text:
Annie Laurie
'S e òran ainmeil Albannach a th' ann an Annie Laurie, ris an canar Maxwelton Braes cuideachd. Seo eadar-theangachadh dheth a rinneadh sa Ghàidhlig le Aonghas MacGilleathain Sinclair. [1]
ANNA BHÒIDHEACH. (Annie Laurie)
Tha bruachan Mhacsuel àluinn,
Mu'n laigh gu tràth an driùchd;
's an sin thug Anna bhòidheach
An gealladh dhomhs' nach muth;
An gealladh dhomhs' nach muth;
Air chuimhne bidh mar bha;
'S airson Anna bhòidhich, fhìnealt'
Gu'n rachainn fhìn gu bas.
Mar shneachd' tha 'mala mhalda,
Mar eal' a bràghad fionn;
'S a h-aghaidh 's i a's briagha
Air 'n d' sheall a ghrian bho thus,
Air 'n d' sheall a ghrian bho thus,
'S a sùil tha dubh-ghorm tlàth;
'S airson Anna bhòidhich, fhìnealt'
Gu'n rachainn fhìn gu bas.
Mar dhriùchd a tigh'nn air neòinean
Tha teàrnadh foil a ceum;
'S mar osnaich caoin ghaoth shamhruidh
Tha binn ghuth m' annsachd sèimh;
Tha binn ghuth ra' annsachd sèimh;
'Se 'n saogh'l gu leir dhomh 'gràdh;
'S airson Anna bhòidhich fhìnealt'
Gu'n rachainn fhìn gu bas.
A. McL. S.


c: text/html

text:
(Biligual release, Gaelic below)
ASPIRING primarily teachers can now complete their training in the Highlands and Islands. The University of the Highlands and Islands has launched the first ever Professional Graduate Diploma in (primary) Education available in the region.
There has been so much demand for the new course that, despite little advertising, over 80 people applied for the 20 places available in this year’s intake.
The first cohort of students is taking part in an induction in Inverness this week. Those who pass the nine-month diploma will have met the General Teaching Council for Scotland’s standard for provisional registration and can start their year as a probationary teacher in a Scottish primary school.
The course is being delivered at Inverness College UHI, Moray College UHI, Orkney College UHI and Lews Castle College UHI in Stornoway. Students based at Inverness or Stornoway who are fluent in Gaelic have the option to complete the diploma through the medium of Gaelic and work in a Gaelic-medium primary school.
Applications for August 2014 entry can be made through the Graduate Teacher Training Registry service from November. Candidates must have a relevant undergraduate degree as well as current experience of working with children.
Minister for learning, science and Scotland’s languages, Dr Alasdair Allan, said: “The Scottish Government recommended last December that the Scottish Funding Council should allocate 20 student teacher places to the University of the Highlands and Islands, meaning this is a welcome development that will widen the choice available to those planning on studying for a career in teaching.
“I am particularly pleased that a Gaelic option is available for prospective students. By putting Gaelic at the heart of learning opportunities, the university is continuing to play an important role in Gaelic maintaining its place in classrooms across Scotland. As well as widening access to initial teacher education to people across the north of Scotland, this initiative should also contribute to easing some of the teacher recruitment challenges faced by rural local authorities.”
Shona Scott is one of the new students attending this week’s induction. She explained why she signed up to the course: “I’ve been thinking about training as a primary teacher for a long time, but the nearest course was in Aberdeen.
“As I live in Buckie and I’m a lone parent, it would have been difficult for me to travel so the opportunity to study in Elgin is just fantastic. I’m really excited and proud to be in the first class and it’s great that the university wants to nurture local talent.
“The other students in my induction are from all over the Highlands and Islands, including Fort William, Orkney and Shetland. It’s good to meet local people who I might be working with in the future.”
Dr Neil Simco, dean of arts, humanities and business at the university, said: “I am delighted that this month, 20 students are commencing their studies for a primary PgDE (Gaelic and English medium) here at the University of the Highlands and Islands.
“Working with our local authority partners, we are now positioned to make a real contribution to the teaching profession across the region and beyond. I look forward to building on what has already been achieved to create a truly distinctive addition to the teacher education landscape within Scotland.”
The General Teaching Council for Scotland was responsible for accrediting the course. Chief executive, Anthony Finn said: “We are delighted that this newly accredited course of initial teacher education has proved to be so popular. We have felt for a long time that provision should be made available for aspiring teachers in their local area. This is now a reality in the Highlands and Islands and we wish the university, its staff and students every success for the future.”
To find out more about the Professional Graduate Diploma in (primary) Education, visit www.uhi.ac.uk/en/courses/pgde-primary-teaching or call the university’s course line on 0845 272 3600.
ENDS
Faodaidh an fheadhainn a tha airson a bhith nan tidsearan an trèanadh aca a dhèanamh air a’ Ghàidhealtachd agus anns na h-Eileananan a-nis.Chuir Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean a’ chiad Dioplòma For-Cheum Proifeiseanta ann am Foghlam (bun-sgoile) riamh air bhog a tha ri fhaotainn sa sgìre fhèin.
Bha an t-iarrtas cho mòr air a’ chùrsa seo, ged nach deach a shanasachadh gu mòr, ’s gun do chuir còrr is 80 neach a-steach airson 20 àite a bha ri fhaotainn am-bliadhna.
Tha a’ chiad bhuidheann de dh’oileanaich a’ gabhail pàirt ann an seisean inntrigidh ann an Inbhir Nis an t-seachdain seo. Coinnichidh an fheadhainn a shoirbhicheas san dioplòma, a mhaireas naoi mìosan, ri inbhe Comhairle Teagaisg Choitcheann na h-Alba airson clàrachadh sealach agus faodaidh iad tòiseachadh air a’ bhliadhna pròbhaidh aca mar thidsearan ann am bun-sgoiltean na h-Alba.
Thathas a’ lìbhrigeadh a’ chùrsa aig Colaiste Inbhir Nis UHI, Colaiste Mhoireibh UHI agus Colaisde a’ Chaisteil UHI ann an Steòrnabhagh. Tha roghainn aig oileanaich ann an Inbhir Nis no Steòrnabhagh a tha fileanta sa Ghàidhlig an dioplòma a dhèanamh tro mheadhan na Gàidhlig agus a bhith ag obair ann am bun-sgoil Ghàidhlig.
Faodar iarrtasan a dhèanamh airson inntrigeadh san Lùnastal 2014 tro sheirbheis Clàr an Trèanaidh Thidsearan For-cheum bhon t-Samhain. Feumaidh fo-cheum iomchaidh agus eòlas air obair le clann a bhith aig tagraichean.
Thuirt an t-Oll Alasdair Allan, am ministear airson ionnsachadh, saidheans agus chànanan na h-Alba: “Mhol Riaghaltas na h-Alba san Dùbhlachd an-uiridh gum bu chòir do Chomhairle Mhaoineachaidh na h-Alba 20 àite a riarachadh do dh’oileanaich teagaisg aig Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean. Is e leasachadh cudromach a th’ ann an seo a bheir roghainn nas fharsainge don fheadhainn a tha airson ionnsachadh airson obair mar thidsear.
“Tha mi gu sònraichte toilichte gu bheil roghainn Gàidhlig ann don fheadhainn a tha ag iarraidh a bhith nan oileanaich. Le bhith a’ cur na Gàidhlig aig cridhe chothroman ionnsachaidh, tha àite cudromach aig an oilthigh a thaobh Gàidhlig a chumail suas ann an seòmraichean clas air feadh Alba. Cho math ri bhith a’ leudachadh chothroman air treanadh thidsearan do dhaoine air feadh Alba a tuath, bu chòir don iomairt seo cuideachaidh a thaobh nan dùbhlain a th’ aig ùghdarrasan ionadail dùthchail a thaobh tidsearan a thrusadh.”
Tha Shona Scott am measg nan oileanach a tha a’ frithealadh an t-seisean inntrigidh an t-seachdain seo. Mhìnich i na h-adhbharan aice airson a’ chùrsa a dhèanamh: “Bha mi am beachd trèanadh mar thidsear bun-sgoile fad ùine mhòr, ach ’s ann ann an Obar Dheathain a bha an cùrsa as fhaisge. Leis gu bheil mi a’ fuireach ann am Bucaidh, agus mi nam pharant singilte, bha e doirbh dhomh siubhal. Mar sin ’s e rud math fhèin a th’ ann gu bheil cothrom agam ionnsachadh ann an Eilginn. Tha mi gu math togarrach agus pròiseil a bhith sa chiad chlas agus tha e gu math brosnachail gu bheil an t-oilthigh airson tàlant ionadail oileanachadh. ’S ann à diofar pàirtean den Ghàidhealtachd agus na h-Eileanan a tha oileanaich eile san t-seisean, a’ gabhail a-steach An Gearasdan, Arcaibh agus Sealtainn. “Tha e math a bhith a’ coinneachadh ri daoine ionadail agus coltas ann gum sinn ag obair còmhla san àm ri teachd.”
Thuirt an t-Oll Neil Simco, deadhan nan ealain, nan daonnachdan agus gnothachais aig an oilthigh: “Tha mi air leth toilichte gum bi 20 oileanach a’ tòiseachadh air an cuid ionnsachaidh airson PgDE bun-sgoile (tro mheadhan na Gàidhlig agus na Beurla) an t-seachdain seo, an seo aig Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean. Ag obair leis na h-ùghdarrasan ionadail a tha nan com-pàirtichean againn, tha sinn a-nis ann an suidheachadh far as urrainn dhuinn cuir ri teagasg air feadh na sgìre agus nas fhaide às. Tha mi a’ dèanamh fiughair ri bhith a’ togail air na chaidh a choilionadh mar-thà gus rudeigin a tha sònraichte dha-rìribh a chur ri foghlam thidsearan ann an Alba.”
Is i Comhairle Teagaisg Choitcheann na h-Alba a bharrantaich an cùrsa. Thuirt an Ceannard, Anthony Finn: “Tha sinn air leth toilichte gu bheil feill mhòr air a’ chùrsa ùr seo, a chaidh bharrantachadh o chionn ghoirid. Bha sinn den bheachd fad ùine mhòr gum bu chòir solarachadh a bhith ri fhaotainn don fheadhainn a bha ag iarraidh a bhith nan tidsearan anns an sgìre ionadail aca fhèin. Tha seo a-nis a’ tachairt air a’ Ghàidhealtachd agus anns na h-Eileanan agus tha sinn a’ guidhe gach soirbheas air an oilthigh agus na h-oileanaich agus luchd-obrach aige airson an ama ri teachd.”
Airson barrachd fiosrachaidh mun Dioplòma For-cheum Proifeiseanta ann am Foghlam (bun-sgoile), tadhail air www.uhi.ac.uk/en/courses/pgde-primary-teaching no fòn loidhne chùrsaichean an oilthigh 0845 272 3600.
CRÌOCH
MEDIA RELEASE posted by UHI. You too can post media releases (aka press releases) here. For more information, email us.
Contact: Susan Szymborski
Phone: 01463279222
Email: susan.szymborski@uhi.ac.uk
Website: http://www.uhi.ac.uk

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Padraic tra in n-inbaidh sin i n-daire i n-Eirind ic Miliuc, & is is in aimsir sin ro faideadh Pledius cum n-Eireann do proicept doib. Do cuaid Padraic d'foglaim bo deas, co ro léig in canoin la Gearman. Ro h-indarbad Pledius a h-Eirinn, & tanig co ra fogain do Dia i Fordun is in Mairne. Tanig Padraic do cum n-Eirind iar foglaim, & ro baist firu Ereann. O Adam co baithis fear n-Eireann, u.m.ccc.xxx. Fearta Padraic do indisin daib-si a firu Ereann, is usce do loch annsin, & is
p.108liaither gainem mara and sin, & lecfead daib sechaind co se can cumair & can faisneis indisin co leicc.


text:
- TIOTAL
- Luchd-obrach Sgeama Dealan-uisge Lochan an Stòir
- EXTERNAL ID
- GB232_RAMSAY_D893_1_4_020
- ÀITE
- Lochan an Stòir
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Port Rìgh
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8634
- KEYWORDS
- dealan-uisge
Lochan an Stòir
stèisean cumhachd
loidhne phìoban
loidhne pìoba
Anns an dealbh seo, chithear Jimmy Gardener (clì) agus Alasdair MacFhionghain (deas). Chaidh an dealbh seo a thogail mus do thòisich obair air sgeama Dealan-uisge Lochan an Stòir ann an ceann an ear-thuath an Eilein Sgitheanaich. Tha iad faisg air an làraich aig bonn bearradh cas air cladach Bhàgh Bheararaig far an rachadh an stèisean cumhachd a thogail. Bha Gardener na innleadair/neach-sgrùdaidh à Dùn Èideann. Bha MacFhionghain à Borgh na Sgiodaig na neach-cuideachaidh air an sgeama dealan-uisge.
Chaidh cead a thoirt do Bhòrd Dealan-uisge Cheann a Tuath na h-Alba dam agus stèisean cumhachd a thogail ann an Lochan an Stòir san Eilean Sgitheanach ann an 1949. Anns a' phròiseact seo, chaidh uisge à Loch Fada agus Loch Leathann a chur gu loch-tasgaidh ùr, Lochan an Stòir, le stèisean dealain gu h-ìosal air Bàgh Bheararaig. Thòisich obair togail tràth sa bhliadhna 1950 agus dh'fhosgail an stèisean cumhachd sa Chèitean 1952. Roimhe seo, bha dealan aig cuid de na taighean ann an sgìre an Àth Leathainn tro chàball fon mhuir à Caol Loch Aillse, le dealan à stèisean cumhachd Drochaid Nosdaidh. Bha gineadair beag aig an Taigh-òsta Rìoghail ann am Port Rìgh a bhiodh a' toirt seachad dealan airson solas sràide agus airson beagan thaighean. Bha gineadairean aig a' mhòr-chuid de na taighean-òsta agus aig cuid de na taighean mòra.
Chaidh Bòrd Dealan-uisge Cheann a Tuath na h-Alba a stèidheachadh fo Achd Leasachaidh Dealan-uisge (Alba) 1943. Chaidh am Bile a chur air adhart le Tòmas MacIain ann an Taigh nan Cumantan. Chuir e an cèill gum biodh e na fhuasgladh do chuid de na duilgheadasan a bha aig a' Ghàidhealtachd aig an àm tro bhith a' cleachdadh 'comas mòr falaichte na sgìre'. Dh'inns e do na Cumantan gum biodh ('industries, whether owned nationally or privately, will be and ought to be, attracted to locations in the Highlands, as a result of this measure'.)
Bhiodh prìomhachas aig luchd-caitheimh àbhaisteach an toiseach agus an uair sin aig gnìomhachasan a bhathar an dùil a bhiodh a' cleachdadh tòrr mòr cumhachd. Bhiodh cumhachd sam bith nach deach a chleachdadh leis an luchd-cleachdaidh seo air a reic ris a' Ghriod Nàiseanta. Bhiodh prothaidean bho bhith a' reic an dealain air a chleachdadh gus na cosgaisean gus an dealan a chur gu àiteachan iomallach a chumail sìos agus gus cuideachadh le leasachaidhean sòisealta is eaconamach air a' Ghàidhealtachd. Bha an clàs sòisealta ainmeil seo ag aithneachadh gun robhar a' faicinn a' Bhùird mar dhòigh gus a' Ghàidhealtachd ath-bheothachadh, agus chan ann a-mhàin mar bhuidheann a bhiodh a' cruthachadh dealan.
Bhathar an dùil gum biodh toradh an stèisein cumhachd ann an Loch Slòigh a' frithealadh iarrtas ann an meadhan na h-Alba agus taobh an iar na h-Alba. Bhiodh a' phrothaid bho dhealan sam bith a bharrachd air seo a rachadh a reic air a chleachdadh mar shubsadaidh do na sgeamaichean dealain ann am Mòrar agus Loch Aillse far nach robh e coltach gun dèanadh iad prothaid. B' e £4,600,000 prìs mheasraichte nan trì pròiseactan seo
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
1 an Giblean
'S e 1 an Giblean an 91mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (92mh ann am bliadhna-leum). Tha 274 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1501 - Ruig an ceannsaiche Spàinnteach Rodrigo de Bastidas beul na h-aibhne Magdalena aig Bocas de Cenizas.
- 1605 - Taghadh Phàpa Leo XI, ann an Cathair na Bhatacain.
- 1861 - Chaidh Bartolomé Calvo a thaghadh mar Cheann-suidhe Choloimbia.
- 1868 - Bha Santos Gutiérrez Prieto na cheann-suidhe Choloimbia gu 1870.
- 1889 - Chaidh Kobe (an t-Seapan) a stèidheachadh.
- 1939 - Chaidh Cogadh Sìobhalta na Spàinne gu crìoch agus chaidh Dàrna Poblachd na Spàinne a dhol à bhith.
- 1941 - thug a' Ghearmailt, an Ungair agus an Eadailt ionnsaigh air Iùgoslaibhia.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1837 - Jorge Isaacs, ann an Cali, bàrd agus ùghdar cliùiteach à Coloimbia.
- 1920 - Toshiro Mifune, actair Seapanach
- 1815 - Otto von Bismarck, ann an Schönhausen. Prìomhair na Prùise is na Gearmailte.
- 1865 - Richard Adolf Zsigmondy ann am Vienna. Ceimigear às an Ungair, a bhuannaich an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1925.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
Fèillean[deasaich | deasaich an tùs]
- Là ruith na cuthaige


text:
3 an Dùbhlachd
'S e 3 an Dùbhlachd an 337mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (338mh ann am bliadhna-leum). Tha 28 làithean air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1802 - Constantin Guys, ann an Vlissingen. Peantair Franco-Òlaindeach.
- 1811 - Francisco Javier Zaldúa, ann am Bogotá. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 1842 - Ellen Swallow Richards, ann an Dunstable, Massachusetts. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 1900 - Richard Kuhn, ann an Vienna. Ceimigear às a' Ghearmailt.
- 1927 - Andy Williams, ann an Lake Wall (Iowa). Seinneadair às na Stàitean Aonaichte.
- 1933 - Paul J. Crutzen, ann an Amsterdam. Ceimigear às na Tìrean Ìsle.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1894 - Robert Louis Stevenson, sgrìobhadair Albannach.
- 1987 - Luis F. Leloir, ann am Buenos Aires. Ceimigear às an Argantain.


text:
- TIOTAL
- Freagairt gu litir Mhic a' Phearsain le Foirbeis MhicGhilleDhuinn
- EXTERNAL ID
- Z_HCD_DOC_0001_02
- ÀITE
- Suardal, An t-Àth Leathann
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- DEIT
- 1912
- LINN
- 1910an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 7362
- KEYWORDS
- litir
pàipear-sgrìobhaidh
togail dhealbh
Bhiodh Donnchadh Mac a' Phearsain an còmhnaidh a' toirt bathar chamara do Fhoirbeis MacGilleDhuinn, le film, pàipear agus ceimigich dheilbh air an cur gu iomadh àite san Eilean Sgitheanach. An seo tha MacGilleDhuinn a' sgrìobhadh à Suardal, faisg air an Àth Leathainn, ag iarraidh tuilleadh stuth, agus le stampaichean fiach trì tasdain na lùib mar phàigheadh, le ainm sgrìobhte mar 'Brown, Photographer'. Tha e ag innse carson a tha e air sgrìobhadh air cùl pàipear-sgrìobhaidh Mhic a' Phearsain leis an abairt 'Hard up times for notepaper' aig barr na duilleig
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Skye and Lochalsh Archives


text:
San alt seo tha Ruairidh MacÌomhair a’ cuimhneachadh air a’ bhàrd Deòrsa Mac Iain Dheòrsa, air ceann-bhliadhna a bhreith. In this article Ruairidh Maciver remembers the poet George Campbell Hay on the centenary of his birth.
Aig toiseach na Dùbhlachd, chomharraich sinn ceud bliadhna bho rugadh am bàrd Earra-Ghàidhealach Deòrsa Mac Iain Dheòrsa. Tha Mac Ian Dheòrsa air aon dhe na bàird Ghàidhlig agus gu dearbh Albannach as cudromaiche bhon fhicheadamh linn, agus ged a tha sreath thachartasan fìor mhath air a bhith ga chomharrachadh am bliadhna, chan eil e idir cho aithnichte is a tha bàird mhòr eile an Ath-bheothachaidh Albannaich, leithid Ùisdean MacDhiarmaid agus Somhairle MacGillEathain. Is dòcha gur e am prìomh adhbhar airson seo nach deach a chuid obrach a chruinneachadh còmhla gu 2000, nuair a chaidh an deasachadh mìorbhaileach a rinn Michel Byrne a chur an clò. Leis gu bheil sin air a bhith againn grunn mhath bhliadhnaichean a-nis, tha làn thìde an t-urram agus an t-àite air a bheil Mac Iain Dheòrsa airidh a thoirt dha.
Rugadh Deòrsa Mac Iain Dheòrsa ann an Ach na Feàrna, Siorrachd Rinn Friù air an 8mh latha den Dùbhlachd 1915. Bu mhac e do dh’ Iain MacDhùghaill Hay, à Tairbeart Loch Fìne, am ministear agus ùghdar a sgrìobh an nobhail ainmeil Gillespie (1914). Thug an leabhar sin seachad dealbh cruaidh de bhaile beag iasgaich, anns an robh muinntir an àite làn sannt agus brùidealachd. Bha an t-àite a dhealbhaich MacDhùghaill Hay san leabhar gu math coltach ris an Tairbeart agus mar sin feumaidh nach robh e furasta dhan teaghlach nuair a bha aca ri gluasad air ais dhan bhaile as dèidh bàs an ùghdair ann an 1919.
B’ ann air an Tairbeart a chur Mac Iain Dheòrsa eòlas air cànan agus cultar na Gàidhlig, bho pheathraichean a mhàthar agus iasgairean a’ bhaile, gu h-àraid fear Calum MacIain. Ged a bha a’ Ghàidhlig air crìonadh gu mòr mar chànan làitheil air an Tairbeart gu ruige na 1920an, bha gu leòr a bha fhathast comasach air a bruidhinn. B’ ann air an Tairbeart cuideachd a leasaich Mac Iain Dheòrsa ùidh mhaireannach ann an saoghal na h-iasgachd agus cruth na tìre Chinn Tìre. Chan eil bàrd Albannach idir coltach ris nuair a thig e gu dealbhachadh obair na h-iasgachd, mar a tha e a’ dèanamh san dàn iongantach aige mu bhàta iasgach, ‘Seeker Reaper’. Cluinnear cainnt nan iasgairean air a chur Mac Ian Dheòrsa eòlas na òige san dàn:
She’s a solan’s hert, a solan’s look;
She canna thole a lee.
I’ll coil her ropes and redd her nets,
and ease her through a sea.
She’s a seeker, she’s a hawk, boys.
Thon’s the boat for me.
Bha aig Mac Iain Dheòrsa ris an Tairbeart fhàgail airson sgoil an Dùn Èideann aig deich bliadhna a dh’ aois agus chaidh e an uairsin a dh’ Ocsford ann an 1934, far an d’ thug e a-mach ceum ann an clasaigeachd. Thog e ùidh ann an nàiseantachas na h-Alba an Ocsford, agus tro bheatha bha a nàiseantachas air aon dha na rudan a bu mhotha a bha ga bhrosnachadh mar bhàrd. Nuair a thill e a Dhùn Èideann ann an 1938 chaidh e an sàs gu mòr sa ghluasad nàiseantach a bha sìor-fhàs ann an Alba aig an àm. Cleas an latha an-diugh, bha sgaradh air an taobh chlì an Alba mun dòigh as fheàrr dùbhlan a thoirt air an status quo Breatannach. Sgrìobh Mac Iain Dheòrsa aig an àm:
The pity is that any Scotsman who thinks or is alive or revolutionary is strongly for Scottish self-government; but they are nearly all side-tracked into being communists, Labour men, Liberals and God knows what. If they had eyes in their heads they would see that under the present dispensation nothing will be done for the good of the people… Surely they can at least see how thin the cloak of parliamentary representation is wearing, and notice the fascist posturings of those on high.
Bha sgaradh a-measg nàiseantaich aig an àm cuideachd mun t-seasamh a bu chòir a bhith aca mun chogadh Eòrpach a bha air fàire sna 30an. Bha Mac Iain Dheòrsa a-measg na feadhna a bha gu tur an aghaidh seirbheis armailteach sam bith, agus chaidh e air falach ann am beanntan Earra-Ghàidheil eadar 1940 agus 1941 ann an oidhirp dleastanas-airm a sheachnadh. Ach chaidh greim a chur air leis an CID, agus fo ìmpidh ghèill e ri seirbheis ann am Feachd an Òrdanais. Chuir e seachad an cogadh ann an Afraga an Tuath, an Eadailt agus a’ Ghrèig. B’ ann san Eadailt a sgrìobh e an dàn is dòcha as ainmeile a rinn e, ‘Bisearta’, stèidhichte air ionnsaigh air a’ bhaile Thuiniseanach sin. Tha an dealbh drùidheadh aige san dàn air call ana-cneasta a’ chogaidh gun choimeas ann am bàrdachd an Darna Chogaidh:
C’ ainm nochd a th’ orra,
na sràidean bochda anns an sgeith gach uinneag
a lasraichean ‘s a deatach,
a sradagan is sgreadail a luchd thuinidh,
is taigh air thaigh ga reubadh,
am broinn a chèile am brùchdadh toit’ a’ tuiteam.
Ged a bhrosnaich na bliadhnachan aige sa chogadh cuid dhe na dàin as fheàrr a rinn e, dh’ fhuiling e gu mòr air an sgath le tinneas-inntinn ceangailte ris na thachair dha. Bha seo aige fad a bheatha as dèidh seo, a’ mhòr chuid dheth a chur e seachad ann an Dùn Èideann, le ùineachan fada san ospadal, mus do bhàsaich e ann an 1984. Chum e air a’ sgrìobhadh sna bliadhnaichean seo, ged a bhà e sàmhach airson ùineachan mòra, agus cha do dh’ fhoillsich e ach trì cruinneachaidhean na bheatha, eadar 1948 agus 1952.
Bhiodh Mac Iain Dheòrsa cuideachd a’ foillseachadh gu cunbhalach ann an irisean agus pàipearan-naidheachdan nàiseantach, leithid The Scots Independent, cho math ris an iris Ghàidhlig Gairm, agus mar sin bha tòrr dhen bhàrdachd aige sgapte ann an diofar àiteachan nuair a bhàsaich e. Cha mhòr nach deach cuid mhath dhe na pàipearan aige air chall buileach, mus deach an lorg am broinn màileid aig reic-tairgse ann an Dùn Èideann an 1985 leis an fhear-reic leabhraichean, Dòmhnall MacCarmaig. Tha na pàipearan seo air fad a-nis cruinn-còmhla ann an Leabharlann Nàiseanta na h-Alba.
Bha dàin Mhic Iain Dheòrsa air tòiseachadh a’ nochdadh anns na 30an, mun aon àm a nochd bàrdachd Shomhairle MhicGilleEathain. Còmhla, chuir an dà bhàrd neart ùr ann am bàrdachd na Gàidhlig, a’ tarraing air an traidisean ach ga leudachadh le susbaint agus seallaidhean nuadh. Bha Mac Iain Dheòrsa gu h-àraid measail air seann mhodhan agus fhoirmean bàrdachd na Gàidhlig agus chuir e gu feum na modhan seo na bhàrdachd fhèin, gu ìre mhòr a’ seachnadh nam foirmean ùra a bha air tighinn a-steach le modarnachd san fhicheadamh linn. ’S cinnteach gun do chuir seo cuideachd ris an dìth aithne a th’ air obair an-diugh, oir chan eil teagamh nach robh co-dhiù coltas seann-fhasanta air obair Mhic Iain Dheòrsa an taca ris a’ mhòr-chuid de nua-bhàrdachd Ghàidhlig.
’S e a tha gu sònraichte iongantach mu dheidhinn Mac Iain Dheòrsa gun robh e a’ sgrìobhadh gu cunbhalach agus gu cumhachdach ann an trì cànain na h-Alba. Tha a’ mhòr chuid ag aontachadh gur ann ’sa Ghàidhlig a bha an obair as fheàrr a rinn e, ach tha e follaiseach gun robh e cuideachd gu math cofhurtail, agus, a bharrachd air sin, air leth ealanta a’ sgrìobhadh sa Bheurla Ghallta. Abair eisimpleir a th’ ann dhuinn an-diugh agus ar cànain dhùthchasach cho feumach air neart a tharraing bho chàch a chèile. Anns an dàn tràth, ‘Ceithir Gaothan na h-Albann’, tha an stèidh dà-thaobhach a bh’ aige ann an cultar na Gàidhealtachd agus na Galltachd follaiseach:
Fad na bliadhna, rè gach ràithe, gach là ‘s gach ciaradh feasgair dhomh,
is i Alba nan Gall ‘s nan Gàidheal is gàire, is blàths, is beatha dhomh.
Dh’ aidich am bàrd fhèin nach b’ ann daonnan a bha a dhìlseachd do dh’ Alba a’ tighinn am buil ann an deagh bhàrdachd. Thubhairt e ann an 1940: “I have done the most awful things for my country’s sake, even to turning out a goodly amount of doggerel”. Agus chan eil teagamh nach eil sreathan ann an cuid dhen bhàrdachd nàiseantach aige a tha simplidh agus lag. Ach tha tuilleadh ’s a chòrr fianais cuideachd air eadar-nàiseantachd a’ bhàird agus tha a cho-fhaireachdainn airson cinne-daonna a’ tighinn am follais gu minic. ‘S docha gur e an eisimpleir as fheàrr airson sin an dàn fada, neo-chrìochnaichte a rinn e mu dhearbh-aithne chultarach, ‘Mochtar is Dùghall’, stèidhichte air Arabach agus Gàidheal a tha gam marbhadh còmhla san Dàrna Chogadh. Ann an dùnadh an dàin sin, tha am bàrd ag ràdh:
Saoghal fa-leth mac an duine,
Domhan beò leis fhèin gach urra;
Grian is dorchadas na cruinne,
Siùil mhara ’s grianstad sa fhuil ann.
Agus bha domhan beò gun teagamh ann an Deòrsa Mac Iain Dheòrsa, a thàinig am barr ann am pailteas bàrdachd. ’S e bàrd susbainteach a th’ ann ann an gach dòigh agus tha sinn fortanach airson a shaothair fhèin agus an obair mhòr, mhionaideach a chaidh a dhèanamh gus na dàin aige a thoirt còmhla. Tha a chuid obrach na theisteanas air bàrd a thuig luach iomlan a chultair fhèin, agus a tharraing is a chuir ris a’ chultar sin na trì cànain. Tha e ceart gu bheil Mac Iain Dheòrsa ga chuimhneachadh air a’ cheann-bhliadhna seo, agus tha sinn a’ cur ar clach beag fhèin air a’ chàrn an seo.
Taing dhan W L Lorimer Trust airson cead bàrdachd Mhic Iain Dheòrsa a chleachdadh, agus dha Gordon Wright airson cead an dealbh fhoillseachadh.
Tha na h-às-earrannan san alt seo air fad bho: M. Byrne (ed.), Collected Poems and Songs of George Campbell Hay (Edinburgh, 2000).


text:
Contae Luimnigh
'S e siorramachd (Gaeilge: Contae) ann am Poblachd na h-Èireann a tha ann an Contae Luimnigh[1] (tuiseal ainmneach: Luimneach,[2] Laideann: Comitatus Limericensis). Tha e suidhichte air an àirde an iar-dheas na dùthcha, ann an Còigeamh Mumhan. Tha 191,089 duine a' fuireach san t-siorramachd fad 2,686km²,[3] an deicheamh siorramachd as motha na dùthcha a thaobh fharsaingeachd agus an seachdamh a thaobh àireamh-shluaigh. Tha crìochan aig Contae Luimnigh le Corcaigh, Ciarraí, An Clár agus Tiobraid Árann.[4] Bha 330,029 nan tàmh sa chontae ann an 1841, ron a' Ghorta Mhòir.[5] 'S e Cnoc Mór na Gaibhlte (919m) a th' ann a' bheinn as àirde na siorramachd.[6] Chaidh Contae Luimnigh a chruthachadh ann an 1211.[7]
Sgìrean Ionadail[deasaich | deasaich an tùs]
Tha ceithir baranachdan deug (Gaeilge: barúntacht) am broinn na Luimnigh: Clann Liam, Conallaigh Íochtaracha, Conallaigh Uachtaracha, Uí Chuanach, Cois Sléibhe, Cois Máighe, An Déis Bheag, Gleann an Choim, Caonraí, Cill Mocheallóg, Na Líbeartaí Thuaidh, Uaithne Beag, Pobal Bhriain, Seanaid agus Cathair Luimnigh. A bharrachd air sin, tha 131 parraistean[8] (ann an trì sgìreachdan-easpaig: Caiseal-Imleach, Luimneach agus Cill Fhionnúrach)[9] agus 2,068 bailtean fearainn sa chontae.
Bailtean[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Sabhal Mòr Ostaig
- ↑ Logainm
- ↑ Statoids
- ↑ Scoil Cronáin Naofa
- ↑ Census of Britain 1841
- ↑ Peakbagger
- ↑ Irish Facts
- ↑ Irish Times
- ↑ Comhdháil Easpag Caitliceach Éireann
Contae Aontroma • Contae Ard Mhacha • Contae Átha Cliath • Contae an Chabháin • Contae Cheatharlach • Contae Chill Chainnigh • Contae Chill Dara • Contae Chill Mhantáin • Contae an Chláire • Contae Chiarraí • Contae Chorcaí • Contae Dhoire • Contae an Dúin • Contae Dhún nan Gall • Contae Fhear Manach • Contae na Gaillimhe • Contae na hIarmhí • Contae Laoise • Contae Liatroma • Contae Loch Garman • Contae an Longfoirt • Contae Luimnigh • Contae Lú • Contae Mhaigh Eo • Contae na Mí • Contae Mhuineacháin • Contae Phort Láirge • Contae Ros Comáin • Contae Shligigh • Contae Thiobraid Árann • Contae Thír Eoghain • Contae Uíbh Fhailí


text:
- TIOTAL
- Bana-mhaighstir Donaldson aig fosgladh na h-uamha, Loch nan Uamh
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0753
- ÀITE
- Àrasaig
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Àrasaig 's Mùideart
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10655
- KEYWORDS
- Am Prionnsa Teàrlach
Seumasaich
Teàrlach Eideart Stiùbhart
tràigh
tràighean
costa
costaichean
creagan
Thàinig Am Prionnsa Teàrlach air tìr air an tràigh aig Loch nan Uamh ann an Àrasaig as t-samhradh 1745, anns an oidhirp mu dheireadh cus crùn Bhreatainn agus Èirinn fhaighinn air ais dha na Stiùbhartaich. An dèidh call aig Cùl Lodair ann an 1746, chaidh am Prionnsa air falach ann an iomadach àite air a' Gàidhealtachd agus sna h-Eileanan fad chòig mìosan. Aig a' cheann thall, thill e gu Loch nan Uamh, chaidh e air bòrd long-cogaidh agus sheòl e gu sàbhailteachd anns an Fhraing agus cha do thill e tuilleadh. Tha an dealbh seo a' sealltainn M.E.M. Donaldson na seasamh air beulaibh bearradh aig Loch nan Uamh, le slighe a-steach a bhroinn uamh air an làimh chlì. 'S dòcha gur e an uamh sin aon dhe na h-àiteachan far an deach am Prionnsa air falach mus do dh'fhàg e airson na Fràinge.
Rugadh Màiri Ethel Muir Donaldson, ann an 1876 agus thàinig i chun na Gàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i mun cuairt ceann a tuath agus taobh an iar na Gàidhealtachd, a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. B' e Àird nam Murchan fear dhe na h-àiteachan a b' fheàrr leatha agus b' ann an sin a rinn i a dachaigh, ann an Sanna, ann an 1927.
Eadar 1912 agus 1949 rinn i iomadach leabhar air eachdraidh sòisealta agus cleachdaidhean an t-sluaigh ann an ceann a tuath agus taobh an iar na Gàidhealtachd. 'S iad 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' an dà leabhar as ainmeile a rinn i agus tha a dealbhan fhèin anns na leabhraichean sin. Dh'eug i ann an dachaigh-cùraim ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tiodhlacadh anns an Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- DM34613 ann am Baile Chlooichrigh, An t-Iuchar 1967
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_COACHES_222
- ÀITE
- Baile Chloichrigh
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT: Maoilinn
- DEIT
- 8 An t-Iuchar 1967
- LINN
- 1960an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23800
- KEYWORDS
- HRS
coidsichean rèile
carbadan rèile
stoc gluasadach
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn DM34613 ann am Baile Chloichrigh san Iuchar 1967.
Tha an t-àireamh 34613 air leis an ro-leasachan DM. Tha an M a' sealltainn gun tàinig e bho Rèile Lunnainn Meadhan-thìre & Alba bho thùs agus tha an D a' sealltainn gur e carbad roinne nach robh a' cosnadh ionmhas a bh' ann (i.e cha b' e coidse luchd-siubhail no cairt bathair a bh' ann).


text:
Am bi nàimhdean na Gàidhlig a' toirt sùil air an t-sianal ùr?
Tha mise den bheachd gur e latha eachdraidheil a bh’ ann nuair a thàinig an cò-dhùnadh gum biodh sianal Gàidhlig air an telebhisean. Cha robh mi buileach a’ tuigsinn carson a bha buidhnean siud ‘s a seo a’ cur dàil air cùisean ach bha dleastanas aca a-rèir coltas gus mìn -sgrùdaidh a chur air cha mhòr a h-uile pàirt de mhionach a’ chreutair.
Tha sinn beò ann an suidheachadh far a bheil Gàidhlig fhathast a’ dol fodha gu math luath a dh’aindeoin a h-uile oidhirp a tha na buidhnean a tha an sàs leasachadh na Gàidhlig a’ dèanamh. A bharrachd air sin chan eil teagamh sam bith gu bheil deagh phuing aig Ruairidh MacIlleathain nuair a thuirt e san cholbh aige sa Chourier Inbhir Nis: ‘Chan fhada a bhios daoine a’ coimhead air na h-Eileanan mar “epicentre” na Gàidhlig mura dèan na h-eileanaich fhèin rudeigin ma dheidhinn.’
‘S ann mar sin a bhios an telebhisean uabhasach fhèin cudromach mar dòigh gus a’ choimhearsnachd Ghàidhlig a chumail ceangailte ge b’ e air a’ Thìr Mhòr no anns na tha air fhàgail de na coimhearsnachdan traidiseanta a tha i.
Thathar a’ tuigsinn gum bi uallach aig an t-sianal ùr gus prògraman a chur an àirde airson luchd-ionnsachaidh. ‘S math sin air sgath gu bheil e follaiseach nach bi adhartas sam bith ann gun fada a bharrachd luchd-ionnsachaidh a’ faighinn piseach air an rathad gu fileantachd.
Bidh an sianal ùr tàmailteach gu nàimhdean na Gàidhlig gun teagamh sam bith agus bidh iadsan dripeil trang ann a bhith sgrìobhadh tuilleadh litrichean dha na pàipearan-naidheachd. Tha amharas agam ge-tà gum bi feum aca sùil a thoirt air an t-sianal gus rannsachadh a dhèanamh airson nan litrichean ud.
Tha dùil agam gum bi rudeigin eile a’ tachairt, tha mi den bheachd gu bheil a mhòr chuid den t-sluagh albannach a-nis bàidheil dhan Ghàidhlig agus bidh iad pròiseil às an t-sianal ùr agus bidh iad a’ gabhail ùidh sa phròiseact, gu h-àraidh ma bhios programan den leithid Eòrpa ri fhaicinn. Tha coltas ann gum bi an t-àireamh luchd-amhairc gu math iongantach. Bidh deagh thoradh tighinn às a seo airson a’ chànain, tha mi cinnteach às ach feumaidh sinn cumail nan cuimhne nach ann a-mhàin leis an t-sianal ùr a bhios Gàidhlig ga sàbhaileadh.


text:
- TIOTAL
- Muileann Chill Bheathain, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_052
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11090
- KEYWORDS
- Cill Bheathain
muilnean-uisge
Eileanan
Inbhir Nis
dealan-uisge
Eilean a' Chonaisg
Muileann Chill Bheathain
muilnean-mine
Dealbh a' sealltainn muileann-uisge Chill Bheathain, suidhichte aig ceann thall nan Eileanan ann an Inbhir Nis. Bha an t-seann mhuileann mar aon de ghrùnn mhuilnean-mine ann an sgìre Inbhir Nis agus chaidh a clàradh an toiseach ann an 1232. Theireadh an toiseach Muilean Chill Bheathain rithe, agus anns na 1920an, chuir a' chomhairle sgeama dealan-uisge air dòigh a' cleachdadh cumhachd uisge bhon t-seann shlugan-uisge a bha air a dhèanamh farsaing, gus cumhachd uisge a thoirt às Abhainn Nis. Ged nach eilear ga chleachdach tuilleadh, tha togalaichean a' chumhachd ann fhathast mar phàirt de dh'àite-cleasachd ris an canar Eilean a' Chonaisg
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Beauty and the Beast (film 1991)
'S e film chruthaichte le Walt Disney Feature Animation a tha ann an Beauty and the Beast. Bha Gary Trousdale agus Kirk Wise nan stiùirichean. Chaidh am film fhoillseachadh 22 an t-Samhain 1991 anns na Stàitean Aonaichte.
Muinntir Sgioba[deasaich | deasaich an tùs]
- Paige O'Hara - Belle
- Robby Benson - Beast
- Richard White - Gaston
- Jerry Orbach - Lumière
- Angela Lansbury - Mrs. Potts
- David Ogden Stiers - Cogsworth / The Narrator
- Bradley Pierce - Chip
- Jesse Corti - LeFou
- Rex Everhart - Maurice
- Jo Anne Worley - Armoire
- Hal Smith - Phillipe
- Kimmy Robertson - Fifi
- Tony Jay - Monsieur D'Arque


text:
- TIOTAL
- Not gu Alasdair Grannd bho Scott Skinner, 11 Màirt 1909
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_GRANT_979_65_MISC_004_021_003
- DEIT
- 1909
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6721
- KEYWORDS
- fìdhlearan
fìdhlean
sgrìobhaichean
maighstirean dannsa
srathan spè
ruidhlichean
Tha an not seo a chaidh a sgrìobhadh air 11 Màrt 1909 bho Scott Skinner gu Alasdair Grannd. Tha i sgrìobhte air cùl na duilleig ciùil airson na 'Fuinn Ainmeil' aig Skinner, Àireamh 3. Anns an nota tha Skinner a' cuimhneachadh air farpais fìdhlearachd san robh e ann an 1963 aig Sgoil Bells, Pàirc Farraline. A-mach à h-aon deug fharpaisean agus sia breitheamhan an làthair, is e fhèin an aon duine a tha beò fhathast. Tha e a' toirt iomradh cuideachd air a bhean nach eil gu math.
B' e duine cudromach a bh' ann an Seumas Scott Skinner (1843-1927) ann a bhith a' leasachadh ceòl traidiseanta Albannach, agus bha e tric air ainmeachadh mar 'Rìgh an t-Srathspè'. Bha a dheagh charaid, Alasdair Grannd (air an robh am far-ainm Batan) na stiùiriche air a' Chomann Ruidhle agus Srathspè Gàidhealach airson faisg air dà fhichead bliadhna


text:
- TIOTAL
- 'Gairloch in North-West Ross-shire' (4)
- EXTERNAL ID
- AB_LL_JOHN_DIXON_04
- ÀITE
- Geàrrloch
- SGÌRE
- Geàrrloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Geàrrloch
- DEIT
- 2008
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- John Dixon
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 1382
- KEYWORDS
- claistinneach
cruthan-tìre litreachais
Tha a' chuibhreann chlaistinneach seo o 'Gairloch in North-West Ross-shire' le Iain Eanraig (John Henry) Dixon, foillsichte an toiseach ann an 1886. Tha e air a leughadh an seo le Tormod Newton. (Ìomhaigh - Cruinneachadh Prìobhaideach)
'When snow comes it gives wonderful glory to the mountains, and even frost has its peculiar charms. In the exceptionally severe winter of 1880-1, which had only once been surpassed in the experience of the oldest inhabitants, the ice displayed some of the peculiar forms described by those who have visited the Arctic circle. On the margin of Loch Maree (whose waters never wholly freeze), and especially where streams debouch into it, great hummocks of ice were formed. At the same time the brackish waters of Loch Ewe became covered with ice floes, of such extent as actually to prevent the passage of boats which had started to cross from the west side of the loch to convey persons who wished to attend sacramental services then being held at Aultbea. It was the only time I ever saw the sea frozen, and this circumstance, coupled with the phenonmena witnessed on the ice-bound shores of Loch Maree and the unnatural silence of nature, - whose murmuring streams were frozen dumb, and whose benumbed birds could give forth no note or song, - really seemed to transfer one to another world.
Perhaps the best spot in the parish to observe the sunsets is the Gairloch Hotel. Looking over the bay of Gairloch, no near mountains obstruct the view, and the aspect in summer and autumn is exactly right. Beyond the bay of Gairloch itself lies the Minch, and again beyond and above the Minch are the distant and seemingly transparent hills of Skye. The scene is as it were framed by the lines of hills on either side of Gairloch, and in the immediate foreground are strips of yellow sand and ridges of dark rock. None can tell, none can paint, the glories of the setting sun; words as well as pigments are powerless to adequately record the woundrous changes of the splendid colours that gleam in the sky and clouds, the subtle tints suffused over the sea and distant hills, and the marvellous glow pervading the whole of the beauteous scene!'
Rugadh John Henry Dixon ann an Wakefield, Yorkshire, ann an 1838 agus na dhuine òg lean e athair a-steach gu dreuchd san lagh. Na iomradh-bàis (Ross-shire Journal, 29 Dàmhair 1926) sgrìobh iad gun tàinig air 'a country life' a lorg air sgàth a shlàinte. An dèidh dha tadhal air Siorrachd Rois ann an 1868, thàinig e a dh'fhuireach ann an Geàrrloch ann an 1874, far an do chuir e seachad còig thar fhichead bliadhna. Bha an taigh aige ann an Inbhirean, an ceann a tuath Loch Ma-Ruibhe. Bha e trang an sàs ann am beatha na coimhearsnachd, na Neach-chlèire na Sgìre, neach onarach gun phàigheadh, air Comataidh na Sgìre, stèidhichte fo Achd Riaghaltais na Sgìre. Tha na paipearan-naidheachd sgìreil a' bruidhinn air mar a thug e taic do na h-ealain agus do phàrtaidhean teatha gach bliadhna do chlann na sgoile. Tha clàran chunntas-sluaigh a' sealltainn gur e duin-uasal 'living on private means' a bh' ann agus mar sin gu robh aitreabh aige le neach-taighe, nighean-frithealaidh, fear-charbad, geamair-ghille agus pìobaire pearsanta ag obair dha. Cha do phòs e riamh.
Bha Dixon na cheannard air Companaidh Gheàrrloich a' 1d V.B. Ghàidheil Shìophoirt agus ann an 1881 bha e an làthair aig Sgrùdadh ainmeil Dhùin Èidinn gus a' Bhan-Righ Bhictoria onarachadh.
Ann an 1886 dh'fhoillsich Dixon leabhar a tha fhathast air a mheas na mhodail de na bu chòir a bhith ann an eachdraidh paraiste: Gairloch: its records, traditions, inhabitants and natural history. Tha e follaiseach gur ann à rannsachadh agus à eolas farsaing na sgìre a thàinig an leabhar agus tha e gu sònraichte luachmhor san dòigh a tha e a' tarraing ri chèile iomadach fios sgìreil. Chaidh a chlo-bhualadh às-ùr san sgìre ann an 1974.
Shiubhail Dixon thall-thairis eadar 1899 is 1902 agus sa bhliadhna sin ghluais e a Bhaile Chloichrigh, far an do bhàsaich e am 20mh Dàmhair 1926. Ann an Siorrachd Pheairt cuideachd chuir e ùidh mhòr ann an eachdraidh na sgìre agus ann an comann nan Scouts. Chaidh onarachadh ann an 1924 leis an Swastika Thanks Badge cliùiteach de dh'òr agus aig àm a bhàis 's e am maighstir Scouts a b' aosta ann am Breatann. Chaidh a leabhar air eachdraidh sgìre Bhaile Chloichrigh fhoillseachadh ann an 1925: Pitlochry: past and present. 'S e na deilbh aige fhèin de pheant-uisge a tha sna deilbh. Mar a bha e ann an Geàrrloch, bha e a-rithist trang am measg ghnothaichean na coimhearsnachd agus chuir e air bhonn Comann nam Fir Òga agus club nan raidhfeil.
Shiubhail Dixon timcheall an t-saoghail dà uair; rinn e sealgaireachd an Eilean Bhancùbhair agus chuir e seachad ùine ann an Iapan, àite air an robh e na eòlaiche agus na neach-cruinneachaidh ealain. Na iomradh-bàis (Perthshire Advertiser, 23 Dàmhair 1926) sgrìobh iad 'a gentleman of wide culture and fine, genial personality...held in the highest esteem by all classes of the community, from whose midst he has passed, full of years and of honour.'


text:
Mo Chutta mac Finaill do Ciarraigibh Luachra a ceiniul .i. do Uibh Ferbu an t-sainriudh. Tainicc sein i n-oílithre andes go Leith Cuinn, go ros-gaibhi r-Raithin. Bui maincine mor ime occ lubuir & acc ernaighte; deichneabar ar secht cedaibh do isin mancine, & no aiccilledh aingli gach tres fer dibh.
Ro ba cobair mor don mainchine, an t-oilithrech naomh don-anaicc tar muir .i. Cusantin mac Ferccusa ri Alban. Ro ren-side maitius an talman ar oilithre do asccnamh nimhe, co na tarat a mod manchine amhail cech manach fognamha do Dia. Conid h-e ro claidh & ro thorainn an cill, .i. Rathen, & ro lesaigh cepaid Consantin fri Rathen andes, & Magh Constantin for bru Brosnaighe Atha Maighne.
Ba mor immorro a proinn & a saith .i. proinn ced nos-ferud, co tabartai fuigell Mo Cuda do. Ro sen Mo Cuda a beol & ni caithedh acht coibeis fri gach manach iaram, & ni tesda dia nert, cia ro thesda dia saith. Ba mor torbu a umhaloitti dona mancaibh; nert cét ann. Ro guidh-sium dano Mo Cuda dia leccad dia tir fodeissin i n-Albain, d' fios sccel a cloinne & a cineoil. Ro chedaigh do techt. Tainicc-siumh doridisi. Ro taisccedh do-somh a cuid proinne airett ro baoi thair, & do-radadh for seithe ina fiadnaisi ina cumasccadh, iter brothcan, & ass, & arbhar, & do-rell for cruimhe cidh araill de. Ro gabh iaram a fuathroic, & ro timaircc cona dib lamhaibh cuicce, go ro gle dó a caithim uile. Tuccadh do dano fuigell an chleirigh, & do-romailt uile co fosadh & co h-alainn. Baoi an fertigis occa forcoimétt na facbadh ni dia proinn cen tomhailt.
Fon daire duit fodesta, ar Mo Cuda arabarach, & imir do bharainn fair. Cid dia tucais form tocht do laim amail do-cuad h-i
p.301tosach arráir? Nim-tainic-sea riam d' ecomnart, a Mo Cuda, ni no samhlaind (fris); cech eccomnart riam rom-farraid, for se, ro laas dim fom cumhang. Gach maith rom-baoi rom-buanadus. Luidh-siumh fon daire iar sin, & nos-reidhigind.
Fecht ele do-somh isin cludh, ag denamh a oibre. {folio 266b} Ro proinnsiott na clerigh, & ro dermaittedh eisium. Ro lonnaigedh-siumh di-suidhi, co n-do-cuirestair lan na sluaiste uada as in cladh don úir dar forles an proinntige, co n-da-rainic a cuid a mias-cuadh cech manaigh bói istigh. Teid Mo Cuda dia shaigid-siumh iar sin. Is ann ro battar na srotha allais tairis la dichracht an t-saothair. Do-bert Mo Cuda abhois fo a edan, & do-bert fo a edán feissin. Maith, a chleirigh, for Cusantin, allus a maoile fein ícus cach. Uch, ro loitis, ar Mo Cuda, uair no icfudh cidh drucht do lighi, min epertea sin.
Ro tionoilsett cleirigh Úa Neill fecht ann i m-Magh Lenai, & ro troisccsiot ann co f-foillsighthi doib dunorgain do-rónad is tir. Ros-foillsigedh doib-sium tre n-aroile oig .i. tria Cainnli ingen Diarmata. Rucc Mo Cuda leis na clerciu iar sín co Rathen, & ros-biath co h-iomlan andsin iatt .i. samadh Finden cona n-abaidh .i.Colmán mac h-ui Telluibh, & samadh Coluim Cille, & samadh Ciarain cona n-abbaid .i. Cronan Dercc mac h-ui Laicti. Ro gab tra tnuth & formatt na clerciu annsin fri Mo Cuda ar iomat na manach, & ar fephus na cathrach & ar shaidbriosa m-bid & a n-edaigh, & ar feabhus an clerigh fein, uair ba fer go rath n-De h-e.
Ro benadh clocc proinne oc Mo Cuda iar sin, & do-choidh ina proinntech. Batar na h-abbaidh aga radh ettarra fein: Cidh dia t-ta an clocc proinne-si ittrasta for siatt, ar ro caithsim-ne 'na r-raibhe do biudh isin m-baile; ar maidhmighi, ar siat, do-gni-sem so, no is ar ro-imat bidh occa. Cuirither iaram techtaire uaidibh dia fios an m-boi biad occa. Luidh iaramh an techtaire .i. Manchin e, fos-aircindech Cluana Mic Nois. Luidh iaramh Manchin isin proinntech, & at-chí an fuirecc m-bidh bae occa. Cidh so, a Mhancin?, for Mo Cuda. Mo sccian do-radadh uaim forsin meis, or se. Fir, for Mo Chuda. Cid fil ann tra? ar se, ar is do thaisceladh foirne do-deachad. Gurab gorta not-béra fein, & fer th' ionaidh do (gres).
Ro soi an fos-aircindech gusna cleircibh iar sin, & ro innis {folio 267a} gach ni at-connairc & at-chuala, & ros-gabh tnuth & formatt na cleirchi frissintí
p.302Mo Chuda iar sin, & as-bertsattar fris: Faccaibh an mendat at-taoi, ar iett, & leicc Leth Cuinn d' Finnen & do Colaim Cille, & do Ciaran mac an t-Saoir. Ni ragh-sa adiu, for Mo Cuda, go ro gaba ri no espoc mo laim as; ar ni maith do cleiriuch utmoille, acht muna dichuirther ar eiccin.
Lotar na h-abbaidh iar sin cusin righ .i. co Blathmac mhac Aedha Slaine, & do-ronsat casaoitt Mo Chuda fris. Tainicc sein leo co Cluain Iraird, & as i comairle ro cinnsiot ann .i. Mo Chuda d' ionnarbadh. Conid sí sin in tres saobh-sanus Lethe Cuinn, & is h-i Cluain Eraird do-ronta a t-triur iad, dia n-ebhradh:
Conidh diommbuaidh comairle ro fagbadh for Cluain Eraird iaramh.
- 1] Teora saobha sanasa
2] Clainni Cuind imraga-sa
3] Cur Colum Cille tar sal,
4] Timdibhi sáogail Ciarain,
- 5] Mo Chutta cona chlamhraidh
6] D' innarbadh a Rathain ro-glain;
7] Forbais doibh ar clannaib Cuinn
8] Tarraid do siol Muoluim.
Lottar na cleirigh iaramh cusna riograidh léo .i. Blathmac & Diarmait, da mac Aedha Slaine, da righ Erenn, co m-battar ri dorus na cille. Giollae aouc ann Diarmait. Eircc dun, a Cusatin, ar Mo Cuda, do guide na rig im dail m-bliadna do thabairt duinn, cen ar n-gluasacht adiu. Tet iaramh Cusatin dia saichin-siumh, & a lorcc slaidhe ina laimh, & a culchi imme. Coich seo? for in oig. Cusantin in t-oilitir-sin, ar iatt. Maith a ocu, for se, do guidhe h-itchi cuccaibh-si do-dheochadhus on cleriuch, co tarttai dail m-bliadna do cen fogluasacht, & damh-sa dano ar m' oilithre & ar mo geilsine don Coimde. Is ferr a thabairt, ol Diarmait. Do-berthar, ol Blathmac.
Tiagait as iaram. Do-berad na cleirigh cetna iatt iar cinn bliadna, co m-batar ar dorus na cille. Eircc dun, a Cusatin, ar Mo Cutta, do ghuidhe bliadna oile cen ar f-fogluasacht. Teitt-siumh dano fon iondus cetna. Is e an bachlach cetna, for cach, nis-bia failte don chur-sa. Is droch-impide, {folio 267b} a occa, for Cusantin, ar ro bamair-ne riam isin maitis attataoi-si, co ros-renam e ar in Coimde. Ro battar secht n-duine form comus-sa, & rig cech duine, & or &
p.303arccat, graighi & alma bo cech duine, for mo cubus-sa sin uile, co n-dam fil i moghsaine sund ar serc n-De .i. an Coimde. Cia do-berta iaramh form-sa & foranti rom-faid, bes ro piadh focraicc. Fochen duit, or da mac Aedha, rod-fia failti & cairde m-bliadhna. Beridh-si bennachtain dono, for eisium.
Teccait dia bliadhna doridhisi iter laoch & clerech, co m-battar a n-dorus na cille. Eircc, a Cusantin, for Mo Cuda, cusna riogaibh, gur cuince cairde m-bliadhna duinn forra. At-agur min tucait, for Cusantin. Luidh iaramh dia saichin. In bachlach cedna diabhar saighid, for siatt. Nocon acaille iter, robar bia ferc leis. Fecaitt na gille for daescaire fris, occa caopadh. Ni tucc-somh dia oidh inní-sin co toirsed na righu. An tibrid-si cairde na bliadna do Mo Chuda? or se. Eircc uaind, a bhachlaigh for siatt, nit-fia failte. Lasin sreidh in gabail uadh, & geibidh bragaitt cechtar nae na da righ ina dib n-glacaibh. An tibridh, for se, in itchi connaighim? & min tardadh, bid liath cechtar fathar do inchinn a cheile uaibh. Do-beram co deimhin, ol siatt. Tugadh do-somh in cairde, & ni la bennachtain fuair.
Uch, marbh Cusantin íartain, & isin t-sechtmain ria n-eccaibh do, oc ceilebrad doiph ina n-ecclais, co n-acca Mo Cuda in Satan for cind Cusantin. Cidh dot-fuc annsin? for Mo Cuda. Manach dam-so, for se, ar ata an doman fora cubus. Is doigh, as becc-sidhe, for Mo Cuda. Is cuitechad ann, gid becc, for eisiumh. Maith a cleirigh, for Mo Cuda, tabair do coibhsiona. Do-ber-sa immorro, a ticcerna, for Cusantin, nach fil don domun for mo cubus, acht imraidim nama comadh maith lem, in lec forsan geibh-si do pater, comadh-si no beth dar m' aghaid. Bidh-si immorro, for Mo Cuda, {folio 268a} eircc-si, a Shathain, isin coirthi cloichi fri cill andes, & ni derna ercoid ann, acht donti ticfa frisin ecclais.
Tangattar meic Aodha Slaine iar sin co m-borrfadh & barainn, uaille & diumuis, & na cleirigh; & ba h-iarna n-deg-gresacht do ladrannaibh h-Ua Neill. Deithbir on dano, ar ni faigebhdais scor a n-ech la feraibh Midhe, min dicuirte Mo Cuda. Uch, ba h-ainimh mor
p.304Consatin an tan-sin. Eircc anunn a Diarmait, or Blathmac, ar is at rí. Ragat, for Diarmait, cenip fo lith lem. Neach uaibh leis, a chleirchiu, for Blathmac. Do-gentar, ol iatt.
Ro ladh crandchar eter samad Finnein & Ciarain, & Coluim Cille, d' fis cia h-epscop uadaibh no raghad la Diarmaid. Do-rala do muinntir Clnana Meic Nois, & ro lasat-sein for a fairchi, & do-rala do muinntir Cille Achid Drumfhata. Ro lasatt-sein iter a c-ceallaibh, & do-rala do muinntir Cluana Congusa h-i Cinel Ardgair. Ragat-sa, for a h-aircinnech-side, do ghabhail a lamha.
Tiagaitt tra anunn Diarmait & an cleirech, & socchaidhe mor archena maraon friu. Teid Diarmaid, co taratt a uillinn frisind ursainn na h-ecclaisi i m-boi Mo Chuda. Tarr istech isin ecclais, a Diarmait, for in cleirech. As lor do-dechad, or Diarmait. In do gabail mo lamha-so do-deachad? for Mo Cuda. Is fris rom-cuired cetus, ol Diarmait. Madh dian deni-siu forru, ol Mo Chuda, am erlum-sa dano, for se, let-su. Ro fheimghios, ol Diarmait, nis-gebh do laim co brath, ar med do nóimhe & t' ordain, & is am aithrech cidh ar techt iter. Co n-dot raib-siu ordan & oirechus dono, for Mo Cuda, for nimh & talmain, & cumhachta & righi & flaithemhnus for Eirinn go brath, cein co tis frim comarba-sa. Nir soiter do gnuis frit naimdiu, ar (ro) soisiu remam-sa. Do-beratt tra ind oicc aithis fort iar n-dol amach .i. Diarmait Roanaidh do radh riut, & gurab i n-ordan doicc duit-siu sin, & dod shiol, & gurab uait an righe do gres.
Ro soi Diarmait amach iar sin, & do-ratt Blathmac aithis fair: As ruanaidh tice on cleiriuch, ol se {folio 268b} .i. as rioghda. Ro be dono radh caich iaram fris .i. Diarmait Ruanaidh. Eirgid fein, for Blathmac frisna cleircibh, & geibidh laim Mo Cuda, ar is fribh cosnus feronn. Ni ragam gan tusa linn, for siat. Ragat-sa libh, for an righ. At-ragat a n-aoin-fecht uile, laochaibh cleircibh, co h-airm a m-boi Mo Cuda.
Do-choidh dano airchinnech Cluana Congusa dia saighidh, do gabhail a lamha, ar is dó rainic an cranncar. An geba-sa mo laim-siu? or Mo Cuda. Gebat, ar ni bhia isin suidhe abádh fris, or in cleirech. Nit raib-siu dono nemh no talamh, for Mo Cuda, & corap fo ssop & cuitbiudh i n-dalaibh (&) i nd-oirechtaibh do gres t' airchinnech. Uch, maircc nod-geibh, & lasa n-gabur, for secnap Cille Achid. Bennacht fort, or Mo Cuda, bidh let ordan do cille.
p.305
Berid as e, ar fos-aircindech Cluana Meic Nois, na fuirghidh an bachlach crand-briathrach isin c-cill. Nit raib-si nemh no talamh, for Mo Cuda & fuacht & gorta dot breith fein, & do breith fhir th' ionaidh do gres. Mor liach a n-do-gnid, for secnap Durmaigi. Bid tusa bus secnap & bus aircindech it chill do gres, for Mo Cuda. Tairrngidh anuas é, for aircinneach Durmaighi. Digradh do samhta fort tria bite, & for fhior t' ionaidh do gres, & gurab eiccin meur fair tria bhite inn aireacht dia munadh. Ro saoi co muinntir Cluana h-Iraird, & ro esccaoin drem dibh, & ro bennach drem ele.
Luidh Blathmac feisin anunn iar sin, & Cronan Dercc comarba Ciarain. Cidh dia t-tuidcidh?, for Mo Chuda. Do gabhail do lamha-sa, or Blathmac. Ni gebha, for Mo Cuda. Ni bia isin t-suidhe abbadh fris, for se. Gebatt-sa dono do lamha-sa asin suidhi righ i t-taoi, & getat nemh & talam fort, co na bia ri no ridhamhna uait, & is iatt bas daire don giolla do-choidh amach do chlann & do chiniul go brath.
Ro soi go Cronan iar sin, & adubairt fris: Ni daonda ataoi frim-sa, or se, ar inisle do gnim-si sin, & do aontadh fri samu(dh) Ciarain; ut sit in prouerbium apud eos: Mumnensis manum Mumnensis accepit .i. co ro moti raibh ap a Mumain occa.
{folio 269a} Ni raib immorro (somaoin) 'na h-abdaine-sin tre bithi sír for Muimnech, acht aon nama do Mumha gebus í do innechadh for Leith Cuinn mo diocur-si. Connachta fo Araib, & h-Úi Neill gan righe rurech, acht a m-beith fo fhan echtrand fri re. Cluain dano cen lubair, cen riaghail, iar n-dith a sruithi, i m-bia comhcedludh discir nach druine trepait a h-iatha a bith cen rimad comgnimha fri forcetal, cen toi fri ortt, acht sruithi cen commaidh cresine, acht comhcetlud in espaic fria linn, cein co ti an daol bán firfes dia eis, & bidh maith ind ecclas fria re, bid olc í i n-aimsir in lucair deoda don Mumha firfes a comrama cen espa; co ra bai-siu fein fo aithis. Statim oculus sinister Cronani excecatus vel extinctus est.
Dian-bas dot breith dono, & do ciníudha dot eis, & an lamh ro sinedh cuccam-sa, or se, gurap follus do chach a mí-aradha. Quod postea completum est. Cech ab dano gebhus itt ionadh gibe ernail
p.306treblaitte gebhus e iar n-gabhail abdhaine, nir sccara fris co a bhas. Fer ghai deirc itt ionad-sa dano, for Cronan, & dian-bas do breith dreime dibh. Ro fhaccaibh dano briathra aile beos do. Bidh lim-sa an cathair-siu dono, ar Cronan. Ac, for Mo Chuda, acht bidh Rathen Mo Chuda, & Mo Chuda Rathain at-bertar ann.
Gabaitt iaramh a laimh, & lottar timcell martra & relecc. Uch, a tigerna, ar manach dia mancaibh fri Mo Chuda, ata galar im chois; ní fedaim techt lat. An dino, ar Mo Cuda. Nato, for Colman mac h-úa Telduib, ap Cluana Iraird, ni bia ind aoibhell-sin uait-siu accain-ne i m-medhon. Eircc, for Mo Chuda, & tabair do cois forsin cloich ucatt. Ocus o do-ratt an manach a cois fuirre, ba slan fo cedoir; & as i sin Lec Mo Chuda i r-Rathen. Do-choidh dano an galar i c-cois Colmain la breithir Mo Chuda; & as-pert co m-beith go h-artraigtech do gres i c-Cluain Iraird an galar.
At-rachtattar na mairb asin talmain do neoch at-bath fria aimsir-sium {folio 269b} do techt lais. Amin, for Colman god manach, la gabail coisi Mo Cuda, ro gellais-si duin-ne, for se, comadh ettrain no beith h' eserge; & apair dino in let ragmat, no an sunn anfamat. Anaid sunn, ar Mo Cuda, ar ni filit in da eiseirge isin t-soiscel, & ticub-sa dia laithe bratha cóm manchaibh uile co crois Cusantin i n-dorus na cille, curap immalle digsem do fuigell bratha.
Luidh iaramh Mo Cuda ass, cusin mor-imirci-sin lais .i. xl ar ocht cedaibh a l-lion. Mor do fhertaibh & do miorbhuilibh do-roini co r-rainicc na Deisi; & do-ratt ri na n-Deísi .i. Maol Ochtraig mac Dinertaigh, a chorp & a anmain do, & do-ratt do gach aon no togfadh dona Deisibh do leccadh leis. Ro gab-somh iaramh i n-Dun Seinm for Nim. Bith-biad-sa sunn, for eisiumh, co n-dechus do Nimh for nemh. Cid do-forni sin, a chleirigh? or caillech ro bai ann fris, Caimell a h-ainm. Nach lis-sin indso do-gniatt na manaigh, for eisiumh. Is les mor cetus, ol in chaillech. Bidh é a ainm dono, for eissiumh .i. Les Mor. Conidh de sin ata Lioss Mor Mo Chutta.
Marb dóno Mo Cuda dia bliadhna iar sin. Do-choid dono Cronan i Mumain for a fairci .i. comarbha Ciarain; do-coidh assin go Les
p.307Mor, d' iarraidh loghtha dia cinel a los na m-briathar ro fagaibh Mo Cuda forra. Mo Lua Lobar, as e ro bai ar a cind ann. Bui-siumh arnabharach oc cuingidh logta for Mo Lúa. Dia t-ti Mo Chuda doridhisi h-i c-curp, for se, cuindigh logadh fair. Cein co t-ti, ni thibrem-ni logad dia eissi.
Tainic Cronan andes reme iar sin do saigidh Cluana Meic Nois. Tainicc i l-luing for Sinuind. At-connairc an t-aen-ethar, & ethair iomdha aga tograim. Ro baiditt immorro, & ro marbaitt na roibhe isind ethar. Tainic aon do lucht an ethair for snamh cusin luing i r-raibhe Cronan, & ro gabh Cronan ar cend é. Do-ratt immorro aon do lucht na tograma beim do, co ro ben a cend de, & a laimh do Chronan araon. Luidh Cronan {folio 270a} iar sin co port, & do-coidh for tir, & at-bert fria muinntir: Anaidh sunn, ar se, co ro codlar. Battar fri re iar sin occa idnaighe dus in érsed. Marb tra Cronan annsin tre breithir Mo Cuda, amail do-rairngert do, & ro thairrngir aon dia chinel do ghabhail abdhaine a Cluain, & meth for an tuaith & for an ecclais fria reimes. Et hec omnia completa sunt, et complentur, et complebuntur.
Mo Chutta cona coimhtionol .i. moirsheiser & secht fichit & secht c-cétt, & imaccallaimh re h-ainglibh cech tres fer dibh. Lá n-ann luidh
p.308Mo Chuda gusin coimhtionol-sin ime ina prosesiam mor-timcel reilge na n-aingel i r-Rathain occ denamh an ernaighthe, et reliqua. 2122 {folio 270b}Mo Chutta cecinit
p.309
Et reliqua.
p.310{folio 271a}
Mo Chudae Rathain cona coimhtionol .i. as e-so a lin .i. oirseiser & secht fichit, & secht ced; & imaccallaimh re h-ainglibh gacha treas fer dibh. Ina coroin doib a timcell reilcce Rathain ag denamh an ernaighti. Amhail bai Mo Chutta ann, co n-faca an deman ina medhon ettorra. Fiarfaighis Mo Cuda de: Ca conair fuarais, a truaigh, co n-uicce-so? Freccrais an diabal é, & isedh adubairt: Formail an Connachtaigh, ol se .i. mac leigind do cinel Aodha na h-Echtghe. Maith a chlerigh, ol Mo Cutta, ca h-ait i raibi do menma an tan tainic an diabal tort, go fil inar medon ettrainn? Luidhigh an mac eccailsi ic prostrait i fiadnaisi Mo Cuda, & ro indis an t-adhar do .i. Ag tabairt catha ro battar mo braithre collaidhe, & ro foillsighedh damh-sa inní-sin, & as ettorra ro búi mo dutracht gen gur muig rempu, & ni h-annso, & do-gellaim-si duit-si & don Coimde cona faigbe diabal slige amach toram-sa, ge fuair amuigh; & ba fir ón.
Maith, a cleirigh, ol in diabal fri Mo Cudae, cedaigh damh imtecht, uair ni lamhaim dul ind aér suas la h-analaibh na naemh & na h-irnaighthe, uair ni dom fuarus i n-ifrionn pian as truma & as diochra oldas anala na naemh, & na h-irnaighthe. Ro chettaigh dano Mo Cuda don diabal imthecht la truaighe na n-aitesc rochan i f-fiadhnaisi na naemh. Ro imtigh immorro an diabhal iar sin ina fiadhnaisi, & nis fainic cuca doridhisi. Et reliqua.
Mo Chuttae Rathain immorro do-rinne roind da coimhtionol & da aidhedhaibh adhaigh n-aen ann. Gach biadh immorro frisa m-benadh a lamha, no cuimledh {folio 271b} dona broccaibh no bittis uime gach lai. Adhaigh n-ann dono as-bert Mo Cuda: As mór an righe-si i fuilim, ol se, .i. moirseiser & secht fichit & secht cet isin (coim)tionol-so i fuilim, & imaccallaim fri h-ainglib gach tres fer dibh, & abdhaine & cennus accam-sa forro-san, & conidh mesa misi oldas gach fer dibh-sin. Ocus ni slige nimhe dam-sa sin, & ni biu amlaidh ni bús sia, acht rachatt gusan luing ata ag imtecht a h-Eirinn, cu na rabhar da adhaigh i n-aen-ionad, acht acc aitricche ar fud an domain moir.
Rucc as an adhaigh-sin amhlaidh sin, & ro élo arnamarach go h-airm a m-boi Com(gh)oll, ag Tigh Teille. Amhail at-connairc cach dibh a chele .i. Mo Chuda & Com(gh)oll, bennachais cach dibh diaroile. Suidh, ol Com(gh)oll fris. Ni h-ail lem, ol Mo Cuda, uair ata tinnenus form, uair ata an long oc imtecht, ol se, & as eigen damh rochtain innte. No to, ol Com(gh)oll, uair do-bhera Dia don luing
p.311anadh anocht. Suidis immorro Mo Cuda, & ros-benadh a brocca de, & amhail ro benad, as-bert Com(gh)oll: Tair amach, a dhiabail, ol se, asin broig, & ni bherair lat in ettail fuarais ni as sia. Lingid immorro an diabal as in m-broicc amach, amhail at-cuala sin, & asedh adubairt oc imtecht: Ni sechbaidh deit do thégmail dia Com(g)oll no o, a Mo Cuda, uair ni leiccfind-si di adhaigh i n-aen-ionadh tú, ar in lethcumaigh do-ronais ar do bhrogaibh fein sech broccaibh an choimtionoil, uair no chumailtea do lamha doibh an tan no bithea ag roind na proinne no bidh occaibh, & ni fuarusa slighe ele cuccat acht an conair-sin namá. Imthigis an diabal iartain, & as-bert Com(g)oll frisan naemh inntodh dia tigh, & tathaighe a trath do dhenamh. Ocus as-bert:
Anais Mo Cuda abhus gan imtecht do cumachtaibh De & Com(gh)oill. Finis. 23
- 1] Maith do chleireach beith abus no i f-foss
2] Ocus tathaighe na trath;
3] Do-berat demhna cuidmide
4] Spirut utmaille for cach.
p.312


text:
Airson dhomh, an leabhar seo a thòisich ann an 2005, nuair a bha mi ag obair air mo tràchdas. Bha mi a 'ruith an dheuchainn air-loidhne, a innsidh mise dhut mu dheidhinn ann an Caibideil 4, ach a-nis tha mi a' dol a dh'innse dhuibh rudeigin nach eil ann am pàipear sam bith acadaimigeach. Agus, tha e rudeigin gun atharrachadh mar a tha mi a 'smaoineachadh mu dheidhinn rannsachaidh. Aon mhadainn, nuair a cheartaich mi an fhrithealaiche-lìn, tha mi a-mach gun na h-oidhche mu 100 duine bho Braisil air com-pàirteachadh ann mo deuchainn. -Eòlas seo a bha domhainn buaidh orm. Aig an àm sin, bha mi caraidean a bha a 'ruith traidiseanta lab dheuchainnean, agus an robh mi eòlach mar cruaidh robh iad ag obair a thàladh, sùil a chumail air, agus a' pàigheadh dhaoine gus pàirt a ghabhail ann an deuchainnean; ma b 'urrainn dhaibh a' ruith 10 daoine ann an aon latha, a bha adhartas math. Ach, le mo dheuchainn air-loidhne, 100 daoine pàirt a ghabhail fhad 'sa bha mi a' cadal. A 'dèanamh rannsachaidh agad nuair a tha thu a' cadal a dh'fhaodadh fuaim ro mhath a bhith fìor, ach chan eil e. -Atharrachaidhean ann an teicneòlas sònraichte a 'gluasad bho na Analog aois gu didseatach aois mhosach gun urrainn dhuinn a-nis air a thional agus a mhion-sgrùdadh sòisealta dàta ann an dòighean ùra. Tha an leabhar seo mu bhith a 'dèanamh rannsachadh sòisealta anns na dòighean ùra.
Tha an leabhar seo airson dà coimhearsnachdan eadar-dhealaichte. Tha e airson luchd-saidheans sòisealta a tha ag iarraidh barrachd a dhèanamh dàta saidheans, agus tha e airson dàta luchd-saidheans a tha ag iarraidh barrachd a dhèanamh saidheans sòisealta. Tha mi a 'cur seachad ùine ann an dà chuid de na coimhearsnachdan sin, agus an leabhar seo a tha mo oidhirp a thoirt air na beachdan aca còmhla ann an dòigh a tha a' seachnadh an quirks agus goileam no. Leis na coimhearsnachdan gu bheil an leabhar seo a tha, bu chòir dha a dhol às aonais ag ràdh gu bheil an leabhar seo chan e dìreach airson oileanaich agus ollamhan. Tha mi ag obair ann an cuid de riaghaltas (aig an Cunntas-sluaigh nan Stàitean Aonaichte Biùro) agus ann an gnìomhachas tech (aig Microsoft Rannsachaidh), agus tha fios agam gu bheil tòrr de rannsachadh inntinneach a 'tachairt taobh a-muigh nan oilthighean. Mar sin, ma tha thu a 'smaoineachadh air dè a tha thu a' dèanamh mar a rannsachadh sòisealta, an uair sin an leabhar seo a tha thu airson, ge bith càite a bheil thu ag obair no dè an seòrsa dòighean thu an-dràsta a 'cleachdadh.
Tha sinn fhathast sna làithean tràtha de rannsachadh sòisealta ann an àm dhidseatach, agus chunnaic mi beagan mì-thuigse a tha cho bunaiteach agus mar sin cumanta gu bheil e a 'dèanamh a' chuid as motha de mhothachadh dhomh gus dèiligeadh riutha seo, anns an ro-ràdh. Bho dhàta a tha luchd-saidheans, chunnaic mi dà cumanta a thogail ceàrr. Tha a 'chiad' smaointinn gu bheil barrachd fèin-obrachail dàta solves duilgheadasan. Ach, airson rannsachadh sòisealta nach eil air a bhith m 'eòlas. Gu dearbh, airson rannsachadh sòisealta seòrsachan ùra de dàta, seach gu tuilleadh de na h-aon dàta, coltach a bhith bu chuideachaile. Tha an dàrna mì-thuigsinn gun robh mi air fhaicinn bho dàta luchd-saidheans a 'smaoineachadh gu bheil saidheans sòisealta e dìreach buidheann de fancy-Deasbaireachd mu thimicheall toinisgeil. Gu dearbh, mar neach-saidheans sòisealta-tuilleadh sònraichte mar sociologist-Chan eil mi ag aontachadh leis a sin; Tha mi a 'smaoineachadh gu bheil saidheans sòisealta Tha mòran a' tabhann. Smart daoine air a bhith ag obair gu cruaidh a thuigsinn daonna giùlan airson ùine mhòr, agus tha e coltach gu glic a leigeil seachad an gliocas a tha cruinnichte bhon oidhirp seo. Is e mo dhòchas gu bheil an leabhar seo bidh thu a 'tabhann cuid den an sin gliocas ann an dòigh a tha furasta a thuigsinn.
Bho saidheans sòisealta, Tha mi cuideachd air dà cumanta a thogail ceàrr. An toiseach, chunnaic mi cuid de dhaoine a 'sgrìobhadh dheth air fad beachd rannsachaidh shòisealta, a' cleachdadh na h-innealan na didseatach aois stèidhichte air beagan droch pàipearan. Ma tha thu a 'leughadh an leabhar seo, feumaidh tu' s dòcha a leughadh mar-thà buidheann de phàipearan a 'cleachdadh na meadhanan sòisealta dàta ann an dòighean a tha banal no ceàrr (no an dà chuid). Tha mi cuideachd. Ge-tà, gum biodh e droch mhearachd gus crìoch a chur bho na h-eisimpleirean gu bheil a h-uile aois didseatach rannsachadh sòisealta dona. Gu dearbh, 's dòcha gu bheil thu air a leughadh cuideachd buidheann de phàipearan a' cleachdadh dàta suirbhidh ann an dòighean a tha banal no ceàrr, ach nach eil sibh a sgrìobhadh dheth a h-uile rannsachadh a 'cleachdadh sgrùdaidhean. Sin oir tha fios agad gu bheil rannsachadh mòr a dhèanamh le dàta an t-suirbhidh, agus anns an leabhar seo, tha mi a 'dol a shealltainn gu bheil thu cuideachd a' rannsachadh mòr a dhèanamh le na h-innealan de don linn dhigiteach.
Tha an dàrna cumanta mì-thuigsinn gun robh mi air fhaicinn bho luchd-saidheans sòisealta a tha ri mì-an-diugh leis a 'san àm ri teachd. Nuair measadh rannsachaidh shòisealta anns an àm dhidseatach-rannsachadh gu bheil mi a 'dol a' toirt cunntas anns an leabhar seo, tha e cudromach a bhith ag iarraidh dà-dhealachadh ceistean:
Fiù 's ged a tha luchd-rannsachaidh air an trèanadh gus freagairt na ciad ceist, airson an leabhar seo, tha mi smaointinn an dara ceist a tha nas cudromaiche. 'S e sin, ged a rannsachadh sòisealta ann an digiteach aois air nach eil fhathast a thoirt gu buil, mòra eisimpleir atharrachadh inntleachdail tabhartasan, an ìre leasachaidh didseatach aois rannsachaidh air leth luath. 'S e seo an ìre de atharrachadh, còrr is an-dràsta ìre, a' dèanamh didseatach aois rannsachadh cho inntinneach dhomh.
Fiù 's ged a tha a' pharagraf mu dheireadh coltas ann gun do thairgse dhut comas beartas aig cuid unspecified àm san àm ri teachd, mo mhiann anns an leabhar seo chan eil e a reic thu air sònraichte sam bith den t-seòrsa rannsachaidh. Chan eil fhios pearsanta fhèin earrainnean ann Twitter, Facebook, Google, Microsoft, Apple no companaidh sam bith eile tech (ged, air sgàth làn foillseachaidh, tha mi ag obair aig no a fhuair maoineachadh rannsachaidh bho Microsoft, Google, agus Facebook). Ma tha sibh toilichte leis an rannsachadh a tha sibh a 'dèanamh mar-thà: mòr, a' cumail a 'dèanamh dè tha thu a' dèanamh. Ach, ma tha ciall gu bheil an aois a 'ciallachadh gum didseatach ùr agus tha rudan eadar-dhealaichte' sa ghabhas, an uair sin Bu toigh leam thu 'sealltainn an fheadhainn comasan. Mar so, air feadh na mo leabhar-amas gun fhathast bhrìoghmhor neach-aithris, ag innse dhuibh mun a h-uile stuth ùr inntinneach a tha sa ghabhas, fhad 'sa tha thu a' stiùireadh air falbh bho beagan an cois sin chunnaic mi feadhainn eile a 'tuiteam a-steach. Tha mi an dòchas gum bidh seo na chuideachadh do leasachadh rannsachaidh agus cuidichidh iad thu nas fheàrr measadh a dhèanamh air an rannsachadh dhaoine eile.
Mar a dh'fhaodadh sibh air mothachadh mar-thà, an tòna an leabhar seo tha beagan eadar-dhealaichte bho cuid eile acadaimigeach leabhraichean. Sin a dh'aon ghnothach. Tha an leabhar seo a-mach às Cheumnaich 'cho-labhairt gu bheil mi air a bhith a' teagasg aig Princeton ann an Roinn na Sociology, agus bu thoil leam an leabhar seo a ghlacadh cuid de na lùth agus othail bho sin seiminear. Gu sònraichte, tha mi ag iarraidh an leabhar seo a bhith trì feartan: cuideachail, dòchasach, agus san àm ri teachd-amas.
Feumail: mo mhiann dol a sgrìobhadh leabhar a tha e cuideachail dhuibh. Uime sin, tha mi 'dol a sgrìobhadh ann an dòigh fhosgailte agus neo-fhoirmeil stoidhle. Tha sin air sgàth an rud as cudromaiche gu bheil mi ag iarraidh a chur an cèill a tha sònraichte dòigh smaoineachaidh mu rannsachadh sòisealta. Agus, mo eòlas bho teagaisg moladh gu bheil an dòigh as fheàrr a chuireamaid an dòigh smaoineachaidh a tha neo-fhoirmeil agus le tòrr eisimpleirean.
Optimistic: Tha an dà coimhearsnachdan gu bheil an leabhar seo a 'dol an sàs-saidheans sòisealta agus saidheans-dàta tha fìor dhiofar stoidhlichean. Dàta saidheans san fharsaingeachd air bhioran; iad buailteach a bhith a 'faicinn a' ghlainne air leth làn. Sòisealta saidheans, air an làimh eile, mar as trice nas breithneachail; iad buailteach a bhith a 'faicinn an glainne mar letheach falamh. Anns an leabhar seo, tha mi a 'dol a ghabhail ris an dòchasach tòna dàta saidheans, ged a tha mo trèanadh mar neach-saidheans sòisealta. Mar sin, nuair a bhios mi a 'foillseachadh eisimpleirean, Tha mi' dol a dh'innse dhuibh dè I love mu bhith a eisimpleirean. Agus, nuair a bhios mi a dhèanamh a-mach a chomharrachadh duilgheadasan le eisimpleirean-agus bidh mi a 'dèanamh seo oir chan eil e foirfe-rannsachaidh I'm dol a dh'fheuchainn ri puing a-mach air na duilgheadasan sin ann an dòigh, agus tha iad dòchasach. Chan eil mi a 'dol a bhith riatanach airson sgàth a bhith riatanach. Tha mi a 'dol a bhith riatanach gus an urrainn dhomh cuideachadh a chruthaicheas tu barrachd rannsachaidh àlainn.
Ri-amas: Tha mi an dòchas gum bi an leabhar seo Cuidichidh sibh a 'dèanamh rannsachadh sòisealta a' cleachdadh na siostaman didseatach a th 'ann an-diugh agus an siostaman didseatach a thèid a chruthachadh anns an àm ri teachd. Thòisich mi deanamh t-seòrsa seo de rannsachadh ann an 2003, agus bhon uair sin chunnaic mi mòran atharrachaidhean. Tha cuimhn 'agam nuair a bha mi ann an Sgoil Cheumnach a bha daoine air bhioran mu dheidhinn a' cleachdadh myspace airson rannsachadh sòisealta. Agus, nuair a bha mi a 'teagasg mo chiad chlas air dè mi an uair sin ris an cante "-lìn stèidhichte air rannsachadh sòisealta," Bha na daoine air bhioran mu mas-fhìor shaoghal leithid SecondLife. Tha mi cinnteach gun san àm ri teachd tòrr de rudan a tha daoine a 'bruidhinn mu dheidhinn an-diugh a bhios a rèir coltais seann-fhasanta agus gòrach. Tha cleas gus a 'fuireach iomchaidh ann an aghaidh seo atharrachadh luath' S e abstraction. Mar sin, chan eil seo a 'dol a bhith a' teagasg gu bheil an leabhar a tha thu dìreach mar a chleachdas Twitter API; an àite sin, tha e a 'dol a bhith leabhar a' teagasg dhuibh ciamar a bhith ag ionnsachadh bho didseatach comharran (Caibideil 2). Chan eil seo a 'dol a bhith leabhar a' toirt dhut ceum-air-cheum na stiùiridhean ann airson 'ruith dheuchainnean air Amazon Meacanaigeach Turk; an àite sin, tha e a 'dol a theagasg dhuibh ciamar a dhealbhadh agus a mhìneachadh deuchainnean a tha an eisimeil air digiteach aois bun-structair (Caibideal 4). Tro bhith a 'cleachdadh na abstraction, tha mi an dòchas seo a bhios tìm leabhar air a' chuspair tràthail.
Tha mi smaoineachadh gur e seo a 'chuid as motha de inntinneach uair a-riamh a bhith sòisealta rannsachaidh, agus tha mi dol a dh'fheuchainn ri an cèill gun othail ann an dòigh a tha mionaideach. Is e sin, tha e àm a 'gluasad taobh a-muigh neo-shoilleir Measgachadh mu na cumhachdan draoidheil ùra dàta. 'S e àm gu sònraichte fhaighinn.


text:
Inbhir Aora
'S e baile ann an Earra-Ghàidheal agus Bòd a tha ann an Inbhir Aora (Beurla: Inveraray). Tha e suidhichte air àird an iar Loch Fìne air an rathad A83. 'S e seo na co-chomharran aige: 5° 4′ 23.7″ Tuath agus 56° 13′ 50.92″ Iar.
Chaidh am baile a stèidheachadh leis an Rìgh Loch Fìne anns a' bhliadhna 1745. Eadar 1746 is 1789 chaidh Caisteal Inbhir Aora a thogail. Bha Inbhir Aora na phrìomh-bhaile den Siorrachd Earra-Ghàidheal.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Faic cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Duilleag oifigeil Inbhir Aora - Fiosrachadh airson luchd-turais
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NN 095 085


text:
- TIOTAL
- 44978 a' feitheamh gus An Caol fhàgail air trèana shònraichte, An t-Ògmhios 1962
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_313
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- DEIT
- An t-Ògmhios 1962
- LINN
- 1960an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28324
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
44978 a' feitheamh gus An Caol fhàgail air trèan shònraichte san Ògmhios 196.2
Chaidh 44978, locomotaibhh Clas 5, a thogail aig Ionad-obrach Crewe san Ògmhios 1946. Chaidh a toirt a-mach à seirbheis san Iuchar 1965 agus a briseadh suas san t-Samhain sa bhliadhna sin. Chaidh na locomotaibhean Clas 5 a dhealbhachadh le Uilleam Stanier. B' e 'Black Fives' a b' orra sa chumantas agus chaidh 842 diubh a thogail eadar 1934 agus 1951.


text:
- TIOTAL
- Iarrtas Barrantais dha Uilleam Tolmaidh, 4 Iuchair 1775, d.3
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_L_INV_HC_9_47_5I_03
- DEIT
- 1775
- LINN
- 1770an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5803
- KEYWORDS
- pàipearan cùirte
clàran cùirte
goid
Is e seo pìos a bharrachd air a chur ris an iarrtas barantais gus Uilleam Tolmaidh a shireadh agus a thoirt an grèim, fon cheann-latha 4 Iuchair 1775. Tha Tolmaidh fo chasaid gun do ghoid e bò agus làir ghlas agus nach eil ann ach 'duine de dhroch chliù agus mèirleach cumanta'. Tha am pìos a bharrachd ag ainmeachadh gu bheil an Siorraim air an fhiosrachadh agus an tagradh a sgrùdadh, agus gu bheil e a' toirt cead do dh'oifigearan siorraim an neach a tha fo chasaid a shireadh agus a thoirt an grèim.
Tha làmh-sgrìobhaidh Dhòmhnaill MhicCuinn air


text:
Kl.
Aided mac {Laighne} rí Uladh a suis per dolum.
Fros fholu do siliudh a n-Árd Ciannachta.
An t-ailitir do dol a hÉrinn.
Árd Macha d'argain ó Gallaibh Lochu Feabhail et Cumusccach do gabáil dáiph et a mac .i. Aodh mac Cumusgaicch do marbadh.
Ruarc mac Tigernáin rí Breifne moritur.
p.152
Kl.
Argadan abb Corcaighe quieuit.
Pluuialis annus.
Defectio panis.
Crech la Connachtaibh a nIartur Midhe.
Saruccadh Innsi Aingin et duini do guin for a lar & scrin Ciaran inte & senudh sruith im Cairpre Crom episcopus Cluana M Nois.
Maidm for Connachtaibh oc Ath Luain ria n-iartur Midhe isin lo cedna co ffargsad drem.
Kl.
Mac Eidigh mac Lethlobair ri Dail Araidhe moritur.
Tadg mac Concupuir ri Teora Connacht extenso dolore quieuit.
Orgain Cille Dara o gentibh.
Quies Maoil{brighde mac} Proilig ardeaspuc Muman.
Quies Domnaill meic Constantin ri Alban.
Ben mór do rala a muir a n-Albain .i. da traighidh décc ar naoi ffictib a fad, .ui. traiccidh .x. eidir a da cich, .xu. traiccidh fod a fuilt, .ui. fod meoir a laimhe, .uii. a ffad a srone. Giliter gés no uan tuinne gach mir dhi.
Kl.
Maolruanaidh mac Flainn meic Maoileclainn o Luignibh Connacht occisus est .i. a losccadh a ttaigh tinedh .i. o macoibh Cernacán meic Taidhg et ó mac Lorcain meic Cathail ubi ceteri multi ceciderunt exceptis tribus .i. Maelcrón mac Domnaill ri Cineóil Laoguire & princeps Rois Ech .i. Dubhcuilinn et alius.
Claochlodh abbad a Cluain M Nois .i. Ioseph tairisi Dedimus.
Claoclodh rig i Caisil .i. Cormac mac Cuilendain a n-ionadh Cinn Gegain.
Maolbresail mac Maoil Doraidh ri Cineoil Conaill do marbadh a ccath Sailtini la Murchadh mac Maoili Duin ri Cineoil Eoghain.
p.154
Kl.
Findguine ri Caisil a suis ocisus.
Indarbadh gentae a hEirinn .i. longport Atha Cliath oc Cherball mac Muirigen co Laignibh et Maolfinnian mac Flannagain go fferoib Bregh go fargsad drect mór do lonccaibh.


text:
- TIOTAL
- A' chiad sealladh de charragh cuimhne Flòraidh NicDhòmhnaill, Cnoc a' Chaisteil, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_124
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1899
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11218
- KEYWORDS
- Inbhir Nis
Cnoc a' Chaisteil
bonaidean
bodhlairean
Chruinnich sluagh mòr aig a' chiad sealladh de charragh cuimhne Flòraidh NicDhòmhnaill, Cnoc a' Chaisteil, Inbhir Nis, 1889. Chaidh an carragh seo, a tha a' rìochdachadh na bana-ghaisgich a' coimhead dhan iar, a dhealbhachadh le Anndra MacDhaibhidh à Inbhir Nis, a bha na shnaidheadair cloiche. Dh'fhàg an Caiptein MacEanraig MacDhòmhnaill £1000 mu choinneamh cosgaisean na carragh.
Tha aodach an t-sluaigh a chruinnich a' sealltainn dhuinn an t-seòrsa aodaich a bha air daoine aig toiseach na linne, adan stràbh air na boireannaich agus bonaidean bileach agus bodhlairean air na fir
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- A' coimhead a-mach o Phort nan Curach, Bàgh Cholm Chille, Eilean
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0782
- ÀITE
- Ì
- SGÌRE
- Muile
- SIORRACHD/PARRAIST
- ARGYLL: Kilfinchen and Kilvickeon
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10677
- KEYWORDS
- a' togail dheilbh
eilean
eileanan
cost
costaichean
bàigh
creagan
naoimh
A rèir beul-aithris, thàinig Colum Cille air tìr an toiseach ann an ceann a deas Ì ann an àite ris an canar an-diugh 'Columba's Bay' no 'Port a' Churaich'. Chaidh aghaidh na creige seo, 's dòcha ann am Bàgh Cholum Chille a thogail le M.E.M. Donaldson anns a' chiad phàirt den fhicheadamh linn.
Rugadh Màiri Ethel Muir Donaldson ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd timcheall air 1908. Shiubhail i air feadh taobh an iar agus taobh a tuath na Gàidhealtachd, a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. B' e Rubha Aird nam Murchan fear de na h-àitea a b' fheàrr leatha agus rinn i a dachaigh ann an Sanna ann an 1927.
Eadar 1912 agus 1949 dh'fhoillsich a' Bh-Uas Donaldson mòran leabhraichean mu eachdraidh shòisealta agus cleachdaidhean air taobh an iar agus tuath na Gàidhealtachd. 'S e dhà de na leabhraichean as ainmeile aice 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' agus tha na dà dhiubh làn le na dealbhan aice fhèin. Chaochail i ann an taigh-altraim ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tiodhlachadh anns an Òban.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Cidhe agus Loch Bhraoin, Ulapul
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1360
- ÀITE
- Ulapul
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33286
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Siorrachd Rois
Ros is Cromba
Ros an Iar
clachain
lochan
cidheachan
aiseagan
bùithtean
stòr
turasachd
calachan
Sa chairt-phuist seo chithear sealladh air cidhe Ulapuil agus Loch Bhraoin air a chùlaibh. Tha an t-ainm 'Braon' a' tighinn bho fhacal a tha a' ciallachadh 'àite nam frasan'. Tha tràighean Loch Bhraoin làn choilltean is rubhannan creagach agus tha iomadh acarsaid fhasgach nam measg.
Thòisich baile Ulapuil nuair a chaidh a dhealbh le Tòmas Telford airson Comann Iasgach Bhreatainn ann an 1788. Ged a thàinig crìonadh air gnìomhachas iasgach an sgadain san 19mh linn, chùm Ulapul àite mar bhaile trang mar thoradh air a' chala. An-diugh tha e na cheann-uidhe do sheirbheis aiseag chàraichean Steòrnabhaigh agus tha e na àite tarraingeach do luchd-turais.
Tha a h-uile coltas gun deach an togalach gealaichte, air taobh chlì na deilbh, a thogail ann an 1789 agus 's e an 'Stòr Mòr' a bh' aca air an uair sin. Bha e am measg grunnan thaighean-stòir a chaidh a thogail nuair a stèidhicheadh am baile le Comunn Iasgach Bhreatainn. Am measg bathar eile bhiodh iad a' cumail bharaillean de shalainn san togalach seo agus chithear bleideagan salainn uaireannan fhathast air mullach an t-seòmair.
'S e 'Oisean an Stòir' a bhiodh aca air an àite taobh a-muigh an Stòir Mhòir agus 's e àite a bh' ann far am biodh muinntir na sgìre a' coinneachadh a chèile. Dh'fhaodadh tu cuideachd cuideigin a lorg an sin a dhèanadh obair aon là.
Tha an togalach an-diugh air a chleachdadh mar bhùth leis an ainm 'The Captain's Cabin' a bhios a' reic leabhraichean, stuth-ceàirde agus cuimhneachain


text:
Kl. Ianair, .iiii. f., l. xx. Anno Domini M.xl.ui.
Muiredach m. Flaithbertaich H. Neill, ridamna Ailigh, & Aiteidh H. h-Aiteidh, ri H. n-Echach Ulad do loscadh i tigh tenedh la Coin Ulad m. Conghalaig, ri Uachtair Thire.
p.484
Art H. Ruairc, rí Connacht,{folio & column H58vb} do marbad do Ceniul Conaill.
Ferghal H. Ciardhai, ri Cairpri, do marbad do H. Flannacain, do righ Tebthha.
Concobur H. Loingsich, ri Dal Araide, do marbad do mc. Domnaill H. Loingsich i l-Laighnibh.
Mael Patraicc H. Bileóce, aird-fer leiginn Aird Macha, & sui crabuid & na oighi, in senectute bona quieuit. Dub Da Leithi m. Mael Muire do gabail na firusa leighinn.


text:
Contae Chill Chainnigh
'S e siorramachd (Gaeilge: Contae) ann am Poblachd na h-Èireann a tha ann an Contae Chill Chainnigh[1] (tuiseal ainmneach: Cill Chainnigh,[2] Laideann: Comitatus Kilkenniensis). Tha e suidhichte air an àirde an ear-dheas na dùthcha, ann an Còigeamh Laighean. Tha 95,419 duine a' fuireach san t-siorramachd fad 2,062km²,[3] an 16mh siorramachd as motha na dùthcha a thaobh fharsaingeachd agus an 12mh a thaobh àireamh-shluaigh. Tha crìochan aig Contae Chill Chainnigh le Ceatharlach, Laois, Loch Garman, Port Láirge agus Tiobraid Árann.[4] Bha 183,349 nan tàmh sa chontae ann an 1841, ron a' Ghorta Mhòir.[5] 'S e Cnoc Bhréanail (516m) a th'ann a' beinn as àirde na siorramachd.[6]
Sgìrean Ionadail[deasaich | deasaich an tùs]
Tha dà bharanachd dheug (Gaeilge: barúntacht) am broinn Chill Chainnigh: Callainn, Crannach, Fásach an Deighnín, Gabhalmhaigh, Gabhrán, Uí Dheá, Uíbh Eirc, Ceanannas, Cill Choilchín, Cnoc an Tóchair, Síol Fhaolchair agus Cill Chainnigh fhèin. A bharrachd air sin, tha 140 parraistean[7] (ann an dà sgìreachd-easpaig: Cill Dara-Leithghlinne agus Osraí)[8] agus còrr is 1,600 bailtean fearainn sa chontae.
Bailtean[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Sabhal Mòr Ostaig
- ↑ Logainm
- ↑ Statoids
- ↑ Scoil Cronáin Naofa
- ↑ Cenus of Britain 1841
- ↑ Peakbagger
- ↑ Irish Times
- ↑ Comhdháil Easpag Caitliceach Éireann
Contae Aontroma • Contae Ard Mhacha • Contae Átha Cliath • Contae an Chabháin • Contae Cheatharlach • Contae Chill Chainnigh • Contae Chill Dara • Contae Chill Mhantáin • Contae an Chláire • Contae Chiarraí • Contae Chorcaí • Contae Dhoire • Contae an Dúin • Contae Dhún nan Gall • Contae Fhear Manach • Contae na Gaillimhe • Contae na hIarmhí • Contae Laoise • Contae Liatroma • Contae Loch Garman • Contae an Longfoirt • Contae Luimnigh • Contae Lú • Contae Mhaigh Eo • Contae na Mí • Contae Mhuineacháin • Contae Phort Láirge • Contae Ros Comáin • Contae Shligigh • Contae Thiobraid Árann • Contae Thír Eoghain • Contae Uíbh Fhailí


text:
Kahngyr
Ta'n fockle kahngyr, ny aase noa kahngyragh, currit er possan mooar dy ghorlaghyn ta goaill stiagh aase killagagh neu-reillt. 'Sy chahngyr, ta ny killagyn rheynn as gaase gyn stiurey, as ad croo aaseyn kahngyragh as cur stiagh er ayrnyn ry laue jeh'n chorp. Foddee yn kahngyr skeaylley magh gys ayrnyn jeh'n chorp foddey magh lesh cooney yn chorys limfagh ny lesh cooney yn chorys folley. Cha nel dagh aase ny h-aase kahngyragh, ansherbee; cha nel aaseyn meiygh cur stiagh er kelleenyssyn gerroil as cha nel ad skeaylley gys ayrnyn elley jeh'n chorp. Ta ny smoo na 200 sorçh dy chahngyryn t'er enney ain ta cur stiagh er kirp deinney.


text:
Chaidh duais, "Coimhearsnachd Ghàidhlig na Bliadhna 2011" a bhuileachadh air riochdairean à Uibhist a Deas is Èirisgeigh, le Alasdair Allan BPA, Ministeir airson Ionnsachadh is Sgilean le uallach cuideachd airson Gàidhlig is Albais aig tachartas air Dihaoine 18 Samhain. A thuilleadh air an tiotal, ghlèidh a' choimhearsnachd cuideachd seic airson £3,000.
Tha tagraidhean chun fharpais, a th'air a ruith le Comunn na Gàidhlig, le taic o Iomairt na Gàidhealtachd's nan Eilean, air am measadh air ìre cleachdaidh na Gàidhlig aig ìre ionadail, cho follaiseach 's a tha i san sgìre agus cho tric 's a chluinnear i am measg muinntir na sgìre - le cuideam sònraichte ga chuir air cleachdadh Gàidhlig a measg an òigridh.
Bha na britheamhan aontaichte gun robh Uibhist a Deas is Èirisgeigh airidh air a' chiad duais airson am fianais a thugadh seachad air mar a bha a' Ghàidhlig ga fighe a-steach, agus mar phàirt chudromach de bheatha làitheil na sgìre.
Thuirt Lena Nic'Illfhiallainn, a tha an sàs an Iomairt Ghàidhlig Uibhist a Deas is Èirisgeigh, a chuir a' choimhearsnachd air adhart airson na duais, "Bidh fios aig mòran gu bheil a' Ghàidhlig làidir san sgìre a tha seo, ach cha b'ann air an sin a steidhich sinn ar tagradh chun an fharpais seo idir. Thog sinne fianais air a an obair a tha ga dhèanamh an dràsta gus àite na Gàidhlig a neartachadh aig an àm a tha seo, agus gu sònraichte cothroman ùra chruthachadh dha na Gàidheil thighinn còmhla gus a' chànan a cleachdadh."
Thuirt an t-Oll. Alasdair Allan, "Tha mi glan air mo dhòigh an cothrom fhaighinn an duais a tha seo a bhuileachadh air coimhearsnachd Uibhist a Deas is Èirisgeigh, a' toirt aithne dhan obair a tha iad a' dèanamh gus a' Ghàidhlig a chumail agus gu dearbha a leasachadh, gu sònraichte am measg an òigridh.
"Tha na britheamhan air aithneachadh gur e coimhearsnachd a tha seo a tha mothachail gu feum a' Ghàidhlig a bhith air a fighe a-steach gu h-iomlan a' bheatha làitheil na coimhearsnachd, agus gu feum seo a bhith aig ìre susbainteach, ma tha iad dha-rìreabh, mar a tha a' choimhearsnachd sa, airson gum bith an cànan beò san àm ri thighinn.
"Feumar cuideachd meal a naidheachd a chuir air dà choimhearsnachd eile sna h-Eileanan an Iar, sgìre Oighreachd Ghabhsainn, a ghlèidh an darna àite agus sgìre Bhreasclèit, a ghlèidh an treas àite. 'S math a rinn sibh!"
Thuirt Ceannard ChnaG Dòmhnall MacNèill: "Tha fios againn gum bheil gu leòr a dhaoine, air feadh na Gàidhealtachd is Alba air fàd, a' dèanamh an dìcheall às leth na Gàidhlig, is tha e a' toirt toileachas mòr dhuinne a bhith ann an comas an saothair seo aithneachadh tron fharpais seo. Mhìnich Uibhist a Deas is Èirisgeigh dha na britheamhan mar a tha a' Ghàidhlig ga cleachdadh a measg seann is òg, agus aig a h-uile ìre de bheatha na coimhearsnachd, bhon àit'-obrach, chun sgoil, is clubaichean-òigridh."


text:
Tha e math gu bheil làrach naidheachd sgrìobhte aig a' Bheeb a-nis ach air sgàth gu bheil a h-uile naidheachd a' nochdadh air Tìr nam Blòg, chan ann gu tric a bhios sibh a' leughadh sgrìobhaidh bho bhlogair air a' phrìomh dhuilleig. Dhomhsa tha cunnart ann a-nis nach bi duine a' sgrìobhadh cò tric 's a bha iad agus nach bi leughadairean a' tighinn a-steach nas mòtha, ma bhios iadsan a' lorg naidheachd beeb sa Ghàidhlig tha làn fhios aca far a bheil e.
Dè mu dheidhinn putain mhòr shonraichte air mullach Tnamb a' sealltainn far a bheil naidheachdan beeb sa Ghàidhlig a leithid am fear seo?


text:
skip tocontent
The power to settle financial complaints.
Tha cumhachdan oifigeil aig an ombudsman gearanan eadar thu fhèin agus gnìomhachas-airgid leis nach eil thu toilichte a rèiteachadh.
Bidh sinn a’ coimhead air an fhìrinn, a’ faighneachd cheistean agus a’ tighinn gu co-dhùnadh air na tha cothromach anns gach cùis fa leth.
Ma tha sinn den bheachd gun deach dèiligeadh riut gu cothromach leis a’ ghnìomhachas, innsidh sinn dhut carson. Ach ma tha sinn den bhachd gu bheil an gnìomhachas air rudeigin ce rr a dhèanamh, faodaidh sinn iarraidh orra cùisean a chur ceart.
Tha ar seirbheis an-asgaidh do luchd-ceannachd.
Tha a’ bhileag seo ag innse dhut mun ombudsman agus mar a chleachdas sinn ar comas airson gearanan-airgid a rèiteachadh.
Gach bliadhna cuiridh còrr is millean neach fios thugainn a’ sireadh fiosrachaidh mu dhuilgheadasan airgid, nam measg:
Mur eil thu cinnteach an urrainn dhuinn do chuideachadh leis an duilgheadas agad, dìreach cuir fios thugainn is faighnich. Cuir fòn thugainn air 0300 123 9 123.
Bidh sinn toilichte fòn a chur air ais thugad ma bhios tu iomagaineach mu chosgaisean fòn a chur thugainn.
Mus toir sinn sùil air an duilgheadas agad, feuch thusa ri rèiteachadh an toiseach leis a’ ghnìomhachas a dh’fh g mì-thoilichte thu.
Ma tha e duilich dhut seo a dhèanamh, no mur eil thu cinnteach mu rudeigin, cuir fios thugainn.
Bidh ochd seachdainean aig a’ghnìomhachas gus do ghearan a rèiteachadh. Mur eil thu toilichte s dèidh ochd seachdainean, faodaidh tu iarraidh oirnn a dhol an s s. Mìnichidh sinn dhut dè an t-ath cheum a bu chòir dhut a ghabhail. Cuir fòn thugainn air 0300 123 9 123.
Ma tha ochd seachdainean air a bhith aig a’ ghnìomhachas is tha thu fhathast mì-thoilichte, faodaidh tu iarraidh oirnn a dhol an s s.
Ma tha sinn a’ creidsinn gun urrainn dhuinn do chuideachadh, bidh feum againn air fiosrachadh bhuat airson an fhoirm-gearain againn.
Bidh sinn ag iarraidh:
Ma chuireas tu fòn thugainn, thèid againn air p irt dhen fhiosrachadh a lìonadh air a’ fon.
No faodaidh tu an fhoirm a lùghdachadh bhon l raich-lìn againn. Lìon a-steach is cuirthugainn i.
Is urrainn dhuinn an dòigh anns a bheil sinn a’ cumail conaltraidh riut atharrachadh, a rèir nam feumalachdan agad.
Ma bhios tu ag iarraidh fiosrachaidh ann an cruth eadar-dhealaichte, mar eisimpleir Braille, clò mòr no air teip " no ann an c nan diofraichte " leig fios thugainn. Nì sinn ar dìcheall gus do chuideachadh.
Mas e gearan as urrainn dhuinn rèiteachadh, bidh sinn:
Ma tha sinn den bheachd gun deach dèiligeadh riut gu cothromach leis a’ ghnìomhachas, innsidh sinn dhut carson.
Ma tha sinn den bheachd nach deach dèiligeadh riut gu cothromach leis a’ ghnìomhachas, is tha thu air call a-mach, faodaidh sinn iarraidh orra cùisean a chur ceart.
Bidh sinn a’ rèiteachadh a’ chuid as motha de ghearanan aig an ìre seo. Mur eil, is urrainn dhuinn an gearan ath-sgrùdadh agus ar co-dhùnadh mu dheireadh innse dhut.
Cha leig thu leas ar co-dhùnadh a ghabhail agus tha thu di-beathte a dhol dhan chùirt. Ach chan urrainn dhuinn comhairle laghail a thabhann dhut mu fheumalachdan no bacaidhean cùirte sam bith (mar eisimpleir, mu chinn-latha).
Tha sinn a’ coimhead gu faiceallach air gach cùis " agus tha cho fada is a tha am pròiseas uaireannan gu math diofraichte. Tha e an crochadh air:
Tha seo a’ ciallachadh gun tèid againn air feadhainn de ghearanan a rèiteachadh taobh a-staigh beagan mhìosan. Uaireannan eile, bidh feadhainn a’ mairsinn còrr is bliadhna.
Feumaidh. Mur eil e comasach dhut do ghearan a rèiteachadh leis a’ ghnìomhachas, tha e cudromach gun toir thu do ghearan dhuinn cho luath ’s a ghabhas. Tha suas ri sia mìosan agad ri seo a dhèanamh.
Ma dh’fhaodte gum bi cinn-latha eile ann ma bhios tu:
Faodaidh neach sam bith gearan a dhèanamh dhut " mar eisimpleir, cuideigin nad theaghlach, caraid no Comhairle a’ Phobaill. Ach feumaidh tusa do l mh a chur ris an fhoirm-ghearain againn airson cead a thoirt dhuinn dèiligeadh riutha.
Chan fheum. Cha bu chòir do feum a bhith agad air cuideachadh sònraichte " bho fhear-lagha no chompanaidh-tagraidh, mar eisimpleir. Bidh sinn a’ coimhead air fìrinn gach gearain " chan ann air dè cho math is a bhios tu a’ cur do thagraidh an cèill. Agus b’ fhe rr leinn cluinntinn bhuat nad fhacail fhèin.
Ma tha thu a’ fastadh cuideigin airson a bhith gad riochdachadh, ma dh’fhaodte gum bi agad ri na cosgaisean aca a ph igheadh. Is dòcha gum bi seo a’ ciallachadh gum bi thu gam p igheadh a-mach airgead sam bith a gheibh thu air ais.
Chan eil an t-ombudsman idir cho foirmeil ris na cùirtean. Am bitheantas, bidh ar co-dhùnadh stèidhichte air an fhiosrachadh a gheibh sinn bhuat is bhon ghnìomhachas, ann an sgrìobhadh no air a’ fòn. Mar as trice, bidh sinn a’ rèiteachadh a’ mhòr-chuid de ghearanan s aonais choinneamhan aghaidh-ri-aghaidh.
Ma dh’fhaodte nach bi ar seirbheis freagarrach dhut ma tha còrr is £100,000 an s s nad ghearan (£150,000 airson ghearanan a fhuair sinn s dèidh 1 Faoilleach 2012) " an t-sùim as motha aig a bheil comas againn iarraidh air gnìomhachas a ph igheadh. Ma dh’fhaodte gum b’ fhe rr leat do ghearan a thoirt dhan chùirt ma tha thu airson:
Mar as trice, cha bhi sinn a’ l imhseachadh cùis a bha fa-near do chùirt roimhe (no ma bhios dùil ri cùis-lagha).
Cuidichidh. Is urrainn dhuinn coimhead air gearanan bho ghnìomhachasan nas lugha " cho fada ’s a tha:
Chan fhaod. ’S e dleastanas an luchd-riaghlaidh, mar eisimpleir Financial Services Authority (FSA) agus Office of Fair Trading (OFT), na riaghailtean a sgrìobhadh agus dèanamh cinnteach gu bheil gnìomhachasan gan leantainn.
’S e ar n-obair gearanan fa leth eadar gnìomhachasan a tha a’ tabhann sheirbheisean airgid agus an luchd-ceannachd a rèiteachadh.
Chan eil sa bhileig seo ach fiosrachadh san fharsaingeachd. Tha na riaghailtean ris am bi sinn a’ leantainn gu math ioma-fhillte.
Ma dh’iarras tu oirnn gearan a sgrùdadh, innsidh sinn dhut mu riaghailtean no chuibhreachadh sam bith a dh’fhaodadh a bhith iomchaidh nad chùis.Bheir sinn cothrom dhut ceist a thogail mu rud sam bith nach tuig thu no ris nach eil thu ag aontachdadh.
Tha an dreach seo den bhileig againn air a dhealbhadh airson leughadh air sgrion. Far a bheil e iomchaidh, tha e riatanach gun toir gnìomhachasan dreach clò-bhuailte oifigeil do luchd-ceannachd (seach an duilleag-lìn seo a phriontadh is a thoirt dhaibh).
Gheibh luchd-ceannachd lethbhreac clò-bhuailte air 0300 123 9 123.
Faodaidh gnìomhachasan a’ bhileag iarraidh bhuainn airson an luchd-cheannachd.
Is urrainn dhuinn ar foillseachaidhean a chur a-mach ann am Braille, clò mòr no air teip.
Gheibhear fiosrachadh ann an caochladh ch nanan eile.
Gheibhear ar bileag airson luchd-ceannachd ann an cruth a tha soirbh a leughadh (cruth teacsa ruigsinneachd).
Ma bhios tu iomagaineach nach eil companaidh a tha fo riaghladh an FSA a’ gabhail ri na riaghailtean, cuir fios gu loidhne-cuideachadh an FSA air 0845 606 1234.


text:
Jagniątków
‘S e clachan air an àirde an iar-dheas na Pòlainn a th’ ann Jagniątków (IPA: jag’ɲɔntkuf, Gearmailtis: Agentendorf). Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1621 leis a' Bhana-iarla Barbara Agnes von Schaffgotsch. Tha e suidhichte anns an Roinn Dolnośląskie (Siberia Ìosal). Bha 911 daoine a' fuireach anns a' bhaile bheag seo ann an 1939.[1] ‘S e baile Gearmailteach a bh’ann gu ruige 1945 nuair a chaill na Gearmailtich An Dàrna Cogadh. Chaidh an clachan a thoirt a-steach dhan bhaile Jelenia Góra, aig ìre oifigeil, ann an 2008. Chaochail an sgrìobhadair Gerhart Johann Robert Hauptmann (1862 – 1946) an seo.[2]


text:
- TIOTAL
- Boireannach agus dithis chloinne a' seasamh taobh a-muigh Thaigh Raibeirt Dick
- EXTERNAL ID
- CAITHHORZ_CAIMS_PHO025
- ÀITE
- Inbhir Theòrsa
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Theòrsa
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Caithness Horizons
- AITHNEACHADH MAOINE
- 620
- KEYWORDS
- taighean
luibh-eòlaichean
clach-eòlaichean
Dealbh-camara de bhoireannach agus dithis chloinne nan seasamh taobh a-muigh Taigh Raibeirt Dick an Inbhir Theòrsa.
Bha Raibeart Dick (Faoilleach 1811 gu 24 Dùbhlachd 1866) na chlach-eòlaiche is luibh-eòlaiche Albannach a rugadh an Tullach Bòide an Siorrachd Chlach Mhanainn. Ann an 1830 lean e athair a bha air a chur a dh'Inbhir Theòrsa agus dh'fhosgail e taigh-fuine an sin. Agus ag obair gu dìcheallach a' dèanamh bith-beò mar bhèicear, chùm e air a' trusadh lusan agus a' sgrùdadh gnè chlachan ceann a tuath na h-Alba. Bhiodh e a' sgrìobhadh am measg nan luibh-eòlaichean agus nan clach-eòlaichean a b' iomraitiche a bh' ann - a bhiodh cuideachd a' tadhal air - agus bha e na dhlùth charaid don chlach-eòlaiche Ùisdean Miller.
An dèidh a bhàis an 1866, thogadh liagan mar chuimhneachan dha an Cladh Inbhir Theòrsa, a' comharrachadh a bheatha agus an obair aige.
Na laighe air cost' a' Chaoil Arcaich ann am fasgadh Bhàigh Inbhir Theòrsa, is e Inbhir Theòrsa am baile as fhaide tuath air tìr-mòr na h-Alba. 'S fhada bhon chaidh baile Inbhir Theòrsa a stèidheachadh agus e ann rè àm nan Lochlannach nuair a bha e na bhaile cudromach aca agus fear dhe na prìomh phuirt air tìr-mòr na h-Alba
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Caithness Horizons


text:
- TIOTAL
- Carragh-cuimhne Cogaidh an Aichillidh Bhuidhe san t-sneachd
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_1190
- ÀITE
- Aichillidh Buidhe
- SGÌRE
- Lochbroom
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- DEIT
- 2001
- LINN
- 2000an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40734
- KEYWORDS
- carraighean cuimhne
cogaidhean
a' chiad chogadh
an dàrna cogadh
geamhradh
càirn-chuimhne
seallaidhean sneachda
'S ann a' cuimhneachadh cliù nam fir o Rubha na Còigich a chaill am beatha san dà chogadh mhòr san 20mh linn a tha Carragh-cuimhne Cogaidh an Aichillidh Bhuidhe. Tha trì taobhan dheth làn ainmean nan daoine a thuit sa Chiad Chogadh agus an ceathramh taobh airson luchd-sabaid an Dàrna Cogaidh. Chaidh an carragh-cuimhne ath-ùrachadh is ath-pheantadh sna 1990an le Comhairle Coimhearsnachd na Còigich.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum