text:
Buannachdan Dà-chànanais
S e th’ann an dà-chànanas comas nithean ann am beatha làitheil a dhèanamh ann an dà chànan.
Tha dà-chànanas fada nas cumanta ann an dùthchannan eile na tha e ann am Breatainn. Tha e air a thomhais gu bheil eadar 60% agus 65% de mhuinntir an t-saoghail aig a bheil co-dhiù dà chànan.
Tha clann air am breith leis a’ chomas a bhith dà-chànanach agus ioma-chànanach. Tha tuilleadh ’s a’ chòrr rùm san eanchainn airson dà chànan no barrachd.
The advantages of being bilingual
Some of the potential advantages of bilingualism and bilingual education currently publicized are:
Communication Advantages
- Wider communication (extended family, community, international links, employment).
- Literacy in two languages
Cultural Advantages
- Broader enculturation, a deeper multiculturalism, and two ‘language worlds’ of experience
- Greater tolerance and less racism
Cognitive Advantages
- Thinking benefits (creativity, sensitivity to communication).
Character Advantages
- Raised self-esteem
- Security in identity
Curriculum Advantages
- Increased curriculum achievement
- Easier to learn a third language
Cash Advantages
- Economic and employment benefits
‘A Parents’ and Teachers’ Guide to Bilingualism’, Professor Colin Baker, International Expert on Bilingual Education
2 Communication & Social Advantages
3 Congitive Advantages
Tha na buannachdan foghlaim an lùib dà-chànanas aithnichte. Tha luchd-foghlaim a’ gabhail ris gu bheil clann a tha dà-chànanach nas sùbailte ann a bhith a’ cothachadh ris a h-uile nì a thaobh obair eanchainn. Tha e cuideachd nas fhasa do chloinn dà-chànanach an tuilleadh chànanan ionnsachadh.
www.bilingualism-matters.org.uk
A bheil am pàiste le dà chànan nas slaodaiche gu bruidhinn?
Chan eil aon riaghailt ann a thaobh cuin a tha pàiste mar as trice a’ tòiseachadh a’ bruidhinn, ach san àbhaist tòisichidh iad eadar ochd mìosan agus còig mìosan deug. Mar as tric, tòisichidh nigheanan a’ bruidhinn nas tràithe na gillean agus mar as trice bruidhnidh a’ chiad phàiste san teaghlach nas tràithe na an dàrna no an treas pàiste. Tha a’ mhòr-chuid (ach chan eil a h-uile duine) de chloinn le dà
chànan nas slaodaiche gu bruidhinn, agus seo a’ ciallachadh gun tòisich iad a’ bruidhinn nas anmoiche na clann le aon chànan, ged a tha tuigse mhath aca mar as tric air an dà chànan. Tha e cudromach gun tuig daoine gu bheil an dàil seo (a) cumanta, (b) na nì a bhiodh sibh a’ sùileachadh, agus (c) san àbhaist cha bu chòir dragh a bhith oirbh mu dheidhinn. Agus bu chòir cuimhneachadh gum bi duilgheadasan cainnt aig clann le dà chànan uaireannan, dìreach mar a bhios aig clann le aon chànan.
Tha cunnart ann ge-tà, ma tha pàiste slaodach gu bruidhinn, gum feuch càirdean no luchd-obrach slàinte toirt a chreidsinn air pàrantan gur e as coireach gu bheil iad a’ bruidhinn dà chànan ris / rithe agus gun toir iad comhairle, cheàrr, dhaibh gum bu chòir dhaibh Beurla a-mhàin a bhruidhinn.
A bheil am pàiste le dà chànan a cheart cho comasach san dà chànan?
Chan ann tric a tha daoine a cheart cho comasach ann am fear seach fear den dà
chànan. Mar as trice bidh greisean ann nuair a tha làmh-an-uachdair aig aon chànan no am fear eile, agus san àbhaist bidh daoine le dà chànan nas cofhurtaile a’ bruidhinn mu chuid a chuspairean ann an aon de na cànanan seach am fear eile.


c: text/html

text:
- Amasan DASG
- Mu Chorpas na Gàidhlig
- Mu Fhaclan bhon t-Sluagh
- Mar a bheirear iomradh
- Eachdraidh
- Faclair Eachdraidheil na Gàidhlig (FEG)
- Sgioba DASG
- Bòrd Comhairleachaidh
- Foillseachaidhean
- Taing
- Dòighean gus cuideachadh
- Dlighe-sgrìobhaidh
- Riaghailtean Cleachdaidh
- Cuir Fios Thugainn
- DASG Launch
- Gairm Index
Deoch gheal
Is truagh gu bheil an samhradh a’ tighinn gu crìch, ach tha aon rud math ann – sin, nam bheachd-sa, gum faod thu na h-oidhcheannan dorcha a chur seachad am broinn an taighe le deoch theth (agus ’s dòcha coinneal no dhà). Mar sin, ’s e deoch gheal – deoch theth shònraichte – facal na seachdaine.
Ann am Faclan bhon t-Sluagh, tha eisimpleir à Asainte a’ toirt iomradh air deoch gheal mar uisge teth air a mheasgachadh le min-choirce is siùcar, nàdar de ‘bhrochan’ agus bhiodh i air òl fhad ’s a bha obair a’ dol a-muigh, gu h-àraid aig àm na buana.
Tha e coltach gur h-e deoch bhàn an t-ainm na bu bhitheanta air a son, oir tha iomradh air deoch bhàn a’ nochdadh ann an iomadh àite air feadh na h-Alba. Ann an cuid de dh’àiteachan, tha i air ainmeachadh mar dheoch air a dèanamh dìreach le coirce agus uisge, ach thèid a ràdh le neach-bratha ann am Barabhas, Eilean Leòdhais, gum faodar bainne agus beagan salann, agus uaireannan rud beag ìme, a chur san deoch-bhàn cuideachd.
Ged a dh’fhaodadh seo a bhith car neònach san latha a th’ ann an-diugh, tha e follaiseach gun do chòrd an deoch seo ri tòrr dhaoine. Anns an agallamh seo mu dheidhinn croitearachd ann an Eilean Leòdhais, thèid a ràdh gun robh an deoch bhàn cudromach nuair a bhathar a’ gearradh na mònadh. Rachadh balach mun cuairt le bucaid deoch bhàn agus bho àm gu àm a’ lìonadh chupannan dha na luchd-obrach leis an deoch. Bha e math gus pathadh a mhùchadh air latha brèagha samhraidh.
Tha eisimpleir air an deoch cheudna à Barraigh, far a bheil an t-ainm stiùrag oirre. Tha am facal stiùrag cuideachd a’ nochdadh ann an Eilean Leòdhais, far an tèid ainmeachadh gun robh i na deagh chungaidh-leigheis gus cuidhteas fhaotainn den chnatan.
A bheil sibh air deoch gheal/deoch bhàn/stiùrag a chluinntinn? Nach cuir sibh fios thugainn gu h-ìosal no air ar duilleagan Facebook no Twitter.
Chan eil beachdan rim faotainn airson a’ phuist seo
Na puist mu dheireadh
18 Am Faoilleach 2018
An t-seachdain seo ’s mi a’ cumail orm le faclan mu dheidhinn beathaichean agus a’ sgrìobhadh mu dheidhinn fèidh.
11mh am Faoilleach 2018
Gach madainn bidh mise a’ coiseachd air a’ phàirc a’ faicinn tuilleadh na seachdar pioghaidean air na raointean agus bràigheachan agus tha seo a’ cur nam cuimhne rann a dh’ionnsaich mi bho Àdhamh Ó Broin aig ceann-seachdaine Gàidhlig Earra-Ghàidheil ann an Achadh an Droighinn.
4 Faoilleach 2018
Sgrìobh mi sa bhrath-bhloga a bh’ agam air 9 Màrt an-uiridh mu phròiseact nam bileag an seo aig DASG.
Diardaoin 28mh den Dùbhlachd
’S e seachdain na Nollaig a th’ ann, Nollaig chridheil dhuibh uileadh!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ge bith co-dhiù a tha peanas agad airson seataichean fìor airgid no ma tha thu airson snìomh an cuibhle roulette air an gluasad, tha làraich casino air-loidhne gluasadach a 'tabhann rudeigin dha na h-uile. Bho àrd-ùrlaran gluasadach as fheàrr gu aplacaidean cluichidh sònraichte, tha cluich cluichidh casino air a dhol mìorbhaileach air fònaichean sgairteil agus clàran thar nan deich bliadhna a chaidh seachad. An seo tha sinn a 'geàrr-liosta as fheàrr [...]
Casino Bonus
Chan eil an tasgadh-loidhne Casino le duais. Saor an-asgaidh spins agus cha tasgadh Casino le duais, cùm dè tha thu a bhuannachadh.
125-asgaidh spins bònas aig Laimrig an duilleag Casino
Chan eil an tasgadh bònas code for Bet-loidhne Casino 125-asgaidh spins bònas aig Laimrig an duilleag Casino + 150 eil tasgadh airgid a-bharrachd aig Majestic Slots Casino 1st bònas code: UGD3UNN7 air an deasg 2st bònas code: MOBHUA7FU9U air fòn-làimhe Bhuidhnean à Ghana gabhail ri ro cluicheadairean bho Tristan da Cunha a 'gabhail ris cuideachd Ghabh luchd-cluiche bho Eileanan Mariana a Tuath [...]
25 asgaidh Gun tasgadh airgid a-bharrachd aig Slots Angel Casino
Chan eil còd bòidheach sam bith airson Red Stag Casino 25 saor-thoileach aig Slots Angel Casino + 160 saor an-asgaidh air a 'bhòrd aig ahaBingo 1st còd bonus: 555VIY9N air còd bonneachaidh 2st: MOBLYUE6G39 air gluasadach Ghabh luchd-cluiche bhon t-Suain cuideachd ri luchd-cluiche bho Saint Pierre agus Miquelon gabhail ris cuideachd Ghabh luchd-cluiche bho Guam cuideachd [...]
170-asgaidh spins aig PrimeScratchCards Casino
Chan eil an tasgadh bònas code for Captain Jack Casino 170-asgaidh spins aig PrimeScratchCards Casino + 155-asgaidh spins chasino ann am Manhattan Slots 1st bònas code: PHCFT27A air an deasg 2st bònas code: MOBA9ERLHU1 air fòn-làimhe cluicheadairean bho Tuvalu gabhail ri ro cluicheadairean bho Singapore gabhail ri ro cluicheadairean bho Dominica a 'gabhail ris Cuireadh cuideachd le Fay, Clatskanie, na SA Valid [...]
125 asgaidh Gun tasgadh airgid a-bharrachd aig an ath Casino
Chan eil còd bonus air fhàgail airson Sports Betting Casino 125 saor an-asgaidh gun chosgais aig Next Casino + Casino casg an-asgaidh 70 aig Europa Casino Còd bonus 1st: Y80LLFHN air deasg còd bonus 2st: MOB99DUNAXD air gluasadach Ghabh luchd-cluiche bho Mhurritia cuideachd gu robh luchd-cluiche bho Tansainia a 'gabhail ris cuideachd luchd-cluiche bho Ghabh Pacastan a-steach cuideachd le Parthenia, Drochaid Ùr [...]
135-asgaidh spins Casino bònas aig Epoca Casino
Chan eil còd bòidheach sam bith ann airson Spartans Slots Casino 135 bann-casino a 'spìonadh gu saor-thoileach aig Epoca Casino + spionnadh saor-thoileach 140 aig còd bonus SwedenCasino 1st: YBT82ZZ6 air còd bonneachaidh 2st deasg: MOBDVSH2D4O air luchd-cleachdaidh gluasadach bho na Bahamas, a ghabh ris cuideachd Ghabh luchd-cluiche bho Kazakhstan cuideachd ri luchd-cluiche bho Chaidh Afganastan a ghabhail cuideachd le Franco, Ashwood, na SA [...]
50-asgaidh spins aig Buzz Poker Casino
Chan eil còd bonus sam bith airson slot Madness Casino 50 saor-chuairteachadh aig Buzz Poker Casino + bonneadh casino saor-asgaidh 120 aig Monte Carlo Casino còd bonus 1st: Y0OOLRDN air còd bonneachaidh 2st: MOBISUOTZXO air gluasadach Tha luchd-cluiche bho Phoblach Meadhan Afraga a 'gabhail ris cuideachd Luchd-cluiche bho Phoblachd Dhoiminiceach gabhail ris cuideachd Ghabh luchd-cluiche bho Ethiopia cuideachd [...]


text:
- TIOTAL
- Droch mhuir ann an Inbhir Ghòrdain
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1057
- ÀITE
- Inbhir Ghòrdain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Cuithne
- LINN
- 1900an; 1910an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32978
- KEYWORDS
- cairtean-puist
linneachan
Cabhlach Rioghail
ionadan cabhlaich
cabhlach na dachaigh
leaghadairean almain
An Cogadh Mòr
A' Chiad Chogadh
ola
gnìomhachas na h-ola
Tha Linne Chrombaidh aig Inbhir Ghòrdain ann an Ros an Ear ri fhaicinn sa chairt-phuist seo. 'S e cho faisg 's a tha Inbhir Ghòrdain air Linne Chrombaidh a tha ga fhàgail na dheagh acarsaid do shoithichean. Tha a cheanglaichean ris a' Chabhlach Rìoghail a' dol air ais ris chun an 19mh linn agus san 20mh linn bha e air a mheas na bhun-àite oifigeil, na dhachaigh do Chabhlach na Dachaigh iomadh uair. Aig àm a' Chiad Chogaidh ghlèidh Inbhir Ghòrdain inbhe mar bhun-àite na nèibhi, a' solar connaidh agus uisge don Chabhlach Rìoghail.
Dhùin bun-àite na nèibhi an Inbhir Ghòrdain mu dheireadh ann an 1956 ach chunnaic am baile barrachd leasachaidh sna 1970an le gnìomhachas na h-ola. Le cho faisg 's a bha e air raointean ola a' Chuain a Tuath bha e na dheagh àite far am biodh togail is cumail suas nan crann ola a' dol air adhart. Bha Leaghadair Almain ann an Inbhir Ghòrdain cuideachd sna 1970an agus ged a dhùin seo às dèidh deich bliadhna no mar sin, thug e obair don sgìre. An-diugh tha Inbhir Ghòrdain na dhachaigh do dh' Iomairt Rois is Chrombaidh


text:
- TIOTAL
- SC3394M, coidse trannsa Treas Clas ann an Sràid Bhochanan
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_COACHES_204
- ÀITE
- Glaschu
- DEIT
- 20 An t-Sultain 1952
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- J L Stevenson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23783
- KEYWORDS
- coidsichean rèile
carbadan rèile
stoc gluasadach
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn coidse trannsa Treas Clas Àir. SC3394M le Rèile Bhreatainn aig Stèisean Sràid Bhochanan ann an Glaschu san t-Sultain 1952.
Tha na litrichean SC a' sealltainn gun deach a shònrachadh do Roinn na h-Alba de Rèile Bhreatainn. Tha an iar-leasachan M a' sealltain gun tàinig e bho Rèile Lunnainn Meadhan-thìre & Alba bho thùs.


text:
Roinn a' Mhonaidh
B' e roinn na h-Alba a bha ann an Roinn a' Mhonaidh[1] (Beurla: Grampian Region).
Chaidh i a stèidheachadh ann an 1975 aig an Achd Riaghaltais Ionadail (Alba) 1973[2] le còig comhairlean sgìreil: Obar Dheathain, Moireabh, Gòrdan, Banbh agus Buchainn, agus Cinn Chàrdainn agus Srath Dhè.
Ann an 1996 chaidh trì comhairlean ùra, Comhairle Mhoireibh, Comhairle Siorrachd Obar Dheathain agus Comhairle Baile Obar Dheathain de Roinn nam Monadh Liath.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Tha am Faclair Beag a' toirt 'Roinn nam Monadh Liath' ach tha 'Roinn a' Mhonaidh' nas chumanta, mar eisimpleir le Tobar an Dualchais, le Dualchas Nàdair na h-Alba agus leis a' BhBC: Plana NHS Roinn a' Mhonaidh (air a thogail 2016-08-20).
- ↑ “Local Government (Scotland) Act 1973”. legislation.gov.uk. Air a thogail 20mh dhen Lùnasdal 2016.
Roinnean: Roinn na Gàidhealtachd | Roinn a' Mhonaidh | Roinn Srath Chluaidh | Roinn Mheadhanach | Roinn Taobh Tatha | Roinn Fìobha | Roinn Lodainn | Roinn na Crìochan | Roinn Dhùn Phris agus Ghall-Ghàidhealaibh
Comhairlean aonadach: Comhairle Arcaibh | Comhairle nan Eilean Siar | Comhairle Shealtainn


text:
Bùth mhòr eile air fàire do Phort Rìgh
Dh'fhaodadh gum bi luchd-iomairt a tha ag iarraidh bùth mhòr ùr ann am Port Rìgh ceum nas fhaisge air an amas Dimàirt agus dà iarrtas bho luchd-leasachaidh air beulaibh chomhairlichean na Gàidhealtachd.
An-dràsta, chan eil ach an Co-op a' frithealadh luchd-ceannaich an eilein le bùth mhòr an-dràsta agus tha gearainnean air a bhith ann mun t-seirbheis aca.
Ach tha rabhadh air tighinn bhon Cho-op mun bhuaidh a dh'fhaodadh a bhith orra ma thèid gabhail ris na planaichean.
Tha a' chompanaidh Rubicon Land, ann an co-bhann le Comann Taigheadais an Eilein Sgitheanaich is Loch Aillse, a' moladh bùth mhòr le stèisean peatroil air fearann a bhuineas dhan chomann taigheadais air iomall Phort Rìgh, an ear-thuath air bùth mhòr a' Cho-op.
Aonta
'S ann bho chompanaidh air a bheil Oatridge Eta a tha an dàrna iarrtas, agus iadsan a' sireadh cead airson bùtha beagan nas motha, cuideachd le stèisean peatroil na cois, cha-mhòr anns an aon sgìre, ach nas fhaide air falbh bho leasachaidhean mòra eile.
Tha iadsan a' moladh cuideachd rathaid ùir a bhiodh a' ceangail Rathad Stafainn ri Rathad Dhùn Bheagain.
A dh'aindeoin 's gum biodh an dà iarrtas an aghaidh a' phlana ionadail, leis gu bheil an talamh air a bheileas ag amas air a dhìon ann am prionnsabal bho leasachadh, tha oifigearan dealbhachaidh a' moladh cead a thoirt seachad do phlana Rubicon Land agus a' Chomainn Thaigheadais, agus an t-iarrtas eile a dhiùltadh.
Tha buidheann dìon na h-àrainneachd SEPA an aghaidh plana Oatridge Eta, agus tha am fear leis a bheil am fearann air a ràdh nach eil aonta eadar e fhèin agus an luchd-leasachaidh, agus nach bi.
Tha na h-oifigearan dealbhachaidh a' toirt rabhaidh gum biodh dà bhùth mhòr ùr cus do Phort Rìgh.
Tha an Co-op a' cur an aghaidh an dà leasachaidh gu h-oifigeil, agus iad ag ràdh gun toireadh iad droch bhuaidh air na figearan aca, le call eadar an cairteal agus an treas cuid a h-uile bliadhna, agus gun cuireadh iad na bùithdean mòra a th' aca ann am Port Rìgh agus anns an Ath Leathann ann an cunnart.
Tha an Co-op ag ràdh cuideachd, nan deadh cead a thoirt don dàrna iarrtas - a thathas a' moladh a dhiùltadh - gun dùineadh sin na bùithdean aca san eilean.


text:
Clàr-ola ga sgrùdadh
Tha obair-sgrùdaidh a' tòiseachadh air an Transocean Winner is i a-nise aig acair san Loch a Tuath.
Ràinig an clàr an loch tràth feasgar Diciadain, às dèidh mar a chaidh a shlaodadh far nan creagan aig Dail Mòr oidhche Luain.
Chaidh ceithir acraichean a chur sìos san Loch a Tuath a chumas an clàr, is ceithir eile air an t-slighe.
Leis an doimhneachd a tha san Loch a Tuath, tha cothrom ann uidheamachd ROV agus daibhearan a chur fon chlàr.
Tha amharas air an luchd-salbhaidh gun deach milleadh a dhèanamh air a' chlàr nuair a chaidh i air tìr, agus nuair a bhathas ga shlaodadh far nan creagan.
Sgrùdadh
Innsidh an sgrùdadh an gabh milleadh sam bith a chàradh san uisge, no am feumar an Transocean Winner a ghluasad a-rithist gus an obair sin a dhèanamh.
Tha daoine fhathast air an casg bho thràigh an Dail Mhòir agus an sgìre timcheall air.
Thuirt oifigear an Riaghaltais, Uisdean Seathach, gu bheil e an dòchas an casg a thogail cho luath 's a tha deuchainnean sàbhailteachd air an dèanamh.
Tha casg cuideachd ann a-nise timcheall air a' chlàr-ola san Loch a Tuath.
Tha sgìre de chilemeatair mun cuairt a' chlàir air a thoirmeasg do shoithichean, ach gheibh bàtaichean a-mach is a-steach fhathast dha Cidhe Bhrèibhig is Cidhe Phort nan Giùran.
Bidh an Transocean Winner anns an Loch a Tuath 'son trì seachdainnean co-dhiù.


text: 'S e bàrd Eadailteach a bh' ann an Dante Alighieri (Firenze, Cèitean/Òg-Mhios 29 an Cèitean, 1265 - Ravenna, 14 an t-Sultain, 1321). Sgrìobh è La Divina Comedia,[1] no 'sa GhàidhligAn Cleas-Chluiche Nèamhaidh, agus is e seo am pìos sgrìobhadh is ainmeil aige. 'S e am pàirt dhe a bhàrdachd air a bheil a chuid mhòr eòlach a chiad treas dheth - na 34 duanag aig an tòiseach - ris an canar Inferno no Ifrinn a tha a dèiligeadh le Ifrinn mar a chì Dante e. 'S e aon de na ràdhan is ainmeil anns a' Cleas-Chluiche "Lasciate ogne speranza, voi ch'intrate" no "Leig as ur dòchas, neach sam bi dh'inntreadh an seo".


text:
Kl. Ianair .i.f., l.ix ., Anno Domini .dcccc.lxxx.uii., alias 988.
Dunlang m. Duibh Da Bairenn, ridomna Caisil, & Muirghis m. Conchobair do comtuitim i n-h-Uib Briuin Sinna.
Congalach H. Cuilennan, ri Conaille, & Ciar Chaille m. Cairellan, ri Tuaiscirt Bregh, do comthuitim.
Laidgnen m. Cerbaill, ri Fernmuighi, do marbad i n-Ard Macha la Fergal m. Conaing, ri Ailigh.
Colum airchinnech Corcaidhe, Dubh Da Bairenn airchinnech Boithi Conais, dormierunt.
{§H2}Uel gumadh airin Kll. budh choir Duncad H. Brain.§


text:
Sgrùdadh ùr airson luchd-coiseachd a tha a dhìth
Rinn sgiobannan tearsairginn nam beann sgrùdadh ùr airson dithis fireannach a chaidh a dhìth às dèidh dhaibh a dhol a-mach a choiseachd leotha fhèin faisg air a' Ghearasdan.
B' ann air an t-seachdainn mu dheireadh dhen Chèitean a chaidh Eric Cyl, 62 agus à Sasainn, fhaicinn mu dheireadh.
Bha e a' dèanamh air na Maim Mhòra ann an Gleann Nibheis
Cha deach Tom Brown, 65, fhaicinn bho dh'fhàg e a dhachaigh ann an Siorrachd Lannraig air a' chiad là dhen Iuchar.
Chaidh a bhaga fhaighinn ann an Gleann Nibheis - mìle an ear air an Steall.
Thuirt fear-labhairt bho Sgioba Teasairginn Bheanntan Loch Abair gun do rinn iad sgrùdadh air na diofar shlighean a dh'fhaodadh an dithis fhireannach a bhith air a ghabhail ach nach d' fhuair iad sgeul orra.
Thuirt e gun cumadh iad orra gan lorg agus dh'iarr e air luchd-coiseachd innse dhaibh ma chì iad aodach air neo uidheamachd coiseachd.


text:
Naidheachdan 11:00m
11 Am Faoilleach 2017 Ùraichte aig Ùraichte aig
Drochaid Rathaid Fhoirthe
Tha duine fo chasaid an dèidh dhan ghaoith car a chur den làraidh a bha e a' dràibheadh air Drochaid Rathaid Fhoirthe tràth anns a' mhadainn an-diugh. Tha e coltach nach tug an dràibhear feart air rabhadh gun robh an drochaid dùinte do charbadan àrda le neart na gaoithe. Bidh tràth feasgar ann, air a' char as tràithe, mus fhosgail an drochaid a-rithist.
Tha droch shìde a' toirt buaidh air seirbheisean aiseig a' chosta an iar le mòran dhiubh nach eil a' seòladh idir an-diugh agus feadhainn eile air a bheil atharrachadh air neo maille.
Glaschu
Thuirt poilis ann an Glaschu gu bheil duine gu math ìseal anns an ospadal an dèidh do chàr bualadh ann, a dh'aona-ghnothaich, ann am meadhan a' bhaile tràth anns a' mhadainn an-diugh. Thuirt na Poilis gun do leag car Volkswagen an duine, a tha 32 bliadhna de dh'aois, air Sràid Jamaica mu 00:45m anns a' mhadainn, agus tha iad airson cluinntinn bho dhuine sam bith a chunnaic na thachair.
Barack Obama
Thàinig rabhadh bho Bharack Obama, na òraid mu dheireadh mar cheann-suidhe, gu bheil gràin-chinnidh agus neo-ionnanachd a' dèanamh cunnart do dheamocrasaidh anns na Stàitean Aonaichte. Bhruidhinn e cuideachd, anns an òraid ann an Chicago, air na rinn e mar cheann-suidhe air ath-bheòthachadh eaconamach, a' neartachadh cheanglaichean ri Cuba agus strì an aghaidh cheannairc.
Dòmhnall Trump
Chaidh Ceann-Suidhe Taghte nan Stàitean Aonaichte, Dòmhnall Trump, às àicheadh gu bheil fiosrachadh dìomhair aig na Ruiseanaich mu a dheidhinn a dh'fhaodadh milleadh a dhèanamh air. Thuirt Mgr Trump nach eil anns na h-aithrisean anns na meadhanan anns na Stàitean Aonaichte ach pàirt den iomairt na aghaidh. Thuirt an Kremlin an-diugh cuideachd nach eil fìrinn sam bith anns na h-aithrisean.
Seirbheis Smàlaidh
Gheall àrd-oifigeach Sheirbheis Smàlaidh agus Teasairginn na h-Alba gum bi leasachadh air dòighean-obrach aig an ionad stiùiridh ann an Dùn Dè. Tha seo an dèidh sreath mhearachdan an dèidh do dh'ionad stiùiridh Inbhir Nis dùnadh air a' mhìos seo chaidh. Thàinig an gealltanas bhon àrd-oifigeach, Alasdair Hay, an dèidh dha coinneachadh ri ball Shealtainn ann am Pàrlamaid na h-Alba, Tavish Scott, an-dè.
Taighean-croite
Tha cathraiche Oighreachd Coimhearsnachd Chàrlabhaigh ann an Leòdhas ag ràdh nach eil sgeama ùr nan taighean-croite ag obrachadh agus gur ann a tha e a' fuadach dhaoine òga a-mach à croitearachd buileach glan. Thuirt Coinneach MacIllInnein, a th' air a bhith na chroitear fad a bheatha, gu bheil na riaghailtean ùra a' ciallachadh gu bheil e do-dhèante dhan mhòr-chuid a tha ag iarraidh taigh-croite a thogail an taic-airgid sin fhaighinn.


text:
Co-dhùnadh mu Khaylee ga chàineadh
Chaidh co-dhùnadh Oifis a' Chrùin gun cùis lagha a thogail an aghaidh duine sam bith eile ri linn bàs Kaylee Nic an Tòisich, a chàineadh le luchd-lagha a tha a' riochdachadh a teaghlaich.
Chaidh Kaylee, a bha 14, a bhàthadh ann an tubaist air Loch a' Chàrnain an Uibhist bho chionn coig bliadhna, 's i an sàs ann an eacarsaich chaideatan an airm.
Chaidh càin de £5,000 air a' Mhèidsear Seòras MacCaluim a bha os cionn na h-eacarsaich, 's e air aideachadh roimhe gun deach riaghailtean slàinte 's sàbhailteachd a bhriseadh.
Thuirt Oifis a' Chrùin nach robh fianais gu leòr ann casaidean a thogail an aghaidh duine sam bith eile.
"Bha bàs Kaylee Nic an Tòisich na chùis uabhais, agus ghabhadh a sheachnadh," thuirt labhraiche bhon Oifis.
"Chaidh làn-rannsachadh a dhèanamh air, anns an robh Buidheann na Slàinte 's na Sàbhailteachd, na Poilis agus an Crùn an sàs.
"Tha a bàs cuideachd air a dhol fo rannsachadh tubaist bhàsmhoir, agus chaidh am Mèidsear MacCaluim a dhìteadh gu soirbheachail ri linn 's mar a bhris e riaghailtean Slàinte is Sàbhailteachd.
"Chaidh an MOD a smachdachadh le Buidheann na Slàinte 's na Sàbhailteachd.
"Tha Sgioba-lagh a' Chrùin air co-dhùnadh nach eil fianais gu leòr ann airson duine sam bith eile a bha an sàs sa chùis a thoirt gu lagh. Chaidh innse do phàrantan Kaylee mun cho-dhùnadh seo."
Thuirt fear-lagha an teaghlaich, Glenn Miller, gu bheil Oifis a' Chrùin leotha fhein nam beachd, 's iad a' dol an aghaidh beachd an t-siorraim, luchd-lagha agus pàrantan Kaylee.
Thuirt e gum bi pàrantan Kaylee a' sireadh tuilleadh mhìneachaidh bhon Mhorair Tagraidh agus an uairsin gum beachdaich an teaghlach air no roghainnean a th' aca.


text:
Passy
‘S e baile air an àirde an ear-dheas na Frainge faisg air na crìochan leis An Eadailt agus An Eadailt a th’ ann am Passy. Tha e suidhichte aig 696m os cionn ìre na mara,[1] ri taobh na h-aibhne (Fraingis: Rivière) Arve, anns an roinn (Fraingis: Département) Haute-Savoie. Tha am baile 463km air falbh bho Pharis (Prìomh-bhaile na dùthcha), 579km bho Bhordeaux, 308km bho Mharseille agus 588km bho Lille.[2] Tha 11,295[3] duine a' fuireach anns a’ bhaile. Tha iomadh bhaile leis an aon ainm air feadh na Frainge: Passy sur Yonne, Passy-en-Valois, Passy-sur-Seine, Passy-Grigny, agus Passy le Bourg.[4]
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Chaochail an Ceimigear Marie Curie (1867 – 1934) ann am Passy.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Pfullingen[5]


text:
- TIOTAL
- Latha fada a' rèisgeadh sgadan
- EXTERNAL ID
- GB1796_SINCLAIR_FISHERGIRLS_10
- DEIT
- 1984
- LINN
- 1980an
- CRUTHADAIR
- unknown
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 1950
- KEYWORDS
- clann nighean an sgadain
nigheanan an iasgaich
cailleachan an èisg
sgadan rèisgte
a' rèisgeadh sgadan
claistinneach
Bha boireannaich glè chudromach mar phàirt de ghnìomhachas an èisg ann an Alba; bhiodh feadhainn dhiubh ag obair a' cur biadhadh air loidhneachan iasgaich ach bhiodh a' mhòr-chuid aca a' cutadh agus a' ciùradh an èisg. Nuair a thigeadh àm an sgadain gu crìch aig deireadh an t-samhraidh, shiuibhleadh mòran de chlann-nighean an sgadain gu deas gus am foghar a chur seachad ag obair ann an bailtean-puirt mar Great Yarmouth agus Lowestoft. Anns an earrann èisteachd a leanas innsidh tè à Gallaibh mun chuimhne a tha aice air a bhith a' rèisgeadh an sgadain. Seo Criosaidh Nic a' Ghobhainn a chaidh a chlàradh ann an Taigh Dhail Mòr (Alanais) ann an 1984 mar phàirt de chlasaichean cuimhneachaidh a chùm Workers Educational Association.
'If they wis a rush till git e herrin - e kipperin - doon till Billingsgate, we'd hiv to go oot at twelve o'clock at night till pack up at herrin till five o'clock in e mornin. Ye got home for a cup o tea, went back oot at six and finished that right, that work. Oh, Ah wis quite delighted. Ah've seen us working till aboot nine o'clock at night, come home, and there wis a dance on. Whee, Ah wis away off. An Ah wid put scent on ma hair an ye'd smell e kippers off it. [Laughter] Oh, used'll hiv a jolly time!'


