text:
Work starts this week on an energy efficient business centre for Urras Oighreachd Ghabhsainn (Galson Estate Trust) which is supported by HIE.
The £850,000 development is also part funded by the Big Lottery's Community Assets programme and Comhairle nan Eilean Siar and will include a new office for the trust as well as storage for the estate records and croft archive.
Meeting spaces will be available for community groups in the area and a specific area for crofters' markets will give producers the opportunity to showcase what they have to offer.
The centre will boast its own wind turbine, electric car with charging point and provide a much needed service for visitors and the community.
Local contractors Alex Murray Construction will build the multifunctional centre which aims to become a hub for business activity within the fragile area.
The 56,000 acre estate includes the 20 crofting townships, from Port of Ness to Upper Barvas with a population of around 3,000. In January 2007 the community took ownership of one of the biggest estates in the Outer Hebrides which was made possible with funding from HIE and the Big Lottery Fund's Scottish Land Fund as well as money raised from the community.
The area maintains strong links with the international Gaelic community and is at the forefront of progressing Gaelic culture and arts. A ranger has been in post for around six years and is already delivering considerable benefits to the wider community, facilitating sustainable management of the natural environment.
HIE has been working closely with the estate through its account management process and over the next three years will assist in its ambitious plans to improve opportunities for economic growth. The priorities are to create jobs, reduce local food miles by encouraging new croft based producers to sell locally, and to lower the carbon footprint by using renewable energy technologies.
The trust is currently advertising for a Local Development Officer, supported by HIE, to work with them and the wider community to develop and implement a community growth plan which will take account of opportunities for enhancing the social, economic and cultural welfare of the local area.
Lisa Maclean was recently appointed as the trust's Commercial Development Manager. This post which is supported by HIE will progress a number of initiatives including the new building, a camping site and a wind turbine development.
HIE's Head of Communities in the Outer Hebrides, Jane Macintosh, said: "Urras Oighreachd Ghabhsainn is now another step closer to realising its ambition of a sustainable future, with work commencing this week on the new building. Further ambitious developments are underway including promotion of tourism and environmental improvements to provide real benefits to both the community and the estate.
"The area faces challenges, but is showing signs of positive change and an upturn in population. The trust aims to continue to encourage this growth and the business centre will provide sufficient revenue to fund future projects."
Agnes Rennie, chair of the Urras Board of Directors, said: "We are delighted that a local firm has started work on the new facility. The building is located in the village of Galson and will be central to all parts of the trust area. The community has great potential and we hope the new business centre and support from our staff will provide an added incentive for economic development in the area. We have been keen from the outset to work with partners to realise that potential and the new centre will mark a significant milestone in that regard."
Councillor Archie Campbell, Chair of Comhairle nan Eilean Siar's Sustainable Development Committee, said: "The Comhairle is pleased to support the business centre and to contribute £50,000 from the Community Regeneration Fund. The business centre will be a valuable local asset for the community and visitors alike. "
The business centre has been possible with support from various organisations including BIG Lottery Fund, HIE, Leader, Community Energy Scotland, Climate Challenge Fund, and Comhairle nan Eilean Siar.
Gaelic release
Ionad gnìomhachais ùr do choimhearsnachd Ghabhsainn.
Tòisichidh obair an t-seachdain seo air ionad gnìomhachais lùth-èifeachdach do Urras Oighreachd Ghabhsainn le taic bho Iomairt na Gàidhealtachd is nan Eilean (HIE).
Anns an leasachadh £850,000, a tha air a leth mhaoineachadh le prògram So-mhaoin Coimhearsnachd a' Chrannchuir Mhòir agus le Comhairle nan Eilean Siar, bidh oifis airson tasglannan croitearachd an urrais, seòmraichean cruinneachaidh agus raon sònraichte airson margaidean nan croitearan ann, a bheir cothrom do luchd-toraidh na th' aca ri reic a thaisbeanadh.
Cuideachd, bheir an t-ionad seirbheis air a bheil luchd-turais agus a' choimhearsnachd a' cur feum mòr, agus bidh e uidheamaichte leis an roth-gaoithe, a' charbad dhealain agus leis a' bhun-dhealanach aige fhèin.
Togaidh Alex Murray Construction, an t-ionad ioma-ghnìomhach a tha ag amas air a bhith na fhìor chridhe gnìomhachais anns an sgìre chugallaich seo.
Tha an oighreachd de 56,000 acair a' gabhail a-steach 20 baile croitearachd, eadar Port Nis agus Barabhas Uachdrach, le àireamh-shluaigh mu thimcheall 3,000. San Fhaoilleach 2007, ghabh a' choimhearsnachd seilbh air aon de na h-oighreachdan as motha ann an Innse Gall. Chaidh aca air seo a dhèanamh le maoineachadh bho HIE agus bho Mhaoin Fearainn a' Chrannchuir Mhòir, a bharrachd air airgead a chaidh a thogail sa choimhearsnachd fhèin.
Tha ceanglaichean làidir aig an àite ri coimhearsnachd eadar-nàiseanta na Gàidhlig, agus tha e air ceann leasachaidhean air cultar agus ealain na cànain. Tha maor oighreachd air a bhith na dhreuchd a-nis bho chionn sia bliadhna agus tha sochairean ann mu thràth don choimhearsnachd mhòir mun chuairt, le rianachd sheasmhach na h-àrainneachd nàdarra air a chur an gnìomh.
Tha HIE air a bhith ag obair gu dlùth ris an oighreachd tron mhodh rianachd cunntais aige agus cuidichidh iad leis na h-àrd-amasan aca sna trì bliadhna seo ri thighinn, gus cothroman fàis a thoirt don eaconamaidh. Tha prìomhachas ga thoirt do chruthachadh obraichean, lùghdachadh astar bìdh ionadail le bhith a' brosnachadh chroitearan an cuid toraidh a reic san sgìre, agus do ìsleachadh làrach an truaillidh le bhith a' cleachdadh teicneòlasan lùtha ath-nuadhachail.
Le taic bho HIE, tha an t-Urras a' sanasachadh an-dràsta airson Oifigear Leasachaidh Ionadail a bhios ag obair còmhla ris an urras agus ris a' choimhearsnachd mhòir gus plana fàis a leasachadh agus a chur an gnìomh. Bheir am plana fainear cothroman gus leas sòisealta, eaconamach agus cultarach na sgìre a mheudachadh.
Bho chionn ghoirid, chaidh Lisa Nicilleathain a chur an dreuchd Manaidsear Leasachadh Malairt an urrais. Cuiridh an dreuchd, a tha a' faighinn taic bho HIE, air adhart grunn iomairtean, nam measg an togalach ùr, làrach campachaidh agus leasachadh air rothan-gaoithe.
Thuirt Sìne Nic an Tòisich, Ceannard Coimhearsnachdan HIE: "Tha an t-urras a-nis ceum eile nas fhaisge air adhart gus a rùintean a thaobh seasmhachd san àm ri teachd a thoirt gu buil, agus obair a' tòiseachadh air an t-seachdain seo air an togalach ùr. Thathar a' gabhail os làimh tuilleadh iomairtean adhartach, nam measg brosnachadh turasachd agus leasachadh air an àrainneachd airson a bhith a' toirt bhuannachdan ceart rìreamh don choimhearsnachd agus don oighreachd.
"Tha dùbhlain mu choinneamh na coimhearsnachd, ach tha coltas ann gu bheil piseach a' tighinn agus gu bheil àireamh an t-sluaigh a' fàs. Tha an t-urras ag amas air brosnachadh a thoirt don fhàs seo agus thig na dh'fhòghnas de theachd-a-steach às an ionad ghnìomhachais airson a bhith a' maoineachadh phròiseactan teachdail."
Thuirt Agnes Rennie, cathraiche Bòrd Stiùiridh an Urrais: "Tha sinn air leth toilichte gu bheil companaidh ionadail air obair a thòiseachadh air a' ghoireas ùr. Tha an togalach suidhichte ann am Baile Ghabhsainn agus bidh e an teis meadhain sgìre an urrais. Tha comas air leth aig a' choimhearsnachd agus tha sinn an dòchas gum bi an t-ionad gnìomhachais ùr agus taic bho ar luchd-obrach nam brosnachadh a bharrachd do leasachadh eaconamach san sgìre. Bho thoiseach tòiseachaidh, bha sinn airson a bhith ag obair còmhla ri com-pàirtichean gus an comas sin a thoirt gu buil agus bidh an t-ionad ùr na chlach-mhìle chudromach a thaobh sin."
Thuirt an Comhairliche Eairdsidh Caimbeul, Cathraiche Comataidh Leasachaidh Sheasmhaich Comhairle nan Eilean Siar: "Tha a' Chomhairle toilichte taic a chumail ris an ionad ghnìomhachais agus £50,000 a chur ris à Maoin Ath-bheothachaidh Coimhearsnachd. Bidh an t-ionad gnìomhachais na ghoireas tarbhach mar aon don choimhearsnachd agus do luchd-turais."
Thugadh comas don ionad gnìomhachais le taic bho ghrunn bhuidhnean, nam measg BIG Lottery Fund, HIE, Leader, Community Energy Scotland, Climate Challenge Fund, agus Comhairle nan Eilean Siar.


c: text/html

text:
- TIOTAL
- Dr Alasdair Ros air turas de Chluba Achadh Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_VII_7011
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11483
- KEYWORDS
- Dr. Alasdair Ros
Club Achadh Inbhir Nis
ailtirean
Institiùd Dhr Bell
Pàirc Farraline
an Ridire Alasdair MacMhathain
Sràid an Aonaidh
Probhaistean
Dr Alasdair Ros ( air an làimh chlì) air turas de Chluba Achadh Inbir Nis.
Rugadh e ann am Breachan, ri linn Uilleam IV, agus thog an Dr Alasdair Ros ainm mar 'The Christopher Wren of the Highlands', seach gun robh buadhan ailtireachd air leth aige. Thàinig e a dh' Inbhir Nis nuair a bha e òg, còmhla ri athair, a bha cuideachd na ailtire. Bha iad a' fuireach air Sràid na h-Eaglais, far an robh oifis gnìomhachais aig athair. Bhiodh Alasadir a' dol gu Institiùd Dhr Bell ann am Pàirc Farraline. Thathar dhen bheachd gun do dh'ionnsaich e a dhreuchd ann an gnìomhachas athar. Nuair a bha e 19, bhàsaich athair, agus aig aois 20 thàinig e gu bhith na ailtire ann an gnìomhachas an teaghlaich.
Grunn bhliadhnaichean an dèidh sin, thàinig e gu bhith na bhàillidh don Ridire Alasdair MacMhathain, BP Ardrois, a bha air oighreachdan Mhòrdun a cheannach. Bha leasachadh na sgìre eadar Mòrdun agus Eaglais an Naoimh Anndra, agus Sràid an Aonaidh an urra ri Alasdair Ros.
Ann an 1881, thàinig e gu bhith na bhall de Chomhairle a' Bhaile, agus bha e na Phròbhaist bho 1889-1895. Bha dealbhachadh ghrunn thaighean-deilbh, sgoiltean, eaglaisean agus taighean air feadh na Gàidhealtachd an urra ris an Dr Ros.
Chaochail an Dr Alasdair Ros ann an 1925, an dèidh beatha euchdmhor.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- TIOTAL
- Caithness, 1925 - Drochaid Hacraig
- EXTERNAL ID
- QZP40_CAITHNESS 1925-26_56001_076
- ÀITE
- Hacraig
- SGÌRE
- Gallaibh an Iar
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Hacraig
- DEIT
- 1925
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Herbert Sinclair
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31879
- KEYWORDS
- dealbhan-camara
aibhnichean
drochaidean
Seo duilleag bho leabhar dhealbhan de Ghallaibh bho 1925. Chithear dealbh de Dhrochaid Hàcraig. Dh'fhosgladh Seann Drochaid Hàcraig ann an 1731.
Chaidh an drochaid aig Hàcraig a thogail thar Abhainn Theòrsa le airgead a dh'fhàg Mac na Clèirich à Ulbster airson sin a dhèanamh. Seach gun deach dusan bliadhna seachad mus do thòisich an obair, chaidh fathann mun cuairt gur e buaidh an diabhail a bu choireach. Nuair a bha an structar deiseil, bha daoine dhen bheachd gun gum biodh an diabhal a' tighinn ann air an oidhche. Mar sin b' e fìor chorra dhuine a dheigheadh thairis san dorchadas agus bha grunnan ann nach dèanadh fiù 's ris an latha. B' fheàrr leotha an t-àth a chleachdadh. Chun an latha an-diugh tha cuid ann a tha dhen bheachd gu bheil an diabhal fhathast trang aig an drochaid seo.
Tha baile beag Hàcraig 6 mìle deas air Inbhir Theòrsa ann an Gallaibh.
Tha an t-ainm a' tighinn on Lochlannais agus tha e co-cheangailte ri eaglais. Tha e a' nochdadh mar Ha-kirkju anns na sgeulachdan Lochlannach. Tha e ann an sgrìobhainnean laideann on treas linn deug mar Haukirc agus Haukyrc agus 's ann coltach ri Haekirc a tha e fhathast sa Ghàidhlig. 'S e am facal Lochlannach airson eaglais a tha dara eileamaid agus 's iongantach mura h-e an dreach boireannta de Ha, buadhair Lochlannach a' ciallachadh 'àrd' a tha sa chiad eileamaid. Mar sin tha Hàcraig a' ciallachadh eaglais àrd ach chan eil cinnt carson. Dh'fhaodadh gu bheil Hoy, àite a tha faisg air làimh, cuideachd a' ciallachadh àrd agus gu bheil sin san ainm Hàcraig cuideachd


text:
- TIOTAL
- Caithness, 1925 - Srath Latharain bho Dhrochaid Seanalair Wade
- EXTERNAL ID
- QZP40_CAITHNESS 1925-26_56001_008
- ÀITE
- Latharan
- SGÌRE
- Gallaibh a Deas
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Latharan
- DEIT
- 1925
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Herbert Sinclair
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31851
- KEYWORDS
- dealbhan-camara
srathan
seallaidhean-tìre
Seo duilleag bho leabhar dhealbhan de Ghallaibh bho 1925. Chithear dealbh de Shrath Latharain agus i tioram. Chaidh seo a thogail bho dhrochaid Seanalair Wade.
'S e clachan beag ann an Gallaibh a th' ann an Latharan. Bha am Marsail-raoin Seòras Wade (1673 - Màrt 14, 1748) na chomanndair ann an arm Bhreatainn agus na Àrd-chomanndair air na Feachdan. Chuir riaghaltas Dheòrsa I Wade a dhèanamh sgrùdadh air Alba ann an 1724. Mhol e taighean-feachd, drochaidean agus rathaidean dòigheil a thogail gus cuideachadh le smachd a chumail air an dùthaich. An taobh a-staigh mìos chaidh fhastadh mar Àrd-chomanndair air feachdan, caistealan, dùin agus taighean-feachd an Rìgh ann an ceann a tuath Bhreatainn. Chaidh iarraidhean air na molaidhean aige fhèin a chur an gnìomh. Bha e san dreuchd seo gu1740.
Eadar 1725 agus 1737 bha Wade os cionn togail mu 250 mìle de rathad agus 40 drochaid (nam measg Drochaid Thatha ann an Obar Pheallaidh)


text:
Lech Kaczyński
'S e ceann-suidhe na Pòlainn a bha ann an Lech Aleksander Kaczyński. Rugadh e san 18mh latha dhen Òg-mhios 1949 ann an Warsaw agus chaochail e ann an tubaist adhair ann an Smolensk (An Ruis) air an 10mh latha dhen Ghiblean 2010. Phòs e a bhean, Maria Mackiewicz, ann an 1978.[1] Bha e air a thaghadh anns a’ bhliadhna 2005. Bha e na bhall den Phàrtaidh Lagh agus Ceartas (Polais:Prawo i Sprawiedliwość).[2]
Ciamar a dh' eug e[deasaich | deasaich an tùs]
Bha e air an t-slighe gu Katyń, leis a bhean agus grunn bhall riaghaltas na dùthcha aige, airson cuimhneachan air mort Katyń, a thachairt anns An Dàrna Cogaidh. 'S e madainn uabhasach ceòthach a bh' ann agus dh'fheuch piolaid a' phlèana ris a dhol sìos gu tìr ann an Smolensk, a dh'aindeoin gun tuirt na ughdarrsan adhair gun rachadh e gu ruige Minsk.[3] Rinn am pìleat ceithir oidhirpean ris a dhol sìos mus do chaill am plèana agus bhàsaich a h-uile duine.


