text:
Aois Criost, naoi c-céd fiche a trí.
An seiseadh bliadhain do Dhonnchadh.
Failbhe, ancoire, d'écc.
Cathal, mac Conchubhair, rí Teora Connacht, d'écc.
Dubhghall, mac Aodhaa, righ Uladh, do mharbhadh la h-Ulltoibh .i. la Cenel Maelche.
Lorcan, mac Dunchadha, tighearna Bregh d'écc. As dia n-écc ro ráidhedh,
- Naoi m-bliadhna at-fes, arimh dron,
ó Flann Temhrach, ní cor n-gel,
Cathal Connacht, rí na n-art,
Dubhghall tuagha ri balc Breg.
Domhnall, mac Cathail, dhamhna Connacht, do mharbhadh la a bhráthair, Tadhg mac Cathail, & Tadhg do ghabháil ionaidh a athar.
Faolan, mac Muiredhaigh, rí Laighen, cona mac .i. Lorcan, do erghabhail la Gallaibh Atha Cliath.
Tomrar, mac Tomralt, do mharbhadh do Conmaicnibh Mara.
Flaithchius, mac Scoracháin, tighearna Ua Criomhthannáin, d'écc.
Aois Criost, naoi g-céd, fiche, a cethair.
An seachtmhadh bliadhain do Dhonnchadh.
Colman, mac Aililla, abb Cluana Ioraird, & Cluana Mic Nóis, espucc, & doctor egnaidh, d'ég. As leis do-rónadh daimh liac Cluana Mic Nóis. Do Chonaillibh Muirtemhne a chenel.
- An dechmhad bliadhain, dail dir,
ro fher failte & bron,
Colman Cluana gair gach tuir;
Albdann do dhol dar muir.
p.614
Maol Seachlainn, mac Maol Ruanaidh, aird-ríghdamhna Teamhrach.
& Duineachaidh, mac Laoghaire, flaith Fear c-Ceall, d'ég.
Orgain Dúine Sobhairce do Ghallaibh Locha Cuan, & ro marbhadh daoine iomdha leó.
- A cethair fichet as glé,
agus naoi c-céd cen timdhibhe,
o ro genair mac De bhí
co h-orccain Duin Sobhairgi.
Raoineadh ria Muircheartach, mac Neill & ria n-Ultaibh occ Drochat Cluana na Cruimhther an 28 do December dia Dardaoin do shunnradh, dú in ro marbhadh ocht c-céd imo t-toiseachaibh .i. Albdann, mac Gofraith, Aufer, & Roilt. Ro gabhadh cacht seachtmaine foran leth oile diobh occ Ath Cruithne, go t-táinig Gofraith, tigherna Gall, ó Ath Cliath dia c-cobhair.
Orgain Cille Dhara do Ghallaibh Puirt Loairge. A h-orgain doridhisi ó Ath Cliath isin m-bliadhain chedna.
Ferghus, mac Duiligein, tigherna Luirg, do mharbhadh la Feraibh Breifne.
Mochta, epscop Ua Néill & saccart Arda Macha, & Muiredhach, mac Domhnaill, tánaisi abbadh Arda Macha, d'ég.
Aois Criost, naoi c-céd a cúig fichet.
An t-ochtmhadh bliadhain do Dhonnchadh.
Corbmac, mac Fithbrain, abb Glinne Da Locha.
Maol Pettair, abb Cluana Fearta Mo Lua, d'ég.
Soichleachán Tighe Munda do ghuin & a écc dhi.
p.616
Brian, mac Cinnedigh, do ghenemhain san m-bliadhain-sin .i. xxiu. bliadhna roimh Maoilechlainn mac Domhnaill.
Donngal, Rosa Commáin, d'écc.
Caindealbhán, mac Maol Cróin, tighearna Ua Laoghaire, & Foghartach, mac Lachtnáin, tighearna Teathbha, d'écc.
Gaoch, mac Duibh Roa, tighearna Ciannachta Glinne Geimhin, do mharbhadh la Muircertach, mac Néill.
Sitriuc ua h-Iomhair, tighearna Dubhghall & Fionnghall, d'écc.
Gofraith cona Ghallaibh do fhagbhail Atha Cliath, & a n-dol ina f-fritheing iar sé míosaibh.
Goill Linne Duachaill do dheirghe (.i. fáccbháil) Ereann.
Oenach Taillten do thoirmescc la Muircertach mac Néill im Donnchadh ua Maoileachlainn, tria imneisi catha boí etorra, go ros-edarscar Dia gan fhuiliucchadh gan fhoirdergadh for neach diobh.
Maol Brighde, mac Tornáin, comhorba Patraicc & Coluim Cille, & Adhamhnáin, cend crábhaidh Ereann uile, & urmhóir Eorpa, d'ég iar sendataidh tocchaidhe 22 Februarii. Conidh d'foraithmet a bháis a dubhradh,
- Ala bliadhain décc ní diuir,
a h-ocht Cailne Iul Flainn fri h-úir,
a h-ocht Cailne Marta muaidh,
Maol Brighde buaidh n-Gaoidheal n-gúir.
- O genair mac deodha Dé
for bith cé h-i colla crí,
cúig bliadhna fichet naoi c-céd,
co h-écc Maoil Brigde iar ní.
- Ní bliadhain cen airisne,
anabbaidh abb Arda Macha,
Maol Brighde barr Eoraipe,
Corbmac Glinne Dá Locha.
p.618
Anrothán, mac Maoil Guirm, do ghabháil tighearnusa Corco Mo Dhruadh.
Aois Criost, naoi c-céd, fiche a sé.
An nómhadh bliadhain do Dhonnchadh.
Baoithine, abb Birrae.
Fionnachta, abb Corcaighe, cend riaghla ermhoir Ereann.
Ciarán, abb Achaidh Bhó Caindigh.
Cele Dabhail, mac Scannail, do dhol co Róimh dia ailithre a h-abdhaine Bendchair, & at-bert na rainn-si occ imtecht dó.
- Mithigh damh-sa tairir
do thriall o thoraibh teghlaigh,
do asccnamh imm ailither,
tar tuinn mara muaidh menmnaigh.
- Mithigh anadh d'inntladhadh
collna co líon a caire,
mithigh iaramh imradhadh
co ro fríth Mac mór Maire.
- Mithigh asccnamh sualach,
saltradh for toil co treamhon,
mithigh freiteach n-dualcha,
agus derna fri deamhon.
- Mithigh corp do chairiucchadh,
daigh isa cion ron-brena,
mithigh foss iar t-taiririudh
airm i t-telccmís ar n-déra.
- Mithigh focuil tigh-láithi,
terbhadh frí gnúisi gnátha,
mithigh omhan indnaidhe
treasa luain láithe brátha.
- Mithigh lámh corp crédbhaidhe,
costadh im chrábhaidh n-glinne,
mithigh reic na n-earchraidhe
ar thír na flatha finne.
- Mithigh lámh fri turbhaidhe
domhnain cé cétaibh caingen,
mithigh grés fri h-irnaighe,
icc adradh airdrigh aingeal.
- Acht inge di aen-bliadhain,
ní thesta dom trí fichtibh.
Airisemh fo naomh-riaghail
in nách maighin ba mithigh.
- Ni mharatt mo chomhaeissi,
bhittís fri crábhaidh crichidh,
anadh do rioth ró-bhaoissi
innach maighin bá mithigh.
p.620
- Ba liach Corbmac cuiredhach
gaeta go sleghaibh sithibh,
Indreachtach muadh, Muiredhach,
Maonach, Maol molbthach Mithigh.
Muirgheal, inghen Floinn, mic Maoil Seachlainn, d'ég h-i c-Cluain Mic Nóis.
Donnchadh, mac Domhnaill, rioghdhamhna An Tuaisceirt, do mharbhadh la Nortmandaibh.
Lorcán, mac Maoil Céin, tigherna Ua Failghe, d'ég.
Fionnachta, mac Taidhg, ríoghdhamhna Ua Ceinnsealaigh, d'ég.
Cionaedh mac Oghráin, tighearna Laoighisi, do mharbhadh.
Eaghra, mac Poprigh, tighearna Luighne Connacht, & Cet, mac Flaithbheartaigh, tighearna Corca Mo Dhruadh, d'ég.
Orgain Cille Dara a Purt Láirge lá mac Gothfraith, co ruccsat broit & edala móra eiste.
Maol Ruanaidh, mac Concobhair, do mharbhadh la Donnchadh.
Aois Criost, naoi c-céd fiche a seacht.
An dechmhadh bliadhain do Donnchadh.
Tuathal, mac Oenacáin, epscop Doimh Liacc & Lusca, & maor muinntire Páttraicc.
Cele Dabhaill, mac Scandail, comharba Comhghaill Beandchair fo Erinn eapscop scribhnidh, proiceptaidh, & doctor ergna, d'ég ina ailithre isin Roimh an 14 do September, & isin naomhadh bliadhain ar caogatt a aoisi. Ba do bliadhain a bháis ro ráidheadh,
- Tri naoi, naoi c-céd do bhliadhnaibh,
ríomhthar fo riaghlaibh reilibh,
o ghein Críost, gníomh ga n-déine,
co bás cáidh Céle cléirigh.
Caoncomhrac, mac Maol Uidhir, abb & epscop Daire Calccaicch, & maor Cána Adhamhnáin.
Tuathal, mac Maoil Ciaráin, abb Cluana h-Eidhnech d'écc.
Ferghil, abb Tíre Da Ghlass, d'écc i Róimh ina oilithre.
Dunchadh, mac Braonáin, sagart Cille Dara.
Maol Giricc, abb Tighe Sruithe Cluana Mic Nóis.
Maol Pátraicc,
p.622mac Celen, saccart & secnap Bennchair.
Maol Muicheirghe, feirthighis Cluana Mic Nóis.
Diarmaid, mac Cearbhaill, tighearna Osraighe.
Indreachtach, mac Cathail, tigherna Leithi Cathail, d'écc.
Gabhail for Loch Oirbsen do Ghallaibh Luimnigh, & insi an locha do orgain dóibh.
Coimhleang nóchobhlaigh for Loch Ribh eitir Conmaicne & Tuaith n-Ella, in ro marbhadh Cathal ua Maele, & Flaithbheartach, mac Tuathghaile, & drong oile immaille friú.
Slóighedh lá Donnchadh go Liathdruim ind acchaidh Muirchertaich, mic Néill, co ro scarsat gan fuiliucchadh gan foirdearccadh for araile. Dia m-boí Donnchadh acc urthriall an t-slóighidh as and as-rubhradh,
- Abradh neach fri Donnchadh donn,
ris an sonnchadh slaite clann,
cia beith Liathdruim ar a chinn,
ata gillae diardain ann.
Cainech, inghen Canannáin, ben righ Ereann, d'écc.
Domhnall, mac Taidhg, righdhamhna Ua c-Ceinnselaigh, d'ég.
Orgain Cille Dara ó Gothfrith lá feile Brighde.
Aois Criost, naoi c-céd fiche a h-ocht.
An t-aonmhadh bliadhain décc do Dhonnchadh.
Nuadha, espucc Glinne Dá Lacha.
Flann Fobhair, abb Lughmhaidh.
Maol Caoimhghin mac Scannláin, abb Tighe Mo Chua.
& Donnghal, abb Rosa Comáin, d'ég.
Maol Da Bhonna, mac Dobhailén, toisech Luighne.
Muirchertach, mac Eaghra, tighearna Luighne.
& Iodhnaidhe ua Mannachan do mharbhadh.
Gofraith, ua h-Iomhair, co n-Gallaibh Atha Cliath, do thoghail & do orgain Derce Fearna, airm in ro marbhadh míle do dhaoinibh an bhliadhain-si, amhail as-berar isin rann,
p.624
- Naoi c-céd bliadhain gan doghra,
a h-ocht fichet non-dearbha,
o do-luidh Criost dár c-cobhair
co toghail Derce Ferna.
Ar na n-Gall bádar for Loch Oirbsen do chur la Connachtaibh.
Goill Luimnigh do ghabháil longphort i Muigh Roighne.
Goill .i. im Torolbh, do ghabháil for Loch Eathach, & a longphort occ Rubha Mena.
Accolbh, iarla, & ár Gall imbe, do marbhadh lá h-Uibh Ceinnsealaigh.
Find, mac Mhaoil Mórdha, ríoghdhamhna Ua f-Failghe, & Flann a dhearbhráthair do mharbhadh.
Aois Criost, naoi c-céd fiche a naoi.
An dara bliadhain décc do Dhonnchadh.
Crunnmhaol, epscop Cille Dara.
Tiopraitte, mac Aindsene, abb Cluana Mic Nóis, .i. do Uibh Briuin a chenel, d'ég.
Maoil Eoin, epscop & ancoiri Atha Truim, d'écc iar n-deigh-bheathaidh.
Cend Faoladh, mac Lorcáin, comharba Cluana h-Eoais & Clochair mac n-Daimheini, d'ég.
Bran, mac Colmáin, abb Rosa Cré, do mharbhadh la Gallaibh.
Mael Brighde, mac Feadacáin, abb Lainne Mic Luachain.
& Onchu, sagart Cille Dara, d'écc.
Cernachán, mac Tighearnáin, tighearna Breifne, d'écc.
Gaill Luimnigh do ghabháil for Loch Ribh.
Gofraith do dhol i n-Osraighibh do ionnarbadh Ua n-Iomhair a Moigh Roighne.
Donn Cuan, mac Faoláin, rioghdhamhna Laighen, d'ég.
Derbhail, inghen Maoil Finnia rioghain Teamhra, d'ég.
Aois Criost, naoi c-céd triocha.
An treas bhliadhain décc do Dhonnchadh.
Suibhne, abb Laine Léire.
Duibhlitir, mac Sealbhaigh, abb Tighe Mo Ling, &
p.626fer leighinn Glinne Da Locha.
Feardomhnach, mac Flannagáin, abb Cluana Ioraird.
Fuacarta, abb Insi Cain Degha.
Maonghal, mac Becáin, abb Droma Cliabh.
Maol Giricc, abb Fobhair, d'écc.
Airmhedh, abb Cuile Rathain, do mharbhadh la Gallaibh.
Aongas mac Anghusa primh-file Ereann, d'écc.
Fland, mac Maoil Fhinnia, tighearna Bregh do mharbhadh do Uibh Eathach, .i. la Cummusccach mac Eccertaigh. Conadh dia écc ro raidhedh,
- Ba deithbhir do Gaoidhealaibh,
dá léctís déra fola,
nat cing Taillte Taoidhen ua Flainn,
Flann an Bhrogha.
Cionaedh, mac Caindealbhain, tighearna Cenel Laoghaire.
Bachall Chiarain .i. an Óraineach do bhádhadh h-i Loch Techet, Loch Uí Ghadhra aniú, & da fher décc amaille fria, agus a faghbháil fo chédóir.
Loingsech ua Leathlobhair, rí Uladh, d'ég.
Torolbh iarla do mharbhadh la Muirchertach mac Néill & lá Dál n-Araidhe.
Flann, mac Muireadhaigh, ríoghdhamhna Laighen, & Lorcan, mac Cathail, ríoghdhamhna Laighen, d'écc.
Aois Criost, naoi c-cétt triocha a h-aon.
An cethramhadh bliadhain décc do Dhonnchadh.
Cosccrach, mac Maoil Muchairghi, epscop Tighe Mo Chua, & na c-Command.
Seachnusach saccart Dearmaighe.
& Fedhelm, .i. inghen Domhnaill, banabb Cluana Brónaigh, d'ég.
Cathal mac Odhráin, tighearna Laoighisi.
& Cuilen, mac Ceallaigh, tighearna Osraighe, d'écc.
Celecen, .i. mac Gairbith, tighearna na n-Airthear, d'écc.
Lorcán, mac Eathach, an dara tigherna boí an tan-sin for Airther Liffe, d'écc.
Raoinedh i Moigh Uatha ria f-Ferghal, mac Domhnaill, & ria Siocfhraidh, mac Uathmharáin .i. mac inghine Domhnaill for Muirchertach, mac Néill, dú i t-torchair Maol Garbh, mac Gairbith, tighearna
p.628Dearluis, & Conmhal, mac Bruadhráin, co n-druing oile h-i maille friú.
Raoinedh ria c-Conaing, mac Néill co n-Gallaibh Locha h-Eathach for choigeadh Uladh, dú i t-torcratar da chéd décc.
Goill do ghabháil for Lochaibh Eirne, co ro ionnrattar & go ro airccsettar iol-tuatha, & il-chealla go Loch Gamhna.
Ard Macha do orgain im féil Martain do mac Gofraidh .i. Amhlaibh, co n-Gallaibh Locha Cuan imme. Matadhan, mac Aedha co Cóigeadh Uladh, & Amhlaibh, mac Gofraith co n-Gallaibh d'ionnradh & d'argain An Choigeadh co Sliabh Betha siar, & co Mucnamha fodheas conus-tarraidh Muirchertach mac Néill. Fearaidh cath friu, & ro meabhaidh forra co f-farccaibhsiot da fhichit décc cenn lais lá taobh braite & gabhála.
Bard Boinne primh-fhile Ereann do mharbhadh d'Uibh Corbmaic Ua n-Ethach Cobha.
Domhnall, mac Gadhrai, tighearna Luighne do mharbhadh.
Maidhm Duibhthíre ria n-Amhlaoibh Cendcairech ó Luimnech, dú i t-torcrattar saor-clanda do Uibh Maine.
Aois Criost, naoi c-céd triocha a dó.
An cúicceadh bliadhain décc do Dhonnchadh.
Goill Luimnigh do ionnradh Connacht co Muigh Luircc fo thuaith, & co Badhbhghna soir.
Duibhghiolla, mac Robacáin, tighearna Ua Corbmaic, do
p.630mharbhadh la Congalach mac Lorcáin trí tangnacht.
Uallach, inghen Muimhnecháin, bainécces Ereann, d'écc.
Gothfrith, tighearna Gall, d'écc.
Ro loiscc tene do nimh slébhte Connacht isin m-bliadhain-si, & ro tiormaighsetor locha & srotha, & ro loisccedh beus daoine iomdha lé.


c: text/html

text:
Comann Camanachd Chaol-Ghleann
Is e sgioba iomain a tha anns a' Choman Chamanachd Chaol-Gheall.
Sgìre-chluiche : Sgìre a Deas.
Dathan: buidhe agus dubh. Dathan Eile: ruadh-donn agus geal.
Tha an sgioba seo a' tarraing chluicheadaran bho Chaol an t-Snàimh agus Ghleann Dà Ruail. Chaidh an sgioba inbhich à bith airson cuid bhliadhnaichean ach chaidh an ath-thòiseachadh ann an 2005. Chaidh iad a-steach do Liga a Deas a Dhà ann an 2006. Tha dlùth-cheangal aca ri Kyles Athletic, an sgioba mòr ann an Taigh na Bruaich.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Atharrachadh air buidhnean saor-thoileach
Tha a h-uile coltas gum bi sgaradh anns a' bhuidhinn shaor-thoilich, An Treas Roinn Innse Gall, a dh'aithghearr.
Ann an 2009 leig Comhairle Bhuidhnean Saor-Thoileach Uibhist (UCVO) às an inbhe fhèin agus chaidh iad còmhla ris An Treas Roinn Innse Gall.
Tha e coltach nach do dh'obraich an còrdadh sin ge-tà agus gun tèid buidheann ùr a stèidheachadh le coinneamh èiginn gu bhith ann san Fhaoilleach.Ionmhas
“Start Quote
End Quote Uisdean Robasdan Comhairle nan Eilean Siar
Cha robh buannachd ann a thaobh ionmhais idir.”
Nuair a chaidh innse dhan bhuidhinn gun deigheadh an t-ionmhas a bha a' tighinn a-steach on Riaghaltas a roinn eadar buidhnean nan Eilean Siar air fad - Leòdhas, Na Hearadh, Uibhist agus Barraigh - aig an àm, cha do dh'aontaich sin a dhèanamh ach Leòdhas agus Uibhist.
Bhathar den bheachd, nam biodh aon bhuidhinn làidir air a stèidheachadh, gum faigheadh iad an t-ionmhas a bha riatanach do na h-eileanan fa-leth, ach cha b' ann mar sin a dh'obraich cùisean.
Thuirt Uisdean Robasdan, a bha na stiùiriche air an dà bhuidhinn: "Cha robh buannachd ann a thaobh ionmhais idir.
"Chùm na Hearadh agus Barraigh a' faighinn an aon ionmhais 's a bha iad a' faighinn co-dhiù, agus a thaobh Uibhist agus Leòdhais, saoilidh mi gun do lagaich an dà bhuidhinn ann an dòigh," thuirt e.
Dh'innis Mgr Robasdan gu bheil buill bho bhuidhnean Uibhist agus Leòdhais a' faireachdainn gum bithear na b' fheàrr dheth an dèidh sgaradh o Threas Roinn Innse Gall.
Le oifigich nam buidhnean a' call mòran ùine a' siubhal air ais 's air adhart, chaidh beachdachadh gum biodh buidhnean fa-leth na b' eifeachdaiche.Mì-riaraichte
Tha buidhnean saor-thoileach ann an Uibhist cuideachd mì-riaraichte, 's iad den bheachd gu bheil cùisean air a dhol air ais gu mòr on a chaidh an dà bhuidhinn còmhla.
Ged a tha mòran den bharail gur e ceum air ais a bh' ann do mhuinntir Uibhist, thuirt Mgr Robasdan gun robh a bhith mar phàirt de dh'aona bhuidhinn air a bhith feumail:
"A thaobh ghnothaichean ro-innleachdail, tha e air a bhith feumail ... agus a thaobh a bhith a' dèiligeadh ris an Riaghaltas, tha guth cumhachdail gu math feumail cuideachd," thuirt e.
"'S e ceum math a bhios ann, agus ceum a dh'fhàgas gu math nas làidire sinn a' dol air adhart."


text:
Aragón
'S e fear de na mòr-roinnean na Spàinne a tha ann Aragó (Catalanais, IPA: əɾə'ɣo) neo Aragón (Spàinntis/Aragonais, IPA: aɾa'ɣon). Tha e suidhichte ann an ceann a tuath na dùthcha. Tha dà phort-adhair eadar-nàiseanta ann, (Zaragoza is Huesca). 'S e Zaragoza a th'ann prìomh-bhaile na roinne.
'S e Aragón an 4mh cheàrn as motha a tha anns a' Spàinn. Tha e cho farsaing ri 47,719 cilemeatair ceàrnagach, 9.4% na dùthcha. Anns a' bhliadhna 2009 bha 1,347,095 duine de shluagh ann,[1] le dluths aig àireamh 28.52 duine gach km². A bharrachd air sin, tha trì cànain oifigeil ann: Spàinntis, Aragonais agus Catalanais.
Tha Aragón na Choimhearsneachd Fèin-Riaghailteach fo smachd an Cortes de Aragón. Tha pàrlamaid le ceann-suidhe agus Buidheann Righlaidh aige. Tha trì sgìrean ann an Aragón, mar a leanas:
Ceangal a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
Andalusia • Aragón • Asturias • Na h-Eileanan Balèarach • Na h-Eileanan Canàrach • Cantàbria • Castilla-La Mancha • Castilla y León • Catalòinia • Co-chomann València • Dùthaich nam Basgach • Extremadura • A' Ghàilis • Madrid • Melilla • Murcia • Nafarroa • La Rioja • Ceuta


text:
Rubha Àird nam Murchan
'S e creag mhòr a tha ann an Rubha Àird nam Murchan. Tha e suidhichte air leth-eilean Àird nam Murchan ann an Loch Abar. 'S e sin na co-chomharran aige: 56°4 3′ 33″ Tuath agus 6° 13′ 38″ Iar. Tha an rubha mu seachd mìle air falbh san àirde a deas Eilean nam Muc. Tha Rùm agus Eige rud beag san àirde tuath. Tha Colla mu naoi mìle air falbh san àirde an iar agus tha Muile còig mìle air falbh san àirde a deas.
Tha an Taigh Solais Àird nam Murchan suidhichte an seo.
B’ àbhaist do dhaoine ag ràdh gur e Rubha Àird nam Murchan an t-àite as fhaide an iar air tìr-mòr Bhreatainn. Ach a-rèir na rannsachaidhean ùra a rinn an Ordnance Survey ann an Alba, ‘s e Corrachadh Mòr an t-àite as fhaide an iar. [1]
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Ordnance Survey, 17 am Màirt 2004: "the information below relates to Mean High Water Marks". "Corrachadh Mor is at 6° 13' 40.59731" W on the National Grid. "Point of Ardnamurchan" is at 6° 13' 38.78674" W. Scotsman news
Ceangal a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NM 415 674


text:
Seumas Robb air a dhreuchd fhàgail
Dh'fhàg ceannard nàiseantach Comhairle Earra-Ghàidheal is Bhòid a dhreuchd, às dèidh beagan is trì mìosan san obair.
Chaidh iarraidh air Seumas Robb a dhreuchd a leigeil dheth le comhairlichean eile an SNP.
Bha an SNP aig ìre nàiseanta air na comhairlichean a chasg bhon phàrtaidh leis gun do dh'iarr iad air na Lib Deamaich is na Tòraidhean co-bhanntachd a stèidheachadh còmhla riutha.
Thuirt Comataidh Stiùiridh Nàiseanta an SNP nach deach iarrtas a chur mun coinneimh son co-bhanntachd a stèidheachadh.Rèiteach
Chaidh innse dha na comhairlichean gun rachadh an cur às a' phàrtaidh mura bhiodh an gnothach air a rèiteach Diluain.
A dh'aindeoin is gu bheil e air an obair aige fhàgail, thuirt Mgr Robb gu bheil e fhathast den bheachd gur e co-dhùnadh ceart a bh' ann do dh'Earra-Ghàidheal is Bòd co-bhanntachd a stèidheachadh.
"Bhiodh seo air buidheann-riaghlaidh nas seasmhaiche a thoirt dhuinn agus bhiodh e air cuid de chomhairlichean le tòrr eòlais a thoirt a-steach dhan bhuidhinn-riaghlaidh."Cead"
"Bha sinn feumach air cead bhon Chomataidh Stiùiridh Nàiseanta agus thuirt mi gun gabhainn ris a' cho-dhùnadh aca.
"Cha deach innse dhomh carson a bha na comhairlichean airson 's gum fàgainn mo dhreuchd oir cha robh mi aig a' choinneimh.
"Nuair a thàinig iad dhan cho-dhùnadh bha mi toilichte sin a dhèanamh", thuirt e.
Thathas a' tuigsinn gun tèid an comhairliche Ruairidh MacCuthais os cionn na comhairle gus an tèid co-dhùnadh a ruighinn air buidheann-riaghlaidh.


text:
Aois Criost, naoi c-céd nocha a trí.
An cúicceadh bliadhain décc do Mhaoileachlainn.
Muirghes, mac Muiredhaigh, abb Munghairti.
Fóghartach, mac Diarmada, mic Uathmaráin, tigherna Corca Fir Tri Connacht, do mharbhadh do Ghailengaibh Coraind.
Conghalach, mac Laidhgnen, .i. ua Gadhra, tigherna Gaileng, d'ég.
Maol Cairerda, tigherna Ua m-Briúin.
Aedh, mac Dubhghaill, mic Donnchadha tigherna Maighe Ithe & rioghdhamhna Oiligh d'écc.
Conn, mac
p.732Conghalaigh, tigherna Ua f-Failghe, do mharbhadh.
Sitrioc, mac Amhlaoibh, do ionnanbadh a h-Ath Cliath.
Giolla Céle, mac Cerbhaill, ríoghdhamhna Laighen, do mharbhadh la mac Amhlaoibh.
Muireaccán ó Boith Domhnaigh, comhorba Páttraicc, for cuairt i t-Tír n-Eoghain go ro légh gradha righ for Aodh, mac Domhnaill, h-í f-fiadhnaisi samhtha Pattraicc, & go t-tucc mor-cuairt tuaisceirt Ereand.
Aois Criost, naoi c-céd nocha a cethair.
An seiseadh bliadhain décc do Mhaoileachlainn.
Rébachán, mac Dúnchadha, airchindech Mungairti.
Colla, abb, & eccnaidh Inse Cathaigh.
Clerchén, mac Leráin, saccart Arda Macha.
& Odhrán ua h-Eolais, scribhnidh Cluana Mic Nóis, d'ég.
h-Iomhar do thocht i n-Ath Cliath dar éis Sitrioca, mic Amhlaoibh.
Domhnach Patraicc do arccain do Ghallaibh Atha Cliath, & do Muirchertach ua Conghalaigh, acht ro dhioghail Dia iar t-trioll fair uair ro écc-somh ria c-cionn mhíosa iaromh.
Maol Sechloinn do losccadh Aenaigh Thete, & do indredh Urmhumhan, & ro sraoineadh roimhe for Brian, & for Feraibh IMumhan archenae.
Fail Tomhair,
& claidheabh Charlusa do thabhairt do
Mhaoil Sechlainn mac
Domhnaill ar eiccin ó Ghallaibh Atha
p.734Cliath.
Raghnall do mharbhadh do Laighnibh, .i. do mhac Murchadha mic Finn, & Iomhar do thecheadh doridhisi a Ath Cliath, & Sitriocc do ghabháil a ionaidh.
Giolla Pátraicc, mac Duinn Cuan, tigherna Tethbha, do mharbhadh.
Maol Maire, mac Scannláin, epscop Arda Macha, do écc.
Aois Criost, naoi c-céd nocha a cúicc.
An sechtmadh bliadhain décc do Maoil Seachlainn.
Corbmac ua Conghaile, abb Daimhinse, d'écc.
Diarmaid, mac Domhnaill, tigherna Ua c-Ceinnsealaigh, do mharbhadh do Dondubhán, mac Iomhair tria thangnacht.
Giolla Pattraicc, mac Donnchadha, tigherna Osraighe, do mharbhadh do Dhonndubhán mac Iomhair, & do Dhomhnaill, mac Faoláin, tigherna na n-Déisse. Donndubhán, mac Iomhair, do mharbhadh la Laighnibh iaromh .i. lá Coin Duiligh, mac Cionaeda do Uibh Failghe, i cind seachtmhaine, i n-díoghail Diarmata, mic Domhnaill.
Domhnall, mac Faoláin, tigherna na n-Deisi, d'écc.
Ard Macha do losccadh do thene saighnén ettir tighibh & domhu liacc, & cloictheacha, & a fidh-neimhedh do h-uile-dilgend. Ní tháinic i n-Erinn o con-ocbadh, & ní targa co lá brathae dioghail amhlaidh, conadh do at-rubradh,
- Cúicc bliadhna nochat, naoi c-céd
ó ghein Criost, as eadh at-fet,
co losccadh cathrach, cen clith
mic áird-Calprainn, mic Oitidh.
Slóiccheadh lá Conaille & Mughdorna, & Tuaisceirt m-Bregh go Glent Righe, conus-tarraidh Aodh, mac Domhnaill, tigherna Oiligh, co t-tarat deabhaidh doibh co raoimhidh foroibh, & ro marbhadh tigherna Conaille and .i. Matudhan ua Croinghille, & dá chéd amaille ris.
Cath-raoinedh for Fheraibh Mumhan ria c-Cathal & ria Muirgheas dá mac Ruaidhri, mic Cosccraigh, & ria n-ua Ceallaigh,
p.736dú i t-torcrattor ile, & torchair Muirghios mac Ruaidhri i frithghuinn.
Giolla Patraicc ua Flannacáin, tigherna Tethbha, do marbhadh la Fiachra mac Roduibh, taoisioch Muintire Mhaoil Fhinda.
Muircheartach Beag ua Conghalaigh do mharbhadh.
Mathghamhain, mac Cerbhaill, tigherna Ua n-Dunchadha, do mharbhadh i n-Ath Cliath la Maol Mórdha, mac Murchadha, i n-díoghail a athar.
Aois Criost, naoi c-céd nocha a sé.
An t-ochtmadh bliadhain décc do Mhaoileachlainn.
Colmán Corcaighe tuir ordain Ereann.
Cond ua Laidhgnén, abb Fearna.
& Dubhthach ua Tadhgain, .i. mac Duibhfind, saccart Cluana Mic Nóis, d'eg.
Ruaidhri, mac Néill Ui Canandain, tigherna Cenel Conaill, d'ég.
Maidhm for Uibh Méith occ Sruthair ria mac n-Donnchadha Find, & ria f-Feraibh Rois, co t-torchair ann tigherna Ua Méith & sochaidhe oile.
Cluain Ioraird & Cenandus do arccain lá Gallaibh Atha Cliath.
Maol Seachlainn, mac Maol Ruanaidh, ríoghdhamhna Oiligh, d'ég.
Domhnall, mac Donnchadha Fhinn, do dhalladh lá Maol Seachlainn, mac Domhnaill.
Aois Criost, naoi c-céd nocha a seacht.
An nomhadh bliadhain décc do Mhaoilechlainn.
Conaing ua Cosccraigh, sui-epscop Cluana Mic Nóis, d'ég.
Diarmaitt, mac Domhnaill, tighearna Ua c-Ceinnselaigh.
Giolla Patraicc, mac Donnchadha, tigherna Osraighe, d'écc.
Giolla Ernáin, mac Aghda, tigherna Tethbha, do mharbhadh lá Síol Ronáin.
Oissine ua Machainén, tigherna Mughdorn, do mharbhadh lá Maoileachlainn i n-Inis Mochta.
Slóigheadh lá Maol Sechlainn & lá Brian, co t-tuccsat gialla Gall fri suabhais do Ghaoidhelaibh. Mael Sechlaind co Feraibh Midhe, & Brian co b-Feraibh Mumhan do thionol fo cedóir go h-Ath Cliath, go t-tuccsat gialla & an ba deach dia sédoibh uadhoibh.
p.738
Orgain Daire Calgaich do Ghallaibh.
Slóichcedh la Mael Seachlainn i c-Connachtaibh, co ro indir, no loiscc Magh Ai, & co ro farccbhaidh mac tigherna Ciarraighe leó.
Imhar co n-Gallaibh, & co n-Osraighibh for creich i n-Uibh Ceinnselaigh, co f-fargaibhset formna a n-gregha & araill dia sluaigh.
Aois Criost, naoi c-céd nochat a h-ocht.
An fichetmadh bliadhain do Mhaoil Sechlainn.
Dubh Da Leithe, mac Ceallaigh, comhorba Patraicc & Colaim Cille, d'ég 2 Iún isin treas bliadhain ochtmogat a aoise.
Ceall Dara do argain do Ghallaibh Atha Cliath.
Niall, mac Aghda, rioghdhamhna Teathbha, do mharbhadh lá Calraighibh h-i c-Cluain Mic Nóis im fhéil Ciaráin.
Donnchadh, mac Domhnaill, do erghabháil do Sitrioc, mac Amhlaoibh, tigherna Gall, & do Mhaol Mhordha mac Murchadha.
Diarmait, mac Dúnadhaigh, tigherna Sil n-Anmchadha, do mharbhadh lá mac Comhaltáin Uí Chléiricch, tigherna Aidhne.
Iomairecc etir Airghiallaibh & Conaille, du i t-torchair Giolla Criost ua Cuilennáin, tigherna Conaille, & sochaidhe oile imaille fris.
Maol Sechlaind ua Maol Ruanaidh, tigherna Ua Cremhthainn, do mharbhadh la h-Uibh Ceallaigh.
Indredh Ua n-Eathach la h-Aodh, mac Domhnaill, co t-tucc boromha mhór, & bá di-sídhe do-gairthi creach mhór Mhaighe Cobha.
Lia Ailbhe do thuitim, & ba h-e Magh n-Ailbhe primh-dhiongna Maighe Bregh. Do-ronta cethora clocha muilinn dhi lá Maoileachlainn.
Slóicchedh lasan rígh Maol Sechlainn, & lá Brian, mac Cindeittigh, go Glend Mama. Tangadar dna Goill Atha Cliath dia fobhairt co raoimhidh for
p.740Ghallaibh, & ro ladh a n-ár im Aralt, mac n-Amhlaoibh, & im Choilén mac Etigen, & im maithibh Atha Cliath archena, & ro mudhaighidh íle do Ghallaibh isin cath-gleó-sin. Do-dheachaidh Maol Sechlainn & Brian iarsin co h-Ath Cliath, ocus báttar sechtmhain lán ann, & ruccsat a ór, & a airget & a brait. Ro loisgset an Dún, & ionnarbaitt tigherna Gall .i.Sitrioc mac Amhlaoibh. As do tairngere an catha-sin at-rubhradh,
- Ticfaidher do Glinn Mama,
ní bá h-uiscce dar lámha,
ibhait neich digh tondaigh
imon cloich i c-Claen Chonghair.
- Mebhais ass an maidhm co m-buaidh
corri tar cailli fo thuaidh,
co loiscfidher Ath Cliath cain,
iar n-indredh for Laighen-mhaigh.
Mac Éiccnigh, mic Dalaigh, tigherna Airghiall, do mharbhadh lá mac h-Ui Ruairc.
Mac Dúnadhaigh, mic Gadhra, do mharbhadh.
Dunghal, mac Cionaedha do mharbhadh lá Giolla Caoimhghin mac Cionaedha.
Aois Criost, naoi c-céd nocha a naoi.
An t-aonmhadh bliadhain fichet do Mhaoilechlainn.
Diarmaitt, .i. Conaillech, fer leighinn Cluana Mic Nóis, d'ég.
Flaithbhertach Ua Canandáin, tigherna Cheneoil Conaill do mharbhadh lá a chenel budhdéin.
Ua Domhnaill, .i. Cú Chaille, tigherna Durlais, do mharbhadh la h-Ua Néill .i. la h-Aodh.
Muirghius, mac Aodha, tighearna Ua n-Diarmada, do
p.742mharbhadh lá a mhuinntir feisin.
Ceallach ua Maoile Corgais, prímh-ecces Condacht, d'écc.
Iomhar Puirt Láirge d'écc.
Na Gaill doridhisi do Ath Cliath, & a n-geill do Brian.
Aodh ua Ciardh
dha
do dalladh dia bhráthair .i. d'Ualgharg
ua Ciardha.
Slóichcedh mór la Brian, mac Cinneittigh, go maithibh & go slóghaibh Déisceirt Connacht co n-Osraighibh, & Laighnibh, & co n-Gallaibh Atha Cliath do thorrachtain Temhrach, acht do-chottar na Gaill creich marcach rempa h-i Muicch Bregh, conus-tarraidh Maol Sechlainn, & ro fighedh scaindear crodha etorra, & ro mheabhaidh forna Gallaibh coná terna acht uathadh díobh. Do-dheachaidh Brian iaramh co m-boí h-í Fearta Nemheadh i Muigh Breagh, & luidh for a chúla gan cath, gan indradh gan losccadh. Cédna h-iompódh Briain, & Connacht ar Maoileachlaind indsin.
Aois Criost, míle.
An dara bliadhain fichet do Maoileachlaind.
Maol Poil, epscop Cluana Mic Nóis & comharba Fecheine.
& Flaithem, abb Corcaighe, d'écc.
Fearghal, mac Conaing, tigherna Oiligh, d'écc.
Dubh Dara ua Maoile Duin, tighearna Fer Luirg, do mharbhadh.
Laidhgnen ua Leoggan do mharbhadh la h-Ultoibh.
Niall Ua Ruairc do mharbhadh lá Cenel Conaill & la h-Aodh Ua Néill.
p.744
Cend Faoladh, mac Concobhair, tighearna Gabhra, & Ríoghbhartan, mac Duibh Cróin, d'écc.
Creach mhór la Fiora Mumhan i n-desceart Mídhe i noin Ianuari, conus-tarraidh Aongus mac Carraigh go n-uathadh dia mhuintir, co farccabhsat na gabhála, & ár cend lais.
Tóchar Atha Luain do dhénamh la Maol Seachlainn mac Domhnaill, & la Cathal mac Conchobhair.
Tochar Atha Liacc do dhénamh la Maol Seachlainn co n-dice leth na h-abhann.
Diarmaid ua Lachtnáin, tigherna Teabhtha, do mharbhadh lá a mhuintir féisin.
Aois Criost, míle a h-aon.
An treas bhliadhain fichet do Mhaoilechlainn.
Colam, abb Imleacha Iubhair, d'écc.
Tréinfher, mac Celecáin, prióir Arda Macha, do mharbhadh.
Conaing ua Fiachrach, abb Tíghe Mochua.
Cele, mac Suibhne, abb Sláine.
Cathalán ua Corcráin, abb Daimhinsi.
Maonach, aistire Cenannsa.
& Flann, mac Eoghain airdbreithemh Leithe Cuinn, d'ég.
Mael Mhuaidh, mac Duibhghiolla, tigherna Delbhna Bethra, do écc.
Sitriocc, mac Amhlaoibh, tigherna Gall, do dhol for creich i nd-Ultaibh ina longaibh co ro oircc Cill Cleithe, & Inis Cumhscraigh, & do-bert brat-ghabháil moir eistibh uile.
Slóichcedh lá h-Aodh, mac Domhnaill uí Néill co Tailltin, & luidh for cúla fo shíth, & caon-comhrac.
Creachadh Connacht bheós la h-Aodh, mac Domhnaill.
Cearnachán, mac Flainn, tigherna Luighne, do dhol i Fernmaigh for creich, & ro marbhadh é la Muirchertach ua Ciardha, tánaisi Cairpre.
Sloichcedh lá Brian co n-Gallaibh, co Laichcnibh, & co f-Feruibh Mumhan co h-Ath Luain, co ro h-einirtnicchedh
p.746lais Ui Néill an Deisceirt, & Connachta, co ro gaibh a n-gialla. Do-dheachaidh Brian & Maol Seachlainn iarsin co f-Feraibh Ereann iompu etir Fhiora Midhe, Connachtaibh, Muimhnechaibh, Laighniu, & Gallaibh, go rangattar Dun Dealga i Conaillibh Murteimhne. Do-riacht Aodh, mac Domhnaill ui Néill, ríoghdhamhna Ereann, Eochaidh, mac Ardghair, rí Uladh, co n-Ultoibh, go Cenel Conaill, & Eoghain, & co n-Airghiallaibh ina n-dáil gusan maighin chédna, & nís-relccsetar secha sein, co ro sccarsat fo osadh, gan giallaibh, gan gabhail, gan oirccne gan aittíre.
Meirlechán, .i. mac Cuind, tigherna Gaileng, & Brodubh, .i. mac Diarmata, do mharbhadh lá Mael Sechlainn.
Caemhclúdh abbadh i n-Ard Macha .i. Maol Muire, mac Eochadha i n-ionadh Mhuireiccéin ó Bhoith Domhnaigh.
Slóighedh la Brian go h-Ath Cliath, co rug gialla Midhe & Connacht.
Aois Criost, míle a dó.
An céd-bhliadhain do Bhriain, mac Cindéittigh, mic Lorcáin ós Erinn h-i righe, lxxui bliadhain a aois an tan-sin.
Dunchadh ua Mancháin, comharba Caoimhghin.
Flandchadh ua Ruaidhíne, comharba Ciaráin mic an t-saoir do Chorca Moccha a chenél.
Eoghan, mac Ceallaigh, airchindeach Aird Brecáin.
Donghal, mac Beoain, abb Tuama Gréine, d'écc.
Creach mhór la Donnchadh, mac Donnchadha Finn, & la h-Uibh Méith, co ro oirccsed Land Léire, conus-tarraidh Cathal mac Labhradha, & conus-tairthetar Fir Bregh co raoimhidh forra, & co farccaibhsiot a n-gabháil, co ro ladh a n-ár iaromh etir ergabháil & marbhadh, im Shionach ua h-Uarghusa, tigherna Ua Meith. Do-rochair don Cathal, mac Labhradha aghaidh i nd-aghaidh & Lorcán
p.748mac Brótadha.
Dondghal, mac Duind Cothaigh, tigherna Gaileng, do mharbhadh lá Trotan, mac Builcc Argait, (no Tortan mac Builg Argait), mic Maoil Dora, tigherna Fer Cúl ina thigh budhdhein.
Ceallach, mac Diarmada,tigherna Osraighe, do mharbhadh lá Donnchadh, mac Giolla Phátraicc, lá mac bráthar a athar.
Aedh, mac ui Coin Fhiacla, tigherna Tethbha, do mharbhadh ó Uibh Con Chille.
Conchobhar, mac Maoil Sechlainn, tigherna Corca Modhruadh, & Aicher ua Traighthech, do mharbhadh lá Feraibh Umhaill, co sochaidhibh oile.
Aedh, mac Eichthighern, do mharbhadh i n-derthoigh Ferna Móire M'Aedóg, lá Maol na m-Bo.


text:
Contae na hIarmhí
'S e siorramachd (Gaeilge: Contae) ann am Poblachd na h-Èireann a tha ann an Contae na hIarmhí[1] (tuiseal ainmneach: An Iarmhí, [2] Laideann: Comitatus Midiensis Occidentalis). Tha e suidhichte ann an teas-mheadhan na dùthcha, ann an Còigeamh Laighean. Tha 86,164 duine a' fuireach san t-siorramachd fad 1,763km²,[3] an 13mh siorramachd as motha na dùthcha a thaobh fharsaingeachd agus an 23mh a thaobh àireamh-sluaigh. Tha crìochan aig Contae na hIarmhí le Longfort, Uíbh Fhailí, Ros Comáin, An Mhí agus Muineachán.[4] Bha 141,300 nan tàmh sa chontae ann an 1841, ron a' Ghorta Mhòir.[5] 'S e An Mullach Mín (856m) a th'ann a' beinn as àirde na siorramachd.[6] Chaidh Iarmhí a sgaradh bho Chontae na Mí fhèin ann an 1543.
Sgìrean Ionadail[deasaich | deasaich an tùs]
Tha dà bharanachd deug (Gaeilge: barúntacht) am broinn na Iarmhí: Breámhaine, Cluain Lonáin, Corca Raoi, Dealbhna, Fir Bhile, Fir Thulach, Baile Fhobhair, Cill Chainnigh Thiar, Maigh Asail agus Machaire Ó dTiarnáin, Maigh Chaisil, Uí Mhac gCuais agus Ráth Conarta. A bharrachd air sin, tha 63 parraistean[7] (ann an dà sgìreachd-easpaig: An Mhí agus Ardach-Cluain Mhic Nóis)[8] agus 1,376 bailtean fearainn sa chontae.
Bailtean[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Sabhal Mòr Ostaig
- ↑ Logainm
- ↑ Statoids
- ↑ Scoil Cronáin Naofa
- ↑ Cenus of Britain 1841
- ↑ Peakbagger
- ↑ Irish Times
- ↑ Comhdháil Easpag Caitliceach Éireann
Contae Aontroma • Contae Ard Mhacha • Contae Átha Cliath • Contae an Chabháin • Contae Cheatharlach • Contae Chill Chainnigh • Contae Chill Dara • Contae Chill Mhantáin • Contae an Chláire • Contae Chiarraí • Contae Chorcaí • Contae Dhoire • Contae an Dúin • Contae Dhún nan Gall • Contae Fhear Manach • Contae na Gaillimhe • Contae na hIarmhí • Contae Laoise • Contae Liatroma • Contae Loch Garman • Contae an Longfoirt • Contae Luimnigh • Contae Lú • Contae Mhaigh Eo • Contae na Mí • Contae Mhuineacháin • Contae Phort Láirge • Contae Ros Comáin • Contae Shligigh • Contae Thiobraid Árann • Contae Thír Eoghain • Contae Uíbh Fhailí


text:
Zittau
'S e baile ann an Sagsainn a tha ann an Zittau (Seacais: Žitava, Pòlais: Żytawa, Sòrbais Uarach: Žitawa). Tha e suidhichte ann an ear-dheas na Gearmailt faisg air na crìochan don Phòlainn agus don t-Seic. 'S e seo na co-chomharran aige: 50° 53′ 46″ Tuath agus 14° 48′ 26″ Ear. Ann an 2009 bha 28.638 duine a' fuireach an seo.[1]
Tha Zittau suidhichte aig cois nam beann Zittauer Gebirge, eadar 230 m is 285 m os cionn na mara. Tha abhainn bheag, Mandau, a' ruith tron bhaile. San iar-dheas a’ baile tha loch ris an canar Olbersdorfer See.
Thàinig an t-ainm Zittau às na cànanan Slàbhach agus tha e a' ciallachadh "seagal".
Tha am baile ainmeil air sgàth 's nam Fastentücher (Laideann: Velum quadragesimale) aca. 'S e pìosan clò a th' annta a chleachdadh anns na seann làithean airson an altair a chur air falbh aig àm a' Charghais. Chaidh iad a chruthachadh ann an 1472 agus 1573. Tha am fear as motha a' sealltainn sgeulachdan às a' Bhìoball. Mar sin tha e sònraichte air feadh na Roinn Eòrpa gus an latha an-diugh. [2]
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ www.statistik.sachsen.de
- ↑ Fastentücher ann an Zittau
- ↑ Gemeinde Eichgraben
- ↑ Comune di Pistoia
- ↑ Stadt Villingen-Schwenningen
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Duilleag oifigeil a' bhaile (Ghearmailtis)


text:
Untitled Document
Re: required energy on impact...by Anonymous (Login sero_one)wow thats really not much^^
you got some pictures (or could you make some circles on magpies or pigeons) where to kill zone is??
plz :D
Posted on Sep 3, 2007, 12:41 PM
from IP address 89.247.16.142
Respond to this message
Return to IndexResponses
pest control in new york, air gun hunting, air gun hunting pictures, air gun hunting starlings, air gun hunting squirrels, air gun hunting pigeons, air gun hunting rabbits, racoons, airgun hunter, airgun silent pellet trap, crossman air gun, crosman airgun, beeman airgun, rws air gun, chinese airgun, american air gun, air force airgun, air arizona gun,air gun review , american air gun,air gun pellets , air gun target ,walther air gun ,air soft pellet gun,air gun scope, air cooled gun machine ,air force air gun, cheap air soft gun, air bb gun ,chinese air gun , used air gun, air nail gun, air pellet gun , air canada gun , air gun pyramid , air gun rifle, benjamin air gun, air gun sale , air gun accessory , bsa air gun, air gun com , diana air gun , fx air gun , air staple gun , air gun pistol , air blow gun, air gun part , sheridan air gun, air gun silencer, automatic air gun , marksman air gun , air gun magazine , competition air gun , air gun sale soft, air gun co2 , air gun store , tech force air gun , hot air gun , eletric air soft gun , air cobra gun, air gun mods , airgun varmint control


text:
Fichead Facal- 20 Words Fichead Facal
CountriesDùthchannan
Here is a list of countries of the world and their Gaelic equivalent. Is e seo liosta de dhùthchannan eadar-nàiseanta agus na h-ainmean Gàidhlig a th’orra.
If you want to ask someone where they are from, you would say:
Cò às a tha thu? Ma tha thu ag iarraidh a’ faighneachd cò às a tha cuideigin, chanadh tu:
Cò às a tha thu?
Abairt na seachdain
Teaghlach na GrèineTeaghlach na Grèine
This is the special name for the planets in our solar system. Is e seo ainm sònraichte airson nam planaidean a tha sna speuran.
Media Na Meadhanan
- Speaking our Language Speaking our Language
- An Litir Bheag An Litir Bheag
- Litir do Luchd-ionnsachaidh Litir do Luchd-ionnsachaidh
- BBC ALBA BBC ALBA
- BBC Radio nan Gaidheal BBC Radio nan Gaidheal
- Media pages Meadhanan
- Publishing Foillseachadh
- Bliadhna nan Òran, BBC ALBA Bliadhna nan Òran, BBC ALBA
Dictionaries and Resources Faclairean is Goireasan Eile
- Big Dictionary (Ceumannan) Faclair Mòr (Ceumannan)
- An Seotal An Seotal
- Faclair na Pàrlamaid Faclair na Pàrlamaid
- Dwelly-d Dwelly-d
- GOC (spelling) English Modhan Litreachaidh Beurla
- GOC (spelling) Gaelic Modhan Litreachaidh Gàidhlig
- An Stòr-dàta Briathrachais Gàidhlig An Stòr-dàta Briathrachais Gàidhlig
- Am Faclair Beag Am Faclair Beag
- Grammar tips Criomagan Cànain
- Munros Pronunciation Guide Fuaimneachadh nam Beann
Computing Coimpiutaireachd
- iGaidhlig iGaidhlig
- LibreOffice
- OpenOffice OpenOffice
- Browser: Firefox Brabhsair: Firefox
- Browser: Opera Brabhsair: Opera
- Spellchecker: MS Word (LTS) Dearbhair: MS Word (LTS)
- Spellchecker: Mac (Sealgar) Dearbhair: Mac (Sealgar)
- Spellchecker: Firefox Dearbhair: Firefox
- Typing Taidhpeadh
Worth a look Seall Seo
- Tobair an Dualchais Tobair an Dualchais
- Am Baile (Gaelic Village) Am Baile
- Royal National Mod An Comunn Gàidhealach
- Gaelic Resource Database GRD
- Scottish Natural Heritage Dualchas Nàdair na h-Alba
- Island Voices Guthan nan Eilean
- Akerbeltz Akerbeltz
- Taic.me Taic.me
- Cainnt mo Mhàthar Cainnt mo Mhàthar
- Fòram na Gàidhlig Fòram na Gàidhlig
- Quizlet Quizlet
Parents, Carers and Teachers Pàrantan, Luchd-cùraim is Tidsearan
- Useful phrases Abairtean feumail
- Homework Help Taic le obair-dachaigh
- Parents and Teachers, BBC ALBA Pàrantan is Tidsearan, BBC ALBA
- Teachers' Notes, BBC ALBA Notaichean Tidseir, BBC ALBA
- Learning and Teaching Scotland Ionnsachadh agus Teagasg Alba
- Stòrlann Stòrlann
- Primary Subjects Cuspairean Bunsgoile
- Secondary Subjects Cuspairean Ard-sgoile
- Languagenut


text:
Kal. Ian. iiii. f., l. xxui., Anno Domini M.cc.xl.ii.
Donnchadh Cairbrech h-Ua Briain & a mac, Toirrdhelbach, do ég i n-aen bliadhain.
Brian h-Ua Dubhda, rí h-Ua Fiachrach & h-Ua n-Amhalghaidh {MS folio/column 60rb}do ég isin bliadhain cetna.
Sluaighedh mór lesin Giustis & le Feidhlimidh h-Ua Conchobhair i Tir Conaill i n-deaghaidh Thaidhg h-Ui Conchobair, gur'gabsat braighdi h-Ui Domnaill don chur sin.
Tadhgh Ua Conchobhair do gabhail le Coin Chonnacht h-Ua Raghallaigh tre fhurail Fheidhlimídh in bliadhain cetna fós.
(Alibeara, airdepscop Arda Macha, do dhul a Saxanaibh.)
(Ugo de Laci, Iarla Uladh, quieuit.)
Kal. Ian. (f. 5, l. 7), Anno Domini M.cc.xl.iii.
Cormac mac Tomaltaigh, do ghabail le
Tadhg (mac
p.302Aedha mic Cathail Croibdeirg) O Conchobair ic Mainistir na Buille & a bean, ingen Meg Carrthaigh, do thabairt do Choin Connacht O Raighillaigh, idon, mathair Taidhg fein.
Tadhg O Conchobhair do dhalladh & do sbochadh do Coin Connacht O Raghallaigh (tre fhurail Ghall is Gaoidheal).
Aedh O Dhuibhdirma, dux na Brédcha, mortuus est.
(Gilla Patraig h-Ua h-Anluain, ri Oirgiall, do marbadh le saighdeoir Connachtach aspd [gap: extent: unknown] claideach.)
(Ruairi, mac Aedha, mic Cathail Croibhdeirg, do bathadh insin t-Sinoinn, ag Ath Liag.)
(Conchubhar mac Aedha mic Cathail Croibdeirg, d'ec.)
(Sluagad la ri Saxan cum ri Franc an bliadain si.)
Kal. Ian. (f. 6, l. 18), Anno Domini M.cc.xl.iiii.
Concobur mac Aedha h-Ui Conchobuir, quieuit in Christo.
Ruaidhri, mac Aedha, a derbbrathair, do bathudh isin t-Sinaind.
Donnchadh h-Ua Conchobair, epscop Oil Finn, in Christo quieuit.
Cormac mac Tomaltaigh, quieuit in Christo.
(Caislen Dhomnaigh Mhaighean do chumhdach do chlochaibh hoc anno.)
Kal Ian. (f. 1, l. 29), Anno Domini M.cc.xl.u.
Cagadh mor eter ri Saxan & Bretain in bliadhain si.
p.304In Giustis do dhul tairis & Feidhlímidh (idon, a cabair righ Saxan) isin bliadhain si fós.
Caislen Sligigh do dhenam le Mac Muiris (Mic Gerailt) isin bliadhain si.
(Murchadh h-Ua h-Anluain d'elogh o Inis Locha an Drochaid tre mirbuilib Padraig.)
Kal. Ian. (f. 2, l. 10), Anno Domini M.cc.xl.ui.
Mac comharba Mochua do ghabail espocoide Shil Muiredhaigh & nír'leigedh a bec d'a aimsir do re follamhnughudh.
Tainig Giustis nua thairis & rohathraigedh Mac Muiris.
Dotoghadh {MS folio/column 60va}Tomaltach h-Ua Conchobhair docum espocoide Oil Find.
Cerball Buidhe O Dalaigh quieuit in Christo.
Murchadh O h-Anluain, rí Oirrter, do marbadh tre erail Briain h-Ui Neill.
p.306
(Alibirt Almaineach, ardepscop Ard Macha, d'athrughudh chum na Hungaire).
(Epscop Ratha Luraigh do tholughadh chum ardepscopoide Arda Macha.)
Kal. Ian. (f. 3, l. 21), Anno Domini M.cc.xl.uii.
Mael Sechlaind h-Ua Domhnaill, rí Tire Conaill & in Gilla Muinelach h-Ua Buighill & Mac Somairligh do marbadh le Mac Muiris i m-Bel Atha Senaigh & rogabsat Cenel Conaill re sechtmain comlain in t-ath, nar'leigset Gall na Gaidhel tairis dibh, no gur'ímir Cormac h-Ua Conchobair cealg fa dheiredh: idon, dochuaidh Cormac, marcsluagh, ar fat in muighi siar & doindto iar sin ar fut in muighi cetna, suas co bord in mointigh & dochuaidh laim ris sair co rainic Ath Cuil Uaine ar in Eirne. Ocus nír'airighset Cenel Conaill, co facadur in marcsluagh mor chuca don taibh d'a rabadur don abaind. Ocus mar do bí Cenel Conaill & a n-aire ar a marcsluagh leith d'a cul, doleigset na Goill 'san ath, co tarla Cenel Conaill & in Gilla Muinelach h-Ua Baighill & Mac Somhairligh re Mac Muiris i m-Bel Atha Senaigh, cor'thoitset ann.
Caislen Mic Goisdeilbh do leghadh le macaibh Aedha h-Ui Concobhair.
Cagadh mór do denam do Toírrdelbach (mac Aedha h-Ui Chonchubhair) & do na macaibh righ (re Gallaibh in bliadhain si) & bailedha imdha do loscadh & Goill imdha do marbadh leó.
p.308
Eachmarcach h-Ua Cathan, ri Cianacht & Fer na Craibhe, do mharbadh la Maghnus h-Ua Cathan, ar n-dul dó ar creich chuige, co h-Airther Muighi i n-Dail Riatai.
Ruaighri h-Ua Canannan do ghabhail righe Tire Conaill.
Aedh Mac Conchailleadh, abb Cluana Eois, quieuit.
Raighned do oirdneadh i n-ardepscoboidi Arda Macha isin Roim.
Murchadh h-Ua h-Anluain, ri Oirrthir, do marbadh an bliadhain si.
Kal. Ian. f. 4, l. 2, Anno Domini M.cc.xl.uiii.
Ruaidhri h-Ua Canannan do marbadh la Goffraigh mac Domnaill Moir h-Ui Domnaill & daine imdha eile araen ris & Goffraigh do gabail righi Thire Conaill d'a eisi.
Raigned, ardepscop Arda Macha, do theacht o'n Roim cum pallio & aiffrinn do radha dho leis i feil Peadair & Poill in n-Ard Macha.
Iusdis na h-Eirenn do dul, sluagh, gu Cuil Rathain
p.310& caislen & droichead do dhenum dhoibh ag Druim Thairsich.
Sloghedh la Gallaibh Erenn co Cuil Rathain co n-dearnadur drochat na Banna & caistel Droma Tairrigh & athtrebadh in droma.
Longa do thabhairt la Brian h-Ua Neill, la h-airdrigh Tuaiscirt Erenn, de Loch Feabhail i Magh n-Itha, tar Termonn Dabeoic, i l-Lorcc, co rainic Loch n-Eirne, co n-derna creich n-díarmhithi & gur'bris caistel ann.
Kal. Ian. (f. 6, l. 13), Anno Domini M.cc.xl.ix. Da bliadhain dec & secht cet bliadhan o dochuaidh Colum Cille co h-I gus an bliadhain si.
Mac h-Anri {MS folio/column 60vb}do marbadh la h-Aedh h-Ua Concobair, idon, Aedh mac Feidhlímidh & Daibit Dríu & Goilmaithi eile imaille riu.
Maidhm Atha na Righ ar Thoirrdelbach h-Ua Concobuir d'ar' marbadh Aedh mac Aedha, ann & Brian in Doire & moran do maithibh Connacht.
Sluaighed mór leisin Giustis & le Mac Muiris (i Connachtaibh), cor'innarbsat Feidhlimidh asin tir & rofhagsat Toirrdelbach mac Aedha, i n-a inadh.
(Niall h-Ua Cananan do ghabhail righe Thire Conaill an bliadhan si.)
(Toradh imdha ar chrannaibh an bliadhain si.)
p.312
Kal. Ian. (f., 7, l. 24.), Anno Domini M.cc.l.
Mael Muire h-Ua Lachtnan, ardespuc Tuama, in Christo quieuit.
Tainíc Feidhlimidh isin tir & dotheich Toirrdhelbach reime a n-ucht Gall.
Tomas O Meallaidh, espuc Eanaigh Duin, in Christo quieuit.
Beand thempuill moir Dhaire Coluim Cille do thuitim, id est, sexto Idus Februarii.
Seisilín ingen Mic Lachlainn, righan Tuaisceirt Erenn, mortua est.
(Muiris Mac Gearailt & Cathal h-Ua Raighillaigh & Eachaidh Mhag Mathghamhna do dhul, sluagh, a Tir Chonaill & Niall h-Ua Canannan do mharbadh leo, idon, ri Thire Conaill.)
Kal. Ian. (Dominica l. 5) Anno Domini M.cc.l.i.
Floirint Mac Flaind, do thogadh cum ardespucoide Tuama & roba dingmhala cuice he ar med egna & dlighidh.
Ardgal h-Ua Fhlaithbertaigh, ridomna Ailigh, caínnel ghaiscidh & eínigh Thuaisceirt Erenn, mortuus est.
Gilla Crist h-Ua Breislen, toisech Fanait & a brathair do marbadh la Ceallach m-Balbh h-Ua m-Baigill.
Donchadh Mac Cathmhail, toisech Chenel Feradhaigh, do marbadh d'Airghiallaibh.
(Raighned, airdepscop Arda Macha, do dhul cum na
p.314Roma.)
(Imhar Magh Mhadaghan, taisech Cloinne Ruadhrach, do marbadh.)
(Da mac Ruaighri h-Ui Neill do marbadh ag Cill Mhóir h-Ua Níallain.)
(Donnchadh Mac Cathmhail do marbadh.)
(Caislen Duin Chuile do dhenumh).


text:
Comhairle Pheairt is Cheann Rois
'S e comhairle ionadail a tha ann an Comhairle Pheairt is Cheann Rois a tha a' dèiligeadh le Siorrachd Pheairt is Cheann Rois.
Bailtean is clachain[deasaich | deasaich an tùs]
- Abbots Deuglie
- Achadh Loinne
- A' Cheannmhor
- Almondbank
- Àilt
- Am Port Mòr
- Àth a' Chàirn
- Àth Maol Ruibhe
- Baile a' Chlachain
- Baile an Luig
- Baile Chloichridh
- Balado
- Bankfoot
- Blàr Athall
- Blàr Ghobharaidh
- Both Bhùirnich
- Ceann Loch Raineach
- Ceann Rois
- Cille Mhìcheil
- Cinn Rosaidh
- Cluainidh
- Coille Chneagaidh
- Craoibh
- Cùbar Aonghais
- Cuimrigh
- Drochaid Bhalgaidh
- Drochaid Èireann
- Dul
- Dùn Chailleann
- Dunning
- Errol
- Fartairchill
- Feàrnan
- Fèith nan Ceann
- Forgrann Eithne
- Fothair Tabhaicht
- Gleann Sìdh
- Glenfarg
- Inbhir Ghobhraidh
- Innis Tuathar
- Kingoodie
- Labhar
- Lag an Ràtha
- Leetown
- Longartaidh
- Madderty
- Maothail
- Meadhainnigh
- Meikleour
- Mìgeil
- Milnathort
- Obar Neithich
- Obar Pheallaidh
- Obar Ruadhainn
- Peairt
- Raitear (baile leth-aoin ri Blàr Ghobharaidh)
- Sgàin
- Spideal Ghlinn Sìdh
- Stanley
- Srath Gaoithe (Blackford)
- Trian a' Phùir
- Uachdar Àrdair
Comhairle Cathair Obar Dheathain | Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain | Aonghais | Earra-Ghaidheal agus Bòd | Comhairle Chlach Mhanainn | Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh | Comhairle Cathair Dùn Dè | Comhairle Shiorrachd Àir an Ear | Comhairle Dhùn Bhreatainn an Ear | Comhairle Lodainn an Ear | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù an Ear | Comhairle Dhùn Èideann | Comhairle na Eaglaise Brice | Comhairle Fhìobha | Comhairle Ghlaschu | Comhairle na Gàidhealtachd | Comhairle Inbhir Chluaidh | Comhairle Mheadhan Lodainn | Comhairle Mhoireibh | Comhairle nan Eilean | Comhairle Shiorrachd Àir a Tuath | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath | Àrcaibh | Comhairle Pheairt is Cheann Rois | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù | Comhairle nan Crìochan | Sealtainn | Comhairle Shiorrachd Àir a Deas | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Deas | Comhairle Shruighlea | Comhairle Dhùn Bhreatainn an Iar | Comhairle Lodainn an Iar


text:
Dùn Airchill
'S e baile ann an Alba a Deas a tha ann Dùn Airchill (Beurla: Earlston, neo Ercildoune), a bha ann an Siorrachd Bhearaig. An-diugh tha e fo smachd Comhairle nan Crìochan. Ann an 2001 bha 1,711 duine a' fuireach an seo. [1]
Tha a' mhòr-rathaid A68 a' ruith tron bhaile. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 38′ 0″ Tuath agus 2° 40′ 0″ Iar.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NT 580 380


text:
Teamplaid:Cc-by-sa-2.0
Gheibh sibh cùmhnant laghail a' cheadachais aig http://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0/legalcode.
Tha na leanas 'na ghearr-chunntas simplidh dhen chùmhnant ann an cainnt a thuigeas a' mhòrchuid ach gun bhuaidh laghail sam bith.
Tha cead agaibh,
-
an obair seo ath-bhreac, ath-sgaoileadh agus inntrigeadh dha a thoirt dhan phoball agus
-
ath-obair a dhèanamh a bhios stèidhichte air,
fhad 's a chumas sibh ris na cumhaichean a leanas:
- Ainmeachadh: Feumaidh sibh cruthadair no neach-glèidhidh nan còraichean ainmeachadh a-rèir na chuir iad an cèill, an URI (mar eisimpleir seòladh-lìn na duilleige) agus ainm na h-obrach agus cur an cèill ma dh'atharraicheadh i.
- Ath-thoirt fo na h-aon chumhaichean: Ma chuireas sibh atharrachadh air an obair fo cheadachas seo no ma chleachdas sibh e airson obair ùr, tha agaibh ris an obair ùr sin ath-sgaoileadh fon cheadachas seo fhèin no fear a tha co-ionnann ris.
- Cur an cèill a' cheadachais: Feumaidh sibh cur an cèill dè na cumhaichean fon a tha an obair seo do chàch. Is e an dòigh as fhasa ceangal-lìn a chur ann do chùmhnant a' cheadachais (faicibh gu h-àrd).
Thoiribh an air gum faod ath-chleachdadh a bhith fo chuingeachadh le còraichean eile.


text:
Niţchidorf
‘S e baile agus sgìre dùthchasail air an àirde an iar Romàinia a th’ann an Niţchidorf, (Gearmailtis: Nytzkydorf, Ungairis: Niczkyfalva). Tha e suidhichte aig 132m os cionn ìre na mara anns an t-siorramachd (Ròmainis: Judeţ) Timiş, anns an sgìre còmhnard rèidh ris an canar Banat, aig astar dhe dìreach 30km bho Thimişoara agus 381km bho Bhucuresţi, prìomh-bhaile na dùthcha.[1] Tha 1,570 daune a’ fuireach anns a’ bhaile. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1784 leis an Iarla Kristóf Nytzky.[2] ‘S e Gearmailtis an cànan a bha aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann an Nitzkydorf gu ruige 1977, nuair a thoisich an deachdaire Nicolae Ceauşescu ri Gearmailtich a reic dhan Ghearmailt. ‘S e baile le mòr-chuid Romàinianach a th’ ann an latha an-diugh. Tha bun-sgoil, bùth a’ cheimigear, fiaclairean, dotairean, dotairean-caoraich, leabharlann agus trì eaglaisean anns a’ bhaile.[3] A bharrachd air Niţchidorf fhèin tha dà chlachain eile am broinn na sgìre, Blajova agus Duboz.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Sebastian Kräuter: (1922-2008) easbaig Caitligeach ann an Timișoara.
- Herta Müller: (1953 – ) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 2009.
- Balthasar Waitz: (1950 - ) Sgrìobhadair (anns a' Ghearmailtis), neach-aithris agus eadar-theangachair.


text:
Mozuku
'S e gnè fheamainn a th' ann am Mozuku(海雲) às an teaghlach Spermatochnaceae.[1]
Ged a tha tuilleadh air naoi diofar gnèithean de Mhozuku, 's iad Cladosiphon okamuranus (Mozuku Okinawa) agus Sphaerotrichia divaricata (Ishimozuku) an dà ghnè as motha a thathas a' cleachdadh ann an Iapan.
Thathar ga h-àiteach, 's ga bhuain ann an Iapan - anns na h-eileanan Okinawa gu h-àraid, ann an ceann a deas Iapain, far a bheilear a' tàrmachadh 90% dhen Mhozuku nas tiugha a chleachdas ann an Iapan gu lèir. Canaidh muinntir Okinawa sunui rithe air sàilleabh 's gu bheilear ga bogadh ann am fìon-geur rìs.
Thathar ga bhuain cuideachd ann an uisgeachan Tonga, agus anns a' mhuir mun timcheall air Tai-Bhàn.
Buaidhean slàinte[deasaich | deasaich an tùs]
Tha na buaidhean sònraichte aig a' bhiadh seo air tighinn am follais bho chionn ghoirid. Tha e air nochdadh gu bheil am fìon-geur anns a bheilear ga bhogadh a' marbhadh bitheagan E.coli agus gu bheil buaidhean aig an fheamainn fhèin a chumas fodha ceallan aillse. [2]
Lorgar iomadh làrach-lìn ann an Iapanais, a tha a' foillseachadh nam buadhan a tha ri fhaotainn ann am Mozuku. Gheibhear 220mg de Nitrium agus 85mg de Calcium às gach 100g de Mhozuku. 'S e fucoidan am mathachas beathachaidh (nutrient) a tha a' cumail fodha ceallan aillse, agus tha sin am broinn Mozuku.


text:
.i. Gnimhaidhi an re co follus is in fairrgi & is na neicibh fliucha ele, oir aderaid na feallsamain nach anann an fairrgi ac sirlinadh on trat bis an re a ponc oirrcher a cercaille conic an trat fa m-binn se a mullach a cercailli & nach anann aris as sin a sir tragadh no co m-bi ac dul fai a ponc iarthair a cercailli . Et nac anann as sin aris ac sirlinadh no
p.46co m-bi an re a ponc medhonac a cercailli fo talmain. Et as sin aris nach anann ac sir tragadh no co m-bi a ponc oirrcerac a cercailli & tinnscnaidh annsin aris linad mar darinne roimhe.
Et mar sin da rer eirghi & dul fai an esga, ni anann an fhairgi co brac ac linadh & ac tragad & an trat bis an re a n-enceime ris in n-grein is annsin as mo & as tinne a solus .i. a tosac gacha mis & is annsin as ro mho tragad & linadh na fairrgi. An dara cuairt as mo tragad & linadh na fairgi .i. a medhon gacha mis an trat bis solus lan ac an re laca rinne , oir as annsin frithbuailter solus na greine anuas on re d'innsaighi na fairrgi & oibrigi sin tragadh & linadh na fairrgi.
Agus as mar sin foillsiges an re na gnimharta cedna a smir & a n-incinn & a fuil na n-daine oir medaigter & laidigtar na tri neici sin a tosac & a medon gacha mis da rer cursa an re . Et da rer sin ni tigid eslaini na droca fola mar atait neascoidi (?) & neici5 iomda eli ach a tosach & a medon gaca mis.
Et as follus aris gnimana an re da rer bisidh & dombisidh is na cucumeraib & is na cucurbitaibh & is gac en ni a tigernaiginn an flice da rer cursa an re. Et is si so a cuis nadurtha sin, oir ata tigernas ag an re ar na neicibh fliucha, & ar usci na fairgi co sunnradach, mar ata ag adhamas ar in iarann, oir mar tairrnges adhamas an t-iarann cuici as mar sin tairrnges an re uisci na fairrgi & is ris sin aderar linad na fairrgi. Et an trat scuires se don tarraing sin impaid an fairgi d'innsaighe a h-inaid fein aniar & is ris sin aderar tragad.
Et as folluse an tragad so & an linad a n-oircer an domain & na iartar na sa Muir Ruaidh no a Muir na
p.48h-Africi no isna maraib eli tic on fairgi moir, oir is sibal direach ata ac blodh acu sin siar gaca dirga, & soir gaca dirgha linas blod eli acu tre brig oibrighthi an re ass a cinn. Et as uime sin nac follus an linad sin na'n tragad ar cladacaib na mara annsin.
Agus d'foillsiugad na n-oibrigthi sin an re a timcill traigti & linta an mara, dagen fidair iomitre annso tis & dagen ar dus fidair comcruinn na talman ar na roinn a ceithre rannaib comtroma & scribocad na ceithre litreaca so 'na n-inadaib fein a timcill na ceithre rann sin .i. A, B, C, D, litre & scribochad a timcill na talman samail cercaille an re & cuirfed E 'na h-oirrcer & F 'na medon mullaid & G 'na h-iartar & H 'na medon ictar & dubochad leth na fairrgi don talmain & faicfead an leth ele tirim, geal. Ma sed an trat bis an re a n-oircer a cercailli fein a ponc E co direc ar comar A, as annsin tinnscnas an fairgi linadh & ni anann ac sir linadh co soitinn an re a ponc F, ata ar comair B. Agus is annsin tinnscnus an muir tragadh & ni scuirinn ac sir tragadh no co roitinn an re ponc G ata ar comair C. Et bidh sin ac sir linad no co roitinn an re ponc H ar comair D & bidh aris ac sir tragad no co roitinn an re ar comair A.


text:
Aonaran
B' e aonaran cuideigin a bhios a bhios a’ fuireach na aonar, agus a bhios a’ cumail air falbh bho dhaoine eile. B' e cèile-dè aonaran.
An t-aonaran ann an litreachas[deasaich | deasaich an tùs]
- Sgrìobh Iain Mac a’ Ghobhainn nobhaileag den t-ainm An t-Aonaran
- Ann an “Also sprach Zarathustra”, tha Zarathustra na aonaran aig toiseach an leabhair.
- Tha “Steppenwolf”, anns an nobhail den aon ainm le Hermann Hesse na sheòrsa aonaran neo-oifigeil.
- Bha Ìosa (agus cuid den fàidhean eile sa Bhìoball) na aonaran airson 40 làithean.


text:
Bàn-dhearg
'S e dath dèanta le measgachadh geal agus dearg a tha ann an bàn-dhearg neo pinc. Tha mòran dhathan ann air leth an datha.
Bàn-dhearg ann an gnè agus suidheachadh-miann[deasaich | deasaich an tùs]
- Tha ceangal aig an dath bàn-dhearg leis na buill-gineamhainn an boireannaich.
- Tha fir an-diugh a' ceannach aodach bàn-dhearg, a bha gus amannan ùra air smaoineachadh toirmeasg air fir (co-dhiù air an Iar).
- Tha cuideachd ceangailte ri fir cho-sheòrsach, leasbaichean, agus dà-mhiannaichean, gu tric anns an dealbh na trì-cheàrnaig bhàn-dhearg.


text:
Failte chun a’ Sgoil Àraich.
Tha sinn an dòchas gun còrd ar duilleagan ribh, bheir sinn dhuibh beagan fiosrachaidh agus chì sibh dè a tha sinn ris.
We hope you enjoy our pages, we will share some information with you and you can see what we have been doing.
Luchd Teagaisg : - Tini, Tè-Còmhnaidh
- Dawn, Tè-Cuideachaidh
- Mary, Tè-Comhnaidh
Tha dà chlas againn: Madainn 9.30-12.00 le 29 sgoilearan
Feasgar 12.45-3.00 le 25 sgoilearan
Gach Seachdain:
Weekly
Feuch gum bì sibh a’ cumail sùil air am bòrd fiosrachaidh againn airson tuilleadh fhaighinn a mach.
Policies


text:
1996
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1996 (MCMXCVI).
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 13 am Màrt - Thachair muirt ann am bun-sgoil Dhùn Bhlàthain
- Thill an Lia Fail (neo an clach sa Westminster, a-rèir cuid) air ais a dh' Alba
- Bhuannaich Wisława Szymborska an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1 an Lùnasdal - Tadeus Reichstein, ann am Basel. Ceimigear.
- 11 an Damhair - William Vickrey, eaconamaiche à Canada
- 24 an t-Samhain - Somhairle MacGill-Eain


text:
cèilidhean air chuairt
Bha a’ chiad Cèilidh air Chuairt air a stèidheachadh le Fèis Rois ann an 1999 airson taic a thoirt do luchd-ciùil òga na sgilean cluiche aca a leasachadh agus airson prògram de cheòl traidiseanta, beòthail a chruthachadh air a' Ghaidhealtachd. 'S e inneal sònraichte a tha seo a' toirt cothrom do dheugairean trèanadh fhaighinn ann an cuid de na sgilean a fheumadh a bhith aca airson beò-shlàint’ a dhèanamh ann an ceòl traidiseanta no ann an gnìomhachas a' chiùil.
Gabhaibh an cothrom cuid de na seinneadairean agus luchd-ciùil òga as fheàrr bho na Fèisean a chluinntinn air slighean nan cèilidhean a bhios a' tachairt anns na sgìrean seo:
- Earra-Ghàidheal
- Pàirce Nàiseanta a' Mhonaidh Ruaidh
- Loch Abar
- Siorrachd Rois
- An t-Eilean Sgitheanach agus Loch Aillse
- Cataibh
- Sruighlea agus Na Tròiseachan
Gheibhear prògram slàn nan Cèilidhean air Chuairt air taobh deas na duilleige agus faodar tadhal air meanbh-làraich an seo.


text:
£1.9m do phròiseact Thaigh-staile na Hearadh
Thug Riaghaltas na h-Alba £1.9m de thaic do chompanaidh a tha a' dol a thogail taigh-staile anns na Hearadh.
Bidh Taigh-staile na Hearadh air an Tairbeart, far an robh Rùnaire a' Chaibineit, Ridseard Lochhead, a' tadhail airson an naidheachd fhoillseachadh.
Tha dùil gun tòisich obair air ro dheireadh na bliadhna agus gun cum e cosnadh ri timcheall air 20 duine.
Thuirt cathraiche na companaidh, Anderson Bakewell, gu bheil e toilichte gun do dh'aithnich Riaghaltas na h-Alba gum faigheadh muinntir na Hearadh buannachdan maireannach às an taigh-staile.Misneachd
Chuir BPA nan Eilean Siar, Alasdair Allan, fàilte mhòr air an naidheachd.
"'S e taisneanadh mòr misneachd a tha seo bhon roinn phoblaich do rud a dh'fhaodadh, nam bheachdsa, a bhith na thogail mòr do dh'eaconamaidh na Hearadh," thuirt Mgr Allan.
"Tha an taic-airgid seo a' tighinn agus in-ionmhas mòr prìobhaideach airson a' phròiseict air fhoillseachadh o chionn ghoirid.
"'S e an t-airgead a tha Ridseard Lochhead air ainmeachadh tè de na suimean fa-leth a bu mhotha a thugadh às an stòras seo riamh, agus tha i na comharra air cho làidir 's a tha an t-argamaid ghnothachais airson an taighe-staile.
"Bu mhath na Hearadh fhaicinn air mapa uisge-bheatha na h-Alba, leis na thigeadh às de bhuannachdan a thaobh na turasachd agus eile dheth don eaconamaidh.
"Choinnich mi ris a' chompanaidh iomadh turas cheana airson na planaichean aca a dheasbad, agus tha mi a' cur romham sin a chumail a' dol gus am faigh na Hearadh am pròiseact air a bheil e airidh," thuirt e.


text:
p.104
Do-luid Rúanaid forsin táin. Conruibhnigh a séitigh & forlengair a h-airbir míscaidh h-immorro int-í Rúanaidh & for-reblangair intain foidhid Condla & fo-ceird bedhg 'sin chomrair corob rúanaidh
p.105don béim. Tingair h-immorro int-í Rúanaidh sin chuibhleng & for-erlangair int-í Condlai, conid ann as-bert: Ní cheil Rúanaid rinnela brúchtaid in búar bódela timgair in tuir tredenus fosaid ní budh foillechtaidh cumang oliscenn suidhi forro rindaidh in ruanaidh-si. Ní cheil Rúanaidh. Conidh ann ro-soíedh in táin & rl.


text:
Roy MacIllinnein
Duration: 02:57
Roy MacIllinnein a' bruidhinn ri Màiri NicMhathain mu dheidhinn an ullachadh a th' air a bhith aige airson tilleadh gu rèis càraichean.
Available since: Sat 17 Mar 2012
This clip is from
Spòrs na Seachdain 17/03/2012
Cuairt Dheireannach Cupa Lìog na h-Alba, Farpais nan Sia Dùthchannan agus tòrr spòrs eile.
First broadcast: 17 Mar 2012
More clips from Spòrs na Seachdain
- Spòrs na Seachdain 200914 Duration: 03:43 Còmhla ri Iain Moireasdan
- Bòbhladh Duration: 04:37 Còmhla ri Iain Moireasdan
- Spòrs na Seachdain 300814 Duration: 05:20 Còmhla ri Iain Moireasdan
- Spòrs na Seachdain 090814 Duration: 03:50 Còmhla ri Ailig O'Henley
- Spòrs na Seachdain Duration: 22:01 Còmhla ri Iain Moireasdan


text:
Feasgar Diluain chuala mi guthan ag èigheachd. Sa chiad dol a-mach smaoineach mi gu robh faisg air làimh a bha iad ach thuig mi gu robh iad taobh thall a’bhaile. Chuala mi ‘Sarko Facho’ gu math soilleir. Bha an ògridh a’ togail fianais an aghaidh a’ chinn-suidhe uìr. An ath latha chaidh mi dhan bhaile agus chunnaic mi an sgrìos a rinn iad. Bhris iad uinneagan gu leòr agus losg iad sgudal siud ‘s a seo. A' deanamh deiseil airson caismeachd Buaidh caismeachd eileLatha-fèille ach latha dìreach mar latha sam bith eile airson an tè seo
‘S e latha-fèille a bh’ ann an dè ‘Latha buaidh ann an Eòrpa’ agus chuir an stàit Frangach caismeachd air dòigh san dearbh àite a chruinnich na reubalaich. Brataichean Frangach an àite brataichean dubha. Bha fiù ‘s saighdearan gearmailteach an lathair agus tha sin sealltainn dhuinn dìreach dè cho math ‘s a tha am pròiseact Eòrpach a’ cumail a’ dol. Beagan nas anmoiche thòisich na reubalaich òga a chruinneachadh turas eile.
Beagan chadail


text:
Sgudal niuclasach air a' mhuir
Dh'fhaodadh gun tèid sgudal niuclasach à Dùnrath ann an Gallaibh a chur a Chumbria air a' mhuir airson giollachd.
Tha Ùghdarras an Dì-choimiseanaidh Niuclasaich, a tha an urra ri bhith a' toirt obair Dhùnrath gu crìch, ag ràdh gu bheil iad a' beachdachadh air luingeas, a thuilleadh air trèanaichean, airson an sgudal niuclasach a ghluasad.
Thèid luchdan beaga den sgudal a ghluasad gu deas ann an sreath de thursan a thòisicheas deireadh 2014, le dùil gum mair sin sia bliadhna.


text:
Sarajevo
'S e prìomh-bhaile Bosna agus Heartsagobhana a tha ann an Sarajevo agus 's e am baile as motha den dùthaich. Tha e na laighe ann am meadhan na dùthcha air bruach Abhainn Miljacka.
Canar gun do thòisich an Cogadh Mòr air an 28mh latha den Ogmhìos, 1914 ann an Sarajevo, nuair a chaidh Ard-Diùc Ferdinand na h-Ostair-Ungaire a mharbhadh le Gavrilo Princip.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Bailtean co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Aistean co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]


text:
Zipaquirá
‘S e baile meadhanach ann an Cundinamarca,[1] Coloimbia,[2] a th’ann Zipaquirá. Tha e suidhichte ann am meadhan na dùthcha aig 2,650m os cionn ìre na mara agus aig astar dhe 47km bho Bhogotá. ‘ S e baile le clìomaid carran fuar a th’ann agus tha teodhachd meadhanach dhe 14˚ aige, rè na bliadhna. 'S e Zipaquirá an 45mh baile as motha na dùthcha.[3] Chaidh am baile a steidheachadh ann an 1600.
Susbaint
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
'S e ainm Tùsanach a th'ann Zipaquirá. Thathar a' creidsinn gu bheil e a' ciallachadh Baile an Rìgh ann an Chibcha, bho Zipa neo Rìgh.[4] 'S e eileamaid gu math cummanta ann an ainmean-àite na sgìre seo a th'ann am facal Zipa. Tha feadhainn eile a' smaoineachadh gur e Chicachica an t-seann ainm aige, a tha a' ciallachadh Cas ar Dalta, neo fiù's Chipaquicha, Cas ar n-Athar.[5]
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Tha 101,551 nan tàmh anns a' bhaile fa leth, ach chan eil ach 13,024 dhuibh a’ fuireach thall anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile.[6] Tha fearann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[7] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail.
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala/mestizos a th'ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an Zipaquirá, ach tha 0.6% dhe Tùsanaich agus 0.5% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. ' S urrainn dhan 94.7% dhe na daoine ann an Zipaquirá leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, chan eil fòn aig an taigh aig 46.1% dhe na dachannan.[8]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Zipaquirá. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,[9] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s a tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Santiago Pérez de Manosalbas (1830 – 1900): Ceann-suidhe na dùthcha eadar 1874 agus 1876.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Mapa na Roinne
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Bailtean as motha na dùthcha
- ↑ Fiosrachadh a' Chomhairle
- ↑ En Zipaquira
- ↑ Figearan Oifis a' Chunntas-sluaigh
- ↑ Colombia Virtual
- ↑ Bileag fhiosrachaidh DANE
- ↑ Country Studies: Colombia


text: Atarregad lasodain na rannairi di roinn an bid. Atre iarom arai Laegairi Buadaig .i. Seglang mac Riangabra, co nepert risna rannairib: Dale sechut, or se, an cauradmir nucut do Loechairi Buadach, uair is e nodlig sech óca Ulad arcena. Atraigh dano Id mac Riangabra, aru Connaill Cernaig, co nepert a cedno. Atrae dano Loeg mac Riangabra, co nepert a cedna risna randairib: Tucaid do Coinculaind sucut, ol .uí., ni mebul do Ultaib uili, ol se, is e gaiscedac is dech fil dib. Ni ba fír sin, ol Connall Cernach & or Laegaire Buadach.


text:
Tha mise air a bhith leughadh leabhair a chaidh a mholadh dhomh le Fionnlagh. Leabhar ris an canar, ‘The Green Book of Language Revitalisation in Practice.’ Tha an leabhar seo uabhasach fhèin inntinneach agus gu ruige seo leugh mi mòran a tha a’ còrdadh rium. Seo beachd a tha aig Leanne Hinton bho Oilthigh Berkeley sna SA. (Rinn me eadar-theangachaidh agus tha mi an dòchas nach eil e ro robach).
‘San fharsaingeachd, tha call cànain na phàirt de chall chultarach agus siostam eòlas slàn, a’ gabhail a-steach siostaman feallsanachd, seanachas agus traidiseanan ciùil, siostaman eòlais àrainneachd, eòlas leighis agus dòighean culturach cudromach agus sgilean ealaine. Dh’fhaodadh an saoghal pàirt cudrom de shuim eòlas mhic an duine a chaill a h-uile turas a tha cànan a’ tighinn gu crìoch. Dìreach mar a tha mac an duine ga chur ann an cunnart tro sgrios iomadachd ghnè, nach faodadh sinn a bhith gar cur ann an cunnart tro sgrios siostaman iomadachd eòlais.
Dhomhsa ‘s e fìor dheagh bheachd a th’ ann an siud. Ma bhios sinn airson cànainean a shàbhaladh nach bu choir dhuinn a bhith faighneachd carson a tha an t-siostam againn (‘s e sin ri ràdh dòigh bheatha agus eaconamaidh nan dùthchannan beartach) a’ dèanamh uiread de sgrios air an a h-uile càil. Nach bu choir dhuinn a bhith smaoineachadh air freagairtean beagan a bharrachd taobh a-muigh a’ bhocsa? Ann a bhith a’ strì airson mion-chànain an e sin a’ ciallachadh gu bheil sibh a’ strì airson saoghal eile? Saoilidh mise gu bheil


text:
Kl. Ianair, .u. f., l. i. Anno Domini M.xl.uii.
Snechta mor isin bliadain-si o Fheil Muire Geimhridh co Feil Patraicc dona-frith samail, coro la ar n-daine & innile & fiad-mil in mhara & en.
Natiuitas Domnaill m. Amalgadha, .i. comarba Patraic.
Muirchertach m. m. Motadhan, ri H. m-Bresail, do marbad i n-Ard Macha do Matadan H. Ceilecan per dolum.
Lann ingen m. Selbachan, comarba Brigte, in pace quiéuit.
Niall H. Ruairc do marbad la H. Concobair.
Crech-sluaighedh la Niall m. Mail Sechlainn i m-Breghu coro marbh H. n-Iffernan.


text:
Comhairle Chlach Mhanainn
'S e comhairle ionadail a tha ann an Comhairle Chlach Mhanainn a tha a' dèiligeadh ri Siorrachd Chlach Mhanainn.
Towns and villages[deasaich | deasaich an tùs]
- Allmhagh Beag
- Allmhagh Mòr - baile rianachail
- Caolas Neachdainn
- Clach Mhanainn
- Devonside
- Dolair
- Fishcross
- Gleann Ochaill
- Meanstraibh
- Muc-Àird
- Sauchie
- Tulach Bòide
- Tulach Cultraidh
Comhairle Cathair Obar Dheathain | Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain | Aonghais | Earra-Ghaidheal agus Bòd | Comhairle Chlach Mhanainn | Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh | Comhairle Cathair Dùn Dè | Comhairle Shiorrachd Àir an Ear | Comhairle Dhùn Bhreatainn an Ear | Comhairle Lodainn an Ear | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù an Ear | Comhairle Dhùn Èideann | Comhairle na Eaglaise Brice | Comhairle Fhìobha | Comhairle Ghlaschu | Comhairle na Gàidhealtachd | Comhairle Inbhir Chluaidh | Comhairle Mheadhan Lodainn | Comhairle Mhoireibh | Comhairle nan Eilean | Comhairle Shiorrachd Àir a Tuath | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath | Àrcaibh | Comhairle Pheairt is Cheann Rois | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù | Comhairle nan Crìochan | Sealtainn | Comhairle Shiorrachd Àir a Deas | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Deas | Comhairle Shruighlea | Comhairle Dhùn Bhreatainn an Iar | Comhairle Lodainn an Iar


text:
Cogadh 1812
Mhair Cogadh 1812 dà bhliadhna gu leth, ghabh e àite ann an Aimearaga a Tuath, agus bha na Stàitean Aonaichte agus an Impireachd Bhreatainn an sàs ann. Riaraich an cogadh tòrr trioblaidean a thàinig, ach nach deach a cheartachadh, còmhla ris an Aramach Ameireaganach bliadhnaichean roimhe. Ged a thachair seo, cha do dh'atharraich crìochan sam bith idir, mu dheireadh. Ghairm Ameireaga cogadh an aghaidh nam Breatannach ann an 1812 airson mòran adhbharan; mar eisimpleirean bacadh eaconomach a chuireadh ann le Breatann oir a bha i a' cogadh ris na Frangaich cuideachd, aig an àm. A bharrachd, chuireadh Breatann maraichean Ameireaganach an grèim agus an uair sin thugadh iad orra obrachadh airson a' Chabhlaich Rìoghail, agus bhrosnaicheadh iad na tùsanaich an aghaidh nan Ameireaganach agus an dòchais aca gum biodh iad a' meudachadh. Bha na h-Ameireaganaich ag iarraidh ri smachd a ghabhail anns na tìrean-imrich aig Breatann ann an Aimearaga a Tuath cuideachd.


text:
Dlighe Ohm
Dlighe dhealain, steidhichte anns a chiad dol a-mach le Georg Simon Ohm (1787-1854) ollamh de feallsanachd-nàdurra aig Munchen.
Tha Dlighe Ohm ag aithris: Ann an cuairt-dhealain, nuair a bhitheas bruthachd-dhealain (Bholtachd)ag iomain sruth-dhealain tro bacadair, bithidh an sruth-dhealain a reir am bruthachd-dhealain roinnte le luach a’ bhacadair.
Riochdar seo leis a’ cho-ionnanachd
V/B = I
Far a bheil:
V a’ comharraich bruthachd-dhealain [ Aonad = Bholta (V)]
I a’ comharraich Sruth-Dhealain iomainichte [Aonad = Ampere(A)]
B a’ comharraich Bacadh-dhealain [ Aonad = Ohm ( ) ].
Mar is tric sgriobhar an co-ionnachd anns an cruth
Bholtachd = Sruth x Bacadh
V = I × B
Tha an cruth so feumail ri lorg am Bholtachd a tha dith a dh’iomain sruth-dhealain sonraichte tro bacadair de luach ro-steidhichte.
Tha Dlighe Ohm bunaiteach ri sgoil-dhealain agus ri innleadaireachd-dhealanachd


text: Lotar ierom docum an tighi, co-rrogaib cach a lepaid ann eter rig & righdamna & airich & octighern & maccoema. Leth an tigi ierom do Concobar co-llaithip gaili fer n-Ulad immi, et alleth naild di bantrachtaib Ulad am Mugain, mnai Concobair. Batir éad iarom batar imm Concobar a nairinuch an tighi, Fergus mac Roig & Celtchar mac Guthechair & Eogan mac Derthacht & dá mac and rig.i. Fíacha & Fíachna, Fergna mac Finncaimhi, Fergus mac Leti, Cuscraid Mend Machai mac Concobair, Sencha mac Ailella, tri mic Fiachna Rus & Dairi & Imchad, Muinremar mac Eirgind, Eirgi Echbel, Amorgen mac Ecit Salchadae et Mend mac Salcadai, Feraduch Find Fechtnach, Feidlimid mac Ilaircaigh, Furbaidi Ferbenn, Rochad mac Faithemain, Laogairi Buadach, Connall Cernach, Cuculaind, Connadh mac Morna, Erc mac Fedlimthi, Illand mac Ferchusa, Finntan mac Nell, Cethern mac Finntain, Fachtna mac Senchada, Dubthach Doel Ulad, Conlai Saeb, Ailill Miltengai, Bricriu budein & formna lath ngaili fer n-Ulad olchena & a maccaemh & a n-oes dána.


text:
Kl.
Cnut mac Stain ri Saxan moritur.
H. Ruairc .i. Art d'argain Cluana Ferta Brenainn & mebsain {fair} isin to cedna ría mac mBríain co ffargaibh ar daoinedh.
p.234
Kl.
Donnchadh mac Dunlaing ri Laigen do dalladh la Donnchadh mac Gilla Patraic gur marb de.
Maolseclainn h. Maolrúanaidh ri Crimtainn do marbadh la Aodh h. Concupair hi ccintaib Taidg et Briain.
Scoloc {.i. Niall} h. Flannagáin rí Teabta a suis occisus est.
Flaithbertach mac Muircertaigh h. Nell rí Ailig moritur.
Oengus h. Flainn comarba Brenainn Cluana Ferta quieuit.
Kl.
Cathal mac Ruaidri ri Iartair Connacht do techt da ailitre do Ard Macha. {MS folio 209va(320a)}
Scrín Coluim Cille et Damlíag d'argain do Gallaibh Atha Cliath.
Muirgius Oua Concennain ri H. nDiarmada moritur.
Flaitbertach mac Loingsigh episcopus Cluana muc Nois quieuit.
Kl.
Cunnend Condere episcopus obit.
Cat eidir Dealbna et H. Maine i ffel Ciaráin in quo multi occisi sunt sed Dealbna uictor erat.
Cat eidir Cuana ri Saxan & Ota rí Frangc du a ttorchair mile um Ota.
Kl.
Iaco rí Bretan a suis occisus est.
Donnchadh Derg mac Airt h. Ruairc ri Airtir Connacht do marbadh la Aodh h. Concubuir.
Mac Nia comarba Buite et episcopus quieuit.
Donnchadh mac Gilla Patraic ardrí Laigen & Osraighe quieuit.


text:
Malaig gu Loch Baghasdal
Dhearbh Ministear na Còmhdhail, Keith Brown, gum bi aiseag a' ruith eadar Malaig agus Loch Baghasdal fad trì bliadhna tron Gheamhradh mar sgeama dearbhaidh.
Tha iomairt mhòr air a bhith a' dol ann an Uibhist fad bhliadhnaichean airson seirbheis a Mhalaig, 's luchd-strì a' cumail a-mach gur e sin as goireasaiche dhaibh-san.
Tha dùil gur e an am bàt-aiseig an Lord of the Isles a bhios a' frithealadh na slighe.Dà là
Bidh an t-seirbheis a' ruith dà là anns an t-seachdain - le tè de na seirbheisean sin aig an deireadh-sheachdain.
Tòisichidh an t-seirbheis ùr ann am meadhan na Samhna - agus bidh i a' ruith suas chun a' Ghiblein.
Cha bhi seirbheis ann fad trì seachdainnean sa Ghearran ge-tà, fhad 's a bhios an Lord of the Isles a' dol an àite aiseagan eile air am feumar obair-càraidh a dhèanamh.
Leanaidh na seirbheisean aiseig a bh' ann co-dhiù eadar Loch Baghasdal agus an t-Òban.
Thèid measadh a dhèanamh air mar a chaidh dhan t-seirbheis ùir nuair a thig an sgeama dearbhaidh gu ceann às dèidh trì bliadhna.


text:
Cailbhin
'S e ainm Gàidhlig a th' ann an Cailbhin.[1] 'S e ainm baistidh fireann a th' ann. Nochdaidh e anns a' Bheurla mar Calvin.
Bunachas[deasaich | deasaich an tùs]
Nochd an t-ainm seo leis an diadhair Fhrangach Jean Calvin (1509-1564) a bha an sàs anns an Ath-Leasachadh. 'S e meanbh ainm den fhacal "calve" a th' ann ann an cainnt Nòrmannach is cainnt Picard, an sgìre far an do rugadh Calvin. Tha e a' nochdadh ann am Fraingis mar "Chauve". Tha e a' ciallachadh "fear beag maol".[2] Ged as e ainm sloinnidh a bh' ann an toiseach chaidh a chleachdadh bhon 19mh linn a-mach mar chiad ainm gus urram a thoirt do Jean Calvin[2]. Chaidh e a-steach don Laideann mar "Calvinus" (bho 'calvus' maol)[3]
Faic cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Akerbeltz:. "Ainmean". Làrach-lìn aig Sabhal Mòr Ostaig.
- ↑ 2.0 2.1 Hanks, Patrick; Hodges, Flavia (2003), Oxford Dictionary of First Names (2na deas.). Oxford: Oxford University Press. d.53; ISBN 0-19-860764-4
- ↑ Behind the name - Calvin


text:
Riohacha (baile)
' S e prìomh-bhaile na roinne La Guajira, Coloimbia,[1] a th'ann Riohacha. Tha e suidhichte ann an ceann a tuatha na dùthcha, aig astar dhe 1,095km bho Bhogotá.[2] dìreach air oirthir A' Chairibìan agus faisg air na crìochan leis A' Bheiniseala. Tha àirde meadhanach dhe 5m os cionn ìre na mara aige. ‘S e baile le cliomaid teth a th’ann le teodhachd meadhanach dhe 30˚ rè na bliadhna. Chaidh am baile a steidheachadh ann an 1535. 'S e Riohacha an 32mh baile as motha na dùthcha.[3]
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
'S e Süchiimma an t-ainm Tùsanach a tha air a' bhaile. Tha am facal a' ciallachadh Tuagh na Tìre ann an Wayuunaika, teanga na Wayuu, bho Süchii (tuagh) agus Mma (tìr). Tha iad làidir fhathast anns a' bhaile.[4] Fhuair am baile sreath dhe ainmean Spàinntis an dèidh ruigheachd nan Spàinnteach. Nochd baile beag Spàinnteach aig beul na h-Aibhne Río de La Hacha. Tha an t-ainm a'ciallachadh Abhainn an Tuaigh bho Río (Abhainn) bhon fhacal Laideann rius[5] agus Hacha (tuagh) bhon fhacal Laideann fascula.[6] Mar a b'àbhaist ann an Aimearaga, chaidh ainmean-àite a chruthachadh le freumhan anns na creideamhan nan Spàinnteach: m.e. Sante Fe de Bogotá, San Bonifacio de Ibagué agus San Juan de Pasto. Mar sin, fhuair am baile an t-ainm Nuestra Señora Santa María de los Remedios del Río de la Hacha, mar chuimhne air Moire, màthair Iosa.[7]
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha 167,865 nan tàmh anns a' bhaile, chan eil ach 31,682 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile.[8] Tha fearrann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[9] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail.
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala a th'ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an Riohacha (is mòran dhuibh mestizos). ‘S e Tùsanaich a th’ann an 20.3% agus tha 12.2% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. ' S urrainn dhan 77.2% dhe na daoine ann an Riohacha leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 26.2% dhe na dachannan.[10]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Riohacha. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,[11] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s a tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Invias
- ↑ Bailtean as motha na dùthcha
- ↑ Riohacha ann an Jetcost
- ↑ Real Diccionario de la Lengua
- ↑ Real Academia de la Lengua
- ↑ Fiosrachadh a' Chomhairle
- ↑ Figearan Oifis a' Chunntas-sluaigh
- ↑ Cololmbia Virtual
- ↑ Bileag fhiosrachaidh DANE
- ↑ Country Studies: Colombia
Arauca • Armenia • Barranquilla • Bogotá • Bucaramanga • Cartagena • Cali • Cúcuta • Florencia • Ibagué • Inírida • Leticia • Manizales • Medellín • Mocoa • Montería • Mitú • Neiva • Pasto • Pereira • Popayán • Puerto Carreño • Quibdó • Riohacha • San Andrés • San José del Guaviare • Santa Marta • Sincelejo • Tunja • Valledupar • Villavicencio • Yopal


text:
Lachlann MacGuaire
'S e oifigear airm agus rianaire tìr-imrich Breatannach a bha ann an Lachlann MacGuaire (Lachlan Macquarie, 31 am Faoilleach 1762 – 1 an t-Iuchar 1824). Bha e na Riaghaladair air New South Wales 1809 - 1821, agus bha e cudromach airson Astràilia atharrachadh bho thìr-imrich peanasach ann an dùthaich shaor.
Rugadh e ann an Ulbha ri taobh Muile agus chaidh fhoglam ann an Dùn Èideann. An dèidh dha seirbheis a dhèanamh ann an Ameireaga-a-Tuath, na h-Innseachan agus an Èipheit, dh'fhàs e Riaghaladair air New South Wales, agus ann an 1813 chaidh a dhèanamh màidsear-seanailear.
Nuair a bha e na riaghladair, bha e a' togail gearastan mar bu chòir an àite bothain airson nan ciomaich, rathaidhean, cidheachan, ospadalan agus togalaichean eile. Bha e a' brosnachadh leasachadh àiteachas tuathanachais cuideachd. 'S dòcha nas cudromaiche, ge-tà, bha e a' leigeil leis na ciomaich na bha as dèidh nam breithean aca oifisean poblach fhaighinn, agus bha e a' dèilig riutha mar daoine co-ionnan.
Bha Lachlann MacGuaire fìor chudromach don leasachadh na dùthcha, agus thathar a' canar ris "Athair Astràilia"[1]. Chaochail e ann an Lunnainn agus bha e air a thiodhlacadh ann am Muile. Tha Urras Nàiseanta Astràilia a' gleidheadh an uaigh aige.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Tom Steel, Scotland's Story, HarperCollins, 1994


text:
Santos Acosta Castillo
B’ e Manuel María de los Santos Acosta Castillo saighdear, dotair, fear-lagha agus fear-poileataigs à Coloimbia[1], a thug ceum bhon oilthigh Nuestra Señora del Rosario. Rugadh e ann am Miraflores, Boyacá 1an t-Samhain 1827, agus chaochail e ann am Bogotá 9mh am Màrt 1901. Bha e na cheann-suidhe na Stàitean Aonaichte Choloimbia eadar 1867 agus 1868.[2][3]
Nuair a bha e os cionn an Riaghaltais chaidh ath leasachaidhean mòra a chur air bhog anns an fhoghlam, mar eiseimplear chaidh an Oilthigh Nàiseanta na Stàitean Aonaichte Choloimbia, an Oilthigh Nàiseanta Colombia an latha an-diugh, a chruthachadh 22mh an t-Sultain 1867.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Pàrtaidh Libearalach Choloimbia (Spàinntis)
Simón Bolívar • Francisco de Paula Santander • Joaquín Mosquera • Rafael Urdaneta • Domingo Caycedo Santamaría • Jerónimo de Mendoza Galavís • José Ignacio de Márquez Barreto • Pedro Alcántara Herrán • Juan de Dios Aranzazu • Tomás Cipriano de Mosquera • Rufino Cuervo y Barreto • José Hilario López • José María Obando • José María Melo • Tomás Herrera • José de Obaldía • Manuel María Mallarino • Mariano Ospina Rodríguez • Juan José Nieto Gil • Bartolomé Calvo • Leonardo Canal González • Froilán Largacha • Manuel Murillo Toro • José María Rojas Garrido • Santos Acosta Castillo Joaquín Riascos • Santos Gutiérrez Prieto • Eustorgio Salgar • Santiago Pérez de Manosalbas • Aquileo Parra Gómez • Manuel María Ramírez Fortoul • Julián Trujillo Largacha • Rafael Nuñez Moledo • Francisco Javier Zaldúa • Clímaco Calderón • José Eusebio Otálora • Ezequiel Hurtado • José María Campo Serrano • Eliseo Payán • Carlos Holguín • Miguel Antonio Caro Tovar • Manuel Antonio Sanclemente • José Manuel Marroquín • Rafael Reyes • Diego Lemos • Jorge Holguín Mallarino • Ramón González Valencia • Carlos E. Restrepo Restrepo • José Vicente Concha • Marco Fidel Suárez • Pedro Nel Ospina Vásquez • Miguel Abadía Méndez • Enrique Olaya Herrera • Alfonso López Pumarejo • Eduardo Santos • Darío Echandía Olaya • Alberto Lleras Camargo • Mariano Ospina Pérez • Laureano Gómez Castro • Roberto Urdaneta Arbeláez • Gustavo Rojas Pinilla • Gabriel París • Deogracias Fonseca • Guillermo León Valencia • Carlos Lleras Restrepo • Misael Pastrana Borrero • Alfonso López Michelsen • Julio César Turbay Ayala • Belisario Betancur Cuartas • Virgilio Barcas Vargas • César Gaviria Trujillo • Ernesto Samper • Carlos Lemos Simmonds • Andrés Pastrana Arango • Álvaro Uribe • Juan Manuel Santos Calderón


text:
Kl. Ianair .ii. f. l. xx.iiii. Anno Domini m.c.x.uii.
Conchobur H. Cairillan do marbadh do Feraibh Manach.
Cathusach H. Cnaill uasal-espoc Connacht in Christo dormierunt.
Mael Brighte m. Ronan comarba Cenannsa & ar muinntiri Cenannsa ime do marbadh do Aedh H. Ruairc & do Uib Briuin i n-aine Domnaigh Cruim Duban.
Ps. 33:17Facies Domini super facientes scelera ut perdat de terra memoriam eorum.
p.560
Cath .i. cath Lecan do denamh do Brian m. Murchadha & do macaibh m. Cathail H. Concobair co Connachtaibh impu fri Tairrdhealbach m. n-Diarmata & fri Dal Cais co remaidh for Dal Cais & co ro ladh a n-ár.
Ár Ceniuil n-Eogain na h-Innsi do chor la Cenel Conaill ocus maithi imdai do thuitim ann.
Cathusach H. Cnaaill uasal-espoc Conacht, Flann H. Sculu espoc Connere, Mael Muire espoc Duin Da Lethglas, Gilla Mo Chua m. Camchuarta episcopus Daim Liacc, Ceallach H. Colman espoc Ferna, Anmchadh H. h-Anmchadha espoc Arda Ferta Brenaind, Muiredhach H. h-Enlainge espoc Cluana Ferta Brenaind, Mael Ruanaidh H. Ciflichan comarba Fobair fri ré ciana omnes in Christo dormierunt.
Mael Muire H. Dúnan sui espoic Goidhel & cenn cleirech n-Erenn & muire dérce in domain in lxxuii anno aetatis sue in nonis Kallandis Ianuarii relegionis suae magnae optimum cursum consumavit.


text:
Toulouse
‘S e baile mòr gnìomhachail air an àirde an iar-dheas na Frainge a th’ ann Toulouse (IPA: tuluz, Ocseadanais/Spàinntis: Tolosa). Thug na Ròmanaich an t-ainm sin dhan bhaile, eadar 120 agus 100 Ro Chrìosd. Tha e suidhichte aig 146m os cionn ìre na mara,[1] air bruich na h-aibhne Garonne[2] anns an sgìre (Fraingis: Région) Midi-Pyrénées, anns an roinn (Fraingis: Département) Haute Garonne, 589km air falbh bho Pharis, prìomh-bhaile na dùthcha, 210km bho Bhordeaux agus 321km bho Mharseille.[3] Tha àireamh-shluaigh dhe 446,340 aig a’ bhaile,[4] an 4mh baile as motha na dùthcha.[5]
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Mongabay
- ↑ Annuaire de la France
- ↑ Distance Calculator
- ↑ INSEE
- ↑ Bailtean na Cruinne
- ↑ SisterCities
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]


text:
Oilthigh Oxford
'S e Oilthigh Oxford a' chiad oilthigh ann an Sasainn agus am fear as aosmhor ann am Breatainn Mòr. 'S e Oxford (no Ath nan Damh) aon de na oilthighean is ainmeile agus is cumhachdaich anns an t-saoghal. Tha ceanglaichean agus co-dheuchainn mòr aig Oxford ri Cambridge agus 's e Oxbridge a chuireas tòrr dhaoine air an dà oilthigh còmhla.
Daoine ainmeil Oilthigh Oxford[deasaich | deasaich an tùs]
Seo cuid de na daoine a fhuair foghlam anns an oilthigh neo a bha a' teagasg an seo.
- Compton Mackenzie, ùghdair
- J.R.R. Tolkien
- Tony Blair
- John Haldane
- Dùghlas Moireach
- Gerhart Johann Robert Hauptmann
- John Hicks
- James Mirrlees, eaconamaiche Albannach
- Jean Aitchison, cànanaiche
- Álvaro Uribe, ceann-suidhe Choloimbia
- Douglas Young, ùghdair, eadar-theangaiche is neach-poileataigs
Aistean co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]


text:
Newport, Rhode Island
'S e baile ann an Rhode Island, sna Stàitean Aonaichte, a th' ann an Newport. Anns a’ bhliadhna 2010 bha 24,672 duine a’ fuireach an seo. Tha e suidhichte aig 9m os cionn ìre na mara.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1639.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Van Johnson: (1916-2008), actair.
- Mena Suvari: (1979), actair.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Shimoda, An t-Seapan
- Cionn tSáile, Éire
- Ponta Delgada, A' Phortagail
- Imperia, An Eadailt
- Saint John, Brunswick Nuadh, Canada
- Malmö, An t-Suain


text:
Gearan mu sheirbheis aiseig
Tha daoine ann an Colla 's Tiriodh a' gearan mun t-seirbheis-aiseig aig Caledonian Mac a' Bhriuthainn thar a' Gheamraidh.
A rèir nan eileanach bu chòir dhan t-seirbheis a bhith an ìre mhath an aon rud ris na th' aca tron t-Samhradh, is tha iad mì-thoilichte nach eil clàr-ama a' Gheamhraidh air an làraich-lìon aig Cal Mac fhathast.
Chan eil ach beagan a bharrachd air còig seachdainean mus tòisich seirbheisean-geamhraidh agus tha cuid mì-thoilichte nach urrainn dhaibh ticeadan a cheannach gus an tèid an clàr-ama fhoillseachadh.
Chan eil iad air an dòigh nas motha gum bi na Hebridean Isles a' dol air an t-slighe sa Gheamhradh an àite a' Chlansman."Fiadhaich math"
"An-uiridh bha sinn cleachdte ris a' Chlansman is cha do mhiss an Clansman mòran de laitheachan is thug i dhuinn seirbheis fiadhaich math air fad", thuirt Alasdair MacAonghais bhon Chomataidh Chòmhdhail ann an Tiriodh.
"Tha iad ag ràdh am bliadhna gur e an aon bhàta a tha air fhàgail 's e am Hebridean Isles. Bàta math gu leòr ann an Abhainn Chluaidh math dh'fhaoidte ach chan eil mi a' smaointinn gum bi i fiadhaich math a-mach anns a' Chuan Shiar an seo co-dhuibh", thuirt e.
Thuirt Caledonian Mac a' Bhriuthainn gum feum iad beachdachadh air an lìonra de sheirbheisean air fad a th' aca nuair a tha iad a' cur bàtaichean air slighean rè-ùine tron Gheamhradh.
Thuirt iad gun tèid an càineadh as bith dè nì iad ach gu bheil iad a' dèanamh co-dhùnaidhean son maith na lìonra air fad.
Thuirt iad gu bheil iad a' bruidhinn ri coimhearsnachdan mu na planaichean a th' aca agus nach biodh e freagarrach an còrr a ràdh gus am bi an co-chomhairlicheadh aca seachad.


text:
Contae na Gaillimhe
'S e siorramachd (Gaeilge: Contae) ann am Poblachd na h-Èireann a tha ann an Contae na Gaillimhe[1] (tuiseal ainmneach: Gaillimh, [2] Laideann: Comitatus Gallivensis). Tha e suidhichte air an àirde an iar na dùthcha, ann an Còigeamh Chonnacht. Tha 450,198 duine a' fuireach san t-siorramachd fad 5,940km²,[3] an dàrna shiorramachd as motha na dùthcha a thaobh fharsaingeachd agus an siathamh a thaobh àireamh-sluaigh. Tha crìochan aig Contae na Gaillimhe le An Clár, Uíbh Fhailí, Ros Comáin, Maigh Eo agus Tiobraid Árann.[4] Bha 854,118 nan tàmh sa chontae ann an 1841, ron a' Ghorta Mhòir.[5] 'S e Binn Bhán (725m) a th'ann a' beinn as àirde na siorramachd.[6]
Sgìrean Ionadail[deasaich | deasaich an tùs]
Tha seachd baranachdan deug (Gaeilge: barúntacht) am broinn na Gaillimhe: Baile Chláir, Baile na hInse, Baile Locha Riach, Béal Átha Mó, Baile Átha an Rí, Cill Chonaill, Cill Liatháin, Cill Tartan, Cluain Mhac nEoghain, Dún Coillín, Dún Mór, Liatroim, An Longfort, Maigh Cuillin, An Ros, Tigh Dachoinne agus Gaillimh fhèin. A bharrachd air sin, tha 120 parraistean[7] (ann an trì sgìreachdan-easpaig: Tuaim, Cluain Fearta agus Gaillimh)[8] agus 4,556 bailtean fearainn sa chontae.
Bailtean[deasaich | deasaich an tùs]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Tairrdelbach Ua Conchobair (1088 – 1156) Rìgh Chonnachta agus Àrd Rìgh na h-Èireann.
- Seán Ó Maolalaidh (1419 – 1480) Ceann-fheadhna.
- Anndra Mac Aodhagáin (1810 – 1863) Ailtire Thuama.
- Pádraig Ó Ceallaigh (1822 – 1864) Seinealair ri linn a’ chogaidh sìobhalta sna Stàitean Aonaichte.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Sabhal Mòr Ostaig
- ↑ Logainm
- ↑ Statoids
- ↑ Scoil Cronáin Naofa
- ↑ Cenus of Britain 1841
- ↑ Peakbagger
- ↑ Irish Times
- ↑ Comhdháil Easpag Caitliceach Éireann
Contae Aontroma • Contae Ard Mhacha • Contae Átha Cliath • Contae an Chabháin • Contae Cheatharlach • Contae Chill Chainnigh • Contae Chill Dara • Contae Chill Mhantáin • Contae an Chláire • Contae Chiarraí • Contae Chorcaí • Contae Dhoire • Contae an Dúin • Contae Dhún nan Gall • Contae Fhear Manach • Contae na Gaillimhe • Contae na hIarmhí • Contae Laoise • Contae Liatroma • Contae Loch Garman • Contae an Longfoirt • Contae Luimnigh • Contae Lú • Contae Mhaigh Eo • Contae na Mí • Contae Mhuineacháin • Contae Phort Láirge • Contae Ros Comáin • Contae Shligigh • Contae Thiobraid Árann • Contae Thír Eoghain • Contae Uíbh Fhailí


text:
1222
{folio 21a} K. Anno Domini Moccxxii.
p.94
1223
K. A.D. Moccxxiii.
1224
K. A.D. Moccxxiiii. Cathal Crobhdearg mac Toirrdelbhaigh mic Ruaidhri, ri Connacht, do eag.
1225
K. A.D. Moccxxu. Tainic Ó Neil la Toirrdelbac mac Ruaidhri mhic Thoirrdelbhaigh Mhoir da neartughadh, guro innarb Aedh mac Cathail Crobhdeirg sa Mumhain a Connachtaibh, gu rug Gaill Muman leis ar n-imtecht h-I Neill, & ro innarb Toirrdelbac & do ghabh fein righi Connacht.
1226
K. A.D. Moccxxui. San Fronses & Onorius papa quieuerunt.
1227
K. A.D. Moccxxuii.
1228
K. A.D. Moccxxuiii. Aed mac Cathail Crobdeirg h-I Concubuir, ri Connacht, do marbhadh a tigh Shefraigh Mares a m-Buaili Moir a Laighnibh, & do croch Seffraigh an fear da marbh é le sopaibh.
1229
1. K. A.D. Moccxxuiiii. Diarmaid Duna Droighnein mac Domnaill Moir mic Diarmada Cille Badhuna do marbhadh do cair teineadh a n-Dun Droighnein tre inneacadh Dia & trena mibeartaibh fein.
2. Donnchadh O Eidirsgeoil, rí Corca Laeighi, do ég.
p.96
1230
A.D. Moccxxx. Sluaigheadh la Mac Uilliam & le maitib Gall Eireann & le Donnchadh Cairbreach O m-Briain & le Cormac Mac Carrthaigh a Connachtaibh, gu rangadur an Gaillim & gu tug O Flaithbeartaigh, deabhaidh doibh um Atha na Gaillme, & gidh eadh do cuardaighidur-sin Connachta uile, & do innarbadur Aedh mac Ruaidhri aisti, & do marbadur Donnchadh Mac Oireachtaigh, & do fagadur Feidhlime mac Cathail Croibdeirg a righi Connacht.
1231
1. K. A.D. Moccxxxi. In Freasgabail & in Bealltaine a n-aenlo.
2. Uilliam a Burc do gabhail Feidlimidh mic Cathail Croibdeirg a feall.
3. Aedh mac Concubuir mic Amlaibh Moir Í Donnchadha do eg & a andlachadh a seanmanistir O Mathgamhna ana n-eagusg fein.


text:
Dùn Dèagh
Dùn Dèagh neo Dùn Dè: 56 27 Tuatha 2 59 Iar. Cuntas Sluaigh:185,000 (1965). Cathair, Port, Baile Gniomhacais, Baile-Ghiollachais. Baile-Oilthigh.
Suidhichte air cladach tuath Linne Tatha air taobh sear na h-Alba, dh'fhas Dùn Dèagh gu mòr re an 19mh cheud, nuair a fhuair e prìomhachas mar baile-mhuilinn a rinn bàthair (gu sònraichte ròpan is buill) an diut. Chrìon an malairt seo gu h-obann anns na 1960an nuair a cheannsaich snathan-olachd na margaidean airson a leithid.
Susbaint
Suidheachadh[deasaich | deasaich an tùs]
'S ann gu h-àraidh bho a shuidheachadh a tha Dùn Dèagh a' faighinn a' chuid as motha de a bhòidhchead. Tha e sìnte a-mach fad ochd mìle air taobh a tuath Beul na Tatha agus tha e an taice ri tulaichean Fhìobh dhan taobh deas, agus a' faighinn fasgaidh dhan taobh tuath bho bhruthaichean gorma nan Sìdhbheann. Mu a choinneamh, tha uisgeachan na h-aibhne mòire, a' sgaoileadh a-mach gu farsaing.
A' tòiseachadh aig Dùn Dèagh, tha drochaid rèile na Tàtha a' ceangal Siorrachd Aonghais ri Siorrachd Fhìobh. Chaidh a fosgladh sa bhliadhna 1887, agus le dà mhìle is trì fichead slat 's a trì, b'i seo aon de na drochaidean a b' fhaide air an t-saoghal aig aon àm.
Gu taobh an ear Bruach Tatha (no Aiseag Bhrothaig), tha mìltean de ghainmhich bhàin agus bhon a dh' fhàgas e oir an uisge, tha Dùn Dèagh ag èirigh uidh air n-uidh gu ruige mullach an Lath, cnoc cruinn fradharcach, 572 troigh os cionn na mara, a cheannaicheadh leis a' bhaile ann an 1878.
Pàircean[deasaich | deasaich an tùs]
Tha maise nàdarra air a buileachadh air a' bhaile agus uile gu lèir, eadar an Lath agus mòran phàircean eile, tha 1682 acair a bhuineas do Chomhairle a' Bhaile. Tha na h-acraichean sin air an cur saor 's an asgaidh an tairgse luchd-cuairt 's muinntir a' bhaile. 'S i Pàirce Champerdown sa bheil 1035 acair as motha agus as brèagha de na pàircean sin uile.
Àitean Sònraichte a' Bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Chan eil Dùn Dèagh a' tagradh urraim airson greadhnachas nan togalach aige, ach tha corra thogalach agus àite ann is fhiach coimhead air.
Eaglaisean
Tha trì eaglaisean mòra a' bhaile an teis meadhan ghàrranan brèagha, air chumadh croise agus fon aon mhullach, a dhà dhiubh a chaidh a thogail mu mheadhan na naoidheimh linn deug, agus an tè eile, Eaglais an t-Seann Stìopail, a thogadh ann an 1788. Tha an t-Seann Stìopail mu 160 troigh an àirde air a dhèanamh air ballachan garbha a tha ochd troighean air leud aig am bonn. Tha e air aithris gun deach a dhealbh gu bhith na earran de eaglais a chaidh a stèidheachadh ann an 1190, ach tha daoine fiosrach ag ràdh nach eil an togalach seo mòran nas tràithe na an 15mh linn. Tha seann chlachan snaighte ann an aon de na seòmhraichean 's tha gad ghlag brèagha san turaid.
Talla Chaird
Thug Seumas Caird £100,000 don bhaile ann an 1914 airson Talla Baile agus Seòmraichean Comhairle a thogail. Air 10 Iuchar, leag Rìgh Seòras V agus Bànrigh Màiri clachan-stèidhte an Talla. Thug a' Bhan-uasal Marryat, piuthar Sheumais Chaird, £75,000 don bhaile airson an obair a chrìochnachadh. Dh'fhosgladh an Talla le Prionnsa na Cuimrigh ann an 1923.
'S e talla mòr, greadhnach a th' ann, agus cumaidh e 3,300 dhaoine. Tha an t-àrd-ùrlar air a dhealbh airson 75 de orcastra agus còisir anns am bi 300 guth. Tha an t-òrgan an cùl an àrd-ùrlair, agus tha e air aithris gur e seo òrgan as brèagha san Rìoghachd. Air an aon ùrlar ris an Talla mhòr, tha Talla Mharryat, 's e sgiamhach le ballachan sgàthain. Cumaidh e 550.
A' Howff
Am meadhan a' bhaile, tha an seann àite-adhlaic ris an canar a' Howff, facal Albannach a tha a' ciallachadh 'àite-coinneachaidh'. Fhuair e an t-ainm ri linn 's gur h-ann an siud a bhiodh luchd-ceàird a' bhaile a' coinneachadh gus an do thogadh Talla nan Ceàirdean ann an 1778.
Tha an t-àite-adhlaic ainmeil do bhrìgh 's gu bheil e a' toirt bàrr air gach cladh eile an Alba, (ach a-mhàin Cladh nam Manach Glasa an Dùn Èideann) ann an lìonmhorachd agus annasachd nan clachan-cuimhne. Thug Bànrigh Màiri an t-àit'-adhlaic mar thiodhlac do Dhùn Dèagh ann an 1567, agus airson 300 bliadhna, b' e prìomh-chladh a' bhaile. Rinneadh an t-adhlaiceadh mu dheireadh ann nuair a thiodhlaiceadh Seòras MacDhonnachaidh, Ball Pàrlamaid airson Dhùn Dèagh, a chaochail ann an 1878.
Comann Gàidhealach[deasaich | deasaich an tùs]
'S ann ann an Dùn Dèagh a tha fear de na Comainn Ghàidhealach as sine an Alba. Stèidhicheadh Comann Gàidhealach Dhùn Dèagh sa bhliadhna 1818. Tha Comann Gàidhealach a' dol fhathast ann am Bruach Tatha, agus 's ann a bhios Còisir Gàidhlig Dhùn Dèagh a' farpaiseachadh anns na Mòdan.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
Gairm; Àireamh 28 (An Samhradh 1959)
Ceangal a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Comhairle Cathair Dhùn Dè
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NO4030
Dùn Èideann · Dùn Dèagh · Glaschu · Inbhir Nis · Obar Dheathain · Sruighlea
Comhairle Cathair Obar Dheathain | Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain | Aonghais | Earra-Ghaidheal agus Bòd | Comhairle Chlach Mhanainn | Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh | Comhairle Cathair Dùn Dè | Comhairle Shiorrachd Àir an Ear | Comhairle Dhùn Bhreatainn an Ear | Comhairle Lodainn an Ear | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù an Ear | Comhairle Dhùn Èideann | Comhairle na Eaglaise Brice | Comhairle Fhìobha | Comhairle Ghlaschu | Comhairle na Gàidhealtachd | Comhairle Inbhir Chluaidh | Comhairle Mheadhan Lodainn | Comhairle Mhoireibh | Comhairle nan Eilean | Comhairle Shiorrachd Àir a Tuath | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath | Àrcaibh | Comhairle Pheairt is Cheann Rois | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù | Comhairle nan Crìochan | Sealtainn | Comhairle Shiorrachd Àir a Deas | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Deas | Comhairle Shruighlea | Comhairle Dhùn Bhreatainn an Iar | Comhairle Lodainn an Iar


text:
Nicosia
'S e prìomh-bhaile Chìoprais a tha ann an Nicosia, ainm eile: Lefkosia neo Lefkosha (Greugais Aeukwσίa, Turcais, Lefkoşa)
Tha am baile suidhichte ann am meadhan na dùthcha air bruach na h-aibhne Pedieos. 'S e teas meadhan malairteach na dùthcha a tha ann an Nicosia. Tha an riaghaltas suidhichte an seo cuideachd.
Tha dà phàirt anns a’ bhaile: tha na Turcach a’ fuireach ann an taobh tuath a’ bhaile, agus na Greugach anns an taobh a deas. Tha àrainn ann eatarra a tha dìonta leis na Dùthchannan Aonaichte.
Tha mu 309,500 duine a’ fuireach anns an àrd-bhaile gu lèir. Tha mu 224,500 duine a’ fuireach anns a’ phàirt Ghreugach, agus 84,893[1] duine anns a’ phàirt Turcach.