text:
- TIOTAL
- HR 8 'Ben Dearg' agus 142 'Dunrobin Castle' san Aghaidh Mhòr, 1912
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_105
- ÀITE
- An Aghaidh Mhòr
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Daothal 's Ràta Mhurchais
- DEIT
- 1912
- LINN
- 1910an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 26840
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
HRS
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn dà locomotaibh le Rèile na Gàidhealtachd air trèana a' dol gu tuath san Aghaidh Mhòr ann an 1912.
Bha HR8 'Ben Dearg' den chlas locomotaibhean air an robh na'Small Bens' agus chaidh a togail ann an 1899. Chaidh a h-àireamhachadh 14404 leis an LMS agus lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis san Dàmhair 1950. B' e 54404 an t-àireamh a bh' oirre aig BR. Chaidh 142 'Dunrobin Castle' a thogail ann an 1900. Chaidh a h-àireamhachadh 14677 leis an LMS agus lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis sa Ghearran 1939.
Tha stèisean An Aghaidh Mhòr air a' phrìomh loidhne eadar Peairt agus Inbhir Nis. Chaidh a' chiad stèisean san Aghaidh Mhòr fhosgladh le Rèile Snaim Inbhir Nis agus Pheairt air 3 An Lùnastal 1863. Chaidh stèisean ùr a thogail le Rèile na Gàidhealtachd gus ceangal a-steach ri fosgladh an t-slighe ùr nas dìriche a dh'Inbhir Nis. Dh'fhàg seo gun robh An Aghaidh Mhòr na snaim cudromach agus b' ann bhon àm seo a thòisich baile an Aghaidh Mhòr ri fàs. Chaidh an stèisean a dhèanamh suas as ùr ann an 1998.
'S e cuideachd an ceann-uidhe a deas aig Rèile Srath Spè (rèile glèidhte) a th' innte.


c: text/html

text:
Atgenumair asa h-amlaid an fer sen, ol Medb.
Toncu-sai a toing mo thuath, ol Medb, massa co fercc & co mbaraind debtha dotoed Loegairi Buadach cucaind, amal benur foltcip fri laur talman co naltain aith, búd si sin glice an airlich dombera fornn lin atam a Cruachnaib, mani foichlicter a bruth & a prig & a borrfad fo a rér fodein co tlathugud a debtha.
- Gred rig einrectaid buadhai
barc bodbai | pruth pratha
breo digla | drech curad
cuinse churaid cride ndracan.
Altfad mbethreoch buadhai forduintibh
ind luchdonn laimdercc Laeccairi
luth lan foebrae foltchip tonn fri talmain tartbem.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Is egin a admhail gorab mo caindigecht na greine na na talman & nach ted sgali na talman tar speir Mercuir suas chaithi & is ar cuma speiri ata sgaili na talman .i. an chuid lethan risin talman & se ag dul a n-giri tar es a chele no go taire becan don taibh thuas do speir an re. Et is e in sgaili cedna dorcaidhes an re do rer mar beris se air, oir an trath bis an re a n-desgeart no a tuaisgeart an sgaili, an chuid ar a m-bi se don re dorcaigid se e & an trath beris se ar a leth dorchaigid se uile e. Et gidhed ata a fis againne & fuaramar sgribtha nac soitheann an sgaili sin na talman na h-airdrennaidh na en plained do na plainedaibh ach an re amhain, noc ata na comursain ag an talmain & is ime sin bid na plaineid uili a n-egmuis an re & na hairdrennaidh tri bithu sir solus on grein & is as sin derbas gorab mo an grian na an talam da mhoran mar foillsighes an fidair so this .
p.88


text:
‘S iomadh là a bha mi glaicte air a’ bus. Bha an trafaig a’ dol mar turtur agus chan eil càil ri dhéanamh ach a bhith nad fheitheamh. Is feitheamh.
‘Carson nach draibheadh tu?’ arsa caraid rium.
‘Uill,’ freagraidh mi, ‘Am bu choir? Cha chrèid mi.’
Chan eil eiseimpleirean math ri fhaicinn ann am Breatann no Aimearaga nas mò, ach se sin far a bhios comhairlean Albannach mar Dùn Éideann a’ dol, nuair a tha na h-’experts’ aca a’ lorg plana trafaig. Carson nach cur iad sùil air Roinn Eòrpa? Ann a shiud, ruith seirbheisean sgoinneil gach là. Tramaichean, busaichean agus tréanaichean aig nach eil an leithid againn an Alba. Chan e Aimearaga mhòr a th’annainn, leis a’ pheatroil saor, agus tha cus càraichean againn. Se aobhar-cogaidh ann an ola fhéin co-dhiù. Ged a tha ola againne.
Cha bidh na h-Albannaich ag eacarsaigeadh gu leòr, ach thèid fear ris na bùthan sa char aige. Bùthan cairteal-mhìle air falbh! Mar seo, se nàisean mi-fhallan a th’annainn.
Busaichean dùthchail? Sin sgeul eile!


text:
A bhith dèanamh cinnteach gum bheil margaidh-obrach na Gàidhlig ag obair ann an dòigh cho èifeachdach 's a bu chòir - seo a' phrìomh amas aig seiminear sònraichte a chumar ann an Inbhir Nis a-màireach (Dimàirt 29mh Samhain).
Tha na ceudan de dh'obraichean an luib eaconamaidh na Gàidhlig, ann am farsaingeachd de dhiofar raointean, bho craobh-sgaoileadh gu foghlam, na roinne poblaich gu na gnìomhachasan cruthachail. A dh'aindheoin sin bith trioblaidean aig luchd-fastaidh fhathast daoine a' lorg le measgachadh freagarrach de sgilean cànain is sgilean dreuchd; agus tha an òigridh uaireannan ga fhaighinn duilich comhairle is taic freagarrach fhaighinn bho na buidhnean taic.
'S iad seo na cuspairean air an tèid cnuasachadh a dhèanamh a-màireach le riochdairean bho saoghal na Gàidhlig, agus bho saoghal ionnsachaidh is sgilean.
Thèid am prìomh òraid a thoirt seachad leis an t-Oll. Alasdair Allan, BPA, am Ministear airson Foghlam Fad-beatha agus Sgilean, agus le uallach airson na Gàidhlig. Thuirt am Ministear: "Tha cosnadh ceangailte ris a' Ghàidhlig a' cur gu mòr ri eaconamaidh na h-Alba, le bhith a' cruthachadh obraichean air feadh na dùthcha, sgìrean iomallach, dùthchail nam measg.
"Tha Riaghaltas na h-Alba an sàs gu dlùth ann a bhith a' cuir ris a seo, agus ann a bhith a' cur a' chànan fhèin air bun-stèidh nas seasmhaiche. Tha mise toilichte dha rìreabh gum bheil tachartas mar seo ga chumail, is bhithinn an dòchas gun gabh a h-uile buidheann a tha an sàs ann an cothrom coimhead ris na tha iadsan a' dèanamh airson a' Ghàidhlig, agus beachd a' ghabhail air mar a b' urrainn dhaibh a bhith ag obair còmhla ri càch airson an tuilleadh a dhèanamh."
Tha an seiminear ga chuir air bhonn le Comunn na Gàidhlig (CnaG), ann am compàirt ri Iomairt na Gàidhealtachd is nan Eilean (HIE), Leasachadh Sgilean na h-Alba (LSA) agus Bòrd na Gàidhlig, is thèid a chumail ann an Taigh Cowan, oifisean HIE agus LSA ann an Inbhir Nis.
A rèir an rannsachadh às ùire ann an margaidh obrach na Gàidhlig, tha mu 735 dreuchdan ann an Alba air an comharrachadh mar obraichean far am bheil comasan Gàidhlig riatanach, le mu 440 eile ann far am bitheadh comasan Gàidhlig feumail. Tha 65% dhiubh seo air Ghàidhealtachd agus anns na h-Eileanan an Iar, le 35% eile sgaipte air feadh an còrr den dùthcha. Ach thog an rannsachadh cuideachd gun robh feum air oidhirp chunbhalach a dhèanamh gus fiosrachadh ùr is mionaideach a thional san àm ri teachd.
Tha an aithisg seo, le Hecla Consulting, cuideachd a' toirt am follais gum bheil luchd-labhairt na Gàidhlig feumach air an tuilleadh trèanadh a thaobh sgilean cànain; agus gum bu chòir do na diofar bhuidhnean a tha an sàs ann an leasachadh na margaidhean-obrach a bhith ag obair nas dlùithe ri chèile. B' e an aithisg is na molaidhean seo a th'air cùl an seiminear fhèin.
Tha dùil ri suas ri 40 neach, bho grunn dhiofar bhuidhnean is gach taobh den ghnothach, bho luchd-fastaidh gu saoghal an fhoghlaim, iadsan a tha an sàs ann an leasachadh a' churraicealam agus feadhainn a bhitheas a' toirt seachad comhairle cosnaidh ann an sgoiltean. Tha dòchas ann gun ruigear aonta air gnìomhan chudromach, is a bhith ag obair nas dlùithe ri chèile
Thuirt Cathraiche Comunn na Gàidhlig, agus Comhairliche Gàidhealach Hamish Friseal: "Tha fios againn gum bheil an tuilleadh san tuilleadh buidhnean poblach is prìobhaideach a' toirt feart dhan Ghàidhlig, is gum bheil iad a' dèanamh nas urrainn dhaibh airson a leasachadh. Ach aig a' cheart àm tha beachd againn gum faod an obair seo a bhith uaireannan caran sgaoilte, is le sin nach eil e cho buadhmhor 's a dh'fhaodadh e bhith a thaobh a bhith cruthachadh obraichean, misneachadh an òigridh, neo dèanamh na ceangalan ceart eadar luchd-obrach is cothroman-trèanaidh.
"Tha sinn gu math toilichte a bhith ag obair còmhla ri HIE, LSA agus Bòrd na Gàidhlig gus an seiminear seo a' chuir an cèill. Tha e soilleir dhan h-uile buidheann tha seo gum faod a' Ghàidhlig an tuilleadh feum a' dhèanamh de dh' Alba san latha th' ann, gach cuid ann an seadh eaconamach neo cultarail, agus 's dòcha gum bith an tachartas seo na aon cheum eile gu ruige a' cheann uidhe sin. Aig deireadh an latha 'se tha fainear dhuinn an seo ach luchd-obrach misneachail is dìcheallach, agus às a sin gum bith a' Ghàidhlig agus an eaconamaidh nas làidire."
A measg na seòrsa de phrògraman a dh'fhaodar a dheasbad, tha leudachadh ann an cothroman-cosnaidh aig diofar ìrean, leithid preantasan Gàidhlig, neo sgeamaichean luchd-ceumnachaidh. Tha sgeama leithid sin bho stiùir Chomunn na Gàidhlig mu thràth, is air a mhaoineachadh le Bòrd na Gàidhlig.
A measg na ceathrar dhreuchdan a tha a' faighinn taic bhon sgeama an dràsta tha aon a thaobh taic phàrantan aig a' bhuidheann Comann nam Pàrant. Tha Coinneach MacChoinnich à Inbhir Pheotharain anns an dreuchd seo. Thuirt esan: "Dh' ionnsaich mise Gàidhlig anns an sgoil agus an oilthigh, agus bha miann agam obair Gàidhlig fhaighinn, ach sann ann am bùthan a bha a mhòr chuid de na dreuchdan pàirt ùine a bh'agam chun seo. Leis mar a tha an saoghal-obrach an dràsta, às aonais an sgeama seo, tha min dùil gum bithinn ag obair ann am bùth, agus nach bithinn a' cleachdadh mo Ghàidhlig idir. A bharrachd air sin, tha min dùil gum biodh agam ri bhith air gluasad a Dhùn Èideann neo Ghlaschu agus tha an obair seo le Comann nam Pàrant air cothrom thoirt dhomh gach cuid a bhith ag obair tron Ghàidhlig agus fuireach air Ghàidhealtachd."


text:
- TIOTAL
- Comharran cearcaill aigRisga, Àird nam Murchan
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0863
- ÀITE
- Risga
- SGÌRE
- Àird nam Murchan
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Àird nam Murchan
- LINN
- 20c
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10755
- KEYWORDS
- Highlands and Islands
social histories
rock formations
rock pools
rock holes
cup marking
bait hole
bait mortar
coast
coasts
shore
shores
Tha na comharran cearcaill seo, as aithne do dhaoine cuideachd mar thuill biadhaidh no clàir biadhaidh, air am faicinn ann an creagan aig Risga, faisg air Bàgh Ghleann Bhorghdail, air tràighean Loch Shuaineart, Àird nam Murchan. Tha na tuill air mòran deasbaid agus còmhraidh adhbhrachadh thar nam bliadhnachan mu cò às a thàinig iad agus carson a bha iad ach 's dòcha gu bheil iad gu math ùr.
Rugadh an neach-togail-dhealbh, Màiri Ethel Muir Donaldson, ann an 1876 agus thàinig i chun na Gàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i mun cuairt ceann a tuath agus taobh an iar na Gàidhealtachd, a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. Eadar 1912 agus 1949 rinn i iomadach leabhar air eachdraidh sòisealta agus cleachdaidhean an t-sluaigh ann an ceann a tuath agus taobh an iar na Gàidhealtachd. 'S iad 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' an dà leabhar as ainmeile a rinn i agus tha a dealbhan fhèin anns na leabhraichean sin. Chaochail i ann an taigh-altraim ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tiodhlachadh anns an Òban.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
1986
MCMLXXXVI
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 3 an t-Samhain - Neo-eisimeileachd nam Meanbh Eileanan bho na Stàitean Aonaichte
- Bhuannaich Wole Soyinka an Duais Nobel ann an Litreachas.
- Chaidh an còmhlan-ciùil Roxette a stèidheachadh ann an Stockholm (An t-Suain).
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 28 am Faoilleach - Jessica Ennis, luth-chleasaiche Sasannach.
- 18 an Gearran - Adam Lundgren, ann an Göteborg. Actair às An t-Suain.
- 24 am Màrt - Nathalia Goyannes Dill Orrico, ann an Rio de Janeiro. Actair à Braisil.
- 28 am Màrt - Lady Gaga, seinneadair is sgrìobhadair-òrain à Eabhraig Nuadh.
- 22 an Giblean Kim Noorda, ann an Amsterdam. Modal às na Tìrean Ìsle.
- 1 an t-Iuchar - Agnes Monica, ann an Jakarta. Seinneadair às An Innd-Innse.
- 28 an Lùnasdal - Florence Welsh, seinneadair pop.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1 an Gearran - Alva Myrdal, ann an Danderyd. Eòlaiche-comainn agus tè-poileataigs às an t-Suain.
- 28 an Gearran - Olof Palme, ann an Stockholm. Neach-poileataigs às An t-Suain.
- 30 am Màrt - James Cagney, actair Aimeireaganach.
- 7 an Giblean - Leonid Kantorovich, eaconamaiche às an Ruis.
- 14 an Giblean - Robert Sanderson Mulliken ann an Arlington (Virginia). Ceimigear às na Stàitean Aonaichte a bhuannaich an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1966.
- 25 an t-Sultain - Nikolay Nikolayevich Semyonov, ann am Mosgo. Ceimigear.
- 29 an t-Samhain - Cary Grant, cleasaiche à Sasainn.
- Carl Borgstrøm, ann an Kristiania. Cànanaiche na Gàidhlig à Nirribhidh.


