text:
Sàbhalaidhean Chomhairle na Gàidhealtachd
Tha 522 de luchd-obrach Chomhairle na Gàidhealtachd air leigeil fhaicinn gum biodh iad deònach an dreuchdan a leigeil dhiubh gu saor-thoileach.
Sgrìobh a' Chomhairle chun an luchd-obrach aca air fad ron Nollaig 's aca ri sàbhalaidhean mòra a dhèanamh.
Tha a' Chomhairle cuideachd a' coimhead Diardaoin ri sgrùdadh bheachd a dh'fhaighnich de chuid de mhuinntir na Gàidhealtachd am bu chòir dhan Chomhairle a' chìs chomhairle àrdachadh, an aghaidh phoileasaidh an Riaghaltais Albannaich.


c: text/html

text:
Euslainteach le C.diff tinn an Ospadal a' Bhelford
Tha coltas gu bheil euslainteach air an tàinig Clostridium difficile (C.diff) ann an Ospadal a' Ràthaig Mhòir tinn leis a' ghalar ann an ospadal eile air Ghàidhealtachd.
Bhathar dhen bheachd gu robh an t-euslainteach math gu leòr son a bhith air ghluasad bhon an Ràthaig Mhòr gu Ospadal a' Bhelford sa Ghearasdan.
Thuirt NHS na Gàidhealtachd gun do dh'fhàs an t-euslainteach tinn leis a' ghalar a-rithist.
Tha an neach ga chumail air leth bho euslaintich eile.
Bha an t-euslainteach am measg ochdnar air an tàinig an galar, a dh'fhaodadh a bhith marbhtach, san Ràthaig Mhòr air a' mhìos a chaidh.
Chaidh dearbhadh gu robh e air an ochdamh neach Dihaoine a chaidh.
Thuirt NHS na Gàidhealtachd nach eil cùisean ùra air a bhith ann bhon uairsin.
Dhearbh iad gur ann ann an uard 4C a tha an galar fhathast.
Chan eilear a' cur euslainteach ùra dhan uard, 's chan eilear a' gluasad feadhainn às, aig an ìre-sa.
Tha triùir euslainteach sa uard an-dràsta le C.diff, ach chan eil iad a' fulang cus leis.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ar nàbaidhean Ceilteach
3 An t-Iuchar 2014 Ùraichte aig Ùraichte aig
Tha e coltach gu bheil an referendum air neo-eisimeileachd do dh'Alba a' toirt buaidh fad is farsaing.
Am measg ar càirdean Ceilteach, aig a bheil tomhas de dh'fhèin-riaghladh mar-thà, tha an referendum air deasbad adhbharachadh mu a bhith a' faighinn barrachd chumhachdan, agus gu dearbha barrachd airgid, bho Westminster.
Tha an tè-naidheachd phoileataigeach Anna NicLeòid air a bhith a' tadhal air Èirinn a Tuath agus a' Chuimrigh.


text:
Air A Thòir - Màrtainn Mac an t-Saoir
Anns an treas nobhail aige, tha Màrtainn Mac an t-Saoir ag innse sgeul fir is tè, Aonghas is Monika. Tha beatha thoilichte, shoirbheachail aig Aonghas, is coltach, le leannan gaolach is obair mhath. Tha Monika air tighinn às a’ Phòlainn gus beatha ùr a dhèanamh dhi fhèin ann an Alba agus làn comais aice sin a dhèanamh. ’S ann nuair a thachras iad ri chèile gun nochd cumhachd-thàlaidh làidir eatarra a dh’atharraicheas am beatha gu tur agus a dh’fhàgas Monika air a thòir. ’S e seo leabhar drùidhteach stèidhichte san latha an-diugh, sgeul a tha aig uaireannan a’ togail gàire ’s buaireadh aig amannan eile.
£8.99


text:
Sna làithean againn, tha YouTube a 'frithealadh mar stòr trafaig sàr-mhath le comas gun chrìoch. Tha e gòrach gun a bhith a 'cleachdadh a' chomais seo ma tha thu airson an làrach agad a bhrosnachadh. A rèir an dàta staitistigeil, is e YouTube an dàrna einnsean rannsachaidh le meud an dèidh Google. A h-uile mìos bidh faisg air 3 billean neach-cleachdaidh a 'dèanamh rannsachadh air YouTube. Sin as coireach gu bheil e na chothrom cudromach dha sealbhadairean làraich-lìn ann a bhith a 'cruthachadh bhidiothan bhidiothan airson YouTube. Faodaidh bhideo a tha air a dheagh uidheamachadh agus tarraingeach air ceist a tha measail a bhith a 'toirt teachd-a-steach àrd dhut agus trafaig a leasachadh do làrach. A bharrachd air an sin, tha YouTube na àite fìor mhath airson ceanglaichean iomchaidh a thogail ris an làrach agad gun tasgadh sam bith. Ach, air an luchd-cleachdaidh àrd-ùrlar meadhanan seo tha an aon dhuilgheadas a 'coimhead ris na h-innealan rannsachaidh. Tha an cùis seo na àrd-farpais. Luchd-seilbh gnìomhachais a h-uile mionaid, a bharrachd air luchd-blogaidh, uairean a luchdachadh suas de bhidio chun an àrd-ùrlar mheadhanan seo. Tha e gu math duilich a bhith follaiseach am measg mhillean duine eile. A 'beachdachadh air a' cho-fharpaiseachd àrd seo air YouTube, tha ceannaichean air-loidhne a 'cur iongnadh air mar as urrainn dhaibh daoine a dhol an sàs ann am faicinn am bhideothan an àite nam milleanan eile. Is e am freagairt as freagarraiche don cheist seo a bhith a 'leasachadh innealan rannsachaidh. Bidh i a 'frithealadh mar einnseanan luirg, ag adhartachadh aithne branda agus a' tàladh luchd-cleachdaidh gu susbaint sònraichte. Chan eil e a 'dèanamh ciall susbaint bhideo càileachd a chruthachadh nach fhaicear leis an luchd-amais agad. Sin as coireach gu feum thu ùine, airgead agus oidhirpean a chuir an sàs ann an àrdachadh cunntas YouTube agad gus tarraingeachd nas fheàrr a tharraing na farpaisich nic mhargaidh agad. Mar sin, innis dhuinn mar a dh'fhaodas optimization innealan-rannsachaidh a bhith co-cheangailte ri adhartachadh YouTube agus dè na dòighean as fheàrr a dh'fheumas sinn a chur an gnìomh gus ar trafaig làrach-lìn àrdachadh.
YouTube SEO riatanach
Mus tòisich sinn a 'bruidhinn mu na dòighean adhartachaidh a dh'fheumas sinn a chur an gnìomh gus an àireamh de luchd-leantainn na duilleige YouTube againn a mheudachadh agus tarraingeas tarraingeach a tharraing na làraichean-lìn againn, bu mhath leam na notaichean de na comharran as cudromaiche a bhios YouTube a 'cleachdadh nuair a chlàras tu videos:
- gleidheadh luchd-amais dhut;
- tuairisgeul bhidio;
- tagaichean tiotal as fheàrr;
- prìomh fhaclan ann an tagaichean tuairisgeulach;
- fad a 'bhidio;
- an àireamh de bheachdan;
- an àireamh de luchd-cleachdaidh a tha a 'fo-sgrìobhadh do dhuilleag as dèidh coimhead air bhidio;
- bhidio-chinnidheachd;
- beachdan;
- an àireamh de rudan nach eil a 'còrdadh riutha.
Optimachadh air-loidhne YouTube
Bidh luchd-cleachdaidh YouTube a 'coimhead faisg air 5 billean bhidio bho latha gu latha. Tha e a 'ciallachadh gu bheil cothrom sgoinneil agad airson do chuid bathar no seirbheisean a mhargaidheachd an sin agus ceangal a dhèanamh ris na luchd-cleachdaidh agad. Tha SEO ann an YouTube a 'frithealadh cha mhòr an aon rud ri ann an Google. An seo, tha a h-uile càil a 'tòiseachadh le susbaint càileachd agus sònraichte air-duilleag. Tha optimachadh YouTube Op-page a 'toirt cothrom do luchd-cleachdaidh a bhith a' tuigsinn dè a tha am bhidio agad agus co-dhùnadh a bheil e a 'freagairt ris na tha iad a' sùileachadh no nach eil. Le cuideachadh bho fhaclan rannsachaidh buntainneach ann an tiotalan agus tuairisgeulan, is urrainn do luchd-cleachdaidh a bhith a 'rèiteachadh nam bhideothan gu luath agus air bots rannsachaidh YouTube a' rangachadh do bhideo anns na toraidhean rannsachaidh. A bharrachd air an sin, tha uidheamachadh adhartach air-duilleig a 'meudachadh chothroman a bhith a' cur bhidio promo agad aig toraidhean rannsachaidh TOP aig Google airson na teirmean luirg as àirde agad. Is e am bàillidh riatanach YouTube an tiotal tiotal, tuairisgeul agus meta tags. Tha e a 'ciallachadh gur e an tiotal agad as cudromaiche airson a bhith a' stèidheachadh a 'chuspair bhidio, faclan-luirg agus cuspair agad. Tha an àireamh de charactaran ann an tiotal cuingealaichte. Tha e a 'ciallachadh gum feum thu a h-uile fiosrachadh as cudromaiche agus as cudromaiche a chur a-steach faisg air toiseach an tiotail gus a dhèanamh follaiseach do bhots rannsachaidh YouTube agus do luchd-cleachdaidh.


text:
LEARNGAELIC WITH AN LÀ LEARNGAELIC LEIS AN LÀ
- Gaelic text Teacsa Gàidhlig
- English text Teacsa Beurla
- Gaelic & English text Teacsa Gàidhlig & Beurla
- Vocabulary Briathrachas
An Aimsir le Sarah Cruickshank (07/04/2015)
[Iain Macaonghais – Preseantair] Sùil air an t-sìde a-nis, còmhla ri Sarah.
[Sarah Cruickshank – Neach-aithris na h-aimsir] Feasgar math dhuibh. Uill aimsir shocair a th’ againn airson nam beagan làithean a tha romhainn co-dhiù agus sinn a’ faicinn gu bheil bruthadh àrd fhathast aig an stiùir, ach seo a dh’adhbhraich gum faca sinn beagan a bharrachd sgòth mu cheann a tuath na dùthcha tron latha an-diugh, gu h-àraidh tarsainn air oisean iar-thuath na dùthcha far a bheil na frasan seo gu bhith leantainn airson na h-oidhche a-nochd. Ach an uair sin, mun àm a ruigeas sinn uairean beaga na maidne tha siud gu bhith sìoladh às. Tron chòrr dhen dùthaich, oidhche an ìre mhath tioram, greisean de dh’iarmailt shoilleir a’ ciallachadh gun tuit i gu mu thimcheall air trì no ceithir Celsius. Ach far a bheil i sgòthach – sia no seachd Celsius agus a’ ghaoth gu bhith lag.
[Sarah Cruickshank – Neach-aithris na h-aimsir] Son a-màireach tha sinn a’ tòiseachadh le dealbh a bhios an ìre mhath tioram, a bharrachd air beagan de fhrasan mu cheann a tuath na dùthcha – tha iad siud gu bhith gluasad suas a dh’ionnsaigh Arcaibh agus Sealtainn mus tòisich iad a’ sìoladh às feasgar a-màireach ach dhan chòrr, latha brèagha grianach a bhios ann air feadh na dùthcha. Mar sin, a’ gabhail sùil air cùisean airson feasgar a-màireach, bidh i faireachdainn glè mhath mu thimcheall air 13 gu ruige 15 Celsius dha sgìrean air taobh siar na dùthcha agus latha gu math nas fheàrr, mu thimcheall air oisean iar-thuath na dùthcha. Ged a thòisicheas i car sgòthach tro mhadainn a-màireach tha còir gum faicear barrachd grèine na th’ air a bhith ann air na làithean a dh’fhalbh.
[Sarah Cruickshank – Neach-aithris na h-aimsir] Beagan de fhrasan fhathast againn tarsainn air Sealtainn ach dhan chòrr de oisean ear-thuath na dùthcha tha cùisean a’ coimhead glè mhath, an teòthachd a’ togail gu mu thimcheall air 18C mu thimcheall air Caolas Mhoireibh, air sgàth gu bheil beagan fasgadh an sin bhon ghaoith a bhios a’ tighinn bhon iar-dheas a-màireach agus tha a’ ghaoth an siud gu bhith ag èirigh tron chòrr dhen fheasgar ach tha i maireachdainn soilleir gu deireadh an latha agus an uair sin tioram airson oidhche Chiadain.
[Sarah Cruickshank – Neach-aithris na h-aimsir] Airson Diardaoin tha sinn a’ faicinn gu bheil bruthadh àrd an seo fhathast aig an stiùir, na h-aghaidhean sin air an iomall mar sin, an aon seòrsa aimsir a-rithist air feadh na dùthcha. Latha brèagha a bhios ann, bidh beagan sgòth a’ tighinn ’s a’ falbh tron latha ach san fharsaingeachd bidh i tioram, fìor chorra fhras tarsainn air na h-eileanan mu thuath agus a-rithist an teòthachd gu bhith togail gu snog anns a’ ghrèin, gu h-àraidh mu thimcheall oisean ear-thuath na dùthcha, 17 fiù ’s 18 Celsius ma dh’fhaoidte ach mar as fhaide siar a thathar bidh beagan a bharrachd sgòth ri fhaicinn agus sin a’ cumail an teòthachd mu thimcheall air 12 no 13C agus oiteagan gaoithe an siud gu bhith tighinn bhon iar-dheas mun àm a ruigeas sinn deireadh na seachdain agus Dihaoine, tha atharrachadh air fàire agus i tionndadh caochlaideach. Oidhche mhath leibh.
The weather with Sarah Cruickshank
[Iain Macinnes – Presenter] A look at the weather now, with Sarah.
[Sarah Cruickshank – Weather Presenter] Good evening to you. Well we have pleasant weather ahead of us for the next few days anyway and we can see there’s predominantly high pressure, but this is why we saw a little more cloud in the north of the country through the day, especially across the north-west where these showers are going continue tonight. But then, by the time we reach the early hours of the morning, they will taper off. Throughout the rest of the county, a relatively dry night, bright spells meaning that the temperature will drop to around three or four Celsius. But where it is cloudy – six or seven Celsius and the wind will be light.
[Sarah Cruickshank – Weather Presenter] For tomorrow, the picture is of a mainly dry start apart from some showers in the north of the county – these will move up towards Orkney and Shetland before they start to peter out tomorrow afternoon but for the rest, a nice sunny day all over the country. Therefore, looking at tomorrow afternoon, the weather will be quite good, around 13 to 15 Celsius in areas in the west of the country and a much better day around the north-west. Although it will begin a little cloudy tomorrow morning it will be sunnier than in previous days.
[Sarah Cruickshank – Weather Presenter] Still some showers across Shetland but for the rest of the north-east of the country things looking quite good, the temperature rising to around 18C around the Moray Firth, due to the area being quite sheltered from the south-west wind and this wind will become stronger throughout the rest of the afternoon but it will remain bright to the end of the day and then dry for Wednesday night.
[Sarah Cruickshank – Weather Presenter] On Thursday we can see there’s still predominantly high pressure, these fronts on the periphery therefore, the same sort of weather again throughout the country. It will be a lovely day, a little cloudy from time to time through the day but in general it will be dry, with some scattered showers across the northern isles and again the temperature will rise pleasantly in sunny areas, especially around the north-east of the country, 17 perhaps 18 Celsius but the further west you are more cloud will be seen. That will keep the temperature at around 12 or 13C and gusts of wind will come from the south-west by the end of the week. There is a change on the horizon on Friday as it becomes unsettled. Goodnight to you.
An Aimsir le Sarah Cruickshank
(The weather with Sarah Cruickshank)
CuideachadhHow to use this site
Tha Learn Gaelic le An Là ag amas air luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig a tha, le beagan misneachd, deiseil airson ceum air adhart a ghabhail. Tha an t-susbaint freagarrach dhan h-uile neach-ionnsachaidh, ach bidh e nas cuideachaile do dhaoine a tha seachad air an ìre Tòiseachaidh.Learn Gaelic with An Là is aimed at learners who have already gained some confidence in Gaelic and want to take their learning to the next level. The material is suitable for all learners, but those who have progressed beyond the Beginner level will find this section particularly useful.
Bidh sinn a’ cur sgeulachdan bhon phrògram BBC An Là beò gach seachdain, le tar-sgrìobhadh Gàidhlig is eadar-theangachadh Beurla. Bidh dath an teacsa ag atharrachadh nuair a thèid facal a chluich. ‘S urrainnear cliogadh air facal sònraichte agus cluichidh am bhidio bhon sin a-mach. Dh’fhaodadh gum biodh seo cuideachail dha luchd-ionnsachaidh airson fuaimneachadh a dhearbhadh. Stories from the BBC ALBA Gaelic news programme "An Là" are uploaded on a weekly basis, with a Gaelic transcript and an English translation. As each Gaelic word is spoken, the accompanying text changes colour. Individual words can be selected with a simple click and the video will play from that point onwards. Learners may find this useful for checking pronunciation.
Bidh gach paragraf Gàidhlig a’ gluasad ri linn na h-aithris, ach faodar cuideachd na bàraichean-sgrolaidh a ghluasad gu earrann shònraichte den aithris.Each Gaelic paragraph automatically scrolls in conjunction with the news report, but the manual scrolling bars can also be used to move the text to a particular section of the report.
Chithear an tar-sgrìobhadh Gàidhlig anns a’ chiad dol a-mach. Ach, gheibhear eadar-theangachadh Beurla den tar-sgrìobhadh le bhith a’ taghadh Beurla no Gàidhlig agus Beurla.The Gaelic transcript is shown by default. However, you can see a translation of the transcript by selecting the English or Gaelic and English tabs.
Tha briathrachas cuideachd ri fhaotainn, le faidhlichean fuaim Gàidhlig na chois. Tha a’ bhriathrachas air a thaghadh bhon aithris fhèin, le measgachadh leithid ainmean-àite, briathrachas naidheachd, gnathasan-cainnt is abairtean. Key vocabulary is also provided, with accompanying Gaelic audio. This is a selected from the vocabulary contained in the news report and may include a selection of place names, news terminology, useful colloquialisms and phrases.
Tha luchd-leasachaidh an làraich a’ moladh gun tèid am brabhsair-lìn as ùire a chleachdadh airson an t-susbaint seo fhaicinn. Am measg nam brabhsairean ùra (saor an-asgaidh) as urrainnear a chleachdadh, tha Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer agus Safari.The developers of the site recommend that an up-to-date web browser is used to ensure the content displays to its optimum. Suitable browsers (which are free to use) include the latest versions of Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer and Safari.
Gheibhear an làraich seo air tablaidean is fònaichean-làimhe ach, a chionn ‘s gur e bhidiothan làn-sgrion a-mhàin a sheallas iPhone, bithear a’ cluich faidhle-fuaim seach bhidio.The site should work on mobile devices, but since iPhones will only show video full-screen and hide the transcript, we play an audio file instead of the video.
Credits
This site uses technology from jPlayer and Mozilla Popcorn, and builds on an idea and code developed by Mark Boas and associates at Happyworm.
All videos used are courtesy of BBC An Là and the British Broadcasting Corporation, who retain all rights to them.
Site design and coding by Sealgar Ltd.
Video, audio and transcripts provided by bbc.co.uk/alba.