text:
Contae Obar Deathain
Contae de chuid na hAlban is ea Obar Deathain.
Bailte[athraigh | athraigh vicithéacs]
- Athfort, Abéidh, Achadh nam Bláth, Achadh Leamhan, Achadh nan Cat
- A' Bhruaich, Beannchar, Baile Thurra, Baile Mheadhain, Bealadair, Bad nan Sgoth, Baile Phúir, Beannchar Dómhnaig, Baile Shealbhaigh, Am Baile Beag
- Ceann Phádraig, Cala na Creige, Ceann a' Mhuigh, Ceann Tórr, Coinmheadh, Cárnaidh, Corr Garaidh, Cnoc an Arbhair, Craichidh, Ceann a' Mhuigh, Cionn Droma, Cinn Chárdainn, Cinn Eadar
- An Dún, Deimhidh, Dúnaidh, Druim M'Aodhaig, Dún Eicht, Déir
- Eicht, An Eilreig
- Fothair Aonghais, Fothair Chárdain, Fionndan, Fordun, Fearann Mhártainn, Fobharan, Fionntraigh
- Geárr Lagaidh, Garbh Mhonadh, Gartaidh
- Inbhir Chruidein,Inbhir Úraidh, An Innis, Inbhir Biorbhaidh, Inbhir Úigidh
- Lógaidh, Lón Magh, Lósda, Lann Fhíonain
- Am Mód
- Obar Dheathain, Obar Chiardair, Obar Dobhair
- Am Port Leathann, Port Saoidh, Peit Fhearghais
- Ros Abhartaich, Roinnidh, Rórath, Ráth Thormoid, Ruadhainn
- Sgainn, Srath Dheathain
- Tobar Bhríde, Turlann, Tarbhais, Tórr nam Fiann, Tórr Fionn, Tollaigh, An Tulach
- Uachdar Leasa, an t-Uisge Bán
Stair[athraigh | athraigh vicithéacs]
- Bad an Eóin, Beinn a' Bhúird, Baile Morail, Beinn Bhrotain, Balgaidh, Beinn a' Chaorainn, Beinn Athfhinn, Beinn Mac Duibh, Beinn na Cìche, Bráigh Riabhach, Beinn Chíochan
- An Cárn Bhailg, Cárn a' Bhailg, Carrann, Creag Liathach, Cáorn an t-Sabhail, Cárn a' Mháim, Cárn Aosda, Clach na Beinne, Cárn Gorm an Doire
- Dubh Éireann, Deathan
- Am Monadh Ruadh, Am Monadh, Mór Bheinn, Monadh Caoin
- Páirc Náiseanta a' Mhonaidh Ruaidh,
- Sgór an Lochain Uaine, Sgór Gaoith
- Uisge Chollaidh, Uisge Íle, Uisge Úigidh, Úraidh


text:
Elizate
'S e facal Basgais a tha ann an Elizate airson seòrsa de riaghaltas ionadail tràth a bha ann an Dùthaich nam Basgach. Bha e air leth cumanta ann am Bizkaia ach bha feadhainn sna mòr-roinnean eile cuideachd. Tha e a' ciallachadh "doras na h-eaglaise", facal air an fhacal (eliza "eaglais" + ate "doras"). 'S e anteiglesia a chanar ris ann an Spàinntis ("air beulaibh na h-eaglaise") .
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an t-ainm annasach seo a' tighinn o ghnàthas nam Basgach far am biodh cinn theaghlaichean ann an sgìre-eaglaise a' coinneachadh aig doras na h-eaglaise as dèidh na seirbheise gus tighinn gu co-dhùnaidhean mu adhbharan mòra na coimhearsnachd. Nochd iad an cois fàs nam Batzar Nagusiak ("prìomh choinneamhan"), gu h-àraid an fheadhainn ann am Bizkaia agus Gipuzkoa (rud air a bheil Juntas Generales de Vizcaya/Guipúzcoa sa Spàinntis) agus stèidheachadh eaglaisean sna sgìrean-eaglaise. Bhiodh gach elizate a' taghadh riochdaire a rachadh dha Batzar Nagusa 's a bhruidhneadh as leth na coimhearsnachd ann. Mar sin dheth, faodar coimhead air na h-elizate mar riochd tràth de dheamocrasaidh ionadail. Bha iad gu math neo-eisimeileach 'nan co-dhùnaidhean o ùghdarrasan na bu mhotha.
Dòigh-obrachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Bhiodh fiel sindiko (fiel síndico sa Spàinntis) aig ceann elizate agus chuireadh am fiel air dòigh coinneamhan 's bhiodh makila aige no aice mar chomharra ùghdarrais. Rachadh an taghadh fad bliadhna mar is trice agus ha grunn dhòighean ann gus a thaghadh. Bhitheadh cuid dhiubh air ainmeachadh leis an t-seann fiel, uaireannan bhiodh an dreuchd sin a' dol mun cuairt gach tuathanach san elizate agus bhiodh an tuathanach mu dheireadh a phòs 'na fiel uaireannan. Ged a bhiodh iad fireann mar is trice, a chionn 's gun robh cead aig boireannaich oighreachdan a ghabhail os làimh ('s iad 'nan cinn-tuathanais mar sin), bha feadhainn dhiubh ann a bha boireann.
Bha gach elizate 'ga roinneadh ann an aonadan na bu lugha air an robh kofradiak (cofradías sa Spàinntis, "bràithreachasan"). Bha buidheann de elizate 'na merindad.
Dh'fhàs cuid mhath dhiubh 'nan roinntean-baile. Bhathar ag ràdh Lur Laua (Tierra Llana no "talamh rèidh" sa Spàinntis) riutha aig àm Tighearnas Bizkaia (Bizkaiko Jaurerria sa Bhasgais, Señorío de Vizcaya sa Spàinntis), an coimeas ris na bailtean agus chaidh an ceangladh a-steach san rianachd mun àm sin cuideachd. Bha iad fo shaoirse nam Fuero a bha a' daigneachadh uachdranachd nan tuathanach. 'S e rud àraidh, annasach a bha sin oir 's ciall dha gur ann aig na tuathanaich a bha an talamh am measg nam Basgach aig an àm sin, an coimeas ris a' chorr dhen Roinn-Eòrpa a bha fo bhuaidh an t-siostaim fhiùdalaich.
Chan eil cus dhiubh air fhàgail às dèidh linntean de dh'atharrachadh poileataigeach, leis an dà elizate as ainmeil ann an Iurreta agus Derio.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- Kasper, M. Baskische Geschichte Primus: 1997
- Trask, L. The History of Basque Routledge: 1997
Faic cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
- Cùirt an Uisge ann am València aig nach eil ceangal dìreach ris na h-elizate ach a chumas coinneamhan aig doras na h-eaglaise cuideachd.
Ceanglaichean dhan taobh a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- Anteiglesia, san Spàinntis san Auñamendi Encyclopedia.


text:
- TIOTAL
- 1d Feachd nam Balach Inbhir Nàrann a' campachadh aig Cars Dhelnies, 1945
- EXTERNAL ID
- KIGHF_HF_6_05_04
- ÀITE
- Cars Dhelnies
- SIORRACHD/PARRAIST
- SIORRACHD NARANN: Inbhir Narann
- DEIT
- 1945
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 42272
- KEYWORDS
- scoutadh
feachd nam balach
Gluaiseacht nan Gillean
buidhnean òigridh
campachadh
Campa le 1d Feachd nam Balach Inbhir Nàrann aig Cars Dhelnies ann an 1945, aig àm an Dàrna Cogaidh.
Sreath cùil, clì gu deas: Robaidh Asher; Bert Camshron; [neo-aithnichte], Jim Clark; Athall Moiraeach
Sreath aghaidh: Jim Mac an Tòisich, Teàrlach Siosalach (òg), [neo-aithnichte], [neo-aithnichte], Teàrlach Siosalach (aasta)
Na shuidhe: Seòras Moireach
Mas urrainn dhuibh cuideachadh le bhith ag aithneachadh neach sam bith eile san dealbh seo bhiodh sin air leth toilichte cluinntinn bhuaibh.
Chaidh 1d Feachd nam Balach Inbhir Nàrainn a' stèidheachadh tràth san t-samhradh 1908 le buidheann bhalach a' tighinn còmhla agus bha iad uile air iris "The Scout" a leugheadh oir bha e air a thighinn a-mach bhon Ghiblean a' bhliadhna sin. Lean seo bho foillseachadh ann am pàirt tràth ann 1908 de "Scouting for Boys" aig Baden-Powell. An dèidh ùine dheth an t-samhraoidh a' bhliadhna sin dh'fhaighnich na balaich dha Mgr Seumas Riach, am maighstir-sgoile, am Feachd a ghabhail, agus bha e na Mhaighstir Scout gu mu 1915, nuair a dhùin am Feachd air sgàth nan amannan doirbh aig àm a' Chiad Chogaidh. Chaidh am Feachd ath-bheothachadh sa Cheitean 1921, fon Àrd-maraiche Sir Heathcote Grannd a bha a' fuireach annns Na Bothachan, chun an ear air Inbhir Nàrann. Ged a tha amannan air a bhith ann nuair nach robh a' ruith ach aon earrann, tha 1d Bhuidhean Feachd nam Balach Inbhir Nàrann air a bhith a' ruith on uair sin. Ann an 1939 dh'ath-thog iad seada a bha air a cleachdadh roimhe seo ann an Dùn Dheòrsa air an fhearann ri taobh Sgoill Millbank. B' e seo a' phrìomh-ionad aca gu ochionn beagan bhliadhnaichean nuair nach gabhadh i càradh tuilleadh. Feumaidh 1d Buidheann Feachd nam Balach Inbhir Nàrann an-diugh coinneachadh ann an togalaichean sgoile. Airson iomadh bliadhna, bho 1935 gu 1995, bha Feachd Mara nam Balach soirbheachail ann an Inbhir Nàrann agus bha am prìomh-ionad aig a' chala.


text:
- TIOTAL
- Siuga-bainne de dh'airgead le Iain Baillie
- EXTERNAL ID
- GB1796_1978_260
- ÀITE
- Neo-iomchaidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11029
- KEYWORDS
- ceàrd-airgid
luchd-ciùird
luchd-ciùird
siugaichean
Siuga-bainne de dh'airgead le Iain Baillie (c1705 - 1752), ceàird-airgid an Inbhir Nis.
B' àbhaist do dh'obair-airgid anns a' Ghàidhealtachd a bhith sìmplidh, 's dòcha mar thoradh air an iarrtas ionadail, air neo mar thoradh air alt nan ceàirdean-airgid. Tha an eisimpleir seo gu math fìnealta seach an àbhaist
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Litir bho Mhghr. MacDhonnchaidh gu Mgr. MacLeòid
- EXTERNAL ID
- Z_GB1741_R31_4_45
- ÀITE
- Port Sgeire
- SGÌRE
- Tunga agus Fàrr
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Fàrr
- DEIT
- 12 Am Màrt 1898
- LINN
- 1890s
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn Ghallaibh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6331
- KEYWORDS
- cobhair bochdainn
Tormod MacAoidh
Leagsaidh NicAoidh
MacDhonnchaidh
Litir bho Mhghr. MacDhonnchaidh gu Mgr. MacLeòid co-cheangailte ri Tormod MacAoidh agus Croitear à Port Sgeireach.
Tha piuthar Mhghr. MhicAoidh air a bhith tinn air an leabaidh airson còig seachdainean. Tha Mgr. MacAoidh tinn cuideachd agus chan urrainn dha solarachadh dha a theaghlach, agus tha e air a bhith gun chomas obair airson bliadhna. Chan urrainn dha pàigheadh airson lighiche a bhith a' frithealadh a pheathar


text:
Margadh na Nollaige
'S e margadh sònraichte aig àm ron Nollaig a th' ann am Margadh na Nollaige. Tha iad ceangailte leis an Nollaig agus mar is trice bidh iad ann anns na ceithir seachdainean den aidmheint agus dùinidh iad dìreach ro Oidhche na Nollaige. Tha iad stèidhichte air rathaidean is sràidean ann am meadhan a' bhaile no air àitichean air beulaibh talla a' bhaile no togalach eachdraidheil eile.
Susbaint
An t-Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Canar Weihnachtsmarkt ris sa Ghearmailtis, ach ann an àird a deas na Gearmailt agus anns an Ostair cleachdar an t-ainm Christkindlmarkt no Christkindlesmarkt cuideachd a tha a' ciallachadh Christ child market sa Bheurla. Anns an Rìoghachd Aonaichte 's e German Christmas Market no Christkindlmarket a th' orra.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh na margaidhean a stèidheachadh anns na Meadhan-Aoisean anns a' Ghearmailt, anns an Ostair agus anns an Alsace, sgìre anns an Fhraing an-diugh. Bho thùs bha iad a' toirt cothrom do na daoine, gu h-àiridh air an dùthaich, bathar is biadh sònraichte a cheannachd a bhiodh a dhìth orra tron gheamhradh. Tro na linntean stèidhich na margaidhean seo mar phàirt de na cleachdaidhean aig àm ron Nollaig.
Ged nach robh ceangal ann ris an Nollaig aig an àm ud, thòisich "Margadh na Dùbhlachd" ann an Vienna ann an 1294. Nochd a' chiad tùs sgrìobhte mu mhargadh na Nollaige ann am Bautzen ann an 1384. [1] 'S e aon de na margaidhean as aosta a tha ann am Margadh na Nollaige Dhresden, bha a' chiad fhear ann an 1434.[2] An-diugh tha e a' tarraing eadar 1.5 is 2 millean neach-turais gach bliadhna.
Gu tradaiseanta cha robh Margaidhean na Nollaige cumanta anns na roinnean far a bheil Beurla ga bruidhinn ach thàinig iad do na Stàitean Aonaichte leis na h-eilthirich às a' Ghearmailt.[3]. A-nise tha feadhainn ann an Chicago (bho 1995 a-mach), Denver (bho 1999 a-mach), Kitchener (Canada) agus ann am bailtean eile.
Ann an 1982 chaidh Margadh na Nollaige a stèidheachadh ann an Lincoln, Sasainn, agus bha e ann aig toiseach na Dùbhlachd. 'S e seo aon de na margaidhean as motha anns an Rìoghachd Aonaichte gus an latha an-diugh. Canar gu bheil e a' tarraing nas motha na 100,000 neach-turais ann an ceithir làithean.
An nuair sin chuireadh margaidhean air bhonn ann am Birmingham (bho 1997), Bristol (1998) is Manchester (1999). Ann an 2009 bha timcheall air 2.8 millean duine ann am Margadh Bhirmingham a bha ann fad ceithir seachdainean.[4] Tha margaidhean mòra eile ann an Leeds, Liverpool, Nottingham agus Kingston upon Thames. Mar ist trice canar German Christmas Market no Christkindlmarket riutha sa Bheurla.
Bhon bhliadhna 2000 a-mach tha fear ann an Ōsaka (Iapan) cuideachd.
Ann an Alba tha Margadh na Nollaige ann an Glaschu [5] agus dà eile ann an Dùn Èideann (bho 2000 a-mach) ris an canar Edinburgh Highland Village Christmas Market agus Edinburgh Traditional German Christmas Market.[6]
Na Margaidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Air sgàth 's nach eil na margaidhean stèidhichte fad na bliadhna, thogar bùthan beaga à fiodh no cleachdar teannta mòr no carabhan. Tha na margaidhean gan sgeadachadh gu brèagha.
Ann an cuid bhailtean tha Nativity Scene ann, uaireannan le caoraich no asal no gobhar beò, ann am bailtean eile tha Bodach na Nollaige ann a tha a' toirt tìodhlaicean beaga do chlann. Nithear dealbh-cluiche, is ceòl tradaiseanta freagarrach do àm na Nollaige. Mar is trice tha craobh mhòr na Nollaige ann le solais gheala cruthaichte ann an samhlaichean mòra. Tha sin a' coimhead àlainn gu h-àraidh ann an dorchadas na h-oidhche agus a' tarraing mòran luchd-tadhail do na margaidhean.
Tha bùthan de gach seòrsa ann. Tha cuideam làidir air obair-ciùird gu h-àraidh às a' bhaile no as an sgìre fhèin. Reicear mar eisimpleir dèideagan fiodha, obair-chrèadha is obair-leathrach, seudraidh làmh-dhèanta is clachan talmhainneach, cairtean-phuist sònraichte is dealbhan ann an stoidhlean eadar-dealaichte. Gheibhear cuideachd stuth à factaraidhean ionadail a tha feumail airson nan dachaighean. Mar is trice tha taghadh de dh’aodach ann, aodach saor à factaraidhean is aodach sònraichte a chaidh a chruthachadh leis na reiceadairean fhèin.
Reicear a h-uile stuth a tha cudromach airson na Nollaige, m.e. rionnagan is soillsean, buill chriostal is coinnlean cèir-sheillean airson craobh na Nollaige a sgeadachadh. Taomhaichear gu mòr air obair-cùird dualchasach ach tha cuid pìosan dhiubh a' fàs nas cumanta air feadh na dùthcha. Mar eisimpleir gheibhear Räuchermann (fear-smùid), pioramaidean na Nollaige is Schwibbogen às na Ore Mountains air mòran mhargaidhean an-diugh.
Gheibhear a h-uile seòrsa bìdh cuideachd, gu h-àraidh biadh às an àite fhèin no biadh sònraichte a tha freagarrach do àm na Nollaige. Bidh na beicearan a' reic Printen, Lebkuchen is Spekulatius (seòrsa aran-cridhe bog no cruaidh) no Christstollen (aran milis le measan tiormaichte). Bidh mìlsean à seòclaid no cnò-almoin greideachte le siùcair rim faighinn cuideachd. A bharrachd air sin gheibhear isbeanan, iasg is feòil. Reicear caochladh de bhiadh tradaiseanta agus eadar-nàiseanta.
Aig an àm seo dhen bhliadhna tha i fuar agus mar sin òlar Glühwein (fìon dearg theth le spìosraidhean) no Punsch (deoch teth le Arrak, siùcar, liomaid, tì, uisge agus spìosraich) no cofaidh, tì no seòclaid theth airson a bhith nas blàithe. Tha sùgh-ubhail no sùgh-orains teth le spìosraich ann don chloinn. Gheibhear leann agus fìon ionadail cuideachd.
Eaconamaidh[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha cuid de na margaidhean ionadail beaga ann air nach eil sùil air prothaid, tha na margaidhean mòra a' ruith le buidhnean-gnothaich mhòra.
Mar eisimpleir: 'S e am Frankfurt Christmas Market ann am Birmingham, baile-chèile Frankfurt, margadh na Nollaige Gearmailtich as motha taobh a-muigh na Gearmailt is na Ostair. Chruthaich Kurt Stroscher (bhon Frankfurter Tourismus und Congress GmbH) plana ann an 1997, far an do thugadh a-steach a h-uile bathar, bùthan is reiceadairean à Frankurt do Bhirmingham. Ged a thòisich am margadh mar phròiseict bheag eadar an dà bhaile, bha ùidh mhòr aig an luchd-tadhail agus dh'fhàs am margadh nas motha is nas motha bhon uair sin. Ann an 2008 bha e a' tarraing gu bhith 3 millean duine agus bha malairt cho àird ri 67 millean not.[7]
Cuideachd tha na buidhnean-siubhail air feadh na roinn Eòrpa a' reic thursan do Mhargaidhean na Nollaige anns a' Ghearmailt no anns an Ostair. Leis na prìsean cho saor air na ticeadan plèana fàsaidh sin nas cumanta. Bidh mòran luchd-siubhail a' dol do Dhresden, Salzburg no àite eile dìreach airson deireadh na seachdaine a-mhàin.
Dealbhan[deasaich | deasaich an tùs]
-
-
-
Christkindlimärt ann an Rapperswil, an Eilbheis
-
-
Julmarknad ann an Stockholm
-
-
-
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Margadh na Nollaige Bhautzen A' tarraing air 3s an Dùbhlachd 2010 (Gearmailtis)
- ↑ Eachdraidh den Striezelmarkt ann an Dresden A' tarraing air 3mh an Dùbhlachd 2010 (Gearmailtis)
- ↑ Eachdraidh Christkindlmarket ann an Chicago A' tarraing air 9mh an Dùbhlachd 2010 (Beurla)
- ↑ Another Record year for Frankfurt Christmas Market Birmingham City Council, a' tarraing air 7 an Dùbhlachd 2010 (Beurla)
- ↑ Glasgow Traditional Christmas Market Christmasmarkets.com, a' tarraing air 8 an Dùbhlachd 2010 (Beurla)
- ↑ Edinburgh Christmas Markets Edinburgh 360, a' tarraing air 8 an Dùbhlachd 2010 (Beurla)
- ↑ Bratwurstzauber in Birmingham Carsten Volkery, Spiegel Online, a' tarraing air 9mh an Dùbhlachd 2010 (Gearmailtis)
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Margadh na Nollaige ann an Köln (Gàidhlig/Beurla)
- Margaidhean na Nollaige anns a' Ghearmailt (Beurla)
- Margaidhean na Nollaige air feadh an t-saoghail (Beurla)


text:
Toirsgian
Tha toirsgian na inneal sònraichte ri buann na mòna, bho aghaidh dìreach. Tha a chruth beagan coltach ri spaid fada seang uidheamaichte le lann beag ri taobh faobhar a phrìomh luinn. Tha an lann bheag coltach ri sgian, mu 150mm a dh'fhaid, 50mm an doimhne agus 4mm a thiughaid suidhichte ceart ceàrnag ris a' phrìomh lann. Mar sin, nuair a ghearrar fàd mòna far aghaidh a' bhruthaich bithidh an lann beag a' saoradh taobh an fhaid bhon bhruaich.
Mun tèid buann na mòna, rusgar am bruthaich le ceapa-mhara, neo (mar is tric an-diugh) le spaid.
Tha an dearbh inneal a' dol fo ainm tairisgeir (Leodhas), traisgeir (Eileanan Deas), tusker (Sealltainn) agus iarainn-mona (An t-Eilean Sgitheanach).


text:
- TIOTAL
- Lios Ghleann Chuidheil, Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00391
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1910an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12106
- KEYWORDS
- lios
daoine
Gleann Chuidheil
B' e Gleann Chuidheil an t-ainm a bha air an taigh aig Donnchadh Mac a' Phearsain ann an Caol Loch Aillse. Bha e air ainmeachadh air a' bhaile ann an Siorrachd Obar Dheathain far an do thogadh Donnchadh. Chaidh e dhan Chaol ann an 1912 agus bha e ag obair ann fad a bheatha. San dealbh seo tha feadhainn a thadhail air. Tha aid anns an lios agus dh'fhaodadh nach eil guth aca air an nighinn air an uinneig air an làimh dheis. Màiri, an nighean aige, no 's iongantach e
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Iolaire Uisge faisg air Ruigh Còinnich
- EXTERNAL ID
- QZP40_UC2524_VOLI_P005
- ÀITE
- Ruigh Còinnich
- SGÌRE
- Eadar Dhà Chaolas agus Diùranais
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Eadar Dhà Chaolas
- DEIT
- 1884
- LINN
- 1880an
- CRUTHADAIR
- engraved by John Adam
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38258
- KEYWORDS
- iolaire
eòin-sheilg
iasgach
eòin
nid
sealg
cruinneachadh uighean
uighean
Buidheann Dìon nan Eunlaith
Loch Gartain
ha robh iolairean-uisge air fhàgail ann an Sasainn anns an 19mh linn air sgàth mar a bhathas gan sealg agus a' cruinneachadh nan uighean. Bha iad ann an Alba chun an 20mh linn ach chaidh cur às don phaidhir mu dheireadh ann an 1916. Ann an 1954 thill paidhir gu Loch Gartain air bruaichean Abhainn Spè ach cha do thill iad a-rithist gu 1959. Stèidhich Buidheann Dìon nan Eunlaith raon tèarainte dha na h-iolairean-uisge agus an uighean aig Loch a' Ghartain agus tha na h-eòin air a bhith ann bhon uairsin.
Tha a chuid as motha de na h-iolairean-uisge ann an Alba a' neadachadh ann an craobhan ach bidh iad aig amannan a' neadachadh air aghaidh nan creag no eadhon air an talamh.
Tha itean dorcha gu h-àrd agus geal fodhpa air na h-eòin as sine. Air na h-eòin as òige tha am bann broillich donn agus itean dorcha le gob geal. Tha iad a' fàs gu faisg air 60cm a dh'fhaid agus leis na sgiathan fosgailte tha iad mu 150cm. Tha na h-eòin bhoireann mar as trice nas motha na na h-eòin fhireann. Tha na h-eòin ag ithe iasg agus faodaidh iad sgèith ochd mìle le iasg nam beul.
Gheibhear an dealbh seo ann an 'A short tour in Sutherland' a sgrìobh Teàrlach St John


text:
- TIOTAL
- Bocsa chomarran Chlach na h-Aire agus
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_299
- ÀITE
- Clach na h-Aire
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1929
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- LGRP
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27017
- KEYWORDS
- Loidhne a' chinn a tuath
Rathad-iarainn na Gàidhealtachd
Anns an dealbh seo, chithear am bocsa comharran aig Stèisean Chlach na h-Aire, beagan a tuath air Inbhir Nis. Tha an rathad-iarainn a' dol tarsaing air Slighe-uisge a' Ghlinn Mhòir an seo agus chithear an canàl ri aghaidh na deilbhe. Tha an dealbhadair na sheasamh air bruach a' chanàil.
Dh'fhosgail an loidhne tro Chlach na h-Aire air 11 Ògmhios 1862 agus tha i fosgailte fhathast


text:
- TIOTAL
- 57954 ri shuntadh anns a' Chaol, am Màrt 1951
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_996
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- DEIT
- 30 Am Màrt 1951
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27686
- KEYWORDS
- stèisean-rèile
stèisesanan rathad-iarainn
Comann Rathad-iarainn na Gàidhealtachd
HRS
locothan
trèanaichean
San deilbh seo, chithear loco "Superheated Goods" aig Rathad-iarainn na Gàidhealtachd agus e ri shuntadh anns a' Chaol anns a' Mhàirt 1951.
Is e Caol Loch Aillse an ceann-loidhne aig an rathad-iarainn eadar Inbhir Nis agus an Caol. Chaidh an stèisean fhosgladh san t-Samhain 1897. Roimhe sin, b' e Port an t-Sròim ceann na loidhne. B' e an leudachadh de 10 mìle eadar Port an t-Sròim agus Caol Loch Aillse, a chosg £250,000 a thogail, an rathad-iarainn as cosgaile a chaidh a thogail riamh aig an àm sin.
Chaidh an stèisean, an gàrradh-bathair, na taobh-loidhnichean, na seadaichean-einnsein agus toglaichean co-cheangailte ri gnìomhachas an èisg uile a thogail air talamh far an robh creag cruaidh ann a dh'fheumadh iad spreadhadh air falbh. Sguir seirbheisean bathair sa Chaol san Lùnastal 1983.


text:
- TIOTAL
- Taigh Talmhainn is Clach Chinn Trolla
- EXTERNAL ID
- QZP40_2471_1862-1864_P245
- ÀITE
- Cinn Trolla
- SGÌRE
- Cill Donnan, Loth agus Clìn
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Loth
- DEIT
- 1864
- LINN
- 1860an
- CRUTHADAIR
- W & A K Johnston
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31539
- KEYWORDS
- clachan
leacan
Cruithnich
Piocaich
taighean
àitean-còmhnaidh
gràbhaladh
snaidheadh
Lochlannaich
zoomable
Tha na diagraman seo a' sealltainn cladhach aig Cinn Trolla, an Ceann Tràdail, faisg air Inbhir Bhrùra.
'S e dreach na cloiche seo gur e leac de chlach-ghainmhich gharbh a th' ann agus samhla Cruithneach air a ghràbhaladh air. 'S e clach clas I a th'ann.
Anns an dara diagram 's e taigh talmhainn fon talamh a th'ann, coltach ri feadhainn eile anns an sgìre. Chaidh a' chlach anns an treas diagram a lorg anns an taigh talmhainn. Tha an snaidheadh air a' chloich coltach ri litrichean tràtha Lochlannach, a rèir feadhainn.
Gheibhear an dealbh seo ann an leab. IV de 'Proceedings of the Society of Antiquaries in Scotland', 1860-1862


text:
Helsa
‘S e baile beag ann an cridhe na Gearmailte a th’ ann an Helsa. The suidhichte anns na Coilltean (Gearmailtis: Wald) Kaufunger, ri taobh na h-aibhne Losse, aig 362m os cionn ìre na mara,[1] anns an stàit Hessen, anns an sgìre Kassel, 202km air falbh bho Düsseldorf, 256km bho Hamburg agus 290km bho Bherlin, prìomh-bhaile na dùthcha.[2] Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1071, is e fo bhuaidh na manachd Kaufungen, ach cha do deach an t-ainm a chlàradh airson a’ chiad turas ann an 1353. Tha dìreach 5,552 duine a’ fuireach anns a’ bhaile.[3] Tha ma Pàirc Nàdarra Kaufunger faisg air a’ bhaile.[4]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Karl Ziegler: (1898 – 1973), Ceimigear a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1963.


text:
- TIOTAL
- Ag obair air an Fheur ann an Sgoraig
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_0580
- ÀITE
- Sgoraig
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40350
- KEYWORDS
- obair an fheòir
fogharadh
Sgoraig
croitearachd
San dealbh-chamara seo chithear grunn dhaoine an sàs ann an obair an fheòir ann an Sgoraig. 'S e àm chudromach a bh' ann an àm buana ann am bliadhna na croite. 'S e spealan a bhiodh aca a' buain an fheòir agus 's e obair throm is fhada a bh' ann. Bhiodh a h-uile duine a bh' ann an sàs san obair, agus tha iomadh leabhar-latha sgoile a' sealltainn gun robh àireamh na cloinne an làthair san sgoil glè ìosal aig an àm seo den bhliadhna leis na bh' ann de chlann-sgoile a' cuideachadh aig an fheur. Bliadhnaichean às dèidh seo thòisich iad a' cleachdadh eich a bha a' draghadh innealan-spealaidh agus mu na 1930an bha an uair sin tractaran an dèidh tighinn a-steach a bha a' dèanamh a' mhòr-chuid den obair
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum


text:
- TIOTAL
- HR 30 'Dunvegan Casdtle' air trèana faisg air Baile Dhubhthaich, An t-Sultain 1923
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_099
- ÀITE
- Baile Dhubhthaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Baile Dhubhthaich
- DEIT
- An t-Sultain 1923
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28148
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
HR 30 'Dunvegan Castle' air trèana faisg air Baile Dhubhthaich san t-Sultain 1923. 'S e an 6.30 m à Inbhir Nis a dh' Inbhir Ùige a th' anns an t-seirbheis.
B' e HR 30 aon den dà einnsean mu dheireadh de chlas 'Castle' de locomotaibhean luath luchd-siubhail 4-6-0 aig Rèile na Gàidhealtachd. Chaidh a togail le Companaidh Locomotaibhean Bhreatainn a Tuath ann an 1910; deich bliadhna an dèidh dhaibh a' chiad bhaidse fhaighinn, An dèidh a' bhuidhneachaidh b' e LMS 14685 a bh' innte agus lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis san Fhaoilleach 1946.


text:
Swinton
'S e baile anns na Crìochan a tha ann an Swinton. Tha e suidhichte mu 8 cilemeatair (5 mìltean) san earra-dheas air na Dùintean faisg air crìochan na h-Alba. Tha e ann an Siorrachd Bhearaig, aon de na Siorrachdan traidiseanta a bha ann an Alba. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 43′ 11.05″ Tuath agus 2° 15′ 51.19″ Iar.
Tha timcheall air 224 duine a' fuireach an seo.
Chaidh Swinton a stèidheachadh anns an 11ad linn. Thàinig an t-ainm bhon Chinneadh Swinton a bha a' fuireach anns na Crìochan.
Tha Swinton House a chaidh a thogail anns an 18mh linn mu mhìle (1.6 cilemeatair) iar air a' bhaile. Tha e dìonta mar "category A listed buildings" le Alba Aosmhor.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NT 834 474
- Alba Aosmhor: Swinton House


text:
- TIOTAL
- Badhais Bhenin agus Beinn Ailiginn à Geàrrloch
- EXTERNAL ID
- GAIRLOCHM_059
- ÀITE
- Gairloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Geàrrloch
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas Gheàrrloch
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5064
- KEYWORDS
- gheataichean
bàtaichean
oirthirean
Sealladh a-null gu Badhais Bheinn agus Beinn Ailiginn à Geàrrloch, Chithear bàta air acair ann am meadhan an deilbh camara. Aithnichear Badhais Bheinn (889 meatairean) air taobh chlì an ìomhaigh, le Beinn Ailiginn (986 meatairean) air an làimh dheis.
'S i clach-ghainmhich ruadh Thoirbheartan as motha a th' ann am beanntan Thoibheartan, le cuid de na beanntan as àirde agus as iongantaiche air a' chosta an iar, le Liathach (1055 meatairean), Beinn Eighe (1026 meatairean) agus Beinn Ailiginn nam measg. Gheibhear beàrn mòr eadar na beanntan seo agus tha cuid a' meas gu bheil coltas chaistealan orra.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Gairloch Heritage Museum


text:
- TIOTAL
- "Probably the oldest photograph of Fortrose"
- EXTERNAL ID
- ROMGH_PA_94_128
- ÀITE
- A' Chananaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Mhaircnidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Taigh Ghroam
- AITHNEACHADH MAOINE
- 39206
- KEYWORDS
- taigh
Seo dealbh-camara de dhealbh a tha le Mgr Sandaidh Mac an Tàillear air a bheil seann taighean-tughaidh ann am Barraid Canonbury, A' Chananaich. Sgrìobhte air an fhrèam tha: "Probably the oldest photograph of Fortrose".
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Groam House Museum


text:
1839
MDCCCXXXIX
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Sgrìobh Stendhal an leabhar La Chartreuse de Parme.
- Thoisich Cogadh nan Àrdanach
- Chaidh Chattanooga (Tennessee) a stèidheachadh.
- Lorg Carl Gustav Mosander Lantanum.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 16 am Màrt - Sully Prudhomme, sgrìobhadair às an Fhraing
- 18 an Giblean - Dòmhnall MacFhionghain ann an Colbhasa. Sgoilear Ceiltis, sgrìobhadair Gàidhlig, agus cruinneachair de leabhraichean Gàidhlig.
- 5 an Dàmhair - Eugène Varlin, ann an Claye-Souilly. Leabhar-cheangladair, ball nan aonaidhean-ciùrd agus rèabhlaideach às an Fhraing.


text:
Tiomnadh Bhruis
'S e Tiomnadh Bhruis air neo-eisimeileachd na h-Alba foillseachadh às leth Rìgh Raibeirt Bhruis a chaidh a sgrìobhadh le Bernard de Linton, aba Obar Bhrothaig agus a chur a dh'ionnsaigh a ' Phàpa Eòin XXII, le òrdagh Àrd-luchd-riaghlaidh na h-Alba an dàil na Pàrlamaid ann an Abaid Obar Bhrothaig fo Uachdranachd an Rìgh, Raibeart Brus, an 6mh latha den Ghiblean,1320.[1]
Aig an àm san deach an tiomnadh seo a chur an cèill bha Raibeart Brus, Rìgh nan Albannach, fo ascaoin na h-Eaglaise ri linn a' Phàpa, Eòin XXII, agus bha e a-mhàin roimhe sin fo ainteisteas cheudna le òrdagh a' Phàpa Cleamain V. a thaobh murt Iain Choimin - "An Coimin Ruadh" - sa bhliadhna 1305. [2]
'S e litir a th' anns an tiomnadh seo don Phàpa Eòin XXII ag iarraidh air ascaoin a' Bhrusaich a thogail, agus mar sin suidheachadh Rìoghachd na h-Alba a neartachadh.[3]
Chaidh a sgrìobhadh anns an Laideann agus tha 39 fir (8 iarlan agus 31 barain air an ainmeachadh aig toiseach na sgrìobhainne. Ge-tà, on a fhuaras gun deach seulan eile a chur ris a' lethbhreac, (air a ghleidheadh ann an Tasg-lannan Nàiseanta na h-Alba, Dùn Èideann), tha e coltach gun robh barrachd air 39 seulan ann bho thùs.
'S e an earrann seo shìos a' phàirt den fhoillseachadh air as motha bheil de dh'iomradh:
-
- ...oir cho fada is a sheasas ceud againn beò, gu bràth cha ghèill sinn do Shasann. Chan ann airson cliù, glòr no saoibhreas a tha sinn a' cath, ach airson na saorsa sin às aonais nach maireann idir duine trèibhdhireach.[4]
Faic cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Taisbeanadh Obar Bhrothaig air làrach-lìn Tasg-lannan Nàiseanta na h-Alba (Beurla)
- Teacsa tùsail an Taisbeanaidh anns an Laideann
- Eadar-theangachadh an teacsa don Bheurla
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ D.M.N.C, Sgrìobhaidhean Dhòmhnaill Mhic na Ceàrdaich, "Tiomnadh Bhruis" t-d, 361; CLÀR 2014
- ↑ D.M.N.C, Sgrìobhaidhean Dhòmhnaill Mhic na Ceàrdaich, td 363; CLÀR 2014
- ↑ G Barrow: Robert the Bruce and the Scottish Identity, 1984
- ↑ D.M.N.C, Sgrìobhaidhean Dhòmhnaill Mhic na Ceàrdaich, td362; CLÀR 2014


text:
MOUTH MUSIC
Air Fail A Lail O Lyrics
Air fail a lail o/, horo/, air fail a lail e/
Air fail a lail o/, horo/, air fail a lail
Fail i fail o/, horo/, air fail a lail e/
A bhuachaille bhain mas aill leat labhairt air thus
Gura leat-sa gun dail mo lamh ma thig thu le muirn
Gur truagh ma a ta nach do tharladh mis' agus thu
Ann an eilein gun traigh gun ramh gun choite gun stiuir
Ma the/id thu air sail, a ghraidh, biodh gini ad' phoc
Is ol mo dheoch-slaint gach ait' an shidh thu mon bhord
Le d' chridhe geal, eudrom, e/ibhneach, aighearach, og
Gur toil liom am beul o'm binn a thigeadh an ceol
Gur toil liom an deud 's am beul nach labhradh le sgraing
Bhith sinte ri m' thaobh, a ghaoil, nan digeadh tu ann
Mur bhiodh luchd nam breug bha meudail 's mise gun taing
le ordugh na cle/ir le che/ile 'n ceangal gu teann
Nan robh mis' is thu am beinn no'm manadh no'n sliabh
No air an traigh bhain an it' nach robh duine riamh
Seachd oidhche, seachd la, gun tamh gun chadal gun bhiadh
Ach thus' a bhith 'ghraidh 's do lamh gheal tharam gu fial
check amazon for Air Fail A Lail O mp3 download
Official lyrics by


text:
Ro-innleachd agus amasan a thaobh solar
Tha leasachadh is seasmhachd na h-àrainneachd fighte fuaighte am pròiseas planaidh ro-innleachdail an oilthigh, agus is e am prìomh amas againn cur ri leasachadh na roinne ann an dòigh chruth-atharrachail a thaobh an eaconamaidh, na h-àrainneachd, a’ chomainn-shòisealta agus a’ chultair.
Gu ìre, gabhaidh an t-amas seo toirt gu buil tro ro-innleachd sholair sheasmhach a nì cinnteach gum faigh an t-oilthigh an luach as fheàrr air airgead aig an aon àm ri bhith ag adhartachadh leasachadh is seasmhachd den t-seòrsa.
Le ro-innleachd sholair sheasmhach, thèid aig an oilthigh air a fheuman a riarachadh a thaobh bathar, sheirbheisean, obair is ghoireasachdan ann an dòigh a gheibh luach air airgead, air stèidh rè iomlan, a thaobh buannachdan a bhuileachadh, chan ann air an oilthigh a-mhàin, ach cuideachd air a’ chomann-shòisealta is an t-eaconamaidh, aig an aon àm ri bhith a’ lùghdachadh cho fhad ’s a ghabhas a’ chroin a nithear air an àrainneachd.
Le bhith a’ dol an grèim ri solar seasmhach, tha an ro-innleachd cuideachd a’ daingneachadh poileasaidh an oilthigh air slàinte, sàbhailteachd agus an àrainneachd agus a’ phlana riaghladh gualain aige.
Gus am bi solar seasmhach freumhaichte air feadh na sèine sholair, tha an t-oilthigh a’ cur nan amasan ro-innleachdail a leanas mar fhiachaibh air fhèin:
1. Solar a ghabhail os làimh a rèir phoileasaidhean solair Riaghaltas na h-Alba agus reachdas solair na Roinn Eòrpa le bhith a’ dealbhadh prìomh phròiseasan is siostaman ceannaich a bhios fosgailte, trìd-shoilleir. A bhith a’ dèiligeadh gu cothromach, co-ionann ris na solaraichean air fad, agus a bhith cinnteach gur ann tro cho-fharpais fhosgailte, fhollaiseach a cheannaichear mura bi cùisean ann a bhios às an àbhaist;
2. A bhith a’ dol an sàs ann an solar ro-innleachdail air dòigh a bhios stèidhichte air rè iomlan ghnothaichean agus solar seasmhach fhollaiseachadh air feadh an oilthigh;
3. Cothrom a thoirt do dh’iomairtean beaga is meadhanach agus gnothachasan le taic a bhios uidheamaichte gu freagarrach às an sgìre fhèin a bhith a’ cur thairgsean a-steach airson gnothach ris an oilthigh;
4. Cothroman a chomharrachadh a bhith a’ co-oibreachadh le càch, san roinn phoblaich agus san roinn phrìobhaidich an dà chuid, gus am bi roghainnean solair ann a bhios nas cosg-èifeachdaiche, nas ùr-ghnàthaiche agus nas seasmhaiche, agus
5. A bhith a’ feuchainn ri coilionadh a thaobh solair a chur am feabhas gu leantainneach agus a bhith cinnteach gum bi gnìomhachdan solair fighte ri chèile.


text:
- TIOTAL
- Tursachan Chalanais, Eilean Leòdhais
- EXTERNAL ID
- HC_PLANNING_01_029_0762
- ÀITE
- Calanais
- SGÌRE
- Leòdhas
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ùig
- LINN
- 1970an
- CRUTHADAIR
- T. Kenneth MacKenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Roinn Dealbhaidh Chomhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 13695
- KEYWORDS
- Calanais
tursachan
leacan
clachan
cearcallan
cearcallan chlachan
carraighean
Leòdhas
riasg
mòine
Tha barrachd air fichead ionad àrsaidh a tha 3,000-4,000 bliadhna a dh'aois timcheall air Calanais an ceann an iar-thuath Leòdhais sna h-Eileanan Siar. 'S e an làrach as ainmeile de na tursachan seo Calanais I anns a bheil cearcall chlachan agus ceithir sreathan de chlachan fa leth a' ruith bhuaithe don ear, don iar agus gu deas ach gu tuath tha dà shreath de chlachan ann. Thathar den bheachd gun robh clach àraid an-siud 's an-seo a' comharrachadh amannan shònraichte ann an turas na gealaich timcheall air an adhar tron bhliadhna.
Cha robhas a' cleachdadh an làraich mar àite nan draoidhean bho mu 800RC agus chaidh e a-mach à sealladh fon riasg. Cha tàinig e am follais gus an do ghlan iad an t-àite a-rithist ann an 1857


text:
1 am Faoilleach
'S e a' chiad latha dhen Fhaoilleach a' chiad latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich. Tha 364 latha (365 ann am bliadhna-leum) air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 630 - Chaidh Muhammad le arm gu Mèca gus a cheannsaich.
- 1651 - Shuidh Teàrlach II air an cathair-rìgh aig Alba.
- 1887 - Bànrigh Bhictoria a-nis Ban-ìompaire na h-Innseachan.
- 1912 - Chaidh Poblachd na Sìne a stèidheachadh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1816 - Manuel Murillo Toro, ann an Chaparral. Fear-poileataigs à Coloimbia.
- 1848 - John Horne, clach-eòlaiche Breatannach.
- 1875 - Dòmhnall Caimbeul, Bàrd Chinn a' Ghiùthsaich.
- 1928 - Iain Mac a' Ghobhainn, sgrìobhadair Albannach.
- 1957 - Lewis Dòmhnallach, neach-poileataigs Albannach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1766 - Rìgh Seumas VIII Alba agus III Shasainn.
- 1817 - Martin Heinrich Klaproth, ceimigear às a' Ghearmailt.
- 1907 - Cesar Romero, cleasaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 1964 - Rika Hopper, ann an Amsterdam. Actair às na Tìrean Ìsle.
Fèillean[deasaich | deasaich an tùs]
- Tha Là na Bliadhn' Uire air an latha seo.


text:
- TITLE
- Taigh Chearsabhagh Heritage Officer Interview (Gaelic 16 of 20)
- EXTERNAL ID
- SMO_ISLANDVOICES_16_GD
- PLACENAME
- Lochmaddy
- DISTRICT
- North Uist
- OLD COUNTY/PARISH
- INVERNESS: North Uist
- DATE OF RECORDING
- 2007
- PERIOD
- 2000s
- CREATOR
- Sabhal Mòr Ostaig and Cothrom Ltd
- SOURCE
- Gordon Wells Sabhal Mor Ostaig
- ASSET ID
- 2900
- KEYWORDS
- heritage
museums
Caitriona MacCuish is the Heritage Officer at Taigh Chearsabhagh. She describes what the job entails and what she enjoys about working there.
This video is taken from the DVD 'Guthan nan Eilean' which was created by Sabhal Mòr Ostaig and Cothrom Ltd as part of the European Leonardo POOLS project. The DVD comprises 40 short videos, aimed at learners of both English and Gaelic, which show daily life in Uist and Benbecula.
The project coordinator for 'Island Voices' was Gordon Wells. Link to the project blog here
'S mise Caitrìona NicCumhais, agus tha mi ag obair mar oifigear dualchas aig Taigh Chearsabhagh ann an Uibhist a Tuath.
Tha e gu math eadar-dhealaichte, m' obair. Tha mi - tha mi ag obair air an taigh- tasgaidh, agus bidh mi a' cuideachadh Comann Eachdraidh Uibhist a Tuath, em, le taisbeanaidhean mu dheidhinn dualchas Uibhist, agus eachdraidh, agus cuideachd cànan agus mar sineach. Agus bidh mi a' cur ri chèile na taisbeanaidhean agus cuideachd bidh mi ag obair còmhla ri sgoiltean. Bidh sgoiltean a' tighinn a-staigh a Thaigh Chearsabhagh, agus cuideachd bidh mise a' dol a-mach gu sgoiltean cuideachd, agus cuideachd bidh mi ag obair le buidhnean eile, um, coltach ri seann dhaoine a tha a' fuireach anns an ospadal, no seann dhaoine a tha a' fuireach ann an Trìonaid.
Tha e a' còrdadh rium. Tha e dìreach sgoinneil. Tha rudeigin eadar-dhealaichte ann a h-uile latha. Um, ged gu math tric bidh mi ag obair air a' choimpiutair, ach tha rudan eadar-dhealaichte a h-uile latha, 's bidh mi uairean ag obair air taisbeanaidhean, 's uairean aig sgoiltean, 's uaireannan eile bidh mi ag obair còmhla ri Seonag air taobh an ealain cuideachd. So, mar sineach, tha sinn - bidh sinn ag obair còmhla gu math tric.
Àite math a th' ann airson a' choimhearsnachd, agus cuideachd do luchd-turais. So mar sin, tha mi a' smaoineachadh gu bheil e dìreach sgoinneil, um, àite far am bi daoine a' tighinn a-staigh. Bidh iad a' tighinn a-staigh dhan chafaidh, 's bidh iad a' tighinn a ghabhail biadh, agus a bhruidhinn, 's coimhead air na taisbeanaidhean. Tha e math.
Um, seach gu bheil sinn cho faisg air an aiseag bidh daoine a' tighinn a-staigh an- còmhnaidh, 's tha e an-còmhnaidh uabhasach trang. Agus tha tòrr dhaoine ag obair ann a sheo cuideachd. So, tha mi a' smaoineachadh gu bheil e math ann an tòrr dhòighean.
Tha mi gu math trang.


text:
- TIOTAL
- Drochaid-thairis luchd-siubhail aig Stèisean Fharrais
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_545
- ÀITE
- Farrais
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH
- DEIT
- c.1930
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Stations UK RR3A26A
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27263
- KEYWORDS
- Rèile na Gàidhealtachd
HR
rathaidean-iarainn
comharra
HRS
Sealladh de stèisean Fharrais bhon taobh an iar a' sealltainn an drochaid-thairis luchd-siubhail.
Dh'fhosgail Farrais bho thùs air 25 Am Màrt 1858 air loidhne Bhaile Chèith gu Inbhir Nis. Chaidh làrach an stèisein a ghluasad air 3 An Lùnastal 1863 le bhith a' fosgladh na 'prìomh loidhne' gu deas (ged a chaidh an sònrachadh seo a chall nuair a chaidh loidhne ùr nas dìriche tro Dhrochaid Chàrr fhosgladh ann an 1898).
Thug an stèisean ùr snaim dùbailte leis an loidhne a bha ann mu thràth gus am faodadh trèanaichean à Inbhir Nis no Baile Chèith faighinn chun na loidhne gun a dhol an comhair an cùil. Bha àrd-chabhsairean air a h-uile loidhne, a' toirt cruth triantanach neo-àbhaisteach dhan stèisean.
Dhùin an t-seann phrìomh loidhne dhan Aghaidh Mhòr air 5 An t-Iuchar 1965, ged a tha an earrann eadar An Aghaidh Mhòr agus Broomhill air fhosgladh a-rithist le Rèile Srath Spè


text:
Peairt
Contae de chuid na hAlban is ea Peairt.
Bailte[athraigh | athraigh vicithéacs]
- Achadh Chaladair, Áth a' Cháirn, Achadh na Follt, Ailt, Áth Maol Ruibhe, Aird Talnaig, Achadh Loinne
- Blár Athall, Blár Ghobhraidh, Baile Chloichridh, Baile an Luig, Blár-na-Gobhainn, Baile a' Chlachain, Both Bhúirnich
- Cuimrigh, Cúbar Aonghais, Craoibh, Ceann Rois, Cluainidh, A' Cheannmhor, Coille Chnagaidh, Ceann Loch Raineach, An Ceann Árd, Ceann Eas Ciad, Cinn Rosaidh, Cille Mhícheil
- Drochaid Éireann, Drochaid Theilt, Dún Chailleann, Dáil Ghiuthais, Dul
- Feárnan, Feith nan Ceann, Forgrann Eithne, Fothair Tabhaicht, Fartairchill
- Innis Tuathar
- Labhar, Lag an Ratha, Longartaidh
- Mígeil, Meadhainnigh, Maothail
- Obar Pheallaidh, Obar Phuill, Obar Fhargaidh, Obar Dailchinn, Obar Neithich, Obar Ruadhainn
- Peairt, Am Port Mór
- Ráth a' Ghoirtein
- Srath Gaoithe, Sgáin, Spideal Ghlinn Sídh
- Tobair Mhuire, Trian a' Phuir
- Uachdar Árdair
Tíreolaíocht[athraigh | athraigh vicithéacs]
- Loch Dhún Alastair, Loch Éireann, Loch Faschoille, Loch Líobhann, Loch Eireachd, Loch Raineach, Loch Tatha, Loch Teimhil


text:
- TIOTAL
- Cleasaichean ann an dealbh-cluich mu na Seumasaich
- EXTERNAL ID
- PC_WGORDON_002_016
- DEIT
- 1908
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- W Gordon
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30365
- KEYWORDS
- An Cogadh Mòr
Anns an dealbh seo tha actairean a' gabhail pàirt ann an dealbh-cluich ann an Inbhir Theòrsa. Chan eil fhios againn dè an dealbh-cluich a bh' ann. Is iad na caractaran, bho chlì gu deas, Sir James, Flora MacDonald, Lady Ann agus Locheil.
Tha Àdhamh Anderson Gòrdan a' cluich Sir James. Bha an Gòrdanach na fho-cheannard anns na Sìophortaich agus shabaid e anns a' chogadh mhòr. 'S ann à Goillspidh a bha e agus phòs e Anna Chamshron a bha cuideachd à Goillspidh. Às dèidh a' chogaidh, rinn iad imrich gu Bothan Òrd, Am Blàr Dubh


text:
Luimneach
'S e baile ann an Contae Luimneach air oir siar na h-Èireann a tha ann an Luimneach.[1] Tha e suidhichte ri taobh Loch Luimnigh, aig Inbhir Abhainn na Sionainne, an tè as fhaide na dùthcha[2] 86km air falbh bho Chorcaigh, 277km bho Bheul Feirste agus 175km bho Bhaile Átha Cliath, prìomh-bhaile na tìre.[3]
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh am baile a stèidheachdh leis na Lochlannaich ann an 812. ‘S e prìomh-bhaile na Rìoghachd Tuadhmhumhain a bh’ann fad na meadhan aoisean, agus bha dlùth daimh aig a’ bhaile ris an Rìgh Brian Bóroimhe cuideachd.Chuartich Oliver Cromwell am baile ann an 1651, is rinn luchd-leantainn Uilleam III an uiread dà thuras eile san 17mh Linn.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Kansas City (Kansas)
- Kemper (A' Bhreatainn Bheag)
- Limerick (Pennsylvania)
- Lowell (Massachusets)
- New Brunswick (Jersey Nuadh)
- Spokane (Washington)[4]
- Starogard Gdański (A' Phòlainn)


text:
- TIOTAL
- Daoine taobh a-muigh Post-oifis Bhad a' Chròtha
- EXTERNAL ID
- GAIRLOCHM_124
- ÀITE
- Bad a' Chròtha
- SGÌRE
- Geàrrloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Geàrrloch
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas Gheàrrloch
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5213
- KEYWORDS
- am post rìoghail
post
conaltradh
Dealbh-camara de theaghlach MhicAmhlaigh às na h-Òbainean, a' tighinn a-steach gu Bad a' Chròtha sa chairt aca. 'S e na daoine a tha nan seasamh ri taobh na cairt aca taobh a-muigh Post-oifis Bhad a' Chròtha (o chlì gu deas: am post, A Bh-uasal Thompson, tè-riaghlaidh a' phuist, agus J. Watson.
Na laighe trì cilemeatairean gu deas air Geàrrloch, 's e baile beag iasgaich àlainn a th' ann am Bad a' Chròtha, aig a bheil deagh acarsaid a tha an-diugh a' tàladh bhàtaichean spòrs. 'S e baile iasgaich gu math trang a bh' ann san naoidheamh linn deug, le gnìomhachas trang ag obair air trosg. Ach an-diugh tha gnìomhachas an iasgaich gu math nas lugha.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Gairloch Heritage Museum


text:
- TIOTAL
- A’ dèanamh cruach mhònadh air taobh a-muigh Taigh tughaidh croite, Borgh na Sgiotaig, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_5500
- ÀITE
- Borgh na Sgiotaig
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cille Mhoire
- DEIT
- 1966
- LINN
- 1960an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37136
- KEYWORDS
- taigh-croite
taigh tughaidh
tughadh
mòine
Borgh na Sgiotaig
Tha an taigh seo a th’ air a thughafh gu sgiobalta suidhichte aig Borgh na Sgiotaig ann an Cille Mhoire ann an ceann an iar-thuath an Eilein Sgitheanaich, agus b’ ann le Niall Peutan, a chithear an seo a’ cruachadh na mònadh, a bha e. Chaidh an dealbh-camara a thogail ann an 1966 le Fionnlagh MacLeòid, neach-togail dheilbh a bha ag obair dha J. Arthur Dixon, am foillsichearainmeil chairtean-puist.
Tha an taigh croite, aig 40 Borgh na Sgiotaig air taobh an iar-thuath Rubha Thròndairnis, na eisimpleir annasach de thaigh-còmhnaidh traidiseanta san Eilean Sgitheanach, le bàthach tughaidh agus clach-mhuileach ri thaobh. Chaidh a thogail mu 1880 cuide ri grunnan eile dha na bràithrean MacIllÌosa, agus bhathas a’ fuireach ann gu 1980, le Mgr agus a’ BH.ph Peutan ann mu dheireadh. ‘S e Togalach Clàrachte Ìra A a th’ann, agus fhuair Urras Nàiseanta na h-Alba e aig deireadh na 1990an agus cur iad tughadh ùr air agus rinn iad suas às ùr e na broinn mar àite-fuirich fèin-frithealaidh, agus an-diugh ‘s e Taigh Pheutan a chanar ris.


text:
- TIOTAL
- Taobh a-staigh seann taigh Gàidhealach
- EXTERNAL ID
- QZP99_94052_03_01
- ÀITE
- neo-aithnichte
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38623
- KEYWORDS
- cidsin
cidsinean
àirneis
innealan
uidheaman
taigh-croite
taigh-tughaidh
'S ann on chruinneachadh aig an neach-eachdraidh is an neach-dualchais, Iseabail F. Ghrannd, a thàinig an dealbh seo a tha a' sealltainn boireannach a' leughadh ri taobh an teine.
Tha a' phoit-chòcaireachd air a crochadh air a làimh air dubhan fada, a tha ceangailte ri slabhraidh iarainn. Ghabhadh a' phrais a chur na b' fhaide ris, no air falbh on teas le bhith a' cur an dubhain sìos no suas an t-slabhraidh. Bhiodh na slabhraidhean na bu tighe no na bu taine a rèir 's cho beairteach 's a bha muinntir an taighe. Tha coire mòr ann cuideachd ri taobh an teine
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
Manannan mac Lir
'San Eòlas ur-sgeulachd na h-Èireann, bha Manannan mac Lir 'na dhia na mara 'gus na h-aimsire. Tha e mar as trice air ghabhail a-staigh ri aon nan Tuatha Dè Danann, ged b' e air uairibh air smaoineachadh ri nas sine na iad.
Bha 'n t-ainm air thoirt dha Orbsen no Oirbsen. Tha 'n t-ainm Manannan bunaichte às an ainm nas moiche dhan Eilean Mhanainn, agus bha 'n mac Lir athair-ainmeach riochd-bhriatharach agus chomharraich "mac na Mara (Ler)": th' athair air thoirt anns na sinnsireachdan mocha ri Allód. Chan eil e càirdeach dham charactar Lir na sgeulachd ainmeile nam Clann Lir.
Bha a bhean Fand. Riaghail e thairis na Innsean Naomha cho math ri Mag Mell, an Fodhasaoghal.
Bha mòran rudan draoidheile aig Manannan. Thug e gu Cormac mac Airt a chuach draoidheil na fìrinne; bha long aige nach robh siùil a dhìth air ainmichte "An Sguabair nan Tuinn"; shealbhaich e brat-falaich a thug dha do-fhaicsinneachd, clogaid caoireach, agus claidheamh ainmichte "Freagairiche" nach rachadh iomrall a sgiath. Shealbhaich e cuideachd each ainmichte "Enbarr na Muinge Ruithliche" a b' urrainn do thar uisge shiubhal cho furasta ris an tìr.
Dh'fhàg Manannan a bhean, Fand, agus ghabh i gaol air Cù Chulainn. Seach cha b' urrainn do duine bàsmhor agus sìthiche (bha Fand 'na Ban-righ nan Sìthiche) mhaireann còmhla gun milleadh 'n sìthiche, sgrios Manannan am cuimhne de a chèile.
Dh'àraich e dhà leanaban-altraim:
Dh'fhàisnich e cuideachd ri Bran, 'san Taisdeal Bhran, a bhitheadh laoch àrd air theàrnadh as, Mongan mac Fiachna.
'San Eilean Mhanainn, bha Manannan mac Lir air chantainn ri Mannan. Air Oidhche Leth an t-Samhraidh, chuir na luchd an tairgse feur gorm ri Mannan-beg-mac-y-Leir agus rinn ùrnaigh ri beannachdan 'san seòladaireachd agus iasgach. B' e air chreidsinn a bhith 'na dhraoidh a b' urrainn do cabhlach meallach dhèanamh às sligean pheasair air chor a mheatachadh ionnsaighich chomasach.
Thagair dualchasan nan Linntean Meadhanach gun robh ann meud nam caractar eachdraidheil àitheanta ri Manannan, a mhair aig amannan eugsamhaile. Bha aon dhiubh measraichte 'na phrionnsa Èireannach air bhith ainmichte Orbsenius a bha caithreamach air a chomasan aig seòladh an Cuan na h-Èireann ri ceannaiche.
Tha a mhac-samhail Cuimreach 'na Manawyddan ap Llyr.
Ainmean eile: Barinthus, Manannan, Manawydan, Mannan (Gaelg)


text:
- TIOTAL
- Eas aig Harapul, An t-Àth Leathann
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_5852
- ÀITE
- Harapul
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1920an; 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37486
- KEYWORDS
- abhainn
muilinn-uisge
baile
‘S dòcha gu bheil an eas san dealbh air Allt a’ Mhuilinn a tha a’sruthadh a-steach do Bhàgh an Àth Leathainn san Eilean Sgitheanach. ‘S e Harapul as trice a chinar ri Harabol an-diugh, agus ‘s e aon de ghrunnan choimhearsnachdan ceangailte a th’ ann, nam measg, An Coire, An t-Àth Leathan, Achadh a’ Chuirn agus Breacais, a tha a’ leantainn bruach cladach a’ bhàigh agus a tha a’ dèanamh suas tuineachadh ribein air rathad an A87, a’ phrìomh rathad tron eilean.
Tha tùs na h-aibhne ann an Loch Lonachan, chun an iar-dheas air An Àth Leathann agus a tha a’ sruthadh tro Ghleann Suardail, agus a’ tighinn còmhla ri grunn leas-aibhnichean am measg Allt a’ Choire mus tèid i fo sheann dhrochaid cloiche ri taobh àite a bha aig aon àm na mhuilinn coirce, faisg air an eas. Tha a’ mhuilinn an-diugh na h-ionad airson airson nì annasach san Eilean Sgitheanach, Ionad-nathraichean a tha a’ taisbeanadh còrr is caogad seòrsa snàgair bho losgainn craoibhe beag bìodach gu iguanathan agus paithonan.


text:
Tha e follaiseach on cholbh seo nach robh an deur bu lugha de ghràin-chinnidh ann am fuil an ùghdair, nì a bha neo-chumanta ri linn! Anns na làithean sin bha eadar-theangachadh Beurla air a thoirt seachad, agus tha siud a’ cur solas feumail air a’ pharagraf mu na h-Innseanaich Ruadha, a tha air a thionndadh mar seo: “The Red Indians are still a living force, although it has often been prophesied that they would succumb to the hardness of their lot, not through unneighbourliness on the part of new settlers, but through an adverse atmosphere engendered by the white man’s civilisation.”
Leugh mi ùirsgeul o cheann ghoirid anns an robh an t-ùghdar a’ deanamh am mach, troimh aon de a luchd-deasbuid, gu’m bheil a’ Ghàidhealtachd air thì dol an tainead a thaobh sluaigh agus ri ùine gu’m bi i glan fhalamh, cho fad ’s a tha a seann chinneach air a ghabhail a staigh. Faodaidh so a bhi ceart no cearr, ach is ann ainneamh a théid sluagh á bith gu buileach, eadhoin ged a dh’fhaodas cùisean a bhi ’g oibreachadh glé fhada ’nan aghaidh.
Tha na h-Innseanaich Ruadha fhathasd air mhaireann ged is minig a chaidh a ràdh gu’n robh iad air an sàruchadh thar am fulaing, chan b’ann idir le’n coimhearsnaich ùra ach le grùdaireachd na mìn-oilein – nan cleachdaidhean neo-chumta a thàinig do’n ionnsuidh le gaoth an duine ghil.
Air a cheart dòigh, na Zulu-aich: cha deachaidh iadsan am mugha ged a shearg iad ás glé mhór. Is ann a tha iad an tràsda a’ gabhail seilbh ás ùr do dhùthaich an athraichean an tomhas beag no pailt, agus tha an àireamh a’ dol gu riochdail am meud.
Thigeadh do na Gàidheil, ma-tà, misneach mhath a ghabhail, oir, ged a bha iad gann aig an census mu dheireadh tha móran de’n bharail gu’m bi iad gu math na’s lìonmhoire mu’n tig àm an ath census. Tha sonas is soirbheachadh leo an ceartair agus bidh iad leo gu ceann iomadh latha.


text:
- TIOTAL
- Taigh a' Bhaile Inbhir Nis, Liosta Bhùirdeasaich 2
- EXTERNAL ID
- AB_INVTOWNHOUSE07_56
- ÀITE
- Inbhir Nis
- CRUTHADAIR
- various
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 431
- KEYWORDS
- Taigh a' Bhaile Inbhir Nis
Borgh Rìoghail
Bùirdeasaich
Saor-fhear
Saor-fhir
Seo an dàrna duilleag de Liosta nam Bùirdeasach ann am Borgh Rìoghail Inbhir Nis a tha san t-Seòmar Comhairle ann an Taigh a' Bhaile Inbhir Nis.
Tha Saorsa a' Bhorgh Rìoghail air a bhuileachadh mar chomharra air seirbheis bharraichte chatharra, poilitigeach no armailteach ann an cogadh no sìth, gu h-ionadail no gu nàiseanta .
Bha Tiocaid Bùirdeasaich agus fàinne shìmplidh òir gan toirt dhan t-Saor-neach agus thathar ag iarraidh air ainm a chur air Liosta nam Bùirdeasach agus am bòid a mhionnachadh - 'I do solemnly and sincerely promise and declare that I will faithfully demean myself as a Burgess and Freeman of the Royal Burgh of Inverness'
Tha na h-ainmean a leanas air an duilleig seo den liosta:
Am Fìor Urramach Tòmas MacIain, Rùnaire na Stàite ann an Alba, 14mh Giblean 1955
An Ridire Ùisdean MacCoinnich, C.B.E., à Inbhir Nis, 14mh Giblean 1955
An Caiptean Antanaidh Miers, V.C., R.N. 14mh Giblean 1955
Uilleam Iain MacAoidh, J.P. Inbhir Nis, 19mh Màrt 1975
J. MacCoinnich, 10mh Cèitean 1975
Ailean G. Sellar, Pròbhaist Inbhir Nis, 16mh Màrt 2002


text:
- TIOTAL
- HR 127 'Loch Garry' agus loco clas 'Castle' air trèana faisg air Stanlaidh
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_226
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28255
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
HR 127 'Loch Garry' agus loco clas 'Castle faisg air Stanlaidh.
B' e ball de locomotaibhean 4-4-0 clas 'Loch' aig Rèile na Gàidhealtachd a bh' ann an HR 27. Chaidh a togail le Dübs & Co ann an Glaschu ann an 1896. An dèidh a' bhuuidhneachaidh b' e LMS 14387 a bh' oirre agus lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis san Dùbhlachd 1930.
Chaidh a' chiad dreach de locomotaibhean luath luchd-siubhail clas 'Castle' aig Rèile na Gàidhealtachd a thoirt a-steach le Pàdraig Druiminn ann an 1900. Chaidh a' chiad sia (àir 140 gu 145) a thogail le Dübs ann an Glaschu agus fhuairear iad san Ògmhios a' bhliadhna sin. Fhuairear ceithir eile ((àir 146 gu 149), a chaidh a thogail le Dübs ann an Glaschu cuideachd san Iuchar 1902 agus chaidh dhà eile (àir 30 agus 35) a thogail le Companaidh Locomotaibhean Ceann a Tuath Bhreatainn ann an 1910 agus 1911. Chaidh iad uile gu sealbh LMS agus chaidh iad uile a thoirt a-mach à seirbheis mus deach an rèile do sheilbh na stàite ann an 1948.
Chaidh an dàrna baidse de cheithir de dh'einnseanan clas 'Castle' òrdachadh le Rèile na Gàidhealtachd rè ùine Frederick Mac a' Ghobhainn mar stiùireadair nan locomotaibhean. Chaidh an togail le Companaidh Locomotaibhean Ceann a Tuath Bhreatainn agus fhuairear iad ann an 1913. Àireamhaichte 26, 27, 28 agus 43 bha beagan atharrachaidhean orra bhon bhaidse roimhe. Nam measg sin bha bufairean na b' fhaide, cuachan-mullaich na bu mhotha agus leudachadh airr na bogsaichean-toite. Chaidh iad uile do shealbh LMS agus chaidh iad uile a thoirt a-mach à seirbheis mus deach an rèile do sheilbh na stàite.
Chaidh an treas baidse de locomotaibhean luath luchd-siubhaill clas 'Castle' a thoirt a-steach le Rèile na Gàidhealtachd san earrach 1917. Chaidh trì einnseanan a thogail le Companaidh Locomotaibhean Ceann a Tuath Bhreatainn. Àireamhaichte 50, 58 agus 59 bha iad diofraichte bho na baidsichean roimhe oir bha cuibhlichean dràibhidh na bu motha annta, goileadairean beagan na b' fhaide agus einnseanan frithealaidh le sia cuibhlichean. Chaidh iad uile do shealbh LMS agus chaidh iad uile a thoirt a-mach à seirbheis mus deach an rèile do sheilbh na stàite.


text:
- TIOTAL
- 'Out with my loves on a windy way'
- EXTERNAL ID
- AB_LL_PAMELA_BEASANT_01
- DEIT
- 2008
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Pamela Beasant
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 1427
- KEYWORDS
- claistinneach
cruthan-tìre litreachais
Chaidh an rann 'Out with my loves on a windy day' a sgrìobhadh le Pamela Beasant. Tha e air a leughadh an seo leis an ùghdar.
Out with my loves on a windy day
We walked anti-clockwise round the shore path,
defiant, straight through the steel bars of the facing wind;
the hills of Hoy stood near and remote
strips of strong light fanning their dark sides.
My loves and I were walking in the wind
on the very rim of the world.
The rubbled path tickled Alex's feet
and she teetered on sturdy shoes.
She laughed as her hair streamed out,
kicked through her zigzag of interesting wrack;
wondered where the (storm-blown) sand had gone,
felt my coat pocket for polo mints.
Iain, half in and out of his thoughts,
collected firewood, found something for Alex,
ambled bear-like, watchfully, this way and that.
And the Ola, wind-caught, shot past Ness Point
in a dogged, lurching mainland dash.
I felt the familiar ferry pang,
left behind, although I don't really want to go.
We battled through the campsite,
up the South End, past the cannon, red-limbed,
out of breath, till the gale broke
on hard, historical stone.
We had come widdershins to Stromness,
but the town was gracious, it let us pass;
we finished our walk, my loves and I,
came home on a windy day.
Rugadh is thogadh Pamela Beasant ann an Glaschu. Leugh i Beurla aig Oilthigh Oxford mus do thòisich i ag obair aig Foillsichearan Usborne ann an Lunnainn. Ghluais i a dh'Arcaibh ann an 1986, agus tha i air a bhith ag obair neo-cheangailte na sgrìobhadair is na deasaiche bhon uair sin. Chaidh tòrr foillseachaidh a dhèanamh de bhàrdachd Pam, agus chaidh a cruinneachadh, 'Running with a Snow Leopard', fhoillseachadh le Two Ravens Press ann an 2008. Ann an 2006, chaidh a dealbh-chluich, 'A Hamnavoe Man', stèidhichte air beatha agus sgrìobhadh George Mackay Brown, a choimiseanadh le Fèis an Naoimh Mhànuis, far an deach a chluich. Sgrìobh i cuideachd an sgriopt aig dealbh-chluich Fèis 2008, 'Riders of Sea Horses'.
Chaidh an rannsachadh beatha a sgrìobh Pam, 'Stanley Cursiter: a life of the artist', fhoillseachadh ann an 2007, còmhla ri seachd leabhraichean fios do chlann, foillsichte le Leabhraichean Paragon. A bharrachd air sin, sgrìobh i na facail airson opera rock, 'Voice', còmhla ris an tè a sgrìobh an ceòl, Gemma McGregor, air a chluich ann an Arcaibh ann an 2008. Tha Pam a' cur crìoch air a ciad nobhail, 'Making Angels', agus tha i air an dàrna fear a thòiseachadh. Mar dheasaiche, tha i air obair a dhèanamh air iomadh leabhar, gu h-àraid 'A New Orkney Anthology', foillsichte le caidreabh GMB ann an 2008 agus 'St Magnus Festival, a celebration', foillsichte ann an 2002.
Tha Pamela air an liosta aig Urras nan Leabhar Albannach agus tha i air tabhartasan sgrìobhadairean a chosnadh o Chomhairle Ealain na h-Alba agus o Hi-Arts. Ann an 2007 's i a' chiad neach-caidreabh sgrìobhaidh George MacKay Brown. Stèidhich Leabharlann Bàrdachd na h-Alba i na Compàirtiche Bàrdachd aca ann an Srom Nis airson 2008-09.


text:
- TIOTAL
- Seann Oisean air Sràid na h-Eaglais, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- QZP40_273369_032
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- CRUTHADAIR
- Pierre Delavault
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31777
- KEYWORDS
- dealbhan
ealain lèirsinneach
togalaichean
Tha an dealbh seo air a thoirt bho 'Old Inverness' le Pierre Delavault (1903).
Tha an tuairisgeul a tha an cois na h-ìomhaigh a’ mìneachadh gun robh an taigh a th’ air a riochdachadh san dealbh na sheasamh aig oisean Sràid na h-Eaglais agus Geata na Banrigh aig aon àm. Chaidh an deit ‘1699’ a lorg air a shnaidheadh air clach aig cùl an taighe, agus air air boghanan cloiche nan uinneagan bha na litrichean ‘I.D.’ (a’ comharrachadh Seumas Dunbar, an neach-togail) air an snaidheadh, le ròs os an cionn, reul còig leusach, cluaran agus an deit ‘1700’. Bha na clachan sin air an gleidheadh gu cùramach agus air an cuir a-steach do bhallaichean an togalaich a chaidh a thogail na àite anns na 1850an.


