text:
- TIOTAL
- Caol Acain gu Aiseag Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0234
- ÀITE
- Caol Àcain
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1970an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32133
- KEYWORDS
- aiseagan
soitheach
soithichean
bàtaichean
bàta
Drochaid an Eilein Sgitheanaich
cidhe
cidheachan
cairtean-puist
Sa chairt-phuist seo chithear Tè dhe na bàtaichean-aiseig a bha a' ruith eadar Caol Acain agus Caol Loch Aillse sna 1970an agus sna 1980an. Chaidh tè na bu mhotha a chur an àite na tè seo an ceann greise.
B' e Caol Àcain am prìomh àite aiseig air an Eilean Sgitheanach co-dhiù bhon t-17mh linn. Suas gu meadhan nan 1930an, cha b' urrainn ach aon charbad a bhith air a ghiùlan thar a' chaolais. An-diugh, chan eil aiseag air an t-slighe seach gu bheil drochaid a' ceangal an eilein ri tìr-mor


c: text/html

text:
Tha aon rud a faodadh tu a bhith cinnteach às, far a bheil planaichean airson Muillean Gaoithe, 's ann an sin a bhith cuideigin a' togail fianais mu an deidhinn. Thuirt Crìsdean gu bheil bhuidheann eile ann ris an canar Buidheann-mothachaidh Nigg air a chur air dòigh a-nis. Tha iad gu tur an aghaidh plana airson na sgire aca agus tha eagal orra gum bi sealladh gu math diofraichte aca ann an ùine gun a bhith fada. 'S ann mar seo a tha iad a' sùileachadh nan muillean gaoithe.
Gabhaibh mo leisgeil ach chan eil mise a' faicinn mòran ceàrr le sin. Nach eil iad dathach gu leòr? Am b'fheàrrde leotha le coltas tradiseanta air na muillean gaoithe? Na gabh dragh mur a bheil iad gan iarraidh seo rudeigin eile airson beagan dealain a cruthachadh.
Fàilte chridheil ort
Tha mi 47 bliadhna a dh'aois, tha mi pòsta 's tha mi a' fuireach ann an Inbhir Narann.
Tha e a' còrdadh rium a bhith sgrìobhadh beagan Gàidhlig. Tha mi fhathast ag ionnsachadh 's mar sin dheth, cha bhi a h-uile càil buileach ceart: nì mi mearachdan!
Co-dhiù ma tha greiseag agad - thig a-steach! Tuilleadh mu dheidhinn Gràisg

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- TIOTAL
- Luing-chogaidh ann an Cala Inbhir Ghòrdain
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_5638
- ÀITE
- Inbhir Ghòrdain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Cuithne
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37264
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Sir Uilleam Gòrdan
Inbhir Breacaidh
Clann MhicLeòid
Cathabul
puirt
calaidhean
Cabhlach Rìoghail
ionad nèibhidh
gàrraidhean
linneachan
Air a' chairt-phuist seo chithear luing-chogaidh ann an cala Inbhir Ghòrdain.
Tràth san ochdamh linn deug cheannaich Sir Uilleam Gòrdan oighreachd air an robh Inbhir Bhreacaidh agus thug e Inbhir Ghòrdain air. Tha 'breacaidh' a' tighinn 's dòcha bho allt leis an ainm sin a tha a' sruthadh a-steach a Chaolas Chrombaigh gu sear air a' bhaile. B' e an t-àite air a bheil am baile a-nis An Rudha Aonach Breacaidh.
Aig àm Cunntas Àireamhail na h-Alba (1791-99) bha clachan cuimseach mòr aig Nis Inbhir Ghòrdain far am faigheadh soithichean 100 tunna air laighe gu sàbhailte agus an luchd a chur air bòrd no air tìr faisg air a' chladach. Bha gual agus aol air an toirt a-steach gu cunbhalach le bàta..
Chaidh cidhe a thogail agus an dèidh do MhicLeòid Chathabuil an oighreachd a cheannach, chaidh cala a thogail ann an 1828. Chaidh laimrig fhiodha a chur ris ann an 1837.
Dh'inns Cunntas Àireamhail Ùr na h-Alba (1834-45) gun robh bàtaichean-smùidea' siubhal gu cunbhalach bho Inbhir Ghòrdain a dh'Inbhir Nis, Obar Dheathain, Lìte agus Lunnainn. Bha gràn air a thoirt a-steach agus stoc air a chur a-mach.
'S fhada o dh'aithnicheadh gun robh Caolas Chrombaigh na chala domhainn nàdarra. Thòisich a cho-cheangal ris a' Chabhlach Rìoghail tràth anns an naoidheamh linn deug. Tràth anns an fhicheadamh linn rinneadh Inbhir Ghòrdain na ionad nèibhidh oifigeil air am biodh Feachd na Dachaigh tric a' tadhal.
Bha goireasan docaidh, sòlar guail agus tancaichean tasgaidh ola deatamach san dà Chogadh Mhòr.
San t-Sultain 1931 ràinig Cabhlach a' Chuain Atlantaig Inbhir Ghòrdain is naidheachd ann gun robh an Riaghaltas an dùil tuarastal sheòladairean a ghearradh mar oidhirp air dèiligeadh ris an Ìsleachadh. B' e a' bhuil Ar-a-mach Inbhir Ghòrdain nuair a chaidh mìle seòladair air stailc.
Dhùin ionad an nèibhidh ann an 1956.
Ann an 1961 stèidhich Grùdairean Inbhir Ghòrdain taigh-grùdaidh gràin gu sear air a' bhaile. Tha taigh-staile 'Whyte and Mackay', a tha le buidheann bho na h-Innsean a-nis, fhathast a' toirt cosnadh dhan sgìre.
Aig deireadh nan 1960an thòisich Alcan Bhreatainn air leaghadair almain a thogail. Aig àirde na h-obrach bha mìle duine ag obair aig an leaghadair agus bha e air aon de na h-ionadan tionnsgalach bu mhotha air Ghàidhealtachd. Gu mì-shealbhach dhearbhadh gun robh e neo-eaconamach agus dhùin e anns an Dùbhlachd 1981.
Bha ath-bheothachadh ann an leasachadh ann an Caolas Chrombaigh anns na 1970an airson gnìomhachas ola a' Chuain a Tuath. Bha sgìre gu sear air a' bhaile aig Neig air a faicinn mar àite air leth math airson cruinn ola a thogail. Tha seo air a dhol sìos ach tha Inbhir Ghòrdain fhathast na ionad cudromach airson càradh agus tha na structaran ro-mhòr fhathast a' toirt buaidh air a' bhaile.
Anns na bliadhnachan mu dheireadh leis gu bheil an t-uisge domhainn agus am fasgadh anns a' chaolas tha Inbhir Ghòrdain a-nis na phort air am bi soithichean-turais a' tadhal gu cunbhalach


text:
- TIOTAL
- Bann Rabhaidh bho Iain Seaghach agus feadhainn eile dha MacDhòmhnaill, 10 Sultain 1750, d.2
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_L_INV_HC_9_47III_02
- DEIT
- 1750
- LINN
- 1750an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5785
- KEYWORDS
- pàipearan cùirte
clàran cùirte
braighdeanas
Is e tagradh urrais a th' anns an sgrìobhainn seo dha Alasdair MacDhòmhnaill, Màiri NicDhòmhnaill agus Anna Nic Dhòmhnaill à Moneragy agus Màiri NicUalraig à Gleann Lèibhe. Tha iad fo chasaid 'gun tug iad ionnsaigh air feadhainn de dh'Fheachdan a Mhòrachd agus gun do shaor iad fear Iain Mac an Tòisich às an làmhan, a bha iad ag ràdh a chaidh a thoirt an grèim air èideadh ann an cuid den Èideadh Ghàidhealach' agus eucoirean eile. Ach, bha leisgeul làidir aig Mac Dhòmhnaill agus dh'iarr na caraidean an saoradh air urras.
Tha Aonghas MacDhòmhnailll, Fear Taic an t-Sìthein; Seumas Geadais, ceannaiche ann an Inbhir Nis; agus Iain Seaghach, 'sgrìobhaiche' ann an Inbhir Nis,a' gabhail os làimh an urras a phàigheadh. Tha an tagradh air a dhealbh le Iain Seaghach le a làmh-sgrìobhaidh fhèin, làmh-sgrìobhaidh Sheumas Geadais agus Aonghas MacDhòmhnaill air. Tha e inntinneach fhaicinn gu bheil duilgheadas aig Aonghas MacDhòmhnaill a' sgrìobhadh ainm. Aig an àm b' e suidheachadh le ùghdarras a bh' ann an suidheachadh Fear Taic ann an siostam nan cinnidhean. Aig deireadh nan 1700an, bha na Fir Taic am measg a' chiad fheadhainn a dh'fhàg a' Ghàidhealtachd gus imrich a dhèanamh dhan t-Saoghal Ùr. Bha sin an dà chuid na chomharra agus na adhbhar air briseadh sìos a' chomainn shòisealta dhualchasach air a' Ghàidhealtachd. Tha Iain Mac an Tàilleir agus Alasdair Mac na Clèirich, Fir Lagha, a' cur an ainm-sgrìobhaidh ris às leth iadsan a tha fo chasaid, oir chan eil comas sgrìobhaidh aca


text:
Emil Abderhalden
B' e bith-cheimigear agus beò-eòlaiche Eilbheiseach a bh' ann an Emil Abderhalden.
Rugadh e ann an Oberuzwill sa Chanton Naomh Gallen) san Eilbheis.
Fhuair Emil Abderhalden foghlam ann an leigheas aig Oilthigh Bhasel agus choisinn e PhD ann an 1902. An uairsin, chaidh e dhan obair-lann aig Emil Fischer agus dh'obair e aig Oilthigh Bherlin. An 1911, ghluais e gu Oilthigh Halle far a theagasg e beò-eòlas ann an sgoil an leigheis.
Ri linn a' Chiad Chogadh, stèidhich e ospadal chloinne agus lorg e dòigh airson clann a' fulang le dìth beathachaidh a chur dhan Eilbheis. An dèidh a' chogaidh, thill e dhan rannsachadh beò-eòlach. As dèidh an Dàrna Chogaidh, thill e dhan Eilbheis agus dh'obair e aig Oilthigh Zürich. Chaochail e an sin nuair a bha e 73.
Gu mì-fhortanaich bha an obair aige air beartan mealltach agus dhearbhaich Leonor Michaelis seo.[1]


text:
1937
MCMXXXVII
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 15 an Dùbhlachd - Ann an Cogadh Sìobhalta na Spàinne thòisich batal mòr fuilteach anns a' bhaile Teruel.
- Bhuannaich Roger Martin du Gard an Duais Nobel ann an Litreachas.
- Cur às do thràilleachd ann am Bachrain.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 20 an Gearran - Robert Huber, ann am München. Ceimigear às A'Ghearmailt.
- 6 am Màrt - Valentina Tereshkova, ann am Bolshoye Maslennikovo. Paidhleat, speuradair agus tè-poileataigs às An Aonadh Sobhiat.
- 21 an Giblean - Jim MacGilleEathain, ann an Taigh na h-Uiseig. Cluicheadair ball-coise à Alba.
- 18 an t-Iuchar - Roald Hoffmann, ann an Złoczów. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 18 an t-Iuchar - Hunter S. Thompson, ann an Lewisville (Kentucky). Sgrìobhadair agus fear-aithris às na Stàitean Aonaichte.
- 8 an Lùnasdal - Dustin Hoffman, ann an Los Angeles. Actair às na Stàitean Aonaichte.
- 21 an Lùnasdal - Dòmhnall Mac an Deòir, ann an Glaschu. Neach-poileataigs à Alba.
- 15 an t-Sultain - Robert Lucas, ann an Yakima (Washington). Eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 31 an Dùbhlachd - Avram Hershko, ann an Karcag. Bith-eòlaiche à Iosrael.
- Ceana Chaimbeul, anns an Eilean Sgitheanach. Seinneadair Gàidhlig.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 18 an Gearran - Enrique Olaya Herrera, san Roimh. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 29 an Giblean - Wallace Carothers, ann am Philadelphia. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 6 an t-Iuchar - Carlos E. Restrepo Restrepo, ann am Medellín. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 19 an Dàmhair - Ernest Rutherford, ann an Cambridge. Nàdar-fheallsanaiche à Sealainn Nuadh.
- 9 an t-Samhain - Ramsaigh MacDhòmhnaill, aig muir. Neach-poileataigs à Alba.
- 9 an Dùbhlachd - Gustaf Dalén, ann an Lidingö. Eòlaiche-fiosaig às an t-Suain.


text:
- TIOTAL
- Druim Mhaircnidh, Eas Uachdrach
- EXTERNAL ID
- ROMGH_PA_94_028
- ÀITE
- Ros Mhaircnidh
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Mhaircnidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Taigh Ghroam
- AITHNEACHADH MAOINE
- 39117
- KEYWORDS
- eas
easan
cuairtean
Cairt-phostachd aig Seumas Valentine anns am faicear na h-Easan Uachdrach aig Druim Mhaircnidh, an iar-thuath air Ros Mhaircnidh san Eilean Dubh. Tha na h-uisgeachan a' sruthadh tro Ghleann nan Sithiche (Fairy Glen) mus ruig e a' mhuir aig Bàgh Ros Mhaircnidh.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Groam House Museum


text:
Poileasaidhean
Poileasaidh is stiùireadh airson fios air ais agus sùil air aghaidh air measaidhean
Poileasaidh a thaobh Fios Air Ais is Sùil Air Aghaidh ann am Measaidhean: Tha am Poileasaidh seo ri a leughadh an co-bhoinn ris an sgrìobhainn iùil. Buinidh am Poileasaidh agus an t-iùl ris an ullachadh fhoghlam àrd-ìre air fad.
Poileasaidh Toirt a-Steach (Beurla)
Air ùrachadh ann an Samhain 2014
Poileasaidhean a thaobh chunnraidhean
Cumhaichean is cùmhnantan bun-tomhasach airson chunnraidhean a tha nas àirde no nas ìsle na stairsneach OJEU
Poileasaidh is modh-oibreachaidh a thaobh foillseachadh a chum leas a’ phobaill
Poileasaidh air sèideadh na feadaige; air ath-leasachadh ann an Iuchar 2012 (Beurla)


text:
- TIOTAL
- Tabhartas BEM do Uilleam Guinne à Inbhir Ùige
- EXTERNAL ID
- CAITHHORZ_THUFM_PH353
- ÀITE
- Dùn Rath
- SGÌRE
- Gallaibh an Iar
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Meaghrath
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Caithness Horizons
- AITHNEACHADH MAOINE
- 4655
- KEYWORDS
- tabhartasan
buinn
duaisean
Tha an dealbh camara seo a' comharrachadh tabhartas Bonn Ìmpireachd Bhreatainn dha Uilleam Guinne, Inbhir Ùige, aig Stèisean Cumhachd Niùclasach Dhùn Rath.
B' e Dòm Dhùn Ratha a' chiad reactor 'Fast Breeder' tùr-samhail (prototype) a chruthaich dealain don ghrid nàiseanta. Chaidh a thogail eadar 1955 agus 1958 agus dhùin e ann an 1977. Chuir an t-ionad gu mòr ri rannsachadh eadar-nàiseanta air luath-reactaran a thaobh dealbhachadh conaidh, teicneolas fionnarachaidh, ath-ghiollachd èifeachdach is làimhseachadh sgudail niuclasaich.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Caithness Horizons


text:
Iarrtas
Tha Sabhal Mòr Ostaig a' tàladh oileanach bho air feadh an t-saoghail agus tha na cùrsaichean againn air an ullachadh airson làn chothrom a thoirt do dh'oileanaich fàs fileanta sa chànan agus misneachd a bhith aca ann an leughadh, sgrìobhadh agus bruidhinn a' chànain.
Ma tha thu dìreach an dèidh tòiseachadh air Gàidhlig ionnsachadh is dòcha gum biodh ùidh agad ann an Cùrsa Goirid a dhèanamh aig a' Cholaiste air neo an cùrsa air astar, An Cùrsa Inntrigidh.
Mas ann fileanta a tha thu is dòcha gum biodh ùidh agad ann an cùrsa fo-cheum a dhèanamh no an cùrsa for-cheum MSc Cultar Dùthchasach is Eachdraidh na Gàidhealtachd.
Is dòcha gu bheil Gàidhlig gu leòr agad ach gu bheil greis ann on a bha thu ga bruidhinn is gum bu mhath leat piseach a thoirt air do chuid sgilean cànain. B' urrainn dhut an Cùrsa Adhartais a dhèanamh air astar no a thighinn don Cholaiste airson An Cùrsa Comais a dhèanamh.
Tha sinn toilichte iarrtas fhaighinn bho dhuine sam bith aig a bheil ùidh sa Ghàidhlig agus faodaidh earbsa a bhith agad gum bi sinn a' dèiligeadh ris an iarrtas agad ann an dòigh chothromach. Bidh gach iarrtas air a sgrùdadh gu ceart agus a rèir poileasaidh Co-ionnanachd Chothrom na Colaiste. Cha bhi a' Cholaiste a' dèanamh dì-meas air air sgàth aois, dath craicinn, dulachas cinnidh, creideamh no gnè.
Gheibh thu tuilleadh fios agus comhairle bho Oifis Chlàraidh na Colaiste mu bhith a' cur a-steach iarrtas don Cholaiste agus tha fiosrachadh feumail eile ri lorg san earrainn seo den làraich-lìn.
Oifis Chlàraidh
Sabhal Mòr Ostaig
Slèite
An t-Eilean Sgitheanach
IV44 8RQ
Fòn: 01471 888304
Post-d: iarrtas@smo.uhi.ac.uk


text:
Punc
Thòisich punc anns na seachdadan leis Na Ramones anns na Stàitean Aonaichte agus Na Sex Pistols ann am Breatainn. 'S e nòs-ciùil luath, garbh a th' ann, gu tric a-mach air poileataics agus cuideachd an aghaidh ùghdarras agus comann a' mhòr-shluaigh.
Leudaich an nòs-ciùil seo gu iomadach seòrsaichean agus stoidhlichean eadar-dhealaichte rè nam bliadhnaichean. Anns na naochadan, shoirbhich còmhlanan punc mar a leithid Nirvana agus Greenday anns an t-saoghal chiùil pop mar nach do shoirbhich còmhlan punc sam bith eile gu ruige sin, ach chanadh cuid, leis an t-soirbheas sin, gun do leig iad seachad spiorad agus feallsanachd a' chiùil.
'S ann ann an 2005 a thàinig meur ùr de punc am bàrr agus 's e sin punc Gàidhlig leis an dà chlàr làn Gàidhlig a thàinig a-mach le Oi Polloi agus Mill a h-Uile Rud san aon mhìos.


text:
Uill tha saidheans ag innse dhuinn...
Co-dhiù chuala mi còmhradh eadar seann hippi agus nighean mus do dh’ fhalbh sinn.
“ ‘S fhada bho nach fhaca mi thu, càite an robh thu?” Dh’ fhaighnich an t-seann hippi dhi.
“ Bha mi shuas ann an Innse Gall,” fhreagair an nighean.
“ An do chòrd sin riut?”
“Chòrd gu dearbh, ach bha an aimsir dìreach sgriosail. Bha mi aig na Tursachan ceithir làithean agus bha e math a dh’ aindeoin an uisge agus na gaoithe. Aon rud a bha a’ bualadh orm, chan fhaca mi a riamh a leithid de bhoghannan-frois. Bha fear aca a h-uile còig mionaid.
“Tha fhios agam,’ thuirt an duine, ‘ ‘s e sin far am faigh thu iad as t-samhradh. Tillidh iad as t-fhogar.’
‘S e seòrsa Ierusalem ùr a th’ ann an Glastonbury gu mòran. Baile far a bheil mòran a’ tighinn ri chèile agus tha amas aig feadhainn a bhith a’ togail taigh-solais gus am bi a’ sealltainn dhan mhòr chuid againn rathad eile. Feumaidh mi ag ràdh gu bheil mi a’ smaoineachadh gu bheil amas aig feadhainn eile a bhith a’ reic criostalan agus a leithid aig a’ phris as àirde a ghabhas eadar seo agus ge b’ e an rathad eile gan toirt. B’ fheàirrde dhuibh le botail scrumpy saoilidh mi ach tha taghadh mòr agad ma bhios tu a’ lorg cuimhneachan eile.
Uill tha saidheans ag innse dhuinn dè a th’ ann am bogha-frois agus dè a tha ga chruthachadh agus tha a mhòr-chuid ga chreidsinn gun ceist sam bith. Bha an t-seann hippi a’ cumail a-mach ge-tà, gur e seòrsa creutairean a bh’ annta – creutairean a bhiodh comasacha dhèanamh imrich aig àm a bhiodh freagarrach dhaibh. Bha sin an seòrsa smaoin a bha a’ stiùireadh mhic an duine san t-seann aimsir nach robh? Gheibh thu fhathast coimhearsnachdan san t-saoghal far a bheil muinntir fhathast buailteach a bhith gabhail suim sa leithid. Leis a sin dè tha ceàrr le dè a bha an hippi a’ creidsinn no a’ feuchainn a thoirt a chreidsinn air mullach an Tor.


text:
Lobamba
'S e prìomh-bhaile traidiseanta ‘s reachdail Dùthaich nan Suasaidh a tha ann an Lobamba. Tha am baile suidhichte san iar den dùthaich, anns a’ Ghleann Ezulwini, 16 cilemeatair air falbh bho Mbabane anns a' cheàrn Hhohho. 'S e seo an co-chomharran aige: 26° 28’ Deas agus 31° 12’ Ear. Tha 5800 duine a' fuireach anns a’ bhaile fhèin.
Tha a' phàrlamaid suidhichte ann an Lobamba. Tha an Ntombi (màthair na ban-righ) a’ fuireach an seo cuideachd.
Tha Lobamba cliùiteach airson dà fhèill: The Reed Dance,(dannsa Reed) a theidh air a comharradh san Lùnasdal agus san t-Sultain airson urram a chur air màthair na bàn-rìgh agus an Incwala Kingship anns an Dùbhlachd agus anns an Fhaoilteach airson urram a chur air an rìgh. Aig na fèilltean bidh dannsa, òrain agus cùirteas ann anns an stoidhle traidiseanta.
Tha am Embo State Palace, an Royal Kraal agus Pàrlamaid Dùthaich nan Suasaidh anns a' bhaile fhèin. Tha taigh tasgaidh nàiseanta Dùthaich nan Suasaidh an seo, agus cuideachd taigh tasgaidh eile, ainmichte air Sobhuza II de Dùthaich nan Suasaidh. Tha am Mlilwane Wildlife Sanctuary agus am port-adhair Matsapha Airport faisg air a' bhaile.


text:
Pròiseact nan Ealan
’S e Pròiseact nan Ealan (PNE) buidheann leasachaidh nàiseanta nan ealan Ghàidhlig an Alba.
Am buidheann[deasaich | deasaich an tùs]
Stèidhichte ann an 1987, ’s e companaidh earranta neo-phrothaideach (àireamh companaidh: SCO166105) agus buidheann carthannais clàraichte (àireamh carthannais: SCO24912) a tha ann am PNE. Tha PNE a' fastadh 5 luchd-obrach làn-ùine aig an àm seo, a tha a' faighinn taic airson pròiseactan sònraichte bho luchd-obrach neo-cheangailte agus saor-thoileach ma bhios feum aca air.
Tha am buidheann air a stiùireadh le bòrd stiùiridh air a bheil uallach airson co-dhùnaidhean aig ìre àrd a dhèanamh agus stiùireadh iomlan na buidhne a riaghladh. ’S e amas PNE gur e am buidheann ro-innleachdach airson leasachadh nan ealan Ghàidhlig agus gum bi e dìoghrasach mu bhith ag adhartachadh cho cudromach ’s a tha cànan agus cultar na Gàidhlig ann an Alba ùr, beòthail agus misneachail.
Tha iad stèidhichte ann an Steòrnabhagh an Eilean Leòdhais, agus ged a tha a' mhòr-chuid raon-dleastanais aca stèidhichte an Alba, tha an obair gu tric gan toirt nas fhaide air falbh gu dùthchannan eile san Roinn Eòrpa, Canada agus na Stàitean Aonaichte. Tha iomairtean PNE air iomadh duais a chosnadh thar nan 10 bliadhna mu dheireadh.
Pròiseactan[deasaich | deasaich an tùs]
Am measg nam pròiseactan soirbheachail aca, tha:
- Fèisean nan Gàidheal
- Ceòlas
- 'S math sin
- Cuimhneachan nan Gaisgeach
- Hiort
- Leabhar Mòr Na Gàidhlig
- Na Mo Chuid Aodaich


text:
Coontae ny Mee
Ta Coontae ny Mee, ny yn Vee dy h-aashagh (Yernish: Contae na Mí ny an Mhí, Baarle: County Meath) ny choontae ayns Queiggey Lion, Nerin. Ta ennym ny shenn-reeriaght - Reeriaght ny Mee - currit er y choontae jiu, faagail magh nagh vel 'sy choontae agh cooid jeh'n çhenn-reeriaght. Ta'n far-ennym "y Coontae Reeoil" currit er y choontae er oyr y çhennaghys echey myr soiag Ard-Reeaghyn Nerin.[1][2][3] Rere coontey-pobble ny bleeaney 2006 va 162,831 deiney cummal 'sy choontae.[4] T'eh ny 14oo coontae smoo rere eaghtyr mastey yn 32 choontae ayns Nerin, as ny 13oo coontae smoo rere earroo yn phobble.[5] T'eh ny nah choontae smoo ayns Queiggey Lion rere eaghtyr as ny 3oo coontae smoo rere earroo yn phobble. She yn Ooive y balley coontae, raad dy vel y halley coontae as gurneilys ynnydagh y choontae soit. Ta Baile Átha Troim ny eear-valley coontae, as ta scansh shendeeagh foast ayn myrane lesh y whaiyl cheayrtagh. Ta'n daa ard Gaeltacht ayns Queiggey Lion nyn soie 'sy choontae - Ráth Cairn as Baile Ghib.
Cummal
Shennaghys[reagh | edit source]
Ta shennaghys ny Mee unnane as shennaghys Nerin, as ta'n coontae berçhal er çheu chummaltys deiney leah. Haink ny kied cummaltee gys y choontae ny smoo na 8,000 bleeantyn er-dy-henney.[6] Va'n coontae ny lhie ayns çheshvean Nerin roie-hendeeagh lesh ny shenn-raaidyn as ad goulraghey magh er feie Nerin voish. Veih'n eash shen derrey çheet ny Creestiaght va ram tommanyn limmer as giat troggit lheid as ad ayns Sí an Bhrú, Cnobha, as Dubhadh ayns Brú na Bóinne, as Loch Craobh er Sliabh na Caillí ayns sheear hwoaie y choontae. 'Sy vlein 433 BNJ, chur Noo Perick y Chreestiaght lesh gys Teamhair na Rí, preeu-ynnyd Ree ny Mee as ny h-Ard-Reeaghyn Yernagh, as veih'n voayl shen ren y Chreestiaght sheeyney magh er feie ny çheerey.[7]
Va Reeriaght ny Mee hene currit er bun mygeayrt y chied eash BNJ liorish Tuathal Teachtmhar rere tradishoon. Foddee dy vel ad ny reeaghyn leah er y reeriaght na ad jeh ny Uí Enechghlaiss. Va'n clein shen jeh sluight ny Fir Bolg, as va aarheynn y chlein shen, ny Fir Domnann, ry-akin er caslys çheerey Nerin va jeant ec Ptolemy lesh y phreeu-valley ec Rheba.[8] Veih ny 490yn v'ad scughit ass y Vee harrish Sleityn Cheeill Mantan liorish ny Uí Néill, as ren Clann Cholmáin cummaltys er y reeriaght. Ass y chlein shen er haink Reeaghyn ny Mee, as va cooid vie jeu nyn Ard-Reeaghyn Yernagh. Haink jerrey lesh y reeriaght 'sy vlein 1172 nar v'ee giootit dys Hugh de Lacy liorish Ree Inry II Hostyn.[9] Va Baile Átha Troim reiht ec de Lacy myr y preeu-valley echey as va cashtal troggit echey er brooinyn an Bhóinn.
Va sheer jeant ass y Vee liorish Parlamaid ny Bleeaney 1297,[10] as ghow ee stiagh coondaeghyn noa-emshyragh ny Mee, ny h-Eearvee, yn Lhongfort, as stugganyn jeh'n Chavan, Vuinaghan, Lhoo, Cheeill Darey, 'ine Goal, as Uíbh Fhailí. 'Sy vlein 1543 va Coontae ny h-Eearvee rheynnit magh ass y Vee liorish y reiltys Ealisaidagh as daaeed bleeaney ny yei shen va'n Lhongfort rheynnit magh ass yn Eearvee hene.
Ta'n Vee ny soiaghey jeh taghyrtyn mooarey ayns shennaghys noa-emshyragh Nerin, as v'eh 'sy Vee er haghyr Cah ny Bóinne nar va'n ree Catoleagh Jamys II Hostyn currit fo haart liorish y ree Protestoonagh Illiam III Hostyn 'sy vlein 1690 eddyr Baile Shláine as Droghad Aah. Myr eiyrtys va quing Phrotestoonagh currit er Nerin. Reesht 'sy vlein 1798, nar dirree irreyderyn Yernagh magh noi'n Chrooin Ghoaldagh, haghyr irree magh 'sy choontae, agh v'ad currit fo haart liorish sidooryn Goaldagh. Ren yn irree magh shen niartaghey er smaght Goaldagh harrish Nerin er oyr y traartys ec ny h-irreyderyn magh, agh cha row ny Yernee jargal ve booiagh lesh shen. Ayns ny 1840yn ren Daniel O'Connell eiyrtys pooar y chur reesht da ny Catolee ayns Nerin er keim cheddin lesh ny Protestoonee. V'eh ayns Teamhair na Rí er haghyr y "chruinnaght vooar" echey as ny smoo na millioon feallee ayn 'sy vlein 1843.
Lurg seyrsnys Nerin ayns 1922, hie Coontae ny Mee dy ve ny chrouw-choontae da'n phreeu-valley noa, Divlyn, raad dy row y reiltys ny hoie. Daase earroo yn phobble ayns baljyn va cruinnaghey yn preeu-valley. Ayns ny 1990yn as ny 2000yn leah, myr v'ayns y çheer er feie, haghyr lhiasaghey as bishaghey mooar ayns tarmaynys ny çheerey, as yn ennym "y Çheegyr Celtiagh" currit er y lhing shen.
Çheer-oaylleeaght[reagh | edit source]
Ta Coontae ny Mee ny lhie ayns twoaie Lion er coose shiar Nerin. T'eh caglit liorish Mooir Vannin da'n shiar as y coose echey 10.4 km er lhiurid. T'eh çhemmit liorish Coontae Ghivlyn da'n shiar as y shiar yiass, liorish Coontae Cheeill Darey da'n jiass, liorish Coontae Uíbh Fhailí da'n sheear yiass, liorish Coontae ny h-Eearvee da'n sheear, liorish Coontae yn Chavan da'n sheear hwoaie, liorish Coontae Vuinaghan da'n twoaie, as liorish Coontae Lhoo da'n shiar hwoaie. She thalloo rea yn chooid smoo jeh'n choontae agh ta cruink injil ry-gheddyn ayns sheear hwoaie yn choontae as 'sy twoaie. Ta ram awinyn 'sy choontae chammah as ad teaumey ny loghyn 'syn Eearvee, 'sy Chavan, as ayns Muinaghan, ny teaumey ny curree ayns Uíbh Fhailí as Keeill Darey. T'ad ny h-awinyn smoo scanshoil 'sy choontae na An Bhóinn, An Abhainn Dubh, An Ainí, An Eithne, An Ailbhine, An Ifearnóg, An Tulcha, Abhainn Átha Buí as An Abhainn Rua. Ta'n Bhóinn hene nane jeh ny h-awinyn smoo scanshoil ayns Nerin er çheu hennaghys as ny feayn-skeealeydaght Yernagh, as t'ee roie trooid çheshvean y choontae trooid Baile Átha Troim as balley ny h-Ooive.
Baljyn[reagh | edit source]
Baljyn beggey[reagh | edit source]
- Baile an Bheileogaigh, Baile an Bhiataigh, Baile an Bhóthair, Baile Átha Buí, Baile Ghib, Baile Íomhair, Baile Iúiliáin, Baile Mhic Gormáin, Baile Roibín, Baile Shláine, Baile Uí Mhornáin, Baile Uilcín, Beigthigh, An Bóthar Buí, An Bóthar Mín, Buaile na Bréachmhaí
- Cill an Chairn, Cill Dealga, Cill Dhéagláin, Cill Mheasáin, Cluain Aodha, Cluain Ioraird, Cnoc an Línsigh
- Damhliag, Domhnach Phádraig, Droichead Chearbhalláin, Dún Búinne, Dún Doire, Dún Samhnaí, Dún Seachlainn
- An Inse
- Maigh Dearmhaí, Maigh Muirí, Maigh nEalta
- An Obair
- An Scrín, An Seanchaisleán
- Teamhair
- Ráth Cairn, Ráth Moliain, Ráth Tó
Deyn-oaylleeaght[reagh | edit source]
Earroo yn phobble rere coontey-pobble ayns Coontae ny Mee veih'n vlein 1861:
- 1861: 110,373
- 1871: 95,558
- 1881: 87,469
- 1891: 76,987
- 1901: 67,497
- 1911: 65,091
- 1926: 62,969
- 1936: 61,405
- 1946: 66,232
- 1961: 65,122
- 1971: 71,729
- 1981: 95,419
- 1991: 105,370
- 1996: 109,732
- 2002: 134,005
- 2006: 162,831
- 2011: 184,135
Politickaght[reagh | edit source]
Va tree ass ny queig ynnydyn ayns co-heiyderys ny Mee cosnit ec Fianna Fáil veih'n vlein 1987. 'Sy traa cheddin va daa ynnyd cosnit ec Fine Gael faagail magh ny bleeaney 1992 nar va un ynnyd caillt da Partee yn Lught Obbyr, agh va'n ynnyd shen aachosnit ec Fine Gael reesht 'sy vlein 1997. Myr eiyrtys er earroo pobble y choontae ta shey ynnydyn ec Coontae ny Mee nish, as t'eh rheynnit magh ayns daa cho-heiyderys nish: Y Vee Hiar as y Vee Heear (as eh goaill stiagh stugganyn jeh Coontae ny h-Eearvee).
Ec y traa t'ayn (Toshiaght Arree 2011) ta shey çhaghteryn (TDyn) shassoo er son ny Mee:
- Ray Butler (Fine Gael),
- Regina Doherty, (Fine Gael)
- Damien English (Fine Gael),
- Dominic Hannigan (Partee yn Lught Obbyr),
- Shane McEntee (Fine Gael),
- Peadar Tóibín (Sinn Féin),
Va fo-reihys 'sy vlein 2005 cosnit ec McEntee lurg irree ass oik y shenn-Taoiseach, John Bruton (Fine Gael) as er y reihys echey myr Ambasseyder Oarpagh da ny Steatyn Unnaneysit.
Va Coonseil Choontae ny Mee fo stiurey Fianna Fáil veih 1985 derrey 1991 as reesht veih 1999 derrey 2004. Haink jerrey lesh y chioneys shen reesht lurg ny reihyssyn ynnydagh ayns 2009. She cummal roie ny coonseil jiu na:[11]
Spoyrt[reagh | edit source]
She bluckaneyrys Gaelgagh y spoyrt smoo cadjin ayns Coontae ny Mee, as Craobh Shinsear Peile na hÉireann ("Crouw Hinsharagh Bluckaneyrys Nerin") cosnit ec fwirran bluckaneyrys y choontae 7 keayrtyn: ayns ny bleeantyn 1949, 1954, 1967, 1987, 1988, 1996, as 1999. Myrane lesh y vluckaneyrys, ta'n immanaght, y ruggyr as soccer cloiet 'sy choontae. She Páirc Tailteann 'syn Ooive y staid smoo 'sy choontae as y staid shen ymmydit son bluckaneyrys Gaelgagh son y chooid smoo.
Arraghey[reagh | edit source]
Raaidyn[reagh | edit source]
- She yn N3 preeu-raad y choontae as eh roie veih Divlyn, trooid yn Ooive as y Cavan, dys Béal Átha Seanaidh.
- Bayr gleashtanagh yn M4 ta ny lhie ayns Coontae Cheeill Darey as Coontae ny Mee
- Bayr gleashtanagh yn M1 ta goll veih Divlyn dys Beeal Feirshtey
- Ta'n N2 shaghney yn nah valley smoo 'sy choontae, Cill Dhéagláin. Ta'n raad shoh ny vollagh dooblit agh ta cagliagh bieauid 120 km/h er, cagliagh bieauid myr ta ry-gheddyn er bayryn gleashtanagh dy cadjin.
Raaidyn yiarn[reagh | edit source]
- Ta traen troailt trick jannoo shirveish er baljyn beggey slystagh ny Mee as eh kiangley ad rish Divlyn
- Ta crouw-linney veih raad yiarn Divlyn-Beeal Feirshtey ry hoi traaght chooid jannoo kiangley eddyr yn Ooive rish Droghad Aah. Ta'n linney jeeragh veih'n Ooive dys Divlyn doont ec y traa t'ayn agh ta plan ayn y linney shen y aa-osley er linnaghyn polasee traghtee yn reiltys roie.
- Ta shirveish hroailt jannoo shirveishyn er an Bóthar Buí
Imraaghyn[reagh | edit source]
- ↑ Meath County Council. Meath - a rich and royal land. Feddynit er 21 May 2010.
- ↑ countymeath.com. County Meath - Newgrange, Slane Castle and the Book of Kells. Feddynit er 21 May 2010.
- ↑ (2004) Frommer's Ireland from $80 a Day, 20th, Hoboken, New Jersey, USA: Wiley Publishing, Inc, 204. ISBN 0-7645-4217-6.
- ↑ Census 2006 - Population of each province, county and city
- ↑ Corry, Eoghan (2005). The GAA Book of Lists. Hodder Headline Ireland, 186–191.
- ↑ Historic Meath (Baarle). Feddynit er 27 Mean Souree, 2009.
- ↑ Doorley, Mary. St. Patrick (Baarle). Feddynit er 27 Mean Souree, 2009.
- ↑ Walsh, Dennis. Ireland's History in Maps: Ptolemy's Ireland (Baarle). rootsweb.com. Feddynit er 17 Mart, 2009.
- ↑ Historic Meath: Trim Castle (Baarle). Feddynit er 27 Mean Souree, 2009.
- ↑ Desmond Roche, Local Government in Ireland, Divlyn, 1982
- ↑ Local Elections (Baarle) (27 Mean Souree, 2009). Feddynit er 27 Mean Souree, 2009.
Jeeagh er neesht[reagh | edit source]
Kianglaghyn mooie[reagh | edit source]
- Coonseil Choontae ny Mee (Baarle)
- Turrysaght ny Mee (Baarle)
- Ynnyd-eggey y CSO (Baarle)


text:
- TIOTAL
- Achadh a' chruidh faisg air a' Bhlàran Odhar
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0291
- ÀITE
- Achadh a' chruidh
- SGÌRE
- Tunga agus Fàrr
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Fàrr
- LINN
- 1920an; 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32195
- KEYWORDS
- Fàrr
fuadach nan Gàidheal
cairtean-puist
Tha a' chairt-puist seo a' sealltainn coimhearsnachd Achadh a' Chruidh faisg air a' Bhlàran Odhar, ann an Cataibh. 'S e tuineachadh meadhanach òg a th' anns a' Bhlàran Odhar oir b' e Fàrr am prìomh bhaile a bh' anns an sgìre.
Rè nan 1700an bha àireamh-sluaigh gu math àrd aig Fàrr, le àite ann an eaglais na paraiste airson 750 duine. Ach dh'adhbharaich Fuadach nan Gàidheal agus eiltheireachd gun deach àireamh-sluaigh na sgìre a lùghdachadh gu mòr. 'S e baile croitearachd a tha mìle an ear air a' Bhlàran Odhar a th' ann am Fàrr anns an latha an-diugh


text:
- TIOTAL
- Loch Poll Til agus an cidhe, Gleann Dail, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2673
- ÀITE
- Mìolabhaig
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Diùirinis
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34579
- KEYWORDS
- cidhe
loch
croitearachd
Bha an cidhe air Loch Poll Til deatamach do choimhearsnachd mhòr Ghleann Dail agus dhan chòrr dhen eilean. Bhiodh bàtaichean-smùid a' tadhal air gu cunbhalach, a' toirt stòrasan agus luchd-siubhail don sgìre. Tha e duilich a chreidsinn gu robh bàta-gunna, HMS Jackal, na laighe air acair san loch, ach aig àm ar-a-mach chroitearan Gheann Dail ann an 1882-83, chaidh bàta-gunna a chur ann gus an ùpraid a chasg. Mar a bha a' tachairt ann an àiteachan eile air a' Ghàidhealtachd, bha na croitearan a' piobrachadh feuch am faigheadh iad staid nas cothromaiche agus seasmhachd màil air na croitean aca, aig àm a chaidh iomadh duine a sguabadh o na croitean agus caoraich a chur nan àite. Fo stiùireadh Iain Mhic a' Phearsain, fear air an robh Martarach Ghleann Dail às dèidh sin, chuir buidheann de chroitearan romhpa gun seasadh iad aige, agus ged a chaidh an cur dhan phrìosan ann an Dùn Èideann, fhuair iad buaidh le Coimisean Rìoghail, agus am Morair Napier air a cheann. Dh'èist iad ri gearanan nan croitearan agus 's e Achd Gleidhidh nan Croitearan 1886 a thàinig às. Tha carragh-cuimhne far an do dh'fheuch luchd an airm-mhara ri ceannardan Caidreachas Fearainn Ghleann Dail a chur fo ghrèim.
Chaidh an cidhe bho fheum grnn bhliadhnaichean air ais agus an-diugh tha e ann an droch staid


text:
11 an t-Sultain
'S e 11 an t-Sultain an 254mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (255mh ann am bliadhna-leum). Tha 111 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1297 - Blàr Drochaid Shruighlea - rinn Uilleam Uallas a' chùis air airm Sasannach.
- 1944 - Chaidh a' chiad bhomadaireachd Firestorm a dhèanamh leis an RAF ann an Darmstadt agus chaochail mu 75% nan daoine a bha anns a' bhaile an oidhche ud sin.
- 2001 - 9/11 ionnsaighean ceannaircich anns na Stàitean Aonaichte.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1917 - Ferdinand Marcos, neach-poileataigs agus ceann-suidhe nan Eilean Filipineach.
- 1935 - Gherman Titov, ann an Verkh-Zhilino. Neach-poileataigs agus speuradair às an Aonadh Sobhiat.
- 1971 - Nikita Hruŝëv, ceannard an Aonadh Sobhiat.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1973 - Salvador Allende, fear-poileataigs às an t-Sile.


text:
- TIOTAL
- A' lomadh chaorach anns na leth-cheudan
- EXTERNAL ID
- HCD00682
- ÀITE
- neo-aithnichte
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12391
- KEYWORDS
- caoraich
lomadh
faingean
A' lomadh chaorach aig faing a' bhaile, 's dòcha ann an sgìre Loch Aillse neo san Eilean Sgitheanach, air latha brèagha tràth san t-samhradh. 'S dòcha gur e Màiri, nighean an dealbhadair, a th'air taobh clì na deilbh
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Caithness, 1925 - Dr Durran & Iain Swanson
- EXTERNAL ID
- QZP40_CAITHNESS 1925-26_56001_069
- ÀITE
- Inbhir Theòrsa
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Theòrsa
- DEIT
- 1925
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Herbert Sinclair
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31878
- KEYWORDS
- dealbhan-camara
daoine
beathaichean
coin
Seo duilleag bho leabhar dhealbhan de Ghallaibh bho 1925. Tha dealbh ann de Dr Durran agus Iain Swanson, a bhuineadh do dh'Inbhir Theòrsa, agus cuilein Dr Durran.
Tha an t-ainm Inbhir Theòrsa on t-Seann Lochlannais a' ciallachadh uisge tairbh. 'S e baile a tha ann, a bha uair na bhorgh, air cladach a tuath na Gàidhealtachd ann an Alba. Tha eachdraidh a' bhaile a' dol air ais co-dhiù chun an àm a bha Lochlannaich Arcaibh a' riaghladh ann an Gallaibh. Chrìochnaich sin ann an 1266. B' e port cudromach Lochlannach a bha sa bhaile agus, na b' fhaide air adhart, bha eachdraidh malairt aige ri puirt ann an ceann a tuath na h-Eòrpa, gu h-àraidh san 19mh linn


text:
[Comharradh-clèithe: NC 221 563]
Ma bhuineas an dàrna pàirt
dhen ainm ri Inbhir Biorbhaigh, tha seo a' ciallachadh
ceann an uisge ghoilich. Ach, ma tha an dàrna pàirt a' tighinn
bhon chànan Lochlannach dh'fhaodadh gur e ceann loch na h-aibhne
chreagaich a tha e a' ciallachadh.
Tha Ceann Loch Biorbhaigh air Loch an Innis Àird, mu chòig
mìle an iar-thuath air an Ruigh Chòinnich, air an rathad B801,
air taobh an iar Chataibh.
Cluinnear mun bhliadhna mu dheireadh a bha an teaghlach
air an rathad, ‘s mu chuid de na h-adhbharan a thug orra sgur.
Bha e nàdarrach dha na Stiùbhartaich a bhith
a’ siubhal; cha robh eòlas aca air dòigh-beatha sam
bith eile. Ach, aig a' cheart àm, bha Màiri mothachail gu
robh miann aig Essie a bhith nas coltaiche ri a co-aoisean.
Bha làraich ann far nach fuiricheadh
na luchd-siubhail airson diofar adhbharan. B' e Bad a' Bhun aon dhiubh.
Glè thric bhiodh daoine a' cluinntinn
fuaimean air leth annasach ann an àiteachan iomallach.
A dh'aindeoin 's gun robh taigh Iain Mhàrtainn
falamh fad na t-sìde, bha solas annasach ri fhaicinn ann.


text:
Oilthigh Cholumbia
Tha Oilthigh Cholumbia gu math ainmeil. Steidhichte ann an 1754, 's ann ann an Eabhraig Nuadh, Eabhraig Nuadh a tha e.
Bidh sreath òraidean a' ruith aig an Oilthigh air cùisean a' buntainn ri Èireann. Thòisich e ann an 1973 's e a' ruith fhathast. [1]
Tha 48 làimh-sgrìobhainnean Gàidhlig aca anns an leabharlann.[2] Chan eil fhios dè seòrsa Gàidhlig a th' annta.
Seann Oileanaich[deasaich | deasaich an tùs]
Aistidhean co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Làrach-lìon air 'Irish Studies' leughte 26 Samhain 2013
- ↑ Leabharlann Oilthigh Cholumbia


text:
Aonadh Rugbaidh
'S e seòrsa ball-coise a tha ann an Rugbaidh (Beurla: rugby).
Susbaint
Dùthchannan far a bheil rugbaidh cumanta[deasaich | deasaich an tùs]
Tha e cumanta air feadh na h-Eileanan Breatannach, ach gu h-àraid ann an:
- Alba - sna Crìochan, Dùn Èideann, Siorrachd Pheairt, is gu ìre ann an Glaschu
- Èirinn - ann an Luimneach, Baile Atha Cliath agus Ulaidh
- A' Chuimrigh - anns na gleanntan-mu-dheas is na bailtean mòra.
- Sasainn - ann an Lunnainn, is ceann-a-deas, is ceann-an-iar, mar Gloucester is Bath. Tha rugbaidh-lìog nas cumanta san ceann-a-tuath
- A' Chòrn
Tha rugbaidh gu math làidir anns na dùthchannan aig a' Cho-Fhlaitheas is na h-eileanan sa Chuan Sèimh, m.e.:
Anns an Fhraing, cluichear ann am Paras agus san taobh-a-deas (m.e.: Dùthaich Bhasgach na Frainge, Provence ⁊c) gu traidiseanta. Cluichear ann an Ròmainia is a' Chairtbheil gu ìre àrd, agus ann an Seapan, Canada, agus mar mìon-spòrs, anns na Stàitean Aonaichte.
Tha làrach bheag eile aig rugbaidh air gach mòr-roinn - m.e. anns an Roinn-Eòrpa taobh-a-muigh na dùthchannan a-nuas; Aimearaga a Deas ann an Tile, Breasail is Uruguaidh; Afraga - mar Costa Ìbhri, Siombabuaidh, Naimibia, Ceinia is Botsuana; Àisia - mar Hong Cong is Dubai agus mar sin air adhart. 'S e fear de na spòrs-bhuidhnean mòr-thaitneach den t-saoghail.
Sgiobannan nàiseanta cudromach[deasaich | deasaich an tùs]
- Afraga-a-Deas
- Astràilia
- A' Chuimrigh
- A' Fhraing
- Alba
- An Eadailt
- Èirinn
- Sasainn
- All Blacks (Sealainn Nuadh)
- Sgioba nàiseanta rugbaidh Chanada
- Sgioba nàiseanta rugbaidh Fhìdi
- Sgioba nàiseanta rugbaidh Shamoa
- Sgioba nàiseanta rugbaidh Thonga
- Sgioba nàiseanta rugbaidh na h-Argantain
- Sgioba nàiseanta rugbaidh na Stàitean Aonaichte
- Sgioba nàiseanta rugbaidh na Cairtbheile
- Sgioba nàiseanta rugbaidh Ròmainia
- Sgioba nàiseanta rugbaidh Naimibia
- Sgioba nàiseanta rugbaidh Côte d'Ivoire
- Sgioba nàiseanta rugbaidh na Portagail
- Sgioba nàiseanta rugbaidh na h-Uruguaidh
- Sgioba nàiseanta rugbaidh Shiombabue
- Sgioba nàiseanta rugbaidh na h-Iapan
- Sgioba nàiseanta rugbaidh na Spàinne
Riaghailtean[deasaich | deasaich an tùs]
Gu bunaiteach, theid dà sgioba an aghaidh a-chèile (aig a bheil 15 duine), agus feumaidh iad sgor math a ghabhail. Tha an raon-chluich dronn-uileannach (rectangular) agus tha na tadhlan mar "H"s.
Tha trì dòighean ann puingean a ghabhail - is iad:
- "Oidhirp" (try) - 5 puingean, a' cur balla air raon-thadhail den sgioba eile.
- Breabadh - feumaidh am balla a dhol thairis bar an tadhal. Is urrainnear sin a dhèanamh ann an dà dhòigh -
- "Iompachadh" (2 phuing, Conversion) - Bidh sin a' tachairt nuair a bhios Oidhirp aig an sgioba, agus bidh fear ga convert bho place kick. Tha an aon rud a' tachairt le peanas na breabaidh (3 puingean - penalty kick).
- "Tadhal-tagh" (3 puingean, drop goal) - far a bhios fear ga bhreabadh tron uine-chluich.
Tha stuth sònraichte eile ann - mar eiseimpleir, tha am balla san cruth mar "ugh", chan eil e cruinn idir; agus cleachdaidh rugbaidh scruman (neo "caigeann", faic an dealbh). Bidh cluicheadairean a' tilg (pass) am balla ris a chèile, ach feumaidh am balla a dhol mu chùlaibh nuair a bhios e ga thilgeil. Tha e toirmisgte airson am balla a thilgeil mu bheulaibh, mar ann am ball-coise Aimearaganach - feumar ga bhreabadh neo ga ghiùlan, ma bhithear ag iarraidh am ball a ghabhail air adhart.
Nuair a thathar air a ghearradh-sìos, feumar a leigeil mu sgaoil am balla. Tha dà rud eile annasach le rugbaidh, sin an scrum neo caigeann, agus an rucas neo ruc. Tha scruman a' tachairt nuair a dh'iarras an rèitear e, agus bidh rucan a' tachairt gu nàdarra. Cuideachd, bidh na "adhairtich" (forwards) a-mhàin a' gabhail scrum, ach is urrainn do chuideigin sam bith a dhèanamh ruc. Bidh an rèitear a' cur scruman air dòigh nuair a bhios peanas ann, neo cluich mi-cinnteach, bidh an reitear a' gabhail am balla gus an scum half aig fear de na sgiobannan.
Nuair a thig am balla a-mach, gheibhear loidhne neo "line out".
Aodach[deasaich | deasaich an tùs]
Tha cluicheadairean a' cur an aon seòrsa brògan is briogaisean orra ri ball-coise (socair), ach tha na lèintean nas tiugha. Bidh cuid den "adhairtich" a' cur ad-scruim air.


text:
Stàitire
‘S e fear neo tè air a bhith cliùiteach measail fad iomadh bliadhna ann am poileataigs, am broinn an Riaghaltais neo anns a’ bheatha phoblach aig ìre nàiseanta neo eadar-nàiseanta a th’ann stàitire mar as tric.[1] ‘S e na daoine anns na meadhanan neo luchd-leantainn a chleachdas am facal sin ann an dòigh measail. Nuair a leigeas luchd-poileataics an dreuchdan, ‘s e stàitirean aosda a thoir orra. Thathar a’ tuigsinn gu bheil am facal stàitire a’ ciallachadh dòighean ceannas a dh’ aontas na daoine, a chuireas cùram air a h-uile duine is an comann-sòisealta. Thathar a’ cleachdadh am facal stàitire airson ceannard stàite neo neach-poileataics air choireigin a sheallas gu bheil deagh sgilean chinneas aige.
Stàitirean na Cruinne[deasaich | deasaich an tùs]
- Johan de Witt (1625 - 1672).


text:
Kl.
Cnut mac Stain ri Saxan moritur.
H. Ruairc .i. Art d'argain Cluana Ferta Brenainn & mebsain {fair} isin to cedna ría mac mBríain co ffargaibh ar daoinedh.
p.234
Kl.
Donnchadh mac Dunlaing ri Laigen do dalladh la Donnchadh mac Gilla Patraic gur marb de.
Maolseclainn h. Maolrúanaidh ri Crimtainn do marbadh la Aodh h. Concupair hi ccintaib Taidg et Briain.
Scoloc {.i. Niall} h. Flannagáin rí Teabta a suis occisus est.
Flaithbertach mac Muircertaigh h. Nell rí Ailig moritur.
Oengus h. Flainn comarba Brenainn Cluana Ferta quieuit.
Kl.
Cathal mac Ruaidri ri Iartair Connacht do techt da ailitre do Ard Macha. {MS folio 209va(320a)}
Scrín Coluim Cille et Damlíag d'argain do Gallaibh Atha Cliath.
Muirgius Oua Concennain ri H. nDiarmada moritur.
Flaitbertach mac Loingsigh episcopus Cluana muc Nois quieuit.
Kl.
Cunnend Condere episcopus obit.
Cat eidir Dealbna et H. Maine i ffel Ciaráin in quo multi occisi sunt sed Dealbna uictor erat.
Cat eidir Cuana ri Saxan & Ota rí Frangc du a ttorchair mile um Ota.
Kl.
Iaco rí Bretan a suis occisus est.
Donnchadh Derg mac Airt h. Ruairc ri Airtir Connacht do marbadh la Aodh h. Concubuir.
Mac Nia comarba Buite et episcopus quieuit.
Donnchadh mac Gilla Patraic ardrí Laigen & Osraighe quieuit.


text:
- TIOTAL
- Driving Cattle Through Portree
- EXTERNAL ID
- PC_HIGHLANDLIVESTOCK_067
- ÀITE
- Port Rìgh
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Port Rìgh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comann Dualchais Sprèidh na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23520
- KEYWORDS
- cattle
droving
livestock
George Washington Wilson
Highland cows
drovers
Portree
Skye
Dealbh camara , a chaidh a thogail le Seòras Washington Wilson aig deireadh nan 1890an, de dhròbhairean a' buachailleachd chruidh tro shràidean Phort Rìgh san Eilean Sgitheanach.
B' e neach-camara Albannach a bh' ann an Seòras Washington Wilson a thùsaich leasachadh togail-dhealbh taobh a-muigh an stiùidio agus bha pàirt aige ann a bhith a leasachadh mòr-bhuileachadh phriontan dheilbh-camara. Rannsaich e ealain ann an Dùn Èideann agus ann an Lunnainn, ach mu dheireadh stèidhich e stiùidio ann an Obar Dheathain, am baile dom buineadh e. Thòisich Wilson, mar a bha cumanta, mar neach-togail-dhealbhan dhaoine, ach gluais e gu barrachd dhealbhan camara de sheallaidhean-tìre a thogail.


text:
The Celtic Dragon Myth, by J.F. Campbell, [1911], at sacred-texts.com
p. 155
Bha iasgair ann roimhid de sheann duine s bhiodh e a falbh a dhiasgach daonnan. Latha dhe na làithean chaidh e dhiasgach, s cha robh e a faighinn dearg. Am bial na h-oidhche de thachair ris ach iasg. Tharruinn e e, s chuir e a làmh a mach a bhreith air. "An ann a brath mis a thoirt leat a tha thu?" ars an t-iasg. "Matà s ann, s math leam gon dfhuair mi thu," ars 2 an t-iasgair. "Chan e sin is fheàrra dhuit," ars an t-iasg, "ach lig mis air mais s theid thu ga leithid so de dhàite màireach s gheibh thu go leòir de dhiasg," ars an t-iasg. Lig e air ais e. Chaidh e dhachaidh. "An dfhuair thu dearg idir?" ars a bhean ris nur a chaidh e dhachaidh. "Cha dfhuair," ars esan, "gheibh mi gu leòir am màireach."
"Nach bochd a thàinig thu falamh an nochd," ars ise.
"Chan eil comas againn air," ars esan.
An lar na mhàireach dhfhalbh e. Thug e fad an latha a fiachainn am faigheadh e iasg, s cha
p. 156
dfhuair e dearg. Am bial na h-oidhche, an am tighinn dachaidh, rib an t-iasg e. Tharruing en t-iasg, s rug e air go thoirt leis. "An ann a brath mo thoirt leat an nochd a tha thu?" ars an t-iasg. "S ann," ars esan. "S math leam tfhaotainn gu dthoirt leam." "Chan e sin is fheàrra duit, ach fàg mis an nochd fhathasd, s am màireach gheibh thu iasg na leòir." Dhfhàg e e s chaidh e dachaidh.
"An dthainig thu falamh an nochd a rithisd?" ars a bhean. "Thàinig," ars esan. "O cha bhidh sinn beò," ars ise. Chaidh e laighe s chaidil en oidhche sin.
An lar na mhàireach dhfhalbh e dhiasgach a rithisd s cha robh e a faighinn dearg. Am bial na h-oidhche nur a bha e dol dachaidh rib an t-iasg a rithisd e. Tharruinn e e s rug e air. "An ann a brath mo thoirt leat a nochd a tha thu?" ars an t-iasg. "Matà s ann," ars esan. "Chan fhàg thu tuillidh mi?" "Chan fhàg," ars esan. "Chan eil duin cloinn agad?" ars an t-iasg. "Chan eil," ars esan. "Nur theid thu dhachaidh leam 1-sa cha lig thu duine sam bith am sgoltadh ach thu fhìn. 2 Tha làir agad?" "Tha," ars am bodach. "Cha chuir thu anns a phoit an nochd ach bìdeag den ghrùthan s bìdeag den chridhe dhuit fhìn, s do d bhean s don làir s don ghalla. Gheibh thun sin trì chnàmhan aig taobh a chinn agam-sa agus theid thu mach agus tiodhlcaidh thu sa ghàradh
p. 157
iad. An oidhche bhios clann aig do bhean theid thu mach agus togaidh tu cnaimh agus cinnidh craobh far am bin cnàimh. Bidh trì mic aig do mhnaoi agus bidh trì craobhan an àite nan trì chnamhan a bhios fo shnodhach a shamhradh s a gheamhradh a h-uile latha go bràch an eadh s a bhios do chlann beò. H-uile siubhal a bhios mac aig do mhnaoi, bidh searrach aig an làir agus cuilean aig a ghala."
Chaidh e dachaidh, s sgoilt en t-iasg s chuir e bìdeag anns a phoite dha fhìn agus da mhnaoi, don làir agus don ghala, den ghrùthan s den chridhe. Chaidh e laigh is chaidil e an oidhche sin.
An ceann trì ràithean thainig saothair chloinne air a mhnaoi, s rug i leanabh mic. "De sin, a dhuine, a than so?" ars ise. "Tha leanabh mic," ars esan. "Bu 1 mhath sin nam biodh rud ann a gheibheadh e," ars ise. "Tha sin ann," ars esan. Thug e sùil uaidh. Bha searrach aig an làir: bha cuilean aig a ghalla: bha craobh anns a ghàradh aig h-aon de na cnamhan.
An ceann trì ràithean bha leanabh mic aice. "De than sin? a dhuin" ars ise. "Thà leanabh mic," ars esan. "Bu mhath sin," ars ise, "nam biodh rud ann a gheibheadh e." "Tha sin ann," ars esan. Thug e sùil uaidh s chunnaic en darna searrach aig an làir s an darna cù aig a ghalla s an darna craobh as an darna cnàimh anns a ghàradh.
An ceann trì ràithean a rithist bha ### treas
p. 158
leanabh mic aice. "De than sin, a dhuine?" ars ise. "Tha leanabh mic," ars esan. "Bu mhath sin nam biodh rud ann a gheibheadh e," ars ise. "Tha sin ann," ars esan. Thug e sùil uaidh s chunnaic en treas searrach aig an làir s an treas cù aig a ghala s an treas craobh aig an treas cnàimh anns a ghàradh. Ghleidh am bodach na trì chnàmhan.
Bha a chlann a cinntinn suas gus an robh iad a tighinn gu crìonnachd s gu gliocas. Thuirt am fear a bu shine ra athair: bidh mi fhìn afalbh a dhiarraidh an fhortain. Chan eil sin ach bochd dhomh-sa an deis fhad s a bha mi gun 1 ur faicinn, ars esan. Ma tha thu dol gu falbh tha each agus cù agad an so a rugadh an oidhche rugadh tu fhìn, s bheir thu leat iad," ars am bodach. "Bheir thu leat strian agus thig an t-each s cuiridh e cheann san strein." Thug e leis an strian s chuir an t-each a cheann innte s lean an cù e. Fhuair am bodach an cnàimh a bhaig a chraoibh a chinn an oidhch a rugadh e. Shìn e na laimh e s dhfhàs e na chlaidheamh chinn-òir na dhòrn.
"Taing duit, a rìgh nan ceud agus nan cumhachd," ars an gille, "tha sgoil agus foghlum agus ionnsachadh agam-sa nis; ach a chraobh ud sa ghàradh bidh i fo shnodhach s fo dhuilleach bho fhoghar gu samhradh s bho earrach gu geamhradh gus am faigh mis am bàs s nur a gheibh mis am bàs tuitidh an snodhach di."
Dhfhàg e beannachd aig athair s aig a mhathair
p. 159
[paragraph continues] s thug e gu astar. Gum bu cham gach rathad s gum bu reidh gach slighe gus an drainig e pàileas righ na Gréige. Bha e gun chuid gun airgiod gun fios a bhi aige de a dhianadh e. Cha rachadh e stigh don phàileas. Ghabh e gus an tigh a biomallaiche bhan sin uile gu leir ris an canadh iad tigh mucair. Cheangail en t-each aig an dorusd. Ghabh e stigh. Dhfhoighnichd em faigheadh e
fantail an siud an nochd. Cha dthuirt bean a mhucair am faigheadh no nach faigheadh. Cha robh duine cloinne aig a mhucair. Cha robh fios aige càit an gabhadh e. Dhfhan e far an robh e. Eadar sin agus treis dhen oidhche tighinn thainig am mucair. Dhfhoighnichd e co bu leis an t-each a bhaig an dorusd. Thuirt an t-òganach gum bu leis-san.
"A bhean, an dthug thu biadh don choigreach?" ars am mucair. "Cha tug, cha diarr e orm e," ars ise. "Deasaich biadh dha." Thòisich i air deasachadh bidh dha. "Den naigheachd a thagad as a bhaile mhór?" ars a bhean. Na bha naigheachdan agam-sa tha fios agad fhìn orra ach chan eil fhios am am bheil fios aig a choigreach air. Chan eil de mhic no nigheanan aig righ na Greig ach an aon nighean. Thainig brath a ionnsuidh mur am bi e am màireach aig a chladach le a aon nighean a toirt air dheas làimh do Mhaca Mór Rìgh na Sorcha, gur e a chlach is àirde clach is ìsle, s a chlach is ìsle clach is àirde na chaisteal. Chruinnich e na bha na rioghachd de shluagh uile
p. 160
gu leir cuideachd, fiach am faigheadh e duine sam bith a dhfhalbhadh a ghleidheadh na nighinn, s gum faigheadh en darna leith d a rioghachd ri bheò, s an rioghachd uile gu leir air a mharbh, s a nighean ra pòsadh.
Cha dfhuair e duine beò a ghabhadh as laimh falbh leis an nighinn ach aona chòcaire claghann ruadh a bha a gearradh feòl a stigh aige le sgithinn mhóir. Cuiribh an t-suipeir air dòigh," ars an t-òganach a thainig, s biodh a bhraiceas reidh tràth, chionn tha rnis a falbh tràth anns a mhaduinn, s gnothaichean agam ri urrachan móra. Thig mi rithisd san anmoch.
Dhfhalbh e sa mhaduinn. Ghabh e air muin an eich s lean an cU e. Chunnaic e nighean rìgh na Gréige s an cocaire claghann ruadh ri a taobh; sgian mhór aige na dhòrn an àite claidheamh. "Gad a thigeadh na bheil san t-Sorcha, siud mar a dhianainn-sa orra," theireadh an còcaire claghann ruadh, s e dinneadh na sgithinn anns a ghainmhich. Ghobh 1 e null far an robh iad s bheannaich e do nighean righ na Gréige s bheannaich nighean righ na Gréige dha. "Obh! obh," ars an cocaire claghann ruadh, "de than so, no de a thachair oirnn?" "Fiach am falaich thu mis," ars esan. "Dem falach a ni mis ort?" ars ise. Rug i air s thilg i ann an àite dugharrach e far am faiceadh e h-uile duine s nach faiceadh duin e. "Nach falamh a thàinig thun so, a nighean rìgh na Gréige,"
p. 161
ars an t-òganach. "Cha robh duine beò anns an rioghachd a thigeadh comhla rium ach còcaire claghann ruadh a bhaig mathair."
"Suidhidh mi fhin comhla riut treis," ars esan. "Des ciall-dùsgaidh dhuit ma thig an cadal ort?" ars ise. "Mo chuilean gaolach fhìn mo tharruinn leis an rann s mo tharruing an aghaidh an ranna." Ann an ùine ghoirid thuit esan na chadal. Cha bfhad a bha e na chadal nur a chunnaic is an fhiarge a dol dhan iar s am muir a fàs mór.
"A chuilean ghaolaich," ars ise, "dùisg do mhaighstir."
Dhfhalbh an cuilean agus tharruing e leis an rann e agus an aghaidh an ranna s dhùisg e e. Nur a sheall e uaidh chunnaic e òlach moidearra misgiamhach a tighinn ann an luing. Dhianadh e stiùir na deireadh s ball na toiseach. Gach ball a bhiodh fuasgailte gun ceangladh e, s gach ball a bhiodh ceangailte gum fuasgladh e. A mhuc a bu mhotha ag itheadh na muice bu 1 lugha s a mhuc a bu lugha a dianamh 2 mar a dhfhaodadh i: faochaga croma ciar a chladaich a sior urgadaich air a h-ùrlar aig fheobhas s bhan t-òigear ga stiùradh. Ghabh e gu àit acair leatha s leag e a cuid sheòltan. Thug en dùgh-dheireadh aice ionnsuidh an dùgh-thoisich. Thug e leum an sin
air tìr s tharruing e air tir air tràigh Thug en ath leum a stigh na broìnn s thòisich e air e fhin 3 a chur na eideadh. Ghabh mac an Iasgair
p. 162
sios s sheall e air a fad agus air a liad. Chuir e a dhà laimh timchioll oirre s thog e i s dhfhàg e i sia fad fhìn am bràigh na tràgha i.
"Con aona bheadagan a bhan rioghachd na Gréige aig an robh a chridhe a leithid siud de bhallachd-buird 1 a dhianamh orm fhìn no air mo luing? Ach bheir mise air righ na Gréige a gheall a bhith le a nighinn a toirt domh air dheis laimh air a chladach, gur h-i a chlach is isle clach is àirde, s a chlach is àirde clach is isle na chaisteal, mur an cum e a ghealladh rium-sa," ars am fear a bha san luing. Tha en so fhathast s cha do theich e s chan eil duine n rioghachd na Gréige is miosa na mise," arsa mac an Iasgair. Thòisich an dithisd air a cheile. Dhianadh iad bogan air achreagan agus creagan air a bhogan; an t-àite bu lugha rachadh iad fodha rachadh iad fodha gun glitinean; s an t-àite bu mhotha rachadh iad fodha rachadh iad fodha gan sùilean. Smaointich mac an Iasgair gum bu dona dha tuiteam anns a chiad bhlàr s an dfhiachadh e. Thug en togail ud air agus leag e e. "Am bàs as do chionn! de teirig?" arsa mac an Iasgair. "S mór sin, s mi mac mór righ na Sorcha. Ach dem bàs a tha thu brath a thoirt domh?" ars esan. "Dem bàs a bheireadh tu fhìn domh-sa nam biodh tu an deigh mo leagail an toiseach?" arsa mac an Iasgair. "An ceann a thoirt as an amhuich agad," arsa mac mór righ na Sorcha. "Matà chan e sin a ni mis ort-sa," ars
p. 163
esan, "ach cuiridh mi ceangal an taod gu daor agus gu docair ort, agus mionnan, gach buill a bhuaileas thu gum buail thu le righ na Gréige e agus gum bi thu nad ghaisgeach dùrachdach dha gu bràch." Dhfhalbh e s thug e leis e suas gu bàrr a bhruthaich, s dhfhàg en sin e. Ghabh e air muin an eich s ghabh e dachaidh. 1
Chaidh an còcaire claghann ruadh dhachaidh le nighean an rìgh mar gum be fhìn a dhianadh an treubhas. Chuireadh cairt agus gille a dhiarraidh mhic mhóir righ na Sorcha. Chuireadh e fo shileadh na lòchraidh s fo ròs choinnlean. Rainig mac an Iasgair tigh a mhucair. Chuireadh biadh is deoch air a bhial-thaobh. Cha bfhad a bha e stigh nur a thainig am mucair dachaidh. Dhfhoighnic mac an Iasgair den naigheachd a bh aige. Thuirt e gur minic 2 a theireadh nach robh claidheamh math an droch thruaill aig a chòcaire chlaghann ruadh agus an t-euchd a rinn e. Ach tha em màireach ri falbh fhathasd agus an earar, ars am mucair. "Tubaist air na daoin-uaisle bha gnothuch agam fhìn riu s cha dfhuair mi aig an tigh iad s feumaidh mi falbh am màireach fhathast."
Chaidh e laigh an oidhche sin s chaidil e. Moch s a mhaduinn dheirich e s an deigh a bhiadh a ghabhail chaidh e air muin an eich s dhfhalbh e. Ghabh e lom, dìreach far an robh nighean rìgh na Gréige: chuir e a cheann air a glùn.
"De s ciall-dùsgaidh dhuit ma thuiteas thu d
p. 164
chadal?" ars ise. "Thà, barr na lùghdaig deis a thoirt diom," ars esan. Ann an ùine ghoirid chaidil e. Cha robh e fada na chadal nur a chunnaic is an soitheach a tighinn. Thug i dheth barr na lughdaig dheis s dhuisg e.
Thainig mac miadhonach righ na Sorcha gu tìr. Choinnich mac an Iasgair e s rinn e a cheart leithid air s a rinn e air a bhrathair an de. Chaidh e air muin an eich s ghabh e air falbh.
Chaidh an còcaire claghann ruadh dhachaidh le nighean an rìgh s co ach esan s e cumail a mach gur h-e fhìn a bha dianamh gach gniomh gaisgeil. An am an athaidh agus an anmoich ghabh mac an iasgair gu tigh a mhucair mar a bàbhaist. Cha bfhad a bha e stigh nur a thainig am mucair dachaidh. "S minig 1 a theireadh nach robh claidheamh math an droch thruaill aig a chòcaire chlaghann ruadh," ars am mucair. "De an t-euchd a rinn an còcaire claghann ruadh an dràsd?" arsa mac an Iasgair. "Mac miadhonach righ na Sorcha a cheangal," ars am mucair. "Tham màireach agam fhìn ri thoirt fhathast mar a bhagam an diu," arsa mac an Iasgair.
An lar na mhàireach chaidh e air muin an eich s dhfhalbh e. Rainig e far an robh nighean righ na Gréige. Chuir e a cheann air a "Des ciall-dùsgaidh dhuit ma chaidleas thu?" ars ise. "Barr na lughdaig eile a thoirt diom," ars esan. An ùine ghoirid thuit e na chadal. Cha bfhad a
p. 165
bha e na chadal nur a chunnaic ise soitheach a tighinn. Thug i barr na lughdaig eile dheth s dhùisg e. Chaidh an còcaire claghann ruadh am falach leis an eagal mar a bàbhaist da. Thainig mac beag righ na Sorcha air tìr. Rinn mac an Iasgair air mar a rinn e air càch. Chaidh e air muin an eich s ghabh e air falbh. Chaidh an còcaire claghann ruadh dhachaidh le nighean an rìgh, s co ach esan, s mu bfhior e fhìn gur h-e rinn gach euchd. Thugadh mac beag righ na Sorcha ceangailte gu tigh an righ, s bha nis triuir mhac righ na Sorcha ceangailte stigh fo shileadh na lòchraidh s fo ròs nan coinnlean 1; s gach cnàimh a lomadh na h-uaislean aig a chuirm ga thilgeadh orra le masladh agus le tàmailte. Anns an fheasgair rainig mac an Iasgair tigh a mhucair. Cha robh e fad a stigh nur a thainig am mucair. "De do naigheachd an nochd?" arsa mac an Iasgair ris a mhucair. "Tha sin agam naigheachd," ars am mucair, "gum bheil triuir mhac righ na Sorcha a nis ceangailte aig a chòcaire chlaghann ruadh s gum bheil e fhìn agus nighean an righ ri pòsadh am màireach." "Nach en gaisgeach e," arsa mac an Iasgair.
Bha banais eibhinn shunndach aighearach ri bhith aig nighean an righ s aig a chòcaire ruadh. Chuireadh brath air a h- uile duine burrainn coiseachd anns an rioghachd thun na bainnse.
p. 166
[paragraph continues] Chuireadh b rath air a mhucair s cha dfhiathaicheadh an coigreach; s cha rachadh am mucair ann on nach robh esan a dol ann. "De bu choireach, a mhucair, nach deachaidh thu-sa thun na bainnse?" 1 ars mac an Iasgair. "Cha rachainn-sa ann agus thu fhìn fhàgail," ars am mucair. "S math am bord-bainnse thaig nighean righ na Gréige an dràsd," arsa mac an Iasgair, "bfhearr leam fhìn gun robh e againn air ar bial-thaobh. Fhalbh 2 thus, a chuilein ghaolaich, agus sìn thu fhìn agus na bi ceacharra adol suas. Theirig a steach do sheombàr na bainnse agus an tuthailt tha sìnte air a bhord air bial-thaobh an rìgh agus bhean-nabainnse, thoir thugam-sa an so e."
Dhfhalbh an cù agus ghabh e suas. Chaidh e stigh don t-seombar. Rug e air an tuthailt agus chruinnich e i s thug e leis Ghabh e sios leatha gu tigh a mhucair. Sgaoil e air a bhord air am bial-thaobh i.
"Am bheil duine sam bith," ars comhairleach a bhaig an righ, "nach eil an so fhathasd? s fhad on a chuala mi e: s làidir cui.lean a uchd treòir. Fhalbhaibh agus seallaibh am bheil am mucair a stigh, no co tha comhla ris."
Ghabh iad a sios s chunnaic iad a h-uile sgath de na bhair a bhòrd air bial-thaobh a mhucair agus a choigrich. "Thuirt mi roimhid: s làidir cuilean a uchd treòir. S minic (i.e. mairg) a dhianadh a leithid siud de bhanais don chòcaire chlaghann
p. 167
ruadh, s nach creid mi gur h-e a cheangail na gaisgich," arsa n comhairleach nur a thill an fheadhainn a chaidh sios s a dhinnis iad mar a bha. "Falbhadh a bheag-bhuidheann ghaisgeach sìos is thugadh iad a nios am ionnsuidh-sa ceangailt e," ars an righ.
"Ghabh a bhuidheann sìos. Co dhiarr oirbh-se na bhair bòrd an righ thoirt leibh?" arsa na chaidh a sios ris a mhucair agus ri mac an Iasgair. "Cha dthug sinne leinn riamh e, s cha do chairich sinn as a so fhathast," arsa mac an Iasgair. "Mur an dthug thusa leat e thug do chù leis e agus tha do chù mìomhail," ars àd-san. "Na bithibh a bruidhinn ris ach beiribh air, s thugaibh leibh ceangailte e, mar a dhiarradh oirnn," arsa fear den bhuidheann."
"Eirich 1 thu-sa, chuilean, agus tarruinn iad leis an rann, agus tarruinn iad an aghaidh an ranna anns an lùb ud a muigh," arsa mac an Iasgair.
Rug an cuilean orra agus tharruing e iad an aghaidh an ranna agus leis an rann anns an lùba. Dhfhalbh iad suas nan conablaich mar sin dhionnsuidh an righ.
"Nach dthuirt mi roimhid gum bu làidir cuilean a uchd treòir," ars an comhairleach. "Fhalbh thus," ars an righ ra ghille agus cuir an òrdugh an coach agus gun rachamaid a dhiarraidh a choigrich." Chuir an gille an òrdugh an coach agus chaidh an righ agus a nighean a dhiarraidh a
p. 168
choigrich. Chan fhalbhadh e leo gun am mucair a bhith leis. Chaidh e fhin s am mucair an sin a stigh sa choach leis an righ agus le a nighean agus dhfhalbh iad gu tigh an righ. Chaidh iad a stigh do sheombar na bainnse agus shuidh iad. "Tha rud a dhìth a nis orm-s," ars nighean an rìgh, "agus suidhibh socair samhach timchioll an tseombair" s ràinig i esan. "Cuir a mach do lamh," ars ise. "Tha mo lamh goirt," ars esan. Thug i spadhadh air a laimh s tharruinn i mach Chuir in sin a lamh na pòca, s thug i barr na lughdaig deis aig as s chuir i siud air a lughdaig.
"S fior sin," ars ise, "s tu-sa rinn an t-euchd. Cha bhi dhfhear pòsda no dìolain agam-sa gu brach ach thu-sa; s cuiribh air a h-aghaidh a bhanais."
Dheirich esan s chaidh e sios s dhfhuasgail e triùir chloinne righ na Sorcha. Thugadh dachaidh pears eaglais is phòs iad. Chaidh iad a laighe is chaidil iad an oidhche sin. An làr na mhàireach thug e sùil uaidh a null a mach air an uinneig s chunnaic e caisteal dubh thall mu a choinneamh. Dhfhoighnie e de n caisteal a bhan siud. Thuirt ise ris nach robh ach caisteal a bhaig an droch chreutair. Dheirich 1 e s ghabh e mach. Thug e leis each agus a chù s ghabh e null ionnsuidh a chaisteil. Chaidh e stigh s chunnaic e boirionnach an sin s i a cireadh a cinn.
"Co as a thàinig thu, a mhic athar mo ghaoil
p. 169
agus mathar mo ghràidh? Thig a nios s gun innseadh tu naigheachd domh s gun innsinn-sa naigheachd duit." Ghabh e sìos far an robh i. Rug i air an t-slachdan dhraoidheachd s rinn i carragh-creige dheth. Rinn i leithid eile air a chù agus air an each. Sheall am bodach am mach s bha a chraobh an deigh an duilleach a chall. "S fìor sin," ars esan, "tha mise gun mhac an diu." "Tha mis a falbh," ars am mac miadhonach gus am faigh mi eirig mo bhrathar a thogail." Chaidh e air muin eich s lean a chù e s thug am bodach dha cnàimh s dhfhas an cnàmh na chlaidheamh chinn-òir na laimh. "Tha ionnsachadh is fòghlum agam-sa a nis," ars esan is dhfhalbh e. Gum bu cham gach rathad s gum bu reidh gach slighe gus an dthainig e lom dìreach gu tigh a mhucair. Cha do chruthaicheadh na bu choltaiche ra cheile na e fhein is a bhrathair.
"De thug dhuit fuireachd an raoir o aobhar do mhnatha agus do leannain?" Chuireadh suas gu tigh an rìgh e. Ghabh ise na choinneamh agus na chomhdhail s dùil aice gur h-e a fear a bhann. Cha robh fios aige air an t-saoghal de mar a gheibheadh e fantail gun dol a leaba bhrathar an oidhche sin. Se thuirt e rithe gun robh geall mór eadar e fhìn agus duin uasal s nach burrainn e dol a laighe, ach gun caidleadh e air a bhord aig bial na leapa. Rinn e siud. Thug e sùil uaidh anns a mhaduinn s de chunnaic e ach an caisteal. "Den caisteal a than siud?" ars e rithe-sa. "Nach
p. 170
dinnis mi sin duit an oidhche roimhid?" ars ise. Dheirich 1 e s chaidh e mach. Thug e leis each s a chù s ghabh e null ionnsuidh a chaisteil. Chaidh e stigh s rinn is air mar a rinn i air a bhrathair.
Sheall am bodach a mach s bhan duilleach air tuiteam bharr an darna craobh. 2 "S fhior sin," ars am mac òg, "cha bheò mo bhrathair. Bidh mise a falbh a thogail eirig."
Thug e leis each s a chù. Thug athair cnàimh dha na laimh. Dhfhàs an cnaimh na chlaidheamh chinn-òir na dhòrn.
"Taing dhuit-s, a righ nan ceud s nan cumhachd: tha gach ionnsachadh is fòghlum agam-sa a nis."
Ghabh e air falbh. Gum bu 3 cham gach slighe s gum bu reidh gach rathad da gus an d ràinig e pàileas righ na Gréige. Chunnaic ise mach thromh na h-uinneagan e s ghabh i mach na choinneamh agus na chomhdhail. Thug i leatha dhachaidh e. "Bha na leòir duit fuireachd a chiad oidhche gun fuireachd an raoir," ars ise, s i a saoilsinn gur h-e a fear a bhann.
"S iomadh duine a bhios gnothuch aige ri uaislean air chor s nach bi fios aca cuin a thig iad," ars esan. Chaidh iad a laighe s chuir esan claidheamh fuar eatorra. Anns a mhaduinn an làr na mhaireach thug esan sùil uaidh, s chunnaic e caisteal mar a chunnaic càch. Dhfhoighnic e
p. 171
den caisteal a bhan siud. "Nach dinnis mi sin duit an raoir s an oidhche roimh sin?" ars ise. Dheirich e s thug e leis each s a chù s ghabh e null thun a chaisteil. Chaidh e stigh s chunnaic e boirionnach an sin a cìorradh a cinn.
"Thig a nios, fheudail, a mhic athar mo ghaoil agus màthar mo ghràidh,s gun innseadh tu naigheachd domh, s gun innsinn naigheachd duit," ars ise. Cha robh amharus math sam bith aig oirre. 1 Thug en leum sin a suas s leag e i s chuir en claidheamh air an amhuich aice.
"Am bàs as do chionn! De téirig?" ars esan. "Is mór sin," ars 2 ise. "Drong òir agus drong airgid." "Is leam sin agus do bhàs," ars esan. Thug en ceann di. Thug e uaithe na h-iuchraichean s dhfhiach en tigh. Fhuair e aon seòmbar làn òir is airgid. Fhuair e seòmbar làn aodaichean dhaoinuaisle. Fhuair e seòmbar làn dhìollaidean agus strianan. Fhuair e seòmbar làn bhrògan agus bhòtainnean. Fhuair e seòmbar làn dhaoin air an tionndadh nan carraghnan creige. Rug e air ballan an ath-bheothachaidh s thòisich e air a dhòrtadh orra gus an dthug e beò iad. Bha a bhràithrean fhìn nam miosg. Thug e aodach s a chuid fhìn do na h-uile duine bhan sin agus dòrlach òir is airgid. Chaidh e fhìn s a bhràithrean a suas gus a phàileas.
"Is ann agad," ars esan ra bhràthair, "a than aon bhoireannach is fhearr air an do shil uisg athar riamh.
p. 172
"Dé mar tha thu-sa ga aithneachadh sin?" ars a bhràthair.
"Is ann comhla rithe bha mi fhìn an raoir," ars esan. Bhuail an t-eud a bhràthair agus tionndar ris agus tilgear an ceann deth leis a chlaidheamh.
Sheall am bodach a mach agus bha a chraobh aig an fhear òg air tuiteam s bhan dà chraobh eile nan seasamh.
"Is fhior e," ars esan. "Tha mo mhac as òige marbh, s than dithisd eile beò rithisd."
Bhan dà bhràthair an oidhche sin am pàileas an rìgh. An lar na mhàireach dhfhalbh iad nan dithisd ann an coach. Ràinig iad tigh an athar. Thug iad leò e, e-fhìn s am mathair gu pàileas righ na Gréige. An lar na mhàireach chuir iad iad an caisteal daibh fhìn. Bhan rìoghachd aig a bhràthair bu shine agus nighean an righ aige pòsda.
155:1 1 Reciter: Alasdair Mac Neill, Ceanntangaval, Barra; Alasdair Mac Ruairidh Bhàin. A very complete version with several new incidents not in printed version of the Mermaid.
155:2 MS. urs.
156:1 MS. leom-sa.
156:2 So MS.
157:1 MS. bo.
158:1 MS. gon.
160:1 = ghabh.
161:1 MS. bo.
161:2 MS. dianadh.
161:3 So MS.
162:1 Mockery. Phrase: dhfhàg e ballachd air = he left a mark on him.
163:1 Barra dialect.
163:2 Barra dialect for mairg.
164:1 For mairg.
165:1 Beneath the drippings from the black (sooty) rafters and the resin of the (pine) candles.
166:1 Was not invited.
166:2 MS. Thalla.
167:1 MS. (dialectal).
168:1 MS. dh'éiridh
170:1 MS. dhéiridh.
170:2 Usually craobh is feminine.
170:3 MS. gom bo.
171:1 MS. urra.
171:2 MS. urs.