text:
Europeana
Europeana
Tha Tobar an Dualchais mar phàirt den phròiseact Europeana Sounds, far a bheil iad ag amas air dualchas clàran-fuaim agus ceòl na Roinn Eòrpa fhosgladh nas fharsainge, a' gabhail a-steach 24 buidhnean bho air feadh na Roinn Eòrpa. Thathar an dùil àireamh nan clàran a tha ri fhaighinn air-loidhne a bhith suas ri millean ron Fhaoilteach 2017.
Tha Tobar an Dualchais an sàs le am pròiseact a thoirt gu buil, a' gabhail a-steach am pròiseact a bhrosnachadh agus fiosrachadh a sgaoileadh.


text:
Phillip Seymour Hoffman
'S e cleasaiche à Eabhraig Nuadh (stàit) sna Stàitean Aonaichte a tha ann am Philip Seymour Hoffman (Fairport, 23 an t-Iuchar 1967).[1]
A Dhreuchd[deasaich | deasaich an tùs]
Fhuair e a' chiad pìos mothachail aige ann an 1990 a' cluich fear-dìona anns a' phrògram Law & Order (Lagh agus Òrdugh). Dà bhliadhna as deidh sin fhuair e pìos mòr anns am fiolm Scent of a Woman (Fàileadh de Bhoireannach) còmhla ri Al Pacino agus Chris O'Donnell. Ann an 1998 bha pàirt aige anns The Big Lebowski agus ann an 2000 chluich e an sgrùdair-ceòl Lester Bangs ann an Almost Famous. Fhuair e am pàirt as cliùitiche aige ann an 2005 a' cluich Truman Capote ann an Capote. Bha e air ainmeachadh airson Oscar airson seo.
Fiolmaichean[deasaich | deasaich an tùs]
- Scent of a Woman 1992
- My Boyfriend's Back 1993
- Money For Nothing 1993
- The Getaway 1994
- When A Man Loves A Woman 1994
- Twister 1996
- Boogie Nights 1997
- Next Stop Wonderland 1998
- The Big Lewbowski 1998
- Happiness 1998
- Patch Adams 1998
- Magnolia 1999
- The Talented Mr Ripley 1999
- Almost Famous 2000
- Red Dragon 2002
- 25th Hour 2002
- Cold Mountain 2003
- Along Came Polly 2004
- Capote 2005
- Mission Impossible III 2006


text:
Naidheachdan 11:00m
28 Am Faoilleach 2014 Ùraichte aig Ùraichte aig
Eaconamaidh
Sheall àireamhan ùra gun dh'fhàs eaconamaidh Bhreatainn an-uiridh aig an ìre bu luaithe bho bha staing an ionmhais ann. Thàinig fàs de 0.7% air an eaconamaidh anns na trì mìosan mu dheireadh de 2013, suas 1.9% an taca ris an-uiridh. Rinn a' mhòr-chuid de roinnean math, ach thàinig lùghdachadh air obair togail.
Roache
Chaidh an cleasaiche bho Coronation Street, Uilleam Roache, às àicheadh gun robh e ri eucoir feise sam bith. A' toirt fianais seachad airson a' chiad uair, thuirt e nach robh e eòlach air gin de na boireannaich a thog casaidean na aghaidh, agus nach robh cuimhne aige a bhith riamh nan cuideachd. Tha e a' dol às àicheadh sia casaidean - dhà airson èigneachadh.
Ùgrain
Chuir Pàrlamaid na h-Ùgrain às de laghan connspaideach a bha a' casg dhaoine bho bhith a' togail fianais. Bha seachdain de dh'fhòirneart anns an dùthaich nuair a chaidh an lagh a thoirt a-steach. Chun sin, bha iomairtean an aghaidh an riaghaltais an ìre mhath sìtheil. Aig a' cheart àm, tha Prìomhaire na dùthcha air cantainn gun leig e dheth a dhreuchd gus an tèid aonta sìtheil a ruighinn.
Fearghas Ewing
Tadhalaidh Ministear Cumhachd na h-Alba, Fearghas Ewing, air Steòrnabhagh an ath-mhìos gus beachdan dhaoine a' chluinntinn air planaichean airson càball dealain a chur eadar na h-Eileanan agus Tìr-Mòr. Chaidh coinneamh a ghairm gus am faigh am ministear air èisteachd ri riochdairean a tha an sàs anns a' phròiseict. Dh'innis SSE anns an Dùbhlachd gun deach an ceann-là airson càball dealain a chur air ais dà bhliadhna, gu 2019.
Ratko Mladic
Dhiùlt an seann chomanndair airm Bosnach-Serbach, Ratko Mladic, fianais a thoirt seachad ann an cùis an t-seann cheannard phoilitigeach aige, Radovan Karadzic. Bha e a' cur sìos air tribunal na h-eucoir cogaidh agus bha e ag ràdh gum faodadh e cron a dhèanamh air a' chùis aige fhèin nam bruidhneadh e.
Iolaire
Thèid iarraidh air Pàrlamaid na h-Alba gabhail ris an iolaire bhuidhe mar eun nàiseanta na dùthcha. Bidh am moladh mu choinneimh Comataidh Ath-chuingean Holyrood. B' e an RSPB a thòisich an iomairt.


text:
Cosnaidhean Comhairle na Gàidhealtachd gan lùghdachadh
Fàgaidh 341 duine an cosnadh le an toil aig Comhairle na Gàidhealtachd.
Tha an naidheachd a' tighinn an dèidh mar a chuir an t-ùghdarras ionadail an sgeama air bhonn agus aca ri cha-mhòr £40m a chùmhnadh.
Chuir còrr is 800 duine de luchd-obrach na comhairle an ainm air adhart.
Tha an Comh. Alasdair MacFhionghain, bho sgioba bhuidseat an ùghdarrais, ag ràdh gur dòcha gum feum iad an sgeama a chur air bhonn anns na bliadhnaichean a tha romhainn cuideachd agus an t-airgead a' sìor fhàs gann.
Sàbhaladh
Thuirt Mgr MacFhionghain: "Tha sàbhaladh gu bhith ann de chòrr air £10m gach bliadhna leis an fheadhainn a bhios a' fàgail, ach tha cosgaisean ann cuideachd."
Cosgaidh e còrr air £12m dhan chomhairle daoine a phàigheadh dheth, ach thuirt Mgr MacFhionghain gum bi sàbhaladh ann anns an ùine fhada.
Inbhir Nis
Bha e ag ràdh gum bi daoine a' fàgail bho ghach roinn anns a' Chomhairle, ach gu bheil a' mhòr-chuid aca ag obair aig prìomh oifisean an ùghdarrais ann an Inbhir Nis.
Thuirt Stiùiriche Ionmhais Chomhairle na Gàidhealtachd, Dùghlas Yule, gun toir seo buaidh air seirbheisean.
Bha e ag ràdh: "Ma tha thu a' toirt uiread de luchd-obrach air falbh, chan urainn dhut a bhith a' sùileachadh gum bi seirbheisean aig an aon ìre."


text:
"Cùis nàire" bhanca san Ath Leathann
'S e cùis nàire a th' ann gu bheil Banca na h-Alba a' dùnadh a' bhanca aca san Ath Leathann, a rèir fhir de chomhairlichean an Eilein Sgitheanaich.
Tha an Comh. Hamish Friseal am beachd litir a chur a dh'ionnsaigh a' bhanca feuch carson a tha iad a' dùnadh 23 bancaichean air Ghàidhealtachd.
Tha Banca na h-Alba fhèin ag ràdh gu bheil nas lugha dhaoine a' dol a-steach dhan na bancaichean agus gu bheil seirbheis ri fhaotainn air-loidhne.
"'S e cùis-nàire a th' ann, dhomhsa, agus tha mi a' deagh-chreidsinn gu bheil e a' cur uallaich mhòir agus caothaich mhòir air mòran dhaoine a tha a' cur feum air a' bhanca a tha sin anns an Ath Leathann, agus a tha o chionn ghinealaichean," thuirt Mgr Friseal.
"'S e obair a tha seo nach eil sinn a' faicinn tùr sam bith ann.
"Ma chuireas tu an t-àm a tha am banca fosgailte sìos gu dà là, bithidh nas lugha 's nas lugha a' dol a-steach an doras seachad air seachdain.
"Ach na làithean a bha e fosgailte, tha mise a' tuigsinn gun robh e gu math trang.
"Tha e gu math cudromach gu bheil banca sna sgìrean againne an seo, gu h-àraid as t-Samhradh nuair a tha goireasan is gnìomhachasan ag obair agus a' cur airgid a-steach dhan bhanca, agus luchd-turais cuideachd a' tighinn a-steach a choimhead airson airgid agus iomadach rud eile nach fhaigh iad anns an Ath Leathann, o chionn chan eil na seirbheisean a tha Banca na h-Alba a' toirt seachad, chan fhaigh thu aig Oifis a' Phuist e.
"Mar sin tha iomadach rud as còir dhaibh a bhith a' toirt sùil gu math mionaideach air mus gabh iad an ceum a tha seo.
"Tha mise den bheachd gum bi mi a' sgrìobhadh gu math sgiobalta gu Banca na h-Alba airson faighinn a-mach dè na planaichean a th' aca.
"Tha iad a' bruidhinn ann an litir a chuir iad a-mach dhuinne gu bheil iad a' dol a chur seirbheisean nas fheàrr an gnìomh timcheall air bancaichean siubhail, 's gum bi Oifis a' Phuist a' dèanamh pìos mòr a bharrachd den obair aca.
"Ach chan eil mi a' faicinn no a' cluinnteil fhathast dè an ceum a tha iad a' dol a ghabhail airson sin a chur an gnìomh," thuirt e.


text:
Stuttgart
'S e baile uabhasach mòr ann an ceann a deas na Gearmailte a th’ ann Stuttgart (IPA: 'ʃtʊtɡaɐ̯t, Swabiche: Schturget). 'S ann às an t-seann Ghearmailtis stuotgarten, a tha a’ ciallachadh gàrradh nan each anns a’ Gàidhlig, a th’ ann an t-ainm.[1] Tha e suidhichte aig 245m os cionn ìre na mara, ri taobh na h-aibhne Neckar, anns an stàit Baden-Württemberg agus ‘s e prìomh-bhaile na stàite a th’ ann cuideachd. Tha am baile 512km air falbh bho Bherlin, 195km bho München agus 161Km bho Zürich, thall anns An Eilbheis.[2] Tha 606,588 dhe dhaoine a' fuireach anns a’ bhaile fhèin, leis gur e an 6mh baile as motha na dùthcha[3] agus tha mu 2.7 muillean anns an sgìre mu thimcheall a’ bhaile.[4] Tha na Beanntan Jura, an Coille Dhubh (Gearmailtis: Schwarzwald) agus gàrraidhean fìona uile air iomall a’ bhaile.
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh Stuttgart a chlàradh airson a’ chiad turas ann an sgrìobhainn eaglaiseil ann an 1160, ach thathar dhen bheachd gu robh daingneach Ròmanach ann aig àm Ìosa agus treubhan dhe Alemani an dèidh sin cuideachd.[5] Chaidh Oilthigh Hohenheim a stèidheachadh anns a’ bhaile ann an 1818, Oilthigh Stuttgart ann an 1826 agus Sgoil a’ Chiùil Stuttgart ann an 1857. B' e prìomh-bhaile Rìoghachd Württemberg eadar 1816 agus 1918 a bh' ann.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Gerhard Ertl (1936 –)
- Gottlieb Daimler (1834 – 1900)
- Ferdinand Porche (1875 – 1951)
- Friedrich von Schiller (1759 – 1808)
- Berthold Graf Schenk von Schauffenberg (1905 – 1944)
- Richard von Weizsäcker(1920 –)
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Brno
- Caerdydd
- Cairo
- Łódź[6]
- Menzel Bourguiba
- Mumbai
- Nanjing
- Ogaki
- Samara
- Shavei Zion
- St Helens
- St. Louis[7]
- Strasboug[8]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Stuttgart Geschichte
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Bailtean as motha na cruinne
- ↑ Region Stuttgart
- ↑ Daniel Kirn (2007). Stuttgart – Eine kleine Stadtgeschichte. Sutton. ISBN 978-3-86680-137-0.
- ↑ Urząd Miasta Łodzi
- ↑ SisterCities
- ↑ Ville de Strasbourg


text:
Riaghladh air iarrtasan dì-chroitearachd
Cha tèid Coimisean na Croitearachd air adhart le ath-thagradh ann an Cùirt an t-Seisein mu chùis far an robhar airson pìos talmhainn a thoirt a-mach à croitearachd.
Bha ceist mu iarrtas bho Dhòmhnall agus Ealasaid MacIlleBhrath, leis a bheil talamh croitearachd ann Taobh a Tuath Bhaile a' Chaolais, a bha ag iarraidh an talamh a thoirt a-mach à croitearachd airson deich taighean a thogail air.
Fhuair Coimisean na Croitearachd gun robh an t-iarrtas "neo-chomasach", agus mar sin, nach b' urrainn dhaibh co-dhùnadh a dhèanamh air.
Aig ìre ath-thagraidh, bhreith Cùirt an Fhearainn gun robh an t-iarrtas comasach.
Co-shealbhaichean
Cha deach co-dhùnadh aig an ìre seo a dhèanamh air an iarrtas fhèin, a dh'fheumas an Coimisean a-niste a dheasbad a-rithist.
'S ann mu eadar-dhealachadh a thaobh cò aig a bheil còir iarrtas a dhèanamh ann an suidheachadh far a bheil croit ann an sealbh barrachd is aon duine, a dh'èirich a' chùis.
B' e poileasaidh Choimisein na Croitearachd, bhon Dùbhlachd 2012, gum feumadh iarrtasan dì-chroitearachd, no iarrtasan fo-ghabhaltais, tighinn bhon a h-uile duine leis a bheil a' chroit - na "co-shealbhaichean" - seach aon duine a-mhàin - agus iad còmhla nan "uachdaran" air a' chroit.
Chaidh co-dhùnadh Cùirt an Fhearainn an aghaidh sin, ag ràdh gum faodadh aon duine dhiubh tighinn air adhart le iarrtas, nam biodh an t-iarrtas sin a' buntainn ris a' phìos den chroit a bha leotha fhèin a-mhàin.
Thuirt an Coimisean nach deadh iad an aghaidh a' cho-dhùnaidh sin, ach tha iad ag ràdh gum bi buaidh aig a' bhreith seo air croitearan eile.
"Bheir seo buaidh air co-shealbhaichean croite, a thaobh an dleastanais a th' orra a' chroit a chlàradh mus cuir iad cuid de dh'iarrtasan a-steach," thuirt Tè-Ghairm a' Choimisein, Susan Walker.
"Tha an Coimisean ag obair gus am bi am poileasaidh againn a tighinn a rèir a' bhreithneachaidh seo, agus tòisichidh sinn air iarrtasan a tha a' buntainn ri pàirtean croite bho cho-shealbhaiche fa-leth a làimhseachadh."


text:
Dìth luchd-cùraim na èiginn
Thàinig rabhadh nach bi coimhearsnachdan leithid Uibhist a Tuath seasmhach mura tèid dòigh fhaighinn air barrachd dhaoine fhastadh airson coimhead às dèidh seann daoine nan dachannan.
Chuala comhairlichean ann an Steòrnabhagh Diardaoin gu bheil 100 neach-cùraim nas lugha air feadh nan Eilean Siar a-nise na bha bho chionn dà bhliadhna.
Tha oidhirp ga dhèanamh barrachd dhaoine òga a thrèanadh le cùrsaichean trèanaidh ùra ann dhaibh.
Thathas a' feuchainn cuideachd ri cuid a bha uair ag obair nan luchd-cùraim a tharraing air ais.
Dragh
Nochd dragh a thaobh sin gu bheil cuid a bha a' toirt seachad cùram roimhe a-nise feumach air trèanadh is teisteanas is nach eil iad uile airson sin a dhèanamh.
"Tha duilgheadas ann air daoine fhaighinn a-staigh dhan obair 'son coimhead às dèidh daoine san dachaidh fhèin, gu h-àraid ann an sgìrean far a bheil an fheadhainn a tha a' coimhead às dèidh an fheadhainn a tha a-staigh, tha iad suas ann am bliadhnaichean cuideachd", thuirt fear de chomhairlichean Uibhist a Tuath, Uisdean Robasdan.
Thuirt Mgr Robasdan gu bheil obraichean gann anns na h-Eileanan an Iar is ma tha teisteanas is turastal ann dha luchd-cùraim gur dòcha gun tarraing sinn barrachd dhaoine.
Thuirt e gu bheil cruaidh fheum air fuasgladh.
Mìneachadh
"Tha mi a' feuchainn ri mìneachadh dhan choimhearsnachd, mura dh'obraicheas an obair a tha a' dol air adhart an-dràsta, tha e a' dol a chur a' choimhearsnachd ann an duilgheadas far nach eil e seasmach.
"Mar a tha Uibhist a Tuath fhèin, tha a-nise, faodaidh tu ràdh, aon duine anns gach trì a tha 65 is barrachd.
"Anns na trì bliadhna mu dheireadh, chaidh crìonadh fhaicinn anns na h-aoisean eadar 15-19, 19-24 is 25-29.
"Cà bheil thu a' dol a dhol le sin? Chan eil sin seasamhach ann", thuirt e.


