text: 4f^ -llVlv a,-^. National Library of Scotland lllllllllllll *B000501714* è^/U^ ol^' / I ,, ^*f^.*-''-*"^ lUL A' CHRÌOSTAIDH; NO COMH-CHEUINNEACHADH DE ÙENAIGHEAN A H-UILE AMA AGUS STAIDE DE BHEATHA A' CHRtOSTAIDH. AN SIATHAMH CLÒBHUALADH, ATH-LEASAICHTE. ABAEEADHAIN: A. KING & CO., PRINTERS AND STEREOTYPERa 18 85. ^ B \ ABERDEEN UNIVERSITY PRESS. Faodar an Leabhar-ùrnaigli so a chlòbhualadli. •i^ lAIN, Easbnig Abareadhain. * AONGHAS, Easbuig Earraghaidheal 's naii Eilean. Là Fheill Aindris, 1885. AN CLAE-INNSE. SLIOS Na Fèilltean Fògarrach, ix Làithean-fèille 'an Albainn, - - - - - - - - . . Làithean cràbhaidh, x Làithean traisge, xi Traisg air son Làithean-feille, Làn-laghaidh 'an Albainn, amannan, „ ,, „ na dleasnasan, xii Urnaigh an Tighearna, Beannachadh Moire, a' Chreud, - - 1 Athghearradh de'n teagasg Chriostail, 2 Culaidh Smaoinich, 7 URNAIGH, soilleireachadh air, 8 Urnaigh mhaidne, - - - 10 Urnaigh an aingil choimhidich, 14 " Salve Regina " (Fàilte, a Bhànruinn), *'Sub tuumpraesidium" (Thasinna'ruithfo d' dhion), - - 15 *'Memorare" (Cuimhnich, aMhoire), Coisrigeadh do Mhoire Bhaintighearna, 16 "Angelus Domini " (Fàilte an Aingil), - - - - . ... **Regina Coeh," 17 Urnaigh N. Ignatius, 18 Achanaich ri losa, Urnaighean 'us larrtasan, 19 Urnaigh air son a' Phàpa, 20 „ an Ostail Anndra, „ Ban-naoimh Mairghread, 21 Altachadh romh bhiadh, Altachadh 'an deigh bìdh, - - - IV . , SLIOS Gniomhannan Creidimh, Dòchais, Gràidh, agus Aithreachais, - 21 Urnaigh-oidhche, 24 ,, an Aingil Choimhidich, 28 ,, air son nam Marbh-chreideach, Mu roghnachadh staid chaithimh-bheatha, 29 Urnaigh air son staid chaithimh-bheatha 'roghnachadh, - - 30 ,, Phàrantan air son an Cloinne, 31 ,, Cloinne air son am Pàrantan, „ Air son ar Pears'-Eagiais, ...... 32 ,, Air son Eiriceach, 33 ,, Mhnàthan Leatromach, ,, 'an deaghaidh Aiseadaidh, 34 ,, Càraide-Pòsta, 35 „ Bhanntraichean 'us Dhilleachdan, ----- 36 „ Sheann Sluaigh, - 37 ,, Luchd-faoghluim, 38 ,, Romh Theagasg no romh Leasan, 39 „ Chlement XI. air son a h-uile fèuma, - - - - . . Crèud N. Athanasius, 42 „ PhiuisIV., - 46 MEORACHADH, 49 Seòladh air Meòrachadh, 60 Flrinnean gu meòrachadh orra, 51 AN AIFRIONN air a mìneachadh, 52 Uidheam na h-altrach, 's a' chulaidh-aifrinn, - ... 53 Urnaighean 'an àm na h-Aifrinne, 55 Urnaigh 'us Buidheachas an dèigh na h-Aif rinne, - - - 74 Laoidh " Te Deum," 75 SalmCL., 79 Urnaighean romh 'n Aifrinn (uidheamachadh air son na h-Iobairte), - 80 "Asperges" (Crathadh an uisge Choisrig) 87 ** Ordo Missae " (urnaighean na h-Aifrinne Laideann 'us Beurla) 89 Laoidh molaidh do Dhia, - 119 Na seachd sailm Aithreachais, 121 NA SACRAMAIDEAN. Baisteadh, ------ 131 Boslach, SLIOS Urachadh ar Bòidean Baistidh, 131 Daingiieachadh, fiosrachadh air, 133 „ tirnaigh romh'n, 130 „ „ n'a dheigh, ..--.. 137 Faoisid, soilleireachadh air, 138 Rannsachadh cogais, 141 Urnaigh romh rannsachadh cogais, Clar-innse pheacannan, - - 143 Urnaigh air son Aithreachais, 152 „ romh Eisdeachd, - - - 153 ,, an deigh na h-Eisdeachd, 154 Gealladh N. Fransi, 166 Comanachadh, teagasg air, ... - - - - 158 Grnìomhannan romh Chomanachadh, 159 ,, an deigh Comanachaidh, 163 Gniomh Molaidh, " Beannaichte gu'n robh Dia," &c., - - 168 Urnaigh, "Anima Christi," Urnaigh " En Ego " ('an làthair cèusaidh), 169 LAGHADH EAGLAIS.— Mìneachadh, Urnaigh gu laghadh a chosnadh, .--.-.. 173 AN TRIANAID UILE-NAOMH.— Leadan, . . - - 174 ,, ,, ,, Conair, .... 177 Laoidh nan Aingeal, 179 CORP CHRIOSTA.-Cràbhadh, - ,, „ Leadan, 181 Beannachd na Sacramaid naoimh, 184 Laoidh " Pange Lingua," 187 CRIDHE UILE-NAOMH lOSA.— Cràbhadh, - - - - 190 Gniomh Coisrigidh, - - 192 Leadan, - - - - . . Urnaigh, - - - - 195 Urnaigh eile, - - - . . Urnaigh 'an tarrainn a' bhàis Gniomh Coimhleasachaidh, 196 AINM NAOMH lOSA.— Achanaich, 198 „ „ ,, Leadan, 199 j> ,, Laoidh (" Jesu Dulcis Memoria "), - 203 VI SLIOS A' PHAIS.— Leadan Beatha 'us Pàis Chrìosta, - • - - 204 Urnaigh N. Griogair, 210 Urnaighean nan Còig lotan, 212 SLIGHE NA CROISE, Mìneachadh, 216 „ „ Cràbhadh, 218 Seachd Tairgseachan Fuil uile-phriseil losa, - - - - 228 Urnaigh "Athair Shiorruith," 231 SALTAIR lOSA, AN SPIORAD NAOMH.— Leadan, ...--. 244 „ Gairm, 247 ,, „ „ Laoidh, *' Veni Creator," - - - 248 Achanaich air son seachd Tiodhlaicean an Spioraid Naoimh, - 249 AN OIGH BHEANNAICHTE MOIRE.-Leadan, - - - 252 „ „ „ „ Conair, - - - 255 Leadan Cridhe Naomh Moire, - 267 Urnaigh ri „ „ „ ------- 268 Urnaigh, "O mc Bhaintighearna," ("O Domina Mea"), - - 270 Taoghal-Cràbhaidli air an Oigh Moire, Leadan sheachd Dòruinnean Moire, ..---- 271 Conair „ „ „ 275 Laoidh"StabatMater," - - - - - - - - 278 Tri urnaighean maille ri Beannachadh Moh^o, - - - - 280 Conair a' Ghinidh Gun-smal, -.------ 281 Urnaigh "Beannaichte," &c., - •• NA H-AINGLEAN NAOMH.— Leadan, • . Leadan an Aingil Choimhidich, .-.---- 286 Urnaigh N. Mìcheil, --.--.--- 288 N. Gabriel, - - 289 „ N. Raphael, NA NAOIMH.— Leadan nan Naomh, 290 Leadan N. Joseph, - - . . . - . - - 299 Seachd Doruinnean 'us seachd Sòlais N. Joseph, - - - - 303 Urnaigh a thaghadh N. Joseph mar Chùl-taice, - - - - 306 ** Memorare " ri N. Joseph, - - 307 SCAPULARAN.— Mìneachadh, . - . - ■ - - 308 Scapular Donn, . - - - - - - - - - • • „ na Pàise, - - - 310 Vil SLIOS Scapular a Ghìnidh Gun-smal, 311 BAS SONA, Cràbhadh air son, 313 tri achanaich air son, tri tairgsichean air son, Leadan air son, 314 Urnaigh ri N. Moire air son, 317 ,, ri N. Joseph air son, GRABHADH DHAOINE TINNE.— Comhairlean, - - - 318 Còmhradh duine thinn ri Dia, 319 Urnaighean 'am àm tinneis, 823 Urnaigh air son faighidin 'an àm mòi--chràidh, . - - . 327 ,, romh 'n Chomanachadh dheireannach, . - . - 330 ,, an deigh a' Chomanachaidh dheireannaich, - - - 832 ,, romh 'n Ola dheireannaich, ..--.. 333 ,, an dèigh na h-Ola deireannaiche, 335 Leadan Dhaoine tinne, .-....--. 336 Urnaigh 'an Spàirn a' bhàis, 338 NA MARBH-CHREIDICH.— Leadan air son nam marbh. - 346 Urnaigh air son nam marbh.chreideach, 351 Conair air son nam marbh-chreideach, - - . . ... Urnaighean gach latha air son nam marbh, ... - 352 Freagairt na h-Aifrinne, 355 NA FEILLTEAN FÒGABEACH. 1 3 Didònaich Septua- gesima. 'O^ClJ fi lil .2 . tì'OTÌ 1880 25 Jan. 11 Feb. 28 Mar. 6 May 16 'May 27May 27 28 Nov. 1881 13 Feb. 2 Mar. 17 Apr. 26 Mav 5 June 16 June 24 27 Nov. 1882 5 Feb. 22 Feb. 9 Apr. 18 May 28May 8 June 26 3Dec. 1883 21 Jan. 7Feb. 25 Mar. 3May 13May 24May 28 2Dec. 1884 lOFeb 27 Feb. 13 Apr. 22May 1 June 12 June 25 30Nov. 1885 1 Feb. 18 Feb. 5 Apr. 14 May 24May 4 June 26 29 Nov. 1886 21 Feb. 10 Mar. 25 Apr. 3 June 13 June 24 June 23 28 Nov. 1887 6Feb. 23 Feb. 10 Apr. 19 May 29 May 9 June 25 27 Nov. 1888 •29 Jan. 15 Feb. 1 Apr. 10 May 20 May 31May 27 2Dec. 1889 17 Feb. 6 Mar. 21 Apr. 30May 9 June 20 June 24 IDec. 1890 2 Feb. 19 Feb. 6Apr. 15May 25May 5 June 26 30 Nov. 1891 25 Jan. 11 Feb. 29 Mar. 7 May l7May 28 May 27 29 Nov. 1892 14 Feb. 2Mar. 17 Apr. 26 May 5 June 16 June 24 27 Nov. 1893 29 Jan. 15 Feb. 2 Apr. 11 May 21May 1 June 27 3Dec. 1894 21 Jan. 7Feb. 25 Mar. 3 May 13May 24May 28 2Dec. 1895 10 Feb. 27 Feb. 14 Apr. 23May 2 June 13 June 25 IDec. 1896 2Feb. 19 Feb. 5 Apr. 14May 24May 4 Jane 26 29 Nov. 1897 14 Feb. 3 Mar. 18 Apr. 27 May 6 June 17 June 24 28 Nov. 1898 6Feb. 23 Feb. 10 Apr. 19 May 29May 9 June 25 27 Nov. 1899 29 Jan. 15 Feb. 2Apr. 11 May 21May 1 June 27 3Dec. 1900 11 Feb. 28 Feb. 15 Apr. 24May 3 June 14 June 25 2Dec. LAITHEAN FEILLE ANN AN ALBAINN. (Air am beil e mar fhiachaibh òirnn aifrionn èisdeachd agus obair mhì-riatanach a sheachnadh.) Jan. 1. Là na bliadhn'-ùire. Jan. 6. Là nan tri-rìghrean Jun. 29. Là Pheadair 'us PhòiL Aug. 15. Là Fheill Moire. Nov. L Là Samhna. Isrov. 30. Là Fheill Aindris. Dec. 25. Là JSTollaig. Diordaoin DeasghabbaiL Diordaoin Corp-Chriosta. LAITHEAN CrAbHAIDH. (Air am beil e na 'chleachdadh naomh aifrionn èisdfcachd, ged nach 'eil e riatanach .) Feb. 2. Là Fheill Moire nan Coinneal. Feb. 24. Là an Ostail Mhathiais. Mar. 19. Là Naomh lòseph. Mar. 25. Là Fheill Moire na Teachdaireachd. May 1. Là nan Ostal Philip 'us Sèumas. May 3. Là Faotainn na Croise. June 10. Là Ban-naomh Mairghread, Bànruinn na h-Alba. June 24. Là Breith ]N"aomh Eòin-Baiste. July 25. Là an Ostail Shèumais. July 26. Là Ban-naomh Anna, Màthair na h-Oighe Moire. Aug. 6. lA Cruth-atharrachadh ar Tighearna. Aug. 10. Là IN'aomh Labhrainn, am martair. Aug. 24. Là an Ostail Bhartholome. Sep. 8. Là Breith na h-Oighe Moire. Sep. 21. Là an Ostail Mhata. Sep. 29. Là Fheill Mìcheil an t-Ard-aingeal. Oct. 28. Là nan Ostal Sìmon agus lùda. Dec. 8. Là a' Ghinidh Gunsmal. Dec. 21. Là an Ostail Thòmais. Dec. 26. Là Naomh Stephen, am martair. Dec. 27. Là an Ostail Eòin. Dec. 28. Là nan Kaoidheachan. Diluain agus Dimàirt-Càsga. Diluain agus Dimàirt-Caingis. XI LAITHEAN-TRAISGB. A bharrachd air traisg bho f heòil, cha'n fhaodar ach aon làn-tràth bldh a ghabhail air na làithean so. A h-iiile latha 's a' Charghus ach Didònaich. A h-uile Diciadaoin 's Dihaoine 's an Aidbhen. Traisg nan Amannan, ceithir uairean 's a' bhliadh- na — Diciadaoin, Dihaoine, 's Disathurna : 1. 'An dèis a'chiad Dhònaich. de'n Charghus. 2. 'An dèis Dhidònaich-Caingis. 3. 'An dèis 14 Sep. 4. 'An dèis 13 Dec. Traisg air son Làithean-fèille, 1. Air son Là Pheadair 'us Phòil. June 28. 2. Air son Là Fheill Moire. Aug. l4. 3. Air son Là Samhna. Oct. 31. 4. Air son Là Fheill Aindris. Nov, 29, 5. Air son Là JSTollaig. Dec. 24 6. Disathurna-Caingis. Ma tliuiteas an traisg air Didònaich cumar air Disathurna roimhe i. Tha traisg bho fheòil air a h-uile Dihaoine ach an uair a thig Là JSTollaig air. AMANNAN LÀN-LAGHAIDH 'aN ALBAINN. (Cùnntar daonnan an ciad latha 's an latha mu dheiradh a dh' ainmichear.) 1. MuNollaig: bho Fheill K Tòmas (21 Dec.) gus an ciad Dhònach 'an dèigh Là nan trì-righrean. 2. Bho Dhiciadaoin-na-luath gus an dàrna Dònach de'n Charghus. 3. Mu Chàisg : àm an dleasnais-chàsga. Xll 4. Bho Dhidònaich Caingis gus an Dònach 'an dèigh Dhiordaoin Corp-Chrìosta. 5. Bho'n Dònach romh FheiU Pheadair 'us Phòil gus an t-Ochdamh-là. 6. Eho'n Dònach romh Pheill Moire (15 Aug.) gus an tOchdamh-là. 7. Bho'n Dònach romh Là Samhna (1 Nov.) gus an t-Ochdamh-là. 8. Bho là Fheill Aindris (30 Nov.) gus an t-Ochdamh-là. Na Dleasnasan, 1. An taobh-stigh de na h-amannan òrdaichte tha deagh-fhaoisid ri dhianamh agus Corp-Chriosta ri ghlacail. 2. An latha 'ghlacar Corp-Chriosta tha ùrnaigh ri chur suas ri Dia a ghuidhe air deagh-shoirbh- eas a thoirt do'n Eaglais naoimh Chaitlicichj a Ceannard beannaichte am Pàp a stiuradh gu math, 's a ghleidheadh ; sith agus làn-chòrdadh a chur 'am measg phrionnsaichean Criostail ; an Eaglais naomh Chaitliceach a lionsgaradh 's a dhion air feadh an t-saoghail, gu h-àraid anns an righeachd so fhèin ; agus gu'n tugadh e gu slighe an t-sàbhalaidh gach anam. 3. Ma bhios cothrom air, fèumar, 'an taobh-stigh de'n àm òrdaichte, dol do dh-eaglais ague ùrnaigh a dhianamh leis a' bheachd a dh' ainmicheadh. 4. Eoinn de dh-oibrichean corporra no spioradail na tròcaire 'chur 'an gniomh, mar a ruigeas ar cothrom air. lUL A' CHEIOSTAIDH. >^ URNAIGH AN TIGHEARNA. AR n-Atliair, a tlia air nèamh, gu'm bu naomli a bhios d'ainm ; gu'n tigeadh do rìgheachd, gu'n dianar do thoil air talamh mar a thàthas ga 'dianamh air nèamh. Thoir dhuinn an diugh ar n-aran lathail : math dhuinn ar fiachan, mar a mhathas sinne do luchd-ar-fiach. Agus na leig ann am buaireadh sinn. Ach saor sinn bho 'n olc. Amen. BEANNACHADH MOIRE. FAILTE dhut, a Mhoire, tha thu làn de na gràsan ; tha an Tighearna maille riut : is beannaichte thu 'measg nam mnài, agus is beannaichte toradh do bhronn, losa. A I^^aomh Mhoire, 'Mhàthair Dhè, guidh air ar son-ne na peacaich a nis agus aig uair ar bàis. Amen. A* CHREUD. CEEIDEAM ann an Dia, an t-Athair uile-chumh- achdach, Cruthadair nèamh agus talmhainn. Agus ann an losa Criosta, 'aon Mhac-san, ar Tigh- earna ; a ghineadh leis an Spiorad Naomh, a rugadh le Moire Oigh, a dh' fhuilig fo Phontius Pilat, a 2 ATHGHEARRADH chèusadh, a fhuair bàs, 's a thlodhlaiceadh ; a chaidh slos a dh-ifrinn ; a dh' èirich an treas latha bho na mairbh ; a chaidh suas air nèamh, a tha na 'shuidhe air deas làimh Dhè an t-Athair uile-chumh- achdach ; à sin thig e ritnist a thoirt breitheanais air bheò 's air mhairbh. Creideam anns an Spiorad ]N"aomh, an Eagiais naomh Chaitliceach, co-chomunn nan JSTaomh, mathanas nam peacannan, aiseirigh na coluinne, 's a' bheatha shìorruidh. Amen. AN T-AIDEACHADH. THA mi 'g aideachadh do Dhia uile-chumhachdach, do JSTaomh Mhoire 'bha riabh na 'h-Oigh, do Naomh Micheil an t-Ard-aingeal, do Naomh Eòin Baiste, do na naomh Ostail Peadar agus Pòl, 's do na Naoimh uile, gu'n do pheacaich mi gu trom, le ni' smaointean, le m' bhriathran, le m' ghniomhannan, le m' choire fhèin, le m' choire fhèin, le m' mhòr choire fhèin. Air an aobhar sin, tha mi 'guidhe air I^aomh Mhoire bha riabh na 'h-Oigh, air IS^aomh Micheil an t-Ard-aingeal, air JN'aomh Eòin-Baiste, air na naomh Ostail Peadar agus Pòl, 's air na IS'aoimh uile, ùrnaigh a dhianamh ris an Tighearna ar Dia air mo shon. Amen. ATHGHEARRADH DE'n TEAGASG CHRÌOSTAIL. Deich Fàintean Dhè. — Exodus xx. 1. Na biodh Dia eile agad 'am fhianais, 2. Na toir ainm an Tighearna do Dhia 'an diamh- anas. 3. Cuimhnich latha na Sàbaid a chumail naomh. 4. Thoir onoir do d'athair, agus do d' mhàthair. DE'n TEAGASG CHRÌOSTAIL. 3 5. ^N'a dian marbliadh. 6. ^^a dian adhaltras. ■ . 7. 'Nsi dian goid. 8. Na tog fianais-bhrèige *an aghaidh do choimh- earsnaich. 9. JN'a sanntaich bean do choinihearsnaich. 10. !N"a sanntaich tigh do choimhearsnaich no ni eil' A bhuineas dha. Sia Fàintean na h-Eaglaise, 1. An Aifrionn èisdeachd air Didònaich 's Làith- ean-fèiUe. 2. Trasgadh bho bhiadh 's bho fheòil air na làithean a tha 'n Eaglais ag òrdachadh (Faic " Laitli- ean Traisg "^. 3. Faoisid ghlan a dhianamh aon uair 's a' bhliadh- na, a' chuid a 's lagha. 4. Corp-Chriosta 'ghlacail aon uair 's a' bhliadhnaj 's gu h-àraid an àm na Càsga. 5. Deachamh a dhioladh do na pearsachan-eaglais. 6. Gun phòsadh le bainis aig amannan àraid, no 'an taobh-stigh de'n cheathramh glùn. Na Seaclid Sctcramaidean. 1. Baisteadh Mat. xxviii. 19. 2. Daingneachadh Gniomh. viii. 17. 3. Corp-Chriosta Mat. xxvi. 26. 4 Faoisid Eòin. xx. 23. 5. Ola-romh-bhàs Sèum. v. 15. 6. Ordugh-JSTaomh Eòin. xx. 22. 7. Pòsadh Mat. xix. 6. 4: ATHGHEARRADH Na Trì Suhhailcean Diadhàidh. 1. Creideamh. 2. Dòchas. 3. Carrantaclid. Na Ceithir Friamh-Shuhhailcean. 1. Gliocas. 2. Ceartas. 3. jN'eart. 4. Measarrachd Seachd Tìodhlaicean an S^pioraid Naoimh. 1. Gliocas. 2. Tuigse. 3. Comhairle. 4. JN'eart. 5. Eòlas. 6. Diadhachd. 7. Eagal an Tighearna. — Isaias xi. 2. 3. Z)à Thoradh dhiag an Spioraid Naoimh. 1. Carrantachd. 2. Aoibhneas. 3. Sith. 4. Eaigh- idinn. 5. Caoimhneas. 6. Mathas. 7. Ead-fhulangas. 8. Ciiiineachd. 9. Creideamh. 10. Stuamachd. 11. Measarrachd. 12. Geimneachd. — Gal. v. 22, 23. Seachd Oihrichean Corporra na Tròcaire. 1. Biadh do *n acrach. 2. Deoch do'n phàiteach. 3. Aodach do'n nochd. 4. Eàrdach do'n deòraidh. 5. Dol a choimhead air daoine tinn. 6. Dol a shealltainn air priosanaich. 7. Na mairbh a thìodh- laiceadh. Seachd Oihrichean Spioradail na Tròcaire. 1. Am peacach a chronachadh. 2. An t-aineolach a sheòladh. 3. An teagmhach a chomhairleachadh. 4. Misneach a thoirt do'n bhrònach. 5. Gach èucoir fhulang le faighidinn. 6. An t-olc a mhathadh. 7. Guidhe air son bheò agus mharbh. de'n teagasg chbIostail. 5 Na h'Ochd Beannachdan, — Mat. v. 3-10. 1. Is beannaichte iadsan, a tha bochd na 'n spiorad : bho'n is leotha rìgheachd Dhè. 2. Is beannaichte na daoine ciiiin : bho 'n a gheabh iad seilbh air an talamh. 3. Is beannaichte luchd a' bhròin : bho 'n a gheabh iad sòlas. 4. Is beannaichte iadsan air am beil acras agus pathadh a' cheartais : bho 'n a gheabh iad an làn-riarachadh. 5. Is beannaichte luchd na tròcaire : bho 'n a gheabh iad trò cair. 6. Is beannaichte luchd d! chridhe ghloin : bho 'n a chì iad Dia. 7 . Is beannaichte luchd-dianamh na sithe : bho 'n a theirear clann Dhè riutha. 8. Is beannaichte an fheadhainn a dh'fhuiligeas gèur-leanmhainn air son a' cheartais : bho 'n is leotha rìgheachd fhlathanais. — Mat. v. 3-10. An Da Shubhailc anns am heil Suim an Lagha ^s nam Faintean. 1. Bheir thu gaol do'n Tighearna do Dhia le d' uile chridhe, agus le d' uile anam, agus le d' uile neart, agus le d'uile hintinn. 2. Agus do d' choimh- earsnach mar dhut-fhèin.-— Luc. x. 27. ATHGHEARRADH Na Seachd PGacannan-hàis, 1. Uabliar. 2. Sannt. 8. Drùis. 4. Craos. 5. Fearg. 6. Farmad. 7. Leiso:. ò 1 c3 oo r^ c3 r^ CD • ■TJ *§ ' r^ .iH o co O c3 ctì ^ ^ Cj 1. Irisleaclid. 2. Fialachd. 3. geimneachd. 4. Measarrachd. 5. Faighidinn. 6. Carrantachd. 7. lasQ-achd. Peacannan a tha ^n aghaidli an Spioraid Naoimh, 1. Ann-dòchas. 2. Dànadas air tròcair Dhè. 3. Cur 'an aghaidh na firinne as a riochd. 4. Farmad ri math spioradail an atharraich. 5. Eag-leanmhainn air staid a' pheacaidh. 6. !^eo-aithreachas deir- eannach. Peacannan a tha ^g eigheach diùghaltais hho Fhlathanas, 1. Murt. 2. Peacadh-Shòdoim. 3. Ainneart air daoine bochda. 4. An tuarasdal a chumail bho chosnaichean. Naoi Dòighean air am faod sinn a hhi coireach ^amjgeacadh an atharraich. 1. Le comhairle. 2. Le òrdugh. 3. Le aonta. 4. Le brosnachadh. 5. Le moladh no le brosgul. 6. Le cleith. 7. Le co-phàirt. 3. Le tosd. 9. Le dìon an uilc. 1. Urnaigh, Trì luchraichean Fhlathanais. 2. Traisg. 3. Dèirce. DE'n TEAGASG CHRÌOSTAIDH. 7 Trì Comhairlean an t-Soisgeil 1. Deòin-blioclidaiiiii. 2. Gnàth-gheimiieachd. 3. Làn-ùmhlachd. Na Ceithir Nichean deireannach, 1. Bàs. 2. Breitheanas. 3. Ifrinn. 4 Flathanas. CULAIDH-SMAOINICH. Cuivihnich giHm heil agad an diugh^ ^s gach latha de d^ 'bheatha, ri — Glòir a thoirt do Dhia, Deagh-fhèum a dhianamh losa a leanmhainn, de d' ùine. Eadarghuidhe nan aingeal Samhladh math a thoirt 's nan naomh iarraidh, do d'choimhearsnach, D' anam a shàbhaladh, An saoghal a chur suar- Do choluinn a chlaoidh, ach. Dìoladh air son do pheac- Cath 'an aghaidh an annan, deomhain. Subhailcean a bhuann- D' ana-miannan a chios- achd. nachadh, Ifrinn a sheachnadh. Bàs fhulang, ma dh' Flathanas a chosnadh. fhaoidte, Ullachadh air son na Agus Breitheanas a sheas- siorrachd, 1 amh. SOILLEIEEACHADH AIR TJRNAIGH. IS e ùrnaigli — ar cridhe 'thogail suas ri Dia, a bhi 'còmhradh 's a' labhairt ri Dia. Is i an ùrnaigh, os' Naomh Franse, nisge nam beannachd a bheir blàth 'us cinneachadh do mheangan nan deagh-bhèus ; a nigheas ar n-anam bho 'ghìomhan, 's a mharbhas ana-miannan ar cridhe. An neach a ni ùrnaigh gu math, os Naomh Uistein, bidh a chaitheamh-beatha math. Ach gus na buaidhean so a bhi aig an tirnaigh, fèumar a dianamh mar is còir ; a chionn tha'n t-Ostal Seumas ag ràdh : '' Tha sibh, ag iarraidh, 's cha 'n 'eil sibh a' faighinn, a thaobh gum beil sibh ag iarraidh gu h-olc. — Sèum. iv. 3. Fèumaidh sinn, ma ta, a thuigsinn, (1) Cho riatanach 's a thai ; (2) Carson is còir dhuinn a dianamh ; agus (3) Ciamar. I. Tha Athraichean agus Ollaichean na h-Eaglais a' teagasg nach urrainn duinn ar n-anam a shàbhaladh gun ùrnaigh. Oir tha gràsan Dhè riatanach gus ar sàbhaladh : *^ As m' aonais cha 'n urrainn duibh nì 'dhianamh." — Eoin. xv. 5. Ach cha'n fhaigh sinn na gràsan sin mur h-iarr sinn air Dia iad le ùrnaigh dhùrachdaich. II. Le ùrnaigh tha againn ri 1. Aoradh a thoirt do Dhia, ag aideachadh gur h-esan ar Cruthadair, ar Tighearna, ar Slànair, agus ar crìoch dheireannach. 