘Merci, monsieur’, fhreagair mise.
Tha mòran dhen bheachd gum bi a h-uile gàirnealair a’ mair beò nas fhaide na a mhòr chuid. Tha mi an dùil, tha mi an dòchas gum faigh mi mòran bliadhnaichean eile a bhith ag ionnsachadh Gàidhlig air sgath ‘s a h-uile càil a tha mi a dhèanamh taobh a-muigh.
Tha mi fhathast a’ dèanamh beagan gàirnealaireachd ach feumaidh mi ag aideachadh cha chreid mi nach eil iad glic na òigridh: a bhith sheachnadh obair cruaidh air latha uabhasach Ghearran taobh a-staigh na glasraich le corragan reòta. .
Ma tha iad ag iarraidh na h-òigridh tarraing a-steach dhen dreuchd bu chòir dhaibh a’ toirt beagan a bharrachd den phrothaidean den luchd-obrachd.
Caisteal Caladair


text:
Dragh mu ghràinneagan a-rithist an Uibhist
- 28 An Gearran 2013
Is coltach gu bheil gràineagan a' tilleadh gu sgìrean ann an Uibhist às an robh Dualchas Nàdair na h-Alba gan gluasad.
Nì a' bhuidheann a-nis tuilleadh rannsachaidh air àireamhan, càit a bheil iad agus dè an cron a dh'fhaodadh iad a dhèanamh air eòin.
"Tha sinn a' dol a chumail òirnn gan glacadh," thuirt tè-labhairt SNH, Emily Edwards.
"Tha sinn air a bhith gan glacadh ann am Beinn nam Fadhla co-dhiù.
"Tha sinn a-niste a' beachdachadh air cuid de na ribichean a ghluasad gu 's dòcha Uibhist a Tuath, air sgàth 's gu bheil na gràinneagan a-niste ann an sgìrean far a bheil na h-eòin ghrunnachaidh a tha seo.
"Ged nach bi sinn a' cur barrachd ribichean a-muigh, tha sinn gu bhith gan gluasad gu àiteachan eile," thuirt i.


text:
Lillehammer
‘S e baile meadhanach ann an ceann a deas Nirribhidh a th’ ann an Lillehammer. Tha ainm an àite a’ ciallachadh "Clachan beag", bho hamar (clachan) ann an Nirribhis, agus tha e suidhichte ann an àite gu math sliabhach ann an ceann a tuath loch Mjøsa, 156km air falbh bho Oslo (prìomh-bhaile na dùthcha) agus 442km bho Bhergen.[1] Tha 26,381 duine a’ fuireach anns an sgìre air fad, 20,097 dhuibh anns a’ bhaile fhèin.[2] Ghabh Olympics a' Gheamhraidh àite ann an Lillehammer ann an 1994.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Chaochail an sgrìobhadair Sigrid Undset (1882 – 1949) an seo.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Autrans
- Düsseldorf
- Hayward
- Hørsholm
- Leksand
- Minakami
- Oberhof
- Oslo
- Oulainen
- Sarajevo
- Shiozawa