text:
COSLA: riaghailtean "dràcanach"
Tha tuilleadh fiosrachaidh air tighinn am follais mun airgead a tha na h-ùghdarrasan ionadail a' faighinn bho Riaghaltas na h-Alba am-bliadhna.
Thuirt COSLA gu bheil riaghailtean "gu math cruaidh" ann a chuireas stad air na Comhairlean bho bhith ag àrdachadh na cìse-comhairle.
Tha a' bhuidheann ag ràdh gu bheil ùghdarrasan ionadail na h-Alba a' faighinn £350m nas lugha am-bliadhna eatorra.
Tha comhairlean gu mòr an eisimeil air Riaghaltas na h-Alba airson airgid.
Thuirt an Riaghaltas gu bheil na tha ùghdarrasan ionadail a' faighinn am-bliadhna "teann ach cothromach".
Ach tha grunn chomhairlean ag argamaid gum feum iad barrachd ghearraidhean a chur an sàs na bha iad an dùil ri linn na tha iad a' faighinn am-bliadhna.
Mhol Comhairle Mhoireibh àrdachadh 18% dhan chìs-chomhairle, agus tha comhairlean eile a' meòrachadh air cuideachd.
Dheadh càin a chur air comhairle sam bith a chuireadh suas a' chìs-chomhairle - rud a tha a' cur stad air ùghdarrasan ionadail bho a bhith a' dèanamh sin.
Chailleadh comhairle sam bith a dhèanadh sin trì chnapan-airgid:
- airgead a gheibh iad airson a' chìs-chomhairle a chumail sìos
- an cuid de £250m a gheibh iad mu choinneimh slàinte is cùram sòisealta a chur còmhla
- an cuid de dh'airgead a gheibh iad airson àireamh thidsearan mu choinneimh sgoilearan a chumail suas
Coinnichidh comhairlean air feadh na h-Alba Dihaoine gus beachdachadh air a' chùis.


text:
Riaghaltas na h-Alba a' fàgail air an MoD gu bheil iad a' cur Alba ann an suarachas
1 An t-Samhain 2016 Ùraichte aig Ùraichte aig
Dh'fhàg Riaghaltas na h-Alba air Ministrealachd an Dìon gu bheil iad a' cur Alba ann an suarachas leis mar a tha ceist ann an dùin ionadan dìon aig tuath.
Thàinig a' chasaid ann an litir bho mhinistear Albannach 's e a' coinneachadh ri buidhnean anns a' cheann a tuath a tha a' feuchainn ri Gearastan Deòrsa faisg air Inbhir Nis agus Gearastan Cheann Lois ann am Moireibh a chumail fosgailte.
Seo Dòmhnall Moireasdan..


text:
Sgoiltean ùra do dh'Earra-Ghàidheal
Thèid dà sgoil ùr a thogail ann an Earra-Ghàidheal mar phàirt de phròiseict a th' air taic às ùr fhaighinn bho Riaghaltas na h-Alba.
Chuir an Riaghaltas dàil air planaichean gus deich sgoiltean agus dà phròiseact slàinte a thogail nas tràithe am-bliadhna, agus iad a' feitheamh stiùireadh mu riaghailtean ionmhas Eòrpach.
Dhearbh an Leas Phrìomh Mhinistear, Iain Swinney, gum faod na pròiseactan a-nise a dhol air adhart.
Tha sin a' ciallachadh gum bi togalaichean ùra aig Àrd Sgoil an Òbain agus Grammar Cheann Loch Chille Chiarain.
Cosgaidh an dà phròiseact £55m.
Thèid àrd-sgoil ùr a thogail ann an Eilginn cuideachd mar phàirt den phròiseict.
Thathas an dòchas gum bi iad deiseil anns t-Samhradh 2017.


text:
Eas-aonta mu luach Bheàrnaraigh Bhig
8 An Dùbhlachd 2015 Ùraichte aig Ùraichte aig
Tha cunnart ann gun caill muinntir Bheàrnaraigh Leòdhais an t-airgead a fhuair iad 'son an talamh a cheannach air sàilleamh eas-aonta mu luach na h-oighreachd.
Tha a' choimhearsnachd a' tabhann £70k son Beàrnaraigh Mòr 's Beàrnaraigh Beag a bha fad 50 bliadhna aig Count Robin de la Lanne Mirlees.
Ach tha a mhac a' dèanamh dheth gum faigheadh e barrachd air a' mhargaidh fhosgailte.
Tha an aithris seo aig Eilidh NicLeòid.


text:
Bòrd ag iarraidh taic BhPA
Sgrìobh Bòrd na Gàidhlig chun a h-uile Ball-Pàrlamaid Albannach a' cur ìmpidh orra taic a chur ri cumhachdan Gàidhlig Bhile an Fhoghlaim, a thèid a dheasbad sa Phàrlamaid an ath-sheachdain.
Tha am Bòrd ag iarraidh air na buill a bhith mothachail gu bheil iarrtas a' sìor fhàs am measg phàrantan ann an iomadh ceàrnaidh de dh'Alba airson foghlam tro mheadhan na Gàidhlig.
Anns an litir aca, dh'iarr am Bòrd iar buill cumail ris an "taic thar-phàrtaidh a tha foghlam Gàidhlig air fhaighinn bho chaidh Pàrlamaid na h-Alba ath-stèidheachadh".
Tha am Bòrd gu sònraichte ag iarraidh air buill taic a chur ri moladh gum biodh dùil ri foghlam tro mheadhan na Gàidhlig aig pàrantan air feadh Alba ma tha "iarrtas reusanta" ann.
Thèid "iarrtas reusanta" a mhìneachadh ann an stiùireadh reachdail a tha Bòrd na Gàidhlig a' sgrìobhadh an-dràsta, agus a thèid fhoillseachadh an cois a' Bhile.
Tha an stiùireadh reachdail ga ullachadh le taic bho ùghdarrasan ionadail, COSLA, Foghlam Alba, ADES, agus an Riaghaltas Albannach.
Thèid co-chomhairle, a mhaireas 12 seachdain, a chumail air an stiùireadh reachdail nuair a tha am Bile air Cead Rìoghail fhaighinn.


text:
"Chan eil soidhnichean Gàidhlig cunnartach"
Fhuair aithisg nach eil cunnart an lùib shoidhnichean-rathaid dà-chànanach air rathaidean na h-Alba.
Rinn Deuchainnlann an Rannsachaidh Chòmhdhail sgrùdadh, air a mhaoineachadh leis an Riaghaltas Albannach, às dèidh mar a chaidh draghan a nochdadh gun robh iad ag adhbharachadh thubaistean.
Chaidh stad a chur air poileasaidh a bhith a' cur shoidhnichean dà-chànanach an-àirde ann an 2009, às dèidh do Chomhairle na Gàidhealtachd iarraidh air Rùnaire na Còmhdhail aig an àm, Stiùbhart Stevenson, gun cuirte barrachd shoidhnichean Gàidhlig is Beurla an-àirde air prìomh rathaidean.
Thuirt Mgr Stevenson gun robh fianais labhairte ann gun robh soidhnichean dà-chànanach a' toirt air dràibhearan car-iomlan a dhèanamh.
Thuirt co-dhùnadh na h-aithisg: "Thathas a' co-dhùnadh, fhad 's a tha fianais ann gur dòcha gun cuir soidhnichean-rathaid dà-chànanach ri uallach dhràibhearan, gum faod dràibhearan dèiligeadh ri sin, agus mar sin dheth, nach eil iad nan adhbhar airson barrachd chunnairt thubaiste.
"Dh'aontaich sgrùdadh air dàta thubaistean ann an Alba ris a' cho-dhùnadh sin, a' lorg nach eil fianais ann gun toir soidhnichean dà-chànanach leudachadh no lùghdachadh air na th' ann de thubaistean-rathaid."


text:
Gual
Is e gual mèinnear cruaidh dubh air a chleachdadh mar chonnadh. Tha gualan pàirt mhòr dhe, ach bithidh tearr, ola agus fiu 's aillnean haidhdreo-ghualachd glaiste ann.
Lorgar gual an breithean fo bharr na talmhainn. Ann an Alba (agus gu dearbh anns a' choir de Breatainn), is glè bheag de na breathan-ghuail a tha nas motha na 900mm 'san tiughad
Seòrsaichean Ghuail[deasaich | deasaich an tùs]
Tha iomadh seòrsa gual sònraichte le ainm fa leth, mar eisimpleir, anthracite, gual còcaidh, gual-stoithe 7c. Tha na ainmean seo stèidhichte gu ìre mhòr air na gnìomhan a bha gach seòrsa gual bu fhreagarrach ris, ach tha na feartan de gach gual a' crochadh air a choimheasg cheimidh.
Is ann an anthracite gual cruaidh a tha mu 95% gualachd, 2-3% haidhdreo-ghualan agus mu 2% uisge. Losgaidh e gu theth le làs ìosail agus as aonais smùid. An lùib na feartan seo b'e anthracite connadh a' roghainn leis a' Chabhlach Rìoghail re an 19mh agus tràth 'san 20mh Linn (mus tàinig ola a bhi na chonnadh àbhaisteach do goillearan luinge). Bha pailteas de anthracite ann an ceann-a-deas a' Chuimrigh agus aobharaiche am fèille air an son buaidh mhòr don eaconamaidh Cuimreach re an 19mh Linn.
Is ann an gual-còcaidh gual meadhanach làidir le mu 35% de haidhdro-ghualachd na broinne. Dèanar còc as le cuir urchair dheth a-steach air amhainn sònraichte far an tèid a teasachadh as aonais adhair. An lùib an teas, leaghaidh na tearran anns a' bhroinne, thèid iad a sileadh as agus tharrainnear iad dheth bho bun na h-amhainne. Fuasglaidh na haidhdro-ghualanachd as aotrom nan àile neo gas agus tarrainear iadsan dheth a bhith losgta mar truaill neo a bhi cleachdta nan connaidh. Is e còc an stugh a tha air fhàgail as dèidh seo, aotrom le bàrr fhosgailte cha mhòr nach e gualan a-mhàin a tha ann. Losgaidh e gun smùid idir, le làs ìosail agus cleachdar e an furnaisean-iarrainn: an dà chuid furnaisean-ioslachaidh agus furnaisean-ath-leaghaidh.
B' e gual-stoithe na h-ainm air caochladh gualaibh, sònraichte leis an fhèille a lorg iad sios ri na 1960an (agus eadhon na 1970an)le rathaidean-iarainn agus muilnean a bha na ruith air cumhachd-stoithe, togta anns na goillearan de na h-innlean aca fhèin. Bha an cumhachd seo a' crochadh air a' choisir-dhubh, na daoine a bheathaich teintean nan goillear le sliosaidean.
B' fheudar don ghuail a bhi làidir gu leòr nach rachadh a phronnadh ann am bocsa teine (suas ri 1.2m san leathad agus 3m san fhad air inneal rathad-iarainn) ach b' fheudar dha a bhi so-bhriste ri cnap mu mheud doirn- mus am biodh farsainnead mòr gu leòr air gach pìos gual gun losgadh e luath gu leòr - oir is e luaths an losgaidh a riaghladh cumhachd an inneil.
Tùs ghuail[deasaich | deasaich an tùs]
Thòisich gual mar seòrsa mòine.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Bha eòlas air gual ann an Roinn Eòrpa cho tràth ris an 14mh Linn, ach cha deach a cleachdadh an còcaireachd neo teasachadh taighean mun do dh'fhàs simileirean chumanta. Tha, an co-mheas leis a' smùid a dh'èireas bho fiodh neo mòine agus e na losgadh, smùid ghuail gu math searbh air na sùilean agus tha fàileadh làidir leis.
Is dòcha gun do thòisich meinneireachd gual ann an Alba rè an 17mh Linn. Gun teagamh chaidh a' chiad leasachadh mòr air raon gual an Lodainn tràth anns an 18mh cheud. Is coltach gun chuireadh teicneòlais mèinnearachd bho Northumbria an gnìomh aig an àm. Gun teagamh lean a' chiad rathad nan gad samhail cho-aimsireil de rathadan nan gad ri bruathaich an Tyne.


text:
1. A-null ’s a-nall
Màiri NicLeòid & Fay NicDhiarmaid, Bòrd na Gàidhlig
Òrain is rannan sìmplidh airson cleachadh anns na seiseanan 0-3 le clann agus pàrantan. Tha rannsachadh air sealltainn gu bheil òrain is rannan cho cudromach ann a bhith a’ togail agus a’ cleachdadh cànan agus ga stèidheachadh.
2. Go! Gaelic
Jackie Mullen
Bidh Jackie Mullen, bho Sgioba Sgaoilidh Go!Gaelic aig Stòrlann, a’ dèanamh bùth-obrach air mar a ghabhas an goireas Go! Gaelic a chleachdadh còmhla ri luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig bhon Tràth Ìre chun na Dàrna Ìre.
Bidh cothrom ann coimhead air planadh adhartais do Luchd-ionnsachaidh a tha ag ionnsachadh Gàidhlig mar L2 agus L3. Bidh Jackie, a dh’ionnsaich Gàidhlig i fhèin, a’ toirt trèanadh ann an GLL (Gaelic Language Learning) do thidsearan ann am meadhan Alba.
’S e prògram sònraichte a th’ ann an GLL (GLPS roimhe) le trèanadh, taic agus goireasan a dh’ullaicheas tidsearan leis na sgilean Gàidhlig agus na modhan teagaisg a tha riatanach gus Gàidhlig a lìbhrigeadh mar L2 no L3 bhon Tràth Ìre chun an Dàrna Ìre sa bhun-sgoil.
3. Cò tha sin?
Dougie Beck
A’ cleachdadh phupaidean airson cànan a bheothachadh le clann òg agus pàrantan.
A’ coimhead ri leabhraichean a thoirt beò le bhith a’ cleachdadh phupaidean agus ris an t-eòlas agus na sgilean againn fhèin a neartachadh. Diofar eisimpleirean airson pupaidean sìmplidh a chruthachadh le clann.
4. Tiugainn a-mach
Alasdair MacDhaibhidh
Cothrom a dhol a-mach mu chuairt an Taigh-òsta agus coimhead dè na rudan a nì sinn còmhla le clann òg agus pàrantan a-muigh anns an àrainneachd – ’s dòcha fiù ’s a’ coimhead airson mheanbh-bhiastagan.
A’ cruthachadh ghoireasan sìmplidh airson cleachdadh le clann a bhith a’ cluich a-muigh.
5. Cànan is cleachdadh
Alice Sharpe, Experiential Play
A’ cruthachadh àrainneachd làn Gàidhlig, stèidhichte air rannsachadh anns na tràth ìrean agus bogadh cànain. Tòrr mòr fios is rudan airson cànan a neartachadh le clann agus pàrantan. Ag obair còmhla le clann aig diofar aoisean.
6. Messy Play
MessyNess
Bùth-obrach air cluich le stuthan eadar-dhealaichte mar slaman-milis, cop, poll, gainmheach, duilleagan, flùr, uisge, dèideagan agus abair tòrr spòrs.
7. Fasgadh
Alasdair MacDhaibhidh
A’ cruthachadh àiteachan a-muigh airson clann a bhith a’ cluich agus ag ionnsachadh – a’ togail dens, ionadan-fasgaidh agus beagan sgilean “Bushcraft”.
Tha cothrom cuideachd aig riochdairean nan Tràth Ìrean bùth-obrach bun-sgoile a fhrithealadh (Seiseanan 1, 2, 3 agus 4).
1. Reflective Reading (Bun-sgoil & Trath Ìrean)
Anna Glennie agus Jayne NicAsgaill
Air a chruthachadh gu sònraichte airson Alba, tha Reflective Reading – leughadh le tuigse – na mhodh-obrach a ghabhas cleachdadh bho P1 gu P7 agus nas fhaide air adhart.
’S e seo dòigh-obrach thogarrach air:
- tuigse, buileachadh ann an leughadh agus togradh airson leughadh a leasachadh do na h-uile
- leughadh a dhèanamh na annas às ùr, le beachdan agus gnìomhan spòrsail, tarraingeach airson leughadh a theagasg
- luchd-leughaidh fad-bheatha a chruthachadh aig a bheil deagh chleachdaidhean leughaidh, ris an còrd teacsa den h-uile riochd
Air a dhealbhachadh gu bhith na ‘ath-cheumannan’ do leughadh ann an Alba, tha Reflective Reading a’ freagairt nan amasan aig a’ Churraicealam airson Sàr-mhathais, a’ gabhail a-steach nan Eòlasan agus nam Builean, agus nan 7 Prionnsapalan.
Bidh còmhradh-ionnsachaidh air leughadh gus taic a chur ri AifL air a thòiseachadh ’s air a bhrosnachadh le Measaidhean Leughaidh sìmplidh.
A bharrachd air seo, chaidh tagsonamaidh ùr do leughadh a chruthachadh gus dèanamh cinnteach gu bheil àrd-sgilean smaoineachaidh air am fighe a-steach ann an teagasg leughaidh.
Còrdaidh e ri clann agus ri tidsearan a bhith a’ cleachdadh Combaist a’ Chomais-tuigse, a’ cruthachadh Mapaichean Ghnìomhan agus a’ dèanamh gnìomhan Textplorers.
2. Obair PE sa bhun-sgoil
Megan NicChoinnich
Anns a’ bhùth-obrach seo, gheibh thu cothrom eòlas a chur air obair agus geamannan PE airson gach ìre sa bhun-sgoil.
Coimheadaidh sinn air na goireasan PE a th’ ann agus gheibh thu fiosrachadh air mar a chuireas tu air dòigh seata leasanan agus plana bliadhail PE.
3. A’ teagasg ealain sa bhun-sgoil
Magaidh Nic a’ Ghobhainn
A’ cur eòlas gnìomhach air stuthan agus dòighean a ghabhas cur ri cuspairean, pròiseactan agus ionnsachadh tarsainn air a’ churraicealam.
4. Dràma sa bhun-sgoil
Dougie Beck
Soilleireachadh, daingneachadh, measadh agus taisbeanadh: dràma air feadh a’ Churraicealaim.
Gabhaidh dràma cleachdadh gu làitheil air feadh a’ Churraicealaim, ‘s i a’ cur gu mòr ri ionnsachadh agus coileanadh chloinne aig gach ìre sa bhun-sgoil:
- a’ brosnachadh sgoilearan gu bhith a’ co-obrachadh gu h-èifeachdach
- a’ leasachadh farsaingeachd tuigse agus a’ brosnachadh smaoineachadh cruthachail domhain
- a’ toirt cothrom do thidsearan agus sgoilearan ri chèile adhartas a mheasadh agus soirbheachas agus ionnsachadh a thaisbeanadh
NB: cha bhi a’ bhùth-obrach seo a’ gabhail gnothach ri dràma an àrd-ùrlair, ged a ghabhas cuid mhath dhith cleachdadh ann an suidheachaidhean taisbeanail.
5. Àireamhachd
Shona NicDhòmhnaill
A’ cleachdadh adhartas Àireamhachd na Gàidhealtachd gus sealltainn mar a ghabhas sgilean àireamhachd a leasachadh, agus na goireasan practaigeach a ghabhas cleachdadh gus seo a dhèanamh.
6. Suas leis a’ Ghàidhlig
Sandra Cunniffe agus Ealasaid Anna Croall
Dòighean obrach airson brosnachadh agus a’ neartachadh na Gàidhlig a h-uile là anns a’ Bhun-sgoil.
7. RAFA
Fiona NicAonghais & Seonag NicDhòmhnaill
Tha RAFA (Raising Attainment for All – Ag Àrdachadh Buileachadh do na h-Uile)) na phàirt den CYPIC (Children and Young People’s Improvement Collaborative – Co-obrachadh Leasachaidh do Chlann agus Òigridh), dòigh-obrach leasachaidh mhòr nàiseanta.
’S e modh-eòlas leasachaidh le structair mionaideach a th’ ann ach tha e èifeachdach agus furasta.
Tha e stèidhichte air a’ chuairt PDSA – Plan – Do – Study – Act. ’S e an t-amas ‘tòiseachadh beag’ a dhèanamh, le sgoilearan fa leth no le buidhnean beaga gus atharrachadh fheuchainn, agus an uair sin ‘leudachadh’ gus an clas gu lèir no an sgoil gu lèir a thoirt a-steach.
Tha ‘diagraman dhràibhearan’ – anns a bheil targaid SMART (cò, dè, dè cho mòr, cuin), prìomh dhràibhearan agus iar-dhràibhearan – gan cleachdadh airson planadh.
Tha ‘Clàran ruith’ gan cleachdadh gus adhartas a chlàrachadh agus, gu cudromach, gus atharrachadh a dhèanamh nuair a bhios sgòran nas slaodaiche no a’ dol sìos.
Mar seo, tha an dòigh-obrach sùbailte agus gu tric tha an t-adhartas luath.
8. Co-mheasadh
Christeen NicLeòid
Tha co-mheasadh riatanach ann a bhith a’ tuigsinn, a’ co-roinn agus a’ cleachdadh shlatan-tomhais gu cunbhalach tarsainn air a’ churraicealam agus aig gach ìre.
Tha an tuigse cho-roinnte seo a’ buntainn do na sgilean agus don eòlas a tha a dhìth airson ‘pasgan’ de bhuilean aithnichte agus aontaichte, do luchd-obrach agus luchd-ionnsachaidh, a thèid a choileanadh le amasan-ionnsachaidh agus slatan-tomhais soirbheachais de dheagh ghnè.
A bharrachd air seo, bidh co-mheasadh de dheagh ghnè cuideachd a’ leasachadh tuigse cho-roinnte air àrd-ghnìomhan, àrd-cheistean agus àrd-mheasaidhean iomlanach.
Le bhith a’ com-pàirteachadh ann an co-mheasadh de dheagh ghnè agus a’ faighinn fios air ais, bidh piseach a’ tighinn air càileachd an ionnsachaidh agus an teagaisg, agus bidh slatan-tomhais agus dàta a’ fàs nas làidire.
9. Gràmar
Gille Brìghde MacIlleMhaoil
Bidh Gillebrìde Mac ‘IlleMhaoil bho Oilthigh Ghlaschu a’ mìneachadh cuid dhe na puingean gràmair as bunaitiche agus as trice a bhios sgoilearan a’ faighinn cearr. Bidh seo air a lìbhrigeadh tro mheadhan na Gàidhlig agus bidh cothrom ann ceistean gràmair a thogail agus a dheasbad cuideachd.
10. Litreachadh le Lasadh
Gwen Culbertson agus Màiri NicDhòmhnaill
Thig còmhla ri Gwen agus Màiri airson seisean litreachaidh – cothrom goireasan a tha ri fhaotainn a chleachdadh agus obrachadh còmhla airson goireasan ùra a chruthachadh airson gach ìre sa bhun-sgoil.
11. Litearrachd
Alison Buchanan agus Claire NicDhòmhnaill
Bidh an seisean seo mu dheidhinn an t-suidheachaidh ann an Glaschu agus mar a tha Sgoil Ghàidhlig Ghlaschu ag àrdachadh buileachadh do na h-uile tro litearrachd. Bidh cothrom ann airson conaltradh air:
- suidhichidhean ann an diofar sgoiltean agus na cnapan-starra ionnsachaidh a th’ ann
- ag obair ann an com-pàirteachas
- goireasan feumail airson taic
1. A’ toirt taic do dh’oileanaich ASN sa chlas
An Dr Fiona Lyon agus Catriona Chaimbeul
Bha a’ bhùth-obrach phractaigeach seo a’ coimhead air an Leabhar-taic ASN air-loidhne a bharrachd air a bhith a’ cruthachadh liostaichean fhaclan le prògram bathar-bog.
Chaidh coimhead air goireasan taic litearrachd agus fhuair luchd-frithealaidh cunntas air a’ phròiseact measadh leughaidh.
Chaidh coimhead air gnothaichean practaigeach a thaobh a bhith a’ toirt taic do sgoilearan air a bheil dyslexia – agus le sin do sgoilearan gu lèir!
2. Comic Life
Chris Mitchell
’S e Comic Life 3 an app leis a h-uile dad a tha a dhìth ort gus comaig sònraichte a dhèanamh bho na dealbhan agad fhèin. Loma làn de sheòrsaichean clò, teamplaidean, pannalan, bailiùnaichean, caipseanan, agus ealain-litrichean, tha Comic Life na app spòrsail, cumhachdach a tha furasta a chleachdadh.
Anns a’ bhùth-obrach seo, seallaidh Chris dhut mar a chleachdas tu an app agus meadhanan eile gus goireasan a chruthachadh dha sgoilearan.
3. Comharran-adhartais airson Litearrachd agus Gàidhlig
(B-s & À-s 1-3)
Foghlam Alba
Anns an t-seisean seo, gheibh luchd-teagaisg cothrom eòlas nas fheàrr a chur air na comharran-adhartais airson Litearrachd agus Gàidhlig, gu sònraichte airson èisteachd agus labhairt.
’S e amas an t-seisein tuigse nas doimhne a thoirt do luchd-teagaisg air na h-ìrean nàiseanta a tha na Comharran-adhartais a’ toirt, tarsainn air foghlam farsaing coitcheann.
Am measg nam prìomh chuspairean a thèid a thaisbeanadh agus a dheasbad tha:
- A’ cleachdadh nan Comharran-adhartais gus cuideachadh le breithneachadh proifeiseanta air coileanadh ìre;
- Adhartas ann an èisteachd agus labhairt tarsainn air ìrean a tha air an cur a-mach anns na Comharran-adhartais;
- An fhianais eadar-dhealaichte a tha ga cleachdadh gus breithneachadh proifeiseanta a dhèanamh;
- Co-mheasadh èifeachdach air ionnsachadh, teagasg agus measadh dealbhaichte.
Bidh aire shònraichte air èisteachd agus labhairt san t-seisean seo. Tha e air iarraidh air luchd-teagaisg fianais measaidh airson èisteachd agus labhairt tarsainn nan ìrean a thoirt leotha chun an Alltain.
Thèid seo a chleachdadh gus co-thuigse air slatan-tomhais fhaighinn.
Bu chòir do luchd-teagaisg dèanamh cinnteach gu bheil na ceadan iomchaidh aca gus eisimpleirean de obair sgoilearan a shealltainn.
Bidh e feumail do luchd-teagaisg ma bheir iad sùil air ceistean stiùiridh a tha ann a-nis gus taic a thoirt le co-mheasadh air litearrachd agus Beurla agus air àireamhachd agus Beurla.
4. e-Sgoil: Fuasgladh didseatach airson Foghlam tro Mheadhan na Gàidhlig
Foghlam Alba & e-Sgoil
Tha e-Sgoil a’ tairgsinn ionnsachadh didseatach mar fhuasgladh do churraicealam FMG. San t-seisean seo gheibh luchd-teagaisg sealladh air cò ris a tha e coltach a bhith nad thidsear, nad chomasaiche agus nad neach-ionnsachaidh ann an e-Sgoil. Bidh an seisean seo a’ toirt taic do luchd-teagaisg ann am foghlam farsaing coitcheann 3-15 gus:
- eòlas a chur air an teicneòlas dhidseatach a tha e-Sgoil a’ cleachdadh
- fòcas a chur air feallsanachd teagaisg èifeachdach gus taic a thoirt do ionnsachadh le teicneòlas
- curraicealam na bun-sgoile a dhealbhadh gus taic a thoirt le bhith a’ gluasad gu ionnsachadh a tha air a lìbhrigeadh gu ìre tro theicneòlasan didseatach
- curraicealam àrd-sgoile a dhealbhachadh le steach-chur bho e-Sgoil
5. Sàr-mhaitheas ann am foghlam
Foghlam Alba
Cuidichidh an seisean seo luchd-teagaisg ann a bhith a’ cleachdadh fèin-mheasadh gus sàr-mhaitheas agus co-ionannachd ann am Foghlam Gàidhlig 3-18 fhaighinn. Bidh aire shònraichte air na cuspairean a chomharraich aithisg an luchd-sgrùdaidh, Càileachd agus Leasachadh ann am Foghlam na h-Alba, 2012-2016. Am measg nan cuspairean a thèid a thaisbeanadh agus a dheasbad bidh:
- ceannas èifeachdach ann an sgòiltean agus sgoiltean-àraich Gàidhlig 3-18;
- a’ cleachdadh curraicealam le deagh shructair agus deagh dhealbhachadh gus coileanadh àrdachadh;
- bogadh, eadar-obair agus feallsanachd teagaisg deagh-ghnè tro chluich;
- a’ cleachdadh measadh gus cur ri adhartas agus coileanadh;
- a’ cruthachadh sgoiltean agus sgoiltean-àraich aig a bheil co-thuigse agus seasamh in-ghabhalach a thaobh na Gàidhlig
1. SQA – Sgrìobhadh aig Àrd Ìre do luchd-ionnsachaidh
Marilyn Waters & Calum MacAoidh SQA
San t-Sultain 2016, dh’inns an Leas-phrìomh Mhinistear agus an Rùnaire Caibineit airson Foghlam agus Sgilean gun deigheadh aonadan agus measaidhean aonaid a thoirt, beag air bheag, às a’ chùrsa Nàiseanta 5 gu Àrd Ìre Adhartach.
Thuirt e cuideachd gun deigheadh deuchainn dheireannach neartaichte agus obair-cùrsa an àite nan aonadan agus nam measaidhean aonaid, mar a tha iomchaidh do gach cuspair.
’S e amas an t-seisein gum faigh tidsearan, òraidichean agus luchd-measaidh:
- tar-shealladh air a’ mheasadh cùrsa ùraichte airson Gàidhlig Nàiseanta 5 bho bhliadhna-sgoile 2017/18
- fiosrachadh air dè tha air atharrachadh agus dè nach eil
- fiosrachadh mionaideach air a phàipear-cheistean agus air pàirtean a’ chùrsa
- cothrom ceistean a chur
2. Obair le Sgaradh ann an Ceumannan agus Apps cànain
Emma Burrows agus Fionnlagh Coinneagan
Bidh a’ bhùth-obrach na dà leth.
Pàirt 1: Sùil air eisimpleirean de dh’obair le sgaradh ann an Ceumannan.
Pàirt 2: Sùil air apps fheumail ann an teagasg agus ionnsachadh cànain (Memrise, Apple Clips, Ankiapp agus app ùr Cheumannan).
3. A’ Beachdachadh air Goireasan Litreachais: Fileantaich
Catriona Currie
Bidh a’ bhùth-obrach seo a’ coimhead air na goireasan litreachais a thathar a’ cleachdadh san Àrd Sgoil.
Bithear a’ beachdachadh air taghadh de ghoireasan a tha freagarrach air ceann shìos na sgoile gu ruige ceann shuas na sgoile.
Bithear a’ toirt sùil air taghadh de ghoireasan.
Thathar a’ sùileachadh gum bi cothrom còmhraidh aig com-pàirtichean mu ghoireasan a thathar a cleachdadh nar sgoiltean a bharrachd air na diofar dhòighean a thathar gan cleachdadh.
4. Deasbad Nàiseanta
Aonghas Dòmhnallach & Fionnlagh Coinneagan
Bùth-obrach a bheir stiùireadh do thidsearan air mar a nì iad ullachadh còmhla ri sgoilearan air thoiseach air an Deasbad Nàiseanta. Bidh stiùireadh ann bho thaobh tidseir agus bho thaobh britheimh.
5. Litreachas do luchd-ionnsachaidh aig Àrd Ìre
Mairead NicÌomhair
A’ coimhead ri agus a’ beachdachadh air litreachas a bhiodh aig Àrd Ìre freagarrach do luchd-ionnsachaidh aig an Àrd Ìre.
A’ coimhead ri puingean mar cànan, dòigh lìbhrigidh agus cuspairean sònraichte. Bidh beachdan luchd-teagaisg fhèin cudromach airson cur ris a’ bhùth-obrach seo.


text:
Taic a dhìth air iasgairean a' mhuasgain-chaoil
20 An Cèitean 2015 Ùraichte aig Ùraichte aig
Tha iasgach a' mhuasgain-chaoil air a bhith cho bochd bho thoiseach na bliadhna 's gum bu chòir dhan Riaghaltas beachdachadh air taic-airgid a thoirt seachad.
Sin a rèir Chomann Iasgairean nan Eilean Siar.
Tha teachd-a-steach a' ghnìomhachais sìos faisg air £10m air an aon àm an-uiridh.
Tha cùisean cho dona sa Chuan a Tuath, 's gu bheil dragh ann gun tig tràlairean às an sin, a-steach dhan Chuan Sgìth.
Tha Aonghas Domhnallach ag aithris.


text:
Tha sinn gu mòr airson seirbheis àrd-ìre a thoirt seachad agus tha sinn a’ cur fàilte an dà chuid air fios air ais a tha fàbharach agus air gearanan. Cleachdaidh sinn am fiosrachadh seo gus piseach a thoirt air an obair againn.
Tha an duilleag seo a’ toirt cunntas air dòigh-obrach nan gearanan againn, air mar a nithear gearan no mar a bheirear seachad fios air ais, agus air dè a nì sinne.
Tha sinn a’ mìneachadh gearan san dòigh a leanas: ‘Nuair a co-dhiù aon bhall den phoball a’ cur an cèill nach eil iad riaraichte le rud(an) a rinn no nach do rinn Ùghdarras na Pàirce, no le ìre na seirbheis a thug Ùghdarras na Pàirce seachad no a chaidh a thoirt seachad às leth Ùghdarras na Pàirce.’
Ma nì thu gearan gu dìreach don neach-obrach ris a bheil thu a’ dèiligeadh, dh’fhaodte gun gabh an duilgheadas fhuasgladh gu luath agus gu furasta.
Air neo, faodaidh tu:
Gabhaidh sinn ri gearanan suas ri sia miosan bhon ceann-latha a thachair an nì mu bheilear a’ dèanamh gearan.
Tha Dòigh-obrach Làimhseachaidh nan Gearanan – Treòir do Luchd-cleachdaidh ag innse dhut dè nì sin. A bharrachd air seo, tha Poileasaidh Giùlan ris nach Gabhar againn airson nan dàimhean a th’ againn le buill den phoball a tha a’ tadhal oirnn no a’ cur fios thugainn.
Clàraichidh sinn gach gearan agus foillsichidh sinn geàrr-chunntas san Aithisg Bhliadhnail againn gach bliadhna.
Ìre 1 – Fuasgladh sa chiad dol a-mach
Tha fuasgladh sa chiad dol a-mach ag amas air gearanan a tha sìmplidh agus nach eil feumach air rannsachadh/air mòran rannsachaidh fhuasgladh gu luath. ’S e an t-amas againn gun tèid seo a dhèanamh taobh a-staigh còig làithean obrach.
Mur a tèid againn air an gearan agad fhuasgladh taobh a-staigh còig làithean obrach air adhbhar sam bith, cuiridh sinn fios thugad gus bruidhinn air na roghainnean. Dh’fhaodte gum bi seo a’ gabhail a-steach sìneadh den chlàr-ama thùsail no, ma tha a’ chùis nas toinnte na bha sinn an dùil an toiseach, a bhith a’ dèanamh rannsachadh nas toinnte (Ìre 2).
Ìre 2 – rannsachadh
Tha ìre an rannsachaidh a’ dèiligeadh ri trì seòrsaichean gearain:
Nuair a tha sinn a’ cleachdadh Ìre 2:
Ma tha an rannsachadh fìor thoinnte agus ma bhios feum againn air nas fhaide na 20 latha-obrach gus an duilgheadas fhuasgladh, aontachaidh sinn ri clàr-ama ùr agus cumaidh sinn fios riut mun adhartas a tha sinn a’ dèanamh.
Ma tha thu air a dhol tro dhòigh-obrach nan gearanan againn, agus ma tha thu mì-thoilichte fhathast, faodaidh tu tagradh a dhèanamh gus Ombudsman Sheirbheisean Poblach na h-Alba (SPSO).
Mar as trice, chan urrainn dhan SPSO coimhead air:
Is urrainn dhut fios a chur dhan SPSO aig:
Ombudsman Sheirbheisean Poblach na h-Alba
Freepost EH641
DÙN ÈIDEANN
EH3 0BR
Fòn: 0800 377 7330
Facs: 0800 (0)377 7331
Post-d: ask@spso.org.uk
Ma tha gearan agad mun dol-a-mach aig fear/tè de na Buill Bùird againn, faodaidh tu na draghan agad a thogail le:
Coimiseanair nan Inbhean Poblach
39 Gàrraidhean Drumsheugh
DÙN ÈIDEANN,
EH3 7SW
Fòn: 0300 011 0550
Facs: 0131 220 5419
Post-d: investigations@ethicalstandards.org.uk


text:
"Tuilleadh eas-aonta" ri linn mhinistearan gèidh
Bidh barrachd eas-aonta ann an Eaglais na h-Alba ma bhios ministearan ann an càirdeasan gèidh air an ceadachadh anns an eaglais.
Sin teachdaireachd Chlèir Leòdhais na h-eaglaise, a bhòt gu h-aona-ghuthach an aghaidh moladh bho Àrd-Sheanadh na h-eaglaise a bhiodh air leigeil dha daoine bh' ann an càirdeasan aon-ghnèitheach a bhith nam ministearan.
Tha Achd a' Bhacaidh a' ciallachadh gum feum càil air am bhòt Àrd-Sheanadh Eaglais na h-Alba a dhol gu na clèirean, nan atharraicheadh e lagh na h-eaglaise.
Thuirt Clèir Leòdhais gun adhbhraicheadh am moladh tuilleadh eas-aonta san eaglais, agus gum fàgadh e buill na h-eaglaise a bha a' stèidheachadh an creideimh air a' Bhìoball a' faireachdainn nach robhas ag èisteachd rim beachdan ann an Eaglais na h-Alba.
Dh'fhàg mòr-chuid de choithional Àrd-Eaglais Steòrnabhaigh an eaglais air sgàth deasbad mu mhinistearan gèidh san eaglais na bu tràithe am-bliadhna.
Bidh fhios mu mar a bhòt clèirean Eaglais na h-Alba air fad às dèidh na Bliadhna Ùire.


text:
Rabhadh mu stailc eile aig na puirt-adhair
Thàinig rabhadh bhon aonadh Prospect gu faodadh luchd-obrach-tèarainteachd aig puirt-adhar na Gàidhealtachd snan Eilean stailc dà latha eile a ghairm a thuilleadh air stailc dà latha a tha a' tòiseachadh Dimàirt.
Dh'fhailich an t-aonadh agus HIAL, a tha a' fastadh an luchd-obrach, a thighinn gu aonta mu phàigheadh agus cùmhnantan obrach an t-seachdainn a chaidh.
Thuirt HIAL gum biodh deich dha na puirt-adhair aca fosgailt agus gur e Dùn Dè an aon fhear a bhiodh dùinte.
Dh'iarr HIAL air luchd-siubhail a bhith aig na puirt-adhair ann an ùine gu leòr agus gun cus bhagannan a thoirt leotha
Tha Prospect a' sireadh àrdachadh pàighidh de 5% dhan luchd-obrach.
Tha iad airson 's gum bi iad air an aon thuarastal 's a tha luchd-obrach Port Adhair Shumburgh ann an Sealtainn, a tha air tuarasdal nas àrda.
Thuirt HIAL nach robh àrdachadh de 5% practaigeach agus gu robh turasadail nas àrda dha thoirt seachad dha luchd-obrach ann an Sealtainn leis gu robh cosgaisean bith-beò agus tuarasdail nas àrda ann an sin san fharsaingeachd.
Tòisichidh an stailc aig meadhan latha Dimàirt agus mairidh i gu meadhan latha Diardaoin.


text:
We happily receive articles of any kind. All of our articles are anonymous to add to the sense of mystery and to avoid bringing shame on our families. If you want to share something you have written or have an idea for us, please do get in touch.
We can be reached on Facebook, Twitter or using our email address: dailygael@gmail.com
Tha sinn dìreach nar n-èiginn airson artaigilean fhaighinn gu seach àraid anns a’ Ghàidhlig. Ma tha beachd sam bith agad rudeigin a bu mhath leat faicinn air an Daily Gael tha fàilte mhòr ort fios a chur thugainn. Beachd sam bith, gòrach no glic, math no mì-mhath. Bheirinn dhut taic ach chan eil sinn math air sgrìobhadh. Thig còmhla rinn agus bidh e na dheagh laugh.
Cha tèid ainmean a chur ri na h-artaigealan againn. Tha sinn caran coltach ri MI6 san dòigh sin.
Tha Gàidhlig againn agus sgrìobhaidh sinn i sometimes! Leig fios dhuinn aig dailygael@gmail.com


text:
- TIOTAL
- Sloinneadh JLM Mitchell
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D928_C_2_07B
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comann Gàidhlig Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5581
- KEYWORDS
- sloinneadh
sloinnidhean
eachdraidh teaghlaich
eachdraidhean theaghlaichean
sloinnidhean theaghlaichean
Tha an sloinneadh seo on Urr. Raibeart MacGriogair a' sealltainn an sinnsireachd gu Iseabail, Anna agus Seasaidh NicMhathain, sinnsirean a bh' aig an t-Siorraidh Seumas Lachlainn Màrtainn Mitchell (1929 - 2001. Tha e na phàirt de thasglann JLM Mitchell aig Comann Gàidhlig Inbhir Nis.
Bhuineadh Mitchell do dh' Inbhir Nis agus B' esan mac an lighiche ainmeil Lachlann Mitchell. An dèidh dha a bhith na iar-lioftanant anns a' Chabhlaich Rìoghail, leigeadh a-steach e gu Dàimh Luchd-tagraidh a' Chrùin. Shuidhicheadh e mar shiorraidh làn-ùine ann an Dùn Èideann ann an 1978, far an robh e gus an do leig e dheth a dhreuchd ann an 1995.
Bha an t-Urramach Raibeart MacGriogair na mhinistear an Cille Mhoire eadar 1822 agus 1844. Bha a mhac, Alasdair, a thàinig dhan dreuchd na dhèidh ainmeil mar sgoilear Gàidhlig a bha fìor chudromach


text:
Mccxl.uii. Kl. Enair ar Mairt & xxi. fuirri.
Sluaigheadh mór la Mac Muiris & la Gallaibh i Ceneal Conaill co rancatur Eas Ruaidh. Ó Domnaill do tinol Ceneoil Conaill & Cineoil Eoghain & tancadur na sluaigh-sin i nn-arceist a cheli & tucsat tóchur troda da ceili & ro meabhadh ar O nDomnaill; & ro marbhadh Mael Seachlainn O Domnaill, rí Ceneoil Conaill, ann sin, & Mac Somairli .i. ríg Oirir Gaideal & in Gilla Muinelach O Baigill & maithi Cineoil Conaill do marbhadh ann la Mac Muiris Mic Gearailt. Ro hairgeadh & ro hinnrad Ceneal Conaill co léir uili leo & gerb iad Gaill ann rob esbadhach iad dun ruathur-sin.
Uilliam Brit & a brathuir, .i. serriam Connacht in tUilliamsin, & ridiri og & seiniscal Conacht .i. Mac Eliget du marbhadh do mac Anmchadha Mic Gilla Padraig d'Osraighibh.
Tadhg mac Concubhair Ruaidh do loscadh Innsi Moiri Claenlocha & ochtur ar xx.it do Gallaibh do loscadh innti.
Comergi do macaib ríg Connacht ma Torrdhealbhach mac Aedha mic Cathail Croibhdeirg co riachtadur Fid O nDiarmada & Muintir I Fathaigh, & ro marbsadur daine inntib; & rancatur as sin co caislen Bona na Gaillme & ro loisceatar in baile & in caislen & ro marbaid & ro milid daine roimda. Ro lenadar Gaill iat & tugsat tochur doibh & ro marbhadar-sum drong do Gallaibh, & do imgedar da n-aindeoin uatha & docuadur a Cera.
p.126
Ro tinoil dino Siurtan d'Esetur & Clann Adam & Gaill Cera & d'innsaigeadur gu Toirrdealbhach. Ro fhagaibh Torrdhealbhach in crich o nach roibi lín teagmala riu.
Buirgeis Cinn Trachta do loscadh do Tadhg mac Concubhair Ruaidh & do Tadhg mac Tuathail.
Cidh tra acht ni fuaradur Gaill re fada crithnughadh coimeagla mar in cogadh-sin fa macaibh rígh, uair nír facsat tuath na tricha cead gan creachargain do Connachtaibh isin bliadhainsin.
Giústis nua do chur do ríg Saxan i nErinn isin bliadhainsin & ba maith a smacht.
Mccxl.uiii. Kl. Enair ar Ceadain & aili uathaidh fuirri.
Comergi do denam do macaib Maghnusa, & innto doib ar Gallaibh & caislean Mic Einri du loscadh leo, & do mac Conchobhair Ruaidh, & a constapla do gabhail & creacha tuaiscirt Umaill do breith doib ar Innsib Mod. Ro tinoil dono Siurtán d'Esetur & Seoan Puitiler & Robin Laighles & daine imda leó & táncadur co Baili Tobair Padraig & as sin gu hAchadh, Fhabhair, & ro airgseat Umhall ar {folio 27D}namarach tuaigh & teas. Tanic Enri dino sluag i nUmall, ar ba leis fein hí & ro bí innti 'na comnaighi. Doroinni dino Mac Enri sith re Domnall mac Magnusa & ro geall Domnall sochraidi & artraighi do innsaighid a braithreach. Mic h. Conchubhair do badar-sin ar Innsib Mod & rocualadar sochraiti do dul o Enrí ar ceand artraich cum Domnaill. Docuadar-sum i nn-arceist na buidhne-sin & ro marbadur dib Ouain mac na goillsighi & Seoan mac in gallshagairt, & ro marbhadh la Diarmaid mac Maghnusa arin ruathursin Senóid Guiber & iiii. dia muintir araen ris, & ro marbhadh Diarmaid arin lathair-sin & gnim truag e-sidei.
Tadhg mac Conchobhair Ruaidh du marbhadh do Gallaibh isin bliadhain-sin, & ba mór a gráin & a eagla in mic-sin ar Gallaibh co fuair bás.
Sluaidheadh le Muiris Fi Gearoid i Tir Conaill ; creacha & airgne do denum lais & O Canannan do innarbadh as tir amach & ríghi do fhagbail ac mac Hi Domnaill.
p.128
Sluaigheadh la Giustís na hEreann d'innsaigidh Hí Neill & Cinel Eoghain, & is i comairli dorinni o do bí neart Gall ar Erinn uili bráighde do tabhairt don Giustís.
Ruaidhri O Canannan du marbhadh la Gofraigh mac nDomnaill Moir Hí Domnaill & ríghi do gabhail do fein.
Muircheartach Cleirech O Dubhda do marbhadh la hAed mac Féidhlimidh Í Conchobhair isin bliadhain-sin.
Seoan Triiél co maithibh a muintiri do marbhadh la Gilla (na) Naem O Feargail.
Riccard mac muintire Uilliam Burc do eg a Saxanaib, & a corp do tabairt a nErinn & a adhlacadh i nAth Eiseal.
Amhlaibh mac Cathail Riabhaigh I Ruairc do marbhadh do Conchubhar Carrach Mac Donnchadha i meabhail.
Mccxl.ix. Kl. Enair ar Aine & xiii. fuirrí.
Sluaigheadh mor le Giusdís na hEreann do innsaighidh Laighin du cosc na mac rígh do bí ag denum uilc ar fud Laighean, & ni tucsat taeb ris, & ro airg-siumh in crich o nach rucc orro.
Cogad & uilc imda do denum do Fingin Mac Carrthaigh ar Gallaibh Desmumhan isin bliadhain-sin.
Adamh Minadur du marbhadh da mac Gilla Mo Coinni Í Catail & moran maille ris.
Piarus Puer & Dauid Triu & marcshluagh do gillib óga maraen riu do teacht roime Mic Feoruis i Conachtaib co caislean Sligidh; & do cualaidh mac Feidlimidh sin & tug airrceist orro & ro marbhadh leis Piarus Puér & Dauid Triu & cuicciúrdu gillib óga maraen riu, & rucad na cuirp-sin co hEas Dara. Imthusa mic Feidlimidh, tanic remi i Tír Fiachrach & ar fud crichi Mic Fheorais & ro airg o Muaigh co Traigh; & ro lean Gearoidin [...]
p.130
{folio 28A}intIarla & Gaill & Gaeidhil imda do dul a hErinn cabhlach mór & neart ar Albanchaibh do gabhail doibh.
Teapoid a Burc dearbrathair in Iarla d'ég ar toidheacht do don tshluaigheagh-sin i Carraig Feargusa adhaigh Nollac.
Mccxcxiiii.Kl.Enair.Matha mac Gilla Isa O Raighilligh, rí Brefne, do marbhadh do Teallach Dunchadha ar Achadh na Corra & galloglaigh do marbhadh malle fris. Mag Samradhan & Mag Dorchaidh do guin and.
In Cunndais bean Ricaird a Burc, Iarla Uladh, mortua est.
Uatér a Burc, oighri in Íarla ceadna, mortuus est.
Mcccu. Kl. Enair.Muircheartach O Conchobhair Fhailge & Mael Mordha & a brathair .i. in Calbhach O Conchobhair malle fri nonbur ar .xx.it do maithibh a muintire do marbhadh do Sir Ferus Mac Feoruis tre tangnacht a Caislen Feorais.
Caislean Innsi hEoghain do denum leisinn Iarla.
Maidm le hAedh mac Cathail Í Conchobhair & le Clainn Muircheartaigh air Muintir Raighilligh co ndorchair ann Pilip O Raighilligh & oighri Clainni Suibhne & Mag Buirrce ceann na ngalloclach malle fri c. ar xl. do dainib eili.
Toirrdhealbhach mac Neill Ruaigh Hi Briain quievit in Christo.
Matha Og O Raighilligh do marbhadh do Teallach Dunchadha.
Aed Og O Feargail in Christo quievit.
Mccc.ui.Kl.Enair.Toirrdhealbhach O Briain, ri Tuadhmumhan, do eg. Donnchadh O Briain a mac do righad na inad.
p.132
Feargal Mag Radhnaill, taiseach Muintire hEoluis, do marbhadh da brathribh fein.
Donnchadh mac Conchobhair in Copain & Flann O Floinn do marbhadh le hAedh mac Eoghain I Conchobhair.
Cagad mor etir Aedh mac Eoghain Í Conchobhair, rí Conacht, & maithi Síla Muireadhaigh araen ris & Aedh mac Cathail Ú Conchobhair gu moran do macaib rígh & taiseach Conacht malle ré taiseachaibh & oireachtaibh na Brefne air cheana 'man Sinainn re tri mís no ceathair, co ndearnadar drem do macaibh rígh Aedha mic Cathail forbais isna Tuathaibh maraen re sochraide gur gabsat creacha & airgne. Flann mac Fiachra Í Floinn, adbur taisigh Shíl Mail Ruanaidh, & Brian mac Donnchadha Riabhaigh Í Conchobhair maeraen redainib imda eile do marbhadh ar lorg na creiche-sin.
Donnchadh O Flaithbheartaigh, espog Cilli hAlaidh, saí einigh & crabhaidh, in Christo quievit.
Roberd a Briús, mórmaer Cairrgi, do gabhail ríghi nAlban ar eigin i n-agaigh rígh Saxan.
Domnall Tuirtreach O Neill do marbhadh i tuisil re lucht taighi I Neill.
Sir Uilliam Prinndargás, ridire rocrodha, mortuus est.
Creach mór do deanum do Clainn Muircheartaigh i crích Cairpri du ar marbhadh Dauid O Caeman & daine imda eli.
Brían Carrach O hEghra do marbhadh la Cormac O Flannacan.
{folio 28B}M.ccc.uii. Kl. Enair. Donnchadh Muimhneach O Ceallaigh, rígh O Maine, saí coimdeas im gach ní do maith dar fhoghain do duine, quievit in Christo.
Domnall mac Taidhg mic Briain mic Annrias mic Briain Luighnigh mic Toirrdhealbhaigh Móir do marbhadh le hAedh mBrefnech mac Cathail Ruaidh Í Conchobhair.
Tadhg mac Maeil Shechlainn mic Donnchadha mic Domnaill mic Maghnusa mic Torrdhealbhaigh Moir do marbhadh do Cathal mac Domnaill mic Taidhg.
Mael Shechlainn O Gairmfhleadhaigh, taiseach Clainni Moáin, quievit in Christo.
p.134
Amlaibh mac Airt mic Cathail O Ruairc, ri Brefne, do marbhadh la mac Feargail Gairbh Meg Samradhain.
Concubhar mac Fiachra O Floinn mortuus est.
Eachdhruim O Maine do loscadh le dreim do macaib rígh O Maine.
Goill Rosa Comain uib dorba do marbhadh le Donnchadh O Cellaigh, rig O Maine, ag Áth Eascrach Cuan du i ndorchuir Pilip Muinnter & Seoan Muinnter & Maighiu Triu maraen re dainibh ele etir marbhadh & fhadhbagh & gabhail. Do gabhadh ann Diarmaid Gall Mac Diarmada & Cormac Mac Cethernaigh & ro leiceagh as a sochraideadha fo comus, & ro gabhadh ann fos seirriam Rosa Comain; & do leiced as iad air trill & doronsat síth ar son in baile do loscadh le hEmunn Butillér.
Donnchadh O Flannacan, easpog Oili Finn, in Christo quievit.
Coróin do tabairt do rí Saxan & Breatan & Ereann .i d'Edubard Og.
Ailbe inghean Taidg Í Conchobhair mortua est.
Clann Muircheartaigh do teacht i Maigh Cetni & arbanna crichi Cairpri & morán d'arbannaibh Tíri hOilealla & in Corainn do loscadh leó, & is don toisc-sin do marbhadh Tadhg mac Maghnusa.
Cathal mac Maghnusa do marbhadh lesin Cathal ceadna.
Maghnus Mag Oireachtaigh mortuus est.
Mccc.uiii. Kl. Enair.Da crích Cairpri Droma Cliab d'argain do Ruaidhri mac Cathail Ruaidh I Conchobhair.
Tigearnan Mag Tigearnan mortuus est.
Creach mór do denum do Mael Ruanaigh Mac Diarmada ar macaib Domnaill Í Conchobhair i crich Cairpri. Creach ele do denum do Brian O Dubhda & do Gallaibh Luighne & O Fíachrach arna macaib ceadna.
Soighnen teneadh do toitim i mainistir na mbrathar i rRos Comain gur bris in mainistir.
p.136
Mccc.ix. Kl. Enair.Aedh mac Eoghain mic Ruaidhri mic Aedha mic Cathail Crobhdeirg, ríg Conacht & adbhar ríg Ereann, do marbhadh le hAedh mBrefneach O Conchobhair i Coill in Clachan & morán do maithibh a muintire; & is iat so na maithisin .i. Concubhar Mac Diarmada & Diarmaid Ruadh mac Taidhg Í Conchobhair & Diarmaid mac inCharraig mic Taidhg mic Mael Ruanaidh &Diarmaid O hEili & Gilla na Naem Mac Aedhacain ollamh. Aedh Brefneach do teacht as tír & na Tri Tuatha (do) techt 'na teach.
Mael Ruanaigh Mac Diarmada & Si(l Muiread)aigh do tabairt {folio 28C}Uilliam a Burc co hOil Finn.
Aedh Brefneach do beth isna Tuathaibh & a dul isa Midhe a coinde in Iarla, & na Tri Tuatha do impodh fair da eis. Aedh ar teacht asa Midhe do gabhail longphuirt a nUachtar Tiri & crech do denum dó ar Aedh O Flannacan & a caithem ann.
Concubhar mac Donnchadha Í Briain do marbhadh do Gallaibh a feall.
Cathal mac in Liathanaidh, ab na Trinoide, do togha cum easpogoidi Oili Finn.
Ruaidhri mac Cathail & O Floinn do dul aranMachaire marcsluagh & mac Mic Feorais do marbhadh leo.
Coinne do denum d'Uilliam a Burc & do Conachtaib re mac Cathail 'ma Áth Slisen. Brisedh coinne eaturu & maidm do tabairt ar mac Cathail ann sin & drem da muintir do marbhadh.
Uilliam Burc do dul co mainistir na Buille & Clann Muircheartaigh do teacht a Tír nOilealla. Arbar imda do loscadh & do milleadh doibh.
Mac Uilliam do teacht ar Corrshliab anúass. Mac Cathail do cur asa longphort dó & Donnchadh O Finnachta do marbhadh do tosach sluaigh Mic Uilliam & daine eli nach airimhtear sunna.
p.138


text:
Mar as trice, bidh mi a’ coimhead air tursan rèile gu math fada air a’ bhloga seo ach chaidh mi air turas goirid ach fìor mhath Disathairne.
Ghabh mi an trèana bho Ghlaschu Mheadhain gu Ionad Taisbeanaidh (far a bheil soidhne Gàidhlig ùr air a dhol suas bho chionn goirid) agus choisich mi gu Sràid Elderslie faisg air làimh airson a dhol gu Coffee and Craic, a’ bhùth cofaidh ùr airson coimhearsnachd Ghàidhlig Ghlaschu.
Air an t-slighe, chaidh mi gu Glaschu Mheadhain (ìre ìosal – GCL) agus bha e gu math gu math trang. Dh’fhaighnich mi do chuideigin “càite a bheil a h-uile duine a’ dol?”
“Dhan Hydro a dh’fhaicinn Nicola”.
“Cò Nicola?” Dh’fhaighnich mi agus mi a’ smaoineachadh gun robh e a’ bruidhinn air rionnag pop air choireigin a bha gu bhith a’ dèanamh consairt.
“Prìomh Mhinistear Nicola” arsa e. Nach mi a bha a’ faireachdainn gòrach!
Co-dhiù, cha b’ e poilitigs a bha romhainn ach cànan is cofaidh!
Tha Cofaidh is Craic gu math gu math faisg air Sgoil Ghàidhlig Ghlaschu agus ruigear e an dàrna cuid bho Stèisean Ionad Taisbeanaidh (EXG – ma tha thu a’ tighinn bho Stèisean a’ Mheadhain) no bho Charing Cross (CHC – ma tha thu a’ tighinn bho Stèisean Sràid na Banrighinn).
‘S e bùth cofaidh snog a th’ ann an Cofaidh is Craic a chaidh a mhaoineachadh tro crowdfunding (maoineachadh-sluaigh?) mar iomairt shòisealta. Agus abair thusa gun robh feum air a leithid! Tha na mìltean de luchd-labhairt is luchd-ionnsachaidh Gàidhlig ann an Glaschu ach cha robh àite cruinneachaidh aig a’ choimhearsnachd gu ruige seo. Tha tachartasan Gàidhlig ann ceart gu leòr, ach tha e cudromach gum bi cothroman coinneachaidh neo-fhoirmeil ann cuideachd.
‘S e bùth gu math uaine a tha seo cuideachd, a’ cleachdadh stuth air a shuas-chuairteachadh (upcycled) agus ailtireachd-sgudail (junktecture) a bharrachd air biadh is cofaidh bho chompanaidhean ionadail.
Cha robh mi ann ach airson uair a thìde no mar sin ach chunnaic mi daoine le Gàidhlig bho thùs, pàrantan le clann anns an sgoil agus luchd-ionnsachaidh ann fhad’s a bha mi ann.
Mholainn Cofaidh is Craic gu mòr agus bu chòir do gach duine aig a bheil Gàidhlig – no a tha ga h-ionnsachadh – a dhol ann gu tric is minig!
Alasdair


text:
AN leabhar “Ùr-Sgeul” as ùire se cruinneachadh de 13 sgeulachdan-goirid le diofar ùghdaran, Saorsa (Clàr, £8.99), deasaichte le Joan NicDhòmhnaill agus John Storey. Tha e fìor gun teagamh gur e “strì gu saorsa” an cuspair a tha gan ceangal. Chan e sin an rud bu mhotha a bhuail ormsa, ge-tà, ach gun robh cuid aca fìor mhath, cuid aca math, ’s cuid aca meadhanach, mar anns na seann làithean nuair thigeadh àireamh de Ghairm neo de Ghath a-mach.
A bheil seo ag innse dhuinn gun do chaill muinntir “Ùr-Sgeul” dòchas gun lean Gath? Gun do chuir iad Saorsa ri chéile mar dhòigh eile air sgrìobhaidhean agus sgrìobhadairean ùra a thoirt gu solas an latha?
Tha sgeulachdan ann a bhuineas ri amannan a bhà, a thà, agus (is dòcha) a bhitheas. Tha aon té dlùth do bhith ’na leasan eachdraidh. Tha t’éile seataichte ann an leanabas agus tha t’éile mu dheidhinn cuimhne ’s cuimhneachain. Tha a dhà ann le Gearmailtich a dh’ionnsaich Gàidhlig, aon dhiubh mu Bhalla Berlin agus t’éile, ‘An Drochaid’, mu fhear a tha dol a chur a’ ghunna ri burraidh de cheannard-stàite.
Tha tòrr de na sgeulachdan mu cheistean sòisealta an latha an-diugh: slàinte bhoireannach, strì “clas”, dìolan-déirce, truaghain a theich ás an dùthaich aca. ’S tha feadhainn eile a’ seasamh a-mach dìreach a chionns gu bheil iad eadar-dhealaichte. Tha Tim Armstrong a’ feuchainn a làmh air ficsean saidheans. Tha an sgeul aig Meg Bateman comharraichte le bòidhchead an sgrìobhaidh. Ach se Pàdraig MacAoidh as fhaisge a thig air dìleab shupailte Iain Mhic a’ Ghobhainn, le sgeul saiceòlach air duine a théid ’na dhuine eile.
Còrdaidh Saorsa riut agus tha mi ga mholadh. ’Na mo bheachd fhìn, chan e miann saorsa idir am prìomh rud a th’ aig na h-ùghdaran òga seo ann an cumantas ach tuigse air cho cudromach ’s a tha iongnadh mór aig deireadh seanchais. Buidhe dhaibh!
Gu mì-fhortanach, chan eil an deasachadh daonnan cho math ’s a dh’fhaodadh e bhith.
Chan eil fhios a’m dé chànan a th’ ann an “a’ chionn gu robh e a’ cumail cuimhne na h-aodainn eile a-muigh” neo “dh’fhàg iad uile do bhailtean eadar-dhealaichte” neo “aonar den fheadhainn a bu mhiosa”. Nan robh Gairm neo Gath againn fhathast, bhiodh dara cothrom ann air rudan den t-seòrs’ a ghlacadh mun ruigeadh iad leabhar.


text:
Nollaig Chridheil a h-Uile Duine
Seann òran Nollaig sa Chuimris air a thionndadh dhan Ghàidhlig Sneachd a’ tuiteam mu mo thimcheall clann a’ cluich gabhail spòrs seo an ràith airson gaol is tuigsinn Nollaig Chridheil a h-uile duine àm son pàrtaidh is hò-rò-gheallaidh daoine a’ dannsadh fad na h-oidhch’ àm son ...
Air fhoillseachadh le: Dàna - DiCiadain, 28 dhen Dùbhlachd, 2016
- Seann-naidheachdan
- Cuir bhòt! Nollaig Chridheil agus bliadhna mhath ùr nuair a thig i!
...Gàidhlig - cha bhithinn às a h-aonais! - DiarDaoin, 16 dhen Chèitean, 2013
- Cuir bhòt! Nollaig ann an Iapan
Chan eil ach beagan Chrìostaidhean anns an dùthaich seo ach 's e tachartas sònraichte dhuinn uile a tha ann an Nollaig. Mar anns na dùthchannan eile, theid tuilleadh duine ...Gàidhlig ann an Iapan - DiLuain, 26 dhen Dùbhlachd, 2011
- Cuir bhòt! Nollaig chridheil is bliadhna mhath ùr #gaidhlig
Tha na h-oifigearan Gàidhlig a-nis air làithean saora airson na Nollaig. Bidh am blog Gàidhlig a’ tòiseachadh a-rithist san t-seachdain a’ tòiseachadh 9 Faoilleach 2012. ...Pàrlamaid na h-Alba - DiDòmhnaich, 25 dhen Dùbhlachd, 2011
- Cuir bhòt! Nollaig beag air bheag - Maiseachaidhean
cuspair: Christmas little by little - Decorationsmaiseachadh, maiseachaidh, maiseachaidhean (nm) : decorating, decorationsgeadachadh, sgeadachaidh, sgeadachaidhean (nm) : ...from puxill - DiDòmhnaich, 14 dhen t-Samhain, 2010
- Cuir bhòt! Nollaig - beag air bheag
Cuspair: Christmas - little by littleFeuchaidh mi a thoirt dhuibh abairtean Nollaige a' bheag aig àm.I will try to give to you Christmas phrases a few at a time.Lorgaidh mi gum ...from puxill - DihAoine, 12 dhen t-Samhain, 2010
- Cuir bhòt! Nollaig Chridheil!!
Nollaig Chridheil a h-uile duine!Seo agaibh na fàclan airson Leanabh an Àigh... an eagal's nach eil cuimhne agabh orra!Leanabh An Àigh Le Màiri Dhòmhnallach à Bun Easain ...Sgleog Blog - DiLuain, 17 dhen Dùbhlachd, 2007
- Cuir bhòt! Nollaig Chridheil dhuibh uile!
...Fada Thar Nan Speuran... - DiDòmhnaich, 24 dhen Dùbhlachd, 2006
- Cuir bhòt! Nollaig Chridheil! :-)
Nollaig Chridheil agus Bliadhna Mhath Ùr, a h-uile duine!!!!! ...Smuainntean sa chànan as bòidhche - DiLuain, 26 dhen Dùbhlachd, 2005
- Cuir bhòt! Nollaig Chridheil
Aye Aye 'Illean, Tiodhlac Nollaig Bheag Dhuibh Uile. Cairistiona Choir!!! Cho piosail 'sa ghabhas! Beannachd Oirbh! ...Dannsamaid! Crathamaid! Ròcamaid! - DiDòmhnaich, 25 dhen Dùbhlachd, 2005
- Cuir bhòt! Nollaig chridheil!
Chan eil móran agam ri ràdh, ach tha mi an dòchas gum bi latha foiseil sona agaibh uile an diugh. ...Facal no dhà bho Chadalach - DiDòmhnaich, 25 dhen Dùbhlachd, 2005


text:
Naidheachdan 11:00m
21 An t-Samhain 2016 Ùraichte aig Ùraichte aig
CBI
Dh'innis am Prìomhaire Theresa May do cho-labhairt an CBI gum feum gnothachasan atharrachadh ma tha earbsa gu bhith aig daoine ann an saor-mhalairt. Thuirt i gun robh i a' cur taic ri margaidhean saora, ach gum feumadh gnìomhachasan an riaghaltas a chuideachadh le bhith a' toirt nan iarrtasan a bh' air cùl na bhòt airson Brexit gu buil. Dh'aidich a' Bhana-mhaighstir May gun robh i a' tuigsinn gun robh eagal air companaidhean gun deigheadh an eaconamaidh far bhearradh nuair a dh'fhàgas an Rìoghachd Aonaichte an EU.
Bàs
Chaidh boireannach aosta fhaighinn marbh taobh a-muigh a dachaigh ann an Glaschu. Chaidh a corp a lorg madainn an-dè, 's tha amharas ann gun do chaochail i leis an fhuachd. Tha seo a' tighinn às dèidh mar a chaidh càraid aosta fhaighinn marbh taobh a-muigh an dachaigh ann an Leòdhas Dihaoine.
Ola 's Gas
Tha còrr 's 400 de luchd-obrach roinn na h-ola 's a' ghas ag ràdh, às aonais taic an riaghaltais, gu bheil teagamhan mòra mu choinneimh a' ghnìomhachais anns a' Chuan a Tuath. Bha faisg air an ceathramh chuid de na ghabh pàirt anns an rannsachadh a rinn an t-aonadh Unite cuideachd den bheachd nach eil an gnìomhachas gu bhith maireann anns an àm ri teachd. Tha aonadh eile, an GMB, cuideachd a' dèanamh dheth gun cosg e còrr 's £75bn de dh'airgead poblach airson clàran-ola agus gas a' Chuain a Tuath a thoirt a-mach à seirbheis.
Madaidhean-ruadha
Chaidh moladh gum bu chòir luchd-faire pàirt-ùine fhastadh airson sùil a chumail air mar a tha madaidhean-ruadha gan sealg ann an Alba. Tha am moladh a' nochdadh bho ath-sgrùdadh a rinn am Morair Bonomy, agus a chaidh a chur air chois mar thoradh air gluasadan ann an Westminster airson laghan seilge a lagachadh ann an Sasainn. Thuirt Rùnaire na h-Àrainneachd, Roseanna Choineagan, gun toir an riaghaltas beachd air co-dhùnaidhean an ath-sgrùdaidh an ath-bhliadhna.
Ionad ceartais
Chaidh planaichean a chur a-steach gu h-oifigeil airson ionad ceartais ùr a thogail air a' Ghàidhealtachd. Cho-dhùin Seirbheis Chùirtean agus Tribiùnalan na h-Alba gun lean iad orra leis a' phlana gus goireas ùr a stèidheachadh aig raon-gnìomhachais an Longman ann an Inbhir Nis às dèidh dhaibh co-chomhairleachadh poblach a chumail air a' chuspair. Ma bheir Comhairle na Gàidhealtachd cead dhan phlana, tha dòchas ann gun gabh Caisteal Inbhir Nis a leasachadh mar ghoireas turasachd.
Na Beach Boys
Agus chaidh fhoillseachadh gun cluich aon de na còmhlain as motha ann an eachdraidh ceòl pop aig fèis chiùil ann an Alba an ath-bhliadhna. Cluichidh na Beach Boys air an oidhche mu dheireadh de dh'Fhèis Chiùil Mhontròis anns a' Chèitean, 's iad a' comharrachadh deich bliadhna bhon a chaidh an fhèis a chur air chois.


text:
- An toil leat ceòl? Do you like music?
- ’S toil, is toil leam ceòl Yes, I like music
- ’S toil leam ceòl tradiseanta I like traditional music
- Dè seòrsa ciùil as toil leat? What kind of music do you like?
- ’S toil leam ceòl tradiseanta na h-Alba I like Scottish traditional music
- ’S toil leam ceòl na pìoba I like pipe music
- ’S fhìor thoil leam ceòl mòr I really like pibroch
- ’S toil leat ceòl na fìdhle You like fiddle music
- ’S toil leatha dannsa-ceum She likes step-dancing
- ’S toil leis ceòl clasaigeach He likes classical music
- ’S toil leibh dràma You (plural) like drama
- ’S toil leotha òrain Ghàidhlig They like Gaelic songs
- ’S fheàrr leam a bhith seinn I prefer singing
- Cha toil leam sin I don’t like that
- Tha fidheall agam I have a fiddle
- Tha feadan agad You have a chanter
- Tha bogsa-ciùil aige He has an accordion
- Tha brògan-dannsaidh againn We have dancing shoes
- Tha clàrsaich agaibh You (plural) have clarsachs.(clàrsach a clarsach)
- Tha fìdeagan aca They have tin whistles.(fìdeag a tin whistle)
- Chan eil giotar agam I don’t have a guitar
- Càite a bheil… Where is…
an fhìdeag agam? my tin whistle?
an fhidheall agad? your fiddle?
am feadan aige? his chanter?
a’ phìob mhòr aice? her bagpipes?
am bogsa-ciùil aig Calum? Calum’s accordion?
an giotar againn? our guitar?
am meurchlàr aca? their keyboard?


text:
Poileasaidh dibhe na Gàidhealtachd ga atharrachadh
Tha Comhairle na Gàidhealtachd air am poileasaidh a thaobh cead bhùithdean deoch-làidir a reic airson òl aig an taigh atharrachadh.
Tha iad airson lùghdachadh a thoirt air na tha de bhùithdean deoch-làidir gan cur air bhonn san sgìre.
Tha dragh ann gu bheil suas ri 40% de dh'inbhich ann an cuid de sgìrean ag òl barrachd na na thathas a' moladh de dheoch-làidir san t-seachdain, no san là.
Chuala buill de Bhòrd-ceadachd na Gàidhealtachd torraidhean rannsachaidh madainn Dimàirt a rinn NHS na Gàidhealtachd air trioblaidean slàinte a tha gan cruthachadh san sgìre le daoine a bhith ag òl cus.
Dh'aontaich buill gu luath nach robh am poileasaidh a bh' ann airson ceadan a thoirt seachad freagarrach.
Chuala iad gun robh na Poilis air an taic a chur ri bhith an dùil cead a dhiùltadh do ghnìomhachasan nas motha na meud àraid ann an sgìrean bochda far a bheileas ag aithneachadh trioblaid le deoch-làidir. Ach dhiùlt iad sin, 's bhòt iad airson am poileasaidh air feadh na Gàidhealtachd atharrachadh.
Thuirt an Comh. Richard Laird, às Inbhir Nis, gum biodh e ceàrr a bhith ag amas air sgìrean bochda a-mhàin, seach gu bheil trioblaidean dibhe a' cehart cho dualtach a bhith a' bualadh air sgìrean eile.


text:
Gainnead connaidh mhara an Uibhist
Thog iasgairean ann an Uibhist dragh nach eil iad a' faighinn connadh mar a bu chòir.
Tha iad ag ràdh nach eil gu leòr dheth anns na tancaichean aig na cidhichean anns an eilean.
Thuirt iad gu bheil sin a' cur bacadh air an obair aca.
'S e a' chompanaidh Certas, no Scottish Fuels mar a bh' orra gu bho chionn ghoirid, a tha an urra ri bhith a' toirt a' chonnaidh mhara a dh'Uibhist à Steòrnabhagh, ann an làraidhean.
Ach is coltach nach eil na siostaman ùra anns an tancaichean air na cidhichean ag obair mar a bu chòir.
Thuirt Rùnaire Chomann Iasgairean nan Eilean siar, Donnchadh MacAonghais, gun do dh'innis iasgair dhasan gun robh aige aig aon àm ri feitheamh còig làithean air connadh.
Thuirt e, nuair a tha an suidheachadh sin a' togail ceann, gum feum na h-iasgairean rudan eile a chur air dòigh, a' cur obair agus cosgais a bharrachd orra.
A rèir Cathraiche Comataidh an Iasgaich aig Comhairle nan Eilean Siar, Alasdair MacLeòid, tha iad gu mòr airson seo a chur ceart gun dàil, agus làn-aithne aca air cho cudromach 's a tha an t-iasgach do dh'Uibhist.


text:
Naidheachdan 11:00m
17 An Dùbhlachd 2014 Ùraichte aig Ùraichte aig
Pagastan
Thèid binn bàis airson ceannairc a stèidheachadh às ùr ann am Pagastan, là an dèidh ionnsaigh Taliban anns na deach còrr is 130 cloinne a mharbhadh. Tha trì là de chaoidh nàiseanta ann, agus chaidh tòiseachadh a' tiodhlacadh nam marbh ann am baile Peshawar, ann an ceann an iar-thuath na dùthcha. Tha Prìomhaire Phagastan, Narwaz Sharif, a' deasbad na cùise an-dràsta le ceannardan poileataigeach eile na dùthcha.
Sidnidh
Dh'òrdaich Prìomhaire Astràilia, Tony Abbot, rannsachadh farsainn an dèidh sèist aig taigh-bidh ann an Sidnidh Diluain anns an deach dithis a bha am bruid agus fear-gunna a mharbhadh. Thuirt Mgr Abbot gu bheil esan airson faighinn a-mach carson a bha cead gunna aig an duine, aig an robh, le fios dha na h-ùghdarrasan, beachdan làidir radaigeach.
Cion-cosnaidh
Thàinig an àireamh gun chosnadh ann an Alba a-nuas 11,000 eadar an Lùnastal agus an Damhair. Air feadh na Rìoghachd Aonaichte, thuit an àireamh còrr is 60,000 gu beagan nas lugha na 2,000,000. Tha ìre chion-chosnaidh na h-Alba aig 5.6%, nas lugha na tha ìre Bhreatainn gu lèir, aig 6%.
Ministearan Gèidh
Ghabh Eaglais na h-Alba ceum nas fhaisge air cead do choithionalan a bhith a' fastadh mhinistearan gèidh. Tha mòr-chuid de chlèirean air bhòtadh a-niste airson sin, agus bidh co-dhùnadh ann aig Àrd-Sheanadh na h-ath-bhliadhna. Tha ministearan agus coithionalan air an Eaglais fhàgail mar thà, ri linn na connspaid.
Casg-breith
Dh'innis Prìomh-chùirt na Rìoghachd Aonaichte do dhithis mhnàthan-glùine Caitligeach nach eil cead aca a bhith a' seachnadh a bhith os cionn luchd-obrach a tha an sàs ann an casg-breith. Bha an dithis, Mary Dugan agus Connie Wood ag argamaid gun robh còir aca a bhith a' seachnadh obair sam bith co-cheangailte ri casg-breith. Tha co-dhùnadh na Prìomh-chùirte a' cur às do riaghladh a rinn Cùirt an t-Seisein nam fàbhair.
Murt
Tha gille a tha 13 bliadhna de dh'aois sa Chùirt ann an Lunnainn an-diugh fo chasaid mu mhurt ann an ceann a tuath a' bhaile. Chaochaill Christopher Barry, a bha 53, an dèidh aon bhuile sgeine aig starsaich a dhachaigh ann an sgìre Edmonton oidhche na Sàbaid. Leig na Poilis ceathrar ghillean eile a tha 13 agus 14 bliadhna de dh'aois, ma sgaoil air urras.
An t-Iasgach
Thuirt Riaghaltas na h-Alba gu bheil iad riaraichte le aonta ùr an iasgaich. Ged a tha gearraidhean ann an cuid de chuota a' chosta an iar, tha na h-uimhir de dh'àrdachadh air cuota na h-Alba an dèidh na coinneimh anns a' Bhruiseil, agus cha deach an ùine a gheibh bàtaichean aig muir a ghearradh nas motha. Tha barrachd chuota anns a' Chuan a Tuath airson muasgain-chaoil agus mac làmhaich, a bharrachd air iasgach na h-adaige air a' chosta an iar. Ach tha cuota nas lugha ann dhan mhuasgan-chaol agus iasgach na cuidhteige mun iar.


text:
HIAL a' soirbheachadh
Thuirt Puirt-adhair na Gàidhealtachd 's nan Eilean (HIAL) gu bheil a' bhliadhna seo air tòiseachadh gu math dhaibh, 8.7% a bharrachd de luchd-siubhail aca sa chiad chairteal den bhliadhna.
Eadar am Faoilleach agus am Màrt am-bliadhna, tha figearan HIAL a' sealltainn gun deach 314,136 duine tro na puirt-adhair aca.
Bha gnìomhachas a' chumhachd ath-nuadhachail a' fàgail gum faca port-adhair Inbhir Ùige àrdachadh 64.5% anns na bh' aca de luchd-siubhail.
B' ann an Inbhir Nis a bu mhotha a bha an t-àrdachadh ge-tà, le seirbheisean ùra gu ruige Geneva agus Baile Átha Cliath - agus tro Bhaile Átha Cliath gu ruige nan Stàitean Aonaichte - agus plèanaichean nas motha air slighe Mhanchester.
Thàl seirbheis ùr eadar Gatwick agus Zurich barrachd dhaoine gu slighean eadar Inbhir Nis agus Gatwick.
Dh'fhàg sin gun robh 29,000 a bharrachd de luchd-siubhail a' cleachdadh Puirt-adhair Inbhir Nis.
Thuit àireamhan aig Barraigh, Ceann-Loch Chille Chiarain, Circeabhal agus Tiriodh ri linn droch aimsire toiseach na bliadhna.
Chunnacas àrdachadh cuideachd ge-tà, aig Steòrnabhagh, Beinn nam Fadhla, agus Ìle.


text:
Dè thachras mura bi mòr-chuid ann?
30 An Giblean 2015 Ùraichte aig Ùraichte aig
'S e aramachd niùcleasach na dùthcha aon roinn a dh'fhaodadh a bhith cudtromach an lùib nan còmhraidhean a dh'fhaodadh a bhith ann mura bi mòr-chuid aig aon phàrtaidh às dèidh an taghiadh choitchinn seachdainn bho a-màireach.
Dh'fhaighnich na diofar phàrtaidhean ann an Alba a' seasamh air a'chuspair uair eile - 'san SNP leotha fhèin am measg nam prìomh phàrtaidhean - ag ràdh gu bheil iadsan gu tur an aghaidh armachd niùcleasach ùrachadh.
Ach mas e 's nach eil mòr-chuid aig pàrtaidh seach pàrtaidh às dèidh an taghaidh, ciamar a bhios fios againn cò bhios anns an ath riaghaltas?