2. Taing a thoirt dhà air son a mhòr-mhathais ; a chionn 's ann bhuaithe-san a fhuair sinn gach ni math a th' againn. 3. Mathanas iarraidh na 'r peacannan, anns am beil sinn cho tric a' tuiteam. 4. Na gràsan 's na beannachdan spioradail no corporra a tha riatanach no fèumail dhuinn, iarraidh air. SOILLEIREACHADH AIR URNAIGH. 9 III. Is còir dh.uiiiii ùmaigli a dliiananili 1. Le Uidheamachadh, 's e sin, smaointeaii saoglialta flniadach bhuainn ronih làimh, sinn-fhèin a chur 'an làthair Dhè, agus a chòmhnadh iarraidh. "Eomh d' ùrnaigh uidheamaich d' anam 's na bi colt- ach ri duine a tha 'buaireadh Dhè." — Eccles. xviii. 23. 2. Le Umhlachd. Gus an toill sinn èisdeachd is còir dhuinn sinn-fhèin irisleachadh 'an làthair Dhè, agus lùbadh sìos mar an cìs-mhaor. " Sheall Dia air ùrnaigh nan iriseal, agus cha d' rinn e diù dhe 'n achanaich." — Salm. ci. 18. " Urnaigh an fhir a dh' ùmhlaicheas e-fhèin, toUaidh i na neòil." — Eccles. xxx. 21. " Air cridhe brùite agus iriseal, a Dhia, cha dian thu tàire."— Salm. 1. 19. 3. Le Earhsa làidir gu'm faigh sinn an rud a tha sinn a' sireadh ; cha 'n e gur fhiach sinn e, ach as leth Fuil Chrìosta, mathas Dhè, agus a gheallaidh. " A h-uile ni a dh' iarras sibh ann an ùrnaigh, ma chreideas sibh, gheabh sibh e." — Mat. xxi. 22. " larraibh e le creideamh gun ag air bith : oir tha esan a tha 'an teagamh coltach ri tonn na mara, a tha air a ghluasad, 's air a luasgadh mu'n cuairt leis a' ghaoith. . . . Na saoileadh an duine sin, gu'm faigh e nì bho'n Tighearna."— Sèum. i. 6, 7. Ma tha Dia 'faicinn gur cron a dhianadh ar n-iarrtas dhuinn, thugamaid fonear nach toir e dhuinn e ; ach bheir e dhuimi nì eile na 'àite a bhios gu stàth dh'ar n-anam. Ma 's àill leinn, ma ta, beannachd saoghalta sa bith fhaighinn, is còir dhuinn 'iarraidh air Dia air a' chmnhnanta so a mhàin — ma tha esan ga 'fhaicinn iomchuidh, agus ma bhios e gu leas ar n-anma. 4. Le Buanas. *' Dianaibhseuime sin faireri ùrnaigh daonnan." — Luc. xxi. 36. " Bithibh ri ùrnaigh gun lasachadh. — 1 Tess. v. 17. 10 URNAIGH-MHAIDNE, Agus ged nacli grad-fhaigli sinn na bhios sinn ag iarraidh, na caiUeamaid ar niisneach, ach leanamaid samhladh na bantraich a fhuair a guidhe bho'n bhrith- eamh èucorach le sior-iarraidh, agus le dian-achanaich. — Luc. xviii. 1-5. 5. Ann an ainm Ghrìosta. Bho'n is ann bho fhulangas Chrìosta 's bho dhòrtadh 'Fhala iDrìseile a tha gach gràs ri tighinn òirnn, 's ann as an leth is còir an sireadh. Is ann uime sin a tha sinn 'am bichiontas ag cur na crìche so air an ùrnaigh . ^ Tromh losa Crìosta.' " Cha 'n 'eil ainm air bith eile fo nèamh air a tlioirt do dhaoine, leis am faod sinn a bhi sàbhailte." — Gnìomh. iv. 12. '* Ma dh' iarras sibh nì air bith air an Athair na ni' ainm-sa, bheir e clhuibh e." — Eoin. xvi. 23. URNAIGH-MHAIDNE. An uair a dhùisgeas tu, cuir comharradh na crois' ort, ag ràdh : GLOIE do'n Athair, a chruthaich mi. Glòir do'n Mhac, a shaor mi. Glòir do'n Spiorad J^aomh a naomhaich mi. Beannaichte gu'n robh an Trianaid naomh agus neo-dhealaichte 'nis agus gu siorruidh. Amen. Ag èirigh, abair : Ann an ainm losa Chriosta ar Tighearna; èiream. 'losa, beannaich, stiìiir 'us gièiclh mi; agus thoir mi gu beatha mhaireannaich. Amen. An nair a bhios tu 'cur umad, smaoinich air pàis do Shlànair, air tròcair Dhè, air buaireadh an t-saoghail, air do pheacaunan, cho goirid 's a tha ùine, cho buan 's a tha'n t-sìorrachd, no a leithid sin. URNAIGH-MHAIDNE. 1 1 URNAIGH-MHAIDNE. Cuir thu-fhèin 'am fìanais Dhè agns iarr a chòmh.nadh. ' A ^N" ainin an Athar, ►J^ agus a' Mhic, agus an £\_ Spioraid Il^aoimh. Amen. Beannaichte gii'n robh an Trianaid iN'aomh, agus neo-dhealaichte, a nis agus gu sìorruidh. Amen. A Spioraid iN'aoimh, thig agus lìon cridheachan do chreideach, agus las annta teine do ghaoiL Amen. Ahaù' a' Phaidir, Beannachadh-Moire, a' Chrèud, agus an t-Aideachadh. ODHIA shiorruidh, Uile-chumhachdaich, tha mi 'creidsinn gu daingean gu'm beil thu 'làthair ann an so; gu'm beil thu daonnan a' faicinn mo ghnìomh- annan agus ag gabhail beachd air smaointean uaigneach mo chridhe. Is peacach truagh mise nach fhiach tighinn ad fhianais. Tha sgàth orm labhairt riut. Ach, mo Dhia, bho'n a tha thusa uile- mhathasach, agus uile-thròcaireach ; 's bho'n nach àill leat bàs a' pheacaich, acli gu'n till e riut, 's gu'm bi e beò, tha mi 'cur romham a nise cùl a chur ri m' pheacannan, agus a bhi dileas gu bràch na d' sheirbhis naoimh. Thighearna, le cuideachadh do ghràs cha dian mi tuilleadh èucoir ort. Tlia mi ann am mèinn do mhathais agus clo thròcaire. Tlia mi 'n earbsa làidir, tromh thoillteanas losa Chrìosta, gu'n èisd thu rium, gu'n neartaich thu mo thoil, agus gu'm faigh mi còmhnadh an Spioraid Kaoimh, gus mo dhleasnas-maidne 'chur 'an cèill anns an dòigh a bhios taitneach leatsa, agus a choisneas gràsan do m' anam. 1 2 URNAIGH-MHAIDNB. Athair shiorruidh, a tlia lionadh nam flathas a's àirde le d' ghlòir, tha nii ga m' ùmhlachadh fhèin 'ad làthair, agus a' toirt aoraidh, molaidh, 'us cliù do d'ainm naomh air son nan gràsan lìonor a bhuilich thu orm : air son mo chruthachadh a rèir d' ìomhaigh agus do choltais fhèin ; mo shaoradh le Fuil phriseil do Mhic ionmhuinn, agus mo naomh- achadh leis an Spiorad ]N"aomh ; agus air son mo thoirt sàbhailte as gach cimnart 's an robh mi riabh, gu toiseach an latha 'n diugh. mo Dhia, bi maille rium air an latha so, agus air gach latha de m' shaoghal. Dian mo chòmhnadh gu gluasad gu stuama, bèusach, ùmhlaidh, faighidneach, carrantach 'ad làthair naoimh air an latha so. mo Dhia, glèidh mi bho gach olc air an latha 'n diugh ; treòirich mo chèumannan air slighe na còrach, agus na sithe ; neartaich mi gus a h-uile ni 'dhianamh gu leasachadh do ghlòire ; lion mo chxidhe le f uath agus gràin air a' pheacadh, agus gu h-àraid na peacannan a' s mtha 'chuir m' anam ann an cunnart. Thigh- earna, tha aithreachas orni air son gach peacaidh a rinn mi riabh ; tha mi 'cur romham, le cuideachadh do ghràs, gu'n seachainn mi iad à so suas. Shlànair bheannaichte, gabh truas rium. Tha mo nàdur lag, coirbte, claon a dh'-ionnsaidh an uilc ; tha nàmhaid m' anma 'an geall air mo mhealladh, 's air mo sgaradh bho d' ghlòir, agus mo sgrios gu sior- ruidh. 'losa, na trèig mi, as leth na Fala priseil 'a thaom bho d' lotan cràiteach air fiodh na croise. Cuidich mi gu buaidh fhaotainn air m' ana-miannan, agus air mo naimhdean spioradail, 's gus a h-uile URNAIGH-MHAIDNB. 1 3 dleasnas a bhuineas do m' staid a choimlilionadh ; na bitheam mntha 's iomaguineach, no mutha 's dèigheil, air gnothaichean saoghalt' a dhol leam. Anns gach crois agus trioblaid a thig 'am rathad, dian striochdte mi ri d' thoil naoimh, agus làn-leagte ri stiùradh do Fhreasdail bheannaichte. Beannaich mo ghnlomh- annan, rian mo bheachd le d' ghràsan ; los gu'm bi mo bheatha gu h-iomlan, agus uile smaointean mo chridhe, gu d' bharrachd glòire, gu fèum an atharr- aich, 's gu sàbhaladh siorruidh do m' anam fhèin. Amen. Tha mi 'toirt aoraidh 'us glòire dhut, Thrianaid bheannaichte, a Dhia uile-chumhachdaich, 'Athair, a Mhic, agus a Spioraid ISTaoimh. Tha mi ga m' liubhairt fhein dhut, agus ag achanaich ort gach ni a tha mi-thaitneach leat a thoirt air falbh bhuam, agus bho na creidich uile ; agus gach nì a tha freagarrach 'ad làthair a thoirt duinn. Deònaich gu'n dian sinn do thoil air talamh, gu sòlas fhlathanais a chosnadh mar dhuais. Eiutsa, Thighearna, tha mi 'g earbsa m' anma agus mo choluinne (mo tlieaghlaicJi^ mo pfiarantan, mo hliràitlirean^ mo pheathraicliean)^ mo chàirdean, mo dhilsean, mo luchd-eòlais, agus gach aon tha e mar fhiachan orm guidhe air an son. Thighearna, stiùir le d* ghliocas, agus dìon le d' chumhachd, an Eaglais naomh Chaitliceach, ar bànruinn dhligheach, agus an rìgheachd so. Thighearna, deònaich gu'm faigh an cinne-daonda gu lèir eòlas ort ; agus gu'n toir gach neach onair, urram, 'us gaol dhut. Thoir an sluagh a tha air seachran gu slighe na fhinne ; 14 AINGEAL COIMHIDEACH — SALVE REGINA. thoìr solus do clireidimh ghràsoir dhaibhsan a th'ann an dorchadas, 'an aineolas, no 'n eiriceachd. Thighearna, thoir cohhair 'us furtachd do gach aon a tha 'n triohlaid, 'an tèinn, no 'm huaireadh : fuasgail air gach aon a tha 'n triohlaid a thaohh anma no cuirp. Eitheamaid gu lèir fo d' dhidinn naoimh. Thoir mathanas do na Criostaidhnean a tha 'n talamh nam heò, agus fois shiorruidh do na creidich a dh' fhàg a' hheatha so. Amen. Slth an Tighearna losa Criosta, toradh fhulangais naoimh, dion nan Aingeal, eadarghuidhe na h-Oighe Beannaiclite Moire, nan JN'aomh, 's nan daoine taghte air fad, gu'n rohh maille ruinn. Amen. URNAIGH AN AINGIL CHOIMHIDICH. AINGIL Dhè, a fhuair mar chùram hho Athair na tròcaire huachailleachd naomh a dhianamh orihsa air an latha an diugh, glèidh mi bho gach cunnart ; stiùir mo thriall air slighe na còrach ; dian iiil dhomh 'nise, agus dìon m' anam aig uair mo bhàis. Amen. SALVE REGINA, no SUB TUUM PRAESIDIUM. i. 100 latha lagliaidh air a h-uile latha-seachdain, agus laghadh 7 bhadhna 's 7 carghuis gach Dònach a ghabhar an dà ùrnaigh so. ii. Dhaibhsan a ghabhas uair 's an latha iad fad am beatha, làn-laghadh air na cùmhnantan gnàthaichte, air dà Dhidònaich 's a' mhìos, agus aig uair am bàis. SALVE BEGINA. Ri ghabhail 's a' mhadainn. FAILTE, a Bhànruinn, a Mhàthair na tròcaire, ar beatha, ar sòlas, ar dòchas, fàilte. Eiutsa tha SUB TUUM PR^SIDIUM — MEMORARB. 15 sinn, slioclid seachranach Euhha, a' togail ar guth. Eiutsa tha ar glaodh, ag caoidh 's ag acain, ann an gleann so nan diar. Thoir, nia ta, 'iuchair nan gràs, sùil fhial òirnne na fèumaich. Agus 'an deaghaidh dhuinn a' chèin-thir so a thrèigsinn, fiach dhuinn losa, toradh beannaichte do chuim. Mhoire Oigh chaomh, chàirdeil, chaoin ! V. Dian airidh mi air do mholadh, 'Oigh naomh. E. Thoir neart dhomh 'an aghaidh do naimhdean. Y. Beannaichte gu'n robh Dia na 'naoimh. E. Amen. SUB TUUM PR^SIDIUM. Ri ghabhail feasgar. Tha sinn a' ruith fo d' dhlon, a Mhàthair naomh Dhe, na diùlt ar n-iarrtas 'an àm ar feuma ; ach saor sinn daonnan bho gach cunnart, 'Oigh ghlòrmhor agus bheannaichte. Y. Dian airidh mi air do mholadh, 'Oigh naomh. E. Thoir neart dhomh 'an aghaidh do naimhdean. Y. Beannaichte gu'n robh Dia na 'naoimh. E. Amen. MEMORARE. i. Laghadh thri chiad latha gach uair a ghabhar i ann an staid an fhìor-aithreachais. ii. Làn-laghadh aon uair *s a' mhìos dhaibhsan do 'n àbhaist a gabhail, an car a's lagha, uair 's an latha. CUIMHNICH, a Mhoire Oigh uile-chaomh, nach cualas riabh gu'n deach aon sa bith a ruith fo d' dhìon, a ghrlos do chòmhnadh, agus a dh'iarr d'eadarghuidhe, a thrèigsinn. Ag glacail misnich 16 COISRIGEADH — ANGELUS DOMINI. 'us earbsa à so, tha mise, 'Oigh nan òighean, a' rnith 'ad ionnsaidh, a Mhàthair, 'ad ionnsaidh tha mi 'tighinn, agns ag caoidh mo pheacannan 'ad làthair. A Mhàthair losa, na cuir suarach mo bhriathran, ach èisd gu tròcaireach, agus freagair m'achanaich. Amen. COISRIGEADH DO MHOIRE BHAINTIGHEARNA. OISTAOMH Mhoire Bhaintighearna, tha mise, an diugh, 's gach latha, 's aig uair mo bhàis, ag cur m' anma agus mo chuirp fo d' dhion beannaichte, 's fo d' rogha cùraim, agus 'an uchd do thròcaire ; riut tha mi ag earbsa m' uile dhòchais, m' uile thoil-inn- tinn, m' uil' uireasbhuidh m' uile thruaighe, mo bheatha agus ceann-criche mo bheatha; los, as leth d' eadarghuidhe ro-naoimh, agus do thoillteanais, m' uile dhianadas a bhi ga 'stiùradh 's ga 'rian a rèir do thoile agus toil do Mhic. Amen. ANGELUS DOMINI, no REGINA C(ELL i. Làn-laghadh uair 's a' mhìos, ach a gabhail tri uairean 's an latha — (1) 's a' mhadainn, (2) miadhain-latha, (3) 's feasgar. ii. 100 latha gach nair a ghabhar mar sin iad ann an staid an fhìor-aithreachas. Gus an laghadh a chosnadh, is ann na 'r seasamh a th'ag- ainn ri *Angelus Domini' — Fàilt an Aingil, a ghabhail Didònaich. ANGELUS DOMINL V. Labhair aingeal an Tighearna ri Moire. E. Agus ghin ise leis an Spiorad Naomh. Failte dhuf, a Mhoire^ ^c. REGINA CCELI. 17 V. Seall bean-mlimnntir an Tighearna. E. Biodh e diante dhomh a rèir d' fhacail. Fàilte dhut, a Mhoire, ^c. y. Agus ghabh am racal an nàdur-daonda. E. Agus rinn e còmhnaidh na 'r measg. Failte dhut^ a Mhoire, ^c, E. Guidh air ar son, a Mhàthair naomh Dhè. V. Los gu'n toill sinn gealladh Chriosta. Dianamaid ìirnaigh, Dòirt, a Thighearna, tha sinn ag guidhe ort, do ghràsan na 'r cridheachan, air chor's gu'm faod sinne, a fhuair fios air daondachd do Mhic losa Crìosta, le teachdaireachd aingil, ruigheachd, as leth a phàise agus a chroise, air glòir 'aiseirigh. Tromh Chriosta ciadna ar Tighearna. E. Amen. Bho Shathurna-Càsga gu Sathurna Dònach na Trianaid, bheirear fonear gu'm beil * Regina Coeh/ 's e sin, Bànruinn nam Flaitheas, ri ghabhail 'an àite * Fàilt an Aingil,' mar a leanas. REGINA C(ELI. Ri ghabhail daonnan na 'r seasamh. ABHÀNEUIXK nam flaitheas, biodh aoibhneas ort : alleluia. Oir, esan a bha thu 'd airidh air a ghiiilan : allekiia. Einn e 'n aiseirigh mar a dh' innis e : alleluia. Guidh air ar son-ne ri Dia : allehiia. V. Biodh aighir agus aoibhneas ort, a Mhoir' Oigh : alleluia. 2 18 UKNAIGH — ACHANAICH RI lOSA. E. Oir dh' èirich gu firinneach an Tighearna : alleluia. Dianamaid ìirnaig'h, Dhia, a dheònaich an saoghal a dhianamh aoibhneach le Aiseirigh do Mhic ar Tighearna losa Criosta ; tiùraich, guidhimid ort, as leth a Mhàthar an Oigh Moire, gu'm faigh sinn sòlas na beatha maireannaiche. Tromh Chriosta ciadna ar Tigh- earna. Amen. URNAIGH N. IGNATIUS. OTHIGHEAENA, glac agus gabh m' uile shaorsa, mo mheomhair, mo thuigse, agus in' uile thoil, ciod sa bith a th' agam 's a's leam : is tu-fhèin a thug dhomh iad uile, dhutsa, Thighearna, bheirim air an ais iad : is leat iad uile, dian riutha gu h-uile mar is àill leat. Thoir dhomh do ghaol 's do ghràsan, is làn-phailteas sin dhomh. Amen. ACHANAICH RI lOSA. OTHIGHEAElsrA losa Chriosta, a Mhic an Dè bheò, cuir do phàis, do chrois, agus do bhàs, eadar do bhreitheanas agus m' anam, a nise, agus aig uair mo bhàis, agus gu tròcaireach deònaich iochd agus gràsan do na beòthaibh, fois agns fuasgladh do na mairbh, sith agus fior-chòrdadh do'n Eaglais; buaidh do'n Bhanruinn 'us siothchaint do 'n righ- eachd, agus a' bheatha shiorruidh 'us glòir fhlath- anais dhuinne na peacaich ; a Dhia a tha beò 's a' rian fad shaoghal nan saoghal. Amen. TONAIGHEAN AGUS lARRTASAN. 19 URXAIGHEAN AGUS lARRTASAN. i. 800 latha laghaidli aon uair *s an latha. ii. Làn-laghadh. uair 's a' mhìos, air na cùmlinantan gnàtliaiclite, air fear sa bith de na trì làithean mu dheireadh dhith. OATHAIE ! llhic ! Spioraid Xaoimli ! TLrianaid naomh ! losa ! Mhoire ! Ainglean beannaichte Dhè ! uile Xaomha 's Bhan-naomha fhlathanais, faighibh dhòmhsa na gràsan so a tha mi 'g iarraidh as leth Fuil phriseil losa Chriosta : 1. Toil naonih Dhè a dhianamli daonnan. 2. A bhi daonnan air m' aonadh ri Dia. 3. Gnn smaoineachadh air gin ach Dia. 4. Gaol a thoirt do Dhia a mhàin. 5. Gach ni a dhianamh air son Dhè. 6. A bhi 'an geaU air glòir Dhè a mhàin. 7. Mi-fhèin a naomhachadh air son Dhè a mhàin. 8. Deagh-fhios fhaighinn air mo neoineachd f hèin. 9. A bhi 'slor-fhaighinn barrachd fìosrachaidh air toil naomh Dhè. 10. (^An so cuir d'achanaich araid suas,) A Mhoire ro-naomh, tairg snas do'n Athair Sblorruidh Fuil uile-phrlseil losa Clirìosta air son m' anma thruaigh, air son nan anmannan naomh a tha 'm Purgadair, air son uireasbhuidh na h-Eaghiise Xaoimhe, air son peacaich a thioimdadh, agus air son an t-saoghail gu h-iomlan. An sin ahair tri uairean " Glòir do'n Athair," ann an onair Fuil uilenaomh losa Chriosta, aon Bheann- achadh Moire ann an onair hròn Moire naoimh, 20 URNAGH AN OSTAIL ANNDRA. agus " Fois shlormidh, &c." aon uair àir son nan anmannan a tlia ^m Purgadair, URNAIGH AIR SON A* PHAPA, ADHIA, a Bhuacliaille 's a Eiaghladair nan creid- each uile, seall gu tròcaireach ri d' sheirbhiseach am Pàp, A. a dheònaich thu 'shuidheachadh na ^Bhuachaille air d' Eaglais : tiiiraich dha, tha sinn ag guidhe ort, a bhi maraon le 'fhacal 's le 'dheagh- shamhladh, gu stàth dhaibhsan a tha fo 'chiiram ; agus gu'm buannaich e fhèin, maille ris an trèud a tha'n earbsa ris, o! bheatha shìorruidh. Tromh, &c. AIR SON a' PHAPA. i. 300 latha laghaidh gach iiair a ghabhar i. ii. Làn-laghadh uair 's a' mhìos, air na cùmbnantan gnàth- aichte. V. Guidheamaid air son ar n-Ard-easbuig am Pàp, (A). E. Gu^n gleidheadh an Tighearna e, gu'n neart- aicheadh e e, gu'n tugadh e deagh-shoirbheas dha air talamh 's na leigeadh e gu mi-rìin a naimhdean e. Paidir agus Beannachadh Moire, URNAIGH an ostail anndra. rpHA sinn gu h-ùmhlaidh ag guidhe air do ± Mhòrachd, a Thighearna, an t-Ostal Beannaichte Anndra, amhuil 's mar a bha e na 'shearmonaiche 's na 'bhuachaille na d' Eaglais, mar sin gu'm bi e 'g eadarghuidhe daonnan riutsa air ar son. Tromh, &c. URNAGH — NA GNIOMHANNAN. 21 URNAIGH BAN-NAOMH MAIRGHREAD. ADHIA, a rinn Ban-naomli Mairghread, Bànrainn na h-Alba, ro-iomraiteacli a tliaobh a mòr-iochd do na bochdan ; deònaich, as leth a h-eadarghnidhe agus a samhlaidh, do ghaol a bhi 'sìor-mhiadachadh na'r cridheachan. Tromh, &c. ALTACHADH ROMH BHIADH. BEAlSrNAICH sinn, Thighearna, agns na tìodh- laicean so, a tha do mhathas a' buileachadh oirnn ; tromh Chriosta ar Tighearna. Amen. ALTACHADH 'aN DEIGH BIDH. THA sinn a' toirt tainge dhut, a Dhia uile-chumh- achdaich, air son d' uile thiodhlaicean. Amen. Deònaich, a Thighearna, as leth d' ainme fhèin, a' bheatha shiorruidh a thoirt do 'r luchd-mathais gu lèir. Fois shiorruidh gu'n robh aig anmannan nam marbh-chreideach ; tromh losa Crìosta ar Tighearna. Amen. NA GNIOMHANNAN. Gnìomhannan Creidimli, Dòchais, Graiclh, agus , Aithreachais. ì, Làn-lagliadh uair 's a' mhìos, air na cùmhnantan gnàthaichte, dhaibhsan a ghabhas aon uair 's an lath' iad fad a' mhìos. ii. Làn-lagha.dh aig uair a' bhàis. iii. Seachd bliadhna agns seachd Carghuis gach uair a ghabhar gu cràbhach iad bho'n chridhe. Urnaigh, Dhia shlorruidh uile-chumhachdaich, thoir 22 NA GNIOMHANNAN. dhmnn leasacliadh creideimh, dòchais, agiis gràidh ; 's gus am faigh sinn an ni 'tha thu 'gealltainn duinn, thoir dhuinn gaol a bhi againn air an ni 'tha thu 'g àithneadh dhuinn. Tromh losa Criosta ar Tigh- earna. Amen. Gnìomh Creidimli. Tha mi 'creidsinn gu daingean gu'm beil aon Dia ann ; agus gu'm beil ann an Dia tri pearsaichean, an t-Athair, agus am Mac, agus an Spiorad ISTaomh. Gu'n do ghabh am Mac an nàdur daonda, air giùlan na h-Oighe Moire, le cumhachd an Spioraid ^sTaoimh ; gu'n d'fhuilig e pàis agus bàs air ar son anns an nàdur dhaonda ; gu'n d'èirich e rithist bho'n bhàs ; gu'n deach e suas air nèamh ; 's gu'n tig e à sin a rithist a thoirt glòire siorruidh do na daoine diadh- aidh, agus pèine siorruidh do na daoine mi-dhiadh- aidh. A thuilleadh air sin, tha mi 'creidsinn gach aon nl a tha'n Eaglais naomh Chaitliceach ag cur mu m' choinnimh a chreidsinn : a chionn gur h-e Dia an fhior fhirinn, nach urrainn mealladh no 'bhi air a mhealladh, a thaisbein gach firinn dhith. Amen. Gnìomh Dòchais, A Dhia, a chionn gu'm beil thu uile-chumhachd- ach, uile-thròcaireach, agus uile-mhathasach, agus ro-fhirinneach na d' ghealladh, tha mi 'n earbsa gu'n toir thu mathanas dhomh na m' pheacannan, as leth toillteanas do Mhic losa Criosta ; agus gu'n cuidich thu mi le d' ghràsan gu leantainn air gniomh- annan math a dhianamh, leis an coisinn mi a' bheatha shiorruidh a tha thu 'gealltainn duinn anns na flaitheas. Amen. NA GNIOMHANNAX, 23 Gnìomh Gràidh A Dhia, Hio'n a tlia tlm nile-mliath annad flièin agus uile-mhathasach dhninne, tha mi 'toirt gaoil dhut thair gach nì le m' nile chridhe, le m' uir anam, le m' nir inntinn, agus le m' uile neart ; agus air son do ghaoil-sa tha mi deònach dealachadh ris a h-uile ni, a roghainn air thusa 'chall leis a' pheacadh. Amen. Gnìomh Carrantachd, mo Dhia, a tha cho gaolach air a' chinne- dhaonda, a chionn gu'n do chruthaich thu mo choimhearsnach ri d' iomhaigh fhèin, gu'n beil gaol agads' air, agus gu'n deach a cheannach le fuil losa Chriosta ; 's e mo thoil gaol a thoirt do m' choimh- earsnach mar dhomh-fhein, a rèir òrdugh naomh do lagha. Bho m' chridhe tha mi' toirt mathanais do 'n a h-uile h-aon a chuir corruich riabh orm ; agus mar a tha mo dhùil fhèin ri mathanas, 's e m' achanaich gu'n ruigeadh gach duine air gràsan, tròcair, agus sàbhaladh siorruidh. Amen. Gìiìomh Aithreachais. A Dhia, dh'am beil mi 'toirt gaoil os cionn gach nl, tha mi duilich bho ghrùnnd mo chridhe gu'n do chuir mi miothlachd riabh ort le m' pheacannan ; agus le còmhnadh do ghràs, tha mi 'cur romham à so suas gu'n seachainn mi gu ro-chiiramach a h-uile peacadh, agus a h-uile ceann-aobhair peacaidh. Amen. 'An so faodar Leadan losa 'ghabhail, no ùrnaigh iom- chuidh sa bith eile, agus meòrachadh car tamuill. 24 URNAIGH-OIDHCHE. URNAIGH-OIDHCHE. Cuir t!m-fhèin 'am fìanais Dhè, agiis iarr a chòm"hnadh. 'An ainm an Athar, ►J^ agus a' Mhic, agus an Spioraid ^^Taoimli. Amen. Eeannaichte gu'n robh. an Trianaid ITaomli, agus neo-dhealaiclite, a nis agus gu siorruidh. Amen. A Spioraid I^Taoimh, thig agus lion cridheachan do chreideach, agus las annta teine do ghaoil. Amen. Ahair a' Phaidir, Beannachadh Moire, agus a' Chrèud ; agus thoir taing do Dhia air son gach tìodhlaic a hhuiHch e ort, gu h-àraid air an latha an diugh. OMO Dhia, tha mi 'creidsinn gu'm beil thu 'làthair ann an so, agus a' lèirsinn mo smaointean, mo bhriathran, agus mo dhianadas. Tha ciiram mòr agad dhìom ; tha do ghaol domh thair tomhas ; daonnan tha thu 'buileachadh orm ghràsan mòra, lìonor, agus ga m' ghleidheadh bho'n olc. Shaor thu mi le fulangas dòruinneach, 's le bàs maslach do Mhic losa Criosta. Is tric a rinn mi èucoir ort ; is tric a bha mo pheacannan gràineil toillteanach air bàs obann agus air pein shìorruidh. Ach, mo Dhia priseil, thug thu fathamas domh, agus 'ad mhòr thròcair thug thu cuideachd ùine agus comas an aithreachais dhomh, ged nach b' airidh airmi. 0, moladh, cliù, onair, agus glòir gu'n robh dhutsa, a Dhia uile-bheannaichte, air son uan gràsan lionor a bhuilich thu orm, agus gu sònraichte air an latha an diugh. JS'aomha 's 'Ainglean fhlathanais, thugaibh taing 'us moladh do Dhia air son a mhathais aofus a thròcaire dhòmhsa. URNAIGH-OIDHCHB. 25 'An so guidli air Dia peacannan an latha an dingh a chnr 'an cuimline dhut, agus aithreachas tròm a thoirt dhut air an son, agus abair : — 'Athair na soillse, a thiiirt : ** Biodli solus ann, agus hlia solus ann^^ fuadaich le solus do ghràs dorchadas m' aineolais, a tha 'cumail gràinealachd a' pheacaidh 'am falach orm ; soilleirich dhomh gach. dòigh air an do thoill mi do dhiùmb air an latha an diugh, le smaointean, briathran, dianadas, no dearm- ad. Thoir dhomh cridhe iriosal, brònach, air son mo chiontan, agus rùn làidir an seachnadh a so suas. Rannsaich a nise do chogais, seall air do ghiiilan rè an latha. Co a' chuideachda anns an robh thu ? Mar an ciadna, coimhead air na peacannan anns an do thuit thu, agus a rinn thu 'an aghaidh Dhè, 'an aghaidh do choimhear- snaich, agus 'ad aghaidh fhein. Agus beachdaich ciamar a a choimhhon thu gach dleasnas a tha do staid ag iarraidh ort. ^An agliaidh Dliè. An robh. dearmad sa bith air dleasnas d' anma ? An robh diochuimhne air d' ùrnaigh, cion suime, no cion dùrachd innte ^? An do chuir thu 'an aghaidh gràsan Dhè ? An d' thug thu ainm Dhè 'an diamhanas ? An robh thu lag-dhòchasach, neo- leagte ri toil Dhè, mì-f haighidneach ì ^An aghaidh do ChoimhearsnaicK An robh thu ciontach 'am breith obainn, fuath, èud, farmad, tàire, rùn-diiighaltais, còmhstrith, droch-chainnt, cùl-chàineadh, trod, anaceart, dolaidh air a chuid no 'chliù ? Ciontach 'an aimhreit, droch- shamhladh, as-ùmhlachd ? N'o 'n robh thu mì- dhìleas, mi-charrantach, cealgach ? 26 UKNAIGH-OIDHCHB. 'Ad aghaidh fhein, Ag gabhail tlachd asad-fhein, eisimealacli ri daoine, coireach 'an smaointean faoine no peacach ; ag ciimail rùin èiicoraich no neo-bhènsaich ; ri briathran gòrach no sgainnealach ^ An robh thu coireach 'am mi-gheimneachd 'ad chridhe, 'ad fhacal no 'ad dhianadas; 'am mi-stuamachd, leisg no dearmad air dleasnas sa bith ? An so ahair an t-Aideachadh. Urnaigh. mo Dhia, tha mi brònach bho ghrùnnd mo chridhe air son nam peacannan so, agus gach peacaidh a rinn mi riabh. Tha mi 'cur romham le còmhnadh do ghràs gu'n seachainn mi iad à so suas. Athair shiorruidh, gabh truas rium; air sgàth fulangas Chrìosta thoir mathanas domh. M' aimideachd agus mo ghòraiche bithidh mi 'caoidh gu bràch. Och mo dhòruinn ! chuir mi ciil ri m' Dhia ; chaill mi mo chòir air flathanas ; chuir m' ana-miannan mi 'an cunnart mo thilgeadh ann an lasraichean iutharna. Air son toileachaidh ghèarr, thruaillidh do m' chokiinn ghnàda, rinn mi am peacadh dèisneach, gàbhaidh. O Dhia, dian tròcair orm a rèir do mhòr thròcaire ; thoir mathanas domh 's dian rèite rium ; oir cha 'n àill leat bàs a' pheacaich, ach gu'n till e riut 's gu'm bi e beò. Tha mis' a' tilleadh riut, a Thighearna, na leig mi air seachran tuille. Bithidh m' aithreachas cho trom 's gu'm bi aoibhneas air ciiirt fhlathanais as mo leth. O Shlànair, glan m' anam le d' fhuil phrìseil, 's URNAIGH-OIDHCHE. 27 bithidli mi na's gile na'n sneachd. Air cridhe iriosal agus brùite, a Tliighearna, cha dian thu tàire. A Thighearna, a chruthaich à neoni mi, is fhada a bha mi gun eòlas ort. Dhia nam feart gun àireamh, gun tomhas, gur fada bha mise gun ghaol a thoirt dhut. A Tighearna, cruthaich cridhe glan 'am chom, agus fadaidh ann teine dian do ghràidh ; 'lion e le fuath agus gràin air a' pheacadh ; so an t-aon nì a tha mi 'g achanaich ort à uchd fulangas agus pàis Chriosta. Ei m' bheò tuille na leig dhomh tuiteam ann am peacadh a tha 'toilltinn iutharna. Ann an so dian do shith ri Dia, agus cuir thu-fhèin 's an staid anns am bu mhiann leat a bhi aig uair do bhàis ; agus abair an ùrnaigh so : — mo Dhia, tha mi 'coimhead air eJ bhàs mar chìs-ùmhlachd a th' agam ri dhiol do d' mhòrachd dhiadhaidh, agus mar pheanas a tha mo pheacannan a' toilltinn. Tha mi 'tairgse dòruinn 'us ànradh mo bhàis dhut maille ri pàis agus bàs mo Shlànair losa Crìosta. Gabh, Thighearna, m' fhulangas deir- eannach 'an èiric mo pheacannan. 0, deònaich dhomh 'bhi 'an staid nan gràs aig an uair ghàbhaidh sin. Teasraig mi, losa, a nis agus gu siorruidh, bho chumhachdan an dorchadais. Tha mi ga m' liubhairt fhèin eadar choluinn agus anam do Dhia an t-Athair a chruthaich mi, do dh-Iosa Criosta, mo Shlànair, a cheannaich le 'fhuil phrìseil mi, agus do'n Spioraid Naomh a ghlan aig tobar a' Bhaistidh mi. A Tliighearna losa Chriosta, gabh ciiram de m' anam. A Thighearna, gabh còmhnaidh na 'r measg 28 URNAIGH AIR SON NAM MARBH-CHREIDEACH. fuadaicli bliuaiiiii ar nàmhaid spioradail. Eiodh eadarghuidhe iN'aomh Mhoire, nan aingeal agus nan naomh uile, ga 'r gleidheadh ann an sìth. Gu'n robh fois aig anmannan nam marbh-chreideach, tromh losa Crìosta ar Tighearna. Amen. URNAIGH AN AINGIL CHOIMHIDICH. i. 100 latha laghaidh gach uair a ghabhar i. ii. Làn-laghadh aig uair a' bhàis dhaibhsan dh' an àbhaist a gabhail tric. iii. Làn-laghadh nair 's a' mhìos, air na cìimhnantan gnàthaichte, dhaibhsan a ghabhas i, an car a's lagha, uair 's an latha fad a' mhìos sin. AiNGiL Dhè, mo choimhidiche, soilleirich, dlon, riaghail, agus stiùir mis' a chuir Dia na 'thròcair fo d' chùram. Amen. URNAIGH AIR SON NAM MARBH-CHREIDEACH. Dhia, a Chruthadair agus a Shlànair nan creideach gu lèir, thoir do dh-anmannan do sheirbh- iseach làn mhathanas na'm peacannan, 's biodh iad air an saoradh bhuapa mar is deònach leotha, tromh thoradh 'achanaich diadhaidh-san, a tha beò 's a' riaghladh fad shaoghal nan saoghal. Ainen. y. Fois shìorruidh thoir dhaibh, Thighearna. K. Agus solus nach dìbir dèarrsadh orra. V. Gu'n robh am fois ann an sìth. R. Amen. 'An so faodar na Gnìomhannan (slios 21) a ghabhail, agus Leadan Moire, no ùrnaigh iomchuidh sa bith eile ; agus crioch a chiir air an ùrnaigh le Fàilt an Aingil. Gabh roiim de Chonair Moire, agus lèugh culaidh-smaoi- nich an ath latha. URNAIGHEAN AIR SON STAIDEAN ARAIDH. 29 A* dol a laidlie dhut, beannaicli tliu-fhèin leis an uisge- clioisrig, agus abair. Anu an ainm ar Tigliearna losa Crìosta cèusta gabliam gu fois. 'losa, beannaich, stiùir, 'us glèidh me, 's thoir mi gu beatha shìorruidh. Amen. 'Ad Lamhan, a Thighearna, tha mi 'liubhairt m* anma. Shaor thu mi, a Thighearna Dhia na Fìrinne. URNAIGHEAN AIR SON STAIDEAN ARAIDH. MU ROGHXACHADH STAID CHAITHIMH-BHEATHA. Tha Dia, na Threasdal, ag òrdachadh chaochladh staidean 'us dhriachdan do 'n chinne-dhaonda, na 'Ghliocas ga'n riarachadh mar dheagh-mhaighistir a' toirt oibre fos-leth do gach aon dheth 'sheirbhisich. Air an aobhar sin tha e 'buileachadh chaochladh thogradh 'us chàileachd air sluagh, agus a' riarachadli ghràsan orra a rèir riatanais 's an staid gus an gairm e iad. Le sin tha e soiUeir gu'm beil e tur riatanach do gach neach roghainn cheart a dhianamh air staid chaithimh- bheatha. Tha'n roghainn so na 'gnothach cho ro-chudromach 's gur h-ann na 'mèinn a tha beannachd sònraichte Dhè 's an t-saoghal so, agus mur h-ann cuideachd a tha ar sonas sìorruidh, gur h-ann co-dhiCibh a tha crùn ar glòire air nèamh. Gu deagh-shoirbheas a bhi ort 's an roghainn chudrom- aich so, larr gu dìan dùrachdach agus gu h-earbsach air Dia còmhnadh àraid a ghràs, as leth eadarghuidhe Moire Bhaintighearna, do Rogha-Naoimh, agus d' Aingil Choimh- idich. Each tric gu d' dhleasnas, agus cuir do chomhairle ri d' Athair-faoisid. Thoir gu math fonear na ceistean so 'leanas, agus biodh do fhreagairt dìreach gun fhoill : — 1. De'n a h-uile staid a tha rèidh dhut, co an tè dhiubh a tha^ thu 'faicinn a ni barrachd còmhnaidh riut gu gaol a thoirt do Dhia agus a sheirbhiseachadh 's a' bheatha so, 's 30 STAID CHAITHEAMH-BHEATHA. gu d' anam a sliàblialadh — an nì a cliuir tliiin an t-saoghail 80 thu ? 2. Na'm biodh caraide agad a bu ro-thoigh leat, agus e 's a' chàs 's am beil thusa 's an uair, 's gu'n cuireadh e a chomhairle riut mu'n chùis, dè a' chomhairle a bheireadh tu air gu barrachd glòir Dhè agus leas 'anma ? A' chomhairle a bheireadh tu airsan, 's i a's còir dhut-fhèin a ghabhail an dràsta. 3. Aig uair do bhàis ciamar'bu mhath leatthu 'dhianamh 's a' chàs so ? Dian a' cheart roghainn sin an dràsta, agus cha'n aithreach dhut 's an uair ghàbhaidh ud, An uair a shònraicheas tu air staid, tairg suas do Dhia i le ùrnaigh irisil, agus iarr air a gabhail bhuat 's a beannachadh. URNAIGH AIR SON STAID CHAITHIMH-BHEATHA A ROGHNACHADH. OIOSA, a Ghliocais shìorruidh, agus a Chomh- airliche uile-iochdoir na feadhnach a chuireas iùl ort, tha mise 'tighinn a chur mo chomhairle riut 's a dh-iarraidh soluis 'us seòlaidh ort. Fiach dhomh, guidhim ort, mar a ni mi, agus ciod is ro-thaitniche le d' thoil. Fiach dhomh, mar is àill leat, ciod a th' agad mu m' choinnimh. Teagaisg dhomh mar a ghiiilaineas mi mi-fhèin, agus na miadhonan a chleachdas mi, los gach ni a ni mi a thighinn gu d' bharrachd glòire 's gu leas m' anma. Tha mi 'tairgsinn mo chridhe dhut làn-deas gus do sheòladh diadhaidh a leantainn, agus d' òrdugh dhomh a chur 'an gniomh ; oir is ann annadsa a tha mi 'cur m' uile dhòchais, agus cha'n 'eil mi 'n ti air ni sa bith eile ach do thoil-sa a dhianamh. Air an aobhar sin, deònaich dhomh do shokis diadhaidh gu m' shoiUeireachadh, agus na fàg mi 'am freasdal mo dhoille fhein. Amen, URNAIGH CLOINNE AIR SON AM PARANTAN. 31 Abair a' Phaidir agus Beannacliadh-Moire, no Memorare, agus ùrnaigh ri d* Rogha-Naoimh, agus ri d' Aingeal coimhideach. URNAIGH PHARANTAN AIR SON AN CLOINNE. OATHAIE nèamhaidli, tlia mi 'g earbsa mo chloinne riut. Bi thusa 'ad Dhia 's ad Athair dhaibh ; agus gu tròcaireach dian suas dhaibh gach fàiUinn a th' annamsa le laigse-nàduir no le dearmad. !N"eartaich iad gu buaidh a thoirt air coirbteachd an t-saoghail so gu cur 'an aghaidh impidh an uilc a dh-aon àird' as an tig i ; agus saor iad bho cheilg an nàmhaid. Dòirt do ghràsan na 'n cridheachan, agus daingnich 'us miadaich annta tiodhlaicean do Spioraid ^aoimh, los gu'm bi iad gach là ag cinntinn 'an gràsan, agus 'an eòlas ar Tighearna losa Criosta ; agus mar sin, le 'bhi ri seirbhis gu dileas dhut 'an so, gu'n tig iad gu 'bhi ri aoibhneas 'ad làthair 'an deaghaidh so ; as leth toillteanas neo-chrìochnachar Tighear na ciadna losa Criosta a tha beò 's a' rian maille riutsa agus ris an Spiorad I^aomh. Amen, URNAIGH CLOINNE AIR SON AM PARANTAN. ODHIA uile-chumhachdaich, a thug dhomh m' athair agus mo mhàthair, agus a rinn na 'n samhladh iad air d' uachdranachd fhèin, air do ghaol, 's air do chùram tairis dhiom ; agus a dh' àithn dhomh gaol, onair, agus iimhlachd a thoirt dhaibh anns gach ni ; thoir gràsan dhomh gus an fhàinte so a chumail gu deònach agus le m' uile chridhe. Cuidich mi gu gaol deòthasach, onair 32 UENAIGH AIR SON AR PEARS'-EAGLATS. dlileasiiach, agus fìor-nmhailteas a tlioirt dhaibli anns gach ni ; 's gu 'bhi làn-striochdte ri 'n toil mhath, 's a bhi 'n ti air an dianamh sona anns gach càs, agus feairt a thoirt air an achasan le foighidinn agus le irisleachd. mo Dhia, teasraig mi bho àrdan 's bho eas-ùmhlachd, bho 'bhi diorasach, dùr, bho fheirg, bho leisg, 's bho mhi-chùram. Dian dichioUach mi 'am uile dhleasnas agus 'am ionn- sachadh, agus foighidneach anns gach diachainn; los, le deagh chaitheamh-beatha mar sin, gu'n toill mi 'bhi 'm urra-chloinne dhutsa, ar n-Athair a tha air nèamh, tromh losa Criosta, d' aon Mhac ar Tigh- earna. Amen. URNAIGH AIR SON AR PEARS'-EAGLAIS. ODHIA, a bhuilich driachd air BuachaiUean d'eaglais nach do dheònaich thu do d' Ainglean; a thug dhaibh a' chumhachd uamhasach sin do Chorp agus d' Thuil uile-phriseil a choisrigeadh, a làimhseachadh, agus a riarachadh air na creidich, agus mathanas a tha ga 'dhaingneachadh air nèamh, a thoirt do na peacaich air am bi an t-aithreachas firinneach; thusa 'thuirt riutha : ^^Esan a dh'èisdeas ribhse tha e 'g èisdeachd ritimsa ; agus esan a chuireas suarach sibhse, tha e ga m' chur-sa suarach;" seall a nuas na d' thròcair air do sheirbhiseach (A.) am Buachaille sin a chuir thu-f hèin ar n-anmannan 'an earbsa ris. Deònaich dha na gràsan sin uile 'tha riatanach dha gus a dhleasnas a choimhlionadh gu dileas, a los na 'uile-dhianadas gur h-e leasachadh do ghlòir-sa agus sàbhaladh anmannan a dh'iarras URNAIGH MHNATHAN LETHTROMACH. 33 e 'n toiseach. Dhia, thugas dhuinne, a thrèud, gu!m faic sinn daonnan annsan, le sùil ar creidimh, cha'n e an duine bho 'n leth-amach, ach d'fhear-ionaid-sa fhèin, agus fear-riarachaidh do mhistirean. Deònaich dhuinn a bhi'n còmhnaidh le athadh 's le urram a' sealltainn suas ris, agus a theagasg a ghlacail le ùmhlachd, 's ar n-uile-dhlcheall a dhianamh gus ar giùlan a riaghailteachadh d^ a rèir. Agus tiùraich dhuinn, le 'bhi air ar n-aonadh 's a' bheatha so ann an seirbhis Dhè, gu'm faigh sinn air an latha mu dheireadh binn shòlasach nan daoine- beannaichte, agus mar sin 'an caidreamh a cheile a chaoidh gun dealachadh, gu'm meal sinn sòlas sìorruidh fhlathanais. Amen. URNAIGH AIR SON EIRICEACH. ODHIA shiorruidh uile-chumhachdaich, aig am beil truas ris gach neach, 's leis nach àill gin idir a dhol a dhith : seall a nuas gu bàigheil riuth- asan uile a th' air am mealladh le foill Shàtain ; los le gach mì-dhiadhachd eiriceach a bhi air am fuadach, gu 'n tionndaidh ris an aithreachas cridhe na feadhnach sin a tha 'm mearachd, agus gu'n till iad ri aonachd na firinne. Tromh, &c. URNAIGH MHNATHAN LEATROMACH. THA urra chloinne air mo ghiùlan. Anam siorruidh 'am chom. D' iomhaigh fhèin, a Dhia, agus do dhealbh. Dhia, 'fhuarain a' mhathais, an sonas so thàinig bhuat, 's e saor- ghibht do thròcair a th' ann. Dè am beothachadh 3 34 URNAIGH 'AN DEAGHAIDH AISEADAIDH. naomh nach. 'eil a' lasadh 'am chridhe, ri smaoin- eachadh gu 'n do chinn mi 'm mhàthair. mo Dhia, dè cho deònach 's a tha mi air dleasnas màthar a chur 'an gnìomh, ged is mor an dragh sin, is lìonor sochair a tha na 'lorg. Deònaich dhomh misneach, càil, 'us spionnadh an uair a thig àm a' chunnairt mhoir — tìm m' aiseadaidh. An sin tiiiraich dhomh gach còmhnadh agus freasdal air an cuir mi fèum. mo Dhia, tiarainn toradh mo chuim ; air sheòl 's gu'n togar dheth am peacadh- gine aig tobar naomh a' Ehaistidh, gu'm bi e air 'ionnlad ann am Fuil mo Shlànair bheannaichte, agus gu'm faigh e còir air gach urram a bhuineas do chloinn Dhè. Amen. URNAIGH AN DEAGHAIDH aiseadaidh. MO Dhia, ciamar a luaidheas mi riut briathran mo thaingealachd, buidheachas agus cràbhadh blàth mo chridhe, air son gràsan cho mòr 's gu'n deachaidh m' aiseadadh gun bhèud 's gu sàbhailte. Mo dhiachainn ghoirt 's an àni ud tha nise seachad. Agus buidheachas gu'n robh dhutsa, mo Dhia, gu'm beil mo leanabh beò fallain, agus 'an àirimh chlann-daoine. Agus gu'm bu ghrad a thig e le gràsan a' Bhaistidh gu 'bhi na cho-oighre mar ri Crìosta. An leanabh gràdhach so togam 'am uchd, 'us tairgeam e dhutsa, mo Dhia. Cha'n 'eil cainnt agam a ni ùrnaigh air chòir riut; 's èudar dhomh 'bhi sàmhach a' sileadh nan diar. Ach, Athair na fèile, is math is aithne dhut guth nan diar, 's iad a' sruthadh URNAIGH CÀRAIDE-PÒSTA. 