text:
- TIOTAL
- Crois uaghach, Caisteal Chill Bhearaidh, Cnapadal
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0419
- ÀITE
- Cill Bhearaidh
- SGÌRE
- Meadhan Earra-Ghàidheil
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Cnapadal a Deas
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10206
- KEYWORDS
- Kilberry Castle
crosses
St Berach
St Barr
Loch Caolisport
Cluain-Cairpthe
cross
Chaidh an dealbh seo de chrois uaghach a thogail le M.E.M. Donaldson sa chiad leth dhen 20mh linn. Tha I aig Caisteal Chill Bhearaidh. Tha Cill Bearaidh air tìr mòr eadar Loch Caolasport agus Taobh Siar Loch an Tairbeairt ann an Cnapadal, Earra-ghàidheal. Tha an eaglais ann an Cill Bearaidh air a coisrigeadh an dara cuid dhan naomh Berach, abaid Chluain-Cairpthe ann an Roscommon, no dhan naomh Bàrr.
Rugadh M.E.M. Donaldson ann an 1876 agus thàinig i dhan Ghàidhealtachd mu 1908. Rinn i tòrr siubhail ann an ceann a tuath agus air taobh siar na Gàidhealtachd a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. B' e Rubha Àird nam Murchan fear dhe na h-àitean a b' fheàrr leatha agus b' ann an sin a rinn i a dachaigh ann an Sanna ann an 1927.
Eadar 1912 agus 1949, sgrìobh Miss Donaldson iomadh leabhar mu eachdraidh shòisealta agus mu chleachdaidhean na Gàidhealtachd. 'S e 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' as ainmeile agus tha dealbhan annta a rinn i fhèin. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


c: text/html

text:
- TIOTAL
- Carragh-cuimhne cogaidh, Baile nan Granndach
- EXTERNAL ID
- PC_GM_POSTCARDS_043
- ÀITE
- Baile nan Granndach
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH: Crombail, Inbhir Ailein 's Àbhaidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23296
- KEYWORDS
- carragh-cuimhne
Tha carragh-cuimhne cogaidh Bhaile nan Granndach suidhichte ann an Cearnàg a' bhaile. Chaidh a dealbhadh le Alasdair Marshall MacCoinnich agus chaidh a foillseachadh gu h-oifigeil le Ban-iarla Seafield air 18 Sultain 1921.
Bha an t-ailtire Alasdair Marshall MacCoinnich stèidhichte ann an Obar Dheathain agus bha cliù aig a obair ann an ear thuath na
h-Alba. Is dòcha gur e an obair a rinn e air Colaiste Mharishal an Obar Dheathain an obair as ainmeile aige. Leudaich e a' cholaiste gu mòr eadar 1893 agus 1905. Dhealbhaich e Eaglais Chraichidh cuideachd. Chaidh an eaglais seo a thogail eadar 1893 agus 1895 agus bidh an teaghlach rìoghail ga frithealadh nuair a bhios iad ann am Baile Mhoireil.
Dhealbhaidh Marshall MacCoinnich iomadh togalach ann am Baile nan Granndach a' gabhail a-staigh Taigh-òsta Grant Arms agus a' chiad Sgoil Ghràmair Bhaile nan Granndach
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- TIOTAL
- Taisbeanadh Dealan-uisge ann an Sìldeag
- EXTERNAL ID
- GB232_RAMSAY_D893_1_12_028
- ÀITE
- Sìldeag
- SGÌRE
- Loch Carrann
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: A' Chomraich
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 9063
- KEYWORDS
- dealan-uisge
bhan
Sìldeag
taisbeanadh
Ro mheadhan nan 1950an bha dealan a' ruighinn nan ceàrnaidhean bu lugha agus fiù 's taighean iomallach anns a' Ghàidhealtachd, le mìltean de chàbaill agus de phòlaichean a' sìneadh a-mach do na sgìrean a b' iomallaiche. A dh'aindeoin cuid de bheachdan o thùs gun robh na Gàidheil toilichte leis na lampaichean-ola aca, bha a' chuid bu mhotha de theaghlaichean ag iarraidh an dealain cho luath 's a ghabhadh, agus bha Bòrd Dealan-uisge Ceann a Tuath Alba a' faighinn duilgheadas sgeamaichean Dealan-uisge a thogail gus an riarachadh.
A bharrachd air na bùthan ann an Caol Loch Aillse agus Port Rìgh, bha toil aig Bòrd an Dealain Uisge gum faiceadh gach neach na cucairan ùr agus na goireasan a ghabhadh fhaighinn, agus chaidh iad a-mach gu coimhearsnachdan le taisbeanaidhean, a bha brosnachadh dhaoine gus dealan a chleachdadh nam beatha làitheil. Bhiodh na taisbeanaidhean seo , anns am bite a' sealltainn còcaireachd mar bu trice, glè thrice mar phàirt de dh'fhosgladh oifigeil agus chord iad gu mòr ris an t-sluagh. Fhuair Sìldeag ceangal ris an dealan ann an 1955. Anns an dealbh seo, a dh'aindeoin na h-aimsir, tha mòran dhaoine air tighinn gu bhan an Dealan-uisge . Sheall Bòrd an Dealan-uisge cuideachd mar a bhiodh an dealan gu feum do chroitearan cuideachd, le taisbeanaidhean air innealan agus goireasan gus caoraich a rùsgadh, tàthadh, agus gràn a phronnadh. Cha b' fhada gus an robh bùth le Bòrd an Dealan-uisge àbhaisteach anns gach baile anns a' Ghàidhealtachd, a' reic mòran de dh'uidheaman agus ghoireasan.
Chaidh Bòrd Dealan-uisge Ceann a Tuath na h-Alba a stèidheachadh fo Achd Leasachaidh Dealan-uisge (Alba) 1943. Chaidh am bile a chur air adhart le Tòmas Johnston an Taigh nan Cumantan, a chur an cèill gum biodh e na fhuasgladh do chuid de na duilgheadasan a bha aig a' Ghàidhealtachd aig an àm tro bhith a' cleachdadh 'comas mòr fhalaichte na sgìre' ('the great latent power of the region'). Dh'inns e do na Cumantan 'gum bitheadh agus gum bu chòir gum bitheadh gnìomhachasan, an dà chuid prìobhaideach is poblach, air an tàladh don Ghàidhealtachd mar thoradh air an leasachadh seo'.
Bhiodh prìomhachas aig luchd-caitheimh àbhaisteach an toiseach agus an uair sin aig gnìomhachasan a bhathar an dùil a bhiodh a' cleachdadh mòran cumhachd. Bhiodh cumhachd sam bith nach deach a chleachdadh leis an luchd-cleachdaidh seo air a reic ris a' ghriod nàiseanta. Bhiodh prothaidean bho bhith a' reic an dealain air a chleachdadh gus cosgaisean an dealan a chur gu àiteachan iomallach a chumail sìos, agus gus cuideachadh le leasachaidhean sòisealta is eaconamach air a' Ghàidhealtachd. Bha an clàs sòisealta ainmeil seo ag aithneachadh gun robhar a' faicinn a' Bhùird mar dhòigh gus a' Ghàidhealtachd ath-bheothachadh, agus chan ann a-mhàin mar bhuidheann a bhiodh a' cruthachadh dealan.
Bhathar an dùil gum biodh toradh an stèisein cumhachd ann an Loch Slòigh a' frithealadh iarrtas ann am meadhan agus taobh an iar na h-Alba. Bhiodh cumhachd sam bith a chòrr an seo air a chleachdadh gus taic a thoirt do na sgeamaichean dealain ann am Mòrar agus Loch Aillse far nach robh e coltach gum b' urrainn dhaibh prothaid a dhèanamh. B' e £4,600,000 prìs mheasraichte nan trì pròiseactan seo
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Litir don Ghranndach bho Uilleam Friseal, 2 Lùnastal 1902, td 2
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_GRANT_979_65_002_002
- DEIT
- 1902
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis (stuth làmh-sgrìobhte)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6554
- KEYWORDS
- fìdhlearan
fìdhlean
slatan-iasgaich
cuirmean-ciùil
Is ann à Battangorm, Drochaid Chàrr, a bha Alasdair Grannd (1856 - 1942). 'S ann o ainm a'bhaile a thàinig far-ainm a'Ghranndaich - 'Battan'. Dh'ionnsaich e mun dà ùidh as motha a bhiodh aige na bheatha an tòiseach nuair a bha e na bhalach - fìdhlearachd agus iasgach. Dh'fhàs e air leth math air an dà chuid; mar iasgair-slaite chruthaich e slat-iasgaich air an robh an 'Grant Vibration Rod' agus mar fhìdhlear, bha e na cheannard air Comann nan Srath Spè is Ruidhle Gàidhealach (Highland Strathspey and Reel Society) fad cha mhòr 40 bliadhna agus bha e cuideachd na eòlaiche air togail fhìdhlean. Chruthaich e an seòrsa fhìdhle air leth ann an cruth cruinn air a bheil 'Rondello'. Chithear eisimpleir de slat-iasgaich, fidheall agus Rondello a'Ghranndaich ann an Taigh Tasgaidh is Gailearaidh Inbhir Nis.
Tha an litir seo, leis a'cheann-latha 2 Lùnastal 1902, bho Uilleam MacCoinnich Friseal, Rùnaire Urramach Comann Cinnidhean Albannach Lunnainn gu Alasdair Grannd. Is e cuspair na litreach cuirm-chiùil a bha air gabhail àite ann an Talla na Banrigh, Lunnainn, bho chionn ghoirid far an do chluich an Granndach. Chaidh Comann Cinnidhean Albannach Lunnainn a stèidheachadh ann an 1898 agus b'e fear de na prìomh obraichean aige a bhith a'cur chuirmean-ciùil agus cruinneachaidhean sòisealta air dòigh gus faireachdainn Albannach a bhrosnachadh am measg a bhallrachd


text:
- TIOTAL
- Oighreachdan, croitean agus tacannan beaga Bhaile MacCathain, Ghlinn Urchadain agus Obar Itheachan 1945
- EXTERNAL ID
- PC_GLENURQUHART_BGRANT_001
- ÀITE
- Gleann Urchadain
- SGÌRE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Urchadan 's Gleann Moireasdan
- DEIT
- 1945
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Glenurquhart Heritage Group
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22647
- KEYWORDS
- Eanraig
Bàgh Urchadain
sealbh air fearann
roup
Jackson Stops
Nicholas Reading
zoomable
Ron 20mh linn, bha barrachd fearainn ann an Gàidhealtachd na h-Alba ga reic na chunnacas riamh roimhe, oir bhathar a' meas gun robh e air a luach a chall. Air an duilleig seo tha mapa de Ghleann Urchadain agus na h-earrannan a tha rin reic. Tha am mapa a' còmhdach Inbhir Nis an Iar agus dòrlach fearainn air bruach Loch Nis mu choinneamh Glinn Urchadain. Ged-tà, tha am mapa ag amas air an sgìre bho Obar Itheachan gu coille Inbhir Moireasdan. 'S e raointean fearainn gu math mòr a tha seo, agus bhiodh iad uaireigin nam pàirt de dh'oighreachd Rubha Nòis ('Seafield'). Tha seo na chomharra air na h-atharrachaidhean ann an Alba an dèidh an Dàrna Cogaidh. Aig aon àm, bha oighreachd air a faicinn mar shamhla air mòrachd teaghlaich. Anmoch san 19mh Linn agus tràth anns an 20mh Linn ged-tà, dh'atharraich seo agus na h-uachdarain dùthchasach eu-comasach air farpais eaconamach a dhèanamh ri milleanairean tionnsgalach.
Is beag mion-fiosrachaidh a th' ann mu chumadh-tìre na sgìre sa mhapa seo. Tha na coilltean air an tarraing gu mionaideach, ach chan eil ach àirde 2264 air a thoirt airson creag àrd Meall Fuar-mhonaidh (' Mealfourvanie'). Bha mòran de dh'fhearann na sgìre nach biodh buileach freagarrach airson tuathanachais. Tha sgìre Ghleann Urchadain creagach agus tha tòrr fraoich agus boglaich san ùir. Ron àm seo, bha eaconamaidh àitich na h-Alba air tighinn fo sgàil tionnsgaladh


text:
- TIOTAL
- Eaglais Shaor Aonaichte Inbhir Ghòrdain
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1051
- ÀITE
- Inbhir Ghòrdain
- SGÌRE
- Inbhir Ghòrdain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Cuithne
- LINN
- 1900an; 1910an
- CRUTHADAIR
- J. Valentine & Co
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32972
- KEYWORDS
- Inbhir Breacaidh
Eurabol
Cathabol
MacLeòid Chathabuil
Teaghlach Ghòrdain Euraboil
eaglaisean
Sa chairt-phostachd seo chithear sealladh air Eaglais Shaor Aonaichte Inbhir Ghòrdain, air Rathad a' Chaisteil. Chaidh an eaglais a thogail ann an 1861agus an-diugh 's e Eaglais na h-Alba a th' innte.
Chaidh baile Inbhir Ghòrdain ainmeachadh air Sir Uilleam Gòrdan o Eurabol, fear a rugadh ann an Gallaibh. Cheannaich esan an oighreachd san 18mh linn. Roimhe sin 's e an t-ainm Inbhir Bhreacaidh (Inverbreakie) a bh' air a' bhaile. Ged a b' e Sir Uilleam a rinn na planaichean airson a' bhaile ùir, b' e a mhac, Sir Iain, a thug na planaichean gu buil. Ach cha b' ann gus an deach an oighreachd a-steach gu seilbh teaghlach MhicLeòid o Chathabul, no Cadboll, gun deach cala a thogail ann agus a thòisich am baile a' fàs gu luath.


text:
- TIOTAL
- Aodach-cinn neo-riaghailteach?
- EXTERNAL ID
- PAW_18565
- ÀITE
- neo-aithnichte
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21643
- KEYWORDS
- saighdearan
adan
Tha sinn den bheachd gu bheil an dealbh seo o na 1950an, oir 's e aodach-cogaidh le pàtran o 1949 a th' air an t-saighdear. 'S ann on Ear Mheadhanach a tha an ad dhen ainm 'tarbush no fez' a th' air. An dùil an e cuimhneachan on èiginn Shuez ann an 1956 a th' ann?
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Bàrd
'S e bàrd cuideigin a sgrìobhas bàrdachd.
Seann-rian nam bàrd[deasaich | deasaich an tùs]
Ann an seann-chultar nan Gàidheal, bha diofar rangachaidhean de bhàird ann agus b' iad na bàird an rangachadh as ìsle dhiubh o shean, an fheadhainn aig an robh as lugha de sgoil . Bhiodh filidh a' tòiseachadh san t-seachdamh rang mar fhochloc agus a' dol air adhart rang gach bliadhna 's e air barrachd sgoil fhaighinn ann.
Tha na rangan seo ainmichte san làmh-sgrìobhainn Uraicecht na Ríar:
- Cis lir gráda filed? Ní ansae: a secht: ollamh, ánruth, clí, cano, dos, macfuirmid, fochloc
Bha 18 rangan de bhàird ann, 8 dhiubh am measg nan saor-bhàrd agus 8 eile am measg nan daor-bhàrd.


text:
- TIOTAL
- Luchd-obrach Bogsa Chomharran Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- NRM_NBNW_KL_DS080540
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- An Cèitean 1997
- LINN
- 1990an
- CRUTHADAIR
- Chris Hogg
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Nàiseanta an Rèile, Iorc
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20026
- KEYWORDS
- rèile
rathaidean-iarainn
Dealbh-camara a chaidh a thogail sa Chèitean 1997 de bhuill de sgioba chomharran Railtrack (Netoek Rail an-diugh) ann am Bogsa Chomharran Inbhir Nis. Tha am bogsa a' cumail smachd air comharrachadh Bloc Comharra Rèidio Eileagtronaigeach (RETB) airson an dà chuid an Loidhne a Tuath agus Loidhne a' Chaoil. Tha smachd aige cuideachd air pairt den t-slighe chomharran airson prìomh loidhne na Gàidhealtachd agus an loidhne gu Obar Dheathain.
Ro RETB bha smachd air a chumail air an Loidhne a Tuath, loidhne shingilte, fhada, iomallach eadar Inbhir Nis, Inbhir Ùige agus Inbhir Theòrsa, le innealan comharra eileagtronaigeach traidiseanta aig gach stèisean ach san Fhaoilleach 1978 chaidh an t-slighe de phòlaichean teileagraf nan comharran a thoirt sìos le droch shìde thar 60 cilemeatair (40 mìile) den loidhne. B' e rèidio an dòigh bu shìmplidh, bu shaoire agus bu luaithe air na ceanglaichean a dhèanamh a-rithist eadar na h-innealan, 's mar sin chaidh smachdair air an taobh a-muigh a chur ris gach inneal anns an robh còd meanbh ghnìomh-inneal sònraichte gus an robh buaidh ceangal èifeachdadh chun an inneil aig ceann eile an earrainn air a chumail suas. Lean daoine orra a' toirt chomharran mar a bha iad a' dèanamh roimhe. B' e an ath cheum deuchainn a dhèanamh le bhith a' gluasad nan innealan bho bhogsaichean chomharran anns an robh daoine gu cabaichean thrèanaichean. B' e an loidhne à Inbhir Pheofharain chun an iar gu Caol Loch Aillse an loidhne a chaidh a thaghadh airson na deuchainn seo. Chaidh cùmhnant a chur na àite le Westinghouse agus chaidh tòiseachadh a' cleachdadh an t-siostam air 28 An Dàmhair 1984, le uidheam smachd stèidhichte ann an Inbhir Pheofharain. Thar an ath cheithir bliadhna chaidh an smachd a ghluasad gu Inbhir Nis agus chaidh loidhne Inbhir Ùige agus Inbhir Theòrsa a thoirt a-steach dhan sgeama. Dhùin seo na bogsaichean chomharran air na loidhnichean agus cha robh daoine tuilleadh a' toirt chomharran dha na dràibhearan.
Tha an RETB ag obarachadh le na dràibhearan ag innse gu bheil iad air ruighinn aig an ionad iomlaid chomharran, a' cur an t-suidheachaidh chun an neach-chomharran le rèidio, agus tha e ag iarraidh a' chomharra airson an ath earrann den loidhne. Ma tha an neach-chomharran ann an suidheachadh far an urrainn dha sin a dhèanamh, bheir e seachad an comharra eileagtronaigeach airson na h-earrainn a tha roimhe. Aig an aon àm, feumaidh an dràibhear putan obrachadh air uidheam ann an caba na trèana gus an comharra fhaighinn. Tha an comharra an uair sin air a chraoladh chun na trèana le rèidio. Tha an coimpiutair a tha a' cumail smachd air an t-siostam a' cur bacadh air gluasadan nach eil a rèir a chèile.
Anns an aon dòigh ris an t-siostam thaidiseanta, nuair a bhiodh comharra le ainm na h-earrainn air a ghràbhaladh agus air a ghiùlan sa chaba, tha an comharra eileagtronaigeach air a thaisbeanadh le ainm air uidheam na trèana. 'S e an comharra seo an t-ùghdarras a bhith air an loidhne shingilte, agus chan fhaodar a thoirt far na trèana gus an toir an dràibhear cead. An dèidh dha an comharra fhaighinn tha an dràibhear an uair sin a' faighinn cead air a labhairt a dhol seachad air a' bhòrd stad agus a dhol a-steach dhan earrainn sin; tha am bòrd stad air a chleachdadh an àite chomharran agus mar sin chan fheum e solar dealain. Tha 'inductor' Siostam Rabhaidh Fèin-ghluasadach (AWS) singilte buan air a' bhòrd astar stèidhichte air an t-slighe a-steach a tha a' toirt rabhadh sa chab, ge bith dè an t-òrdugh a thug am bogsa chomharran agus feumar a dhubhadh a-mach nuair a thèidear seachad air. Faodar an loidhne air fad obrachadh le neach-chomharran no a dhà agus chan fheum e mòran bun-structair a thuilleadh air an loidhne fhèin, agus tha seo a' dèanamh na cosgais glè èifeachdach.
Fiosrachadh
O chionn còrr is ceud bliadhna, chaidh a dhà de na rathaidean-iarainn as àillidh air an t-saoghal, Loidhne Rèile a' Chaoil agus Loidhne Rèile a Tuath, a thogail. Tha prìomh loidhne na Gàidhealtachd gan ceangal ris a' chòrr de lìonra rèile na RA. Bho 1997 gu 2003, thog Taigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile deilbh nan trì loidhnichean sin, agus bho na h-ìomhaighean chaidh trì taisbeanaidhean a chruthachadh - 'Connections to the Kyle' ('Ceanglaichean dhan Chaol'), 'By Firth and Flow' ('Ri Caolas agus Sruth) agus 'The Highland Link' ('An Ceangail Gàidhealach'). Nochd na taisbeanaidhean air Lìonra Tasglann na h-Alba (SCAN) san taisbeanadh dhidseatach 'North by Northwest' a chur air bhog gu h-oifigeil làrach Thasglann Nàiseanta na h-Alba air 5 an t-Ògmhios 2001 ann an Inbhir Nis. Sheas an co-obrachadh le SCAN gu 2009 nuair a chaidh 'North by Northwest' a ghluasad chun na làraich-lìn, Am Baile.
Tha 'North by Northwest' a' clàradh eachdraidh bheò agus tha e a' clàradh boillsgeadh ann an tìm ann am beatha dhaoine agus an loidhne anns na bliadhnachan mu dheireadh den fhicheadamh linn agus toiseach a 'chiad linn thar fhichead. Bha na taisbeanaidhean a' comharrachadh buaidh rèile na Gàidhealtachd air daoine, sealladh-tìre agus eaconamaidh Gàidhealtachd na h-Alba.
Tha sinn a' toirt taing airson taic don Luchd-urrais a leanas a mhaoinich an t-suirbhidh dhealbh camara de phrìomh loidhne na Gàidhealtachd, Loidhne a' Chaoil agus an Loidhne a Tuath le luchd-togail-dheilbh bho Thaigh-tasgaidh Nàiseanta an Rèile eadar 1997 agus 2003:
Railtrack, Railtrack-Alba, Scotrail, EWS, Porterbrook, First Engineering, Com-pàirtichean Lìora Rèile na Gàidhealtachd, Comhairle na Gàidhealtachd, Iomairt Rois & Chrombaigh, Iomairt Ghallaibh agus Chataibh, Safeways, Caraidean Taigh-tasgaidh Nàiseanta an Rèile, Comhairle Pheairt & Chinn Rois agus Comann Rèile na Gàidhealtachd


text:
- TIOTAL
- Abaid Ì agus Crois an Naoimh Mhàrtainn
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0789
- ÀITE
- Ì
- SGÌRE
- Muile
- SIORRACHD/PARRAIST
- ARGYLL: Kilfinchen and Kilvickeon
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10683
- KEYWORDS
- a' togail dheilbh
Abaid Ì
Colum Cille
an Naomh Màrtainn
crois
croisean
abaidean
coimhearsnachdan-cràbhach
Chaidh an abaid Bhenedioctanach ann an Ì a thogail timcheall air 1200 air làrach manachainn Cholum Chille. Chaidh atharrachadh agus ath-thogail gu ìre anns an 13mh linn agus a-rithist anns a' 15mh linn nuair a chaidh naomh-chiste a thogail à trannsa a' chòisir a bhuineadh dhan 13mh linn. Chaidh doras na naomh-chiste, a tha air a dheagh shnaidheadh, (agus a th' anns an dealbh an seo) a thogail mar phàirt de na bha air fhàgail den airse an ear. Thàinig an abaid gu bhith na tobhta an dèidh an Ath-leasachaidh ann an 1560. Ann an 1874 an t-8mh Diùc Earra Ghàidheil coimisean do dh' ailtire airson an tobhta a dhìon agus ann an 1899 chaidh an togalach a thoirt do dh' Ùghdarras Cathair-Eaglais Ì. Thòisich ath-thogail ceart ann an 1902 agus bha togalaichean na manachainn deiseil agus air an cleachdadh a-rithist ann an 1965. Chaidh an sealladh seo de dhoras na naomh-chiste a thogail anns a' chiad phàirt den fhicheadamh linn le M.E.M. Donaldson.
Rugadh Màiri Ethel Muir Donaldson ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd timcheall air 1908. Shiubhail i air feadh taobh an iar agus taobh a tuath na Gàidhealtachd, a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. B' e Rubha Aird nam Murchan fear de na h-àitea a b' fheàrr leatha agus rinn i a dachaigh ann an Sanna ann an 1927.
Eadar 1912 agus 1949 dh'fhoillsich a' Bh-Uas Donaldson mòran leabhraichean mu eachdraidh shòisealta agus cleachdaidhean air taobh an iar agus tuath na Gàidhealtachd. 'S e dhà de na leabhraichean as ainmeile aice 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' agus tha na dà dhiubh làn le na dealbhan aice fhèin. Chaochail i ann an taigh-altraim ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tiodhlachadh anns an Òban.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Post Office, Culnacnock, Portree, Isle of Skye
- EXTERNAL ID
- HCD_CARD_202
- ÀITE
- Cùl nan Cnoc
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cille Mhoire
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12989
- KEYWORDS
- Cùl nan Cnoc
oifisean a' phuist
Comann an Fhearainn
Tha Cùl nan Cnoc suidhichte faisg air Stafainn tuath air Port Rìgh. Is e "Blarcrian" an t-ainm a bh' air an taigh seo agus bha e ri taobh Sgoil Bhaltos ach tha e a-nis air a leigeil. Bha e le Uilleam MacCoinnich (1851 - 1935), am maighstir-sgoile an toiseach. Thathar a' creidsinn gun deach an talamh air an robh an taigh a' toirt a-mach à croitearachd le croitearan à Bhaltos a bha taingeil airson an taic a fhuair iad bho MhicCoinnich anns na 1880an rè strì an fhearainn san eilean. Sgrìobh Uilleam MacCoinnich "Skye: Iochdar-Trotternish And District", a chaidh fhoillseachadh ann an 1930, agus Old Skye Tales"
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Kl. Ianair
[...]
. Anno Domini .dccc.l.
Colggu m. Ceallaigh princeps Cille Tomme, Scannal m. Tibraiti princeps Domnaigh Sechnaill, Olcobor, .i. m. Cinaeda, rex Caisil, mortui sunt.
Cinaedh m. Conaing, rex Ciannachta, demersus est in lacu crudeli morte o Mael Sechnaill & o Tigernach di foesmaib degdoine n-Erenn & comarbbai Patraicc specialiter. {§H}
§
ba ferr a laithi cluichi
mor liach Cinaeth m. Conaing
h-i lomaind dochum cuithi.
Tetact Dubgennti du Ath Cliath co ralsat ár mór du Fhinngallaibh & coro shlatsat in longport eitir doine & moine. Slat do Dubhgenntib oc Lind Duachail & ar mor diib.
Congalach filius Irgalaig, rex Coille Follamhain, moritur.
Righdal i n-Ardd Machae etir Mael Sechnaill co maithibh Leithi Cuinn & Matodhan co maithibh Coicidh Conchobuir & Dermait & Fethgna co samhadh Patraicc & Suarlech co cleirchibh Midhe.
Cairell m. Ruadhrach, rex Locha h-Uaitne, iugulatus est dolose ante portam oratorii Tigernaigh h-i Cluain Auis o Conaillibh Fernmuighi.
Echu m. Cernaigh, rex Fer Rois, interfectus est a gentilibus.
Tipraiti nepos Baithenaig, abbas Liss Moer, dormiuit.


text:
A Chailein
An urrainn dhomh cèist a chur ort?: ciamar a rinn thu 'm faclair Gàidhlig Beurla? Is e sin gus ràdha, dè 'n software an d'rinn thu feum dheth gus am faclair a dhèanamh? Agus cò mheud ama a bha de dhìth ort gus e a dhèanamh?
Tha mi fhìn a' dèanamh faclair Breatainnise (do mo dhualchainnt fhìn) agus tha sin duilich, agus tha mi 'smaoineachadh gum b'urrainn dhomh dol air adhart nas luaithe ann.
"Lughaidh", sin ainm co-ionann Louis agus Loïc ann an Gàidhlig na h-Èireann. Is e m'ainm baistidh-sa Loïc sa Fhràingis (thathar ga sgrìobhadh Loig sa Bhreatainnis). Agus Ó hEacháin, bhon a tha 'm facal "each" ann agus tha 'm facal "each" sa Fhràingis na m'ainm-sa. Thuig thu gur Frangach mi, agus gum beil cuid dhe mo mhuinntir às a' Bhreatainn (mar sin tha ainm baistidh Breatannach orm). Tha Breatainnis agam cuideachd, dh'fhoghlaim mi le caraid agus le seann-daoine i.
Mar sin leat an dràsta, a charaid
Lughaidh
A Lughaidh,
Seadh. Is mise a rinn sin. Tha mi ag obair air fear Beurla-Gàidhlig an-dràsta, ach 's e obair mhall, mhall a th' ann! Agus gun chinnte bhith agam gum bi e air fhoillseachadh a-chaoidh!
Am faod mi faighneachd, an e 'Louis' a tha air d' ainm sa' chanan eile, air neo an e ainm Èireannach a th' ann? Agus dè mu dheidhinn Ó hEacháin? Dè an riochd a tha air sin sa' chànan eile? 'S dòcha nach bi thu a' cleachdadh an riochd eile? Mur bi, gabh mo leisgeul.
Tapadh leat airson nam faclan coibhneil agad.
Cailean
Découvrez une nouvelle façon d'obtenir des réponses à toutes vos questions !
Profitez des connaissances, des opinions et des expériences des internautes sur Yahoo! Questions/Réponses.


text:
- TIOTAL
- HR 2 'Ben Alder' a' paidhleatadh locomotaibh clas 'Clan' air trèana luchd-siubhail faisg air Druim Uachdair
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_003_504
- ÀITE
- Druim Uachdair
- SGÌRE
- A' Ghàidhealtachd / Siorrachd Pheairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT: Blàr Athall
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28498
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
HR 2 'Ben Alder' a' paidhleatadh locomotaibh clas 'Clan' air trèana luchd-siubhail faisg air Druim Uachdair.
Chaidh HR 2 a thogail dha Rèile na Gàidhealtachd le Dübs & Co ann an Glaschu ann an 1898. B' e ball den chlas de locomotaibhean ris an canar le chèile a-nis na 'Small Bens' a bh' innte. An dèidh a' bhuidhneachaidh b' e LMS 14398 a bh' oirre agus lean i ann an seirbheis an dèidh dhan rèile a dhol a sheilbh na stàite, agus chaidh a toirt a-mach à seirbheis mu dheireadh sa Ghearran 1953.


text:
- TIOTAL
- 'Dunrobin' air beulaibh seada air Rèile RH&D
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_145
- ÀITE
- Romney
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28186
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
'Dunrobin' air beulaibh seada air Rèile Romney Hythe & Duff.
B' e einnsean tanaca 0-4-4 a chaidh a thogail dhan 4mh Diùc Chataibh le Sharp Stewart & Co ann an 1895 a bh' ann an 'Dunrobin'. Bha i air a' cleachdadh airson trèana an Diùc a tharraing eadar Caisteal Dhùn Robain agus Inbhir Nis. Bha dà choidse aig an Diùc cuideachd, sailiùn le ceithir chuibhlichean agus sailiùn bògaidh. A dh'aindeoin 's ged nach robh i a-riamh ann an seilbh Rèile na Gàdhealtachd tha an locomotaibh co-cheangailte ris an loidhne.
Thug Rèile Bhreatainn còir an Diùc a thrèana a ruith air falbh ann an 1949 agus mar sin chaidh an locomotaibh agus an dà choidse a reic. Chaidh an loco agus an coidse le ceithir chuibhlichean a reic ri Caiptean Howey agus chaidh an taisbeanadh mar thaisbeanaidh neo-ghluasadach ann an New Romney air Rèile Romney, Hythe agus Dymchurch ann an Kent. Thug an ath neach leis an robh iad a Chanada iad far an do dh'fhuirich iad gu 2011 nuair a chaidh an ceannach le Taigh-tasgaidh Beamish, ann an Siorrachd Durham. Nuair a chaidh seo a sgrìobhadh (An t-Ògmhios 2011) tha an taigh-tasgaidh an dùil 'Dunrobin' a dhèanamh suas às ùr gus am bi i ann an òrdugh obrachaidh.


text:
Duileasg
'S e duileasg (palmaria palmata) fear de na feamainnean dearga. Tha e dosrach goirid meanbh, ach tha e a' fàs gu math fada shìos a' chladaich. Mar seo, chan fhaighear ach le tràigh mhòr e.
ALBA[deasaich | deasaich an tùs]
Ann an Alba, gheibhear as t-samhradh e.
Tha rannan à beul-aithris ag innse seo Cairgean earraich, Duileasg samhraidh, Gruaigean foghar, Stamh geamhraidh.
Feumalachd[deasaich | deasaich an tùs]
Bha duileasg ga chleachdadh airson dath donn a dhèanamh agus ann an gnìomhachas an obair-aodaich.[1]
Biadh[deasaich | deasaich an tùs]
Thathas a' cleachdadh duileasg bho chionn linntean ann an Alba. Tha cunntas ann gun robh manaich Chaluim Chille ga ithe.[2]
'S ann an còmhnaidh as t-samhradh a bhathas ga ithe, ga glanadh san t-sàl 's ga h-ithe às a' chladach, air neo ga thoirt dhachaigh. Ged nach robh e cho pailt sin, bhite ga thoirt mar bhiadh dhan chruidh mar an ceudna.[3]
An dèidh nighe, tha duileasg uabhasach fhèin fallainn dhuit ma dh' itheas tu amh e,.[4] ged a tha e rud beag duilich a chagnadh mura h-eil deagh fhiaclan agad. Gabhaidh a cleachdadh ann an saileidean, a ròstadh, grìosadh no a tiormachadh.
Nuair a bhite ri iasgach no buain na feamainn air a' chladach, bhite ag ithe duileasg amh, ga chnuasachadh airson an t-acras a chumail air falbh, agus airson fradharc a leasachadh.
Bhite a' cagnadh duileasg ann an àite tombaca. Bhite ga nighe, 's ga ghearradh na phìosan beaga, 's an uairsin ga mheasgachadh le ìm gus blas a chur air, agus mu dheireadh, ga thiormachadh.
Bhite ga bhruich ann am bainne 's ga thoirt seachad le ìm mar shoitheach fa leth.
Leigheas[deasaich | deasaich an tùs]
Bhathas ga cur gu feum mar leigheas ann an caochladh suidheachaidhean:-
Tha tòrr iarann innte. Mar iomadh fheamainn, tha tòrr aidhiodain ann an duileasg 's mar sin dheth, thathas a' cur duileasg gu feum ann a bhith a' làimseachadh trioblaidean an fhàireag sgiathaich.
Tha duileasg na chliabh-sgeitheach agus na leigheas-boiteig ma ghabhas tiormaichte i an dèidh trasg.
Bhathas a' gabhail seòrsa brot air am bheil càl duilisg gus teannachadh-innidh a làimhseachadh, agus mar ghiullachd airson galairean an stamaig agus tinneasan a' chraicinn san fharsaingeachd. Bhite ag ithe càl-duilisg gu co-dhiù nan seasgadan (1960an) ann an cuid de dh'àiteannan air a' Ghàidhealtachd. Tha rannan à beul-aithris ag innse mar cho fallainn is a tha duileasg:
Bheir càl duilisg is càl deanntaig snuadh air gruaidh mar mhadainn shamraidh.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ [1] Flora Celtica
- ↑ [2] Beul-aithris - Lusan a' Chladaich
- ↑ Facal Oirbh
- ↑ Feum à Feamainn (DVD), Comhairle nan Eilean Siar.
Ceangal a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Palmaria palmata anns an "Encyclopedia of Marine Life of Britain and Ireland"


text:
- TIOTAL
- Abhainn Fharrair, Gleann Srath Fharrair
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0621
- ÀITE
- Abhainn Fharrair
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mhòraig
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10539
- KEYWORDS
- aibhnichean
glinn
dealan
lochan
Abhainn Fharrair ann an sgìre Mhonar a tha dìreach an ear air Loch Carrann. Tha i a' sruthadh dhan ear mu 25 mìle tro Ghleann Srath Fharrair mus tèid i dhan Abhainn Ghlas faisg air An t-Srùigh. Air an t-slighe, tha an abhainn a' dol tro Loch Monar, Loch a' Mhuillidh agus Loch Beannacharan a tha nam pàirt de Sgeama Dealan-uisge Afraig-na Manachainn.
Rugadh M.E.M. Donaldson ann an 1876 agus thàinig i dhan Ghàidhealtachd mu 1908. Rinn i mòran siubhail ann an ceann a tuath agus an iar na Gàidhealtachd, a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. B'e An Rudha Murchanach àite cho math 's a bha a' còrdadh rithe agus b' ann an sin a rinn i a dachaigh aig Sanna ann an 1927.
Eadar 1912 agus 1949, sgrìobh Miss Donaldson iomadh leabhar mu eachdraidh shòisealta is chleachdaidhean ann an ceann a tuath agus an iar na Gàidhealtachd. Tha 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' air a dhà cho ainmeil dhiubh 's a th' ann agus na dealbhan aice fhèin anns na dhà dhiubh. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958, agus chaidh a tìodhlacadh san Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Cameron & Seaforth Casualty Lists (2 of 2)
- EXTERNAL ID
- QZP40_WWI_NEWS_141105_HLEAD_F
- DEIT
- 5 An t-Samhain 1914
- LINN
- 1910an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 43100
- KEYWORDS
- An Cogadh Mòr
A' Chiad Chogadh
Tha an t-artaigil seo bhon deasachadh den Highland Leader & Northern Weekly a chaidh fhoillseachadh air 5 t-Samhain 1914. Tha e mar phàirt de Leugh Mu Dheidhinn! : pròiseact mun A' Ghàidhealtachd is na h-Eileanan rè a' Chogaidh Mhòir


text:
- TIOTAL
- Litir gu Anna NicGhriogair bhon duin' aice, duilleag 3
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D928_C_I_09B
- ÀITE
- Port Rìgh
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Port Rìgh
- DEIT
- 1845
- LINN
- 1840an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5638
- KEYWORDS
- litrichean
Spà Shrath Pheofhair
spàthan
slànachadh-uisge
turasachd
Chaidh an litir seo leis an deit 12 Lùnastal 1845 a chur le Dr Lachlann Màrtainn MacMhathain am Port Rìgh gu a bhean Anna aig 'the Mineral' (Srath Pheofhair 's dòcha). Tha Lachlann ag innse corra naidheachd bhon sgìre agus ag iarraidh air a bhean fuireach ann cho fada 's as urrainn dhi airson dèanamh cinnteach gun slànaich i. Aig an àm seo, bha Srath Pheofhair na bhaile turasachd a bha a' sìor leudachadh 's luchd-tadhail a' gabhail cothrom air na fuarain mhèinnireach san sgìre. Tha an sgrìobhainn na pàirt de Thasglann JLM Mitchell aig Comann Gàidhlig Inbhir Nis. B' i Anna NicMhathain (r. NicGhriogair) sinn-seanmhair Mhitchell agus b' e Lachlann Màrtainn MacMhathaih a shinn-sheanair.
Bhuineadh an Siorraidh Seumas Lachlann Màrtainn Mitchell (r. 13 Ògmhios 1929) do dh'Inbhir Nis agus bu mhac e don dotair ainmeil Lachlann Mitchell. Rinneadh siorraidh làn-ùine dhe ann an Dùn Èideann ann an 1978 agus thug e seirbheis an sin gus an do leig e dheth a dhreuchd ann an 1995. Chaochail e air 26 Samhain 2001


text:
- TIOTAL
- Caisteal Chaladair on Raon-cùirte
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2687
- ÀITE
- Caladar
- SGÌRE
- Inbhir Narann (gu tìr)
- SIORRACHD/PARRAIST
- SIORRACHD NARANN: Caladar
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34592
- KEYWORDS
- cairtean-puist
caistealan
drochaidean
uillt
aibhnichean
dìgean
taighean-tùir
geataichean
aisealan
dualchas
ainmeil
seanchas
fo-thallannan
Clann Chaimbeil
cinnidhean
seann dachaighean
Shakespeare
Seumasaich
turasachd
Sa chairt-phuist seo chithear sealladh air Caisteal Chaladair o fhear de na raointean-cùirte aige. 'S ann on t-seann taigh-tùir a tha am balla. Tha cabar fèidh os cionn an dorais agus nas àirde air a' bhalla chithear suaicheantas armachd.
A rèir MacBeth aig Shakespeare, 's ann ann an Caisteal Chaladair a fhuair Rìgh Donnchadh bàs, ach bhàsaich MacBheatha ann an 1052, grunn linntean mus deach an caisteal seo a thogail. Ann an 1454 fhuair Tàna Uilleam Chaladair cead rìoghail gus caisteal a thogail ann an Caladar. Thog e taigh-tùir sìmplidh ceithir-lobhtach, a chaidh ath-chruthachadh a-rithist le turaidean mullaich.
'S e Caladar an t-ainm a bh' air an teaghlach an toiseach, ach ann an 1510 thug iad air Moireal Chaladair, aois 13, Sir Iain Caimbeul, mac Iarla Earra-ghàidheil, a phòsadh, agus chaidh am fearann agus an tiotal seachad do chlann Chaimbeul. Anmoch san t-17mh linn rinn Sir Ùisdean Caimbeul atharrachadh mòr agus chuir e pìosan ùra ris a' chaisteal beagan mus tàinig air fhèin agus air a theaghlach Caladar fhàgail air sgàth an taobh a bh' aca do na Seumasaich. Nuair a thill iad thòisich iad air obair ùrachaidh agus glèidhidh a dhèanamh air a' chaisteal. Tha Caisteal Chaladair fhathast na dhachaigh do theaghlach Chaladair a bharrachd air a bhith na phrìomh àite-tàlaidh an luchd-turais


text:
- TIOTAL
- BR 55053 a' shuntadh aig A' Mhùnd, An Giblean 1952
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_008_359
- ÀITE
- The Mound
- DEIT
- 24 An Giblean 1952
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 25821
- KEYWORDS
- locomotaibhean rèile
locomotaibhean Rèile na Gàidheatachd
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
Ann an 1905/06 thog Rèile na Gàidhealtachd ceithir einnseanan tanca 0-4-4 gus obrachadh air a diofar meur-loidhnichean beaga. Air an àireamhachadh 25, 40, 45 agus 46, b' iad na locomotaibhean mu dheireadh a chaidh a thogail aig ionad-obrach Loch Gorm ann an Inbhir Nis. Mhair dhà den chlas gu math a-steach do làithean Rèile Bhreatainn.
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn BR 55053 (roimhe seo HR 45) a' shuntadh aig stèisean A' Mhùind, air meur-loidhne Dhòrnaich, sa Ghiblean 1952. Lean i ann an seirbheis gus ann deach a toirt a-mach à seirbheis mu dheireadh san Fhaoilleach 1957. B' i an t-einnsean mu dheireadh aig HR a bh' ann an seirbheis.


text:
- TIOTAL
- Co-fharpais Teanais na Croise Deirge, Inbhir Theòrsa, 1917
- EXTERNAL ID
- CAITHHORZ_THUFM_PH271
- ÀITE
- Inbhir Theòrsa
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Theòrsa
- DEIT
- 1917
- LINN
- 1910an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Caithness Horizons
- AITHNEACHADH MAOINE
- 4510
- KEYWORDS
- buidhnean saor-thoileach
Chumadh Co-fharpais Teanais na Croise Deirge mar thachartas carthannta airson airgead a thogail airson na Croise Deirge.
Chaidh a' Chrois Dhearg Eadar-nàiseanta agus Iomairt a' Chorrain Dheirg a chur air bhonn an 1863. B' e neach-gnìomhachais às an Eilbheis, fear Eanraig Dunant, a chuir air adhart a' bheachd buidhnean cobhair, de luchd-obrach saor-thoileach, eadar-nàiseanta a chruthachadh a thoirt taic neo-thaobhach, chothromach do dhaoine an èis aig àm cogaidh. Cuideachd, b' e beachd Dhurant a bh' ann an Geneva Convention a chur air dòigh an 1864.
Chruthaicheadh a' Chrois Dhearg am Breatainn an 1870. B' ann mar Chomann Cobhair Nàiseanta Bhreatainn do dh'Easlaintich is Leòntaich Cogaidh a chaidh a chur air bhonn.
Na laighe air cost' a' Chaoil Arcaich ann am fasgadh Bàgh Theòrsa, is e Inbhir Theòrsa am baile as fhaide tuath air tìr-mòr na h-Alba. Stèidhicheadh baile Inbhir Theòrsa rè linn nan Lochlannach agus e na shlighe chudromach dhaibh a thìr-mòr na h-Alba
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Caithness Horizons


text:
- TIOTAL
- Taigh-Club Goilf agus Beinn Uais, Inbhir Ghòrdain
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_5655
- ÀITE
- Inbhir Ghòrdain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Cuithne
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37281
- KEYWORDS
- cairtean-puist
spòrs
goilf
Gàrraidhean Ameireaganach
beanntan
Air a' chairt-phuist seo chithear Taigh-Club a' Ghoilf agus Beinn Uais, Inbhir Ghòrdain
Chaidh Club Goilf Inbhir Ghòrdain a chur air bhonn ann an 1893. B' e cùrsa naoi-tuill a bh' ann an toiseach, air a thogail air fearann Caisteal Inbhir Ghòrdain (air a leagail ann an 1928) a bha a' toirt a-steach àite ris an canar na Gàrraidhean Ameireaganach. Tha an t-ainm air a ghleidheadh air an naoidheamh toll. Chaidh an cùrsa a leudachadh gu ochd tuill deug ann an 1996.
Air cùl an Taigh-Chlub tha stìopall na h-Eaglaise Saoire Aonaichte, air a togail ann an 1861, agus a-nis na h-Eaglais na h-Alba.
'S e Beinn Uais, aig 3430 troigh, a' bheinn as motha agus as àirde air taobh sear na h-Alba tuath air Inbhir Nis. Tha 'Uais' 's dòcha bhon fhacal 'fuathas' agus dh'fhaodadh iomadh ciall a bhith aige - eagal, urram, àrd, urramach no taibhseach. Tha iad sin uile a' freagairt air a' bheinn seo. Anns na coireachan gu sear bidh sneachd a' laighe fad iomadh mìos agus nuair a fhuair Clann Choinnich sealbh air an fhearann bhon Rìgh b' ann air chùmhnant gun nochdadh iad ball-sneachda uair sam bith a bhiodh e air iarraidh


text:
- TIOTAL
- Balach na sheasamh ann an leas ann an Innis nan Damh
- EXTERNAL ID
- PC_WMORRISON_025
- ÀITE
- Innis nan Damh
- SGÌRE
- Asaint
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Asaint
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Willie Morrison
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30520
- KEYWORDS
Chaidh an dealbh-camara de bhalach (gun aithne) a thogail sa ghàrradh aig Eilidh is Raibeart Easton ann an Innis nan Damh.
Bha Eilidh 's an duin' aice, Raibeart - air an robh 'Bodach Easton' san sgìre - a' fuireach ann an Innis nan Damh fad iomadh bliadhna gus an deach an taigh aca na theine anmoch sna 1940an 's a rinn iad gluasad a dh'Eiliginn. 'S e na nàbaidhean aig Mgr 's a' Bh-Uas Dòmhnall Corbett, na seanphàrantan aig an neach-naidheachd 's an deasaiche Gàidhealach, Uilleam Moireasdan. 'S ann mar 'Bobbie' a dh'aithnicheadh an nighean aca, Roberta. Rinn i trèanadh na tidsear agus bha i na ceannard air sgoil an Lagain


text:
Sumo
'S e spòrs nàiseanta na Seapaine a th' ann an Sumo (相撲 sumō), ach tha an àireamh de neo-Iapanaich a tha measail air a' fàs. Chan e spòrs a-mhàin a th' ann, ach rud a tha làn eachdraidh, a tha a' gabhail a-steach traidiseanan 's deas-ghnàthan à dualchas fèisean an fhogharaidh. 'S iad na h-aon coltasan sònraichte Iapanach aig an Cearcall Sumo, agus a gheibhear aig, mar eisimpleir Taigh-cluich Kabuki, a tha a' tarraing daoine ris.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Bha Sumo ann bho shean, agus lorgar cunntasan air farpaisean Sumo anns na clàraidhean Iapanach as tràithe a tha maireann. B'e deas-gnàth taghairmeach a bh' ann bho thùs, a' buntainn do dh' ùrnaighean airson an fhoghair. Thàinig e gu bhith na spòrs amhairc rè ùine agus nochd Sumo proifeiseanta ann an linn Edo. Chaidh prìomh lann-amhairc Sumo, Kokugikan, a thogail ann an 1909, 's e na dhachaigh aig Comann Sumo Iapain, a stèidhicheadh ann an 1925. [1]
Chuir an Dàrna Cogadh às don linn a bu bhuidhe aig Gleacadh Sumo, agus Futabayama an yokozuna a bu mheasail aig an àm, ach choisinn e a chliù is a ghreadhnachas air ais a-rithist am feadh is a bha Iapan ga h-ath-bheothachadh fhèin an dèidh an cogadh a chall.
Dh'àrdaicheadh àireamh cho-fharpaisean nan 15 làithean gu sia tursan sa bhliadhna. Chuireadh air bhonn leasachaidhean eile mar cho-fharpais uile ri uile eadar stàballan ann an 1965.
Dòighean-ghleacaidh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha dithis ghleacadair a’ cur an aghaidh a chèile ann am meadhan doyō (àrd-ùrlar cearcallach), aig a bheil meadhan-thrastan de 4.55 meatairean. Sa chiad dol-a-mach, tha iad a’ coileanadh deas-ghnàth ron sabaid, ‘s iad gan cur fhèin ann an cruth eagalach, agus a’ sgapadh salainn glanaidh air a’ chearcall. Tha a h-uile sìon a’ mairsinn ceithir mionaidean aig a’ char as motha, do ghleacadairean aig àrd-ìre. Tha seo uile nam pàirt de thraidiseanan sumo, agus a-rèir choltais, ‘s e seo a tha gu sònraichte na thàladh mòr do dhaoine cèine. Tha tuilleadh air 70 dòighean eadar-dhealaichte ann gus sabaid a bhuannachadh, ach tha leth nan sabaidean air an glèidheadh le bhith a’ cur an cleachdadh nan dòighean gleacaidh as bitheanta, tsuki-, yori- agus oshi-. Tha gleacadairean air an ath-rangachadh an dèidh gach co-fharpais, a-rèir a’ chlàir glèidhte/caillte aca. Tha an rang as àirde, Yokozuna, air a bhith a’ buileachadh air tuilleadh air 60 daoine.[2]


text:
A gu U, An Cuala Tu?
Concluded
60 minutes
Alphabetical journey through the BBC's song archive
Episodes
All »
Previous Episodes
0 reviews
An dàrna pàirt den chuairt tro aibidil nan òran Ghàidhlig an cuideachd Mhàiri Anna NicUalraig le beachdan ìnntinneach agus dibhearsainneach bho sheinneadairean agus luchd-èisteachd. The second part of the alphabetical journey through the BBC's song archive in the company of Mary Anne Kennedy, with entertaining and informative contributions from singers and fans.
Series Finale
No links available
0 reviews
Cuairt èibhinn agus ìnntinneach tro thasglann telebhisean nan òran Ghàidhlig an cuideachd Mhàiri Anna NicUalraig le farsuingeachd bheachdan bho sheinneadairean agus luchd-èisteachd. An informative and alphabetical trip through the BBC's song archive in the company of Mary Anne Kennedy, with comments and opinions from musicians and fans.
Series Premiere
No links available


text:
1984
Saoil an robh thu a' lorg 1984 (nobhail)?
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1984 (MCMLXXXIV).
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Bhuannaich Jaroslav Seifert an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 12 an Gearran - Alexandra Dahlström. ann an Gävle. Actair às an t-Suain.
- 23 an t-Ògmhios - Duffy, seinneadair às a' Chuimrigh.
- 27 an t-Iuchar - Iekeliene Stange ann an Rotterdam. Modal às na Tìrean Ìsle.
- 14 an t-Sultain - Amy Winehouse, seinneadair à Sasainn.
- 28 an t-Samhain - Marcas Mac an Tuairneir, sgrìobhadair Sasannach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 28 an Lùnasdal - Muhammad Naguib, ann an Cairo. Saighdear agus Fear-poileataigs às An Èipheit.
- Deòrsa Mac Iain Dheòrsa


text:
P O D C A S T : The Little Letter for Gaelic Learners
Tags: english, podcasts, directory,
EPISODES
21/11/2016
Tha litir bheag na seachdain aig Ruaraidh MacIllEathain a mach air Iain Mac Dhòmhnail à Chòndairt a bha dol a thoirt taic do na Seumasaich. A short (...)
06/07/2015
Tha litir bheag na seachdain aig Ruaraidh MacIllEathain. Gheibh sinn a-mach mu na faclan son 'smile' ann an Gàidhlig. The week's letter for (...)
20/07/2015
Tha litir bheag na seachdain aig Ruaraidh MacIllEathain agus e ag innse mu ollamhan a' dol a-mach air a chèile. The week's letter for (...)
13/07/2015
Tha litir bheag na seachdain aig Ruaraidh MacIllEathain a-mach air Agairt Neo-eismealachd nan Stàitean Aonaichte. The week's letter for (...)
27/07/2015
Cluinnidh sinn sgeulachd bho dhualchas na Cumraigh bho Ruaraidh MacIllEathain anns an litir bheag aige. The week's letter for (...)


text:
Ceimigeachd
Is e ceimigeachd saidheans nan stuthan agus an eadar-oibre aige le lùth, gu h-àraid na dòighean mar a dhealbhas ataman, moileciuilean, agus buadhan cheimigeach. Tha e a' dèiligeadh le stuth, mar eileamaidean is co-thàthaidhean ceimigeach agus ciamar a tha iad ag iom-obrachadh ri chèile.
Tha na meuran cheimigeachd nas cudromach nan:
- Ceimigeachd anailiseach
- Ceimigeachd neo-fhàs-bheairteach
- Ceimigeachd fhàs-bheairteach
- Ceimigeachd fhiosaigeach
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
- Thoisich ceimigeachd nuadh nuair a sgrìobh Raibeart Ò Baoghail The Skeptical Chymist ann an 1661 far an do dh'eadar-sgaraich e ceimigeachd on sgoil na cumaisg.
- Mhol John Dalton teòiridh nan ataman ann an 1805.
- Ann an 1828 dhearbhaich Friedrich Wöhler gum b' urrainn dha urea a cho-chur o stuth neo-fhàs-bheairteach.
- Mhol Dmitri Mendeleev an clàr pillteach ann an 1871.
Na h-eileamaidean[deasaich | deasaich an tùs]
Tha na h-eileamaidean roinnte eadar meatailtean, meataloighdean agus neo-mheatailtean. Is atam an aonad bu lugha de gach eileamaid, agus tha gach atam dèanta suas de niùclas, agus sligean eileagtronach a tha gan chuairteachadh. Tha gach atam fa-leth na staid as cunbhalach nuair a tha na sligean eileagtronaich aice làn. Is feart de meatailtean, gun choisinn iad inbhe cunbhalas le toirt seachad na dealanaich a tha anns an slige a-muigh aca, agus is feart de neo-mheatailtean gun choisinn iad cunbhalas le gabhail na dealanaich a tha dith orra a lionaich na slige-dhealain a-muigh aca.
Nuair a thig atam de mheatailt agus atam de neo-mheatailt còmhla, cruthaichear tàthadh aidheonach eadarra. Tha sin ri radh gu gèill an meatailt dealanach (aich) chun neo-mheatailt, a' fàgail slige a-muigh a' mheatailt ban agus slige a-muigh an t-ana mheatailt lán. Air sgàth 's gu bheil an meatailt air call dealanach, thig urchair dearbhach air, agus thèid urchair diùltach (air sgath na dealanaich air barrachd) air an neo-mheatailt. Canar aidheonan ri na mirean seo. Tha an diofar eadar na h-urcharan aig aobharachadh co-tharraing agus tàthadh làidir eadar nan atamain meatailt agus neo-mheatailt, chanar tàthadh aidheonach ris.


text:
Nice
'S e baile mòr ann an earra-dheas na Frainge a th’ ann an Nice (IPA: ‘nis, Gearmailtis/Eadailtis: Nizza, Ocseadanais: Niça, Laideann: Nicaea). Tha e suidhichte ri taobh na Mara Mheadhanach anns an sgìre Alpes-Maritimes, 687km air falbh bho Pharis agus 156km bho Mharseille.[1] Le 348,721 's e an 5mh baile as motha anns an dùthaich.[2] Chaochail Niccolò Paganini an seo ann an 1840.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Maurice Maeterlinck: (1862 – 1949) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1911.
- J. M. G. Le Clézio: (1940 -) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 2008.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Bailtean as motha na cruinne
- ↑ Urząd Miasta Gdańska
- ↑ SisterCities
- ↑ SisterCities


text:
Luzern
‘S e baile mòr ann am meadhan na h-Eilbheise a th’ ann an Luzern (IPA: luˈtsɛɐn, Beurla/Fraingis Lucerne, Eadailtis Lucerna). Tha e suidhichte aig 436m os cionn ìre na mara ri taobh Loch Vierwaldstättersee anns an roinn (Gearmailtis: Kanton) Luzern fhèin, 40km air falbh bho Zürich, 189Km bho Ghenève agus 49Km bho Bhasel. [1] Tha 59,509 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile, an 8mh baile as motha na dùthcha.[2] ‘S e Gearmailtis an cànan a tha aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine an an Luzern.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Chaochail an sgrìobhadair Carl Friedrich Georg Spitteler: (1845 – 1924) ann an Luzern ann an 1924.


text:
Cuimhneachan Trafalgar
(An t-Ard-mharaiche Macaroni Mac a' Pheanguin on na h-Eileanan Fàclannach a' sgrùdadh na trùpan.)
Trafalgar. Agincourt. Colditz. Rourke's Drift. Stiophan MacShuibhne air a' mhotar-baidhg aige. Sin na rudan a rinn na Breatannaich fhèin.
Nach eil àrd-inntinn oirnn uile? Neo a bheil sgeulachd caran eadar-dhealaichte ann?
Cò tha bruidhinn air press gangs? As aonais na press gangs, cha bhitheadh cabhlach mor aig MacNèill. Chaidh na press gangs air feadh na dùthcha, chun baile mor Sruighlea, agus àiteachan nach robh faisg air a' chuan mhòr idir. Sna luing dorcha, salach aig MacNèill, fhuair iad uile rum is sgiùrsadh, a bharrachd air ciorramachadh fada nas miosa na sin.
Cha b'e eachdraidh cho aighearach aig ìmpireileas Bhreatainn ris am faicear air na meadhanan san là an diugh.


text:
1934
MCMXXXIV
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 20 an Giblean - Chaidh Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba a stèidheachadh.
- Bhuannaich Luigi Pirandello an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 11 am Faoilleach - Jean Chrétien, Prìomh-mhinistear Chanada.
- 5 am Màrt - Daniel Kahneman, ann an Tel Aviv. Eaconamaiche agus Inntinn-eòlaiche à Iosrael.
- 3 an Giblean - Jane Goodall, ann an Lunnainn. Daonn-eòlaiche à Sasainn.
- 21 an Cèitean - Bengt Samuelsson, ann an Halmstad. Fear-saidheans às An t-Suain.
- 16 an t-Ògmhios - William Sharpe, ann am Boston. Eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 4 an t-Iuchar - Wole Soyinka, ann an Abeokuta. Sgrìobhadair à Nìgeiria.
- 26 an Lùnastal - Iain Fearchar Rothach, neach-poileataigs na h-Alba a bhuannaich an duais Sàr Ghàidheal ann an 2011.
- 8 an t-Sultain - Peter Maxwell Davies, sgrìobhaiche ciùil.
- 13 an t-Samhain - Garry Marshall, cleasaiche às na Stàitean Aonaichte.
- Criosaidh Dick, bana-sgrìobhadair Gàidhlig à Glaschu.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1 am Faoilleach - Jakob Wassermann, ann an Altaussee. Sgrìobhadair às A' Ghearmailt.
- 29 am Faoilleach - Fritz Haber, ann am Basel. Ceimigear às A' Ghearmailt.
- 4 an t-Ògmhios - Iain Eairdsidh MacAsgaill (Bàrd Bheàrnaraigh), bàrd Gàidhlig agus pìobaire
- 4 an t-Iuchar - Marie Curie, ann am Passy. Tè-saidheans às A' Phòlainn.


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
inie
czas
jest
dzień
zawsze
ciebie
wszystko
świecie
życia
świat
wiele
się
oczy
będzie
siebie
razem
serce
serca
chwilę
słowa
domu
urodziny
Tobie
lat
marzenia
świata
rana
miłości
Rymy do księgach
Agach, agach, algach, arengach, Begach, begach, belgach, Belgach, Bergach, biegach, bigach, bingach, blagach, blogach, bluzgach, bogach, bongach, borgach, brogach, brygach, bryzgach, brzegach, bugach, bzygach, cajgach, cęgach, Chengach, Chungach, ciągach, cięgach, congach, Craigach, cugach, cygach, czołgach, dagach, dengach, dęgach, długach, dogach, dongach, Dougach, dragach, drągach, Drągach, drogach, drugach, drygach, drzazgach, Drzazgach, Drzyzgach, dugach, dygach, dźwigach, dżagach, eklogach, elingach, ergach, etrogach, fagach, fangach, Fangach, felgach, figach, flagach, Foggach, folgach, forgach, fragach, Frygach, frygach, fugach, gach, gagach, gangach, gęgach, gigach, głogach, gongach, gorgach, Gregach, Griegach, grogach, hangach, Helgach, Igach, imagach, Ingach, irgach, Irvingach, jagach, Jagach, jigach, jogach, jongach, jugach, Jungach, jungach, Jurgach, kałgach, kegach, kiangach, Kingach, kingach, klagach, klangach, klingach, knagach, kogach, koggach, kongach, kręgach, krygach, księgach, kwagach, kwaggach, lagach, Langach, largach, legach, lęgach, liangach, ligach, lingach, logach, longach, łęgach, ługach, magach, mangach, mergach, miazgach, migach, mongach, moogach, morgach, mozgach, mózgach, mungach, nagach, nogach, nygach, obelgach, obiegach, odłogach, oflagach, okręgach, Olegach, Olgach, omegach, omiegach, osiągach, ostrogach, ostrygach, otągach, outingach, ożogach, pangach, piargach, piegach, pierzgach, pingach, plagach, Plawgach, Pługach, pługach, pongach, pręgach, progach, przylgach, pstrągach, Puigach, purgach, ragach, rangach, rengach, ringach, Rogach, rogach, Rozogach, rózgach, Rózgach, rugach, rygach, rzygach, sagach, sągach, sengach, siągach, skargach, Skargach, slangach, slegach, slingach, sługach, smogach, smugach, sniggach, songach, sorgach, spągach, springach, sprzęgach, stengach, stogach, strągach, stringach, strugach, Strugach, strzygach, Sungach, swingach, szagach, szengach, Szlagach, szlagach, szlangach, szlugach, szpiegach, szpongach, szpringach, sztagach, sztangach, sztegach, szwungach, ściągach, ściegach, ścigach, śligach, ślizgach, śmigach, śniegach, tagach, tajgach, tamgach, tangach, targach, teurgach, togach, tongach, tragach, trwogach, tsugach, tungach, uciągach, udźwigach, Uhligach, ulgach, umizgach, urągach, Urygach, usługach, uślizgach, utargach, uwagach, Vegach, vlogach, wagach, Wagach, wangach, wargach, wciągach, wigach, wilgach, wizgach, wołgach, wprzęgach, wręgach, wrogach, wspięgach, wstęgach, wślizgach, wygach, wzdręgach, yargach, Youngach, yugach, zbiegach, zgagach, złogach, Zweigach


text:
Tha Muileann Clò Hearach ann an Steòrnabhagh air a bhith ga ath-bheòthachadh agus ga fhosgladh as ùr an-diugh (Dihaoine 9mh Màrt) mar Ionad nam Meadhanan Cruthachail (IMC).
Tha leasachadh £2.6m an IMC ag aithneachadh nan cothroman cosnaidh a tha an lùib na roinne cruthachail an Innse Gall, gu h-àraid iad sin a tha ceangailte ris a' Ghàidhlig.
Tha an IMC a' tabhann 1000mc de ghoireasan oifisean agus deasgan air màil airson gnothachasan cruthachail agus luchd-obrach saor-chùmhnant, agus tha an t-ionad cuideachd a' solarachadh rùm airson oifisean agus gnothaichean eile ceangailte ri obair riochdachaidh airson MG Alba, Seirbheis nam Meadhanan Gàidhlig.
Bidh MG Alba a' rianadh an ionaid agus a' làimhseachadh chunnraidhean màil as leth Chomhairle nan Eilean Siar.
Stèidhichte am broinn 'baile mheadhanan' Steòrnabhaigh air Rathad Shìphoirt, tha an togalach ri taobh prìomh-oifis agus stiùideo MG Alba. Tha MG Alba ag obair ann an com-pàirteachas leis a' BhBC airson BBC Alba a riochdachadh agus 's ann bhon ionad seo ann an Steòrnabhagh a thathar a' rianadh an t-sianail. Tha Studio Alba, stiùideo telebhisean agus fuaim airson obair riochdachaidh agus iar-riochdachaidh, cuideachd ann an ionad Rathad Shìphoirt.
A' bruidhinn mu fhosgladh an IMC, thubhairt an Comhairliche Aonghas Caimbeul, Ceannard Chomhairle nan Eilean Siar: "'S e pìos bun-structair sònraichte a tha seo airson Innse Gall. Tha mi air leth toilichte gu bheil a' Chomhairle air taic a chur ri leasachadh den t-seòrsa seo, ' tha sealltainn ar dealas ann a bhith a' faighinn buannachd eaconamach bhon roinn chruthachail, gu h-àraid le bhith togail air buaidh an t-sianail Gàidhlig, BBC Alba. Tha e cuideachd air a bhith na bhuannachd mhòr airson na coimhearsnachd ionadail agus tha Comann Luchd-còmhnaidh Newton gu math toilichte leis. Rinn an cunnradair ionadail, Iain Moireach, obair air leth leis a' phròiseact."
Thubhairt Archie Dòmhnallach, Manaidsear Sgìre HIE: "Tha an t-ionad ùr seo a' sealltainn cho cudromach 's a tha na gnìomhachasan cruthachail anns na h-eileanan. Tha comas ann airson cruthachadh barrachd chothroman cosnaidh anns na meadhanan agus an roinn chruthachail. Tha cànan, cultar agus dualchas na Gàidhlig làidir san sgìre agus bidh an t-ionad na àite a bhios a' togail air an neart seo agus a bheir buannachdan eile dhan sgìre. Tha an togalach ùr na mhòr-ionad airson a' ghnìomhachais agus bheir e spionnadh dhan eaconamaidh. Tha gnothachasan san roinn chruthachail cudromach dhan eaconamaidh an Innse Gall agus gu dearbh airson nan sgìrean eile mu thimcheall, agus tha an t-ionad seo a' toirt brosnachadh sònraichte dhan roinn."
A' bruidhinn aig an tachartas fosglaidh, thubhairt Alasdair Moireasdan, Cathraiche MG Alba: "Tha sinn gu math toilichte leis na goireasan san IMC, a tha na fhìor chùis bhrosnachaidh dha na h-eileanan. Bidh an t-ionad a' cur ri agus a' brosnachadh fàs ghnothachasan anns na meadhanan agus na gnìomhachasan cruthachail le bhith solarachadh àrainneachd iomchaidh airson an fhàs sin.
An-dràsta, tha obair chruthachail àrd-ìre a' tighinn a-mach à Steòrnabhagh agus sgìrean eile sna h-eileanan, gu h-àraid a thaobh craoladh na Gàidhlig, agus le leasachadh BBC Alba thathar an dòchas gum bi an t-ionad ùr na àite far am bi diofar bhuidhnean ag obair còmhla, sa chiad àite bho thaobh a-staigh na roinne neo-eisimeileach."
Thubhairt Denis Malone, Àrd Oifigear Prògram Com-pàirteachais na Gàidhealtachd agus nan Eilean: "'S e goireas mìorbhailleach, ùr a th' anns an IMC a nì mòran a thaobh chothroman do dhaoine ann an Innse Gall agus bho sgìrean eile airson an cuid sgilean an leasachadh ann an nua-theicneolasan agus dòighean eile air obrachadh.
Tha mi air leth toilichte leis an taic airgid a chur Maoin Leasachaidh Roinneil na h-Eòrpa ann an com-pàirteachas leis a' Chomhairle agus Iomairt na Gàidhealtachd agus nan Eilean an lùib anns an leasachadh seo. Bu chòir moladh a thoirt do dh'obair prìomh chom-pàirtichean ann a bhith a' dealbhadh ionad den seòrsa seo agus tha mi a' coimhead air adhart ri faicinn mar a bhios e a' ceangal le in-thasgaidhean eile."
Tha a' chiad neach-gabhail san togalach ùr, Coinneach Stiùbhart bhon chompanaidh riochdachaidh Moja Ltd., toilichte leis an togalach ùr, agus e air a ràdh: "Mar chompanaidh neo-eisimeileach ag obair anns na meadhanan tha e gu bhith air leth math dhomhsa cothrom fhaighinn na goireasan agus oifisean an seo an cleachdadh, agus a bhith a' faighinn buannachd bho bhith ag obair gu dlùth le daoine eile agus na cothroman a bhios an lùib sin."
Chaidh an togalach a dhealbh le ZM Ailtearachd, Glaschu, agus b' e Iain Moireach 's a Mhic am prìomh chunnradair air an ath-leasachaidh. Tha gnìomhachas a' Chlò Hearaich a bha roimhe san togalach, air a riochdachadh anns na soighnichean agus san àirneis le sèithrichean air an còmhdach leis a' Chlò.
Tha an leasachadh cuideachd air goireasan coimhearsnachd nas fheàrr a chur air dòigh san sgìre. Tha Comunn Luchd-còmhnaidh Newton a bha roimhe aig Rathad Shìphoirt air goireas ùr snasail fhaighinn aig ceann an togalaich, far a bheil oifis, cidsin agus seòmar coinneimh, a leudaicheas na seirbheisean a gheibh iad air a thoirt seachad do luchd-còmhnaidh `s a cheàrnaidh agus do bhuidhnean eile.
Chaidh am pròiseact a mhaoineachadh tro Mhaoin Leasachaidh Roinneil na h-Eòrpa, Iomairt na Gàidhealtachd `s nan Eilean agus Comhairle nan Eilean Siar. `S ann aig Comhairle nan Eilean Siar a tha sealbh air an togalach.
Mu MG Alba
'S e MG Alba ainm obrachaidh Seirbheis nam Meadhanan Gàidhlig. Tha MG Alba ag obair ann an com-pàirteachas leis a' BhBC airson BBC Alba a lìbhrigeadh. Gheibhear barrachd fiosrachaidh aig: www.mgalba.com.


text:
Haracleas
'S e Ìompaire Bheasantian a bh' ann an Haracleas (Laideann: Flavius Heraclius Augustus; Greugais: Hpάkλeιoς, Hērakleios). Riaghail e eadar 610 agus 641. Tarsainn air na bliadhnachan a bha an ceann an impireachd bha tòrr creach agus iomadaidh cogaidh a dol air adhart. Bha Persia agus Beasantian a sabaist a chèile agus bliadhna no dhà an deidh deireadh an cogadh fhada eatarra thàinig na h-Arabaich a cheannsaidh air Beasantian agus iad a faighinn smachd air coir is leth de talamh an impireachd.


text:
A-màireach bidh Keith a’ ceilidh oirnn agus iadsan san treas àite agus Inbhir Narann sa cheathramh àite. Didòmhnaich 21 bidh sinn san chuairt dheireannach sa chupa ceann a tuath aig sràid Grannd (‘s e dhachaigh Clach a tha sin) agus bidh sinn a’ dèanamh ar dìcheall an aghaidh Caley Thistle. A bharrachd air sin, Disathairne 27 bidh sinn uile a’ dol sios do dùn Èideann. Bidh Inbhir Narann a’ cluich an aghaidh Edinburgh City aig Meadowbank ann an cupa na h-Alba! County Boys – air ais a-rithist!
Fàilte chridheil ort
Tha mi 47 bliadhna a dh'aois, tha mi pòsta 's tha mi a' fuireach ann an Inbhir Narann.
Tha e a' còrdadh rium a bhith sgrìobhadh beagan Gàidhlig. Tha mi fhathast ag ionnsachadh 's mar sin dheth, cha bhi a h-uile càil buileach ceart: nì mi mearachdan!
Co-dhiù ma tha greiseag agad - thig a-steach! Tuilleadh mu dheidhinn Gràisg


text:
1966
MCMLXVI
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 18 an Lùnasdal - dh'fhosgail Drochaid-rathaid na Tatha
- Bhuannaich Nelly Sachs agus an Shmuel Yosef Agnon an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 6 an Cèitean - Tàmhais Scott, neach-poileataigs Albannach agus Ceannard Pàrtaidh Libearal Deamocratach na h-Alba eadar 2008 agus 2011.
- 26 an Cèitean - Seòna Robasdan, neach-poileataigs Albannach.
- 15 an t-Iuchar - Jason Bonham, dromadair le Led Zeppelin.
- 9 an Dàmhair - David Cameron, Prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte o 2010.
- 7 an Dùbhlachd - Lucía Etxebarría, Sgrìobhadair.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 5 an t-Iuchar - George de Hevesy, ceimigear às an Ungair.
- 6 an t-Sultain - Hendrik Verwoerd, ann an iKapa. Fear-poileataigs à Afraga a Deas.
- 2 an t-Samhain - Petrus Josephus Wilhelmus Debije. Ceimigear à Maastricht, na Tìrean Ìsle. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1936.


text:
Teàrlach Mòr
Teàrlach Mòr b. 742 no 747 - 28mh Faoilleach, 814 - (No Charlemagne san Fhraingis, Karl der Große sa Ghearmailtis, Karel de Grote san Duitsis agus Carolus Magnus sa Laidinn) Rìgh nan seann Ghearmailteach ris an canar na 'Fraingich' agus an duine a stèidhich Ìmpireachd Naomh na Ròimhe.
A bheatha[deasaich | deasaich an tùs]
B' e am mac as sine aig Rìgh Pippin Òg (cuideachd air ainmeachadh ' Pippin Goirid '). Nuair a bhàsaich Pippin, chaidh an rìoghachd aige a phàirticheadh ann an dà leth eadar a mhic - Teàrlach agus a bhràthair Carloman. Bhàsaich Carloman air an còigeamh latha den Dàmhair 771, mar sin a' fàgail Teàrlach Mòr mar cheannard na rìoghachd Fraingich aonaichte. Bha Teàrlach Mòr a' cogadh airson a' mhòr-chuid de bhliadhnaichean a rìoghachd - leis a' chlaidheamh ainmeil aige 'Joyeuse' na làimh. An dèidh trithead bliadhna de chogadh agus ochd blàran deug, cheannsaich e na Sagsonaidh - amas a bh' aig Ìmpire Augustus den Ìmpireachd Ròmanach ach nach robh na chumhachd a dhèanamh. An dèidh dha smachd fhaighinn air talamh no sgìre, dh'iompaich e na daoine chun a' chreideimh Chrìosdaidh. Stèidhich e Magdeburg ann an 805 agus ionad riaghlaidh ann an Worms cuideachd.
An ceann na 8mh linne thagh rìgh Teàrlach Mòr Aachen airson an rath a b' fheàrr aige. Thog e cill, "Pfalzkapelle", a tha na pàirt den àrd-eaglais Aachener Dom an-diugh, agus pàlas impireil.
Teàrlach Mòr an-diugh[deasaich | deasaich an tùs]
- Bidh an duais "Karlspreis" ann airson a chuid obrach ro aonachd na Roinn-Eòrpa a h-uile bliadhna deasghabhail ann an talla baile Aachen.
- Ann an ceòl: Dh'fhoillsich Christopher Lee, cleasaiche agus seinneadair, clàr Meatailte Charlemagne: By the Sword and the Cross (2010)[1] agus clàr leanmhainn Meatailte truime Charlemagne: The Omens of Death (2013) mu dhèidhinn tachartasan beatha Theàrlaich Mhòir.[2]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Michaels, Sean: “Christopher Lee to release 'symphonic metal' album”. Ann an: The Guardian, 5 am Faoilleach 2010.
- ↑ Farrell, John: “Christopher Lee Celebrates 90th Birthday By Recording Heavy Metal”. Ann an: Forbes, 28 an Cèitean 2012.
Tùsan[deasaich | deasaich an tùs]
- Oswald Holder-Egger (Ed.): Einhardi Vita Karoli Magni. (Monumenta Germaniae Historica, Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi 25). Hahn, 6mh eagran. Hanòbhar 1911 (air loidhne)(eagran sgrùdach)


text:
OK – bha mi caran cruaidh air Barrheid an turas mu dheireadh is mar sin, cho-dhùin mi gum b’ fheuch e dhol tron bhaile a-rithist, an turas seo air an trèana gu Cill Mhèarnaig.
Saoil am bi barrachd Gàidhlig ri faicinn?
Mar as àbhaist, tha an turas agam a’ tòiseachadh ann an Costa ann an Glaschu Mheadhain – ged is e rùn na bliadhna ùire agam a bh’ ann a bhith a’ seachnadh cofaidh corporra…. An àite a bhith a’ cluich ceòl corporra cac mar as àbhaist, an-diugh, tha iad a’ cluich ‘Band of Gypsies’ le Jimi Hendrix. Dè cho cool sa tha sin!
Trèana: DMU clas 156: 156 501
Air m’ I-pod: The Who: Tommy (Live at Leeds) 9.5/10, Jimi Hendrix Band of Gypsies 6/10) – taing do Chosta airson am beachd a thoirt dhomh!
Air an t-slighe a-mach a Barrhead, tha sinn a’ faicinn taobh posh a’ bhaile agus a’ dol a-steach gu geàrradh fada air a’ chuairteachadh le craobhan is achaidhean. Tòrr nas fheàrr! Tha sinn ann an Siorrachd Rinn Frìu an iar ceart a-nis agus sinn a’ dol air trac singilte ann an gleann ri taobh aibhne le craobhan gu leòr rim faicinn.
Ma tha ùidh agad ann an togail dealbhan, tha tòrr àiteachan ann a bhiodh air leth math airson dhealbhadaireachd rathad-iarainn.
Tha e daonnan a’ cur ionghnadh orm an uiread de bhailtean beaga ann an Alba mu nach cuala mi mu dheidhinn riamh roimhe. An-diugh, tha an trèana a’ dol seachad air Gateside, Shillford is eile.
As dèidh Shillford, tha an loidhne coltach ri rudeigin air loidhne na Gàidhealtachd an iar le beanntan àrda agus loch beag.
Tha làrach ann de seann rathad-iarainn dìreach ro bhocsa-chomarraidhean Lugton, agus tè eile ann dìreach às dèidh làimh.
Tha sinn a-nis ann an Siorrachd Air agus tha sinn follaiseach bhon chruth tìre a tha gu math còmhnard. Tha stèisean Dunlop agus Stewarton a’ coimhead fìor mhath le càrlann ùr aig Stewarton agus an dà stèisean air an ùr sgeadachadh a rèir coltais. Air an t-slighe a-steach gu Stewarton, chithear an tobhta aig seann chaisteal agus air an t-slighe a-mach a-rithist, tha deagh shealladh ann, àrd os cionn a’ bhaile.
Is e ceann-rèile cudromach a th’ ann an Cille Mheàrnaig le trèanaichean a’ ruith gu Carlisle, an Caisteal Nuadh agus an Truthail (Troon). Is e baile rèile cudromach a th’ ann oir tha Barclay stèidhichte ann agus chithear tòrr mòr obraichean càraidh a’ dol air adhart air carbadan is càraichean rèile ann. Chunnaic mi shunter beag a’ gluasad ann an gàradh-rèile Barclays.
Chan eil soidhnichean Gàidhlig idir air an loidhne seo eadar Glaschu is Kilmarnock. Is bochd sin, gu h-àraid le baile cho mòr cudromach ri Cille Mheàrnaig – feumaidh gun deach na soidhnichean ùrachadh mus do ghabh ScotRail ri poileasaidh dà-chànanach.
Uile gu lèir, is turas rèile mòr an t-saoghal math a tha seo! Tòrr seallaidhean brèagha, measgaichte rim faicinn. Dìreach aon phiòs chomhairle – na tig far na trèana ann am Barrheid!
Alasdair


text:
Comhairleachadh Dhreuchdan le Alumni
Dè th’ ann an comhairleachadh dhreuchdan le alumni?
Is e a th’ ann an comhairleachadh dhreuchdan le alumni cothrom do dh’oileanaich a bhith a’ coinneachadh ri ceumnaichean a tha a-nis stèidhte san dreuchd aca. Faodaidh tu tuigse a thoirt do dh’oileanaich air an dreuchd agad agus leigeil leotha buil a dhèanamh den fhiosrachadh a th’ agad oirre. Bheir seo do na h-oileanaich an t-eòlas a bhith a’ dealbhadh an adhartais fhèin a dh’ionnsaidh nan amasan a th’ aca a thaobh dreuchd.
Dè na buannachdan a th’ ann do chomhairlichean?
Bu toigh le tòrr cheumnaichean ceangal a bhith aca ris an oilthigh fhathast, agus a bhith a’ cur ri soirbheas nan oileanach ùr ann an dòigh air choireigin. Faodaidh tu an dà chuid a dhèanamh a-nis le bhith a’ cur d’ ainm air adhart mar alumnus comhairleachaidh dhreuchdan. Cho math ri bhith a’ cur ri soirbheas UHI, bidh tu a’ toirt buaidh dhìreach air an t-soirbheas a bhios aig oileanaich ùra san àm ri teachd le bhith gan stiùireadh ann a bhith a’ planadh dhreuchdan. Is e rud gu math brosnachail a th’ ann a bhith a’ cur an eòlais agad fhèin gu feum is thu a’ cuideachadh oileanaich ùra.
Le bhith a’ gabhail pàirt bidh a’ bhuidheann agad fhèin nas fhollaisiche aig UHI agus am measg na feadhna a dh’fhaodadh a bhith ag obair dhut san àm ri teachd. Tha cuideachd cothroman ann a bhith a’ dèanamh ceangal ri UHI ann an dòighean eile, le bhith a’ solar ghreisean-gnìomhachais no a’ bruidhinn aig tachartasan dhreuchdan.
Dè na riatanasan a th’ ann a bhith nad chomhairleach?
A bhith nad chomhairleach, feumaidh tu a bhith nad cheumnaiche bho UHI. Chan eil e gu diofar an ann o chionn fhada no o chionn ghoirid a cheumnaich thu. Tha alumni a tha stèidhte sna dreuchdan aca foirfe mar chomhairlichean, ach tha mòran cheumnaichean eile a nì comhairlichean matha cuideachd. Ma tha thu a’ dèanamh ionnsachadh for-cheum, obair choimhearsnachd no obair shaor-thoileach bu toigh leinn cluinntinn bhuatsa cuideachd.
Ciamar a thèid mo chàraideachadh ri oileanaich?
Cuiridh oileanaich fios a dh’ionnsaidh a’ cho-òrdanaiche chomhairlichean a chàraidicheas iad ri comhairleach alumni a tha ag obair anns an t-seòrsa obrach a tha iad ag iarraidh. Ma dh’obraich thu ann an àireamh de ghnìomhachasan, cuir seo air an fhoirm agad agus faodaidh sinn do chur fo àireamh de dhreuchdan.
Ciamar a chomhairlicheas mi oileanaich?
Bidh comhairleachadh a’ gabhail àite air a’ fòn no air-loidhne, ach ma bhios an dithis agaibh a’ fuireach faisg air a chèile, faodaidh gum bi sibh airson coinneachadh aghaidh ri aghaidh. Tha e an urra ribh fhèin am bi coinneamh no àireamh de choinneamhan eadaraibh.
Cuin as urrainn dhomh pàirt a ghabhail?
Tha sinn daonnan a’ lorg chomhairlichean ùra. Faodaidh tu iarrtas a chur a-steach aig àm sam bith.
Ciamar a ghabhas mi pàirt?
A ghabhail pàirt ann an lìonra comhairleachaidh dhreuchdan nan alumni, lìon am foirm iarrtais air-loidhne. No faodaidh tu a leigeil a-nuas agus a lìonadh. Na gabh dragh ged a dh’atharraicheas an suidheachadh agad, agus gun chomas agad a bhith nad chomhairleach tuilleadh. Faodaidh tu an lìonra chomhairlichean fhàgail, no a ràdh nach bi thu ri fhaotainn, aig àm sam bith.
Dè an ath rud a thachras?
Aon uair ’s gum faigh sinn am foirm agad, cuiridh an co-òrdanaiche chomhairlichean fios thugad agus cuiridh iad d’ ainm ris an stòr-dàta chomhairlichean. Bheir iad dhut fiosrachadh tòiseachail gus am bi thu eòlach air an dreuchd.
Nam bu toigh leat barrachd fiosrachaidh mu chomhairleachadh dhreuchdan le alumni, cuir post-d chun kevin.sinclair@uhi.ac.uk.


text:
An t-Oll Dàibhidh Worthington
Rianadair luchd-obrach (teagaisg)
Is e an t-Oll Dàibhidh Worthington ceannard Ionad Eachdraidh an oilthigh. An dèidh dha tighinn chun an ionaid anns an Iuchar 2008 mar òraidiche, ghabh e uallach airson cuir air bhog a chiad phrògram co-urram, an cùrsa BA (le Urram) ann an Eachdraidh agus Poilitigs, ann an 2010, agus airson a’ chùrsa MLitt air-loidhne ann an Eachdraidh na Gàidhealtachd agus nan Eilean, a’ chiad phrògram maighstir fo-nàiseanta ann an eachdraidh aig oilthigh an Alba, ann an 2011. Is esan stiùiriche prògraim airson a’ chùrsa mu dheireadh.
Bidh an t-Oll Worthington a’ teasasg, a’ foillseachadh agus a’ dèanamh rannsachadh air na cuspairean a leanas:
- Eachdraidh oirthireil tràth nodha de dh’Alba a Tuath.
- Spòrs air a’ Ghàidhealtachd (c.1500-c.1750)
- Eilthireachd is siubhal Breatannach is Èireannach san àm tràth nodha
- Ceanglaichean eachdraidheil Albannach-Pòlainneach
- Meadhan na Roinn-Eòrpa ann an eachdraidh tràth nodha
Còmhla ris an Oll Alastair Dòmhnallach aig Oilthigh Obar Dheathain, tha e na cho-dheasaiche den iris thar-chuspaireil, air a sgrùdadh le co-inbhich, Northern Scotland.


text:
1856
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1856 (MDCCCLVI).
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Chaidh Walkerton (Indiana) a stèidheachadh.
- Chaidh eaglais a thogail ann an Achadh nan Càrn, Alba.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 24 an Giblean - Philippe Pétain, ann an Cauchy-à-la-Tour. Saighdear.
- 6 an Cèitean - Sigmund Freud, teiripiche-inntinn às an Ostair.
- 26 an t-Iuchar - George Bernard Shaw, ann am Baile Àtha Cliath. Sgrìobhadair.
- 28 an Dùbhlachd - Woodrow Wilson, 28mh ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte


text:
26 an Lùnastal
'S e 26 an Lùnastal an 238mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (239mh ann am bliadhna-leum). Tha 127 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1768 – Thriall James Cook gu Haiti air bòrd HMS Endeavour.
- 1978 - Taghadh Phàpa Iain Pòl I, ann an Cathair na Bhatacain.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1676 - Robert Walpole, Prìomh mhinistear na Rìoghachd Aonaichte.
- 1934 - Iain Fearchar Rothach, neach-poileataigs na h-Alba a bhuannaich an duais Sàr Ghàidheal ann an 2011.
- 1976 - Dòmhnall Camshron, neach-poileataigs Albannach.
- 1980 - Chris Pine, actair Aimeireaganach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1987 - Georg Wittig, ann an Heidelberg. Ceimigear às a' Ghearmailt.


text:
Urbino
‘S e baile meadhanach ann an ceann a tuath na h-Eadailt a th’ ann an Urbino (Dual-chaint: Urbìn, Laideann: Urvinum Mataurense). Tha e suidhichte aig 447m os cionn ìre na mara,[1] ri taobh na h-aibhne Mataurus, eadar Fano agus Siena, anns an sgìre (Eadailtis: Provincia) Pesaro e Urbino, anns an roinn (Eadailtis: Regione) Marche. Tha an t-ainm a’ ciallachadh Baile beag a’ Mhataurus, ann an Laideann. Tha Urbino 204km air falbh bhon An Ròimh, prìomh-bhaile na dùthcha, 334km bho Mhilano, 187km bho Phadova agus 111km bho Fhirenze.[2] Tha 15,627 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile.[3] ‘S e àite gu math beairteach taobh chlutair bho linn an ath-bheothachaidh san Roinn Eòrpa agus fiù’s chaidh Oilthigh Urbino a steidheachadh an seo ann an 1506.[4]
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Bhuineadh Urbino do Stàitean na h-Eaglaise bho 1626 gu ruige 1860.[5]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Giovanni Francesco Albani (1700 – 1721): Pàp bho 1585 gu 1721.


text:
Kl. Ianair .uii. f., l. u. Anno Domini M.iii., alias M.4.
Oengus m. Bresail, comarba Cainnigh, i n-Ard Macha in perigrinatione quieuit.
Eochaid H. Flannacan, airchinnech Lis Oeigedh & Cluana Fiacna, sui fhilidechta & senchusa, .lx.uiiii. anno etatis sue obiit. {§H1}
§
duan-salm drech-shona dremend,
eochaiss ni tar ais aidhlis,
eochair glais ainfis Erend.
radh feochair fris co fata;
im ail eolais na h-ecna
frecra ni fail a abba.
Gilla Cellaigh m. Comaltan ri H. Fiachrach Aidne, Brian m. Mael Ruanaig occisi sunt.
Domnall m. Flannacan rí Fer Lí, Muiredach m. Diarmata ri Ciaraidhe Luachra, moriuntur.
Cath Craibe Telcha eter Ultu & Cenel n-Eogain, .i. in .xuiii. Kl. Octimbris in quinta feria, co remaidh for Ultu, co torchair ann Eochaid m. Ardghair rí Ulad, & Dubh Tuinne a brathair, & a da mc., .i. Cu Duilig & Domnall, & ár int sluaigh arcena eter maith & saith, .i. Gairbith ri H. n-Echdach, & Gilla Patraicc m. Tomaltaigh & Cumuscach m. Flathroí & Dub Slangha m. Aedhai & Cathalan m. Etroch & Conene m. Muirchertaigh & forglu Ulad archeana;{folio & column H54ra} & ro shiacht in imguin co Dun Echdach & co Druim Bo. Sic in Libro Duibh Da Leithi. Do-rochair ann dono Aedh m. Domnaill H. Neill, rí Ailigh, & alii, .xx. nono etatis anno,
p.434regni uero x.; acht as-berat Cenel n-Eogain is uaidhibh fein ro marbad.
Donnchad H. Loingsigh, rí Dal n-Araide, do marbad do Cheniul Eogain per dolum.
Slogad la Brian co Tracht n-Eothaile do dhul timcell coro thairmisc Cenel n-Eogain.
Da Ua Chanannan do marbad la H-Ua Mael Doraid.
Dub Slane H. Lorcan, airchinnech Imlecha Ibhair, quiéuit.
Mael Sechlainn, rí Temhrach, do escor corbo crolighi báis dó.


text:
Leabhran de bhriathrachas eadar-lìn ga sgaoileadh
11 Cèitean 2012
’S e stòr-dàta briathrachais air-loidhne a th’ anns ‘An Seotal’, a tha ag amas gu sònraichte air àrd-sgoiltean a tha a’ teagasg chuspairean tro mheadhan na Gàidhlig, ach goireas a tha cuideachd feumail dha sgoilearan aig a h-uile ìre agus dha saoghal na Gàidhlig san fharsaingeachd.
Tha an làrach a’ sealltainn:
- briathrachas anns a’ Bheurla agus anns a’ Ghàidhlig
- fiosrachadh briathradaireachd iomchaidh eile, mar eisimpleir, gnè ainmearan, facail iomarra agus cruthan eile
- cuspair(ean) ris a bheil ceangal sònraichte aig a’ bhriathrachas
- eisimpleirean de chleachdaidhean far a bheil sin iomchaidh
- cliath gràmair a tha a’ toirt stiùir air mar a tha ainmearan ag atharrachadh ann an diofar thuisealan agus a rèir ’s a bheil alt còmhla riutha no nach eil.
Nuair a bhathas ag ullachadh na làraich nochd grunn cheistean mu bhriathrachas iomchaidh agus bha e follaiseach gun robh iomadach eadar-theangachadh Gàidhlig ann airson aon fhacal Beurla, mar eisimpleir, ‘brobhsair’, ‘rùraiche’, ‘sealladair’ airson ‘browser’; ‘cliog’ is ‘briog’ airson ‘click’; ‘thoir a-nuas’ is ‘luchdaich a-nuas’ airson ‘download’.
Ri linn sin thug ‘An Seotal’ còrr is deich riochdairean fichead bho bhuidhnean foghlaim, buidhnean leasachaidh Gàidhlig, craoladairean agus ionadan acadaimigeach còmhla aig co-labhairt gus feumalachdan briathrachas eadar-lìn na Gàidhlig a rannsachadh.
Tron latha bhathar a’ deasbad na ceiste san fharsaingeachd agus a’ toirt sùil air a’ bhriathrachas fhèin. Anns an leabhran seo gheibhear toradh na h-obrach aca, cuide ri toradh grunn leasachaidhean eile ann an cànan coimpiutaireachd na Gàidhlig.
Ar taing dhan a h-uile duine a bha an làthair, agus gu sònraichte dha TELI airson an cuid taice.
Chaidh gabhail ris aig a’ cho-labhairt gu bheil feum air briathrachas aontaichte, air grunnan adhbharan.
An toiseach, sàbhailidh e do bhuidhnean leasachaidh agus companaidhean dealbhachaidh ùine no airgead a chosg air eadar-theangachaidhean ùra gach turas a thèid làrach-lìn no eile a chruthachadh sa chànan.
Nas cudromaiche na sin, math dh’fhaodte, leigidh e le luchd-brobhsaidh fàs cleachdte ri bhith a’ cleachdadh an eadar-lìn anns a’ chànan.
’S e raon cudromach a th’ anns an eadar-lìon don Ghàidhlig, agus gu dearbha, do chànanan san fhairsaingeachd.
Mar sin, tha sinn an dòchas gun tèid aig an leabhran seo air cuid de na ceistean a bhios ag èirigh a fhreagairt ‘s gum bi e feumail dhuibh ann a bhith a’ cruthachadh ghoireasan ùra Gàidhlig.
Tha am briathrachas air fad san leabhran seo ri fhaighinn anns ‘An Seotal’ aig www.anseotal.org.uk.


text:
Brùth air gus dealbh nas motha fhaicinn.
Halò a chàirdean,
'S Fhada bhon a bha mise a' sgrìobhadh sa bhlog a tha seo ach 's e rudeigin a thuirt Tormod còir air program telebhisean a chuir piseach orm. Thuirt e:
'Tha mi fada an comain sgrìobhaidh, mar gum b'e, airson mo bheatha a shàbhaladh. An fhìrinn agam gur e caran melodramatic, nach mi shàbhail o chionn 's gun do thòisich mi a' sgrìobhadh. Comhairlichean do dhuine sam bith a tha deònach peann a chur ri paipear - dèan e! dèan! Chan eil a-màireach air a ghealltainn dhuibh. Toisich an-diugh fhèin.'
Sin thu fhèin Thormaid, gur math a thèid leis an nobhail ùr agaibh. Co-dhiù tha mise direach airson ur aire a thoirt do na sgòthan a chunnaic mi a-nochd. Chuir e nam chuimhne gu laidir ciamar a bha cùisean san dearbh mios ann an 99. Nach e math a bhith beò? Sna laithean seo tha mi buailteach a bhith sgrìobhadh air FnG, 's ann anns an àite ud a tha mòran a' dol ach 's e lan thìde gun do thoisich mi ann a sheo a rithist.


text:
Dryburgh
'S e baile beag anns na Crìochan a tha ann an Dryburgh. Tha e suidhichte air bruach Abhainn Thuaidh ear air Baile Ur Chille Bhoisil.
'S e seo na co-chomharran aige: 55° 34′ 47.64″ Tuath agus 2° 39′ 1.08″ Iar.
Tha tobhtaichean de dh'abaid ainmeil deas air a' bhaile, an Dryburgh Abbey, a chaidh a thogail ann an 1150. Tha Sir Walter Scott agus Douglas Haig adhlaicte ann an seo. Gu tuath a' bhaile tha clach-cuimhneachan Uilleam Uallas ann.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NT 590 320


text:
Tha cuimhne agam, ron chogadh, gum biodh an Dunara Castle ’s a’ Hebrides a’ fàgail an doca aig Kingston le bathar agus a’dol timcheall nan eilean. Bhiodh diofar sheòrsa de chargu aca.
Nam biodh duine gu math feumach air a’ ghnùis a bhearradh ’s e a’ coimhead mì-sgiobalta, chanadh cuideigin ris, “Thàinig bàta nam blades a-raoir.”
Ann am prògram inntinneach èibhinn air BBC Alba, tha Dòmhnall Meek, a chaidh a thogail ann an Tiriodh, ag innse mar a bha ùidh aige riamh anns na bàtaichean. Bidh e a’ deanamh modalan a bhios ag obrachadh le rèidio. ’Na òige bhiodh e ’na sheasamh a’ coimhead an Lochcarron a’ tighinn a-staigh ’s a’ ceangal ris a’ chidhe. Abair ùpraid an uair sin agus a h-uile neach cho trang.
B’e Donnchadh MacFhionghain an sgiobair. Dh’aithnicheadh an criutha gun robh droch shìde air fàire nam biodh strap a’ churraic aige ceangailte fo smig. Anns a’ phrògram bha seòladairean á Barraigh, Murchadh MacDhòmhnaill agus Pàdraig MacNèill, ag innse sgeulachdan.
Aig deireadh sheachdain ann an Glaschu bhiodh iad a’ gabhail drama. Bha bodach anns a’ Cheilidh Bar aig an robh Gàidhlig. Dh’èibhidh e, “Time gentlemen please ach sibhse aig a bheil Gàidhlig faodaidh sibh fuireach.”
Chuir an t-Iarla Granville a dh’iarraidh carbad a ghluaiseadh air muir agus tìr, seòrsa de beach landing craft air son obair nan tuathan èisg. Ràinig e Loch nam Madadh air bòrd an Lochcarron agus shaoil leis an dràibhear a bha ’na coinneamh gum fiachadh e a-mach air a’ mhuir leis anns a’ bhad. Thòisich na bodaich a bha air a’ chidhe air èibheach gun robh Seonaidh Ailig air a dhol ás a rian.
Bàtaichean cargu Mhic a’Bhriuthainn – cha deanadh na h-eileanan dad ás an aonais.


text:
Annie Laurie
'S e òran ainmeil Albannach a th' ann an Annie Laurie, ris an canar Maxwelton Braes cuideachd. Seo eadar-theangachadh dheth a rinneadh sa Ghàidhlig le Aonghas MacGilleathain Sinclair. [1]
ANNA BHÒIDHEACH. (Annie Laurie)
Tha bruachan Mhacsuel àluinn,
Mu'n laigh gu tràth an driùchd;
's an sin thug Anna bhòidheach
An gealladh dhomhs' nach muth;
An gealladh dhomhs' nach muth;
Air chuimhne bidh mar bha;
'S airson Anna bhòidhich, fhìnealt'
Gu'n rachainn fhìn gu bas.
Mar shneachd' tha 'mala mhalda,
Mar eal' a bràghad fionn;
'S a h-aghaidh 's i a's briagha
Air 'n d' sheall a ghrian bho thus,
Air 'n d' sheall a ghrian bho thus,
'S a sùil tha dubh-ghorm tlàth;
'S airson Anna bhòidhich, fhìnealt'
Gu'n rachainn fhìn gu bas.
Mar dhriùchd a tigh'nn air neòinean
Tha teàrnadh foil a ceum;
'S mar osnaich caoin ghaoth shamhruidh
Tha binn ghuth m' annsachd sèimh;
Tha binn ghuth ra' annsachd sèimh;
'Se 'n saogh'l gu leir dhomh 'gràdh;
'S airson Anna bhòidhich fhìnealt'
Gu'n rachainn fhìn gu bas.
A. McL. S.


text:
Aithisgean làimhseachadh ghearanan
Ghabh an t-oilthigh ri Poileasaidh Làimhseachadh Ghearanan Samhlach anns a bheil dà ire, a’ gabhail ris na prionnsapalan air an cuir a-mach bho Ombudsman Sheirbheisean Poblach na h-Alba. Is iad na prionnsapalan seo gum bu chòir don phoileasaidh agus modh ghearanan a bhith ruigsinneachd, cothromach, sùbailte, dìomhair, soilleir agus an deagh àm. Ann an co-chòrdadh ris a’ phoileasaidh seo, bidh an t-oilthigh a’ foillseachadh geàrr-chunntas gach ràith de thoraidhean ghearanan, gluasadan agus gnìomhan a ghabh sinn os làimh gus feabhas a thoirt air na seirbheisean againn.
- Geàrr-chunntas Bliadhnail 2015-16
- 1 Iuchar 2015 - 30 Sultain 2015
- 1 Giblean 2015 - 30 Ògmhios 2015
- 1 Faoilleach 2015 - 31 Màrt 2015
- Geàrr-chunntas Bliadhnail 2014
- 1 Dàmhair 2014 - 31 Dùbhlachd 2014
- 1 Iuchar 2014 - 30 Sultain 2014
- 1 Giblean 2014 - 30 Ògmhios 2014
- 1 Faoilleach 2014 - 31 Màrt 2014
- 1 Sultain 2013 - 31 Dùbhlachd 2013


text:
Bha mi a’ faireachdainn aig an deireadh sheachdain gun robh an t-àm ann turas rèile eile a ghabhail don ear-thuath.
An turas seo, ‘s ann gu dà mheanbh-rèile a bha mi a’ dol, a’ tòiseachadh ann an Cill Rìmhinn agus an uair sin a’ dèanamh air Obar Bhrothaig ann an Siorrachd Aonghais.
Tha meanbh-rèile Chill Rìmhinn suidhichte ann am Pàirce Craigtoun agus tha mi air a bhith a’ dol ann bho bha mi nam bhalach òg sna 70an is 80an. Tha an loidhne air a bhith ann fad 50 bliadhna ach cha mhòr nach deach a dhùnadh an-uiridh mar thoradh air gearraidhean comhairle. Gu fortanach, chaidh a shàbhaladh le MWR Railways, companaidh phrìobhaideach a tha a’ ruith meanbh-rèile eile ann an Sasainn.
Bha cothrom agam bruidhinn ri Peter Bryant, am fear leis a bheil a’ chompanaidh. Tha e òg agus loma-làn misneachd agus is e duine laghach a th’ ann. A rèir coltais, tha an loidhne air a bhith uamhasach soirbheachail am-bliadhna agus tha e an dòchas gum bi trèanaichean a’ ruith a-rithist an ath-bhliadhna.
Tha an loidhne suidhichte ann am pàirce Bhictorianach brèagha le lochan is craobhan àrda de gach seòrsa. Tha an loidhne ann an cearcall faisg air an loch agus na gàrraidhean. Còrdaidh an rathad-iarainn agus a’ phàirc gu lèir ris an teaghlach air fad.
An uair sin, rinn mi air Obar Bhrothaig – far an deach neo-eisimeileachd rìoghachd na h-Alba a chur an cèill bho chionn fhada – gus Meanbh Rathad-iarainn Kerr’s fhaicinn.
‘S e rathad-iarainn gu math cudromach a tha seo. Chaidh a thogail anns na 1930an agus is e a’ mheanbh-rèile as sine ann an Alba a th’ ann. Tha e ann an loidhne dhìreach ri taobh an rathaid-iarainn eadar Dùn Dèagh is Obar Dheathain agus tha e mu leth-mhìle a dh’fhaide. Chaidh a stèidheachadh le Mata Kerr agus ghabh a mhac Mata òg Kerr thairis e anns na 1970an. Nuair a chaochail Mata òg bho chionn beagan bhliadhnaichean, bha cunnart ann gun dùnadh an rathad-iarainn ach ‘s ann a thòisich a mhac John air an loidhne a ruith, ged a bha e fhathast na dheugaire.
Agus abair gu bheil John air spionnadh a chur san rathad-iarainn oir tha planaichean a-nis ann gus an loidhne a leudachadh gus am bi e nas fhaisg air meadhan a’ bhaile. Nuair a thadhail mi air Kerr’s, bha cothrom agam coinneachadh ri John agus sheall e dhomh seada nan einnsean agus bhruidhinn e rium mun rathad-iarainn. Bha a h-uile duine aig an rathad-iarainn cho còir ri òr agus bha e sgoinneil fhaicinn cho misneachail sa bha John agus a sgioba.


text:
13 an Gearran
'S e 13 an Gearran an 44mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich. Tha 321 latha (322 ann am bliadhna-leum) air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1599 - Fabio Chigi (Pàpa Alasdair VII), ann an Siena. Pàp bho 1665 gu ruige 1667.
- 1685 - Georg Friedrich Händel, ceòl-sgrìobhaiche Gearmailteach
- 1974 - Robbie Williams, seinneadair Sasannach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 858 - Coinneach Mac Ailpein, Rìgh nan Gaidheal, Rìgh nan Cruithneach
- 1883 - Richard Wagner, neach-ciùil Gearmailteach


text:
Pàpa
'S e am Pàpa neo Pàp (Laideann: papa, Greugais: πάππaς, a tha a' ciallachadh athair sa Ghàidhlig)[1] an stoidhle a tha air Easbaig na Ròimhe, agus ceannard den Eaglais Caitligeach. Is aithne don Eaglais Chaitligeach trì rang den mhinistrealachd òrdanaichte, neo sagartachd. 'S iad, diacon, sagart agus easbaig. 'S e easbaig an rang as àirde den sagartachd. 'S e inbhe Easbaig na Roimhe am measg nan easbaigean eile ach "a' chiad am measg co- ionnanaich". Tha seo a' leantainn bho thraidisean na h-Eaglaise gun robh Peadar, Abstol (Greugais: ἀπόσtoλoς) a dh'òrdanaich Ìosa Crìosd a fhèin a bhi cìobair do na caoraich (i.e. treòraich an luchd-leanmhainn as dèidh a cheusadh), na chiad Easbaig de Roimhe. Mar sin tha dleastanas Pheadair a' tuiteam air am fear a tha na h-ionad. 'S e an ceannard creideimh as cudromaiche san t-saoghail a tha anns a' Phàpa – tha an àireamh de Chaitligeach nas motha na Ioslam.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Elwell, Walter A. (2001). Evangelical Dictionary of Theology. Baker Academic. duilleag. 888. ISBN 978-0-8010-2075-9


text:
Bha mi a’ gearain an seo roimhe mu cho doirbh sa tha e a bhith a’ faighinn a-mach mu mheanbh rathaidean-iarainn. A rèir coltais, chan eil na daoine a tha gan ruith airson sansachd sam bith a dhèanamh mun deidhinn. Làrach-lìn – dè? Facebook – dè fon ghrèin a tha sin? Irisean rèile – o, eil an leithid dè rud ann? Soidhnichean mu uairean is làithean fosglaidh aig na rathaidean-iarainn fhèin – carson idir a dhèanamaid sin?
‘S ann mar sin a bha cùisean a-rithist Didòmhnaich. Chaidh mo dhùsgadh tràth le ceòl àrd sgriosail oir bha 10K nam ban a’ tòiseachadh taobh a-muigh an taighe againn agus mar sin, theich mi airson a dhol air turas rèile mòr an t-saoghail eile; gu meanbh-rèile Shrath Abhainne (Strathaven) ann an Siorrachd Lannraig a Deas.
‘S e baile gu math mì-fhortanach a th’ ann an Srath Abhainn – cho fad air falbh bho Dhia, cho faisg air Cille Brìghde an Ear – agus ged a bha dà stèisean rèile ann uair, chan eil anns a’ bhaile a-nis ach meanbh-rèile anns a’ phàirc.
Às dèidh tòrr rannsachaidh air-loidhne, fhuair mi a-mach gun robh (no gur dòcha gun robh) an rathad-iarainn fosgailte gach Didòmhnaich eadar a’ Chaisg agus an Dàmhair agus mar sin, chaidh mi ann.
Ràinig mi an t-àite agus lorg mi a’ phàrc is an rathad-iarainn. Cha robh sgeul air duine sam bith is cha robh fiosrachadh sam bith mun rathad-iarainn air a’ bhòrd-fiosrachaidh sa phàirc no ann an àite sam bith eile. Dè tha ceàrr air an deilbh seo?
Ged nach robh an trèana fhèin a ruith, ge-tà, fhuair mi dealbhan den rathad-iarainn fhèin. Feumaidh mi feuchainn a-rithist.
Agus ma tha fios agaibh cuine a tha an rathad-iarainn seo fosgailte, na bi leisg fios a chur thugam……


text:
Chaidh mi air turas air Subway Ghlaschu an-diugh. Chan e rud neo-àbhaisteach a tha seo idir ach bha eadar-dhealachadh ann an-diugh – bha camara agam!
Bha connspaid ann an-uiridh nuair a dh’fheuch Subway Ghlaschu ri casg a chur air togail dhealbhan.
Cha robh dealbhadairean idir toilichte le seo agus cha robh luchd-poilitigs nas motha agus mu dheireadh, chuir an Subway stiùireadh a-mach ag ràdh gun robh iad a’ cur fàilte air camarathan.
Mar sin, cha b’ e ruith ach leam dhomh nuair a fhuair mi fios bho mo charaid Linden Pentecost ann an Cumbria (agus aig a bheil Gàidhlig na h-Alba agus Gaeilge go leór fosta cho math ri eòlas farsaing air na cànanan Lochlannach) gun robh e ‘ tighinn a Ghlaschu airson dealbh mo dhà a thogail den fho-thalamh.
Chaidh sinn gu St Enoch an toiseach agus chaidh sinn an uair sin gu Baile Ghobhainn is Sràid na Drochaide airson dealbhan a thogail.
Ged a tha e a-nis ceadaichte dealbhan a thogail, bha sinn caran draghail gun cuireadh luchd-obrach an t-Subway stad oirnn ach cha do chuir duine sam bith dragh sam bith oirnn.
‘S e deagh àm a th’ann a bhith a’ togail dhealbhan air an t-Subway oir thathar a’ sgeadachadh nan stèiseanan aig an àm seo agus chan fhada gus am bi iad a’ faighinn trèanaichean ùra gun dràibhear.
Agus às dèidh thuras fhan U-bahn, chaidh sinn dhan s-bahn aig Sràid na Banrighinn (Ìre Ìosail) gus dealbh no dhà eile a thogail.
Nis, thuirt leughadair no dhà sa bhloga seo gun robh mi ro chruaidh air Glaschu anns a’ phìos a sgrìobh mi bho chionn ghoirid agus gun robh mi ceàrr a bhith ag ràdh gu bheil Dùn Èideann nas fheàrr.
A-rithist, tha mi uabhasach fhèin dèidheil air Glaschu, baile mo bhreith agus gu dearbh, am baile anns a’ bheil mi a’ fuireach. Ach seo rud no dhà a chunnaic mi an-diugh an Glaschu nach fhaca mi riamh an Dùn Èideann.
Air ar an t-slighe gu Stèisean a’ Mheadhan an-diugh, mi fhèin is Jenny is Ciorstag (7) agus am bèibidh, chunnaic sinn mu 6 junkies ann an Sràid Ghòrdain a bha trod ri chèile gu h-àrd is a’ cur dragh air daoine. Fìor junkies le coltas chnàmhaich orra is gun mòran fhiaclan eatorra agus craiceann an cuid aodannan coltach ri leathair. Seo a’ chiad sràid a chì cha mhòr a h-uile duine a thig gu Glaschu air an trèana. Fàilte gu Alba a luchd-gnìomhachais is luchd-turais – Scotland with Style gu dearbh!
Agus nuair a ràinig sinn an stèisean, bha buidheann de luchd-leantainn Celtic faisg air an doras a bha air an dalladh leis an deoch agus a bha a’ trod ri chèile agus a’ rollaigeadh mun cuairt air an làr. An uair sin, thàinig buidheann luchd-leanntainn Rangers agus thòisich iad air trod le muinntir Celtic agus a’ cleachdadh droch ghràin-chinnidh gus an deach iad uile a chur a-mach às an stèisean leis a’ phoileas.
Thachair seo uile aig 5f agus chan ann air an oidhche!
Nis, chan eil mi ag ràdh nach eil junkies ann an Dùn Èideann no nach eil cuid den luchd-leantainn ball-coise an sin amaideach cuideachd ach chan fhaca mi riamh e ann an Stèisean Waverley no ann am meadhan a’ bhaile mar sin. Tha Glaschu sgoinneil ach tha taobh dorcha ann agus tha an taobh sin an dà chuid nas miosa as nas fhoillsiche na tha e an Dùn Èideann.
Alasdair


text:
Towse-oaylleeaght
Ta towse-oaylleeaght (Baarle: geometry, veih'n Ghreagish Yewuetpίa; geo "cruinney", metria "towse") ny vanglane maddaght ta bentyn rish feyshtyn mooadys, cummey, as rish earrooyn as nyn muill conastagh, as troyn reamys. Ta'n towse-oaylleeaght nane jeh ny h-oaylleeaghtyn by hinney. Ec y toshiaght v'eh ny chorpane oayllys obbree bentyn rish lhiuridyn, eaghtyryn, as thummidyn. Agh 'sy treeoo eash RC, va'n towse-oaylleeaght currit ayns form baghtagh liorish Euclid. Lhig eh sheese y stundayrt towse-oaylleeaghtagh towse-oaylleeaght Euclidagh. Va'n rollageydys, cur buill ny planaidyn as ny rollageyn er y chruinney niauagh, ny vun scanshoil son feyshtyn towse-oaylleeagh rish ny 1,500 bleeantyn ny yei.
Va çheet stiagh co-ordnaidyn liorish René Descartes as çheet gy kione co-cheimnagh yn algeerey cur cowrey er keim noa ny towse-oaylleeaght, er y fa dy vel maddaghteyryn abyl soilshaghey magh earrooyn towse-oaylleeagh, lhied as lockeryn cruillit, dy bun-ronsee, t'eh shen lesh cormidyn as foaynooyn. V'eh ny phaart ogheragh ayns çheet magh y chalcalys 'sy 17oo eash. Harrish shen, va sheiltynys ny perspeghtaght taishbynit dy row ny smoo ayns towse-oaylleeaght na troyn meadragh nyn earrooyn. Va'n towse-oaylleaght lhiassaghit lesh y studeyrys er cummey undinagh chorpaneyn towse-oaylleeagh va'n bun oc lesh Euler as Gauss. Rere eh shen, va ny h-oaylleeaghtyn reamys-oaylleeaght as towse-oaylleeaght anchaslyssagh currit er bun.
Veih feddyn magh ny towse-oaylleeaght neu-Euclidagh 'sy 19oo eash, haink caghlaa fraueoilagh er eie y reamys. Ta towse-oaylleeaght noa-emshiragh cur sursmooinaght er earrooeeyn, reamysyn ta ny smoo foayssagh na'n reamys Euclidagh, t'ad neuchosoyley roo, faagail magh er beggan. Foddee ve cummey elley er ny reamysyn shen, as ad lhiggey dooin gra fo lhiurid. Ta kianglaghyn lajer eddyr y towse-oaylleaght as fishig, as ad ry-hoilshey lesh ny kianglaghyn t'eddyr towse-oaylleeaght Riemannagh as conastaght chadjin. Ta nane jeh ny sheiltynysyn s'aa, sheiltynys streng, feer cosoylagh lesh y towse-oaylleeaght.


text:
Dùn Phàrlain
'S e baile ann an Alba a th' ann an Dùn Phàrlain. Tha e ann am Fìobha agus tha e ri taobh Linne Foirthe agus na drochaidean.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
B' e prìomh-bhaile na h-Alba a bha ann an Dùn Phàrlain aig aon àm.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh an sgrìobhadair ficsean Iain Banks air an 16mh latha dhen Ghearran, 1954, ann an Dùn Phàrlain. Is ann à Dùn Phàrlain a bha Andrew Carnegie.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Logroño
- Sarasota (Florida)[1]
- Wilhelmshaven


text:
Sgalpaigh an t-Sratha
'S e eilean beag a tha ann an Sgalpaigh neo Sgalpaigh an t-Sratha. Tha e suidhichte san àird a deas Ratharsair faisg air oirthir an Eilein Sgitheanaich. Tha e na phàirt de na h-Eileanan a-staigh. Tha e cho farsaing ri 2,483 heactair (9.6 mìltean ceàrnagach). Anns a’ bhliadhna 2001 bha 10 daoine de shluagh ann.
'S e "Mullach na Càrn" (396 meatair neo 1,300 troigh) a’ bheinn as àirde a tha ann.
Tha an cuid as motha den eilean còmhdaichte le fraoch. Tha tuathanas fèidh ann.
Thàinig an t-ainm Sgalpaigh bhon Seann Lochlannais agus tha e a’ ciallachadh: "Eilean na luinge". Canar "Sgalpaigh an t-Sratha" ris cuideachd airson sealltain gu bheil e eadar-dhealaichte bhon eilean Sgalpaigh faisg air na Hearradh.[1]
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Iain Mac an Tàilleir, "Placenames", duilleag 103, Pàrlamaid na h-Alba
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Duilleag oifigeil
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NG 605 315


text:
Bowling Green, Kentucky
Is e baile mòr air taobh an deas Na Stàitean Aonaichte ann an Kentucky a tha ann am Bowling Green. Anns a’ bhliadhna 2011 bha 58,984 duine a' fuireach an seo. Tha e suidhichte aig 166.7 m os cionn ìre na mara.
Susbaint
Eachdraidh eile[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1798.[1]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- John Carpenter, stiùiriche-fhiolm (1948)
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “Early History of Bowling Green, Kentucky - Official Municipal Website”. Baile Bhowling Green. Air a thogail 30mh dhen t-Samhain 2016.