text:
- TIOTAL
- Coimisean Rathaidean is Drochaidean na Gàidhealtachd, 8mh Aithisg, 1817, Duilleag mapa
- EXTERNAL ID
- QZP40_388_2_P074A_MAP
- ÀITE
- Alba
- LINN
- 1810an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31195
- KEYWORDS
- Tòmas Telford
Taisgeadan
rathaidean
drochaidean
còmhdhail
mapaichean
zoomable
Ann an 1802, dh'iarr Morairean an Taisgeadain (Ionmhas an Riaghaltais) air Tòmas Telford sgrùdadh a dhèanamh air leth-a-staigh na Gàidhealtachd. Thug Telford dhaibh aithisg san ath bhliadhna. Thòisich seo siostam lagha a dh'fhosgail a' Ghàidhealtachd is a leasaich co-luadar le pàirtean eile na dùthcha.
'S e prìomh phuingean na h-aithisg, co-luadar a leasachadh le rathaidean is drochaidean nas fheàrr, cruthachadh Amar-Uisge a' Ghlinn Mhòir (an Canàl Caledoniach), a' cur air adhart àitean iasgaireachd air na h-oirthirean sear is siar, coimhead ri adhbharan eilthireachd is dòighean gus a sguir, agus a' leasachadh co-obair eadar Breatainn is àitean an ceann a tuath Èirinn.
'S e toradh na h-aithisg seo togail Amar-Uisge a' Ghlinn Mhòir eadar An Gearasdan is Inbhir Nis, agus gu robh 920 mìle de rathaidean is 120 drochaid air togail air feadh na Gàidhealtachd taobh a-staigh 20 bliadhna.
Pàipear-taice don Ochdamh Aithisg bho Choimiseanairean Rathaidean is Drochaidean na Gàidhealtachd.
Pàipear-taice H. 'Mapa de dh'Alba, air a dhèanamh le stuthan tùsail, a chaidh fhaighinn le Coimiseanaran na Pàrlamaid airson Rathaidean is Drochaidean na Gàidhealtachd, a' sealltainn nan Rathaidean, nan Drochaidean is nan Acarsaidean air an dèanamh, fo chùmhnant, no fo bheachdachadh'


text:
Camanachd Inbhir Aora
'S e club iomain a th' ann an Camanachd Inbhir Aora.[2] Is iad na far-ainmean Beurla: an taobh Royal Burgh agus na 'Aray Boys'.
Tha an club stèidhichte ann an Inbhir Aora, Earra-Ghàidheal agus Bhòid, Alba. Cluichidh iad ann an lèintean dubha is buidhe agus briogaisean ghoirid dubha is buidhe. Cluichidh iad aig an raon-cluiche Winterton Park.
Tha dà sgioba fir aca. Bidh sgioba a' cluich anns an Roinn Nàiseanta. Tha sgioba glèidhte ann cuideachd a bhios a' cluich ann an Sgìre a Deas Marine Harvest 2.[3]
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Stèidhicheadh an club ann an 1877.[3] Thòisich iad a' cluich aig Winterton Park a tha buntainn ri Diùc Earra-Ghàidheal ann an 1878.[3] Ach aig deireadh an seusan 1936, dh'fheumadh iad stad nuair a chaidh an club toirmeasg bho farpaisean fad ochd bliadhnaichean.[3]
As dèidh an Dàrna Cogaidh, dh'aonaich an club le An Fhùirneis (Furnace) fon ainm ùr Taobh Loch Fìne (Loch Fyne-side).
- 1957, stèidhicheadh Inbhir Aora a-rithist
- 1979, thàinig e gu crìoch
- 1982, dh'fhosgail an club a-rithist
B' e an t-seusan 2000-2001 an t-seusan as soirbheachail dhaibh. Bhuannaich iad na duaisean Cupa Lìg an Roinn Nàiseanta, Cupa a' Chomainn Cheiltich Ghlaschu, Cupa a' Bhaile Mhòir agus an Cupa MhicAmhlaigh. Fhuair iad duaisean cuideachd airson Sgioba na Bliadhna, Còidse na Bliadhna agus Cluicheadair na Bliadhna.[3]
Ràinig iad Cuairt-dheireannach Cupa na Camanachd ann an 2002 ach chaill iad 3-2 an aghaidh Ceann a' Ghiuthsaich. Ann an 2004 an aghaidh An Gearasdan, ged-tà, bhuannaich iad 1-0.[3]
Chluich iad ann am Prìomh-roinn Scottish Hydro gu 2015.
Cupa na Camanachd 1903[deasaich | deasaich an tùs]
Ann an 1903, chluich Inbhir Aora anns an cuairt dheireannach Cupa na Camanachd an aghaidh Ceann a' Ghiuthsaich. Chluicheadh an geama ann am Peairt agus 's e sgòr co-ionann a bha ann aig deireadh a' gheama. Gus an geama a chluich a-rithist, chuir Comann na Camanachd air dòigh e ach, an turas sin, ann an Inbhir Nis. Dhiùlt Inbhir Aora siubhal an t-astar siud agus thug an Comann an duais gu Ceann a' Ghiuthsaich.[3]
Duaisean[deasaich | deasaich an tùs]
- 2001 Cupa Lìg an Roinn Nàiseanta
- 2001 Cupa a' Chomainn Cheiltich
- 2001 Cupa a' Bhaile Mhòir
- 2001 Cupa MhicAmhlaigh (airson a' chiad uair)
- 2008 Cupa MhicAmhlaigh
- 2009 Cupa a' Chomainn Cheiltich
- 2009 Cupa MhicAmhlaigh
- 2010 Cupa a' Chomainn Cheiltich
Faic Cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “Marine Harvest National Division” (Beurla). Comann na Camanachd. Air a thogail 31mh dhen Iuchar 2016.
- ↑ Ainm a rèir làrach-lìn a' chlub Làrach-lìn Oifigeil air archive.org. Air tarraing 30 Màrt 2014
- ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 Làrach-lìn oifigeil air archive.org. Air tarraing 29 Màrt 2014


text:
Guilckagh (lus)
She lus 'sy ghenus Ruscus ee Guilckagh. She crouw sheer-ghlass t'ayn, eddyr 20 as 80 kentimeader er yrjid. Ta cladodeyn eck jeh cummey duillagyn ta jannoo yn obbyr cheddin, as birragyn ayndaue. Ta ny feer duillagyn scaaillagh, beggey as jeh cummey chuishloge. Ayns Mee Averil as Mee ny Boaldyn, t'ee cur magh blaaghyn beggey glassey. Ta berrishyn jiargey eck.
Skeaylley[reagh | edit source]
Ta'n lus goll er skeaylley liorish ein, ny dy losseragh liorish raisoamyn. T'ee ry-akin ayns keylljyn as cleighyn, as er eayninyn slystagh.


text:
- TIOTAL
- Dealbh de dhrioftairean sgadain air acair le an criutha, Ullapul
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_0738
- ÀITE
- Ulapul
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- LINN
- 1960an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40472
- KEYWORDS
- gnìomhachas an iasgaich
iasgach
bàtaichean-iasgaich
tràlairean
San dealbh seo, chithear tòrr drioftairean sgadain ann an Ullapul rè nan 1960an. Is e an Amethyst am bàta ri aghaidh na deilbhe. Chithear cèidse-puta airson lìon-drioft deas air ceabain a' bhàta. Tha oillsginean buidhe agus bòtannan fada air na h-iasgairean.
Chaidh Ullapul a dhealbhadh mar stèisean iasgach ann an 1788 le Comann Iasgach Bhreatainn. Gach sèasan bhiodh bàtaichean agus cutairean sgadain a' tighinn à air feadh na h-Alba. Thàinig crìonadh air gnìomhachas an sgadain anns na 1930s agus rinneadh a' mhòr-chuid den ghiullachd èisg air a' chosta an ear, ged a bha bàtaichean fhathast ri iasgach air a' chosta an iar
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum


text:
28 an Gearran
'S e 28 an Gearran an 59mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich. Tha 306 latha (307 ann am bliadhna-leum) air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1638 - Chaidh an Cùmhnant Nàiseanta a sgrìobhadh ann an Eaglais nam Manach Liath ann an Dùn Èideann.
- 2013 - Leig Pàpa Beinidict XVI a dhreuchd dheth.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1901 - Linus Carl Pauling, ann am Portland. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 1938 - Tomas Lindahl, ceimigear às an t-Suain.
- 1942 - Brian Jones, ann an Cheltenham. Ceòladair à Sasainn.
- 1953 - Paul Krugman, ann an Eabhraig Nuadh. Eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1261 - Eanraig III, Dùic na Brabant
- 1941 - Alfonso XIII, Rìgh na Spàinne bho 1886 gu 1931, anns an Ròimh.


text:
- TIOTAL
- Iasgach a' ghiomaich, Uibhist a Deas
- EXTERNAL ID
- QZP99_94052_04_10
- ÀITE
- Uibhist a Deas
- SGÌRE
- Uibhist a Deas
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Uibhist a Deas
- CRUTHADAIR
- Margaret Fay Shaw (Mrs J L Campbell)
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38632
- KEYWORDS
- giomaich
iasgach
cliabh
poit
gnìomhachas iasgaich
Tha giomaich air an glacadh ann an clèibh. Tha frèam a' chlèibh air a chòmhdach le lìon. Tha beul cumhang air, agus tha e furasta dhan ghiomach faighinn a-steach air ach tha e fada nas dorra faighinn a-mach. 'S e an t-adhbhar gu bheil giomaich a' coiseachd le na h-ìinean aca fosgailte nuair a tha iad a' faireachdainn gu bheil iad ann an cunnart, is mar seo tha iad ro fharsaing airson faighinn a-mach. Cha mhair giomaich ùr uabhasach fada an dèidh dhaibh bàsachadh, is mar sin tha iad air an cumail beò gus an tig an t-àm airson an còcaireachd.
'S e Mairead Fay Shaw, an sgrìobhadair beul-aithris ainmeil, a thog an dealbh seo ann an Uibhist a Deas. Tha I na pàirt den chruinneachadh mhòr aig an Dotair I F Grannd, a' sealltainn na Gaidhealtachd tràth san 20mh linn
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
Brillean
Tha am brillean 'na bhodhaig ghnèitheach sa' chorp an t-sinich bhoireannach. Tha a' chuid mar breall lèirsinneach suidhichte dlùth ris a' cheangal air beulaibh nam bilean mòra, thairis a' bheul an fhaighein. Coltach ris a' bhod, tha a prìomh-fheum a' toirt air toil na miann agus dreachdan.
Seallaibh cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
- WikiSaurus:clitoris — tha clàr aig an WikiSaurus air co-fhaclan 's truaill-chainnt' air a' bhrillean ann am mòran chànanan
- Breall
- Àite Gräfenberg
- Fàireagan Skene
- Cur ag imrich a' bhrillein
- Meudachadh a' bhrillin
- Faidhle:VulvaDiagram-800.jpg
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- An-Brillean.com – làrach-lìn glè dhomhainn mu dheidhinn gu lèir co-cheangailte ris a' bhrillean
- Tha rannsachadh a' tagradh gu bheil an brillean nas motha na smaoinich sinn le Althaea Yronwode
- Codaichean bàn-dearga - "Turas" na bothaige ginnidh a' bhoireannaich le neach-dèanadais na ginnidh ainmeil 's neach-teagaisg Heather Corinna (dealbhan; chan eil ann solasan-tharraing soilleire)
Dealbhan[deasaich | deasaich an tùs]
- An Cruinneachadh Chiba nan Dealbhan Lèigheil: Vol.2, Co-rian Ginidh le Frank H. Netter, M.D. coltachadh an cinneachdainn 's bodhaig nam co-rianan ginidh an fhireannaich 's a' bhoireannaich
- Dealbhan à na Prìomh-Thùsan Bun-Rannsachail na Bodhaige le Lawrence H. Mathers, Jr. et al. coltachadh a' bhodhaig a' bhoid 's a' bhrillein
- Cinneachdainn nam Buill-Bodhaig a' Ghinidh a' Bhoireannaich – dealbhan a' coltachadh an brillean 's am bod fad am cinneachdainn mhoich


text:
Kal. Ian. iii. f., l. xxiii., Anno Domini M.ccc.l.1353
Gormlaith ingen Ui Domnaill, ben Ui Neill, quieuit in Christo.
Aedh mac Ruaidhri h-Uí Neill, d'eg.
Tadhg Mag Raghnaill, ardtaisech Muinnteri h-Eoluis, macamh taisech Erenn, do marbadh do clainn t-Sheffraigh Meg Raghnaill.
(Eoin h-Ua Cairbri, comorba Tigernaighi Cluain Eois, d'h-eg in bliadhain si Kalendis Februarii.)
Kal. Ian. iiii. f., l. iiii., Anno Domini M.ccc.l.i.1354
Brian h-Ua Dubhda, ri Tire Fiachrach, mortuus est.
Sitriug Mag Samradhan d'eg.
Derbhorgaill ingen Ui Concobuir, mortua est.
Tadhg Mac Senlaich d'eg.
Cathal mac Neill Ui Ruairc, d'eg.
Ruaidhri h-Ua Mordha, ri Laigheis, do marbadh d'a braithribh
p.498fein & d'a lucht tighi.
Espuc Sil Muiredhaigh, idon, Maigister Seoan h-Ua Finechta, d'ec .
Fergal Mág Eochagan d'eg, idon, taisech Ceniuil Fiachaigh.
Espuc Connacht, h-Ua Lachtnan, quieuit in Christo.
Seffraigh Mag Raghnaill d'eg.
Seffraigh h-Ua Raighillaigh d'eg (nono die mensis Marcii).
Mac Murchadha do tharraing do Ghallaibh & cagadh mor eter Ghallaib & Gaidhelaibh trid sin.
Aedh Mag Samradhan d'eg d'a loitibh, ar n-a ghuin d'h-Ua Fhalan.
Ferghal Mag Eochagan, taisech Ceneoil Fiachaigh, d'ec.
Brian mac Aedha Moir h-Ui Neill, d'éc, sai coitchenn.
Ruaidhri mac Seoain Meg Mhathgamna, do marbadh i l-longport Meg Mathgamna.
Abb Sruthra, mac Cathail, d'eg: idon, Murchadh mac Cathail Ui Ferghail, d'eg.
(Pilib Mag Uidhir, taiseach Muintire Feodachan, d'h-ec i n-Noin Fheabhra.)
Kal. Ian. u. f., l. xu. Anno Domini M.ccc.l.ii.1355
Muiris mac Tomais (Iarla Des Muman), {MS folio/column 73va}Giustis na h-Erenn, d'eg.
Niall Mag Mathgamna do marbadh do clainn Seoain Meg Mhathgamna.
Domnall mac Seaain h-Ui Fergail, taisech Muinntire h-Angaile,
p.500d'eg.
Concobur Mac Con Snama, espuc na Breifne o Druímcliabh co Cenannus, d'ég.
Diarmait O Mailmíadhaigh, taisech Muinntire Cerballan, do marbadh do Muinntir Birn & moran do Muinntir Eolais ar aen ris.
Prioir na Trinoide, Mac Gall Gaidhil, mortuus est.
Cathal O Cuind, taisech Muinntire Gillgan, do marbadh & coicer d'a braithribh do clainn Aedha & do clainn t-Seoain.
Adug Mac Uidhilín do marbadh d'Oirrtheraibh.
Cormac Mag Raghnaill, taisech Muinntire Eoluis, do marbadh do clainn Imair Meg Raighnaill & Conn mac Tomaltaigh, do marbadh ann.
Borgaill ingen Ui Fherghail, d'eg.
Donnchadh O Domnaill do marbadh (idon, le Donn Mac Murchadha i longport Aedha Ruaidh) ic tabhairt ingine Meg Uidir ar eigin leis, idon, (Gormlaith) ingen Aedha Ruaidh.
Donnchadh h-Ua Domnaill do marbadh ic tabairt inghine Meg Uidhir leis ar eigin, idon, ingen Aedha Ruaidh Meg Uidir (idon Gormlaith). Ocus le Donn Mac Murchadha do marbadh e i l-longport Meg Uidhir, & araile.
Tadhg Mac Aédhagan d'eg.
Kal. Ian. ui. f., l. xx.ui., Anno Domini M.ccc.l.iii.1356
Mor, ingen Ui Concobuir, ben Ui Ferghail, d'eg.
Ruaidhri mac Aedha Ui Concobuir, d'éc.
p.502
Muircertach mac Seaain mic Domnaill mic Briain h-Ui Neill, do marbadh (quinto Nonis Marcii) do Philib Mag Uidhir.
Diarmait mac Diarmata Meg Carrthaigh & a mac, Donnchadh, do marbadh do mac h-Ui Shuillebhan.
Giustis Atha Cliath d'eg.
Mac Fheórais do marbadh do Ghallaibh.
Toirrdhelbach mac Aedha h-Ui Conchobuir, do marbadh la Clainn Donnchaidh.
Aedh mac Toirrdelbaigh h-Ui Concobuir, ri Connacht, do marbadh do macaibh h-Ui Cheallaigh tre ed.
Dubghall Mac Suibne do marbadh la Domnall O Concobuir.
Donnchadh Mac Conmara do marbadh la Sil m-Briain.
Domnall mac Aedh Breifnígh, mortuus est.
Nicol Mac Cathusaigh, espuc Oirgiall, mortuus est (isin Foghmar) & Brian Mac Cathmail do thoghadh i n-a inadh.
Solamh h-Ua Mellan, maer Cluig in Udhachta, feichemh coitchenn, quieuit in Christo.
Donnchadh Proistech do marbadh do dhis d'a muinntir fein.
Gearoidin Tribel do tharraing do Saxanaibh ar faithchi Atha Cliath.
Feidhlim mac Aedha mic Domnaill h-Ui Domnaill, rí Tiri Conaill, do marbadh le mac a derbrathar fein, idon, Seaan mac Concobuir mic Aedha mic Domnaill h-Ui Domnaill, i cosnum rigi fris.
Murchadh mac Briain h-Ui {folio & column 73vb}Neill, d'eg.
Brian mac Maghnusa, mortuus est sexto Idus Aprilis.
p.504
Kal. Ian. i. f., l. uii., Anno Domini M.ccc.l.iiii.1357.
Maghnus (mac Eachadha) Mag Mhathgamna, ri Oirghiall, d'eg (isin Errach).
Lochlainn mac Muircertaigh h-Ui Concobuir, d'eg.
Seaan mac Briain h-Ui Raighillaigh, do marbadh do Ghallaibh.
Matha mac Tomais h-Ui Ruairc, cenn gaiscidh na Breifne d'eg.
Niall h-Ua Fairceallaigh do marbadh d'en urchur soighde le Cenel Luachain. Ocus da mairedh, ro bo comarba ar n-a mharach.
Fergal h-Ua Duibhgennan, ollam na Breifne re dan, d'eg.
- O Duibhgennan, tren a tres,
A bronnadh nocho breigmes ;
Calma re conadh a cnes,
Adhbha ollamh is éiges.
- Fergal, fer dana nar'dhaer,
Senchaidh muirnech is mac caem ;
Cach soludh re thur 'n-a thech,
Ollamh ur is oircinnech.
Sith coitcenn eter da Cathal, idon, Cathal mac Cathail & Cathal mac Aedha Breifnigh.
Donnsleibhe Mac Cerbaill, saer maighister na senma, d'éc, in t-aen duine rob' ferr re a ealadhain fein i n-Erinn.
Brian mac Gilla Crist Ui Ruairc, d'eg.
Maghnus Buide Mag Samraadhan do marbadh a Rút Mic Uidhilin le h-Aedh h-Ua Néill.
Clemint h-Ua Duibgennan (idon, sagart na Sinnach), bicair Cille Ronain, quieuit in Christo.
Mail Sechlainn Mac Domnaill, taisech Clainni Ceallaigh, d'ég.
p.506
Kal. Ian. ii. f., l. x.uiii., Anno Domini M.ccc.l.u.1358
Domnall h-Ua h-Eghra, ri Luighne, d'eg im Chaisc.
Maghnus Mag Uidhir (idon, mac Aedha Ruaidh) do marbadh (12 Kalendas Mai), do Clainn Cathmhail.
Concobur h-Ua h-Ainlidhe, taisech Ceniuil Dobtha, d'éc.
Maidm mor do thabairt d'Aedh h-Ua Neill ar Oirgiallaibh & ar Feraibh Manach. Aedh Mac Caba do marbadh ann & mac in espuic Ui Dubda & daine imda aili.
Maidm mor do thabairt do h-Ua Mordha ar Ghallaibh Atha Cliath & da fichit déc do marbadh dibh.
Cith mór do techt isin Samhradh sin a Cairbri & nír' lughu na fiadhubhall anabaidh gach aen mell dibh.
Brian Mac Cathmail, espuc Oirgiall, quieuit in Christo.
Seinícin Mac Uidhilin, adbur Constabla Coicidh Uladh, d'ec.
Mac Aindriu Mic Fheorais d'ec.
Toirrdelbach mac Aedha na Fidbaidhi h-Ui Neill, occisus est quinto Kalendas Iuini.
(Crecsluaighedh mor do denum do h-Ua Neill (idon, d'Aodh Mor, mac Toirdelbaig) i Tir Conaill, d'ar'comairmedh secht cata deg do bochrudh, a n-fhegmus caerach & gabar & muc & tri fichit groidh do ghroidhibh. Ocus a m-braighdi a n-diaig na creac, A.D. 1355.)
p.508
{MS folio/column 74ra}Kal. Ian. iii. f., l. xx.ix., Anno Domini M.ccc.l.ui.1359
Cormac Mag Carrthaigh, ri Des Muman, d'ec.
Domnall mac Taidhg Ui Mathghamhna, mortuus est.
Aedh mac Concobuir Mic Aedhagan, adbur suadh re breithemhnus, d'éc.
Maidm mor (Maidm Atha Seanaigh) do thabairt do Chathal Óg, mac Cathail Ui Concobhair, fa Ath Senaigh ar Conallchaibh (idon, ar Seaan mac Concobair h-Ui Domnaill &) Seaan h-Ua Dochartaigh, taisech Arda Mídhair & Eoghan Connachtach & Toirrdelbach Mac Suibhne do ghabail le mac Ui Concobuir. Matha Mag Samradhan, adbur taisigh Tellcha Eachach, do lot in la sin & a ég 'g a tigh fein. Righi Tire Conaill do ghabail do mac Ui Concobuir.
Donnchadh Mag Uidhír do marbadh le mac Duind (idon, Ardgal Og), mic Flaithbertaigh Meg Uidhir (& la h-Art, mac Flaithbertaigh).
Magnus Meblach h-Ua Domnaill do gabail Tire Conaill in bliadhain si & gan gairm righ fair.
Cathal Bodhur mac Cathail Ui Ruairc, do marbadh ar a cagadh cetna. Ocus e fein & Mael Sechlainn h-Ua Gairmleghaidh do comthuitim re ceile.
Muircertach mac Tomais Uí Fhloind, adbur righ h-Ua Tuirtri, do marbadh a fell d'Aedh mac Briain mic Aedha Buidhe Uí Neill.
Murchadh Og Mac Mathgamna, adbur righ Corco Baiscinn, do marbadh le Sil m-Briain.
Brian Mac Donnchaid, adbur righ h-Ua n-Oilella, do marbadh do Mac Sencha d'oirecht Ui Gadhra.
Haenri mac Uillíug mic Ricaird, d'eg.
p.510
Kal. Ian. iiii. f., l. x., Anno Domini M.ccc.l.uii.1360">
Maelruanaigh mac Gille Muinelaigh Ui Baighill, d'éc.
Sar Roibert Sabhais d'eg.
Amlaim mac Sefraigh Meg Raghnaill, do marbadh.
Loiscthi mora isin aimsir cetna, idon, baile Rosa Comain & Daim Inis & Sligech & Mainistir Lesa Gabail & Fighnach & Druím Lias.
Seaan mac Gilla Crist Ui Ruairc, do marbadh la h-Aedh Mac Dorchaidh.
Diarmaít O h-Ainlidhe, d'éc.
Primhaith Arda Macha, fer inait Patraig, quieuit in Christo.
Ferghal, mac Sefraigh Meg Raghnaill; Cathal, mac in Caich, do marbadh.
Seaan mac Simug Mic Uidhilin, do marbadh.
Naemug h-Ua Duibgennan d'eg.
Diarmait mac Donnchadha Riabaigh Mic Diarmata, do marbadh le Cathal Og mac Cathail Ui Concobuir.
Ingen Toirrdelbaigh Ui Concobuir, ben Ferghail Ui Raighillaigh, do marbadh d'esgur.
Mac righ Saxan do thecht i n-Erinn.
Gilla na Naem O Connmaidh, ollam Tuad Muman, idon, re timpanacht, d'ég.
Mathgamain Gallta Mag Uidhir, idon, mac
[gap: extent: 2-3 words]
mortuus est septimo Kalendas Aprilis.
Kal. Ian. ui. f., l. xx.i. Anno Domini M.ccc.l.uiii.1361
Beinidhecht O Mochan, oircinnech Cille
p.512Athracht, in Christo quieuit.
Art Mac Murchadha, ri Laighen {MS folio/column 74rb}& Domnall Riabach, adhbur righ Laighen, a n-gabail a fell do mac rig Saxan 'n-a thigh fein & a tesdail aige.
Cormac Ballach h-Ua MailShechlainn, rí Midhe, d'ég.
Donnchadh h-Ua Lochlainn, rí Corcumruadh, d'eg.
Nicol O Fínachta d'éc.
Tomaltach Mac Neill do marbadh.
Sar Remunn a Búrc d'eg.
Dubóg, ingen Aedha Meg Uidhir, ben Con Chonnacht, mic Pilib Meg Mhathgamna, d'eg in bliadhain si.
Cluiche in righ do beith co tiugh isin bliadhain sin i n-Erinn. Risderd Sabhais d'ec dhé.
Cathal & Muircertach, da mac Aedha mic Eogain, d'éc.
Remunn, mac Burcaidh in Muine, d'éc.
Uaiter Sdondun d'eg.
Gillibert mac Mailír, d'eg.
Tomas Mag Tigernan, taisech Tellaigh Dunchadha, d'eg.
Tuatal h-Ua Maille d'eg.
(Oengus h-Ua Cairpri mortuus est Nonis Marcii.)
Kal. Ian. uii. f., l. ii., Anno Domini M.ccc.l.ix.1362
Eogan Fínn h-Ua Conchobuir, mac righ Connacht d'heg.
Tomaltach h-Ua Birn d'ec.
Eogan h-Ua Maille & Diarmait, a mac, d'ec.
Maelruanaigh O Dubda d'eg.
Ingen h-Ui Maille, ben Domnaill Ui Dubhda d'ec.
Domnall mac Ruaidhri Ui Chellaigh,
p.514d'eg.
Niall Mag Samradhan, taisech Tellaigh Eathach, d'eg.
Aengus Mac in Oglaich, oircinnech Cille Oiridh, quieuit in Christo.
Cathal Óg mac Cathail Ui Concobuir, in tres la iar Samain d'ég.
Murchadh Manach Mac Taidhg quieuit in Christo .
Bicair Imtha, idon, O Ferghusa, d'eg.
Diarmait mac Seaain, taisech Muinntiri h-Angaile, d'éc.
Cairbri h-Ua Cuind, taisech Muinntiri Gillgan, d'eg.
Tadhg mac Concobuir Ui Briain, do marbadh do Clainn Cuilen.
Pilib mac Rouilbh Moir Meg Mathgamna, ri Oirgiall, d'heg.


text:
- TIOTAL
- Costa an Eilein Sgitheanaich, Loch Mealt, Stafainn, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2654
- ÀITE
- Stafainn
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cille Mhoire
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34558
- KEYWORDS
- gluasad bholcànach
costa
Chruthaicheadh costa annasach taobh an ear-thuath an Eilein Sgitheanaich o chionn milleanan de bhliadhnaichean mar thoradh air gluasad bholcànach agus an uair sin sìde-chaitheamh.Tha a' mhuir fhathast ag ithe a-steach dhan stalla, a' toirt am follais fhosailean an-dràsta 's a-rithist , agus a' sgaoileadh chlachan air feadh a' chladaich


text:
- TIOTAL
- 'Yankee Tank' neo-aithnichte ann an làithean LMS
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_001_432
- ÀITE
- neo-aithnichte
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 24891
- KEYWORDS
- locomotaibhean rèile
locomotaibhean Rèile na Gàidheatachd
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
Ann an 1892 fhuair Rèile na Gàidhealtachd dà einnsean tanca 4-4-0 a chaidh a thogail dha Rèile Mòr an Ear Uruguaidh ach cha do ghabh iad iad. An dèidh ùine dearbhaidh cheannaich iad an dà locomotaibh (HR 101 & 102) agus a' bhliadhna an dèidh sin, dh'òrdaich iad trì eile le mion-chomharrachadh glè choltach (HR 1, 14 & 15). Chaidh na còig 'Yankee Tanks' sin uile a thogail le Dübs & Co à Glaschu agus ghluais iad uile gu sealbh LMS


text:
Baedan mac Eogain meic Murchaid in coiced mac d' Eogan tainic-sen a n-diaid a braithreach i Leath Chuind & ro gob-se fearand & ro fhosaig cill & eglais itir Cloind Sogain meic Fiachrach Araidi & rucsad Cenel Deicill a mainchindi do cu n-nus-ruc Cuan & Colman uada & ro ansad Cland Scoba & Sil n-Doiriden ris & tucsad ferand do co nus-rucsad meic Diarmada meic Thomaltaich uad & cor cursead Sogain da fearand iad & rucsad dono a fhearand o Baedan &
p.7ro claechloidsed dono ainm do Chill Baedain .i. Cell Scoba ad-beraid meic Diarmada ria o sin inall.