text:
Liz Lochhead
Tha Ealasaid 'Liz' Lochhead (rugadh 26mh den Dhùbhlachd, 1947) na bana-bhàrd agus bana-dhràmadaiche à Newarthill, Siorrachd Lannraig a Tuath.
Cùl-ionad[deasaich | deasaich an tùs]
Aig tòiseachd nan seachdadan, dh'aontaich i leis a' bhuidhinn sgrìobhaichean aig Philip Hobsbaum, a bha deatamach don adhartas ealanach ann an Alba is a thug ballrachd do Alasdair Gray, Seumas Kelman is Tomas Lionaird. Sgrìobh i na dealbhan-chluiche Blood and Ice, Mary Queen of Scots Got Her Head Chopped Off (1987), Perfect Days (2000) agus thionndaich i Tartuffe, le Molìère, dhan Beurla Ghallda; obair a fhuair deagh chliù critigeach. B'e a rèiteachadh de Medea, le Euripedes, a bhuainnich Duais a' Chomuinn Saltire mar leabhar a' bhliadhna ann an 2001. Sgrìobh i son BBC Rèidio a 4: Blood and Ice (11mh den t-Ògmhìos, 1990), The Perfect Days (16mh den Chèitinn, 1999), Mary Queen of Scots Got Her Head Chopped Off (11mh den Ghearrain) agus The Stanley Baxter Playhouse: Mortal Memories (26mh den t-Ògmhìos, 2006). Mar a' chuid obrach aice san taigh-chluiche, bidh a chuid bhàrdachd beòthail le gnàthasan cainnt innsginneach. Am measg nan cruinneachaidhean aice tha Memo For Spring (1972), True Confessions and New Clichés (1985), Bagpipe Muzak (1991) agus Dreaming Frankenstein and Collected Poems (1984). Tha i air co-obrachadh ris an sgrìobhaiche òrain is seinneadair Mìcheal Marra.
Ann an Fhaoilleach 2001, chaidh i a h-ainmeachadh mar Prìomh Bhàrd nan Albannach, am bàrd nàiseanta, a' leantainn air Eideann Mòrgan a bhàsaich am bliadhna an-uiridh.


text:
13 an Dàmhair
'S e 13 an Dàmhair an 286mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (287mh ann am bliadhna-leum). Tha 79 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1534 - Chaidh Pàpa Pòl III a thaghadh mar phàpa.
- 1582 – Cha robh 13 an Dàmhair ann anns an Eadailt, anns a' Phòlainn, anns a' Phortagail agus anns an Spàinn.
- 2014 - 'S e Rob Woodall a' chiad duine a shreap a h-uile Marilyn.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1871 - Emily Carr, peantair à Canada.
- 1925 – Margaret Thatcher, ann an Grantham. Tè-poileataigs à Sasainn.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 54 - Claudius, Impire Ròmanach.
- 1204 - Maimonides, feallsanaiche Iùdhach.
- 1919 - Karl Adolph Gjellerup, ann an Dresden. Sgrìobhadair às an Danmhairg.
- 1943 - Henrik Pontoppidan, ann an Copenhagen. Sgrìobhadair às an Danmhairg.
- 2016 - Dario Fo, dràmaire às an Eadailt


text:
Port Ìlein
'S e baile beag agus port[1] ann an Ìle th' ann am Port Ìlein. 'S e an dàrna baile as motha ann an Ìle, an dèidh a' Bhogha Mhòir. 'S e port-mara airson aiseagan a tha ann. An sin tha seirbheis aiseagan a' ruith gu Ceann na Creige le Caledonian Mac a' Bhriuthainn. Tha am baile ainmeil airson uisge-beatha agus an taigh-staile, Port Ellen Distillery.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- BBC: Naidheachdan: Leasachaidhean ann am Port Ìlein (2014-05-15)


text:
Gàidhlig - cha bhithinn às a h-aonais!
Chuir e sneachd air an oidhche ach chan eil coltas maireannach air
' S toill leis mo chèile a bhith na cadal leis an uinneig fosgailte, ma bhios e tuiteam nas lugha na -8C bidh cead agam an uinneag a dhùnadh. Dh'fhàs mi cleachte ris o chionn fhada ach leis a' chat a th'againn a-nis feumaidh mi rudeigin a chur faisg air an uinneag gus bacadh a chur air bhon a bhith a' dol as an uinneig air mullach an taigh. A-raoir chuir mi mo bhrogan air, rinn sin a' ghnothach gu math ach sa mhadainn seo bha iad làn sneachd leis an oiteag ghaoithe a bh'ann.
Comann nam Pàrant Dùn Eideann ga dhubh chàineadh
Chithear leth-bhreac den litir agus deasbad na cois air an t-sreath seo aig Foram na Gàidhlig.


text:
- TIOTAL
- Sgioba gleidhidh MacGregor Energy Service Woodside Fabrication
- EXTERNAL ID
- NRM_NBNW_FNL_DS080609
- DEIT
- An t-Samhain 1999
- LINN
- 1990an
- CRUTHADAIR
- Lynn Patrick
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Nàiseanta an Rèile, Iorc
- AITHNEACHADH MAOINE
- 19869
- KEYWORDS
- rèile
rathaidean-iarainn
lùth
ola a' Chuain a Tuath
Chaidh an dealbh camara seo de phàirt de sgioba gleidhidh MacGregor Energy Service Woodside Fabrication a thogail san t-Samhain 1999. Air an cùlaibh tha aon de na crainn-ola a bhios an an companaidh a' seirbheiseadh airson gnìomhachasan ola agus gas a' Chuain a Tuath. Tha na crainn-ola sin air acair ann an Caolas Chrombaidh, aon de na h-acarsaidean as doimhne, as sàbhailte agus as motha ann an ceann a tuath na h-Alba. Chithear crainn-ola bhon Loidhne a Tuath
Bha àite cudromach aig a' Chaolas anns an Dàrna Cogadh nuair a bha cabhlach Bhreatainn air acair ann le ionad trèanaidh agus obrachaidh mòr airson innelanan muir-thìreach Catalina agus pleànaichean-mara Sunderland.
Thug an rèile a thàinig gu Inbhir Ghòrdain ann an 1863 tuilleadh leasachadh gu bhaile a bha na phort mara soirbheachail. Chaidh cala a thogail an sin còrr is trìthead bliadhna mus tàinig an rèile agus 's ann mar thoradh air seo, a fhuair Inbhir Ghòrdain inbhe mar am prìomh bhaile ann an ceann a tuath na h-Alba airson a bhith a' sgaoileadh bathar.
Fiosrachadh
O chionn còrr is ceud bliadhna, chaidh dhà de na rathaidean-iarainn as àillidh air an t-saoghal, Loidhne Rèile a' Chaoil agus Loidhne Rèile a Tuath, a thogail. Tha prìomh loidhne na Gàidhealtachd air a ceangal ris a' chòrr de lìonra rèile na RA. Bho 1997 gu 2003, thog Taigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile deilbh nan trì loidhnichean sin, agus bho na h-ìomhaighean chaidh trì taisbeanaidhean a chruthachadh - 'Connections to the Kyle' ('Ceanglaichean dhan Chaol'), 'By Firth and Flow' ('Ri Caolas agus Sruth) agus 'The Highland Link' ('An Ceangail Gàidhealach'). Nochd na taisbeanaidhean air Lìonra Tasglann na h-Alba (SCAN) fon taisbeanadh dhidseatach 'North by Northwest' a chur air bhog gu h-oifigeil làrach Thasglann Nàiseanta na h-Alba air 5 an t-Ògmhios 2001 ann an Inbhir Nis. Sheas an co-obrachadh le SCAN gu 2009 nuair a chaidh 'North by Northwest' a ghluasad gu làrach-lìn Am Baile.
Tha 'North by Northwest' a' clàradh eachdraidh beò agus tha e a' clàradh boillsgeadh ann an tìm ann am beatha dhaoine agus an loidhne anns na bliadhnachan mu dheireadh den fhicheadamh linn agus toiseach a' chiad linn thar fhichead. Bha na taisbeanaidhean a' comharrachadh a' bhuaidh a bha aig rèile na Gàidhealtachd air daoine, sealladh-tìre agus eaconamaidh Gàidhealtachd na h-Alba.
Tha sinn a' toirt taing airson taic don Luchd-urrais a leanas a mhaoinich an t-siurbhidh dhealbh camara de phrìomh loidhne na Gàidhealtachd, Loidhne a' Chaoil agus an Loidhne a Tuath le luchd-togail-dheilbh bho Thaigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile eadar 1997 agus 2003:
Railtrack, Railtrack-Alba, Scotrail, EWS, Porterbrook, First Engineering, Com-pàirtichean Lìora Rèile na Gàidhealtachd, Comhairle na Gàidhealtachd, Iomairt Rois & Chromaidh, Iomairt Ghallaibh agus Chataibh, Safeways, Caraidean Taigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile, Comhairle Pheairt & Chinn Rois agus Comann Rèile na Gàidhealtachd


text:
- TIOTAL
- An cluinn thu mo nighean donn?
- EXTERNAL ID
- PC_GILLEBRIDEMACMILLAN_01
- DEIT
- 2006
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- trad./unknown
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Gillebrìde Mac 'IlleMhaoil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 41304
- KEYWORDS
- claistinneach
bàird
Tha an earrann seo bho 'Thogainn ort fonn', cruinneachadh de dh'òrain air an gabhail le Gillebrìde Mac a' Mhaoilein.
Buinidh Gillebrìde do dh'Uibhist a Deas, do theaghlach le Gàidhlig dham bu dual a bhith seinn nan òran Gàidhlig. Tha e air fear de bhuidheann glè bheag a tha air gach prìomh dhuais a bhuannachadh aig a' Mhòd Nàiseanta Rìoghail, na inbheach agus na phàiste. Bhuannaich e Bonn Òir an t-Seann Nòis aig Mòd 2000 ann an Dùn Omhain, agus Bonn Òir A' Chomuinn Ghàidhealaich ann am Peairt ann an 2004.
Air an cd seo tha Gillebrìde air òrain a thaghadh le blas Uibhisteach, bho òrain le bàird baile gu feadhainn le eileanaich a tha nas cliùitiche mar luchd-dèanamh òran


text:
Siorrachd Inbhir Nis, Alba Nuadh
Tha Siorrachd Inbhir Nis ann an Alba Nuadh air Eilean Cheap Bhreatainn. Se Inbhir Nis am prìomh-bhaile.
Bailtean[deasaich | deasaich an tùs]
Ainmean Gaidhlig[deasaich | deasaich an tùs]
Aberdeen, Nova Scotia Abaireadhain Ainslie Glen - Gleann nam Màgan
Blues Mills - Muilnean Clann 'ic Ghilleghuirme Brook Village – Baile Beag na h-Aibhne Chimney Corner Cùil an t-Simileir Colindale - Màbu Bheag Creignish Creiginnis Craigmore, Nova Scotia A' Chreag Mhór, Alba Nuadh Dunvegan, Nova Scotia Dùn Bheagan, Alba Nuadh Glencoe Gleann Comhainn Glendale Bràigh na h-Aibhneadh Glendale Gleann Dail Glenville An Gleann Dubh Harbour View Sealladh a' Chalaidh Inverness - An Sìthean Iron Mines - Cnoc an t-Sìthein Judique called Big Judique Siudaig Mhór Kingsville Baile an Rìgh Kingsville Bràigh Na h-Aibhneadh Lake Ainslie Loch Ainslidh Little Judique Siudaig Bheag Long Point An Rubha Fada Margaree Forks Bruach na h-Aibhne Margaree Harbour Acarsaid Mhargaraidh Melford Crìochan Bràigh na h-Aibhne New Town Am Baile Ùr Port Hastings - Còbh a' Phleasdair Port Hood was originally named for Captain Chestico Seastago Queensville is known as ´The Ridge´ An Rids Riverville An Abhainn Dubh Scotsville Bun na h-Aibhne Skye Glen Gleann nan Sgìtheanach Strathlorne Srath Lathurna St. Rose Na Ponaichean S W Mabou Màbu An Iar-dheas S W Margaree Bràigh na h-Aibhne "The Bridge" at Mabou (literally 'the Bridge') An Drochaid Trout River Abhainn nam Breac West Mabou Màbu an Iar Whycocomagh Hogomah
Annapolis • Antigonis • Ban-rìgh • Bhioctoria • Ceap Bhreatainn • Colchester • Cumberland • Digby • Halafacs • Hants • Inbhir Nis • Lunenburg • Am Mainisdear • Piogto • Richmond • an Rìgh • Shelburne • Yarmouth


text:
Asal
'S e mamal a tha san asal is tha a choltas car mar each beag le cluasan fada air.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an t-asal (equus asinus) a' tighinn on asal fhiadhaich Afraganach, gnè aig a bheil trì fo-ghnèithean:
- an t-asal Atlasach
- an t-asal Nùbach
- an t-asal Somàilleach
Chan eil cinnt dè an fho-ghnè on dàinig an t-asal taighe ach 's iad na h-Èiphitich aig an robh e an toiseach faisg air 6000 bliadhna air ais.
Sa chultar[deasaich | deasaich an tùs]
Tha sgeulachdan mu asail cumanta sa Bhìoball. Mharcaich Ìosa asal, nuair a chaidh e gu Ierusalem.