text:
Electronic edition compiled by Benjamin Hazard
Funded by University College, Cork and
The Higher Education Authority via the LDT Project
1. first draft, revised and corrected.
Extent of text: 2085 words
Distributed by CELT online at University College, Cork, Ireland.
Text ID Number: G100018
Availability
Available with prior consent of the CELT programme for purposes of academic research and teaching only.
CELT: Corpus of Electronic Texts
The present electronic text represents pp. 337-340 of Gearóid Mac Niocaill's edition, including his introduction with footnotes. Entries in Text C are dated by Mac Niocaill.
Text proofread twice.
The electronic texts represents the edited text. Text supplied by the editor [in square brackets] is tagged sup resp="GMN". Notes are tagged note type="auth" and numbered; Latin text is tagged.
There are no quotations.
Soft hyphens are silently removed. When a hyphenated word (hard or soft) crosses a page-break this break is marked after the completion of the hyphenated word.
div0=the whole text; div1=the annal; div2=the individual entry.
Names are not tagged. Such tagging may be envisaged in a future edition.
This text uses the DIV2 element to represent the Annal.
Created: Uilliam Mac an Leagha Date range: c. 1460-1475.
Beatrix Färber (ed.)
Beatrix Färber (ed.)
Julianne Nyhan (ed.)
Peter Flynn (ed.)
Beatrix Färber (ed.)
Benjamin Hazard (ed.)
Benjamin Hazard (ed.)
Benjamin Hazard (Text capture)
p.337
I l[acute ]mhscríbhinn Add. 30512; ff. 39rb-40rb, sa British Museum .i. British Library, at[acute ] na hann[acute ]la so; le f[acute ]il. Níl de theideal orthu inti ach 'Senchronic sunn', i l[acute ]imh sheanChathail Uí Chonchubhair; mas fíor do Robin Flower.1 Uilliam Mac an Leagha (fl. c. 1460-75) a scríobh an LS féin.2
Ní de réir blianta at[acute ] na himeachtaí éagsúla d[acute ]taithe, ach do réir an achair de bhlianta eatarthu. Sé an míniú is dóichí air sin, déarfainn, n[acute ] gur cuireadh le chéile an 'senchronic' seo as foinse a bhí d[acute ]taithe le calainnisé sin, le sreath de KKK, gan bliain A.D. ag gabh[acute ]il leo, fé mar at[acute ] i dtosach Ann[acute ]la Inse Faithleann, nó BL Cotton Titus A XXV. Luíonn sé le dealramh go raibh sonraí compóideaois na gealaí ar an 1 Ean[acute ]ir, cuir i gc[acute ]si dteannta cuid acu: féach tagraí d[acute ] leithéid fé na blianta 1086, 1103.3
D[acute ] ainneoin seo, is fuirist d[acute ]taí a chur i leith fhormhór na n-imeachtaí, mar t[acute ] dh[acute ] phonc dheimhneacha ann: cath Chluain Tarbh (1014) agus cathanna Stamford Bridge agus Hastings (1066). Níl le déanamh ach [acute ]ireamh siar agus aniar ó na pointí sin. Ní féidir sin a dhéanamh do leith an d[acute ] mhír thosaigh ar ar thugas (A) agus (B); is follas go raibh bearnaí sa bhun-téacs óna gcineann an téacs so idir (A) agus (B), agus idir (B) agus (C). Chun d[acute ]taí a chur ina leith siúd, caithfí dhul i dtuilleamaí foinsí eile; cheapas go mb'fhearr iad d'fh[acute ]gaint fé mar bhíodar.
Ó thaobh na d[acute ]taíochta dhe, réitíonn d[acute ]taí na n-ann[acute ]la so le d[acute ]taí ceartaithe AU suas go dtí 863; idir sin agus 819 t[acute ]id bliain chun tosaigh; agus t[acute ] 819 féin ceart.
B'í tuairim Robin Flower go mb'as proibhinse Ard Macha do na hann[acute ]la so;4 agus déarfainn go bhfuil an ceart aige. Níl tagairt iontu d'aon eaglaiseach ón dtaobh amuigh den tuaisceart. Ní fuirist a r[acute ] cathain a cuireadh le chéile iad, sa chrot ina bhfuilid anois againn, mar ní féidir bheith cinnte dhe go dtugann an d[acute ]ta deiridh (1134) terminus post quem dúinn: thiocfadh dhó go raibh a thuilleadh ann tr[acute ]th. Ó thaobh na teangan de níl de leid deimhneach iontu ar an d[acute ]ta ach an fhoirm 'dí' mar mhalairt ar 'd[acute ]' (dí bhliadhain/d[acute ] bhliadhain), malairt a bhí coitianta go leor sa Mhe[acute ]n-Ghaeilg, ach a bhí imithe i léig fé aimsir an D[acute ]in Dírigh. Ní dóigh liom, mar sin, go mbeadh dul amú orainn da ndéarfaimis gur i leath deiridh an 12ú céad nó i dtosach an 13ú céad a cuireadh le chéile iad.
p.338
Laogaire mac Neill iar feiss Temra annis uii & mensibus uii & diebus uii uixit .i. dule Dé .i. gaeth & grian & rl. do rat i rraith fri Laighnibh im mathem na Boramai dóib, corus marbsat iarum na dule sin. Oc Grellaig Da, Phil umorro hi Maig Life eter in da chnocc .i. Eriu & Alpu as marbh.
Is isin cuicedh bliadhain umorro a flaithiusa do luidh Patraic docum hErenn. Deda cosmailsi umorro Patraic & Mysi .i. se fichit bliadhain a n-aos simul; is inderb umorro a n-adnacul simul.
Coic cet bliadhain umorro acht di bliadhain o ghein Crist co b[acute ]s Patraic.
Secht mbliadhna ar cet umorro o b[acute ]s Patraic co bas Tibir imperatoris.
Deich mbliadhain o b[acute ]s Tibir {folio 39va} co b[acute ]s Ulltain Aird Breccain.
Bliadhna umorro eter Ultan & Oid mac Bric. Uii mbliadhna o bas Oida mic Bric co b[acute ]s Choluimb Cidle & Griguir papa na Romha.
Cethri bliadhna o b[acute ]s Coluimb Cille, co b[acute ]s Baitine abbatis Ia.
Da bliadhain o b[acute ]s Baithin co bas Cainnigh meic h. Thalann.
Da bliadhain o b[acute ]s Cannig co b[acute ]s Comgaill Bennchair.
Da bliadhain o do ronad cetul na canóine co b[acute ]s Aodha Ordnide meic Neill Frosaig.
Ocht mbliadhna fichet umorro o bas Aoda Ordnide co badad Neill Caille meic Aoda.
Ocus bliadhain ria mbadad Neill Caille ro baided Turgeis la Maolseclainn mac Mailruanaid.
Bliadhain o badad Neill co b[acute ]s Fedlimid meic Crimthainn.
Cuic bliadhna deac ó bas Fedlimid co bas Maoilseclainn meic Maoilruanaid.
Se bliadhna dec ó bas Maoilshechlainn co bas Aoda Finnleith meic Neill Caille.
Se bliadhna decc aili dano o bas Aeda Findleith co bas Saerbrethaig meic Connait.
Bliadhain uad-sen co b[acute ]s Flaind meic Lonain primecis hErenn.
Da bliadhain deac umorro o bas Flaind co cath Muigi Ailbhe i torcair Cormac mac Cuilindain.
Ocht mbliadhna o marbad Corbmaic co b[acute ]s Flainn meic Maoilsechlainn.
Tri bliadhna o bhas Flainn co marbad Neill Glun nDuibh meic Aoda Finnleith.
Se bliadhna o marbad {folio 39vb} Néill Glun nDuibh co b[acute ]s Cathail meic Concabair.
p.339
Bliadhain ar trichait umorro o b[acute ]s Cathail meic Concabair co marbad Congalaig meic Maoilmithig.
Deich mbliadhna o marbad Congalaig co marbad Fergail hUi Ruairc la Domnall mac Congalaig.
Cetri bliadhna uad-sen co cath Bili Suili Oir hi torcair Ualgarg h. Ruairc la Concabar mac (Taidhg) & co cath Cille Móna eter Domnall mac Congalaig & Domnall mac Muircertaig hUi Neill, ait i torcuir Ardgal rí Ulad.
Tri bliadhna iar sin co bas Concubair meic Thaidg righ Connacht.
Secht mbliadhna umorro o b[acute ]s Concabair co bas Domnaill meic Muircertaig righ Erenn in Ard Macha & co cath Temrach eter Maolsechlainn mac Domnaill & Glún Iaruinn & cu b[acute ]s Mughroin comarba Coluim Cille & Comaltan h. Clerig rí Ua Fiachrach Aidne & Agda mac Dubcind ri Tetba.
Deich mbliadhna o chath Temra co bas Erdaird meic Coisi primeces hErenn.
Ocht mbliadhna uad-sen co b[acute ]s Duib Da Lethe comarba Patraic.
Bliadhain post cath Glindi Mama la Brian for Gulla.
Coicc bliadhna post co cath Craibi Tulchai dú hi torcair Aod mac Domnaill ri Ailig & Echaid ri Ulad.
Se bliadhna iar sin co bas Cathail meic Concabair righ Connacht & Maoilsuthain hI Cerbaill airdecnaid hErenn.
Cetri bliadhna as sen co cath mBriain du hi torcair Brian {folio 40ra} & Murchadh a mac & M[acute ]ol Mordai mac Murchadha ri Laigin & Gilla Ciarain mac Gluin laruind & Siuchraid mac Lodair co maithib Gall & Lagin.
Di bliadhain iar tain co bas Meic Liacc primeccess hErenn & co cath Neill meic Eochadha & Neill meic Duib Tuinde dú hi torcair Niall mac Duib Tuinde & Domnall h. Loingsig ri Dail Araide.
Se bliadhna iar sin co b[acute ]s Maoilsechnaill meic Domnaill rig hErenn.
Di bliadhain iar sin co b[acute ]ss Cu[acute ]n h. Lothchain primecces hErenn & co b[acute ]s Maoilruanuidh hUi Ciarda rí Coirpri.
Tri bliadhna iar sin co b[acute ]s Maoilruanaidh hUi Maoldoruid & co marbad Gadra meic Dunaduig & co brissed bachla Ísu & co marbad Raon h. Maoilsechlainn rig Mide i cath Lecce Blada la Sitriucc mac Amlaib & la Dunchadh ri Breg.
Tri bliadhna dano iar sin co marbad Taidg meic Cathail meic Concabair & Domnaill Guirt rig Midi & co bas Gormfhlathi ingine meic Murchadha meic Find .i. mathair Sitruc meic Amlaib & Donncada meic Briain & co b[acute ]s Conmara meic Liac primollam hErenn.
Tri bliadhna trichatt iar sin co bas Neill meic Echadha & Neill meic Maoilsechnaill & Ciarain fir leginn Cenandsa.
Bliadhaina imorro iar sin co dul Donnchaidh {folio 40rb} meic Briain & Echmarcaig meic Ragnuill dar muir dia n-ailithri & co b[acute ]s Duib Da Lethe comarba Patraic & co marbad Grifrid meic Leobailin airdri Bretaine do Chan[acute ]n mac Iacco.
Bliadhain iar sin co b[acute ]s Donnchaidh meic Briain & Echmarcaig in ailithri.
p.340
Bliadhain iar tain co b[acute ]s Edbaird rig Saxan & co cath Arailt fri Lochlannuibh dú hi torcair tri mili do Lochlannuibh im in rig & noí mile do Shaxanuibh & co cath Arailt iterum fri Francu dú i torcair Arallt uadéin.
Bliadhain iar sin co cath Tuluig Adnaig hi torchair Aod h. Concabair.
Tri bliadhna iar sin co b[acute ]s Murcada meic Diarmata meic Maoil na mBo.
Da bliadhain iar sin co cath Odba dú hi torcair Diarmait mac Maoil na mBó & Tadg mac Gilla Patraic hUi Fhergaile & Cú Ulad h. Flathroi ri Ulad & gabail m[gap: extent: 2 or 3 letters]asida co n-[acute ]r Lagen la Conchobar h. Maoilsechlainn.
Bliadhain post co marbad Concubuir h. Maoilsechlainn do Murchad mac Flainn.
Se bliadhna uaidsen co bas Cellaig h. Ruanada ardollam hErenn.
Coic bliadhna iar sin co cath Mona Cruinneoice i torcair Donnchad h. Ruairc & Ceinnetig h. Briain
Di bliadhain iar sin co bas Tairrdelbaig I Briain & co cath Crincha ria mac nDomnaill Remuir for Maol{folio 40va}sechlainn mac Concabair & co cath Conachla ria Ruaidri h. Concabair du i torchair Aodh mac Airt. XX bliadhain imorro o cath Aoda hucusque; bliadhain aile deac cechtarde dib.
Se bliadhna iar sin co dallad Ruaidri h. Concabair dia modaib fein.
Aon bliadhain dec imorro o dallad Ruaidri co cath Muigi Coba.
XX bliadhain imorro o cath meic Cailig co rigi sin [acute ]r bliadhain ar xx. cechtarde.
Da bliadhain dec dano o cath Muigi Coba & o marbad Magnusa co tasc Muircertaig h. Briain.
Di bliadhain iar sin co bas Maelmoire h. Dunain.
Ocus bliadhain aile iar tain co bas Diarmuta h. Briain.
Bliadhain iar sin co bas Murcertuig.
Bliadhain post co marbad Neill meic meic Lochlainn.
Bliadhain iar sin co bas Domnaill h. Lochlainn.
Bliadhain iarum co bas Aeda h. Ruairc.
Tri bliadhna iar sin co maidm Colbtha ria nDiarmaid h. Maoilsechlainn for feruib Fernmuige.
Tri bliadhna iar sin co maidm Atha Trothil & co maidm Atha Fhirdia ria feruib Fernmuige for h. Briuin.
Bliadhain iar sin co bas Cellaig cmarba Patraic.
In bliadhain post maidm Craibe Tri Cruim ria Tigernan h. Ruairc.
In bliadhain post maidm na Segsa ria Tairrdelbach & maidm Osca ria Tigernan h. Ruairc.
Da bliadhain as sen co maidm Ratha Mailan ria nDonnchadh h. Cerbaill for Gallaib Atha Cliath hi torchair Ragnall mac Poil meic Amainn.
In bliadhain post ec Muircertaig comarba Patraic {folio 40vb} & abdaine do gabail do Niall & ordned Mailmedoc hUi Morgair & rl.


text:
Leoncin
‘S e baile beag ann an cridhe na Pòlainn[1] a th’ ann Leoncin (IPA: lɛˈɔnt͡ɕin). Tha e suidhichte anns an sgìre (Pòlais: Powiat) Nowodworski, anns an roinn (Pòlais: Województwo) Mazowieckie eadar Nowy Wilków agus Wincencówek, faisg air an Abhainn Wisła.[2] Tha am baile aig dìreach 70m os cionn ìre na mara[3] 178km air falbh bho Kraków agus 35km bho Warsaw prìomh-bhaile na dùthcha.[4] Tha 5,212 daoine a’ fuireach ann an Leoncin.[5]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Isaac Bashevis Singer: (1902 – 1991) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1978.


text:
Leasbach dhatha-bhilean
'S e leasbach (gu dualchasach) bheanail a th' ann an leasbach dhaith-bhilean. 'S e facal de truaill-chainnte a nochd 'san deichead 1990. 'S urrainn dhi ri leasbach beanail sam bith air chleachdadh a bhith, ach 's e mar as trice glèidhte ri mnathan beanaile gu bheil air tharraing ri mnathan beanaile eile, seach càirdeas de "Feachdaire agus gruagach".
'Sna filmean Ameireaganach, tha leasbaichean riochdaichte gu tric a-rèir ris an dlùth-chlòdh na leasbaich dhatha-bhilean, a bhith nas sàbhailte gu sluagh-iùlach agus a bhith nas tarraingiche gu miann ri fir-choimhid. Riochdaichidh an lìn an bocsa-deilbh (telebhisean), An Facal L gu lèir nam prìomh-charactaran leasbach mar seo.
'S urrainn dhi cuideachd a ciallachadh neach nach eil gu fìor 'nan leasbach ach gabhaidh air a bhith, air mòran adhbharan mar siùrsachd. 'S urrainn dham dh'fhacal air boireannaich dhà-mhiannach air chleachdadh a bhith.
Air uairibh, tha air chur fèineachd nan leasbach dhatha-bhilean air mnathan an sàs leis a' chomann cluiche shuidheachaidhean na h-Aristasia. Cuiridh Aristasianaich umpa fhèin nòsan beanail an aodaich, gu tric a' cuimhneachadh na deicheadan de 1920-1950, agus suidhichidh iad fhèin ri "fìrinn eile" far a tha na dà seòrsa tè-bhàn agus tè-chiar. Th' an comann na h-Aristasian air chur an cèill air a bhith cho "chan eil cho mòran feachdaire agus gruagach ri gruagach agus nas gruagaiche".


text:
Kl. for Domnach.
Aodh mac Domnaill h. Ruairc .i. an Gilla Srónmaol do coinnmedh egne a cClúin M Nois.
Snechda na n-en. Sicc mór go tteigdís na graidhe cosaibh tirmaibh lochu Erenn.
Cathal h. Mugroin taoisech Clainne Catail moritur.
Clúain M Nois d'argain do Dál cCais tre comuirle Muircertaigh h. Bruin.
Senad mor i Fiad Mac nAongusa .i. righdal fer nErenn etir laochaibh & clerchibh .i. um Muircertach h. mBriain ri Mumain go maithibh Muman & Maol Muire h. Dunain airdespoc Erenn & Ceallach mac Aodha comarba Patraic. Asi so tra nuimir aosa graidh baoi isin dail sin .i. c-ed epscoip caogad, secht sagart decc ar tri ced & .uiii. fichit deochain, & ni fuil airem ar ilnad a clerech chena. Ro cinnedh tra riagla imdha isin senadh sin.
Senadh mor Uisnigh isin bliadain
cedna & isin senadh sin do roinnedh fairce ceall fer Mide ar
dhó etir epscop Cluana M Nois & epscop Cluana
Iraird .i. o clochan and imrim siar d'espcop Cluana M
p.270Nois & otha Clochan cedna sair d'epscop Cluana Iraird la Murchadh h. Maoilseclainn et la Eochaidh h. Ceallaigh & la samad Ciareaáin um Gilla Crist h. Maoileoin .i. ab Cluana.
Creach la Toirrdealbach h. Concupair gur airg Termann Dabeoc. Creach ele les gur airg go Binn Eclapra & go Sliabh Rusen & go Loch Erne. {MS folio 215rb(332a)}
Kl.
Gilla Muire h. Fogurtaigh comarba Brenuinn Cluana Ferta d'ec d'esgur iar saruccadh Ciaráin tre losgadh an tredoil.
K.
Erdam Ciarain do cumdach etir slinn & benn cobair.
Gabhail Murchadha h. Maoilsechlainn la Muircertach h. Briain.
Bo-ar mor.
H. Longan aircinnech Arda Padraig do losccadh o tinidh saignén ar Cruaich Padraicc.
Comaidirecht etir Muircertach h. m-Briain et mac meic Lochlainn.
Bradan ro gabadh ig Luimnech in hoc anno: da traigid dég ina fod, da dorn .x. 'na lethed gan a sgoltadh & tri do duim & da mér a fad a ethre braiged.
Kl.
Morgalor do gabail Muircertaigh h. Briain gur impaidhsiot fir Erenn air. Ro gabh Diammaid h. Main rige Mumhan iar sin.
Ro gabh Tairdealbhach rige Connacht & ro indarb a brathair i m-Mumain & Conmaicne do Maigh Aoi.
Morsluaighedh la Leith Cuinn 'sin Mumain: Donnchadh mac meic Lochlainn & a mac & Conall & Eogan & Airgialla; h. Matgamna co n-Ulltaibh & h. Maoilseclainn go fferaibh Mide et Aodh h. Ruairc go fferaib Brefne et Tairdealbach h. Concupair go g-Connachtaibh. Deabaidh marcsluaigh ag na Belataib edir Connachtaibh & Muimnechaibh ubi multi occisi sunt um Cathal h. nDuibhcinn. Do-ber dano {MS folio 215va(332a)} Tairdealbach h. Concupair cairde d'feraib Muman tar saruccadh Leithe Cuinn fri rembliadna.
Creach la Murchadh h. Maoilsechlainn go slebtibh Laigen.
p.272
Crech la Toirdealbach h. Concupair a n-iartur Midhe gur airg uile.
Donnchadh h. Eochadha rí Uladh do dalladh do h. Mathgamna & righe do h. Matgamna.
Kl.
Snecda sguabach romor & siocc go tteccdís na imertaine cosa tirma tar primlochaibh Erenn gur marp ar innile & en & daoine.
Diarmaid h. Briain rí Muman do gabáil do Muircertach h. Bruin et do Gallaibh Luimnigh & righe do Muircertach.
Tairdealbhach h. Concupair rí Connacht do lot co mor da muintir feain go raib a ccrolighe báis et terna fa deoigh.
Arlaith ingen h. Maoilsechlainn ben Toirdelbaigh h. Concupair moritur.
Coblach la Tairdealbach h. Concupair for Sinainn gur airg Domnall mac Con Slebhe h. Fergail & go ttáinig Murchadh h. Maoilseclainn 'na tech & gur daingnighedh les Buinne & Beithe & gur idbair .3. seoda do Ciarán i c-Clúain .i. corn go n-ór & bledhe argaid co n-ór et mullach uma co n-or & co, n-argot.
Cath Atha Cliath for Laignibh re Domnall mac Muircertaigh h. Briain.
Mide {do} roinn eidir da mac Domnaill h. Maoilseclainn. {MS folio 215vb(332b)} Maolsechlainn do tuitim fo {ced}óir la Murchadh.
Clúain M Nois d'argain do Muimnechaibh & drem dibh do marbadh o feraibh Tethba.
Cl oidem frit og an Emuin isin talmain: traig fir o a chlasach co nige a fhaopur for gach leth ann, da traigid a lethed a n-eclnuis a clasaigh.


text:
1869
MDCCCLXIX
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Sgrìobh Gustave Flaubert an leabhar L'Éducation Sentimentale.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 9 am Faoilleach - Richard Abegg, ann an Danzig. Ceimigear às A' Ghearmailt.
- 18 am Màrt - Neville Chamberlain, Prìomh-mhinistear Bhreatainn (bàs: 1940)
- 23 an t-Sultain - Mary Mallon
- André Gide
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 8 an Damhair - Franklin Pierce, 14mh ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte
- 23 an Damhair - Edward Smith-Stanley, Prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte
- 27 an t-Samhain - José Hilario López, ann an Campoalegre. Fear-poileataigs à Coloimbia


text:
Guasca
' S e baile beag ann an Cundinamarca,[1] Coloimbia,[2] a th' ann Guasca. Tha e suidhichte aig astar dhe 48km bho Bhogotá, ann an sgìre ris an canar na Tìrean Còmhnard Meadhanach (Spàinntis: Sabana Centro), faisge air Zipaquirá anns na na h-Andes. ‘S e baile le clìomaid fuar a th’ann le teodhachd meadhanach dhe 13˚, rè na bliadhna. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1600.
Susbaint
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Sgrìobh am manach Bernardo Lugo ann an 1616 gur e ainm Muisca a bh' ann Guasca. Tha am facal a’ ciallachadh baile aig bun a’ cnuic, bho gua (cnoc).[3]
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha 12,442 nan tàmh anns a' bhaile, tha a' mhòr-chuid, 8,442 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile.[4] Tha fearann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[5] Air adhbharan trioblaidean poilitigeach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail. Le sin, 's e pàtran àireimh-sluaigh traidiseanta a th' ann.
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala a th' ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an Guasca (is mòran dhuibh mestizos). Chan eil Tùsanaich ann, ach tha 0.6 % dhe daoine le freumhan ann an Afraga. ' S urrainn dhan 93.3% dhe na daoine ann an Guasca leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 35.7% dhe na dachannan.[6]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Guasca. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid Chaitligeach a th' ann fhathast,[7] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s a tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Mariano Ospina Rodríguez (1805 - 1885): Ceann-suidhe na dùthcha eadar 1857 agus 1861.


text:
Good Morning Scotland
'S e rèidio prògram nan naidheachdan Albannach bhon BhBC Scotland a tha ann an Good Morning Scotland neo Madainn Mhath Alba. Tha e a' craoladh eadar 0600 is 0900 air BBC Radio Scotland agus Radio nan Gàidheal eadar 0600 is 0730.
Tha ionadail naidheachdan a' craoladh bho Shalcraig airson Crìochan na h-Alba, Dhùn Phrìs airson a Deas, Obar Dheathain airson an Ear-thuath agus Inbhir Nis airson a' Ghàidhealtachd. Gabhaidh Àrcaibh prògram naidheachdan gach madainn rè Good Morning Scotland eadar 0730 agus 0800.
Preasantairean[deasaich | deasaich an tùs]
- Gary Robasdan
- Aileen Nic a' Chléirich
- Isabel Fhriseal
Spòrs[deasaich | deasaich an tùs]
- Geoff Webster
- Kenny Mac an t-Saoir
- Heather Deòir


text:
Setsubun
Tha Setsubun'節分', no Roinneadh Aimsireil, air a chumail air 3 agus 4 Gearran san t-Seapan. Thathar a' cumail làithean na fèille seo agus na deas-ghnàthan a tha na lùib airson comharrachadh an earraich nach tàinig a-rèir seann mhìosachan na gealaich. Gabhaidh setsubun a' samhlachadh ris an Earraich Gheamhraidh mar a roinneadh na Gàidheil bho shean e. [1]
Mamemaki(豆まき)[deasaich | deasaich an tùs]
'S e seo cleachdadh setsubun gus olc agus àmhghar fhògradh às an dachaigh. Thathas a' tilgeil pònairean ròiste feadh seòmraichean an taighe gus deamhanan a spìonadh às (mamemaki 豆まき); agus thathas a' crochadh ceann-seirdean loisgte (柊さし), air an dealgachadh air meangan cuilinn. Thathar a' creidsinn gun glèidhear deagh shlàinte fad na bliadhna sin ma dh' itheas àireamh de phònairean tilgte co-ionnan ris an aois fhèin. [2]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Faclair Dwelly
- ↑ 英語で作る和食・Recipes of Japanese Cooking ISBN 4-8163-3677-X


text:
Donostia
‘S e baile mòr agus port ann an ceann a tuath na Spàinne a th’ ann Donostia (Basgais) neo San Sebastián (Spàinntis). Tha an t-ainm a’ ciallachadh Naomh Sebastian ann an dà chànain leis gur e Naomh a’ bhaile a th’ann an Naomh Sebastian agus oir bha taigh cràbhach ann dhàsan o shin.[1] Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1180 leis an Rìgh Sancho Sèolta. Tha Donostia suidhichte aig 33m os cionn ìre na mara,[2] ri taobh a' bhàigh La Concha, aig inbhir na h-aibhne Urumea.[3] Tha Donostia 356km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na Spàinne, agus 76km bho Ghasteiz, prìomh-bhaile Dùthaich nam Basgach.[4] Tha 185,506 daoine a’ fuireach ann am Bilbao,[5] an treas baile as motha ann an Dùthaich nam Basgach[6] agus an 34mh baile as motha na Spàinne.[7] A bharrachd air sin, 's e prìomh-bhaile na Roinne Gipuzkoa a th' ann cuideachd.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Reno, Na Stàitean Aonaichte
- Wiesbaden, A' Ghearmailt
- Trento, An Eadailt
- Plymouth, Sasainn
- Marugame, An t-Seapan
- Ra´s Būyadūr, Sathara an Iar
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Ortografía de la lengua española. Madrid: Espasa, 1999. ISBN 84-239-9250-0; "Apéndice 3", páginas 133-155.
- ↑ Mongabay
- ↑ Riaghaltas na Spàinne
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Cunntas-sluaigh na Spàinne
- ↑ Eustat
- ↑ Bailtean na Cruinne
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
B' e 2010 Bliadhna nan Òran air BBC Radio nan Gàidheal agus BBC ALBA agus chaidh farsaingeachd de phrògraman co-cheangailte ri òrain Ghàidhlig a chraoladh. 2010 was the Year of Song on BBC Radio nan Gaidheal and BBC ALBA and throughout the year an unparalleled line-up of music-related programmes were broadcast.
Tron làraich-sa, bho A gu Z, gheibhear taghadh de dh'òrain à tasglann Ghàidhlig a' BhBC. An-diugh lorgar 830 òran, cunntais-beatha airson 719 seinneadair is 331 sgrìobhaiche. On this website, from A-Z, you can access a selection of songs from the BBC's Gaelic archive. Today you can find 830 songs, biographies for 719 singers and 331 writers.
Faodar an t-susbaint a rannsachadh tron duilleig-sa air fad; no tro na ceanglaichean a leanas: You can explore the archive via this homepage; or by selecting one of the following links:
Cuideachd, faigh a-mach dè a chaidh a thaghadh mar Òran na Bliadhna, no thoir sùil air taghadh de dh'òrain Èibhinn. Also, find out which song was voted Song of the Year, or why not take a look at a selection of Humorous songs.
Copyright © 2015 BBC. Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
Bratach na dùthcha
Tha bratach na dùthcha aig gach dùthaich air feadh an t-Saoghal. Is e ìomhaigh a tha innte a tha sònraichte don dùthaich fhèin. Mar is àbhaist tha i dìonta leis an lagh. Cleachdar a' bhratach mar riochdachadh aig tachartan oifigeil.
Mar is trice tha a' bhratach air a dèanamh à sìoda. Tha na dathan eadar-dhealaichte a rèir nan dùthchannan fèin.
Chan eilear cinnteach dè a' bhratach as aosda a th' ann: Bratach na h-Alba neo Bratach na Danmhairg.
Tha liosta anns a' Wikipedia Commons leis a h-uile bratach:


text:
p.252
Na pisseoga uero is iongnadh lium nachar orduigh Bernard enni ina n-aghaidh annsa capidel so o dorinnidh iomrad orra ina chuisibh, & fós nachar chuir capidel specialta orra fén, & go mormhor is iongnad lium Cormac da dhenam, acht munab é a n-adhuar ar son nach fhedir a leghes, & do réir mo bharamhla fen is cosmail gurob fhedir a leghis mar gach aimsiugad & gach temptation ele da ttabhair in diabal & a mhuinnter arna daoinibh. Oir is muinnter don dhiabal & is diabhail fen go firinnech lucht a ndenta. Mas edh gid be uias aimrid, d'fhior no do mnaoi, na bith ina eretici & cetera, acht creidiodh mar credes in eglais & denad faoisidin mhinic & gabad sacramint naomhtha na h-egailsi & estidh briathra & tegusc diles Dé, & aisigidh na neithi fuair go h-olc & na bith smuainedh aigi in t-olc cedna do dhenam {MS fo. 222r b} aris, & denad derc & urnaighthi & aithrighe & treghenus, mad nech thuilnges a dhenam uias ann. Et iar sin guidhedh in t-Athair trocairech go minic fa chloinn d'fhaghail dó. Agus bith a fhios agad go ufuair Iachim & Anna & Elizabeth & Zacharia, noch dha roibh Dia buidheach & do bi glan o chair, clann o Dhia rena ghuidhi, & ni h-edh amhain, acht ni chuirim a g-conntabairt gidh be ar bith athcuinghidh dhiongmala shirfis in cristaidhi glan ar Dhia do ghnath go ufhuighe uadhi í. Ergo et cetera. Et tuig fos da mbedh gan pisseoga do ueit ann nach lughuidi is coir so do dhenam. Oir cuiridh Dia eslainti noch doni aimridecht mar dhioghaltas ar in b-phecach an uair nach den aithrighi. Mas edh no go n-díocharthar in pecadh ni leighesfaidher (?) in eslainti tainic trit, & no go leighestar in eslainti ni ginfidhir uadhi, ergo et cetera. Agus ni córa so do tuicsin isin eslainti so na in gach uili eslainti ele. Agus dlighidh in liaigh fós ueit glan o chair sul tionnsgnus a oibrecha.
p.253


text:
Kl.
Flaithbertach a righe Caisil.
Gaill do tiachtain a n-Erinn a b-Port Lairge.
Sluag and Ochlai & Ulaid um Niall mac Aodha i Midhe go Greallach nEillte. Cathraoinedh ré Flann mac Maoileclainn cum suis filiis form ainnsen dú a ttorcair dream diob um Fergal mac Aongusa meic Maoilduin et um Maolmordha mac n-Eiremoin mic Aodha d'Ultaibh & um h-Erudan mac Gairbith flan h. mBresail et um Diarmaid mac Sealbhaigh ri Dail Riada & um Maolmuire mac Flannagain ri Fernmaighe et alii et Domnall mac Gairbith ri Conaille et Comucan mac Airectaigh.
Kl.
Oengus mac Flainn meic Maeilechlainn ridamna Eirenn in matura {senectute} periit .lx. no .xx. die post bellum Greallaigi quo iugulatus est unde periit .lx. die.
Domnall mac Aodha meic Nell ri {MS folio 196ra (294a)}Ailigh post penetentiam periit.
Maolciarain mac Echucain princeps Cluana Eois dormiuit et Muccnama episcopus Aird Macha & dalta Fethgna.
Sgannlan episcopus Tamlachta quieuit.
Orgain Corcaighe et Lis Moir et Achaidh Bo o gentibh.
Kl.
Cobflaith ingen Duibdúin abbatissa Cille Dam quieuit.
p.162
Maolbarrionn sagart Cluana M Nois quieuit.
Fogurtuch mac Tolairc ri Deisgirt Bregh quieuit.
Flann mac Maoileclainn ri Erenn uile in .uiii. Kl. Iuin.uii. feria .xnuii. anno regni sui defunctus est hi Cind Eich muintire Cluana.
- Truagh sin a Eiri iodhnac
et do daoine doghrach
o testa Flann
[...]
marb
do ri rogorm roghlach.
Anoroit mac Ruarach ri Bretan moritur.
Niall Glundup mac {Aodha} regnare incipit.
Oenach Taillten d'atnuaghadh la Niall.
Kl.
Sluaicchedh ffer nErenn la Niall mac Aodha go Gallaibh Locha da Cech gur marbta Gaill & Gaoidhil ann um righ Cairrge {MS folio 196rb (294b)} Brachaide & um taisech h. Cernaigh .i. Maolfinnén mac Donnagáin & um taoisech Cremtainne .i. Fergus mac Muirigén & alii multi occisi sunt.
Catraoinedh Cind Fuait for Laignibh re n-u{a} Imair; se ced uel amplius iman rigraidh et imon airdricch .i. Ugaire mac Aililla & im righ Airthir Life .i. Maolmordha mac Muirigén & um Mugron mac Cindedigh ri na ttri Comann & Laichsi & Cinaodh mac Tuatail ri h. Feneclais et alii multi et iman ardepscop.
O{r}gain Cille Dara do Gallaibh Cinn Fuait.
Gabáil Atha Cliath do Gallaibh ar hécin for feraib Erenn.
Niall Glúnduph go fforgla ffer nErenn et co feraibh Bregh & Midhe hi crich Mumhan co ffarccaibh drem mór dia muintir ánn .i. um righ Teabhtha .i. Donncuan mac Flannagáin & um righ Cairrge Brachaide.
Coisne mor in hoc anno & snecda adhbal co tard ar for innilib.
Kl.
Muirenn ingen Suairt abbatissa Cille Dara quieuit.
p.164
Ceall Dara d'argain do gentibh aridisi o Ath Cliath.
Eithne ingen Aodha meic Nell rigan ffer mBreg et Mór ingen Cearbaill meic Dungaile rigan {MS folio 196va (295a)} Laigen Desgabar in penitentia quieuerunt.
Tigernach h. Clerigh ri Aidhne mortuus est.


text:
Sealink
B' e Sealink an t-ainm deireannach air na seirbhisean aiseag a bha an seilbh Rathaidean Iarainn na Breatainn, eadar na 1960'n agus na 1990'n. Chaidh na seirbhisean eadar Eireann agus Breatuinn a' reic gu Stena trath anns na 1990'n. Ruitheadh na seirbhisean sin beagan bliadhnaichean fon stoidhle "Stena Sealink" ach chaidh smaladh air an ainm "Sealink" beagan bliadhna o shin.
Rathaidean-siubail[deasaich | deasaich an tùs]
- Muir Eireann
- Eileanan a' Chaolais
- Weymouth-Guernsey/Jersey
- Portsmouth-Guernsey/Jersey
- Isle of Wight
- Portsmouth-Ryde
- Portsmouth-Fishbourne
- Lymington-Yarmouth
- Caolas Sasannach
- Dover-Calais
- Dover-Boulogne
- Folkestone-Calais
- Folkestone-Boulogne
- Newhaven-Dieppe
- Weymouth-Cherbourg-Octeville
- Dover-Dunkirk
- Dover/Folkestone-Oostende
- Cuan a Tuath
- Harwich-Hoek van Holland
- Harwich-Zeebrugge
- Harwich-Dunkirk
Ceangal a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- Sealink-Holyhead.com Eachdraidh Sealink mun rathad-siubhail eadar Holyhead agus Dún Laoghaire


text:
Gleann na Cille
‘S e gleann àrd le dam anns an ìochdair, shuas anns na Beanntann a Deas, faisg air Dùn Phrìs a th’ann Gleann na Cille. Tha e suidhichte aig 158m os cionn ìre na mara, dìreach 12km air falbh bho Dhùn Phrìs fhèin,[1] iomradh OS NX8477.[2] Tha am pàirc deilbhidh ann an Gleann na Cille uabhasach ainmeil aig ìre eadar-nàiseanta.
Iasgach[deasaich | deasaich an tùs]
‘S e dam làn fìor uisge a th' ann an seo agus dh’fhaodadh iasgach a dhèanamh le cead bho na h-ùghdarrasan ionadail.[3] Tha uisge an locha a’ sruthadh shìos gu ruige na mara (agus an Abhainn Nead) tron Allt Cluden.[4]
Pàirc deilbhidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh cruinneachadh dhe deilbheadh a chur air dòigh an seo leis na Keswick, uachdairean na sgìre ann an 1951.[5] Bha iad dlùth air Henry Moore agus bhrosnaich e iad gus an gnothaich sin a dhèanamh. Tha ceithir pìosan le Henry Moore ann:[6] An Rìgh is a' bhànrighinn (1955), Cros Gleann na Cille (1955 – 1956), shuas air a’ chnuic, Duine na Sheasamh (1950) agus Duine na laighe àireamh a dhà (1959) a bharrachd air Eòin Baistidh, obair a rinn Auguste Rodin ann an 1878, aig toiseach tòiseachaidh a dhreuchd. Tha A’ Chuairt, a rinn Jacob Epstein ann an 1926 an seo cuideachd.[7]
Rothaireachd[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Gleann na Cille na phàirt lìonra roinneil rothaireachd Dhùin Phrìs is na Gall-Ghàidhealtachd.[8] Tha Cearcall Gleann na Cille dìreach dà uair a thìde bho agus air ais gu Dùn Phrìs.[9] Tha na rathaidean gu math aonaranach an seo agus tha deagh shoighnichean ann cuideachd.


text:
Irn Bru
Is i deoch nàiseanta eile na h-Alba a tha ann an Irn-Bru, a rèir a' chompanaidh a tha ga dèanamh, A.G. Barr plc de Glaschu. Tha cuid firinn aca, oir cha mhòr nach i Alba a h-aon dùthaich an Eòrpa far nach eil Coca Cola a' reic uimhir nas motha 's a' bhliadhna na deoch bochd sam bith eile.
Is deoch dearsaich a tha ann an Irn Bru: an dà chuid, air taobh an t-uimhir de Dà-ogsaid gualain a th' ann agus air taobh an datha orains brèagha a tha air. Dèanta an Alba bho "girders" mar a' b' àbhaist ris an t-sanasadh aig Barr a bhagairt, a' cumail a mach an aon sar-fhilm sanasaidh gun do leig iad Drochaid na Foirthe a bheathaich am factoraidh aca. (Sguir iad an sgeul mu dheidhinn "girders" o chionn beagan bhliadhnaichean oir ged a tha 0.002% de Ferric Citrate na broinn cha tig e bho "girders" agus chan eil breugan brèagha den leithid laghail an Alba).
Girders ann neo as, tha àite daingnichte aig Irn Bru ann an cultur na h-Alba, agus cuid math de Albannaich, seann is òg, a' cumail a-mach gu bheil e na chungaidh air leth-mhath do cheann/stamag goirt as dèidh oidhche mhòr.


text:
Kal. Ian. u. f., l. xii., Anno Domini M.c.lxxx. i.
Aedh Mac Murchadha, righ-thoisech Muinnteri Birn & Airther & in Tricha Cet, do marbadh do Mac Mathgamna i mebail airechta.
Isin bliadhain-si dono ro bris Flaithbertach h-Ua Mael Doraidh, .i., rí Ceneoil Conaill, cath for macaibh righ Connacht, .i., Dia Sathairn Cengcighis & ro marbad imorro sé meic righ déc do macaibh righ Connacht ann & derg-ár Connacht archena.
Sloghadh la Domnall, mac Aedha h-Ui Lochlainn & la Cenel n-Eogain Tolcha Oac i n-Ultaibh & do brisedur cath ar Ulltaibh & ar h-Uib Tuirtri & ar Feraibh Li um Ruaidhri Mac Duinn Sleibhe & im Coin Midhe h-Ua Fhlaind.
Creach mor la Feraibh Maighi h-Itha im O Cathan .i., Echmarcach & Cenel m-Binnigh Glinne, co n-dechatur tar Tuaim & cor airgsetar Fhiru Lí & h-Ua Tuirtri & gu rugsatur il-mile do buaibh.
Tomaltach h-Ua Concobair do ghabhail comurbuis Patraic & co n-dernadh cuairt Ceneoil Eogain leis, co ruc cuairt moir & co tuc bennactain faribh.
p.200
{§LATE} Domnall h-Ua Ceinneidig, ri Urmuman, occisus est.
Donn Sleibhe O Gadhra, ri Sleibe Lughu, occisus est.
Domnall h-Ua Con Cenainn, ri h-Ua n-Diarmata, occisus est.
Acan h-Ua Fallamhain, taisech Clainni Uadach, moritur.
Cath na righdomna, du i torcradar da mac Toirrdelbaigh h-Ui Concobair, .i., Brian Luighnech & Magnus & tri meic Aedha, mic Toirrdelbaigh U Conchobuir, .i., Mael Secnaill & Muirethach & Muircertach et ceteri.§


text:
Maith am ani ro thairrngir Cormac andsin .i. Fidmaine mac Fidbadaich meic Condoilig meic Comain meic Suanaich meic Bruigde meic Broindfind meic Echach Bric meic Dathi meic Fiachrach meic Echdach Muidmedon. Mac don Eochaid-sin ro beandaich Cormac; Eogan Aidni ro gab Tir m-Beathra odaid Oig Beathra & ro gell Eocho Brec do Chormac co m-beidis a cland fo chis do, conad airisin do
p.4dleised comarba Cormaic Sil Eogain meic Echach meic Nathi & cland Guaire meic Colmain & Cenel Setna & Sil Aeda Gabalfhada diata in naem-chailleach .i. Sarnad ingen Aeda Gabalfhada & cenel Chindgamna & Sil Aeda meic Cobthaich dia ta cenel Aeda na h-Echtgi. Dleised immorro Cormac cuaird & cis na tuaithi-sin uili co n-deachaid h-i faill.


text:
[an error occurred while processing this directive]
British Broadcasting CorporationDachaigh
Naidheachdan, aimsir, stuthan foghlaim agus duilleagan òigridh air-loidhne.
Làrach-lìn an stèisein rèidio nàiseanta Gàidhlig bhon BhBC
Inneal BBC Vocab: Gheibhear eadar-theangachadh Beurla air chuid a fhacail air an làraich le bhith a' cleachdadh BBC Vocabulary.
Comharraichidh inneal BBC Vocab gach facal Gàidhlig air an làraich do bheil eadar-theangachadh Gàidhlig againn nar faclair.
Airson a' chur air, brùth putan BBC Vocab aig bàrr na duilleige. Le bhith a' gluasad ur luchaig thar facal comharraichte, chì sibh bucas le eadar-theangachadh Beurla den fhacal.
Gus a chur dheth, brùth putan BBC Vocab a-rithist.
Clàr phrògraman Tbh agus Rèidio Gàidhlig a’ BhBC, aimsir, fios mu agus ceanglaichean gu na duilleagan-lìn a leanas.
Làrach-lìn Radio nan Gàidheal, le Radio nan Gàidheal ri chluinntinn beò air-loidhne agus tro sheirbheis èist a-rithist, cuide ri clàr phrògram rèidio, clàran-ciùil agus duilleagan le fiosrachaidh sònraichte mu phrògraman.
Luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig: Stuthan air an dealbh do dh' inbhich aig ìre inntrigidh no àrd ìrean de dh'fhileantachd.
Sgoiltean: Làraich-lìn eadar-gnìomhail Gàidhlig anns a bheil bhidio agus fuaim air an dealbh do sgoilearan ro-sgoil, bun sgoil no àrd sgoil.
Pàrantan agus tidsearan: Stuthan taic prògraman do thidsearan agus fiosrachadh do phàrantan ann an Gàidhlig agus Beurla.
Làraich-lìn airson luchd-cleachdaidh nas òige, bho aois ro-sgoil gu deugairean, le bhideothan ciùil agus agallamhan a tha rim faicinn air an làraich a-mhàin.
Liosta a rèir na h-aibideil de na làraich-lìn gu lèir taobh a-staigh bbcalba.co.uk.
Taghadh de làraich-lìn a bha nan taic do phrògraman a chaidh an craoladh cheana, loidhne-tìm a' toirt geàrr-chunntas air eachraidh craoladh Gàidhlig a' BhBC agus iùil-lìn de làraich co-cheangailte ri Gàidhlig.
Copyright © 2015 BBC. Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
Comhairle Shiorrachd Lannraig a Deas
'S e comhairle ionadail ann an Alba a tha ann an Comhairle Shiorrachd Lannraig a Deas a tha a' deiligeadh le Siorrachd Lannraig a Deas.
Foghlam Ghàidhlig[deasaich | deasaich an tùs]
Tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ann an Siorrachd Lannraig a Deas aig ìre bun-sgoil aig Bun-sgoil Mount Cameron ann an Cille Bhrìghde an Ear.[1] Tha Àrd-sgoil Ghlinn Challdair, ann an Cille Bhrìghde an Ear cuideachd, a' tabhann Gàidhlig mar chuspair do luchd-ionnsachaidh agus fileantaich.[2]
Gàidhlig 'sa choimhearsnachd[deasaich | deasaich an tùs]
Tha buidheann de luchd-ionnsachaidh 'Gaelic in South Lanarkshire' ann.
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Duilleag mu foghlam air làrach-lìn a' chomhairle
- ↑ Àrd-sgoil Ghlinn Challdair (Beurla:Calderglen)
Comhairle Cathair Obar Dheathain | Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain | Aonghais | Earra-Ghaidheal agus Bòd | Comhairle Chlach Mhanainn | Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh | Comhairle Cathair Dùn Dè | Comhairle Shiorrachd Àir an Ear | Comhairle Dhùn Bhreatainn an Ear | Comhairle Lodainn an Ear | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù an Ear | Comhairle Dhùn Èideann | Comhairle na Eaglaise Brice | Comhairle Fhìobha | Comhairle Ghlaschu | Comhairle na Gàidhealtachd | Comhairle Inbhir Chluaidh | Comhairle Mheadhan Lodainn | Comhairle Mhoireibh | Comhairle nan Eilean | Comhairle Shiorrachd Àir a Tuath | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath | Àrcaibh | Comhairle Pheairt is Cheann Rois | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù | Comhairle nan Crìochan | Sealtainn | Comhairle Shiorrachd Àir a Deas | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Deas | Comhairle Shruighlea | Comhairle Dhùn Bhreatainn an Iar | Comhairle Lodainn an Iar


text:
Bucaramanga
‘S e prìomh-bhaile na roinne Santander, ann an Coloimbia,[1] a th’ann Bucaramanga ( bu.ka.ɾa.maŋ.ga).[2] Tha e suidhichte aig 959m os cionn ìre na mara agus 379km air falbh bho Bhogotá.[3] agus tha teodhachd meadhan dhe 26° aige, rè a’ bhliadhna. Chaidh am baile a steidheachadh ann an 1622 anns an sgìre ris an canar Sliabh an Ear (Spàinntis: La Cordillera Oriental) anns na h-Andes. Tha eaconomaidh làidir aig a’ bhaile, stèidhichte air sreath fhada dhe gnìomhachasan agus ‘s e am baile le ìre cion-cosnaidh nas lugha na dùthcha. Tha cunntas-sluaigh dhe 516,512 aig a' bhaile fhèin ann an 2005, a-rèir a’ chunntas-sluaigh mu dheireadh.[4] 'S e Bucaramanga an 8mh baile as motha na dùthcha[5] agus an 89mh baile as motha ann an Aimearaga-Laideannach[6] Chaidh am baile a steidheachadh ann an 1622.
Susbaint
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Chan eil e cinnteach dìreach dè tha an t-ainm Bucaramanga a' ciallachadh, ach 's dòcha gur e àros boidheach bho bucar (uasal) agus manga (taigh) ann an cànan na Chitaro, tuath Tùsanach a bha na tàmh an seo nuair a ràinig na Spàinntich.[7] Tha feadhainn eile a' mìneachadh gur e Wak'armanqha an seann ainm a bh'air a' bhaile agus gu bheil sin a' ciallachadh àite domhainn coisrisgte[8] ann an cànan Tùsanach.
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha 516,512 nan tàmh anns a' bhaile, chan eil ach 7,296 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile. Tha fearrann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[9] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail.
Taobh chinnidh, ' s e Daoine geala/mestizos a th'ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an Bucaramanga. A bharrachd air sin, ‘s e Tùsanaich a th’ann 0.2%, agus tha 2.9% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. ' S urrainn dhan 95.3% dhe na daoine ann an Bucaramanga leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 87.8% dhe na dachannan.[10]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Bucaramanga. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,[11] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Encyclopedia Britannica
- ↑ Invias
- ↑ Figearan Oifis a' Chunntas-sluaigh
- ↑ Bailtean as motha na dùthcha
- ↑ Mongabay
- ↑ Freewebs
- ↑ Organización de Estados Iberamericanos
- ↑ Cololmbia Virtual
- ↑ Bileag fhiosrachaidh DANE
- ↑ Country Studies: Colombia
- ↑ Vanguardia Liberal
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Arauca • Armenia • Barranquilla • Bogotá • Bucaramanga • Cartagena • Cali • Cúcuta • Florencia • Ibagué • Inírida • Leticia • Manizales • Medellín • Mocoa • Montería • Mitú • Neiva • Pasto • Pereira • Popayán • Puerto Carreño • Quibdó • Riohacha • San Andrés • San José del Guaviare • Santa Marta • Sincelejo • Tunja • Valledupar • Villavicencio • Yopal


text:
Uile-losgadh
Is e an t-Uile-losgadh (Eabhra: haSho'ah, השואה) an sgrios is murt den Iùdhaich Eòrpach a rinn na Nàsaich agus na luchd sin gun do phàirtich am beachd nan Nàsaich den linn an Dàrna Cogadh. Bha gràin mòr aig na Nàsaich air Iùdhaich sa' bheachd-smaoinealas agus sluagh-iùlach aca bho thùs, agus sgrìobh Adolf Hitler air a' chuspair sin san leabhar leis - Mo Chath Fhein (Mein Kampf). Smaoinich iad gun do rinn na Iùdhaich brath air a' Ghearmailt san Chiad Cogadh. Air sgath sin, rinn na Nàsaich iomairt bruideal is luath, a' cur muileannan de Iùdhaich ri campaichean-braighdeanais, agus gan marbhadh, a' mhorchuid le gas nimheil. Còmhla leis na h-Iùdhaich, dh'iarr na Nàsaich cuideachd a mharbhadh na Giofagan, Pòlainnich dhùthchasach agus Slàbhaich eile, prìosanaich-cogaidh on t-Aonadh Sobhiat, Comannaich, Clachairean, fir cho-sheòrsach, Pàpanaich, ciorramaich, agus daoine eile gum foillsicheadh maoidheadh ris na Nàsaich 'nan tòrachd airson chumhachd.
A-reir mòran daoine, se an eucoir as motha a bha a-riamh.
Na h-Ìobairtich[deasaich | deasaich an tùs]
Crochaidh an t-àireamh nan ìobairteach air a' chomarrachadh "an Uile-losgaidh" gu bheil air chleachdadh. Sgrìobh Donald Niewyk agus Francis Nicosia san Columbia Guide to the Holocaust gu bheil am facal air chleachdadh gu cumanta a chiallachadh am mòr-mhort, agus an oirdhirp a sgrios às, nan Iùdhach Eòrpach, 's mar sin chuireadh sin an t-àireamh iomlan nan ìobairteach ri beagan fo sia millean — mun chuairt 78 sa' cheud nan 7.3 millean Iùdhach 'san Roinn-Eòrpa at the time.[189]
Gabhaidh comharrachaidhean nas fharsainge a-steach eadar 220,000 agus 1,500,000 Giofag, agus na 200,000 ri 300,000 ciorramaich (gu corporra 's gu inntinneil mar son) a bha air mharbhadh, oir bha na roinnean seo cuideachd roghnaichte airson sgrios. Gabhaidh comharrachadh nas fharsainge fhathast a-steach na luchd-dealachaidh cràbhach 's sluagh-iùlach, dà ri trì millean prìosanaich-cogaidh Sobhiat, agus 5,000 ri 15,000 fir cho-sheòrsach, a' cur an àireimh iomlain ri naoi millean. Èirigh sin ri 11 millean marbhan ma tha na bàsan de 1.8 ri 2 millean Pòlainneach dùthchasach air ghabhail a-steach. Ghabhadh an comharrachadh as fharsainge a-steach na 6 millean luchd Soviat nach robh 'nan saighdearan, ag èirigh an àireimh-bàis iomlain ri 17 millean. Rinn R.J. Rummel meas air an t-àireamh-bàis iomlan na Gearmailte Nàsaich a bhith 21 millean.
- 5.1 - 6 millean Iùdhach, a-measg trì millean Iùdhach on Phòlainn
- 1.8 - 2 millean Pòlainneach neo-Iùdhach
- 200,000 - 1,500,000 Giofag
- 200,000 - 300,000 ciorramach
- 80,000 – 200,000 Clachair
- ceud mìle Comannach
- 10,000 - 25,000 fear co-sheòrsach
- 2,000 ri 5,000 Fianaiseach Iachobha


text:
Casg air dì-chroitearachd
- 26 An Gearran 2013
Tha casg ga chur air daoine a th' air an croitean a cheannach bho bhith a' toirt talamh a-mach à croitearachd.
Thuirt Coimisean na Croitearachd gun tàinig orra casg a chur an sàs air sgàth draghan mu Achd Ath-leasachaidh na Croitearachd, far a bheil coltas gu bheil am briathrachas a' ciallachadh nach gabh talamh air croit a chaidh a cheannach leis a' chroitear a thoirt a-mach à croitearachd.
Tha an Coimisean ag ràdh gu bheil iad a' gabhail beachd air buaidh na comhairle laghail a fhuair iad, feuch dè ghabhas dèanamh mu dheidhinn.
Cha ghabh iad ri iarrtasan sam bith airson talamh a dhì-chroitearachd bho shealbhadairean-croite gu an ceann ùine.
Morgaids
Thèid iarrtasan ris a bheileas a' dèiligeadh an-dràsta a chumail gun cho-dhùnadh gus am faigh an Coimisean fuasgladh.
Ri linn reachdais na croitearachd, chan fhaigh croitear cothrom air creideas mur a tèid pìos den chroit - mar as trice am pìos air a bheileas airson taigh a thogail - a dhì-chroitearachd gus an gabh luach ionmhais a chur air, mar urras don bhanca.
Tha an NFU air Ghàidhealtachd ag ràdh gun toir seo buaidh mhòr air croitearan.
"'S e duine a rinn mearachd nuair a bha iad a' sgrìobhadh an lagha," thuirt Labhraiche an NFU, Raibeart Dòmhnallach.
"Cha do studaig iad iar na sealbhadairean-croite nuair a bha iad a' cur an lagha ri chèile.
"Tha e a' dol a bhith uabhasach doirbh do dhaoine can airson morgaids fhaighinn airson taigh a thogail air talamh, no a' feuchainn ri crann-gaoithe a thogail air an talamh.
"Chan fhaighear an t-airgead airson a' chrainn sin, oir cha toireadh banca an t-airgead seachad mur a faighear an talamh air a dhì-chroitearachd.
"Feumaidh iad an lagh atharrachadh. Cha chreid mi gu bheil iad a' dol a chumail orra mar a tha e," thuirt e.


text:
Kl. Ianair
[...]
. Anno Domini .dcccc.x.ii., alias .dcccc.xiii.
Tipraiti m. Mael Fhind {folio & column H46[bis]ra} princeps Imlecho Ibair, Mael Muire ingen Cinaedha m. Ailpin, Etulbb ri Saxan Tuaiscirt, moriuntur.
Congalach m. Gairbid, ri Conaille, a suis iugulatus isin nomadh mís iar n-orcain in taighi abath i n-Druim Inasclainn for m. Mael Mordha & for Muiredach m. Cormaicc, princeps Droma.
Cuilennan m. Mael Brigte in fine eiusdem anni moritur.
Cathroiniudh ria n-Donnchad oa Mael Sechnaill & re Mael Mithidh m. Flannacain for Fogurtach m. Tolairg, ri Deiscirt Bregh, & for Lorcan m. Donnchada & for Laighniu co fargabsat ili iter bas & ergabail.
Cathroined re n-gentibh for fairinn nochoblaigh de Ultaibh i n-airiur Saxan dú i torchradur ili, .i. Cumuscach m. Mael Mochorghi m. righ Leithi Cathail.
Sloghedh la Niall m. n-Aedho co Connachta & cathroiniudh riam for ócu Tuaiscirt Connacht, .i. for Ou Amalngada & for Firu h-Umaill co fargabsat sochaide iter bas & ergabail im Mael Cluiche m. Concobair
Pluuialis atque tenebrosus annus.
Mael Brigte m. Tornain du techt i m-Mumain do fhuaslucud ailithir do Bretnaibh.


text:
An Luirg
'S e baile beag ann an Cataibh a tha ann an Luirg. Tha e suidhichte aig ceann ear-dheas Loch Sìn mu 80 cilemeatair air falbh bho Inbhir Nis. Tha mu 1.200 duine a' fuireach ann.
Tha Slighe àrsaidheil Chnoc an Ùird ann, ruigear dùn tìodhlagaidh bho 4,500 bliadhna RC air ais. Air mullach Chnoc an Uaird tha tobhtaichean dhùn ann a tha nas sine na sin.[1]
Tha am baile cliùiteach air sgàth 's gur e teas meadhan fèill caoirich a tha ann. Tha cuid de na reicean fhollaiseach caoirich as motha anns an Roinn Eòrpa ann.
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “Iùil cuairtean Culturach nan Roinnean Eòrpach”; Neach-foillseachaidh: Buidhne Stéidhichte airson Turasachd an AER”, foillsichte aig MACULART, S. A. , Barcelona, 1995, ISBN 8487722199


text:
Comhairle nan Crìochan
'S e comhairle ionadail a tha ann an Comhairle nan Crìochan a tha a' deiligeadh ris na Crìochan.
Bailtean is clachanan[deasaich | deasaich an tùs]
- Abaid Bhaoithin, Alan Crom, Allt an Fhùcadair, Ashkirk, An Geal Àth, An Sruthan Fuar
- Broughton, Burnmouth, Baile Alain, Baile Ghille Mhoire, Baile Ur Chille Bhoisil, Bruach Thuaidh
- Cealsach, Ceann Tìobhiot, Chirnside, Cill Aba, Cille Bhoisil, Clovenfords, Cockburnspath, Coldingham
- Denholm, Dryburgh
- Deadard, Drochaid Eadaraig, Dùn Airchill
- Eadaraig
- Foulden
- Greenlaw
- Hamhaig
- Inbhir Eighe,Inbhir Liathain
- Kirk Yetholm
- Labhdair, Lilliesleaf, Liontan Ruairidh, Longphort Mhacais
- Meall-Ros
- Newcastleton, Newstead
- Na Dùintean, Na Pùballan
- Rosbrog
- Salcraig, Stichill, Stow
- Town Yetholm
Comhairle Cathair Obar Dheathain | Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain | Aonghais | Earra-Ghaidheal agus Bòd | Comhairle Chlach Mhanainn | Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh | Comhairle Cathair Dùn Dè | Comhairle Shiorrachd Àir an Ear | Comhairle Dhùn Bhreatainn an Ear | Comhairle Lodainn an Ear | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù an Ear | Comhairle Dhùn Èideann | Comhairle na Eaglaise Brice | Comhairle Fhìobha | Comhairle Ghlaschu | Comhairle na Gàidhealtachd | Comhairle Inbhir Chluaidh | Comhairle Mheadhan Lodainn | Comhairle Mhoireibh | Comhairle nan Eilean | Comhairle Shiorrachd Àir a Tuath | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath | Àrcaibh | Comhairle Pheairt is Cheann Rois | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù | Comhairle nan Crìochan | Sealtainn | Comhairle Shiorrachd Àir a Deas | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Deas | Comhairle Shruighlea | Comhairle Dhùn Bhreatainn an Iar | Comhairle Lodainn an Iar