text:
Ribhinn Donn
1999
In Search of Angels
Faclan aig Calum is Ruairidh Dòmhnallach
O mo rùn
Tha an oidhche ghreamhraidh reòite is fuar
Na bliadhnaichean dol bhuainn
Is bhon chiad là gheall mi dhut
Chuir sinn seachad cuart am bliadhn'
Is gach uile gheamhraidh anns a bhlàths
A chailin òg dhan tug mi luaidh
Aon earrach ùr
O mo rùn
Tha an là a tha ann cho truagh ri gaol
Gann tha an cridhe nach diùlt
Is a bhòid a mhaireas buan
O òigh, àlainn, chiùin
Cò eile air thalamh ghabadh t-àit'
Gun siubhlainn leat gu cùl na grèine
Is gu crioch là
Mo rìbhinn òg
Mo rìbhinn donn
Gun siubhlainn leat gu cùl na grèine
Is gu crioch là
O mo rùn
Tha mi mar as àbhaist is mi 'nam aon
Na mo shuidhe sgrìobhadh dhàn
Se seo dòigh mo dhaoine
Is molaidh mi do chliù
Le òran ceangailt anns an nòs
Is ged sheasainn air gach uile reul
Bhiodh tu os cionn
Mo rìbhinn òg
Mo rìbhinn donn
Is ged sheasainn air gach uile reul
Bhiodh tu os cionn
Mo rìbhinn donn
An deasachadh mu dheireadh: 2a dhen Mhàrt 2014 13:01:45
© 1999 Chrysalis Music. Gan cleachdadh le cead.


text:
- TIOTAL
- 5025 a' dol seachad air Caisteal Dhùn Creige
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_435
- ÀITE
- Dùn Creige
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- CRUTHADAIR
- Famedram
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27159
- KEYWORDS
- Rèile na Gàidhealtachd
HR
rathaidean-iarainn
HRS
Tha an dealbh-camara seo a' sealltainn 5025 glèidhte a' dol seachad air làrach àrd-chabhsair Dhùn Creige anns an t-sealladh seo à heileacoptair de Chaisteal Dhùn Creige. Tha àrd-chabhsair Dhùn Creige dìreach air thoiseach air an einnsean-smùide.
Chaidh an t-einnsean-smùide, 'Black 5' a thogail leis an LMS (Lunnainn, Mheadhan-thìre agus Alba) ann an 1934. Chuir e seachad mòran de bheatha stèidhichte sa Ghàidhealtachd agus b' e 'Black 5s' na prìomh thrèanaichean seirbheis gu Caol Loch Aillse ann an làithean LMS agus Rèile Bhreatainn an dèidh seo.
Tha 5025 air a ghleidheadh le Rèile Srath Spè suidhichte san Aghaidh Mhòir, far am faicear e fhathast. Tha e a' tighinn a-mach an-dràsta 's a-rithist air a' phrìomh loidhne a tharraing 'steam specials', mar a th' anns an dealbh-chamara seo


text:
- TIOTAL
- A bheil naidheachd bheag agad a tha a' sealltainn taobh 'daonna' a' chuspair speisealta agad? - Steve Murdoch
- EXTERNAL ID
- SGI_STEVE_MURDOCH_Q_04
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 2009
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Steve Murdoch
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 39401
- KEYWORDS
Mar phàirt de Thilleadh Dhachaigh 2009, chaidh co-labhairt eadar-nàiseanta trì latha - Buaidh Chruinneil na h-Alba - a chumail ann an Taigh-chluiche Eden Court, Inbhir Nis, bho 22-24 Dàmhair. Thàinig sgoilearan, eachdraichean is eòlaichean eile còmhla gus deasbaireachd fhallain a bhrosnachadh mu eachdraidh imrich agus a' bhuaidh a bha aig muinntir na h-Alba thall-thairis.
Rinn Am Baile agallamhan le grunn luchd-labhairt rè na co-labhairt. San earrainn chlaistinnich seo, tha an Dr Steve Murdoch a' freagairt na ceiste:
"A bheil naidheachd bheag agad a tha a' sealltainn taobh 'daonna' a' chuspair speisealta agad fhèin?"
'Only to say that history seen in capacities other than the 'human' is particularly dry. History is about people, not institutions - and that is sadly forgotten.'
'S e Leughadair ann an Eachdraidh na h-Alba aig Oilthigh Chill Rìmhinn a th' ann an Dtr Steve Murdoch. Am measg ùidhean a rannsachaidh tha às-imrich o Bhreatainn san t-seachdamh linn deug agus a h-uile seòrsa eadar-ghnìomhachas eadar Alba thràth ùr-nodha agus an saoghal mòr. Tha e air mòran fhoillseachadh air a' chuspair sin agus am measg a phrìomh fhoillseachaidhean tha: 'Britain, Denmark-Norway and the House of Stuart 1603-1660' (East Linton: Tuckwell Press, 2000/2003) agus 'Network North: Scottish Kin Commercial and Covert Associations in Northern Europe, 1603-1746' (Leiden: Brill, 2006). Am measg a phrìomh chruinneachaidhean a tha deasaichte tha 'Scotland and the Thirty Years War, 1618-1648' (Leiden: Brill, 2001) agus còmhla ri Alexia Grosjean, 'Scottish Communities Abroad in the Early Modern Period' (Leiden: Brill, 2005). Cuideachd còmhla ri Alexia Grosjean tha e air an fhoillseachadh a fhuair cliù mòr a dhèanamh: 'Scotland, Scandinavia and Northern European Biographical Database.'


text:
Atá pailis roalaind agan imper si a Pinntogsór, a cathair Nís aniugh is mince bís sé. Dobí duine rosaidbir uair ecin ann darab ainm Cotolombes, & dobí caislen daingen laidir age ar mullach cnuic ata lé, & badhun ard daingen fairsing ina timcell facuairt, & gardha roalaind ara taibh astigh don badhun ina rabhadar crainn dobheir toradh rouasal & gach uile toradh & gach uile luibh ar talmain ara raibhe baladh maith & blaith aloinn & moran do thobraibh roaille & do halladhaibh & do
p.292seomradhaibh aille 'arna folach d' or & d' asuír & do dhelbhaibh bethadhach & ennach da curtái docum laburtha & do denum ceoil le h-ealadnaibh saera, amail dobetís ina bethaidh. Ocus tuc se cach en & gach bethadhach annsa gardha sin neoch doba doigh leis do cur solais ar dainibh. Ocus dobi moran do mnaibh leth istigh da .uii. m-bliadnaibh déc aigi ann dona mnaibh iminóglacha fuair se ar talamh & fir iman ais cétna, & étaighe oír umpo, & adubairt gurub aingil íad uile, & dorinne se tri tobair aille & balladha ina timchell fen ar leth do íesper & do crisdal arna cengul an ór, & dorinne slighthi fo talmain o gach tobar dona tri tobraibh ina rithfedh fin a tobur dibh & mil a tobar ele & bainne a tobar & mídh a tobar ele. Ocus adubairt gurub e sin Parthus.


text:
- TIOTAL
- Litir gu Dtr MacIlle Dhuibh, Neach-sgrùdaidh nam Bochd
- EXTERNAL ID
- Z_GB1741_R31_1_03
- ÀITE
- Àird Tòirinis
- SGÌRE
- Goillspidh
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Goillspidh
- DEIT
- 4 An t-Sultain 1847
- LINN
- 1840an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn Ghallaibh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6115
- KEYWORDS
- faothachadh nam bochd
taigh nam bochd
airgead
Tunga agus Fàrr
An dara duilleag dhen litir gu Dtr MacIlleDhuibh bho Aonghas MacAoidh mu phàrantan.
Tha Mgr MacAoidh ag ràdh nach eil e airson gum bi a phàrantan nan uallach air a' pharraiste agus tha e ag ràdh gun cuir e thuca not san t-seachdain agus gun dèan a bhràthair an aon rud nuair as urrainn dha.
Tha e ag ràdh gur e seo nas urrainn dha a dhèanamh an-dràsta. Nam biodh e a' fuireach na b' fhaisg orra b' urrainn dha barrachd a dhèanamh ach tha deich bliadhna o nach fhaca e iad. Tha e ag iarraidh air an dotair fios a chur thuige cho luath 's a ghabhas ma bhios iad ann an duilgheadas a-rithist


text:
Eadar-theangachadh / Übersetzung
Eadar-theangachadh / Übersetzung
Tha mi air ais bho na saor-làithean agam. Bha mi ann an Nirribhidh agus bha e mìorbhaileach. Bha mi a' tadhal air banacharaid ann an Oslo agus chaidh an dithis againn dhan phàirc nàiseanta Rondane airson 4 làithean. Bha sinn a' coiseachd bho bhothan gu bothan (hytte). Bha tòrr sneachda ann fhathast ach bha i blàth agus air an latha mu dheireadh bha sinn a' coiseachd ann am briogais goirid agus lèine-t. Chaidh ar losgadh leis a' ghrèin beagan cuideachd.
Diluain, dhràibh sinn bho Oslo dhan phàirc nàiseanta. Thug e mu 4 uairean a thìde. Tha e eadar Bergen agus Oslo ach nas fhaide tuath. Bha an t-uisge ann ach cho luath 's a bha na brògan coiseachd oirnn sguir e agus bha i grianach fad na tìde. Thòisich sinn air coiseachd aig leth uair an dèidh sia feasgar agus ràinig sinn a' chiad bothan mu 9 uairean. Cha robh duine ann ach bha iuchair againn. Bha e glè chofhurtail agus blàth. An ath latha bha sinn a' coiseachd fad 5 uairean a thìde gu leth. Ghabh sinn air ar socair agus stad sinn gu tric airson dealbhan a thogail no cabadaich is ithe. Bha sneachd fhathast air pìosan den t-slighe agus air bruach na h-aibhne. Bha sin anabarrach brèagha. Ràinig sinn am bothan mu 4 uairean agus bha dithis às an Eilbheis ann. Bha e glè bhlàth oir bha an teine air. Ach taobh a-muigh cha robh i ach 6 degrees agus bha deigh air an loch.
An ath latha chaidh sinn suas beinn leis an ainm Storronden. Tha i os cionn 2000 meatair, ach tha an gleann àrd cuideachd. Cha tuig e fada ach nuair a bha sin mu leathach-slighe suas, thàinig na sgothan agus chan fhaca sinn dad sam bith. Chùm sinn oirnn dhan mhullach agus dh'fhuirich sinn an sin fad greis. Bha coltas ann gun atharraicheadh an t-sìde fhathast. Agus dh'atharraich dha-rìribh. Thàinig an sealladh as àile nuair a thog na sgothan agus bha mi air mo bheò-ghlacadh leis an àite. Thog mi tòrr dhealbhan. Ach bha i rud beag fuar an sin, mar sin bha againn ri falbh. Nuair a thàinig sinn sìos bha a' ghrian a' deàrrsadh agus bha deagh fheasgar againn taobh a-muigh a' bhothain. Bha e na bu bhlàithe cuideachd, a-nis 8 degrees
Diardaoin choisich sinn air ais an aon slighe. Stad sinn fad greis aig a' chiad bothan, ghabh sinn a' ghrian agus chùm sinn oirnn air ais dhan raon-parcaidh. Bha i teth dha-rìribh agus bha fìor deagh latha againn ged a bha an t-slighe fada. Dìreach ro dheireadh na slighe bha againn ri dol tro abhainn fuar, oir bha an drochaid air a briseadh.Bha e uabhasach goirt, ach gu fortanach bha fios againn fad an t-slighe gun tigeadh sin agus bha sinn deiseil air a shon.
Às dèidh sin bha fhathast 3 làithean againn ann an Oslo. Bha sinn ann an taigh-tasgaidh an t-sluaigh agus bha e uabhasach inntinneach. Chuir sinn seachad fad an latha an sin.
Bha na saor-làithean sgoinneil, ach a-nis tha mi toilichte a bhith air ais ann an Alba.
Tha mi air ais bho na saor-làithean agam.
Ich bin zurück von ( aus ) meinen Ferien.
Bha mi ann an Nirribhidh agus bha e mìorbhaileach.
Ich war in Norwegen und es war wunderbar.
Bha mi a' tadhal air banacharaid ann an Oslo agus chaidh an dithis againn dhan phàirc nàiseanta Rondane airson 4 làithean.
Ich habe eine Verwandte in Oslo besucht und wir beide sind für vier Tage in den National Park Rondane gefahren.
Bha sinn a' coiseachd bho bhothan gu bothan (hytte).
Wir sind von Hütte zu Hütte gewandert.
Re: Eadar-theangachadh / Übersetzung
Es war noch viel Schnee da, aber es war warm und am letzten Tag sind wir in kurzer Hose und T-Shirt gewandert.
Chaidh ar losgadh leis a' ghrèin beagan cuideachd.
Wir haben uns auch ein wenig in der Sonne verbrannt.
Diluain, dhràibh sinn bho Oslo dhan phàirc nàiseanta.
Montags fuhren wir von Oslo zum Nationalpark.
Thug e mu 4 uairean a thìde.
Es brauchte etwa 4 Stunden.
Nuair a bhios tu ag iarraidh àbhachd a thoirt do Dhia, dèan plana!!!
Re: Eadar-theangachadh / Übersetzung
Slèite
Re: Eadar-theangachadh / Übersetzung
Es war Regen da(es regnete), aber so schnell, wie er begann (wie wir die Wanderschuhe anhatten) stoppte er
agus bha i grianach fad na tìde.
und es war (dann) die ganze Zeit sonnig.
Thòisich sinn air coiseachd aig leth uair an dèidh sia feasgar agus ràinig sinn a' chiad bothan mu 9 uairean.
Wir starteten zu wandern um halb sieben am Nachmittag und erreichten die erste Hütte gegen 9 Uhr.
Cha robh duine ann ach bha iuchair againn.
Es war niemand da, aber wir hatten einen Schlüssel.
Bha e glè chofhurtail agus blàth.
Sie war sehr komfortabel und warm.
Nuair a bhios tu ag iarraidh àbhachd a thoirt do Dhia, dèan plana!!!
Re: Eadar-theangachadh / Übersetzung
Ein Satz fehlte uns.
Tha e eadar Bergen agus Oslo ach nas fhaide tuath.
Er ist zwischen Berg und Oslo aber nördlicher.
Re: Eadar-theangachadh / Übersetzung
Am nächsten Tag sind wir 5 Std. lang bis zur Hälfte (gu leth ?) gewandert.
Ghabh sinn air ar socair agus stad sinn gu tric airson dealbhan a thogail no cabadaich is ithe.
Wir beruhigten uns (ruhten uns aus?) und stoppten oft um Bilder zu machen, oder zu schwätzen und essen.
PS: gute Idee, Steffi
Re: Eadar-theangachadh / Übersetzung
5 uairean gu leth = 5 1/2 Stunden
Slèite
Re: Eadar-theangachadh / Übersetzung
Re: Eadar-theangachadh / Übersetzung
Es lag noch Schnee auf Teilen des Wegs und am Flussufer.
(eigentlich wollte ich noch weitermachen, aber jetzt sehe ich den Text nicht mehr )
Re: Eadar-theangachadh / Übersetzung
Das war unglaublich schön.
Ràinig sinn am bothan mu 4 uairean agus bha dithis às an Eilbheis ann.
Wir erreichten die Hütte gegen 4 Uhr und da waren Zwei (Leute) aus der Schweiz da.
Re: Eadar-theangachadh / Übersetzung
Sie (Die Hütte) war sehr warm, denn es war der Kamin an.
Ach taobh a-muigh cha robh i ach 6 degrees agus bha deigh air an loch.
Aber draussen waren es nur 6 Grad und es war Eis auf dem See.
Nuair a bhios tu ag iarraidh àbhachd a thoirt do Dhia, dèan plana!!!
Re: Eadar-theangachadh / Übersetzung
Am nächsten Tag gingen wir einen Berg mit dem Namen Storronden hinauf.
Tha i os cionn 2000 meatair, ach tha an gleann àrd cuideachd.
Er ist über 2000 Meter ( hoch ), aber es gibt auch ein Hochtal.
Re: Eadar-theangachadh / Übersetzung
Es gibt = tha ... ann.
Slèite
Re: Eadar-theangachadh / Übersetzung
Es ging nicht lang, aber etwa auf halbem Weg nach oben kamen die Wolken und wir sahen gar nichts mehr.
Chùm sinn oirnn dhan mhullach agus dh'fhuirich sinn an sin fad greis.
Wir fuhren (liefen) weiter zum Gipfel und blieben dort eine kurz Zeit lang.
Bha coltas ann gun atharraicheadh an t-sìde fhathast. Agus dh'atharraich dha-rìribh.
Es schien so, dass sich das Wetter noch ändern würde. Und es änderte sich wirklich.
Thàinig an sealladh as àile * nuair a thog na sgothan agus bha mi air mo bheò-ghlacadh leis an àite.
Der schönste Ausblick kam, als die Wolken aufrissen ( oder aufbauten ? ) und ich bin von dem Ort fasziniert gewesen.
Thog mi tòrr dhealbhan. Ach bha i rud beag fuar an sin, mar sin bha againn ri falbh.
Ich machte eine Menge Bilder. Aber es war dort ein bisschen kalt, deshalb gingen wir weg.
*= ist das ein Schreibfehler àile>àille ? Im Lehrbuch steht es mit àille.
Re: Eadar-theangachadh / Übersetzung
àille, wenn's so im Lehrbch steht. Ich find's gerade nicht im Faclair Beag
bha againn ri falbh. --> Wir mussten gehen
Is math a rinn thu! Cùm ort!
Slèite
Zurück zu „Halb Gälisch, Halb Deutsch“
Wer ist online?
Mitglieder in diesem Forum: 0 Mitglieder und 1 Gast


text:
Nìgeir
'S e dùthaich ann an Afraga a tha ann an Nìgeir no Niger [1] (Beurla: Niger, Fraingis: Niger IPA: niʒɛ), gu h-oifigeil Poblachd Nìgeir. Thàinig an t-ainm bhon Abhainn Niger.
Tha crìochan aice san ear leis an t-Siad, sa tuath le Aildiria agus Libia san iar le Buircina Fhaso agus Màili agus sa deas le Nìgeiria 's Beinin.
Is e Niamey am prìomh-bhaile aice.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Niger Assemblee Nationale Duilleag oifigeil
- BBC News; Fiosrachadh - Nìgeir
- CIA World Factbook - Nìgeir
- Ministry of Tourism. Duilleag oifigeil - Turasachd ann an Nìgeir


text:
Speaking our Language
The videos on this page will help you to learn about the following: Cuidichidh na bhideothan air an duilleig seo thu gus ionnsachadh mu na leanas:
- Asking what someone has A’ faighneachd do chuideigin dè a tha aca
- Saying what you have Ag innse dè a tha agad
- Asking what type of item someone has A’ faighneachd dè an seòrsa rud a th’ aig cuideigin
- Saying there is nothing left Ag ràdh nach eil sìon air fhàgail
- Asking what someone is like A’ faighneachd co ris a tha cuideigin coltach
- Describing what someone is like Ag innse co ris a tha cuideigin coltach
Other learning resources: Goireasan ionnsachaidh eile:


text:
Helsingborg
‘S e baile[1] uabhasach mòr agus port[2] cudromach air an àirde an iar-dheas na Suaine a tha ann an Helsingborg (IPA: /hɛlsiŋˈbɔrj/, Liotuànais: Helsingborgas, Laideann: Helsingoburgum). Tha e suidhichte ri taobh a' chaolais Öresund agus an Kattegat, a sgarras an t-Suain bho Danmhairg, aig 13m os cionn ìre na mara,[3] anns an roinn (Suainis: län) Skåne,[4] 484km air falbh bho Stockholm (prìomh-bhaile na dùthcha), 49km bho Lund, 513km bho Uppsala, 191km bho Göteborg agus 1,189km bho Bhoden.[5] Chaidh Helsingborg a stèidheachadh air 21 an Cèitean 1085 leis an rìgh Knut IV.[6] Tha 97,122 duine a' fuireach ann.[7] 'S e an naoidheamh baile as motha na Suaine a tha ann cuideachd.[8] Tha an Danmhairg cho faisg air a' bhaile gum chithear Helsingør air an taobh thall a' Chaolais.
Susbaint
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Ged nach eil freumh-fhaclachd an ainm seo cho soilleir tha e coltach gur ann à hals (Gàidhlig: amhach) agus borg (dùn) a tha an t-ainm.[9] Bheireadh sin Dùn an Amhaich dhuinn sa Ghàidhlig an latha an-diugh agus Halseburgh sa Bheurla Ghallta. 'S e co-dhàimh leis A' Bheurla Ghallda burgh a th' ann am borg. Tha sin a' gabhail ri cruth na tìre.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaochail an neach-ealaine Ivar Kamke an seo ann an 1936.[10]
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Henrik Larsson (1971), cluicheadair ball-coise.
Bailtean co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Svensk Geografi
- ↑ Helsingborgs Hamn
- ↑ Mongabay
- ↑ Nationalencyklopedin
- ↑ Distance Calculator
- ↑ HelsingsborgsGuiden
- ↑ Statistika Centralbyrån
- ↑ Geonames
- ↑ Runeberg
- ↑ Riksarkivet


text:
- TIOTAL
- LMS 16118 air taobh a-muigh Taigh-cruinn Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_001_110
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 24602
- KEYWORDS
- locomotaibhean rèile
locomotaibhean Rèile na Gàidheatachd
B' e trì tancaichean dìollaid 0-6-0 a' chiad locomotaibhean a chaidh a thogail aig ionad-obrach Loch Gorm aig Rèile na Gàidhealtachd ann an Inbhir Nis. B' e an aon dealbhachadh ùr de locomotaibh a chaidh a thoirt a-steach rè ùine Uilleam Stroudley mar àrd-neach-stiùiridh locomotaibhean a' chompanaidh. Cha deach a thogail ach trì einnseanan. Tha iad sin air am meas mar ro-ruithear clas 'Terrier', no A1 de dh'einnsean tanca aig Rèile Lunnainn Brighton & an Oirthir a Deas.
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn LMS 16118 air taobh a-muigh an taigh-cruinn ann an Inbhir Nis. B' i a' chiad den chlas 'Lochgorm' a chaidh a thogail sa Ghiblean 1869. B' e 'Balnain' an t-ainm tùsail a bh' oirre agus chaidh a h-ath-thogail sa Ghearran 1896 agus air a h-ath-ainmeachadh 'Dornach' ann an 1902 nuair a b' i an locomotaibh a bha ag obrachadh Rèile Aotrom Dhòrnaich.
Anns na bliadhnachan mu dheireadh de a beatha chaidh i tro dhiofar atharrachadh àireamh: gu 56A san Iuchar 1919, air ais gu 56 san t-Sultain 1919, gu 56A a-rithist san Iuchar 1921 agus 56B sa Chèitean 1922. An dèidh a' bhuidhneachaidh b' e LMS 16118 a bh' oirre


text:
Tha e follaiseach gu bheil na h-iomairtean margaideachd a tha a 'soirbheachadh gnìomhach. Bidh luchd-margaidh air-loidhne eòlach a 'stèidheachadh an ro-innleachd aca air eadar-obrachadh le luchd-èisteachd cuimsichte. Bidh cuid de iomairtean mòra eadhon sgioba PR sònraichte aca gus seanailean eadar-dhealaichte a stiùireadh gus am bi iad a 'cleachdadh a' bhratha air an eadar-lìon agus tàlantan ùra a thàladh. Is e prìomh adhbhar iomairt margaidheachd eadar-ghnìomhach leasachadh a dhèanamh air tionndadh làrach-lìn agus aithne branda le bhith a 'freagairt guthan luchd-cleachdaidh.
'S e gnìomh duilich is dùbhlanach a th' ann a bhith a 'cruthachadh freagairtean sgiobalta agus èibhinn oir is dòcha gum bi gach facal, seantans agus paragraf ag adhartachadh no a chaochladh a' sgrios an iomairt sanasachd agad. Bidh thu a 'dreach lèirmheasan chompanaidhean SEO a-mhàin chan ann a-mhàin do luchd-ceannach làithreach ach cuideachd do luchd-dèiligidh a bhios a' toirt sùil air an aithisg agad a bhios a 'dèanamh an rannsachaidh.
Tha mòran riaghailtean agus dòighean-obrach a dh 'fheumas tu a thoirt fa-near mus tèid freagairt a dhèanamh. Gu dearbh, faodaidh luchd-margaideachd agus stiùirichean fìor eòlach air an obair seo a dhèanamh gu ìre mhòr. Ach, mura h-eil thu a 'tuigsinn gu bheil thu a' tuigsinn dè na rudan margaidheachd a th 'ann, bidh na molaidhean a leanas a' tighinn thugaibh rè ath-sgrùdaidhean chompanaidhean crafting SEO. Le bhith a 'leantainn ar stiùir ghoirid, bidh e comasach dhut beachd adhartach, iomlaid-ghiùlain a chruthachadh mu do bhuidheann agus dèan cinnteach gu bheil na cleachdaichean agad dìleas don bhrand agad. Faclan-luirg buntainneach àrd-tomhais
Ma tha thu airson eadar-obrachadh le do luchd-cleachdaidh gu h-èifeachdach, feumaidh tu fios a bhith agad air stòran trafaig na làraich agad agus faic e bho shealladh an neach-dèiligidh. Gus cuimseachadh air na luchd-cleachdaidh a dh'fhaodadh a bhith agad, feumaidh tu faclan-luirg buntainneach agus teachd-a-steach a thaghadh agus rannsachadh a dhèanamh air margaidh do mhargaidh. A bharrachd, feumaidh tu coimhead tro làraich-lìn a tha air an cur air a 'chiad duilleag de rannsachadh. Gus ro-innleachd freagairt soirbheachail a choileanadh, feumaidh tu a bhith mothachail ciamar a lorgas an luchd-cleachdaidh agad do làrach am measg raointean co-cheangailte eile. Chan e mar stàball seasmhach agus leantainneach a th 'ann mar mhargaidh dhidseatach, bu chòir dhut a bhith deiseil gus ro-innleachd sùbailte a chur a-steach don ro-innleachd prìomhachais agad. Bu chòir dhut sùil leantainneach a thoirt air na h-atharrachaidhean anns na beachdan a dh'fhaodadh a bhith aig an neach-dèiligidh agad a thaobh a bhith a 'deisealachadh airson a dhol a-steach sa bhad. Faodaidh tu buannachd fhaighinn bho bhith a 'cleachdadh innealan air-loidhne mar Ath-sgrùdairean gus dearbhadh a dhèanamh air an t-suidheachadh.
- Fàg gu slighe giùlan reic
Fhad 'sa tha thu a' cruthachadh fhreagairtean do luchd-cleachdaidh air an stòr-lìn agad no tobraichean bhon taobh a-muigh mar Wot, TripAdvisor, Yelp agus mar sin air adhart, dèan cinnteach gum bi thu a 'sgrìobhadh ann an tònaichean reic-reic. An toiseach, bu chòir do bhreithneachadh a bhith air a chomharrachadh air draghan agus ceistean luchd-cleachdaidh a bharrachd air molaidhean. Feumaidh tu lèirsinn càileachd a thoirt don luchd-dèilig làithreach agus a tha an dùil a bhith agad mun ghnìomhachas agad gus an dèanamh iad a 'leantainn do phrìomh raon. Dèan cinnteach gu cruthaich thu an sgrùdadh agad ann an tòimhse adhartach is tarraingeach. Tha mi a 'toirt comhairle dhut a bhith a' seachnadh fhaclan fiosrach, mì-mhodhail no beachdan poilitigeach. Dh'fhaoidte gun toir e droch fhreagairt do luchd-cleachdaidh. Bu chòir don ath-bhreithneachadh agad a bhith gu math fiosrachail, air a dheagh structaradh agus a 'reic reic. Bu chòir dhut fios a thoirt do luchd-tadhail an làrach-lìn agad, gan cur an cèill don t-seirbheis no don t-seirbheis ùr agad. A bharrachd, ma bheir thu fiosrachadh do luchd-leughaidh mu luchd-leughaidh mu sgaoileadh no ceann-là reic nan toraidhean ùra agad, bidh thu a 'meudachadh luach an fhreagairt seo gu fèin-obrachail.


text:
Tha oifigear ùr a’ tòiseachadh aig Ceòlas a bhitheas a’ cur ri fàs na Gàidhlig an Uibhist. Thòisich Liam Alastair Crouse, à Aimeireagaidh, an dreuchd aig tòiseachd a’ Ghiblein, 2017.
Bidh an obair ùr, a mhaireas 3 bliadhna, a’ cur ri làthaireachd na Gàidhlig aig Ceòlas air loidhne, cuide ri cleachdadh na Gàidhlig a neartachadh ann an gnìomhachasan ionadail. Tha i ga maoineachadh le airgead LEADER, Bòrd na Gàidhlig, HIE agus CnES.
Bidh an t-oifigear ùr ag amas air an dìleab phrìseil agus am beairteas chainnt a tha làidir ann an Uibhist a’ craobh-sgaoileadh gu daoine ùra ann an dòigh a chuireas ri eaconamaidh an eilein. Na chois, bithear a’ tabhainn sheirbheisean margaidheachd is sanasachd Gàidhlig do ghnìomhachasan agus buidhnean coimhearsnachd Uibhist. Roimhe seo, bha Liam na Oifigear Phlanaichean aig Bòrd na Gàidhlig an Inbhir Nis agus na Oifigear Leasachaidh Gàidhlig aig Ceòlas ann an 2015-16.
‘Tha mi a’ dèanamh fiughar mhòr ris an obair seo’, thuirt Liam. ‘Chòrd e rium gu mòr a bhith a’ fuireach ’s ag obair ann an coimhearsnachd Ghàidhealach a’ bhon-uiridh agus tha mi cho toilichte gun d’fhuair mi an cothrom seo a thilleadh gu Ceòlas agus coimhearsnachd bhlàth Uibhist.’
‘Tha sinn dìreach air ar dòigh gun do ghlac Liam leis an obair nuair a chaidh a thabhainn dha. Bha fèill air an obair seo agus triùir eile a-staigh air a shon. Bha a chuid sgilean a’ freagairt gu math air an dreuchd agus nuair a bha e ag obair dhuinn roimhe air greis-ghnìomhachais ScotGrad agus bhiodh e a’ dol an lùib na coimhearsnachd ann an dòigh èasgaidh’, thuirt Mary Schmöller aig Ceòlas.


text:
Tha mi a’ fuirich ann an Astràilia-a-Deas, agus chan eil Gàidhlig aig duine sam bith an-seo a-riamh. Chan eil Gàidhlig aig mo phàrantain, tha Beurla mo cheud chànan agus thuirt sinn Gearmailtis anns an sgoil. Carson a tha mi ag ionnsachadh Gàidhlig?
‘S e cèist math a th’ ann. Uill, ‘s e cànan mo sheanmhair a th’ ann a’ Ghàidhlig – ‘s e às a’ Sheallainn Nuadh a bha i. Dh’fhuirich ise ann an Alba, ach tàinig mo phàrantain dh’Astràilia ‘n uair a bha mi òg. Cha robh mòran Gàidhlig agam ‘n uair a dh’fhalbh sinn bh’ Alba agus cha do chunnaic mi air mo sheanmhair ach Nollaig no dhà.
‘N uair a bha mi anns an àrd-sgoil, thùirt mo chairdean rium, “Oh, ich kann English prechen, ich kann Hochdeutsch sprechen, und ich kann die Sprache meiner GroBeltern (Baorisch oder Schwäbisch oder Plattdeutsch) sprechen” – “Tha Beurla agam, tha Gearmailtis agam, agus tha cànan mo sheanpàrantain agam.” Agus shmaoinich mise, “Carson nach eil cànan mo sheanpàrantain-fhèin agam?”
Uill, bha eòlach agam air clàs beagan Gàidhlig ann an Adelaide, am baile mòr Astràilia-a-Deas, agus chaidh mi dhan clàs madainn di-màirt ‘n uair a bha mi sia blidhnaichean deug d’ aois, ‘n uair a bha mi anns a’ chlàs aon-dheug anns an àrd-sgoil. Chan e mòran daoine anns a’ chlas agus chan robh tìdsear againn idir, ach ‘s e preasantairean1 air an rèidio (Rèidio Albannach Astràilia-a-Deas) a th’ann na daoine eile anns a’ chlàs agus feum iad can beagan Gàidhlig air a’ phrògram. (‘S e prògram air an “ethnic radio station” a th’ ann agus feum cànan eile air h-uile prògram).
Cha do dh’ ionnsachadh mi ach beagan Gàidhlig anns a’ chlàs Ghàidhlig Astràilia-a-Deas agus chlàraich mi air An Cùrsa Inntrigidh le Sabhal Mòr Ostaig (an colaisde Ghàidhlig ann an Alba) Faoilleach2 an-uiridh. Bha mise a’ smaoinichadh “ò, tha e deacair, ‘n uair a ionnsachaidh mi cànan air a’ fòn” (‘s e SOTA Kid3 a th’ annam agus dh’ionnsachadh mi cànanan air a’ fòn aig an sgoil).
Ach ‘s e cùrsa glè mhath a th’ ann An Cùrsa Inntrigidh. Chuala sinn air còmhradhan air CD agus dèanamh sinn cèistean anns an Leabhar-Obraich gach seachdain, agus bha Clas-Fòn againn gach seachdain cuideachd. Anns a’ Chlas-Fòn thuirt sinn mòran ris an tìdsear agus na h-oileanach eile agus dèanamh sinn comhradhan. Tha trì earrann anns a’ chùrsa agus chan eil earrannan eile ann a-nis, ach tha mise a’ clàraich air An Cùrsa Adhartais a-nis. ‘S e Joy Dunlop a bh’ air mo thìdsear agus ‘s e tìdsear glè glè glè glè mhath a th’ innte! Tha mi an dòchas gum bi Joy mo thìdsear anns a’ Chùrsa Adhartais!
Seo mo thidsear:
Chaidh mi dhan Sgoil-Ghàidhlig Nàiseanta an-uiridh anns an t-earrach. Bha e anns a’ Mheall Bùirn agus sgrìobh mi mòran mu dheidhinn an Sgoil an-seo. ‘S docha gun do theid mi dhan Sgoil am bliadhn’.
Uill, carson a tha mi ag ionnsachadh Gàidhlig? Chan eil fìos agam!
1 presenters. A bheil facal Ghàidhlig a th’ ann?
2 an cheud mìos na bliadhna.
3 dh’ionnsachadh mi leis an “Sgoil Theò” (School of the Air) ‘n uair a bha mi òg.


text:
Duine ga lorg air a' Chliseam
Chaidh cobhair a dhèanamh air fireannach a bh' ann an èiginn air a' Chliseam anns na Hearadh.
Chaidh an duine, 62, a dhìth Dimàirt, 's e na phàirt de bhuidheann a bha a' sreap na beinne.
Thòisich luchd-teasairginn iomairt mu 3.30f Dimàirt ach cha robh sgeul air an duine agus chuir e seachad an oidhche a-muigh.
Fhuair heileacoptair nam maor-cladaich lorg air mu 8.35m Diciadain agus chaidh a thoirt dhan ospadal ann an Steòrnabhagh.
Chan eil fios aig an ìre seo ciamar a tha an duine.


text:
Stokes 'son Inbhir Nis?
Dhearbh Iain Hughes gu bheil Caley Thistle airson Anthony Stokes a thoirt à Celtic air iasad.
Cha do chluich Stokes ach aon gheama lìge do Celtic air an t-seusan seo.
Chaidh a chasg leis a' chluba fad cola-deug san Dùbhlachd às dèidh ghearain air Twitter mu dhìth chothroman.
Sgaoil Stokes an tweet nuair a chaidh fhàgail a-mach às an sguad 'son geama ann an Inbhir Nis.
Eòlach
Tha Hughes eòlach gu leòr air Stokes.
'S e a thug an t-Èirinneach a dh'Alba an toiseach nuair a bha e os cionn na h-Eaglaise Brice.
Bha Stokes soirbheachail an sin, agus a-rithist nuair a bha e fo stiùir Hughes aig Hibs.
"Tha sinn air faighneachd mu dheidhinn, ach tha cuideachd sgiobaidhean eile air faighneachd mu dheidhinn", thuirt Hughes.
"Chuir e tadhail dhomh roimhe. Tha fios a'am ciamar a gheibh mi a chuid as fheàrr às agus ciamar a chumas mi smachd air", thuirt e.
Tha sgiobaidhean eile ann an Alba agus Sasainn cuideachd air ùidh a shealltainn ann an Stokes.
Cùis-lagha
A' bruidhinn air Aithris na Maidne, thuirt eòlaiche a' bhuill-choise, Ailig O'Henley, nach robh dùil gun gluais cùisean gus an tèid cùis-lagha an aghaidh Stokes ann an Èirinn a rèiteach.
Thuirt Mgr O'Henley cuideachd gum b' fheàrr le Celtic Stokes a chur gu cluba ann an Sasainn.
Tha Caley Thistle cuideachd air dearbhadh gu bheil Tobi Sho-Silva air tilleadh gu Charlton Athletic.
Tha Miles Storey, fear eile a thàinig thuca air iasad à deas, air aontachadh fuireach le Inbhir Nis gu deireadh an t-seusain.


text:
Àimhreit mu chroitearachd ann an Col Uarach
Tha Coimisean na Croitearachd air comataidh ionaltraidh baile ann an Leòdhas a chur ma sgaoil.
Chaidh na buill air comataidh ionaltraidh Chuil Uaraich a chur a-mach às an dreuchdan agus an Coimisean mì-thoilichte le cuid dhe na cunntasan a chaidh a chur thuca leotha.
Thàinig riochdairean bhon Choimisean dhan bhaile air a' Gheamhradh seo chaidh 'son còmhstri eadar a' chomataidh ionaltraidh agus dithis chroitearan a rannsachadh.
Rinn a' chomataidh ionaltraidh gearain mun dòigh san do làimhsich Fear-Gairm a' Choimisein, Cailean Ceannadach, a' choinneamh.
Ach thìll an Coimisean thuca le grunn rudan a bha iad ag iarraidh orra a chur ceart, a' toirt a-steach dòighean-riaghlaidh na buidhne, agus cunntasan am measg eile.
Thuirt an Coimisean ge-tà, nach robh a' chomataidh ionaltraidh air cunntas ceart a thoirt air ionmhas, agus chuir iad a' chomataidh gu lèir ma sgaoil.
Tha Coinneach Dòmhnallach a bh' air a' chomataidh den bheachd nach do rinn iad càil ceàrr.
"Rinn sinn a h-uile rud a chaidh iarraidh oirnn, ged nach robh sinn ag aontachadh gun robh a leithid a dhìth," thuirt e.
"Shaoil sinne gun robh an Coimisean ann airson taic a thoirt do chomataidhean-ionaltraidh, agus dha croitearachd, an àite a bhith a' maoidheadh oirnn an cur a-mach às oifis," thuirt Mgr Dòmhnallach.
Thuirt labhraiche bhon Choimisean nach urrainn dhaibh beachd a thoirt air cùis a tha fhathast a' dol air adhart, agus gum bi iad a' beachdachadh air na h-ath-cheumanan còmhla ris na croitearan.
Tha Baile Chuil Uaraich aithnichte ann an eachdraidh strì an fhearainn, agus e am measg bhailtean far an deach rèadan a dhèanamh air cuid de na tuathanasan mòra san linn a dh'fhalbh.


text:
- TIOTAL
- A' treabhadh, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP99_94032_05_12
- ÀITE
- Tròndairnis
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS
- CRUTHADAIR
- I F Grant
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38583
- KEYWORDS
- a' treabhadh
croinn
croitearachd
àiteachas
innealan
Tha an dealbh seo a' sealltainn dithis fhireannach le cas chrom an duine is boireannach le forca ann an Trondairnis, An t-Eilean Sgitheanach. B' e inneal tuathanais a bh' ann an cas chrom, is bha I gu sònraichte freagarrach ann an cuid de sgìrean na Gaidhealtachd far an robh an talamh briste is creagach. B' e maide làidir, mu 6 troighean a dh'fhaid, is lùbte faisg air a' bhonn a bh' ann an cas chrom. Bha ceann fiodh còmhnard oirre le pìos de dh'iarann geur airson gearradh. Bha maide eile air an taobh dheas, is bha an duine a bha a' cur a chois oirre gus a brùthadh dhan talamh
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
- TIOTAL
- Achadh Mhealbhaich
- EXTERNAL ID
- AB_LL_ACHMELVICH_05
- ÀITE
- Achadh Mhealbhaich
- SGÌRE
- Asaint
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Asaint
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Janine Donald
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 464
- KEYWORDS
- Cataibh
Loch an Inbhir
Achadh Mhealbhaich
Loch an Rubha
tràigh
gainmheach
ostail
campachadh
Caisteal an Fhuadain
muileann gràn
Alltan'abrahan
tobhta
Chithear tobhta muileann gràn chun an làimh dheis ann an Achadh Mhealbhaich.
'S e Alltan'abrahan an t-ainm a th' air agus tha grunnan sheann chlachan-muilinn mun cuairt air a' mhuilinn gràn agus b' àbhaist dhaibh a bhith air an tionndadh le pleadhag chòmhnard.
Tha Achadh Mhealbhaich, suidhichte mu 5 cilemeatairean gu tuath suas an oirthir à Loch an Inbhir ann an Cataibh. Tha an t-àite air a dhèanamh suas de sreath de thràighean beaga àlainn agus gheibhear àitichean fuireach goireasach anns an ostail òighridh faisg air làimh, a thuilleadh air a' phàirce campachaidh agus charabhanan.
A bharrachd air an tràigh, 's e 'Caisteal an Fhuadain' comharra-tìre eile san sgìre, glè thric ag adhbhrachadh an dà chuid, mì-chreidsinn is feòrachas san duine a chì e. Air a thogail leis an ailtire Sasannach, Daibhidh Scott sna 1950an, tha cuid a' cumail a-mach gur e an caisteal as lugha san Roinn Eòrpa. An-diugh tha luchd-siubhail ga chleachdadh an-dràsta 's a-rithist mar bhothan-fasgaidh


text:
Celtic Lyrics Corner > Artists & Groups > Mairi MacInnes > Causeway > Morag's Na Horo Gheallaidh
Lyrics:
Chorus (after each verse):
O hì hogaidh ò
Mhòrag 's na hò ro gheallaidh
O hì hogaidh ò
'S muladach 's muladach tha mi
Dol dhan tràigh a bhuain feamad
Dol dhan tràigh is gun mi eòlach
'S gun na gillean òg aig baile
Dol dhan tràigh a bhuain a' mhaoraich
'S nach fhaic mi mo ghaol a dh'fhearaibh
Cha b' ann an taigh fàs nam ònrachd
Fhuair mi eòlas air mo leannan
Calpa grinn an stocainn bhàin
A dhìreadh a' bheinn àrd gun anail
Le ghunna, le d'fhudair
Le ghillean 's chu na deannaibh


text:
RA "a' dìon pheinnseanan na h-Alba"
Nì Gòrdan Brown, a bha roimhe na Phrìomhaire, òraid as leth na h-iomairt "Nas Fheàrr Còmhla" ann an Glaschu oidhche Mhàirt.
Aig cridhe na h-argamaid aige, bidh peinnseanan.
A' bruidhinn aig Oilthigh Ghlaschu, canaidh Mgr Brown, am measg rudan eile, gum bi peinnseinearan nas fheàrr dheth anns an Rìoghachd Aonaichte.
Tha an SNP ag ràdh nach eil Mgr Brown ach a' feuchainn ri eagal a chur air daoine, agus gu bheil na tha e ag ràdh a' sealltainn cho beag tuigse 's a tha aige air cùisean eaconamach.
Iarraidh Gòrdan Brown air an luchd-bhòtaidh ann an Alba taghadh a dhèanamh eadar dà dhealbh den dùthaich.
Dà dhealbh
Aon dealbh fo neo-eisimeileachd, far a bheil cunnart agus mì-chinnt agus briseadh ga dhèanamh air na ceanglaichean poileataigeach eadar Alba agus an còrr den Rìoghachd Aonaichte, agus dealbh eile far a bheil cunnartan eaconamach air an roinn a-mach eadar gach dùthaich agus sgìre gu cothromach.
A bharrachd air a bhith ag innse san fharsaingeachd nan adhbharan air a bheil e a' smaoineachadh gum biodh Alba nas fheàrr dheth mar phàirt den Rìoghachd Aonaichte, bidh e a' cur cuideam sònraichte air peinnseanan.
Tha Mgr Brown ag ràdh gu bheil luchd-togail nam peinnsean air an dìon gu math nas fheàrr mar phàirt den Rìoghachd Aonaichte, leis gu bheil stòras airgid na Rìoghachd air fad ri fhaotainn airson peinnseanan a phàigheadh.
Canaidh e gu bheil an àireamh de pheinnseinearan ag èirigh nas luaithe ann an Alba na sa chòrr de Bhreatainn agus gun cuireadh seo uallach, na bheachd-san, air Alba neo-eisimeileach a bhith a' pàigheadh nam peinnseanan.
Cothromachd
Canaidh e gum biodh e "ceart agus cothromach" do shluagh Bhreatainn air fad uallach a ghabhail airson peinnseanan na h-Alba a phàigheadh, mar phàirt den Rìoghachd.
Cuideachd, leis gu bheil luchd-obrach na h-Alba air a bhith a' pàigheadh àrachais nàiseanta "fad am beatha", canaidh Mgr Brown gum bu chòir sin a bhith a' cur ris na peinnseanan aca.
Tha an SNP ag ràdh ge-tà, gum biodh e na b' fhasa do dh'Alba neo-eisimeileach peinnseanan a dhìon agus a phàigheadh na bhiodh e do Bhreatainn air fad.
Thuirt Eilidh Whiteford bho Phàrtaidh Nàiseanta na h-Alba nach eil e ach ag aithris nan aon bheachdan 's a thàinig bho na Tòraidhean agus na Lib-Deamaich còrr is bliadhna air ais; beachdan a tha i ag ràdh a sheall cho beag eòlais 's a th' aige air gnothaichean eaconamach.
Thuirt i gum biodh Alba nas comasaiche na peinnseanan a phàigheadh na bhiodh Breatainn air fad, agus gu bheil sgrùdadh a thàinig bhon Institiud Nàiseanta airson Rannsachaidh Eaconamaich agus Shòisealta a' sealltainn nach eil càil a bharrachd uallaich air Alba a thaobh sluagh a' fàs nas sine na th' air Breatainn air fad.
Tha Ms Whiteford air brath a sgaoileadh bho Roinn na h-Obrach agus nam Peinnseanan ann an Westminster ag ràdh gu bheil iadsan a' dol a dh'fhoillseachadh an sgrùdaidh aca fhèin mu na bhiodh neo-eisimileachd a' ciallachadh a dh'aithghearr.


text:
"Blas Lunnainn" bhon bhùrn
Tha daoine ann am Bàideanach agus Srath Spè a' gearain gun mhill leasachadh aig Uisge na h-Alba sa sgìre blas a' bhùirn.
Chaidh buidheann iomairt air a bheil an t-ainm Purify Our Water (POW) chur air dòigh is iad ag ràdh gu bheil an t-uisge a bha cho blasta coltach a-nis ri "bùrn Lunnainn".
Chosg an obair a rinn Uisge na h-Alba £24m.
Fhuair daoine bùrn bhon an t-siostam ùr sa Ghearran.
Tha Uisge na h-Alba ag ràdh gu bheil an siostam ùr nas fheàrr, agus cumaidh iad latha fiosrachaidh san Aghaidh Mhòir sa Chèitean.
Thuirt fear-labhairt bho POW ge-tà nach eil am bùrn idir cho math sa bha e.


text:
An Caol Cumhachdach
Dh'fhaodadh dàrna leth an dealain a tha a dhìth air Alba a bhith air a chruthachadh sa Chaol Arcach, a rèir rannsachaidh ùir.
Tha an Caol Arcach nas fhreagarraiche na àite sam bith eile ann an uisgeachan Bhreatainn airson cumhachd a chruthachadh.
Le a bhith a' cleachdadh na tìde-mhara dh'fhaodadh, a rèir sgrùdaidh a rinn eòlaichean bho oilthighean Dhùn Èideann agus Oxford, 1.9 gigawatt de chumachd a bhith air a chruthachadh - sin an dàrna cuid de dh'fheumalachdan na h-Alba.
Ach ma tha na h-amasan seo gu bhith air an coileanadh feumaidh crainn a bhith air an togail air feadh leud a' Chaoil.
Thuirt an t-Oll. Guy Houlsby bho Oilthigh Oxford gu bheil a' mhuir timcheall Bhreatainn cho freagarrach ri àite sam bith air an t-Saoghal airson cumhachd ath-nuadhachail a chruthachadh, agus gum faodadh e a bhith na phàirt cudromach de phlana cumhachd na rioghachd.


text:
- TIOTAL
- Loch Ma-Ruibhe agus Sleaghach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0466
- ÀITE
- Loch Ma-Ruibhe
- SGÌRE
- Geàrrloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Geàrrloch
- LINN
- 1920an; 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32393
- KEYWORDS
- cairtean-puist
lochan
beanntan
eileanan
coilltean-giuthais
sgrùdadh bathymetrical
Naomh Maelrubha
Loch Iùbh
eaglaisean
Danmhairgich
prionnsaichean
bana-phrionnsaichean
cùisean-mulaid
tobraichean
caothach
A' Bhanrigh Bhictòria
taighean-òsta
Tha seo air aon de chòig seallaidhean bho litir-chairt de Gheàrrloch.
Tha e a' sealltainn Loch Ma-Ruibhe agus Sleaghach.
Tha Loch Ma-Ruibhe air aon de na lochan as bòidhche an Alba. Suidhichte ann an Ros an Iar, uile thimcheall air tha cuid de na beanntan as eireachdaile san dùthaich. Tha Sleaghach a' toirt buaidh air a' chladach ear-thuath. Tha iomadh eilean san loch 's mòran dhiubh nan dachaigh shàmhach do na tha air fhàgail de choille-ghiuthais àrsaidh dhùthchasach.
A rèir am "Bathymetrical Survey of the fresh water lochs of Scotland" tha an loch 13½ mìltean a dh'fhaid agus dà mhìle aig an àite as leatha . B' e seann ainm an locha Loch Iùbh agus faodaidh e bhith gun robh Abhainn Iùbh, a tha a' sruthadh à Loch Ma-Ruibhe a-steach don loch-mara Loch Iùbh, uaireigin na phàirt de Loch Ma-Ruibhe air neo gun robh an dà loch da-rìreabh nan aon loch.
Tha Loch Ma-Ruibhe a' gabhail an ainm aige bho Naomh Maelrubha, naomh Eireannach a thàinig a dh'Alba ann an 671AD agus a stèidhich eaglais sa Chomraich mus tàinig e gu Loch Ma-Ruibhe far an do stèidhich e eaglais eile air aon de na h-eileanan air an tugadh an uair sin an t-ainm Eilean Ma-Ruibhe
A rèir beul-aithris thàinig prionnsa agus bana-phrionnsa Danmhairgeach a dh'fhuireach air Loch Ma-Ruibhe. Chuir am prionnsa seachad mòran ùine air falbh air a' bhìrlinn aige. Nuair a thilleadh e bhiodh a' bhana-phrionnsa a' cur suas bratach gheal a shealltainn gun robh cùisean mar bu chòir no bratach dhubh mura biodh cùisean gu dòigheil. Dh'fhàs a' bhana-phrionnsa aonaranach amharasach mun duine aice agus gus a dhìlseachd a dhearbhadh chuir i air dòigh gun deigheadh bratach dhubh a thogail agus leig i oirre gun robh i marbh. Nuair a chunnaic am prionnsa i na laighe air a h-eileatrom shàth e biodag na chridhe. Nuair a thuig i an rud uabhasach a bha i air dèanamh ghabh a' bhana-phrionnsa a' bhiodag agus mharbh i i fhèin. Chaidh an tiodhlacadh air an eilean.
Air Eilean Ma-Ruibhe bha tobar a bha ainmeil airson a bhith a' leigheas cuthach. Bha an t-euslainteach air a thoirt deasail timcheal an eilein ann am bàta-ràimh agus air a chur far na cliathaich trì tursan mus robh e air a thoirt dhan eilean far am faigheadh e deoch às an tobar. An uair sin bha bonn air a bhualadh ann an craobh a bha ri làimh. Tha an tobar air tiormachadh ach tha a' chraobh an sin fhathast 's an iomadh bonn aice. Dh'iarr a' Bhanrigh Bhictòria gum biodh bonn air a bhualadh dhan chraoibh nuair a bha i a' fuireach aig Taigh-òsta Loch Ma-Ruibhe ann an 1877.
'S e an t-eilean as motha Eilean Subhainn. Chan eil ainm air an loch air an eilean seo. Bha e do-dhèanta sgrùdadh a dhèanamh air le bàta 's mar sin dh'fheuch snàmhaiche an doimhneachd aige. Gu dearbh tha an loch beag seo nas doimhne na Loch Ma-Ruibhe agus tha an grunnd aige fo ìre na mara.
An-diugh 's iad na trì lochan mòra agus an ceathrad loch nas lugha Teàrmann Nàdair Nàiseanta Eileanan Loch Ma-Ruibhe.
Bha Loch Ma-Ruibhe cuideachd na ionad airson obair iarainn. 'S dòcha gun deach 'iarann puill' a thoirt à grunn àiteachan o chionn ceudan bhliadhnachan ach tha fuigheall obair iarainn nas ùire fhathast ri fhaicinn aig Fuirneis, Leitir Iùbh, an t-ionad iarainn as tràithe san dùthaich, agus aig Fasagh agus aig A' Cheàrdaich Ruaidh.
Tha Sleaghach na beinn fìor dhrùidhteach. Tha i 3210 troigh (981 meatair) a dh'àird 's i na tùrr os cionn a' phìos as doimhne de Loch Ma-Ruibhe ach ged a thà, chan eil innte ach bloigh den àird a bh'innte roimhe. 'S e gneiss ghlas a th' anns an earrainn as ìsle agus clach-ghainmhich san earrainn as àirde, air a leigeil às le aibhnichean mòra o chionn milleanan bhliadhnachan. Bha i cho àrd ri 3 mìle (5 cil) mus deach a bleith le eigh-shruthan


text:
GED tha mìosan a-nist on a nochd D.M.N.C. ann am Barraigh ’s a fhuair sinn comas air a cheannach, chan urrainnear a ràdh le fìrinne gu bheil an leabhar de sgrìobhaidhean Dhòmhgain air bilean an t-sluaigh.
Tha na vox pops a ghabh mise a’ ruith car mar seo: tha e math ach tha e doirbh a leughadh; tha e ro dhomhainn agus ro sgoilearach; feumaidh tu faclair ri d’ thaobh; leugh mi beagan dheth; bhiodh e na b’ fheàrr le notaichean agus faclair aig an deireadh; tha na h-òrain math ach tha a’ bhàrdachd a’ fairtleachadh orm; car son nach eil eadar-theangachadh ann?; tha e seann-fhasanta agus bu chòir dha bhith air nochdadh o chionn fada. Agus mar sin air adhart.
Chan eil teagamh nach eil na h-òrain, a’ mhórchuid dhiubh a’ moladh Barraigh, fonnmhor agus grinn – cluinnear fhathast iad aig céilidhean – ach cha b’ann do mhuinntir Bharraigh a-mhàin a bha Dòmhnall Mac na Ceàrdaich a’ sgrìobhadh. Ged bha a chridhe riamh anns an eilean, bha e mothachail gun robh saoghal mór a-muigh an siud, saoghal anns am faighte beairteas is bochdainne, sòlas is bristeadh-cridhe, gràdh is fuath, creideamh is ana-chreideamh, réite is cogadh. Agus bha de dh’fhiosrachadh ’s de dh’innleachd aige na chuireadh ann an deagh Ghàidhlig a bheachdan air cuspairean a bha ga ghluasad, agus air mìcheartas a bha, ar leis, feumach air leasachadh.
Cha robh fios aig muinntir Bharraigh air an deicheamh cuid de shaothair Dhòmhgain gus an do nochd D.M.N.C. Car son nach robh? An e th’ ann do dh’eilean Caitligeach Bharraigh nostra culpa, nostra culpa, nostra maxima culpa, ar coire fhìn, ar coire fhìn, ar mór-choire fhìn? Ma dh’fhaodte gu bheil sinne ceart cho coireach ’s a bha na sgoilearan agus buidhnean móra na Gàidhlig – an establishment Ghaidhealach – a chuir an cùl ris agus nach tug dha urad prìne de bhrosnachadh nuair bha e aig àirde a thàlantan. ’S dòcha nach bu chòir iongnadh a bhith oirnn nach eil e air ainmeachadh am measg sgrìobhadairean urramach Gàidhlig an fhicheadamh linn. A bheil e airidh air a bhith ’nan lùib? Fàgaidh mi a’ cheist sin acasan a tha nas comasaiche na mise.
Mar tha Lisa Storey ag innse dhuinn anns an Fhacal-Toisich, nochd cuid dhen sgrìobhadh aige ann an irisean beaga eadar na bliadhnachan 1912 agus 1932, bliadhna a bhàis, agus ann an 1954 dh’fhoillsich Gairm dà òran. Cha do thuig sinne uige seo cho fìor ioma-chomasach ’s a bha e. Có sgrìobhadair Gàidhlig eile a chuir a-mach a leithid de mheasgachadh, agus nach d’fhuair urram no meas ach beag air a shon?
A thaobh nam faclan, gnàthasan-cainnte ’s mar sin a tha Dòmhgan a’ cleachdadh, tha e doirbh dhòmhsa chreidsinn gun d’fhuair e iad uile ann am Barraigh. (Tha mi fhìn ag aideachadh gum feum mi mo làmh a shìneadh gu Dwelly an-dràst’ ’s a-rithis fhad ’s tha mi a’ leughadh!) Tha Ruairidh MacThòmais a’ moladh ann am bàrdachd Dhòmhnaill Ruaidh Mhic an t-Saoir an teeming vocabulary aig a’ bhàrd, agus a’ beachdachadh gun d’fhuair e an fharsaingeachd seo ann an Uibhist a-mhàin. Dh’fhaodadh sin a bhith, ach tha amharas agam gun deach leudachadh a dhèanamh air fiosrachadh Dhòmhgain, anns a h-uile dòigh, thairis air cladach Bharraigh. Chan ann leis a’ chiad bhuille a thuiteas a’ chraobh.
“Se ’n t-ionnsachadh òg an t-ionnsachadh bòidheach.” Well, gun teagamh, ach cluinnidh sinn an-diugh cuideachd gum faod an t-ionnsachadh òg cron a dhèanamh, on tha na chaidh dhan cheann òg buailteach air fuireach ann. Fhuair Dòmhgan, còmhla ri a cho-aoisean òga, oileanachadh dìcheallach anns a’ chreideamh Chaitligeach. Nuair bha e na bu shine mhothaich e gun robh feadhainn timcheall air nach robh cho làidir ann an diadhachd, agus thug sin, còmhla ri móran leughaidh (a’ toirt a-staigh John Stuart Mill), adhbhar dha ath-smaointinn air a shuidheachadh fhéin. Nuair a tha e ’g ràdh ann an ‘Litir Dhachaidh’ “chan eil ann an creideamh ach faoineis” tha e furasta dhuinn tighinn gu co-dhùnadh g’eil e fhéin a’ creidsinn seo. Ach tha Lisa Storey ag innse dhuinn gur ann air càch a tha e a-mach, agus mar as motha a dh’ath-leughas tu na faclan, sann as fheàrr a thuigeas tu gu bheil Lisa ceart. Do Dhòmhgan, ma-tà, ’s dòcha gum b’e ’n t-ionnsachadh òg an t-ionnsachadh bòidheach.
Cha robh càirdeas-fala riamh eadar cuideachd Dhòmhgain ’s mo dhaoine-sa, ach tha moit orm gun robh cleamhnas ann a thaobh piuthar m’ athar a bhith pòst’ aige. Sann an taigh mo sheanar a bha a’ bhainis. Nuair a phòs Dòmhnall, mac Dhòmhgain, b’e mise am fleasgach. Cuideachd bha Calum MacIain, bràthair mo mhàthar, ag obair còmhla ris ann an Dùn Éideann, agus chithear an dithis aca anns an dealbh aig toiseach an leabhair.
ruairidhpheter@gmail.com


text:
Comission's Annual Report showcases vibrant, thriving Gaelic
Well, tha sin seachad a chàirdean. Buill-ùird a bh' anns a' bhòt do 'Illeasbuig, ach a bheil fhios agaibh, tha e nas deimhinne às gun tig i fhathast, latha breagha air choireigin.
San dol seachad ghlaic Aithisg Bliadhnail Coimisean na Croitearachd aire 'Illeasbuig an t-seachdain-sa, agus bha e air a dhòigh ghlan ga leughadh. Seo agaibh, a luchd-leughaidh chòir, feadhainn dhe na lowlights as fhèarr a-mach aiste:
Gilleasbuig: Tha sinn uile builteach a bhith làn dealais is diongmhaltais aig amannan, nach eil?!"Aig deireadh na ciad bliadhna againn, bha sinn làn dealais is diongmhaltais a thaobh feabhas a thoirt air èifeachdas riaghlaidh a' Choimisein air croitearachd." - td4, "Ro-ràdh an neach-gairm"
Cuideachd bho "Ro-ràdh an neach-gairm":
Gilleasbuig: Fìor grassroots movement a th' againn an-seo, abair fhèin e!"Cho-dhuin Donaidh Ross, an Coimiseanair a bha air a thaghadh don Ghàidhealtachd an Ear, a dhreuchd a leigeil dheth agus chaidh Marina Dennis fhastadh na àite leis a' Mhinistear. B' e Coimiseanair Chroitearan a bh' ann am Marina roimhe, agus tha eòlas farsaing aice air croitearachd dèanadach agus reachdas croitearachd." - td 5,
A' leantainn air adhart:
"Tha an àireamh de chroitean clàraichte air meudachadh gu mòr bho n-uiridh. Is e am prìomh adhbhar airson seo gun do cho-dhùin Cùirt an Fhearainn ann an Alba, an dèidh fearainn le luchd-gabhail air roinnean ionaltradh coitcheann co-cheangailte ris a cheannach, gum biodh iad air am meas mar chroitean dligheach agus mar sin tha iad rin clàradh mar nì laghail air leth anns a' Chlàr Chroitean againn." - td 14, "Stataistigean air Iarrtasan Riaghlaidh"Gilleasbuig: Seadh, seadh, tha thu 'g ràdh rinn! Tha sin cho soilleir ri gathan na grèine.
Tuilleadh mu "ionaltradh coitcheann":
"Clàradh Ionaltraidh Coitcheann
"A thuilleadh air a bhith a' clàradh mion-fhiosrachadh mu fhearann croite a-staigh, bidh an Clàr Croitearachd a tha air a chumail le Glèidheadair Chlàran na h-Alba (RoS) cuideachd a' clàradh mion-fhiosrachadh mu Fhearann Ionaltraidh Coitcheann agus Fearann Roinn-ruihe [sic]. Bidh clàradh air fearann cumanta air a' Chlàr Croitearachd a' cumail crìoch aithnichte …" … and so it goes on (td 18)
Gilleasbuig: Thighearna! Am faodadh e bhith nach eil fiù 's Coimisean na Croitearachd eòlach air an fhacal uile-làthaireach air common-grazing, "cùl-cinn"?


text:
Tha beachd a’ dol gu bheil “eadar-theangachadh air cànan mar a tha todhar air fearann” (Steafan MacRisnidh, An t-Albannach, 18 Lùnastal). Ge-tà, chan e stuth a tha ann an todhar a sgaoileas tu air feadh an àite gun chùram, oir tha cunnart nach eil ann ach salchar puinnseanta a chuireadh ás do gach nì math a bha anns an ùir mar-thà.
Is beag an t-iongnadh gu bheil cuid dhinn amharasach, ach chan ann mu eadar-theangachaidhean san fharsaingeachd, oir bho dh’fhalbh an iris Gairm chan eil farsaingeachd ri faicinn ann. Cha mhór nach eil a h-uile eadar-theangachadh gu Gàidhlig a’ tighinn bhon Bheurla.
Tha e coltach nach eil am plana oifigeil air atharrachadh móran bho nochd a’ chiad leabhar clò-bhuailte Gàidhlig, Foirm na n-Urrnuidheadh, ann an 1567. Se eadar-theangachadh a bh’ ann, bhon Bheurla, de riaghailtean a sgrìobh John Knox a dh’innse ciamar a bu chòir Dia adhradh. Bha na h-ùghdarrasan ag amais air cur ás don dualchas Ghaidhealach agus litreachas Crìostail na Beurla a phlantaig ’na àite ann an riochd na Gàidhlig.
Chaidh airgead gun tomhais a chosg air eadar-theangachaidhean eile bhon Bheurla thairis air ceudan de bhliadhnachan. A’ coimhead eisimpleir de Thurus a’ Chrìosduidh a sgrìobh John Bunyan, le deilbh bhriagha agus clò mór a ghabhadh leughadh gu furasta fo sholas coinnle, chithear gun robh e mar eadar-lìon na linn, a’ sìor tharraing an leughadair na bu doimhne a-steach air litreachas agus saoghal na Beurla.
Bha am plana fiùs nas soirbheachaile a thaobh cànan na bha e a thaobh creidimh. Dh’fhalbh a’ Ghàidhlig bhon chuid as motha den dùthaich ach mhair a’ Bheurla uile-chumhachdach. Sann sa Bheurla a tha daoine a’ creidsinn a-nis, eadhon sna h-eaglaisean.
Tha creideamh na Beurla cho làidir ’s gun robh fiùs gluasad ann am Pàrlamaid na h-Alba gus ainmean àitean dualchasach atharrachadh gu bhith nas coltaiche ris a’ Bheurla. Chuireadh iad “Na Cùirn Ghorma” far an robh am Monadh Ruadh bho thoiseach tìm nan Gaidheal.
Tha an aon spiorad suarach a’ truailleadh an tobair anns na h-ealain, ann am foghlam, craobh-sgaoileadh agus foillseachaidhean oifigeil. Tha bàrdachd ga sgrìobhadh a-nis le sùil ris an eadar-theangachadh seach cluas ris a’ chànan bu chòir cunntadh.
A dh’aindeoin iomadachd de chànanan ’s de chultaran eile a dh’fhaodadh ar neartachadh, chan fhaic sinn tro uinneag na Gàidhlig ach saoghal tana na Beurla. Canaidh iad adhartas ri poidhle todhair.


text:
La Ceja
‘S e baile beag ann an sgìre àirde an ear na h-Antioquia,[1] Coloimbia, a th’ann La Ceja neo La Ceja del Tambo. Tha crìochan aig La Ceja leis na bailtean Rionegro agus El Carmen de Viboral mu thuath, leis a bhaile La Unión air an àirde an ear, leis na bailtean Montebello agus El Retiro air an àirde an iar agus leis a’ bhaile Abejorral mu dheas. Tha am baile fhèin suidhichte aig 41 cilemeatairean bho Mhedellín. ha e dìreach ri taobh Rionegro, far a bheil am Port-Adhair Eadar-nàiseanta Jose María Córdova, a fhrithealas Medellín. 'S La Ceja an 94mh baile as motha na dùthcha.[2] Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1789.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
‘S e leis na Tùsanaich Tahamì a bha am fearann far a bheil La Ceja an latha an-diugh, is iad daoine gu math sìtheil a bha an sàs anns an àiteachas, gu h-àraidh an Cruithneachd Innseanach. Thàinig na Ceannsaichean Spàinnteach mu 1541 fo Álvaro de Mendoza, leas ceann-feadhna a’ Mharasgal Jorge Robledo. Lorg Mendoza gleann mòr torach, làn cluaintean uaine brèagha le iomadach uisgeachan fìor-ghlan gan sruthadh. Thug Mendoza Valle de Santamaría air (Gleann Mhàiri Chràbhach), ach ‘s e Valle de La Ceja del Tambo an t-ainm a bh' air an latha an-diugh.
Thoisich mòran dhaoine à Antioquia a thig chun an sgìre, gu h-àraidh daoine à Medellín agus Santa Fe de Antioquia aig toisich tòiseachaidh na 17mh linne, air sàilleabh na dheagh fheartan nàdarra aige agus leis cho torach ‘s a tha am fearann, oir ‘s e àite uabhasach freagarrach airson àiteachas agus togail chruidh.
Chaidh an rathad eadar San Nicolás de Rionegro agus Santiago de Arma, agus mu dheireadh thall gu ruige Popayán a dh’fhosgladh ann an 1683. Chruthaich daoine an àite bothan beag (neo tambo) ri taobh an rathaid, agus le sin, beag air bheag, dh’ atharrachadh an t-ainm a bh’air gu “La Ceja del Tambo”.
Chaidh La Ceja a dh’ainmeachadh baile (le probhaist) ann an 1855; an ceann ceithir bliadhnachan deug, ann an 1869, bha tòrr àite cudromach aig La Ceja a bharrachd air am baile fhèin: Vallejuelo, Medio de los Ríos, El Tigre agus La Miel.
‘ S e Am baile air an dealbhachadh nas fheàrr far-ainm a’ bhaile.
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Tha 46,268 nan tàmh anns a' bhaile fa leth, ach chan eil ach 7,981 dhuibh a’ fuireach thall anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile.[3] Tha fearann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[4] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail.
Taobh chinnidh, 's e daoine geala/mestizos a th' ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an La Ceja, ach tha 7.9% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. 'S urrainn dhan 93.3% dhe na daoine ann an La Ceja leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 82.3% dhe na dachannan.[5]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann am La Ceja. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid Chaitligeach a th' ann fhathast,[6] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s a tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
- Fèis Neo-eisimeileachd na roinne: 11mh an Lùnasdal.
- Fèille na h-Eich: am Faoilleach.
- A' Chàisg.
- Tachartas a' Ghnìomhachais Bhig.
- Fèis an Toldo agus Fèis na Flùraichean: an Dàmhair.
- Fèille Moire an Orain (Spàinntis:Virgen del Carmen): 16mh an t-Iuchar.
- Fèille na Cruidhe Holstein.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Juan de Dios Aranzazu:1798 - 1845. Ceann-suidhe na dùthcha eadar 1841 agus 1842


text:
- TIOTAL
- Litir o Mhairead NicDhòmhnaill (màladair air Oighreachd Bhàillidh) duilleag 1
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D456_A_10_50_1
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SGÌRE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1796
- LINN
- 1790an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 4943
- KEYWORDS
- Bàillidhean Dhùn Eathain
màladairean
uachdarain-fearainn
Baile MacCathain
co-sgrìobhadh
litrichean
'S e teaghlach à Inbhir Nis a bha a' fuireach anns an sgìre o mheadhan an 15mh linn a bh' ann am Bàillidhean Dhùn Eathain. Ged a bha an t-oighreachd aca beag an taca ri mòran de phrìomh theaghlaichean na Gàidhealtachd, bha àite sònraichte aca am-measg uachdarain na Gàidhealtachd.
Tha cruinneachadh mòr de phàipearan an teaghlaich ann an Tasglann Comhairle na Gàidhealtachd.Tha iad a' dèiligeadh ris an àm mu 1760-1860.
Tha an sgrìobhainn seo o' n 21mh den Iuchair 1796. 'S e litir o Mhairead NicDhòmhnaill (màladair air Oighreachd Bhàillidh) gu Còirneal Iain Bàillidh a th' ann. Tha i ag iarraidh gun teid a mac, Iain, coirpileir ann an rèisimeid a' chòirneil, a shaoradh gus cuideachadh a thoirt dhi air an tuathanas aig Bail' MacCathain. Tha i air a bhith iomadh bliadhna ann an duilgheadas air sgàth 's gu robh an duine aice tinn 's na leabaidh, 's nach robh e comasach air obair a dhèanamh. Tha an duine aice air bàsachadh a-nis agus tha èiginn mhòr orra airson cuideachadh fhaighinn, oir chan eil airgead aice gus luchd-obrach no searbhantan fhasdadh


text:
- TIOTAL
- Moladh gus Comann Dìon Sitheann Earra-ghàidheil, Arainn is Bhòid a stèidheachadh, 1920, duilleag 1
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D522_18_1
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5238
- KEYWORDS
- glèidhteachas
coilltearachd
smachd phlàighean
Cuireadh gus ballrachd a ghabhail ann an Comann Dìon Sitheann Earra-ghàidheil, Arainn is Bhòid.
Bha ìsleachadh anns an àireamh de chearcan-fraoich a' fàgail shealbhadairean-fearainn le duilgheadasan le màladairean seilge fhaighiann airson na mòintich aca. Bha an Comann a bhathar a' moladh gus tuilleadh misneachd a thoirt do gheamairean, bàillidhean is luchd-obrach eile gus dèiligeadh ri meanbh-bhiastagan.
Bha aig oighreachdan ris an àireamh de mheanbh-bhiastagan a bhathar a' marbhadh gach mìos a chlàradh, is bhiodh seo air fhoillseachadh ann an aithisg. Bhathar an dòchas gum biodh seo a' brosnachadh co-fharpais eadar gheamairean is a' toirt aire dhaoine gu na h-oighreachdan far nach robh iad a' dèanamh dad mu dheidhinn


text:
Rabhadh mu luchd-carthannais fuadain
Tha na Poilis ann an Steòrnabhagh a' cur an cuimhne dhaoine a bhith air am faiceall, 's aithrisean ann gu bheil dithis fhireannach air a bhith a' gnogadh air dorsan dhaoine air a' Bhac ann an Leòdhas a' toirt a' chreids' gu bheil iad a' cruinneachadh airgid os leth Buidheann Aillse Mhic a' Mhaoilein.
Thuirt an cathrannas nach eil an dithis clàraichte aca.
Thathas a' moladh do dhaoine fianais iarraidh bho dhaoine a thig gu na taighean aca san t-seadh sin, a dhearbhas cò iad, no fios a chur gu na Poilis.


text:
Co-labhairt mu chanàlan an Inbhir Nis
Bidh cuid de phrìomh eòlaichean air canàlan an t-saoghail a' coinneachadh ann an Inbhir Nis an t-seachdainn-sa.
Bidh tosgaire Phanama a Bhreatainn a-measg na bhios a' bruidhinn ann le dùil ri eòlaichean cuideachd às na Stàitean Aonaichte, à Canada agus à Sìona.
Bidh iad a' beachdachadh air atharrachadh na sìde, mar a ghabhas canàlan a bhith air an cleachdadh airson bailtean ath-bheothachadh, agus mar a ghabhas an cuir gu feum airson luchd-turais a thàladh.
Thèid coimhead cuideachd ri na dùbhlain ensineeridh a tha an cois a bhith gan cumail aig ìre.
Bidh an tachartas a' ruith eadar Diluain agus Diardaoin.


text:
- TIOTAL
- Barantas gus Eòghann MacColla bàn a chur gu bàs: nòta cuspair
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_L_INV_HC_8_1_03
- DEIT
- 1729
- LINN
- 1720an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5741
- KEYWORDS
- pàipearan cùirte
clàran cùirte
'S e seo nòta cuspair Barantas Crochaidh airson Eòghann MacColla bàn, is airson a chorp a chrochadh ann an slabhraidhean iarainn on chroich an dèidh sin, air a sgrìobhadh air 2 Cèitean 1729 ann an Inbhir Nis. 'S e Adhamh Cokburne Urramach às Ormistoun, Clàrc Morairean a' Cheartais, agus Sir Uilleam Calderwood à Polton, fear de Mhorairean Coimiseanairean a' Cheartais, a sgrìobh e


text:
- TIOTAL
- Pìob-mhòr Gàidhealach
- EXTERNAL ID
- AB_ACHILTIBUIE_013
- ÀITE
- Neo-iomchaidh
- DEIT
- 2006
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Achiltibuie Piping School
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Achiltibuie Piping School
- AITHNEACHADH MAOINE
- 258
- KEYWORDS
- feadain
pìoban-sèididh
pìobaire
pìobairean
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn ceann aon de na dosan air pìob-mhòr Gàidhealach. Tha clàr ìibhri le toll na mheadhan a' falach an toll a chaidh a tholladh san dos fhèin. Tha meud an tuill a tha a-staigh agus ibhe an fhiodh a chaidh a chleachdadh a' toirt buaidh air tòna an dos.
Tha pìob-mhòr Gàidhealach air a dèanamh suas de bhalg leathair còmhdaichte (màla) agus tha pìob-shèididh, feadan, dos mhòr agus dà dhos bheag air an cur a-steach don sin. Tha na pìoban sin air an dèanamh à fiodh air a thionndadh air beairt-thuairnearachd. 'S e Fiodh-dubh Afraganach as cumanta a thathas a' cleachdadh ann a bhith a' dèanamh pìoban-mòra an-diugh, oir thathas den bheachd gu bheil e math airson an dà chuid tòna agus stèidhealachd. Roimhe seo, bha iomadh seòrsa fiodh air an cleachdadh agus tha feadhainn de na seann phìoban mòra as fheàrr air an dèanamh de chocus no ebonaidh.


text:
Naidheachdan 11:00m
22 An Lùnasdal 2013 Ùraichte aig Ùraichte aig
Siria
Thuirt an Fhraing gum feum a' choimhearsnachd eadar-nàiseanta a dhol an sàs, le armachd ma dh'fheumas iad, ma thèid dearbhadh gun do chleachd an Riaghaltas ann an Siria armachd cheimigeach. Tha aithrisean ann gun deach ceudan dhaoine a mharbhadh ann an ionnsaigh cheimigich faisg air Damascus. Tha Riaghaltas Shiria ag ràdh nach robh gnothach acasan ris.
Bill Walker
Chaidh am ball neo-eisimeileach do sgìre Dhùn Phàrlainn ann am Pàrlamaid na h-Alba, a tha 71 bliadhna de dh'aois, fhaighinn ciontach aig Cùirt an t-Siorraim ann an Dùn Èideann an-diugh fo chasaidean gun tug e ionnsaighean air triùir de na mnathan a bh' aige, agus nighean tè de na mnathan sin, eadar 1967, agus 1995. Thèid binn air air an ath-mhìos.
Yes Scotland
Dh'innis a' bhuidheann iomairt Yes Scotland, a tha ag iarraidh neo-eisimeileachd do dh'Alba, gun do phàigh iad sgoilear acadaimigeach airson pìos a sgrìobhadh dhan phàipear-naidheachd an Herald. Thuirt a' bhuidheann Better Together, a th' air taobh an Aonaidh, gur e buille a tha seo dhan iomairt airson neo-eisimeileachd. Tha Poilis an-dràsta a' rannsachadh an deach bristeadh a-steach gun chead air puist-dealain le Yes Scotland.
Methadone
Thuirt a' chiad sgrùdadh riamh air prògram methadone na h-Alba gum bu chòir an sgeama a chumail a' dol, ach gum feum coimhead cuideachd air dòighean eile air cuideachadh a thoirt do dhaoine a tha an grèim heroine. Tha am prògram a' cuideachadh còrr is 20,000 Albannach. Thuirt an aithisg gum feum barrachd a dhèanamh airson daoine a shaoradh bho heroine gun a bhith air am fàgail a' crochadh air drogaichean eile mar mhethadone.
Còmhdhail Sgoile
Dh'iarr Comataidh nan Seirbheisean Cloinne agus Inbheach aig Comhairle na Gàidhealtachd air a' Chomhairle sùil às ùr a thoirt air a' phoileasaidh a th' aca a tha a' cur cosgais de £1 gach là air gach leanabh sgoile nach eil airidh air bus-sgoile, ach a tha a' faighinn bus chun na sgoile, ged a bhitheadh iad a' fuireach nas fhaisge na dhà no trì mìle air an sgoil. Tha a' chosgais sin cuideachd a' tuiteam air chloinn a tha a' siubhail air bus gu sgoil eile taobh a-muigh na sgìre-sgoile aca fhèin. Tha mòran phàrantan air diùltadh pàigheadh 's iad ag ràdh gu bheil an sgeama a' cur tuilleadh cosgais orra, agus gu bheil e cunnartach cuideachd do chloinn a bhith a' coiseachd ri taobh an rathaid mhòir.
Ratharsair
Chuir Com-pàirteachas Leasachaidh Ratharsair fios air Coimisean na Coilltearachd gu bheil iad airson cha-mhòr 300 heactair de thalamh coille air an eilean a cheannach. Tha an Com-pàirteachas a' bruidhinn air croitean coille a chruthachadh, agus leasachaidhean leithid sgeama hydro. Tha beachdan gan iarraidh an-dràsta mun tagradh, mar phàirt de cho-chomhairleachadh mu na planaichean, a mhaireas ceithir seachdainnean.
Aiseag a' Chorrain
Thuirt Comhairle na Gàidhealtachd nach bi maill sam bith air seirbheis Aiseig a' Chorrain ann an Loch Abar, ged a thòisicheas obair èiginn air laimrig an Àird Dhobhair aig toiseach na seachdain seo tighinn. Mairidh an obair, a bhios a' dol air adhart air an oidhche, airson ceithir seachdainnean.


text:
Geòidh nas pailte sna h-Eileanan Siar na bha
Is coltach gu bheil àireamh nan geadh a' dol am meud anns na h-Eileanan Siar.
Rinn Dualchas Nàdair na h-Alba obair ann an cuid de sgìrean a' feuchainn ri tomhas fhaighinn air àireamhan agus tha beachd ann a-nis gu bheil iad tòrr nas pailte na bha.
Tha na h-eòin air a bhith nan crois do chroitearan agus tuathanaich sna h-Eileanan, agus iad ag ithe cuid mhath den fheòir a th' air talamh àiteach, agus a' milleadh bàrr cuideachd, fiù 's a' togail a' bhuntàta.
A thuilleadh air sin bidh iad a' gannrachadh na talmhainn le an cuid salchair.
Sìol
"Ann an Leòdhas, tha an trioblaid a' fàs nas miosa," thuirt an Comh. John A. MacÌomhair.
"Tha sinn air a bhith gan cunntadh a-nis an dà bhliadhna mu dheireadh.
"Bha 20 neach a' dol a-mach air feadh nan eilean, agus an sgìre a rinn mi fhìn, bha sin an-àirde 20% air a' bhliadhna an-uiridh," thuirt e.
Tha an trioblaid gu sònraichte dona ann an Uibhist, far a bheileas ag iarraidh air an Riaghaltas barrachd airgid a chur ri sgeamaichean gus smachd fhaighinn air na geòidh.
Tha dragh gun tèid iad nan trioblaid nas miosa buileach nuair a thig sgeama dìon na machaire gu ceann as t-Fhoghair an ath-bhliadhna.
"An cunntas mu dheireadh, bha 7,500 geadh anns na h-Uibhistean," thuirt Ena NicDhòmhnaill, a tha na cathraiche air meur Uibhist de dh'Aonadh Nàiseanta nan Tuathanach.
"Tha mi cinnteach gu bheil barrachd air sin ann, ach sin an cunntas mu dheireadh.
"Nuair a thig na h-iseanan aca sin, tha mise a' smaoineachadh, mur a tig dad a chuidicheas sinn an ath-fhoghair, cha tèid againn air arbhar a chumail airson sìl.
"Chan urrainn dhuinne sìol a cheannach far Tìr Mòr. Chan fhàs e ann an seo ro mhath.
"Tha e glè thàmailteach a' dol a ghearradh arbhair 's a h-uile sgàth sìol air ithe dheth leis na geòidh.
"Tha iad air sgeama ùr a dhèanamh. 'S e Adaptive Management a chanas iad ris.
"Tha còignear no sianar a gheibh am pàigheadh airson a bhith a' marbhadh nan geadh. Ach chan eil gu leòr sin de dhaoine airson na bheil ann de gheòidh.
"Tha Sgeama Dìon a' Bhàrr air a bhith ann o chionn grunn bhliadhnaichean.
"An toiseach thòisich e 's cha robh iad ach a' cur eagail air na geòidh, ach an uair sin chunnaic iad gum feumadh iad barrachd a dhèanamh, 's bha iad a' leigeil leis na gillean sin a bhith a' sealg.
"Ach 's e Pròiseact a' Mhachair an seo a th' air a bhith a' riaghladh sin o chionn trì bliadhna. Ach chan eil air fhàgail ach aon bhliadhna.
"Deireadh an Fhoghair seo tighinn, cha bhi an còrr dìona againn.
"Cha bhi croitearachd ann mur a faigh sinn air rudeigin a dhèanamh mu na geòidh a tha seo," thuirt i.
Tha luchd-àiteachais ann an Uibhist ag ràdh gum b'fheàrr gun robh dìreach mu thimcheall air 2,000 geadh anns an sgìre.


text:
Aonta mu thuath-gaoithe ann an Ceann a Tuath na Hearadh
Chaidh aonta a ruighinn mu thuath-gaoithe ann an Ceann a Tuath na Hearadh, 10 bliadhna às dèidh dhan choimhearsnachd tòiseachadh a' beachdachadh air.
Bha trioblaidean ann le planaichean 'son a' phròiseact, leis gun robh an làrach aig am Monan ro fhiadhaich.
Thòisich Urras a' Chinn a Tuath a' beachdachadh air a' phròiseact ann an 2003.
Tha an làrach far a bheilear airson na trì crainn a chur còig mìle tuath air an Tairbeart, aig am Monan, faisg air cuaraidh Ceann an Ora.
Windflow UK
Airson tuath-gaoithe sam bith, tha feum air gaoth, ach 's e an trioblaid leis a' phròiseact seo gu bheil cus gaoth air a bhith ann.
Tha an t-Urras air a bhith aig obair leis a' chompanaidh Windflow UK, airson crainn-gaoithe a lorg a bhiodh freagarrach airson na làraich.
Gus a' phròiseact a thoirt air adhart, thèid an Urras ann an co-bhanntachd leis a' chompanaidh; bidh sealbh aig an Urras air 10% den cho-bhanntachd.
Gheibhear teachd-a-steach dhan choimheasnachd bhon tuath-gaoithe, le gach crann a' cruthachadh 500 megawatt de dhealan.
Tha dòchas gun tèid an tuath-gaoithe a thogail ro dheireadh na bliadhna-sa.


text:
Rathad na Ciste
1 An t-Iuchar 2014 Ùraichte aig Ùraichte aig
Chaidh pìos de dhualchas Gàidhealach Bhàideanach a chomharrachadh Diluain.
Aig deireadh na 19mh linn, b' fheudar do mhuinntir an àite a dhol gu Cùirt airson cead na mairbh aca a ghiùlain dhan chladh.
Bha tuathanach air bàthach a thogail tarsainn an aon rathad a bha a' dol chun àite tiodhlaicidh.
Thug Cùirt an t-Seisein air rathad ùr a dhèanamh agus chuir iad soidhne Gàidhlig an-àirde, a' daighneachadh còir nan daoine air "Rathad na Ciste".
Tha Dòmhnall Moireasdan ag aithris.


text:
"Cuir às do Choimisean na Croitearachd"
'S e cur às do Choimisean na Croitearachd agus crathadh bunaiteach an cois sin an t-slighe air adhart, a rèir chroitearan ann an ceann a deas an Eilein Sgitheanaich.
Tha comataidh chùl chinn Shlèite ag ràdh gu bheil an siostam a th' ann an-dràsta air faileachadh, agus gu bheil cus biurocrasaidh na chois.
Tha croitearan Shlèite gu bheil fada cus obair phàipeir an cois a' ghnìomhachais, gu bheil an siostam a th' ann an-dràsta ro dhaor agus nach eil e a' seasamh chòirichean chroitearan nas motha.
Tha an t-àm ann mar sin, tha iad ag ràdh, achd ùr a chur an gnìomh a bhiodh freagarrach do chroitearachd an là an-diugh.
Tha na croitearan a' moladh siostaim far am biodh croitearan a' cumail smachd air na riaghailtean iad fhèin.
Bhiodh comataidh anns a h-uile baile a bhiodh a' seasamh chòirichean chroitearan.
An ceann sin bhiodh comataidh sgìre an urra ri gach paraiste.
A bharrachd air a sin bhiodh buidheann a' cumail sùil agus smachd air na comataidhean agus a' dèiligeadh ri co-dhùnaidhean leis nach eil croitearan toilichte.
Thigeadh an suim airgid bhon sporan às a bheil an Riaghaltas a' maoineachadh a' Choimisein an-dràsta.
Thuirt fear-cathrach comataidh chùl chinn Shlèite, Alasdair Culbertson, gun d'rachadh sin a chur a dh'ionnsaigh nan comataidhean cùl cinn.
Nas cudthromaiche na sin ge-tà, tha iad a' moladh cur às do Choimisean na Croitearachd.
Na àite bhiodh Ionad fiosrachaidh Chroitearachd ann.
Bhiodh an t-ionad sin a' toirt taic, cuideachaidh agus comhairle laghail seachad do chroitearan.
Bhiodh dleastanas orra aithisg a sgrìobhadh a h-uile bliadhna mun staid anns a bheil an gnìomhachas, agus sin a chur a dh'ionnsaigh Riaghaltas na h-Alba.
Chuir croitearan Shlèite na beachdan aca a dh'ionnsaigh Rùnaire na h-Eaconamaidh Dùthchail, Fearghas Ewing.
Thuirt fear-labhairt bhon Riaghaltas gu bheil e na amas aca ùrachadh agus atharrachadh a thoirt air lagh gus am bi e nas fhurasta a thuigsinn.
Tha iad airson sin a dhèanamh sa Phàrlamaid a tha seo.
Ach chan eil e ag innse co-dhiù tha an Riaghaltas a' gabhail ri beachd nan Slèiteach.


text:
Crìonadh ann an obair a' chlò
31 An Lùnasdal 2016 Ùraichte aig Ùraichte aig
Tha obair a' Chlò Mhòir beagan nas sàmhaiche an-dràsta na bha aig an àm-sa an-uiridh.
Tha a' mhuillinn ann an Steòrnabhagh a' deànamh chlòitean an-dràsda airson 's gum bi iad aca nuair a thèid iarrtas an-àirde a-rithist.
Thuirt Muilinn Shiaboist gu bheil iadsan air òrdughan a cho-lionadh nas tràithe na rinn iad aig an aon àm an-uiridh.
Ach tha iad an dòchas le taisbeanadh fasain Premier Vision an ceann ceala-deug gun tog cùisean a-rithist.
Le barrachd seo Aonghas Dòmhnallach.


text:
Tha dùil gum fosgail rathad am Muile a chàidh a mhilleadh
Tha Comhairle Earra-Ghàidheal is Bhòid ag ràdh gu bheil na h-innleadairean aca a' dèanamh adhartais a dh'ionnsaigh rathad ann am Muile a chàradh.
Chaidh am B8035 deas air an t-Sàilean a dhùnadh bho chionn ghoirid nuair a rinn tuil uisge milleadh air agus air trì drochaidean air a' 5mh dhen Iuchar.
Bha na h-uidhir de luchd-turais air an glacadh air an rathad, ach rinn oifigich bhon Chomhairle cobhair orra.
Drochaidean
Thuirt a' Chomhairle a-nis gu bheil an drochaid thar Abhainn na h-Uamha ga chàradh, 's gum fosgail i air an 23mh dhen mhìos do thrafaig ionadail.
Tha dùil gum fosgail drochaid aig a' Gheàrna air a' 15mh dhen Lùnastal le uachdar eadar-amail air, agus casg-astair gu deich mìle san uair.
Tha seach-rathad ga chur air dòigh seachad air an drochaid thar Abhainn Dhìseig, a dh'fhosglas air an aon là (15mh Lùnastal) le uachdar eadar-amail agus a-rithist, casg-astair de dheich mìle san uair.
Tha dòchas ann gun tèid drochaid ùr a thogail ro mheadhan an Damhair.
Thèid saidhbhearan ùra a chladhach cuideachd far an tàinig creagan 's eile a-nuas air an rathad.
Thug Leas-Cheannard nan Rathaidean 's nan Goireasan aig Comhairle Earra-Ghàidheal is Bhòid, an Comh. Raibeart Mac an t-Saoir, taing do sgioba rathaidean na Comhairle agus luchd-obrach airson an cuid saothrach an rathad a chàradh.


text:
- Bean fa eineach fuair Niall
buaidh ar an eieach araen
2005] da gebhad uili ni ag Niall
tuili cliar ge thi re taebh.
- Fear fa heineach fuair Sadhb
a deidheach ar a duain dha dearb
duthaich di car ar a carnd
2010] Sadhb fa bhladh ar nach bi bearnn
- Ni cruaidh in ghnai sin da ghabh
da fuair in mnaisin fa mhodh
fa heinighibh da fuair fhear
ni cruaidh bean deidhinich Dhor.
- 2015] Fear ochor smain sisi ach se
sissi fa bhuaidh ge dha bhai
ni fhuigheadh fear oile hi
bean Li ar a goiri don ghnai.
- Ceili fa teist ata ag Saidhb
2020] teist cheili na mna ni meirbh
in dias tuc dhil na namh ndoirbh
snim soirbh a ndan ga dheilbh.
p.132
- Sadhb sa damha ag dil na namh
na damha gha ndin ag Niall
2025] mar ra niad ni coimhshnim cael
siad ar aen a coimhdhil cliar.
- Lanamhain gan mathas min
lanamhain chaitheas a cradh{MS folio 12v b}sgath gach cleiri ag triall na deadh
2030] Niall is bean Bheirri fa bhladh.
- Fearta feili a rath araen
ca rath is reighi re radh
maith da din a fear gu fial
Niall sa bhean ag dil na namh.
- 2035] Indmhas Neill chaitheas re clu
is leir ar mhaitheas na mna
da righni mar chongol cno
brondo bo in tiri an ata.
- Ce theit on daghmnai gan dil
2040] in bhanghnai ni leig ar lar
cia nach fuidhbheadh ni o Niall
da ni riar dhuini gan dan.
- Tug Niall fa bhuaidh is a bhean
gach a fuair gach cliar da crudh
2045] ni ling ri in gnaisin da ghabh
gan bladh taisich dhi dhul.
- Niall fein ocho fear gan gnai
ach gi fial bean Neill fa ni
luach ar a goiri in ghnai
2050] fuath le gach mnai oili hi.
- Sidh is na creachtaibh o cleith Chal
da mbeth a neintigh ar aen
mu maith ag Dia gach fear fial
da sia Niall ar neamh na naemh.
p.134
- 2055] Ingean Chathail on glan gres
ar gach fachain fa bladh bhos
nir chuir si na ceand do chas
ach a fas teand do ni a nos.
- Slat mhorfhais ag snim na sluagh
2060] mac Tomais ag dil na ndamh
biaidh fa bladh mar ra bhai Brian
da ghabh Niall in ghnai ar a ghradh.
- Imdha damh re taibh as toigh
ga radh ris a da chraibh chuir
2065] bhar nos gnath ag gabhail leibh
cach mar sin ag robhaidh ruibh.
- Tfhear a nag corcradh crand
no ar a tradh ag locradh long
go huccun da cromadh ceand{MS folio 13r a}
2070] ag tolladh heang lucth
[...]
lom.
- Da sgiath reigh comla na crich
a Neill gud chomdha ar chach
ge hi ga sgoltudh dod sgiath
as i in cliath ghontar do ghnath.
- 2075] Eang geal ga greanadh at ucht
do bhar trealamh a bhean Bert
blathoigi gach ball id mhicht
slicht da shnahaidi is cam ceart.
- Ar son taidhchi nudhi a Neill
2080] crod na Builli a haithli haigh
bha seach ot cathaibh da chuaidh
creach na buaibh machaidh le mnaibh.
- En balbh ar na dhenaibh dhoit
a Sadhbh re fhedhain is ait
2085] imda alt ot ahim ghlic
im blatheing bricc greanta id ghlaicc.
p.136
- Rabhud od mnai a Neill do neach
agat fhein ma dha bhai brath
dar leat is gonta hi dreach
2090] mar rathi theach corcra on chath.
- Righan Breagh ag denamh dhealbh
a fear ag feghain a cholbh
Niall ar moir a coindleadh charbh
Sadhbh as toigh a coindmeadh chorrn.
- 2095] Sadhal in bean fholtglan fhind
isa fear a corcradh chrand reand
do namh chuain chlaisti nir crom
tond bhaisti o chuaidh ma ceand.
- Sadhbh is eang greanta ar a glun
2100] no gor gearr leapdha na lar
reanda na sleagh ar gurt ghliadh
re Niall sa ucht geal re gadh.
- Nir dhligh oigi ar a mhbiadh bearn
Niall mar as oidi don arm
2105] direoch cruimi a gailearr ngorm
as buimi chorrnn saereang Sadhbh.
- Ca thinadh nach robha a run
sibhul mara is da mhian
ceim roimi is gan cheim ar cul{MS folio 13r b}
2110] is do run Neill a nhgoiri ghliadh.
-
[...]
tigh ata ga dheilbh
na fir fa mhicht na mna ag muirn
da fhuair saireing ag Saidbh
ainm agus se a caileirr chuirn.
- 2115] Bas a taisich nocho tim
da chas chraisich as a heirr
do chas chleith nolamhaich nduind
do druim eich shoghanaich sheing.
p.138
- Ni ro don mnaisin a mogh
2120] mo sa mo in gnai sin da ghabh
sadhal ar mnai mhBeirri i mhbrudh
sa gnai ag dul don bheindi bhan.
- Ni dhighnim ceilt ar neart Neill
ni imrind beirt ach bert aigh
2125] Mag amraghan o fhill foir
glanbranan oir a Cill Clair.
- Snaim ga naghmadh gun min meirbh
nachar snadhmadh a sidh Duilbh
a chur ocho snim le Saidhbh
2130] gach snaim da mbidh a mbrudh Bhuilb.
- An ghna sin da chuaid fa crodh
geall gach taisich fhuair a fear
giabhaidh in giall nachar ghabh
beraidh a bhladh Niall ar neamh.
- 2135] Bean Marr da chomcabhair cleir
dil Concubair in mall min
o dug geg Dhuibhi do dhaimh
sed i laim gach dhuini dibh.
- Tuili cliar fa blath na brudh
2140] fath as a fhuighea Niall neamh
nocho cruaidh do chaith a chrod
flath Dor fa buaid is a bean. Bean
- O Dubhda ni duini min
re Cunga da fuidbhea in fear
2145] ic a geanaib craibhi Dor
crodh dhfearaibh Bailli da bhean
Bean fa eineach fuair Niall
p.140


text:
Celtic Lyrics Corner > Artists & Groups > Margaret Stewart > Fhuair Mi Pog > Bha Caileag As t-Earrach
Lyrics:
Bha caileag as t-Earrach a dh'fhalbh as a' bhail againn fhìn
Chan fhaiceadh tu samhail, ged a shiùibhleadh tu rangan an t-saoghail
Chan iarraidh i cais'eart ged bhitheadh an sneachd air an raon
Ach 's iomadh fear baile nach iarraidh leath' fearann no nì
Chorus (after each verse):
Air faillearainn, illearainn, uillearainn ó oro laoigh
Air faillearainn, illearainn, uillearainn ó oro laoigh
Air faillearainn, illearainn, uillearainn ó oro laoigh
Cur-as-domh gun fhios a dh'fhàg mis' ann an cuing do ghaoil
Na faighinn-s' an cothrom air snaidhm a tha beannaicht aig cléir
Chan iarrainn leat fearainn no tuath tha cuir thairis le spréidh
Chan iarrainn leat tochar bu shuarrach an socair dhomh e
'S nam iasgair na mara chan fhaicainn ort gainne no feum
Tha 'm baile cho falamh bho thug thu do chasan thar chuan
Mo léirsinn air dalladh, 's nach fhaigh mi mo shealladh thoirt bhuam
Tha 'n latha cho fada, 's an oidhche cha chaidil mi uair
Ri caoidh na h-òg chailin a mhill mo shonas 's mo shnuadh
As d'aonais, a leannain, tha mise mar leanabh gun treòir
Le dubhar air m'anam, is thréig na speuran an glòir
An lionn th'air mo chridhe, cha thogar le mire no ceòl
'S as aonais do chomainn, a ghaoil, cha theic dhomh bhith beò
O pill rium, a leannain, 's na fàg mo thuireadh gun cheann
Air faidead do thurais bidh mise ri feitheamh sa ghleann
'S ma phòsas fear eil' thu, 's mo dhòchas uile air chall
Theid mise dhan ùir, oir 'se d'iargain a chuireas mi ann


text:
A-mach bho thìr-mòr, am meadhan a’ Chuain Sgìth, tha eilean beag a tha eu-coltach ri eilean sam bith eile. Àite eireachdail le tràighean òr-bhuidhe, a tha air a bhith a’ tàladh luchd-turais o chian nan cian. Ach bho 2010 tha eilean Thiriodh air adhbhar eile a thoirt do dhaoine tadhal air an ‘Hawaii of the North’ agus ’s e sin TMF, no Fèis Chiùil Thiriodh.
Agus am-bliadhna a-rithist bheir sinne taghadh de na tachartasan bhon fhèis thugaibh air BBC ALBA.
Tha mise, Sarah, air a bhith an lùib Fèis Chiùil Thiriodh bhon thòisich i le àrd-ùrlar a bha air cùl làraidh chun na làraich mòire a tha aice a-nise; làrach aig a bheil na seallaidhean-mara as bòidhche, an teas-meadhan coimhearsneachd coibhneil, taiceil agus làrach a tha air sìde nan seachd sian fhaicinn thar nam bliadhnaichean. Ach chan eil e gu diofar a bheil a’ ghrian a’ deàrrsadh no gèile a’ sèideadh oir cumaidh an ceòl is na còmhlain air do chasan thu bho mhoch gu dubh.
Nuair a chaidh iarraidh orm aithris dha BBC ALBA bhon fhèis, cha b’ e ruith ach leum gus an t-àite eireachdail a tha seo a thoirt fa chomhair sluaigh ùir le mo charaid ùr Vicky.
Nise cha robh mise, Vicky, air cas a chur air tràighean bàna Thiriodh roimhe, ged nach ann air tìr a dh’fhuirich ar casan fada is iomadach spòrs uisge ri fheuchainn!
Cha robh dad a dh’fhios agam dè bha romham. Chuir mi seachad ceithir uair an uaireadair air bàt’-aiseig gus faighinn dhan eilean, ach chaidh sin às mo chuimhne cho luath ’s a dh’fhairich mi blàths na grèine an dèidh dhomh Tiriodh a ruighinn. Bha mi air cluinntinn mu na tràighean àlainn is an t-sìde ghrianach, ghaothach agus mar sin dè a b’ fheàrr na gabhail chun na tràghad agus a-mach air an uisge ann an caidheig; a’ mhuir cho gorm agus fiù ‘s beagan blàth – mar a fhuair Sarah a-mach nuair a chuir sinn car dhan a’ chaidheig! Cha b’ e mo choire-sa a bha sin.
Tha iomadach adhbhar tadhal air eilean Thiriodh agus an fhèis chiùil agus ’s e an ceòl a tha dha-rìribh gar fàgail a’ miannachadh tilleadh am-bliadhna leis gu bheil an fhèis a’ brosnachadh freumhan ceòl tradiseanta an eilein le còmhlain mar Skipinnish, Skerryvore, Trail West is Gunna Sound a’ nochdadh gach bliadhna. Ach tha e cuideachd a’ tabhann farsaingeachd de cheòl le còmhlain mar The Fratellis, Toploader, The Chaplains, Washington Irving, Capercaillie agus Eddi Reader am measg cuid a tha air nochdadh thar nam bliadhnaichean.An-uiridh b’ e We Banjo 3 à Gaillimh a ghlac ar n-aire is iad cho ceòlmhor, beothail agus tòrr spòrs aca leis an luchd-amhairc!
Chan eil gainnead tàlant ann am-bliadhna nas motha eadar na trì àrd-ùrlair aig an fhèis le Levellers, Sharon Shannon Band, Saltfishforty, Tide Lines agus Fergie Dòmhnallach agus a chòmhlan a’ dèanamh air an eilean airson an 7mh bliadhna den fhèis.
Leis na tiocaidean uile air an reic, ’s math gum bi sinn ann gus taghadh de na còmhlain bho fhèis na bliadhna a thoirt thugaibh air BBC ALBA. Dèan cinnteach gum bi sibh nar cuideachd air BBC ALBA airson Fèis Chiùil Thiriodh 2016.