text:
- TIOTAL
- Ceisteachan do Fhreiceadan na Dùthcha
- EXTERNAL ID
- Z_GB1741_D592_2_02
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 9 Am Màrt 1941
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn Ghallaibh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6015
- KEYWORDS
- freiceadain na dùthcha
ceisteachan
treànadh freiceadan na dùthcha
freiceadan na dùthcha
an dara cogadh
an cogadh ann am Breatainn
an cogadh aig baile
Chaidh an ceisteachan seo a chur gu na Ceannardan Sgìre, Ceannardan Buidhne agus Ceannardan Bhuidhnean-catha ann an Sgìre Ceann a Tuath na Gàidhealtachd de Fhreiceadan na Dùthcha. Tha e a' cur an cèill gu bheil sinn a' sgaoileadh a' cheisteachain a tha an cois seo agus sinn an dùil gum bi e feumail do leas-cheannardan agus iad a' teagaisg an sgiobaidhean. Mas urrainn do fhreiceadan ann am Freiceadan na Dùthcha na ceistean seo a fhreagairt agus ma tha iad comasach le gunna, bhiomaid den bheachd gu bheil e air a thrèanadh. Is e ceann a' cheisteachain AN T-EÒLAS A BU CHÒIR A BHITH AIG A H-UILE FREACADAN DÙTHCHA. Tha dà cheist dheug air fhichead ann uile gu lèir, agus tha iomadh earrann ann an cuid aca. Am measg nan cuspairean, tha mar a gheibhear a-mach cò an luchd-paraisiut a bha nan càraid agus cò an fheadhainn a tha nan nàmhaid; agus mar a bheirear biadh do fhreiceadan far nach eil e comasach dhaibh a dhol dhachaigh airson am biadh.
Chaidh am pàipear seo a chur leis a' Chòirnealair, G.S.O.1., 10 Barraid Àrd Rois, Inbhir Nis


c: text/html

text:
- TIOTAL
- Foillseachaidhean Taghaidh, 1874: Litir gu Luchd-bhòtaidh Borgh Inbhir Nàrann a' toirt taic do Theàrlach Friseal Mac an Tòisich, àireamh 1
- EXTERNAL ID
- Z_QZP40_2915_P057
- LINN
- 1870an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8990
- KEYWORDS
- taghaidhean
poilitigs
luchd-poilitigs
pàrtaidhean poilitigeach
Seo litir fhosgailte gu luchd-bhòtaidh Bhorgh Inbhir Nàrann a tha a' toirt taic do Theàrlach Friseal Mac an Tòisich ann an iomairt Taghaidh Coitcheann 1874. Thathar a' toirt dealbh air Friseal Mac an Tòisich mar "fhear a choisinn inbhe le a shaothair fhèin, agus agus a bha na charaid an Neach-obrach"; ach thathar a' cur às leth a phrìomh cho-fharpaisich, Aonghas Mac an Tòisich an Ràthaig Mhòir, a bha na Bhall Pàrlamaid airson na sgìre aig an àm, gur e "fear de dh'innealan bhòtaidh Mghr Gladstone" a bh' ann.
B' e toradh an taghaidh airson Bailtean Inbhir Nis (a' gabhail a-steach Inbhir Nis, Inbhir Nàrann, Farrais is A' Chananaich):
Friseal Mac an Tòisich (Libearalach neo-eisimeileach) - 1,134
Mac an Tòisich an Ràthaig Mhòir (Libearalach) - 879
Mac an Tòisich an Tuilm (Tòraidh) - 16
Fhuair na Libearalaich aig Uilleam Gladstone a' mhòr-chuid de na bhòtaichean san taghadh, ach fhuair na Tòraidhean aig Benjamin Disraeli a' mhòr-chuid ann an Taigh nan Cumantan. 'S e pàirt mòr den adhbhar gun d' fhuair iad iomadh roinn-taghaidh gun fharpais

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- TIOTAL
- 54493 ann an Inbhir Nis, An t-Sultain 1948
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_415
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- An t-Sultain 1948
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28417
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
54493 ann an Inbhir Nis san t-Sultain 1948.
Chaidh 54493. locomotaibh smùide 4-4-0, a thogail dha Rèile Chaledonia ann an 1921 a rèir dealbhachadh le Uilleam Pickersgill. Chaidh a h-àireamhachadh CR 88. An dèidh a' bhuidhneachaidh b' e LMS 14493 a bh' oirre. Aig an àm a chaidh an rèile do sheilbh na stàite bha i stèidhichte aig seada An Aghaidh Mhòr. Chaidh a toirt a-mach à seirbheis san t-Samhain 1961.


text:
Cas
'S e pàirt den chorp fo na mhèidhinn a tha ann an cas (Laideann: membrum inferius).
'S e pàirtean den chas a tha anns an leis, a' ghlùn, am bac na h-iosgaid, an luirg, an adhbrann, a' shàil, uachdar na troighe agus na còig meuran-coise. Mar is trice tha am facal 'troigh' ga chleachdadh airson an ionad ach tha e cuideachd a' ciallachadh pàirt dhen chas thar adhbhrann, mar foot sa' Bheurla no pied sa' Fhraingis. Ann an Ruiseis 's e an aon facal - Pyka (ruka) - a tha aca air làmh is gàirdean còmhla ri chèile.[1]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Brown, Cecil H.: Dryer, Matthew S. agus Haspelmath, Martin:“World Atlas of Linguistic Structures Online”. Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. Air a thogail 17mh dhen Lùnasdal 2016.


text:
Sauk Centre, Minnesota
‘S e baile beag faisg air West Union ann an iar-mheadhan nan Stàitean Aonaichte a th’ ann an Sauk Centre.[1] Tha e suidhichte aig 381m os cionn ìre na mara ri taobh Loch Sauk, 1,653km air falbh bho Washington, prìomh-bhaile na dùthcha agus 167km bho Shaint Paul, prìomh-bhaile na stàite.[2] Tha am baile ann an cridhe Mhinnesota. Tha 3,971 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile. Rugadh 2% thall thairis agus ‘s e daoine le freumhan ann an Aimearaga Laideannach a tha 3.8%.[3]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Sinclair Lewis (1885 – 1951): Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1930.


text:
- TIOTAL
- Teaghlach Mhic a' Phearsain air bòrd S.S. Sheila
- EXTERNAL ID
- HCD00394
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- DEIT
- 1925
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12109
- KEYWORDS
- teaghlach Mhic a' Phearsain
bàta-smùide
S.S.Sheila
clann
Bha piuthar aig Mairead Nic a' Phearsain, bean an dealbadair 's a chungadair, Donnchadh Mac a' Phearsain, a bha a' fuireach ann an Steòrnabhagh. Nuair a bhiodh an teaghlach ga tadhal, bhiodh iad a' dol air bàta-smùide ann an Caol Loch Aillse. San dealbh seo, tha Mairead Nic a' Phearsain agus a' chlann, Màiri agus Niall. Tha Criosaidh, piuthar eile do Mhairead, còmhla riutha cuideachd. Bha Criosaidh a' teagasg ann an Siorrachd Pheairt aig an àm. Chaidh an S.S. Sheila a thogail Mhac a' bhruthainn ann an 1904. Bha i a' giùlan bathar is luchd-siubhail eadar an Caol is Steòrnabhagh gus an deach i air faondradh ann an 1927
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Am 'Fisher Biggins' ann an Inbhir Theòrsa (2)
- EXTERNAL ID
- QZP40_CAITHNESS_CROFTING_52
- ÀITE
- Inbhir Theòrsa
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Theòrsa
- LINN
- 1980an
- CRUTHADAIR
- Morton Smith
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 2799
- KEYWORDS
- claistinneach
iasgach
bàtaichean-iasgaich
lìontan iasgaich
iasgairean
iasg
San earrann chlaistinneachd seo, tha Mgr Morton Mac a' Ghobhainn o Inbhir Theòrsa a' bruidhinn air an sgìre air an robh am 'Fisher Biggins'. Tha e a' bruidhinn air a sheanmhar a bhiodh a' reic iasg.
(tras-sgrìobhadh shlàn ri leantainn a dh'aithghearr)
Ann an iomadh seòrsa baile bha glè thric sgìrean ann far an robh taighean a bha fìor bhochd. 'S e àite den t-seòrsa seo a bha sa Fisher Biggins ann an Inbhir Theòrsa. Mar a tha follaiseach on ainm 's e muinntir an iasgaich a bu mhotha a bha a' fuireach san sgìre.


text:
- TIOTAL
- Tobraichean is Fuarain Leigheasach sa Ghàidhealtachd & sna h-Eileanan (3 de 3)
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_5663_A
- ÀITE
- Mòinteach Chùil Lodair
- SGÌRE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37291
- KEYWORDS
- tobar
tobar nam miann
deas-ghnàthan
deas-ghnàth
craobhan
beul-aithris
Shìos fodha tha liosta de chuid de na fuarain, lochan is tobraichean air a' Ghàidhealtachd agus sna h-Eileanan a bha, agus a tha fhathast do chuid de dhaoine, nan àiteachan aig an robh an cumhachd daoine a shlànachadh. (San dealbh chithear Tobar nam Miann air Mòinteach Chùil Lodair.)
Tha iomadh tobar eile ann a tha ceangailte ri saobh-chràbhadh sgìreil. Ann an "The Records of the Meeting of the Exercise of Alford" (New Spalding Club, 1847 dg. 415) tha luaidh air sia ceud tobar ann an Alba. Bha tòrr dhiubh nach robh idir nan tobraichean "naomh" no slànachaidh. Bha daoine den bheachd gun robh feadhainn aca le cumhachd a thaobh na sìde agus feadhainn a bha fiù 's nan tobraichean le cumhachd nam mallachdan.
Tha adhradh nan tobraichean a' dol air ais gu làithean tràth nan Ceilteach , ach bha an Eaglais Albannach gu dubh na aghaidh, cho dona 's gun deach an t-adhradh sin a thoirmeasg le Seisean na h-Eaglais san t-seachdamh linn deug. Chaidh òrdachadh "Whosoever shall be found guiltie of the premises that they mak ther publick repent-ance in sack cloth befor the congregaône" (Northern Notes & Queries lr. IV 1890 dgn. 27-8).
ROS & CROMBA
A' CHOMRAICH - Fuaran Dearg. Bha ainm aig an fhuaran seo air an dèideadh a leigheas agus a' chàil a bhrosnachadh.
ABHACH - Tobar Chreag Guc. 'S e tobar nan Luideagan ('Clootie well') a bha san tobar seo na laighe air tràigh a tuath Bhàgh Bhun Lòchaidh agus le cliù on Naomh Bennet,. Bidh daoine fhathast a' dol thuige a' chiad Shàbaid sa Chèitean. Bha iad a' creidsinn fad ghinealaichean gu robh cumhachd slànachaidh aige agus cuideachd, ma thaomas an neach-tadhail beagan uisge air an làr trì turais agus ma chroiseas e e fhèin, ag òl an uisge, a' dèanamh miann agus a' ceangal luideag aodaich do mheanglan na craoibh, gum bi sin ga dhìon bho thinneas.
CREAG THOBHAIDH - ann an uaimh na laighe air taobh a deas Bhàgh Bhun Lochaidh tha sruth nam boinneagan a' tighinn on mhullach a chanadh iad a shlànaicheadh goirteas cluaise agus buidhre. Dh'fheumadh an duine tinn a cheann a chur ri aon taobh agus leigeil leis an uisge a bha uabhasach fuar, tuiteam na bhoinneagan a-steach dha chluais.
CROMBA - Tobar an Fhìdhleir. Na laighe air an rathad don t-Sudar a Deas, tha e coltach gum bi an t-uisge on fhuaran seo, ma thèid òl ro thrath-nòin, a' slànachadh iomadh tinneas. 'S e sgeulachd an tobair seo gun do dh'fhàs dithis dhuine òg, fìor charaidean, tinn leis a' chaitheamh aig an aon àm. Bhàsaich fear aca agus bha am fear eile, Uilleam Fìdhleir, tinn gu bàs. Ach, ann am bruadar bruailleanach, fhuair am fear beò nàdar stiùireadh o charaid marbh ga chur gu creag air an tràigh air an robh an t-ainm Stoirmeil, agus ann an siud bha seillean ag innse dha tòiseachadh a' cladhadh. Nuair a rinn e seo, dh'èirich fuaran de dh'uisge fìor-ghlan a' dortadh a-mach. Sa mhadainn chaidh Uilleam don àite a chunnaic e na bhruadar, rinn e cladhadh agus lorg e fìor-uisge agus an dèidh dha òl, thàinig slànachadh mìorbhaileach air.
FOTHRAITIDH - Tobar Naoimh Eòin Baistidh. Tha iad den bheachd gu bheil cumhachdan slànachaidh aig an tobar seo a tha na laighe aig bonn Chnoc Faireil. A-rèir a' Chunntais Stataistigeil Ùr tha an t-uisge den t-seòrsa as fhìor-ghlan agus "It used to be resorted to by sick people and maniacs, who always left on a neighbouring bush or tree a bit of coloured cloth or thread as a relic" Tha an Cunntas cuideachd a' cur air adhart gur dòcha gur ann on Ghàidhlig airson "fuar dibhe" a tha ainm na parraiste, 'Fodderty', a' tighinn.
LOCH MA-RUIBHE - Tobar an Naoimh Maol Rubha. Air Eilean Ma-Ruibhe bha fuaran ann a bha ainmeil airson neo-chiallachd a shlànachadh. Chaidh an duine tinn iomramh ann am bàta deiseal mun eilean agus chaidh a chur san loch trì turais mus deach a thoirt dhan eilean agus a chaidh deoch on tobar a thoirt dha. Chaidh bonn an uair sin a bhualadh a-steach gu craobh ri a thaobh. Tha an tobar air traoghadh ach tha a' chraobh agus iomadh bonn na chabar, fhathast ann. Nuair a bha a' Bhanrigh Bhictoria a' fuireach aig Taigh-òsta Loch Ma-Ruibhe chaidh bonn a bhualadh a-steach don chraoibh dhìse.
BUN LOCHAIDH - Tobar an Naoimh Boniface. Tha tobar ainmeil nan luideagan seo na laighe taobh an rathaid gu Todhar faisg air Bun Lochaidh san Eilean Dubh. Ann a sheo tha beag-shileadh de dh'uisge a' tighinn à pìob bheag sa bhruaich. Ann an làithean seachad, bhiodh daoine a' tadhal air a' chiad Shàbaid den mhìos, ro àm èirigh na grèine agus bhiodh bonn airgid air fhàgail mar ìobairt. Chaidh luideag aodaich a reubadh o aodach an duine tinn agus chaidh a cheangal ri meanglan faisg, agus mar a lobhadh an t-aodach 's ann d' a rèir a dh'fhalbhadh an tinneas. Ach tha a thùsan mar thobar slànachaidh naomh caran air chall agus tha e air a dhol na thobar nam miann air cuairtean an luchd-turais. Tha a' chraobh a tha crochadh os a chionn air a sgeadachadh leis a h-uile seòrsa rud o phocannan plastaig gu paidhir stocainnean-teann bhoireannaich nach lobh air falbh, 's cinnteach, a chaoidh. Tha e gu math grànnda don t-sùil ach chan eil duine ann dana gu leòr na rudan a thogail air falbh air eagal 's gun tog iad orra fhèin na tinneasan a bh' aig na daoine a dh'fhàg na pìosan.
STRATH PHEOFHAIR - Faisg air deireadh an ochdamh linn deug chaidh a chur an cèill gu robh cumhachdan slànachaidh aig na fuarain a bha beairteach ann am pronnastan agus iarann. Mar sin thòisich mòran luchd-tadhail a' tighinn don bhaile. Tha e coltach gum biodh an t-uisge a' leigheas iomadh seòrsa tinneas, nam measg duilgheadasan cnàmh a' bhìdh, tinneasan craicinn agus an lòinidh.
BAILE DHUBHTHAICH - Tobar an Naoimh Màiri. Tha an tobar seo na laighe air an tràigh don iar-thuath air Baile Dhubhthaich. Tha e còmhdaichte aig a' mhuir-làn ach nuair a tha muir-tràigh ann, tha an t-uisge, a bu chòir a bhith air òl tràth sa mhadainn, ùr-ghlan agus milis. Bha iad den bheachd gu robh e math airson na caitheimh.
AN LAGAIDH (AN EAR) - Bha tobar no fuaran ann a bha faisg air làrach seann eaglais na paraist a bha iad a' creidsinn a dh'innseadh an robh duine tinn 'dol a dhol nas fheàrr no am bàsaicheadh e. Nam fuiricheadh an t-uisge an t-aon dath, dh'fhàsadh am bochdan na b'fheàrr ach ma dh'atharraich an t-uisge ann an dath bha e na bu choltaiche gum bàsaicheadh e.
CATAIBH
LOCH MONAR - Bha an loch seo ainmeil bho chionn fhada airson uisge slànachaidh. Bhatar den bheachd gun slànaicheadh e iomadh tinneas agus iomadh duine, ach an fheadhainn leis an ainm Gòrdan! Bha boireannach a' cumail a-mach gu robh i a' slànachadh thinneasan le bhith a' toirt uisge, anns an do chuir i mol, do na daoine tinn aice. Nuair a dh'fheuch fear leis an ainm Gòrdan ris na clachan mola a thoirt bhuaipe, thilg i a-steach don loch iad ag èigheachd "Mo nàir'", agus thug seo don loch ainm agus a chumhachd. Chan eil slànachadh ag obair ach air a' chiad Diluain sa Ghearran, sa Chèitean, san Lùnastal agus san t-Samhain. Feumaidh an duine bochd a bhith air a thumadh san uisge trì turais, feumaidh e beagan uisge òl, bonn airgid a thilgeil a-steach agus a bhith a-mach à sealladh air an loch ro àm èirigh na grèine. Tha cuid dhreachan na b' aosta den deas-ghnàth ag ràdh gum feumadh am bochdan a bhith ceangailte agus air a chumail gun bhiadh an là roimhe agus gum biodh an tumadh air a dhèanamh aig ciad shoilleireachadh an adhair san latha


text:
An Eadailt
'S e dùthaich mhòr a tha anns an Eadailt[1][2][3][4][5][6][7] air taobh-a-deas na Roinn-Eòrpa. 'S e tairbeart neo rubha mòr a tha ann, suidhichte anns a’ Mhuir Meadhanach, le cuid de eileanan còmhla, m.e.:Sicily agus Sardinia. 'S e An Roimh am prìomh-bhaile aice agus 's e Eadailtis an cànan aca. Tha na crìochan aice ann an ceann a tuath na dùthcha leis an Fhraing, an Eilbheis, an Ostair agus an t-Slòbhain. Tha na dùthchannan San Marino agus Cathair na Bhatacain suidhichte air an taobh a-staigh anns an Eadailt. Tha am Fàsach Accona suidhichte anns an Toscana faisg air Asciano. Tha Sgioba nàiseanta rugbaidh na h-Eadailt fear den sgiobaichean mòra aig rugbaidh.
Bailtean mòra[deasaich | deasaich an tùs]
Seo lista na bailtean as motha na h-Eadalite:[8]
Foghlam[deasaich | deasaich an tùs]
Is e Oilthigh Bhologna am fear as aosmhor air feadh an t-Saoghal a tha a’ toirt ceum do na h-oileanaich.
Chaidh an t-Oilthigh Phadua a stèidheachadh anns a' bhliadhna 1222 (Università degli Studi di Padova anns an Eadailtis). Tha e suidhichte anns a’ bhaile Padova ann an earra-thuath na h-Eadailte.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Cristoforo Colombo a tha ainmeil airson Aimearaga a lorg.
- Leonardo Da Vinci, dealbhadair a rinn an dealbh Mona Lisa.
- Giosuè Carducci, sgrìobhadair agus a' chiad fhear às an Eadailt a bhuannaich an Duais Nobel ann an Litreachas.
- Primo Levi, ceimigear agus sgrìobhadair a tha ainmeil airson na obrach aige mun Uile-losgadh.
- Dario Fo, sgrìobhadair à Sangiano, a bhuannaich an Duais Nobel ann an Litreachas anns a' bhliadhna 1997.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1-871901-39-1
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Brìgh nam Facal, Faclair Ùr don Bhun-sgoil (deas. Cox, Richard A.V.) - ISBN 0-903204-21-5
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Am Faclair Gàidhlig-Beurla, Colin Mark, foillsichte aig Routledge, Lunnainn (2004), ISBN 0-415-29761-3
- ↑ Mongabay


text:
- TIOTAL
- Frith-rathad an cois locha, faisg air Àrasaig
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0971
- ÀITE
- Àrasaig
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Àrasaig 's Mùideart
- LINN
- 20th Century
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10858
- KEYWORDS
- Gàidhealtachd agus Eileanan
turasachd
dealbh-camara
lochan
rathaidean
frith-rathaidean
Chaidh an dealbh seo de fhrith-rathad faisg air Àrasaig a thogail le M.E.M Donaldson sa chiad leth den 20mh linn. Tha Àrasaig 7 mìle (11cil) a deas air Malaig aig ceann Loch nan Ceall ann an sgìre Loch Abar. Mar phàirt de 'Slighe nan Eilean', tha luchd-turais air fàs measail air an sgìre mun cuairt Àrasaig, gu h-àraid bhon a chaidh Rathad-iarainn Leudachaidh na Gàidhealtachd an Iar (an West Highland Extension Railway) a thogail ann an 1901.
Rugadh an dealbhadair, Mary Ethel Muir Donaldson, ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Rinn i tòrr siubhail ann an ceann a tuath agus air taobh siar na Gàidhealtachd a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. B' e Rubha Àird nam Murchan fear de na h-àiteachan a b' fheàrr leatha agus b' ann an sin a rinn i a dachaigh ann an Sanna ann an 1927.
Eadar 1912 agus 1949, sgrìobh Miss Donaldson iomadh leabhar mu eachdraidh shòisealta agus mu chleachdaidhean na Gàidhealtachd. 'S e 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' as ainmeile agus tha dealbhan annta a rinn i fhèin. Chaochail i ann an dachaidh-cùraim ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Sanas Taigh-cluiche Inbhir Nis airson a' chomadaidh 'Honest Thieves'
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D313_17
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1840an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 4697
- KEYWORDS
- taighean-cluiche
sanasan dealbhan-cluiche
sanasan taighean-cluiche
dealbhan-cluiche
bròn-chluich
baoth-chluich
òran
dannsa
cleasaichean
ban-chleasaichean
dràma
actairean
cluicheadairean
Sanas Taigh-cluiche Inbhir Nis airson Diardaoin 30mh Òg-mhìos 1842. Thòisich am feasgar leis a' chomadaidh 'Honest Thieves' agus bha an t-eadar-chluiche èibhinn 'Hunting A Turtle' ann an uairsin. Chluich Mgr Clifton 'Mr Turtle' (fear a bha ro dhèidheil air a mhnaoi) agus bha 'Smatter (fear-frithealaidh duin' uasail)' air a chluich le Mr Mark. Thàinig am feasgar gu crìch leis a' bhaoth-chluich (farce) 'The Irish Tutor'.
Thòisich taisbeanadh na h-oidhche aig 7:30f agus bha prìsean nan suidheachan eadar tasdan anns a' ghaileiridh agus trì tasdanan anns na bocsaichean. Tha na briathran Laideann 'Vivant Regina Et Princeps' ('Beath' Fhada dhan Bhànrigh 's dhan Phrionnsa'), sgrìobhte aig bonn an t-sanais, mun Bhànrigh Bhictoria agus Prionnsa Albert.
Thathar ag ràdh gu robh a' chiad taigh-cluiche ann an Inbhir Nis ann an 1805 agus gun robh e air an t-sràid air an robh 'Lànaig an Taigh-cluiche' uaireigin, faisg air Sràid Inglis


text:
Fo-eaddagh
Ta fo-eaddagh ny fo-gharmad çheet er eaddeeyn ta ceaut fo eaddeeyn elley, by-niessey da'n chrackan dy mennick. T'ad freayl garmadyn mooie glen veih ollish, mooin, sheeley fineagh, sheel, keck, as sheelaghyn elley, as t'ad cur cummey er y chorp, as cur pohlldey da ayrnyn jeh. 'Syn emshyr feayr, ta fo-eaddagh liauyr ceaut son dy chiarail tooilley çhiassid. Ta fo-eaddeeyn elley cummit as an-ghraaghys ayns aigney. Ta cowrey crauee ec fo-eaddeeyn elley er lheh. Ta fo-eaddeeyn ennagh cummit myr fo-eaddeeyn, choud's ta fo-eaddeeyn elley lheid as T-lheinaghyn as cuttee, cooie myr garmadyn mooie as myr fo-gharmadyn. My vel ad jeant seose ass cullee chooie, foddee dy vel fo-eaddeeyn cooie myr eaddagh oie ny myr eaddagh-snaue.
Ta fo-eaddeeyn cadjin ta ceaut er mraane ayns ny laaghyn t'ayn goaill stiagh coodee cheeagh as fo-hroosyn ben, as ta fir dy cadjin ceau mynvreetçhyn, cuttee ghoarney, as mynvreetçhyn doarney. Ta fir as mraane ry-cheilley ceau T-lheinaghyn as lheinaghyn neu-mhuinneelagh.


text:
- TIOTAL
- Taigh gun mullach, Peathan Meadhanach
- EXTERNAL ID
- QZP99_97107_14_09
- ÀITE
- Peighinn Mheadhanach
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Àrasaig 's Mùideart
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38862
- KEYWORDS
- taighean
cinn-tìre
caoraich
bailtean
croitean
'S e baile air a thrèigsinn air ceann-tìre Àird Nis a th' ann am Peathan Meadhanach. Tha an ceann-tìre ann an Caolas Arasaig, eadar Loch nan Uaimh is Loch Ailleart. Chan eil dad ach bothan a tha luchd-coiseachd a' cleachdadh air fhàgail den bhaile.
Tha an t-ainm Peathan Meadhanach on siostam a bha na Lochlannaich a' cleachdadh gus am fearann a roinneadh. B' e fearann mòr a bhathar den bheachd a bheireadh toradh gus unnsa airgid airson màl a bh' ann an tìr-unga. Bha fichead tìr-peathain, no tuathanas, air gach tìr-unga
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
- TIOTAL
- Inbhir Nis bho thaobh Friar's Shott
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_4835b
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 36577
- KEYWORDS
- aibhnichean
Cairt-phuist le dealbh Inbhir Nis air a thogail bho Friar's Shott.
Tha Inbhir Nis na chathair-bhaile ann an ceann a tuath na h-Alba. 'S e Inbhir Nis ionad-rianachd sgìre Chomhairle na Gàidhealtachd, agus thathas ga shanasachadh mar phrìomh bhaile Gàidhealtachd na h-Alba


text:
- TIOTAL
- Bogsa Chomharra Drochaid Welsh le 5165 agus 5463 air Trèana Cadail Euston
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_794
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1930an; 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27502
- KEYWORDS
- Rèile na Gàidhealtachd
HR
einnsean smùide
HRS
5165 agus 5463 aig ceann an trèana cadail tron oidhche à Euston a' dol seachad air bogsa chomharran Drochaid Welsh air dhaibh Inbhir Nis a ruighinn aig àm air choreigin, 's dòcha dìreach an dèidh an Dàrna Cogaidh.
'S e 'Black 5s' aig LMS a th' anns an dà locomtive. Chaidh 5165 a thogail san Lùnastal 1935 agus thàinig i gu bhith Àir. 45165 aig BR agus chaidh a toirt a-mach à seirbheis san Dùbhlachd 1962. Bha 5463 beagan na b' aosta agus chaidh a togail san t-Samhain 1930 agus fhuairr i Àir. 45463 aig BR. Chaidh a toirt a-mach à seirbheis san t-Samhain 1966.
Dh'fhosgail Rèile Inbhir Nis & Inbhir Narann stèisean ann an Inbhir Nis an toiseach air 7 An t-Samhain 1855 agus dh'fhàs e gu bhith na ionad rèile na Gàidhealtachd le slighean a' dol gu deas gu Peairt agus nas fhaide; an ear gu Obar Dheathain, an iar gu Caol Loch Aillse agus gu tuath gu Inbhir Ùige. Tha e fhathast fosgailte


text:
Stendal
‘S e seann bhaile Hanse[1] anns a' Ghearmailt agus cridhe na sgìre ris an canar Altmark[2] (ceann an tuath na Sagsainn-Anhalt) a th’ ann an Stendal (IPA:ʃtɛnda :l). Tha e suidhichte faisg air Schönhausen, ann an sgìre uabhasach torrach ri taobh na h-aibhne Elbe eadar Berlin agus Hànobhar. Rugadh Johann Joachim Winckelmann, tràchdair ealaine agus àrceolaiche ainmeil an sin agus fhuair an sgrìobhadair Frangach Stendhal ainm-pinn bho Stendal cuideachd.[3]
Tha Stendal ainmeil airson na togalaichean agus eaglaisean ann an stoidhle Backsteingotik (clachan a rinneadh à criadh-loisgte).


text:
Mammern
‘S e baile beag air an àirde an ear-thuath na h-Eilbheis a th’ ann am Mammern. Tha e suidhichte aig 409m os cionn ìre na mara[1] air an taobh thall an Loch Constance (Gearmailtis: Bodensee) bhon A’ Ghearmailt air iomall Frauenfeld, anns an roinn (Gearmailtis: Kanton) Frauenfeld, dìreach 42km air falbh bho Zürich, 264km bho Ghenève agus 135Km bho Bhern, prìomh-bhaile na dùthcha.[2] Tha dìreach 590 duine a’ fuireach anns a’ bhaile. ‘S e Gearmailtis an cànan a tha aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann am Mammern. Chaidh am baile a chlàradh airson a’ chiad turas ann an 909 mar Mhanburron.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Chaochail an Ceimigear Leopold Ružička an seo ann an 1976.


text:
- TIOTAL
- Clobhsa nan Iasgair (Caol-shràid Mhòr) Cromba
- EXTERNAL ID
- PC_CAMPBELLROSS_12
- ÀITE
- Cromba
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Crombaidh
- DEIT
- c.1910
- LINN
- 1910an
- CRUTHADAIR
- Willie John Smith
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Campbell Ross
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22045
- KEYWORDS
- coimhearsnachdan iasgaich
bàtaichean iasgaich
Tha teaghlaichean nan iasgair nan suidhe taobh a-muigh an taighean ann an Clobhsa nan Iasgair (Caol-shràid Mhòr) ann an Cromba. Tha fiaradh cas anns an t-sràid chlach-mhuile (causeyed) gus an sruth uisge agus sgudal don 'pow' (drèana) aig an taobh. Ri aghaidh an deilbh tha iasgair na sheasamh le uilleann air spaid-tràghad, a bha air a cleachdadh airson lucais a chladhach às a' ghainmhich, agus tha e a' giùlan cana airson iad sin a chruinneachadh. Tha an tughadh air an taigh ri aghaidh an deilbh gu math mì-rianail agus feum aige a bhith air a thughadh às ùr, fhad 's a tha an taigh gu deas sgiobalta agus air a dheagh chumail suas.
Bha coimhearsnachd iasgaich ann an Cromba co-dhiù cho fada air ais ris an t-seachdamh linn deug agus dh'fhaodadh e bhith fiù 's na tràithe na sin. Bha na daoine eadar-dhealaichte bhon chòrr den bhaile agus bha an cleachdaidhean agus an dualchainnt fhèin aca.
Bha na bàtaichean iasgaich buailteach a bhith beag agus b' urrainn dha na fir iasgach faisg air an dachaigh. Bha na boireannaich a' cur a' bhiathaidh air dòigh agus ga chur air dubhain an lìn bhig. Bha iad fiù 's a' giulan nam fear a-mach chun nam bàtaichean, gus an tòisicheadh iad an latha le casan tioram, agus bha iad a' toirt an èisg gu tìr bho na bàtaichean ann am basgaidean.
Tha seo bho sreath de dhealbhan-camara de Chromba agus a' bhaile iasgaich air an togail mu 1910 le Uilleam Iain Mac a' Ghobhainn. Bhuineadh Mac a' Ghobhainn dha Cromba agus mar sin bha e eòlach air a chuspairean. Air an adhbhar sin chan eil na dealbhan cho mì-nàdarrach ri feadhainn eile bhon aon àm


text:
- TIOTAL
- Sealladh coitcheann de Ghearastan Bheàrnaraigh
- EXTERNAL ID
- HC_ARCH4_87072_029
- ÀITE
- Gleann Eilg
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Gleann Eilg
- LINN
- 1980an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Aonad Airc-eòlas Chomhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 13296
- KEYWORDS
- Gearastan Bheàrnaraigh
Gleann Eilg
Seumasach
gearastan
1715
1723
Na Fuadhaichean
Sealladh coitcheann de thobhta Ghearastan Bheàrnaraigh, ann an Gleann Eilg ann an sgìre an Eilein Sgithanaich agus Loch Aillse. 'S e aon de na ceithir ghearastain ro-innleachdail a chaidh a thogail an dèidh ar-amach nan Seumasach ann an 1715 a th' ann, agus tha e glè choltach ris an làrach ann an Ruadhainn a tha ann an staid nas fheàrr. Chaidh crìoch a chur air ann an 1723 agus bha an t-arm a' cleachdadh a' ghearasatin gu na 1790an, agus an dèidh sin bha e air a chleachdadh mar thèarmann do dhaoine aig nach robh dachaighean air sgàth nam Fuadaichean. 'S e togalach air a chlàradh le inbhe A a th' ann an-diugh


text:
- TIOTAL
- Beatha ann an clas an luchd-obrach, Inbhir Ùige (4 of 8)
- EXTERNAL ID
- QZP40_CAITHNESS_CROFTING_184
- ÀITE
- Inbhir Ùige
- SGÌRE
- Gallaibh an Ear
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Ùige
- LINN
- 1980an
- CRUTHADAIR
- Nellie Mackenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 41459
- KEYWORDS
- claistinneach
cuirmean cnuice
Sa phìos chlaistinneach seo tha A' Bh-ph Nellie NicCoinnich ag innse mar a bha beatha do bhoireannach o chlas an luchd-obrach a' fàs suas ann an Inbhir Ùige sna 1920an is 1930an. Tha i a' bruidhinn air na rudan a dhèanadh iad airson fealla-dhà agus tha facal aice air an 'Trinkie', lòn-snàmh a bha air taobh a deas Inbhir Ùige, dèanta à lòn nàdarra am measg nan creagan. Tha naidheachd ann cuideachd mu chuirm-cnuic no picnic na Sgoil Sàbaid, rud a bhiodh ann gach bliadhna. Tha i ag ainmeachadh bus 'Dunnet', companaidh bhusaichean ag obair à baile beag Cèis. 'S cinnteach gu robh muinntir a' phicnic a' dol sa bhus seo air a' chuairt fhada gu ruig Dùn Beithe, agus carbad Asgair ga chleachdadh sna bliadhnaichean roimhe air an astar mòran na bu ghiorra gu ruig Rèis agus Ulbastair.
(tras-sgrìobhadh shlàn ri leantainn a dh'aithghearr)


text:
Ionnsaigh eile air a’ Ghàidhlig
Dè tha an t-eagal orra roimhe Gàidhlig? Tha sinn beò ann an 2006 a-nis. Tha coitcheannas cultar na cruinne a’ dlùthadh air a h-uile càil. Chan eil cultair no canan sam bith sàbhailte. Seall air an roinn Eòrpa far a bheil Beurla a’ faighinn làmh-an-uachdar air grunn oilthighean agus gnothaichean. A h-uile turas a chuireas sibh sìos air cultair eile tha sibh dìreach a' fosgladh an doras beagan nas fhaide dhan latha a bhios a’ chultar agaibh fhèin a’ dol a-mach a shealladh.
Nas miosa buileach tha an saoghal làn mì-chinnt agus cunnart agus tha e uaireannan doirbh a bhith coimhead air adhart. Sa leithid àrainneachd tha e buailteach gum bi eagal air feadhainn. Chan eil leisgeil sam bith a th 'ann an sin ge-tà airson a bhith a chur coltais ‘deamhan’ air buidheann sam bith eile an àite a bhith a’ coimhead air na fìor cuspairean a tha air faire.
Tha e làn thìde gun do chuir na h-ughdarasan sùil mhionaideach air na a leithid a tha a nochdadh sa Sunday Times. ‘S e sin mo bheachdsa co-dhiù.


text:
- TIOTAL
- Buill den bhuidheann 'Brighter Brora'
- EXTERNAL ID
- NRM_NBNW_FNL_DS080512
- ÀITE
- Brùra
- SGÌRE
- Cill Donnan, Loth agus Clìn
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Clìn
- DEIT
- An t-Iuchar 1999
- LINN
- 1990an
- CRUTHADAIR
- Lynn Patrick
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Nàiseanta an Rèile, Iorc
- AITHNEACHADH MAOINE
- 19837
- KEYWORDS
- rèile
rathaidean-iarainn
gàrraidhean
gàrradaireachd
Dealbh camara de bhuill buidheann 'Brighter Brora' a chaidh a thogail san Iuchair 1999 agus iad cruinnichte aig stèisean Bhrùra.
'S iad amasan na buidhne pròiseactan a ghabhail os làimh ann am Brùra agus mun cuairt air a leasaicheas coltas a' bhaile agus àrainneachd. Fhuair am buidheann taic bho ScotRail aig stèisean Bhrùra. An seo ghabh am buidheann os làimh tubaichean dhìtheanan agus ceapaich-dhìtheanan a chur, agus an glànadh agus an uisgeachadh rè an t-seusain fàis.
Tha togalach stèisean Bhrùra a' dol air ais gu 1895 agus aig aon àm b' e pàirt den rathad-iarainn a thog an 3mh Diùc Chataibh ann an 1870 a bh' ann. Air an 20mh dhen Ògmhios 1870 chaidh Achd Pàrlamaid aontachadh a thug cead don Diùc rathad-iarainn a thogail air an oighreachd aige bho Ghoillspidh gu Brùra agus Brùra gu Bun Ilidh. Thòisich iad ga thogail mus do chuir iad an làmh-sgrìobhaidh ris an Achd, agus dh'fhosgladh an roinn eadar Dùn Robain agus Bun Ilidh an Iar air a' 1d dhen t- Samhain 1870.
Chaidh an loidhne a thogail airson an oighrachd a leasachadh . Bha stèiseanan aig Goillspidh, Dùn Robain, Brùra, agus Loth. B' e Dùn Robain stèisean prìobhaideach an Diùc, faisg air a' chaisteal, agus chuireadh na h-ainmean Dùn Robain, Caisteal Dhùn Robain, agus Ionad Stad Dhùn Robain air. Chaidh ath-thogail ann an 1902. San Ògmhios 1874 chuir Rathad-iarainn Chataibh is Ghallaibh ris an loidhne gu tuath bho Bhun Ilidh gu Inbhir Ùige agus Inbhir Theòrsa.
Fiosrachadh
O chionn còrr is ceud bliadhna, chaidh dhà de na rathaidean-iarainn as àillidh air an t-saoghal, Loidhne Rèile a' Chaoil agus Loidhne Rèile a Tuath, a thogail. Tha prìomh loidhne na Gàidhealtachd air a ceangal ris a' chòrr de lìonra rèile na RA. Bho 1997 gu 2003, thog Taigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile deilbh nan trì loidhnichean sin, agus bho na h-ìomhaighean chaidh trì taisbeanaidhean a chruthachadh - 'Connections to the Kyle' ('Ceanglaichean dhan Chaol'), 'By Firth and Flow' ('Ri Caolas agus Sruth) agus 'The Highland Link' ('An Ceangail Gàidhealach'). Nochd na taisbeanaidhean air Lìonra Tasglann na h-Alba (SCAN) fon taisbeanadh dhidseatach 'North by Northwest' a chur air bhog gu h-oifigeil làrach Thasglann Nàiseanta na h-Alba air 5 an t-Ògmhios 2001 ann an Inbhir Nis. Sheas an co-obrachadh le SCAN gu 2009 nuair a chaidh 'North by Northwest' a ghluasad gu làrach-lìn Am Baile.
Tha 'North by Northwest' a' clàradh eachdraidh beò agus tha e a' clàradh boillsgeadh ann an tìm ann am beatha dhaoine agus an loidhne anns na bliadhnachan mu dheireadh den fhicheadamh linn agus toiseach a' chiad linn thar fhichead. Bha na taisbeanaidhean a' comharrachadh a' bhuaidh a bha aig rèile na Gàidhealtachd air daoine, sealladh-tìre agus eaconamaidh Gàidhealtachd na h-Alba.
Tha sinn a' toirt taing airson taic don Luchd-urrais a leanas a mhaoinich an t-siurbhidh dhealbh camara de phrìomh loidhne na Gàidhealtachd, Loidhne a' Chaoil agus an Loidhne a Tuath le luchd-togail-dheilbh bho Thaigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile eadar 1997 agus 2003:
Railtrack, Railtrack-Alba, Scotrail, EWS, Porterbrook, First Engineering, Com-pàirtichean Lìora Rèile na Gàidhealtachd, Comhairle na Gàidhealtachd, Iomairt Rois & Chromaidh, Iomairt Ghallaibh agus Chataibh, Safeways, Caraidean Taigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile, Comhairle Pheairt & Chinn Rois agus Comann Rèile na Gàidhealtachd


text:
Aquiminzaque
'S e an Rìgh (neo zaque) mu dheireadh air Hunza (Tunja, Coloimbia an latha an-diugh) bho 1537 a bh'ann Aquiminzaque.[1] Phòs e Gámeza, nighean Ghanza, ceann-fheadhna ann an Samacá.[2] Chaochail e ann an 1541.
'S e mac bhràthar Quemuenchatocha, an Zaque roimh làimhe, a bh'ann. Bha e na Riaghladair gu math sgileil bho thoiseach toisichidh an riaghlaidh aige. Chuir ionnsaighean nan ceannsaiche Spàinnteach air an dùthaich aige agus le sin an Riaghaltas aige bun os cionn. Aig an toiseach cho-òbraich e leis na Spàinntich, is fiù's thionndaidh e gu bhith na chaitligeach.[3] Ach nuair a mhothaich cho cruaidh s' a bhiodh buaidh nan Spàinnteach air na Muisca dh'èirigh e suas nan aghaidh ann an ar-a-mach a chaidh a chur sìos le Hernán Pérez de Quesada agus an ceann greiseag chaidh e a chur gu bàs tro chur dheth a' chinn ann an Tunja.[4]
Chuir bàs Aquiminzaque crìoch air Co-chaidreachas nam Muisca.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Universidad Distrital Francisco José de Caldas, Bogotá
- ↑ Fiosrachadh a' Chomhairle
- ↑ El Abedul
- ↑ Leabharlann Luis Angel Arango


text:
- TIOTAL
- A' chiad turas-adhair air Pleana sa Ghàidhealtachd
- EXTERNAL ID
- GB1796_977_P_47_2
- ÀITE
- Srath Pheofhair
- SGÌRE
- Inbhir Pheofharain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Fothraitidh
- DEIT
- 24 An Lùnastal 1912
- LINN
- 1910an
- CRUTHADAIR
- Norman A. MacLeod
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10991
- KEYWORDS
- dealbh-camara
companaidhean-itealain
plèanaichean
Chithear san dealbh-camara na deasachaidhean a bha air chois airson a' chiad turas pleana air a' Ghàidhealtachd. Bha am pìleat, B C Hucks, a' dèanamh turas timcheall na dùthcha agus stad e aig Geamachan Gàidhealach Inbhir Pheofharain an 24mh Lùnastail 1912 leis a' mhonoplane Bleriot aige, 'Firefly'. Chaidh a thuras a mhaoineachadh leis an Daily Mail.
B' e Hucks a' chiad pìleat a rinn car a' mhuiltein no 'loop-the-loop' ann am pleana
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Taigh Pheutain, Borgh na Sgiotaig, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- HC_PLANNING_08_021_1317
- ÀITE
- Borgh na Sgiotaig
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cille Mhoire
- DEIT
- 27 An Cèitean 1982
- LINN
- 1980an
- CRUTHADAIR
- T. Kenneth MacKenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Roinn Dealbhaidh Chomhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 15826
- KEYWORDS
- taighean croite
taighean tughaidh
Bornasgeadaig
Bornasgiotaig
Bornasgiodaig
Tha an taigh-croite seo na shuidhe ann am Borgh na Sgiotaig, coimhearsnachd croitearachd an taobh a tuath Rubha Thròndairnis san Eilean Sgitheanach. ‘S e fear de na taighean tradaiseanta air an eilean, ach tha glè bheag dhiubh a chithear an-diugh. Chaidh a thogail ann an 1880, còmhla ri grunn eile dhiubh, airson nam bràithrean Gilleasach agus bha cuideigin a’ fuireach ann gu ruig 1980. Chaidh e an uair sin gu seilbh Urras Naiseanta na h-Alba. Chaidh tughadh ùr a chur air agus chaidh a chàradh. An-diugh tha e na thaigh do luchd-fèin-biathaidh agus ‘s e Taigh Pheutain (Beaton’s Cottage) a th’ air.


text:
An Crios-Grèine
'S e an Crios-Grèine, an rian-grèine neo siostam na grèine a tha an t-ainm air a' Ghrian agus a h-uile planaid a tha a' dol mu a cuairt.
Tha 99.86 % dhen tomad a tha sa Chrios-Grèine aig a' Ghrian fhèin.
Seo na planaidean a tha 'na bhroinn:
- Mearcair
- An Rìbhinn/Bheanas
- An Talamh (A' Ghealach*)
- An Corg/Màrt
- Am Bliogh/Iupatair
- Satarn
- Ùranas
- Neaptun
- Plùto (Troich-phlanaid)
- Cuspairean Tras-Neaptunach
A bharrachd air a' ghrian 's na planaidean, tha 169 fadagan (gealaich) san rian-grèine a' dol mun cuairt nam planaidean (agus 's docha barrachd dhiubh air nach eil sinn eòlach fhathast) agus mìltean de reultan earballach ("comaidean") agus clachan mòra.


text:
- TIOTAL
- Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar - clàrachadh an èisg ghlacte Ògmhios 1958
- EXTERNAL ID
- HCD_DAVIDBANKS_096
- DEIT
- An t-Ògmhios 1958
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 1376
- KEYWORDS
- gnìomhachas an iasgaich
iasgach a' bhradain mara
bradan
gnìomhachas a' bhradain
iasgach a' bhric
breac
iasgach le lìon
Tha an sgrìobhainn seo, a tha sgrìobhte le làimh, na clàrachadh den iasg a chaidh a ghlacadh rè nan sia seachdainean ron t-7mh Ògmhios 1958 agus nan trì seachdainean gun 28mh Ògmhios 1958. Tha e a' sealltainn an àireamh de bhradan, de bhànag agus de bhreac a chaidh a ghlacadh aig gach tè de na sia stèiseanan iasgach a' bhradain a bh' aig Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar. Tha Seumas Banks, neach-seilbh nan stèiseanan iasgaich air cuid notaichean a chur le peansail sìos a chliathaich. Tha e a' sgrìobhadh mu mhìos a' Chèitein gu robh 'severe gales all through with heavy rain & floods. Very cold, a lot of snow and hail' agus am facal mu dheireadh, an lùib cho beag de dh'iasg air a ghlacadh - 'salmon scattered'.
Tha an ath mhìos a' sealltainn gu robh cùisean air a dhol na b' fheàrr: 'Beautiful month with lots of sunshine and easterly winds. Rather cold at times'. Ged a chaidh 460 iasg a ghlacadh sna trì seachdainean sin, sgrìobh e 'no fish about'. Cha do chùm cùisean a' dol mar seo, ge-tà, bhon thàinig 1958 gu bhith tè de na bliadhnaichean a b' fheàrr a bh' ann a thaobh àireamhan èisg air an glacadh. Chaidh 7,696 iasg uile gu lèir a chlàrachadh airson na bliadhna agus luach reic iomlan air de £13,970.0t 0sg.
West Highland Salmon Fisheries Co Ltd (Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr.)
Ann an 1944 cheannaich Seumas Banks & Mic, Peairt, màl iasgaich a' bhradain aig Oighreachd Chille Mhoire san Eilean Sgitheanach, bho A Powrie & Co, agus chuir e air bhonn a' West Highland Salmon Fisheries Co Ltd' (Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr.) gus am màl obrachadh. Chùm an companaidh a' dol gu ruig 1962 nuair a chaidh a reic gu Coinneach MacMhathain, Port Rìgh.
Nuair a ghabh Banks & Mic thairis am màl bha stèiseanan iasgaich ann an Leathallt, Rigg (Boraraig), Stafainn, Port Rìgh, Camas Tianabhaig, Bail' Meadhanach agus Caisteal Bhròchaill (ann an Ratharsair). Ann an 1956 chaidh Bail' Meadhanach agus Camas Tianabhaig a chur còmhla mar stèisean a' Bhràighe, le triùir ag obair ann, ged a bhiodh ceathrar ag obair mar bu trice sna stèiseanan eile. Bhiodh an companaidh a' cumail mu 28 duine ann an obair gach bliadhna, agus an obair ga thairgse dhan aon fheadhainn gach bliadhna mus fheuchadh an companaidh ri daoine ùra fhastadh.
Bhiodh an seusan a' tòiseachadh fada sa Ghiblean/ tràth sa Chèitean agus a' dol gu deireadh an Lùnastail. Bhiodh grùnn fhireannaich cuideachd gam fastadh ann am mìosan a' gheamhraidh ach an toireadh iad deigh a nìos o dhama an t-Slugain gu bhith air a stòradh san taigh-deighe aig cidhe Phort Rìgh. Bhiodh gach ball den sgioba a' faighinn cùmhnant le fios air tuarastal, sgeama airgid a-bharrachd a bha san amharc agus uairean obrach agus chaidh oilisgin agus bòtannan rubair a thoirt dha.
Chaidh an t-iasg glacte a roinn ann am bradan, bànag agus breac, agus àireamh nam bànag a bu mhotha. Gach bliadhna ghlacadh iad mu 3000 iasg uile-gu-lèir fada sna 1940an agus tràth sna 1950an. Ann an 1957 chaidh an àireamh a bu mhotha a-riamh a ghlacadh - faisg air 10,000 iasg.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Skye and Lochalsh Archives