text:
Do ch˛raichean slighe
Chan e a-mhÓin gur i d¨thaich mhýorbhaileach a th' ann an Alba airson am blÓr a-muigh a mhealtainn, ach tha sÓr reachdas againn cuideachd a tha a' toirt cead dhan t-sluagh faighinn gun chuid mh˛r den talamh is den uisge.
Tha na c˛iricheanáslighean d¨thchailásin a' buntainn ri d¨thaich na h-Alba san fharsaingeachd is iad a' gabhail a-steach coiseachd, baidhsagalachd agus gnýomhan neo-mhotairichte eile.
Ge bith cÓit an tŔid thu cuimhnich gu gabh thu ceuman sýmplidh airson c¨ram a thoirt dhan Órainneachd agus gus spŔis a thoirt dha feuman dhaoine eile a tha ag obair air an talamh no a' mealtainn a' bhlÓir a-muigh. Tha Óiteachan ann cuideachd far nach eil na c˛irichean sin a' seasamh, nam measg taighean is gÓrraidhean agus ionadan armailteach is raointean adhair.
Tha fiosrachadh iomlan mu na c˛irichean is na dleastanasan ri fhaighinn ann an C˛d Slighean D¨thchail na h-Alba . Am measg nan cuspairean a th' air an c˛mhdach tha molaidhean air mar a champaicheas tu agus nuair as c˛ir dhut do ch¨ a chumail air taod. Tha an C˛d cuideachd a' toirt sti¨ireadh s˛nraichte dha Sti¨irichean Fearainn is Manaidsearan Cur-seachad.
Leugh tuilleadh mun Ch˛d agus mu ch˛dan cudromach eile sna ceanglaichean.
á
Last updated on Friday 10th January 2014 at 14:06 PM. Cliog an seo airson beachd a thoirt air an duilleag seo


text:
- TIOTAL
- Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar - clàrachadh an èisg ghlacte Lùnastal 1959
- EXTERNAL ID
- HCD_DAVIDBANKS_097
- DEIT
- An Lùnastal 1959
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 1379
- KEYWORDS
- gnìomhachas an iasgaich
iasgach a' bhradain mara
bradan
gnìomhachas a' bhradain
iasgach a' bhric
breac
iasgach le lìon
Bhiodh Seums Banks a' cumail chlàran làmh-sgrìobhte mun iasg a chaidh a ghlacadh aig na sia stèiseanan-bhradain air an ruith à Port Rìgh le Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar. Tha an sgrìobhainn seo a' sealltainn mìneachadh air an t-seòrsa èisg glacte sna seachdainean gu 8mh agus 15mh Lùnastail 1959. A bharrachd air na clàran seo, rinn Banks iomradh sgrìobhte air an t-sìde agus air fiosrachadh freagarrach eile. A thaobh na seachdain gun 8mh Lùnastail tha e follaiseach gu robh droch shamhradh air a bhith ann: 'Another bad week. S.W. winds and rain. First break in the bad weather Saturday 8th'.
Bha an ath-sheachdain air tòiseachadh na b' fheàrr: 'Good week up until Thursday night. Dry with N. E. winds, then changed to S.E strong Force 6 to 7 went to F8S and then S.W. Terrific gales - Force 8 and heavy rain.' tha e a' cur crìoch le bhith 'g ràdh, 'Boats blown onto beach at Beaumont Crescent.' Tha Beaumont Crescent air beulaibh cala Phort Rìgh agus a' chidhe. Mar bu trice bhiodh deagh fhasgadh an seo airson nam bàtaichean a bha ceangailte sa chala. Tha fhacal mu dheireadh, 'Worst storm of this terrible summer' ag innse mun t-seusain air fad.
Tha na figearan deireannach a' sealltainn gur e fìor dhroch shamhradh a bh' ann agus na chaidh a reic gu lèir faisg air leth na chaidh a chlàrachadh a' bhliadhna roimhe.
West Highland Salmon Fisheries Co Ltd (Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr.)
Ann an 1944 cheannaich Seumas Banks & Mic, Peairt, màl iasgaich a' bhradain aig Oighreachd Chille Mhoire san Eilean Sgitheanach, bho A Powrie & Co, agus chuir e air bhonn a' West Highland Salmon Fisheries Co Ltd' (Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr.) gus am màl obrachadh. Chùm an companaidh a' dol gu ruig 1962 nuair a chaidh a reic gu Coinneach MacMhathain, Port Rìgh.
Nuair a ghabh Banks & Mic thairis am màl bha stèiseanan iasgaich ann an Leathallt, Rigg (Boraraig), Stafainn, Port Rìgh, Camas Tianabhaig, Bail' Meadhanach agus Caisteal Bhròchaill (ann an Ratharsair). Ann an 1956 chaidh Bail' Meadhanach agus Camas Tianabhaig a chur còmhla mar stèisean a' Bhràighe, le triùir ag obair ann, ged a bhiodh ceathrar ag obair mar bu trice sna stèiseanan eile. Bhiodh an companaidh a' cumail mu 28 duine ann an obair gach bliadhna, agus an obair ga thairgse dhan aon fheadhainn gach bliadhna mus fheuchadh an companaidh ri daoine ùra fhastadh.
Bhiodh an seusan a' tòiseachadh fada sa Ghiblean/ tràth sa Chèitean agus a' dol gu deireadh an Lùnastail. Bhiodh grùnn fhireannaich cuideachd gam fastadh ann am mìosan a' gheamhraidh ach an toireadh iad deigh a nìos o dhama an t-Slugain gu bhith air a stòradh san taigh-deighe aig cidhe Phort Rìgh. Bhiodh gach ball den sgioba a' faighinn cùmhnant le fios air tuarastal, sgeama airgid a-bharrachd a bha san amharc agus uairean obrach agus chaidh oilisgin agus bòtannan rubair a thoirt dha.
Chaidh an t-iasg glacte a roinn ann am bradan, bànag agus breac, agus àireamh nam bànag a bu mhotha. Gach bliadhna ghlacadh iad mu 3000 iasg uile-gu-lèir fada sna 1940an agus tràth sna 1950an. Ann an 1957 chaidh an àireamh a bu mhotha a-riamh a ghlacadh - faisg air 10,000 iasg.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Skye and Lochalsh Archives


text:
Stràc gheur
'S e an comharradh gràmair ( ´ ) a tha anns an stràc gheur. Tha an comharradh a chleachdadh os cionn litrichean ann am feadhainn aibidilean Laideannach, far a bheil i ag atharrachadh am fuaimneachadh.
Fad[deasaich | deasaich an tùs]
Anns a' Ghàidhlig, bhathar a' cleachdach i os cionn e agus o (é, ó), nuair a tha na fuaimreagan fada. Thathar a sgrìobadh an stràc throm os an cionn an-diugh sa Ghàidhlig, ach thathar a sgrìobhadh an sràc gheur ann an aibidilean eile, mar eisimpleir ann an Gaeilge agus Seacais.
Cleachdaidhean eile[deasaich | deasaich an tùs]
Tha aibidilean eile ga cleachdadh airson cudthrom (me Cuimris agus Ruisis), àirde (me Frangais), no os cionn connragan (me Pòlais).


text:
“Bha mi uabhasach fortanach gun robh an cothrom agam coinneachadh ri Lawrie Reilly, ri Eddie Turnbull agus ri Willie Ormond ach gu mì-fhortanach chaidh mo thilgeil a-mach à na taighean-seinnse aca gu lèir! Bidh daoine a’ bruidhinn air an ‘hat-trick’ de chasan briste a bh’aig Willie Ormond – uill, se an treas-tarraing agamsa gun deach mo thilgeil a-mach à trì de na taighean-seinnse a bh’aig a’ Chòignear Chliùiteach…” Sin a’ chuimhne a tha aig Irvine Welsh, ùghdar ainmeil ‘Trainspotting’ agus neach-leantainn dìleas Hibernian FC, air a’ cheangal riaslach a bh’aige na òige le laoich mhòra an sgioba ball-coise aige - am ‘Famous Five’.
Sann ann an Chicago, Ameireagaidh, far a bheil an dachaigh a-nis aige, a bha Irvine Welsh as t-fhoghar an uiridh agus e a’ bruidhinn leis a’ chraoladair is sgrìobhaiche spòrs, Ailig O’Henley, agus iad a’ clàradh prògram telebhisein air a stiùireadh le Margot NicCuaig airson BBC ALBA.
B’e seo an aon sgioba ‘s a rinn ‘Jock Stein’, am prògram a ghlèidh duais Comann Telebhisein Rìoghail na h-Alba mar am Prògram-aithriseach Spòrs a b’fheàrr ann an 2015.
Agus ged nach fhaca Irvine a-riamh iad a’ cluichd còmhla bha òige, mar ‘smior a’ Hibee’, làn de sgeulachdan iongantach mun Chòignear Chliùiteach aig Hibernian FC a chuir ball-coise na h-Alba fon casan sna bliadhnaichean as dèidh an dara cogaidh.
Choisinn an loidhne-aghaidh iomraiteach Smith, Johnstone, Reilly, Turnbull agus Ormond cliù cha b’ann a-mhàin aig Hibs agus ann an Alba, ach air feadh an t-saoghail, cho fad air falbh ri Brasil gu dearbh sna 1950an.
Tha an sgeulachd thogarrach aca bho freumhan bochda gu bhith air bilean an t-sluaigh mar na cluicheadairean a b’fheàrr dhen ghinealach, air leth tarraingeach a thuilleadh air a bhith cudromach a thaobh eachdraidh agus cultar na h-Alba.
A’ cleachdadh agallamhan bhon tasglann, ath-chruthachadh dràma agus dealbhan sònraichte a dh’òrdaich an club fhèin sna 1940an gus an sgeulachd innse, tha am ‘Famous Five’ a’ cur an cèill an deichead iongantach a bh’aig Hibs as dèidh an dara cogaidh, a’ taisbeanadh an loidhne-aghaidh iomraiteach a bh’aig a’ chlub san linn as soirbheachaile nan eachdraidh.
A’ nochdadh sa phrògram-aithriseach seo tha buill teaghlaich, co-chluicheadairean, craoladairean agus eachdraiche Hibernian FC. Tha cuimhne aig nighean Willie Ormond, Christina Robertson, air na stòiridhean a bh’aig a h-athair mu na làithean sgoile aige. “Bha an tidsear an còmhnaidh ag ràdha ris – Ormond, sann na casan agad a tha an eanchainn agad! Sin an aon rud a chòrd ris, bhith a-muigh fad an latha le ball-coise còmhla ris na caraidean aige.”
B’ann à sgìre mèinnearachd a bha Eddie Turnbull agus tha an nighean aige, Valerie Low, den bheachd gun robh buaidh aig sin air Turnbull. “Sann bhon choimhearsnachd mèinnearachd a fhuair e an cumadh-inntinn aige. Bha agad ri obair chruaidh a dhèanamh sna mèinnean agus cha robh an t-eagal ort bhith ag obair gu cruaidh. Se an obair chruaidh a rinn fear dhìot.
“Bha ‘cameraderie’ sna bailtean mèinnearachd a bha cudromach dha agus saoilidh mi gum faca e an aon chaidreachas sna sgiobaidhean ball-coise.”
Tha làithean a’ Famous Five seachad a-nis bho chionn fhada agus se glè bheag de luchd-leantainn ball-coise na h-Alba an latha an diugh a chunnaic an còignear a’ cluichd còmhla.
Gu dearbh, se an 29 Faoilleach 1955 an latha mu dheireadh a chluich Smith, Johnstone, Reilly, Turnbull agus Ormond còmhla san aon sgioba. Ach tha Irvine Welsh den bheachd gun do dh’fhàg iad dìleab mhaireannach aig Hibernian FC, spiorad as urrainn ath-bheòthachadh a dhèanamh air fhathast. “Bha buaidh an sgioba sin sna bliadhnaichean as dèidh a’ chogaidh air fèin-aithneachadh a’ chlub agus air ìomhaigh a’ chlub ris an t-saoghal a-muigh. A bhith a’ lorg chluicheadairean òga math, a bhith gan toirt air aghaidh, a bhith gam brosnachadh agus a bhith ag amas air soirbheas fhaighinn leotha – sin am modail airson club mar Hibs.
“Agus stoidhle ùr, tarraingeach, togarrach a tha mar phàirt de DNA a’ chlub.”
Agus, gun teagamh, tha a’ chuimhne a tha aig luchd-leantainn Hibs air a’ Famous Five air chùlaibh an dòchais a th’aca an còmhnaidh gun till na làithean òrdha gu Easter Road agus gun soillsich a’ ghrian a-rithist air Lìte.
lSe purpleTV a rinn riochdachadh air “An Cóignear Cliùiteach – The Famous Five” agus thèid am prògram a-mach Didòmhnaich 24 Faoilleach aig 9f le ath-chraoladh Dihaoine 29 Faoilleach aig 10f air BBC ALBA.
A special documentary commemorating the “Famous Five’, the renowned Hibs forward-line of the post-war years, will air on BBC ALBA on Sunday 24 January at 9pm, repeated on Friday 29 January at 10pm.


text:
Rubha Àird nam Murchan
'S e creag mhòr a tha ann an Rubha Àird nam Murchan. Tha e suidhichte air leth-eilean Àird nam Murchan ann an Loch Abar. 'S e sin na co-chomharran aige: 56°4 3′ 33″ Tuath agus 6° 13′ 38″ Iar. Tha an rubha mu seachd mìle air falbh san àirde a deas Eilean nam Muc. Tha Rùm agus Eige rud beag san àirde tuath. Tha Colla mu naoi mìle air falbh san àirde an iar agus tha Muile còig mìle air falbh san àirde a deas.
Tha an Taigh Solais Àird nam Murchan suidhichte an seo.
B’ àbhaist do dhaoine ag ràdh gur e Rubha Àird nam Murchan an t-àite as fhaide an iar air tìr-mòr Bhreatainn. Ach a-rèir na rannsachaidhean ùra a rinn an Ordnance Survey ann an Alba, ‘s e Corrachadh Mòr an t-àite as fhaide an iar. [1]
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Ordnance Survey, 17 am Màirt 2004: "the information below relates to Mean High Water Marks". "Corrachadh Mor is at 6° 13' 40.59731" W on the National Grid. "Point of Ardnamurchan" is at 6° 13' 38.78674" W. Scotsman news
Ceangal a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NM 415 674


text:
- TIOTAL
- Inbhir Nis on Adhar (a' coimhead taobh an Eilein Duibh)
- EXTERNAL ID
- HC_INV_AERIAL_002
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 2 An t-Sultain 1989
- LINN
- 1980an
- CRUTHADAIR
- Gilchrist
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 13440
- KEYWORDS
- dealbhan-camara on adhar
togail dhealbhan on adhar
dealbhan-tìre
San dealbh-chamara seo on adhar chithear cathair-bhaile Inbhir Nis agus Drochaid Cheasaig agus an t-Eilean Dubh fada sa chùlaibh, le Linne Fharair dhan làimh chlì is Linne Mhoireibh dhan làimh dheis. Chithear Abhainn Nis a' gearradh tro mheadhan a' bhaile agus a' lùbadh gu Linne Fharair/ Linne na Manachainn


text:
- TIOTAL
- SS "Mabel", Cidhe an Tollaidh, 1905
- EXTERNAL ID
- GAIRLOCHM_205
- ÀITE
- Loch Ma-Ruibhe
- SGÌRE
- Geàrrloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Geàrrloch
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas Gheàrrloch
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5327
- KEYWORDS
- soithichean
aiseagan
cidheachan
Dealbh-camara den bhàta-smùid bheag, SS 'Mabel', ceangailte aig Cidhe an Tollaidh ann an Loch Ma-Ruibhe.
Chaidh an SS 'Mabel' (13.7m ann am faid) a thogail ann an 1882, agus a thoirt gu Loch Ma-Ruibhe ann an 1883 le Mgr Hornsby, am fear aig an robh taighean-òsta Geàrrloch is Loch Ma-Ruibhe. Bhiodh am bàta a' ruith na aiseag thairis air an loch, agus chaidh a cheannach le companaidh Mhic a' Bhriuthainn ann an 1887. Chùm an t-aiseag beag a' dol gu 1911, nuair a chaidh a cheangal suas ri taobh Taigh-òsta Loch Ma-Ruibhe. Ghabhadh a làrach fhathast fhaicinn suas gu 1937.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Gairloch Heritage Museum


text:
7 an Cèitean
'S e 7 an Cèitean an 127mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (128mh ann am bliadhna-leum). Tha 238 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1915 - Chaidh an RMS Lusitania fodha an-dèidh bualadh le spaileart le bàta-tumaidh Ghearmailteach.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1711 - David Hume, feallsanach Albannach (b. 1776).
- 1847 - Archibald Primrose, 5th Earl of Rosebery, Prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte bho 1894 gu 1895.
- 1861 - Rabindranath Tagore, ann an Kolkata. Sgrìobhadair.
- 1867 - Władysław Reymont, ann an Kobiele Wielkie. Sgrìobhadair às A' Phòlainn.
- 1939 - Sidney Altman, ann am Montreal. Ceimigear à Quebec.
- 1948 - Lluís Llach i Grande; seinneadair, sgrìobhadair, ceòladair agus sgrìobhadair ciùil à Catalòinia.
- 1956 - Calum Domhnallach, ann an Steòrnabhagh. Neach-poileataigs à Alba.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 973 - Otto I Mòr, Impire Naomh Ròmanach.
- 1805 - William Petty, 2nd Earl of Shelburne, Neach-poileataigs agus Prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte.
- 1825 - Antonio Salieri, ceòl-sgrìobhaiche Ostaireach, ann an Vienna.
- 2000 - Kitty NicLeòid, seinneadair Gàidhlig.


text:
15 am Faoilleach
'S e 15 am Faoilleach an 15mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich. Tha 350 latha (351 ann am bliadhna-leum) air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1895 - Artturi Ilmari Virtanen, ceimigear à Suòmaidh.
- 1918 - Gamal Abdel Nasser, ann an Alexandria. Neach-poileataigs às an Èipheit.
- 1929 – Martin Luther King, ann an Atlanta. Fear-iomairt às na Stàitean Aonaichte.
- 1947 - Martin Chalfie, ann an Chicago. Bith-eòlaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 1962 - Coinneach Mac an Tòisich, neach-poileataigs Albannach.
- 1964 - Jackie Baillie, ann an Hong Cong. Tè-poileataigs à Alba.


text:
1854
MDCCCLIV
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Chaidh Allt an Fhùcadair a stèidheachadh.
- 4 an t-Iuchar - Chaidh Omaha (Nebraska) a stèidheachadh.
- Chaidh Sioux City (Iowa) a stèidheachadh
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 14 am Màrt - Paul Ehrlich, ann an Strehlen. Ceimigear às a' Ghearmailt.
- 21 an t-Samhain - Giacomo della Chiesa, ann an Genova. Pàp bho 1914 gu 1922.
- 16 an Dàmhair - Oscar Wilde, ùghdair Èireannach.
- 5 an t-Samhain - Paul Sabatier, ann an Carcassonne. Ceimigear às an Fhraing.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 5 an Dùbhlachd - Tomás Herrera, ann am Bogotá. Saighdear agus neach-poileataigs à Coloimbia/Panama.


text:
- TIOTAL
- Dealbh de Alasdair Grannd na dhachaigh còmhla ri caraidean
- EXTERNAL ID
- GB1796_GRANT_979_65_PHOTO_001
- ÀITE
- Tomnahurich, Inverness
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11592
- KEYWORDS
- fìdhlearan
fidheall
a' fìdhlearachd
slatan-iasgaich
iasgach
iasgairean
B' ann à Battangorm, Drochaid Chàrr a bha Alasdair Grannd (1856 - 1942) agus 's ann à sin a fhuair e am far-ainm aige - 'Battan'. B' ann nuair a bha e na bhalach a thàinig e faisg air an dà rud a b' fheàrr leis na bheatha - a' fìdhlearachd agus ag iasgach. Dh' fhàs e anabarrach math anns na dà dhiubh; mar iasgair ann a bhith ag innleachadh slat-iasgach ris an canar 'Grant Vibration Rod', agus mar fhìdhlear agus e na cheannard air Comann Gàidhealach Srath-spè agus Ruidhle airson cha mhòr dà fhichead bliadhna agus cuideachd ann a bhith ealanta ann an dèanamh fhidhealan. Cuideachd, dh'innlich e fìdheall a bha cruinn ris an canar 'Rondello'. Chithear eisimpleirean de shlat-iasgaich, fidheall agus Rondello Alasdair Ghrannd ann an Gailearaidh Ealain agus Taigh-tasgaidh Inbhir Nis.
Tha an dealbh seo a' sealltainn Alasdair Ghrannd (anns a' mheadhan) 's e na sheann dhuine aig an taigh còmhla ris an nighinn aige agus caraidean. Tha 'Grant Vibration Rod' aig aon dhiubh na làimh
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Highland Photographic Archive


text:
1985
MCMLXXXV
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Bhuannaich Claude Simon an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 7 an Giblean - Humza Yousaf, neach-poileataigs Albannach à Glaschu.
- 19 an Dàmhair - Mark Griffin, neach-poileataigs Albannach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 10 am Faoilleach - Heinrich Böll, ann an Kreuzau. Sgrìobhadair.
- 26 an Cèitean - Magne Oftedal, ann an Oslo. Cànanaiche na Gàidhlig à Nirribhidh.
- 8 an t-Iuchar - Simon Kuznets, ann an Cambridge, Massachusetts. Eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 9 an t-Sultain - Paul J. Flory, ann am Big Sur. Ceimigear.


text:
Kl Ianar
[...]
. Anno Domini .dcc.lxxx.iii
Rechtnia, abbas Cluana Moccu Nois, obiit.
Mael Duin m. Oengusa, ri Cenel Loighaire, & Innrechtach m. Dunchada, & Ciaran abb Ratho Maighe Oenaigh & Tighe Mo Finnu, & Aedhgal ri h-Umaill, & Cernach m Suibne equonimus Airdd Machae, & Coisenmech nepos Predeni rex Nepotum Echdach Ulaith, & Mael Caech m. Cuscraith Minn, & Conall m. Crunnmail abbas Luscan, & Cu Gamhnae m. Noennenaigh rex Generis Choirpri, omnes defuncti sunt.
Combustio Atho Truim.
Bellum re n-Donnchad m. Aedho Muindeirg for Cenel m-Boghaine.
p.240
Bachall Duncadho m. Duib Da Tuadh regis Nepotum Maine.
Flann episcopus sapiens, abbas Innse Cain Degho, uenino mortificatus est.
Bellum Cairn Conaill i n-Aidniu ubi Tipraiti uictor & Nepotes Fiachrach uicti.
Rigdal iter Donnchad m. n-Domnaill & Fiachnae m. n-Aedho Roen occ Innsi na r-Righ i n-Airtheru Bregh.
- Ossi brigh
in dal occ Innsi na Righ.
Donnchadh ni dichet for muir.
Fiachna ni tuidhecht h-i tir.
Aduentus reliquiarum filii Eirc ad ciuitatem Tailten.


text:
Tha craobhan nan ubhal agam fo throm blàth am bliadhna. Bha eagal orm gun d’rinn an uisge agus an reothadh cron orra an t-seachdain seo chaidh. Cha robh feum agam idir dragh a bhith orm, chan fhaca mi a riamh a leithid de bhlàth orra agus an-diugh sa ghrèin bha phailteas frìdean a’ gabhail ris an cuid obair saor-thoileach.
Fàilte chridheil ort
Tha mi 47 bliadhna a dh'aois, tha mi pòsta 's tha mi a' fuireach ann an Inbhir Narann.
Tha e a' còrdadh rium a bhith sgrìobhadh beagan Gàidhlig. Tha mi fhathast ag ionnsachadh 's mar sin dheth, cha bhi a h-uile càil buileach ceart: nì mi mearachdan!
Co-dhiù ma tha greiseag agad - thig a-steach! Tuilleadh mu dheidhinn Gràisg


text:
Enriqueta Martí
Bha Enriqueta Martí i Ripollés (Sant Feliu de Llobregat 1868 – Barcelona 12 a' Bhealltainn 1913) 'na mortair Spàinnteach cloinne, mèirleach cloinne 's strìopair de leinibh.
Susbaint
Inbheachd mhoch[deasaich | deasaich an tùs]
'Na mnaoi òig, dh'imrich Enriqueta às a' bhaile a breith, Sant Feliu de Llobregat, ri Barcelona far an dh'obraich i mar banòglach agus banaltram ach a dh'aithghearr thionndaidh i ri strìopachas, araon ann an taighean-strìopachais agus ann an àiteachan air chleachdadh air a' ghnìomh seo, mar a' chala de Barcelona no an Portal de Santa Madrona. Ann an 1895 phòs i fear-ealain air chantainn ri Joan Pujaló, ach dh'fhàillig am pòsadh airson, a-rèir ri Pujaló, na neo-dhìlseachd Enriqueta; a càileachd annasach, breugach, neo-sheasmhach; agus a tadhalan leantach ri taighean-strìopachais. A dh'aindeoin a pòsadh, mhair i a thadhal àiteachan strìopachais agus daoine nàra. Rèitich is dhealaich an dithis dìreach sia h-àmannan. ‘Nuair a bha Enriqueta air chur an greim an 1912 bha an càraid air leth o chionn còig bliadhnaichean agus cha robh clann aca.
Bha Enriqueta leam-leat. Fad an latha chuir i uimpe an t-aodach dhèircich agus dh’fhalbh is air dèirc aig eaglaisean agus taighean-carthannachd ‘sna ceàrnan as bochda os ìosal a’ roghnachadh leinibh a nochd trèigte. A’ gabhail na leinibh air làimh, rinn is iad a’ giùlan mar a clann. Na b’ fhadalaiche, truaill no mhort i iad. Chan dh’fheumadh i falbh air dèirc oir thug a h-obair mar strìopair agus strìopach airgead gu leòr dhi fhuireach gu math. ‘San oidhche, chuir is uimpe aodach sòghail agus chaidh is dhan Teatro del Liceu, dhan Casino de la Arrabassada agus àiteachan eile far an chruinnich na beairtich de Barcelona. ‘S e so-dhearbhaidh gun do dh’earb i a frithealadh ‘na strìopair cloinne ‘sna h-àiteachan sin. An 1909, air an t-Seachdain a’ Bhròin (Catalanais: la Setmana Tràgica), bha is air chur an greim ‘na flat air t- Minerva an Barcelona, fo casaidean gun do stiùir i taigh-strìopachais gun do sholair ri spùinneadairean-cloinne, ag earbsadh frithealaidhean drùiseach à leinibh eadar aois trì bliadhnaichean is ceithir bliadhna deug a dh’aois. Leatha, bha air chur an greim òganach theaghlaich bheairtich. Ach le ceanglaichean ris na beairtich de Barcelona a rèitich a frithealaidhean ‘na strìopair cloinne, chan fhaca Enriqueta deuchainn agus chailleadh a’ chùis sa’ cho-rian bhreitheach agus mhaor-fhlaitheach.
Aig a’ cheart àm a bha i a’ truailleadh leinibh, chleachd i chuideachd draoidheachd. Rinn is a leigheasan às am fhuigheall dhaonna nan leanabh a bha i a’ marbhadh, o naoidheanan ri leinibh naoi bliadhnaichean a dh’aois. Às na leinibh seo, chleachd i uile rud gum b’ urrainn dhi, an sult, am fuil, a’ ghruag, na cnàmhan (a thionndaidh i chun phùdar, mar as trice); airson sin, cha robh dragh aice air cur na marbhan air falbh. Dh’earb Enriqueta cé gnùise, ìocshlaint, cungaidhean-leighis, plàsdan agus deochan-leighis, gu h-àraidh a ghabh air a’ chaitheamh, a chuir eagal mòr mòran dhaoine an ama sin, agus mòran ghalaran nach robh leigheas ‘san leigheas dùthchasach. Phàigh daoine beairteach mòran airgid airson na leigheasan seo.
Thathar air chur an amharas gun do ghoid is mharbh i uimhir do-shònrachaidh de leinibh, oir dh’obraich i thairis na rèise fhichead bliadhna. Aig an àm a cur an làimh dheireannaich bha iad ‘na flat sa’ Cheàrn Raval, dìreach 29 an t-Sràid Ponent (an-diugh an t-Sràid Joaquín Costa), agus anns na flataichean sa’ bhaile far an robh i air a fuireach bha ann na cnàmhan iomlain dithis is deichnear cloinne. Bha mòran obair aig na h-eòlaichean mòdach oir bha an fuigheall gann agus b’ urrainn dhaibh a dhealachadh na cnàmhan de dà pàistean dheug. ‘S e coltach gun do mharbh i mòran eile na dà pàistean dheug oir dh’obraich i cho fada ‘s a dh’obraich i, is mar sin dhèanadh sin Enriqueta am marbhaiche leansgeulach ‘san eachdraidh na Spàinne; ‘s e soilleir gun do dh’obraich i fad mhòrain bliadhnaichean am Barcelona oir smaoinich an sluagh gun robh neach a’ goid pàistean air falbh. Bha ann mòran leinibh a chaidh à sealladh gun lorg agus bha maoim a-measg an t-sluaigh.
Aig 29, an t-Sràid Ponent[deasaich | deasaich an tùs]
Air 10 an Gearrain, 1912, ghoid i a h-ìobairteach deireannach air falbh: Teresita Guitart Congost. Rannsaich am baile air a son fad dà seachdain agus, a-measg na rannsachaidh, dh’fhairich an sluagh tàmailt mòr oir bha an t-ùghdarras air a bhith glè neo-gnìomhach mu dheidhinn na leinibh air ionndrainn. Bhitheadh nàbaidh amharasach, Claudia Elías, a lorgadh an t-slighe de Teresita. Air 17 an Gearrain chunnaic Elías caileag le gruag bhearrta a’ sealladh o far-uinneag às a’ chùirt a-steach a staidhrichean. Bha am flat air a’ bhràigh nan staidhrichean an taighe 29mh na t-sràide Ponent. Cha robh Elías air a’ chaileig seo faicinn a-riamh. Bha an nìghneag a’ cluich le caileig eile agus dh’fhaighnich Claudia a nàbaidh nuair a chunnaic i i a’ nochdadh ‘san uinneig nan robh a’ chaileag aice. Bha an nàbaidh seo sònraichte Enriqueta Martí, a dhùin an uinneag gun bruidhinn facal. Fo iongnadh, rinn Claudia Elías iomradh air seo ri caraid aice air a’ cheart sràid gun do dh’fhairich i gum b’ e Teresita Guitart Congost a bh’ anns a’ chaileig a chunnaic i. Dh’aithris Elías cuideachd ris air a’ bheatha annasach a ban-nàbaidhe. Dh’aithris an caraid ri maor, Jose Asens, air an amharas mu na bha a’ tachairt ‘san fhlat Enriqueta's agus dh’aithris e seo ri a cheannard, am foireann Ribot. Air 27 an Ghearrain, leis an leisgeul chasaide air cearcan ‘san fhlat, chaidh an Ribot agus dithis maor eile a rannsachadh Enriqueta a bha sa’ chùirt na t-sràide Ferlandina ag aithris dhi na casaide is dh’iarr iad ga gabhail suas ri a flat. Nochd is fo iongnadh ach cha d’rinn i gearan, ‘s dòcha a sheachnadh amharas.
Nuair a chaidh na poileis a-steach dham dh’fhlat, lorg iad dithis caileag ‘san fhlat. B’e Teresita Guitard Congost a bh’ ann aon caileag agus chantadh a’ chaileag eile ri Angelita. An dèidh aithris, thilleadh Teresita ri a teaghlach. Thuirt i gun, ann an tiota nuair a bha i air a gluasad air falbh a màthar, ghabh Enriqueta i air a làmh a’ gealladh mìlseanan rithe, ach thuig Teresita gun robh i a’ bith air ghabhail ro fhada on taigh aice is dh’iarr i a dhol dhachaigh agus dh’fhalaich Enriqueta i le brat dhubh agus dh’fhuadaich i i dham dh’fhlat. An dèidh gun ràinig iad am flat, gheàrr Enriqueta a’ ghruag na caileige is dh’atharraich i a h-ainm ri Felicidad, ag ràdh dhi nach robh pàrantan aice, gun robh i ‘na muime is gum feumainn i a chantainn rithe mar sin nuair a bha iad air an sràid. Bhiadh Enriqueta i le buntatan is aran cruaidh, cha do bhuail is Terestita ach thug i gòmagan dhi, agus bha is air a toirmeasg o dol ris na h-uinneagan no am for-uinneag. Dh’innis Teresita cuideachd gun do dh’fhàg Enriqueta iad leotha fèin am bitheantas agus gun do sgiorr na caileagan aon latha a rannsachadh na seòmraichean a thoirmisg Enriqueta iad a dhol a-steach do. ‘San sgiorradh seo lorg iad màla leis an aodach fhuilteach chaileige agus corcag fhuilteach. Cha do dh’fhàg Teresita am flat fad a bràighdeanas. Bha an t-aithris Angelita na b’ eagalaiche. Mus thàinig Teresita dham fhlat, bha ann balach aois chòig bliadhnaichean air chantainn ri Pepito. Dh’aithris Angelita gun chunnaic i gun robh Enriqueta, a dh’fheumadh a chantainn ri “mamá”, air a mharbhadh air a’ bhùird sa’ chidsin. Cha robh fhios aig Enriqueta gun chunnaic a’ chaileag i is ruith Angelita fhalachadh ‘san leabaidh is ghabh i oirre chadal. Bha an dearbh-aithne Angelita na b’ duilghe a dhearbhadh airson na dìomhaireachd a’ chiad aithrise Enriqueta. Cha robh fhios aig a’ chaileig air a h-ainm fhìor agus dhearbh i an tagradh Enriqueta gun robh an t-ainm a h-athair Joan. Thaic an slaoightear gun robh Angelita ‘na nighean tro Joan Pujaló. Nochd am fear fuadaichte Enriqueta gu deònach mus am breitheamh a lorg an cur a mhnà ann an làimh agus dh’innis nach robh e air a fhuireach leatha fad bliadhnaichean, nach robh clan aca agus nach robh fhios aige on thàinig Angelita. Aig a’ cheann thall dh’aithris Enriqueta gun do ghabh i a’ chaileag nuair a bha i ‘na naoidhean a peathar-chèile, ris a dh’innis i gun do bhàsaich a nighean aig breith. Bha Enriqueta Martí Ripollés air chur an greim a’ phrìosain “Reina Amalia”, togalach a sgriosadh ann an 1936. ‘San dara rannsachadh am fhlait, lorg iad am màla mun bhruidhinn na caileagan, le aodach-cloinne fhuilteach is an sgian. Lorg iad cuideachd màla eile le aodach shalach ach chùm am màla chuideachd cnàmhan daonna beaga, aig a’ char as lugha trìthead aonadan. Nochd na cnàmhan fianais gun robh iad loisgte le teine. Lorg iad cuideachd seòmar-suidhe maisichte gu sòghail le taisg-aodaich le aodach snog à balach is caileag. Chaidh an seòmar-suidhe seo an aghaidh an còrr am fhlait, a bha gàbhaidh is bochd agus chùm e breuntas. Ann an seòmar glasta eile lorg iad an t-uamhas a bha Enriqueta Martí a’ falachadh. ‘San t-seòmar, bha ann leth-cheud pigeadh, cnogan is bòbhlaichean le fuigheall glèidhte daonna: sult, fuil reamhraichte, gruag cloinne, cnàmhan làmhan, fùdar chnàimh... agus cnogan leis na deochan, ungaidhean, agus ìoc-shlàintean a-cheana deas airson reice. A’ maireann an rannsachaidh, bha dithis flat eile air chlàradh far an robh Enriqueta air a fuireach: flat air an sràid Tallers, treas flat air an sràid Picalqués, agus bothan air an sràid Jocs Florals, ann an Sants. Ann an uile dhiubh, lorg iad ballaichean-brèige is, anns na siomail, fuigheall daonna. ‘San lios an taighe air an sràid Jocs Florals, lorg iad claigeann phàiste aois trì bliadhnaichean agus sreath cnàmhan a dh’fhreagair ri leinibh aoisean 3, 6 agus 8 bliadhnaichean. Bha mìrean aodaich aig roinn am fhuighill, mar stocainn air chnòdadh, a thug tuigse gun do ghoid Enriqueta am bitheantas air falbh leinibh theaghlaichean bochda agus chuir ghanna a rannsachadh am pàistean air ionndrainn. Lorg iad taighean eile ann an Sant Feliu de Llobregat, seilbhean an teaghlaich Enriqueta, far an do lorg iad cuideachd fuigheall leinibh ann an botail is cnogan, is leabhraichean leigheasan. Bhuin an taigh ris an teaghlach Martí agus chantadh e ri “Lindo” leis an sluagh, ach bha Joan Pujaló air bhacadh airson na riaghailtearachd dhona an athar Enriqueta, a-rèir dhan dh’innseadh a fir-cèile.
Aig am fhlat na t-sràide Ponent lorg iad rudan amharasach cuideachd: leabhar àrsaidh le mùdanan phàipeir-craicinn, leabhar-nòtaichean far an robh i air a sgrìobhadh seòlaidhean airson deochan is ìoc-shlàintean ann an grinn-sgrìobhadh sgèimheach, pasgan de litrichean is nòtaichean air sgrìobhadh ann an cànan dhìomhair agus clàr le h-ainmean de teaghlaichean agus daoine glè chudthromach ann am Barcelona. Bha an clàr seo glè chonnspaideach oir chreid an sluagh gun robh seo an clàr nan ceannsaiche beairteach Enriqueta. Chreid an sluagh nach pàigheadh na ceannsaichean seo airson na coirean de truaillidh-cloinne no ceannsaich fuighill dhaonna gan leigheas fhèin airson an sealbhais. Dh’fheuch na poileis a chasg o leigeil air èalaidh mu dheidhinn a’ chlàir, ach ruith fathainn gun robh ann lighichean, fir-ghnothaich, fir-lagha, sluagh-iùlaichean, agus bancairean air a’ chlàr. Bha an t-Seachdain nam Bròn soilleir fhathast sa’ chuimhne nan ùghdarras agus, airson an eagail mì-riaghailte choitcheann, shèimhich iad na h-aignean an t-sluaigh, a’ dèanamh gum foillsicheadh na pàipearan-naidheachd aithris a mhìneachadh nach robh na h-ainmean air a’ chlàr churta ach na h-ainmean dhaoine ris a ghuidh Enriqueta agus gun robh na teaghlaichean agus càractaran seo air am mealladh leis na breugan is na h-iarrtasan a’ mhortair.
Chuireadh Enriqueta sa’ phrìosan "Reina Amàlia" fhuireach ri breitheanas. Dh’fheuch i ga marbhadh fhèin tron sàthadh na caoladh a dòrnan le sgian fiodha, rudeigin a rinn an tàmailt an t-sluaigh a spreadhadh oir dh’iarr an sluagh gun seasadh Enriqueta a bhith air chur gu bàs tron tochdadh. Dh’aithris na h-ùghdarrais a’ phrìosain tro na meadhanan gun robh ceumannan air an gabhail a chum nach bitheadh Enriqueta leatha fhèin, a’ ciallachadh gun gabhadh triùir co-phrìosanach le tuilleadh ùghdarrais sa’ phrìosan pàirt chill leatha. Bha seòlaidhean aca ga nochdadh ‘na leabaidh nuair a dh’fhalaich i fhèin a sheachnadh oidhirp sam bith aig fèin-mhort.
Ach chan fhaca Enriqueta deuchainn airson a coirean a-riamh. Bliadhna agus trì mìosan an dèidh a cur an làimh agus thairis na fuachasachd tamàiltiche an t-sluaigh, thàinig bàs rithe. Mharbh a co-phrìosanaich i tro crochadh sa’ ghàrradh a’ phrìosain. Cha bheireadh am mort na mnà cothrom a bhreithneachadh a’ bhean is a nochdadh na rùnan a dh’fhalaich i. Mharbhadh am mèirleach is mortair moch sa’ mhadainn 12 a’ Chèitein, 1913, gu h-oifigeil o galar fada, ach bha an fìrinn on bhuil bhualaidh bhrùideil. Dh’adhlaiceadh i os ìosal ann an uaigh choitcheann aig an Cementerio del Sudoeste, air a’ bheinn de Montjuïc ann an Barcelona.
Aithrisean is Fianais Enriqueta[deasaich | deasaich an tùs]
Cheistich na poileis Enriqueta mu dheidhinn an làthair de Teresita Guitart ‘na taigh agus thug i an leisgeul gun do lorg i a’ chaileag chaillte is fon acras an latha mus air an Ronda de Sant Pau. Dhiùlt Claudia Elías seo oir bha i air a’ chaileig fhaicinn ‘san fhlat iomadaidh latha mus an cur an làimh
Dh’atharraich Enriqueta a h-ainm, Martí, ri Marina. Leis an t-sloinneadh seo, b’ aithne dhi airson ghabhlaichean flataichean far an do dh’fhàillig i mar as trice a’ pàigheadh a’ mhàil. Fad na h-aithrisean, dh’aidich i ris na poileis a sloinnidh fhìor, a bha air dhearbhadh le a fear-cèile, Joan Pujaló.
Cheistich na poileis i cuideachd mu dheidhinn an làthair de cnàmhan is fuigheall dhaonna eile cho math ri cè-gnùise, deochan, ìoc-shlàintean, seuntan, agus botail fala dheasaichte a reic gun robh ‘san fhlat, còmhla leis a’ chorcag. An robh fhios aice gun robh na cnàmhan, a-rèir ris na h-eòlaichean, air am bith air nochdadh ri teothachd àird (air bhruich no loisgte). Thagair Enriqueta an tùs gun d’rinn i rannsachaidhean corp-eòlais dhaonna. Fon bhruthadh a’ cheisteachaidh, dh’aidich i ri ùine gun robh i ‘na lighiche ‘s gun do chleachd i leinibh mar bun-stuth airson an t-saothrachaidh a leigheasan. Bha i ‘na h-eòlaiche is bha fios aice air mar a dhèanadh neach na leigheasan a b’ fheàrr agus gun robh an deasachaidhean pàighte glè mhath le daoine beairteach shuidheachaidh mhath chomannaich. Ann an tiota fhainne, thuirt i riutha rannsachadh a taighean aig na sràidean Tallers, Picalqués, Jocs Florals agus ann an Sant Feliu de Llobregat. B’aithne dhi cuideachd airson agus dh’aidich i ri a solar ri spùinneadairean-cloinne. Ged-tha, on fhearg airson am binn a dh’fhuirich rithe, cha thuirt Enriqueta aon ainm a ceannsaichean.
Mu dheidhinn Pepito, bha i air a faighneachd air a imeachd agus thuirt i nach robh e leatha, gun robh e air a bhith ‘san dùthaich oir bha e air a fhàs tinn. Dh’ath-aithris i an leisgeul gum beir ris a’ bhan-nàbaidh, Claudia Elías, nuair a dh’fhaighnich Elías carson nach cuala no faca i e. Bha Pepito air a ruighneachd a làmhan a-rèir ri Enriqueta airson teaghlaich nach b’ urrainn do ghabhail cùram ris is mar sin dh’earb iad e rithe. Bha fios aca air a làthair leis na h-aithrisean de Angelita is de Claudia Elías, a chunnaic i air uairibh. Spealg fianais uamhannach agus aithris le Angelita an leisgeul sin. Cha b’ urrainn dhi a bhreugnachadh màla aodaich fhuiltich, an sgian, agus fuigheall suilt ùir, fala ùra, is cnàmhan. Bha am fuigheall seo de Pepito. Cha b’ urrainn dhi a thoirt aithne ris an teaghlach a dh’earb am balach rithe, a rinn e soilleir gun robh Enriqueta air am balach ghoid air falbh.
Dh’aithnich steach-inmriche ban-Aragónach às an Alcañiz Enriqueta mar an mèirleach a naoidhean-mac, sia bliadhnaichean na b’ moiche, ann an 1906. Nochd Enriqueta caoimhneas anabarrach ris a’ mhnaoi chlaoidhte is fon acras an dèidh siubhal glè fhada às an tìr agus leig i Enriqueta a chumail a naoidhean. Le leisgeul, ghluais i air falbh às a’ mhàthair is chaidh i à sealladh. Cha do lorg a’ mhàthair mhì-shealbhach a mac no dh’ionnsaich mar a rinn i dha. Is mòr amharas gun do chleachd an naoidhean a shaothrachadh a leigheasan.
Dh’fheuch Enriqueta a chur Angelita mar a nighean le Joan Pujaló. Theagaisg i fiù ‘s a’ chaileag a ràdh gun chanadh a h-athair ri Joan, ach cha robh a’ chaileag fiosrach idir air a bha Joan agus cha robh i air am fear fhacinn a-riamh. Dhiùlt Pujaló gun robh a’ chaileag ‘na nighean, oir cha robh e air a fhaicinn mus a-riamh agus dh’aithris e gun do ghabh Enriqueta oirre bhith leatromach iomadaidh àmannan ‘san àm sheachadail. Dhearbh rannsachadh leighis nach robh Enriqueta air a bhith leatromach is nach robh i air pàiste bheirsinn. Bha am fhianais dheireannach de Enriqueta gun robh Angelita gu fìor an nighean a ghoid i às a piuthar-chèile, Maria Pujaló, a chuidich i ann an asaid, ga dèanamh a chreidsinn gun do bhàsaich a’ chaileag aig breith a los ga cumail.
Tùsan[deasaich | deasaich an tùs]
- Leabhar La mala dona le Marc Pastor. ISBN 9788498672176
- Leabhar, Vampiros: mito y realidad de os no-muertos le Miquel G.Aracil. ISBN 9788441412422
- Leabhar, Los diarios de Enriqueta Martí le Pierrot. ISBN 9788496106628
- Leabhar, El misterio de la calle Poniente le Fernando Gómez. ISBN 9788483746738
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- www.enriquetamarti.com. Làrach-lìn sa' Chatalanais agus Spàinntis. Le dealbhan is bhidiothan.
- Aithris à 'El país' mu dheidhinn Enriqueta. 'San Spàinntis. Glè chuimseach.


text:
Breda
‘S e baile mòr agus sgìreachd (Duitsis: gemeente) faisg air Tilburg agus Strijen ann an ceann a deas nan Tìrean Ìsle a th' ann am Breda (IPA: bre.ˈdaː, Fraingis: Bréda, West-Brabants: Bredao). Tha e suidhichte 9m os cionn ìre na mara,[2] aig inbhir na h-aibnichean Aa agus Mark, anns an roinn Brabant a Tuath (Duitsis: Noord-Brabant), 88km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 43km bho Rotterdam, 63km bho Den Haag, 52km bho Eindhoven agus 61km bho Utrecht.[3] Chaidh Breda a chlàradh airson a' chiad turas san 11mh Linn agus fhuair e a chuid chòirichean (Duitsis: Stadsrechten) ann an 1252. Tha 178,280 duine a' fuireach ann.[4] A bharrachd air sin, ‘s e an naoidheamh baile as motha na dùthcha a th’ann am Breda.[5] Tha Breda ainmeil ann an saoghal an ealain leis gun do rinn Diego Velazquez sàr dhealbh ann an 1634 mu strìochd a’ bhaile ri linn a’chogaidh eadar An Spàinn agus Na Tìrean Isle. Bha Teaghlach Rìoghail na –Alba, Na Stiùbhartaich, nan tàmh ann am Breda fad an 17mh linn agus fiù’s chuir Teàrlach II ainm do chòrdadh an seo ann an 1660 mus do thill e dhachaigh.[6] Tha ann t-ainm Breda a’ ciallachadh Aa leathann, bho brede (leathann) agus Aa, ainm na h-aibhne.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Pieter Brueghel Mòr (1525 - 1569): Peantair.
- Còirnealair Parker (1909 - 1997): Manaidear Elvis Presley.
- Pieter Stoop (1946): Peantair.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Utopia
- ↑ Mongabay
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Centraal Bureau voor de Statistiek
- ↑ Geonames
- ↑ Lister, Thomas Henry (1838). Life and administration of Edward, first Earl of Clarendon: with original correspondence, and authentic papers never before published. Longman, Orme, Brown, Green, and Longmans
- ↑ DB City


text:
Firefox
Is e brabhsair an asgaidh a tha ann am Mozilla Firefox a tha air stiùireadh le Mozilla Corporation. Anns an Fhaoilleach 2011, bha Firefox an dàrna brabhsair a bu chleachdte, le 31% cleachdaichean air an t-saoghal ga chleachdadh.[1]
Firefox sa Ghàidhlig[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Firefox 3.6 air a bhith ri fhaighinn sa Ghàidhlig a-mach on t-Sultain 2010 agus dearbhair-litreachaidh airson na Gàidhlig 'na chois a-mach on Dùbhlachd 2010. Chaidh Firefox 4.0 a sgaoileadh sa Ghàidhlig, an cois nan cànan eile, 22 dhen Mhàrt 2011.
Faic cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Global Web Stats. W3Counter (25/2/2011).


text:
Iomairt an aghaidh Gàidhlig ann an Gallaibh? A bheil Bòrd na Gàidhlig a' deanamh dad?
‘m bheil beachd aig duine sam bith de bu chòir dhuinn dèanamh gus taic a chumail ri poileasaidh Comhairle na Gàidhealtachd gun tèid soidhnichean Gàidhlig a chur suas air feadh na Gòdhealtachd (a' gabhail a-staigh Gallaibh)?’
Thàinig freagairt a-steach a tha a’ toirt iomradh air Bord na Gàidhlig.…
'Chan eil beachd sam bith agam, a bharrachd air a bhith a' cur rudeigin as na meadhanan mu ciamar a bha Gaidhlig beo ann an Gallaibh airson linntean, rud mar counter-propaganda, agus a bheil Bord na Gaidhlig a' deanamh seo, agus mur a h-eil, carson? Neo bu choir dhuinn iomairt a thoisicheadh gus boycott a dheanamh air a' Mhod ann an Inbhir-Theorsa, mur am bi iad ag atharrachadh na beachdan nimheil aca an aghaidh na Gaidhlig, ach cha deach mi riamh dhan mhod, agus mar sin, chan e mise an duine as fhearr airson sin a bhrosnachadh. Tha na beachdan aca a' tighinn bho aineolas is dith-thuigse, comhla ri grain-cinnidh, nach bu choir dhuinn na rudan seo a shoillearachadh dhaibh?'
Tha beachdan eile air nochdadh aig Iomàirtean Gàidhlig, ma bhios sibh nar ball de Yahoo faodaidh sibh ballrachd den bhuidheann sin a thoirt a-mach.


text:
Kl.
Cinaodh mac Maoil Coluim a suis occisus est.
Domnach Padraig d'argain do Gallaibh Atha Cliath & do Muircertach h. Congalaigh sed Deus uindicauit in fine mensis eiusdem.
Fail Tomair et claidebh Carlusa do breth do Maoilseclainn mac Domnaill ar écin o Gallaibh Ata Cliath.
Kl.
Airgialla d'argain Áird Macha go rugsat fiche ced bo este. Árd Macha do losccadh taigibh templaibh & a chloigthech.
Gilla Padraig mac Donnchadha rí Osraighe do marbadh do Donnduban mac Imair.
Donndubán mac Imair occisus est o Laignibh.
Gilla Padraig h. Flannagan rí Tebta occisus est o Fiach mac Raduibh .i. taoisech Muintire Maoilsinna.
Domnall mac Faoláin rí na n-Desi moritur.
Tech n-aoidhedh Droma Raithe do losccadh d'feroib Mumhan & tri ced do daoinibh ann.
Kl.
Cath eidir Albanchaibh gur marbadh {Constantin} rí Alban .i. mac Cuilenan & alii.
Maolcoluim mac Domnaill rí Breatan tuaisgert moritur.
Ruaidri mac Nell h. Canannain rí Cineoil Conaill moritur.
Kl.
Sluaicchedh la Maolseclainn et la Brian go ttugsat gialla Gall. Brian go feroib Mumhan & Maolseclainn go fferoib Midhe go Connachtaibh go ttugsat a ngialla.
Dub dha Lethe comarba Patraic & Coluim Cille quieuit.
Conaing h. Cosgraigh suiepscop Cluana M Nois quieuit.
p.206
Diarmait mac Domnaill ri H. cCensilaigh moritur.
Gilla Padraig mac Donnchada rí Osraighe moritur.
Gilla Enain mac Agda ri Teabta occisus est o Sil Ronain.
Kl.
Donnchadh mac Domnaill rí Laigen do gabail do Sitriug mac Amlaibh.
Lía Ailbe do tuitim.
Cell Dara d'argain do Gallaibh Atha Cliath.
Sluaicchedh mor la Maolseclainn mac Domnaill & la Brian mac Cinnedigh go Glenn Mama go ttancuttur Gaill Atha Clíath da ffobairt gur raoinedh for Gallaibh & gur lad a n-ar im Aralt mac Amlaibh et um Culen mac Etigen et um maithibh Atha Cliath et go ndechaidh Maolseclainn & Brían iar sin a n-Ath Cliath go rapattur sechtmain ann go rugsat a or & a airged & a brait & gur marbsat an righ .i. Sitriug mac Amlaibh.
Niall mac Agda rigdamna Teabtha do marbadh do Calraighibh a c-Cluain M Nois um fel Ciarain. {MS folio 204ra(309a)}
Diarmarid {uel Diarmaid} mac Dunadhaigh rí Sil nAnmchadha do marbadh do mac Comaltáin .i. rí Aidhne.
Cath eidir Airgiallaibh & Cinél Conaill dú a ttorcuir Gilla Crist rí Conaille & alii.
Maolseclainn h. Maoilruanaidh ri Cremtainn occisus est da Ibh Ceallaigh .i. Cu Caille.


text:
- TIOTAL
- Litir bho Roinn Foghlam na h- Alba gu Roinn an Fhoghlaim Chrìosdail ann an Caol Reatha, duilleag 1
- EXTERNAL ID
- Z_CDT_05_4458_2_1
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Slèite
- DEIT
- 10 An Dùbhlachd 1880
- LINN
- 1880an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann Chlann Dòmhnaill agus Taigh-tasgaidh nan Eilean
- AITHNEACHADH MAOINE
- 2544
- KEYWORDS
- sgoiltean
foghlam
Buidheann Foghlam Crìosdaidh na Cloinne
litrichean
bùird-sgoile
Tha Roinn Foghlam na h-Alba a freagairt litir a thàinig bho Buidheann Foghlam Chriosdaidh na Cloinne ann an Caol Reatha. Tha an litir ag radh ged 's ann le Bòrd Sgoile Shlèite a tha an taigh sgoile aig Caol Reatha nach urrain do Bhuidheann Foghlam Chriosdaidh na Cloinne uallach a ghabhail. Chan uarrain do Roinn an Fhoghlam taic airgiod a thoirt seachad. Tha a litir cuideachd ag radh nam b' e a rud 's gun gabhadh Bòrd Sgoile Shlèite uallach rìanachd na sgoile gu faodadh iad taic airgid iarraidh air Roinn Foghlam na h-Alba.
Thàinig an làmh-sgrìobhainn seo à cruinneachadh ann an Leabharlann Chlann Dòmhnaill agus Taigh-tasgaidh nan Eilean, an t-Eilean Sgitheanach


text: .i. Da madh lugha cainndigecht na greine na na talman, gac uili ni do ceadaithe dofulaingi adubrumar & tuilled leo, da tegemaddais ann, oir da bet scaile na talman ac sir fas ar meid & ar lethead on talmain amach co speir na n-airdrinnach & da dhorcochadh se an cuid budh mho acu & da tegemad eclipsis do na plainedaibh is gac en mi & da bedh eclipsis an re, mar adubrumar, ar bun re fedh na h-aithi co maidin . Ma sedh o nac facamar an í so riamh & o nac cualamar & o nac fuaramar scriobtha as egin nac lugha cainndigecht na greine na caindigecht na talman. Et foillsigidh an fidair so tis an radh so adermaid .


text:
Kirtlebridge
‘S e baile beag dùthchasail faisg air Inbhir Anainn, air an àirde an iar-dheas na h-Alba a th’ ann an Kirtlebridge. Tha e suidhichte aig 82m os cionn ìre na mara,[1] air an àirde an ear-dheas Dhùin Phris is Gall-Ghaidhealaibh (Siorrachd Dhùn Phrìs ro 1975), eadar Greatna agus Eaglais Fheichin, ri taobh na h-aibhne Kirtle Water.[2] Tha e 244km air falbh bho Obar Dheathain, 113km bho Ghlaschu, 26km bho Dhùn Phrìs agus 101km bho Dhùn Èideann, prìomh-bhaile na dùthcha.[3] 'S e Beurla agus Beurla Ghallda th' ann an dà chànan aig a’ mhòr-chuid dhuibh ann an Kirtlebridge. Tha Eaconomaidh a' bhaile gu math crochte air àiteachas agus dreuchdan an an Cathair Luail. A bharrachd air sin, tha taigh-seinnse/bìdhe[4] agus taigh-òsta ann.[5] Taobh fhoghlaim, chan eil sgoil ann, agus le sin feumar a dhol dhan bhun sgoil ann an Cille Phàdraig nam Fleamach[6] agus dhan dhan àrd-sgoil ann an Inbhir Anainn neo Eaglais Fheichein.
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
A rèir eòlaichean fhreumh-fhaclachd, tha a coltas ann gur ann à Lochlannais kyrtill neo seann-Bheurla cyrtel (Gùn Goirid) tha ainm a' bhaile is na aibhne.[7] Bheireadh sin Drochaid a' Ghùin Ghoirid dhuinn sa Ghàidhlig. 'S ann gu math pailt 's a tha ainmean-àite Lochlannach ann an iar-dheas na h-Alba,[8] gu h-àraidh nas fhaisge air a' Mhuir agus tha iad uile-làthaireach san sgìre eadar Inbhir Anainn agus Greatna.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
'S e na Irvine a bh'ann an teaghlach na bu treasa an seo o shean. Bha iad an sàs ann an còmhstri eadar Albannaich oir bha dlùth càirdeas aca le Clann 'Ic Iain. 'S e iad a thug an Tùr air a bheil Bonshaw, ann an 1545.[9] Thogadh loidhne-rèile an seo ann an 1849 ach dhùnadh an stèisean ann an 1960.[10] Thachair tubaiste rèile marbhtach an seo air 27 an Giblean 1872. Bhuail trèana luath à Lunnainn trèana luchd slaodach. Chaochail 11 duine san tubaiste.[11] 'S e buaireas ann an Cathair Luail, far a dh'fhàg an trèana à Lunnainn an stèisean fadalach, a bha aig cnag na cùise. Chaidh eaglais a thogail sa bhaile ann an 1840 agus chaidh i a leasachadh ann an 1897.[12] Tha i dùinte is an togalach ri reic.[13] A-rèir carragh-chuimhne san eaglais, fhuair 20 duine à Kirtlebridge bàs sa Chogadh Mòr.[14]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Elevation Map
- ↑ Scottish Places
- ↑ Distance From
- ↑ Trip Advisor
- ↑ The Mill
- ↑ A' Chomhairle
- ↑ The Placenmes of Scotland, James B. Johnston, Dùn Èideann 1892
- ↑ Ordanance Survey
- ↑ Dumfriesshire Companion
- ↑ Butt, R. V. J. (1995). The Directory of Railway Stations: details every public and private passenger station, halt, platform and stopping place, past and present (1st ed.). Sparkford: Patrick Stephens Ltd. ISBN 1-8526-0508-1. OCLC 60251199.
- ↑ Railways Archive
- ↑ BBC
- ↑ Church of Scotland
- ↑ Scottish War Memorials Project
• Achadh na h-Eaglaise • Ae • Amisfield • Applegarthtown • Auldgirth • Baile na h-Eaglaise • Bankend • Bàrr na Dris • Beattock • Bentpath • Canonbaidh • Cathair • Cathair Ruairidh • Chapelknowe • Cille Chonaill • Cille Bhrìghde • Cill Osbairn • Cille Phàdraig nam Fleamach • Clarencefield • Collin • Comar na Drise • Cuingealach • Dalswinton • Daltan • Doire Chonaill • Dòrnach • Drochaid Charrainn • Drochaid a' Mhuilinn • Drochaid Mhic Iain • Dubhras na Doire • Dùn Choll • Dùn Phrìs • Dùn Sgoir • Eaglais Fheichin • Eastriggs • Eskdalemuir • Gleann Chapall • Greatna • Hightae • Hoddom • Inbhir Anainn • Kettleholm • Kirtlebridge • Langaim • Loch Mhabain • Logarbaidh • Am Magh Fada • Middlebie • Mouswald • Parkgate • Penpont • Powfoot • Ruadhail • Templand • Torthorwald • Tynron • Wamphray • Waterbeck


text:
- TIOTAL
- Donnchadh Mac a' Phearsain aig an taigh
- EXTERNAL ID
- HCD00205
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- DEIT
- 1940
- LINN
- 1940an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11932
- KEYWORDS
- gàrraidhean
bùth fear-deilbh
togail dhealbh
Chleachd Donnchadh Mac a' Phearsain inneal-gleoc air a' chamara gus an dealbh seo dheth fhèin na ghàradh ann an Gleann Cuidheil a thogail. Thog e an taigh seo goirid an dèidh dha tighinn a dh'fhuireach sa Chaol ann an 1912. Stèidhich e bùth cungadair faisg air cidhe na h-aiseig, agus b' e fear-deilbh trang a bh'ann
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Am bi ‘Coimisean nan Crìoch’ a’ cur crìoch air Siorrachd Inbhir Narann?
Cha bhi ciall idir ann an ‘An Siorrachd’ gun na sgìrean seo, gu h-àraidh gun Chaladair ‘s a’ chaisteal ainmeil aice. Chan eil iad a chur suim sam bith ri eachdraidh ‘s faireachdainn. Tha fhios agam nach eil ‘An Siorrachd’ air a bhith beò mar sgìrean neo-eisimeileach o chionn fada ach tha i air a bhith beò ris na h-aon crìochan mar sgìre Comhairle na Gaidhealtachd ‘s mar sin tha e air a bhith an aon rud sna inntinn muinntir an àite seo. Ma thèid am moladh air adhart cha bhi air fhàgail den ‘Siorrachd’ ach am paipear-naidheachd an ‘Nairnshire Telegraph’ ‘s ‘Nairn County Football Club’. Thèid ceudan de bhliadhnaichean de thraidisean a thilgeil a-mach air an t-sitig.
Thuirt am Pròbhaist gum bi e a’ sabaid gu làidir na h-aghaidh ‘s tha mi an dòchas gum bi a’ choimhearsnachd gu tur air a chùlaibh, mur a bi, cha bhith e fada gus am bi sinn fo làn smachd ‘Bràthair Mhòir’ Inbhir Nis.


text:
Maighstir (labhair ri)
Tha maighstir, no a dhealbh goirid Mgr. (no Mgr), 'na ainm comannach air chleachdadh ri fear.
Inbhe an pòsaidh[deasaich | deasaich an tùs]
Co-dhiù 's fear pòsta no gun pòsadh, cha chomharraich an facal Mgr.; do bhrìgh de sin tha mòran beanalaich a' creidsinn nach bu chòir dhan dh'ainm bhean a comharrachadh a h-inbhe an pòsaidh a bharrachd. Air an adhbhar seo, tha Bean(-uasal) air fhaicinn ri mac-shamhladh ri Mgr., agus gu h-àraidh 'san nòs na malairt, le ainmean mar Bean(-uasal), Madame, Signora, Señora, no Frau, ris a' mhac-shamhaladh bhoireannaich dìreach an ainme air chleachdadh ri fir; tha an t-ainm ri mnàthan gun pòsadh 'na lùghdachan: Maighdeann(-uasal), Mademoiselle, Signorina, Señorita, no Fräulein. Air an adhbhar seo, tha cleachdadh air a ghluasad a dh'ionnsaigh a cleachdadh an t-ainm an pòsaidh cho an t-ainm de h-uile bean ann an nòs dreuchdail.
Sa' Bheurla, gu h-ùidheil, bha Ms. air a thagradh cho mac-shamhladh ri Mr., gu h-àraidh 'san nòs na malairt. Cha do chomharraich an inbhe an pòsaidh an t-ainm boireannach tùsail, Mistress, agus cha robh dèanta sònrachadh gus an teachd an ainme lùghdachan Miss ri bean gun pòsadh 'san Linn Victoria. Anas dèidh sin dh'fhàs Mrs. an t-ainm ri bean phòsta.


text:
- TIOTAL
- Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar - iarrtas gus barrachd Airgid Pheatrail fhaighinn , 1945
- EXTERNAL ID
- HCD_DAVIDBANKS_119
- DEIT
- 13 Am Faoilleach 1945
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 1464
- KEYWORDS
- gnìomhachas an iasgaich
iasgach a' bhradain mara
bradan
gnìomhachas a' bhradain
peatrail
ola
connadh
còmhdhail phoblach
busaichean
cuibhreannan cogaidh
Sgrìobh Seumas Banks an litir seo sa chiad bhliadhna slàn san robh màl iasgach is obrachadh a' bhradain san Eilean Sgitheanach aige. Air a cur gu Oifigear Clàraichte a' Pheatrail ann an Dùn Èideann, tha e ag iarraidh barrachd pheatrail airson siubhal eadar an diofar stèisean bhradain aige. Tha e ag innse cho gann 's a tha an giùlan poblach agus ag ràdh gu bheil seirbheis a' bhus 'simply hopeless'.
West Highland Salmon Fisheries Co Ltd (Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr.)
Ann an 1944 cheannaich Seumas Banks & Mic, Peairt, màl iasgaich a' bhradain aig Oighreachd Chille Mhoire san Eilean Sgitheanach, bho A Powrie & Co, agus chuir e air bhonn a' West Highland Salmon Fisheries Co Ltd' (Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr.) gus am màl obrachadh. Chùm an companaidh a' dol gu ruig 1962 nuair a chaidh a reic gu Coinneach MacMhathain, Port Rìgh.
Nuair a ghabh Banks & Mic thairis am màl bha stèiseanan iasgaich ann an Leathallt, Rigg (Boraraig), Stafainn, Port Rìgh, Camas Tianabhaig, Bail' Meadhanach agus Caisteal Bhròchaill (ann an Ratharsair). Ann an 1956 chaidh Bail' Meadhanach agus Camas Tianabhaig a chur còmhla mar stèisean a' Bhràighe, le triùir ag obair ann, ged a bhiodh ceathrar ag obair mar bu trice sna stèiseanan eile. Bhiodh an companaidh a' cumail mu 28 duine ann an obair gach bliadhna, agus an obair ga thairgse dhan aon fheadhainn gach bliadhna mus fheuchadh an companaidh ri daoine ùra fhastadh.
Bhiodh an seusan a' tòiseachadh fada sa Ghiblean/ tràth sa Chèitean agus a' dol gu deireadh an Lùnastail. Bhiodh grùnn fhireannaich cuideachd gam fastadh ann am mìosan a' gheamhraidh ach an toireadh iad deigh a nìos o dhama an t-Slugain gu bhith air a stòradh san taigh-deighe aig cidhe Phort Rìgh. Bhiodh gach ball den sgioba a' faighinn cùmhnant le fios air tuarastal, sgeama airgid a-bharrachd a bha san amharc agus uairean obrach agus chaidh oilisgin agus bòtannan rubair a thoirt dha.
Chaidh an t-iasg glacte a roinn ann am bradan, bànag agus breac, agus àireamh nam bànag a bu mhotha. Gach bliadhna ghlacadh iad mu 3000 iasg uile-gu-lèir fada sna 1940an agus tràth sna 1950an. Ann an 1957 chaidh an àireamh a bu mhotha a-riamh a ghlacadh - faisg air 10,000 iasg.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Skye and Lochalsh Archives


text:
25.04.2012
Bidh a' bhuaidh a tha aig gintinn lùths ath-nuadhaichte air coimhearsnachdan is turasachd mar fhòcas aig seisean fianais an-diugh (Diciadain 25 Giblean). Bidh an seisean seo mar fhiosrachadh don Rannsachadh air Lùths Ath-Nuadhaichte, a chaidh a chur air bhog le Comataidh Eaconamaidh, Lùths is Turasachd san Fhaoilleach.
Thuirt Neach-Gairm na Comataidh, Murchadh Frìseil BPA:
"Thog ar rannsachadh nàiseanta air targaidean Riaghaltas na h-Alba a thaobh lùths ath-nuadhaichte, agus an gabh an coileanadh gus nach gabh, fianais mu-thràth o 30 neach-fianaise, a' dèiligeadh ri cuspairean mar an t-siostam-dealbhaidh agus na tha a dhìth de dh'adhartas teicneolais gus na targaidean a choileanadh.
"San t-seisean an-diugh cluinnidh a' Chomataidh beachdan luchd-fianais mu bhuaidh lùths ath-nuadhaichte air turasachd is air coimhearsnachdan. Leanaidh sinn oirnn a' togail beachdan luchd-fianais eile sna mìosan ri thighinn agus sinn a' dol air adhart gu co-dhùnadh iomchaidh agus aithisg dheireannach na Comataidh."
Chuir a' Chomataidh a Rannsachadh air Lùths Ath-Nuadhaichte a thaobh an gabh targaidean ùr-leasaichte Riaghaltas na h-Alba taobh a-staigh a Mapa-Slighe 2020 chun Lùths Ath-Nuadhaichte a choileanadh gus nach gabh, agus gu sònraichte an targaid mhòr gum biodh Alba a' gintinn 100% de na tha a dhìth air muinntir na h-Alba de dhealain o stuthan ath-nuadhaichte mu 2020. Thathar an dùil gun nochd aithisg dheireannach na Comataidh san fhoghar aon uair 's gu bheil gach fios is fianais a-staigh.
Ri linn seisean fianaise air 25 Giblean, èistidh a' Chomataidh ri fianais o riochdairean Buidheann Trump agus Coimhearsnachdan An Aghaidh Muilnean-Gaoithe na h-Alba (CAAMGA) mu bhuaidh targaidean lùths ath-nuadhaichte air coimhearsnachdan is turasachd.
Chaidh còrr is 160 beachdan sgrìobhte a chur a-steach don Rannsachadh mu-thràth agus chualas fianais-bheòil o 30 duine. Agus a' Chomataidh ag ullachadh gus tuilleadh fianaise a thogail eadar an-dràsta 's an t-samhradh, dèiligidh luchd-fianaise ri teachd ris na leanas:
- Cùisean cliath is bun-structair - nam measg, sàbhailteachd a' chliath san àm ri teachd, cosgaisean-ceanglaidh agus dòighean gus glacadh na ghabhas faotainn de lùths ath-nuadhaichte ann an eileanan na h-Alba a bhrosnachadh.
- Airgead is cur-an-seilbh, nam measg ceistean a thaobh leasachadh ann an teicneolas cumhachd na mara, gu sònraichte aig an ìre chudromach a leanas a' chiad ìre de Rannsachadh is Leasachadh.
- Pròiseactan coimhearsnachd - a' sgrùdadh iomfhillteachd an t-siostaim agus na tha a dhìth de sgilean a thaobh a stiùireadh gu soirbheachail.
Cùl-fhiosrachadh
Am measg nam prìomh cheistean air am bithear a' beachdachadh ri linn an rannsachaidh, bidh:
- A bheil an teicneolas a choileanas gach targaid ri fhaotainn agus so-ruigsinneach?
- A bheil na h-oilthighean 's na h-ionadan-rannsachaidh againn làn deiseil dèiligeadh ris an leasachadh teicneolach a tha a dhìth?
- Ciamar a ghabhas prìomh-amasan nàiseanta agus ceistean ionadaile a rèiteachadh?
- A bheil dearbhadh againn gun gabh am bun-structair a tha a dhìth a leasachadh is a mhaoineachadh a chor is gun reic Alba lùths sam bith a bharrachd ris a' chòrr den Rìoghachd Aonaichte?
- Dè a' bhuaidh a bhios aig seo air na phàigheas luchd-caitheimh?
- Am bi gu leòr de mhaoineachadh ann a leigeas le airgead a chur an seilbh san dà chuid cur-a-steach agus leasachadh gach teicneolas iomchaidh?
- Am bi gu leòr de sgilean aig muinntir na h-Alba a tharraingeas cur-airgead-an-seilbh on taobh a-staigh?
- Am foghain leasachaidhean ann am margaidhean an lùths agus a thaobh subsadaidhean fhaotainn aig ìre an dà chuid RA is AE gus na targaidean a choileanadh?
Contact information
Media
Committees
Public Information
- Telephone: 0800 092 7500
- Textphone users can contact us on 0800 092 7100.
- We also welcome calls using the Text Relay service.
- Text message: 07786 209888
- sp.info@scottish.parliament.uk
You can now also follow us on twitter @scotparl


text:
Bànrigh Ealasaid II
'S i Ealasaid II (Ealasaid Alexandra Màiri; breith 21 an Giblean, 1926) Banrigh an Rìoghachd Aonaichte agus iomadach dhùthcha eile mun cuairt an t-saoghal ris an canar na Riaghaltan Co-Fhlaitheas; mar eisimpleir Canada.
Gu lèir, tha i na monarc tarsainn air Antigua agus Barbuda, Astràilia, Na h-Eileanan Bhathama, Barbados, Belize, Canada, Grenada, Iaimeuca, Sealainn Nuadh, Papua Gini-Nuadh, Naomh Crìstean agus Nibheis , Naomh Lùisia, Naomh Bhionsant agus Eileanan Greanadach, Na h-Eileanan Sholaimh, Tuvalu is An Rìoghachd Aonaichte am Breatainn Mòr agus Èirinn a Tuath.
Chaidh a h-athair, Seòras VI, a chrùnadh an deidh do a bhràthair, Eideard VIII, leigeil an cathair rìoghail seachad ann an 1936.
Riaghail Seòras VI gu 1952 agus, an deidh do bhàsachadh (an 6mh den Gearran), chaidh a chrùn gu an nighean is sine aige; Ealasaid. Chaidh a crùnadh mar banrigh air 2 an t-Ògmhios 1953. 'S e an duine aice, a phòs i ann an 1947, am Prionnsa Philip, Diùc Dhùn Èideann agus 's ann 'on a' Ghrèig a tha e. Tha ceithir chlann aca leis am Prionnsa Teàrlach is sine. Tha dà mhac eile aca, Anndra agus Èideard, agus aon nighean, Anna
Leanabachd[deasaich | deasaich an tùs]
'S i a' chiad leanabh a bh' aig Prionnsa Albert, Diùc York agus a bhean, Ealasaid. 'S e a h-athair an dàrna mac aig Rìgh Seòras V agus a' Bhanrigh Màiri. Rugadh i aig 2.40 's a mhadainn (GMT) air 21 dhan Ghiblean 1926 aig taigh a seanair: 17 Sràid Bruton, Mayfair, Lunnainn.
Bha aon phiuthar aice, Mairead, a bha ceithir bliadhna nas òige na i.
Pòsadh[deasaich | deasaich an tùs]
Thachair Ealasaid ri Prionnsa Philip ann an 1934.
Phòs iad air 20 dhan t-Samhain 1947 ann an Westminster Abbey. Fhuair iad thairis air 2,500 prèasantan bho air feadh an t-saoghal.
Rugadh Prionnsa Teàrlach air 14 dhan t-Samhain 1948, agus a Bhana-phrionnsa Anna ann an 1950.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- BBC Naidheacdan 2016-12-02: Gàidhlig aig Morair Ionaid a’ Chrùin (Dòmhnall Màrtainn air ainmeachadh mar Mhorair Ionaid sna h-Eileanan Siar)


text:
- TIOTAL
- Dealbh den amhaich aig ceann a tuath Stèisean Bhlàr Athall
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_183
- ÀITE
- Blàr Athall
- SGÌRE
- A' Ghàidhealtachd / Siorrachd Pheairt; Garbhchrìochan Pheairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT: Blàr Athall
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 26911
- KEYWORDS
- stèisean rathaid-iarainn
stèiseanan rèile
Comann Rathaid-iarainn na Gàidhealtachd
HRS
Dealbh den amhaich aig ceann a tuath Stèisean Bhlàr Athall.
Dh'fhosgail Stèisean Bhlàr Athall air a' phrìomh-loidhne eadar Peairt is Inbhir Nis anns an t-Sultain 1863. Bha ainm an stèisein air a litreachadh mar 'Blair Athole' (seach Blair Atholl) an toiseach fad beagan bhliadhnaichean. Dhùin an stèisean ri seirbheisean bathair anns an t-Samhain 1966 ach bidh trèanaichean luchd-siubhail a' stad ann fhathast.


text:
Juan de Dios Aranzazu
B’ e Juan de Dios Aranzazu (La Ceja, Antioquia,8mh am Màrt 1798 - Bogotá, 14 an Giblean 1845) neach-poileataigs à Coloimbia[1], is e a’ chiad cheann-suidhe na dùthcha à Antioquia. Bha e na Riaghladair air Antioquia eadar 1832 agus 1836. Thòisich e na ciad seiseanan Mòr-dhail Roinn na h-Antioquia.[2]
Susbaint
Beatha[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh e 8mh am Màrt 1798 ann an La Ceja, Antioquia, is e mac María Antonia González agus José María de Aranzazu a bh’ ann is ‘s e fear-malairt gu math beartach dhe freumhan Spàinnteach a bha na athair. Na òige, dh’ionnsaich e Lagh aig a’ Cholasite San Bartolomé, ann am Bogotá. Bha esan fhèin ann sàs ann an gnothach aig an teaghlach aige cuideachd, is le sin b’ fheudar dhàsan a dhol mun cuairt air feadh Choloimbia agus na dùthchannan mu a thimcheall mar A' Bheiniseala agus Eileanan a’ Chairibianach.
Bha e an sàs anns a’ poileataigs bho 1823 agus bha e iomadh turas os cionn a' Mhòir-dhail. Bha e na bhall a’ Cho-Chruinneachadh ann an Ocaña ann an 1828. Thug e pàirt ann an coimisean còmhla ri José Antonio Páez a dh’ fheuch, gun shoirbheachas, ris an sgaradh dhen Bheiniseal bho Coloimbia Mhòr a sheachnadh.
Thug e taic dhan ar-a-mach a rinn José María Córdova an aghaidh an deachdaireachd aig a’ Cheann-suidhe Simón Bolívar ann an 1829.
Riaghladair na h-Antioquia[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh na bailtean Campamento, Cocorná, Ebéjico, Entrerríos, Girardota agus Liborina a steidheachadh fad ‘s a bha e na Riaghladair. ‘S e ro-ruitheach na rathaid chun na mara a bh’ ann.
Ceann-suidhe na Poblachd[deasaich | deasaich an tùs]
Bha e na chathraiche Comhairle na Stàite rè an Riaghaltais aig Pedro Alcántara Herrán. Le sin, bha e na cheann-suidhe Cholombia eadar 1841 agus 1842, fhad ‘s a bha Alcántara Herrán air dhìth is esan a’ stiùireadh na feachdan armachd aig àm Cogadh nan Àrdanach, agus leis nach b’ urrainn dhan leas ceann-suidhe, Domingo Caycedo Santamaría, an dreuchd fhaighin air sgàth gu robh e tinn.
Cuimhneachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh am Baile Aranzazu, a steidheachadh ann an 1853 ann an Caldas, mar chuimhneachadh an Fhir Poileataigs sin a rugadh ann an Antioquia, air sgàth 's gun tug esan fhèin am fearann far a bheil am baile an latha an-diugh mar thabhartas.[3]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Pàrtaidh Libearalach Choloimbia (Spàinntis)
Simón Bolívar • Francisco de Paula Santander • Joaquín Mosquera • Rafael Urdaneta • Domingo Caycedo Santamaría • Jerónimo de Mendoza Galavís • José Ignacio de Márquez Barreto • Pedro Alcántara Herrán • Juan de Dios Aranzazu • Tomás Cipriano de Mosquera • Rufino Cuervo y Barreto • José Hilario López • José María Obando • José María Melo • Tomás Herrera • José de Obaldía • Manuel María Mallarino • Mariano Ospina Rodríguez • Juan José Nieto Gil • Bartolomé Calvo • Leonardo Canal González • Froilán Largacha • Manuel Murillo Toro • José María Rojas Garrido • Santos Acosta Castillo Joaquín Riascos • Santos Gutiérrez Prieto • Eustorgio Salgar • Santiago Pérez de Manosalbas • Aquileo Parra Gómez • Manuel María Ramírez Fortoul • Julián Trujillo Largacha • Rafael Núñez Moledo • Francisco Javier Zaldúa • Clímaco Calderón • José Eusebio Otálora • Ezequiel Hurtado • José María Campo Serrano • Eliseo Payán • Carlos Holguín Mallarino • Miguel Antonio Caro Tovar • Manuel Antonio Sanclemente • José Manuel Marroquín • Rafael Reyes • Diego Lemos • Jorge Holguín Jaramillo • Ramón González Valencia • Carlos E. Restrepo Restrepo • José Vicente Concha • Marco Fidel Suárez • Pedro Nel Ospina Vásquez • Miguel Abadía Méndez • Enrique Olaya Herrera • Alfonso López Pumarejo • Eduardo Santos • Darío Echandía Olaya • Alberto Lleras Camargo • Mariano Ospina Pérez • Laureano Gómez Castro • Roberto Urdaneta Arbeláez • Gustavo Rojas Pinilla • Gabriel París • Guillermo León Valencia • Carlos Lleras Restrepo • Misael Pastrana Borrero • Alfonso López Michelsen • Julio César Turbay Ayala • Belisario Betancur Cuartas • Virgilio Barco Vargas • César Gaviria Trujillo • Ernesto Samper • Carlos Lemos Simmonds • Andrés Pastrana Arango • Álvaro Uribe • Juan Manuel Santos Calderón


text:
- TIOTAL
- Foillseachaidhean Taghaidh, 1874: Postair a' toirt taic do Theàrlach Friseal Mac an Tòisich
- EXTERNAL ID
- Z_QZP40_2915_P078
- LINN
- 1870an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 9025
- KEYWORDS
- taghaidhean
poilitigs
luchd-poilitigs
pàrtaidhean poilitigeach
Chaidh am postair seo a chur suas air an latha ro Thaghadh Coitcheann 1874 le luchd-taic Thèarlaich Fhriseil Mac an Tòisich. Ann an iomradh air Aonghas Mac an Tòisich an Ràthaig Mhòir aig an robh an t-seat phàrlamaideach aig an àm, thathar a' faighneachd a bheil luchd-bhòtaidh na sgìre airson a bhith "air an droch riochdachadh a-rithist le fear a chaidh a sparradh oirnn leis an aintighearnas uasal a tha air na Bailtean seo a riaghladh gu ruige seo agus a tha air cur an aghaidh toil shaor a' phobail"
B' e toradh an taghaidh airson Bailtean Inbhir Nis (a' gabhail a-steach Inbhir Nis, Inbhir Nàrann, Farrais is A' Chananaich):
Friseal Mac an Tòisich (Libearalach neo-eisimeileach) - 1,134
Mac an Tòisich an Ràthaig Mhòir (Libearalach) - 879
Mac an Tòisich an Tuilm (Tòraidh) - 16
Fhuair na Libearalaich aig Uilleam Gladstone a' mhòr-chuid de na bhòtaichean san taghadh, ach fhuair na Tòraidhean aig Benjamin Disraeli a' mhòr-chuid ann an Taigh nan Cumantan. 'S e pàirt mòr den adhbhar gun d' fhuair iad iomadh roinn-taghaidh gun fharpais


text:
- TIOTAL
- Beatha ann an clas an luchd-obrach, Inbhir Ùige (1 of 8)
- EXTERNAL ID
- QZP40_CAITHNESS_CROFTING_181
- ÀITE
- Inbhir Ùige
- SGÌRE
- Gallaibh an Ear
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Ùige
- LINN
- 1980an
- CRUTHADAIR
- Nellie Mackenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 41456
- KEYWORDS
- claistinneach
sgoiltean
beatha làitheil
dreuchdan
beatha sgoile
Sa phìos chlaistinneach seo tha A' Bh-ph Nellie NicCoinnich ag innse mar a bha beatha do bhoireannach o chlas an luchd-obrach a' fàs suas ann an Inbhir Ùige sna 1920an is 1930an. Tha i a' bruidhinn air a làithean sa bhun-sgoil agus san àrd-sgoil agus air na tidsearan a bh' aice. Tha fios ann cuideachd air cuid den obair a rinn i an dèidh dhi an sgoil fhàgail, na measg obair air mhuinntearas, niorsadh agus obair nigheadaireachd.
(tras-sgrìobhadh shlàn ri leantainn a dh'aithghearr)


text:
An Seansalair
Is i A h-Àirdeachd Rìoghail A’ Bhana-phrionnsa Rìoghail ciad Sheansalair Oilthigh na Gàidhealtachd is nan Eilean.
Is e an Seansalair as ceannard don oilthigh ann an ainm. Ghabh a’ Bhana-phrionnsa Rìoghail ris an dreuchd san t-Samhain 2011, agus chaidh a cur an dreuchd gu foirmeil ann an deas-ghnàth ann an Cathair-bhaile Inbhir Nis san Ògmhios 2012. Bidh dleastanasan aig a’ Bhana-phrionnsa Rìoghail a bhios an dà chuid deas-ghnàthach agus tosgaireach, agus i a’ riochdachadh an oilthigh san Rìoghachd Aonaichte agus thall thairis.
An Gearradh-arm
Ghabh ar Seansalair ris na litrichean còrach às leth an oilthigh bhon Leòghann-mhorair, Arm-rìgh na h-Alba, a’ toirt don oilthigh a Shuaicheantasan Àrdarcach (Gearradh-arm) air an latha a chaidh a cur an dreuchd san Iuchar 2012.
Tha e cudromach an co-chur de chruthan is dathan a tha air a’ ghearradh-arm. Chithear air an fhear againne 13 duilleagan calltainn mar shamhla air a’ chom-pàirteachas againn, ròs combaiste agus fleur de lys mar shamhla air an sgìre shònraichte san taobh tuath anns a bheil sinn agus dà leabhar fhosgailte mar shamhla air foghlam.
An Seansalair a’ faighinn nan litrichean còrach bhon Leòghann-mhorair


text:
- TIOTAL
- Taigh Eilein Daraich, Achadh Dà Dhòmhnaill
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_0569
- ÀITE
- Ach-Dà-Dhòmhnaill
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40344
- KEYWORDS
- taighean mòra
taighean oighreachd
càraichean
carbadan
Tha Taigh Eilean Dàraich suidhichte air Oighreachd Dàraich ann an Achadh Dà Dhòmhnaill ann an Taobh Siar Rois.
Tha Oigreachd Eilean Dàraich suidhichte ann an Srath an Locha Bheag agus tha deagh sheallaidhean rim faighinn ann den Teallach, fear de na Rothaich as iongantaich ann an Alba. Air an oighreachd seo, anns a bheil 6,000 acraichean de thalamh garbh, tha cothroman ann pàirt a ghabhail ann an diofar spòrsan a' gabhail a-steach iasgach bradain air Abhainn Gruinneard
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum


text:
- TIOTAL
- Taighean-tughaidh ann an Earbarsaig
- EXTERNAL ID
- HCD00416
- ÀITE
- Earbarsaig
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12128
- KEYWORDS
- tughadh
bothain
Earbarsaig
Tha Màiri Hudson, nighean an dealbhadair, na seasamh air an drochaid bheag ann an Earbarsaig. B' e baile iasgaich a bh' ann gus an deach an rèile a leudachadh gu Caol Loch Aillse ann an 1897, agus thàinig an rèile eadar am baile is an cladach. Thog Donnchadh Mac a' Phearsain mòran dhealbhan de na taighean-tughaidh an seo
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Niall Mac a' Phearsain le antaidh air cuairt latha
- EXTERNAL ID
- HCD00596
- ÀITE
- neo-aithnichte
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12299
- KEYWORDS
- Niall Mac a' Phearsain
Ciorstag NicÌomhair
càraichean
ròidean
rathaidean
Bhiodh Donnchadh Mac a' Phearsain, an lèigheadair agus an dealbhadair camara ann an Caol Loch Aillse, a' cur seachad mòran ùine air chuairt san sgìre timcheall a' Chaoil. Glè thric bhiodh a theaghlach na chuideachd - an turas seo a mhac Niall, agus Ciorstag, piuthar a mhnaoi. Bha camara Mhic a' Phearsain an-còmhnaidh na chois, co-dhiù an robh e a' siubhal air baidhsagal, air chois no, mar an seo, ann an càr. 'S e càr Ford a tha seo, 's dòcha Anglia, agus leis gun deach a chlàradh ann an sgìre Pheairt, 's dòcha gum b' ann le Ciorstag a bha e; bha ise ag obair an sin 's bhiodh i tric a' tadhal orra
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Seabhag
Is an t-seabhag (falco peregrinus) eun mòr a bhios ag ithe eòin eile 's beathaichean beaga. Tha iad ainmeil gu h-àraidh air mar cho luath sa bhios iad a' sgeith. Gu dearbh 's ann leis a luaths a bhios iad a' sealg. Bith iad a' sgeith sìos aig astar mòr air a cobhartach.
Gob gu earball, bith iad eadar 35 's 50 cm de dh'fhaide agus bith leud a sgiathan eadar 80 's 120 cm. Thèid cuideam nam fireannach eadar 440 's 750 g agus cuideam nam boireannach eadar 910 's 1500 g.
Thathar ag ràdh gur i an t-seabhag beathach as luaithe a th' ann, 's gum bi iad comasach sgeith a-nuas cho luath ri 320 km/h.


text:
Patrick Pearse
Va Patrick Pearse ny Pádraig Pearse (Yernish: Pádraig Anraí Mac Piarais ny An Piarsach; 10 Sauin 1879 - 3 Boaldyn 1916) ny ynseyder, leighder, vard, screeudeyr, ashooneyder as irreyder magh Yernagh. V'eh nane jeh ny fir hoshee car Irree magh ny Caisht 'sy vlein 1916. V'eh fogrit magh myr "Eaghyrane Reiltys Shallidagh" Phobblaght Nerin ayns nane jeh ny docamadyn va currit magh liorish fir toshee yn irree magh. V'eh currit gy baase er son e phaart ayns yn irree magh er 3 Boaldyn 1916.


text:
- TIOTAL
- Cuimhneachan-cogaidh, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- PAN_9_49
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1940an; 1950an
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20320
- KEYWORDS
- drochaidean
ìomhaighean
càirn-cuimhne
Tha cuimhneachan-cogaidh aig Gàrraidhean Cavell, Inbhir Nis, a'cumail cuimhne air na fir a chaochail san Dà Chogadh Mhòr. Chaidh a' chrois Cheilteach de chloich-ghainmhich dheirg a dhealbhadh le Iain Hinton Gall. San dealbh cuideachd tha Drochaid-coise an Taigh-eiridinn a thogadh, ann an 1881, le Uilleam Mac a' Ghobhainn agus a mhic aig Ionad-obrach Iarainn Nis
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Gleann Chuidheil, Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00563
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12266
- KEYWORDS
- Gleann Chuidheil
Caol Loch Aillse
taigh
Eaglais Shaor
baile
zoomable
deilbh leudachail
Dh'ainmich Donnchadh Mac a' Phearsain an taigh aige ann an Caol Loch Aillse 'Gleann Chuidheil' an dèidh a' bhaile ann an Siorrachd Obar Dheathain far an deach a thogail. Chaidh e gu Caol Loch Aillse ann an 1912, dh'fhosgail e bùth-chungaidhean is chaith e a bheatha an sin. Chithear mullach na h-Eaglais Shaor, a chaidh a thogail ann an 1902, air taobh chlì na deilbh, is tha baile Chaol Loch Aillse, a tha sgapte ach a' fàs, chun taobh dheas
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Nighean bheag ann an lios Ghleann Chuidheil, Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00336
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12061
- KEYWORDS
- leanabh
clann
nigheanan
lios
Gleann Chuidheil
Caol Loch Aillse
Thog Donnchadh Mac a' Phearsain mòran dhealbhan dhen chloinn aige, Màiri agus Niall san lios aig dachaigh aca. B' e Gleann Chuidheil an t-ainm a bha air an dachaigh aca. Bha e air ainmeachadh air a' bhaile ann an Siorrachd Obar Dheathain far an do thogadh Donnchadh
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives