text:
Inside Front cover - A Gaelic Story by Archibald J. MacKenzie: Bodaich Rolaisteach Gleann Na SuidheagPublished by Ronald Caplan on 1984/6/1 (1993 reads)
A Gaelic Story by Archibald J. MacKenzie Bodaich Rolaisteach Gleann Na Suidheag Nuair a fhuair mi churachd seachad, na caoirich air an rusgadh, an spreidh air an cuir am fearachas, agus deise us boineid ur a cheannach do Sheonaid; thuirt mi rium fhein, "A bhodaich ma tha thu glic, 'se so an t-am airson na raimh a tharruinn a stigh agus cead iarraidh air Seonaid gu dol latha no dha air cheilidh do Ghleann Na Suidheag." Bha fios agam nach bu mhisde mo chas beagan do bhial briagha a thoirt dhi an toiseach. 'S ann air a shon fhein a ni an cat an cronan, agus thuirt mi: "A Sheonaid a ghraidh, nach cuir thu ort an deise ur 'sa bhonaid a fhuair mi dhuit feuch am faic mi de cho boidheach sa sheal- las tu leotha." "Ni mi sin," ars' ise. Ann an tiota bha i na culaidh agus gu firin- neach, ged 's mi fhin a tha ga radh, bha i sealltainn eireachdail. "Nach mi bhios leo- mach nuair a sheasas tu ri'm ghuallain 'san eaglais Di-domhnuich. Cha bhi te eile cho dreachmhor ruit ann. Tha thu cheart cho eireachdail an diugh sa bha thu an la? tha phos sin. Nach i Mairi an Dosain fhein an deagh bhan-taillear? Sin agad a nisd deise, 's cha ne na feilean beaga a chi thu air nigheanan an latha an diugh. Gu meal 's gu'n caith thu i. Gu dearbh 's mi a fhuair an deagh bhargain an latha a fhuair mi thu air da dhollar." "De tha thu ciallachadh?" ars' ise. "Tha gu'm be da dhollar a thug mi da'n t-sagart choir a phos sinn." "Stad ort," ars' ise, "cha robh sin cho math ris an bhargain a rinn mise nuair a fhuair mi an duine 's coire agus a's fhearr anns an duthaich a'n as- gaidh." "Fuirich samhach a Sheonaid, ma chluinneas Murchadh Boisgeil sin gheibh e bas leis an tamailt. Tha e tinn gu leoir on latha phos sin. Ach am bheil fios agad a Sheonaid, gu'm bu toigh leam latha no dha fhaighinn dhomh fhin go dol a cheilidh air mo luchd eolais am Baile na Suidheag. "De do bharail, an rachadh agad fhein agus na balaich air gach ni a chumail air doigh fhad 's a bhithinn air falbh?" "An ann a dol a choimhead do sheann lean- nan Mor nan Gag a tha thu? Chuala mi thu an de a toirt smuid air seinn a phuirt aice, 'So am baile 's a bheil a bhoile 's na fir an deaghaidh Mor nan Gag.' Ma 's ann cuiridh mise fios air Gille na Mogan tighinn 'nad aite fhad sa bhios tu air falbh. Faodadh tu falbh amaireach a ghraidh agus cha churam dhuinn go'n till thu." (Dh'fhag mi a' seinn air mo rathad:) Moch sa mhaduinn rinn mi gluasad, 'S thilg mi an t-seachaid air mo ghuallain. Thilg mi an t-seachaid air mo ghuallain, 'S thug mi bata do fhiodh cruaidh leam. Thug mi bata do fhiodh cruaidh leam, 'S a righ bu sgairteil bha mo ghluasad. The Yarning Old Men of Strawberry Glen As soon as I had finished the sowing, sheared the sheep, put the cattle out to pasture, and bought a new suit and hat for Jessie, I said to myself, "Old man, if you are wise this is the day to pull in the oars and ask Jessie's (Seonaid) permission to go for a day or two to visit the Glen of the Strawberries." I knew well that it would do no harm to speak sweetly to her before raising the matter, as it's for his own ends that the cat purrs. I said, "Jes? sie, my darling, won't you put on the new dress and hat which I bought for you, so that I can see how beautiful you look in them?" "I'll do that," she said. In a mom? ent she was dressed, and, truth to tell, though I say it myself, she looked elegant. "Won't I be proud when you stand at my shoulder in Church on Sunday. There will not be another there as beautiful as you. You are just as elegant today as you were on the day we married. Is not Mairi an Dos? ain the fine tailor-woman? That, now, is a suit, rather than the short dresses you see on today's girls. May you enjoy and wear it! Indeed, it was I who got the bar? gain the day I got you for two dollars." "What do you mean?" she asked, "I mean that it was two dollars i gave the kind priest who married us." "Take it easy," she said, "that was not as good as the bar? gain I struck the day I got the best and the kindest man in the district free of charge," "Stay silent, Jessie, if Murchadh Boisgeil hears that he'll die of humilia? tion. He has been sick enough since the day we married. But do you know, Jessie, that I would like to get a day or two for myself to go to visit my acquaintances in the Glen of the Strawberries, "What do you think? Do you suppose you and the boys could keep everything going while I would be away?" "Is it to visit your nan Gag that you are yesterday, heartily 'This is the town in sion and the men aft' is, I will send word to come and replace You can go tomorrow, will have no worries old sweetheart Mor going? I heard you singing her tune, which there is pas- er Mor nan Gag,' If it to the boys of Mogan you while you are away, my darling, and we until you return." (I left, singing on my way:) Early one morning I set out Throwing my jacket on my shoulder Throwing my jacket on my shoulder And taking with me a hard-wood cane. Taking with me a hard-wood cane. And, King, how vigorous was my movement. King, how vigorous was my movement With each step the pace quickening.
CONTINUED ON PAGE 49 BACK COVER PHOTO: Courtesy the Beaton Institute, University College of Cape Breton
Adobe Acrobat Reader is required to the PDF version of this content. Click here to download and install the Acrobat plugin


c: text/html

text:
Danderyd
'S e baile meadhanach air iomall Stockholm, air an àirde an ear na Suaine a th' ann an Danderyd. Tha e suidhichte air Leth-eilean eadar Loch Edsviken agus Loch Störa Värten, aig 22m os cionn ìre na mara,[1] anns an roinn (Suanais: Län) Stockholm,[2] 398km air falbh bho Ghöteborg, 53km bho Uppsala agus 738km bho Bhoden.[3] Chaidh Danderyd a chlàradh airson a' chiad turas ann an 1291 mar Danarö, a tha a' ciallachadh Innis nan Danmhairgeach sa Ghàidhlig (danskarnas' rör). Tha 31,171 duine a' fuireach ann,[4] is iad an fheadhainn as beairtiche na dùthcha, a phàigheas na cìsean ionadail as àirde na Suaine air fad. Tha oifisean a' Chomhairle ann an Djursholm, faisg air Danderyd fhèin.
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Tha a h-uile coltas ann gur ann à Danarör (Dainmhairgich) agus rjóðr (ruadh) ann an seann Lochlannais a tha an t-ainm.[5]
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh an sgìre-riaghlaidh a stèidheachadh ann an 1862. Chaochail an neach-ealaine Hilma af Klint an seo ann an 1944, an t-eòlaiche-comainn, riochdaire dioplòmasach agus tè-poileataigs Alva Myrdal ann an 1986 agus an duine aice an t-Eaconamaiche Gunnar Myrdal, a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1974, an seo ann an 1987.[6]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Irina Björklund (1973). Ceòladair.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Mongabay
- ↑ Nationalencyklopedin
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Statistika Centralbyrån
- ↑ Runeberg
- ↑ Alternatives Economiques

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- TIOTAL
- Loch Ciseorn
- EXTERNAL ID
- PC_JMSTRACHAN_080
- ÀITE
- Loch Ciseorn
- SGÌRE
- Loch Carrann
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Carrann
- CRUTHADAIR
- JM Strachan
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- J I R Martin
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28936
- KEYWORDS
- loch ciseorn
Is e loch mara a th' ann an Loch Ciseorn ann an iar thuath Gàidhealtachd na h-Alba, agus a' sgaradh rubha na Comraich bho sgìre Loch Carrann. Tha e 1.5 cilemeatair de leud agus 4 cilemeatair de dh'fhaid.
Tha cruinneachadh de dh'eileanan aig beul an locha, agus is e Eilean Ciseorn am fear as motha
Tha trì tuineachaidhean nan sreath ri ceann a deas an locha. Tha na trì tuineachaidhean sin aithnichte mar Ciseorn


text:
- TIOTAL
- Triùir cloinne anns a' ghàrradh, Bothan Òrd, Am BLàr Dubh
- EXTERNAL ID
- PC_WGORDON_002_062
- ÀITE
- Am Blàr Dubh
- SGÌRE
- Am Blàr Dubh
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Urrath
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- W Gordon
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30403
- KEYWORDS
- gàrraidhean
Anns an dealbh seo, chithear triùir cloinne anns a' ghàrradh aig Bothan Òrd, Am Blàr Dùbh. Bho chlì gu deas, tha Peadar MacCoinnich, Sandra NicCoinnich agus Hamish Gòrdan. Is e Hamish mac Iain Ghòrdain leis an robh a' bhùth-chiùil 'The Record Rendezvous' ann an Sràid na h-Eaglais, Inbhir Nis. Is e Catrìona NicCoinnich, nee Ghòrdan, màthair an dithis cloinne eile. Is e piuthar Iain a th' ann an Catrìona. Bha bùth-ghruagaire aig Catrìona ann an Sràid an Aonaidh, Inbhir Nis, rè nan 1960an


text:
Beurla, per favore?
Uaireanan thig naidheachd à aon cheàrnaidh den t-saoghal aig a bheil buaidh air leth air na sgìrean againne air a' Ghàidhealtachd 's anns na h-Eileanan.
Cò dhìochuimhnicheas mar a thàinig an spreadhadh mòr niuclasach aig Chernobyl chun na stairsnich againn, gu ìre 's nach gabhadh òthaisgean is muilt ar cuid chroitean reic eagal 's gun robh an fheòil aca air a gànrachadh?
Chan eil an naidheachd gu bheil fear de phrìomh oilthighean na h-Eadailt a' dol a thionndadh gu teagasg tro mheadhan na Beurla, seach Eadailtis, a' dol a thoirt an aon seòrsa crith-thalamhainn oirnn - gu dearbha cha mhothaich mòran againn gu bheil e a' tachairt.
Ach dh'fhaodadh seo buaidh tòrr nas motha agus nas maireannaiche a thoirt oirnn anns an ùine fhada.
Tha am Politecnico di Milano ann am Milan air fear de na h-oilthighean as cliùitiche anns an Eadailt airson cuspairean teicnigeach, leithid einnsinireachd, aillteireachd agus dealbhachadh, agus tha e air an 48mh oilthigh teicnigeach air an t-saoghal a rèir Rangachadh Oilthighean an t-Saoghail.
Le 36,000 oileanach, chan e colaiste bheag shuarach a tha seo idir.
Tionndadh gu Beurla
Tha iad air innse gur ann sa Bheurla a bhios a' chuid mhòr de na cùrsaichean aca gan teagasg bho 2014, air sgàth 's gu bheil iad airson a bhith nan "oilthigh eadar-nàiseanta."
Cuiridh iad air falbh na leabhraichean-teacsa Eadailtis, 's thig feadhainn Bheurla nan àite, le òraidean anns a' Bheurla cuideachd.
A rèir ceannard an oilthigh, an t-Oll. Giovanni Azzone, 's e seo an aon dòigh anns an tèid aig oilthighean na h-Eadailt air cumail suas ri oilthighean air feadh an t-saoghail, agus an aon dòigh sam bi na h-oileanaich aca comasach air cosnadh a dhèanamh anns an eaconamaidh eadar-nàiseanta.
"Tha dà roghainn agad. Faodaidh tu an dàrna cuid fuireach na do chrò bheag fhèin - rud nach eil comasach ann an saoghal an là an-diugh - no faodaidh tu fosgladh a-mach - agus a bhith eadar-nàiseanta," thuirt an t-Oll. Azzone.
Tha e den làn bheachd nach gabh sin dèanamh ach le tionndadh gu Beurla.
'S dòcha nach eil e fada ceàrr, anns an t-seadh 's gu bheil fòghlam aig àrd-ìre air feadh an t-saoghail a' tionndadh gu Beurla.
Tha tòrr chùrsaichean ann an oilthighean nan dùthchannan Lochlannach a-nis gan toirt seachad sa Bheurla, 's tha an cleachdadh a' dol am meud ann an cuid de dhùthchanan ceann a tuath agus meadhan na Roinn Eòrpa.
Tha fiù 's àiteachan mar Chorea a Deas agus dùthchannan Àisianach eile a' gluasad beag air bheag gu cùrsaichean Beurla.
Ann an seadh, chan eil iad a' dèanamh ach mar a tha còir aig fòghlam àrd-ìre a dhèanamh - a bhith a' freagairt air feumalachdan an t-saoghail obraich - 's chan eil teagamh nach e a' Bheurla a-nis cànan cumanta a' ghnìomhachais eadar-nàiseanta.
Cànan coitcheann?
Tha e stèidhichte air gur e rud buannachdail a th' ann an cànan coitcheann - gun tuig a h-uile duine a chèile gu furasta.
'S e a' Bheurla Ladainn ùr an là an-diugh.
Ach tha e cuideachd a' dol calg-dhìreach an aghaidh feallsanachd a thaobh cultair agus fèin-aithne.
Tha gu leòr anns an Eadailt - fiù 's ollamhan anns a' Pholitecnico di Milano fhèin - a tha a' faireachdainn gur e lagachadh air cànan is cultar na h-Eadailt a thig às air a' cheann thall.
'S tha eòlaichean eadar-nàiseanta a' dol leis a sin, leithid an Oll. Philip Altbach bho Ionad an Àrd-fhòghlaim Eadar-nàiseanta ann am Boston.
"Thèid nas lugha 's nas lugha a sgrìobhadh ann an cànanan eile seach Beurla, agus dh'fhaodadh cultaran a bhith air an lagachadh. Cha bhith uiread de leabhraichean-teacsa anns na diofar chànanan. 'S dh'fhaodadh sin buaidh a thoirt cuideachd air doimhneachd sgoileireachd."
A'Ghàidhlig
Chan urrainn nach eil seo a' togail na ceist: dè an dòchas idir a th' ann do mhìon-chànan bheag bhìodach mar a' Ghàidhlig, ma tha cùisean gu bhith doirbh do chànan mòr Eòrpach mar Eadailtis?
Tha fòghlam tro mheadhan na Gàidhlig a' sìor dhol am meud, le cùrsaichean a-nis rim faighinn aig ìre oilthigh, agus aon cholaiste - Sabhal Mòr Òstaig - a' teagasg gu tur anns a' chànan.
Ach a bheil na tha fìor mu dheidhinn oileanaich na h-Eadailt idir a cheart cho fìor mu na h-oileanaich Ghàidhealach againne?
Ma tha dha-rìribh an saoghal a' tionndadh gu Beurla - agus oideachadh sa Bheurla - a bheil an t-àm againn gabhail ris a sin agus dèanamh cinnteach nach tèid sinn fhèin fhàgail air deireadh.
Ma tha e fìor gu bheil oileanach Eadailteach air a chumail air ais seach gur e fòghlam Eadailteach a th' aige, a bheil a bhith air d'oideachadh ann am beag-chànan a' cur clach-mhuilinn cheart mu d'amhaich?
Tha na freagairtean air na ceistean sin lìonmhor agus farsaing: luach cultair, nach e an eaconamaidh agus an sgilinn an aon rud a tha a' cunntadh, nach ann a-mhàin airson obair a lorg a tha duine a' cur feum air fòghlam, nach leig thu leas aon chànan a lagachadh airson tè eile a neartachadh, 's mar sin air adhart.
Uaireanan, samhail Canute, chan urrainn dhut dad a dhèanamh airson an sruth a chumail gun tighinn mu do chlaigeann.
Ach uaireann 's e a bhith a' faighneachd na ceiste ceàrr a tha a' cur dhaoine, is cultairean, is slòigh, is dùthchannan fodha: nam biodh Canute air faighneachd dha fhèin "Ciamar a ghluaiseas mi a bhadeiginn eile mus tig am muir a-steach," seach "Ciamar a chuireas mi stad air a'mhuir," bhiodh e tioram, tèarainnte fhathast.


text:
- TIOTAL
- HR 3 'Ben Wyvis' agus 'Big Goods' air taobh a-muigh seada Pheairt
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_1171
- ÀITE
- Peairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27826
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
locomotaibhean
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn HR3 'Ben Wyvis' agus 'Big Goods' air taobh a-muigh seada Pheairt ann an làithean Rèile na Gàidhealtachd.
B' e aon den chlas locomotaibhean aig Rèile na Gàidheltachd anns an robh 20 air an robh na 'Small Bens' a bh' ann am 'Ben Wyvis'. Chaidh a togail le Dubs & Co ann an Glaschu anns An Iuchar 1898. Chaidh a h-àireamhachadh 14399 le LMS agus lean i ann an seirbheis gus an deach a tarraing a-mach à seibheis sa Ghiblean 1952.
Chaidh an clas 'Big Goods'a thoirt a-steach ann 1894 agus b' iad a' chiad locomtaibhean ann am Breatainn aig an robh co-chur rothan 4-6-0. B' iad cuideachd na h-einnseanan priomh loidhne bu chumhachaiche a bha ag obair san dùthaich. Chaidh 15 a thogail uile gu lèir le Sharp Stewart & Co ann an Glaschu (aireamhaichte 103 gu 117) agus ghluais iad uile gu seilbh LMS ann an 1923.


text:
- TIOTAL
- Stac Pollaidh bho Dhruim Raonaidh
- EXTERNAL ID
- PC_JMSTRACHAN_298
- ÀITE
- Stac Pollaidh
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS
- CRUTHADAIR
- JM Strachan
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- J I R Martin
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29108
- KEYWORDS
- Stac Pollaidh
Druim Raonaidh
Tha Stac Pollaidh ann an sgìre Asainte ann an Ros an Iar . 'S e beinn shònraichte a th' innte le bruthaichean casa. Tha Stac Pollaidh (binnean nan lòn) ag èirigh gu 613m (2009t) agus tha a mhullach na phàirt de dhruim creagach. Tha Stac Pollaidh furasta faighinn thuige agus tha meas aig luchd-coiseachd air, gu h-àraidh air sgàth nan seallaidhean iongantach a bheir e den sgìre mun cuairt air. Tha e 11 mìle (17.5km) tuath air Ulapul ann an Tèarmann Nàdair Nàiseanta Inbhir Pollaidh


text:
- TIOTAL
- Talla Westminster aig Deuchainn Mhic Shimidh
- EXTERNAL ID
- QZP40_569_P339
- ÀITE
- Talla Westminster, Lunnainn
- DEIT
- 1895
- LINN
- 1740an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31298
- KEYWORDS
- Lord Lovat
Sìm Friseal na Mòrfhaich
deuchainnean lagha
eucoir is peanas
Seumasaich
Chaidh Mac Shimidh a ghlacadh san Ògmhios 1746 is chaidh a chur gu deuchainn-lagha ann an Lunnainn airson a phàirt ann an Ar-a-mach Seumasach 1745. Bha an deuchainn a' tòiseachadh eadar 11:00 is 12:00 gach là is a' crìochnachadh roimh 6:00f, oir cha ghabhadh Talla Westminster a dhèanamh soilleir le solas. Sheas an deuchainn iomadh là is chaidh Am Morair a lorg ciontach de Bhrathadh Àrd is fhuair e binn bàis. Chaidh a cheann a thoirt dheth air Cnoc an Tùir air an 9mh den Ghiblean 1747. 'S e an duine mu deireadh a chaidh a dhì-cheannachadh an sin.
Chithear an dealbh seo ann an leabhar 1 de 'Historical Papers Relating to the Jacobite Period 1699-1750', air an deasachadh le Còirneal Seumas Allardyce LL.D is air an clò-bhualadh ann an Obar Dheathain airson Club Ùr Spalding. B' e comann àrsadair, air ainmeachadh air Iain Spalding, fear-lagha is Clàrc Comasdair Obar Dheathain nuair a bha Teàrlach I na rìgh, a bh'ann an Club Spalding


text:
Crith-thalmhainn air a' Ghàidhealtachd
Chaidh crith-thalmhainn, neart 3, a chlàradh anns a' Ghearasdan air a' Ghàidhealtachd.
Thuirt Suirbhidh Geòlais Bhreatainn gun do thachair e goirid an dèidh 7:30f air feasgair Diardaoin.
Chan e crith mhòr a bh' ann, ach chaidh a mothachadh ann an sgìrean eile, eadar Gleann Comhann, an t-Òban, Ath Tharracail agus Baile a' Chaolais.
Bha taighean air chrith, agus chualas brag an dèidh na crith-thalmhainn.
Cha b' e seo a' chiad turas a thachair an leithid.
Ann an 2011, bhuail crith a bha na bu làidire, aig neart 3.5, ann an Gleann Ùige, ann am Muideart.


text:
Toidhlacadh fear de chriùbha an Louisa
Chaidh fear dhe na h-iasgairean a chailleadh leis a' bhàta an Louisa bho chionn còrr air seachdain a thiodhlacadh air an deireadh-sheachdain.
Bha seirbheis an tiodhlacaidh aig Chris Moireasdan ann an Scarastadh anns na Hearadh.
Bha e fhèin agus Màrtainn MacIain à Gallaibh air am marbhadh san tubaist, agus tha sgiobar an Louisa, Pòll Mac a' Mhaoilein, no Alliston, fhathast a dhìth.
Chaidh oidhirp eile a dhèanamh air an deireadh-sheachdain lorg fhaighinn air.
'S aon duine dhen cheathrar chriùbha a thàinig beò às a' chùis.


text:
Tha Facebook Instant Articles Ads buannachdail dha Foillsichearan
Aistean artaigeach Facebook dealbhadh, eadar-dhealachadh nas fheàrr agus nas luaithe de dhuilleag artaigil coitcheann an lìon a 'tighinn gu crìch nas fheàrr le sanasan sgaoilidh am broinn bogsaichean "artaigilean a chaidh a mholadh" gu h-ìosal.
Bha Facebook air tòiseachadh a 'dèanamh deuchainn air na sanasan seo sa Mhàrt 2017 agus chunnaic iad gu bheil iad a' cruthachadh "meudachadh mean air mhean" anns a 'tomhas de dh'fhoillsichearan airgid a' dèanamh gach mìle turas air-loidhne, a rèir tagradh blog buidhinn air Diardaoin.
Is e an amas le sanasachd ann an Artaigilean Instant cumail suas an eòlas inntinneach as fheàrr do dhaoine fa leth fhad 'sa tha e a' dràibheadh teachd-a-steach airson foillsichearan agus cur gu bàs airson luchd-poblach.
Gu h-iomlan, bidh Artaigilean Àm-inntinneach a 'gluasad eadar 20 - leth-barrachd gnìomhachd, an coimeas ri susbaint eadar-lìn.
Tha Facebook a 'cur gu mòr ri feartan ùra gus leigeil le foillsichearan barrachd comainn a chruthachadh le bhith a' cruinneachadh dhaoine tro bhith a 'toirt cuireadh gu aonadan gnìomha agus atharrachaidhean sanasachd àrdachadh, le leasachaidhean fadalach mar a bhith a' gabhail a-steach freagarrachd ann an rèiteachaidhean sanasachd agus a 'toirt cumhachd do shòighean ùra de shanasan Facebook.
Chan urrainn do luchd-urrais a bhith a 'ceannach stuthan Artaigich Instantach bho Facebook a' riaghladh a bheil na sanasan aca a 'nochdadh taobh a-staigh earrann "Artaigealan Co-cheangailte" no nach eil, ge-tà, is urrainn dhaibh taghadh co dhiubh a bu chòir dhaibh sanasachd a ruith InstanAt Artaigilean no nach urrainn dhaibh agus faodaidh iad foillsichearan sònraichte no clasaichean susbainteach a shònrachadh bho bhith a 'comharrachadh an cuid sanasachd.
Faic cuideachd : Luchd-cleachdaidh Luchd-cleachdaidh a 'cleachdadh meadhanan sòisealta
&bsp


text:
News
Treas Sgoil Ghàidhlig ann an Glaschu
- Part of:
- Education
Leas Phrìomh Mhinistear air £1.9 millean de mhaoineachadh ainmeachadh dhan phròiseact.
Thèid sgoil Ghàidhlig ùr, an treas ann an Glaschu, a dh’fhosgladh, am measg iarrtas airson àitichean a tha a’ sìor fhàs.
Bheir seo dhan ùghdarras ionadail an comas barrachd sgoilearan a ghabhail a tha ag iarraidh foghlam tron Ghàidhlig (FtG) sna bliadhnaichean a tha romhainn, agus cothroman ionnsachaidh nas fheàrr a thoirt do dhaoine òga. Bidh an sgoil ùr stèidhichte ann an sgìre Cartvale sa bhaile, agus thathar an dùil gum fosgail i do sgoilearan ann an 2019.
Tha cha mhòr 900 sgoilear a-nis clàraichte sna sgoiltean Gàidhlig ann an Glaschu aig Gleann Dàil agus Sràid Berkeley, agus an dà sgoil a-nis cho làn ’s a ghabhas.
A’ bruidhinn às dèidh deasbad mu dheidhinn am Plana Cànain Nàiseanta Gàidhlig 2018-23, thuirt Leas Phrìomh Mhinistear John Swinney:
“Tha fàs ann am foghlam Gàidhlig air a bhith gu math soirbheachail air feadh Alba, agus tha an cothrom againn a-nis an soirbheachas sin a thoirt air adhart nas luaithe. Tha Comhairle Baile Ghlaschu air a bhith na fìor dheagh eisimpleir a thaobh foghlam Gàidhlig, agus le bhith stèidheachadh treas sgoil Ghàidhlig fa leth, faodaidh iad an cothrom a thoirt do bharrachd phàrantan a tha ag iarraidh foghlam Gàidhlig dhan chlann aca. Dh’fhosgail Bun-sgoil Ghàidhlig Phort Rìgh an t-seachdain sa chaidh – an t-siathamh sgoil den t-seòrsa ann an Alba – agus a’ dol air adhart cumaidh sinn ar taic agus brosnachadh ri fàs ann am foghlam Gàidhlig.”
Chuir Chris Cunningham, Neach-gairm a’ Bhaile airson Foghlam, Sgilean & Tràth-bhliadhnaichean fàilte air a’ mhaoineachadh, ag ràdh:
“Thig brosnachadh mòr bhon leudachadh ann am foghlam tron Ghàidhlig air feadh Ghlaschu, agus bidh an cothrom aig barrachd theaghlaichean na bh’ ann riamh an cothrom fhaighinn air Gàidhlig airson an cuid cloinne aig gach ìre, bho sgoil-àraich suas gu àrd-sgoil.
“Thèid an ath-thaigh, san togalach far am b’ àbhaist do Sgoil Cartvale a bhith, a leasachadh mar eisimpleir eile de ar dealas leantainneach ri FtG agus tha sinn a’ cur fàilte air a’ mhaoineachadh a bharrachd seo airson leasachaidhean agus ath-nuadhachaidhean airson gun urrainn dhuinn an togalach sgoile ùr fhosgladh san Lùnastal 2019.”
Tha Riaghaltas na h-Alba dealasach gus dèanamh cinnteach gum bi a’ Ghàidhlig seasmhach ann ann an Alba san àm ri teachd, agus miann-adhartais aca gun till an àireamh de luchd-labhairt ann an cunntas-sluaigh 2021 ris an ìre a bh’ ann an 2001.
Cùl-fhiosrachaidh
Thig am maoineachadh bho Mhaoin Calpa na Gàidhlig, a chaidh a stèidheachadh ann an 2008 airson aithne a thoirt dhan dreuchd sònraichte a th’ aig foghlam ann a bhith ag àrdachadh àireamh luchd-labhairt na Gàidhlig.
Tha am Maoin air taic a thoirt do leudachadh ann am foghlam Gàidhlig aig gach ìre air feadh Alba, gu pròiseactan ann an Dùn Èideann, Earra-ghàidheal is Bòid, na h-Eileanan Siar, a’ Ghàidhealtachd, Glaschu, Siorrachd Àir a Deas Siorrachd Àir an Ear, Siorrachd Àir a Tuath, Siorrachd Dhùn Bhreatainn an Ear, Siorrachd Lannraig a Tuath, agus Siorrachd Lannraig a Deas.
Third Glasgow Gaelic School
Deputy First Minister announces £1.9 million investment in project.
A third Gaelic school is to open in Glasgow as demand for places continues to grow.
Increased capacity will ensure the local authority can meet demand for Gaelic medium education (GME) in coming years and improve learning opportunities for young people. The new school will be located in the Cartvale area of the city and it is expected to open to pupils in 2019.
Nearly 900 pupils are enrolled in Glasgow’s two existing GME schools at Glendale and Berkeley Street – both of which are now at capacity.
Speaking following a debate on the National Gaelic Language Plan 2018-23, Deputy First Minister John Swinney said:
“We have an opportunity to build on the success of recent years and to ensure a faster rate of progress in the expansion of Gaelic education across Scotland. Glasgow City Council has a remarkable record with Gaelic education and the establishment of a third standalone school will provide capacity to meet growing demand from parents. Following the opening of Portree Gaelic School last week – the sixth in Scotland – we will continue to support and encourage the growth of Gaelic education.”
Chris Cunningham, City Convener for Education, Skills & Early Years welcomed the grant funding and said:
“The expansion of Gaelic Medium Education across Glasgow is very exciting and more families than ever before are able to access Gaelic for their children and at all stages through nursery to secondary school.
“The development of the former Cartvale School is yet another example of our continued commitment to GME and we welcome the additional grant which will go towards the upgrades and renovations for the opening of the new school building in August 2019.”
Background
Funding will be provided from the Gaelic Capital Fund which was set up in 2008 in recognition of the key role of education in increasing the number of Gaelic speakers.
The Scottish Government is committed to ensuring a sustainable future for Gaelic and has an ambition of returning the number of speakers of the language to those reported in the 2001 census by 2021.


text:
- TIOTAL
- Maoin Phort a' Choltair, duilleag 4
- EXTERNAL ID
- Z_DNHHL_2001_355_4
- ÀITE
- Port a' Choltair
- SGÌRE
- Dòrnach is Craoich
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Dòrnach
- DEIT
- 5 Samhain 1811
- LINN
- 1810an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Historylinks, Dòrnach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 2640
- KEYWORDS
- Tubaist Phort a' Choltair
Maoin Phort a' Choltair
aiseagan
tubaistean
comataidhean
airgead
bàtaichean
bàthadh
maoin
cunntasan
'Third Report to the Committee for Managing the Meikle Ferry Fund'
Tha an duilleag seo a' sealltainn cunntas Mhaoin Phort a' Choltair. Tha liosta de dh'ainmean is seòlaidhean dhaoine a chaidh a bhàthadh, 'Remarks on the circumstances and state of their families, and the description of persons relieved', is an 'Amount to be paid, 11th December 1811' air.
Fhuair pàrantan Mhairead is Iseabal Chaimbeul £16 airson call an dithis nighean. Dh'fhàg Ùisdean Rosach bean throm, leanabh is leanabh nàdarra eile. Fhuair iad £18 airson a bhàis.
Air an t-16mh den Lùnastal 1809, dh'fhalbh bàt-aiseig Phort a' Choltair, a' toirt daoine gu margaidh ann am Baile Dhubhthaich. Cha robh anns an aiseag ach bàta ràimh mòr le seòl agus còrr is100 duine air bòrd. Le uiread de dhaoine anns a' bhàta, bha i ro ìseal sa mhuir is thòisich uisge a' faighinn a-steach dhan bhàta nuair a thàinig suailean, is chòp an t-aiseag nuair a chaidh na bha air bòrd gu aon taobh 's iad air bhoil.
Chaidh ceithir fichead duine 's a naoi deug a bhàthadh anns an tubaist, 's chaidh dà dhuine dheug a chaomhnadh.
Chaidh ath-thagradh a dhèanamh airson airgead a thogail a chum teaghlaichean na muinntir a bhàsaich anns an tubaist a chuideachadh. Chaidh Maoin Phort a' Choltair a stèidheachadh is chaidh £509 a thoirt do bhanntraichean, clann is pàrantan nam marbh air a' 14mh den Dùbhlachd 1809. Air an 29mh den Mhàrt 1810 chaidh £1,000 eile a phàigheadh a-mach, is chaidh £1,400 a sgaoileadh air an 11mh den Dùbhlachd 1811.
Bha £2,909 anns a' mhaoin, suim mhòr dha-rìreabh aig an àm.


text:
- TIOTAL
- Foillseachaidhean Taghaidh, 1874: Postair a' toirt taic do Theàrlach Friseal Mac an Tòisich
- EXTERNAL ID
- Z_QZP40_2915_P077
- LINN
- 1870an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 9023
- KEYWORDS
- taghaidhean
poilitigs
luchd-poilitigs
pàrtaidhean poilitigeach
Chaidh am postair seo fhoillseachadh rè Taghadh Coitcheann 1874 le luchd-taic Theàrlaich Fhrìseil Mhic an Tòisich. Tha e a' cur cudthrom air laigsean a phrìomh co-fharpaisich, Aonghas Mac an Tòisich an Ràthaig Mhòir, aig an robh an t-seat anns a' Phàrlamaid aig an àm. Mar eisimpleir, thathar a' cur às a leth nach biodh e a' frithealadh Taigh nan Cumantan gu tric, gun do chuir e an aghaidh plana Ghladstone cur às do chìsean teachd-a-steach, agus gun robh e coma mu fheumalachdan a luchd-gabhail fhèin.
B' e toradh an taghaidh airson Bailtean Inbhir Nis (a' gabhail a-steach Inbhir Nis, Inbhir Nàrann, Farrais is A' Chananaich):
Friseal Mac an Tòisich (Libearalach neo-eisimeileach) - 1,134
Mac an Tòisich an Ràthaig Mhòir (Libearalach) - 879
Mac an Tòisich an Tuilm (Tòraidh) - 16
Fhuair na Libearalaich aig Uilleam Gladstone a' mhòr-chuid de na bhòtaichean san taghadh, ach fhuair na Tòraidhean aig Benjamin Disraeli a' mhòr-chuid ann an Taigh nan Cumantan. 'S e pàirt mòr den adhbhar gun d' fhuair iad iomadh roinn-taghaidh gun fharpais


text: 'S e provincia na Spàinne a tha ann an Granada (IPA: ɡɾa'naða). Tha e na laighe ann an Andalusia, ann an ceann a deas na dùthcha. 'S e Granada a tha na phrìomh-bhaile. Chaidh an roinn a chruthachadh ann an 1833 le Javier de Burgos, a bha na Rùnaire na Stàite agus Leasachaidh aig an àm.[1] B' e an siostam-riaghalaidh iondail na Frainge a chleachd e mar mhodal. Chuireadh a-steach na Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh Andalusia i ann an 1978, nuair a sgrìobhadh Bun-reachd ùr.[2] Sìnidh Granada fad 12,647km²[3] agus tha 924,550 duine a' fuireach ann.[4] Le sin, 's e an 15mh roinn as motha na Spàinne a thaobh talmhainn agus an 19mh tè a thaobh àireimh-sluaigh. Tha crìochain aice le Albacete, Almería, Córdoba, Jaén, Málaga, agus Murcia.[5] 'S e Spàinntis a tha ga bruidhinn an seo.


text:
Breabadair an Staca.
Tuilleadh mar seo:
Breabadair a' Chaisteil
Breabadair an Staca.
Breabadair an Staca.
Mar a dh'èirich do mhac...
Fiosraichean - Dòmhnall Alasdair Johnson
Luchd-clàraidh - Dòmhnall Eairdsidh Dòmhnallach; Dòmhnall MacCormaig
Geàrr-chunntas - Breabadair an Staca.
Tha am fiosraiche ag innse sgeulachd mu fhear a thog caisteal air stac deas air Èirisgeigh. Bha triùir mhac aige agus bha e fhèin agus an dithis bu shine a' dèanamh am beòshlaint le bhith ri spuinneadaireachd. Chaidh am marbhadh le sgiobair bàta ach nuair a dh'fhàs am mac a b' òige suas, rinn e dìoghaltas.
Fad a' Chlàir (h:m:s) - 00:10:25
Àm Clàraidh - 1975.07
Cànan - Gàidhlig
Seòrsa - Sgeulachd
Cruinneachadh - Sgoil Eòlais na h-Alba
Àireamh a' Chlàir - 104002
Àireamh an Teip Thùsail - SA1975.120
Àireamh a' Chlàir Thùsail - SA1975.120.A2
Càileachd an Fhuaime - Math
Cruth Inneal a' Chlàir - R2R
Àite a' Chuspair:
Siorrachd - Siorrachd Inbhir Nis
Paraiste - Uibhist a Deas
Notaichean a' Chlàir -
Ceangal Maireannach - http://www.tobarandualchais.co.uk/gd/fullrecord/104002/1
Tweet


text:
Faodaidh gach companaidh soirbheachadh ann a bhith a 'stèidheachadh gnìomhachas soirbheachail air-loidhne. Mar eisimpleir, tha e comasach do na daoine a tha a 'cleachdadh nan seirbheisean sin solar leantainneach den fhiosrachadh a tha a dhìth airson leantainneachd planaichean margaidheachd eadar-lìn soirbheachail a thoirt gu buil. Ann an cùisean eile, bidh daoine a 'cleachdadh an cothrom air gnìomhachas soirbheachail a dhèanamh ann an saoghal gnìomhachais. Faodaidh dòighean margaideachd didseatach mar Social Media Marketing (SMM) a bhith a 'cur an cèill gu bheil coltas ann gu bheil iad soirbheachail ann an raon malairt gnothachais. Faodaidh grunn rudan a bhith ann cuideachd de dhaoine a tha a 'cruthachadh prothaidean mòra bho margaidheachd Twitter - zã¼rich umzugsfirma.
Faodaidh an stiùireadh seo, air a sholarachadh le Nik Chaykovskiy, Manaidsear Soirbheachas Prìomh Luchd-ceannach Semalt , cuideachadh leis an neach-cleachdaidh a bhith a 'coileanadh mòran thaobhan de leasachadh lìn leithid cruthachadh làrach-lìn.
Faodaidh gnìomhan Margaidheachd nam Meadhanan Sòisealta leithid margaideachd Twitter cuideachadh le daoine a 'dèanamh adhartais gu ruige an dòigh sa bheil cliaint a' cliogadh gu na làraich-lìn aca. Tha Twitter na lìonra meadhanan sòisealta àbhaisteach SEO. Tha cleachdaichean san raon seo ag eadar-theangachadh le bhith a 'cleachdadh tweeting. Faodaidh tu a bhith comasach air na milleanan de luchd-dèiligidh a dh'fhaodadh a bhith ruigsinneach san àite agad a 'cleachdadh dhòighean-obrach sìmplidh Twitter sìmplidh. Mar eisimpleir, tha cleachdadh tagaidhean meta Twitter a 'cuideachadh an sluagh gu lèir a' coileanadh iomadh cothrom soirbheachaidh san taobh shònraichte seo.
Cruthaich teamplaidean coitcheann
Ann an SEO, tha rannsachadh prìomh fhaclan na phàirt chudromach..Airson cùis SMM, bu chòir tagaichean meta agus tuairisgeul facal-fhada earbaill fhada a bhith ann airson a chleachdadh anns an ìre. Airson maighstirean-lìn a tha an crochadh air SMM, bu chòir taghaidhean meta Twitter a bhith aig na faclan-luirg sin a chuidicheas ann an rangachadh. Tha cuid de inneal-rannsachaidh aig rannsachadh consol Twitter a dh'fhaodas pàrtaidhean taobh a-staigh do dhùthchas coimhead airson do shusbaint. Tha e cuideachd cudromach teamplaidean coitcheann a chruthachadh airson nan gnìomhan sin. Faodaidh feartan fèin-ghluasadach SEO teamplaidean pearsanta a chur a-steach airson a h-uile cleachdaiche. Tha e na bhuannachd do mhaighstirean-lìn a bhith a 'cleachdadh teamplaidean coitcheann a bhith a' dèanamh a 'phròiseas gu math luath Tha còd API sìmplidh a bhios luchd-cleachdaidh a 'fastadh gus am pròiseas gu lèir a dhèanamh soirbheachail.
Cleachd faclan-luirg anns an t-susbaint agad
Airson gach rannsachadh prìomh fhacal, tha SEO a 'cur feum air faclan-luirg an earbaill fhada airson a chleachdadh anns na roinnean as cudromaiche de shusbaint làrach-lìn. Feumaidh an tuairisgeul meta, a bharrachd air pàirtean eile den t-susbaint, fiosrachadh a tha luchd-cleachdaidh a 'phròiseict air-loidhne a' rannsachadh. Bidh daoine a 'cruthachadh diofar bheachdan air toraidhean nuair a bheir prìomhachas Twitter prìomhachas anns na putanan luachadh inneal-luirg airson làraichean-lìn. Tha grunn thaobhan aig grunn shiostaman rianachd susbaint a thaobh cuideachadh dhaoine gus atharraichean riatanach a dhèanamh air an dòigh anns am bi làraichean-lìn a 'freagairt air feuman luchd-cleachdaidh. Mar eisimpleir, tha cairtean tiodhlac Twitter ann an consol rannsachadh Twitter a 'cuideachadh luchd-cleachdaidh Twitter a bhith a' lorg agus a 'dèanamh atharrachaidhean riatanach air na h-iomairtean sanasachd aca a bharrachd air taobhan eile de leasachadh lìn.
Co-dhùnadh
Faodaidh Inneal Rannsachaidh cuideachadh do gach maighstir-lìn ruigsinn milleanan de luchd-dèiligidh tro dhòighean margaidheachd sìmplidh. Faodar cùisean Margaidheachd Sòisealta Sòisealta a dhèanamh, cho math ri innealan SEO eile, àrdaichidh na luchd-cleachdaidh thairis air do làrach-lìn. Tha gnìomhan eile ann a bhios daoine a 'cleachdadh gus am bi iomairtean margaideachd soirbheachail. Anns na prìomh thoraidhean, faodaidh tagaidhean meta Twitter a bhith riatanach airson teachdaireachdan a chuir a-steach. Faodaidh tu a bhith comasach air iomadh atharrachadh a dhèanamh air an dòigh anns a bheil Twitter a 'ruigsinn an comas as àirde.


text:
An Àrainneachd Agile - A 'Chudromach air A bhith a' Coileanadh True Agility
Am Prìomhachas airson A bhith a 'Coileanadh fìor Àileas ann an Àrainneachd Agile: Is e comasachd an comas atharrachadh gu suidheachaidhean ag atharrachadh agus dèiligeadh ri feumalachdan leasachaidh. Ann an staid òrdaichte iom-fhillte, gu luath, bidh freagarrachd nas motha a 'cur ri cosgaisean pròiseict nas ìsle agus toraidhean nas togtaiche de phròiseactan. Tha seo air a choileanadh le bhith a 'dèanamh siostaman rianachd phròiseict nas gabhaltach ri foillseachaidhean, foillseachaidhean agus atharrachaidhean a thig am bàrr tro bhith a' cur an gnìomh.
Pàirtean de dh'obair ùghdarrasail nas motha:
- Shorter a 'rèiteachadh uinneagan (pròiseactan nas leantainnich, nas giorra ceangailte còmhla ann am prògram seasmhach).
- Sgrìobhadh nas aotrom (air a dhèanamh suas le bhith a 'cur uinneagan air dòigh nas giorra agus prìomh cho-òrdanachadh làitheil a bheir stiùireadh prògraman).
- In-ghabhail cliantan a chaidh a leudachadh (air a neartachadh le pròiseactan goirid agus stiùireadh prògram).
Faodaidh gach comann a bhith nas leònta, ge-tà, dìreach chun na ceum gum bi iad a 'cur air dòigh gu ro-innleachdach sa gheàrr-ùine agus gu h-aonar thairis air an t-slighe fhada. Tha an dòigh a tha sgiobalta a 'feumachdainn mion-fhiosrachadh mionaideach dlùth agus speisealaidhean tarraingeach.
Tha co-dhùnadh nas coltaiche ma tha na siostaman a tha a 'toirt taic do phròiseactan a' toirt aire do ath-mheasadh nas leantainnich agus atharrachadh air modh-obrach cur an gnìomh a 'phròiseict. Chan eil an acasachd a tha air a leudachadh a-mhàin mar thoradh air a bhith a 'faighinn aon ionnstramaid riaghlaidh pròiseict àile. Thathar a 'meas gu bheil siostam rianachd pròiseil a chionn' s gu bheil iad cho eadar-dhealaichte ri suidheachaidhean a tha a 'sìor fhàs, agus a' toirt beagan aire do dhòighean air an cleachdadh.
Tha pròiseact stoidhle eas a 'rèiteachadh a' cumail comainn air falbh bho bhith nas leòmhann. Le làn-sgrùdadh ro-làimh agus pàipearan a 'ciallachadh gu bheil ullachaidhean neo-shùbailte ann airson toraidhean fada air na tha ri thighinn. Nuair a bhios ath-bhreithneachadh cuimseach deiseil, tha na riatanasan a-nis air am fàgail às deidh atharrachaidhean sònraichte agus margaidh.
Is e an rèiteachadh rianachd prògram Agile, a tha a 'toirt cumhachd do sholarachadh bhuannachdan tro bhith a' leantainn air adhart de phròiseactan nas giorra a tha air am filleadh gu h-aonar. Tha na pròiseactan goirid seo a 'leigeil leis an t-siostam gnìomh coitcheann ùrachadh gu cunbhalach. Tha sgrìobhainnean air an cumail aotrom gus rèiteachadh sùbailte a neartachadh. Tha sgrìobhainnean puing le puing, mar eisimpleir, ullachaidhean agus miannan, air an dèanamh airson toraidhean lìbhrigidh dlùth-ùine agus tha sgrìobhainnean coitcheann air an dèanamh airson toraidhean tarraingeach. Tha an co-mheasgachadh na shiostam còmhdhail pròiseict nas lag a tha nas fheàrr a bhith a 'frithealadh feumalachdan luchd-dèiligidh a' sìor fhàs, a 'daingneachadh an seo agus a-nis gun a bhith a' cur às don t-slighe fhada.
Tha barrachd sùbailteachd inntinneach taobh a-staigh ruigsinneachd com-pàirteachas sam bith le no às aonais siostaman leasachaidh prògraman Agile stèidhichte. Tha comasachd a 'tighinn bho bhith a' toirt siostam rianachd phròiseict fhreagarrach, fhreagarrach.


text:
Comhairle Lodainn an Ear
'S e comhairle ionadail a tha ann an Comhairle Lodainn an Ear a tha a' dèiligeadh ris an siorrachd tràidiseanta Lodainn an Ear agus Baile nam Feusgan.
Cruthachadh i mar ùghdarras aonadach ann an 1996. Eadar 1975 agus 1996 bha i na comhairle-sgìre agus na pàirt de Roinn Lodainn. Ro 1975 bha i na comhairle shiorrachd.
Poileataigs[deasaich | deasaich an tùs]
Tha na Làbaraich a' riaghladh a' Chomhairle Lodainn an Ear. Tha 22 comhairlichean ann, 9 Làbaraich, 6 SNP agus 7 Tòraidhich.[1]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “Political make up of East Lothian Council”. Comhairle Lodainn an Ear. Air a thogail 2na dhen Iuchar 2017.
Comhairle Arcaibh | Comhairle Aonghais | Comhairle Baile Dhùn Dè | Comhairle Baile Dhùn Èideann | Comhairle Baile Ghlaschu | Comhairle Baile Obar Dheathain | Comhairle Chrìochan na h-Alba | Comhairle Siorrachd Dhùn Breatann an Ear | Comhairle Siorrachd Dhùn Breatann an Iar | Comhairle Dhùn Phris is Ghall-Ghàidhealaibh | Comhairle na Eaglaise Brice | Comhairle Earra-Ghàidheal agus Bhòid | Comhairle nan Eilean Siar | Comhairle Fhìobha | Comhairle na Gàidhealtachd | Comhairle Inbhir Chluaidh | Comhairle Lodainn an Ear | Comhairle Lodainn an Iar | Comhairle Lodainn Mheadhanaich | Comhairle Mhoireibh | Comhairle Pheairt is Cheann Rois | Comhairle Siorrachd Àir a Deas | Comhairle Siorrachd Àir an Ear | Comhairle Siorrachd Àir a Tuath | Comhairle Siorrachd Chlach Mhanann | Comhairle Siorrachd Lannraig a Deas | Comhairle Siorrachd Lannraig a Tuath | Comhairle Siorrachd Obar Dheathain | Comhairle Siorrachd Rinn Friù | Comhairle Siorrachd Rinn Friù an Ear | Comhairle Shealtainn | Comhairle Shruighlea |


text:
Tha mar a tha Sgoil Ghàidhlig ùr ga fhosgladh ann an Glaschu na chloich-mhìle chudromaich ann an adhartachadh Foghlam tron Ghàidhlig (FtG) anns a’ bhaile. Tha sinn a’ cur meal-a-naidheachd air Comhairle Baile Ghlaschu airson na taice cunbhalaich is leantainnich a tha iad a’ toirt don chànan.
Bu toil le Bòrd na Gàidhlig gun deigheadh sgrùdadh a dhèanamh air FtG, aois 3-18, air feadh a’ bhaile, agus sinn ag obair còmhla ri Comhairle Baile Ghlaschu agus Riaghaltas na h-Alba, gus cuideachadh le bhith planadh airson feuman dhaoine le ùidh is compàirt ann am foghlam na Gàidhlig sa mheadhan-ùine agus san ùine fhada.


text:
A' buachailleachd a' chruidh.
Tuilleadh mar seo:
Buachaille a' bhaile.
Rann eirmseach.
A' bleoghan chaorach ann...
Mar a bhiodh daoine a'...
Fiosraichean - ; Neil Shaw
Luchd-clàraidh - Iain MacIllEathain
Geàrr-chunntas - A' buachailleachd a' chruidh.
Mar bu trice, 's e gille a bha air an sgoil fhàgail a bhiodh air fhastadh mar bhuachaille. Bhiodh an crodh-bainne gan toirt a-mach às a' bhaile agus air falbh bhon bhàrr a h-uile latha aig mu chòig uairean sa mhadainn. Bhiodh am buachaille an uair sin gan toirt dhachaigh a h-uile feasgar airson bleoghan. Bha e a' faighinn deich tastain gach seachdain.
'S e cuairtearachd a theireadh iad ri bhith a' cumail nam beathaichean a-mach às a' bhàrr tron oidhche.
Fad a' Chlàir (h:m:s) - 00:03:46
Àm Clàraidh - 1972
Cànan - Gàidhlig
Seòrsa - Fiosrachadh
Cruinneachadh - Sgoil Eòlais na h-Alba
Àireamh a' Chlàir - 53420
Àireamh an Teip Thùsail - SA1972.054
Àireamh a' Chlàir Thùsail - SA1972.54.A5
Càileachd an Fhuaime - Math
Cruth Inneal a' Chlàir - R2R
Àite a' Chuspair:
Siorrachd - Siorrachd Earra-Ghaidheal
Paraiste - Diùra
Eilean - Diùra
Notaichean a' Chlàir - Eadradh: word meaning 'daily early removal of cattle from the village during summer months'.
Ceangal Maireannach - http://www.tobarandualchais.co.uk/gd/fullrecord/53420/1
Tweet


text:
- TIOTAL
- 54481 aig Stèisean Fharrais, 1949
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_552
- ÀITE
- Farrais
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH
- DEIT
- 20 Sultain 1949
- LINN
- 1940an
- CRUTHADAIR
- Harold D. Bowtell
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27270
- KEYWORDS
- Rèile na Gàidhealtachd
HR
rathaidean-iarainn
Tha an dealbh-camara seo a' sealltainn 54481 (32A) agus dà choidse 'bogie' air seirbheis 10.52 m à Farrais gu Baile Chèith.
'S e seann Chaledonian '72' Clas 4-4-0 a chaidh a thoirt a-steach san Iuchar 1920 mar CR Àir. 76 a th' anns an locomotive. An uair sin thàinig i gu bhith LMS Àir. 14481 agus an uair sin BR 54481 mus deach a toirt a-mach à seirbheis mu dheireadh san Iuchar 1953. 'S e am pleit le 32A, am 'pleit seada', a tha a' sealltainn 'seada' dachaigh an locomotive. Tha 32A ann an Norwich.
Dh'fhosgail Farrais bho thùs air 25 Am Màrt 1858 air loidhne Bhaile Chèith gu Inbhir Nis. Chaidh làrach an stèisein a ghluasad air 3 An Lùnastal 1863 le bhith a' fosgladh na 'prìomh loidhne' gu deas (ged a chaidh an sònrachadh seo a chall nuair a chaidh loidhne ùr nas dìriche tro Dhrochaid Chàrr fhosgladh ann an 1898).
Thug an stèisean ùr snaim dùbailte leis an loidhne a bha ann mu thràth gus am faodadh trèanaichean à Inbhir Nis no Baile Chèith faighinn chun na loidhne gun a dhol an comhair an cùil. Bha àrd-chabhsairean air a h-uile loidhne, a' toirt cruth triantanach neo-àbhaisteach dhan stèisean.
Dhùin an t-seann phrìomh loidhne dhan Aghaidh Mhòr air 5 An t-Iuchar 1965, ged a tha an earrann eadar An Aghaidh Mhòr agus Broomhill air fhosgladh a-rithist le Rèile Srath Spè


text:
Uamh Smùdha gu bhith a' dùnadh
Tha Uamh Smùdha, ann an Dùthaich MhicAoidh, gu bhith air a dùnadh treis, agus obair ga dèanamh gus creagan innte a dhèanamh nas seasmhaiche.
Bidh còrr is 40,000 duine a' tadhail air an uaimh gach bliadhna.
'S e am beul-uamha aoil-chloiche as motha ann am Breatainn.
Thuirt Comhairle na Gàidhealtachd, a tha an urra ris an uaimh, gur dòcha gum feumte i a dhùnadh suas ri cola-deug bho 30mh an t-Sultain.
Bhiodh cuideachd na ceuman-coise a dh'ionnsaigh na h-uamha, agus a dh'ionnsaigh Geòdha Smùdha, dùinte.


text:
- TIOTAL
- Aiseag a' Chaolais Chumhaing - a' bhòidse dheireannach (7 de 10)
- EXTERNAL ID
- GB1796_SINCLAIR_KYLESKUFERRY_07
- ÀITE
- An Caolas Cumhang
- SGÌRE
- Eadar Dhà Chaolas agus Diùranais
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Eadar Dhà Chaolas
- LINN
- 1980an; 1990an
- CRUTHADAIR
- unknown
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 2093
- KEYWORDS
- aiseagan
aiseagan charbadan
claistinneach
Is e baile beag ann an iar-thuath Chataibh a th' anns a' Chaolas Chumhang, far a bheil Loch a' Ghlinn Chaoil agus Loch a' Ghlinn Duibh a' coinneachadh ri chèile agus a' sruthadh mar aon tro Loch a' Chàirn sìos gu Bàgh Eadar Dhà Chaolas. Bha aiseag a' dol tarsainn caoil a' Chaolais Chumhaing bho thoiseach nan 1800an, gus an deach drochaid a thogail ann an 1984. Anns an earrann èisteachd seo, a chaidh a chlàradh air a' bhòidse mu dheireadh aig 'Maighdeann a' Chaolais Chumhaing', tha pìobaire a' cluiche 'Uisgeachan a' Chaolais Chumhaing'.


text:
- TITLE
- Bi Beo Lyricist Interview (Gaelic 19 of 20)
- EXTERNAL ID
- SMO_ISLANDVOICES_19_GD
- PLACENAME
- North Uist
- DISTRICT
- North Uist
- OLD COUNTY/PARISH
- INVERNESS: North Uist
- DATE OF RECORDING
- 2007
- PERIOD
- 2000s
- CREATOR
- Sabhal Mòr Ostaig and Cothrom Ltd
- SOURCE
- Gordon Wells Sabhal Mor Ostaig
- ASSET ID
- 2911
- KEYWORDS
- media studies
music
James McLetchie talks about what prompted him to write the words to the song 'Na Seann Daoine'. He explains the references to local people and family members, and reflects on how things have changed in his local community.
This video is taken from the DVD 'Guthan nan Eilean' which was created by Sabhal Mòr Ostaig and Cothrom Ltd as part of the European Leonardo POOLS project. The DVD comprises 40 short videos, aimed at learners of both English and Gaelic, which show daily life in Uist and Benbecula.
The project coordinator for 'Island Voices' was Gordon Wells. Link to the project blog here
'S e an t-òran seo "Na Seann Daoine", agus chaidh a chur ri chèile nuair, nuair a thog mo mhàthair oirre fhèin am baile fhàgail aig aois ceithir fichead 's a dhà. Eh, bha mi a' coimhead - 's e àm cianail, cianalas a bh' ann dhomh fhèin. Bha mi ga faicinn a' falbh is cha robh mise ach còig mionaidean bhon taigh aice, ach bha i a' dol suas gu eilean eile. Gun teagamh chan eil an t-eilean ach fichead mionaid bhon taigh. Ach ann an dòigh eile bha i mar gum biodh, a' dol gu saoghal eile, agus 's e toiseach an òrain, eh, "Tha na seann daoine a' falbh, a' toirt ceum bho ar saoghal". Tha sin a' toirt cothrom air coimhead gu bheil i a' fàgail an saoghal agam fhèin, agus 's dòcha saoghal eile aice fhèin.
Agus, tha mi a' smuaintinn, aig an àm bha mi a' ràdh rium fhèin - tha i air a' chuimhne a chall, tha, tha i a' dol droil, mar a chanas iad ann an Gàidhlig - ach nuair a choimheadas mi air an-diugh, is mìosan air a dhol seachad, tha i toilichte far a bheil i.
Agus, ach 's e rud, an cianalas a bha e a' cur orm.. bha i a' cur ceithir fichead, trì fichead, faisg air deich air fhichead bliadhna de rudan aice san taigh, gan cur ann am bocsannan ann am beagan sheachdainean agus a' falbh. Agus tha e an uair sin air a ràdh "Dèanamh air saoghal eile, is tòiseachadh as ùr". Mar sin, mo mhàthair a' dèanadh air saoghal eile - tha i beò agus a' dèanadh air saoghal eile. Ach air an làimh eile tha e cuideachd a' bruidhinn air seann daoine a dh'fhàg an àite, agus a' falbh gu beatha eile nuair a dh'fhàgas iad. Sinn an seo, chan eil againn ach cuimhneachan air na daoine a tha sineach às a' bhaile. Agus ann an dòigh tha iadsan a' falbh gu dòigh ùr, ach tha sinne cuideachd air ar fàgail, agus feumaidh sinne dòigh ùr a dhèanamh dhen bheatha againn fhèin às an aonais. So, sin mar a chaidh sin a chur ri chèile.
Rud a bha cuimhne agam nam òige, 's e mar a bha teaghlaichean a' gabhail an aithris, aithris na maidne ann an dòigh. Bhiodh iad ag èirigh, is bhiodh mo mhàthair a' fosgladh a' bhìobaill agus a' leughadh earrainn dhen bhìoball agus an uair sin a' dèanadh ùrnaigh airson an latha. Ach cuideachd às an sin bha i a' dèanamh ùrnaigh airson daoine a bha meadhanach sa bhaile, is daoine a bha meadhanach is nach robh cho math dheth 's a bha sinne 's dòcha. Agus tha mi a' coimhead air sin an-diugh, agus chan eil sin a' tachairt.
Nam òige bha mi a' ràdh "Oh, feumaidh sinn seo a dhèanamh sa mhadainn", agus cha robh dad de dh'iarraidh againn seo a dhèanamh sa mhadainn, ach bha a h-uile duine den teaghlach ga dhèanamh. Agus bha e caran… bha thu ga dhèanamh seach gun robh do phàrantan ga dhèanamh. Ach a-nis tha an t-òran, uh - "Oh nach till sibh a-nall thar nan cuantan 's nam beann, is togaidh sinne fonn aon uair eile". Cuideachd, 's dòch' gun seinneadh iad rann de shalm a-staigh san taigh. Agus bha mi, bha mi a' ràdh rium fhèin, nan tilleadh iad a-nall, na daoine sin, gum biodh e math sin fhaicinn a-rithist - an dòigh-beatha a bha sin a th' againn.
Tha mi cinnteach gu bheil seòrsa de cianalas san rann sin air an dòigh-beatha a dh'fhalbh. Agus, ach cuideachd leis mar tha an guth a' tighinn a-mach aig an rann sin tha e mar gum biodh e a' dol a-mach dhan t-saoghal a dh'èigheachd air na dh'fhàg na h-eileanan tilleadh air ais an seo.
An uair sin tha thu a' gluasad a-steach - eh - "Chan eil eich a' treabhadh sa mhachair, tha an iodhlann gun chruaich', far an do thogadh teaghlaich tha làrach feanntagan mar chuimhne". Nuair a thàinig mi an seo an toiseach aig, eh, sa bhliadhna trì fichead 's - naoi-deug trì fichead 's a dhà, eh, a naoi, eh, bha eich a' treabhadh sa mhachair. Agus tha cuimhn' 'am cho annasach a bha sin dhomhsa, gun mi ach pàiste aig sia bliadhna a dh'aois, agus bha dòigh-beatha ann an uair sin - bhiodh daoine a' stad, a' bruidhinn ri chèile. Bhiodh na h-eich - bha fios aca dè bha iad a' dèanamh. Agus ma choimheadas tu timcheall ort an-diugh tha an dòigh-beatha a tha sin e fhèin air falbh. Tha daoine, 's e tractaran a th' aca is, mar a chanas iad, hydraulic ploughs no cruinn hydraulic. Agus tha iad air milleadh a dhèanadh air dòigh. Agus chan eil cruaichean sna h-iodhlainn, sin na h-iodhlainn a bh' aca an uair sin. Bhiodh, bhithinn a' dol suas le m' athair 's Murchadh a' Mhachaire a dh'fhaighinn arbhar. Bhiodh sinn a' dèanamh toitean is suidheachan is bhiodh sinn gan toirt dhachaigh. Tha cuimhn' 'am bhiodh pròis ort nam biodh còig no sia chruachan agad san iodhlann fad a' gheamhradh airson na beathaichean a riarachadh. Agus bha mi a' coimhead air sin agus tha sin fhèin air falbh.
Is rud eile, bha còrr is trì fichead duine sa bhaile againn. 'S e sgìre beag sa mheadhan, sa Cheathramh Meadhanach. Nis chan eil ann ach fichead duine. Is chì thu tòrr de làraich, agus tha tòrr làraich air feadh Uibhist air fad, Uibhist far an robh còrr is ceithir mìle duine agaibh an uair sin. Nise chan eil ann ach beagan is mìle gu leth, ma tha sin fhèin. Agus tha na làraich sin a' toirt cuimhneachan air dòigh-beatha a dh'fhalbh, cuideachd bho àm nam fuadaichean, o àm nuair a bha am buntàta 's a h-uile dad dona seo aig deireadh an seachdamh linn deug. Eh, agus 's e na feanntagan a th' ann an àite far an robh, b' àbhaist teaghlaichean a bhith sna sgìrean. So, sin an seòrsa… tha e caran muladach ann an dòigh, ach a-rithist tha e a' coimhead air ais air dòigh-beatha a bha mise a' smaoineachadh a bha glè mhath.
A' dol às an sin tha mi a' coimhead air "Mi a' cuimhneachadh air m' athair is na dh'fhalbh às an sgìr', leithid Murchadh a' Mhachaire is na sheall iad dhomh gun phrìs" no "na thug iad dhomh gun phrìs". Bhàsaich m' athair o chionn còig bliadhna air ais. Cha robh dad de dhùil 'am ris, agus eh, bha e cianail faisg orm, agus tha thu nad phàiste no nad òigridh a' creidsinn gum bi iad ann gu bràth. Agus thug sin orm coimhead air an sineach, agus na dh'fhalbh às an sgìr' an uair sin. Tha thu coimhead, well bha na daoine sin, bha... tha thu am beachd gum biodh iad an seo gu bràth, is tha iad sin air falbh. Agus an uair sin mi a' cuimhneachadh daoine àraid, can, leithid Murchadh a' Mhachaire. Nuair a thàinig mise an seo bhithinn a' dol sìos dhan taigh aige, e fhèin 's Agnes, dhan mhachair - chaidh mo thogail ann an dòigh shìos an sineach. Ach sheall an duine sin dhomh a h-uile dad a dh'ionnsaich mi eadar tràigh is faochagan is a h-uile dad a bha sin. Ach cha do dh'iarr e dad air ais air a shon, ach gum bithinnsa toilichte nam phàist'.
Ach ma chuimhneachas tu air an dòigh-beatha a bh' aigesan, agus na dh'fhuiling e airson an dòigh-beatha a bha sin a thoirt dhuinn, eadar cogadh - bha e ann an Cold - bha e ann an Colditz, bha e an sin, agus dh'fhuiling an t-uabhas an sin, agus gu leòr às na h-eileanan a thug dhuinn dòigh-beatha. Agus bha mi dhen bheachd, well, tha sinne aig àm, 's dòcha, gum mill sinn na tha iad sin air a thoirt dhuinn, agus mura cuimhnich sinn air tro chànan agus tro òran agus tro, eh, sgrìobhadh san t-seann nòs agus rudan mar sineach, eh, bidh e a' falbh agus cha bhi cuimhne gu bràth orra. Agus fhad 's a bhios cuimhne againn orra nar n-inntinn bidh iad beò.
Agus an uair sin, an rann mu dheireadh - "Tha na seann daoine a' falbh, a' toirt ceum às ar saoghal. Sinn làn pròis gun ghliocas, a' milleadh na thug iad dhuinn". Tha sin a' coimhead oirnn fhèin an-diugh, mar a tha sinne air atharrachadh. Chan eil sinn a' dol a thaigh ar nàbaidh. Chan eil sinn a' dol a chèilidh mar a b' àbhaist dhuinn. Tha, mar gum biodh, pròis air tighinn a-steach annainn, ann an dòigh, is chan eil fhios 'am cò às a tha am pròis a tha sin a' tighinn o chionn chan eil pròis, ann an dòigh, aig daoine a tha seo idir. Agus, eh, tha cuideachd - chan eil uiread de ghliocas againn, tha mi a' smaoineachadh, 's a bh' aca uaireigin. Mar a thogadh na taighean, mar a bha iad ag obair air an talamh.
Tha a h-uile duine a' ràdh an-diugh, a thaobh àrainneachd, gu bheil an talamh agus an àite mar a tha e o chionn 's mar a bha na seann daoine a bha sineach. Agus tha e, tha mi a' coimhead air - am verse mu dheireadh - gu bheil sinn a' milleadh na thug iad dhuinn - umm, an dòigh-beatha a thug iad dhuinn, an àrainneachd a thug iad dhuinn, is a' ghliocas. Tha sinne ga milleadh ann an dòigh, agus sin an t-òran air fad. Òran cianalas tha mi cinnteach ann an dòigh. Ach òran cuideachd, tha mi a' smaoineachadh, a bheir air daoine smaoineachdainn mar a tha iad - well, tha mi 'n dòchas gun toir e air daoine smaoineachdainn mar a tha iad fhèin, agus an dòigh-beatha aca fhèin.


text:
Clachan-shnaidhte a' brosnachadh ealain
Tha clann-sgoile bho Steòrnabhagh agus an t-Ob air ealain a chruthachadh a tha steidhichte air na clachan eachdraidheal aig Tùr Chliamainn anns na Hearadh agus aig Calanais ann a Leòdhas.
Chaidh iarraidh air a' chloinn meorachadh air cò ris a bha na làraich coltach nuair a chaidh na clachan a chuir suas an toiseachd.
Tha Alba Aosmhor air turas gu na làraich a chuir air dòigh gus eòlas cultarail a bhrosnachadh.
''Troimh'n a phroiseact fhuair a' chlann eòlas air clachan-shnaidhte ann a Calanais agus Tùr Chliamainn.
Ceol
''Thuirt sinn riutha cnuasachadh air buaidh na h-aimisir air na clachan agus a bhi mothachail air na fuaimean a bha ri chluinntinn mu chuairt,
''Thuirt sinn riutha smaoineachadh mu na daoine a bha tighinn beò nuair thogadh na clachan seo bho thùs.''
''Bheachdaich sinn air a seòrsa ciùil a bhiodh iad a cluiche agus na h-innealan-ciùil a bha aca.
"Thoisich sinn a' cruthachadh ceol steidhichte air na nithean sin.''
Speuradaireachd
Chleachd clann bho Bhun-sgoil an t-Oib na clachan-shnaidhte bho Tùr Chliamainn san doigh sin gus sgeul nan clachan a chuir an cèil ann a doigh leirsinneach.
Chaidh clachan Chalanais a' chuir an sàs timicheal air 3000 R.C. 's tha cuid dhen bharail gun robhas gan cleadadh airson speuradaireachd.
Bha an làrach air a' chleachdadh airson timicheal air1000 bliadhna.
Chaidh Tùr Chliamainn a thogail sa cheud leth dhen 16mh linn le Alasdair Crotach Macleòid.
Thèid an obair-ealain a thaisbeanadh aig Ionad Chalanais airson mios a toiseachadh air 17mh latha dhen t-Sultain.


text:
- TIOTAL
- Caisteal Dhùin Bheagain
- EXTERNAL ID
- HC_PLANNING_02_032_0902
- ÀITE
- Dùn Bheagan
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Diùirinis
- LINN
- 1970an
- CRUTHADAIR
- T. Kenneth MacKenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Roinn Dealbhaidh Chomhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 14424
- KEYWORDS
- caistealan
Clann 'IcLeòid
MacLeòid Dhùin Bheagain
bratach
Tha a' phrìomh inntrigeadh aig Caisteal Dhùin Bheagain, cathair Chlann 'IcLeòid, ga dhluthachadh air rathad-draibhidh tro ghàrraidhean àlainn agus Loch Dhùin Bheagain sa chùl thaobh. Tha togalaichean diofraichte sa chaisteal, air an togail aig amannan diofraichte le diofar cheann-cinnidh, agus a' phàirt as aosta dheth air a thogail san 13mh linn. Chaidh an Tùr-glèidhidh, an 'Keep' a chithear air taobh a deas an deilbh, a thogail mu mheadhan na 14mh linn fo sheilbh an treas cheann-cinnidh. Tha an toll-dubh air a thogail a-steach do rùm bhunaiteach an structair fìor-mhor, làidir seo, ach bha e gun mhullach fad faisg air ceud bliadhna gus an do thòisich obair leasachaidh mu dheireadh na h-18mh linn. Sna 1840an is 1850an, rinn am 25mh ceann-cinnidh ath-ùrachadh iomlan air agus chruthaich sin mòran de na chithear an-diugh.
Tha an Caisteal agus na seann rudan a tha na bhroinn, agus na gàrraidhean brèagha mu a thimcheall, a' tarraing mòran dhaoine thuige 's dhan an Eilean Sgitheanach. Bidh mìltea luchd-turais a' caogadh sìos a-steach don toll-dubh, a' coimhead air na peantaidhean de shinnsearan MhicLeòid leis an luchd-ealain Zoffany agus Raeburn, agus a' meas gu cliùiteach a' Bhratach-Shìdhe aosmhor iomraiteach, nach tèid a sgaoileadh ach a-mhàin nuair bhios Clann 'IcLeòid ann am fìor chàs.


text:
Am Freiceadan Dubh air tilleadh dhachaigh
Tha a' bhuidheann mu dheireadh de shaighdearan an Fhreiceadain Duibh air tilleadh on turas aca an Afganastan.
Tha iad a-nis air ais aig Gearastan Sheòrais faisg air Inbhir Nis, às dèidh sia mìosan ann an sgìre Helmand, an ceann a deas Afganastan.
Bha am battalion de chòrr is 400 saighdear an sàs ann an trèanadh feachdan tèarainnteachd na dùthcha.
Thèid sreath de chaismeachdan a chumail ann an diofar bhailtean - Inbhir Nis, Foithir Fàire, Cathair Challdainn, Dùn Dè agus Peart - gus taing a thoirt do an càirdean airson na taic a thug iad dhaibh fhad 's a bha iad thall.


text:
Tha togail ceangail na chothrom air leth airson àireamhan susbaint. Tha ceanglaichean bunaiteach càileachd cudromach mar a thig e gu leasachadh faicsinneachd làrach-lìn. B 'e togalach ceangail, is, agus bidh e na phrìomh fhactar ranking Google. Sin as coireach gu bheil an artaigil againn air a chur an sàs ann an dòighean èifeachdach gus taic-airgid àrd-inbhe fhaighinn.
Is e togalach ceangail far a bheil thu a 'stèidheachadh cheanglaichean ri stòran lìn eile a bheir air ais thugaibh. Ann an togail ceangail, is urrainn dhut ceanglaichean a thoirt a-steach air an làrach agad a tha a 'comharrachadh diofar raointean taobh a-muigh - network cable schematics. Le bhith a 'cruthachadh mòran de na ceanglaichean a dh' aindeoin seo, bidh cothrom agad lìonra a thogail. Ma thig an t-suim as motha de cheanglaichean bhon taobh a-muigh a chuireas cuideam air an làrach agad bho àrainnean a tha measail air ùghdarrasan mòra, àrdaichidh an làrach agad ann an luach agus ìre nas àirde anns na toraidhean rannsachaidh.
Tha grunn dhòighean ann airson ceanglaichean inntrigidh fhaighinn. Tha mòran de na modhan sin air am brònadh agus faodaidh iad an làrach agad a chasg. Sin as coireach gum feum thu aire a tharraing air dòighean-obrach ad Hat geal gus togail ceangal a dhèanamh.
Ciamar a chlàraich tu susbaint ann an Google?
Is e an t-àm as cudromaiche a bu chòir dhut a thighinn a-steach a bhith ag àrdachadh ùghdarrais làraich agus mothachadh a 'bhrandaidh agad. Chan eil e cho cruaidh 's is dòcha gu bheil thu cinnteach. Feumaidh tu artaigilean fada a chruthachadh a bhios a 'còmhdach cuspairean a tha iomchaidh don luchd-èisteachd agad. Mar eisimpleir, càileachd stèidhichte air rannsachadh, pìosan susbaint domhainn a fhreagras na ceistean a dh'fhaodadh a bhith aig luchd-ceannach gu h-iomlan.
Dè a tha nas motha, feumaidh tu ceanglaichean-taice àrd-inbheach, buntainneach a thogail ris an t-susbaint seo. Tha ceanglaichean riatanach riatanach airson trafaig a ghineadh. Tha e cha mhòr do-dhèanta susbaint a chlàradh gun cheangalan sam bith a tha ag amas air.
Ciamar a gheibh thu backlinks àrd-inbhe?
Feumaidh do backlinks a bhith air an structaradh gu ceart oir tha buaidh mhòr aig an làrach agad air buaidh mhòr air an làrach-lìn agad.
Tha na meurraichean-lìn mearachd cumanta a 'dèanamh ann an togail ceangail a' cur bacadh air teacsa ceart. Feumaidh tu feuchainn ri faclan-luirg eadar-dhealaichte a chleachdadh airson innealan-luirg gus an iomadachd branda agad a shealltainn. A bharrachd air an sin, feumaidh tu maids mionaideach no innealan malairteach a sheachnadh.
Tha ceanglaichean ann an susbaint eile ann an seòrsa eile de dhleastanasan a dh'fheumas tu aire shònraichte a thoirt dhut. Tha iad a 'tighinn bho bhlogaichean ceangailte ri nicsean agus dreuchdan aoighean. Tha e cudromach a bhith a 'cleachdadh measgachadh de theirmean rannsachaidh co-fharpais nàdarra, cuimsichte, agus ìosal le eadar-dhealachaidhean fada an earbaill nuair a tha iad a' cruthachadh cheanglaichean ann an susbaint.
Faodaidh leasachadh susbaint susbaint a bhith na phròiseas ùine. Ach, às deidh dhut bunait susbainteach a thogail, faodaidh tu tòiseachadh air innealan-taice càileachd, àrd-chumhachdach a chruthachadh le pìosan ceart co-ionann. Mar a chaidh aithris dhomh roimhe, feumaidh tu teacsaichean teasairginn a sheachnadh seach gum faod bataichean rannsachaidh a thàladh mar spama.
Tha tòrr cheuman ann a dh'fheumas tu a leantainn gus lìonra de dhuilleagan-taice àrd-inbhe a chruthachadh. Tha na ceumannan sin a 'gabhail a-steach a bhith ag iarraidh air ais-loidhne; a 'togail dhàimhean adhartach le bloggairean ceangailte ri stoidhlichean agus maighstirean-lìn; post teisteanasan le ceanglaichean bhon taobh a-muigh; cruthaich am blog agad agus dèan e cliù; roinn do cheangal air àrd-ùrlaran meadhanan sòisealta a tha mòr-chòrdte.


text:
- TIOTAL
- Stèisean Iasgaich a' Bhradain ann an Rigg
- EXTERNAL ID
- HCD_DAVIDBANKS_062
- ÀITE
- Rigg (An Ruige?)
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Snìothasort
- LINN
- 1950an; 1960an
- CRUTHADAIR
- James/David Banks
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 13117
- KEYWORDS
- iasgach
bradan
bradan mara
stèisean bhradain
lìn
lìontan
taighean-deighe
Tròndairnis
San dealbh-chamara seo chithear pàirt de stèisean iasgach a' bhradain ann an Rigg (An Ruige?), air cost an ear thuath Rubha Thròndairnis air an Eilean Sgitheanach. Bhiodh an rubha rèidh os cionn na tràghad creagaich na àite glè iomchaidh do na pòlannan àrda far am biodh na lìn bhradain gan crochadh gus an tiormachadh.
Bhiodh sgioba de thriùir no ceathrar ag obair aig stèisean iasgach a' bhradain san Ruige a' frithealadh ceithir lìn-phoca. Bhiodh bradan a bha a' snàmh sìos a' chost a' coinneachadh an lìon-toisich, air a chur aig ceart-cheàrn ris an tràigh, agus a' snàmh suas am fosgladh gu ruig am poca far an deidheadh a ghlacadh.
Sheòladh an 'Nereid', latha mu seach, gu ruig stèiseanan An Ruige, Leathallt agus Stafainn, a' toirt leis deigh, lìn agus stuthan sholair agus a' toirt air falbh a' bhradain ùir air ais dhan taigh-deigh ann am Port Rìgh mus deidheadh a thogail bhon eilean.
West Highland Salmon Fisheries Co Ltd
Ann an 1944 cheannaich Seumas Banks & Mic, Peairt, màl iasgaich a' bhradain aig Oighreachd Chille Mhoire san Eilean Sgitheanach, bho A Powrie & Co, agus chuir e air bhonn a' West Highland Salmon Fisheries Co Ltd' gus am màl obrachadh. Chùm an companaidh a' dol gu ruig 1962 nuair a chaidh a reic gu Coinneach MacMhathain, Port Rìgh.
Nuair a ghabh Banks & Mic thairis am màl bha stèiseanan iasgaich ann an Leathallt, Rigg (Boraraig), Stafainn, Port Rìgh, Camas Tianabhaig, Bail' Meadhanach agus Caisteal Bhròchaill (ann an Ratharsair). Ann an 1956 chaidh Bail' Meadhanach agus Camas Tianabhaig a chur còmhla mar stèisean a' Bhràighe, le triùir ag obair ann, ged a bhiodh ceathrar ag obair mar bu trice sna stèiseanan eile. Bhiodh an companaidh a' cumail mu 28 duine ann an obair gach bliadhna, agus an obair ga thairgse dhan aon fheadhainn gach bliadhna mus fheuchadh an companaidh ri daoine ùra fhastadh.
Bhiodh an seusan a' tòiseachadh fada sa Ghiblean/ tràth sa Chèitean agus a' dol gu deireadh an Lùnastail. Bhiodh grùnn fhireannaich cuideachd gam fastadh ann am mìosan a' gheamhraidh ach an toireadh iad deigh a nìos o dhama an t-Slugain gu bhith air a stòradh san taigh-deighe aig cidhe Phort Rìgh. Bhiodh gach ball den sgioba a' faighinn cùmhnant le fios air tuarastal, sgeama airgid a-bharrachd a bha san amharc agus uairean obrach agus chaidh oilisgin agus bòtannan rubair a thoirt dha.
Chaidh an t-iasg glacte a roinn ann am bradan, bànag agus breac, agus àireamh nam bànag a bu mhotha. Gach bliadhna ghlacadh iad mu 3000 iasg uile-gu-lèir fada sna 1940an agus tràth sna 1950an. Ann an 1957 chaidh an àireamh a bu mhotha a-riamh a ghlacadh - faisg air 10,000 iasg.
West Highland Salmon Fisheries Co Ltd
Ann an 1944 cheannaich Seumas Banks & Mic, Peairt, màl iasgaich a' bhradain aig Oighreachd Chille Mhoire san Eilean Sgitheanach, bho A Powrie & Co, agus chuir e air bhonn a' West Highland Salmon Fisheries Co Ltd' gus am màl obrachadh. Chùm an companaidh a' dol gu ruig 1962 nuair a chaidh a reic gu Coinneach MacMhathain, Port Rìgh.
Nuair a ghabh Banks & Mic thairis am màl bha stèiseanan iasgaich ann an Leathallt, Rigg (Boraraig), Stafainn, Port Rìgh, Camas Tianabhaig, Bail' Meadhanach agus Caisteal Bhròchaill (ann an Ratharsair). Ann an 1956 chaidh Bail' Meadhanach agus Camas Tianabhaig a chur còmhla mar stèisean a' Bhràighe, le triùir ag obair ann, ged a bhiodh ceathrar ag obair mar bu trice sna stèiseanan eile. Bhiodh an companaidh a' cumail mu 28 duine ann an obair gach bliadhna, agus an obair ga thairgse dhan aon fheadhainn gach bliadhna mus fheuchadh an companaidh ri daoine ùra fhastadh.
Bhiodh an seusan a' tòiseachadh fada sa Ghiblean/ tràth sa Chèitean agus a' dol gu deireadh an Lùnastail. Bhiodh grùnn fhireannaich cuideachd gam fastadh ann am mìosan a' gheamhraidh ach an toireadh iad deigh a nìos o dhama an t-Slugain gu bhith air a stòradh san taigh-deighe aig cidhe Phort Rìgh. Bhiodh gach ball den sgioba a' faighinn cùmhnant le fios air tuarastal, sgeama airgid a-bharrachd a bha san amharc agus uairean obrach agus chaidh oilisgin agus bòtannan rubair a thoirt dha.
Chaidh an t-iasg glacte a roinn ann am bradan, bànag agus breac, agus àireamh nam bànag a bu mhotha. Gach bliadhna ghlacadh iad mu 3000 iasg uile-gu-lèir fada sna 1940an agus tràth sna 1950an. Ann an 1957 chaidh an àireamh a bu mhotha a-riamh a ghlacadh - faisg air 10,000 iasg.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Skye and Lochalsh Archives


text:
Na Dùthchannan Aonaichte
'S e buidheann eadar-nàiseanta a tha sna Na Dùthchannan Aonaichte. Stèidhicheadh e 24 an Dàmhair 1945 eadar 51 nàiseanan agus tha a phrìomh-àras ann an Eabhraig Nuadh. San latha an-diugh tha 193 nàiseanan ann, o chionn 's gun do dh'innteart Sudàn a Deas ann an 2012.[1]
Bha adharachadh sìthe eadar-nàiseanta, còraichean na daoine, leasachainnean sòisealta is eaconomaigeach, anacladh na h-àrainneachd, agus solarachadh fòire daonnachdaile nuair a tha gort, dunaidh nàdarrach, no cogadh ann.
Rinn na Dùthchannan Aonaichte foirgheall còirean mhion-shluaghan air 13 an t-Sultain 2007. Bha ceithir nàiseanan an aghaidh, Astràilia, Canada, Sealainn Nuadh agus na Stàitean Aonaichte.[2] B' fheudar mion-chànain a dìonadh is suim a dhèanamh air coir mion-shluaigh an dualchas.
Dh'fhiathachadh Rita Izsák, Rapporteur Sònraichte an UN air Cùisean Mhion-shluaghan, Òraid an t-Sabhail aig Sabhal Mòr Ostaig ann an 2014.[3]
Ceannardan[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “UN welcomes South Sudan as 193rd Member State”. United Nations. Air a thogail 4mh dhen t-Samhain 2011.
- ↑ “Declaration on the Rights of Indigenous Peoples”. United Nations Permanent Forum on Indigenous Issues. Air a thogail 11mh dhen Dùbhlachd 2015.
- ↑ “Cuarit-litir Samhradh 2014” (Gàidhlig), td. 4. Sabhal Mòr Ostaig. Air a thogail 31mh dhen Fhaoilleach 2017.
- ↑ Sheldon, R., (1987), Hammarskjöld. New York: Chelsea House Publishers, ISBN 0-87754-529-4
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Gairm choitcheann air coirichean a' chinne-daonna aig na Dùthchannan Aonaichte (Gàidhlig)


text:
Publication - Guidance
Plana Gàidhlig Riaghaltas na h-Alba 2016-2021
- Directorate:
- Learning Directorate
- Part of:
- Arts, culture and sport, Education
- ISBN:
- 9781786529404
Tha am plana seo a' mìneachadh an taic a tha Riaghaltas na h-Alba a’ toirt dhan Ghàidhlig na obraichean, airson gun dèan sinn cinnteach gum bi seasmhachd aig a’ Ghàidhlig an Alba san àm ri teachd.
Caibideil III: Dleastanasan A Thaobh Plana Cànain Nàiseanta Na Gàidhlig
Sealladh farsaing air a’ Phlana Nàiseanta
’S e aon de na prìomh cumhachan ann an Achd na Gàidhlig (Alba) 2005 an dleastanas a tha air a chur air Bòrd na Gàidhlig a bhith ag ullachadh Plana Cànain Nàiseanta na Gàidhlig agus stiùireadh a thoirt seachad mu bhith a’ coileanadh pàirtean dheth. Tha Plana Cànain Nàiseanta na Gàidhlig a’ cur fòcas air iomairtean airson an àireamh de luchd-labhairt na Gàidhlig an Alba àrdachadh agus na suidheachaidhean far a bheil Gàidhlig air a cleachdadh a leudachadh.
Le Plana Cànain Nàiseanta na Gàidhlig 2012-17 agus anns na bliadhnaichean ri teachd, obraichidh Riaghaltas na h-Alba le Bòrd na Gàidhlig gus dèanamh cinnteach gum bi fàs ann an co-roinn luchd-labhairt na Gàidhlig ann an Alba, ro 2021, chun na h-ìre aig an robh iad ann an Cunntas-sluaigh 2001. Tha geàrr-chunntas de na builean a th’ air an cur a-mach leis a’ Phlana Nàiseanta gu h-ìosal.
Geàrr-chunntas de Bhuilean bho Plana Cànain Nàiseanta na Gàidhlig 2012-17
-
Dachaigh agus Tràth-bhliadhnaichean
Barrachd dhaoine òga a’ togail is a’ cleachdadh na Gàidhlig san dachaigh, agus àrdachadh san àireamh chloinne a’ dol gu foghlam thràth-bhliadhnaichean tro mheadhan na Gàidhlig.
-
Foghlam: Sgoiltean agus Tidsearan
Àrdachadh gach bliadhna san àireamh a’ dol gu foghlam tro mheadhan na Gàidhlig (FTG), a’ dùblachadh na h-àireimh a tha a’ tòiseachadh gach bliadhna an-dràsta gu 800 ann an 2017.
Àrdachadh bliadhnail san àireamh sgoilearan ann am foghlam luchd-ionnsachaidh Gàidhlig (FLI), an dà chuid ann am bun-sgoiltean agus àrd-sgoiltean.
Leudachadh air na tha de chuspairean air an teagasg tron Ghàidhlig ann an àrd-sgoiltean.
-
Foghlam: Foghlam Seach-sgoile
Àrdachadh san àireamh inbheach a tha a’ togail na Gàidhlig on 2,000 no mar sin a tha ann an-dràsta gu 3,000 ann an 2017, agus leasachadh air sgilean cànain fhileantach.
-
Coimhearsnachdan
Barrachd chothroman aig coimhearsnachdan is lìonraidhean luchd-labhairt a’ Ghàidhlig a chleachdadh, is a’ Ghàidhlig a bhith ga cleachdadh barrachd ann an tachartasan is seirbhisean coimhearsnachd.
-
Àite-obrach
Leudachadh air cleachdadh na Gàidhlig ann an àiteachan-obrach agus air cothroman cosnaidh far a bheil feum air sgilean Gàidhlig airson gun gabh seirbhisean a thoirt seachad sa chànan.
-
Ealain agus Meadhanan
Leasachadh air ealain agus meadhanan Gàidhlig mar dhòigh air a’ Ghàidhlig a thoirt gu aire a’ mhòr-shluaigh daoine a tharraing chun na cànain agus an deagh-ghean dhan Ghàidhlig a neartachadh tro chothroman a h-ionnsachadh, a cleachdadh agus a leasachadh. > Dualchas agus Turasachd
A’ Ghàidhlig a bhith nas fhollaisiche ann an dualchas is turasachd, agus barrachd feum a bhith ga dhèanamh dhen Ghàidhlig ann a bhith a’ mìneachadh eachdraidh agus cultar na h-Alba.
-
Corpas
Co-òrdanachadh air obair nam buidhnean a tha an sàs ann an leasachadh corpais Ghàidhlig gus a’ Ghàidhlig mar chànan a dhèanamh làidir, feumail, cunbhalach is follaiseach ann an Alba.
-
Builean Nàiseanta Riaghaltas na h-Alba
Tha an clàr a leanas a’ sealltainn mar a tha Builean Nàiseanta Riaghaltas na h-Alba a’ ceangal agus a’ cur ri earrainn leasachaidh Plana Cànain Nàiseanta na Gàidhlig.
Tha Riaghaltas na h-Alba gu mòr an-sàs ann an leasachadh Plana Cànain Nàiseanta na Gàidhlig 2017-22 agus atharrachaidh sinn na dleastanasan sa Phlana seo mar a tha iomchaidh a-rèir na prìomhachasan agus builean a thèid an stèidheachadh nuair a thèid am plana nàiseanta ùr fhoillseachadh.
Na dòighean anns a bheil Riaghaltas na h-Alba a’ toirt taic do leasachadh na Gàidhlig aig an àm seo
Tha Riaghaltas na h-Alba ag adhartachadh agus a’ toirt taic do leasachadh na Gàidhlig ann an iomadh dòigh. Thathas a’ dèanamh seo tro mhaoineachadh dìreach do bhuidhnean mar Bòrd na Gàidhlig, tro obair nam buidhnean poblach eadar-dhealaichte a tha a’ coileanadh ghnìomhan às leth Riaghaltas na h-Alba, agus a tha ag obrachadh taobh a-staigh na h-àrainneachd reachdail agus poileasaidh a stèidhich Riaghaltas na h-Alba agus Pàrlamaid na h-Alba.
Tha geàrr-chunntas air a thoirt gu h-ìosal air na h-eileamaidean as cudromaiche den structair taice seo.
Gnìomhachadh Achd na Gàidhlig (Alba) 2005
Thòisich Achd 2005 sa Ghearran 2006, a’ cruthachadh frèam airson leasachadh Planaichean Gàidhlig le buidhnean poblach, agus a’ stèidheachadh buidheann ùr, Bòrd na Gàidhlig, gus Gàidhlig adhartachadh agus a leasachadh. Mar sponsair Achd 2005, tha dlùth chom-pàirt aig Riaghaltas na h-Alba ann an gnìomhachadh na h-Achd.
Planaichean Gàidhlig
Faodaidh Bòrd na Gàidhlig iarraidh air ùghdarras poblach Plana Gàidhlig a dheasachadh. Faodar liosta de Phlanaichean Gàidhlig a chaidh fhoillseachadh gu ruige seo aig http://gaeliclanguageplansscotland.org.uk/. Faodaidh buidhnean poblach a tha a’ coileanadh ghnìomhan às leth Riaghaltas na h-Alba agus nach deach iarraidh Plana Gàidhlig a dheasachadh fhathast coimhead air am Plana seo agus air Plana Cànain Nàiseanta na Gàidhlig airson ìre iomchaidh a thaobh dleastanasan Gàidhlig, gu h-àraid a thaobh faicsinneachd.
Bòrd na Gàidhlig
Chaidh Bòrd na Gàidhlig a stèidheachadh fo Achd 2005 le raon-ùghdarrais reachdail a bhith ag adhartachadh agus a’ cuideachadh le bhith a’ brosnachadh leasachadh na Gàidhlig. ’S e Bòrd na Gàidhlig prìomh bhuidheann leasachaidh Gàidhlig Riaghaltas na h-Alba agus tha uallach air airson maoineachadh dìreach Riaghaltas na h-Alba airson leasachadh na Gàidhlig a stiùireadh. Tha buidseat bliadhnail a’ Bhùird airson leasachadh na Gàidhlig aig £5.1m ann an 2015/16 agus tron seo tha e a’ toirt taic do dhiofar bhuidhneann leasachaidh gus obair leasachaidh a dhèanamh ann am foghlam, san dachaigh agus sa choimhearsnachd. ’S e Bòrd na Gàidhlig a’ phrìomh bhuidheann airson gnìomhachadh Plana Cànain Nàiseanta na Gàidhlig agus nam prìomh pròiseactan anns a’ Phlana a stiùireadh, agus airson iarraidh air buidhnean poblach Plana Gàidhlig a chruthachadh.
Meadhanan Gàidhlig Alba
Tha MG ALBA a’ faighinn £12.8m (ann an 2015/16) bho Riaghaltas na h-Alba. Leis an taic seo, tha MG ALBA, an co-bhonn ri Urras a’ BhBC, ag obrachadh BBC Alba, an t-seirbhis teilebhisean Gàidhlig. Tha Riaghaltas na h-Alba air maoineachadh a thoirt seachad airson tuilleadh phròiseactan an co-bhonn ri MG ALBA, nam measg trèanadh agus duaisean FilmG, an làrach-lìn Learn Gaelic, an Ionad airson Gnìomhachas Cruthachail agus na Meadhanan, agus maoineachadh a bharrachd gach bliadhna airson prògraman.
Ùghdarrasan Ionadail
Tha dreuchd shònraichte aig ùghdarrasan ionadail ann a bhith ag adhartachadh na Gàidhlig ann an Alba. Tha ìre an t-solarachaidh a gheibhear ag atharrachadh a-rèir ìomhaigh na Gàidhlig anns na diofar sgìrean anns a bheil gach comhairle. Tha Riaghaltas na h-Alba a’ solarachadh an sgèama nan Tabhartasan Sònraichte airson Foghlam Gàidhlig airson a bhith cinnteach gum mair leudachadh ann am foghlam Gàidhlig agus gu bheil e na phrìomhachas, agus tha an sgeama seo a’ toirt seachad £4.482m ann an 2015/6. Faodaidh ùghdarrasan cuideachd tagradh airson maoineachadh calpa airson bun-structar co-cheangailte ri solarachadh foghlam Gàidhlig, le £10.7m air a thoirt seachad eadar 2010 agus 2015.
Am measg an reachdais le solarachaidhean Gàidhlig a bhuineas do dh’ùghdarrasan, tha Achd an Fhoghlaim (Alba) 1980, Achd Inbhean an Sgoiltean na h-Alba msaa. 2000, Achd nan Sgoiltean (Co-chomhairle) (Alba) 2010, Achd na Gàidhlig (Alba) 2005 agus Achd an Fhoghlaim (Alba) 2016.
Stòrlann Nàiseanta na Gàidhlig
Chaidh Stòrlann a stèidheachadh le Riaghaltas na h-Alba ann an 1999 airson a bhith a’ foillseachadh agus a’ sgaoileadh ghoireasan teagaisg do dh’fhoghlam Gàidhlig a cho-òrdanachadh. Tha Stòrlann a’ faighinn maoineachadh bho Riaghaltas na h-Alba gach bliadhna, le taic a thaobh ro-innleachd agus coileanadh bho ùghdarrasan ionadail tro co-bhanntachd a’ Bhuidhinn Stiùiridh Rianachd (MRG) agus buidhnean eile. Tha dreuchd sònraichte aig Stòrlann airson stuthan ionnsachaidh a chruthachadh airson ùghdarrasan ionadail agus luchd-solarachaidh foghlaim Gàidhlig eile, airson a bhith cinnteach gum bi seasmhachd agus fàs ann airson bliadhnaichean ri teachd.
Buidhnean foghlaim eile
Tha dleastanas airson solarachadh agus stuthan foghlaim aig diofar bhuidhnean, bho ùghdarrasan ionadail gu buidhnean mar Ùghdarras Theisteanas na h-Alba, Foghlam Alba, agus Comhairle Maoineachaidh na h-Alba, aig a bheil planaichean Gàidhlig air leth.
Foghlam Àrd-ìre
Tha Sabhal Mòr Ostaig UHI, an t-Ionad Nàiseanta airson Cànan is Cultar na Gàidhlig, a’ faighinn maoineachadh bliadhnail bho Riaghaltas na h-Alba airson Foghlam Gàidhlig Àrd-Ire agus goireasan do luchd-ionnsachaidh inbheach na Gàidhlig a sholarachadh. A bharrachd air seo, tha Riaghaltas na h-Alba air taic a thoirt do phròiseactan an co-bhonn ri SMO, nam measg Ionad Fàs airson Gnìomhachas Cruthachail agus Cultarail, Pròiseact ConnectG, Ionad Chaluim Chille Ìle agus baile Gàidhlig a stèidheachadh sa Chill Bhig.
Tha Riaghaltas na h-Alba air taic a thoirt do rannsachadh agus cùrsaichean co-cheangailte ri leasachadh agus foghlam Gàidhlig aig Oilthigh Dhùn Èideann, Oilthigh Heriot Watt, Oilthigh Shrath Chluaidh, Oilthigh Obair Dheathain, Oilthigh Ghlaschu agus Oilthigh na Gàidhealtachd ‘s nan Eilean.
Buidhnean leasachaidh eaconamach
’S iad Iomairt na h-Alba agus Iomairt na Gàidhealtachd ’s nan Eilean (HIE) na prìomh bhuidhnean an Alba le uallach airson leasachadh eaconamach adhartachadh Tha prìomh phàirt air a bhith aig HIE gu sònraichte ann a bhith a’ toirt taic do leasachadh na Gàidhlig air a’ Ghàidhealtachd agus anns na h-Eileanan. Tha sin fìor gach cuid a thaobh cultair agus eaconamaidh, a’ toirt taic do phròiseactan agus diofar iomairtean leasachaidh coimhearsnachd, agus chur iad a-mach o chionn ghoirid suirbhidh a’ sealltainn an luach a th’ aig Gàidhlig mar so-mhaoin eaconamach do ghnothachas agus do choimhearsnachdan na h-Alba.
Buidhnean roinn-shònraichte eile
Bidh iomadh seòrsa buidheann-gnìomha agus NDPB eile a’ coileanadh ghnìomhan às leth Riaghaltas na h-Alba, agus tron obair aca faodaidh iad cur ri inbhe na Gàidhlig. Tha Alba Chruthachail, Dualchas Nàdair na h-Alba, Clàraidhean Nàiseanta na h-Alba agus buidhnean eile uile an sàs ann an adhartachadh agus toirt taic don Ghàidhlig ann an iomadh dòigh.
Maoineachadh a bharrachd
Tha Riaghaltas na h-Alba, a bharrachd air seo, air maoineachadh dìreach a thoirt do phròiseactan agus bhuidhnean eile airson amasan Plana Cànain Nàiseanta na h-Alba a choileanadh. Nam measg tha An Comunn Gàidhealach airson am Mòd Nàiseanta Rìoghail, Ceòlas, Comunn Eachdraidh Nis, Comunn na Gàidhlig, Fèisean nan Gàidheal, Glaschu Beò, Pròiseact nan Ealan agus Tobar an Dualchais.
Plana Cànain Nàiseanta na Gàidhlig & Riaghaltas na h-Alba
Tha dleastanas sònraichte aig Riaghaltas na h-Alba maoineachadh agus comhairle a thoirt do Bhòrd na Gàidhlig airson a bhith cinnteach gun tèid amasan Plana Cànain Nàiseanta na Gàidhlig a choileanadh. Tha na h-amasan gu h-ìosal, a’ leantainn bhon chiad Phlana Gàidhlig aig Riaghaltas na h-Alba, a’ sealltainn iomadh dòigh a chumas Riaghaltas na h-Alba taic ri leasachadh na Gàidhlig anns an àm ri teachd.
Tha na h-amasan seo co-cheangailte ri na ceithir roinnean planaidh cànan a leanas:
- Togail cànain: a’ leasachadh sgilean labhairt, leughaidh agus sgrìobhaidh dhaoine sa Ghàidhlig
- Cleachdadh cànain: cleachdadh na Gàidhlig ann an co-theacsan sòisealta, foirmeil agus obrach
- Inbhe: a’ Ghàidhlig a bhith ri cluinntinn is ri faicinn agus barrachd aithne agus inbhe a bhith aice
- Corpas: leasachadh na Gàidhlig mar chànan èifeachdach, riaghailteach is beairteach
Togail cànain
Tha Riaghaltas na h-Alba a’ tuigsinn gum feum seasmhachd don Ghàidhlig san àm ri teachd barrachd dhaoine a bhith ag ionnsachadh a’ chànain agus feumaidh an aire sin a bhith gu h-àraidh air an dachaigh, foghlam agus ionnsachadh inbheach mar a’ phrìomh dhòigh air seo a choileanadh. Gabhaidh sinn na ceumannan a leanas a chuideachadh le bhith a’ cruthachadh àrainneachd thaiceil gus an àireamh de luchd-labhairt Gàidhlig ann an Alba a mheudachadh.
- Tha sinn air ar riochdachadh air Buidheann-stiùiridh Ro-innleachd Foghlam Nàiseanta na Gàidhlig (NGESSG), a tha a’ toirt còmhla gach gnothach a bhuineas don roinn foghlaim Gàidhlig, agus bheir sinn taic do Bòrd na Gàidhlig ann a bhith coileanadh molaidhean na buidhne.
- Leanaidh sinn oirnn a’ solarachadh an sgèama de thabhartasan sònraichte airson foghlam Gàidhlig airson an roinn a leasachadh, agus leanaidh sinn oirnn leis an adhartas a tha sinn air a dhèanamh le maoineachadh a bharrachd, goireasan a bharrachd, taic calpa agus taic airson foghlam luchd-teagaisg.
- Tha sinn ag aithneachadh an dreuchd chudromach a th’ aig luchd-teagaisg ann a bhith ag àrdachadh an àireamh de luchd-labhairt na Gàidhlig. Mar sin, tha sinn air taic a thoirt don chùrsa GIfT (Bogadh sa Ghàidhlig airson Luchd-teagaisg) agus leanaidh sinn oirnn ag obair le Bòrd na Gàidhlig agus gach buidheann co-cheangailte ri foghlam luchd-teagaisg airson gun dèan sinn cinnteach gum bi iomadh cothrom acasan a tha a’ beachdachadh air trèanadh nan luchd-teagaisg Gàidhlig.
- Leanaidh sinn oirnn a bhith a’ toirt seachad maoineachadh a bharrachd airson pròiseactan co-cheangailte ri Foghlam tro Mheadhan na Gàidhlig agus Foghlam Luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig an Alba.
- Leanaidh sinn oirnn a bhith ag adhartachadh Foghlam tro Mheadhan na Gàidhlig mar roghainn mhath do phàrantan, ag obair còmhla ri ùghdarrasan ionadail agus Bòrd na Gàidhlig gus seo a lìbhrigeadh air feadh Alba.
- Leanaidh sinn oirnn a bhith ag adhartachadh Gàidhlig sa Bhun-sgoil (GLPS), ag obair còmhla ri ùghdarrasan ionadail, Foghlam Alba agus SCILT airson am frèam a leasachadh agus airson a bhrosnachadh air feadh sgoiltean.
- Leanaidh sinn oirnn a’ brosnachadh agus a’ cumail taic a ri leasachdadh sgoiltean Gàidhlig air leth, agus sgoiltean le inbhe Gàidhlig, gus cuideachadh le bhith a’ cruthachadh na h-àrainneachd as buannachdaile airson ionnsachadh na Gàidhlig.
- Leanaidh sinn oirnn a’ rianachadh maoin calpa airson sgoiltean Gàidhlig gus taic a thoirt to dh’ùghdarrasan ionadail le bun-structar airson solarachadh foghlam Gàidhlig.
- Tha solarachaidhean susbainteach don Ghàidhlig ann am Bile an Fhoghlaim (Alba) 2015, a chaidh a toirt a-steach do Phàrlamaid na h-Alba sa Mhàirt 2015, a’ cruthachadh pròiseas reachdail far an urrainn pàrantan iarrtas a chur a-steach don Ùghdarras Ionadail aca meòrachadh air solarachadh foghlam Gàidhlig a thairgsinn.
- Leanaidh sinn oirnn a’ cur prìomhachas air foghlam inbheach Gàidhlig, a’ cumail taic ri Sabhal Mòr Ostaig mar ionad airson ionnsachadh agus leasachadh cultarail na Gàidhlig, agus iomairtean foghlam inbheach Gàidhlig eile.
- Cumaidh sinn a’ dol am maoineachadh airson Oifigear Trusaidh Luchd-teagaisg aig Bòrd na Gàidhlig.
- Obraichidh sinn còmhla ri ùghdarrasan ionadail airson planadh luchd-obrach a leasachadh airson sgoiltean Gàidhlig.
- Obraichidh sinn còmhla ri com-pàirtichean airson dòighean ùra a rannsachadh air dèanamh cinnteach gum bi solar luchd-teagaisg a rèir iarrtais
- Brosnaichidh sinn Ùghdarrasan Ionadail gus prìomhachas a chuir air a’ Ghàidhlig mar L1, L2 no L3 fo iomairt cànain 1+2.
- Leanaidh sinn oirnn taic a thoirt do Stòrlann Nàiseanta na Gàidhlig, a’ bhuidheann air a bheil an t-uallach airson a bhith a’ co-òrdanachadh agus a’ sgaoileadh stòras foghlaim Gàidhlig air feadh Alba.
Cleachdadh cànain
Tha Riaghaltas na h-Alba a’ tuigsinn gum feumar, airson seasmhachd a chruthachadh don Ghàidhlig san àm ri teachd, chan e a-mhàin gum bi barrachd dhaoine comasach air a’ chànan a bhruidhinn, ach gum bi barrachd dhaoine ga cleachdadh. Tha sinn a’ tuigsinn cho cudromach ’s a tha e gum bi cothrom aig barrachd dhaoine Gàidhlig a chleachdadh mar am modh conaltraidh gnàthach ann am barrachd is barrachd seòrsa obair làitheil. Gabhaidh Riaghaltas na h-Alba na ceumannan a leanas airson cleachdadh na Gàidhlig a leasachadh ann an co-theacsan sòisealta, foirmeil agus obrach:
- Leanaidh sinn oirnn le taic do Bhòrd na Gàidhlig airson prìomh bhuilean Plana Cànain Nàiseanta na Gàidhlig a lìbhrigeadh, le prìomhachas air an fheadhainn a chuidicheas le leasachadh na Gàidhlig sa choimhearsnachd.
- Adhartachaidh sinn cleachdadh na Gàidhlig sa choimhearsnachd agus brosnaichidh sinn ùghdarrasan ionadail agus buidhnean eile a bhith a’ toirt taic do leasachaidhean san raon seo.
- Leanaidh sinn oirnn a’ cumail taic ri MG ALBA agus a com-pàirteachas le Urras a’ BhBC ann a bhith lìbhrigeadh an t-seirbheis Gàidhlig BBC Alba.
- Bheir sinn taic do Bhòrd na Gàidhlig airson adhartas a dhèanamh le gnìomhachadh Plana Cànain Nàiseanta na Gàidhlig ann an raointean nan ealan, foillseachaidh, nam meadhanan, coimhearsnachd agus an àite‑obrach.
- Bheir sinn taic do phròiseactan cultair agus ealain, ag obrachadh le com-pàirtichean gus Ro-innleachd Nàiseanta nan Ealan Gàidhlig a lìbhrigeadh agus airson na h-ealain Ghàidhlig adhartachadh gach cuid an Alba agus gu h-eadar-nàiseanta.
- Leanaidh sinn oirnn ag obrachadh gus inbhe poblach na Gàidhlig a mheudachadh tro shoidhnichean dà-chànanach far a bheil soidhnichean air an ùrachadh fo phrionnsabal spèis co-ionnan.
- Leanaidh sinn oirnn a’ cleachdadh na Gàidhlig le ar n-obair coimhearsnachd tro phròiseactan co-cheangailte ri croitearachd agus Lìonra Dùthchail na h-Alba.
- Brosnaichidh sinn adhartachadh na Gàidhlig ann an raointean turasachd, dualchas agus cur-seachadan.
Inbhe
Tha Riaghaltas na h-Alba a’ tuigsinn gu bheil an t-àite a tha aig cànan anns an àrainneachd làitheil agus an ìre gu bheil e air a chleachdadh, air a mheas agus air fhaicinn gu bhith ga mheas le na h-ùghdarrasan aig a bheil pàirt cudromach nar beatha làitheil a’ toirt buaidh air inbhe cànain. Nuair a dh’àrdaicheas sinn inbhe na Gàidhlig, tha sinn ag àrdachadh an luach eaconomach agus sòisealta a bheir i don dùthaich. Gabhaidh Riaghaltas na h-Alba na ceumannan a leanas airson gum bi a’ Ghàidhlig ri cluinntinn agus ri fhaicinn agus gum bi barrachd aithne agus inbhe aice, gus ìomhaigh fhiughaireach a chur air adhart don Ghàidhlig.
- Leanaidh sinn oirnn a’ brosnachadh a’ Ghàidhlig nar n-àiteachan-obrachadh, ag ullachadh am Plana Gàidhlig reachdail seo fo chumhachdan Achd na Gàidhlig (Alba) 2005, agus sgrùdadh leantainneach air mar as urrainn dhuinn cur ris.
- Leis gu bheil sinn ag aithneachadh a’ Ghàidhlig mar mhain, leanaidh sinn òirnn a’ dèanamh cinnteach gum bi taic air a thoirt do bhuidhnean poblach a fhuair fios bho Bhòrd na Gàidhlig airson Plana Gàidhlig a dheasachadh gus am faigh iad air dòigh fhiughaireach a ghabhail airson leasachadh am Planaichean, agus buannachdan faicsinneach a thoirt do luchd-labhairt na Gàidhlig.
- Tha sinn ag aithneachadh cho cudromach sa tha co-obrachadh eadar buidhnean poblach aig a bheil Planaichean Gàidhlig, agus nì sinn cinnteach gum bi Riaghaltas na h-Alba na phàirt den cho-obrachadh seo, le riochdachadh air GMòr, buidheann de dh’oifigearan a tha an-sàs ann am Planaichean Gàidhlig.
- Nì sinn measadh air poileasaidhean agus iomairtean ùra airson comasan Gàidhlig a leasachadh. Obraichidh Sgioba Gàidhlig is Albais le ar co-obraichean gus seo a bhrosnachadh, agus iarraidh sinn beachd bho Bhòrd na Gàidhlig air iomairtean sam bith a bheir buaidh dhìreach air leasachadh na Gàidhlig.
- Bheir sinn taic do phrìomh raointean rannsachaidh na Gàidhlig, còmhla ri buidhnean eile le com-pàirt san raon seo, mar Bòrd na Gàidhlig, Iomairt na Gàidhealtachd ’s nan Eilean agus oilthighean air feadh Alba.
- Leanaidh sinn oirnn taic a chumail ri cànain na h-Alba tro Chomhairle Bhreatannach-Èireannach agus a slighe-obrach airson mion-chànain, cànain dùthchasach agus cànain air bheag-chleachdadh.
- Brosnaichidh sinn cleachdadh na Gàidhlig ann an iomairtean sanasachd nàiseanta.
Corpas
Tha Riaghaltas na h-Alba a’ tuigsinn gu bheil leasachadh iomairtean gus neart, buntainneas, cunbhalachd agus lèirsinneachd na Gàidhlig a mheudachadh air leth cudromach don chànan ann an Alba san àm ri teachd. Gabhaidh Riaghaltas na h-Alba na ceumannan a leanas gus dèanamh cinnteach gum bi a’ Ghàidhlig na cànan èifeachdach, cunbhalach is beairteach.
- Obraichidh sinn le Bòrd na Gàidhlig air gnìomhachas planaidh corpais an co-bhonn ri buidhnean iomchaidh mar Ùghdarras Theisteanas na h-Alba, Foghlam Alba, Faclair na Gàidhlig, Stòrlann Nàiseanta na Gàidhlig agus na h-oilthighean.
- Nì sinn measadh air builean cànanach phoileasaidhean no iomairtean ùra gus dèanamh cinnteach nach toir iad droch bhuaidh air cleachdadh na Gàidhlig, agus far an gabh a dhèanamh ni sinn cinnteach gum bi buaidh fhiughaireach aca.
- Leanaidh sinn oirnn ag obair còmhla ri Ainmean-Àite na h-Alba airson a bhith cinnteach gum bi ceart-sgrìobhadh cunbhalach sa Ghàidhlig ann an ainmean-àite.
- Obraichidh sinn còmhla ri buidhnean a tha a’ rannsachadh san earrann seo gus inbhe na Gàidhlig a leasachadh.
- Leanaidh sinn Gnàthachas Litreachadh na Gàidhlig, foillsichte leis an SQA, nar foillseachaidhean agus meadhanan a tha a’ cleachdadh na Gàidhlig.


text:
Beachd Ailein with Allan Campbell week 40
Want to read more?
We value our content and our journalists, so to get full access to all your local news updated 7-days-a-week – PLUS an e-edition of the Oban Times – subscribe today for as little as 56 pence per week.
‘S neònach mur eil mòran agaibh air tachartas sònraichte a chomharrachadh le dinnear ann an taigh-bìdh spaideil. Thar nam bliadhnaichean tha farpais air fàs am measg nan ionadan sin airson sàr inbhe a chosnadh a tharraingeas daoine gan ionnsaigh, agus ged a tha sin a’ ciallachadh gum bheil am biadh aca sa bhitheantas air leth blasta, tha prìsean a rèir sin.
‘S i Rionnag Mhichelin tè de na comharran as bitheanta agus as cliùitiche agus saoilidh mòran gum bheil iomadach àite a’ meas na duaise sin mar leisgeul gus prìsean àrdachadh chun na h-ìre is nach ruig a’ mhòr-shluagh orra. Aig an aon àm feumar aideachadh gum bheil sinn uile deònach subhachas a dhèanamh uaireigin gach bliadhna agus tha leithid sin a’ cumail iomadh àite-ithe daor a’ dol.
Ach ged a tha e inntinneach gu leòr na h-annlain annasach aig còcairean chliùiteach fheuchainn, tha e fìor a ràdh gum bheil, aig amannan, cus faoineis anns an dòigh sam bheil biadh air a dheasachadh is air a riarachadh. Ann am beachd mhòran bhiodh e pailt cho math agus cho blasta air a chòcaireachd nas simplidhe, agus dh’fhaodadh e bhith mòran nas saoire a cheannach cuideachd!
Ach mar is tric a thachras ann an saoghal telebhisein nuair a thig cuideigin air deagh bheachd eadar-dhealaichte airson prògram agus a shoirbhicheas sin tha gach seanail a th’ ann a’ feuchainn air dreach den aon rud, agus gu cinnteach tha sin fìor a thaobh phrògraman còcaireachd! Gun teagamh tha cuid aca glè mhath an coimhead agus faodaidh sinn uile innleachdan leòmach ùra ionnsachadh le biadh.
Leithid ‘s dòcha quenelle de bhuntàta a chur air an truinnsear seach an cnap àbhaisteach. Chuala mi còcaire ainmeil ag ràdh turas gur e fichead not an t-aon eadar-dhealachadh eadar na dhà!
Ach tha ceannach gu math daor aig na còcairean air inbhe na rionnaige, oir ‘s ann acasan a tha sin is chan ann aig an taigh-bìdh, oir feumaidh iad an ìre deasachaidh a ghleidheadh latha an dèidh latha le fios gum faod neach-measaidh tadhal gun fhiosta, agus tha an obair sin doirbh.
Chan iongnadh ma-thà gum bheil cuid de chòcairean thaighean-bìdh ainmeil a’ cur cùl ri inbhe Rionnagan Mhichelin is iad a’ roghnachadh saoghal nas socraiche, ach fhathast a’ riarachadh deagh bhiadh aig prìsean nas reusanta! Mo bheannachd orra, agus saoil an e gluasad a tha seo a dh’fhàsas? Am bheil còcaireachd sònraichte dùbhlanach nuair a smaoinicheas tu air a liuthad neach eile a ghleidheas duais agus nach fheum an inbhe sin a dhearbhadh gach latha?
Most of us might enjoy fine dining from time to time but many feel that Michelin-starred restaurants are increasingly beyond the budget of average punters.
Unlike winners of many other awards, Michelin chefs must maintain the standard daily in order to retain their status, and that can be seriously exacting.
Congratulations therefore to some who are opting out of this ‘star club’ to serve good food at more manageable prices and stress levels.
Ailean Caimbeul (Allan Campbell) ailean@ obantimes.co.uk


text:
Belém
'S e baile mòr faisg air an eilean Marajó ann am Braisil a th' ann am Belém (IPA: beˈlẽj, Gàidhlig: Betlehem). Tha e suidhichte ann an cridhe na roinne Phará, faisg air na h-aibhnichean Pará agus Amasoin, dìreach aig ìre na mara,[1] 1,524km air falbh bho Rio de Janeiro, 1,498km bho Phetrópolis agus 913km bho Bhrasilia, prìomh-bhaile na dùthcha.[2] Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1616 le Francisco Caldeira Castelo Branco ann an àite air an robh Guaçu Paraná ann an Tupinambás. Tha 1,439,561 a' fuireach ann an latha an-diugh.[3] Rinn an sagart agus diadhair Leonardo Boff òraid chudromach mun àrainneachd dhan Treas Fòram Diadhaireachd agus Saoradh na Cruinne an seo ann an 2009.[4]


text:
£48,000 do dh'ionad Fàs Mòr
Gheibh ionad cùraim chloinne ann an Slèite san Eilean Sgitheanach maoineachadh airson trì bliadhna bho Bhòrd na Gàidhlig.
Tha Fàs Mòr a' faighinn £48,000 bhon bhuidhinn.
Tha an t-ionad air àrainn colaiste na Gàidhlig, Sabhal Mòr Ostaig, agus e ag obrachadh tro mheadhan na Gàidhlig.
Tha 81 duine cloinne clàraichte aig an ionad.
"Tha an t-airgead a' ciallachadh gum bi sinn fosgailte airson trì bliadhna eile," thuirt manaidsear an ionaid, Lisa Corse.
"Agus tha e a' ciallachadh gum faigh a' chlann cothroman a bhith a' bruidhinn agus a' cluinntinn na Gàidhlig.
"Agus cuideachd tha sinn a' toirt misneachadh agus fileantas do chloinn, agus misneachadh do phàrantan aig nach eil Gàidhlig," thuirt i.