text:
- TIOTAL
- Litir gu Alasdair Grannd bho Scott Skinner, 27 Dàmhair 1905, duilleagan 2&3
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_GRANT_979_65_SKINNER_049_002
- DEIT
- 1905
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis (stuth làmh-sgrìobhte)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 7237
- KEYWORDS
- fìdhlearan
fìdhlean
slatan-iasgaich
luchd-ciùil
sgrìobhaichean
fìdhlean
srathan-spè
Bhuineadh Alasdair Grannd (1856 - 1942) do Bhattangorm, Drochaid Chàrr, agus b' ann bho ainm a' bhaile a thàinig am far-ainm aige - "Battan". Na bhalach bha e an lùib an dà rud bu mhotha anns am biodh ùidh aige fad a bheatha - fìdhlearachd agus iasgach. Dh'fhàs e air leth math air an dà chuid; na iasgair-slait dh'innlich e a shlat shònraichte fhèin air an robh 'Grant Vibration Rod', agus na fhìdhlear bha e os cionn Comann Srath-spè agus Ruidhle na Gàidhealtachd cha mhòr fad fichead bliadhna agus bha e na eòlaiche air mar a dhèanar fidheall. Dh'innlich e cuideachd fidheall shònraichte air cruth clàir air an robh "Rondello". Tha eisimpleir de shlat-iasgaich, fidheall agus Rondello a' Ghranndaich ri fhaicinn ann an Taigh-tasgaidh is Gailearaidh Inbhir Nis (IMAG).
BBha an Granndach na dheagh charaid aig Seumas Scott Skinner (1843-1927) a bha cuideachd na fhear-ciùil 's na sgrìobhaiche. Bha àite mòr aig Skinner ann an leasachadh ceòl traidiseanta na h-Alba agus chanadh ris gu tric 'Rìgh an Sratha-spè'. Chaidh an litir seo leis an deit 27 Dàmhair 1905 a chur chun a' Ghranndaich le Skinner bho dhachaigh aig Taigh-còmhnaidh Beag Broomwell, Monikie, faisg air Dùn Deagh. Tha Skinner a' bruidhinn air deitichean a bhios e a' cluich a dh'aithghearr agus ag ainmeachadh nach eil a bhean gu math. Tha e cuideachd a' toirt iomradh air an fhidhill Stroh aige (ainmichte air Johannes Stroh (1899) an Gearmailteach a dhealbhaich i, tha an fhidheall seo a' meudachadh a fuaim tro ath-fhuaimnear agus cùirn mheatailt seach am bogsa-fuaim fiodha air fidheall àbhaisteach)


text:
- TIOTAL
- An cabhsair agus Caolas Thunga
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_3716
- ÀITE
- Caolas Thunga
- SGÌRE
- Tunga agus Fàrr
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Cinn t-Sàile MhicAoidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 35552
- KEYWORDS
- caolasan
bailtean.
seallaidhean-tìre
Cairt-phuist de Chaolas Thunga, Cataibh.
'S e baile oirthir ann an ceann an iar-thuath Gàidhealtachd na h-Alba (ann an sgìre an iar seann shiorrachd Chataibh) a th' ann an Tunga (bhon t-seann Lochlannais). Tha e suidhichte air a' chladach an ear, os cionn bun Chaolas Thunga agus tuath air na beanntan, Beinn Hòb agus Beinn Laoghal


text:
- Info
Dè na buannachdan a th’ ann do dh’eadar-theangairean?
- Bidh e a’ lùghdachadh na h-ùine a bhios air a cur seachad air obair eadar-theangachaidh, le bhith a’ dèanamh feum de shusbaint a chaidh eadar-theangachadh mar-thà.
- Faodaidh gun neartaich e na dàimhean a th’ agad ri luchd-dèiligidh mar-thà, leis gun tèid gnothaichean a dhèanamh ann an dòigh chunbhalach agus gu luath.
- Eadar 30% agus 50% de lùghdachadh san ùine a chosgas tu air eadar-theangachadh, rud a bheir barrachd ùine dhut airson obair eile a lorg.
- Thèid agad air prìsean nas fharpaisiche a thabhann do bhuidhnean.
- Bidh cothrom agad air stòran-dàta nàiseanta sa bhad - Ainmean Àite na h-Alba, Faclair Rianachd Phoblach.
- Bidh cothrom agad barrachd obair fhaighinn agus thu mar phàirt de sheirbheis cho-roinnte, a’ ceangal eadar-theangairean agus buidhnean ri chèile.
- Nì e cinnteach gum bi na h-eadar-theangachaidhean barraichte gun chaochlaideachd, le cothrom air liostaichean theirmichean bhuidhnean agus stoidhlean bhuidhnean sa bhad.
- Bidh an trèanadh, an taic theicnigeach, sàbhaladh lethbhreacan agus gleidheil nan goireasean uile air a ghabhail os làimh le UHI.
- Faodaidh tu eòlas a chur air inneal a chuireas ri d’inbhe phroifeiseanta.


text:
Gustave Flaubert
B’ e Gustave Flaubert (IPA:ɡystav flobɛʁ) sàr-ùghdar Frangach. Rugadh e ann an Rouen air an 12mh neo an 13mh latha dhen Dhùbhlachd 1821[1][2] agus chaochail e air an 8mh latha dhen Chèitean 1880, ann am baile beag ris an canar Croisset.[3][4]
Mar sgrìobhadair rosg na b' fheàrr dàrna leth na 19mh linne, thug Gustave Flaubert buaidh làidir air litreachas na Frainge leis cho domhainn 's a bha a chuid mhion-sgrùdadh eòlais-inntinn agus am fìorachas litreachail aige, air sgàth cho soilleir 's a bha e taobh cleachdaidhean na daoine agus a’ cho-chomann, agus air sàilleabh cho cumhachdail 's a bha an stoidhle aige anns na nobhailean mòra a sgrìobh e, mar eisimpleir Madame Bovary (1857), Salammbô (1862), L'Éducation sentimentale (1869), neo fiù 's na sgeulachdan goirid aige, mar Trois Contes (1877).
Beatha[deasaich | deasaich an tùs]
Bhuineadh e do theaghlach bùirdeasach caitligeach ach 's e Pròstanaich a bh’ anns a chuid shinnsearan. Mar a thuirt e dha na Pròstanaich ann an Nîmes “‘S e fìor Chaitligeach a th’ annamsa fhèin, ach cha dìochuimhnichidh mi a-riamh gur e Pròstanach a bh’ anns mo shinnsear na b’ ainmeil.” [5][6] 'S e an dàrna mhac aig Achille Cléophas Flaubert (1784-1846), àrd dotair-lannsa aig an ospadal Hôtel Dieu ann an Rouen, agus a bhean Anne Justine Caroline (Fleuriot) (1793-1872), a bh’ ann an Gustave.
Fhuair a phàrantan sianar daoine-chloinne: Achille (1813 – 1882); Caroline (1816 –1817); Émile Cléophas (1818 – 1819); Jules (1819 – 1822); Gustave (1821 – 1880) agus Joséphine Caroline (1824 – 1846). Rugadh e an dèidh dha a phiuthair is dithis bhràthair na b' aosta a bhàsachadh. Dh’eug a mhàthair nuair a bha i trom le nighean, Caroline. 'S e Gustave fhèin a thug a cuid foghlaim dhi, mus do phòs ise. Fhuair Gustave Flaubert leanabas gu math brònach, is thug àrainneachd dhòrainneach anns am flat aig athair anns an ospadal ann an Rouen (Taigh-tasgaidh Flaubert an latha an-diugh[7]) buaidh mhòr airsan. A dh’aindeoin sin, chiùinich sin càirdeas a’ phiuthar bheag Caroline, a rugadh tro bliadhna an a dhèidh.[8] [9] Bha an teaghlach dhen bheachd gur e a bhràthair mòr a bha na bu chudromaiche is na bu sgileil, is lean esan athair mar àrd dotair-lannsa aig an ospadal.
'S e òganach fa leth romansach a bh' ann Flaubert agus bha uidh mhòr aige anns an litreachas mar-thà, ged nach robh e dealas idir air an fhoghlaim a fhuair e aig an sgoil Collège royal, neo an uair aig an àrd-sgoil Lycée de Rouen (bho 1832). Chaidh e a chur air falbh anns an Dùbhlachd 1839 airson dhìth-smachd agus rinn e a chuid dheuchainnean na aonar ann an 1840. Choinnich e Élisa Schlésinger ann an Trouville-sur-Mer, as t-samhradh 1836. Seo an tachartas na bu chudromaiche a thachair dha nuair a bha e òg, agus thug sin buaidh mhòr mhaireannach airsan. Chleachd e an gaol lasanta a dh’fhairich e anns an nobhail L'Éducation sentimentale, gu seachd àraidh anns an duilleig ainmeil far a “nochdas” Madame Arnoux ri beulaibh Frédéric òg aig a’ choinneamh geur searbh mu dheireadh eatorra.
Sheachain e an t-Arm air sgàth gun do bhuannaich e crannchar gill (gu cumanta aig an àm), agus ann an 1841 thòisich e air an Lagh ag ionnsachadh ann am Paras, gun dealas, ach bha e gu math beòthail brogail an siud co-dhiù. Choinnich e mòran dhaoine ainmeil ann an saoghal na ealain is na litreachas, mar an snaidheadair James Pradier agus an t-ùghdar Maxime Du Camp, deagh charaid aige, is fiù 's am bàrd agus sgrìobhadair dràma Victor Hugo. Leig e leas an Lagh, nach do chòrdadh leis a-riamh, anns an Fhaoilleach 1844 an dèidh droch Ghalair thuiteamach fhulang. Thill e gu Rouen, is an uair sin, bho an t-Òg-mhios 1844 bha e na thàmh ann an Croisset, ri taobh na Seine, faisg air Rouen. Sgrìobh e sgeulachd neo dhà agus a’ chiad dreach an nobhail L'Éducation sentimentale an siud. Chaochail athair agus a phiuthar bheag ann an corra sheachdain aig toiseach 1846, (dìreach dà mhìos an dèidh an torraicheis — 'S e Flaubert fhèin a thogadh nighean a phiuthar, Caroline). A bharrachd air sin, as t-earrach na bliadhna sin thòisich e càirdeas dòbhaidh eadar-ùineach fad dusan bliadhna leis a’ bhan-bhàrd Louise Colet. Sgrìobhadh esan tòrr litrichean dhise is bheireadh e gu ìre a chuid bheachdan taobh obair an sgrìobhadair, seòltachd an Fhraingis agus na smuaintean aige taobh chàirdeas eadar na boireannaich is na fireannaich an sin. Lean sin mus do bhriste iad is sgrìobh e a litir mu dheireadh dhi air an 6mh latha dhen Mhàrt 1855. Ged an do dh’fhàs e gu math reamhar na bhodach, 's e òganach làidir spòrsail a bh’ ann an Gustave Flaubert, seach gu robh e cho dhèidheil air snàmh, claidheamhaireachd, marachd is fiù 's sealgaireachd.
Ceithir baidealan na sgrìobh Flaubert[deasaich | deasaich an tùs]
Bha Flaubert agus Charles Baudelaire beò aig an aon àm agus bha e cho cudromach mar am bàrd sin a sgrìobh Les Fleurs du Mal ann an litreachas Frangach na 19mh linne. Ann an dà cuid air a chàineadh (air adhbharan moralta) agus tlachdmhor (air sgàth am forsa litreachas aige) nuair a bha e beò fhathast, thathar dhen bheachd an latha an-diugh gur e fear dhe na sgrìobhadairean nobhailean na b’ fheàrr na linne aige, gu seachd àraidh airson Madame Bovary, an nobhail a chuir am Bovaryas (Fraingis bovarysme) air dòigh, agus airson L'Éducation sentimentale a lean e; thathar a’ cur a chuid obrach eadar na nobhailean eòlais-inntinn a sgrìobh (Stendhal), agus an nàdarras aig (Émile Zola agus Guy de Maupassant, ged an robh an dithis sin cinnteach gur e Flaubert a sheall an t-slighe air adhart dhuibh). Thug na sgrìobh Honoré de Balzac buaidh mhòr airsan, agus bha e ag obair air na cuspairean sin ann an dòigh uabhasach pearsanta (Tha L'Éducation sentimentale coltach ri Le Lys dans la vallée agus chuir La Femme de trente ans smuaintean na inntinn airson Madame Bovary a sgrìobhadh)[10]. 'S e nobhailean gu math fìorachail a sgrìobh e. A bharrachd air sin, bha àilleachd sgrìobhaidh (Fraingis: ésthetique) fa leth cudromach dha, is le sin chuireadh e mòran ùine seachad gus gach leabhar a chur air dòigh, is e gan sgrùdadh leis ainmeil “Deuchainn na Beòil” (Fraingis: L’épreuve du gueuloir)[11] », nuair a leughadh e na sgrìobhadh anns an guth àrd). Bha beò-ghlacadh mòr aige taobh na sgrìobh Honoré de Balzac, an t-athair litreachail aige, agus sgrìobh e an seantans sin anns na notaichean aige: Teich bho Le Lys dans la vallée, na chuir earbsa ann an Le Lys dans la vallée.[12]
Mu dheireadh thall, 's e ùghdar uabhasach moralta a bh' ann, air sàilleabh cho ìoronasach agus eu-dòchasach a bha, taobh na daoine. Sheall Dictionnaire des idées reçues (Gàidhlig : Faclair na smuaintean air fhaighinn) dìreach cho tàlantach 's a bha e le sin. Chuir Pléiade còig leabhraichean dhe litrichean a sgrìobh e gu Louise Colet, George Sand agus mòran eile anns a’ chlò.
A chuid obrach[deasaich | deasaich an tùs]
Leabhraichean
- Rêve d'enfer, 1837
- Mémoires d'un fou, 1838
- Madame Bovary, 1857 agus 1930 (le sgrìobhainnean taigh nan Cùirte)
- Salammbô, 1862 agus 1874 (clò-bhualadh mu dheireadh)
- L'Éducation sentimentale, 1869
- Le Candidat (vaudeville), 1874
- La Tentation de saint Antoine, 1874 agus 1903 (clò-bhualadh mu dheireadh)
- Trois Contes :Un cœur simple, La Légende de saint Julien l'Hospitalier, Hérodias, 1877
- Le Château des cœurs (Dràma), 1880
- Bouvard et Pécuchet (nach do chrìochnaich e), 1881
- Par les champs et les grèves (Voyage en Bretagne), 1886
- Mémoires d'un fou, 1901
- À bord de la Cange, 1904
- Œuvres de jeunesse inédites, 1910
- Dictionnaire des idées reçues, 1913
- Premières œuvres, 4 leabhraichean, 1914 – 1920
- Novembre, 1928 (ach 1842)
- Souvenirs, notes et pensées intimes (1838 – 1841), 1965
- Album, annoté par Jean Bruneau agus Jean A. Ducourneau, 1972
- Bibliomanie et autres textes 1836 - 1839, 1982
Litrichean
- Lettres à la municipalité de Rouen, 1872
- Lettres à George Sand, 1884
- Correspondance, 4 leabhraichean, 1887 – 1893
- Lettres à sa nièce Caroline, 1906
- Lettres inédites à Georges Charpentier, 1911
- Lettres inédites à la Mathilde Bonaparte, 1927
- Correspondance, 9 leabhraichean, 1926 - 1933 agus Supplément, 4 leabhraichean, 1954
- Lettres inédites à Tourgueneff, 1946
- Lettres inédites à Raoul Duval, 1950
- Lettres d'Orient, 1990
- Correspondance, notaichean le Yvan Leclerc agus Jean-Benoît Guinot, 6 leabhraichean: I (1830 - 1851), 1973; II (1851 - 1858), 1980; III (1859 - 1868), 1991; IV (1869 1875), 1998; V (1875 – 1880), 2007; Index, 2007 (éd. Jean Bruneau)
Cruinneachaidhean
- Œuvres complètes, 8 leabhraichean, 1885 (Quantin)
- Œuvres, 10 leabhraichean, 1874 – 1885 (Lemerre)
- Œuvres complètes, leabhraichean, 1926 - 1933 (Conard)
- Œuvres complètes illustrées, leabhraichean, 1921 – 1925
- Œuvres, 2 leabhair. 1951 – 1952 agus 1989 (clò-bhualadh ùr), notaichean le Albert Thibaudet agus René Dumesnil (Gallimard)
- Œuvres complètes, 1940 – 1957 (Les Belles Lettres)
- Œuvres complètes, 2 leabhair. 1964 (Seuil)
- Œuvres complètes, 18 leabhraichean, 1965 – 1965, notaichean le Maurice Nadeau
- Œuvres complètes, 16 leabhraichean, 1975 (Études littéraires françaises)
- Œuvres complètes, 16 vo leabhraichean, 1971 – 1975, notaichean le Maurice Bardèche
- Œuvres complètes, notaichean le Claudine Gothot-Mersch agus Guy Sagnesinconnue, 5 leabhraichean. : Œuvres de jeunesse, 2001; I-V: air an t-slighe.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ L'acte de naissance
- ↑ L'acte de décès
- ↑ Encyclopædia Britannica
- ↑ Encyclopédie Larousse
- ↑ Consultable en ligne
- ↑ Deach tùsail: Je suis bon catholique. Mais je n’oublierai jamais que le plus illustre de mes ancêtres fut protestant
- ↑ Taigh-tasgaidh Flaubert
- ↑ Biographie
- ↑ documents familiaux
- ↑ C. Gothot-Mersch, Dictionnaire des littératures de langue française, Bordas, p810.
- ↑ Le gueuloir de Flaubert : explications du mythe
- ↑ C. Gothot-Mersch, Dictionnaire des littératures de langue française


text:
- TIOTAL
- Tuath Ì, a' coimhead gu tuath
- EXTERNAL ID
- QZP40_941_117_P004
- ÀITE
- Ì
- SGÌRE
- Muile
- SIORRACHD/PARRAIST
- ARGYLL: Kilfinchen and Kilvickeon
- DEIT
- 1890
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31381
- KEYWORDS
- eileanan
Ì
Calum Cille
oirthirean
creideamh
naoimh
turasan cràbhach
Tha Eilean Ì anns na h-Eileanan a-staigh, air an taobh siar dhen Ros Mhuileach. Tha an t-eilean mu 2,100 acair is ag èirigh gu 100m (328 troigh) a dh'àirde aig Dùn Ì. Tha Ì co-cheangailte ri Calum Cille, a' chiad mhanach Èireannach a thàinig ann ann an 563AD. Bha a' mhanachainn a stèidhich Calum Cille na ionad foghlaim is na cheann-uidhe cràbhach. Tha coltas gur ann ann an Ì a chaidh Leabhar Cheannanais a sgrìobhadh mus deach a thoirt gu Ceannanas, far am biodh e sàbhailte o chreachadairean Lochlannach.
Tha eilean Stafa, a tha ainmeil airson nan colbhan is nan uaimhean basalt, tuath air Ì. Chithear Stafa sa chùl-ionad anns an dealbh seo.
Tha an dealbh seo air a thoirt o 'An Historical, Archaeological and Geographical Examination of Fingal's Cave in the Island of Staffa', le JP MacGillEathain (1890)


text:
Luchd-obrach agus oileanaich an oilthigh a’ dol air an àrd-ùrlar aig Celtic Connections
Bidh luchd-obrach agus oileanaich on Oilthigh as ùire an Albainn a’ dol air an àrd-ùrlar aig an fhèis chultarach gheamhraidh as ainmeil an Albainn sa Bhliadhna Ùir, is e sin Celtic Connections. Le measgachadh de cheòl, cànan, eachdraidh agus arc-eòlas, taisbeanaidh Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean na h-oileanaich agus na sgoilearan aige do luchd-èisteachd a bhios cruinn ann an Glaschu às gach ceàrn den t-saoghal, agus e uaibhreach a bhith na chom-pàirtiche foghlaim sa ghnothach.
“Tha sin gu math togarrach mun phàirt a tha sinn a’ gabhail sa phrògram am-bliadhna,” thuirt Seumas Friseal, am Prionnsapal agus Iar-Sheansalair. “Tha an com-pàirteachas a’ dèanamh mòran cèille leis gu bheil iomadh gin de na cùrsaichean is na toraidhean rannsachaidh againn stèidhichte air traidiseanan, cultar agus dualchas na Gàidhealtachd is nan Eilean.
“Tha sinn anabarrach toilichte pàirt nas motha a bhith againn am-bliadhna an àm do Shabhal Mòr Ostaig UHI a bhith a’ comharrachadh 40 bliadhna on thòisich e. Tha cha mhòr dà bhliadhna on thàinig sinn gu bhith nar n-oilthigh, agus tha sinn an dòchas le com-pàirtichean acadaimigeach aig a bheil inbhe is cliù cho àrd ’s a th’ aig Sabhal Mòr Ostaig UHI, gun tèid againn air daoine anns am bi adhbhar oileanaich a thàladh às gach ceàrn de dh’Albainn agus nas fhaide às, a bhith ag ionnsachadh nan cuspairean speisealaichte againn mar a tha eachdraidh is arc-eòlas, Gàidhlig is ceòl air àrainnean air feadh na Gàidhealtachd is nan Eilean.”
Tòisichidh prògram an Oilthigh de chaochladh ciùil agus òraidean is deasbadan gun phàigheadh Disathairne 19 Faoilleach nuair a bhios oileanaich a’ taisbeanadh pròiseact co-phàirteach togarrach eadar Tobar an Dualchais – a chaidh a stèidheachadh airson na mìltean de dh’uairean an uaireadair de chlàraidhean sa Ghàidhlig agus sa Bheurla Ghallda a ghleidheil, an cur ann an cruth digideach, catalog a dhèanamh dhiubh agus an tairgsinn do dhaoine air an eadar-lìon - agus an t-Oilthigh, a chruthachadh sreath ùr de phìosan ciùil airson dualchas òrain is ceòl na h-Alba a chliùthachadh. Sa chuirm-chiùil seo, fo stiùireadh Julie Fowlis, a chaidh ainmeachadh airson Oscar airson an òrain aice Touch the Sky on fhilm Brave le Disney-Pixar, agus an neach-oideachaidh Anna-Wendy Stevenson, bidh co-obrachadh eadar oileanaich a tha ag obair le diofar sheòrsaichean de cheòl air a’ chùrsa ùr-ghnàthach airson BA (le urram) ann an Ceòl Gnìomhaichte, agus a tha air an suidheachadh air feadh na Gàidhealtachd agus nan Eilean.
Tòisichidh sreath de thrì òraidean gun phàigheadh agus deasbad beothail air tùsan ar cànain Diciadain 23 Faoilleach aig a’ BhBC ann an Glaschu far am bi Mairead Màiri Mhoireach, Ceannard seirbheis BBC Alba, a’ bruidhinn air a’ Ghàidhlig anns na meadhanan. Bidh an t-Oll Iain MacAonghais o Ionad Eachdraidh an Oilthigh a’ toirt seachad na h-òraid aige air mar a rachadh reubaltaich, brathadairean agus nàimhdean politigeach a pheanasachadh leis na rìghrean sna linntean meadhanach an Albainn Diardaoin 24 Faoilleach; agus Diardaoin 31 Faoilleach, cluinnidh luchd-èisteachd Julie Gibson o Roinn Arc-eòlais an Oilthigh a’ toirt seachad "An làn ag èirigh: Atharrachadh na gnàth-shìde agus mar a tha dualchas na h-oirthire againn a’ dol air chall", le ceòl air a dhèanamh le oileanaich on chùrsa BA ann an Ceòl Gnìomhaichte. A’ gabhail Arcaibh mar eisimpleir, far a bheil an treas cuid de na làraichean aithnichte ann an cunnart, siùbhlaidh òraid Julie bho eilean gu eilean, a’ coimhead air na chaidh a chall, agus a’ taisbeanadh cuid de na ghabhadh dèanamh a thaobh airgead a chur an seilbh. Tha na h-òraidean seo air fad GUN PHÀIGHEADH ach tha feum air tiocaidean o www.celticconnections.com
Cuideachd, Diciadain 30 Faoilleach, bidh cothrom air iomlaid bheachdan le sàr-eòlaich cliùiteach an raon chànanan na h-Alba, nuair a bhios an t-Oll Donna Heddle, Stiùiriche Ionad an Oilthigh airson Rannsachadh Lochlannach, agus an t-Àrd-ollamh Rob Dunbar, Stiùiriche Shoillse, leis an Oll Cairistìona Robasdan, Stiùiriche nam Faclairean Albais agus J Derrick MacLiuthar, Àrd Òraidiche Urramach aig Oilthigh Obar Dheathain nan aoighean, a’ deasbad thùsan chànanan dùthchasach na h-Alba.
Tha fiosrachadh mu thachartasan Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean air an làraich-lìn againn. Airson tuillidh fiosrachaidh mu Shabhal Mòr Ostaig aig 40 aig Celtic Connections agus an còrr de 2013 theirig chun www.smo.uhi.ac.uk . Tha tiocaidean airson nan tachartasan air fad ri am faotainn aig www.celticconnections.com
Neach-conaltraidh nam meadhanan
Alison Lochhead
Manaidsear Conaltraidh is Dhàimhean Taobh a-muigh
Fòn: 01463 279222
Post-d: alison.lochhead@uhi.ac.uk


text:
- TIOTAL
- Lochan agus Sula Bheinn faisg air Loch an Inbhir
- EXTERNAL ID
- PC_TAYLOR_MAY07_013
- ÀITE
- Suilbhean
- SGÌRE
- Asaint
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Asaint
- DEIT
- 27 An Cèitean 2007
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Andrew Taylor
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Andrew Taylor
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30111
- KEYWORDS
- beanntan
lochan
Taobh Siar Rois
coiseachd
San dealbh seo tha lochan, ann an Taobh Siar Rois, le mullach drùidhteach Shula Bheinn ag èirigh suas sa chùl-raon. Tha am mullach de chlach-gainmhich dhearg Thoirbheartanach, agus tha dà stuc air: Meall Meadhanach, 723m (2410 troigh); agus Caisteal Liath, 731m (2440 troigh). Tha Sula Bheinn mar aon de na beanntan as sònraichte air an oirthir an iar, agus na àite a tha air a mheas le luchd-coiseachd


text:
- TIOTAL
- Sealladh air Inbhir Nis an iar, 1725
- EXTERNAL ID
- QZP40_273369_083a
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1725
- LINN
- 1720an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Highland Libraries
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31798
- KEYWORDS
- caistealan
eaglaisean
aibhnichean
ealan
deilbh
'S ann ann an 'A General Survey of Inverness and the country adjacent to the foot of Loch Ness' a nochd an sealladh seo air Inbhir Nis an toiseach, ann an 1725. Chithear ann an caisteal mus deach ath-thogail dheth a dhèanamh leis an t-Seanalair Wade.
'S ann o 'Old Inverness' le Pierre Delavault (1903) a thàinig an ath-chlò-bhualadh seo. Tha am fear tùsail dheth ann an Leabharlann Bhreatainn


text:
Ionnsachadh tro mheadhan na Gàidhlig
Bidh ceumnaichean bho chùrsaichean Gàidhlig a’ faighinn obair ann am farsaingeachd de roinnean.
Tha an aithisg nàiseanta 'what do graduates do?' a’ toirt dhut sealladh air na slighean-obrach a bhios ceumnaichean a’ gabhail.
Faodaidh ceumnaichean bho chùrsaichean Gàidhlig farsaingeachd de dhreuchdan a ghabhail os làimh, far a bheil sgilean cànan cudromach, leithid: eadar-theangaiche, neach-naidheachd no riochdaire rèidio. Ach tha fada a bharrachd roghainnean ann cuideachd leis gum bi mu 60% de dh’obraichean do cheumnaichean fosgailte do cheumnaichean bho chùrsa sam bith. Mar sin bidh ceumnaichean a’ faighinn obair ann an roinnean leithid cùram sòisealta agus ealain is deilbh cuideachd. Tha stòr-dàta de dh’obraichean do cheumnaichean air làrach-lìn prospects far as urrainn dhut obraichean eadar-dhealaichte rannsachadh agus fiosrachadh fhaighinn mu thomhaisean inntrigidh, pàigheadh, trèanadh agus àiteachan far as urrainn dhut obair a lorg.
Cuideachd air làrach-lìn prospects tha farsaingeachd de dhuilleagan fiosrachaidh airson cuspairean eadar-dhealaichte le fiosrachadh mu na roghainnean a bhios agad a thaobh dhreuchdan. Ged nach eil fiosrachadh sònraichte ann do cheumnaichean bho chùrsaichean Gàidhlig, faodaidh gum bi am fiosrachadh air nuadh-chànanan na chuideachadh dhut.
Sgeulachdan o cheumnaichean
Carson nach toir thu sùil air na sgrùdaidhean cùise againn gus faighinn a-mach dè a rinn daoine eile an dèidh dhaibh ceumnachadh bho chùrsaichean Gàidhlig?


text:
- TIOTAL
- Sgioba cumail suas seirbheis a' 'Chaledonian Sleepr' ann an Inbhir Nis, 1997
- EXTERNAL ID
- NRM_NBNW_KL_DS080537
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1 An t-Iuchar 1997
- LINN
- 1990an
- CRUTHADAIR
- Chris Hogg
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Nàiseanta an Rèile, Iorc
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20023
- KEYWORDS
- rèile
rathaidean-iarainn
Chaidh an Dealbh-camara seo de sgioba cumail suas seirbheis a' 'Chaledonian Sleeper' anns a' bhùth-obrach ann an Inbhir Nis a thogail san Iuchar 1997. Tha an sgioba a' dèanamh cinnteach gu bheil na carbadan ann an deagh staid airson an turais tron oidhche à Inbhir Nis gu Euston ann an Lunnainn.
Tha First ScotRail air a bhith a' ruith a' 'Chaledonian Sleeper' bho 2004, agus 's e aon de dhà sheirbheis cadail a tha fhathast a' ruith air Lìonra Rèile na RA a th' ann, agus 's e seirbheis 'Night Riviera' aig First Great Western an fear eile. Tha an t-seirbheis a' ceangal Lunnainn ri còig cinn-uidhe ann an Alba - Obar Dheathain, Dùn Èideann, An Gearastan, Glaschu agus Inbhir Nis - sia turais san t-seachdain (a' fàgail gach latha ach oidhche Shathairne) agus tha e cuideachd a' toirt seirbheis dha stèiseanan eatarra. 'S e an 'Deerstalker' a chanar san dualchainnt ri seirbheis A' Ghearastain.
Tha seirbheis a' 'Chaledonian Sleeper' a' fàgail Lunnain mar aon thrèana tràth air an fheasgar airson Inbhir Nis, Obar Dheathain agus An Gearastan, agus tha i a' siubhal gu tuath air prìomh loidhne an Oirthir an Iar. An dèidh Lunnainn fhàgail tha an t-serbheis a' stad ann an Crewe agus Preston. Tha an trèana a' ruighinn Waverley ann an Dùn Èideann mu shia uairean gu leth an dèidh sin, far a bheil i air a sgaradh na trì trèanaichean eadar-dhealaichte a tha a' dol a dh'Obar Dheathain, Inbhir Nis agus dhan Ghearastan. Tha na trèanaichean sin a' stad aig stèiseanan air an t-slighe mus ruig iad an cinn-uidhe.
A' dol gu deas, tha trì trèanaichean cadail fa leth a' fàgail A' Ghearastain, Inbhir Nis agus Obar Dheathain, a' stad aig stèiseanan air an t-slighe, agus tha iad a' tighinn còmhla mar aon thrèana aig Waverley ann an Dùn Èideann mus lean iad orra air an slighe air prìomh loidhne an Oirthir an Iar taobh Preston agus Crewe gu Euston ann an Lunnainn.
Fiosrachadh
O chionn còrr is ceud bliadhna, chaidh a dhà de na rathaidean-iarainn as àillidh air an t-saoghal, Loidhne Rèile a' Chaoil agus Loidhne Rèile a Tuath, a thogail. Tha prìomh loidhne na Gàidhealtachd gan ceangal ris a' chòrr de lìonra rèile na RA. Bho 1997 gu 2003, thog Taigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile deilbh nan trì loidhnichean sin, agus bho na h-ìomhaighean chaidh trì taisbeanaidhean a chruthachadh - 'Connections to the Kyle' ('Ceanglaichean dhan Chaol'), 'By Firth and Flow' ('Ri Caolas agus Sruth) agus 'The Highland Link' ('An Ceangail Gàidhealach'). Nochd na taisbeanaidhean air Lìonra Tasglann na h-Alba (SCAN) san taisbeanadh dhidseatach 'North by Northwest' a chur air bhog gu h-oifigeil làrach Thasglann Nàiseanta na h-Alba air 5 an t-Ògmhios 2001 ann an Inbhir Nis. Sheas an co-obrachadh le SCAN gu 2009 nuair a chaidh 'North by Northwest' a ghluasad chun na làraich-lìn, Am Baile.
Tha 'North by Northwest' a' clàradh eachdraidh bheò agus tha e a' clàradh boillsgeadh ann an tìm ann am beatha dhaoine agus an loidhne anns na bliadhnachan mu dheireadh den fhicheadamh linn agus toiseach a 'chiad linn thar fhichead. Bha na taisbeanaidhean a' comharrachadh buaidh rèile na Gàidhealtachd air daoine, sealladh-tìre agus eaconamaidh Gàidhealtachd na h-Alba.
Tha sinn a' toirt taing airson taic don Luchd-urrais a leanas a mhaoinich an t-suirbhidh dhealbh camara de phrìomh loidhne na Gàidhealtachd, Loidhne a' Chaoil agus an Loidhne a Tuath le luchd-togail-dheilbh bho Thaigh-tasgaidh Nàiseanta an Rèile eadar 1997 agus 2003:
Railtrack, Railtrack-Alba, Scotrail, EWS, Porterbrook, First Engineering, Com-pàirtichean Lìora Rèile na Gàidhealtachd, Comhairle na Gàidhealtachd, Iomairt Rois & Chrombaigh, Iomairt Ghallaibh agus Chataibh, Safeways, Caraidean Taigh-tasgaidh Nàiseanta an Rèile, Comhairle Pheairt & Chinn Rois agus Comann Rèile na Gàidhealtachd


text:
- TIOTAL
- Co. Iasgach-Bhradain na Gaidhealtachd an Iar - Litir ag iarraidh seann liontan iasgaich
- EXTERNAL ID
- HCD_DAVIDBANKS_143
- DEIT
- 24 An Lùnastal 1951
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 1553
- KEYWORDS
- cuimhneachain
eachdraidh air aithris
agallamhan
balbh-chanain
Balbh-chanain Bhreatannach
meur-litreachadh
cluban
comainn
buidheannan
B' e seo te de dh'iomadh litir a chaidh a chur gu Seums Banks aig Companaidh Iasgach-Bhradain na Gaidhealtachd an Iar le cuideigin ag airraidh na seann liontan aca a cheannach bhuapa. Bha na liontan seo gle fheumail airson cruachan feoir agus grain a chomhdach gus nach biodh a' ghaoth a' falbh leotha. Bhiodh iad a' tilgeil nan liontan thar nan cruach agus gan cumail sios le bhith a' crochadh clachan troma orra.
B' e obair mhor a bh' ann ann an gniomhachas iasgach a' bhradain na liontan a chumail ann an deagh ordugh. Mus toisicheadh gach raith iasgaich bhiodh liontan ura air an deanamh le sreang no snaithnean. Anns an t-seusan, bhiodh aite sonraichte aig gach steisean iasgaich far an crochadh iad suas nan liontan airson an tiormachadh, an sgrudadh agus toll sam bith a charadh. Mar bu trice, bhiodh aon lion ga thiormachadh fhads' a bha an fheadhainn eile san t-sal. Re uine bhiodh na liontan ro bhriste airson cleachdadh airson iasgaich ach bha iad fhathast luachmhor aig croitearan na sgire. Bhiodh Banks a' reic nan liontan agus a' tarraing beagan airgid air ais agus gheibheadh na croitearan na liontan a bhiodh, fius' ann am piosan beaga, na bu shaoire na snaithnean a cheannach agus liontan a dheanamh dhaibh fhein.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Skye and Lochalsh Archives


text:
Masadoinia
Is e dùthaich anns an earra-dheas na Roinn-Eòrpa a tha ann am Masadoinia[1][2], Macadòinia neo Masadonia[3] (ainm oifigeil: Poblachd na Masadoinia). Ach tha deasbad ann fhathast mun ainm ceart, gu ruige seo tha na Dùthchannan Aonaichte a’ cleachdadh Seann-Phoblachd Iùgoslabhach na Masadoinia mar ainm oifigeil. Tha crìochan aice sa tuath leis an t-Sèirb agus Cosobho, san ear le Albàinia, agus sa deas leis a' Ghrèig, agus san iar le Bulgàiria. B’ e Masadoinia am pàirt as deasaiche a bha ann an Iùgoslaibhia. Nuair a bhris Iùgoslaibhia às a chèile, chaidh Masadoinia a stèidheachadh ann an 1991. Gu fortanach rinn iad sin gun chogadh, mar an do thachair e gu math tric anns na stàitean eile à Iùgoslaibhia. Tha Skopje na phrìomh-bhaile.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- Official Government website
- Makedonika (multimedia encyclopedia about the Republic of Macedonia)
- The largest photo gallery with over 1000 images from Republic of Macedonia
- Photos of the Republic of Macedonia
- ExploringMacedonia - National Tourism Portal
- Macedonia In Your Pocket city guides
Gallery[deasaich | deasaich an tùs]
-
Pàirce nàiseanta Pelister
-
Mount Korab – A' bheinn as àirde ann am Masadoinia
-


text:
- TIOTAL
- Cailleach taobh a-muigh taigh sa Mhòr Choille
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_0577
- ÀITE
- A' Mhòr Choille
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40348
- KEYWORDS
- houses
crofting
clothing
dresses
mutches
San dealbh-chamara seo chithear cailleach taobh a-muigh an taigh 'Toscaig' aig a' Mhòr Choille (Morefield). 'S i an seanmhar, aois 101, aig Murchadh Coinneach MacLeòid, bhon aon taigh sin sa Mhòr Choille. Tha dreasa fhada dhubh oirre agus muitse air a ceann
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum