text:
- TIOTAL
- A' bualadh an arbhair ann am bàthaich ann an Sealtainn
- EXTERNAL ID
- QZP99_93006_01_03
- ÀITE
- Sealtainn
- LINN
- 1890an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38408
- KEYWORDS
- arbhar
croitearachd
bualadh
innealan
saibhlean
Bha arbhar ga bhualadh gus an sìol agus a' chonnlach a sgaradh. Bha e air a dhèanamh le inneal-làimhe ris an canaiste sùist. Bha an t-sùist air a dèanamh air dà phìos de dh'fhiodh cruaidh mu cheithir troighean a dh'fhaid is iad ceangailte ri chèile. Bhiodh a' chonnlach air a toirt às agus dheaghadh an gràn a chruinneachadh gus a bhleith na mhin. Mar bu trice 's e a' bhàthach a bhiodh iad a' cleachdadh airson bualadh, ach dh'fhaodaist a dhèanamh a-muigh ri sìde mhath.
Rinn innleadair Albannach, Andrew Meikle, inneal-bualaidh mu 1790 ach bha a' mhòrchuid a' cleachdadh na sùiste fad bhliadhnachan an dèidh sin.
Tha an tasglann as motha de sheallaidhean-tìre dubh is geal le James Valentine & Co air a chumail ann an Leabharlann Oilthigh Chill Rimhinn. Airson fiosrachadh a bharrachd air a' chruinneachadh seo, cuir fios dhan Leabharlann, air neo coimhead air Special Collections at St Andrews
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


c: text/html

text:
Air cuir a mach le Comunn na Gàidhlig
Tha buidhnean air feadh na Gàidhealtachd is nan Eileanan a’ gabhail nan cothroman an lùib dà sgeama maoineachaidh a tha a’ cumail taic ri cleachdadh na Gàidhlig am measg ghnothachasan agus iomairtean sòisealta.
Tha na sgeamaichean, air am maoineachadh tro Iomairt na Gàidhealtachd is nan Eilean (HIE) agus gan lìbhrigeadh le Comunn na Gàidhlig, stèidhte air ìomhaigh shònraichte na Gàidhlig a thaobh margaidheachd agus tha iad ag amais air iomairtean ùra is ùr-ghnàthaichte gnìomhachais a tha a’ cur na Gàidhlig gu feum agus iad a’ cur ri fàs ann an eaconamaidh na Gàidhealtachd is nan Eilean.
Tha an Sgeama Ùr-ghnàthachaidh air taic mar-thà a chur ri buidhnean leithid an iomairt sòisealta Hebrides Alpha agus iad a’ cruthachadh gleocan Gàidhlig a-mach à seann phaileatan fiodha agus Clò Mòr, agus an làrach-lìn ùr, www.siarshop.co.uk, fèill-ròpa air-loidhne airson nan Eileanan Siar a-mhàin.
Thuirt Raibeart Mac na Ceàrdaich aig Hebrides Alpha, “Tha am maoineachadh seo air cothrom a thoirt dhuinn air a’ Ghàidhlig a ghabhail a-steach mar phàirt de dhòigh smaoineachaidh na companaidh; a’ toirt fìor bhlasad nan Eilean Siar do ar companaidh agus do na tha sinn a’ reic – rud a tha a’ tarraingeach do mhuinntir an àite agus do dhaoine bhon taobh a-muigh.”
Thuirt cuideachd Dòmhnall Iain Dòmhnallach aig Sealgar, a’ chompanaidh air cùl Siarshop, “Tha e na rud togarrach dha-rìribh an taic-airgid seo a chur gu feum a chum an làrach-lìn a thoirt gu bith, rud nach biodh idir air tachairt as eugmhais an airgid. Tha e mìorbhaileach gun robh an taic seo bho ChnaG is HIE ann gus an goireas dà-chànanach a chruthachadh; a’ chiad phròiseact a-riamh, cho fad’s as aithne dhomh, is gu bheileas air eBay agus a’ Ghàidhlig a thoirt còmhla.”
Tha an Sgeama Margaidheachd agus Margaidean Ùra a’ toirt cothrom do ghnothachasan agus do bhuidhnean eile barrachd Gàidhlig a chleachdadh ann a bhith a’ margaidheachd agus a’ sanasachd.
A’ bruidhinn air soirbheas nan sgeama, thuirt Dòmhnall MacNèill aig Comunn na Gàidhlig, “Tha e air a bhith mìorbhaileach a bhith a’ faighinn iarrtasan mu choinneamh a’ mhaoineachaidh seo bho air feadh na Gàidhealtachd is nan Eilean - bho Mhoireabh gu Earra-Ghàidheal, Beinn na Fadhla gu Inbhir Nis – uile ag aithneachadh luach na Gàidhlig le bhith margaidheachd nam buidhnean, na tha iad a’ reic agus iad a’ margaidheachd Gàidhealtachd na h-Alba fhèin.”
Thuirt cuideachd Niall Ross, Ceannard na Sgioba Fàs Coimhearsnachd, aig Iomairt na Gàidhealtachd is nan Eilean, “Tha sinn a’ coimhead air a’ Ghàidhlig mar stòras le buannachdan mòra na lùib, buannachdan eaconamach is sòisealta a tha a’ neartachadh choimhearsnachdan is na h-eaconamaidh air feadh na sgìre. Tha sinn an-dràsta a’ cur crìoch air pìos rannsachaidh air buaidh eaconamach na Gàidhlig mas tèid a sgaoileadh fad is farsaing. Cuidichidh toraidhean an rannsachaidh seo agus sinn a’ cur barrachd taic ris a’ Ghàidhlig thar nam bliadhnachan ri thighinn.”
Tha an dà sgeama seo, “Margaidheachd agus Margaidean Ùra” agus, “A’ Cleachdadh Gàidhlig ann am Pròiseactan Ùr-gnàthachaidh” fosgailte chun na Dàmhair 2014. Gheibhear suas ri £3,500 tron sgeama mhargaidheachd agus suas ri £15,000 tron Sgeama Ùr-gnàthachaidh. Airson barrachd fiosrachaidh mun dheidhinn feuch is cuir fios gu alasdair@cnag.org no theirig gu làrach-lìn Chomunn na Gàidhlig aig www.cnag.org.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
José de Obaldía
B' e José de Obadía y Orejuela (Santiago de Veraguas, 19mh an t-Iuchar 1806 - San José de David, Panama, 28mh an Dùbhlachd 1889) neach-poileataigs agus fear-lagha à Panama[1]. Bha e an sàs anns na Seòmraichean Riaghalaidh ann an Coloimbia agus bha e na Riaghladair air Roinn a' Chaolais (Panamá an latha an-diugh). Bha e os cionn Riaghaltais Choloimbia seachd tursan mar leas ceann-suidhe; ged an robh sin airson greiseagan beaga, an turas mu dheireadh bho 5mh an Lùnasdal 1854 gu ruige 1 an Giblean 1855[2]. Shabaid e an aghaidh an deachdaire José María Melo agus chuir e às a' chathair e, agus mar sin chuir e an Riaghaltas laghail air dòigh a-rithist. Chuir e ainm gu cruthachadh Stàit Uachdaranach na Panama. Le sin, thug e pàirt uabhasach cudromach ann an sabaid airson Neo-Eisimeileachd na Panama. A bharrachd air, bha a mhac, José Domingo de Obaldía an darna cheann-suidhe Phanama, eadar 1908 agus 1910.[3]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Pàrtaidh Libearalach Choloimbia (Spàinntis)
Simón Bolívar • Francisco de Paula Santander • Joaquín Mosquera • Rafael Urdaneta • Domingo Caycedo Santamaría • Jerónimo de Mendoza Galavís • José Ignacio de Márquez Barreto • Pedro Alcántara Herrán • Juan de Dios Aranzazu • Tomás Cipriano de Mosquera • Rufino Cuervo y Barreto • José Hilario López • José María Obando • José María Melo • Tomás Herrera • José de Obaldía • Manuel María Mallarino • Mariano Ospina Rodríguez • Juan José Nieto Gil • Bartolomé Calvo • Leonardo Canal González • Froilán Largacha • Manuel Murillo Toro • José María Rojas Garrido • Santos Acosta Castillo Joaquín Riascos • Santos Gutiérrez Prieto • Eustorgio Salgar • Santiago Pérez de Manosalbas • Aquileo Parra Gómez • Manuel María Ramírez Fortoul • Julián Trujillo Largacha • Rafael Núñez Moledo • Francisco Javier Zaldúa • Clímaco Calderón • José Eusebio Otálora • Ezequiel Hurtado • José María Campo Serrano • Eliseo Payán • Carlos Holguín Mallarino • Miguel Antonio Caro Tovar • Manuel Antonio Sanclemente • José Manuel Marroquín • Rafael Reyes • Diego Lemos • Jorge Holguín Jaramillo • Ramón González Valencia • Carlos E. Restrepo Restrepo • José Vicente Concha • Marco Fidel Suárez • Pedro Nel Ospina Vásquez • Miguel Abadía Méndez • Enrique Olaya Herrera • Alfonso López Pumarejo • Eduardo Santos • Darío Echandía Olaya • Alberto Lleras Camargo • Mariano Ospina Pérez • Laureano Gómez Castro • Roberto Urdaneta Arbeláez • Gustavo Rojas Pinilla • Gabriel París • Guillermo León Valencia • Carlos Lleras Restrepo • Misael Pastrana Borrero • Alfonso López Michelsen • Julio César Turbay Ayala • Belisario Betancur Cuartas • Virgilio Barco Vargas • César Gaviria Trujillo • Ernesto Samper • Carlos Lemos Simmonds • Andrés Pastrana Arango • Álvaro Uribe • Juan Manuel Santos Calderón


text:
26 am Màrt
'S e 26 am Màrt an 85mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (86mh ann am bliadhna-leum). Tha 280 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1707 - Dh'aonaich Rìoghachd na h-Alba le Rìoghachd Shasainn airson Rìoghachd Bhreatainn Mòr a stèidheachadh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1829 - William Robinson Clark, ann an Deimhidh, Siorrachd Obar Dheathain.
- 1916 - Christian B. Anfinsen, ann am Monessen (Pennsylvania). Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1827 - Ludwig van Beethoven, ann an Vienna (An Ostair).
- 1945 - David Lloyd George, Prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte 1916 — 1922 ann an Llanystumdwy, a' Chuimrigh.


text:
- TIOTAL
- Tobhta Caibeal Dhubhthaich, Baile Dhubhthaich
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1190
- ÀITE
- Baile Dhubhthaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Baile Dhubhthaich
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33113
- KEYWORDS
- cairtean
Siorrachd Rois
Sgìre Rois is Chrombaidh
Taobh Sear Rois
caibealan
eaglaisean
cladhan
naomh-chomhain
eilthirich
comraichean
Tha a' chairt seo a' sealltainn tobhta seann Chaibeal Dhubhthaich ann am Baile Dhubhthaich. a' sealltainn tobhta Caibeal Naomh Dubhthaich, ann an seann chladh a' bhaile, faisg air a' chladach. Rugadh Naomh Dubhthach ann am Baile Dhubhthaich mu 1000 AD. Dh'eug e ann an Èirinn, ach chaidh an dust aige a thoirt air ais a Bhaile Dhubhthaich agus a thiodhlaigeadh ann an seann chaibeal Naomh Dubhthaich, a thogadh, tha cuid ag ràdh, anns an àite far an do rugadh e. Dh'fhàs an comhan aige na àite ainmeil airson eilthireachd.
Bha an naomh-chomhan cuideachd na chomraich, oir bha Sgìre no 'Girth' Baile Dhubhthaich, anns an robh dusan mìle cearnagach mu thimcheall an naomh-chomhain, fo dhìon na h-eaglais.Gu ìre mhòir, bha a' chomraich seo aithnichte, ach air dà thuras co--dhiù, bhristeadh riaghailtean na comraich. Ann an 1306, chuir Raibeart de Brus a theaghlach gu Baile Dhubhthaich oir is gum biodh iad sàbhailte, ach cha do ghabh Uilleam, Iarla Rois ri inbhe comraich an teampaill agus thug e dha na Sasannaich iad. Ann an 1427, chuir fear a bha fo choillidh teine ri mullach a' chaibill, far an robh nàmhaid dha fo dhìon. Chuir seo cabhag air an obair Colaiste na h-Eaglais a thogail ann am meadhan a' bhaile, dhan do ghluaiseadh cuimhneachain Dhubhthaich. Dh'fhàs colaiste na h-eaglais cliùiteach a thaobh eilthireachd, agus dh'fhàs Baile Dhubhthaich fhèin mar ionad eaglais


text:
- TIOTAL
- Taigh-tughaidh, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- HCD00647
- ÀITE
- Beàrnasdal
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Snìothasort
- LINN
- 1920an; 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12358
- KEYWORDS
- tughadh
taigh
mòine
Bha Donnchadh Mac a' Phearsain, neach-chungaidhean a' Chaoil dèidheil air dealbhan a thogail. Bha e gu mòr airson seallaidhean ionadail làitheil agus beatha dhùthchail air a' Ghàidhealtachd a chlàradh agus e ag aithneachadh gu robh na seallaidhean seo a' dol à bith gu luath. Chaidh an dealbh seo a thogail ann am Beàrnasdal, a tha mu 7 mìle iar-thuath air Pòrt Rìgh air rathad Dhùn Bheagain, airson cairt-puist anns an t-sreath a dh'fhoillsich bùth-chungaidhean a' Chaoil. Gu tric, chithear measgachadh de stoidhlichean ann an taighean-tughaidh na Gàidhealtachd an iar, agus tha an taigh seo na eisimpleir de seo. Tha stuaghan cruinne aig an dà cheann den taigh mar a chithear ann an Innse Gall agus tha am mullach a' tighinn à aon bhalla leis an tughadh ceangailte ris, mar a chithear ann am Meadhan na Gàidhealtachd. Tha cruach-mhòna deiseil airson a cleachdadh ri taobh an dorais
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- A' Mhanachainn, a' coimhead gu Beinn Uais
- EXTERNAL ID
- PC_GWW_01
- ÀITE
- A' Mhanachainn
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mhòraig
- CRUTHADAIR
- George Washington Wilson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Buidheann Dualchais Cille Mhòraig
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23452
- KEYWORDS
- dealbhadairean
dealbhadaireachd
aibhnichean
beanntan
Bha Seòras Washington MacUilleim (1823-1893) na dhealbhadair stèidhichte ann an Obar Dheathain a shiubhail air feadh Alba is thall-thairis a' togail dhealbhan den dùthaich mun cuairt, agus a' cleachdadh seòmar-dorcha ri-giùlan. Thog e dealbhan den Bhàn-righ Bhictoria, is fhuair e coimisean bhuaipe a chum ath-thogail Baile Mhoireil a chlàradh ann an dealbhan. 'S e thog an dealbh tha seo.
Tha baile na Manachainn (Beauly), ann an Taobh Sear Rois, a' faighinn ainm on Fhrangais 'beau lieu' no 'àite bòidheach'. Chithear Beinn Uais aig astar.
Gheibhear tuilleadh fiosrachaidh mun Mhanachainn aig www.kilmorack.com, Comann Dualchais Cille Mhòraig, a thug an dealbh seo dhuinn


text:
Sgìre a Deas
'S e an Sgìre a Deas a tha air aon den dà roinn de sgiobaidhean iomain ann an Alba. Air sgàth 's gu bheil cruinn-eòlas na Gaidhealtachd duilich a thaobh siubhal gu luath is gu furasta, airson adhbharan eachdraidheil chaidh an dùthaich a roinn ann an dà roinn airson co-fharpaisean, leis na sgiobaidhean bhon dà roinn a' coinneachadh a-mhàin anns na cuairtean deireannach de cho-fharpaisean cuaich. Tha Sgìre a Deas a' sìneadh bho Baile a' Chaolais, a' toirt a-steach Latharna is Earra-Ghàidheal agus a' Ghalltachd. Tha e cuideachd a' toirt a-steach sgiobaidhean bho thaobh a-muigh na h-Alba mar Camanachd Lunnainn agus Na Highlanders.
A-nis, tha Prìomh-lìg Nàiseanta ann do Iomain ach fodha seo tha lìgean roinneil ann.


text:
- TIOTAL
- Dealbhde Lachlann Mitchell na leanabh
- EXTERNAL ID
- GB232_D928_C_III_02_08
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8246
- KEYWORDS
- eachdraidhean teaghlaich
sloinneadh
fèilidhean
dotairean
èideadh Ghàidhealach
sporan
Chaidh an dealbh seo de Lachann Màrtainn Victor Mitchell a thogail leis an dealbhadair à Inbhir Nis, Daibhidh Whyte no MacIlleBhàin. Chaidh a thogail ann an 1890 nuair a chaidh fèileadh agus stocainnean fèilidh a bhuileachadh air Lachlann òg leis a' bhana-bhàrd Sgitheanach, Màiri Nic a' Phearsain (Màiri Mhòr nan Òran). Aig àm a bhaistidh bha i air seo a ghealltainn dha. Na inbheach 's e dotair iomraiteach ann an Inbhir Nis a bh' ann an Lachlann. Tha an dealbh na pàirt de thasglann JLM Mitchell aig Comunn Gàidhlig Inbhir Nis. Seo athair an t-Siorraidh Seumas Mitchell.
'S ann à Inbhir Nis a bha an Siorraidh Seumas Lachlann Màrtainn Mitchell (r.13 Ògmhios 1929) agus 's e an dotair iomraiteach, Lachlann Mitchell, a b' athair dha. Chaidh Seumas a shuidheachadh na shiorraidh làn-ùine ann an Dùn Èideann ann an 1978 agus rinn e seirbheis an sin gun do leig e dheth a dhreuchd ann an 1995. Bhàsaich e air an t-26mh dhen t-Samhainn 2001


text:
Gelsenkirchen
'S e baile-mòr a th' ann an Gelsenkirchen a tha ann am meadhan na Gearmailt.
Susbaint
Am baile[deasaich | deasaich an tùs]
Tha am baile seo a' buntainn do Mhünster agus tha e suidhichte ann am meadhan Nordrhein-Westfalen. Bha mu thimcheall 25,000 duine a' fuireach anns a' bhaile aig deireadh 2013.
Ceàrnan[deasaich | deasaich an tùs]
Tha 18 ceàrnan, a tha roinnte ann an còig pàirtean nas motha, ann an Gelsenkirchen:
- Gelsenkirchen-Nord: Buer, Scholven, Hassel
- Gelsenkirchen-Mitte: Altstadt, Bismarck, Bulmke-Hüllen, Feldmark, Heßler, Schalke, Schalke-Nord
- Gelsenkirchen-West: Horst, Beckhausen
- Gelsenkirchen-Ost: Erle, Resse, Resser Mark
- Gelsenkirchen-Süd: Neustadt, Ückendorf, Rotthausen
Na h-ath-bhailtean mu thimcheall a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Herne, Bochum, Essen is ath-phàirtean Recklinghausen: Gladbeck, Dorsten, Marl, Herten
Cultar[deasaich | deasaich an tùs]
Tha iomadh taigh-dhealbh, taigh-tasgaidh agus leabharlann air feadh a' bhaile. Tha taigh-cluiche ann cuideachd agus 's e "Musiktheater im Revier an t-ainm a th' air.
Tha "Fachhochschule" ann cuideachd.
Cruinn-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
Abhainn[deasaich | deasaich an tùs]
'S e Emscher an t-ainm a th' air an abhainn a tha a' leantainn tron bhaile a' tighinn on ear is a' leantainn dhan iar. Bha an abhainn uabhasach salach anns na bliadhnaichean sa chaidh oir bha factaraidhean a' bhaile a' leigeil na òtrachais innte airson grunn deichead. Mu thimcheall 20 bliadhna roimhe thòisich buidheann cuideachadh a thoirt dhi airson ath-slànachadh a chosnadh.
Pàircean[deasaich | deasaich an tùs]
Bailtean Co-Cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- An Rìoghachd Aonaichte: Newcastle upon Tyne, o 1948
- Bosna agus Hearsagobhana: Zenica, o 1969
- An Ruis: Schachty, o 1989
- A' Phòlainn: Olsztyn, o 1992
- Brandenburg: Cottbus, o 1995
- An Tuirc: Büyükçekmece, o 2004


text:
Lìonra coimpiutaireachd ùr do ghnothachasan
- 2 An t-Sultain 2014
Thèid lìonra coimpiutair air leth adhartach a stèidheachadh airson ghnìomhachasan air a' Ghàidhealtachd nas fhàide air a' mhìos.
Cruthaichidh an lìonra ùr, air a bheil High Performance Computing (HPC) ceangal le coimpiutairean adhartach eile ann am pàirtean eile de Bhreatainn, anns an Roinn Eòrpa agus ann an dùthchannan leithid Iapan agus Aimeireaga.
'S e sgeama pìleat a th' ann aig an ìre seo, a mhaireas ceithir mìosan, agus tha dùil gum faodadh na mìltean chosnaidhean tighinn às air a' cheann thall.
Tha an sgeama na com-pàirteachas eadar a' chompanaidh mhòr teicneòlais fhiosrachaidh Fujitsu - aig a bheil oifisean ann an Inbhir Nis agus Alanais - Comhairle na Gàidhealtachd agus a' bhuidheann Energy North - aig a bheil còrr is 200 ball ann an gnìomhachasan na h-ola, a' ghas, a' chumhachd ath-nuadhachail agus a' chumhachd niuclasaich.
Cleachdaidh an siostam air Ghàidhealtachd portal airson ceangal a dhèanamh an toiseach ri còmhlan HPC sa Chuimrigh, agus an uair sin ri sgeama pìleat eile ann an Èirinn a Tuath.
Ceangal
Nì e cuideachd ceangal ri oifisean a th' aig Fujitsu ann an Hayes ann am Middlesex, far a bheil Baboratories of Europe - lìonra eadar-nàiseanta de ghoireasan rannsachaidh san Roinn Eòrpa, Iapan agus na Stàitean Aonaichte - stèidhichte.
Leigidh HPC le companaidhean air Ghàidhealtachd ceangal a dhèanamh ri teicneòlas coimpiutaireachd de sheòrsa nach robh ri fhaotainn dhaibh roimhe.
Tha an sgeama pìleat cuideachd na pàirt de dh'oidhirpean gus Acadamaidh Sgilean Saidheans na Gàidhealtachd a stèidheachadh.
Thuirt Ceannard Chomhairle na Gàidhealtachd, Drew Hendry: "Tha HPC a' fosgladh saoghail ùir de chothroman do choimhearsnachd an rannsachaidh ghnìomhachais air Ghàidhealtachd agus ann an sgìrean eile.
"Cuiridh e an sgìre air aghaidh rèabhlaid an HPC ann an Alba, le bhith a toirt cothrom air cumhachd choimpiutaireachd nach fhacas roimhe san sgìre, a chuidicheas le stuth agus pròiseasan a chruthachadh a chùm buannachd na h-eaconamaidh nas fharsainne.
"Tha e a' tighinn a rèir ar planaichean gus Acadamaidh Sgilean Saidheans na Gàidhealtachd a stèidheachadh, agus còmhla, dh'fhaodadh gum bi na leasachaidhean treòireachail seo nam buannachd do ghinealaichean a tha ri teachd."


text:
- TIOTAL
- Loch Arcaig, Achadh na Cairidh, dachaigh Camshron Loch Iall
- EXTERNAL ID
- QZP40_159_709
- ÀITE
- Loch Arcaig
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mhàillidh
- DEIT
- 1874
- LINN
- 1870an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30974
- KEYWORDS
- Loch Arcaig
lochan
Ach na Cairidh
Caisteal Ach na Cairidh
caistealan
Camshron Loch Iall
Camshronaich
cinnidhean
Na Seumasaich
òr
commandos
Tha Loch Arcaig 10 mìle (16clm) tuath air a' Ghearasdan, a' laighe bhon ear gun iar fad 12 mìle (19clm) an iar air Loch Lòchaidh. Aig ceann an ear na locha tha Achadh na Cairidh agus air a' cheann an iar tha An Srathan.
'S e Achadh na Cairidh dachaigh ceann cinnidh Chamshron Loch Iall bho mheadhan an t-17mh linn. Thog Eòghann Camshron Loch Iall seann Chaisteal Achadh na Càiridh ann an 1665 ach chaidh a leagail le feachd Diùc Chumberland ann an 1746 a chionns gun robh làmh aig Dòmhnall Chamshron Loch Iall ann an aramach nan Seumasach. Chaidh an teaghlach fhògradh ach thill iad ann an 1784 agus thog iad taigh mòr ùr ann an 1805.
Chaidh Caisteal Achadh na Cairidh a chleachdadh airson na Commandos a thrèanadh eadar 1942-45. Tha e air aithris gun deach òr às an Fhraing a thoirt air tìr ann an Arasaig airson taic a thoirt do dh'aramach nan Seumasach. Chaidh an t-òr a thiodhlacadh faisg air Loch Arcaig, tha e coltach, agus cha deach a lorg riamh.
Chaidh an dealbh seo a thoirt às 'A History of the Scottish Highlands, Highland Clans and Highland Regiments vol. 1' deasaichte le Iain S. Keltie


text:
Kl.
Muiredhach mac Brain leithrí Laigen[gap: extent: ?]
Artri princeps Aird Macha co sgrin Patraic do dul co Connachtaibh.
Cath i ferann Delbnae Nuat .i. cat Forath ubi H. Maine & a righ{MS folio 183vb(273b)} do marbadh .i. Catal mac Murchadha & plurimi. Rige H. mBriuin .i. Diarmaid mac Tomaltaigh & Maolcothaigh mac Fogharthaigh uictores erant.
Diarmaid ab Iae co sgrin Colaim Cille do dul a n-Albain.
Kl.
Uastatio Laigen la Aodh mac Néll.
Mors Aedha meic Neill Frosaigh ic Ath da Ferta a Muigh Conaille.
Cath edir Cinél Eogain & Cinel Conail in quo cecidit Maol Breasail mac Murcadha rí Cineóil Conaill: Murchadh mac Maeili Duin uictor fuit.
Catal mac Dunlainge ri H. cCinsiolaigh moritur..
Concupar mac Donnchada regnat.
Kl.
Ailebra h. Muirli episcopus Air- & Daimliag moritur.
Fedhlimidh mac Crimthain do gabail Muman.
p.108
Kl.
Sluaiged la Concupur mac Donnchadha co Ard Achod Slebe {MS folio 184ra(274a)} Fuaid. Ionradh na nAirter les co nuige Emhain Macha.
Coniulff ri Saxan moritur.
Kl.
Sicc mór go risit na muire et na locha go ructha na graige & fedhmanna forra.
Eochaidh h. Tuathail episcopus et ab Lughmhaigh quieuit.
Orgain Daiminsi et Corcaighe o gentib.


text:
- TIOTAL
- Gairm Tighinn na Banrigh Ealasaid don Chathair Rìoghail, 1952
- EXTERNAL ID
- ROMGH_PA_94_061
- ÀITE
- A' Chananaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Mhaircnidh
- DEIT
- An Gearran 1952
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Taigh Ghroam
- AITHNEACHADH MAOINE
- 39137
- KEYWORDS
- rìghrean
crùnadh
rìghrean ùra
sràidean
gairmean rìoghail
Tha gairm tighinn na Banrigh Ealasaid don chathair rìoghail air a leughadh do shluagh air cruinneachadh aig Crois na Margaid, san Àrd-shràid sa Chananaich san Eilean Dubh. An dèidh don Rìgh Seòras VI bàsachadh gu h-aithghearr, rinn a' Bhanaphrionnsa Ealasaid, aig aois 25, gairm fhoirmeil an t-8mh Gearran 1952 gur i a' bhanrigh. Chaidh àrdachadh na banrigh an uair sin a ghairm gu poblach air feadh na dùthcha.
'S dòcha gur e am Pròbhaist MacDhùghaill (MacDowall) a tha a' leughadh na gairm. Tha bannan-gàirdean dubha air cuid de na fireannaich mar chomharra urraim an dèidh bàs an rìgh. Chithear bùth bhuidsearachd R. Mac a' Mhuilneir anns a' chùl-thaobh.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Groam House Museum


text:
:::English Version of this page:::
Mìrean – Gràmar na Gàidhlig
Tha Mìrean a’ toirt stiùireadh air:
- na prìomh phàtrain ann an gràmar na Gàidhlig
- mar a dh’fhaodas tidsearan an teagasg agus an daingneachadh sa chlas.
Tha e air a mholadh gun cuir sgoiltean ri chèile prògram cànain stèidhte air Mìrean a bheir Gàidhlig sgoilearan air adhart ceum air cheum, o sgoil-àraich gu àrd-sgoil.
Bu chòir seo a bhith a’ gabhail a-steach:
- ‘leasain’ cànain air an dèanamh gach latha (no co-dhiù gu cunbhalach)
- teagasg agus daingneachadh cànain an lùib obair àbhaisteach a’ chlas.
Airson an dà dhòigh-obrach sin fhighe na chèile, tha e air a mholadh gun cuir sgoiltean air dòigh prògram de ‘thargaidean cànain’, far a bheil pàtran àraidh (no seata phàtrain) air a thaghadh mar thargaid airson clas no buidheann airson ùine àraidh – mar eisimpleir, seachdain (no nas fhaide) no an ùine a bhios pròiseact àraidh a’ ruith. [Anns na pìosan-obrach ann am Mìrean tha an abairt ‘Pàtran na Seachdain’ air a chleachdadh mar aithghearrachd ach faodaidh iad toirt nas fhaide, no nas giorra, na seachdain.]
Faodar na targaidean a thaghadh airson gu bheil na sgoilearan a’ faighinn nam pàtran sin doirbh no gu bheil iad a’ dol le cuspair àraidh (e.g. ‘bhiodh’ le eachdraidh) no dìreach gu bheil iad nam pàirt de phrògram na sgoile airson Gàidhlig aig an ìre sin.
Fhad ’s a tha an targaid a’ ruith, bu chòir am pàtran cànain sin a bhith air a theagasg agus air a dhaingeachadh gu tric agus ann an caochladh dhòighean, nam measg:
- teagasg dìreach
- a bhith a’ tarraing aire gu mearachdan agus gan ceartachadh gu cunbhalach
- obair èisteachd, labhairt, leughaidh agus sgrìobhaidh tarsainn air a’ churraicealam
- dòighean iomchaidh eile


text: Colony of Trinidad and Tobago, Oileain na Trionoide agus Tobaga, Oileáin na Tríonóide agus Tobága, Tri-ni-gat va To-ba-go, Tri-ni-đát và Tô-ba-gô, Trindade e Tobago, Trindade e Tobago - Trinidad and Tobago, Trinidad, Trinidad a Thobago, Trinidad a Tobago, Trinidad and Tobago, Trinidad and Tobago Colony, Trinidad at Tobago, Trinidad dan Tobago, Trinidad dhe Tobago, Trinidad e Tobago, Trinidad en Tobago, Trinidad es Tobago, Trinidad et Tobago, Trinidad eta Tobago, Trinidad i Tobago, Trinidad in Tobago, Trinidad ja Tobago, Trinidad ken Tobago, Trinidad na Tobago, Trinidad och Tobago, Trinidad og Tobago, Trinidad si Tobago, Trinidad u Tobago, Trinidad un Tobago, Trinidad und Tobago, Trinidad va Tobago, Trinidad ve Tobago, Trinidad và Tobago, Trinidad və Tobaqo, Trinidad y Tabago, Trinidad y Tobago, Trinidad és Tobago, Trinidad şi Tobago, Trinidad-Tobago, Trinidada un Tobago, Trinidadas ir Tobagas, Trinidadeaen e Tobageaens, Trinidadeän e Tobageäns, Trinidado kaj Tobago, Trinidāda un Tobago, Trinidāda un Tobāgo, Trinitas et Tabacum, Trinitat e Tobago, Trinitat i Tobago, Trinitat-et-Tobago, Trinite-et-Tobago, Trinitât-et-Tobagô, Trinité-et-Tobago, Trynidad i Tobago, Trynses ha Tobago, Trínidad og Tóbagó, Trínídad og Tóbagó, Trinidad i Tobago, United Colony of Trinidad and Tobago, Tpιvιδάδ kaι TouπάYko, Tpιvιvtάvt kaι TouπάYko, TpиHидaд и Toбaro, TpиHiдaд i Toбaro, TpиHiдaд i Toбaґo, TpыHiдaд i Taбara, TpiHiдaд i Toбaro, Տրինիդադ-Տոբագո, טרינידאד וטובגו, טרינידד וטובגו, ترىنىداد ۋە توباگو, ترينيداد وتوباغو, ترینیداد و تباکو, ترینیداد و توباگو, ٹرینیڈاڈ اور ٹوباگو, ټرېنېداد او ټوباګو, ट्रिनिडाड और टोबैगो, त्रिनिदाद और टोबैगो, ত্রিনিদাদ ও টবেগো, திரினிடாட் தொபாகோ, ตรินิแดดและโตเบโก, ประเทศตรินิแดดและโตเบโก, ທິນິແດດ, ტრინიდადი და ტობაგო, ትሪኒዳድ እና ቶባጎ, ទ្រីនីដាដនឹងតូបាហ្គោ, トリニダード・トバゴ, トリニダード・トバゴ共和国, 千里達及托巴哥, 特立尼达和多巴哥, 트리니다드 토바고


text:
2008
'S e bliadhna-leum a bha ann an 2008 (MMVIII).
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 17 an Gearran - Ghairm Cosobho a chuid neo-eisimeileachd.
- 12na, am Màirt: Ràinig wikipedia seo 5,000 aistidhean.[1]
- Ar-a-mach ann an Tibet
- 19 an t-Sultain - Tòiseachadh BBC Alba aig naoi uairean feasgar
- Bhuannaich J. M. G. Le Clézio an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 27 an Gearran - William F. Buckley Jr.; sgrìobhadair agus iomradair às na Stàitean Aonaichte.
- 21 am Màrt - Gabriel París, ann an Girardot. Saighdear agus neach-poileataigs à Coloimbia.
- 5 an Giblean - Charlton Heston, ann am Beverley Hills. Actair às na Stàitean Aonaichte.
- 3 an Cèitean - Leopoldo Calvo-Sotelo y Bustelo, ann am Madrid. Neach-poileataigs às an Spàinn.
- 3 an Lùnastal - Aleksandr Solženicyn ann am Mosgo. Sgrìobhadair Ruiseach.
- 8 an Dàmhair - John Bannerman, eachdraiche cliùiteach na Gaidhealtachd.
- 16 an Dàmhair - Eddie MacThòmais, cathraiche club ball-coise Albannach, Dùn Dèagh Aonaichte, le aillse.
- 26 an t-Sultain - Paul Newman, ann an Westport. Actair às na Stàitean Aonaichte.
- 12 an Dùbhlachd - Harold Pinter, ann an Lunnainn. Sgrìobhadair à Sasainn.
- 24 an Dùbhlachd - Samuel Huntington, sgoilear saidheans-poileataigeach.


text:
- TIOTAL
- Comann nam Ban aig Eaglais a' Chrùin a' cumail na h-iubailì, Inbhir Nis, 1950an
- EXTERNAL ID
- PAN_10_64
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20341
- KEYWORDS
- Eaglais a' Chrùin
Inbhir Nis
comann nam ban
Seumas Raibeart Rhind
Comann nam Ban aig Eaglais a' Chrùin a' cumail na h iubailì, Inbhir Nis, 1950an. Chaidh an eaglais seo, air Rathad Midmills, a dhealbhadh le ailtire à Inbhir Nis, Seumas Raibeart Rhind (1854-1918). Chaidh crìoch a chur air an togalach ann an 1901.
Chaidh am boireannach san dealbh seo aithneachadh. 'S i a' Bh-ph Màiri F. NicAoidh, a' bhantrach aig Iain Young bho Young & Chapman, bùth aodaich.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Stèisean Pheairt
'S e Stèisean Pheairt (Beurla: Perth railway station) am prìomh stèisean-rèile ann am Peairt. Tha dà shlighe a-steach agus seachd àrd-chabhsairean ann.
Seirbheisean[deasaich | deasaich an tùs]
Tha seirbheisean ag obrachadh le Rèile na h-Alba. Tha seirbheisean ann bho Peairt gu Dùn Èideann (tro Fhìobha), Glaschu (tro Sruighlea), Inbhir Nis agus Obar Dheathain (tro Dhùn Dèagh).
Tha an Caledonian Sleeper a' stad an seo gach là agus tha Virgin East Coast Trains a' toirt seirbheis eadar Inbhir Nis agus Lunnainn.


text:
Gneiss
'S e clach cumanta a tha ann an gneiss. Chaidh a cruthachadh à clachan tùsanach, mar a b' àbhaist clach theinnteach no clach ghrùideach tro phròiseas chruth-atharrachail a bha a' tachairt san àite seo. Canar Orthogneiss ri gneiss a thàinig bho chlachan teinnteach, mar is trice tha i dathte agus canar paragneiss ri tè a chaidh a cruthachadh à clachan grùideach, mar is trice tha i liath. Tha coimeasg na cloiche a' crochadh air a' chloich tùsanach air sgàth 's gun robh na gràinnean mèinnireach ann ron phròiseas chruth-atharrachail.
Thathar den bheachd gun tàinig am facal "gneiss" bhon fhacal Gearmaineach "gneist" a tha a' ciallachadh "a' sradadh", air sgàth 's gu bheil a' chlach a' boillsgeadh.
'S e seòrsa sònraichte de ghneiss a tha ann gneiss Leòdhasach a chaidh a cruthachadh à clach-ghràin agus gneiss. 'S aon de na clachan as sine air feadh an t-saoghail a th' innte agus tha i cumanta anns na h-Eileanan Siar.
Dealbhan[deasaich | deasaich an tùs]
-
-
-
-
Gneiss Leòdhasach faisg air a' Chùl-cinn


text:
Bidh mise a’ dol gu Inbhir Nis Disathairne ‘sa tighinn
Tha fhios agam far am bi mise a’ dol Disathairne ‘sa tighinn le beagan airgid nam phòcaid. Am bi duine sam bith eile ann an Inbhir Nis aig an àm sin? Seo carson a bhios mise a’ tadhail air a bhaile mhòr. Tha an Ionad Spectrum aig teas-mheadhan a’ bhaile ri taobh stèisean nam busaichean. Bùth Bheag Ghàidhlig Disathairne 18 An t-Samhain,Ionad Spectrum,
Bidh Foram Gàidhlig Inbhir Nis a toirt cothrom dhuibh leabhraichean agus CDs Gàidhlig a cheannach ann an deagh àm airson na Nollaige, le taic bho Chomhairle nan leabhraichean, aig 2f bidh taisbeanadh ann bho Stòrlann Nàiseanta na Gàidhlig mu deidhinn làrach-lìn ùr dha pàrantan a th' aca www.gaelic4parents.com Agus…. Bidh ceòl ann agus cur-seachadan airson na cloinne a' ruith fad an fheasgair.
Fàilte chridheil ort
Tha mi 47 bliadhna a dh'aois, tha mi pòsta 's tha mi a' fuireach ann an Inbhir Narann.
Tha e a' còrdadh rium a bhith sgrìobhadh beagan Gàidhlig. Tha mi fhathast ag ionnsachadh 's mar sin dheth, cha bhi a h-uile càil buileach ceart: nì mi mearachdan!
Co-dhiù ma tha greiseag agad - thig a-steach! Tuilleadh mu dheidhinn Gràisg


text:
- TIOTAL
- Cuairt na Cloinne, Ros Mhaircnidh
- EXTERNAL ID
- ROMGH_PA_94_023
- ÀITE
- Ros Mhaircnidh
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Mhaircnidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Taigh Ghroam
- AITHNEACHADH MAOINE
- 39112
- KEYWORDS
- aodach
clann
pìobaireachd
spaidsearachd
Dealbh gun bhliadhna ris anns am faicear sreath de chlann a' coiseachd air Àrd-shràid Ros Mhaircnidh san Eilean Dubh. Tha pìobaire aig an ceann agus tha brataichean is ribeanan aig tòrr den chlainn. Chaidh an duine an dàrna on chlì, le còta thar a ghàirdean, aithneachadh - 's esan Mgr. J. Wilson.
Tha facal no dhà a bha sgrìobhte airson an dealbh-chamara seo ag ràdh "Taral's House. Rod Anderson in cottage", ach chan eil e 'g innse co na taighean san dealbh a tha seo.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Groam House Museum


text:
- TIOTAL
- HR 53 air meur-loidhne Liaboist
- EXTERNAL ID
- GB1796_RAILWAYSLIDES_987_168_27
- ÀITE
- Liabost
- SGÌRE
- Gallaibh a Deas
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Latharan
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11696
- KEYWORDS
- rathaidean-iarainn
treanaichean
còmhdhail
stèiseanan dùinte
seann stèiseanan
reachdas
rathaidean-iarainn aotrom
loidhnichean duinte
rathaidean-iarainn duinte
loidhne na Gaidhealtachd a tuath
loidhne a' chinn a tuath
Anns an deilbh seo, chithear HR 53 'Lybster' air meur-loidhne Liaboist.
Dh'fhosgail Rathad-iarainn Inbhir Ùige is Liaboist air costa an ear Ghallaibh 1 Iuchar 1903. Bha stèiseanan ann ann an Thrumster, Ulbster, Clyth Meadhanach, Occumster agus Liabost a bharrachd air stadan (halts) ann an Welsh's Crossing, Roster Road agus Parkside.
Chaidh an rathad-iarainn dùthchail seo a thogail fo Achd nan Rathad-iarainn Aotrom (Light Railways Act) 1896, achd a bha ag amas air an lìonra-rèile a leudachadh ann an sgìrean dùthchail tro bhith ga dhèanamh nas fhasa is nas saoire rathaidean-iarainn ùra a thogail. B' e Liabost an treas port sgadain as motha ann an Alba uair às dèidh Inbhir Ùige agus Baile nam Frisealach agus b' e gnìomhas an èisg am prìomh adhbhar airson na loidhne seo.
Bha an loidhne neo-eisimeileach ach chaidh na trèanaichean a ruith às leth na companaidh le Rathad-iarainn na Gàidhealtachd. Chaidh an rathad-iarainn a ghabhail thairis leis an LMS ann an 1923. Ruith na trèanaichean mu dheireadh air an loidhne ann an 1944. Tha stèisean Liabost a-nis air a chleachdadh mar togalach club-goilf a' bhaile.
Ann ann 1890, gus àite an einnsein tanca clas 'Belardrum' 2-2-2 'Strathpeffer' (HR12) a bha a' fàs aosta a ghabhail, thog Rathad-iarainn na Gàidhealtachd einnsean tanca dìollaid ùr aig an ionad-obrach aca, Loch Gorm ann an Inbhir Nis. Bha co-chur rothan 2-2-2 aige cuideachd agus chaidh ainmeachadh 'Strathpeffer' cuideachd. B' e 13 an àireamh thùsail a bh' air ach chaidh ath-àireamhachadh 53 san t-Sultain 1899. Chaidh ath-thogail le goileadair ùr agus tancaichean cliathaich ann an 1901 agus chaidh ath-ainmeachadh mar 'Lybster' sa Chèitean 1903 nuair a chaidh a ghluasad a dh' obrachadh air Rathad-iarainn Inbhir Ùige is Liabost a bha air ùr chrìochnachadh. Chaidh ath-àireamhachadh a-rithist ann an 1919, an turas seo gu 53 A agus ghluais e gu sealbh LMS mar 15050. Chaidh a thoirt à seirbheis san Dùbhlachd 1929.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Highland Photographic Archive


text: Is andsin tuc a rath & a rigi o Cloind Amalgaid a chul do thobairt re n-deoradaib & is e Cormac ro fhacaib tradad forro ar cach lo co brach. Do-luid Cormacc ar sin do rochtain Cloindi Cein risin m-brathair-se & risin duchus do-bi do riu & is e ba rig ar Cloind Chein in tan-sin .i. Diarmaid mac Findbairr senathair Taithlig meic Cind Fhaelad eisidein, is e ba rig na tri Luigne & Corco Tri Cloindi Flaithusa & Gailenga. Is andsin tarla Cormac & Diarmaid mac Findbairr ac Raith Tri Luigne & ro fear failti fris in cleireach & ro gell-son moran do & tucsad screball cumaili cacha tuaithi do cacha bliadna .i. tri ba & timthacht cach rig do-gebad rigi do cloind.


text:
24 an t-Iuchar
'S e 24 an t-Iuchar an 205mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (206mh ann am bliadhna-leum). Tha 160 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1411 - Cath Gairbheach eadar Dòmhnall, Triath nan Eilean agus Alasdair Stiùbhart, Iarla Mhàirr
- 1567 - b' èiginn do Mhàiri Stiùbhart, Banrigh na h-Alba a thoirt suas a crùn do a mac, Seumas VI, a bha aon bhliadhna a dh'aois aig an àm sin.
- 1724 - Chaidh Detroit (Michigan) a stèidheachadh.
- 1823 - Cur às do Thràilleachd anns an t-Sile.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1783 - Simón Bolívar, saighdear agus neach-poileataigs às a' Bheiniseala.
- 1857 - Henrik Pontoppidan, ann am Fredericia. Sgrìobhadair às an Danmhairg.
- 1956 - Bill Kidd, neach-poileataigs à Alba.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1898 - Eòghann MacColla, bàrd Gàidhlig.
- 1991 - Isaac Bashevis Singer, ùghdair às na Stàitean Aonaichte.


text:
Log in to make the most of Hymnary.org collections.
1. O Miorbhail gràis! nach breagh' an ceòl:
'S e lorg mi 's mi air chall,
Air seachran dorch', gun neart, gun treòir,
'S a dh'fhosgail sùilean dall.
2. 'S e gràs thug eòlas dhomh air m'fheum;
'S e gràs thug saors' is sìth;
'S cha cheannaicheadh òr a' chruinne-chè
Chiad là bha fois nam chrìdh.
3. Tro iomadh cunnart 's trioblaid chruaidh
thug E gu sàbhailt mi.
An gràs a shaor bhon bhàs le buaidh
Chan fhàg 's cha trèig gu sìor.
4. San dachaigh bhuan gun uair gun tìm,
'S deich mìle bliadhn' mar là,
Cha sguir an ceòl 's chan fhàs iad sgìth
A' seinn a chaoidh mun ghràs.
Source: TTT-Himnaro Cigneta #610


text:
Air adhbhair air choireigin cha chreid mise nach eile ‘cac coin duinne’ gu mòran feum sa bhad seo no am bi e dìreach air sgath’ s gu bheil ‘ki gell’ a’ dèanamh co-fhuaim le ‘nukleel’?. Disathairne thug 40,000 sràidean Roazhon orra airson fianais an aghaidh cumhachd niuclasach a thogail agus cha robh gainnead de Bhreatnais ri fhaicinn air na brataichean. Bha daoine a’ mèarrsadh tro Lyon, Lille, Strasbourg agus Toulouse aig an aon àm. Gu dearbh tha iomairt an aghaidh ‘Cac coin duinne’ air a chur an gnìomh a-nis. San dàrna dhealbh chì sibh am partaidh uaine no ‘Ar re c’hlas’. Tha muinntir na Breatainn bhig a’ cleachdadh am facal ‘glas’ san aon dòigh a tha sinn a’ cleachdadh ‘gorm’.
Fàilte chridheil ort
Tha mi 47 bliadhna a dh'aois, tha mi pòsta 's tha mi a' fuireach ann an Inbhir Narann.
Tha e a' còrdadh rium a bhith sgrìobhadh beagan Gàidhlig. Tha mi fhathast ag ionnsachadh 's mar sin dheth, cha bhi a h-uile càil buileach ceart: nì mi mearachdan!
Co-dhiù ma tha greiseag agad - thig a-steach! Tuilleadh mu dheidhinn Gràisg


text:
Thursday, 20 November 2008
Carson tha pris na h-ola air tuiteam?
Leis gu bheil pris na h-ola air tuiteam mu cheud agus leth cheud sa coig dolar ($155), tha impidh ga chuir air companaidhean dealain 's gas na prìsean acasan a' thoirt a-nuas. Tha eolaichean a’ tomhais gum faodadh gach dachaigh ceud gu leth not a shabahladh sa bhliadhna, nan tigeadh prìsean sios a-reir prìs na h-ola.
Ach carson a tha pris na h-ola air tuiteam co-dhiu? Diofar adhbharan. Tha i an duigh fhein sios gu leth cheud sa coig dolar ($55) am barail agus tha sin direach mar dhearbhadh air a’ bhuaidh a tha aig staing a’ chreideis air eaconomaidhean air feadh an t-saoghail.
Tha a’ phris a-reir an iarratais a tha ann airson na h-ola agus fiu’s ann an Siona agus na Innsean tha meud an ola a tha iad a’ cleachdadh a’ tuiteam fhad ‘s a tha na eaconomaidhean aca gun a’ goil mar a bha iad.
Cuideachd tha a’ phris mothachail air staid an t-saoghail - cogaidhean agus stoirmean poileataigeach agus stoirmean nadarrach - agus tha i sios agus suas a-reir an dolair agus nam margaidhean, na hedge funds, a bha a’ ceannach is a’ reic ola airson prothaid. Chan eil iad ris a’ chleas sin a-nis. Seo nis, caran trath airson searmon goirid air economics, ach sin as coireach gu bheil a’ phris a’ tuiteam.
S e an duilgheadas nach eil an sluagh a’ faighinn moran buannachd as an seo. Tha mi a’ faicinn pris peatroil sios - tha e ceithir fichead sa sia deug sgillin an litear an seo ann an Lunnainn - ach chan eil soidhne gu bheil prisean gas neo dealain anns na dachaighean againn tighinn a-nuas.
Cuimhnich gun deach prisean suas da fhichead per cent an uiridh. Chan eil fhios agam an tig iad air ais cho iosal agus sa bha iad a’ chaoidh.
Tha a’ phris airson gas agus dealain fhathast ard airson na companaidhean sa mhargaid slan-reic, neo wholesale - sin an leisgeul aca, agus cha thuit prisean gun a’ Bhliadhna Ur.
Acch tha na eolaichean eaconamach a’ cumail a-mach gum bu choir ceithir gu leth billean not thighinn bho phrisean blathachadh dhachaighean a-reir an isleachaidh ann am pris na h-ola.
Tha Rùnaire a' Chumhachd Ed Milliband air a bhith a' cuir cuideam air companaidhean geta na prisean aca a thoirt sios. Aig coinneamh an latha riomh dh’aontaich iad gu feumach na prisean a thighin sios. Esan ag iarraidh glusad ro am an Nollaig neo beachdaidh e air lughan ur a bheir orra na prisean ioslachadh. Chan eil fios agam an tachair sinn.
Ach aon rud tha sinn cinnteach as se an "winter fuel allowance". Dha cheud gu leth not airson painsearean a tighinn a dhachair, agus tha duil gun dead sinn an ard anns a mini-budget aig a chancellor an seachdan sa tighinn.
Taing do Eilidh Dhubh
Ach carson a tha pris na h-ola air tuiteam co-dhiu? Diofar adhbharan. Tha i an duigh fhein sios gu leth cheud sa coig dolar ($55) am barail agus tha sin direach mar dhearbhadh air a’ bhuaidh a tha aig staing a’ chreideis air eaconomaidhean air feadh an t-saoghail.
Tha a’ phris a-reir an iarratais a tha ann airson na h-ola agus fiu’s ann an Siona agus na Innsean tha meud an ola a tha iad a’ cleachdadh a’ tuiteam fhad ‘s a tha na eaconomaidhean aca gun a’ goil mar a bha iad.
Cuideachd tha a’ phris mothachail air staid an t-saoghail - cogaidhean agus stoirmean poileataigeach agus stoirmean nadarrach - agus tha i sios agus suas a-reir an dolair agus nam margaidhean, na hedge funds, a bha a’ ceannach is a’ reic ola airson prothaid. Chan eil iad ris a’ chleas sin a-nis. Seo nis, caran trath airson searmon goirid air economics, ach sin as coireach gu bheil a’ phris a’ tuiteam.
S e an duilgheadas nach eil an sluagh a’ faighinn moran buannachd as an seo. Tha mi a’ faicinn pris peatroil sios - tha e ceithir fichead sa sia deug sgillin an litear an seo ann an Lunnainn - ach chan eil soidhne gu bheil prisean gas neo dealain anns na dachaighean againn tighinn a-nuas.
Cuimhnich gun deach prisean suas da fhichead per cent an uiridh. Chan eil fhios agam an tig iad air ais cho iosal agus sa bha iad a’ chaoidh.
Tha a’ phris airson gas agus dealain fhathast ard airson na companaidhean sa mhargaid slan-reic, neo wholesale - sin an leisgeul aca, agus cha thuit prisean gun a’ Bhliadhna Ur.
Acch tha na eolaichean eaconamach a’ cumail a-mach gum bu choir ceithir gu leth billean not thighinn bho phrisean blathachadh dhachaighean a-reir an isleachaidh ann am pris na h-ola.
Tha Rùnaire a' Chumhachd Ed Milliband air a bhith a' cuir cuideam air companaidhean geta na prisean aca a thoirt sios. Aig coinneamh an latha riomh dh’aontaich iad gu feumach na prisean a thighin sios. Esan ag iarraidh glusad ro am an Nollaig neo beachdaidh e air lughan ur a bheir orra na prisean ioslachadh. Chan eil fios agam an tachair sinn.
Ach aon rud tha sinn cinnteach as se an "winter fuel allowance". Dha cheud gu leth not airson painsearean a tighinn a dhachair, agus tha duil gun dead sinn an ard anns a mini-budget aig a chancellor an seachdan sa tighinn.
Taing do Eilidh Dhubh
Posted by Whitehall 1212 at Thursday, November 20, 2008
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
ThŔid eachdraidh Hiort a thaisbeanadh mar opara ann an sia Óiteachan air feadh na Roinn E˛rpa.
Chosg a' phroiseact gus Hiort - Opara E˛rpach ú1.5m a chuir air d˛igh, agus thŔid a thaisbeanadh ann an Innse Gall, san Fhraing, sa Bheilg, sa Ghearmailt agus san Ostar Dihaoine is Disathairne.
ThŔid ýomhaighean a chraoladh do na h-Óiteachan air saideal rŔ nan taisbeanaidhean.
Dh'fhalbh buidheann a Hiort - 41 mýle an Iar air Beinn nam Faodhla - air bÓta aig toiseach na seachdain, airson a bhith cinnteach gun leigeadh an aimsir leotha an t-eilean a ruigsinn ron deireadh sheachdain seo.
ThŔid an opara a chraoladh be˛ air-loidhne air BBC Alba eadar 2020 agus 2145 BST Dihaoine.
Thuirt co-Órd-riochdaire agus co-sti¨iriche cruthachail a' phr˛iseict Calum Mac Gill-╚ain gun deach na cosgaisean a chÓineadh.
Ach, thuirt e gur ann bhon Roinn E˛rpa a thÓinig 80% dheth, agus tha e a' creidsinn gu bheil sin na dhearbhadh air cho cudromach 's a tha an opara seo a rŔir a' Choimisein E˛rpaich.
'S e an aon sgriopt, sg˛r chi¨il, libretto agus film a thŔid a chleachdadh anns gach ionad.
Anns an fhilm tha pýosan de dhrÓma a chaidh a tharraing ann an Hiort, seann fhilm, agus taisbeanadh 'dannsadh dýreach' - balet a chaidh a dhŔanamh crochte air r˛paichean far chreagan Hiort an-uiridh - leis a' bhuidhein Fhraingich Retouramont.
A bharrachd air Hiort, 's ann an Ste˛rnabhagh a rinneadh a' chuid as motha den obair.
'S e Sti¨idio Alba sa bhaile fear de na sia ionadan taisbeanaidh.
Thuirt Mgr Mac Gill-╚ain: "'S e pr˛iseact m˛r a tha seo, anns a bheil c˛rr is 300 duine an-sÓs.
"Chan ann am baile m˛r a thathar ga dhŔanamh. Ma tha rud a dhýth, chan urrainn dhuinn dýreach am f˛n a thogail agus iarraidh air tacsaidh a thoirt dhuinn bho theatar eile.
"'S ann air eilean a tha seo ga chuir ri chŔile."
'S e dýleab fhÓgail a tha fa-near don fheadhainn a tha an-sÓs san opara, le lÓrach-lýn, DVD agus pasgan foghlaim gan cruthachadh.
Ach cuideachd, tha teans gun cuidich am pr˛iseact na h-oidhirpean a thathar a' dŔanamh gus blÓthachadh na Cruinne a thuigsinn agus a shabaid.
Chaidh film a tharraing ann an Hiort fad na bliadhna an-uiridh, a ghabhas sealltainn nas luaithe na thachair e an da-rýreabh, 's chaidh ýomhaighean de shýde annasach a thogail.
Thuirt Mgr Mac Gill-╚ain: "Tha na h-ýomhaighean mýorbhaileach dha-rýreabh.
"Bhiodh na pÓtranan che˛thaidh agus sgothan seo na bu choltaiche ann an obair Tholkien, agus thathar a' gabhail ris gur e blÓthachadh na Cruinne as coireach.
"Air a' mhadainn a bha seo, bha sgle˛ cheathaich shýos air a' mhuir, agus sgle˛ eile nas Óirde air an eilean."


text:
- TIOTAL
- Tha fhios gun urrainn dhut an t-Uile-bhèist a thoirt leat, a Bhalaich!
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_4386
- ÀITE
- Loch Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Urchadan 's Gleann Moireasdan
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 36182
- KEYWORDS
- uile-bhèist Loch Nis
uile-bhèistean a' chuain
ùirsgeul
caistealan
Cairt-phuist le dealbh-cartùin de dh'uile-bhèist Loch Nis is e a' cur dragh air teaghlach agus iad a' gabhail picnic le Caisteal na Sròine (Caisteal Urchardain) air a' chùl.
Thar nam bliadhnachan, thathas air iomadh sealladh de Nessie fhaicinn le luchd-turais a bha a' tadhal agus muinntir an àite. Sa Ghiblean chunnaic sgioba hocaidh bhoireannaich à Sasainn ceann agus earball creutair 200 chiad slat a-mach anns an loch. San Lùnastal an aon bhliadhna bha buidheann luchd-tadhail fortanach gu leòr boillsgeadh fhaicinn de Nessie fhad 's a bha iad a' coimheas bho thùr Chaisteal Urchardain


text:
Creag Eileachaidh
'S e baile beag ann am Moireabh a tha ann an Creag Eileachaidh (Beurla: Craigellachie).[1][2] Tha am baile suidhichte aig Comar Uisge Spè agus Abhainn Fhiodhaich. Tha e suidhichte air an eadar-ghearradh de na mhòr-rathaidean A95 bho Bhaile Chè gu Obar Lobhair agus an A941 bho Rathais gu Baile Bhainidh. 'S e seo na co-chomharran aige: 57° 29′ 25.84″ Tuath agus 3° 11′ 21.77″ Iar.
Tha dà taigh-staile aige agus tha e na dhachaigh den Speyside Cooperage. Tha an uisge beatha ainmeil "Glenfiddich" a' tighinn à Gleann Fidhich a tha faisg air a' bhaile.
Chaidh Drochaid Chreag Eileachaidh a thogail le Thomas Telford ann an 1812–1814. B’ e deagh obair innleadaireachd a bha anns an drochaid aig an àm ud. Tha righle ann mun drochaid seo ris an canar Craigellachie Bridge Strathspey Reel.[3]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Stòr-dàta SMO
- ↑ Alba le Roy Pedersen
- ↑ Ceòl Craigellachie Bridge Strathspey Reel
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Creag Eileachaidh aig Undiscovered Scotland
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NJ 287 451


text:
Kl. u. feria. luna .xx.ííí.
Flaithbertach h-Úa Neill do tocht do Roim in tricesimo anno post mille.
p.370
Bachall Issa do sarugud im tri caiplib, & ro marbadh a cind tri la in fer ro saraig.
Donncadh rí Cairpre do marbadh do Uib Fiachrach Muirsce a n-dorus tighi Scrine Adomnain.
Ros Comaín & Oilfind & Magh n-Ái uile do fasachadh.
Fassugud Midhi do Mael Sechlainn.
Maidm for h-Úa MaelSechlainn riasin n-Got, dú a torchair h-úa Cernachan rí Luigne.
Ruaidrí h-Úa Canannan do marbad ac Moghuirnn la h-Aedh h-Úa Neill.
Rigi Midhi do gabail do Mael Sechlainn & in Got do indarba for Loch Rí.
Aedh h-Úa Maeldoraidh {folio 16b2} do marbad la righ Brefne .i. in Cailech (.i. Art) h-Ua Ruairc.
Tadhg mac Cathail maic Conchobair, ri Connacht interfectus est le ó Mail Ruanaig rig Crumthaind & do Cloind Coscraigh im Ecsaidi h-úa Cathluain.
Orguin Bretan o Saxanaib & o Gallaib Atha Cliath.
p.371
Domnall Got, rí Midi do marbadh tre mebuil o Choin Cairnn h-uu Cobthaigh, o a amus féin.
Tadhg Mac Lorcan , ri h-Ua Cendsilaig do éc a n-aithrighi a n-Glind Da Lacha.
Cú Mara mac Maic Líag mortuus est.
Gormlaith ingen Murchadha meic Floind, máthair Sitriuca meic Amlaim, rig Gall, & Dondchada meic Briain, rig Muman, mortua est.
Comthoitim do dib rígaib Gaileng .i. Cú Calgaigh & Seanán h-ua Leochan.
Cathal mac Amalghaidh rí h-Ua Cellaig Cualand & a ben .i. ingen maic Gilla Caemgen, do marbad do Mac Cellaig maic Dunchadha & do macaib Aeda maic Tuathail.
Concobar mac Taidg h-Ui Cellaig, ri h-Ua Maíne, do marbad do Feraib Teftha.
Kl. ui. M.XXXI.
Cú sleibi h-úa Dobuilén, rí Corco Fir Tri, do marbadh a fill.
Glun Iaraind mac Sitriuca do marbad do Descert Bregh.
p.372
Flaithbertach h-ua Murchadha, rí Cenéoil Bógaíne d'éc.
Ragnall mac Raghnaill meic Ímuir, rí Puirt Lairge, do marbadh a n-Ath Cliath a fill.
Cnutt mac Staín, rí Saxan & Danmarg, d' éc.
Crech la Sitriuc ar Ard m-Brecan, co ruc bruid & bai ass.
Crech la Concobar h-Ua MaelSechnaill co Sord, & cor' loisc Sord & co ruc bruit moír & bai imda.
h-Ua Ruairc .i. an Cailech, do argain Cluana Ferta Brenaind, & mebuis fair isin ló chétna re n-Donnchadh mac m-Briain, co fargaib ar daíne & eathar.
INis Eogain d' argain do Flaithbertach in Trostain mac Murchertaigh h-Ui Neill & da mac .i. do Aedh Athlaman.
Diarmuit mac Domnaill maic Faelain, rí na n-Deissi, mortuus est.
Dond Slebe & a brathair do marbadh la Murchadh mac m-Bricc a cath Sleibe Qúa.
Sluaiged la mac n-Eochada co Telaig n-óc, & nocho
tarraidh ní. Aedh O Neill ina
timchell sair co tuc .x. cét bó
&
p.373da cét déc do dainib.
K. uii.
Domnall mac Mail Ruanaid h-Ui Mail Doraidh, rí Cenéil Conaill, do marbadh do Clainn Fiangusa.
Mael Tuile, espoc Aird Macha, quieuit.
Romanus papa Romae quieuit.
Tene gelan a Saxanaib, coro loisc daine imdha a Caír Ebrócc.
Muirchertach h-Ua Mael Sechlainn do dallad la Concobar h-Ua Mael Sechlainn.
Concobur mac Mail-Sechlainn I Dubda do marbudh dia brathair .i. do mac Neill I Dubda.
Édru h-ua Conaing rígdamna Muman, occisus est o Muintir Imligh Iubair.
K. ii.
Maidm ria Murchadh h-Ua Mail Sechlainn for muintir Conchobair h-Ui Mail Sechlainn, cor' marbadh and h-ua Carraigh Calma & h-ua Cáindelban rí Laegaire & ri Fer Cul et alíí.
p.374
Concobur h-úa Muiredaigh, rí Ciarraige, occisus est.
Aenach Carman la Dondchadh mac Gilla Patraic iar n-gabail righi Laigen.
Aimirgen, rí Ele do ég.
Cath etir Eilib dú a torcair Braen h-ua Cleirigh & Muiredhach mac Muirchertaigh maic Gilla Patraic & sochaidhe aile d' uaislib.
Aedh mac Flaithbertaigh h-Ua, Neill, ri Ailig, do tesdail a n-ais foirbthi iar pennaid a mignim.
Fogartach h-úa h-Aedha, rí Fer Luirg & h-Úa Fiachrach Arda Sratha do marbad d' Feraib Manach.
Aengus h-úa Cathail, ri Eoganachta Locha Lein do marbadh.
K. iii.
Mael Colaim mac Cínaetha, rí Alpan, ordan iarthair Eorpa uile d'ég.
Amlaim mac Sitriuca do marbadh do Saxanaib ac dul do Roim.
Suibne mac Cinaetha, rí Gall-Gáedel mortuus est.
p.375
Fir Muman do gabail tigi for drem do feraib Teftha a Cluain Maic Noiss ubí ceciderunt mac Beicc h-ui Ághdhai et alii nobilés.
Dub Daingen mac Dondchada do Uib Maine .i. rí Connacht a suis occisus est .i. o Sitriuc h-ua F[gap: extent: 1 word].
Gilla Padraic h-úa Flandacan, rí Teaftha per dolum occisus est.
Muiredach h-ua Flaithbertaig, rí h-Úa mBriuin per dolum occisus est.
K. iiii.
Cnutt mac Sdaín, rí Saxan mortuus est.
{folio 17a1}Kl.
Donnchad mac Dunlaing, rí Laigen, do dallad la Donnchad mac Gilla Padraic cor' bo marb de.
Mael Sechlainn h-ua Mael Ruanaid, rí Crumthaind do marbad la h-Aed h-Ua Concobair a cinta Taidhg meic Cathail & Briain.
Scolóc .i. Niall h-úa Flandacan, rí Tebtha, o muintir fen fuair bas.
Flaithbertach mac Murchadha h-Ui Neill, rí Ailig, mortuus est.
p.376
Dondchad mac Flaind, rígdamna Temrach, do marbadh o Feraib Brefne.
Muirchertach h-ua Flaithbertaigh & Níall mac Murgusa, da rígdamna iarthair Connacht, do marbadh.
Ruaidrí mac Taidhg, maic Lorcan, do dallad la Mael na m-Bo.
Sitriuc mac Amlaim do dul assa righi tar muir, & Eachmarcach 'sa righi.
Gofraidh mac Sitriuca do marbad do mac Gluin Iaraind a m-Bretnaib.
K. uii.
Cathal mac Ruaidrí, rí Iarthair Connacht, do theacht dia ailithre co h-Ard Macha.
Cu Muman h-úa Raband, rí Puirt Laírge occisus est.
Port Lairge do argain & do loscad la Diarmuid mac Mail na m-Bó.
Fland h-Úa Mael Sechlainn do dallad la Concobar h-Úa Mael Sechlainn.
Cernachan Got occisus est la Sitriuc h-úa Flandacan de Uib Maine.
p.377
Trí h-Úi Mael Doraid do marbad la h-Úa Canandan.
Gilla Caemgen mac Amalgaidh, rí h-Úa Cellaigh, do marbadh do macaib Aedha maic Tuathail.
Muirgus o Con Chenaind, rí h-Úa n-Diarmuta, mortuus est.
Tri h-Úi Fallomain & Finachta h-Úa h-Urchadha do marbad do Choncobar a fill.
K. i.
IMar tar éis Eachmarcaigh, & Reachru do argain do Gallaib.
Laidhgnén h-Ua Leochan, rí Gaileng, do eargabail.
Cath iter Delbna & Uu Maine im fhéil Ciarain a Clúain Maic Nóis inar' thuitetar sochaidhi, & is le Delbna do raínedh.
Orguin Cluana Iraird do Gailengaib & Concobur h-Úa MailSechlainn foraib, et multi occisi sunt do Gailengaib.
Cath itir Chuanu, ríg Saxan, & Otha ríg Franc, du a torchair mile im Otha.
p.378
Cu Duiligh h-Ua Donncadha, rígdamna Caisil, do marbadh do h-Úu Faelan.
h-Úa Aimirgen, rí Teftha, do marbadh.
K. M.xxx.ix. anno.
K. M.xxx.ix. anno K. ii.M.xxx.ix. anno.
IAcó, rí Bretan a suis occisus est.
Domnall mac Donnchada, rí h-Úa Faelan, occissus est la Domnall h-Ua Fergail ríg na Forthuath.
Doncadh Derg mac Airt Uallaigh h-Úi Ruairc, rígdamna Brefne, do marbadh la h-Aedh h-Úa Concobair (.i. Aed in Ga Bernaig) fria lamaib a athar, & ba ri Airrtir Condacht uile in Dondcadh-sin.
Muiredhach mac Flaithbertaig h-Úi Neill do marbad o Uib Labrada.
Mac Ruaidrí, rí Fernmuige occissus est.
Sluaiged la Dondchadh mac Gilla Patraic co n-Osraigi & co Laignib, coro loisc co Cnogba & co Drochat Atha.
p.379
Donnchadh mac Gilla Patraic, aird-rí Laigen & Osraige, anrad Erenn, fuair ec mailli re creich.
Mac Ruisse rí Ceneoil Fiachrach do marbad la ríg Fer Cul.
Murcadh Ruad mac Mail Sechlainn do dallad.
K. iii.
Donncadh mac Crínan, aird-rí Alban immatura etate a suis occissus est.
Maein Coluim Cilli & Disirt Diarmuta & Moghna Mo Senóc do argain la Diarmuit mac Mail na m-Bó, do ríg h-Úa Cennselaig, & Clúain Mor M' Aedóg, & bruit mór do breith asna durthaighib.
Durrthech Lathraigh Bríuin do loscadh & d' argain do Feraib Midhe.
h-Úa Dublaich ri Fer Tulach do marbadh da muntir fén.
Cath Cilli Dornand do brisedh do Gallaib & do Mac Briain for Mac Faelan & Mac Faeláin do marbad and.
p.380
Kl. Enair .u. feria. M.xli.
Muirchertach mac Gilla Patraic, leith-rí Osraige, do marbadh do h-Úib Caelaidhe dia muintir fen per dolum.
Faelan h-Ua Morda, rí Laigsi, do dallad la Murchad mac n-Dunlaing.
Creach la h-Uib Cendsilaig a n-Uib Bairrche conus-tarraidh mac Murchadha maic Dunlaing cor' bris forro a Cill Mo Lapóc, co fargabsat ár mór im Domnall Remur rígdamna h-Ua Cennsilaig.
Cu Criche h-ua Dunlaing, rí Laighsi, & a mac & Cailleóc a ben, do marbad simul do Mac Conaín a Tigh Mo Chua Meic Lonain, & ro marbad eisin arnamarach lá h-ua m-Braenain, & firt mor do Mo Chua an ni-sin.
Glend Uisin do argain do mac Mail na m-Bó & an durteach do brisedh & cét do dainib do marbad and, & secht cét do breth ass .i. a n-dighail Ferna Moire do loscadh do mac Briain & do Murcadh mac Dunlaing & a n-digail a brathar .i. Domnall Remar.
p.381
Mac Ainmere aird-bretheam Aird Macha & tuile eolais Erenn obít.
Gilla Comgaill mac Duind Chuan maic Dunlaing do breith ar eicin a Cill Dara do Murcad mac Dunlaing, & a marbadh airm ar' saraigh comurba Brigde.
Da mac Faelain maic Murchada .i. Dondchadh & Glun Iaraind, do marbad do mac Brain maic Mail Morda.
Kl. enair iii MXLII.
Kl. enair iii MXLII.
Sitruic & Caillech Finnen a ingen, mortuus est.
Mael Brighdi, espoc Cilli Dara, quieuit.
Murcadh mac Dunlaing, rí Laigen, & Dondchadh mac Aeda, rí h-Ua m-Bairrche, do thoitim la Gilla Patraic mac n-Dondcadha, la ríg n-Osraige, & la Mac Craith h-Ua n-Donnchada la ríg Eoganachta Bert Crechi, a Muigh Muilched a Laighis.
Mac Craith mac Gormain maic Tresaig ri H-ua m-Bairrche & a ben do marbad a n-Disert Diarmada do Uib Allan.
p.382
Kl. uii. feria .xui.
Cathal mac Ruaidhrí, rí Iarthair Connacht, do éc ina ailithri a n-Ard Macha.
Flaithbertach espoc Duín Leathglaise mortuus est.
Domnall h-úa Fergail, rí Fortuath Laigen, do marbad do mac Tuathail maic Fiachrach a termund Chaemghen.
Crech la Cellach mac m-Brain co termund Caemgen co tuc bú imda & cor' marb .lx. do samudh in baile.
Crech la h-Osraige & la h-Airther Muman .i. le Mac Craith h-Úa n-Dondchada la h-Úa n-Donnacan la ríg n-Aradh co Dún na Sciath, cor' loiscit in dun, cor' gabsat becca, conus-tarraidh Carrtach & cor' marbadh and O Dondacan rí Áradh.
Crech-sluaighedh la h-Andadh h-Ua Ruairc tar Lughmadh & tar Druim n-Indasclaind & a Conaillib Muirtemne uile acht ro digailset na naim .i. Mochta & Ronan fo chetóir, ar ro marbadh Andad fria cind m-bliadne ab uno Scotorum o mac Airt Bicc.
p.383h-ui Chon Fiacla ríg Teftha ro marbadh.
Maidm for Cenel Conaill ria Cenel n-Eoghain a Termund Da Beocc.
Troscadh do samadh Ciarain h-i Tulaig Garba for Aedh h-Úa Con Fiacla for ríg Teftha, cor' benadh an Bernan Ciaraín fair co lois na Bachla Issa. IN t-inadh iarom in ro impó a druim risna cleirchib isinn inadh-sin tallad a cend de ria cind mís.
Kl. Enair prima feria luna xxuii M.xliiii.
h-ua hAedha, ri h-Ua Fiachrach Arda, do marbadh.
Mael Mochta espoc Lugmaidh quieuit.
Sluaiged la mac n-Eochada a m-Bregaib, cor' facaib .cc. da muntir and.
Loscad Scrine Padraic la mac n-Arailt.
In Cleireach h-Úa Conchobair do marbad la Feraib Brefne, &
p.384sochaide maille fris.
Murchadh mac Brain, ri h-Úa Faelan, do marbadh do Mac Gilla Mo Cholmóc do rigdamna h-Úa n-Dunchadha.
Cluain Maic Nóis do argain o Conmacnib, co tard Dia & Cíaran digal forro ind, cor' marb urmór a n-daíne & a n-índile.
Ar fer Tebtha & Conmacne do chur do Feraib Midhi h-icon Édhnigh, a torchair Mac Ruittin & Cuilén mac Uallachan & h-ua Ledhban.
Kl. iii. feria luna .ix. primus annus .i. in cét-bliadan don chicul náedécdha.
Glún Iaraind h-Ua Cleirchen, ri h-Ua Cairpri, mortuus est.
Terca & domna mór a Francaib, & fasughudh Coloine & Rodoim acht becc.
Ár Ulad i Reachraind im Regnall h-ua n-Eochadha la h-Imar mac Arailt.
Flaithbertach h-Ua Canandan, rí Thíri Conaill, mortuus est.
Ár Cenéoil Eogain & Airgiall im Muirchertach mac Flaithbertaigh{folio 18b1}
p.385h-Úi Néill i Casan Líndi lasna Saidnib .i. Gairbith h-Ua Cathasaigh & la Firu Bregh.
Carrtach mac Sairbrethaigh, rí Eoganachta Caisil, do loscadh i tigh thenedh do mac Longargan maic Duínn Chuan maille re moran d' uaislib do loscadh ann.
Domnall h-úa Cetfada ceann Dail Caiss & ordan Muman mortuus est.
Manchan mac Mael Sechlainn maic Cínd Faelad, maic Concobuir, rígdamna h-Úa Conaill, do marbad.
h-Úa Donnacan rí Muscraidhe Ua Aedha do marbad.
Cath etir Albancho ar aen-rían cur' marbad and Crínan ab Duín Calland & sochaidhe maille fris .i. nae .xx. laech.
Sluaiged la mac n-Eochadha & la Mael Sechlainn co Gallaib, coro loiscset Sord & Fíne Gall.
Cluain Ferta Brenaind do loscadh do Uib Maíne cona dam líag & Cu Connacht mac Gadhra h-Úi Dunadhaigh do marbadh and.
p.386
Amalgaidh mac Flaind, rí Callraighe, do éc do galar anaichnigh ria cind tri trath iar connmed écne for Cluain Maic Noiss.
Milisimo.xl.uíKl.
Muiredhach mac Flaithbertaigh h-Úi Nell & Aidith mac Aidith, rí h-Úa n-Eachach Ulad, do loscadh i tigh thenedh la Coin Ulad mac Congalaig, maic Cendetigh.
h-Úa Findgaine, rí Eoganachta Glendamnach do marbadh.
Art Uallach h-Úa Ruairc, ri Condacht, do marbadh do Cenel Chonaill in dara bliadain iar n-argain Cluana Mac Nois.
Concobar h-Úa Longsich, rí Dal n-Araidhe, do marbad la mac n-Domnaill h-Ui Loingsigh a Laignib.
Fergal h-Ua Cíardha ri Cairpre, do marbadh do Feraib Teftha.
Eachmarcach a n-Ath Cliath tar eís Arailt.
Gormlaith ingen Floind maic Mail Sechnaill ina sendacht iar n-aithrighi quieuit.
p.387
MaelRuanaigh Got h-Úa Ciardha occisus est.
M.xl.uíí. Kl. u. feria luna prima.
Ciar Chaille mac Foghladha quieuit.
Muirchertach mac maic Madadhan, rí h-Úa mBresail, do marbad a n-Ard Macha do Madadhan mac Ceileachair & do Uib Niallain tre mebuil.
Ulaidh do fhassugud acht becc & a teacht a Laigniu.
Niall mac Airt Uallaigh h-Úi Ruairc, rí Brefne, & Airrthir Connacht do marbad d'Aedh h-Úu Concobair isin Corand.
Mac Dondchada Guit, rígdamna Temrach, quieuit.
Sluaiged la Níall mac Mail Sechlainn co Cenel n-Eogain & co n-Airghiallaib a m-Bregaib cor' marbsat Madadhan h-Ua h-Ifernan taisech Clainne Crechain.
Húa h-Edhin rí h-Úa Fiachrach Aidne mortuus est.
p.388
M.xl.uííí. Kl.ui. feria. luna .xii. M.xluiii.
Ceili, espoc Ardachaidh Espuic Mael, mortuus est.
Sluaiged la Domnall mac m-Bríain tar Midhi & tar Bregha co Gallu & co Laigniu, co ruc giallu o mac Mail na m-Bó & a reír o Gallaib.
Dunlang mac Dunlaing rí h-Úa m-Bríuin Cualand, & ordan airrthir Erenn, a m-bás ona braithrib fein.
Fergal h-Úa Mael Muaidh, ri Fer Cell, do éc.
Cend Faeladh h-úa Cuill, ollam Muman mortuus est.
Gilla Coluim h-ua Écnigh, aird-rí Airgiall quieuit in Christo, & a n-Ultaib ro h-adhnaicedh .i. a n-Dun Da Leathglas.
Mael Fabuill h-Ua h-Eidhin, rí h-Úa Fiachrach Aidne mortuus est.
Mac Con Mara h-úa Maic Líag do marbad do mac Taidhg h-Úi Mael Ruanaid.
Crech la mac Mail na m-Bó forsna Deissib, co ruc broit & índile.
Creach la Conchobur h-Ua Mael Sechlainn tar Magh Life &
p.389tar Termand Cilli Dara, co tuc gabala mora. Crech la h-Úu Faelan dar Cluain Iraird a n-díghail na creichi-sin.
Sluaiged la mac n-Eochadha & la mac Mail na m-Bó a Midhi cor' loiscsit cella Fer Midhi uili achtmad becc.
Gairbith h-Úa Cathasaigh, ri Bregh, do gabail do Conchobar h-Úu Mael Sechlainn co fargaib .uii. n-eteri aige.
Tancatar rígdamna h-Úa Maine i n-Delbhna co ro marbhtha uile and & h-Úa Mael Ruanaid & h-Ua Flandacan & an cleirech h-Úa Taidhg & Mac Buadachain rígdamna Delbna cor' bris forro & cor' marb uile.
M.xl.íx. Kl. prima feria.xxiii. luna. M.xl.íx.
Flaithbertach mac h-Úi Loíngsigh do marbadh {folio 18b2} a n-imairicc la mac Concobair h-Ui Loingsigh. Murchadh mac Mail Sechlainn do marbad la Conchobar cétna a mebuil.
Sluaiged la h-Ullto & la Laigniu a Midhi do chuindche eteri Fer m-Bregh, & ro marbadh iarom na h-eteri im Toirrdelbach h-Ua Cathasaigh la Conchobar & ro loiscset na sluaigh an tír etir cella & dúine iar sen.
p.390
Sluáighedh la mac m-Briain co Mag n-Airb, co ruc giallu Laigen & Osraige.
Ros Coman do loscud, etír dam líag & regles, do Feraib Breifne.
Concobur h-úa Cind Fhaelad, rí h-Úa Conaill Gabra, do marbad do ríg Eoganachta Loch Lein.
Aneislis mac Domnaill, rí Corco Baiscind, do marbad do mac Aisith maic Domnaill, mac a derbrathar.


text:
A bheil #ScotSpirit agad?
Press Release • Feb 11, 2016 09:46 GMT
Tha VisitScotland a' toirt spiorad na h-Alba am follais na chiad iomairt eadar-nàiseanta is shòisealta.
Chaidh an iomairt, a tha ag amas air spiorad is inbhe na h-Alba a thoirt am feabhas le bhith a' cur gualann muinntir na dùthcha ri turasachd, fhoillseachadh don t-saoghal an-diugh (10 Gearran 2016) leis a' Phrìomh Mhinistear Nicola Sturgeon.
Dùisgidh an iomairt faireachdainn a h-uile duine a chuireas eòlas air, air feadh an t-saoghail air telebhisean, rèidio, clò, sanasachd dhidseatach agus na meadhanan sòisealta.
Bha an cleasaiche baidhsagail is laoch nam meadhanan sòisealta, Danny MacAsgaill, ann cuide ris a' Phrìomh Mhinistear airson an iomairt fhoillseachadh, cho math ri daoine eile anns a bheil spiorad na h-Alba follaiseach a leithid neach-stèidheachaidh Social Bite, Josh Littlejohn, agus an lùth-chleasaiche Oilimpigeach, Laura Muir.
Tha an iomairt seo air tè ann an sreath sgeamaichean a tha a' sìor-atharrachadh dòighean margaideachd eadar-nàiseanta VisitScotland. Tha làrach-lìn ùr bhrosnachail is eadar-obrachail air foillseachadh cuideachd a leigeas leis a h-uile companaidh is buidheann turasachd an gnìomhachasan a neartachadh gus an coilean roinn na turasachd a targaid is i a' fàs le £1 billean ro 2020.
Tha #ScotSpirit aig teis-meadhan na h-iomairt sa a tha airson a dhol seachad air margaideachd thurasachd àbhaisteach agus buaidh a thoirt air a h-uile roinn, gnìomhachas agus duine.
Thèid iarraidh air daoine air feadh an t-saoghail an t-eòlas a th' aca air spiorad na h-Alba a thaisbeanadh tro #ScotSpirit agus, mar sin dheth, thig iad an sàs ann an iomairt shònraichte aig a bheil amasan sòisealta, eaconamach is carthannach.
Airson an còmhradh a bheothachadh, tha VisitScotland air ‘Seachd Spioradan na h-Alba’ fhoillseachadh – 's iad sin prìomh fheartan a chithear ann am muinntir is cruth-tire na dùthcha:
1. BLÀTHS
2. SUNND
3. MISNEACHD
4. LÙTHS
5. ANAM
6. DÌCHEALL
7. SPÒRS
Thèid na Seachd Spioradan a chur gu feum air feadh na h-iomairt is iad ag iarraidh air luchd-tadhail, muinntir na h-Alba agus daoine a tha measail air an dùthaich sealltainn na tha spiorad na h-Alba a' ciallachadh dhaibh.
Tha VisitScotland ag obair cuide ris a' charthannas Family Holiday Association agus a' ghnìomhachas thurasachd airson cothroman a dhèanamh do theaghlaichean ann an Alba, cuid dhiubh nach robh a-riamh air saor-làithean teaghlaich, gus am faic iad barrachd den dùthaich aca fhèin. Bidh a h-uile duine a tha an sàs ann an #ScotSpirit is ga sgaoileadh a' tighinn an lùib na h-iomairt sòisealta sònraichte seo, agus a' neartachadh inbhe turasachd shòisealta air feadh an t-saoghail.
Linn ùr VisitScotland – prìomh thachartasan san iomairt:
- Aithne chorporra eadar-nàiseanta agus làrach-lìn eadar-obrachail ùr aig VisitScotland
- Sanasan telebhisein ann an riochd film gan stiùireadh le Ben Craig, anns a bheil ceòl le Giles Lamb a th' air a chluich le Orcastra Nàiseanta Rìoghail na h-Alba agus air aithris leis a' chleasaiche Albannach, Iain Glen, a th' ann an Game of Thrones. 'S e an cleasaiche Alan Cumming, a bhuineas do Shiorrachd Pheairt, agus a th' anns a' phrògram shoirbheachail Ameireaganach The Good Wife, a tha ag aithris san t-sanas sna Stàitean Aonaichte
- Dà fhilm aithriseach goirid anns a bheil spiorad na h-Alba ann am beachd nan daoine a tha a' fuireach agus ag obair an seo, a leithid pìobaire ann an Tatù Rìoghail Dhùn Èideann, dràibhear trèana air Trèana Smùid nan Seumasach agus daibhear chreachann san Eilean Sgitheanach
- Com-pàirteachadh le companaidhean didseatach mòra eadar-nàiseanta airson sgeul na h-Alba aithris ann an diofar dhòighean bho dhiofar thaobhan
- Maoineachadh sònraichte thar na Rìoghachd Aonaichte, ann an prìomh roinnean san Fhraing is sa Ghearmailt agus ann an New York - 's iad sin prìomh mhargaidhean do dh'Alba a tha a' dol am meud. Tro mheadhanan didseatach is sòisealta, thèid an iomairt a sgaoileadh air feadh an t-saoghail
- Iomairt eadar-nàiseanta #ScotSpirit aig a bheil amasan carthannach, sòisealta is eaconamach agus a tha ag iarraidh air daoine a dhol nan tosgairean do dh'Alba
- Tha a h-uile duine a tha an sàs ann an #ScotSpirit a' tighinn an lùib iomairt a leigeas le clann barrachd mun dùthaich aca fhèin fhaicinn, fhaireachdainn agus ionnsachadh tron charthannas thurasachd shòisealta, Family Holiday Association
- Fòram 'turasachd coimhearsnachd' ùr a leigeas le luchd-turais an turas a chur air dòigh agus cuideachadh fhaighinn air-loidhne (thèid fhoillseachadh as t-Earrach)
- Maoin Leasachaidh ùr do phròiseactan margaideachd dhidseatach air feadh a' ghnìomhachais (thèid a foillseachadh as t-Earrach
- Com-pàirteachadh margaideachd le buidhnean còmhdhail a leithid Abellio ScotRail agus CalMac airson àireamhan luchd-tadhail a neartachadh ann am barrachd cheàrnaidhean den dùthaich, a leithid 'Cead-siubhail Spiorad na h-Alba' a thèid fhoillseachadh as t-Earrach 2016
- Cuideachadh chloinne ann an Alba gus am faic iad barrachd den dùthaich aca fhèin tro sgeama cho-obrachaidh ùr (a thèid fhoillseachadh nas fhaide den bhliadhna)
Thuirt Malcolm Roughead, Àrd-oifigear VisitScotland:
“Tha turasachd ann an Alba fhathast a' dol am feabhas a dh'aindeoin suidheachadh dùbhlanach na h-eaconamaidh agus mi-chinnt a thaobh comhdhail. Anns a' bhliadhna mu dheireadh, tha àrdachadh 7% de luchd-tadhail air a bhith ann agus 8% anns na chaidh cosg, ach feumaidh sinn aire a chumail an-còmhnaidh.
“An dèidh còrr is bliadhna ga dealbhadh, tha e na thoileachas dhuinn gun tèid againn air an iomairt Spiorad na h-Alba fhoillseachadh. Tha dealbhan ùra nan sanasan eireachdail agus tha mi cinnteach gum piobraich iad mòran a thighinn a thadhal air Alba, ach tha fada a bharrachd na dealbhan brèagha an sàs ann. 'S ann mu dheidhinn gualann muinntir na dùthcha a chur ri turasachd a tha seo.
“Tha sinn airson 's gun cuir a h-uile duine air a bheil meas air Alba an gualann ris an iomairt seo le bhith a' cleachdadh #ScotSpirit agus mar sin gun tèid iad nan tosgairean do dh'Alba is bheir iad taic don iomairt shònraichte seo.
“'S e àite air leth a th' ann an Alba anns a bheil daoine air leth a' fuireach – agus tha sin fhèin air spiorad àraid a chruthachadh. Cha ghabh tarraing an spioraid seo a dhèanamh le àiteachan eile. Feumaidh tu a thighinn a dh'Alba airson eòlas a chur air an spiorad sin. Ach cho luath 's a dh'fhairicheas tu e, fanaidh an spiorad againn leat gu bràth.”
Tha VisitScotland air co-obrachadh le Family Holiday Association agus buidhnean turasachd ann an Alba an lùib iomairt an Spioraid airson taobh carthannach a chur rithe airson an inbhe a neartachadh agus turasachd shòisealta a shònrachadh. Air sgàth na taic a fhuair sinn bho bhuidhnean air feadh na dùthcha, a leithid Hilton, Accor, Macdonald, Urras Nàiseanta na h-Alba, Àrainneachd Eachdraidheil na h-Alba, Comann Ostalan Òigridh na h-Alba agus Abellio ScotRail, tha sinn a' toirt seachad tursan goirid do chòrr is 100 duine is duine chloinne a th' ann an suidheachadh so-leònta no neo-chothromach.
Thuirt John McDonald, stiùiriche Family Holiday Association:
“Tha e na thoileachas do Family Holiday Association gun robh cothrom obrach againn cuide ri VisitScotland air Spiorad na h-Alba. Thar iomadh bliadhna tha sinn air taic a thoirt do na ceudan de theaghlaichean Albannach a leig leotha turas goirid no latha a chosg a' cur eòlais air an #ScotSpirit dhaibh fhèin. 'S e cothrom anabarrach math a tha ann a bhith ag obair còmhla ri VisitScotland agus na com-pàirtichean aca gus an tèid againn air barrachd theaghlaichean Albannach a chuideachadh ann an 2016.
“Chì sinn #ScotSpirit a h-uile latha anns na teaghlaichean a bhios sinn a' cuideachadh, teaghlaichean aig a bheil cuid de na dùbhlanan as truime ach as urrainn tlachd a mhaireas fad am beatha fhaighinn às a seo agus a neartaicheas na bannan teaghlaich aca cuideachd.”
Thèid an iomairt Spiorad na h-Alba fhoillseachadh gu h-eadar-nàiseanta an-diugh (Diciadain 10 Gearran). Tha an tuilleadh fiosrachaidh aig visitscotland.com Dèan còmhradh le #ScotSpirit
Notaichean dha Luchd-deasachaidh
Leanaibh sinn air twitter: @visitscotnews
‘S e VisitScotland buidheann nàiseanta turasachd na h-Alba. ‘S e a phrìomh rùn a bhith a’ cur ri sochair eaconamach na turasachd dha Alba.
Tha trì prìomh dhleastanasan aig a’ bhuidhinn:
1.Alba a mhargaidheachd dha gach pàirt den t-saoghal airson luchd-tadhail a thàladh
2.Fiosrachadh – agus brosnachadh – a thoirt seachad dha luchd-tadhail is daoine a dh’fhaodadh tadhal gus am meal iad an nì as fheàrr bho cuairt a dh’Alba
3.Dearbhadh càileachd a thoirt dha luchd-tadhail agus comhairle inbheachail dhan ghnìomhachas is dha com-pàirtichean airson cuideachadh a thoirt dhan ghnìomhachas gus a bhith a’ coinneachadh is a’ strì ri dhol thairis air na tha luchd-cleachdaidh a’ sùileachadh
Tha VisitScotland ag obair còmhla ri gnothachasan turasachd gus turasachd a dhèanamh soirbheachail dha na h-uile agus gus dèanamh cinnteach gun cùm an gnìomhachas a’ fàs.
Tha a’ bhuidheann a’ toirt cosnadh dha 700 neach agus tha oifisean agus Ionadan Fiosrachaidh VisitScotland aca air feadh Alba.
A rèir sgrùdadh Deloitte a chaidh a dhèanamh o chionn ghoirid, tha gnìomhachas na turasachd a’ cur taic ri 270,000 obair ann an Alba ann an 20,000 gnothachas de chaochladh sheòrsa. Tha an aon sgrùdadh a’ cumail a-mach gu bheil eaconamaidh na turasachd a’ cur £11 billean gach bliadhna (buaidh dhìreach is neo-dhìreach, a’ gabhail a-steach cuairtean latha) agus a’ toirt taic dha mu 10 sa cheud cosnaidhean ann an Alba. Bidh faisg air 16 millean neach-tadhail a’ gabhail cuairtean aon-oidhche a dh’Alba.
Airson fiosan naidheachd VisitScotland rach gu http://www.visitscotland.org/media_centre.aspx, staitistearachdan turasachd agus ceistean a bhithear tric a’ faighneachd rach gu http://www.visitscotland.org/
(Far an tèid iarraidh, agus far a bheil sin nar comas, bruidhnidh neach le Gàidhlig aig agallamh)
Airson fiosrachadh mu shaor-làithean ann an Alba rach gu www.visitscotland.com
Airson fiosrachadh mu thurasachd ghnothachais ann an Alba rach gu www.conventionscotland.comEadar obair-aodaich is teicneolas, ailtearachd, fasan agus barrachd, tha 2016 Bliadhna Innleachdais, Ailtearachd is Dealbhaidh, eadar 1 Faoilleach agus 31 Dùbhlachd', a' taisbeanadh feartan, ìomhaighean is ulaidhean na h-Alba. Tha sinn gad fhiathachadh a thighinn a dh'fhaicinn sàr ailtearachd, dealbhadh is innleachdas na h-Alba ann an 2016! #IAD2016


text:
THA mi daonnan a’ toirt iomraidh air a’ “Bhriathrachan Bheag” a chuireadh am mach o cheann iomadh bliadhna le Mr Calum Mac Phàrlain.
Is minig a thuirt mi nach eil gin d’a mheudachd a bh’air bàrr air ann an cunbhallachd mìneachaidh no an rogha ’s tagha litreachaidh. A bharrachd air a bhi ’na fhaclair neo-chumanta math, tha e, mar an ceudna, làn de riaghailtean brìgheil nach faighear ach gann an leabhar ’sam bith eile a thaobh sgrìobhadh is labhairt ar cainnte. Tha na riaghailtean so feumail do na h-uile neach leis am bu mhiann eolas coimhlionta fhaighinn air a’ Ghàidhlig, agus tha iad air an cur f’ar comhair cho sìmplidh is gu’m bheil iad ro fhurasd ionnsachadh.
Gabhamaid, mar eisimpleir, an fheadhainn a tha buntainn ri briseadh bhriathran aig deireadh sreith. Is e an cleachdadh ’sa Bheurla gu’m bi an ath shreith a’ tòiseachadh le consonant, ach ’sa Ghàidhlig tha’m modh coitcheann dìreach an rathad eile. Anns an àireamh is mò de fhacallan tha a’ cheud sreith a’ crìochnachadh le consonant, singilte no dùbailt, agus an ath sreith a’ tòiseachadh le vowel, no dha no trì vowels, mar a dh’fhaodas a bhith. Mar is trice, chan eil ann an deireadh nam facal fada ach litrichean a tha ’nan comharradh air mùthadh chruthan gramair, mar a tha fear, fearail, mór, mòrachd, nasg, nasgadh. Tha e soilleir gur còir do’n cheud chuid a bhi air a chumail còmhla agus a t-earrball a bhi air a ghiulan gu toiseach na h-ath shreith.


text:
eudmhor
Contents
Scottish GaelicEdit
EtymologyEdit
eud (“envy, jealousy; enthusiasm, zeal”) + -mhor
AdjectiveEdit
eudmhor (genitive singular masculine eudmhoir, genitive singular feminine eudmhoire, nominative plural eudmhora, comparative eudmhoire)
SynonymsEdit
Derived termsEdit
ReferencesEdit
- Faclair Gàidhlig Dwelly Air Loidhne, Dwelly, Edward (1911), Faclair Gàidhlig gu Beurla le Dealbhan/The Illustrated [Scottish] Gaelic-English Dictionary (10th ed.), Edinburgh: Birlinn Limited, ISBN 0 901771 92 9


text:
Seo am frith-rathad shìos dhan abhainn. Bha deagh chothrom agam an uiridh an Clematis Montana ‘s an fhaidhbhile a cheangal ri chèile agus tha a’ bhuannachd den phìos obrach ud gu fìor shealltainn os do chionn an diugh. Tha an dà chuid comasach air rudan mòra a dhèanamh, chì sinn de a’ dol a thachair san am ri teachd.
Fàilte chridheil ort
Tha mi 47 bliadhna a dh'aois, tha mi pòsta 's tha mi a' fuireach ann an Inbhir Narann.
Tha e a' còrdadh rium a bhith sgrìobhadh beagan Gàidhlig. Tha mi fhathast ag ionnsachadh 's mar sin dheth, cha bhi a h-uile càil buileach ceart: nì mi mearachdan!
Co-dhiù ma tha greiseag agad - thig a-steach! Tuilleadh mu dheidhinn Gràisg


text:
- TIOTAL
- Cluicheadairean Cathair-eaglais an Naoimh Anndra
- EXTERNAL ID
- PC_STAND_CATH_049
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30045
- KEYWORDS
- tèatar
dràma
dràma neo-dhreuchdail
buidhnean actairean
Chaidh Cluicheadairean na Cathair-eaglais a chur air bhonn le Pròbhast na h-eaglais, Leslie Pennell, agus bha iad a' dol bho na 1950an gu mu 1967, nuair nach robh daoine gu leòr deònach pàirt a ghabhail ann. Bha cha mhòr a h-uile duine de na cluicheadairean ann an coithional na Cathair-eaglais. B' e cuid de na h-actairean cunbhalach sna 1960an Barbara Hepburn, Mairead [Meg] Brown agus Mairìn agus Seumas Pringle.
Mar bu trice bhiodh na foillseachaidhean aca air an cumail ann an Taigh na h-Eaglaise, Sràid Choinnich, Inbhir Nis, air neo ann an Ionad na h-Ealain (ann am Pàirc Farraline aig an àm) ged a chaidh foillseachadh de 'Murder in the Cathedral' (T. S. Eliot) a dhèanamh sa Chathair-eaglais fhèin san t-Samhain 1964. Chaidh seo a chur air dòigh le Mairìn NicIllraith agus thog e £70 airson ath-ùrachadh Cathair-eaglais an Òbain. Bha foillseachaidhean eile, mar bu trice, de dhealbh-chluichean le aon achd.
Chan eil fhios co 'n dealbh-chluich a bha iad a' dèanamh san dealbh seo.


text:
- TIOTAL
- Clàr a’ cuimhneachadh air Eilthireachd Ghlinne Garadh à Cnòideart a Chanada ann an 1786
- EXTERNAL ID
- PC_BJMACDONALD_001
- ÀITE
- Baile Uilleim, Ontario, Canada
- DEIT
- 5 An t-Ògmhios 2012
- LINN
- 1780an
- CRUTHADAIR
- B.J. MacDonald
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- B.J. MacDonald
- AITHNEACHADH MAOINE
- 43909
- KEYWORDS
- clàran
eilthireachd
Air 29 An t-Ògmhios 1786, dh’fhàg mu 530 neach Cnòideart agus Mòrar a Tuath, a dèanamh air Siorrachd Ghlinne Garadh, Canada. Bha an àireamh seo a’ gabhail a-steach mu leth de thuathanaich gabhaltais Chnòideart.
Bha fàilligeadh bàrr agus abachaidhean bochd eadar 1782 agus 1784 na adhbhar airson uachdarain caoraich a thoirt a-steach do an oighreachdan agus a’ cur suas màl an luchd-gabhaltais. Mar thoradh air an seo, cho tràth ris a’ Ghiblean 1784, thòisich àireamh brìgheil den luchd-gabhaltais ag ullachadh airson eilthireachd.
Chaidh eilthireachd 1786 a chuir air dòigh le Aonghas MacDhòmhnaill, oifigear Leth-Phàigheadh bhon 71mh Rèiseamaid Coise a bha air sabaid dhan Chrùn anns an Ar-a-mach Ameireaganach; An t-Athair Alasdsir MacDhòmhnaill, an sagart Caitligeach ann an Cnòideart; agus Aonghas Bàn MacDhòmhnaill, tuathanach-gabhaltais buadhach. Gu deatamach, bha càirdean aig Aonghas Bàn agus an t-Athair Alasdair a bha air fearann fhaighinn ann an Siorrachd Ghlinne Garadh a bha air ùr sgrùdadh agus a bha a’ soirbheachadh an sin.
An dèidh bhòidse a mhair naoi seachdainean air an t-soitheach McDonald ràinig iad Ciùbaic air 31 An Lùnastal. An dèidh latha no dhà chùm iad orra chun iàr-dheas gu Montreal, agus mu dheireadh ràinig iad Siorrachd Ghlinne Garadh tràth san Dàmhair. Dh’aontaich an riaghaltas biadh a thoirt dhaibh tron gheamhradh gus an tug foghar 1787 cothrom dhaibh iad fhèin a bheathachadh.
Tha an clàr seo ann an gàrraidhean Eaglais Naomh Raphael, an-diugh na tobhta. Chaidh an eaglais a thogail anns na 1820an agus bha i a’ frithealadh coitheanalan nan eilthireach Gàidhealach.
Mòran tàing dha B.I. NicDhòmhnaill airson an ìomhaigh. Ghebhear seo, agus feadhainn eile air a làrach-lìn sgoinneil blog


text:
- TIOTAL
- Talla-uaighe aig Clann Donnchaidh nan Ìnnseagan, 1967
- EXTERNAL ID
- QZP40_MELDRUM_127
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- An Gearran 1967
- LINN
- 1960an
- CRUTHADAIR
- Edward Meldrum
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Highland Libraries
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38019
- KEYWORDS
- talla-uaighe
taigh-uaghach
Robasdanaich
Clann Donnchaidh
Kindace
Dealbh-camara, air a thogail ann an 1967, de thalla-uaighe aig teaghlach MhicDhonnchaidh no Robasdain às na h-Ìnnseagan, Inbhir Nis. 'S ann à siorrachd Inbhir Nis a tha an teaghlach, de shliochd Dhonnchaidh, an dàrna mac aig Donnchadh Atholia, dominus de Ranagh (tighearna Rainich?). 'S e fear na brataich aig Mac Shimidh (Morair Lòbhat) a bh' ann an Iain Robasdan, aig Blàr Loch Lòchaidh ann an 1544. 'S ann on treas mac aige, Uilleam, a tha Clann Robasdain Chinn-Dèis (no 'Cinn-dèis Robson shuas', mar a th' aig Dwelly air), agus 's e a mhac a b' òige, Seumas, a stèidhich MacDhonnchaidh de Shipland.


text:
Mongòilia
'S e dùthaich ann an Àisia a tha ann am Mongòilia[1][2][3] neo Dùthaich nam Mongol.[4]
Tha crìochan aice sa tuath leis an Ruis agus sa deas le Sluagh-phoblachd na Sìne. 'S e Ulan Bator prìomh-bhaile Mhongòilia.
'S e an darna dùthaich as motha gun cheangal gu muir an dèidh Casachstàn. Tha an cuid as motha na dùthcha na raon, tha beanntan san àird a tuath ‘s san àird an iar. Tha am fàsach Gobi san àird a deas na dùthcha.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1-871901-39-1
- ↑ Am Faclair Beag
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Mongòilia, Encyclopaedia Britannica


text:
Tha cùrsa ùr a’ leigeil le tidsearean bun-sgoile trèanadh air a’ Ghàidhealtachd agus anns na h-Eileanan
Faodaidh an fheadhainn a tha airson a bhith nan tidsearan an trèanadh aca a dhèanamh air a’ Ghàidhealtachd agus anns na h-Eileananan a-nis.Chuir Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean a’ chiad Dioplòma For-Cheum Proifeiseanta ann am Foghlam (bun-sgoile) riamh air bhog a tha ri fhaotainn sa sgìre fhèin.
Bha an t-iarrtas cho mòr air a’ chùrsa seo, ged nach deach a shanasachadh gu mòr, ’s gun do chuir còrr is 80 neach a-steach airson 20 àite a bha ri fhaotainn am-bliadhna.
Tha a’ chiad bhuidheann de dh’oileanaich a’ gabhail pàirt ann an seisean inntrigidh ann an Inbhir Nis an t-seachdain seo. Coinnichidh an fheadhainn a shoirbhicheas san dioplòma, a mhaireas naoi mìosan, ri inbhe Comhairle Teagaisg Choitcheann na h-Alba airson clàrachadh sealach agus faodaidh iad tòiseachadh air a’ bhliadhna pròbhaidh aca mar thidsearan ann am bun-sgoiltean na h-Alba.
Thathas a’ lìbhrigeadh a’ chùrsa aig Colaiste Inbhir Nis UHI, Colaiste Mhoireibh UHI agus Colaisde a’ Chaisteil UHI ann an Steòrnabhagh. Tha roghainn aig oileanaich ann an Inbhir Nis no Steòrnabhagh a tha fileanta sa Ghàidhlig an dioplòma a dhèanamh tro mheadhan na Gàidhlig agus a bhith ag obair ann am bun-sgoil Ghàidhlig.
Faodar iarrtasan a dhèanamh airson inntrigeadh san Lùnastal 2014 tro sheirbheis Clàr an Trèanaidh Thidsearan For-cheum bhon t-Samhain. Feumaidh fo-cheum iomchaidh agus eòlas air obair le clann a bhith aig tagraichean.
Thuirt an t-Oll Alasdair Allan, am ministear airson ionnsachadh, saidheans agus chànanan na h-Alba: “Mhol Riaghaltas na h-Alba san Dùbhlachd an-uiridh gum bu chòir do Chomhairle Mhaoineachaidh na h-Alba 20 àite a riarachadh do dh’oileanaich teagaisg aig Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean. Is e leasachadh cudromach a th’ ann an seo a bheir roghainn nas fharsainge don fheadhainn a tha airson ionnsachadh airson obair mar thidsear.
"Tha mi gu sònraichte toilichte gu bheil roghainn Gàidhlig ann don fheadhainn a tha ag iarraidh a bhith nan oileanaich. Le bhith a’ cur na Gàidhlig aig cridhe chothroman ionnsachaidh, tha àite cudromach aig an oilthigh a thaobh Gàidhlig a chumail suas ann an seòmraichean clas air feadh Alba. Cho math ri bhith a’ leudachadh chothroman air treanadh thidsearan do dhaoine air feadh Alba a tuath, bu chòir don iomairt seo cuideachaidh a thaobh nan dùbhlain a th’ aig ùghdarrasan ionadail dùthchail a thaobh tidsearan a thrusadh.”
Tha Shona Scott am measg nan oileanach a tha a’ frithealadh an t-seisean inntrigidh an t-seachdain seo. Mhìnich i na h-adhbharan aice airson a’ chùrsa a dhèanamh: “Bha mi am beachd trèanadh mar thidsear bun-sgoile fad ùine mhòr, ach ’s ann ann an Obar Dheathain a bha an cùrsa as fhaisge. Leis gu bheil mi a’ fuireach ann am Bucaidh, agus mi nam pharant singilte, bha e doirbh dhomh siubhal. Mar sin ’s e rud math fhèin a th’ ann gu bheil cothrom agam ionnsachadh ann an Eilginn. Tha mi gu math togarrach agus pròiseil a bhith sa chiad chlas agus tha e gu math brosnachail gu bheil an t-oilthigh airson tàlant ionadail oileanachadh. ’S ann à diofar pàirtean den Ghàidhealtachd agus na h-Eileanan a tha oileanaich eile san t-seisean, a’ gabhail a-steach An Gearasdan, Arcaibh agus Sealtainn. “Tha e math a bhith a’ coinneachadh ri daoine ionadail agus coltas ann gum sinn ag obair còmhla san àm ri teachd.”
Thuirt an t-Oll Neil Simco, deadhan nan ealain, nan daonnachdan agus gnothachais aig an oilthigh: “Tha mi air leth toilichte gum bi 20 oileanach a’ tòiseachadh air an cuid ionnsachaidh airson PgDE bun-sgoile (tro mheadhan na Gàidhlig agus na Beurla) an t-seachdain seo, an seo aig Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean. Ag obair leis na h-ùghdarrasan ionadail a tha nan com-pàirtichean againn, tha sinn a-nis ann an suidheachadh far as urrainn dhuinn cuir ri teagasg air feadh na sgìre agus nas fhaide às. Tha mi a’ dèanamh fiughair ri bhith a’ togail air na chaidh a choilionadh mar-thà gus rudeigin a tha sònraichte dha-rìribh a chur ri foghlam thidsearan ann an Alba.”
Is i Comhairle Teagaisg Choitcheann na h-Alba a bharrantaich an cùrsa. Thuirt an Ceannard, Anthony Finn: “Tha sinn air leth toilichte gu bheil feill mhòr air a’ chùrsa ùr seo, a chaidh bharrantachadh o chionn ghoirid. Bha sinn den bheachd fad ùine mhòr gum bu chòir solarachadh a bhith ri fhaotainn don fheadhainn a bha ag iarraidh a bhith nan tidsearan anns an sgìre ionadail aca fhèin. Tha seo a-nis a’ tachairt air a’ Ghàidhealtachd agus anns na h-Eileanan agus tha sinn a’ guidhe gach soirbheas air an oilthigh agus na h-oileanaich agus luchd-obrach aige airson an ama ri teachd.”
Airson barrachd fiosrachaidh mun Dioplòma For-cheum Proifeiseanta ann am Foghlam (bun-sgoile), tadhail air www.uhi.ac.uk/en/courses/pgde-primary-teaching no fòn loidhne chùrsaichean an oilthigh 0845 272 3600.


text:
- TIOTAL
- Am Boillsgeadh Mu Dheireadh, Geàrrloch
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0486
- ÀITE
- Geàrrloch
- SGÌRE
- Geàrrloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Geàrrloch
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32413
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Càrn Dearg
Eilean Longa
Màiri Ogilvie
lochan
tràighean
ostailean
loidsichean
eileanan
iasgach
Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn dol fodha na grèine os cionn Loch Gheàrrloch.
Tha Geàrrloch ann an Ros an Iar air cladach Loch Gheàrrloch. Tha Geàrrloch a' ciallachadh loch goirid.
Tha an sealladh seo bho thràigh Gheàrrloch tarsainn an locha gu Càrn Dearg agus Eilean Longa.
Aig Càrn Dearg air cladach a tuath Loch Gheàrrloch tha ostail òigridh. Bha e na loidse seilg roimhe agus chaidh a thoirt do Chomann Ostailean Òigridh na h-Alba leis a' Bh-Uas Màiri Ogilvie ann an 1931.
Tràth san naoidheamh linn deug bha coimhearsnachd iasgaich bheag aig Eilean Longa a tha aig beul Loch Gheàrrloch ach chan eil duine a' fuireach ann a-nis


text:
- TIOTAL
- Baile an Todhair agus Seannduaig, Manachainn Rois
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_6055
- ÀITE
- Baile an Todhair; Seannduaig
- SGÌRE
- Manachainn Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Manachainn Rois
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37700
- KEYWORDS
- bailtean iasgaich
calannan
portan
Clann-sgoile air an sgaoileadh air cnocan a' coimhead sìos air bailtean tràghad Bhaile an Todhair agus Sheannduaig ann an Ros an Ear. Chaidh caladh mòr Bhail' an Todhair a thogail ann an 1890, agus bha muinntir an àite a' tighinn beò o chionn fhada air gnìomhachas an iasgaich, ged nach eil mòran ga leantainn an-diugh.


text:
Akerbeltz
'S e seann-dia nam Basgach a tha ann an Akerbeltz (IPA: /ˈakeɾpelʦ/). B' àbhaist dha a bhith 'na dhìonadair an fhearainn, nam beathaichean is nam buidisichean agus fear-gairm nan gailleann.[1] A-rèir nam Basgach, bha e a' fuireach fon talamh mar a' chuid as motha dhe na seann-diadhan Basgach.[1]
Susbaint
An t-ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Tha dà phàirt san ainm seo, aker "gobhar fireann" agus beltz "dubh", mar sin, 's e "an gobhar dubh" a' chiall a tha air ainm. Ged a tha cuid, mar Koldo Mitxelena[2], a' cur an aghaidh seo, tha a' mhòrchuid dhe na h-eòlaichean a' faicinn ceangal eadar Akerbeltz agus am facal akerlarre "faiche fèis nam buidsichean" le aker agus larre "faiche". Tha seo a' nochdadh ann an iomadh ainm-àite ann an Dùthaich nam Basgach agus tha fianais làidir ann a dh'innseas dhuinn gun robh goibhrean cudromach ann an seann-chreideamh nam Basgach.[2]
AHERBELSTE[deasaich | deasaich an tùs]
Tha ainm a' nochdadh anns na sgrìobhaidhean Aquitanach, sinnsir na Basgaise, a tha glè choltach ris an ainm Akerbeltz. Mar eisimpleir, air Carragh Comminges (san Fhraing):
agus air carragh eile ann an Haute-Garonne, faisg air Saint-Gaudens (san Fhraing cuideachd):
Air sgàth sin, tha cuid dhe na h-eòlaichean, mar Bernardo Estornes Lasa 's Gorrotxategi[2] agus luchd faclair mòr na Basgaise[3], sa bheachd gur co-ionnann AHERBELSTE (ainm san tuiseal tabhartach) is Akerbeltz ach tha feadhainn eile car teagmhach mu dhèidhinn seo, a' gabhail a-steach Mitxelena. 'S e Sacaze aon dhe na ciad daoine a chuir seo 'nar sùilean 'na leabhar Inscriptions Antiques des Pyrénées ann an 1892.[1] Tha Mitxelena a' cur 'na aghaidh a chionn 's nach eil fianais ann gun deach an fhuaim h > k on Aquitanais dhan Bhasgais ar làithean idir.[2][4]
Seann-chleachdaidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Bhathar a' coimhead air a' ghobhar mar chomharradh a' bhàis anns na seann-làithean agus air sgàth sin, bha gach tuathanach a' dèanamh cinnteach aig àm gun robh aon ghobhar dubh san t-sabhal aca air a' char as lugha gus an cum seo air falbh galaran.[5]
Tha aithrisean on 16mh is on 17mh linn aig innse dhuinn gun robh barrachd air dusan akelarre ainmeil ann far am biodh iad ag ìobairt aran, uighean is airgead dha.[5] Chan eil e 'na iongnadh gun robh iad a' coinneachadh gu dìomhair ach a bharrachd air an dìomhaireachd, tha coltas gun robh seo 'na ghluasad san dùthaich an aghaidh nan ùghdarrasan a bha a sparradh modhan on taobh a-muigh air na Basgaich agus iad a' comharradh fuigheall nan seann-chreideamhan aca.[5]
Anns na h-ealain[deasaich | deasaich an tùs]
Rinn am peantair Goya grunn dealbhan co-cheangailte ri Akerbeltz is na cruinneachaidhean Akelarre. Cha b' e Basgach a bha ann an Goya ach fhuair e eòlas air cleachdaidhean is cultar nam Basgach tro charaid Leandro Fernández de Moratín agus cuideachd cultar an neo-ghèillidh ann an Dùthaich nam Basgach san 17mh linn.[6]
Cleachdadh an-diugh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha cuid a bhuidhnean a' cleachdadh an ainm sin an-diugh air diofar adhbharan, mar eisimpleir tha buidheann-ciùil ainmeil ann an Dùthaich nam Basgach 'ga chleachdadh, tha companaidh beòir ann an Dùthaich nam Basgach a Tuath air a bheil an t-ainm seo agus fear ann an Alba fhèin.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 Barandiaran, JM Mitologia Vasca (1996) Editorial Txertoa
- ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 Trask, L. The History of Basque Routledge: 1997 ISBN 0-415-13116-2
- ↑ Diccionario General Vasco - Orotariko Euskal Hiztegia (1987) Euskaltzaindia ISBN 84-271-1494-1
- ↑ Arbelaiz, JJ Las Etimologias Vascas an la Obra de Luis Michelena Kardaberaz Bilduma ISBN 84-85416-01-5
- ↑ 5.0 5.1 5.2 JM Barandiaran, JG Larrañaga (2010): “Akerbeltz”. Auñamendi Entziklopedia. Air a thogail 11mh dhen Mhàrt 2011.
- ↑ de Zárate, JMG Lo emblemático lo mitológico y lo onírico en la pintura de Goya (2010) Fundación Universitaria Española
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Buidhnean a tha a' cleachdadh an fhacail Akerbeltz 'nan ainmean an-diugh:


text:
- TIOTAL
- 37035 agus an t-seada bathair ann an Inbhir Ùige, An t-Sultain 1984
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_1441
- ÀITE
- Inbhir Ùige
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Ùige
- DEIT
- 22 An t-Sultain 1984
- LINN
- 1980an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28049
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
locomotaibhean
Tha an dealbh camara seo, a chaidh a thogail ann an Inbhir Ùige san t-Sultain 1984, a' sealltainn an locomotaibh Clas 37, 37035. Chithear an t-seada bathair air an làimh dheis.
Chaidh stèisean Inbhir Ùige fhosgladh air 28 An t-Iuchar 1874 mar cheann-uidhe Rèile Chataibh agus Ghallaibh a bha air obrachadh le, agus an dèidh sin air a ghabhail a-steach, le Rèile na Gàidhealtachd. Tha e fhathast a' faighinn seirbheis bho sheirbheisean riaghailteach.


text:
Sgeulachd na seachdaine
Nuair a chunnaic e mi nam sheasamh aig an doras, thuirt e: "Madainn mhath, a bheil na pàrantan a-staigh?" :o
Bha mi gun fhacal a ràdh an toiseach, an uair sin thuirt mi: "Dè na pàrantan...?" - Dh' innis e gun robh e airson sguabadairean a reic agus dh' fhaighnich e a-rithist am b' urrainn dha bruidhinn ri mo phàrantan. "Chan eil pàrantan an-seo idir!" thuirt mi. "Oh", ars esan, "tha mi duilich, eh, an tusa, eh... sibhse... bean an taighe?" Thuirt mi gur mi, agus tapadh leibh agus tioraidh.
Gun teagamh bha an duine agam, a chuala a h-uile rud bhon t-seòmar aige, dhen bheachd gun robh sin gu math èibhinn.
An latha as dèidh sin bha dùil aig cuideigin bho chompanaidh àrachais tighinn dhan taigh againn gus bruidhinn rium mu dheidhinn rud no dhà. Bha an duine agam air bruidhinn ris mar-tha aig an oifis aige, agus dh' innis e dhan duine ud gum bithinn-sa aig an taigh an latha sin.
Sheirm clag an dorais ma-tha agus dh' fhosgail mi. "Madainn mhath", thuirt mi ris an duine, agus bha esan a' coimhead rud beag troimhe-chèile. Thug e sùil air pàipear a bha na làimh agus thuirt e: "Eh, tha mi duilich, is dòcha gu bheil mi aig an doras ceàrr..." - "Cha chreid mi gu bheil", thuirt mise, "nach eil sibh a' tighinn bhon chompanaidh àrachais...?" - "Oh, tha", ars esan, "mar sin, an e is dòcha piuthair nas sìne agaibh no cuideigin eile san teaghlach a bhitheas mi a' bruidhinn ris?" Agus leugh e m' ainm bhon phàipear aige. Thuirt mi ris gur e mise sin, agus bha e troimhe-chèile dha-rìribh.
An-diugh a-nis, bha mi aig an sgoil shònraichte far a bheil mi ag obair. Bha mi nam shuidhe anns an t-seòmar teagaisg eadar dà leasan, a' sgrìobhadh rudeigin ann am faidhlichean nan sgoilearan, nuair a thàinig balach ùr a-steach. "A bheil mi ceart an-seo airson Laideann?" dh' fhaighnich e. "Tha", arsa mise agus cùm mi orm sgrìobhadh oir bha tìde gu leòr ann gus an tòisicheadh an leasan eile. Thòisich am balach na leabhraichean aige a chur air a' bhòrd agus gu h-obann dh' fhaighnich e: "Cò ris a tha an tìdsear coltach ma-tha? An e seòrsa seann bhò a th' innte?" - "Oh, chan eil fhios 'am...", thuirt mise, "ach tha i na suidhe air do bheulaibh co-dhiù." ;P Bha an nàire air gun teagamh.
Ach tha mise air mo shàrachadh le sin. Tha fios agam gu bheil coltas nas òige orm, ach chan eil mi choooo òg >:(
Dealbhan às na h-Eileanan :D
Seo an eilean Thiriodh...
Agus seo feadhainn eile à Bhatarsaigh + Barraigh:
"Wheelhouse" às an aois iarainn, agus an sealladh bhon t-sliabh sin...
Dùn ("broch") ann am Bhatarsaigh:
Agus an uair sin lean mi orm do na tràighean...:
Dathan nan eilean :D
Mona caran gòrach:
Thig tuilleadh, ach tha mi ro leisg an-dràsd' :-P
Turas a dh' Èirinn :)
Rud inntinneach a mothaich mi, 's e gun tèid mi a dh' Èirinn a chiad turas an dearbh latha a fhuair Pàdraig Pearse (gaisgeach mòr dhomh nuair a bha mi nas òige ;)) bàs o chionn 101 bliadhna, às deidh an Easter Rising ann am Baile Átha Cliatha :o
Ruigidh mi Baile Átha Cliath anmoch san oidhche a-màireach, agus tha mi an dòchas gum faigh mi lorg air an osdal-òigridh ceart gu leòr. Di-Haoine bidh ùine agam dol air turas beag tron bhaile, agus an uair sin thèid mi air a' bhus a Roscommon.
Chan eil fhios agam am bi cothrom agam dol a-steach dhan eadar-lìon an-sin, ach chì mi. Bidh mi trang gu leòr co-dhiù. Tha mi a' dèanamh fiughar mhòr ris an fhèis, ach tha mi beagan diùid cuideachd ;)
air na frith-rathaidean gaineimh
eadar lochan is abhainn
a' ruith air fad a' ghàradh bruaich
mar gum b' e leinn-se a tha e
sìos do na cluaintean torrach
freumhan nan craobh a' cagar a-nios
agus tarsainn na h-aibhne
anns na tuinn, am bàta ìosal
dhachaigh a-nis tron choille bheithe
mo smuaintean a' sgaoileadh
mar blàthan nan craobh
do snodha-gàire air sgiathan eòin
tarsainn na dùthcha
fori fora forum... agus smuaintean eile
Bha mise an sàs le duilleag aig MySpace ;)
Bha mi daonnan dhen bheachd nach toigh leam MySpace, ach chunnaic mi daoine snog ann bho àm gu àm, agus chan urrainnear teachdaireachdan a sgrìobhadh gun a bhith na bhall.
Co-dhiù 's co-dheth, tha mi fhathast ag iarraidh an làrach-lìn agam fhèin a thogal a-rithist, 's ann dìreach gu bheil mi ag iarraidh làrach àlainn, mòr, le mòran rudan inntinneach, agus chan eil tìde agam idir... no tha mi dìreach leisg, is dòcha. Ach tòisichidh mi :)
Bha e gu math teth an-seo an-diugh, tha mi an dòchas gum bi e nas fhuaire a-rithist a dh' aithghearr. Chan eil mi ag iarraidh samhradh bhon Ghiblean dhan t-Sultain :o cha bhi m' inntinn ag obrachadh gu ceart.
Nise, chuir mi romham dàn Gàidhlig a leughadh gach feasgar. Feumaidh mi aideachadh gun do chuir mi sin romham aig toiseach na bliadhna mar-tha. Haha... bidh mi fhathast a' cur seachad cus ùine air an eadar-lìon, chan eil sin cho math. Bu chòir dhomh leabhraichean a sgrìobhadh :P
Earrach :-)
Bha e fuar, fuar, fuar na laithean sa chaidh, agus fliuch cuideachd. Ach an-diugh bha latha brèagha grianach ann, chaidh mi a snàmh tràth sa mhadainn, agus bha mi ann an deagh shunnd as-dèidh sin. Thàinig an GATH ùr anns a' phuist, agus leabhraichean sgoinneil bho charaid ann an Innis Tìle :-D San fheasgar bha dà sgoilear agam anns an sgoil-taic shìos sa bhaile, ach cha do nochd iad, agus mar sin shuidh mi ann an cafaidh snog agus dh' ith mi reòiteag mhòr :-P Bha mi nam shuidhe an-sin fon ghrèin mu uair a thìde, a' leughadh sgeulachdan le Aesop ann an Seann Ghrèugais. Tha mi toilichte gu bheil mi a' dèanamh fìor adhartais anns a' chànan sin, bha mi an còmhnaidh ag iarraidh a bhith comasach Seann Ghrèugais a leughadh coltach ri Laideann.
A' coiseachd dhachaigh bhon bhùth ann am beul na h-oidhche, agus an adhar fhathast blàth agus socair, thàinig seo nam inntinn:
osna mhaoth a' ghiblein òig
a' sìreadh corragan ri m' fhalt
tha a' ghaoth air leigeil às
na h-aodach gruamach geamhraidh
agus mise a' toirt fa-near
na bliadhna a' sgaoileadh
bidh an sàmhradh seo sgoinneil
(Seadh seadh, tha fios agam nach eil an Giblean ann fhathast, ach cha bhitheadh e cho snog le "osna mhaoth a' mhàirt òig :-P)