35 blinamsa blio cliridhe blàtli le iDTiidlieachas, le aighir, 's le dian-aoradh. Thighearna, thugas domh na gràsan gus gach dleasnas màthar a chur 'an cèill le cìiram. Bitheam cho naomh 'am dhòigh ri Sara, Eebeca, 'us Eacheil 's an t-Seann-Tiomnadh ; no coltach ri Moire do Mhàthair ro-naomh, no Anna, no Ealasaid 's an Tiomnadh-N'uadh. Amen. URNAIGH CARAIDE-PÒSTA. ODHIA, a dh' òrdaich agus a bheannaich staid naomh a' phòsaidh, gu lionsgaradh a' chinne- dhaonda, gu comhfhurtachd dh'a chèile, agus mar shamhladh air an aonachd a tha eadar Crìosta 'san Eagiais ; thoir gràsan dhòmhsa gus a beannachdan a ghlacail gu taingeil, agus a dleasnasan a choimh- lionadh gu ro-chùramach. Tha mi ag achanaich ort thu 'bhi 'sior-bheannachadh snaim ar pòsaidh, agus ag cuideachadh leinn gus ar caitheamh-beatha a bhi'n sith 's an gaol, gu dileas ag cur 'an gniomh ar n-uile dhleasnais dhutsa 's dh' a chèile. Saor sinn bho gach droch-nàdur, 's bho gach gniomh gun toirt, a dh' fhaodadh air sheòl sa bith naomhachd an t-snaime leis an do cheangail thu sinn, 's gu bàs nach gabh fuasgiadh, a lagachadh no 'f hàgail searbh dhuinn. Dian dileas, tairis mi, 'an tì air mo choimhleapach a thoileachadh, agus mo thoil 's mo mhiann fhein àicheadh. E'a tugadh diachainn no croisean na beatha so orm monmhur 'ad aghaidh, no beannachd saoghalta sa bith diochuimhne 'dhian- amh ort, 'Ughdair agus 'Fhuarain gach mathais ; ach le foighidinn 's le ciùine, le iirnaigh 's le 36 URNAIGH BHANTRAICHEAN 'US DHILLEACHDAN. taingealaclid, gu'n robh gach nl naomhaiclite dhutsa, 's gu^n uidheamaicheadh e mise gu aonachd shior- ruidh riutsa, tromh losa Criosta. Amen. URNAIGH BHANTRAICHEAN 'US DHÌLLEACHDAN. ? Ci e do f hreasdal glic agus diomhair, stèidh làidir kj mo dhòcbais : ri glaodh na bantraich agus an dìlleachdain, tha do chluas 'an còmhnaidh fosgailte, agus bheir thu èisdeachd dh'an achanaich. Dhia a' mhathais, cha trèig thu mise gu bràch, bantrach bhochd (no dilleachdan bochd), bidh tu daonnan domh 'ad Athair 's 'ad fhear-fuasgiaidh. Is tu a's athair dhuinn uile. Agus a thaobh nan trioblaidean a tha thu 'g òrdachadh tighinn 'am rathad, tionndaidh iad, Thighearna, mar a rinn thu cheana ; rud a tha furasda dhut, agus a ni thu rithist, gu aobhar-sòlais dhomh. Agus ma 's e do thoil gu'm fuilig mi tuilleadh anshocrach, bheir amharc suas ortsa dhomh misneach 'us cruadal nach dibir. Tha mi toilichte le m' staid : cha talaich mi gu bràch air mo chrannachur. Ni mi do thoil gu ro-mhisneachail, treidhireach, ceart. Mar urra ghlic cumaidh mi mi-f hein bho dhòighean an t-saoghail, seachnaidh mi gòraiche 's olc, agus ortsa bidh mo shùil gu misneachail ann an uireasbhuidh agus 'an anshocair, ann an trioblaid agus 'an èiginn. Mar sin ni mi deas air son na sìorrachd ; mar sin riaghlaidh mi mo chaitheamh-beatha. Mar sin siùbhlaidh mo làithean, le'n anshocair 's le'ii uilc na 'n luib, seachad mar aisling. Mu dheireadh, an uair a bhios fois shiorruidh dhomh dlùth, togaidh URNAIGH SHEANN SLUAIGH. 37 mi an glaodh so rkistsa, mo Dhia, 's mi aig uclid a! bhàis : Is tusa athair nam bantrach agus nan dilleachdan, èisd rium, deònaich dhomh gràsan 'us tròcair, agus thoir mi bho innis na tùrsa 's nan diar gu righeachd na beatha, na soillse, 's na foise nach crìochnaich, far am beil siiil agam iadsan uile 'chòmhlachadh, dh' an d' thug mi mòr-spèis air talamh; ach mo dhòruinn, a nis tha iad bhuam, spion am bàs air bheag dàlach bho m' thaobh iad. Amen. URNAIGH SHEANN SLUAIGH. THA mi nis air fàs sean. An uair a bheir mì siiil air m' ais air làithean mo bheath* a shiubhail bhuam cho dian, tha mi lèirsinn le buidh- eachas, Dhia, gu'm bu tusa m' athair gaolach agus mo threise bho'n chreathaill gus an latha 'n diugh. ^a d'f hear-iiiil bha thu dhomh ann am uile ràidean, agus d'aingeal naomh fhein chuir thu mar fhear- coimhid orm gu m' dhìon. Thighearna ghaolaich, is tric a bha mise fo chùram 's fo imcheist; ach mar a thig soillse na maidne 'an deaghaidh dubhar na- h-oidhche, mar a leanas solus an dorchadas, is ann mar sin a fhuair mise furtachd 'us toil-inntinn 'an deaghaidh anshocaire. Cho tric agus a thachair dhomh 'bhi ann an triobaid 's an ceò gun chobhair, is tusa, Athair shlorruidh, a stiiiir as an dorch- adas mi. Fo rian do ghliocais agus do stiùraidh tha mi ga m' thilgeil fhein gu h-iomlan ; agus leanaidh mi guth mo chogais, a chionn 's e ga rìreamh do ghuth-sa, Tha mi làn-fbiosrach gu'm beil thu 38 UENAIGH LUCHD-FAOGHLUIM. ^gabhail cùraim dhinn gu ro-chaoimlineil. Thuirt thn : Gu d' shean-aois giùlainidh mi thu ; àrdaichidh mi thu agus bidh mi dhut 'am fhear-saoraidh. As na briathran so is mòr mo dhòchas, agus is dìan aighir mo chridhe air fad. ISrise, an uair a tha mi fann, aosmhor, is tus', Thighearna mo ghaoil, mo thaice 's mo neart ; oir is tu treise do chuid cloinne bho ro-mhiad do ghràidh dhaibh. An uair a dh'fhairgheas mi mi-fhein anfhann, agus sgith de m' bheatha, cha'n 'eil agam ach tionndadh riutsa, agus gheabh mi sith agus aoibhneas : oir is mòr do chomhfhurtachd dhomh 'am laigse. Dè fhad 's a tha fhathast romham de m' shaoghal ì Air sin tha fìos agadsa 'mhàin, Dhia nan gaol. Ach gu'm bi a' chùis sin mar is math leatsa, 's e mo thoil agus mo mhiann. Tha mi sealltainn air a' mhionaid as an gairmear as a' bheatha so mi, le siochaint 's le aighir, ach cha'n ann gun fhiamh as leth peacannan mo bheatha. An uair a thig mo bhàs, deònaich, as leth Fuil losa Chriosta 'chaidh a dhòrtadh air mo shon air a' chrois, gur h-uair shona sin dhòmhsa. Amen. UENAIGH LUCHD-FAOGHLUIM. OCHEUTHADAIE uile-mhiorailtich Wior fhuarain an t-soluis agus 'aon Ughdair gach eòlais ; deònaich, tha sinn ag guidlie ort, ar tuigse 'shoilleireachadh, agus uile dhoille a' pheacaidh 's an aineolais fhuadach bhuainn. [Thusa a ni deas- bhriathrach teanga nam balbh, stitiir ar teanga agus dòirt air ar bilean gràsan do bheaniiachcl.] Builich òirnn spiorad an dìchill agus na h-ùmhlachd, gèire URNAIGH CHLEMENT XI. 89 gu togail, meamhair clramailteacli, agus còmhnadh cumhachdach do ghràsan naomha ; los, ge b'e ni a chluinneas sinn no 'dh'ionnsaicheas sinn, gu'n tionndaidh sinn gu barrachd onaire dhutsa 's gu sàbhaladh siorruidh do 'r n-anmannan fhein, tromh losa Criosta ar Tighearna, Amen. URNAIGH ROMH THEAGASG no ROMH LEASAN. 300 latha laghaidh do gach iTrra 'ghabhas 'an staìd an aithreachais i rorah theagasg no romli leasan. DEÒN^AICH dhuinn, guidhim ort, a Dhia thròcairich, na nichean a's taitneach leatsa iarraidh gu dùrachdach, a sgrùdadh le cèill, aideach- adh gu fìrinneach, 's a chur gu coimhliont' 'an gniomh, gu moladh 'us glòir do d' ainm. Amen. URNAIGH CHLEMENT XL AIR SON A H-UILE FÈUMA. OMO Thighearna tha mi 'creidsinn, annad, neartaich mo chreideamh. Tha mi 'cur m'-uile dhòchais annad, daingnich mo dhòchas. Tha mi 'toirt gaoil dhut bho ghrùnnd mo chridhe, miadaich mo ghaol ort gach là. Tha mi duilich gu'n d' rinn mi ducoir ort, leasaich mo bhròn. Tha mi 'toirt aoraidh dhut mar mo chiad thùs, agus a' dianamh ort mar mo chrich dheireannaich : tha mi 'toirt tainge dhut mar mo chulaidh-mhathais ^an còmhnaidh : agus ag gairm ort mar m' àrd- dhideann. Gu'n deònaicheadh tusa, mo Dhia, mo stiiiradli le d' ghliocas, mo sraachdachadh le d' cheartas, mo 40 UBNAIGH CHLEMENT XI. ciiòmlinadh le d' thròcair, mo dhìon le d' chnmh- achd. Mo smaointean, mo bhriathran, mo dhianadas, agus m* fhulangas, tha mi 'n geall a choisrigeadh dhutsa, mo Dhia, ann an rathad 's gu'm bi mi à so suas a' smaoineachadh ortsa; a' labhairt ortsa; ag cur air aghart gach ni gu d' ghlòir ; agus ag cur suas gu deònach ris gach crois a thig bho òrdugh do fhreasdail. 'S e mo dhùrachd, a Thighearna, gu'm biodh do thoil-sa diante 's a h-uile nl air an dòigh a's math leat, a chionn gur e do thoil-sa 'th' ann. Gu'n soilleiricheadh tu mo thuigse, gu'm beoth- aicheadh tu mo thoil, gu'n naomhaicheadh tu m* anam agus mo choluinn *s e m' achanaich riut, a Thighearna. Gu'n deònaicheadh tu mo theasraiginn bho spiorad an àrdain ; bho bhèud brosgail ; bho cheilg an t-saoghail ; bho fhoill an deomhain. Tiùraich dhomh gràsan gu m' mheomhair a ghlanadh ; srian a chur ri m' theanga, deagh- fhaiciU air mo shùilean ; 's mo chèudan a chumail fo smachd. Thoir spionnadh dhomh, mo Dhia, gu dioladh air son mo pheacannan, gu buaidh a chosnadh air gach buaireadh, gu smachd a chur air m'anamiannan, agus gus na subhailcean a tha sgèithte ri m' staid a chleachdadh. Lion mo chridhe le spèis do' d* mhathas, le gràin air mo lochdan, le gaol air mo choimhearsnach, agus ]e fuath air an t-saoghal. URNAIGH CHLEMENT XI. 41 Thugas domh a bhi cuimhneach 'an còmlinaidh air a bhi umhal do m' uachdarain, tairis ri m' iochdarain, dileas do m' chàirdean, agus carrantach do m' naimhdean. losa, deònaich dhomh d'fhàintean 's do shamhladh dhuinn a chumail 'am chuimhne, le mathanas a thoirt do m' naimhdean, le èucoir a ghiùlan le foighidinn, math a dhianamh do luchd m' ainneart, agus guidhe air son luchd mo chùl- chàinidh. Neartaich migu an-miannan na coluinne a cheannsachadh le fèin-chlaoidh, sannt le dèirce, fearg le ciùineachd, fuar - chràbhadh le aoradh diongmhalta. mo Dhia, dian tuigseach mi ann an gnoth- aichean, misneachail ann an gàbhadh, foighidneach ann an anshocair, agus iriosal ann an aobhar-uaille. Thugas dhomh a bhi dùrachdach ann an ùrnaigh, measarra 'am biadh 's 'an dibh, dichiollach ann an gnothaichean, agus stèidheil ann an deagh- bheachd. Biodh mo chogais treidhireach glan, mo ghiùlan bèusach, mo chòmhradh diadhaidh, agus mo ghabh- alaichean riaghailteach. Cuidich mi gu gleachd 'an còmhnaidh ri coirbt- eachd mo nàduir, gu co-oibreachadh le d'ghràsan, gu cumail d'fhàintean, 's gu beartan a dhianamh a shàbhalas m' anam. Deònaich dhomh ruigsinn air naomhachd le deagh fhaoisid, le comanachadh fiiithail, le inntinn leagte daonnan ortsa, 's le beachd treidhireach cridhe. 42 CRÈUD N. ATHANASIUS. Fiach dhomli, mo Dhia, clio faoin 's a tlia'n saoghal so, cho sòlasach 's a tha flathanas, cho gèarr 's a tha iiine, agus cho buan 's a tha 'n t-siorrachd. Thugas dhomh a bhi 'dianamh deas air son a' bhàis, a bhi fo fhiamh as do bhreitheanas, air chor's gu'n seachainn mi pian iutharna, agus gu'n toir mi mach sòlas fhlathanais, tromh thoillteanas ar Tigh- earna losa Criosta. Amen. CREUD N. ATHANASIUS. NEACH air bith a dh'iarras a bhi sàbhailte, tha e fèumail dha romh 'n a h-uile ni gu'm bith- eadh e anns a' chreideamh Chaitliceach. An neach nach creid sin gu h-iomlan, agus gun iomrall, cha'n 'eil teagamh nach bi e caillte gu siorruidh. Is e so ma ta an creideamh Caitliceach, gu'n toir sinn aoradh do dh-aon Dia na 'Thrianaid, agus do Thrianaid na 'h-Aon. Gun an aon bhrigh a thoirt do na Pearsaichean, no eadar-dhealachadh a dhianamh air an nàdur. Oir is aon ni Pearsa an Athar, ni eile Pearsa eJ Mhic, ni eile Pearsa an Spioraid JSTaoimh. Ach is aon diadhachd an Athar, agus a' Mhic, agus an Spioraid ISTaoimh, is ionann an glòir, agus is co-shiorruidh am Mòrachd. Mar a tha an t-Athair, is ann a tha am Mac, is ann a tha an Spiorad I^aomh. Tha an t-Athair gun chruthachadh, am Mac gun chruthachadh, an Spiorad Naomh gun chruth- achadh. CRÈUD N. ATHANASIUS. 43 Tlia an t-Athair neo-chriochnach, am Mac neo- chrìochnach, agus an Spiorad Naomh neo-chrìoch- nach. Tha an t-Athair siorruidh, am Mac siorruidh, an Spiorad ^N'aomh sìorruidh. 'An dèigh sin cha 'n e triiiir a tha siorrnidh, ach a h-aon a tha siorruidh. Mar an ciadna cha'n e tritiir a tha gun chruth- achadh, no tritiir a tha neo-chriochnach ; ach a h-aon a tha gun chruthachadh, 's a h-aon a tha neo-chrioch- nach. Is amhuil cuideachd a tha'n t-Athair uile-chumh- achdach, am Mac nile-chumhachdach, agus an Spiorad Naomh uile-chumhachdach. 'An dèigh sin cha triiiir a tha uile-chnmhachdach, ach a h-aon a tha nile-chumhachdach. Mar an ciadna is Dia an t-Athair, is Dia am Mac, is Dia an Spiorad Xaomh. An dèigh sin cha tri Diathan, ach aon Dia a th' ann. Mar sin cuideachd is Tighearna an t-Athair, is Tighearna am Mac, is Tighearna an Spiorad !N"aomh. 'An deigh sin cha tri Tighearnan, ach aon Tighearna a th' ann. Oir mar a tha 'n fhirinn Chriostail a' toirt òirnn 'aideach gur Dia, agus gur Tighearna gach Pearsa f os leth : Is amhuil sin a tha an creideamh Caitliceach a' bacail dhuinn a ràdh, gu'm beil tri Diatlian no tri Tighearnan ann. 44 CR^UD N. ATHANASIUS. An t-Athair clia d^rinneadh le neach air bith, cha do chruthaicheadh, cha do ghineadh. Tha am Mac bho'n Athair a mhàin : cha^n ann air a dhianamh, no air a chruthachadh, ach air a ghineadh. Tha an Spiorad N'aomh bho'n Athair agus bho'n Mhac, cha'n ann air a dhianamh, air a chruthach- adh, no air a ghineadh, ach a' tighinn. Mar sin is aon Athair a th' ann agus cha tri Ath- raichean ; is aon Mhac a th' ann agus cha trì Mic ; is aon Spiorad Naomh a th' ann agus cha tri Spior- aid Naoimh. Agus anns an Trianaid so cha 'n 'eil ni air thois- each no air dheireadh, ni na *s mutha, no na's lagha; ach tha na tri Pearsaichean co-shiorruidh agus co-ionann. Mar sin anns a' h-uile nl, mar a thuirteadh, tha aoradh ri thoirt do h-Aon na 'Thrionaid agus do Thrionaid na 'h-Aon. Air an aobhar sin, an neach a dh'iarras a bhi sàbhailte, amhuil so biodh a bheachd mu'n Trianaid. A thuilleadh air so tha e riatanach gu sàbhaladh siorruidh gu'm biodh ceart chreideamh aig neach a thaobh Feòilghabhail ar Tighearna losa Criosta. Nise is e an Creideamh ceart, gu'n creideamaid agus gu'n aidicheamaid, gu'm beil ar Tighearna losa Criosta Mac Dhè na 'Dhia agus na 'dhuine. Tha e na 'Dhia bho Dhiadhachd 'Athar air a ghineadh romh'n t-saoghal : agus na 'dhuine bho fhuil a Mhàthar air a bhreitb 's an t-saoghal. CREUD N. ATHANASIUS. 45 Fior Dhia agus fìor dhuine, aig am beil anam rèusanta, agus feòil mar a th'againne. Co-ionann ris an Athair mar Dhia ; agus na's lagha na'n t-Athair mar dhuine. 'S ged a tha e na 'Dhia agus na 'dhuine, 'an dèigh sin cha dhà ach aon Chrlosta e. A h-aon cha'n ann le tionndadh na Diadhachd gu feòil, ach le toirt na daondachd gu Dia. A h-aon gun tuilleadh, cha'n ann le measgadh nàduir, ach le aontachd pearsa. Oir mar a tha an t-anam rèusanta, agus an fheòil a' dianamh aon duine : is amhuil a tha Dia agus an duine a' dianamh aon Chriosta. A dh'fhuiHg air son ar sàbhaladh, a chaidh sìos do dh-ifrinn, a dh'èirich a rithist air an treas latha bho na mairlDh. A chaidh suas air nèamh, a tha na 'shuidhe air deas làimh Dhè an t-Athair uile-chumhachdach ; à sin thig e a thoirt breitheanais air bheò agus air mhairbh. Aig a thighinn èiridh a' h-uile duine rithist na'n coluinnean fhèin, agus bheir iad cùnntas na'n dianadas. Agus theid iadsan a rinn math gu beatha shlor- ruidh ; agus iadsan a rinn olc gu teine slorruidh. Is e so an creideamh Caitliceach, mur creid neach e gu ceart, agus gu daingeann, cha'n fhaod e 'bhi sàbhailte. Glòir do'n Athair, agus do'n Mhac, agus do'n Spiorad ]N"aomh. Mar a bhà, 's mar a thà, 's mar a bhitheas fad shaoghal nan saoghal. Amen, 46 CREUD PHIUIS IV. CREUD PHIUIS IV. THA mise A. ag creidsinn gu daingeann agus ag aidmheil gach uile phuing a th'anns a' chrèud a tha Eaglais JSTaomh na Eòimhe 'cleachdadh, 's i sin : Creidim ann an aon Dia, an t-Athair uile-chumh- achdach, Cruthadair nèamh agus talmhainn, a h-uile nì faicinneach agus neofhaicinneach. Agus ann an aon Thighearna losa Criosta, Aonghin-Mhic Dhè, agus a rugadh bho'n Athair romh gach linn. Dia de Dhia ; Solus de Sholus ; fior Dhia de f hior Dhia ; ginte cha'n ann diante ; de'n aon shiisbaint ris an Athair, leis an d'rinneadh a h-uile ni. A thàinig a nuas as na fiaithis air ar son-ne daoine, agus gus ar sàbhaladh ; agus ghabh e feòil leis an Spiorad JN'aomh de'n Oigh Moire : Agus rinneadh na 'dhuine e. Chèusadh e cuid- eachd air ar son, dh'fhuilig e fo Phontius Pilat, agus thiodhlaiceadh e. Agus dh'èirich e rithist air an treas latha a rèir nan sgriobtur ; agus chaidh e suas do nèamh : tha e na 'shuidhe air deas-làimh an Athar : agus thig e a rithist a thoirt breth air bheòtha 's air mhairbh : air a righeachd cha bhi crioch. Agus anns an Spiorad JN'aomh, Tighearna agus Tobhartair na beatha, a tha a' tighinn bho'n Athair agus bho'n Mhac. A thathas ag aoradh agus ag co-ghlòrachadh maille ris an Athair agus ris a' Mhac; a labhair leis na Fàidhean. Agus an aon Eaglais naomh Chaitliceach agus CREUD PHIUIS IV. 47 Ostalach. Tha mi ag aidmheil aon hhaìstidh gu mathanas pheacannan. Agus tha mo dhùil ri aiseirigh nam marbh, agus ri beatha an t-saoghail a tha ri tighinn. Amen. Tha mi gu fior-dhaingeann ag aidmheil agus ag glacail bialaithris nan Ostal agus na h-Eaglaise, agus uile chleachdannan 'us reachdan eile na h-Eaglaise ciadna. Tha mi cuideachd ag gabhail an Sgriobtuir naoimh 's an t-seadh sin a bhà 's a thà an Eaglais I^aomh ar Màthair ga 'ghabhail, ise dh'am buin breith a thoirt air seadh 'us mìneachadh ceart an Sgriobtuir : cha mhutha 'ghabhas no 'mhìnicheas mi iad air sheòl eile ach a rèir teagasg aonsgeulach Athraichean na h'Eaglaise. Tha mi cuideachd ag aidmheil gu'm beil gu f ìrinn- each agus gu fìorbhith Seachd Sàcramaidean anns an Lagh-Ur, air an òrdachadh le losa Crlosta ar Tighearna, agus riatanach gu sàbhaladh a' chinne- dhaonda ged nach 'eil iad riatanach uile do gach duine, 's iad sin : Eaisteadh, Daingneachadh, Corp- Ohrìosta, Eaoisid, Ola ro'-bhàs, Ordugh JN^'aomh, 'us Pòsadh ; 's gu'm beil iad a' toirt Rhràsan ; agus dhiubh sin nach gabh Baisteadh, Daingneachadh, agus Ordugh ^t^aomh toirt seachad ach aon uair gun mhi-naomhachadh. Tha mi cuideachd ag glacail 's ao- gabhail nam modhannan a tha'n Eaglais Chaitliceach ag cleachdadh 'an riarachadh nan Sàcramaidean sin. Tha mi 'gabhail 's ag glacail gach uile phuing a mhinich agus a theagaisg Comhairle ]N"aomh Thrent mu'n pheacadh-ghine 's mu naomhachadh. 48 CREUD PHIUIS IV. Tha mi 'g aidmheil cuideachd gu!m beil anns an Aifrinn ga 'tairgse suas do Dhia iobairt fhirinneach, fhiorbhith, agus thròcaire, air son nam beò agus nam marbh. Agus gu'm beil ann an Sàcramaid uile- naomh na h-Altrach gu fìrinneach, gu fiorbhith agus gu susbainteach Corp agus Fuil maille ri Anam agus Diadhachd ar Tighearna losa Crlosta ; agus gu'm beil uile bhrìgh an arain air a tionndadh gu 'Chorp, agus uile bhrigh an fhiona gu Thuil — tionndadh ris an abair an Eagiais Chaitliceach Brigh-atharrachadh. Tha mi cuideachd ag aidmheil gu'm beileas fo gach seòrsa fo leth ag glacail Chriosta gu h-uile 's gu h-iomlan, agus fior shàcramaid. Tlia mi 'creidsinnn gu daingeann gu'm beil Purgad- air ann, agus gu'm beil na h-anmannan a th' air an cumail ann ga'n cuideachadh le ùrnaighean nan creideach. Mar an ciadna gu'm beil na I^raoimh a tha 'riagh- ladh maille ri Criosta ri urram fhaotainn agus ri ghairm, agus gu'm beil iad a' tairgse suas iirnaighean ri Dia air ar son, agus gur còir onair a thoirt do 'n tàisealan. Tha mi 'g aidmheil gu daingeann gur còir dealbhan Chriosta, 's Màthair Dhè a bha riabh na h-Oighe, agus Naomh eile, a bhi againn, 's a ghleidheadh, agus gur còir onair agus urram iomchuidh 'thoirt daibh. Tha mi cuideachd ag aidmheil gu'n d'fhàg Crlosta comas Laghadh a bhuileachadh aig an Eaglais, agus gu'm beil e ro-bhuannachdor do na Criostaidhnean a chleachdadh. MEOKACHADH. 49 Tha mi 'g aidmlieil gur h-i Eaglais Naomh Chaitliceach agus Ostalach na Eòimhe màthair agus ban-mhaighistir nan eagiaisean uile : Agus tha mi 'gealltainn làn-iimhlachd do Easbaig na Eòimhe Fear-ionaid Naonih Peadar, Prionnsa nan Ostal, agus Fear-ionaid losa Chriosta. Tha mi cuideachd ag gabhail 's ag aidmheil gun teagamh a h-uile ni eile a th' air an liubhairt, air am mineachadh, 's air an teagasg leis na J^aomh- riaghailtean agus na Comhairlean Coicheanta, agus gu sònraichte Comhairle JNTaomh Thrent. Agus tha mi 'diteadh, a' diùlt, agus a' mollachadh gach ni 'tha na'n aghaidh, agus gach eiriceachd a dhit, a dhiùlt, no 'mhollaich an Eaglais. Tha mise A. 