text:
Siostaman cho-chomharran
'S e dòigh rianail airson co-cheangail a dhèanamh eadar àlach òrdaichte àireamhan agus puing suidhichte ann an spàs a th' ann an siostam cho-chomharran. 'S e an eisimpleir as sìmplidh an siostam Cartesach. Anns an t-siostam seo tha aon phuing air a taghadh mar bhun-phuing anns an spàs agus tha trì cùrsaichean air an taghadh (ainmichte x, y agus z mar as cumanta) a tha ceart-cheàrnach fear bhon fhear eile. Faodar puing sam bith eile lorg anns an spàs le bhith a' dol an astair k (can) bhon bhun-phuing air a' chùrsa x, nuair sin an astair m air a' chùrsa y agus nuair sin an astair n air a' chùrsa z. Tha na trì àireamhan (k, m, n) nan co-chomharran na puinge, ach feumar an ainmeachadh anns an òrdugh (x, y, z). Anns an eisimpleir seo, 's e k co-chomharra x na puinge, m an co-chomharra y agus n an co-chomharra z.
Tha iomadach dòigh airson cho-chomharran a chur air puing. Faodar puing eile thaghadh mar bhun-phuing. Faodar cùrsaichean eile thaghadh mar shiùil-thomhais. Agus chan eil e èiseil gum bi na cùrsaichean taghte ceart-cheàrnach, no eadhan gur e loidhnichean dìreach a th' annta. Tha co-chomharran na puinge an urra ris an t-siostam a th' air a chleachdadh.
'S e as adhbhar do shiostaman cho-chomharran eadar-dhealaichte bhith ann gu bheil e nas fhasa, ann am bitheantas, ceist fhuasgladh anns an dara siostam na tha e ann an siostam eile. Is mathaid nach gabh i fuasgladh idir ann an siostam air choireigin. Agus gu tric thèid ceist a cur anns an dara siostam ach gabhaidh i fuasgladh nas fhasa ann an siostam eile. Mar sin tha e cudromach cuideachd gum bi eòlas againne ciamar a dh'atharraicheas sinn na co-chomharran bhon dara siostam gu siostam eile.
Ann am matamataig, chan ann ach àlach àireamhan a th' anns na co-chomharran. Ann am fiosaig gu h-àraidh, ach ann an iomadh raon eòlais eile, faodaidh na h-àireamhan seo a' riochdachadh uimhirean mar àite, luathas, no forsa. Faodar spàsan ioma-sheallach easchruthach a thogail, agus siostam cho-chomharran aca airson phuingean a lorg annta. Ann an reul-fhiosaig, mar eisimpleir, tha modh fàs còmhlan reultan air a rannsachadh ann an spàs 6sh far a bheil na sia siùil-thomhais nan àite reul (x, y, z) agus nan codaichean de luathas na reul leis na trì cùrsaichean (vx, vy, vz). Suidhichear gach reul a' chòmhlain anns an spàs seo aig co-chomharran (x, y, z, vx, vy, vz).
Susbaint
Gnè siostaman cho-chomharran[deasaich | deasaich an tùs]
Gnè cheart-cheàrnachail[deasaich | deasaich an tùs]
Tha dà sheòrsa siostam cho-chomharran ann – ceart-cheàrnachail agus lùb-loidhneach. Chan ann ach aon shiostam den ghnè cheart-cheàrnachail agus sin an siostam Cartesach. Anns an t-siostam seo 's e loidhnichean dìreach a th' anns na h-axes (na cùrsaichean tomhais), agus tha na h-axes ceart-cheàrnach fear bhon fhear eile. 'S e sin ri ràdh gur e ceart-cheàrn an ceàrn eadar dà axis sam bith. Air plàna (ann an spàs dà-sheallach) dealbhar ceart-cheàrnach (an cumadh) eadar puing P agus a' bhun-phuing O ma tha an dà phuing seo co-cheangailte le loidhnichean an cùrsa nan axes.
Tha e lèirsinn gum bi breisleach an seo. Ged nach eil e èiseil gum bi ceart-cheàrn eadar siùil-thomhais siostam cho-chomharran tha e mòran nas feumail ma bhios, agus seo feart nan siostaman as cumanta. Tha iad uile ceart-cheàrnach ach chan ann ach fear dhiubh (an siostam Cartesach) ceart-cheàrnachail. Ri linn seo, ann am matamataig agus ann am fiosaig cleachdar am facal ortogònach (bhon Ghreugais opθός: ceart agus Ywvίa: ceàrn) an àite a' bhuadhair ceart-cheàrnach, mar as cumanta.
Gnè lùb-loidhneach[deasaich | deasaich an tùs]
'S ann lùb-loidhneach a tha na co-chomharran ma tha fear dhiubh, air a' char as lugha, air a thomhas air cùrsa loidhne lùbte. 'S e an eisimpleir as sìmplidh na co-chomharran pòlarach air plàna (na co-chomharran pòlarach cearclach). Anns an t-siostam seo lorgar gach puing air a' phlàna aig na co-chomharran (r, θ), far a bheil r na h-astar dìreach bhon bhun-phuing O agus θ na ceàrn bho axis pòlarach (m.e. axis-x an t-siostaim Chartesaich). Tha seòl-tomhais θ ortogònach ri seòl-tomhais r oir 's e beantan cearcaill le radius r a th' ann an seòl-tomhais θ agus tha ceart-cheàrn eadar radius a' chearcaill agus am beantan aige.
'S e eisimpleir eile a th' anns na co-chomharran eileapsach. Seo siostam cho-chomharran air plàna far a bheil puing a lorg aig co-chomharran (u, v) far a bheil u na eileaps co-fhòcasach agus tha v air a thomhas mar cheàrn bho 0° gu 360° bhon mhòr-axis na h-eileaps. Ma tha v seasmhach, 's ann air hipearbòla, leis an aon fhòcas 's a tha aig an eileaps, a tha lorg loidhne u. Tha na hipearbòlan (loidhnichean lùbte le v cunbhalach) ortogònach ris na h-eileapsan (aig a bheil u cunbhalach). Anns an eisimpleir seo 's e loidhnichean lùbte a th' anns an dà sheòl-thomhais.
Atharrachadh siostaman cho-chomharran[deasaich | deasaich an tùs]
Gus co-chomharran iomlaideachadh eadar siostaman, tha feum air foirmle a dh'atharraicheas co-chomharran an dara siostaim do cho-chomharran an t-siostaim eile. Mar eisimpleir, seo na foirmlean bho cho-chomharran pòlarach (r, θ) gus na co-chomharran Cartesach (x, y):
Gus an iomlaideachadh air ais:
Ged a bhiodh θ' an ceàrn anns a' chiad cheathramh (0° ≤ θ' < 90°). Nam biodh a' phuing (x, y) ann an ceathramh eile:
Ann an cuid de shiostaman cho-chomharran, tha puing ann gun luach sònraichte aig fear de na cho-chomharran. 'S e eisimpleir a th' ann am bun-phuing nan co-chomharran pòlarach (r, θ). Tha r = 0 agus chan eil e gu diofar dè an luach a th' aig θ. Far a bheil seo a' chùis, thathar ag ràdh gur e singilteachd a th' anns a' cho-chomharra seo.
Spàsan toinnte, cairtean agus atlasan[deasaich | deasaich an tùs]
Far a bheil spàs (easchruthach) air leth toinnte, is math a dh' fhaoidte nach eil e ion-dhèanta (no feumail) airson aon shiostam cho-chomharran a chur air feadh an spàis gu lèir. Ann an suidheachadh den t-seòrsa seo, cuirear iomadh siostaim le chèile airson an spàis a chòmhdachadh. Canar cairtean ris na siostaman cho-chomharran fa leth agus atlas ris a' chruinneachadh dhiubh. Thàinig am briathrachas seo bho chairtean-mara.


c: text/html

text:
Nov 22, 2016 | STEALL 01AN SAMHRADH UD – MEG BATEMAN SGEULACHD ÙR ANN AN STEALL 01 ‘Saoil cò tha fuireach thall an ‘Cùl a’ Chnuic’ — an tè ud à Dùn Èideann a ghabh nòisean uabhasach dhìot. Dè an t-ainm a bh’ oirre? Teresa, am b’ e? Tha i an seo fad na seachdain, i fhèin ’s an...
Nov 20, 2016 | STEALL 01Gheibhear na leanas ann an STEALL 01 FICSEAN ÙR Tim Armstrong – An Luingeas Dorcha air Fàire Caibideil a h-Aon – nobhail ùr SGEULACHDAN GOIRID Alasdair Caimbeul — Coinneach Taramod, Mo Dhuine Meg Bateman — An Samhradh Ud Morag Law — Comharraidhean Earraich...
Nov 19, 2016 | STEALL 01Dealbh @ Deborah Moffatt, 2016. Na còraichean glèidhte. Tha dàin ùra bho Deborah Moffatt ann an STEALL. Agus tha bàrdachd ùr bho Phàdraig MacAoidh ann cuideachd. Agus… dàin Gàidhlig bho Bhiddy Jenkinson – aon dhe na bàird as fheàrr an Èirinn –...
Nov 9, 2016 | STEALL 01Ri fhaighinn a-mhàin ann an STEALL, an iris ùr. Tha caibideil a h-aon ann an STEALL 01. Bidh An Luingeas Dorcha air Fàire a’ togail air saoghal iongantach Air Cuan Dubh Drilseach, a’ chiad nobhail aig Tim Armstrong. Leanaibh A-Hiom, Sàl agus Rìosa agus...
Nov 9, 2016 | STEALL 01SGRÙDAIDHEAN ANN AN STEALL 01 LITIR CHUN AN T-SAIGHDEIR GUN AINM (DIOFAR SGRÌOBHADAIREAN) Sgrùdadh le Jane NicLeòid AN DOSAN LE NORMA NICLEÒID Sgrùdadh le Alison Lang RO FHADA SAN T-SUIDHEACHADH SEO LE ALASDAIR CAIMBEUL Sgrùdadh le Daibhidh Eyre AN UINNEAG DON IAR LE...
Nov 2, 2016 | STEALL 01CEITHIR DÀIN ÙRA – DEBORAH MOFFATT NA DÀIN A’ càradh a’ bhalla Dust An t-slighe fhiar An teine balbh RIM FAIGHINN ANN AN STEALL 01 A’ CARADH A’ BHALLA Tha Dòmhnall a’ càradh a’ bhalla, ag obair mar bu dual dha, gu slaodach, gu cùramach,...

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
A’ Càradh Chàraichean
Disathairne 27mh An Dàmhair chaidh bùth-obrach a chumail aig Ionad na Seann Sgoil ann an Siabost le Denis bho ‘Denis Autos’. Còmhla ri fiosrachaidh feumail mu sealltainn as dèidh ar cuid chàraichean chuala sinn sgeulachdan mu iomadach seòrsa càr bho fear a tha gu math eòlach. Bha fealla-dhà gu leòr ann agus fior chòrd an latha ris a h-uile duine a bha an làthair!
Bidh bùithtean-obrach eile againn sna seachdainean a tha ri thighinn agus tha sinn an dòchas gun gabh sibh ùidh annta. ’S e amas nan tachartasan seo cothrom a thoirt do dhaoine (as bith dè cho fileanta) a thighinn còmhla gus Gàidhlig a chleachdadh agus sgilean ùra ionnsachadh.
Sgilean Còcaireachd
Chaidh an dàrna bùth-obrach,‘cothroman cleachdaidh’ a chumail air Disathairne 3mh An t-Samhain. Sheall Alasdair MacLeòid (An Rubha) dhuinn mar a dh’ullaichadh sinn biadh blasta, thoisich e le brot agus aran sòda, ’s e tunnag a bh’ aige airson an dàrna cùrs’ agus chrìochnaich e le milsean subh-làir. Chòrd am biadh agus an leasan gu mòr ris an naoi-deug neach a bha an làthair!
Bha an oidhche air leth soirbheachail, a thaobh an còcaireachd agus mar a chaidh Gàidhlig a chleachdadh le luchd-ionnsachaidh agus fileantaich ann an suidheachadh neo-fhoirmeil, càirdeil. Leis cho soirbheachail ’s a bha an oidhche bidh sin ag obair còmhla gus Gàidhlig a bhrosnachadh sa coimhearsnachd le bhith a’ leudachadh na cothroman seo.
Chaidh na bùthan obrach seo a chuir air bhonn le Iomairt Ghàidhlig Iar Thuath Leòdhais.


text:
Crosshouse
'S e baile ann an Comhairle Shiorrachd Àir an Ear a tha ann an Crosshouse. Tha am baile suidhichte faisg air Cill Mhearnaig. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 36′ 44″ Tuath agus 4° 33′ 10″ Iar.
Ann an 2001 bha 2,454 duine a' fuireach an seo.[1]
Chaidh am baile a thogail anns an 19mh linn airson nam mèinnearan dhen sgìre seo. Chun a' bhliadhna 1882 bha e na phàirt dhen sgìre Cille Mhàra.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh Andrew Fisher, (29 an Lùnasdal 1862 - 22 an Dàmhair 1928 ann an Lunnainn) prìomh-mhinistear Astràilia, ann an Crosshouse anns a’ bhliadhna 1862. Bha e ag obair ann an toll-guail mus do dh’imrich e do dh'Astràilia ann an 1885. Bha e na prìomh-mhinistear trì tursan.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NS 392 384


text:
- TIOTAL
- A' fiolmadh aig taighean-feachda nan Camshronach
- EXTERNAL ID
- PAN_15_85
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20462
- KEYWORDS
- fiolman
actairean
Chan e idir Ban-rìgh Bhioctoria a th' anns a' charbad. 'S e th' ann ach sealladh 1, togail 1 den dràma aig AB Patte mu bheatha Bhan-rìgh Bhioctoria, air fiolmadh aig Taighean-feachda nan Camshronaich ann an Inbhir Nis
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Robert Aumann
S' e eaconamaiche a tha ann an Robert John Aumann, (ainm Eabhra: Yisrael Aumann ישראל אומן). Rugadh e ann am Frankfurt, a' Ghearmailt, 8 an t-Ògmhios 1930. Anns a' bhliadhna 1938 theich an teaghlach aige chun nan Stàitean Aonaichte dìreach cola-deug ron Kristallnacht pogrom. Mar sin chaidh a thogail ann an Eabhraig Nuadh.
An dràsda tha e na ollamh ann an Hebrew University ann an Ierusalem, Iosrael.
Còmhla ri Thomas Schelling bhuannaich e an Duais Nobel ann an 2005.
Faic cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Ceangal a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Fèin-eachdraidh ghoirid (Beurla)


text:
Tha Iomairt Ghàidhlig Ìle 's Dhiùra ag obair gus àireamh luchd-labhairt a thogail air feadh an dà eilean agus le àrd-prìomhachas air òigridh. Tha compàirteachas làidir ann le diofar bhuidhnean choimhearsnachd agus sgoiltean.
Tha buidheann stiùiridh aig an Iomairt le bun-stèidhe. 'S iad compairichean na h-Iomairt an dràsta Comunn na Gàidhlig, Ionad Chaluim Chille Ìle, Comhairle Earra Ghàidheal 's Bhòid agus Fèisean nan Gàidheal.
Tha Ionad Chaluim Chille Ìle na ghoireas air leth san Eilean far a bheil leabharlann, goireasan VC, sgoil-àraich agus seòmraichean coinneachaidh.
Tha òigridh aig cridhe na h-Iomairt agus tachartasan a' dol taobh a-staigh agus taobh a-muigh nan sgoiltean. Bidh CnaG a' tabhann Duais Iain Muir do dh'òigridh aig a bheil Gàidhlig a tha ag ionnsachadh. Tha buidheann Sradagan gu bhith toiseachadh ann am Bogh Mòr am bliadhna agus tachartasan eile do chloinn tro Chomann nam Pàrant.


text:
Irène Joliot-Curie
B' e ceimigear às an Fhraing a bha ann an Irène Joliot-Curie (Paris 12 an t-Sultain 1897–Paris 17 am Màrt 1956). Fhuair i an Duais Nobel ann an Ceimigeachd anns a' bhliadhna 1935[1] còmhla ris an duine aice, Frédéric Joliot-Curie, dìreach an dàrna thè a choisinn an duais seo.[2] Gu h-iongantach, 's e nighean Marie Curie, a' chiad thè a fhuair an duais a bh'ann co-dhiù is Pierre Curie.
Rugadh i ann an 1897 is dh'ionnsaich i aig Roinn Saidheansan Pharas is ag obair mar ghath-ghrafaiche sa' Chogadh Mòr. Phòs i Frédéric Joliot ann an 1926 is rinn iad iosatòpaichean rèidio-bheò de naitridean, fosfaras is aluminium. Chaidh i na h-òraidiche ann an 1932 is na h-àrd-ollamh ann an 1936. Fhuair i caitheamh san Dàrna Cogadh is dh'imrich i don Eilbheis.[3] Thill i don Fhraing as dèidh a' chogaidh is stiùir i an Institiud Radium as dèidh 1946 is ghabh i pàirt ann an togail a' chiad reactar niùclasach san Fhraing ann an 1948. Chaochail i ann an 1956.[4]
Dh'ainmicheadh cruinn-shloc air Bhèineas oirre.[3]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “The Nobel Prize in Chemistry 1935”. Nobel Media AB. Air a thogail 17mh dhen Mhàrt 2018.
- ↑ “Nobel Prize Awarded Women”. Nobel Media AB. Air a thogail 17mh dhen Mhàrt 2018.
- ↑ 3.0 3.1 Cousins, Sarah-Jane (An t-Ògmhios 2014): “Irène Joliot-Curie | 175 Faces of Chemistry”. Comann Rìoghail na Ceimigeachd. Air a thogail 17mh dhen Mhàrt 2018.
- ↑ “Irène Joliot-Curie - Biographical”. Nobel Media AB. Air a thogail 17mh dhen Mhàrt 2018.


text:
- TIOTAL
- An Cuilionn bho Ealaghol, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- HC_PLANNING_15_038_1405
- ÀITE
- Ealaghol
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- DEIT
- 10 Dàmhair 1988
- LINN
- 1980an
- CRUTHADAIR
- T. Kenneth MacKenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Roinn Dealbhaidh Chomhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 17413
- KEYWORDS
- beanntan
reangan bheanntan
An Cuilionn
An Cuileann
druim a' Chuilinn
laimrig Ealaghol
‘S cinnteach gur e Ealaghol an t-àite as fheàrr san Eilean Sgitheanach airson sreath bheanntan na Cuilthinn fhaicinn. Tha an rathad às an Àth Leathann a’ tuinneamh, a’ leantainn lochan is a’ sreap bheanntan gus mu dheireadh a ruigeas e baile beag Ealaghoil na croitearachd ‘s an iasgaich. An sin tha leathad cas agus pàirc ùr chàraichean a’ leigeil leis an neach-turais sealladh fradhairceach da-rìreabh fhaicinn mun coinneamh. Taobh thall Loch Sgabhaig, tha Sgurr na Strì (497m) na laighe ris an taobh dheas agus Gars-bheinn (895m) air an taobh chlì le Sgurr nan Eag (924m) air a cùlaibh.
An teis-meadhan nam beanntan seo, ged nach fhaicear e o thràigh Ealaghoil, tha Loch Coir’ Uisg’ na laighe na choire fhèin, fear de na coireachan as ainmeile ann an Alba. Air a chruthachadh tro chrìonadh-deighe mìltean bhliadhnachan air ais, tha grùnn an loch na laighe nas ìsle na uachdar na mara, ach tha e air a chumail on mhuir le sòla creige. Le bideanan casa timcheall agus an ceò drùidhte, chan eil e na iongantas gu bheil faireachdainn an àite gu math dubhach agus gruamach uaireannan, ged a tha e an-còmhnaidh urramach. Nuair chithear air là soilleir, ciùin e, mar a tha e san dealbh seo, gabhaidh e tuigsinn cho tarraingeach ‘s a bha an t-àite bho na làithean Bhictorianach.


text:
- TIOTAL
- An t-Seann Eaglais Àrd is Eaglais Shaor Greyfriars, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- PAN_15_94
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1950an; 1960an
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20463
- KEYWORDS
- creideamh
Ri taobh deas na deilbh seo chithear balla a tha na phàirt den t-Seann Àrd Eaglais a tha air Sràid na h-Eaglais ann an Inbhir Nis. 'S ann on 14mh linn a tha pàirt den tùr aice, ach chaidh a' chuid as motha a thogail san 18mh linn, agus chaidh pìosan eile a chur rithe san 19mh linn. Tha làrach na h-eaglais air a bhith na àite adhraidh o àm nan Ceilteach.
'S e am balla a tha ri taobh clì na deilbh pàirt de dh'Eaglais Shaor nam Manach Liath air an robh cuideachd Seann Eaglais na Gàidhlig. Chaidh Eaglais na Gàidhlig a chur air bhonn dìreach às dèidh Ar-a-mach nan Seumasach ann an 1715. Tha e air aithris gun tug an rìgh seachad sùim airgid ach an gabhadh eaglais a thogail, eaglais airson saighdearan dìleas an riaghaltais a bha sa ghearastan san sgìre agus aig an robh Gàidhlig, ach nach b' urrainn a dhol a dhèanamh adhradh san t-Seann Àrd Eaglais .
Air a' 5mh Màrt 1830, dh'inns an Inverness Journal mar a chaidh Ezekiel Caspar Auerbach, Iùbhach o Warsaw a bha trithead 's a còig bliadhna a dh'aois, a bhaisteadh 's a thoirt a-steach do chomann na h-Eaglais Ghàidhlig. Dh'inns an Journal gun robh an eaglais "crowded to excess...with persons anxious to witness a scene so novel in this part of the country".
Ann an 1954 chaidh an Eaglais Ghàidhlig a cheannach leis an Urr. Eòghann MacCuinn agus a choithional, a bha air sgaradh on Eaglais Shaor Chlèireach ann an 1936. Chaidh an togalach ath-ainmeachadh mar Eaglais Cuimhneachaidh MhicCuinn greiseag gu 1958 nuair a thàinig an coithional còmhla ri Eaglais Shaor na h-Alba agus a thàinig an t-ainm Eaglais Shaor nam Manach Liath air an togalach.
Ann an 1994, chaidh an togalach a reic, agus an-diugh 's e bùth leabhraichean a th' ann
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Twin Seoul ?re a 'chiad ?re agus "aithne (choinneamh)"' S e
Twin Seoul aon de na anam ann an d?igh f?or
roimhe beatha fhaighinn [3500 Yen Saor an-asgaidh measadh] gus psychics a roinn ann an d?, air a bhith le Dell ionnsachadh na slighe gus a cur ri gach. Twin Seoul, ach air a bhith gu bheil e gu tric a roinn na d? fir agus mnathan, tha e an t-adhbhar gur e gu h-?raid a bhith ag ionnsachadh mu dheidhinn an gaol air fireannaich agus boireannaich.
d? Seoul, no nach robh a 'fuireach ann an aon ?m gu math tric, airson ro a tha fosgailte, leithid an ?rainneachd agus aois, a' coinneachadh, ach an coltachd a tha b?idheach ?osal, a 'coinneachadh mar ainneamh confidant ann an t-saoghal seo Tha thu. Gnothaichean mu thimcheall
d? anam, an t-anam tro na h-?rean daonnan seachd leis a 'riaghladh na cruinne-c? a' feuchainn ri bhith na aon. Nuair a choinnich an d? anam, an t-anam nuair a tha an cr?ochnaicheadh ??an reincarnation bhith aon, feumaidh sinn d?anamh atharrachaidhean an d?idh ?ine fhada agus an ?re gu tilleadh gu a 'chiad aon staid.
'S e a' chiad cheum air an ?rd-?rlar "aithne (choinneamh)" air a bhith gu math tric ag r?dh gur e an fheadhainn a blasad spioradail ciall.
d? Seoul agus choinnich
? anam a tha l?idir ceistean blasad an dian faireachdainn nuair a, nuair a thachair mi ris a '
d? anam cuimhne a aoibhneas, agus leth mothachail air a l?thaireachd, gidheadh ??a' chiad choinneamh. Nuair a choinnich sinn, gu tric a 'toirt ionnsaigh air le cianalas, mar sin a-riamh a choinnich fi?' s ro sin, gu bheil e faireachdainn dian ciall seach rudan mar d?igh air choreigin. Mar sin fada nas fhaide choinnich leth na buidhne air nach robh an aoibhneas a nochd e gu bheil mi a bhiodh a 'nochdadh air fad uachdar.
? nuair a choinnich
d? Seoul a chur an s?s timcheall an t?ir air an taobh eile, an taobh eile a bhios air a bhith a thubhairt na nuair a thachair mi air daoine eile gu soilleir eadar-dhealaichte air buaidh a 'ruith. Chan urrainn smachd a chumail air a an t-anam a th?ladh a ch?ile gu l?idir air a 'aca fh?in, uaireannan a' toradh ann Tsuppashi 'sireadh com-p?irtiche, an iomall de na daoine agus air an ?rainneachd nuair a gn?omha Tha cuideachd airson com-p?irt. Ann
? spioradail d?isg staid
a 'chiad ?re, an t-anam a ch?ile a tha spioradail d?isg st?ite. Soul le ch?ile agus a 'tuigsinn a ch?ile, tha sinn a' dol a ch?ile a 'meudachadh na h-?re an t-anam. Mar sin, tha e a 'toirt ionnsaigh air mothachadh nach eil cho Aragai ann fh?in.
chiad ?re den d? Seoul, nuair a thachair e an-dr?sta
d? Seoul th?ladh anam ?re a tha an-dr?sta a 't?ladh a ch?ile aig an t-anam ?re taobh a-muigh suidheachadh agus pearsantachd ch?ile, adhbhar agus an leithid. Tha seo a 'dr?sta, ach tha e cuideachd tric a' riochd gaol aig air aig ciad shealladh, chan ann d?reach air sg?th nach robh, oir tha e as fhe?rr s?il, sensuously agus th?inig iad gu sleamhnachadh a steach d'a inntinn, a 'f?s gu bhith air an ceannasachadh le faireachdainn tha e.
ann ch?ile ag aithneachadh gu math cofhurtail gu bheil faireachdainn, cuimhnich thu an cianalas agus aoibhneas nach urrainn a bhith air a mh?neachadh leis a 'inntinn. Bhiodh e fianais gu bheil a ch?ile a 'faireachdainn a ch?ile anns an anam. Tha cuid de dhaoine, tha e cuideachd ag r?dh gu bhith a 'mealtainn faireachdainnean, leithid ag ?irigh gu n?amh. Ma tha e fh?in bho 'chiad choinneamh ionnsaigh le uncontrollable ne?nach faireachdainn,' s d?cha gu bheil an neach a tha d? anam.
Re e, bhiodh e fianais a ch?ile a 'faireachdainn a ch?ile anns an anam. Tha cuid de dhaoine, tha e cuideachd ag r?dh gu bhith a 'mealtainn faireachdainnean, leithid ag ?irigh gu n?amh. Ma tha e fh?in bho 'chiad choinneamh ionnsaigh le uncontrollable ne?nach faireachdainn,' s d?cha gu bheil an neach a tha d? anam.
Re e, bhiodh e fianais a ch?ile a 'faireachdainn a ch?ile anns an anam. Tha cuid de dhaoine, tha e cuideachd ag r?dh gu bhith a 'mealtainn faireachdainnean, leithid ag ?irigh gu n?amh. Ma tha e fh?in bho 'chiad choinneamh ionnsaigh le uncontrollable ne?nach faireachdainn,' s d?cha gu bheil an neach a tha d? anam.


text:
MÌCHEAL RUSSELL
Tha Comhairle na Gàidhealtachd air diùltadh innse dè tha an companaidh, Cumhachd na h-Alba is a’ Chinn a Deas (Scottish and Southern Energy), a’ pàigheadh gus lannan airson croinn-ghaoithe a stòradh aig Raon-laighe Aisig san Eilean Sgitheanach.
San fhreagairt bhon Chomhairle do dh’iarrtas a fhuair iad fo riaghailtean Saorsa an Fhiosrachaidh, thug iad lethbhreac seachad den aonta le naodh duilleagan ris an do chuir SSE an ainm, ach bha na suimeannan a bha aig a’ chompanaidh ri phàigheadh air an dubhadh às.
Thug iad seachad an t-adhbhar airson sin sa phost-d a thàinig leis an fhreagairt aca: “Tha a’ Chomhairle air na suimeannan a tha rim pàigheadh a dhubhadh às … thoradh tha i den bheachd, nan deigheadh na figearan sin fhoillseachadh, gum faodadh sin cron a dhèanamh air suidheachadh coimeirsealta SSE. Tha sinn den bheachd, nan deigheadh na figearan fhoillseachadh, gun dèanadh e cron air obair-ghnothachais SSE a thaobh cho comasach ’s a bhiodh e dhaibh aontaidhean a chur air dòigh san ùine air thoiseach le companaidhean eile agus dh’fhaodadh companaidhean eile a tha a’ farpais nan aghaidh brath a ghabhail air an fhiosrachadh.
“Faodaidh sinn a dhearbhadh gu bheil an t-airgead a thathar a’ faotainn ga ghleidheadh gus a chosg air bun-structar airson an raoin-laighe, leithid thogalaichean airson luchd-siubhail agus luchd-obrach a’ phuirt-adhair, agus cuidichidh e le bhith a’ toirt an amais air adhart gus seirbheisean-adhair cunbhalach a stèidheachadh.”
Ged a tha SSE air a bhith a’ stòradh lannan aig Aisig airson cha mhòr dà bhliadhna, tha an t-aonta leis a’ Chomhairle ag ràdh gur e 1 Sultain 2017 an “latha airson tòiseachadh” leis an obair sin. Tha an t-aonta – a tha dìreach a’ gabhail a-steach nan lannan airson tuathanas-gaoithe Shròn Lairig faisg air Cille Chuimein – a’ dol a thighinn gu ceann air 1 Samhain 2018.
A rèir an aonta, pàighidh SSE aon chaob de dh’airgead don Chomhairle air an latha a thòisicheas an t-aonta, agus caob eile ro 30 Ògmhios 2018 (fhad ’s nach eil an companaidh air crìoch a chur air an aonta); pàighidh iad cosgaisean gach seachdain, aig diofar ìrean as t-samhradh is sa gheamhradh; agus pàighidh iad “cìs airson goireasan stòraidh gach seachdain”, ma chleachdas SSE gin de na goireasan stòraidh a tha aig an raon-laighe.


text:
Is e baile beag Krkonoše a th 'ann am Benecko a tha suidhichte ann an Jilemnicka, ann an roinn an ear-thuath sgìre Semily. Tha ochd pàirtean ann (Benecko, Dolni Stepanice, Horni Stepanice, Mgrklov, Rychlov, Stepanicka Lhota, Zákoutí agus Žalý). Tha e a 'fuireach timcheall air 1 100. Tha meadhan tràthalachd roinn na buannachd air atharrachadh thar ùine a rèir nan gnìomhachdan eaconamach a tha ann an-dràsta. B 'e an t-ionad eachdraidheil tùsail a bh' ann Horní Štěpanice - [...]
Benecko
-
-
Benecko agus Beanntan Giant bho shuas
Tha Benecko (13.09.2016) na bhaile Krkonoše ann an Jilemnice, ann am pàirt an ear-thuath de Semily. Tha ochd pàirtean ann (Benecko, Dolni Stepanice, Horni Stepanice, Mgrklov, Rychlov, Stepanicka Lhota, Zákoutí agus Žalý). Tha meadhan tràthalachd roinn na buannachd air atharrachadh thar ùine a rèir nan gnìomhachdan eaconamach a tha ann an-dràsta. B 'e an t-ionad eachdraidheil tùsail a bh' ann Horní Štěpanice - taigh mòr [...]
-
-Faire Žalý Benecko
Zaly (Heidelberg, 'Ghearmailt)' S e beinn na laighe ann an camadh de Zala Air druim ann am meadhan na phàirt de Giant Mountains mu 1,5 km an ear Benecko. Hora suidhichte ann an Giant Mountain Pàirc Nàiseanta. Zaly tha dà mhullach oirre: Cùl Zaly (Gearmailtis Hinterer Heidelberg) - nas àirde na tha dà stùc àirde 1036 meatair agus suidhichte aig co-chomharran 50 ° 39'54 "s. S. [...]
-
Štěpanice agus Benecko
Tha Dolní Štěpanice mar phàirt de bhaile Benecko anns na beanntan Krkonoše ann an sgìre Semily ann an roinn Liberec. Tha an tuineachadh suidhichte ann an gleann cumadh-Y air a chruthachadh le confluence broinn Cedron agus sruthan Jizerka. Tha coltas gur e an tuineachadh (còmhla ri Horní Štěpanice) a chaidh a stèidheachadh fo margaidheachd Markvartic an Podkrkonoší, ach tha na stòran eachdraidheil creidsinneach air chall. Thathas den bheachd gur e bliadhna 1304 an ceann-là bunaiteach eachdraidheil, [...]


text:
Is e tèarmann nàdair ainmeil a th 'ann an Hruboskalsko airson 22. Giblean 1998. Is e an 219,2 ha aon de na bailtean creag as motha ann an Sgìre Tìrean-tìre Bohemian Paradise Protected. Is e an t-adhbhar airson dìon baile mòr creag le ìomhaighean glèidhte. Tha bailtean creag Hruboskalské a 'gabhail a-steach ceudan de mhòranan creige agus tùir fa leth a tha a' ruigsinn àirde suas gu 60 m. Mar thoradh air a bhith a 'strì ri clach-ghainmhich agus maireannach [...]
Seic Paradise
-
-
Ùjezd pod Troskami
Tha Újezd pod Troskami suidhichte ann an taobh an iar-thuath sgìre Jicin, ri taobh sgìre Semily, air an rathad I / 35. Tha am baile suidhichte fon chaisteal ainmeil Trosky, a tha faisg air làimh agus tha e na chomharra-tìre cudromach de Phàras Bohemian, a tha measail air luchd-turais. Tha an eaglais mar togalach àbhaisteach airson a 'bhaile. Iain Baististeach bho 1874. A 'chiad aithisg sgrìobhte air [...]
-
Kost caisteal
Bone S e Gothic caisteal suidhichte ann an Czech Paradise ann an cadastral Podkost, pàirt de Colombia Libošovice, sgìre Jicin, dìreach beagan mheatairean bhon crìch Mheadhan Bohemia agus an Hradec Králové sgìre. 'S e sealbh prìobhaideach Czech iarla teaghlach Kinský Dal Borgo. Thog e uaireigin ro 1349 Benes de Wartenberg. Mar aon de ar caistealan suidhichte beagan nach eil [...]
-
Humprecht Chateau
Tha Humprecht na chateau ann an Sgìre Jičín le cruth togail euptalach sònraichte, air a thogail ann an 1666-1668 bliadhnaichean. Tha e suidhichte anns a 'Phàirc Bohemian PLA, mu 0,5 km an iar-thuath air Sobotka, anns an sgìre lèirsinneach den aon ainm. Tha an Humprecht Chateau, a tha follaiseach agus inntinneach na chumadh, na sheasamh air cnoc Palanka faisg air Sobotka. Is e an tàladh as motha a th 'anns a' chaisteal gu cinnteach an talla àrd 16 meatair [...]
-
Trosky caisteal
Tha tobhtaichean Caisteal Trosky suidhichte aig mullach an aon ainm beinn (488 m os cionn ìre na mara), ann am baile Troskovice ann an sgìre Roinn Semily Liberecký. Is ann leis an stàit a tha i (air a rianachd le Institiùd Dualchas Nàiseanta) agus tha e ruigsinneach don mhòr-shluagh. Tha sprùilleach na samhla de Phàras Bohemianach agus aon de na caistealan as motha a thadhail ann am Poblachd nan Seiceach. Tha tobhta Caisteal Trosky suidhichte air mullach an aon ainm [...]
-
Sunset & Phantom 4
Tha tobhtaichean Caisteal Trosky suidhichte aig mullach an aon ainm beinn (488 m os cionn ìre na mara), ann am baile Troskovice ann an sgìre sgìre Semily Liberec. Is ann leis an stàit a tha e (air a rianachd leis an Institiùd Carragh-cuimhne Nàiseanta) agus tha e ruigsinneach don mhòr-shluagh. Tha sprùilleach na samhla de Phàras Bohemianach agus aon de na caistealan as motha a thadhail ann am Poblachd nan Seiceach. Ann am pàirtean àrda na beinne tha an t-àite dìonte [...]
-
Tobhtaichean a 'chaisteil Trosky
Tobhtaichean Caisteal Trosky cha mhòr bho shealladh agus sealladh air tùir Baba agus Panna 11.07.2016 gu na h-àiteachan mun cuairt. Tha tobhtaichean Caisteal Trosky suidhichte aig mullach an aon ainm beinn (488 m os cionn ìre na mara), ann am baile Troskovice ann an sgìre sgìre Semily Liberec. Is ann leis an stàit a tha e (air a rianachd leis an Institiùd Carragh-cuimhne Nàiseanta) agus tha e ruigsinneach don mhòr-shluagh. Tha sprùilleach na samhla de Sheiceac [...]
-
Seic Paradise agus Trosky
Tha tobhtaichean Caisteal Trosky suidhichte aig mullach an aon ainm beinn (488 m os cionn ìre na mara), ann am baile Troskovice ann an sgìre sgìre Semily Liberec. Is ann leis an stàit a tha e (air a rianachd leis an Institiùd Carragh-cuimhne Nàiseanta) agus tha e ruigsinneach don mhòr-shluagh. Tha sprùilleach na samhla de Phàras Bohemianach agus aon de na caistealan as motha a thadhail ann am Poblachd nan Seiceach. Ann am pàirtean àrda na beinne tha an t-àite dìonte [...]
-
Sunset Debris Bohemian Paradise & Phantom 4
Sunset Debris Bohemian Paradise & Phantom 4. Is e am Pàras Bohemianach (German Böhmisches Paradies) an t-ainm airson na crìche anns a 'mheadhan Pojizeř, a tha air a chomharrachadh le cruinneachadh mòr de charraighean eachdraidheil agus eachdraidheil. Thug an t-ainm Bohemian Paradise iomradh air an sgìre Litoměřice an toiseach (ris an canar an 'Garden of Bohemia' an-diugh), le sluagh na Gearmailte a 'fuireach ann. Chaidh an mìneachadh a th 'ann an-dràsta a chruthachadh ann an 2. leth an 19. linn. Seach gu bheil na h-ùghdaran aige [...]
-
Caisteal Kost Bohemian Paradise
Bone S e Gothic caisteal suidhichte ann an Czech Paradise ann an cadastral Podkost, pàirt de Colombia Libošovice, sgìre Jicin, dìreach beagan mheatairean bhon crìch Mheadhan Bohemia agus an Hradec Králové sgìre. 'S e sealbh prìobhaideach Czech iarla teaghlach Kinský Dal Borgo. Thog e uaireigin ro 1349 Benes de Wartenberg. Mar aon de ar caistealan suidhichte beagan nach eil [...]
-
Pískovna, Seicis Paradise, Trosky, Prachov Rocks
Wonderful sealladh achaidhean, dailean agus clach-ghainmhich tùir Apolena chreig gu h-ìosal thobhta a 'chaisteil Trosky a h-uile luchd-turais mus 70 bliadhna air a stèidheachadh a tha suidhichte ceart ann an cridhe na Bohemian Paradise. Bhon uair sin, ge-tà, mòr-seann phàirt de fearann shluig fuamhaire t-sloc Střelečská sandpits agus sealladh air na tobhtaichean a 'còmhdach na mòr togail lus airson [...]
-


text:
Fairlidh
'S e baile ann an Comhairle Siorrachd Àir a Tuath a tha ann am Fairlidh.[2] Tha am baile suidhichte air còrsa an ear Linne Chluaidh. Chithear Arainn agus Cumaradh Mòr bhon an seo.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh agus thogadh William Fife (1857-1944) ann am Fàirlidh. Bha e ainmeil airson sgothan-seòlaidh a chruthachadh is a thogail. Bha cuid dhiubh a' gabhail pàirt anns an America's Cup, co-fharpais seòlaidh.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Scotland's Census Result OnLine
- ↑ “Fairlie/Fairlidh”. Ainmean-Àite na h-Alba. Air a thogail 21mh dhen Fhaoilleach 2018.


text:
BBC a h-aon
'S e BBC a h-Aon (Bheurla:BBC One) a' prìomh telebhisean cladhan bho am BBC. 'S e anns a' mhòr-chuid fèisteas coitcheann.
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Thòisich BBC a h-aon air 2mh an t-Samhain 1932.
Prògramadh[deasaich | deasaich an tùs]
Dèanamh an cladhan farsaing raon de prògraman.
Naidheachdan agus Cùisean an Latha[deasaich | deasaich an tùs]
Tha 2,508 uairean de naidheachdan agus cùisean an latha gach bliadhna air BBC a h-aon.
Fìrinneach agus Ionnsachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Dràma[deasaich | deasaich an tùs]
Clann[deasaich | deasaich an tùs]
Spòrs[deasaich | deasaich an tùs]
Film is Fèisteas[deasaich | deasaich an tùs]
Creideamh[deasaich | deasaich an tùs]
Comadaidh[deasaich | deasaich an tùs]
Cèol is na h-Ealain[deasaich | deasaich an tùs]
Lìon[deasaich | deasaich an tùs]
Sgoilt am BBC do dùthaich. Gabh BBC a h-aon cladhan:


text:
(Air a leantainn) Bha ministearan nan eaglaisean ann an Alba dèidheil is sgileil ann a bhith a’ trusadh beul-aithris ged nach robh na cuspairean an-còmhnaidh a’ tighinn ris an diadhachd aca. Nam measg bha sàr sgoilearan air taobh a’ chànain, an dà chuid ionnsaichte anns na cànanan Ceiltis agus anns na cànanan Clasaigeach - an Laideann, a’ Ghreugais agus an Eabhra. Bha an t-Urr. Iain MacRuairidh (1843-1907) na sgeulaiche no na sheanchaidh seach na neach-trusaidh beul-aithris, ach bhiodh e a’ tarraing air tobar beul-aithris a’ mhòr-shluaigh gus an seanchas aca a chumail beò.
Bha ministearan nan eaglaisean ann an Alba dèidheil is sgileil ann a bhith a’ trusadh beul-aithris ged nach robh na cuspairean an-còmhnaidh a’ tighinn ris an diadhachd aca. Nam measg bha sàr sgoilearan air taobh a’ chànain, an dà chuid ionnsaichte anns na cànanan Ceiltis agus anns na cànanan Clasaigeach - an Laideann, a’ Ghreugais agus an Eabhra. Bha an t-Urr. Iain MacRuairidh (1843-1907) na sgeulaiche no na sheanchaidh seach na neach-trusaidh beul-aithris, ach bhiodh e a’ tarraing air tobar beul-aithris a’ mhòr-shluaigh gus an seanchas aca a chumail beò.
Uaireannan bhiodh Iain MacRuairidh a’ leudachadh air cuspair a bhiodh air taobh a-muigh diadhachd na h-eaglaise, mar eisimpleir an Teine Mòr no na sìthichean. A rèir na sgrìobh e, ’s e an Teine Mòr an t-ainm a bh’ aig muinntir Uibhist air an t-solas a bhiodh feadhainn a’ faicinn air an oidhche ann an àiteachan uaigneach ìosal - ’s e an Teine Biorach a theireadh iad ris anns an Eilean Sgitheanach. Ri linn-san, cha robh lainntear ri fhaighinn ach ainneamh ann an taigh. B’ àbhaist do dhaoine dhol air chèilidh agus nam biodh an oidhche dorcha, bheireadh iad leotha ‘àithinne’ ann am beul clobha no air bàrr corrain airson solas a dhèanamh dhaibh air an t-slighe. Bheir am ministear dhuinn aithris air na chuala e na òige mun Teine Mhòr. Is dòcha gum faca e fhèin an Teine Mòr ged nach biodh e ceart, mar mhinistear na h-eaglaise, fianais a dhèanamh air. Math dh’fhaodte gu bheil sinn ga fhaicinn tro shùilean a’ mhinisteir fhèin:
‘Bhiodh e gu math tric a’ tachairt ri daoine air bogaichean ’s aig feur-lochain, agus mun cuairt air na h-òbain ’s air na tràighean a tha cho lìonmhor ann am Beinn-a-Bhaoghla ’s an dà Uidhist. Nam biodh fear na ònar ag iomradh eathair anns an oidhche dhuibh, dhuirche, thigeadh ‘An Teine Mòr’ gu bog, balbh na rathad, agus shuidheadh e gu socrach air sgruig-dheiridh an eathair. Ach cha bu luaithe a bhuaileadh sròn an eathair tìr na bheireadh ‘An Teine Mòr’ e fhèin as. Chiteadh e a seòladh os cionn na mara, agus an sin rachadh e as an t-sealladh timchioll gob rudha, no dhìreadh e suas ris a’ mhonadh. Ged nach d’ rinn e cron air neach riamh, gidheadh bha eagal an cridhe aig gach neach roimhe, do bhrìgh gu robh iad a’ creidsinn nach b’ ann o nì math sam bith a dh’èirich e.’
Mìnichidh am ministear an gnothach na bu mhionaidiche, gur e seòrsa de sholas no ‘phosphorescence’ a bh’ anns an Teine Mòr agus nach robh e ri fhaicinn ach o mheadhan an fhoghair gu meadhan an earraich an uair a bhiodh an oidhche dorcha agus ceò is uisge ann. B’ àbhaist do na seann daoine a bhith a’ creidsinn gun robh an Teine Mòr na shamhla air cuideigin a bha air chall agus gun robh an teine ann an com neach. Bha iad a’ creidsinn gum biodh an neach a bha air chall gu bhith a’ siubhal air thalamh gu latha a’ bhreitheanais. Their MacRuairidh nach robh na Gàidheil a-riamh air dheireadh air sluagh sam bith eile ann a bhith a’ toirt cunntais air na h-adhbhair airson gun robh nithean iongantach rim faicinn air thalamh.
A thaobh nan sìthichean, cha robh an cuspair a’ tighinn ris an diadhachd aige idir ach their e: ‘Cha bhiodh e sàbhailte aon fhacal a ràdh mun dèidhinn aig àm sam bith. Mar a dh’ainmicheadh mar tha, rachadh aca air a bhith an làthair ann an iomadh àite ged nach biodh e an comas do dhaoine am faicinn. B’ e seo aon de na cumhachdan a dh’fhàgadh aca an uair a dh’fhuadaicheadh a dh’ionnsaigh na talmhainn iad.’ Agus, nan deigheadh cuideigin a bhroinn an t-sìthein, dh’fheumadh e ‘sgian no tairig no iarunn biorach sam bith eile a stobadh ann an ursann an dorais. Bha e air a ràdh gun robh an t-iarunn beannaichte do bhrìgh gur ann leis a lotadh làmhan, casan agus taobh an t-Slànuighir, agus air an aobhar sin, nach robh comas do na Sìthichean an làmh a chuir ris.’
Rinn Calum Laing a’ chùis cho sònraichte luachmhor do luchd na Gàidhlig le bhith a’ cur an clò fios mu gach pìos thall ’s a-bhos a sgrìobh an t-Urr. Iain MacRuairidh. Chleachdadh am ministear ainm-pinn air neo sgrìobh e às aonais ainm ùghdair agus, mar sin, chan eil eòlas aig mòran air ainm an sgrìobhadair an-diugh. Tha Calum air cuimhneachan a dhùsgadh air fear cliùiteach ann an saoghal na Gàidhlig agus ’s e saothair a bha sin a bha a’ còrdadh gu mòr ri Calum fhèin; b’ e Iain MacRuairidh bràthair a sheanar agus fhuair Calum aithne air bho aithris an teaghlaich. A bharrachd air seo, tha fianais ann fhathast bho bheachdan ginealach a’ mhinisteir fhèin: mar a sgrìobh Eoin MacFhionghain, neach-deasachaidh Mac-Talla, ann an 1894, ‘Tha an t-Urr. Iain MacRuairidh o thaobh thall an t-sàile o àm gu àm a’ cur thugainn litreachain blasda brìgheil as an Eilean Sgitheanach agus sgeulachdan breagha air a chur sìos ann an cainnt cho tlachdmhor ’s nach sgithich neach sam bith dhen leughadh.’
(Faic Calum Laing, An t-Urramach Iain MacRuairidh. A Bheatha agus na Sgrìobhaidhean aige. Clàr 2013. ISBN 978-1-900901-75-8)


text:
- TIOTAL
- Caisteal Inbhir Garaidh, Loch Omhaich
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_4412
- ÀITE
- Inbhir Garadh
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mo Naomhaig
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 36207
- KEYWORDS
- caistealan
tobhta
Cairt-phuist de Chaisteal Ghleann Garaidh, Loch Omhaich.
Tha Loch Omhaich air fear de thrì lochan sa Ghleann Mhòr, is tha e eadar Loch Lòchaidh is Loch Nis. Tha 4 mìle (6½ km) de dh'fhaid agus beagan gann air leth-mhìle (1km) de leud ann. Tha Abhainn Garaidh a' sruthadh a-steach ann bhon iar agus tha Abhainn Omhaich ga cheangal ri Loch Nis dhan ear-thuath, na phàirt de Shligh' Uisge a' Ghlinne Mhòir. Tha Loch Lòchaidh, Loch Omhaich agus Loch Nis uile air an ceangal ri chèile leis a' chanàl seo a thogadh le Tòmas Telford (1757-1834). Chaidh pàirt dheth fhosgladh ann an 1822 ach cha deach crìoch a chur air a' chanàl air fad gu 1847.
Tha Caisteal Inbhir Garaidh air cladach an locha, mu leth-mhìle an ear air clachan Inbhir Garaidh. Thogadh an caisteal tràth san t-17mh linn mar dhaingneach do Chlann Dòmhnaill. Chaidh a losgadh leis an t-Seanalair Monck ann an 1654 ach chaidh ath-thogail na dhaingneach. Dh'atharraich seilbh a' chaisteil aig àm ar-a-mach nan Seumasach ann an 1715 agus rinn am Prionnsa Teàrlach tadhal air rè an ar-a-mach 1745. Ann an 1746, chaidh an caisteal a sgrios le saighdearan Diùc Chumberland agus cha deach a thogail tuilleadh. An àite sin, chaidh aitreabh mòr ùr a thogail faisg air làimh agus an-diugh 's e Taigh-òsta Caisteal Ghlinn Garaidh a th' ann. Tha tobhta a' chaisteil ann an gàrradh an taigh-òsta.
Air cladach an iar an locha lorgar carragh-cuimhne le ìomhaigh de chinn sgoilte seachdnar dhaoine air an snaidheadh oirre. Chaidh a togail ann an 1812 mar chuimhneachan air rud, 's dòcha, a thachair mu 1663. Tha an sgeulachd ag aithris gun deach dithis mhac, le ceannard MhicDhòmhnaill, a mhurt ann an aimhreit le uncail dha agus na sianar mhac aige. Chaidh òrdugh a chur mu sgaoil ach an deigheadh na seachdnar seo a mhurt mar dhìoghaltas, agus nochd trì fichead fear aig taigh an t-seachdnar airson cur às dhaibh. Chaidh na cinn aca a thoirt dhiubh agus an glanadh ann an tobar faisg air làimh, mus deach iad an toirt seachad mar dhuais do Cheannard Inbhir Garaidh. 'S e 'Tobar nan Ceann' a th' air an tobar bho àm sin


text:
- TIOTAL
- HR 21 'Forres' le crann-sneachda mòr
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_001_050
- ÀITE
- neo-aithnichte
- CRUTHADAIR
- F Moore
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 24557
- KEYWORDS
- locomotaibhean rèile
locomotaibhean Rèile na Gàidheatachd
Dealbh-camara de HR 21 'Forres' le crann-sneachda mòr.
Chaidh an locomotaibh seo a thogail dha Rèile Snaim Inbhir Nis & Obar Dheathain le Sharp Stiùbhart san Lùnastal 1863. 'S e dìreach aon de dheich einnseanan anns a' chlas '18' a bh' innte agus bha co-chur rothan 2-4-0 aice. Chaidh a gluasad gu Rèile na Gàidhealtachd a bha air ùr-chruthachadh ann an 1865. Air 4 Am Faoilleach 1901 spreadh goileadair an einnsein nuair a bha i air trèana bathair tràth sa mhadainn faisg air Fachabair, a' marbhadh fear a' bhreige agus a' leòn an dràibhear agus am fear-smàlaidh. Dh'ath-thog an HR i le siolandairean ùra sa Ghiblean 1874 agus a-rithist deich bliadhna an dèidh sin. Fhuair i àireamh ùr, 39, san Lùnastal 1902, mus deach a toirt a-mach à seirbheis san Iuchar 1909


text:
Prògram Choinnich
Tuilleadh mar seo:
Fàilte air a' Bhaile
Prògram Choinnich
Prògram Choinnich
Prògram Choinnich
External Link:
Fiosraichean - Dr Iain MacAonghuis; Dòmhnall Angaidh MacIllFhinnein; Johan Ghreumach
Luchd-clàraidh - Coinneach MacÌomhair
Geàrr-chunntas - A' bhuannachd a bhios ann do dhaoine a thèid dhan oilthigh.
Tha Johan Ghreumach agus Dòmhnall Angaidh MacIllFhinnein, a bha anns an oilthigh, agus Dr Iain MacAonghuis a' toirt beachd air dè a' bhuannachd a bhios ann do dhaoine a thèid dhan oilthigh agus a' faighneachd a bheil na h-oilthighean gan ullachadh airson na bhios romhpa nuair a dh'fhàgas iad.
Fad a' Chlàir (h:m:s) - 00:12:01
Àm Clàraidh - 1998.02.19
Àm a' Chuspair - 1998 gu 1998
Àm Craolaidh - 1998.02.19
Cànan - Gàidhlig
Seòrsa - Rèidio
Cruinneachadh - BBC
Àireamh a' Chlàir - 15854
Àireamh an Teip Thùsail - Program Choinnich 19.02.1998
Càileachd an Fhuaime - Math
Cruth Inneal a' Chlàir - DAT
Àite Clàraidh:
Siorrachd - Ros is Cromba
Paraiste - Steòrnabhagh
Eilean - Leòdhas
Baile/Àite - Steòrnabhagh
Notaichean a' Chlàir -
Ceangal Maireannach - http://www.tobarandualchais.co.uk/gd/fullrecord/15854/1
Tweet


text:
Corby 5 - New Town Home
Alyssa Robinson (Corby)
In 1931,
before the steelworks arrived, Corby’s population numbered around 1,300. By
1950 that number had risen to 18,000 and Corby was selected to be designated as
a New Town. Over the next few years much of the town was regenerated to a new
plan designed to incorporate both green space and the car-friendly layout which
modern living required. The stage was thus set for another wave of Scottish
settlement, all still driven by the needs of the steelworks. In 1967 the steel
industry was nationalised, and ultimately steel working in Corby was to be
phased out by the early 1980s.
GBE05 Dachaigh a’ Bhaile Ùir
Ann an 1931 mus tàinig an gàrradh-stàilinn, bha an àireamh-sluaigh ann an Corby mu 1,300. Ann an 1950 bha an àireamh sin air fàs gu 18,000 agus chaidh Corby a thaghadh airson ainmeachadh mar Bhaile Ùr. Thar nam bliadhnaichean às dèidh sin, bha a’ mhòr-chuid den bhaile air athùrachadh ri plana ùr a bha air a dhealbh gus farsaingeachd uaine a ghabhail a-steach agus cruth a bhiodh freagarrach do chàraichean a bha riatanach don dòigh-beatha nua-aimsireil. Mar sin, bha an suidheachadh stèidhichte airson cuairt eile de thuineachadh le Albannaich, iad uile air an stiùireadh le feumalachdan nan gàrraidheanstàilinn. Ann an 1967, chaidh an gnìomhachas stàilinn a chur ann an seilbh na stàite, agus aig deireadh gnothaich chaidh obair stàilinn ann an Corby a shìoladh às tràth sna 1980an.


text:
Cinema Box APK | Download Latest Version Android/iOS/windows/PC
Cinema Box Apk Download: Le Cinema Box apk 2.zero thu 's dòcha a gheibh tlachd bho an-asgaidh gluasad dealbhan ann an Android agaibh stèidhichte mhòr-chuid smartphone agus tablaidean. Chromecast cuideachadh a chuideachadh gus gluasad sruthadh dealbhan nas motha air sgrionaichean. Dh'fhaodadh gum faigh thu tlachd bho an-asgaidh gluasad dealbhan air-loidhne no 's dòcha gheibh thu an aplacaid airson offline sgrùdadh.
Airson faighinn a-oifigeil Cinema Box apk airson Android (roimhe Playbox HD), tha e 'fhiach a bhith a' solar hyperlink airson Cinema Box apk faidhle. Agus tha thu airson, sinn a-nis air a thoirt seachad gu h-oifigeil a-nuas Opera hyperlink a dh'fhaodadh cothrom dhut a chur air bhonn an aplacaid ann do Androids. Airson Apple iPhone luchd-ceannach a dh'fheumas e airson an iOS aonadan faicibh ar Cinemabox App iOS Lìon duilleag.
CINEMABOX APP - Luchdaich a-nuas APK airson Android & iOS
Mar a tha thu a dh'fhaodadh a bhith a 'luchdachadh sìos Cinema Box apk bho a-muigh na Google Play, tha e cudromach a ghabhail os làimh cuid de na ceumannan na bu tràithe na a 'cur ann an Taigh-dhealbh Box app.
A 'e obair fhurasta a bhios comasach thu stèidheachadh an Taigh-dhealbh Box app airson Android-aonadan a tha stèidhichte.
- Rach gu Settings – Sàbhailteachd – agus a chur an gnìomh unknown stòran.
- Fosgail an ath hyperlink ann am brabhsair agad.
- Cho luath 'sa dh'fhosgail, Luchdaich a-nuas pàipearan-naidheachd fhaighinn an taigh-dhealbh Box apk faidhl ann an inneal agad.
- Fosgail an taigh-dhealbh Box APK faidhle agus briog air Stèidhich.
- Feitheamh greis airson an stèidheachadh gus crìoch a.
- Fosgail an app agus Socraich ann an gluasad an-asgaidh dealbhan.
Cuideachd, faicibh:-
- TweakBox Apk airson Android – Luchdaich a-nuas Apk
- snucair Pool 2018 Luchdaich a-nuas APK
- Gangstar Vegas airson Android – Luchdaich a-nuas APK
- Topface – Buinidh Coinneamh Chat! Luchdaich a-nuas APK
- Casper Apk – Luchdaich a-nuas Casper Snapchat Saver APK 2018
Cinema Box Apk Download v2.1.zero
Hyperlink airson luchdadh a-nuas an tionndadh as ùire 2018: (Goto apkmirror.com agus lorg an tionndadh seo agus faigh e ann an inneal agad) .
Apk Modail Eachdraidheil a dh'fhalbh
Tha CinemaBox apk Feumaidh Android agus ceithir àrd airson a chur air bhonn agus tha e iomchaidh, le 'chuid as motha agaibh aonadan. Gabh tlachd ann an gluasad an-asgaidh dealbhan le suaicheantas ùr Cinema Box app airson Android agus a roinn eòlas agad le iomradh fon.
Nach caill;-
- Dancing Loidhne APK Download
- Brave Browser APK Download
- Cinema Box APK | Luchdaich a-nuas an tionndadh as ùire Android / iOS / Windows / PC
- PStouch APK Download – Saor an-asgaidh Innealan APP airson Android
- Guide Temple Run 2 Geamannan airson Android – Luchdaich a-nuas APK
Fiù 's bu chòir thachras tu air cùisean luchdachadh a-nuas an apk faidhl no a' cur ann, no an e a 'dèanamh feum, tha thu 's dòcha a' dol air falbh a thuirt agus bidh sinn a 'feuchainn ar dìcheall gus fuasgladh fhaighinn air ur slighe sìos.
RACH SEO luchdachadh a-nuas an taigh-dhealbh BHOCSA APK


text:
Lus-an-eallain
Geranium robertianum
'S e seo lus a tha gu math cumanta air feadh na h-Alba, agus an t-saoghail gu lèir. 'S iad lus-an-ròis, righeal cùil, agus righeal rìgh ainmean eile a th' air.
Buadhan leigheasach[deasaich | deasaich an tùs]
Bha suim mhòr aig muinntir na Gàidhealtachd gu h-àraid dha bhuadhan leigheasach an luis seo agus a' chreachlaich-dearga. (Geranium sanguineum)
Bhathar ga mhion-sgrùdadh agus ga ghoil ann an uisge fad uair a thìde, ach am faigheadh leigheas a chum leasachadh aillse, caochladh chneadhan agus galaran chraicinn. Bheireadh dà unnsa dhen luis pinnt mhasgaidh agus bhite a' rèiteachadh an tomhais a-rèir aois an euslaintich.
Bhathar a' creidsinn gur e leigheas làidir a bh' ann airson aillse chraicinn agus fiù 's anns na 1920an, bha duine anns an Dabhach Dhearg no (Dabhach na Creige), Siorrachd Inbhir Nis, a' cumail a-mach gun deach aige fhèin air corra dhaoine a leigheas leis.
Tha fàileadh garg duilleagan bhrùthte an luis na bhacadh do mheanbh-fhrìde tighinn dlùth.
Tùsan Fiosrachaidh[deasaich | deasaich an tùs]
- Flora Celtica [1]
- Stèidheachaidhean sgrìobhaidh Bòrd Stàite nan Gartlann chronail (Beurla)[2]


text:
Àrd-diùcachd Mhecklenburg-Strelitz
B’ e dùthaich bheag neo-eisimeileachd anns a’ Ghearmailt a bh’ anns an Àrd-diùcachd Mhecklenburg-Strelitz (Gearmailtis: GroßHerzogtum Mecklenburg-Strelitz) eadar 1815 agus 1871.[1] Chaidh Àrd Dhiùcachd Mhecklenburg-Strelitz a chruthachadh nuair a chaidh Diùcachd Mhecklenburg-Strelitz àrdachadh gu Àrd Dhiùcachd tro Cùmhnant Viena,[2] ri linn atharrachadh mòr a rinn e air structair phoileataigeach na Gearmailt a thaobh Co-chaidreachas na Rèine.[3] Mhair an stàit seo mar sgìre fad Ìmpireachd na Gearmailte (1871] – 1918. B’ e Neustrelitz a bh’ ann prìomh-bhaile na dùthcha. Thug Ar-a-mach na Gearmailt buaidh mhòr air Mecklenburg-Strelitz agus leig an t-àrd-diùc Friedrich Franz IV dheth an crùn. Chaidh poblachd, a bhuineadh dhan Phoblachd Weimar fhèin, a stèidheachadh na h-àite.[4]
Ceannardan na Stàite[deasaich | deasaich an tùs]
- 1794 – 1816: Karl II.[5]
- 1816 – 1860: Georg
- 1860 – 1904: Friedrich Wilhelm II.
- 1904 – 1914: Adolf Friedrich V.
- 1914 – 1918: Adolf Friedrich VI.
- 1918 – 1918: Friedrich Franz IV.


text:
Stèisean Ghlaschu Sràid na Banrighinn
'S e Stèisean Ghlaschu Sràid na Banrighinn (Beurla: Glasgow Queen Street railway station) am prìomh stèisean-rèile ann an Glaschu. Tha seirbheisean ann bho Sràid na Banrighinn rach gu tuath air Glaschu agus Alba a Tuath.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Dh'fhosgail Rèile Dhùn Èideann agus Ghlaschu an stèisean 21 an Gearran 1842 ach chan eil an togalach tùsail a' mairsinn. Thogadh am mullach de dh'iarann toinnte eadar 1878 agus 1880. Bha James Carswell na innleadair. Thogadh an stèisean ìochdarach ann an 1960.[1]
Tha an stèisean ga ath-thogail agus ath-fhosglaidh e ann an 2019.[2]
Seirbheisean[deasaich | deasaich an tùs]
Tha àrd-ùrlaran 1 gu 7 air àird na talmhainn (High Level) agus tha àrd-ùrlaran 8 agus 9 fon talamh airson an loidhne Cluaidh a Tuath.
Tha seirbheisean ag obrachadh le Rèile na h-Alba. Tha seirbheisean ann bho Sràid na bànrighinn gu Dùn Èideann, Sruighlea, Inbhir Nis agus Obar Dheathain (tro Dhùn Dèagh agus Peairt). Tha loidhne aig Rathad Iarainn nan Eilean tòisich bhon Sràid na Banrighinn gu Malaig, An t-Òban agus An Gearasdan.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “Glasgow, West George Street, Queen Street Station”. Canmore. Air a thogail 27mh dhen Lùnasdal 2016.
- ↑ “Keeping you moving: Changes to services to/from Glasgow Queen Street” (Beurla). Rèile na h-Alba. Air a thogail 27mh dhen Lùnasdal 2016.


text:
Germany
Scotland's earliest links to Germany focus around trade. In the medieval period, long before Germany was a single nation, Scottish traders had a keen interest in doing business with the northern ports of Germany. The powerful German trading confederation, the Hanseatic League, controlled much of the trade across the southern shores of the North and Baltic Seas, and so it was inevitable that merchants from eastern Scotland would deal with it. So significant was the trade to medieval Scotland that, after his victory at Stirling Bridge in 1297, William Wallace wrote to the governments of Lubeck and Hamburg thanking them for their support of Scottish enterprise and reassuring them that now the English army had been beaten German merchants would find it safe to trade in Scotland again. Robert the Bruce wrote to Lubeck again in 1321 to strengthen trade between Scotland and the towns of "Alemannia".
But the success of Scottish merchant houses did not always earn them the love of their neighbours and competition! Laws restricting Scottish (and English) trade were introduced in the fifteenth century, prompting letters of complaint from Scotland. In 1442 the city of Stralsund passed a law stating "No Scotsman nor any other man outside the Hansa shall keep an open shop," and Scottish settlers were often identified as an unwelcome minority group. Many continued to prosper however, and Prussian harbours in particular drew many Scottish merchants. Some moved on into Poland, but many remained here. As the power of the Staple ports (such as Veere in Holland) weakened in the sixteenth century, trade and profits could be distributed more evenly along the coast. Most Scots emigration to Germany came through the east coast ports of Leith, Dundee, and in particular, Aberdeen. Not all came as prosperous maritime merchants, and the Duke of Prussia complains in 1558 of pedlars and vagabonds from Scotland causing "the ruin of our own poor subjects" with their travelling trade! As happened in Poland, the Scots communities in Germany often became self-policing in an effort to protect their reputation and maintain a sense of brotherhood.
The Thirty Years War which ravaged Germany and eastern Europe in the early seventeenth century saw another large scale influx of Scots, this time bearing arms. Scottish soldiers served in their thousands during this conflict, on all sides and for all nations. There was also a very strong flow of academics into Germany from Scotland. Germany's religious divisions made it possible for both Calvinists and Catholics to seek it out as a place of both refuge and learning. Ratisbon was particularly popular with students from Scottish Catholic families.
B’ ann tro mhalairt a thòisich na ciad
cheanglaichean eadar Alba ’s a’ Ghearmailt. Anns na meadhan-aoisean, fada mus
robh a’ Ghearmailt na h-aon nàisean, bha ùidh mhòr aig luchd-malairt na h-Alba
a bhith a’ ruith gnothachas leis na puirt ann an ceann a tuath na Gearmailt.
Bha smachd aig an Lìog Hanseatic, co-chaidreachas malairt cumhachdach anns a’ Ghearmailt,
air mòran den mhalairt a bha a’ dol air adhart tarsainn chladaichean a deas a’
Chuain a Tuath agus am Baltic agus mar sin bha e do-sheachanta nach biodh marsantaich
bho thaobh an ear na h-Alba a’ dèiligeadh leis. Bha a’ mhalairt cho cudromach
do dh’Alba sna meadhan-aoisean agus, an dèidh buaidh a thoirt aig Drochaid
Shruighle ann an 1297, gun do sgrìobh Uilleam Uallas gu na riaghaltasan ann an Lubeck
agus Hamburg
(clì) a’ toirt taing dhaibh airson an cuid taic don iomairt
Albannach agus a’ cinnteachadh dhaibh on bha an t-arm Sasannach a-nis fo
smachd, gum biodh e sàbhailte do mharsantaich Gearmailteach a bhith a’ malairt
le Alba uair eile. Sgrìobh Raibeart am Brusach gu Lubeck a-rithist ann an 1321 gus malairt a neartachadh eadar Alba agus bailtean "Alemannia".
Ach cha robh soirbheachadh nan taighean malairt Albannach an-còmhnaidh a’ cosnadh dhaibh spèis bho an nàbaidhean agus farpais! Chaidh laghan a’ cuingealachadh malairt Albannach (agus Sasannach) a thoirt a-steach sa chòigeamh linn deug, a’ spreagadh litrichean gearain à Alba. Ann an 1442, chuir baile Stralsund lagh troimhe "Cha bhi Albannach sam bith no duine sam bith eile taobh a-muigh an Hansa a’ cumail bùthaidh fhosgailte" agus bha an luchd-tuineachaidh Albannach glè thric air an comharrachadh mar mhion-bhuidheann ris nach dèanaist toileachadh sam bith. Lean mòran air adhart a’ soirbheachadh ge-tà, agus bha calaidhean Phruisia gu h-àraid a’ tàladh mòran mharsantach Albannach. Ghluais cuid don Phòlainn ach dh’fhuirich mòran an seo. Mar a bha cumhachd nam port àbhaisteach a’ lagachadh (leithid Veere san Òlaind) anns an t-siathamh linn deug, dh’fhaodadh malairt is prothaid a bhith air an sgaoileadh nas cothromaiche sìos fad a’ chosta. Thàinig a’ mhòr-chuid de in-imrich nan Albannach don Ghearmailt tro na puirt air an taobh an ear leithid Lìte, Dùn Deagh agus gu h-àraid Obar Dheathain. Cha tàinig iad uile nam marsantaich mara shoirbheachail, agus tha Diùc Phruisia a’ gearan ann an 1558 mu dheidhinn ceannaichean-siubhail agus fògraich à Alba ag adhbhrachadh "sgrios nan daoine bochd againn fhìn” le an cuid malairt siubhail! Mar a thachair sa Phòlainn, thàinig na coimhearsnachdan Albannach sa Ghearmailt glè thric gu bhith nan luchd-faire orra fhèin ann an oidhirp air an cliù a dhìon agus tomhais de bhràithreachas a ghleidheadh.
Chunnaic Cogadh nan Trithead Bliadhna a rinn sgrios uabhasach anns a’ Ghearmailt agus taobh an ear na h-Eòrpa san t-seachdamh linn deug, in-shruthadh mòr eile de dh’Albannaich, ach an turas seo armaichte. Bha saighdearan Albannach a’ frithealadh nam mìltean sa chòmhrag seo, air gach taobh agus do gach nàisean. Bha sruthadh làidir ann cuideachd de dhaoine foghlamaichte (sgoilearan) à Alba don Ghearmailt Bha roinnean creideamhach na Gearmailt ga dhèanamh comasach don dà chuid Calbhanaich agus Caitligich a lorg a-mach mar àite tèarmainn is ionnsachaidh. Bha meas gu h-àraid air Ratisbon le oileanaich bho theaghlaichean Caitligeach à Alba.


text:
- Amasan DASG
- Mu Chorpas na Gàidhlig
- Mu Fhaclan bhon t-Sluagh
- Mar a bheirear iomradh
- Eachdraidh
- Faclair Eachdraidheil na Gàidhlig (FEG)
- Sgioba DASG
- Bòrd Comhairleachaidh
- Foillseachaidhean
- Taing
- Dòighean gus cuideachadh
- Dlighe-sgrìobhaidh
- Riaghailtean Cleachdaidh
- Cuir Fios Thugainn
- DASG Launch
- Gairm Index
Cailleach
Tha e soilleir gu bheil àm foghair seachad a-nis agus tha grèim a’ gheamhraidh a’ teannadh oirnn ach tha mi gu bhith a’ cuimhneachadh air buain an fhoghair ann an leabhraichean an ceart uair.
Dar a bha mise a’ leughadh an leabhair “Gnàthasan-cainnt” a roinn Dòmhnall Greumach thachair mi ri abairt mhath mu dheidhinn seanchas Uibhist a Tuath, “Chuir sinn a’ chailleach ort!”. Tha clàr fiosrachaidh ri taobh na h-abairte ag ràdh “‘We finished before you!’ (Bhiodhte ga ràdh an Uibhist an àm an fhoghair nuair a chuireadh an neach a bha deiseil an toiseach ìomhaigh chailliche ann an achadh a nàbaidh)”.
B’ àbhaist do na h-Uibhistich Bodach-ròcais (no cailleach-ròcais an seo) a chur ann an achadh an fhir mu dheireadh aig àm an fhoghair nach robh deiseil air a’ bhuain a thrusadh no a dhèanamh. Tha seo soilleir ann an amhran a sgrìobh Anndra Hòranairigh (Andrew Laing) “Òran na Caillich’” a tha air clàr Greentrax “Bu chaoin leam bhith ’n Uibhist” (earrann 25), far a bheil an t-seann chleachdadh seo air a mhìneachadh mar seo: “‘It was custom in North Uist for the township to send a “Cailleach” or corn dolly, to the crofter who was last to bring home the harvest, with the intended purpose of embarrassing the recipient. When Andrew Laing heard he was to be the recipient of the “cailleach”, he composed this satire.’”
Mar a thachair dha, cha robh e am fear mu dheireadh gus a’ bhuain a thrusadh, ach bha e air an t-amhran a sgrìobhadh mu thràth, a’ sgrìobhadh gu fìor an aghaidh luchd-càinnidh a bhiodh aige, ag ràdh:
“Sibhse tha mach le sgiobaidhean mòr,
Luchd-cuideachaidh dhlò is bhanntan,
Chì sibh fhathast, ged tha mi nam ònrachd,
Sgiobadh gu leòr aig Anndra” (a’ ciallachadh a chailleach)
Ach feumaidh sinn a ràdh nach robh neach, nì no cailleach air an gortachadh sa bhlog seo. A’ cur crìoch air a’ bhlog, fàgaidh mi sibh le rann eile a’ sealltainn nach biodh Anndra air a nàrachadh le cailleach idir, agus ma bhios tu air cailleach fhaighinn san àm ri teachd cuimhnichibh air an rann seo gus a fàilteachadh.
“Fàilt’ ort, a chaillich, na fan as an tuath
Gad lathadh le fuachd a’ gheamhraidh:
Tha deoch agus biadh is connadh do dhìol,
Agad aig crìochan Anndra” (Cuir ur n-ainm ri seo).
Facebook: https://www.facebook.com/DasgGlaschu
Twitter: https://twitter.com/DASG_Glaschu
Chan eil beachdan rim faotainn airson a’ phuist seo
Na puist mu dheireadh
17mh Cèitean, 2018
Ris an fheadhainn a a bhios a’ coiseachd no a’ rothaireachd gu minig bidh sibh a’ faicinn tomagan poll nam Famh agus an-diugh tha mi an dùil beagan a sgrìobhadh air ainmean eile an fhamhair air feadh Alba, agus innsidh mi am mìneachaidhean.
10 Cèitean 2018
Tha corra abairt clàraichte ann am Faclan bhon t-Sluagh air lusan den ghnè air a bheil ‘mint’ sa Bheurla.
Diardaoin 3mh den Cheitein
Ciamar a thàinig e gu bith, gu robh na seana-Ghàidheil a’ dealbhachadh nàdar dhaoine a rèir nan craobh?
26mh An Giblean 2018
Tha blog na seachdaine seo a’ tighinn thugaibh bho bhruach grianach na Seine anns an 6mh “Arrondissement” de Paris, agus tha an cuspair a’ tighinn bhon gràdh a th’ air a bhith aig na Gàidheil air siubhal fad linntean.


text:
Tha Niall Gòrdan air ais againn le sùil air an t-seann fhiolm oillt “The Exorcist” agus mar a thug an leabhar air an robh am film ainmeil stèidhichte buaidh air smaoineachadh mu chùisean.
’S e seo fiolm a bha a’ dol mun cuairt anns na seachdadan (70an) agus air an robh cliù – neo eile! – air sgàth na bh’ ann de thachartasan is de sheallaidhean uamhasach. Leis an fhìrinn innse, bha còir agam a bhith air a dhol ga fhaicinn le caraidean ach aig a’ mhionaid mu dheireadh ghabh mi an t-eagal agus cha deach mi cuide riutha idir.
Ach chan e sin ach toiseach sgeòil… chunnaic mi an leabhar (le William Peter Blatty) agus cheannaich mi e – agus eagalach uamhasach ’s gun robh an sgeul, dhrùidh e orm gu mòr. Agus ’s e mo bheachd gun d’ rinn seo diofar, agus mi a’ tuigsinn na b’ fheàrr na bh’ ann.
Aig an àm cha robh a’ dol ach cainnt mu na rudan a thachair don nighean – Regan MacNeil – san fhiolm. Ceann a’ dol mun cuairt, cainnt làidir agus eile. Ach b’ e an rud a mhair nam chuimhne fada an dèidh seo uile ach tuar eudochasach an fhiolm. Sin agus seòrsa de ‘gravitas’ nach b’ àbhaist a bhith anns an leithid. ‘S ann a bha seo na b’ fhollaisiche an dèidh dhomh an leabhar a leughadh.
‘S dòcha gur e rud a tha seo nach tuig luchd-coimhid òga nar latha – ach tha am fiolm fiù ’s a’ fosgladh mar gum b’ ann ann an stoidhle nan naidheachdan. Rinneadh seo a dh’aona ghnothach: tha gu bheil cùisean a’ tòiseachadh ann an dùthaich thall thairis, le luchd-arc-eòlais a’ cladhach, a’ fàgail an fhiolm le coltas cudromach da-rìribh air.
Ach chan e eudochas an aon rud a tha ri fhaireachdainn – am measg gach rud eile, tha ceistean creideimh agus eadhon pìos à searmon ainmeil a rinn John Henry Newman: ’s ann a tha seo air a chur san leabhar mar gum b’ ann le fear dhe na sagairtean, An t-Athair Merrin, a bha e.
Seo mar a thòisicheas an leabhar, le nota-còmhdaich taobh-a-staigh…
‘Thòisich an oillt gun fhiosta. Fuaimean an seòmar Regan, fàileadh neònach, àirneis às àite, fuachd uamhraidh. Draghan beaga, a bha furasta mìneachadh don chleasaiche, Chris, màthair Regan.’
‘Agus na h-atharrachaidhean ann an Regan, 11 bliadhna dh’aois, beag air bheag, cho beag ‘s nach do dh’aithnich Chris sa chiad ghreis cho mòr ‘s a bha giùlan a h-ìghne air atharrachadh. Fiù ‘s nuair a dh’aithnich, cha deach fuasgladh fhaotainn tro na deuchainnean meidigeach a lean, eadhan agus cor Regan a’ fàs na bu dèine ‘s na b’ oillteile. Bha e cha mhòr gun robh pearsa eile air gabhail thairis.’
‘Na h-èiginn, chaidh Chris o na dotairean gus an Athair Damien Karras, sagart Ìosaideach a fhuair trèanadh mar dhotair-inntinn ‘s aig an robh fios domhainn air a leithid de neònachas mar adhradh an t-Sàtain is pearsachan diabhlaidh. An gabhadh e bhith gur e diabhal a bha ann? Mura robh fuasgladh ri fhaotainn san leigheas-inntinn, am biodh cur-às-do-dhroch-spiorad mar chobhair?’
Agus mar is aithne dhuinne a chunnaic am fiolm, thèid cùisean am miosad do Regan ‘s an deamhan ga gabhail thairis mean air mhean… ach, far a bheil bàta air chall aig muir, tha cothrom teasairginn ann cuideachd: agus aig deireadh cùise, ‘s ann a tha adhbhar dòchais ri fhaireachdainn an dèidh na bh’ ann de dh’uamhas is de dh’oillt.
San leabhar, tha cùisean a bhuineas ri ceistean creideimh is eile – cùisean a dh’èireas os cionn nan uile.
– Niall Gòrdan


text:
English summary below
Air Dimàirt, an 14mh dhen Mhàrt, chuir Ionad Eòlas na h-Alba is na Ceiltis fàilte air an Dotair Dòmhnall Uilleam Stiùbhart, à Sabhal Mòr Ostaig, Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean. Fhuair an Dotair Stiùbhart a’ chiad ceum aige ann an cuspairean clasaigeach aig Oilthigh Oxford agus tha PhD aige bho Roinn na Ceiltis agus Sgoil Eòlais na h-Alba aig Oilthigh Dhùn Èideann. ’S e òraidiche a th’ ann aig Sabhal Mòr Ostaig a-nis, agus esan a’ rannsachadh Eachdraidh tràth-nuadh-aimsireil agus nuadh-aimsireil na Gàidhealtachd. B’ e cuspair na h-òraid aige ‘A bheil àite ann dha tùsan Gàidhlig ann an eachdraidh na Gàidhealtachd?’
Thug an Dotair Stiùbhart iomradh air staid raon sgoilearail Eachdraidh na h-Alba, a’ sealltainn air dà “thrioblaid” gu h-àraid: dòighean-obrach nan rannsaichean Eachdraidh agus am fòcas a th’ aig rannsaichean nan cuid obrach. Thuirt an Dotair Stiùbhart gu bheil rannsaichean Eachdraidh na h-Alba feumail air a bhith a’ toirt ceum air ais bhon obair aca agus a’ gabhail beachd air cèisean-mìneachaidh air no interpretive frameworks. Mhìnich e gu bheil an sealladh positivist air a bhith gu math cumhachdach am measg an t-seann ghinealach de sgoilearan Eachdraidh na h-Alba, is iad a’ dol an aghaidh an t-sealladh romansach a bh’ aig Eachdraidh na h-Alba roimhe sin ann am meadhan na ficheadamh linne. Ged a tha sin a’ ciallachadh gu bheil beartas de dh’fhianais eachdraidheil ann a chruinnich na rannsaichean seo, ghabh an Dotair Stiùbhart ris a’ bheachd gu bheil methodological sophistication fhathast a dhìth san raon rannsachaidh seo.
Chomharraich an Dotair Stiùbhart nach eil an t-uabhas ann mu chultar nan Gàidheal air neo a’ Ghàidhlig anns na teagsaichean as aithnichte mu Eachdraidh na h-Alba air fad. Mhìnich e gu bheil iomadh adhbhar ann airson dìth Ghàidhlig ann an Eachdraidh na h-Alba, nam measg an cuideam a chuireadh rannsaichean eachdraidh air figearan seach cànanan sna linntean a dh’fhalbh. Bha e cuideachd ag ràdh gun robh cus aire air a bhith air na h-uachdaran seach dualchas na tuatha. Cuideachd, bhathar a’ measadh nan tùsan Gàidhlig, an leithid òrain, sgeulachdan, agus naidheachdan an t-sluaigh doirbh dèiligeadh riutha bhon t-sealladh positivist seo. Chuir an Dotair Stiùbhart cuideachd an coire air an t-sealladh a bhios a’ coimhead air Alba mar dhùthaich gun chrìochan dualchasach làidir air an taobh a-staigh, agus air an “t-seann tàir an aghaidh nan Gàidheal fhèin.” Thug e cuideachd iomradh air a’ chuideam a chuireas luchd-eòlais air an t-Soillseachadh Albannach mar “founding myth.”
Mhìnich an Dotair Stiùbhart gu bheil an sealladh seo ag atharrachadh san aonamh linn air fhichead agus an ginealach ùr de luchd-eachdraidh nas deònaiche dèiligeadh ri eachdraidh shòisealta agus cèisean-mìneachaidh ùra a chur gu feum. Tha esan dòchasach gun toir seo àite do thùsan Gàidhlig ann an rannsachadh Eachdraidh na h-Alba anns an àm ri teachd.
Chuir an Dotair Stiùbhart crìoch air an òraid aige le bhith a’ toirt sùil air ciamar a dh’fhaodar seallaidhean a thaobh àite nan Gàidheal ann an Eachdraidh na h-Alba a leasachadh. Tha còir againn a bhith a’ tuigsinn cho nuadh-aimsireil agus soifistigeach ’s a tha dualchas nan Gàidheal. Cuideachd, tha mòran sa chumantas eadar cultar nan Gàidheal agus cultaran dùthchail eile air feadh taobh siar na Roinn Eòrpa. Thuirt e gu bheil mòran againn ri ionnsachadh o chèisean-mhìneachaidh eile a bhios gan cleachdadh ann an diofar roinnean dhan chruinne
Gu dearbh, thug an Dotair Stiùbhart mòran dhan luchd-èisteachd aige air am biodh iad a’ cnuasachadh. Bha e na thlachd mhòr a bhith ag èisteachd ris na smuaintean aige air a’ chuspair thoinnte seo, air an cur an cèill ann an dòigh eirimseach agus siùbhlach. Ar ceud taing don Dotair Stiùbhart airson tighinn thugainn gus òraid air leth a chur far comhair.
Kathleen Reddy
Oileanach MRes, Ceiltis agus Gàidhlig
English Summary
On March 14, 2017, Dr. Domhnall Uilleam Stiùbhart of Sabhal Mòr Ostaig, University of the Highlands and Islands, gave a lecture in Gaelic to the Centre for Scottish and Celtic Studies. His talk was entitled ‘A bheil àite ann dha tùsan Gàidhlig ann an Eachdraidh na Gaidhealtachd?’ (‘Is there a place for Gaelic sources in the history of the Gàidhealtachd?’) Dr. Stiùbhart’s wide-ranging talk concerned the nature of historiography and historiographical debate in regard to the history of the Gàidhealtachd.
Simultaneous English translation was provided by Beathag Mhoireasdan.
Summary by Kathleen Reddy, MRes Celtic and Gaelic
Our final seminar for this semester will take place Tuesday, 28 March. The Third Annual John Durkan Memorial Lecture will be given by Prof Roger Mason (University of St. Andrews), who will discuss ‘Patriotic Propaganda During the Rough Wooing: The Complaynt of Scotland (1549)’. This will be held at 5.30pm in the Lecture Theatre (Room 208) of the Sir Alexander Stone Building, 16 University Gardens. Tea and coffee will be provided outside of the lecture theatre from 5pm, and the lecture will be followed by a wine reception. All welcome!


text:
On BBC Alba today you can watch Alba Today, Padraig Post: Seirbheis Deis agus Sonraichte, Zack & Quack, Sù Shiùsaidh/Little Suzy's Zoo, Charlie is Lola, Bruno, Seonaidh/Shaun the Sheep, Alvinnn Agus na Chipmunks/ALVINNN!!! and The Chipmunks, Sraid nan Sgread/Scream Street, Fior Bhall-coise/Extreme Football, Fuine, Aithne air Ainmhidhean/All About Animals, Earrann Eachdraidh/History Shorts, An Là, Sgeul Seolaidh, Vets: Gach Creutair Beo, Trusadh, Piping Live, Talamh gu Truinnsear, An Sgrùdaire, Dhan Uisge, Belladrum
BBC Alba i dag
BBC Alba i kväll


text:
Sgoil Ghàidhlig Ghlaschu
'S e sgoil ann an Glaschu a tha ann an Sgoil Ghàidhlig Ghlaschu, far a bheil am foghlam ga lìbhrigeadh tro mheadhan na Gàidhlig.
Chaidh a' chiad sgoil fhosgladh ann an 1999 mar "Bun-sgoil Ghàidhlig Ghlaschu". Ach cha robh an togalach mòr gu leòr mar sin dh'fhosgail sgoil ùr, Sgoil Ghàidhlig Ghlaschu san Lùnastal 2006. 'S e sin an aon sgoil Ghàidhlig ann an Alba, far a bheil Sgoil Àraich, Bun-sgoil agus Àrd-sgoil anns an aon togalach.
Tha Poileasaidh Cànain aca a thathas ag ràdh:
Tha sinne nar sgoil Ghàidhlig agus leis an sin tha e mar dhleasdanas oirnn an cànan a bhrosnachadh, a leasachadh agus a chleachdadh taobh a-staigh na sgoile agus anns a’ choimhearsnachd. ’S e prìomh amas na sgoile fiosrachadh agus sgilean cànain nan sgoilear a leudachadh agus a bhrosnachadh anns a’ Ghàidhlig agus teagasg agus ionnsachadh a lìbhrigeadh aig an ìre as airde. [1]
Thèid na cùrsaichean den Churraicealam Albannach a theagaisg tron Ghàidhlig a-mhàin. An luib an modh teagaisg seo, thig fèin-dhearbadh air Gaidheal òga Ghlaschu. Chaidh cùrsaichean mar ceimigeachd, teicneòlas is matamataig a leasachadh aig ìre Àrd-sgoil. Tha clasaichean coimpiutaireachd is dràma ann cuideachd. Is a' Ghàidhlig chànan làitheil air fad na sgoile.
Anns na bliadhnaichean sa chaidh tha àireamh nan sgoilearan ann am foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ann an Glaschu a’ sìor fhàs. Anns a’ bhliadhna acadaimigeach 2007 gu 2008, dh’èirich àireamh nan sgoilearan 11% an aghaidh àrdachadh de 4% gu nàiseanta. Bho 2008 gu 2009 bha mu 400 sgoilear gu lèir ann. Ann an 2009/2010 tha mu 13% de sgoilearan bun-sgoile agus 25% de sgoilearan àrd-sgoile ann am foghlam tro mheadhan na Gàidhlig na h-Alba air fad ann an Glaschu.[2]
Air barrachd, tha prògraman cultarach don chloinn, m.e.: òrain is dannsa tradaiseanta no pìobaireachd. Bithear a’ toirt misneachd dhaibh pàirt a gabhail ann an co-fharpaisean is taisbeanaidhean, ann am Mòdan is Fèisean ionadail. Le sin thathar an dòchas gum bi iad a’ toirt Gàidhlig a-mach às an sgoil dhan choimhearsnachd.
Aistidhean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Poileasaidh Cànain Sgoil Ghàidhlig Ghlaschu
- ↑ Plana na Gàidhlig 2009 gu 2012 Comhairle Baile Ghlaschu td 26
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Sgoil Ghàidhlig Ghlaschu
- Fiosrachadh Gàidhlig air làrach-lìn Chomhairle Baile Ghlaschu
- Aʼ fàs na Gàidhlig - pìos mu Sgoil Ghàidhlig Ghlaschu san iris Teaching Scotland, 2016
- BBC Naidheachdan 2016-01-27: Crìochan gan cur air sgoiltean Gàidhlig (barrachd iarrtais bho phàrantan na a tha de dh’àitean)
- BBC Naidheachdan 2016-02-15: Pàrantan Ghlaschu mì-thoilichte
- BBC Naidheachdan 2016-02-16: Mì-thoileachas mu fhoghlam Gàidhlig an Glaschu (aithris bhideo 2:30)


text:
Tha cuid de mo tuilleadan a tha follaiseach no glas (gun inneach). Dè bu chòir dhomh dèanamh ? (FSX SP2 / Àrdachadh)Something riatanach, nuair a bhuineas dhuibh tuilleadan air a 3D modail a chruthachadh airson FS2004 ach a chleachdadh ann an FSX SP2 (ris an canar cuideachd Port Thar), a tha gu dheth an Preview DirectX 10 ann an suidheachaidhean FSX. Gu dearbh, FS2004 addons nach eil co-chòrdail ris DirectX 10.
Example 1: A phàirt de itealan neo-fhaicsinneach.
2 eisimpleir: ma tha na sgiathan an itealan a tha neo-fhaicsinneach.
Example 3: The plèana gu h-iomlan glas, gun inneach.
Tha am fuasgladh: Dheth DirectX 10 preview.
air Didòmhnaich Lùnastal 09


text:
Bùth-obrach aon latha air "Complete Vocal Technique"
Cinn-latha: 25/06/16 - 25/06/16
Cosgais: £40
Neach-teagaisg: Michael Hill
Maoineachadh ILA ri fhaighinn: Chan eil
Clàraich an-dràsta!
Cuir fios gu Alasdair MacAoidh airson àite air a' chùrsa a ghlèidheadh air 01471 888 280 no post-d: info@skyespace.co.uk.
BÙTH-OBRACH AON LATHA ANNS AN DÒIGH-OBRACH COMPLETE VOCAL TECHNIQUE
Mas e seinneadair, cleasaiche no òraidiche a th' annad no ma tha ùidh agad anns a' ghuth fhèin, bhiodh a' bhùth-obrach ann an Complete Vocal Technique freagarrach dhut. Bheir an cùrsa seo comasan is misneachd dhut a leigeas leat do thaisbeanadh air beulaibh luchd-èisteachd, taisbeanadh gnìomhachais a lìbhrigeadh, bruidhinn ri buidheann, no òraid dìnnearach a thoirt seachad.
Tha Complete Vocal Technique stèidhichte air eòlas is saothair an rannsaiche ghutha, Cathrine Sadolin, thar 25 bliadhna is i ag obair leis a' ghuth. Tha leasaichean gutha agus dotairean ENT a leithid Dr Julian McGlashan aig Queen’s Medical Centre ann an Nottingham ga moladh mar dòigh-obrach dhearbhte a leigeas leis a' ghuth a h-uile fuaim a tha comasach a dhèanamh ann an dòigh FHALLAINN.
A rèir CVT, tha luach ga chur anns gach fuaim; thathar a' toirt air falbh bheachdan air 'sàr fhuaimean' a chuireas bacadh air daoine agus a' leigeil leis an t-seinneadair/neach-labhairt an taghadh fhèin a dhèanamh. Tha uidheam an lùib CVT a leigeas le daoine a h-uile fuaim sa ghuth a thaisbeanadh gu fallainn a chaidh clàradh thar iomadh bliadhna de rannsachadh fuaime is cuirp, agus dòighean gutha a leithid guthan atharraichte.
Gheibhear cothrom anns a' bhùth-obrach seo barrachd eòlais fhaighinn air a' ghuth, obrachadh ann am buidheann bhrosnachail air sgilean gutha, ceistean a chur agus leasan goirid aghaidh-ri-aghaidh fhaighinn (15-20 mionaid), a chuidicheas leis na h-amasan gutha is taisbeanaidh agad. Thèid a' bhùth-obrach a stiùireadh le Mìcheal Hill, a tha na oide gutha agus neach-craolaidh air BBC.
Tha Mìcheal Hill fileanta ann an iomadh cànan agus bidh e a' teagasg air Cùrsaichean Goirid SMO gu bitheanta. Thèid a' bhùth-obrach seo a chumail ann an Skyespace, an stiùideo craolaidh ùr-nodha aig Sabhal Mòr Ostaig agus thèid a teagasg anns a' Ghàidhlig agus anns a' Bheurla mar as iomchaidh ged nach eil tè seach tè dhiubh riatanach! Chaidh cosgais a' chùrsa seo a stèidheachadh aig ìre ìosal mar thoiseach tòiseachaidh a chionn 's gur e seo a' chiad chùrsa de leithid a chaidh cumail san Eilean Sgitheanach.
Bidh a' bhùth-obrach ann eadar 10.00 agus 4.00 agus le uair a thìde aig àm-lòin.
Fiosrachadh air dòigh-obrach CVT:
http://completevocalinstitute.com/introduction-uk/
Mìcheal Hill - Oide Gutha
'S e oide gutha agus seinneadair a th' ann am Mìcheal Hill a tha a' fuireach ann an Lunnainn agus a stèidhich The Voice Hub, a tha a' dèanamh oideachadh is bùithtean-obrach gutha air feadh na Rìoghachd Aonaichte. Tha iad air a bhith an sàs ann am bùithtean-obrach o chionn ghoirid dha The Actors Centre ann an Covent Garden, Lunnainn, The Academy of Contemporary Music, Tron Theatre ann an Glaschu agus Royal College of Speech and Language Therapists.
Bidh Mìcheal cuideachd a' teagasg sheinneadairean is chleasaichean a tha air nochdadh air film, telebhisean agus an àrd-ùrlar, eadar Game of Thrones agus an National Theatre. 'S esan a' chiad Albannach le teisteanas Complete Vocal Technique (CVT), a chaidh trèanadh a rèir an rannsachaidh is teagaisg ghutha as ùire aig Complete Vocal Institute ann an Copenhagen. Tha leasaichean gutha agus dotairean ENT ga moladh agus tha rannsachadh gutha a' leantainn ann an com-pàirteachas le Dr Julian McGlashan, a tha na Eòlaiche-sgòrnain agus Lighiche Cinn is Amhaich, Queen’s Medical Centre Campus aig Nottingham University Hospitals. 'S e dòigh-obrach glè èifeachdach a th' ann an CVT, a bheir slàinte gutha agus saorsa taisbeanaidh do chleasaichean, seinneadairean is òraidichean agus tha fèill mhòr oirre. Tha 294 tidsearan barantaichte ann air feadh an t-saoghail ag obair ann an 20 dùthaich ann an 4 mòr-thìr, agus 's e a' bhuidheann bharaichte as motha de thidsearan ann an dòigh-obrach aonaichte a' ghutha.
Airson an tuilleadh fiosrachaidh no àite a ghlèidheadh air a' chùrsa, nach cuir thu fios gu Alasdair Mackay air 01471 888 280 no post-d: info@skyespace.co.uk


text:
Monday, 22 April 2013
The Battle of Invernahavon (c.1380)
A clan battle fought between the Camerons and the MacIntoshes with a little help from the Davidsons and MacPhersons was but one story recorded by Calum Maclean on the 9th of June, 1952, from Willie MacKillop, a retired baker then aged 75, from Laggan, Badenoch:
The clan battle at Inch is well enough known, but what led up to it is not so well known. That was namely the battle of Eilean na h-Abhann fought in the vicinity of the junction of the Truim and the Spey. And strange to say, though this battle took place a matter of about seven hundred years ago that the mark of the graves are still to be found on the ground quite clearly – quite clearly to be seen after that long period, where the dead of that battle was buried. The Camerons raided the cattle of the MacIntoshes on the Spey and the MacPhersons and the Davidsons rallied to their help. The usual dispute took place as to who was to be on the right hand of MacIntosh. And as he gave the position to the Davidsons, the MacPhersons withdrew to the north side of the Spey and stood watching the fight. The MacIntoshes and the Davidsons were defeated and, I suppose, their cattle would be driven off. They were down further down the Spey to the south side. I expect they would be placed up in what is now, known as Milton of Nuide and, of course, set on what is now the wooded hill of Briagach. And the Macphersons perhaps knowing that they had a good deal of cattle with them followed them and struck their blow in the early dawn and chased the Camerons right back to Lochaber. And the names [of] all the hills and burns were known by the names of [the] many who fell on these rear guard fights that took place as the survivors of the Camerons were making their escape by Loch Erichtside.
The above account covers all of the salient points about the battle and also mentions that it led to the Battle of the North Inch which took place at Perth in 1396. A fuller version given below was printed in Cuairtear nan Gleann from the pen of a Badenoch native. More details are given and when the MacIntosh decided to insult the MacPhersons into supporting him in his fight against the Camerons, the phrase that since became proverbial is given. There is also a Tarintinoesque scenario given when both archers face one another and fired simultaneously thereby killing one another.
Agus seo na sgrìobh ‘S.’, cuideigin a bhuineas do Bhàideanach fhèin, mu dhèidhinn a’ bhaiteil a bha seo:
Chuireadh am blar ainmeil so, mu’m bheil sinn an dràsda gu eachdraidh aithghearr thoirt seachad, o cheann teann air cùig ceud bliadlina. Tha an t-àite anns an do chuireadh e ann an siorramachd Inbhirneis; agus faodar ’fhaicinn o’n rathad mhòr leò-san a bhios a’ siubhal troimh Bhàideanach. Tha e thall mu choinneamh na creige mòire gruamaich ris an abrar crag Dhubh, fagus do’n chrìch eadar sgìreachd Lagain agus sgìreachd Cinn-a’-ghiùsaich, far am bheil an Spé agus Truim a’ coinneachadh a cheile.
B’ iad Clann Mhuireich, Clann an Tòiseich, Clann Dhaibhidh, agus Clann Chamshroin na fineachan a bha ’s a’ chomhraig so, agus bha ’n t-aobbar o ’n d’ éirich a’ chomh-strì ni-eiginn mar leanas:─Bha fearann aig Mac-an-Tòiseich ann an Lochabar, mar tha aige fathasd; agus aig an àm sin, an uair bha gnothuichean air an deanamh le làmhachas làidir, a chionn ’s nach robh lagh no binn a’ cur eagail air daoinibh, bha na Camshronaich, a bha ’n an tuathanaich air oighreachd Mhic-an-Tòiseich, air uairibh a’ diùltadh a’ mhàil a phàigheadh dha. Co dhiùbh bha iad ’s a’ chòir no ’s an eucoir ann bhi cumail a nach nach robh na bha e tagradh dligheach dha fhaotainn theagamh nach ’eil e nise glé fhurasd a dhearbhadh. Ach bha so ’n a aobhar strì agus cònsachaidh eutorra ’s an àm. Mu dbeireadh thug Mac-an-Tòiseich air falbh cuid do chrodh na tuatha mar aicheamhail, agus is e so bu cheann-fàth do bhlàr Inbhir-na-h-Amhann. Chuir na Camshronaich rompa gu’n cuireadh iad dioghaltas an gnìomh air Mac-an-Tòiseich air son an cuid feudalach. Thionail iad féin agus na ghabhadh am pàirt, thog iad orra fo ’n armaibh, agus dh’ imich iad air an aghaidh gus an d’ thàinig iad gu Inbhir-na-h-Amhann. Air do Mhac-an-Tòiseich fios a bhi aige gu’n robh na Camshronaich a’ tighinn, chruinnich e a chuid sluaigh, agus rinn e deas gu garbh chòmhdhail a thoirt dhoibh. Bha Clann Mhuireich, agus Clann Dhaibhidh le chéile gu bhi còmhnadh nan Tòiseach an aghaidh nan Camshronach; ach dìreach ’n uair bha iad gu dhol an ordugh baiteil thuit e mach gu mi-shealbhach gu’n d’ éirich eas-aonachd eutorra mu dhéidhinn a’ chinnidh bu chòir a bhi air an làimh dheis, agus o nach faigheadh tighearna Chluainidh an t-urram sin tharruing e féin ’s a chuid dhaoine air an ais, agns shuibh iad air cnoc a’ gabbail beachd air a’ chòmbraig, gun bhuille bhualadh fad an latha. Dhlùthaich na fineachan a nis air a chéile, Clann Chamshroin, Clann an Tòiseich, agus Clann Dhaibhaidh, ann an ordugh catha fo an cinn-fheadhna fa leth, agus:
“Bha bratach aig triath dha féin,
’S a ghaisgich bu treun m’a chruaidh.”
Bhuail iad air a chéile gu garg, a’ cogadh leis an treubhantas ghàbhaidh sin air son an robh ar sinnsire na Gàidhil riamh cho iomraideach. Mhair an iomairt ghailbheach so ùin fhada, agus is iomadh ceatharnach calma a bha ’n a shìneadh air an àraich mu’n do bhuadhaich taobh seach taobh. Mu dheireadh ghéil Clann an Tòiseich, agus Clann Dhaibhaidh. Cha b’urrainn iad seasamh ni b’fhaide roimh ionnsuidhean sgatharra Chloinn Chamshroin, agus theich iad ris a’ mhonadh a tha air taobh tuath na Spé, and an ruagadh leis an h-Abraich.
An déidh do Chloinn Chamshroin pilltinn o bhi leantuinn an nàimhdean chaith iad an oidhche air Creagan na Breagaich, am bràigh Noide Mòire, gun fhiamh gun eagal. Cho luath ’s a thàinig an t-anmoch chuir Mac an Tòiseich roimhe gu’n d’thugadh e oidheirp le seòltachd air an ni a dh’fhairslich air le spionadh. Chum ’s gu’n cuireadh e Clann Mhuireich agus Clann Chamshroin ’s a chéile dhealbh e car innleachdach a shoirbhich leis. Chuir e a bhàrd gu tighearna Chluainidh g’a bhrosnuchadh, mar gu’n d’thigeadh e o Mhac Dhòmhnuill Duibh, leis na briathriabh a leanas:─
“Tha luchd na foille air an tom,
’S am bad-shuileach donn ’n a dhraip:
Cha b’e bhur càirdeas ruinn a bh’ ann,
Ach bhur làmh féin a bhi tais.”
Air do thighearna Chluanaidh a’ chainnt thàireil so chluinntinn o’n bhàrd a thàinig, mar shaoil esan, o Mhac Dhòmhnuill Duibh, thog e air gun dàil le’ chuid feachd, agus thàinig e air na Camshronaich gun fhios gun fhaireach. “Fhuair Mac Dhòmhnuill Duibh,” tha e air a ràdh, “seòrsa caismeachd an oidhche sin ann aisling. Am feadh ’s a bha e’n a chadal, ’s a chasan am broilleach a bhràthar altruim, ’g an cumail blàth, bhruadair e gu’n robh na mucan ’g a thionnadh, agus mhosgail e le leithid do bhriosgadh ’s nach mòr nach do mharbh e a bhàthair altruim leis a’ bhreab a thug e dha. “Ged bha Clann Mhuireich ’n an tàmh an dé,” arse san air dha dùsgadh, “cha bhi an duigh.” Theich Clann Chamshroin an sin a mach ris a’ mhonadh. Rugadh air aon diubh a bha air dheireadh air càch, a thaobh a shean aois, agus mharbhadh e aig taobh sruthain a bha ’m bràigh Noide, d’an geirear o’n àm sin “Caochan-a’-Bhodaic.” Chum iad suas rathad Dhruim Uachdair, seachad air Coire Theàrlaich, Coir Uilleim, agus Coire nan Cisteachan, far an do thuit mòran diubh. Thionndaidh iad an sin a stigh gun Ceann Loch Eireachd, agus chum iad air an aghaidh suas ri taobh tuath an luich. ’N uair ràinig iad Ceann-Loch-Pataig, dh’fheuch iad aon uair eile ri iad féin a dhion, agus ri bacadh a chur air an luchd tòrachd. Am measg nan laoch a bha tilgeadh bha Ceann Dubh Mac Iain, duine treun a bha taghta aig cuspaireachd. ’Nuair bha e dol seachad fo Chrag Dhubh, an latha roimh sin, dh’fharraid e d’ a cheann-cinnidh, cò chas bu mhaith leis a chur deth eun beag a bha ’n a seasamh air craoibh. Fhreagair a cheann-cinnidh gu’m bu mhaith leis a churn a coise deise dheth, agus rinn Cann Dubh sin air ’iarrtas. Air an taobh eile bha Teàrlach Mór Mac Ghill Onfhaidh, a bha mar an ceudna ’n a dhuine treum aimeil, agus ’n a cheann-tighe. Choinnich an dithis so, agus thilg iad an saighdean, ach cha robh iad deònach a chéile chuimseachadh. ’S e b’ aobhar do so gu’n robh gnè chàirideis eutorra a thaobh comhaltais. Bha Ceann Dubh Mac Iain ’n a sheasamh air Meall-Ard-Laoich, agus an gaisgeach eile thall m’a choinneamh. Air an do thigherna Chluainidh umhail a chur nach robh iad da rìreadh chronaich e Ceann Dubh Mac Iain. “Chuimsicheadh tu ’n dé,” arse san, “cas deas an eoin bhig, an uair a dh’iarr mi ort, agus an diugh cha chuimisich thu Teàrlach Mór Mac Ghill Onfhaidh!” Bha Teàrlach Mór gu so ag eigheach,─“Tharam is tharad a Cheann Duibh,”─agus a nis dh’éigh Ceann Dubh ris,─ “Annam is annad a Theàrlaich,”─agus air dha so a ràdh thilg iad ’n an dithis, agus thuit iad le chéile aig an aon àm. Thogadh càrn far an do thuit Teàrlach, ris an abrar “Càrn Mhic Ghill Onfhaidh” gus an latha ’n diugh. Cha robh Ceann Dubh Mac Iain fhathad marbh ’n uair thog a chàirdean leò e, ’ga thoirt dhachaidh, an dùil gu’m biodh e beò; ach cha robh iad ach mu mhìle air falbh leis ’n uair thilg e ’n deò, aig allt ris an abrar o sin “Caochan Cheann Duibh.”
Tha cuid am barail gu’n do mharbhadh Mac Ghille Onfhaidh aig monadh a tha os ceann Fhorais, d’an ainm Coire Theàrlaich, ach o’n chaidh ràdh a cheanan chithear nach ’eil e cho coltach gur ann an sin a thuit e. Gidheadh feudaidh e bhi gur ann uaith-se a fhuair an Coire so ’ainm; oir tha e air aithris gu’m bu tric leis a bhi fantuinn feadh nam monaidhean eadar Lochabar agus Authol, far am faiceadh e féin iomchuidh, agus gu’m b’ àbhaist dha ràdh, gu’m b’ iad féidh nam beann a chuid-se feudail.
Air do Mhac Ghill Onfhaidh tuiteam, thàir Clann Chamshroin as a rìs, a’ cumail suas ris na beanntaibh, ’s na nàimhdean fathasd air an tòir, gus an d’ ràinig iad fagus do’n amhainn Tréig, air criochaibh Lochabair. Thuit mòran diùbh air an t-slighe, gu h-àraidh aig na uchdaich d’ an goirear Sliabh Loraig; agus bu cho dian a leanadh an ruig mu thimchioll deich mile fichead, ’s nach robh ach àireamh ro dheag dhiubh a fhuair beò dhachaidh, a dh’innseadh an sgeòil.
Is coir dhuinne bhi taingeil gu’m bheil ar crannchur againn ann an làithaibh a’s fear; gu’m bheil sìth agus sàmhchair a nis a’ riaghladh eadar na fineachan Gàidhealach; agus nach ’eil sinn air ar gairm, mar bha ar sinnsire o shean, gu bhi deargadh ar làmh ann am fuil ar cinnich, agus ar càirdean féin.
S.
Bàideanach.
Donald MacIntosh (1743–1808) in his Collection of Gaelic Proverbs (1785) gives the following explanation for one of the well-known proverbs to which the combat on the North Inch (Perth), also known as the Battle of the Clans, gave rise:
“Mackintosh, being irritated and disappointed by this behaviour of the Macphersons, on the night following, sent his own bard to the camp of the Macphersons, as if he had come from the Camerons to provoke them to fight, which he accomplished by repeating the following satirical lines:–
“Tha luchd na foille air an tom,
Is am baIg-shuileach donn na dhraip;
Cha b’ e bhur càirdeas ruinn a bh’ ann
Ach bhur làmh a bhi tais.”
i.e.–“The false party are on the field, beholding the chief in danger; it was not your love to us that made you abstain from fighting, but merely your own cowardice.” “This reproach so stung Macpherson that, calling up his men, he attacked the Camerons that came night in their camp, and made a dreadful slaughter of them, pursued them to the foot of Binn-imhais [Ben Nevis], and killed their chief, Charles Macgilony, at a place called Coire Theàrlaich, i.e.,Charles’s Valley.”
Perhaps a better translation would be:
The traitors stood on the hillock,
Whilst the brown bug-eyed one (i.e. MacIntosh) is in danger;
It was not your friendship
But your cowardice that stayed your hand.
References:
(Sir) John Foulis (of Colinton), ‘An Account of a Combat between the Macphersons and the Davidsons’, Archaeologica Scotica or The Transactions of the Society of Antiquaries of Scotland, vol. 1 (1792), pp. 188–91
James D. G. Davidson, ‘The Battle of the North Inch of Perth, 1396’, Clan Chattan, no. 2 (1996), pp. 65–69
Graeme M. Mackenzie, ‘“The rarest decision recorded in history”: The Battle of the Clans in 1396’, Transactions of the Gaelic Society of Inverness, vol. LIX (1994–96), pp. 420–87
Donald MacIntosh, Collection of Gaelic Proverbs (Edinburgh: John Gillies, 1785)
Allan Maclean, ‘1396: The Battle of the North Inch’, Clan Chattan, vol. x, no. 3 (1997), pp. 142–45
Alexander Macpherson, ‘The Battle of Invernahaven in 1386, and the Conflict on the North Inch of Perth in 1939’, in Glimpses of Church and Social Life in the Highlands in Olden Times (Edinburgh: William Blackwood, 1893), pp. 474–78
Euan Macpherson, ‘The Battle of North Inch’, The Scots Magazine, vol. 145, no. 3 (Sep., 1996), pp. 266–71
S., ‘Battle of Invernahavon in Badenoch; Blàr Inbhir na h-Amhann’, Cuairtear nan Gleann, no. 36 (Feb. 1843), pp. 331–34
Alexander M. Shaw, History of the Clan Battle at Perth, 1396 (London, 1874)
SSS NB 15, pp. 1311–12
Image:
Craig Ruadh, near to where the Battle of Invernahavon took place.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Àrd-thìr
'S e ceàrn de thìr àrd a th' ann an àrd-thìr ann an geo-eòlas agus eòlas na cruinne a tha, mar is àbhaist, gu ìre mhòr còmhnard, rèidh, dùthchail.
Gineachas[deasaich | deasaich an tùs]
'S e ceàrn mhòr de thìr àrd a tha gu ìre mhòr còmhnard a th' ann an àrd-thìr. Tha e sgaraichte bhon talamh mun cuairt air le leòidean casa (mar ann an Tibeat), no ri càrnadh grùid, no ri co-mheasgachadh dhen dà chuid (mar an Altiplano Andean).
Bidh àrd-thìrean gan cruthachadh nuair a bhios tìr còmhnard air a thogail le tectonic-beòthaileachd, agus an uairsin air a chreimeadh leis a' ghaoth no leis an uisge.
Tha àrd-thìrean a' còmhdachadh mu 45 sa cheud de uachdar na cruinne.
Eisimpleirean[deasaich | deasaich an tùs]
'S e Chang Tang ann an Tibeat,air a bheil "mullach an t-saoghail", an t-àrd-thìr as motha agus as àirde sa chruinne agus thathas a' cruthachadh fhathast e, air sgàth mar a bhios na pleataichean tectonaich Innseanach is Eòraisianach an aghaidh a chèile.
'S e Altiplano Andianach an dàrna fear as motha 's as àirde air an liosta, aig 3600-4000 meatairean a dh' àirde, suidhichte taobh a-staigh na Meadhan-Andianaich agus a' gabhail a-steach Loch Titicaca.
Àrd-thìrean Cuanach[deasaich | deasaich an tùs]
Thathas a' cleachdadh àrd-thìr gus dealbh a thoirt air cruitheachdan geo-eòlasach fon t-sàl. Tha cuid de àrd-thìrean fon t-sàl, leithid an t-àrd-thìr Seychelles, nan spealgan de rùsg mòr-thìreach a tha nan laighe sgaraichte bho mòr-thìrean. Tha iadsan co-fhreagarrach ri sgeilpean mhòr-thìreach; tha cuid eile leithid Àrd-thìr Java Ontong, nan roinnean mhòr theinntidh, air an dèanamh à tuiltean-bhasailt.
Àrd-thìrean geàrrta[deasaich | deasaich an tùs]
'S e àrd-thìr gu mòr air a chreimeadh a th' ann an àrd-thìr geàrrta. Tha na h-àrdachaidhean nas sìne ud air an creimeadh le geòdhachan agus aibhnichean gus faochadh cas car coltach ri beanntan a chruthachadh. Thathas a' cantainn "beanntan" ri iomadach ceàrn de Àrd-thìr Allegheny agus Àrd-thìr Cumberland, a tha aig oir an iar Beanntan Appalachianach ann an taobh an ear Aimeireaga a Tuath, ged 's e àrd-thìrean geàrrta a th' annta ann an da-rìreabh. 'S urrainnear a bhith a' seasamh air "beinn" àrd agus fainear a thoirt gur ann aig an aon àirde 's a tha na mullaichean uile eile; rud a tha a' riochdachadh an còmhnard bho thùs mun deach a thogail.


text:
Sàr-ionad struggles with inverted nominal phrases, and loses
Chaidh aire 'Illeasbuig a ghlacadh an t-seachdain-sa le brath-naidheachd mu Bhail' Ùr na Cille Bige, ga thogail shìos ann an Slèibhte
And there's more …
Beachd 'Illeasbuig:
Cha bu d' iochd cur às do na craobhan, tha iad ag amas air gramar na Gàidhlig cuideachd!
Tha Gilleasbuig dhen a' bheachd gum bu chòir do Shabhal Mòr Ostaig fear dhiubh seo cheannach:
- na bhroinn, gheibh an sàr-ionad na dh'fhòghnas dhaibh dhen fhiosrachadh as fhèarr mu na h-inverted nominals
ud.
@GilleAotrom


text:
La Palma (eilean)
'S e eilean Spàinnteach agus aon de na h-Eileanan Canàrach a tha ann an La Palma, ainm fada: Isla de La Palma. Tha e suidhichte anns a’ Chuan Siar.
Tha La Palma cho farsaing ri 706 cilemeatair ceàrnagach. Tha e 42 cilemeatair a dh’ fhad agus 28 cilemeatair a leud. Anns a’ bhliadhna 2007 bha 85.933 de shluagh ann.
'S e Santa Cruz de La Palma na phrìomh-bhaile, ach 's e Los Llanos de Aridane am baile as motha an eilein.
Tha Pàirc-nàiseanta ann ris an canar Parque Nacional de la Caldera de Taburiente.


text:
'S e
Thathar ag ràdh gun do nochd an Spàinntis agus Am Portagailis mar chànain rè linntean na cogaidhean an aghaidh nan Arabach. Aig toiseach tòiseachaidh an ghnothaich, fhad' s a bha làmh an uachdair fhathast leis na Arabaich, bha sreath dhe Rìoghachdan beaga neo-eisimeileach ann, is iad uile ann an ceann a thuath na Spàinne. Anns
Cha robh Laideann ga bhruidhinn ann am Iberia mus do ràinig feachd na Ròimh ann am 318 RO is rinn iad an gnothaich mu dheireadh thall ann an 18 RO, fo Chaesar Augustus. Sgaoil an cànan fad is farsaing gu luath, agus an ceann beagan ghinealach, bha na cànanan tùsail air a bhàsachadh ach ann corra àite. Thathar a' creidsinn gu robh na daoine deiseil airson a ghabhail ri cultar agus cànan na Ròimh leis gu robh cultaran adhartach mar na Greugaich ann bho thùs. Anns a' chiad linn thuit ìompaireachd na Ròimh a-mach a chèile agus thoisich leasachadh neo-eisimeileachd a' chànain anns na beanntan ann an thaobh mu thuath na dùthcha. Tha iomadh ainm-àite Laideann anns an Spàinn gus an latha an-diugh. Cha do leig na cànanan tùsail ach facal neo dhà.
Bha làmh an iuchair aig na Visigodos, treudan às a' Ghearmailt, rè iomadh linne an dèidh dha na Ròmanaich Hispania fhàgail. Thug iad facal neo dhà dhuibh, ach cha do chuir an cànan aca air an dùthaich, leis cho pròiseil a bha cultar agus cànan na Ròimh, ged nach robh a saighdearan nas motha. 'S e clas flaitheil a chruthaich iad anns an Spàinn. An dìleab aca: na sloinnidh. 'S e ainmean Visigodo a th' ann na sloinnidh Spàinnteach le -ez: Martínez = Mac Mhàrtainn, Rodríguez = Mac Ruaraidh (Martin's/Roderick's).
Ann am 711 Ràinig airm Muslamach an ceann a deas na Spàinne, le ceann-feachda ris an canadh Tariq Ibn Ziyad os a chionn. Bha Arabais na chànan làitheil beò anns an dùthaich gu ruige 1592, nuair a cheannsaich feachdan Rìgh Fernando agus Banrighinn Isabel an Rìoghachd Mhuslamach mu dheireadh ann an Granada, is na Muslamaich nam fògarraich anns na beanntan neo thall thairis ann am
Seo sreath fhacail le tùs Arabach ann an Spàinntis. Mar as àbhaist, tha iad uile faclan foghlaimte, àiteachail, biadh bho thall thairis neo cogail.
Ann an 1592, ràinig loingeas Spàinnteach eileanan anns a' Chairib. Le sin, thoisich ceannsachadh mòr a thug an tìr-mòr Aimearaga fo bhuaidh na Spàinne neo A' Phortagail bho Chalifornia mu thuath gu ruige Patagonia ann an ceann a deas. Cha do chaill An Spàinn an colonaidh mu dheireadh aice gus 1898, nuair bhuannaich na Stàitean Aonaichte ann an Cuba. Rinn na Spàinntich droch mhilleadh an siud, agus thuit an àireamh-shluaigh gu mòr, leis nach robh iad deiseil airson gan dìon bho tinneasan na Roinn Eòrpa is an droch làimhseachaidh a fhuair iad. A bharrachd air sin, nochd iomadach fhacal ann an Spàinntis: faclan airson rudan nach fhaiceadh a-riamh ann an Roinn Eòrpa, rudan a-nis cho làitheil dhuinn, mar a' bhuntàta neo an tomàto.
Seo sreath dhe na faclan a thàinig dhan Spàinntis bho na Cànainean tùsail ann an Aimearaga, gu h-àraidh bho na cultaran adhartach. Gu tric, tha faclan tùsanach eadar-dhealaichte anns gach uile dùthaich ann an Aimearaga Laideannach. Mar eisimpleir, ann am Meagsago, tha na faclan bho Nauhatl, cànan nan Aztec, uabhasach pailt. Ann am Pearù, tha a' mhòr-chuid dhuibh a' tighinn bho Quechua, teanga oifigeil ìompaireachd nan Inca. An latha an diugh, 's e Piri-Piri (
An-diugh tha eadar 322 agus 400 millean duine a' bhruidhinn Spàinntis mar prìomh-chànan.