c: text/html

text:
Macau
Stèidhicheadh Roinn Rianachdail Shònraichte Mhacau, a dh'aithnichear am bitheantas mar Macau[1], no Macao, air 20 Dùbhlachd, 1999. 'S i aon den dà Roinn Rianachdail Shònraichte Sluagh-Phoblachd na Sìne a th' innte, 's i Hong Cong an tè eile. Bha i air a riaghladh fad 442 bliadhna leis a' Phortagail, ga dèanamh an eilthir eòrpach as aosta ann an eachdraidh Àisia an Ear. Chan eil prìomh-bhaile aice, ach 's e am Freguesia de Nossa Senhora de Fátima an "Freguesia" as motha a th' ann.
Susbaint
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Faic Cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Lisboa Câmara Municipal
- ↑ Porto Câmara Municipal
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Aistean cho-ceangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Sluagh-Phoblachd na Sìne
- Poblachd na Sìne
- Roinn Rianachdail Shònraichte Sluagh-Phoblachd na Sìne
- Tìr-mòr na Sìne
- Siona
- Hong Cong
- Tai-Bhàn (eilean)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ro 1700, mar bu trice bhiodh ceann-cinnidh a' cumail bàrd, agus dhèanadh esan òrain mholaidh don cheann-chinnidh. Leis nach robh comas leughaidh aig mòran aig an àm sin, bha òrain mar mheadhan air eachdraidh agus fionnsgeulan a chur an cèill.
Slighe eile airson òrain Ghàidhlig
Cha robh bàird an t-17mh/18mh linn air an cuingleachadh mar a bha na seann bhàird, agus dh'fhosgail iad slighe ùr le òrain mu ghaol, beatha, poileataics agus nàdar. Tha òrain le bàird leithid Alasdair Mac Mhaighstir Alasdair agus Donnchadh Bàn Mac an t-Saoir air an gabhail gus an là an-diugh aig A' Mhòd
Chaidh òrain obrach a dhèanamh cuideachd airson an gabhail nuair a bhite a' snìomh, a' luadhadh, a' bleoghainn agus ag iomradh. Bha ruith nan òran a' dol le ruith na h-obrach. Chaidh puirt-à-beul a dhèanamh a lean buille a' chiùil-dannsa. 'S dòcha gun deach an dèanamh gus cuideachadh a thoirt do dh'fhìdhlearan agus pìobairean a bha ag ionnsachadh fonn, air neo gus ceòl-dannsa a bhith ann nuair nach robh innealan-ciùil ri làimh.
Seinn san Eaglais
Bhrosnaich an Eaglais stoidhlichean seinn eadar-dhealaichte. Bha seinn nan salm le fear a' cur a-mach na loidhne cumanta anns na h-eaglaisean Clèireach air feadh nan Eilean Siar, agus tha fhathast. Tha fuaim air leth aice is tha i drùidhteach dha-rìreabh. Tha àite mòr aig sgrìobhadh laoidhean Gàidhlig san dualchas cuideachd, gu h-àraidh far a bheil an eaglais Chaitligeach làidir ann an Uibhist agus Mùideart
'Runrig' agus seachad air
Faisg air deireadh an 20 mh linn thug còmhlain mar Runrig agus Capercaillie togail do sgrìobhadh nan òran Gàidhlig; bhiodh iad a' sgrìobhadh an cuid ciùil fhèin. Chruthaich iad fuaim ùr ann an ceòl Gàidhlig le bhith toirt ceòl pop, rock agus traidiseanta còmhla mar aon. Tha seo air sgrìobhadairean òran a mhisneachadh gu fiù 's barrachd fheuchainn.
Luchd-cruinneachaidh agus luchd-rèiteachaidh òran Gàidhlig
Cò aig tha fios cia mheud òran Gàidhlig a bhiodh air chall gu bràth tuilleadh mura biodh obair leithid Marsaili Cheannadach-Fhriseal (1857-1930) agus Mairead Fay Sheathach (a bha 101 anns an Dùbhlachd 2004). Chruithnich agus rèitich an dà bhoireannach sin àireamh mhòr de dh'òrain à Innse Gall, mòran dhiubh a tha air an gabhail gu cunbhalach aig a' Mhòd.
Am Mòd
'S e am Mòd Nàiseanta Rìoghail, a tha air a chumail ann an sgìre eadar-dhealaichte de dh'Alba gach bliadhna, a' chuirm-seinn as motha ann am mìosachan nan Gàidheal. Bidh na mìltean a' frithealadh nam farpaisean, nan cuirmean agus nan cèilidhean, agus tha e na chothrom air barrachd fhaighinn a-mach mu chultar agus seinn Ghàidhlig. 'S e an t-seinn a bhios a' tàladh mòran de luchd-ionnsachaidh a' chànain sa chiad dol-a-mach.
If a book listed in the bibliography below is available from the Highland Libraries it will be indicated by a book icon -
Thomson, Derick
An Introduction to Gaelic Poetry
Shaw, Margaret Fay
Folksongs and folklore of South Uist
The Companion to Gaelic Scotland
pp.77-82 MacInnes, John 'Folksong
The Companion to Gaelic Scotland
pp.272-274, Galbraith,C.'Gaelic Song'
Collinson, Francis
The Traditional and National Music of Scotland
pp.32-118 and 261-265
Faigh tuilleadh leabhraichean mu òrain
Kennedy, Peter
Folksongs of Britain and Ireland
1975, pp.19-63
Silcon Glen, Scotland - 'Gaelic song and singing sean-nòs' (2002)
dlighe-sgrìobhaidh © 2003 - 2014 Am Baile/The Gaelic Village


text:
Na Geamaichean Gàidhealach Baile a’ Mhanaich
Chaidh latha soirbheachail de Na Geamaichean Gàidhealach a chumail ann am Baile a’ Mhanaich air an 24mh latha den Mhàrt.Bha 25 duine-cloinne bun-sgoile na lùib agus fhuair iad an cothrom pàirt a ghabhail ann an mòran rudan bho Tug of War agus a’ tilgeil a chabair.Fhuair a chlann air fad bon...
Air fhoillseachadh le: Comunn na Gàidhlig - Leasachadh na Gàidhlig | Gaelic Development Blog - DiLuain, 30 dhen Ghiblean, 2012
- Naidheachdan nas sine
- Cuir bhòt! Na Geamaichean Gàidhealach Èirisgeigh
Chaidh latha soirbheachail de Na Geamaichean Gàidhealach a chumail ann an Èirisgeigh air an 15mh latha den Dàmhair.Ghabh an òigridh pàirt ann an mòran rudan bho Tug of War ...Comunn na Gàidhlig - Leasachadh na Gàidhlig | Gaelic Development Blog - DiarDaoin, 27 dhen Dàmhair, 2011
- Cuir bhòt! Na Geamaichean Gàidhealach
Chaidh Latha nan Geamaichean Gàidhealach airson clann anns a’ bhun-sgoil a chumail aig Sgoil an Ìochdair Disathairne an 18mh latha dhen t-Sultain. Bha an tachartas seo air a ...Comunn na Gàidhlig - Leasachadh na Gàidhlig | Gaelic Development Blog - DiMàirt, 5 dhen Dàmhair, 2010


text:
Rubha Robhanais
Tha Rubha Robhanais (am Buta Leodhasach) ann an Sgire Nis agus 's e an t-àite as fhaide gu tuath ann an Eilean Leodhais. Tha taigh-solais air a bhith ann o na 1860an; chaidh a dhealbh le Daibhidh Stevenson. Tha steisean diofarail GPS air cnoc eile faisg air laimh.
Tha bagh seasgair air a bheil Stoth air an rathad gu ruige an taigh-solais. Tha feannagan rim faicinn air taobh eile an rathaid. Tha toll mòr cruinn anns na creagan gun iar air an taigh-sholais air a bheilear a' toirt An t-Suil. Gheibhear an sealladh as fheàrr air an seo a machair Thaboist.


text:
Houston, Texas
'S e Houston am baile as motha ann an Texas agus an ceathramh baile as motha anns na Stàitean Aonaichte. A-rèir an 2008, beachd Cunntas-sluaigh S.A. bha 2,242,193 duine a' fuireach ann.
Chaidh am baile a stèidheachadh san 30 an Lùnasdal 1836 faisg air bruach abhainn Buffalo Bayou leis na bràithrean Augustus Chapman Allen agus John Kirby Allen.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh Patrick Swayze ann an Houston san 18 an Lùnasdal 1952.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]


text:
Kal. Ian. iii. f., l. xx. iii., Anno Domini M.c.lx.iii
Mael Isu h-Ua Laighenain, epscop & ab Imblecha Ibair & abb Bealaigh Conglais fri ré, in Christo quieuit.
Cerball h-Ua Gilla Patraic, rí Deisceirt Osraighi, mortus est.
Mael Issu h-Ua Corcran, comarba{folio & column MS2 52b} Comgaill, cenn crabaid Uladh uile, ad
p.144Christum migrauit.
Tene aeil i faeil sesca traighedh ar cach leth do denam la comarba Coluim Cille, .i., la Flaithbertach, mac in epscuip h-Ui Brolcan & la samad Coluim Cille, fri ré fichet laa.
{§LATE} Niall, mac Muircertaig, mic Mic Lochlainn, do gabail la h-U Maine. §


text:
1981
MCMLXXXI
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Bhuannaich Elias Canetti an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1 am Màrt - Norbert Kiss, ann am Budapest. dealbhadair às An Ungair.
- 26 an t-Ògmhios - Jason Manford, actair telebhisean.
- 18 an t-Iuchar - Michiel Huisman, ann an Amstelveen. Actair às Na Tìrean Ìsle.
- 19 an t-Sultain - Yfke Sturm, ann an Almere. Modal às Na Tìrean Ìsle.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 11 an Cèitean - Odd Hassel, ann an Oslo. Ceimigear.
- 6 an Dàmhair - Anwar El Sadat, ann an Cairo. Fear-poileataigs às An Èipheit.


text:
Achadh na Càiridh
'S e clachan anns a’ Ghàidhealtachd a tha ann an Achadh na Càiridh (Beurla: Achnacarry).[1] Tha am baile suidhichte eadar Loch Lòchaidh is Loch Airceig. Tha Drochaid an Aonachain faisg air a' chlachan agus tha e mu 15 mìltean air àird a tuath a' Gearasdain. 'S e seo na co-chomharran aige: 56° 56′ 42.62″ Tuath agus 4° 59′ 53.46″ Iar.
Chaidh Caisteal Achadh na Càiridh a thogail ann an 1655 le Sir Eoghainn MacAilein Cameron. Ach chaidh an caisteal a chur às an dèidh Blàr Chùil Lodair. Ann an 1802 thogadh caisteal ùr anns an dearbh àite anns an stoidhle ris an canar Scottish Baronial style.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NN 177 877


text:
Kl. Ianair.u. f., l. Anno Domini M.x.ii., alias M.13.
Crech la Mael Sechlainn i Conaillibh i n-dighail saraighti Fhinnfaidhig Phatraicc & bristi Bachlai Patraicc a forghaire Mail Muire & Briain.
Slogad la Flaithbertach, la righ n-Ailigh, co rigi Ed i taeb Cenannsa co fargaib Mael Sechlainn in tailchi dho.
Gilla Mo Chonna m. Foghartaigh, ri Deiscirt Bregh, do éc ina chotlud i tigh Mael Sechlainn iar n-ol. Leis do-rata na Gaill fon arathar & da Ghall ic foirsed asa tiaghaibh 'na n-diaigh.
Maidm for firu Midhe icon Draighnen ria n-Gallaib & Laighnibh; .c.l. occisi sunt im Fhlann m. Mael Sechlainn. {§H1}
§
fir Midhe fri forimthecht;
batar failti Gaill ro-clos
icon Draighnen don torus.
p.446
Slogad la Brian co h-Ath in Chairtinn ubi per .iii.es menses.
Crech mor la Murchad m. Briain i l-Laigniu coro oirc in tir co Gleann Da Locha & co Cill Maignenn & coro loisc in tir uile & co ruc gabala móra & brait diairmhidhe.
Ár Gall la Cathal m. n-Donnchada m. Duibh Da Bairenn dú i torchair Amlaibh m. Sitriuc, .i. m. rig Gall, & Mathgamain m. Duibgilla m. Amhlaim & ceteri.
Maidm for Connachta ria n-Ua Mael Doraid du i torchair Domnall m. Cathail, .i. in Catt, ridamna Connacht.
Muirchertach m. Aedha H. Neill do marbad do Dal Riatai.
Daingin imdha do {folio & column H55ra}do denamh la Brian, .i. cathair Cinn Coradh & Inis Gaill Duibh & Inis Locha Saingleann.
Laighin & Gaill do chocadh fri Brian & forbais fer Muman & Brian ic Sleib Mairci coro innriset Laighniu co h-Ath Cliath.
Mail Sechlainn do marbad do Ghallaib Atha Cliath.


text:
Spìosradh
Tha Spìosradh na phàirt de lusan a tha a' cur blas no dath nas fheàrr do bhiadh no deoch sam bith. Thèid sìol, clòbhan, blàthan no rùisg a chleachdadh. Ann an còcaireachd bruidhnear mu luibhean, far an tèid pàirtean uaine nan lusan, gu h-àraidh na duilleagan, a' cur ri biadh. Cleachdar spìosradh cuideachd ann an leighis, ann an cleachdaidhean creideamh no mar cungaidh-glèidhidh.
Anns na Meadhan-Aoisean bha malairt le spìosradh glè làidir air sgàth 's gum b' iad aon de na rudan as daoire anns an Roinn Eòrpa aig an aon ud. Bha in-mhalairt bho Àisia is Afraga ann, far an do fhàs na lusan. Eadar an 8mh is an 15mh linn bha Poblachd Venice a-mhàin a' cumail aon-mhargadh air malairt-spìosraidh leis an Ear Mheadhanach.
Liosta an Spìosraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Uaireannan canar spìosradh ri rudan cuideachd nach eil nan lus, m.e. salann no mil.


text:
Stena Line
'S e companaidh aiseag Lochlannaich a tha ann an Stena Line. 'S e i aon de na companaidean aiseag as motha air feadh an t-Saoghail. Tha na bàtaichean a' ruith eadar an t-Suain, An Danmhairg, Nirribhidh, Breatainn Mhòr, Èirinn, a' Ghearmailt, Na Tìrean Ìsle agus a' Phòlainn.
Susbaint
Rathaidean-siubhail[deasaich | deasaich an tùs]
Breatainn Mhòr—Èirinn[deasaich | deasaich an tùs]
- An t-Sròn Reamhar—Beul-Feirste
- Fleetwood—Latharna
- Fishguard—Rosslare
- Holyhead—Dún Laoghaire
- Holyhead—Baile Átha Cliath


text:
NUAIR a bha mi ’nam òganach bha airgead gann, ach bha prìs reusanta air clòimh, agus gheibhte na phàigheadh màl na bliadhna.
An sin nochd na h-aodaichean fuadain mar rayon agus nylon. Ach tha prògram inntinneach air a bhith air BBC Alba a’ sealltainn mar a tha clòimh, a bha cho fada a-mach ás an fhasan, ag ath-nuadhachadh.
Sann á Leòdhas a tha an dealbhaiche iomraiteach Sandra Mhoireach. Tha i ag ràdh gur toigh leatha clòimh, oir tha blàths innte nach fhaighear ann an sìoda no nylon. Faodar cumadh a thoirt oirre oir tha i sùbailte. Tha clò an latha an-diugh mìn, bog, agus chan eil e cho tachasach ’s a bha e.
Ann an Uibhist a-Tuath, chan eil cho fada bhon a bha cuibheall-snìomh anns gach dachaigh ’s a bhiodh gach boireannach a’ càrdadh ’s a’ snìomh ’s a’ fighe. Dh’fhalbh sin ach a-nise chaidh muileann, ris am faod croitearan an cuid clòimhe a reic, fhosgladh ann an Griomasaigh. Á clòimh nan eilean thig snàth a dh’fhaodas iad a reic air feadh na dùthcha. Far an robh còrr agus dusan breabadair chan eil air fhàgail ach aonan, Lachlann Dòmhnallach, ach tha 20 pàtaran aige, air an ainmeachadh as dèidh eileanan mar Rònaigh agus Bhàlaigh.
Tha an aon rud a’ tachairt ann an Leòdhas ’s na Hearadh. Ann an Nis tha Alison NicLeòid a’ cur dathan na h-àrainneachd, na mòintich ’s na traghad gu feum. San Taobh Tuath tha croit aig Rebecca Hutton, a tha dol a chur clòimh nan caoraich aice sìos gu Griomasaigh ’s a dheasachadh clò leis an t-snàth a gheibh i air ais. ’S ann an Scalpaigh tha Sheila Roderick, ban-Shasannach, a’ teagasg snìomh.


text:
Feisgoil
Meanbh-fhèis Àrd-sgoil Phort Rìgh
Pròiseact a' toirt taic ri builean a' Churraicealam airson Sàr-mhathais Gàidhlig aig ìre AS1
Dràma-oideachaidh: Beurla
Bidh Meanbh-chuileag, am pròiseact dràma taisbeanaidh aig Fèisean nan Gàidheal, a' lìbhrigeadh dràma-oideachaidh, le blas Gàidhealach, ann am bun-sgoiltean Beurla air feadh Alba.
Cuairtean Cultarail is Eachdraidheil
Bidh Fèisean nan Gàidheal a' lìbhrigeadh chuairtean Gàidhlig aig làraich eachdraidheil air feadh Alba, Caisteal Dhùn Èideann nam measg.
Taic cànain
Ann an 2011 agus 2012 ruith Fèisean nan Gàidheal sreath de bhùthan-obrach a chaidh a dhealbhachadh gus Gàidhlig a theagasg do chloinn nach eil ag ionnsachadh a' chànain gu foirmeil.
Pantomime
Bidh Fèisean nan Gàidheal a' sgrìobhadh is a' dol air chuairt le panto Gàidhlig ùr gach bliadhna.
Dràma-oideachaidh: Gàidhlig
Bidh Meanbh-chuileag a' dealbhachadh is a' taisbeanadh dealbhan-cluiche ann an sgoiltean air feadh Alba.
Sgioba G
Tha Gàidhlig aig cridhe nam Fèisean, agus tha Fèisean nan Gàidheal air iomairt a chur air bhonn gus dèanamh cinnteach gum bi a' chlann a' bhios gam frithealadh a' faighinn deagh theagasg sa chànan a bharrachd air ceòl.
Bùthan-obrach dràma: Fèisean Dràma
Thairis air na sia bliadhna a dh'fhalbh tha Fèisean nan Gàidheal air cothrom a thoirt do cha mhòr 2,000 sgoilear òg ann am bun-sgoiltean Gàidhlig dealbhan-cluiche a dheasachadh agus a chur air an àrd-ùrlar le taic bho eòlaiche dràma.


text:
Radio nan Gàidheal
'S e stèisean-rèidio a tha ann an Radio nan Gàidheal.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh a' chiad phrògram Gàidhlig (seirbhis adhraidh) a chraobh-sgaoileadh air an radio anns an Dùbhlachd 1923. Ach bha bliadhnaichean mhòra ann gus an d'fhuair na Gaidheal seirbheis rèidio a bha an ìre mhath nàiseanta agus cunbhalach.
Tha na cinn-là gu lèir ann an eachdradh na seirbhis ri leughadh ann an loidhne-tìm a BhBC agus chan eil adhbhar ann an cuir sìos ann an seo. Chì thu an fhiosrachaidh aig www.bbc.co.uk.
An-diugh, bho stiùireadh Ceannard na Roinn na Gàidhlig Mairead Màiri Moireach, tha RnG a' craoladh bho 0730 gu 2300 gach là Diluain gu Dihaoine, ach a mhàin beàrn bheag eadar meadhan-là agus 2f.
Prògraman[deasaich | deasaich an tùs]
Seo sùil air cuid dhe na prògraman a tha rin cluinntinn air BBC Radio nan Gaidheal.
- Aithris na Maidne
- Coinneach MacIomhair
- Mire ri Mòr
- Caithream Ciùil
- Grinneas Ciùil
- Crunluath
- Ceòl is Dùthcha
- Aithris an Fheasgair
- Siubhal gu Seachd
- Rapal


text:
Bidh Bana-dhiùc na Còirn a’ gabhail os làimh tachartasan is obair charthannach gu cunbhalach ann an Alba, a’ toirt taic dha cèile, Diùc Baile Bhòid na obair is na dhreuchd mar Oighre a’ Chrùin.
Aithnichte ann an Alba mar Bana-dhiùc Baile Bhòid, bidh A Mòrachd Rìoghail a’ tadhal gu cunbhalach ann an Alba airson tachartasan a ghabhail os làimh còmhla ri a cèile agus na h-aonar.
Tha Bana-dhiùc Baile Bhòid an sàs ann an grunn bhuidhnean carthannais ann an Alba, nam measg Ionadan Cùram Aillse Magaidh /Maggie’s Cancer Caring Centres; Saor-làithean Cothroim Chraichidh/Crathie Opportunity Holidays; Bràgad nan Nighean ann an Alba/Girls Brigade in Scotland; Sgeama Ghàrraidhean na h-Alba/ Scotland’s Gardens Scheme;Ionad Nàiseanta Marcaiche na h-Alba/the Scottish National Equestrian Centre; Institiùd Dùthchail Boireannaich na h-Alba (Meur Bhealadair)/ Scottish Women’s Rural Institute (Ballater branch); Comann Ealain Taobh Uachdrach Dè/the Upper Deeside Art Society; agus na neach-taice dha HMS Astute stèidhichte aig HMNB Faslane.
Tro a h-obair charthannais tha A Mòrachd Rìoghail airson aire a thogail gu cùisean sònraichte, a’ gabhail a-steach slàinte is fallaineachd, ag adhartachadh litearrachd, a’ cuideachadh nam feumach, nam measg feadhainn a dh’fhuiling èigneachadh is sàrachadh gnèitheasach, a’ misneachadh clann airson a bhith ag ithe rudan fallain, a’ toirt brosnachadh dha dualchas agus na h-ealain agus dha fallaineachd bheathaichean.
‘S e Birkhall an dachaigh oifigeil a th’ aig Am Mòrachdan Rìoghail ann an Alba. Tha e suidhichte air Oighreachd Bhaile Mhoireil air Oir Rìoghail Dhè a bha roimhe na dhachaigh aig a’ Bhànrigh Ealasaid nach maireann, Mathair na Bànrighe.
Ann an 2009, rinn a’ Bhana-dhiùc fosgladh foirmeil air gàrradh leasachail Ionad Cùram Aillse Magaidh/Maggie’s Cancer Caring Centre aig Ospadal Ninewells ann an Dùn Dèagh. Tha A Mòrachd Rìoghail na Ceann-suidhe air Ionadan Cùraim Magaidh a bhios a’ tabhann àrainneachd fhàilteachail dha daoine le aillse agus dhan teaghlaichean. De na naoi ionadan Magaidh san RA, ‘s e Dùn Dèagh a’ chiad fhear aig a bheil gàrradh leasachail.
Ann an 2008, thug A Mòrachd Rìoghail taic dhan sgeama biadh-air chuibhlichean/ meals-on-wheels, agus thug i a reasabaidh fhèin airson paidh-èisg dha na còcairean telebhisein, The Hairy Bikers, mar phàirt den iomairt ann an 2011.
Tha A Mòrachd Rìoghail air bruidhinn roimhe mu cho dèidheil ‘s a tha i air Alba, gu sònraichte air a’ Ghàidhealtachd. Nuair a thadhail i air Sgoil Pàirc Alexandra ann an Lunnainn airson farpais nàiseanta Cruinneachadh Bàrdachd a’ Bhàird Laibhrichte a chur air bhog, b’ e “My Heart is in the Highlands” leis a’ bhàrd Albannach Raibeart Burns a thagh a’ Bhana-dhiùc, a tha na neach-taic dealasach dha adhartachadh leughaidh is litearrachd, airson a leughadh.
A’ bruidhinn mun roghainn aice thuirt a’ Bhana-dhiùc: “’S e bàrdachd chuimhneachail a tha seo dhòmhsa oir ‘s e àite a th’ ann air a bheil mi air leth dèidheil agus bidh mi a’ cur seachad ùine ann a’ coiseachd is a’ mealtainn nan seallaidhean.”
Bidh Diùc is Bana-dhiùc Baile Bhòid gu tric a’ cur seachad saor-làithean bliadhnail an t-samhraidh ann am Birkhall.
Mar na dachaighean oifigeil uile aca tha Birkhall air a ruith air bunait organaig is stèidh sheasmhach àrainneachdail gun puinnseanan fuadain bhiastag no toradh Gallda gan cleachdadh sna gàrraidhean.
Nuair a bhios iad a’ fuireach ann am Birkhall, bidh Am Mòrachdan Rìoghail ag iasgach agus a’ coiseachd san dùthaich àlainn Albannach.
Nuair a tha iad ann an Oir Rìoghail Dè bidh an Diùc is a’ Bhana-dhiùc cuideachd a’ gabhail os làimh tachartasan san sgìre ionadail agus a’ cumail chuirmean dhan choimhearsnachd ionadail agus dhan fheadhainn a tha an sàs nam buidhnean carthannais.
Mar eisimpleir, san t-Sultain 2006 bha a’ Bhana-dhiùc air ceann ciad caismeachd Comann Nàiseanta Osteoporosis, Big Bone Walk, nuair a bha iad a’ fuireach ann am Birkhall agus thog i fhèin faisg air £200,000 de dh’urrasachd le bhith a’ gabhail pàirt ann an coiseachd timcheall air Loch Muick.
Related News
-
HMS Astute
-
First World War Commonwealth commemoration service
-
The Duke of Rothesay visits Caithness
-
XX Commonwealth Games 2014
-
XX Commonwealth Games
-
Holyrood Week: Day Four
-
Holyrood week: Day three
-
Holyrood Week: Day two
-
Holyrood Week: Day One
-
Dumfries House visit
-
Ballater Caravan Park
-
Visit to Craithie Opportunity Holidays
-
Australian Women's Weekly interview
-
New Maggie's Centre in Aberdeen
-
Caithness visits
-
Scottish Highlands visit
-
Holyrood: Day Four
-
Holyrood: Day Three
-
Holyrood: Day Two
-
Horse logging
-
Visit to Morayshire


text:
1973
MCMLXXIII
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 10mh an Iuchar: Fhuair na h-Eileanan Bhathama neo-eisimeileachd
- Bhuannaich Ernst Otto Fischer agus Geoffrey Wilkinson an Duais Nobel ann an Ceimigeachd.
- Bhuannaich Patrick White an Duais Nobel ann an Litreachas.
- Bhuannaich Wassily Leontief an Duais Nobel ann an Eaconomachd.
- Ghabh Muammar al-Gaddafi (Libia) seilbh air an Raon Aozou, anns An t-Siad.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 4 am Màrt - Pàdraig Harvie, neach-poileataigs Albannach
- 30 an t-Samhain - Angélica Ksyvickis Huck, ann an Santo André. Actair à Braisil.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 31 am Faoilleach - Ragnar Frisch, ann an Oslo. Eaconamaiche à Nirribhidh.
- 12 an Lùnasdal - Karl Ziegler, ann am Mülheim an der Ruhr. Ceimigear.
- 2 an t-Sultain - J.R.R. Tolkien, ann am Bournemouth. Sgrìobhadair à Sasainn.
- 23 an t-Sultain - Pablo Neruda, ann an Santiago. Bàrd às an t-Sile.
- 11 an t-Sultain - Salvador Allende, fear-poileataigs às an t-Sile.
- 27 an t-Samhain - Pearl S. Buck, sgrìobhadair Aimearaganach, ann an Danby (Vermont), Na Stàitean Aonaichte.


text:
Às dèidh an Ath-leasachaidh ann an Alba ann an 1560, thuirt Iain Knox, a bha os a chionn, gum bu toigh leis sgoil fhaicinn anns gach sgìre san dùthaich. Cha tàinig a rùn gu buil air Ghàidhealtachd ge-tà gus às dèidh Achd Foghlaim 1696. Bha gainned thidsearan na thrioblaid agus bha e na bu duilghe buileach measadh a dhèanamh orra air feadh choimhearsnachdan sgapte dùthchail.
Ullachadh ro 1872
Às dèidh Blàr Chùil Lodair (1746) thàinig a' Ghàidhealtachd agus na h-Eileanan fo smachd dhìreach an Riaghaltais. O sin a-mach bha foghlam foirmeil ri bhith ann am Beurla, fiù 's anns na sgìrean far an robh Gàidhlig ga bruidhinn. Bha leabhraichean sgoile gann agus cha robh gin idir anns a' Ghàidhlig. Ann an sgìrean dùthchail bha sgoiltean a bharrachd ann a chaidh a stèidheachadh le comainn carthannais agus an Eaglais Shaor às dèidh 1843.
Foghlam Bunasach (Bun-sgoile) às dèidh Achd 1872
Thug Achd Foghlaim (Alba) 1872 foghlam èigneachail a-staigh airson clann eadar 5 agus 13 ged a bha cosgaisean ri phàigheadh suas gu 1890. Lean an gainnead thidsearan agus nochd duilgheadasan ann an sgìrean far an do dh'fheuch tidsearan gun Ghàidhlig clann gun Bheurla a theagasg. Dh'fhaodadh sgoilear-thidsearan ceum a thoirt a-mach a-rithist às dèidh dhaibh Colaiste Trèanaidh Thidsearan a fhrithealadh.
Rinn Bùird Sgoile ionadail cinnteach gun robh sgoiltean gu leòr air an togail agus gun robh clann a' dol thuca. Às dèidh 1918 thuit an t-uallach seo air an t-Siorramachd. Fo smachd na stàite dh'èirich an àireamh de luchd-sgrùdaidh sgoiltean às dèidh 1872. Thòisich sgrùdaidhean slàinte agus fhiaclan ann an 1908, ged a bha e doirbh ruigheachd air na sgoiltean iomallach.
Foghlam Àrd-sgoile
Chaidh aois fàgail na sgoile àrdachadh gu 14 ann an 1883. An toiseach cha robh ach bailtean na bu mhotha a' toirt seachad foghlam àrd-sgoile agus bha cosgaisean ri phàigheadh. Às dèidh 1918 bha cosgaisean siubhail no cuibhreann airson àite-fuirich ri fhaighinn airson sgoilearan comasach bho sgìrean dùthchail a bha a' cur feum air foghlam àrd-sgoile. Dh'fhaodadh sgoilearan bursaraidh a bhuannachadh cuideachd. Bha ostailean ceangailte ri na sgoiltean ann am Port Rìgh, Inbhir Pheofharain, Inbhir Nis, Goillspidh, Dòrnach agus An Gearasdan.
Ann an 1945 chuir Achd an Fhoghlaim aois fàgail na sgoile suas gu 15. Bha foghlam àrd-sgoile a-nis ri fhaotainn saor 's an-asgaidh le clann uile. Chaidh aois fàgail na sgoile suas gu 16 ann an 1972.
Feuman Sònraichte Foghlaim
Chaidh sgoil a stèidheachadh ann an Inbhir Nis ann an 1926, agus tèile ann an Siorrachd Rois ann an 1955, airson clann le duilgheadasan ionnsachaidh.
Ullachadh airson Gàidhlig
B' ann dìreach anmoch anns na 1980an a bha foghlam bun-sgoile tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaotainn ann an sgoiltean sònraichte. Thàinig foghlam Gàidhlig àrd-sgoile greis às dèidh sin. Tha dòighean-conaltraidh ùra a' cuideachadh gus foghlam Gàidhlig a leudachadh a-mach tro obair Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean (air a bheil Institiùd OGE nam Mìle Bliadhna a-nis). Air làrach an Eilein Sgitheanaich, Sabhal Mòr Ostaig, 's e a' Ghàidhlig an cànan a tha air a chleachdadh.
If a book listed in the bibliography below is available from the Highland Libraries it will be indicated by a book icon -
Rea, Frederick G
A School in South Uist
Stewart, Katharine
A School in the Hills
Withers, Charles W. J.
Gaelic Scotland
Withrington, Donald J.
Going to School
Inverness Field Club
Loch Ness and Thereabouts
Inverness Society for the Education of the Poor in the Highlands
Moral Statistics of the Highlands and Islands of Scotland
Scotland, James
The History of Scottish Education
Faigh tuilleadh leabhraichean mu fhoghlam
dlighe-sgrìobhaidh © 2003 - 2014 Am Baile/The Gaelic Village


text:
Comhairle ag iarraidh faochadh bho chìs
Tha ceannardan Chomhairle na Gàidhealtachd a' sgrìobhadh gu Buill-Phàrlamaid na sgìre ann an Westminster ag iarraidh faochadh anns na sgìrean dùthchail bho "chìs nan seòmraichean-cadail".
Thuirt a' Chomhairle gu bheil iad dòchasach an dèidh sgrùdaidh bho chomataidh ann an Westminster a thuirt nach bu chòir a' chìs a chur an sàs ann an sgìrean le sluagh nas lugha na 3,000.
"Tha tòrr dhuilgheadasan air a bhith againn mar chomhairle," thuirt an Comh. Alasdair MacFhionghuin.
"Tha e gu tur eadar-dhealaichte bho àiteachan eile. Tha àiteachan iomallach againne, far a bheil daoine a' fuireach ann am bailtean beaga.
"Tha tòrr dhaoine a' fuireach ann an taighean comhairle, 's tha iad air duilgheadasan fhaighinn airson airgid.
"Chan eil Comhairle na Gàidhealtachd ag aontachadh ris a' chìs seo, agus tha sinn ag iarraidh faochaidh.
"Air Ghàidhealtachd, tha tòrr dhaoine ciorramach a' fuireach ann an taighean-comhairle agus 's dòcha gu bheil seòmar-cadail a bharrachd aca nach eil iad ag usadh.
"Ach nuair a tha feadhainn a' tighinn a-steach a choimhead às an dèidh. Agus tha uidheamachd aca anns na seòmraichean a tha sin cuideachd.
"Cha bhiodh e sàbhailte nam biodh iad ann an taigh nach robh seòmraichean mar seo ann.
"Chan eil e cho dona ann am bailtean mar a tha Inbhir Nis, 's Inbhir Pheofharain, 's Port Rìgh, 's an Gearasdan, bailtean mar sin.
"Ach tha bailtean beaga a tha iomallach air Ghàidhealtachd, agus chan eil taighean ann airson mar a chanas iad "downsizing" a dhèanamh," thuirt e.


text:
Uill, sin agad e, tha na geamaichean seachad.
Tha mòran den bheachd gum bi na làithean grianach sona seachad an dearbh mionaid a thèid na geamaichean an dùnadh. Uill a dh’aindeoin sin tha dathan rim faicinn fhathast agus bha teas na grèine gu math làidir an-diugh. ‘S e deagh naidheachd a bh’ ann an sin airson mo chuid tomàtothan agus piobaran agus tha dùil agam fhathast gum bi rudeigin air a’ mhaois a shìol mi am bliadhna.
Chan eil a h-uile càil seachad ach tha an t-àm as fheàrr seachad agus a thaobh gàirnealaireachd chan bhi dad sam bith cinnteach a-nis.


text:
Comhairle Mhoireibh
'S e aon de na 32 comhairlean na h-Alba a tha ann an Comhairle Mhoireibh (Beurla: Moray Council).
Suidheachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha i suidhichte air àird an ear-thuath na h-Alba. Tha Comhairle na Gàidhealtachd air àird an iar dhith agus tha Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain air àird an ear-dheas. Tha i suidhichte air bruach Linne Mhoireibh.
Chaidh a' chomhairle a chur air bhonn ann an 1996. Tha i a' gabhail a-steach an t-siorrachd traidiseanta Moireibh agus pàirt dhen t-Siorrachd Bhanbh.
Tha Comhairle Mhoireibh cho mòr ri 2,238 cileameatair cèarnagach agus bha 86,900 duine a' fuireach an seo ann an 2007. 'S e Eilginn prìomh-bhaile ionadail na comhairle.
Bailtean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Comhairle Cathair Obar Dheathain | Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain | Aonghais | Earra-Ghaidheal agus Bòd | Comhairle Chlach Mhanainn | Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh | Comhairle Cathair Dùn Dè | Comhairle Shiorrachd Àir an Ear | Comhairle Dhùn Bhreatainn an Ear | Comhairle Lodainn an Ear | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù an Ear | Comhairle Dhùn Èideann | Comhairle na Eaglaise Brice | Comhairle Fhìobha | Comhairle Ghlaschu | Comhairle na Gàidhealtachd | Comhairle Inbhir Chluaidh | Comhairle Mheadhan Lodainn | Comhairle Mhoireibh | Comhairle nan Eilean | Comhairle Shiorrachd Àir a Tuath | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath | Àrcaibh | Comhairle Pheairt is Cheann Rois | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù | Comhairle nan Crìochan | Sealtainn | Comhairle Shiorrachd Àir a Deas | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Deas | Comhairle Shruighlea | Comhairle Dhùn Bhreatainn an Iar | Comhairle Lodainn an Iar


text:
Samuel Huntington
B' e Aimeireaganach (18 an Giblean 1927 – 24 an Dùbhlachd 2008) agus sgoilear de saidheans-poileataigeach a bh' ann an Samuel Huntington. Chaidh e gu Harvard agus Yale. B' e coimhairliche a bh’ ann do Cheannard nan Stàitean Aonaichte, Lyndon Johnson, aig àm chogadh Vietnam agus shuidh e air Comhairle Nàiseanta airson Dìon na Dùthcha. A bharrachd air an sin stèidhich e an iris cumhachdach “Foreign Affairs” agus b' e Ollamh a bh’ ann aig Oilthigh Harvard airson Cairdeas Eadar-Nàiseanta. Tha e ainmeil airson na h-aiste (agus an uairsin an leabhar) "Clash of Civilizations" fhoillseachadh.


text:
Deventer
‘S e baile mòr agus sgìreachd (Duitsis: gemeente) faisg air Zwolle agus Enschede, air an àirde an ear nan Tìrean Ìsle a th' ann an Deventer (IPA: ˈdeːvəntər, Laideann: Daventria, Frysk: Dimter). Tha e suidhichte aig 12m os cionn ìre na mara,[2] ri taobh na h-aibhne IJssel, anns an roinn (Duitsis: provincie) Overijssel, 87km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 121km bho Rotterdam, 128km bho Den Haag, 107km bho Tilburg agus 73km bho Utrecht.[3] Tha a h-uile coltas ann gun do stèidhich manach Sasannach, air an robh Lebuinus, an t-àite seo ann an 768 agus fhuair am baile a chuid chòirichean ann an 956. Tha 98,472 duine a' fuireach ann.[4] Chan eil e idir cinntich cò às a thàinig an t-ainm: tha cuid dhen bheachd gur ann à Daventry, ann an Sasainn far an do rugadh Lebuinus a tha an t-ainm, ach tha feadhainn eile a' creidsinn gur ann às an t-Seann Shasanach deve-treo, neo Sàibhear nan Craoibh, a tha e. Chaochail am Peantair Gerard ter Borch an seo ann an 1681.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Han Hollander - (1886 – 1943) Craoladair.


text:
Canàl Foirthe agus Cluaidh
Tha Canàl Foirthe agus Cluaidh ann an Alba. Tha e a' dol eadar Linne Foirthe agus Linne Chluaidh tron Gleann Meadhonach.
Tha e ceangailte ri Dùn Eideann tro Canàl an Aonaidh.
De tha air a' chanàl[deasaich | deasaich an tùs]
- Linne Chluaidh agus bun Abhainn Chluaidh
- Glaschu
- Cille Phadraig Ur
- Bruach Chluaidh
- Cathair Cheann Tulach
- Cill Saidhe
- Drochaid Bhuinne
- Cuibhle na h-Eaglaise Brice
- Eich-uisge ann an Eaglais Bhreac (The Kelpies)
- An Eaglais Bhreac
- Inbhir Ghrainnse
- Linne Foirthe
Tha am Balla Antonine agus Comar nan Allt faisg air cuideachd.


text:
Lament to the WorldCumha ris a' ChruinneLament to the WorldLament to the World by diddles25
'S e àm cunnartach airson na Cruinne,'T is a dangerous time for the World,
Tha sinn dlùth dhan chall oibre luachmhoire.We are near the loss of precious work.
Th' air chall mòran lusan 's beathaichean, och,We have lost many plants and animals, alas,
Tha feum mòr againn air ar n-airgead fhèin.We greatly need our own money…
Th' am brat maoth an Adhair truaillte, sracte,The delicate veil of the atmosphere is befouled, torn,
Is feumaidh carbadan ruith thuige 's bhuaith'.And cars must rush to and fro.
Tha na coilltean 's achaidhean air saltradh,The forests and fields are trampled,
Tha bailtean mòra 'fàs nas motha fhath'st.The cities are growing bigger still.
Tha na beanntan mòr' air tochladh dham bheò,The great mountains are mined to the quick,
Tha feum fìor againn air a' ghual 's an òr…We really need the coal and the gold…
Tha tìr thorrach falaichte le cruadhtan,


text:
1962
MCMLXII
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 5 an t-Iuchar - Fhuair Aildiria a chuid neo-eisimeileachd bhon An Fhraing.
- 9 an Damhair: Neo-eisimeileachd Uganda bhon Rìoghadh Aonaichte
- Bhuannaich John Steinbeck an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 15 am Faoilleach - Coinneach Mac an Tòisich, neach-poileataigs Albannach
- 10 am Màrt - Scott Barrie, neach-poileataigs Albannach
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 9 an Lùnasdal - Hermann Hesse, ann am Montagnola. Sgrìobhadair.


text:
Gelsenkirchen
'S e baile-mòr a th' ann an Gelsenkirchen a tha ann am meadhan na Gearmailt.
Susbaint
Am baile[deasaich | deasaich an tùs]
Tha am baile seo a' buntainn do Mhünster agus tha e suidhichte ann am meadhan Nordrhein-Westfalen. Bha mu thimcheall 25,000 duine a' fuireach anns a' bhaile aig deireadh 2013.
Ceàrnan[deasaich | deasaich an tùs]
Tha 18 ceàrnan, a tha roinnte ann an còig pàirtean nas motha, ann an Gelsenkirchen:
- Gelsenkirchen-Nord: Buer, Scholven, Hassel
- Gelsenkirchen-Mitte: Altstadt, Bismarck, Bulmke-Hüllen, Feldmark, Heßler, Schalke, Schalke-Nord
- Gelsenkirchen-West: Horst, Beckhausen
- Gelsenkirchen-Ost: Erle, Resse, Resser Mark
- Gelsenkirchen-Süd: Neustadt, Ückendorf, Rotthausen
Na h-ath-bhailtean mu thimcheall a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Herne, Bochum, Essen is ath-phàirtean Recklinghausen: Gladbeck, Dorsten, Marl, Herten
Cultar[deasaich | deasaich an tùs]
Tha iomadh taigh-dhealbh, taigh-tasgaidh agus leabharlann air feadh a' bhaile. Tha taigh-cluiche ann cuideachd agus 's e "Musiktheater im Revier an t-ainm a th' air.
Tha "Fachhochschule" ann cuideachd.
Cruinn-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
Abhainn[deasaich | deasaich an tùs]
'S e Emscher an t-ainm a th' air an abhainn a tha a' leantainn tron bhaile a' tighinn on ear is a' leantainn dhan iar. Bha an abhainn uabhasach salach anns na bliadhnaichean sa chaidh oir bha factaraidhean a' bhaile a' leigeil na òtrachais innte airson grunn deichead. Mu thimcheall 20 bliadhna roimhe thòisich buidheann cuideachadh a thoirt dhi airson ath-slànachadh a chosnadh.
Pàircean[deasaich | deasaich an tùs]
Bailtean Co-Cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- An Rìoghachd Aonaichte: Newcastle upon Tyne, o 1948
- Bosna agus Hearsagobhana: Zenica, o 1969
- An Ruis: Schachty, o 1989
- A' Phòlainn: Olsztyn, o 1992
- Brandenburg: Cottbus, o 1995
- An Tuirc: Büyükçekmece, o 2004


text:
1918
MCMXVIII
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 26 an Cèitean - Fhuair A' Chairtbheil a chuid neo-eisimeileachd bhon An Ruis.
- 11 an t-Samhain — Thàinig a' Chiad Cogadh gu crìoch.
- 11 an t-Samhain - Fhuair A' Phòlainn a chuid neo-eisimeileachd bhon An Ruis.
- Chaidh Katowice a chuir ris A' Phòlainn.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 15 am Faoilleach - Gamal Abdel Nasser, ann an Alexandria. Fear-poileataigs às An Èipheit.
- 25 am Faoilleach - Ilya Prigogine, ann am Moscobha. Ceimigear às An Ruis.
- 5 am Màrt - James Tobin, ann an Champaign (Illinois). Eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 22 an Giblean - Donald J. Cram, ann an Chester (Vermont). Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 18 an t-Ògmhios - Franco Modigliani, san Roimh. Eaconamaiche Eadailteach-Aimerigeanach.
- 18 an t-Ògmhios - Jerome Karle, ann an Eabhraig Nuadh. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 18 an t-Iuchar - Nelson Mandela, ann am Mvezo. Fear-poileataigs agus stàitire à Afraga a Deas.
- 31 an t-Iuchar - Paul D. Boyer, ann am Provo (Texas). Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 13 an Lùnasdal - Frederick Sanger, ann an Rendcomb. Ceimigear à Sasainn.
- 4 an Damhair - Kenichi Fukui, ann an Nara. Ceimigear às An t-Seapan.
- 8 an Damhair - Jens C. Skou, ann an Lemvig. Ceimigear às An Danmhairg.
- 8 an t-Sultain - Derek H. R. Barton, ann an Gravesend. Ceimigear à Sasainn.
- 10 an t-Samhain - Ernst Otto Fischer, ann am München. Ceimigear às A' Ghearmailt.
- 11 an Dùbhlachd - Aleksandr Solženicyn, ann an Kislovodsk. Sgrìobhadair às An Ruis.
- 25 an Dùbhlachd - Anwar El Sadat, ann an El Monufia. Fear-poileataigs às An Èipheit.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 28 an Giblean - Gavrilo Princip, ann an Terezín. Fear-iomairt às An t-Sèirb.


text:
Trafaig
'S e trafaig am facal airson bathar a tha air an rathad eadar dà àite.
Ann an co-theacsa de rathaidean dubha, 's trafaig a tha ann a h-uile sian a shiubhlas an rathad, aithnichear luchd-coiseachd mar "thrafaig coise".
Ann an co-theacsa dhe na rathadan-iarainn, 's e a tha ann an trafaig a h-uile trèana a tha na shiubhal air an rathad-iarainn, ach airson trèanaichean innlichidh, nuair a bhios an slighe an seilbh innleadair airson obair càraidh.
Faodaidh don fhacal cuideachd a' ciallachadh teachdairean a tha a' siubhal sìos teudan fóin.


text:
Dath na gruaige
Tha mòran chaochlaidhean aig duine daonna ann an dath na gruaige agus dèanamh na gruaige.
Hair color is the result of pigmentation due to the presence of the chemicals of mealainin. An bitheantas, le tuilleadh mealainin, bidh an dath na gruaige nas duirche.
Am bitheantas, atharraichidh an dath na gruaige nam daoine-cloinne agus nan inbheachan à buidhe bàn ri dubh dìomhair. Tha an sgaoileadh dùthchasach nan dathan air a chaochladh gu h-eachdraidheil leis na h-àiteachan eòlas-cruinneil. Mar eisimpleir, tha dubh-dhonn agus dubh a' buadhachadh air an Ear Mheadhanach, Aimearaga a Tuath, agus Roinn-Eòrpa mu Dheas, agus tha dathan fiù is nas duirche a' tachairt air an Àisia an Ear, Àisia a Deas, cho math ri Afraga sna Criosan agus air Aimearaga Mheadhanach; tha nas cumainte donn nas soilleire air an Roinn-Eòrpa Mheadhanach, bàn/fionn 'san Roinn-Eòrpa, agus ruadh air Èireann agus Breatainn Mhòr.
Gabhaidh ainmean air na dathan na gruaige dhaonna a-staigh:
- donn, seòclaid, caineal, ciar, finic, dorcha, dubh, an fithich,
- bàn, fionn, gainmheil, buidhe, bàn-ruadh, an òir, mil, cruithneachd, buidhe-shoilleir,
- ruadh, geanm-chnò, dearg, teineach, caineal, buidhe-dhonn, buidhe-ruadh, cabhach-ruadh, dubh-dhonn, dubh-ruadh, òr-bhuidhe, ruadh-bhuidhe
- airgead, geal, liath, clach-èiteig, sneachdail.
Atharraichidh daoine an dath na gruaige ri dathan nach tachair gu nàdarra.
Susbaint
Buaidhean an fàis aosda air dath na gruaige[deasaich | deasaich an tùs]
Tachraidh atharrachadh gu nàdarra mar as trice nuair fàsaidh daoine nas aosta, mar as trice a' tionndadh am gruag à an dath nàdarra ri liath, agus an uair sin ri geal.
Cuir lèigheile a' toirt buaidh air dath na gruaige[deasaich | deasaich an tùs]
Tha a' ghealachd 'na mì-ghnàthas ginteil nuair chan eil dath air lorgadh 'sna sùilean no sa' ghruag dhaoine-daonna, a' dèanamh bàn-ghorm na sùilean agus geal a' ghruag.
Gruag àirseachail[deasaich | deasaich an tùs]
'S urrainn dhan dath na gruaige aig mamaidhean no daoine air ollanachadh atharrachadh thar tràthan mòra.


text:
Na cleachdaichean gnìomhach
Seo liosta dhe na cleachdaichean a rinn gnìomh air choireigin am broinn an 30 latha mu dheireadh.
Chì thu an tionndadh dhen duilleag seo a tha san tasgadan 's a tha suas ri 2 latha, 13 uairean, 59 mionaid agus 54 diog a dh'aois, ma dh'fhaoidte.
- Akerbeltz (Deasbaireachd | mùthaidhean) (rianaire) [13 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Antemister (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Claus Ableiter (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Conquistador (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Cycn (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Doc Taxon (Deasbaireachd | mùthaidhean) (rianaire) [74 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- DrDevilFX (Deasbaireachd | mùthaidhean) [3 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Duckbill89 (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Gaidhlig1 (Deasbaireachd | mùthaidhean) [4 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Gardois et à l'œil (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Imam Khairul Annas (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Italay90 (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- JakeWillis (Deasbaireachd | mùthaidhean) [5 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Jfblanc (Deasbaireachd | mùthaidhean) [2 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Kevin Scannell (Deasbaireachd | mùthaidhean) [3 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Krd (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Leftcry (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- MacRusgail (Deasbaireachd | mùthaidhean) [493 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- MediaWiki message delivery (Deasbaireachd | mùthaidhean) (bot) [2 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Medium69 (Deasbaireachd | mùthaidhean) [2 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Michealt (Deasbaireachd | mùthaidhean) [6 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Mionntan (Deasbaireachd | mùthaidhean) [3 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Moeng (Deasbaireachd | mùthaidhean) [5 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Pathoschild (Deasbaireachd | mùthaidhean) [7 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Pne (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Sionnach (Deasbaireachd | mùthaidhean) (biùrocrat, rianaire) [340 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- T.seppelt (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- TaxonBot (Deasbaireachd | mùthaidhean) (bot, rianaire) [12,096 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Thisissusanbell (Deasbaireachd | mùthaidhean) [91 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Tsuchiya Hikaru (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Whatamidoing (WMF) (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Wieralee (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Xqbot (Deasbaireachd | mùthaidhean) (bot) [17 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]