's an uair le m' dheòin ag aidmlieil 's ga rìreamh ag creidsinn a' chreidimh fhirinnich Chaitlicich so nach bi duine sàbhailte 'n taobh-mach dheth : Agus tha mi 'gealltainn gu'n cùm 's gu'n aidich mi gu ro-dhileas e, gu h-iomlan agus gun iomrall, le cuideachadh Dhè, gu uair mo bhàis. MEORACHADH. Làn-laghadh aon uair 's a' mhìos, air na ctimhnantan gnà- thaichte, do gach aon a mheòraicheas gu cràbliach leth-uair a dh-ùine, no an car a's lagha, ceithreamh na h-uarach, gach latha de'n mhios sin. IS e Meòrachadh, no Urnaigh-Chridhe, smaoineachadh cràbhach air na fìrinnean a tha ar creideamh naomh a' teagasg dhninn ; agus sin gus ar n-anam a ghlanadh bho 'ana-miannan 'us 'èideadh le subhailcean ; gus ar caitheamh-beatha 'cheartachadh 's a dhianamh coimhlionta ; gus ar stèidheachadh 'an seirbhis Dhe 's ar neartachadh anns gach diachainn 'us buaireadh; agus 4 50 MEORACHADH. gus ar n-nir oibricliean a chur air a' leithid cle rian 's nacli bi fàillinn na 'r clianaclas. Uime sin tha e ro-ioni- chuiclli clo'n dl h-uile Crìostaiclh nieòrachadh a chleachd- adh rèir a staide. Seòlaclli air meòracliadK Faodar Meòrachadli a roinn na 'thrì earrannan : — 1. Uidheamachadh ; 2. Culaidh-smaoinich ; 3. Dùnadh. 1. Uidheamachadh. — 1. Romh thràth-cadail lèugh no èisd gu cùramach culaiclh-smaoinicli an ath latha ; smaoinich oirre 's tu 'dol a laiclhe, agus 's a' mhadainn an uair a dliùisgeas tu. 2. 'An cleaghaidh d' iirnaigh-maidne cho luath 's a bheireas do cliothrom air, agus sin 's an àite 's an lagha 'chuirear de sheachran-ìnntinn ort, cuir thu-flièin 'am fianais Dhè, agus thoir aoradh dlia. 3. larr a chòmhnadh gu uile cliumhachclan 'us ghluas- adan d' ìnntinn a threòireachadh 's a stiùireadh gu barrachd onaire 's glòire clha. II. A^ Ghnlaidh-smaoinich. — H-uige so 's cuideachadh dhut leabliar 's am beil do chulaidli-smaoinich air a liadachadh puing air phuing, a chleachdadh. Anns gach puingded'chulaiclh-smaoinich gnàthaich trì cumhachdan d' anma — (1) do Mheomhair, (2) do Thuigse, (3) do Thoil. 1. Le d' Mheomhair cuimhnich gu h-aithghearr air do chulaidh-smaoinich ceart mar gu'm biodh tu ga 'h-èisdeachd bho bhilean naomh do Shlànair, no bho aingeal à nèamh. Ma's f ìrinn i mar a thà Pàis Chrìosta, am Bàs, am lireitheanas, Ifrinn, Flathanas, 's an leithidean sin, dealbh 'ad ìnntimi ionad-gnìomlia, 's e sin ri ràdh, riochdaich dhut-f hèin àite 's am beil an rùn a th'agacl 'ad bheachd, ionann's a' dol air 'aghart 's a' cheart àm sin fo cheart chomhair do shùl. 2. Le d' Thuigse meòraich air do chulaidh-smaoinich, MEORACHADH. 61 's fìacli ri aobliar-brosnacliaidli a tharralnn blmaipe gu gaol a tlioirt do Dhia 's do d' choimhearsnach, gu gràin a thoirt do'n pheacadh, an saoghal a chur 'an neopris, subhailcean a chleachdadh, &C.5 a rèir 's mar a chuireas a' chùis air shùilean dhut. 3. An uair a dh'fliairgheas tu smaointean 'us tog- raidlmean naomh de'n t-seòrsa so ag gluasad 'ad chridhe, leag d' ìnntinn orra, beothaich iad, agus brosnaich do Thoil gu cur romhad an cur gu stèidlieil 'an cleaclidadh. H-uige so fèumaidh tu 'f haicinn agad-f hèin ciamar a dh'fhàilnich thu 's a' chàs chiadna 's an ùine 'chaidh seachad ; agus 'an sin cuir romhad le rùn làidir gu'n seachainn thu na coireannan sin 's an ùine ri tighinn. III. Bùnadh. — 1. Thoir taing do Dhia air son na smaointean naomh sin 's an deagh-rùn a chur 'ad chridhe. 2. Tairg suas iad dha maiUe ri toillteanas a Mhic dhiadhaidh. 3. As leth an toillteanais sin iarr gràsan air Dia gus do dheagh-rùn a chur gu stèidheil 'an cleachdadh ; cuir achanaich suas air son na h-Eaglais, air son do chàird- ean, do dhìlsean, agus do naimhdean, &c. 4. Mar cheann-sguir gabh ' Paidir ' 'us Beannachadh Moire, agus, ma's àill leat, ^ Anima Christi.' Firinnean gu Meòrachadh Orra, CAESON achaidhar cruthachadh,mathas Dhè dhuinn, agus a liuthad aobhar a th'againn air gaol a thoirt dhà 's air a sheirbhiseachadh ; cho faoin 's a tha gach urram saoghalta, beairteas, agus toileachas na beatha so; agus cho ro-ealamh 's a thèid iad uile gu dìtli ; air gràinealachd a' pheacaidh agus lìonmhoiread ar pea- cannan f hèin ; cho cìnnteach 's a thig am bàs agus cho neo-chìnnteach 's a tha uair a' bhàis ; agus cho ro-riat- anach 's a tha e dhuinn a bhi 'dianamh deas air a shon; an cùnntas cruaidh a dh'fhèumas sinn lath-eip[inn a 52 ÌOBAIRT NA H-AIFRINN. thoirt do'n Bhritheamli uile-lèirsinneach ; air sòlas sìorruidh f hlathanais agus air pian shìorruidh ifrinn ; air làthaireachd agus mòrachd Dhè ; air beatha 's bàs ar Slànair ; samhladli nan Naomh ; air staid ar n-anma gu eòlas fhaotainn òirnn-fhèin, air ar n-ana-miannan 's air ar dubhailceaUa &c. I TOBAIET NA H-AIFBINN. AN AIFRIONN AIR A MINEACHADH. S ann 's an Aifrinn a tha Dia a' fìachainn saoibhireachd a ghràs, agus a' dòrtadh òirnn ionmhas a mhathais : 's ann 's an Aifrinn a tha bun ar creidimh, friamh ar dòchais, tobar ar slàinte, beatha ar n-anma, leigheas ar crèuchdan spioradail, cobhair 'us furtachd do'r laigse. Is grian spioradail an Aifrionn a tha 'toirt fradhairc 'us lèirsinn, spioraid 'us càile do Chrlostaidhnean anns a' bheatha so, agus ga'n neartachadh gu ruighinn air sJ bheatha mhaireannaich. Agus cha'n ioghnadh na buaidhean so a bhi uile aice, 's gu'm beil Crìosta f hèin a làthair 's an Aifrinn fo riochd arain agus fiona ; 's ga 'thairgse f hèin suas mar ìobairt dh' a Athair diadhaidh air an altair air ar son. Agus mar sin tha 'n Aifrionn cho anabarrach urramach, 's gu'n robh spèis aig Dia do na h-ìobairtean bho shean air son iad a bhi na'n samhladh 's na'n comharradh air ìobairt naoimh na h-altarach, agus a' tarrainn am brìghe agus an seadh bhuaipe. Agus mar sin bu taitneach le Dia ìobairt Abeil, ìobairt Mhelchisedeic, iobairt Abra- haim agus ìobairtean ioma-sheòrsach nan lùdhach, ged nach robh annta ach sgleò 'us faileas air an ìobairt mhòir a bha ri tighinn. Nis tha tri buaidhean sònraichte aig an Aifrinn, a tha 'toirt urraim 'us coimhliontachd dhi. Agus 's iad sin, — (i.) uaisle sagairt, (ii.) uaisle tobhartais, agus (iii.) uaisle AN AIFRIONN AIR A MINEACHADH. 53 beaclicl. Na trì nicliean so tha aig an aifrinn ann an seòl mìorailteacli. Tlia naisle sagairt aice, 's gur e Crìosta f hèin an t-àrd-shagart 'am flathanas a tha ga 'togail snas 'am fìanuis Athar an iiair a tha 'f hear-ionaid an sagart air talamh ga 'tairgse snas. Tha uaisle tobhartais aice, chionn gur e Crìosta f hèin an tobhartas fo choltas arain agus f ìona. Tha uaisle beachd aice, 'thaobh 's gur ann do Dhia f hèin a thathas ga 'tairgse, mar an t-aoradh a 's àirde, agus a bhuineas dhàsan a mhàin. Agus nach 'eil so a' fiachainn na suime agus na dùrachd 'bu chòir dhuinn a bhi againn 'an àm èisdeachd na h-Aifrinne ; gu h-àraid an uair a bheir sinn fonear gur h-ionann i ann am brìgh agus ìobart na croise, agus gu'm beil gach nì innte ag cuimhneachadh agus ag ùrachadh dhuinn pàis agus bàs ar Slànair losa Crìosta. Tha 'n altair 's gach ball a bhuineas dhi, a' chulaidh- aifrinn, na modhannan a thathas ag cleachdadh 'an àm na h-ìobairte, a' fìachainn dhuinn pàis agus bàs Mhic Dhè. An Altair agus a h-uidheam, Tha 'n altair ag ciallachadh Beinn Chalbhari air an do chèusadh le tarcuis losa Criosta, aon Mhac Dhè, an Dàrna Pearsa de'n Trionaid Bheannaichte. Tha 'n Altair cuideachd na 'samhladh air a' bhòrd de'n d' ich ar Slànair maille ri 'dheisciobuil a shuipeir dheireannach an oidhche mu'n d' fhuilig e. Is ann air so a tha 'n t-Ostal Pòl a' tighinn, Eahh. xiii. 10, far am beil e 'g ràdh, " Tha altair againn, dhe nach 'eil comas aca-san iche a tha 'an seirbhis na pàillinn." Tha na h-anartan a tha 'còmhdach na h-altarach na' n comharradh air an lìonaodach leis an do phaisgeadh coluinn phrìseil Chrìosta an uair a chuireadh 's an uaigh e. Tha na coinnlean laiste air an altair ag ciallachadh solus a' chreidimh air a thaisbeineadh do na h-Iùdliaich S4 AN AIFRIONN AIR A MINEACHADH. agns do na Cinnicli : agns ag cur an cèill dlimnn dealradh a' clireidimh. ^s nan deagh-blièiisan a tha riatanacli dhaibhsan a tha 'tairgsinn snas rùin-dhìomhair cho àrd, urramach. Tha 'n crann-ceusaidh ag cnr an cèill dhuinn na bnaidhe a choisinn ar Slànair beannaichte air a' bhàs ; agus thathas ga 'thogail 'ani miadhon na h-altarach gus ar cur 'an cuimhne air pàis agus bàs losa Chrìosta, cùis air an còir smaoineachadh le dùrachd 's le cràbhadh. cho tric agus a thairgear an ìobairt naomh so. Tha a' chailis na 'samhladh air uaigh naoimh ar Tighearna : agus am paten, air a' chloich mhòir a char- aiclieadh gu bial na h-uaghach. A^ Ghulaidh-Aifrinn, Tha an t-anart a tha 'n sagart ag cur air a cheann, agus ag ceangal a rithisd mu 'amhaich, ag ciallachadh a' bhrèid leis an do dhall na h-Iùdhaich Criosta ar Slànair 's iad a' magadh air, an uair a bha iad ga 'bhualadh air an leithcheann, 's ag ràdh : Fàisnich dhuinn, a Chrìosta, co è a bhuail thu ? " Mat. xxvi. 68. Tha 'n t-eideadh geal ag ciallachadh an trusgain ghil a chuir Herod air Crìosta 'an deigh dha a chur suarach agus culaidh-mhagaidh a dhianamh dheth. Tha 'n crios^ am rmìiiple, 's an stòl, mar shamhladh air na cùird agus na ceanglaichean a chuir na h-Iùdhaicli air Crìosta. Is samhladh an fhaUuinn-uachdarach air an trusgan dhearg-ghorm a chuir na saighdearan air losa Crìosta ; agus tha a' chrois a th 'air a dealbhadh air a cùlaobh ga'r cur 'an cuimhne air a' chrois a ghiùlain Crìosta air a ghuaillnean beannaichte gu Cnoc Chalbhari. Daithean na Culaidh-Aifrinn. Is comharradh an Geal air aighir 'us toil-ìnntinn ; agus le sin 's e culaidh gheal a f hreagras do'n Nolluig, do Dhiardaoin-deasghabhail, do dh-f heilltean a bhuineas do URNAIGHEAN AN AM NA H-AIFRTNNE. 55 Mlioire, do dh-Ainglean, 's do Naoimli nacli 'eil na'm Martairean. Tha 'n Dearg na 'shnaicheantas fala agus dòruinne ; agus air an aobhar sin tlia e ri 'chur suas air fèilltean nam Martairean aguo nan Ostal a dh'fhuilig am bàs air son Chrìosta, agus a dhath an trusgan 'am luil an Uain. Is comharradh an t-Uaine air fàs agus cinneachadh, gus a thoirt dhuinn ri 'thuigsinn gu'm bu chòir dhuinn a h-uile latha fàs na's diadhaidh 's na's f hèarr ; tha 'n Eaglais ag cleachdadh an Uaine roinn mhòr de Dhòn- aich na bliadhna. Tha 'n Bearg-gliorm na 'shuaicheantas air aithreachas, agus mar sin air a chleachdadh 'an àm na h-Aidbhein agus a' Charghuis. Is samhladh an Duhh air bròn agus mulad, a dh-f hiach- ainn dhuinn gur e mulad 'us bròn a nigheas blio'n pheacadh sinn. Tha 'n Eaglais ag cleachdadh an duibh aig na h-aifrionnan air son nam marbh, a dh-f hiachainn na h-èiginn anns am beil iad. URNAIGHEAN AN AM NA H-AIFRINNE. Tha ùrnaighean na h-Aifrinne air an cur 's an òrdugh a tha 'freagairt do dh-fhulangas agus do bhàs ar Slànair: oir tha e ro-iomchuidh gu'm biodh fìos aig a h-uile Caitliceach ciod a tha h-uile h-earrann de 'n aifrinn naoimh ag ciallachadh. ^Anàm do'n t-sagart dol a dli-ionnsaidhna Ti-altarach : tha losa a' dol a stigh do Ghàradh Qhethsemani, Urnàigìi romh ^n Aifrinn, OTHIGHEAENA losa, a Mhic an Dè bheò, 's ann agam a tha'n dearbhadh làidir air do ghaol dhomh bho d'fhulangas naomh air fad. Dheònaich th.u 'bhi fo bhròn, fo fhiamh, 's fo spàirn air son mo 00 URXAIGHBAN AN AM NA H-AIFRINNE. pheacannan anns a* ghàradh. Agus an cnir mise dàil anns an aithreachas a ghabhail ? An diùlt mi dhut mo ghaol, *s na dh' fhuilig thu air mo shon ? Thighearna, cha bhi mi cho mì-thaingeil. A so suas bithidh bròn orm air son mo chiontan ; fos cionn gach ni bheir mi gaol dhut. Bithidh mi leagte ri d'thoil naoimh anns gach diachainn. Thugas dhomh freasdal do 'n iobairt naoimh so air an lath' an diugh, le fiamh, cràbhadh, agus iimlachd ; los gu'm faigh mi na gràsan sin a tha fèumail dhomh gu aoradh a thoirt dhutsa, mar is còir, mo Thigh- earna agus mo Dhia. An uair a tha *n sagart a* tòiseachadh air an Aifrinn : tha losa ri ùrnaigh anns a' ghàradh. OIOSA, a dheònaich furtachd a ghabhail bho aingeal ann ad chruaidh spàirn, deònaich dhòmhsa cuideachadh d'aingil naoimh gu m' achan- aich a chur suas riut an dràsda mar a thigeadh dhomh. Aig an Aideachadh. An uair a tha 'n sagart a' lùbadh sìos, agus ag aideach a pheacannan 'an làthair Dhè agus cùirt f hlathanais : tha losa a' tuiteam air 'aghaidh 's a' ghàradh ; tha peacannan an t-saoghail na'n sac cho trom air, 's ga 'chur ann an spàirn cho dòruinneach 's gu'm beil faUus-fala a'brùchdadh romh 'chorp naomh. OTHIGHEAElSrA losa, a ghiùlain eallach throm mo pheacannan gràineil, agus a chaidh a l^ireadh leo, le spàirn chruaidh, agus fallus-fala 's a' ghàradh ; deònaich gu'n toir cuimhne do dhòruinne tiom- URNAIGHEAN AN AM NA H-AIFRINNB. 57 achadh air mo chridhe, agus gal air mo shùilean. mo Dhia, gabh bhuamsa iobairt mo chridhe, maille ri ìobairt naoimh fuil agus feòil losa Chriosta 'tha sinn a' tairgse suas dhut air an altair. An uair a tha 'n sagart a' direadh suas a dh'-ionnsaidh na h-altarach agiis ga 'pògadh : tha losa a' dol 'an coinnimh a nàimhdean, 's tha lùdas ga 'bhrath le pòig. OIOSA, a dh' fhuilig anaceart 'us masladh cho mòr, leis an ùmhlachd agus a' chiùine 'bu mhutha; co 's urrainn do mhòr thròcair a sgrùdadh'? An e so do thaing air son casan ludais a ghlanadh ì Ma 's e caoimhneas a dh' fhiach thu dhàsan a bhrath thu, ciod nach toir thu dhaibhsan a tha 'an geall air gràdh a thoirt dhut. losa, neartaich mi air eagal 's gu'n gèill mi do m' ana-miannan cho fada 's gu'n, dian mi peacadh, no gu'n gabh me toileachadh ann, no duais air son a dhianamh agus thus' a thrèigsinn. Thighearna, na leig le spiorad an aimhleis greim fhaotainn air m' anam. Thoir gràsan na ciiiineachd agus na h-ùmhlachd dhomh, gu mathanas a thoirt do gach aon a rinn èucoir orm. An tiair a tha 'n sagart a' dol gu oisinn na h-altarach agns a' lènghadh : tha Criosta air a ghlacail, air a cheangal, 's air a tharrainn gu Annas. OTHIGHEAENA losa, a dh' fhuilig do cheangal le sluagh èucorach, fuasgail mise bho chuibh- richean a' pheacaidh, agus dian m' fhasdadh riut fhèin leis a' charrantachd agus le cumail d'f hàintean ; air dhòisrh 's nach dian mi èucoir ort tuille le o smaointean, briathran, no gniomhannan. Amen. 58 URNAIGHEAN AN AM NA H-AIFRINNE. An uair a tha 'n sagart ag ràdh Kyrie Meison, 's e sin, a Thighearna, dian t'^òcair oirnn : tha an t-Ostal Peadai 'an cùirt Chaiphais ag àicheadh losa. OTHIGHEAENA, 'chaidh àicheadh trì uairean le Prionnsa nan Ostal, tha mi 'g achanaich ort mo chumail bho dhroch chuideachda, 's bho'n a h-uile ceann-aobliair peacaidh. Amen. Aig Gloria in Ecelsis Deo : 'S e sin, glòir do Dhia anns na h-àrd*ibh : dian aoibhneas maille ris na h-ainglean a tha 'làthair gu losa a chobhair, agus gu sòlas a thoirt dha air son àicheadh Pheadair. CO is coimeas riutsa. Dhia uile-chumhachdaich ? Co, air nèamh no air talamh, aig am beil còir air àrd onair, moladh, agus glòir, ach agadsa, a Eigh nan righrean 's a Thighearna nan tighearnan ! Ma tha na h.-Ainglean 's na Naoimh air nèamh ga d' sbìor-mholadh 's a' toirt cliù do d' ainn le mòr- shòlas, ciamar a dh' fhaodas mise, obair do làimJie, a bhi gun chliii a thoirt dhut air talamh. Cliù bheir mi dhut, Thighearna, agus deònaich an t-aoradh a tha mi 'tairgse dhut an diugh, agus a tha mi 'cui romham a thoirt dhut gach latha de m' bheatha, a ghabhail bhuam gu d' bharrachd glòire. Amen. An uair a tha 'n sagart a' tionndadh ris an t-shiagh agus ag radh Doininus voMscum — 's e sin, Gu'n robh an Tighearna maille ribh : sheall losa le bàigh air an Ostal Pheadar, agus thug e dha gràsan aithreachais. OTHIGHEAEKA losa, seall ormsa le bàigh, agus thoir dhomh gràsan an fhìor-aithreachais, a nigheas bhuam mo pheacannan leis an tric a rinn mi d'àicheadh. neartaich mi air sheòl 's nach meath URNAIGHBAN AN AM NA H-AIFRINNE. 59 eisimeil ri daoine mo mliisneach 'ad sheirbhis. mo Dhia, na ]eig dhomh gèilleadh do ni air bith a chuireas corruich ortsa. Ma tha thusa leam, a Dhia uile-chumhachdaich, is coma co 'bhios 'am aghaidh. Amen. Aig Leughadh na Litreach : Tha losa, 'an dèis mòran tàire fhnlang ann an cùirt Chaiphais, air a thoirt 'an làthair Philait. OTHIGHEARKA, a dh' fhuihg bho shluagh moUaichte urad de thàmailt as leth mo pheac- annan, 's gu'n rachadh smugaidean a chaitheamh 'ad aodann naomh 'an ciiirt Chaiphais, agus do dhìt- eadh, ge bu neochiontach, gu bàs, 'an cùirt Philait, agus sin uile air son mo pheacannan; tha mo chridhe làn gaoil 'us taingealachd dhut, agus 'an rùn gun mhasladh a thoirt dhut gu bràch leis sl pheacadh ghràineil. Aig a' Ghraduel no'n Tract: tha na h-àrd-shagairt agus na seanairean ag iarraidh fìanuise-brèige 'an aghaidh losa gus a chur gu hàs. OTHIGHEAEN"A losa, a dh'fhuilig, le tosd 'us ciùine, gach fìanuis-bhrèige a chaidh a thogail 'ad aghaidh ann an cùirt èucoirich Chaiphais ; thoir dhòmhsa do shamhladh naomh a leanailt, air chor's 'n uair a chuirear èucoir as mo leth, nach ciim mi gamhlas no mìorun 'am chridhe, 's nach iarr mi le diùghaltas mì-chliù. a chur air an atharrach. An uair a tha'n sagart ag ììrnaigh aig miadhon na h-altar- ach : tha Crìosta air a thoirt 'an làthair Heroid. THIGHEAENA losa, a ]eig le Herod culaidh- mhagaidh a dhianamh dhiot le trusgan 60 URNAIQHEAN AN AM NA H-AIFRINNB. geal fochaid a chur ort, thugas dhòmhsa do shamhladh diadhaidh a leantuinn, le 'bhi ciùin mar a bha thusa, agus làn foighidinn. Amen. Aig an t-Soisgeul : *An dèigh fanaid a dhianamh air losa, tha Herod ga'chur air 'ais eju Pilat. OATHAIR shìorruidh, seall air do Mhac ion- mhuinn na 'chulaidh-bhùirt aig sluagh èucor- ach ! Seall mar a tha e air a tharrainn air 'ais 's air 'aghart feadh shràidean lerusaleim ! Seall mar a tha an Gliocas sìorruidh a' faighinn tàire agus maslaidh ! Faic cho tosdach, ciùin, faighidneach *s a tha e 'cur suas leis gach èucoir, tàmailt, agus fanaid ; agus mar a tha e 'cleachdadh nan subhailcean diadhaidh a dh' àithn e do luchd-èisdeachd a Shoisgeil a leantuinn. mo Dhia, tha mi 'g achanaich ort, as leth na h-iobairte naoimhe so, a tha sinn a! tairgsinn suas dhut gu onair 'us cliù do d'ainm naomh, agus mar chuimhneachan air fulangas do Mhic losa, gu'n seall thu ormsa, agus air do shluagh gu lèir, le iochd 'us tròcair; agus gu'n neartaich thu sinn gu imeachd 'an cèumannan do Mhic air talamh, agus a ghlòir a chosnadh ann am flathanas. Aig d! Ohrèud : Tha Crìosta a' togail teisteanais air an fhirìnn air bialaobh Philait : daingnich thusa 'an so do chreideamh air na puing- ean sin uile a tha 'n Eaglais ag cur mu d' choinnimh a chreid- sinn. THA mi 'creidsinn gu daingean, Thighearna, gach ni a shoillsich thu dhomh le d' Eaglais naoimh Chaitlicich : agus, le còmhnadh do ghràs, tJRNAIGHEA]^ AN AM NA H-AIFRINNE. 61 tha mi 'cur romham leanailt ris a' chreideamli naomh so fad mo làithean 's aig uair mo bhàis. Agus tha mi 'làn-chreidsinn le solus do ghràs, gur daoine treidhireach, glic, diadhaidh, a theagaisg an fhìrinn so dhomh. Is còmhdach dhomh air sin, an seòl mìorailteach air an do sgaoil d' Eaglais 'am beagan iiine air feadh an domhain gu h-iomlan, agus air an deachaidh an saoghal iompachadh gu gèill 'us creidsinn a thoirt dhaibh. Càite an tèid mi, Thighearna ì Agadsa tha briathran na beatha. Mo rèusan, mo chridhe, agus m' inntinn, tha 'gèilleadh agus a' striochdadh do 'n fhìrinn so, dh'aon teagamh no buaireadh a thogas mo chèudan-corporra dhomh. So mo chreideamh, Thighearna, neartaich e. An uair a tha 'n sagart a' toirt na cuibhrige de'n chaiHs , tha iad a' rùsgadh Chrìosta, ga 'cheangal ri posta 's ga 'sgiùrsadh. OTHIGHEAENA losa, spion èideadh gràineil a pheacaidh de m' anam, agus cuir uime trusgan àillidh do ghràs, gus am bi e taitneach 'ad làthair. Amen. An uair a tha 'n sagart a' tairgse suas an arain agus an fhìona : tha losa ga 'thairgse f hèin gu 'sgiùrsadh, 's f huil phrìseil ga'dòrtadh. OATHAIR shiorruidh, seall na dh' fhuilig do Mhac naomh aig a' phosta gus ar sàbhaladh. Tha 'chorp naomh ga 'rèubadh ; gniomh a bhios na 'aobhar-ioghnaidh do chumhachdan f hlathanais, agus na 'aobhar bròin, gaoil, 'us taingealachd do chlann- daoine. Co an cridhe nach bi fo leòn ri faicinn coluinn Klgh na glòrach fo chrèuchdan ì An Ti a 62 URNAIGHEAN AN AM NA lì-AII^RINNtì. climthaicli nèamh agus talamh ga 'sgiùrsadh le 'chrèutairean peacach fhèin ! Shlànair, is cruaidh an càramh a tha ortsa air son mo chiontan ! losa, ciod a dh' èirich dhòmhsa ì ciod a rinn mi ? Dè a dh' f hàg mo chridhe cho cruaidh ì Cha toir smaoin- eachadh air d' fhulangas tiomachadh, no taiseachadh air mo chridhe ; cha'n èirich osna bho m' chliabh ; diar cha tig air mo shiiil ! Thighearna, pheacaich mi gu trom 'ad aghaidh. Chruadhaich mo chridhe ; thiormaich tobar mo shàl ; chuir mo pheacannan do gh^ol as m' aire, agus d' fhulangas as mo chuimhne. Thighearna, gabh truas rium. Amen. Aig cuibhrigeadh na cailise : tha crùn dreathain ga 'chur air losa. OIOSA, 'dh' fhuilig cràdh 'us masladh le crùn dreathain a chur mu d' cheann naomh, lot mo chridhe le fìor-aithreachas, los gu'n toill mi a bhi air mo chrunadh leatsa ann am flathanas. An uair a tha 'n sagart a' nigheadh a mhiar ; tha Pilat ag glanadh a lamhan 's ag innseadh gu foUaiseach, gu'n robh losa neochiontach. OTHIGHEARKA losa, anns nach d fhuair am britheamh èucorach fhein gìomh, glan m' anam le d' fhuil phrìseil, agus teasraig mi bho ghamhlas, agus bho mhiorun mo naimhdean. An uair a tha'n sagart ga 'chromadh fhèin aig miadhon na h-altarach agus a' lèughadh : tha losa 'g èisdeachd ris a' phobull a' freagairt : Biodh 'fhuil òirnne, agus air ar cloinn. GABH, Thrlonaid naomh, an iobairt a tha sinn a' tairgsinn dhut, mar chuimhneachan air pàis, URNAIGHEAK AN AM NA H-AIFRINNE. 63 air aiseirigh, agiis air deasghabhail ar Tighearna losa Crìosta ; agus ann an onair na h-Oighe beann- aichte Moire; Eoin-Bhaiste, nan Ostal naomh Peadar ns Pòl, agus nan naomh uile, los gu'n tig i gu barrachd glòire dhaibhsan agus sàbhalaidh dhuinne. Aig Orate Fratres, 's e sin, Dianaibli ùrnaigh, a bhraìthre : tha Pilat a' fiachainn losa do'n t-sluagh, agus ag èigheach, Seall an duine. OTHIGHEAEXA losa, a dheònaich a bhi 'ad chulaidh-flianaid aig an t-sluagh, saor mise le d' •iimhlachd bho uaiU, bho àrdan, agus bho mhòrchuis. Fiach, tha mi ga m' thairgsinn fhein gu h-iomlan cuide ris an iobairt naoimh a thathas a' tairgsinn air an altair. Èisd gu tròcaireach, uime sin, ri m* achanaich, agus deònaich gu'm b'ann a chosnadh barrachd cliù do d' ainm naomh-sa agus leasachadh glòire dhuinn fhein 's an t-sìorrachd, a thairgear suas i Amen, Aig na Secreta : tha losa air a dhìteadh gu *bhi air a chèusadh. OTHIGHEAEJSTA losa, a dh'eisd gu tosdach, ciiiin, ri binn a' bhàis ; thoir dhòmhsa a bhi làn striochdte ri d' thoil naoimh anns gach trioblaid 'us diachainn a thig orm 's a' bheatha so ; 's thoir dhomh sealltuinn orra mar mhiadhonan a tha thu 'cur na m' rathad gu m'anam a shàbhaladh ; tromh losa Crlosta ar Tighearna. Amen. 64 URNAIGHEAN AN AM NA H-AIFRINNE, Aig an Roimhradh, An uair a tha 'n sagart a' lèughadh le guth àrd, agus an jlèireach a' seinn a' chluig : tha iad ag cur na croise air guaihiean losa. OIOSA, tha thu 'dianamh faoilte ris a' chrois a tha gu 'bhi air a coisrigeadh le d' fhuil phriseil, a tha gu 'bhi na 'h-inneal-saoraidh do chlann-daoine, na 'h-altair do d' iobairt fhèin, na 'cathair-tròcaire, na 'cuimhneachan air do bhuaidh air a' bhàs, agus air do mhòr-ghao]. Chrois phriseil, is tusa suaich.- eantas armailt Mhic Dhè. Is tusa an solus a tha 'dianamh iùil do d' mhuinntir dhìlis fhèin ann an cuan bruaidleineach an t-saoghail so. losa, na gabham nàire gu bràch as a' chrois dh'an d' thug Thusa urad spèise ; 's thoir dhomh neart agus toil gu 'giùlan gach latha gus an toill mi 'bhi 'an àirimh do dheisciobul. Is àrd iolach do naimhdean a' fanaid ort ; ach tha mise 'toirt molaidh 'us giòire dhut, 's a' togail mo ghuth, maille ri cosheirm nan Naomh 's nan Aingeal a' seinn, Is naomh, naomh, naomh, thusa a Thighearna Dhia nam feart. Tha thu liori- adh nèamh agus talmhainn le d' gh.lòir. Aighir gu'n robh anns na flathas a's àirde. Beannaichte gu'n robh an Ti a tha 'tighinn 'an ainm an Tighearna. An uair a tha *n sagart ag ùrnaigh air son na h-Eaglaise le guth ìosal : tha losa ag giulan na croise air a ghuailnean crèuchdach gu Cnoc Chalbhari 'an geall air fulangas gus ar sàbhaladh, OTHIGHEAENA losa, thugas dhòmhsa gu'n giulain mi mo chroisean le foighidinn, agus gu'n striochd mi do d' thoil naoimh-sa anns gach URNAIGHEAN AN AM NA H-AIFRINNE. 65 triol)laid. Beannaich, naomhaich, ^us lìonorach an Eagiais naomh Chaitliceach ; thoir gràsan an Spioraid Naoimh dh'a Ceannard, agus dh'a buach- aillean : agus biodh gach aon de'n trèud umhal, freagrach dhaibh, agus an giùlan iriosal, diadhaidh, carantach. Deònaich an cinne-daonda gu lèir a thoirt a stigh do d' Eaglais fhlrinnich, agus dian umhal iad do d' lagh naomh, Amen. Aig Memento Domine famulorum, 's e sin, Cuimhnich a Thighearna air do sheirbhisich ; tha 'n sagart a' dianamh ùrnaigh 'an so air son na feadhnach is math leis a chòmhn- adh le 'achanaich : tha losa a' tionndadh mu'n cuairt ris na mnathan naomh, agus ag iarraidh orra, iad a bhi 'gal air an son fhèin agus air son an sHochd. OTHIGHEAEISrA losa, thoir dhòmhsa deòir an aithreachais, los gu'n glan mi bhuam mo pheac- annan. Air son na dh' fhuilig thu air an t-slighe phiantail sin, agus air son na h-ìobairte naoimhe a tha sinn a' tairgsinn suas dhut, dian tròcair ormsa, agus air gach aon a bhuineas dhomh. Thoir math- anas do m' naimhdean, dian f uasgladh air gach neach a rèir 'uireasbhuidh, agus stiùir sinn uile le d' ghràs- an anns a' bheatha so, gus am bi sinn cho sona 's gu'n sealbhaich sinn a' bheatha gun chrlch. An uair a tha 'n sagart ag cumail a lamhan os cionn an arain agus an f hìona : tha lamhan 'us casan losa ga'n tàirn- eachadh ris a' chrois. OM'Al^AM, seall na tha Uan Dhè a' f ulang air do shon ! IsTa tàirnean garbha a thathas d! sparradh na 'lamhan 's na 'chasan, agus leis am beileas ga 'fhasdadh ris a' chrann-chèusaidh ; 'fhuil 5 66 UENAIGHEAN AN AM NA H-AIFRINNE. phrìseil sJ taomadh gu talamh à lotan cràiteach! ghaoil gun choimeas ! Gu'm fuiligeadh tusa a Eìgh na glòrach, a' leithid so de dhòruinn air son peacaich thruaigh mar a tha mise. Is aobhar gaoil, ioghnaidh, agus bròin so dhòmhsa rè mo làithean air talamh. Ciod a ni mi, mo Dhia ? Ciod is urrainn dhomh 'thoirt dhut ì tairgidh mi dhut do Mhac ionmhuinn losa Criosta, a tha 'dol a thigh- inn a nuas air an altair. Sin an gniomh aoraidh a 's urramaiche, agus an gniomh taingealachd a's tait- niche leatsa a's urrainn dhomh 'chur 'an cèill dhut ann an èiric mo pheacannan. An iiair a tha an sagart a' coisrigeadh an arain, agus a* togail suas na Sàcramaid : tha losa air a thogail suas air a' chrann-chèusaidh. OM'AJ^AM ! leig dhiot smaointean saoghalta. Le creideamh beò, ùmhlachd, agus gràdh, uidh- eamaich thu-fhèin gu aoradh a thoirt do d' Shlànair naomh. Seall Uan Dhè a tha 'toirt air falbh peac- aidh an t-saoghail a! tighinn a nuas air an altair. Beannaichear dhut, losa a Mhic Dhè uile-chumh- achdaich, mo Thighearna, agus mo Dhia. A Chriosta, tha mi 'toirt aoraidh dhut. Tha mi 'creid- sinn gu'm beil thu 'làthair ann an so, agus gu'n d'f huilig thu am bàs air mo shon gus mo shàbhaladh. neartaich mo chreideamh. Tha mi 'toirt gaoil dhut bho ni' uile chridhe, 'thaobh 's gu'n d' thug thusa gaol gun choimeas dhòmhsa. A Eigh nan Aingeal, cha'n fhiach mise tighinn 'ad fhianuisj ach 'an dèigh sin, thug thu comas agus cuireadh dhomh gu tighinn ann. losa, glan m'anam bho URNAIGHBAN AN AM NA H-AIFRINNE. 67 luibhre a' pheacaidh. losa, dian tròcair òirnn. losa, deònaich gu'm f aic mi ann am flathanas thu aghaidh ri aghaidh ann an glòir nach crìochnaich. Amen. An uair a tha 'n sagart ag coisrigeadh an fhìona, agus a' togail suas nacailise, los gu'n toir am pobull aoradh do dh-Fhuil phrìseil Chrìosta ; tha Fuil Chrìosta a' sruthadh bho 'lotan air a' chrois. BEAN'IsrAICHEAE dhut Thuil naomh a dhòirt à lotan Chrìosta, gu sàbhaladh s! chinne- dhaonda. O losa, glan mise bho smal a' pheacaidh le d' Fhuil phrìseil, 's na biodh i air a dòrtadh air mo shon gun fhèum dhomh. Athair shiorruidh, seall air do Mhac naomh anns am beil do mhòr- thlachd ! Eisd ri guth na Fala a tha 'taosgadh à 'lotan ; cha'n e diùghaltas a tha i 'g èigheach, ach tròcair agus mathanas, mo Dhia, air sgàth na dh'fhuilig Crìosta air mo shon air a' chrois, seall air do shluagh gu lèir le bàigh, caoimhneas, agus tròcair. Amen. Aig Memento Domine, far an beil an sagart ag guidhe air son anmannan nan marbh-chreideach : tha losa ag ùrnaigh air son an t-sluaigh a bha ga 'chèusadh, OTHIGHEAElSrAIosa, a dh'iarrmathanas dhaibh- san a bha ga d' chèusadh, thoir dhòmhsa gràsan na h-ùmhlachd, na carantachd, agus na foighidinn, los gu'n dian mi mar a rinn thusa, math 'an aghaidh an uilc, agus gaol a thoirt do m' naimhd- ean. mo Dhia, tha mi' tairgsinn dhut ìobairt naomh Corp agus Euil losa Chriosta, as leth anmann- an nam marbh-chreideach. 68 URNAIGHEAN AN AM NA H-AIFRINNB. Ann an so ainmicli dhut-f hèin an f headhainn air son am bu mhath leat guidhe. Dhaibh so, 'us do gacli anam aig am beil còir air m' achanaich, thoir thusa, a Thighearna, fois shìorruidh fhlathanais. Amen. An uair tha an sagart a' bualadh 'uchd, agus ag ràdh, Nohis qiwque peccatoribics, 's e sin, "agus dhuinne na peac- aich " : tha fear de na mèirHch a chaidh a chèusadh maiUe ri Crìosta, a' tionndadh gu aithreachas. OTHIGHEAEKA losa, a gheall flathanas do^n mhèirleacli a dh'aidich a chionta, fìach. dhòmh- sa an tròcair chiadna ; agus bho'n a tha mi ga m' dhìteadh f hein 'ad làthair, tha mi 'n earbsa gu'n toir thu, mo Thigbearna agus mo Dhia, gràsan an aith- reachais dh.omh, agus làn mhathanas 'am uile pheac- annan. Aig Pater Noster no d! Phaidir, Far am beil an sagart ag ràdh ùrnaigh an Tighearna : tha sin ag ciallachadh nam facal mu dheireadh a labhair losa air a' chrois. OTHIGHEAENA losa, a cbuir do Mhàthair fo chtiram deisciobul do ghràidh, agus a chuir esan f o 'dion-se, tha mi ga m' liubhairt fhèin dhut le làn-earbsa as do mhathas, as do thròcair, agus as do dhìdean. O mo Dhia, nach mi a tha sona thusa a bhi 'ad athair dhomh. JSTach sòlasach ri smaoineachadh gur h-e flathanas a's ionad còmh- nuidh dhomh gu sìorruidh. 'S an àm, deònaich thusa gach nì a tha fèumail a thaobh anma agus cuirp a thoirt dhomh, gus an tuinidh bhuan so a chosnadh. Tha mi 'toirt làn-mhathanais do gach URNAIGHEAN AN AM NA H-AIFRINNE. 6? aon a rinn èucoir orm; thoir thnsa mathanas dhònih:5a. mo Dhia, bi maille rium anns gach trioblaid agns buaireadh, 's na leig dhomh gu bràch gèilleadh do'n pheacadh, as leth fulangas losa Chrìosta. Amen. Aìg Agnus Dei, 's e sin, 'Uain Dhè ;. abair ; 'TTAIN' Dhè, a tha 'toirt air falbh peacannan an Ij t-saoghail, dian tròcair oirnn. 'Uain Dhè, a tha 'toirt air falbh peacannan an t-saoghail, dian tròcair oirnn. 'Uain Dhè, a tha 'toirt air falbh peacannan an t-saoghail, thoir sith dhuinn. A Thighearna losa Chriosta, a thuirt ri d' Ostail, sith tha mi a' fagail agaibh, mo shith tha mi 'toirt dhuibh, na seall air mo pheacannan, ach air creid- eamh d'eaglais; agus deònaich dhi an t-sith agus an aonachd a tha taitneach do d' thoil ; a Dhia a tha beò 's a' rian fad shaoghal nan saoghal. Amen. Thighearna losa Chriosta 'Mhic an De bheò, a thug le d' bhàs a rèir toil d'athar, maille ri co-oib- reachadh an Spioraid ]N"aoimh, beatha do'n t-saoghail, saor mise le d' Chorp agus le d' Fhuil a's ro-naomh so, bho m'uile pheacannan, 'us bho'n a h-uile truaighe ; thoir orm daonnan gu'n dlùth-lean mi ri d'fhàintean : agus na leig leam a chaoidh a bhi air mo sgaradh bhuatsa a Dhia tha maille ri Dia ciadna an t-Athair agus an Spiorad E'aomh, beò 's a' rian, fad shaoghal nan saoghal. Amen. l!Ta tionndadh do Chorp, Thighearna, losa Chrlosta, a tha mise, ge ml-iomachuidh, ag gabhail 70 URNAIGHBAN AN AM NA H-AIFRINNE. a dhànadas a glilacail, gu breitheanas 'ns dìteadh dhomh ; ach biodh e as leth do thròcaire, na 'dhion agus na 'leigheas dhomh, air m'anam 's air mo chol- ninn : thusa a Dhia a tha maiUe ri Dia an t-Athair, ann an aonachd an Spioraid Kaoimh, beò ^s a' rian, fad shaoghal nan saoghal. Amen. Aig Domine non sum dignus, 's e sin, '''a Thighearna, cha'n fhiach mise " (:) Abair : — ÀTHIGHEAEI^A, cha'n fhiach mise gu'n tigeadh tu stigh fo m'fhàrdaich, ach abair am facal a mhàin's bithidh m' anam sàbhailte. A Thighearna, cha'n fhiach mise gu'n tigeadh tu stigh fo m'fhàrdaich, ach abair am facal a mhàin 's bithidh m' anam sàbhailte. A Thighearna, cha'n fhiach mise gu'n tigeadh tu stigh f m'f hàrdaich, ach abair am facal a mhàin, 's bithidh m'anam sàbhailte. An uair a tha'n sagart ag gabhail Sàcramaid Corp agus Fuil Chrìosta : tha so ag cur 'an cuimhne dhuinn gu'n d' thug losa suas an deò air a* chrois, gus ar saoradh bho'r peacannan ; a rèir briathran Phòil : *' Gho tric '5 a dK itheas sibh an t-aran so, 's a dh' òlas sihh aJ chailis, taisbeanaidh sibh bàs an Tighearna gus an tig e." 1 Cor, xi, 26. ComanacJiadh Spioradail. OMHIC Dhè, moladh, cliii, agus glòir gu'n robh dhutsa gu siorruidh, air son do ghaoil, do mhathais, agus do thròcaire do'n chinne-dhaonda. Gu fìor, is tusa am Buachaille math a dh' fhuilig am bàs air son do chaorach. biodh mo chridhe air son sin làn gaoil 'us taingealachd dhut gu bràch, mp Thighearna agus ino Dhia^ m' rhear-saoraidh, URNAIGHSA5T AN AM NA H-AIFRINNE. 71 agus mo Shlànair. Ged a rinn thu iobairt air a' chrois, tha siim ag aideach nach b' airidh, nach b' fhiach, 's nach do thoill sinn, gu'n dòirteadh tusa am boinno a's lagha de d'fhuil phrlseil air ar son. Agus cha'n f hòghnadh leat na rinn thu 'an sin ; cha do sguir do ghaol air a' chrois ; is cuan nach tràigh do mhathas. 'S e do mhiann a bhi 'buileachadh do ghràsan oirnn 'an còmhnaidh; is sagart thu gu bràch a rèir òrdugh Mhelchisedeic a' tairgsinn suas iobairt naomh na h-aifrinne gach là. 'Ad mhòr ghliocas, agus 'ad mhòr chumhachd rinn thu a' mhiorailte iongantach so, (aran 'us fion a thionndadh gu d' Chorp fhèin 's gu d' Fhuil) gu m'anamsa a naomh- achadh, agus a bheathachadh. Tha do dhiadhachd agus do dhaondachd f o riochd arain agus fìona air an altair ; le creideamh làidir tha mi 'toirt aoraidh dhut f sgàil an arain agus an fhiona, a tha 'ceiltinn agus a' falach orm do ghlòire. Is truagh nach robh mi deas gus do ghabhail anns an t-Sàcramaid naoimh so. Ach abair thusa am facal, agus bithidh m'anam sàbhailte. Thigsa, Thighearna, ann an dòigh spior- adail a ghabhail còmhnaidh 'am anam. Miadaich mo chreideamh, neartaich mo dhòchas, fadaidh teine do ghràidh 'am chridhe, agus dian rèite eadar mi agus an t-Athair siorruidh. An uair a tha 'n sagart ag cnibhrigeadh na cailise : tha Corp Chrìosta ga 'chur anns an uaigh, còmhdaichte le lìon- anart. OTHIGHEAEKA losa, a dh'fhuilig am bàs, agus a thiodhlacadh air mo shon, deònaich mo neartachadh gu ana-miannan mo choluinne a chur 72 URNAIGHEAN AN AM NA H-AIFRINNE. gu bàs, le 'bhi ga'n claoidh gacb latba, air chor's gu'm bi m'anam saor bho luibhre ghràineil a' pheacaidh. Aii uair a tha 'n sagart a' tionndadh ris a' phobull, agus ag ràdh Dominus vohiscum, 's e sin, '^gu'n robh an Tighearna maille ribh " : tha losa ag èirigh bho na niairbh 's ga 'f hiach- ainn f hèin do na deisciobuil. OTHIGHEAENA losa, a thug buaidh air a' bhàs, agus a dh'èirich an treas latha ann an staid ghlòrmhoir, cuidich mise le cumhachd do ghràs, gu èirigh bho bhàs a' pheacaidh gu beatha nan gràs, agus gu fuireach anns an staid naoimh so gu latha mo bhàis j air chor 's gu'm bi sìth 'an sin aig m'anam, agus gu'n gairm thu e gu sòlas nach dìbir. An uair a tha 'n sagart a' leughadh ùrnaigh dheireannach na h-aifrinne : tha losa rè dà f hichead latha ann an cuid- eachda nan Ostal, agus nan deisciobul eile, ga'n soilleir- eachadh anns gach ni a thaobh creidimh. OSHLA^N'AIR bheannaichte, a theagaisg an creideamh firinneach do d' dheisciobuil, dian mise umhal do d' theagasg naomh, agus striochdte do riaghailtean na h-Eaglais naoimh Caitlicich, a stèidhich thu-fhèin air a' charraig, agus do'n do gheall thu gu'm biodh an Spiorad ]N"aomh ga 'stiùradh gu deireadh an t-saoghail ; gealladh firinn- each nach bristear, 's nach briagnaichear a chaoidh, a dh-aindeoin farmaid 'us mioruin, innleachdan 'us chumhachdan an dorchadais, agus ionnsaidhnean eiriceach. URN-AIGHBAN AN AM NA H-AIFRINNB. 73 Aig d! Bheannadiadh, An uair a tha 'n sagart a' dianamli comharradli na croise air a' phobuU agus a' toirt a bheannachd dhaibh ; tha losa a' togail suas a lamhan, agus a' toirt a bheannachd do na deisciobuil agus a dol suas do fhlathanas na'm fìanais. OTHIGHEAEKA losa, a chaidh do fhlathanas 'an ceann dà fhichead latha 'an dèigh d'aiseirigh glòrmhoir, tog mo chridhe-sa suas gu nèamh 'ad dhèigh. Brist slabhraidh a' pheacaidh a tha ga'm cheangal ris an t-saoghal so. mo Dhia, thugas domh gu'm bi gach ni talmhaidh suarach, neoineach 'am shùilean, agus gu'm bi m' anam lìonte le d' ghaol-sa. Thrianaid naomh, thoir do bheannachd dhomh le lamhan an t-sagairt aig an altair ; agus biodh e mar chomharradh air a' bheannachadh a tha dìiil agam fhaotainn 'am measg do dhaoine taghte, maille ris an tèid mo ghairm gu glòir mhair- eannaich. Amen, Aig Uughadh Soisgeul Naomh Eoin. Anns am beil mòrachd 'us diadhachd losa Ghriosta gu sbnraichte air an dearbhadh : tha ar Tighearna losa Crìosta na 'shuidhe gu glòrmhor air deas làimh an Athar shìorruidh. OMHIC Dhè, agus a Sholuis an t-saoghail, a thainig a nuas à uchd an Athar, gu sligh' an t-sàbhalaidh fhiachainn dhuinn, is tusa mo sholus agus mo cheann- iùil, mo bheatha agus m' ionmhas ; tha mi 'toirt urraim 'us aoraidh do d' mhòralachd dhiadhaidh. Is tusa mo Dhia, mo Chruthadair, agus mo Shlànair. 'S ann agadsa a mhàin a tha còir air mo ghràdh agus [ air mo sheirbhis. mo Dhia, gabh seilbh 'am anam, agus naomhaich dhut-f hèin e. mo Dhia, 74 BUIDHEACHAS AN DEIGH NA H-AIFRINNE, thugas dhomh gu!m bi mi dileas dhut gu ruig am bàs, los gu'm meal mi thu ann an aoibhneas siorruidh. Amen. URNAIGH AN DEIGH NA H-AIFRINNE. OMO Dhia, tha mi 'toirt molaidh, aoraidh, agus cliti dhut, a chionn gu'n d'thug thu comas dhomh a bhi'an làthair na h-iobairte naoimhe so air an latha an diugh. Thoir mathanas dhomh anns gach peacadh anns an do thuit mi le smaointean-fuadain, no le fuar-chràbhadh. Thighearna losa, bho bhrigh's bho thoradh na h-iobairte beannaichte so, thoir gràsan dhòmh a bheir misneach agus càil dhomh gu imeachd gu sàbhailte tromh thrioblaidean, tromh chunnartan, agus tromh bhuairidhnean na beatha so, los gu'm bi mi cho sona 's gu'n sealbh- aich mi righeachd fhlathanais. mo Dhia, tha mi 'cur romham a bhi dìleas seasrach na d' sheirbhis gu latha mo bhàis ; neartaich agus naomhaich mo thoil agus mo dhùrachd, air sgàth fulangas agus bàs mo Shlànair losa Criosta. Amen. BUIDHEACHAS AN DEIGH NA H-AIFRINNE Urnaigh, DHIA Uile-chumhachdaich, agus a Shlànair uile-thròcairich, a Sholuis an t-saoghail 's a Ghlòir fhlathanais, tha sinne le ùmhlachd s' le taingealachd ag aideach na comaine a chuir thu òirnn, le thu-fhèin a liubhairt 'ad thobhartas peacaidh 'us rèite air ar son, ann an iobairt bheann- aichte na h-aifrinne a tha sinn air èisdeachd. Deòn- BUIDHEACHAS AN DEIGH NA H-AIFRINNE. ^O aìch, tha sinii ag achanaich orfc, ar n-innfcinn a shoilleireachadh le d' ghràsan, ar cridhe a lasadh le d' ghràdh, 'us cumhachdan ar n-anma air fad a naomh- achadh, air chor's an uair a labhras ar bial na briathran a tha d' Eaglais naomh ag cur romhainn, gu'm bi ar cridhe 'toirt aoraidh do d' phearsa dhiadh- aidh, ^sag gabhail ìoghnaidh à lìonmhoiread do mhath- ais 'us do thròcaire. Thoir dhuinn, cuideachd, a bhi 'an geall air gluasad 's an t-slighe dhiadhaidh anns an d'imich thu-f hèin, los gu'm bristear mu dheireadh gach tèud peacaidh a tha ga'r ceangal ris an t-saoghal, le 'bhi 'sior - smaoineachadh air glòir shìorruidh fhlathanais : agus gu'n dlùthaich sinn le gaol daingean riutsa a tha maille ris an Athair agus Tis an Spiorad l^aomh, ann an cumhachd 's ann an glòir gu siorruidh. Amen. TE DEUM LATJDAMTJS. Te Deum laiidamus : te Dhutsa, 'Dhia, tha sinii a' Dominum confitemur» toirt molaidh : tha sinn ag aideachadh gur tu an Tigh- earna, Te seternum Patrem: om- Dhutsa, 'Athair shìor- nis terra veneratur. ruidh ; tha 'n domhan uile 'toÌYÌ aoraidh. Tibi omnes Angeli : tibi Dhutsa tha na h-ainglean ccsh et universse potestates. uile ; dhutsa tha na nèamhan 's uile chumhachdan. Tibi Cherubim et Sera- Dhutsa tha na Cherubim 's phìm : incessabili voce pro- na Seraphim ri co-sheirm le clamant ; fonn gun tàmh ; Sanctus, sanctus, sanctus. Is naomh, naomh, naomh; Dominus Deus Sabaoth. Tighearna Dia nam feachd. Pleni sunt coeli et terra : Thanèamh 'ustalamh làn; majestatis gloriae tuae. de mhòrachd do ghlòire. 76 BUIDUEACHAS AN DEIGH NA H-AIFRINNB. Te gloriosus : Apostolo- rum chorus, Te Prophetarum : lauda- bilis numerus, Te Martyrum candidatus : laudat exercitus. Te per orbem terrarum: sancta confitetur Ecclesia, Patrem : immensse majes- tatis ; Venerandum tuum verum : et unicum Filium ; Sanctum quoque : Para- clitum Spiritum. Tu Rex glorise : Christe. Tu Patris : sempiternus es Filius. Tu ad liberandum sus- cepturus hominem : non horruisti Yirginis uterum. Tu, devicto mortis aculeo : aperuisti credentibus regna coelorum. Tu ad dexteram Dei se- des : in gloria Patris. Judex crederis: esse ven- turus. * Te ergo qusesumus, tuis famulis subveni: quos pre- tioso sanguine redemisti. Dhutsa tha còisir ghlòrmhor nan Ostal, Dhutsa tha co-theanal cliù- mhor nam Fàidhean, Dhntsa tha armaìlt gheal nam Marteirean a' toirt mol- aidh. Anns gach cèarna de'n domhan tha d' Eaglais naomh ga d' aideachadh, 'Athair na mòrachd neo- chrìochnaich ; 'S d'Aon-Mhac aorail fìr- inneach ; 'S maraon an Co-fhurtair an Spiorad Naomh. Is tus', a Chrìosta, Rìgh na glòire. Is tu Mac sìorruidh an Athar. An uair a ghabh thu ort- fhèin an duine shaoradh ; cha bu sgreamh leat còm na h-Oighe. Le buaidh a thoirt air guin a' bhàis ; dh'fhosgail thu rìgheachd nèamh do d'chreid- ich. Tha thu *d shuidhe air deas-làimh Dhè ; ;ìnn an glòir an Athar. Tha sinn ag creidsinn gu'n tig thu ; a thoirt breth oirnn. Air an aobhar sin guidhimid ort, cuidich do sheirbhisich ; a shaor thu le d'fhuil phrìseil. « 'An so ùmhlaich air do ghlCm, BUIDHEACHAS AM DEIGH NA H-AIFRINNE. 77 Dian an àireamh 'am measg do naomh ; ann an glòir shìorruidh. Thighearna, sàbhail do shhiagh ; agus beannaich d'oighreachd. Agus riaghail iad ; agus tog suas iad gu siorruidh. A h-uile latha : beann- aichidh sinn thu. Agus molaidh sinn d' ainm gu bràch ; agus fad shaoghal nan saoghal. Deònaich, Thighearna, air an latha 'n diugh ; ar gleidheadh bho'n pheac- adh . Dian tròcair òirnn, Thighearna 5 dian tròcair òirnn. O Thighearna, leig do thròcair a nuas òirnn ; a rèir 's mar a chuir sinn ar dòchas annad. Annadsa, O Thighearna, chuir mi mo dhòchas ; na nàraichear a chaoidh mi. Air latha-buidheachais theirear cuideachd , ^terna fac cum Sanctis tuis ; in gloria numerari. Salvum fac popuhim tu- um, Domine ; et benedic hsereditati tuse. Et rege eos, et extoUe illos : usque in seternum. Per singulos dies : benedi- cimus te. Et laudamus nomen tu- um in sseculum : et in ssecu- lum sseculi. Dignare, Domine, die isto: sine peccato nos custodire. Miserere nostri, Domine : miserere nostri. jFiat misericordia tua, Domine, super nos : quem- admodum speravimus in te. In te, Domine, speravi : non confundar in seternum. F", Benedictus es, Domine, Deus Patrum nostrorum. E, Et laudabilis, et glo- riosus in saecula. V, Benedicamus Patrem et Filium, cum Sancto Spiritu. E. Laudemus et super- exaltemus eum in ssecula. F, Is beannaicht' thus', Thighearna Dhia ar n-ath- raichean. B. Agus airidh air cliù, agus glòrmhor gu sìorruidh. V, Beannaicheamaid an t-Athair agus am Mac, maille ris an Spiorad Naomh. K Molamaid e 's àrdaich- eamaid e gu sìorruidh. 78 EUIDHEACHAS AN DEIGH NA H-AiFRINNE. V, Benedictus es, Domine Deus, in fìrmamento cceli. i2. Et laudabilis, et glo- riosus, et superexaltatus in saecula. V. Benedic, anima mea Dominum. R> Et noli oblivisci omnes retributiones ejus. V, Domine, exaudi ora- tionem meam. E. Et clamor meus ad te veniat. V, Dominus vobiscum. jB. Et cum spiritu tuo, Oremus, Detjs, cujus misericor- dise non est numerus, et bonitatis infinitus est tlies- aurus, piissimse majestati tuse pro collatis donis gratias agimus, tuam semper cle- mentiam exorantes ; ut qui petentibus postulata con- cedis, eosdem non deserens, ad prsemia futura disponas. Deus, quì corda fidelium Sancti Spiritus illustratione docuisti ; da nobis in eodem Spiritu recta sapere, et de V. Is beannaicht' thus*, Thighearna, Dia ann an spèur nèamh. R, Agus airidh air cliù, agus glòrmhor agus àrdaichte gu sìorruidh. V. 0, m' anam, beannaich an Tighearna. R. Agus na dìochuimhnich 'uile thìodhlaicean. V. Thighearna, èisd ri m' ùrnaigh. E. Agus thigeadh mo ghlaodh a d* ionnsaidh. V. Gu'n robh an Tighearna maille ribh. i2» Agus ri d' spiorad-sa. Dianamaid ùrnaigh, Dhia, thus' a tha do thròcair gun àirimh, agus ionmhas do mhathais neo- chrìochnach, tha sinn a' toirt buidheachais do d' mhòrachd uile-ghràsoir air son nan tìodhlaicean a bhuilich thu òirnn, 's sinn a' sìor-ghuidhe do thròcair ; los, mar a tha thu 'buileachadh iarrtas do luchd-achanaich, nach dìbir thu 'chaoidh iad, ach gu'n uidheamaich thu iad air son nan duaisean ri tighinn. Dhia, a theagaisg cridh- eachan nan creideach le soilleireachadh au Spioraid ITaoimh : deònaicli dhuiuii BUIDHEACHAS AN DEIGH NA H-AIFRINNB. 79 ejus semper consolatione gaudere. Deus, qui neminem in te sperantem nimium affligi permittis, sed pium preci- bus prsestas auditum ; pro postulationibus nostris, vo- tisque susceptis gratias agi- mus, te piissime deprecantes, ut a cunctis semper munia- mur adversis. Per Christum Dominum nostrum. B, Amen, 's an Spiorad chiadna, a bhi 'n dèigh air beartan matha, agus sìor thoil-ìnntinn a bhi òirnn na 'chofhurtachd. Dhia, nach 'eil a' leigeii trioblaid thair chòir air gin a dh' earbas asad, ach a tha 'toirt èisdeachd gràsoir dh' an ùrnaighean ; tha sinn a' toirt buidheachais dhut air son èisdeachd ri 'r n-achan- aichean agus ri 'r n-iarrtais, agus sinn gu h-ùmhlaidh ag guidhe ort, gu'm bi sinn daonnan tiarainte bho gach truaighe. Tromh Chriosta ax Tighearna. B, Amea. CL. SALM. MOLAIBH an Tighearn na 'ionadan naomli : molaibli e ann an spèur a chumliachLd. Molaibh e air son a ghnìomhLannan trèuna : mol- aibh e a rèir lionmhoiread a mhòrachd. Molaibh e le fuaim trompaide : molaibh e le saltair 'us le clàrsaich. Molaibh e le tiompan 'us co-sheirm : molaibh e le tèudan 'us organ. Molaibh e le ciombala deagh-fhuaimneach : mol- aibh e le ciombala subhachais : moladh gach spiorad an Tighearna. Glòir do 'n Athair, agus do'n Mhac, agus do'n Spiorad Naomh. Mar a bhà, 's mar a thà, 's may a bhitheas, fad shaoghal nan saoghal. Amen. UEISrAIGHEAN EOMH 'I^ AIFEINK AN ainm an Athar^ agns a' Mhic, agus an Spioraid Naoimli. Amen, Beannaichte gu'n robh an Trianaid Naomh, agus neodhealaichte, a nis agus gu sìorruith. Amen. A Spioraid Naoimh, thig agus lìon cridheachan do chreideach, agus las annta teine do ghaoil. Amen, Deònaich, a Thighearna, deagh-bheartan a chur na'r cridheachan, agus co-oibreachadh leinn ga 'n cur 'an gnìomh ; air chor's gur h-ann bhuatsa a thig tùs ar n-ùrnaigh 's ar gnìomh- annan gu lèir, agus gur h-ann annadsa a theid an crìochnachadh. Tromh losa Crìosta ar Tighearna. Amen, Veni Sancte Spiritus, A Spioraid ISraoimh, ar n-àrd-threise, Thig bho ghrian-chathair do ghlòir, Sgaoil gach ceò 'tha ga'r cur iomrall, 'S leig soillsein dhe d' sholus òirnn. URNAIGHEAN ROMH 'n AIFRINN. 81 Thig, 'Athair nan dìol-dèirce, Do gach fèumach sìn do làmh ; A làmh bho'n tig gach rogha gibht, Soilleirich gach cridhe dall. A Eigh na cof hurtachd ^s an t-sòlais, Bu tu Aoidh an àigh do'n anam ; Cha'n fhairich e teas no ganntar, 'S e na d'làimh-sa 'triall gu aineol. 'S tu 'bheireadh furtachd agus tàmh, Do'n phiantach a bhios fo sgìos ; A' mhar air an laidh am pràmh, 'S ann agads' 'tha sòlas di. O, 'Sholuis a's àillidh snuagh, Na bi 'n dubhar òirnn na'r càs ; 'Us ann an crìdh' do chreideach gaoil, Beothaich teine caomh do ghràidh. Gun do chòmhnadh-sa, 'Dhia thrèin, Cha'n 'eil sgoinn 'am mac an duine ; Cha'n 'eil ceann gun lochd fo'n ghrèin, 'S ann ad mhèinn-sa 'tha sinn uile. Glan-sa dhinn gach uile thruailleachd, Uisgich le d'ghràsan ar tart ; Leighis gach anam a tha leòinte, Strìochd na rag-mhuin'laich ri d' reachd. 6 82 URNAIGHEAN ROMH 'n AIFRINN. Taisich neimh a' chridhe chruaidh, Bi 'd chairt-iùil dhuinn anns gach gàbhadh ; 'S do na creidich tha na d'earbsa, Thoir seachd tìodhlaicean do ghràidh. Treòirich na creidich ri 'm beò, 'S na trèig iad an uair am bàis ; Sàbhail an anam bho phian, 'S gu'm meal iad do shìth gu bràch. F. Cuir a mach do spiorad, 's bidh iad air an cruthachadh. E. Agus ath-nuadhaichidh tu aghaidh an talmh- ainn. Guidheamaid, A Dhia, a theagaisg cridheachan nan creideach le soilleireachadh an Spioraid Naoimh : deònaich dhuinn 's an Spiorad chiadna, a bhi 'n dèigh air beartan matha, agus sìor-thoilinntinn a bhi òirnn na 'chofhurtachd. Tromh losa Crìosta ar Tighearna. Amen, Gnìomh Creidimh, Tha sinn ag creidsinn gu daingean gu'm beil aon Dia ann ; agus gu'm beil ann an Dia trì pearsaichean, an t-Athair, agus am Mac, agus an Spiorad Naomh. Gu'n do ghabh am Mac an nàdur daonda air giùlan na h-Oighe Moire le cumhachd an Spioraid Naoimh ; gu'n d'fhuilig 83 e pàis agus bàs air ar son anns an nàdur dhaonda; gu'n d'èirich e rithist bho'n bhàs ; gu'n deach e suas air nèamh; 's gu'n tig e à sin a rithist a thoirt glòire sìorruith do na daoine diadh- aidh, agus pèine sìorruith do na daoine mì- dhiadhaidh. A thuilleadh air sin, tha sinn ag creidsinn gach aon nì a tha'n Eaglais naomh Chaitliceach ag cur mu 'r coinnimh a chreid- sinn : a chionn gur h-e Dia an f hìor f hìrinn nach urrainn mealladh no 'bhi air a mhealladh, a thaisbean gach f ìrinn dhi. Amen. Gnìomh Dòchais, A Dhia, a chionn gu'm beil thu uile-chumh- achdach, uile-thròcaireach, agus uile-mhathasach, agus ro-fhìrinneach na d' ghealladh, tha sinn 'an earbsa gu'n toir thu mathanas dhuinn na'r peac- annan as leth toiUteanas do Mhic losa Crìosta ; agus gu'n cuidich thu sinn le d' ghràsan gu leantainn air gnìomhannan math a dhianamh, leis an coisinn sinn a' bheatha shìorruith a tha thu 'gealltainn duinn anns na flaitheas. Amen. Gnìomh Gràidh, A Dhia, bho'n a tha thu uile-mhath annad fhèin agus uile-mhathasach dhuinne, tha sinn a' toirt gaoil dhut thair gach nì le'r n-uile chridhe, le'r n-uile anam, le'r n-uile inntinn, agus le'r n-uile neart; agus airson do ghaoil-sa, tha sinn deònach 84 URNAIGHEAN ROMH 'N AIFRINN. dealachadli ris a h-uile ni a roghainn air thusa 'chall leis a' pheacadh. Agus as do leth-sa tha sinn a' toirt gaoil dh'ar coimhearsnach mar dhuinn fhein, agus mathanais bho'r cridhe dh'ar naiinhdean. Amen. Gnìomh Aithreachais. A Dhia, dh'am beil sinn a' toirt gaoil os cionn gach nì, tha sinn duilich bho ghrùnnd ar cridhe gu'n do chuir sinn mìothlachd riabh ort le'r peacannan ; agus le còmhnadh do ghràs, tha sinn ag cur romhainn à so suas gu'n seachainn sinn gu ro-chùramach a h-uile peacadh agus a h-uile ceann-aobhair peacaidh. Amen, Umaigh. O Thighearna nèamh agus talmhainn, tha sinn an diugh a' tighinn 'ad làthair a thairgse suas dhut ìobairt Chuirp agus Fhala do Mhic ar Slànair, mar ionann ris an ìobairt a thairg esan air a' chrois : An toiseach, Gu miadachadh urraim agus glòire do d' ainm naomh — mar ìobairt-aoraidh nach fhaodar a thairgse ach dhutsa na d'ònrachd. 'aS an dara h-àite, Mar ìobairt-bhuidheachais air son gach uile mhathais a thaobh anma agas cuirp a bhuilich tha òirnne 's air an atharrach anns an ùine 'chaidh seachad. ^S an treas àite, Mar ìobairt-ìocaidh air son URNAIGHEAN ROMH 'n AIPRINN. 85 matlianais ar n-uile plieacannan, air am beil a nise gràin againn le'r n-nile chridhe, 's sinn ag cur romhainn le rùn làidir, nach bi sinn gu bràch tuille coireach annta. 'S dl cheathramh àite, Mar ìobairt-achanaich air son gràsan dhuinn fhein agus do gach neach a rèir am fèum agus an uireasbhuidh. Tha sinn ag achanaich ort, O 'Thighearna, tromh luaidheachd Fuil do Mhic, gu'n deònaicheadh tu d'Eaglais naomh Chaitliceach a lìonsgaradh anns gach cèarna de'n t-saoghal, 's iadsan a th' ann an dorchadas a thaobh creidimh a thoirt gu slighe na fh'inne, los gu'n tig gach uile neach a stigh do'n aon Chrò fo'n aon Bhuachaille. Deònaich do Cheannard na h-Eaglais, dh'ar n-easbuigean 's dh'ar pearsaichean-eaglais, com- aradh do Spioraid Naoimh, gu 'bhi na'n iùil 's na'n solus do na creidich, agus dìchiollach a' sealltainn thairis air an trèud a tha'n earbsa riutha. Thoir neart agus gliocas do gach uachd- aran saoghalta, gu h-àraid do'n JBhànruinn, gus iad fhèin a ghiùlan gu math an t-sluaigh a tha fo'n cùram. Deònaich gràsan an fhìor aith- reachais do'n pheacach thruagh, agus riìn làidir gun bhristeadh dhaibhsan a tha ceart. Fuadaich bhuainn plàigh, gorta, cogadh, 's gach breitheanas eile a tha ar peacannan a' toilltinn. Seall a nuas na d' iochd le caoimhneas air gach neach a th* ann an èiginn air muir no air tìr, no air leaba na h-easlainte, (gu sònraichte air^ A,) Beannaich, a m^ 86 URNAIGHEAN ROMH 'n AIFRINN. Thigheama, ar pàrantan, ar caomli-cliuideaclida, agus luclid-ar-leasacliaidli. Beannaich gacli neacli air an d'rinn sinn èucoir, no dh'an d'thug sinn aohhar-peacaidh le'r droch-ghiùlan. Beannaich ar nàimhdean agus iadsan uile a tha e mar fhiachan òirnn guidhe air an son. Tha sinn ag achanaich ort gu'n dianadh tu iochd 'us bàigh ri anmannan nam marbh-chreideach adh'fhaodadh a bhi fhathast 'an àite-diachainn ga'n uidheam- achadh air son glòire fhlathanais. [Agus an diitgh tha mi^n earhsa gvJn cuimhnich sihh A. a dh'èug. . . .) Gu'n deònaicheadh tu an tìm a ghiorrachadh, agus an toirt à àite-dòruinne do ghlòir fhlathanais. Agus bho'n a dh'òrduich losa Crìosta gu'n dianamaid an dìomhrachd àghor so a chumail 'an cleachdadh air a shon, tha sinn a' tairgse na h-Aifrinn so mar chuimhneachan-taingealachd air 'fhulangas agus air a bhàs — air 'aiseirigh ghlòrmhoir bho'n uaigh agus a dhol suas le mòralachd do nèamh. Agus gu so a bhi na's taitniche leatsa, tha sinn ga 'tairgse tromh losa do Mhac ionmhuinn, ar Tighearna agus ar Slànair ; agus ann an ainm na Trianaide Beann- aichte, an t-Athair, agus am Mac, agus an Spiorad Naomh. Amen. OKDO MISS^. AIG CEATHADH AN UISGE-CHOISRIG. i. BTw Dhònach na Trianaid gu Dònach Shlat-Pailm. ASPERGES. Ant A SPEEGES me, Do- -^ mine, hyssopo, et mundabor ; lavabis me, et super nivem dealbabor. Ps. Miserere mei Deus, secundmn magnam miseri- cordiam tuam. Gloria Patri, et Eilio, et Spiritui Sancto. Sicut erat in principio, et nunc, et semper ; et m saecula^sseculorum. Amen. Ant. Asperges me, &c. TTISGTCHIDH tu mi le ^ hìsop, a Thighearna, agus bithidh mi air mo ghlanadh ; nighidh tu mi agus bithidh mi na's gile na'n sneachd. Sm. Dian tròcair orm, a Dhia, a rèir do mhòr thròc- aire. Glòir do'n Athair, agus do'n Mhac,agus do'n Spiorad Naomh. Mar a bhà, agus mar a thà, agus mar a bhitheas; fad.shaoghal nan saoghal. Amen. Uisgichidh tu mi, &c. ii. Bho Chàisg gu Caingis. VIDI AQUAM. A nt. YiDi aquam egredien- tem de templo a latere dex- tro, Alleluia ; et omnes ad quospervenit aqua ista, salvi facti sunt, et dicent, Alle- luia. Chunnaic mi uisge a' sruthadh bho thaobh deas an tèampaill, Alleluia; agus iad- san uile gus an d'thàinig an t-uisge so, bha iad sabhailte, agus their iad, AUeluia. 88 ASPERGES. Ps. Confìtemini Domino, qnoniam bonus ; quoniam in sseculum misericordia ejus. Gloria, &c. Sm. Molaibh an Tigheama, oirthaemath; oirthaathròc- aira' mairsinn gu siorruith. Glòir do'n Athair, &c. An uair a thilleas an sagart thun na h-altrach. V. Ostende nobis,Domine, misericordiam tuam. K Et salutare tuum da nobis. V. Domine exaudi ora- tionem meam. E. Et clamor meus ad te veniat. V. Dominus vobiscum. R. Et cum spiritu tuo. Oremus. ExAUDi nos, Domine sancte, Pater omnipotens, seterne Deus ; et mittere digneris sanctum Angelum tuum de coelis, qui custodiat, foveat, protegat, visitet, atque defendat omnes habi- tantes in hoc habitaculo. Per Christum Dominum nostrum. Amen. Fiach dhuinn, a Thigh- earna, do thròcair. Agus deònaich dhuinn do shlàinte. A Thighearna, èisd ri m' ilrnaigh. Agus gu d'ionnsuidh thig- eadh m'achanaich. Gu'n robh an Tighearna maiUe ribh. Agus ri d'spiorad-sa. Guidheamaid. Eisd ruìnn, a Thighearna naoimh, 'Athair uile-chumh- achdaich, a Dhia shìorruith : agus deònaich d'aingeal naomh a chur a nuas as na flaithis a ghleidheadh, a dh-eiridneachadh, a theas- raiginn, a shealltainn, agus a dhlon gach neach a tha 's an làthair 's an tigh so. Tromh Chrìosta ar Tigh- earna. Amen. -^ds^^^^2^s — OEDO MISS^. URNAIGHEAN NA H-AIFRINN. An uair a tha'n sagart a' tòiseachadh air an Aif rinn. IN Nomine Patris, 4* et A ^ ainm an Athar, agus Filii, et Spiritus Sancti. -^ a' Mhic, agus an Spior- Amen. S. Introibo ad altare Dei. M. Ad Deum, qui laetifì- cat juventutem meam. aid Naoimh. Amen. ^S*. Theid mi stigh gu alt- air Dhè. C. Gu Dia a tha 'dianamh m' òige subhach. xlii. JSalm. S. JuDiCA me Deus, et discerne causam meam de gente non sanctà ; ab homine iniquo, et doloso erue me. M. Quia tu es, Deus, fortitudo mea, quare me repulisti ? Et quare tristis incedo, dum affligit me inimicus ? S. Emitte lucem tuam, et veritatem tuam ; ipsa me deduxerunt, et adduxerunt in montem sanctum tuum, et in tabernacula tua. M. Et introibo ad altare Dei ; ad Deum qui Isetificat juventutem meam. S. Thoir-sa breth orm, a Dhia, agus eadar-dhealaich mo chtiis bho'n chinneadh nach naomh ; bho'n duine ducorach agus chealgach teasraig mi. C. Oir is tus', a Dhia, mo neart, carson a chuir thu bhuat mi ? A gus carson is dubhach mo thriall, 's mo nàmhaid ga m' chlaoidh ? S. Cuir a nuas do sholus agus d'fhìrinn ; threòirich iad mi, agus thug iad mi gu d'bheinn naoimh, agus a stigh do d' phàiDinnean. C. Agus theid mi stigh gu altair Dhè ; gu Dia a tha a' dianamh m' òige subhach. 90 ORDO MISS^. S. Confitebor tibi in citharà, Deus, Deus meus ; quare tristis es, anima mea, et quare conturbas me ? M. Spera in Deo, quo- niam adhuc confitebor iUi: salutare vultùs mei, et Deus meus. S. Gloria Patri, et Tilio, et Spiritui Sancto. M. Sicut erat in prin- cipio, et nunc, et semper, et in ssecula sseculorum. Amen. S. Introibo ad altare Dei. M. Ad Deum, qui Iseti- ficat juventutem meam. S. Adjutorium nostrum in nomine Domini. M. Qui fecit coelum et terram. S. Confiteor Deo omnipo- tenti, &c. M. Misereatur tui omni- potens Deus, et dimissis peccatis tuis, perducat te ad vitam aeternam. S. Amen. M. Confiteor Deo omnipo- tenti, beatse Marise semper Virgini, beato Michaeli S. Bheir mi moladh dhut air a' chlàrsaich, a Dhia, mo Dhia ; ciod uime a tha thu dubhach, m' anam ? agus carson a tha thu ag cur bruaidlein orm ? O. Cuir d'earbsa ann an Dia, oir fhathast bheir mi moladh dha : slàinte mo ghnùise, agus mo Dhia. S. Glòir do'n Athair, agus do'n Mhac, agus do'n Spiorad Naomh. C. Mar a bhà, 's mar a thà, 's mar a bhitheas, fad shaoghal nan saoghal. Amen. S. Theid mi stigh gu altair Dhè. G. Gu Dia a tha 'dianamh m' òige subhach. ^S'. Tha ar cobhair ann an ainm an Tighearna. C. A rinn nèamh agus talamh. S. Tha mi ag aideachadh do Dhia, &c. C. Gu'n dianadh Dia uile-chumhachdach tròcair ort, gu'm mathadh e dhut do pheacannan, agus gu'n stiùireadh e thu gu beatha shìorruith. S. Amen. C. Tha mi ag aideachadh do Dhia uile-chumhachdach, do naomh Mhoire 'bha riabh URNAIGHEAN NA H-AIFRINN. 91 Arcliangelo, beato Joanni Baptistae, sanctis Apostolis Petro et Paulo, omnibus sanctis, et tibi Pater, quia peccavi nimis cogitatione, verbo, et opere, meà culpà, meà culpà, meà. maximà culpà. Ideo precor beatam Mariam semper Virginem, beatum Michaelem Arch- angelum, beatum Joannem Baptistam, sanctos Apos- tolos Petrum et Paulum, omnes sanctos, et te, Pater, orare pro me ad Dominum Deum nostrum. na *h-Oigh, do Naomh Micheil an t-Ard-Aingeal, do Naomh Eòin Baiste, do na naomh Ostail Peadar agus Pòl, do na Naoimh uile, agus dhuibhse, 'Athair, gu'n do pheacaich mi gu trom le m' smaointean, le m' bhriathran, 's le m' ghniomhannan, le m' choire fhein, le m' choire fhein, le m' mhòr choire fhein. Air an aobhar sin tha mi 'guidhe air naomh Mhoire 'bha riabh na 'h-Oigh, air Naomh Micheil an t-Ard- Aingeal, air JSTaomh Eòin Baiste, air na naomh Ostail Peadar agus Pòl, air na ISTaoimh uile, agus oirbhse, 'Athair, ùrnaigh a dhianamh ris an Tighearna ar Dia air mo shon. S. Misereatur vestri om- S. Gu'n dianadh Dia uile- nipotens Deus, et dimissis chumhachdachtròcairoirbh. peccatis vestris, perducat vos ad vitam seternam. M. Amen. S. *^ Indulgentiam, abso- lutionem, et remissionem, peccatorum nostrorum, tri- buat nobis omnipotens et misericors Dominus. M. Amen. S. Deus,tu conversusvivi- ficabis nos. gu'm mathadh e dhuibh ur peacannan, agus gu'n stiùireadh e sibh gu beatha shiorruith. C. Amen. S. Gu'n tugadh an Tigh- earna uile - chumhachdach agus tròcaireach mathanas, fuasgladh, agus saorsa dhuinn na 'r peacannan. C. Amen. S. A Dhia, tionndaidhidii tu ruinn agus beothaichidh tu sinn. 92 ORDO MISS^. M, Et plebs tua laetabitur in te. S. Ostende nobis, Domine, misericordiam tuam. if. Et salutare tuam da nobis. S. Domine, exaudi ora- tionem meam. M. Et clamor meus ad te veniat. S. Dominus vobiscum. M, Et cum spiritu tuo. C. Agus ni do shluagh subhachas annad. S. Fiach dhuinn, a Thigh- earna, do thròcair. C. Agus deònaich dhuinn do shlàinte. S. A Thighearna, èisd ri m' tirnaigh. C. Agus gu d' ionnsaidh thigeadh m' achanaich. S. Gu'n robh an Tighearna maiUe ribh. C. Agus ri d' spiorad-sa. An uair a tha'n sagart a* direaclh thun na h-altrach. Oremus. Guidheamaid. AuFER a nobis, qusesu- mus, Domine, iniquitates nostras ; ut ad Sancta Sanctorum puris mereamur mentibus introire. Per Christum Dominum nos- trum. Amen. a BuiN dhinn ar ciontan, Thighearna, tha sinn guidhe ort, los gu'n toiU sinn dol a stigh le cridhe glan do'n ionad-naomh. Tromh Chrìosta ar Tigh- earna. Amen. An uair a tha'n sagart a' pògadh na h-altrack. Oramus te, Domine, per merita sanctorum tuorum, quorum reliquise hic sunt, et omnium sanctorum : ut in- dulgere digneris omnia pec- cata mea. Amen. Tha sinn ag guidhe ort, a Thighearna, tromh thoillt- eanas do Naomh leis an leis na tàibhsealan a tha'n so, agus nan Naomh uile, gu'n deònaicheadh tu m' uile pheacannan a mhathadh dhomh. Amen. An t-Introitus. Benediota sit sancta Tri- Beannaiohte gu'n robh nitas, atque indivisa Unitas : an Trianaid naomh agus an confìtebimur ei, quia fecit Aonachd neodhealaichte : UBNAIGHEAN NA H-AIFEINN. 93 nobiscum misericordiam bheir sinn glòir dha, oir rinn suam. Ps. Domine, Domi- e tròcair oirnn. Sm. A nus noster, quàm admirabile Thighearna, ar Tighearna, est nomen tuum in universà nach àghor d'ainm air an terrà ! talamh uile ! F. Gloria Patri, &c. Glòir do'n Athair, &c. AiG Kyrie Eleison. S, Kyrie eleison. M. Kyrie eleison. S. Kyrie eleison. M. Christe eleison. S. Christe eleison. M, Christe eleison. S. Kyrie eleison. M. Kyrie eleison. S. Kyrie eleison. Gloeia in Gloria in excelsis Deo, et in terrà pax hominibus bonse voluntatis. Laudamus te, benedicimus te, adora- mus te, glorificamus te. Gratias agimus tibi propter magnam gloriam tuam. Do- mine Deus, Rex caelestis, S. A Thighearna, dian tròcair oirnn. C. A Thighearna, dian tròcair oirnn. S. A Thighearna, dian tròcair oirnn. C. A Chriosta, dian tròc- air oirnn. S. A Chriosta, dian tròc- air oirnn. C. A Chriosta, dian tròc- air oirnn. S. A Thighearna, dian tròcair oirnn. C. A Thighearna, dian tròcair oirnn. S. A Thighearna, dian tròcair oirnn. EXCELSIS. Glòir do Dhia anns na h-àrdaibh, agus air talamh sìthdoluchd nadeagh thoile. Tha sinn a' toirt molaidh dhut, tha sinn a' toirt beannachaidh dhut, tha sinn a' toirt aoraidh dhut, tha sinn a' toirt glòire dhut. 94 ORDO MISS^. Deus Pater omnipotens. Domine Fili unigenite Jesu Christe. Doraine Deus, Agnus Dei, Filius Patris. Qui toUis peccata mundi, miserere nobis. Qui tollis peccata mundi, suscipe de- precationem nostram. Qui sedes ad dexteram Patris, miserere nobis. Quoniam Tu solus sanctus ; Tu solus Dominus ; Tu solus altissi- mus, Jesu Christe, cum Sancto Spiritu, in glorià Dei Patris. Amen. Tha sinn a* toirt buidh- eachais dhut air son do mhòr ghlòire. A Thigh- earna Dia, a Pigh Nèamh, a Dhia an t-Athair uile- chumhachdach. A Thigh- earna, 'Aonghin Mhic, losa Criosta : a Thighearna Dia, Uan Dh^, Mac an Athar. Thusa a tha 'toirt air falbh peacannan an t-saoghail dian tròcair oirnn. Thusa a tha 'toirt air falbh peac- annan an t-saoghail gabh ri 'r n-tirnaighean. Thusa a tha na d'shuidhe air deas- làimh an Athar, dian tròcair oirnn. Oir is tusa 'mhàin a tha naomh ; is tusa 'mhàin a 's Tighearna ; is tusa 'mhàin a 's àirde, 'losa Chriosta, maille ris an Spiorad Naomh, ann an glòir Dhè an t-Athair. Amen. S, Dominus vobiscum. S. Gu'n robh an Tigh- èama maille ribh. M, Et cum spiritu tuo. C. Agus ri d' spiorad-sa. Oremus, Omnipotens sempiteme Deus, qui dedisti famulis tuis in confessione verse fidei, seternse Trinitatis glo- riam agnoscere, et inpotentia majestatis adorare unita- tem ; quèesumus, ut ejusdem fidei firmitate, ab omnibus semper muniamur adversis. Per Dominum nostrum Jesum Christum Pilium tuum, qui tecum vivit et Guidheamaid. A Dhia uile-chumhachd- aich shiorruith, a thitiraich do d' sheirbhisich, ann an aidmheil an fhìorchreidimh, glòir na Trianaide siorruith aideachadh, agus ann an cumhachd na mòrachd aor- adh a thoirt do'n aonach'd ; deònaich lebunailteas daing- eann 's a' chreideamh chiadna, gu'm bi sinn tiar- ainnte daonnan bho gach UENAIGHBAN NA H-AIFRINN. 95 regnat in unitate Spiritus truaighe. Tromh Sancti, Deus : Criosta, do Mhac, ar Tigh- earna, Dia a tha beò agus a' rian maille riutsa ann an aonachd an Spioraid Naoimh : S. Per omnia siecula sse- S. Fad shaoghal nan culorum. saoghal."^ M, Amen. C. Amen. An Litir (Kom. xì. 33-36). O ALTITUDO divitiarum sapientiae, et scientise Dei : quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investi- gabiles vise ejus ! Quis enim cognovit sensum Domini ? Aut quis consiliarius ejus fuit? Aut quis prior dedit illi, et retribuetur ei ? Quo- niam ex ipso, efc per ipsum, et in ipso, sunt omnia : ipsi honor et gloria in saecula. Amen. M. Deo gratias. An Gradual. DOIMHNE saibhreas glioc- as agus eolas De : nach do-thuigsinneach a bhreith- eanasan, 's do-rannsaichte a rathaidean ! Oir co dha'm b'aithne beachd an Tigh- eama? No co b'fhear comh- airle dha ? No co thug dha an toiseach, us diolar dha ? Oir 'sann bhuaith-san, agus troimh-san, agus annsan a tha h-uile ni : dhasan gun robh onair us glòir gu siorruidh. A.men. C. Taing do Dhia. Benedictus es, Domine, qui intueris abyssos, et sedes Buper Cherubim. Benedic- tus es, Domine, in firma- mento coeli, et laudabilis in ssecula. Alleluia, Alleluia. Benedictus es, Domine Deus Patrum nostrorum, et laud- abilis in saecula. Alleluia. Is beannaichte thusa 'Thighearna, a tha 'gabhail beachd air nah-aigeil,'s a tha na d'shuidhe air na Cheru- bim. Is beannaichte thusa, a Thighearna, ann an spèur Nèamh, agus is airidh air cliù gu sìorruith. AUeluia, Alle- luia. Is beannaichte thusa, a Thigheama Dia ar n-ath- raichean, agus is airidh air cliìi gu sìorruith. Alleluia. * Tha'n ùrnaigh so 's an ùrnaigh mu dheireadh, an Litir, an Gradual, an Soisgeul, agus Secreta, ag atharrachadh a rèir an latha-fhèille. 96 ORDO MISSJ3. MUNDA COR MEUM. MuNDA cor meum, ac labia mea, omnipotens Deus, qui labia Isaise Prophetse calculo mundasti ignito ; ita me tua grata miseratione dignare mundare, ut sanc- tum evangelium tuum digne valeam nuntiare. Per Chris- tum Dominum nostrum. Amen. S. Dominus vobiscum. M. Et cum spiritu tuo. S. Sequentia {vel initium) sancti Evangelii secundum, N. M. Gloria tibi, Domine. Glan mo chridhe *s mo bhilean, a Dhia uile-chumh- achdaich, a ghlan bilean an fhàidh Isàia le èibhleig theine ; as leth do chaomh thròcaire, deònaich mo ghlanadh air sheòl 's gur h-urrainndomh doshoisgeul naomh a chur gu h-iomch- uidh 'an cèill. Tromh Chriosta ar Tighearna. Amen. S. Gu'n robh an Tigh- earna maille ribh. C. Agus ri d' spiorad-sa. S. Earrann de'n t-Soi- sgeul naomh (no toiseach an t-Soisgeil naoimh) a rèir Naomh . . . C. Glòir dhutsa, a Thigh- earna. I An Soisgeul (Matu xxviii. 18-20). In iUo tempore : Dixit Jesus discipulis suis: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra. Euntes ergo, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Eilii, et Spiritus Sancti ; docentes eos servare omnia qusecumque mandavi vobis. Et ecce ego vobis- cum sum omnibus diebus, usque ad consummationem sseculi. 'S an àm ud: Thuirt losa ri 'dheisciobuil : Thugadh dhomhsa a h-uile cumhachd air neamh 's air talamh. Ealbhaibh mata, agus teag- aisgibh a h-uile cinneadh, 'gam baisteadh an ainm an Athar, agus a' Mhic, agus an Spioraid Naoimh ; a' teag- asg dhaibh ah-uileniachum- ail a dh'àithn mise oirbh : agus, seall, tha mise maiUe ribh h-uile latha gu deir- eadh an t-saoghaiL OENAIQHEAN NA H-AIFKINN, 97 M. Laus tibi, Christe. S. Per Evaiigelica dicta deleantur nostra delicta. C. Cliùdhutsa, a Chrìosta. aS^. Gu'n robh ar peacannan air an dubhadh as le bria- thran an t-Soisgeil. A' Chrìiud. Cbedo in unum Deum, Patrem omnipotentem^Fact- oremcoeli et terr8e,visibilium omuium et ìnvisibilium. Et in unum Dominum Jesum Christum, Filium Dei unigenitum, et ex Patre natum ante omnia ssecula. Deum de Deo, lumen de lumine, Deum verum de Deo vero ; genitum non factum, consubstantialem Patri, per quem omnia f acta sunt. Qui propter nos homi- nes, et propter nostram salutem, descendit de ccelis ; et incarnatus est de Spiritu Sancto, ex Marià Virgine ; ET HOMO PACTUS EST. Crucifixus etiam pro nobis, sub Pontio Pilato passus, et sepultus est. Et resurrexit tertià die secundum scrip- turas ; et ascendit in coelum, sedet ad dexteram Patris ; et iterum venturus est cum glorià, judicare vivos et * Aig na briathran so Ceeidim ann an aon Dia, an t-Athair uile-chumh- achdach, Cruthadair nèamh agus talmhainn, a h-uile ni fhaicinnich agus neo- fhaicinnich. Agus ann an aon Thigh- earna losa Criosta, Aonghin- Mhic Dhè, agus a rugadh bho'n Athair romh gach linn. Dia de Dhia ; Solus de Sholus ; fior Dhia de f hior Dhia ; ginte cha'n ann diante ; de'n aon shusbaint ria an Athair, leis an d'rinneadh a h-uile ni. A thàinig a nuas as na flaithis air ar son-ne daoine, agus gus ar sàbhaladh ; *agus a ghabh feòil leis an Spiorad Naomh de'n Oigh Moire : AGUS A HmNEADH NA'DHUINE Chèusadh e cuideachd air ar son, dh'fhuilig e fo Phon- tius Pilat, agns thìodhlai- ceadh e. Agus dh'èirich e rithist an treas latha a rèir nan sgriobtur ; agus chaidh e suas do nèamh ; tha e na 'shuidhe air deaslàimh an lùb air do leth-ghlùn. 98 ORDO MISS^. mortuos ; erit fìnis. cujus regni non Et in Spiritum Sanctum, Dominum et vivifìcantem, qui ex Patre Filioque pro- cedit ; qui cum Patre et Filio simul adoratur, et conglorifìcatur ; qui locutus est per Prophetas. Et unam sanctam Catholi- cam et Apostolicam Eccle- siam. Confìteor unum baptisma in remissionem peccatorum. Et expecto resurrectionem mortuorum, et vitam venturi sseculi. Amen. S, Dominus vobiscum. M. Et cum spiritu tuo. Athar : agus thig e a rithist le glòir a thoirt breth air bheòtha 's air mhairbh : air a righeachd cha bhi crioch. Agus anns an Spiorad Naomh, Tighearna agus Tobhartair na beatha, a tha a' tighinn bho'n Athair agus bho'n Mhac. A thathas ag aoradh agus ag co-ghlòr- achadh maille ris an Athair agus ris a' Mhac ; a labhair leis na Fàidhean. Agus 'an aon Eaglais naoimh Chaitlicich agus Ostalaich. Tha mi ag aid- mheil aon bhaistidhgumath- anas pheacannan. Agus tha mo dhùil ri aiseirigh nam marbh, agus ri beatha an t-saoghail a tha ri tighinn. Amen. S. Gu'n robh an Tigh- earna maiUe ribh. 0. Agus ri d' spiorad-sa. An t-Offertorium. Benedictus sit Deus Pater, unigenitusque Dei Fihus,Sanctusquoque Spiri- tus ; quia fecit nobiscum miserìcordiam suam. Beannaiohtb gu'n robh Dia an t-Athair, agus Aonghin-Mhic Dhè, agus maraon an Spiorad Naomh ; oir dh'fhiach. e a thròcair dhuinn. AiG Tairgse an aeain. SusciPE, sancte Pater, Athair naoimh, a Dhia omnipotens, seterne Deus, uile-chumhachdaich, shìor- hancimmaculatamHostiam, ruith, gabh an tobhartas URNAIGHEAN NA H-AIFRINN. 99 qnam ego indignus famulus tuus offero tibi Deo meo vivo et vero, pro innumer- abilibus peccatis et offensi- onibus et negligentiis meis, et pro omnibus circumstan- tibus ; sed et pro omnibus fidelibus Christianis, vivis atque defunctis ; ut mihi et illis proficiat ad salutem in vitam aeternam. Amen. alaidh gu beatha shìorruith. fiorghlan so, a tha mise do sheirbhiseach neo-airidh a' tairgsinn dhut, mo Dhia beò agus fior, ann an èìvìg mo pheacannan, mo chiont- an, agus mo dhearmad gun àirimh, agus air son gach neach 's an làthair, 's mar- aon air son nan creideach uile, beò agus marbh, los e 'bhi stàthor dhòmhsa agus dhaibhsan a thaobh sàbh- Amen. AlG CUR AN FHÌONA AGUS AN UISGE ANNS a' CHAILIS. Deus, qui humanae sub- stantiae dignitatem mira- biliter condidisti, et mira- bilius reformàsti ; da nobis per hujus Aquae et Vini mysterium, ejus divinitatis esse consortes, qui humani- tatis nostrse fieri dignatus est particeps, Jesus Christus Filius tuus Dominus noster ; qui tecum vivit et regnat, in unitate Spiritùs Sancti, Deus, per omnia ssecula saeculorum. Amen. A. Dhta, a dhealbh gu h- àghor inbhe na daondachd, agus a dh'ath-nuadhaich na b'àghoir' e, deònaich dhuinne as leth dìomhrachd an Uisge agus an Fhìona so, a bhi na 'r co - phàirticliean de 'dhiadhachd-san a dhèonaich a bhi na 'cho-pàirtiche de 'r daondachd-ne, do Mhac-san losa Crìosta ar Tighearna ; Dia, a tha beò 's a' rian maiUe riutsa ann an aonachd an Spioraid Naoimhjf ad shaogh- al nan saoghal. Amen. AlG TAITIGSINN NA CAILISE. Offertmus tibi, Domine, Calicem salutaris, tuam de- precantes clementiam, ut in conspectu divinae Majestatis t\L3òf pro nostrà et totius Tha sinn a' tairgsinn dhut, a Thighearna, cailis an t-sàbhalaidh, ag guidhe air do thròcair, gu'n èirich i suas le fàileadh cùbhraidh 100 OKDO MISS^. mundi salute, cum odore suavitatis ascendat. Amen. In spìritu humilitatis, et in animo contrito suscipia- mur à te, Domine ; et sic fiat sacrificium nostrum in conspectu tuo hodie, ut placeat tibi, Doniine Deus. Veni, sanctificator, omni- potens aeterne Deus, et bene ►f* dic hoc sacrificium Tuo sancto Nomini prsepa- ratum. 'an làthair do Mhòrachd diadhaidh air son ar sàbhalaidh fhein agus an t-saoghail uile. Amen. Ann an spiorad na h- irisleachd, agus le cridhe brùite, deònaich gabhail ruinn, a Thighearna : agus gu'm bi ar n-iobairt an diugh diante na d'làthair air dhòigh a ni taitneach dhut i, a Thighearna Dia. Thig-sa, a Naomhaichear, a nuas, a Dhia uile-chumh- achdaich, shiorruith, agus beannaich an ìobairt so a th' aìr a h-ullachadh ann an onair d'ainme naoimh. XXV. Salm,, — Lavabo. Lavabo inter innocentes manus meas ; et circumdabo altare tuum, Domine : Ut audiam vocem laudis, et enarrem universa mira- bilia tua. Domine, dilexi decorem domùs tuse, et locum habi- tationis glorise tuse. Ne perdas cum impiis, Deus, animam meam, et cum viris sanguinum vitam meam. In quorum manibus ini- quitates sunt ; dextera eo- rum repleta est muneribus. NiGHiDH mi mo lamhan am measg nan neochiont- ach, agus iadhaidh mi mu d'altair, a Thighearna : Los gu'n cluinn mi fonn cliù, s gu'n cuir mi 'n cèiU d'uile bheartan iongantach. A Thighearna, ghràdh- aich mimaisedothighe, agus ionad-còmhnaidh do ghlòire. Na cuir as do m' anam, a Dhia, maille ri luchd-na- mollachd, no do ra' bheatha maiUe ri luchd-na-fala. Tha lochdan na 'n lamhan: tha an làmh dheas làn de dhuaisean. URNAIGHEAN NA H-AIFRINN. 101 Ego autem in innocentià meà ingressus sum ; redime me, et miserere mei. Pes meus stetit in directo; in ecclesiis benedicam te Domine. Gloria Patri, &c. Ach mise ghluais mi am neochiontas : saor mi, agus dian tròcair orm. Sheas mo chas air an t- slighe dhìrich : anns na h-eaglaisean beannaichidh mi thu, a Thighearna. Gloir do'n Athair, &c. An Tiair a tha'n sagart ga 'chromadh flieìn aig miadlion na h-altrach. SusciPE, sancta Trinitas, hanc oblationem, quam tibi offerimus ob memoriam Passionis, Resurrectionis, et Ascensionis Jesu Christi Domininostri;et in honorem beatae Mariae semper Vir- ginis, et beati Joannis Bap- tistse, et sanctorum Apos- tolorum Petri et Pauli, et istorum, et omnium Sanc- torum ; ut illis proficiat ad honorem, nobis autem ad salutem ; et illi pro nobis intercedere dignentur in coelis, quorum memoriam agimus in terris. Per eun- dem Christum Dominum nostrum. Amen. S. Orate, Fratres, ut meum ac vestrum sacrifì- cium acceptabile fiat apud Deum Patrem omnipoten- tem. M, Suscipiat Dominus / ^ . ■ì Gabh, a Thrianaid naomh, an ìobairt so a tha sinn a' tairgsinn dhut mar chuimh- neachan air pàis, air aisei- righ, agus air deasghabhail ar Tighearna losa Crìosta ; agus ann an onair naomh Mhoire 'bha riabh na 'h- Oigh, Naomh Eoin Baiste, nan naomh Ostal Peadar agus Pòl, agus nan Naomh so, agus nan Naomh uile ; gu'n tigeadh i gu onair dhaibhsan agus gu sàbhal- adh dhuinne : agus gu'n deònaicheadh iadsan air am beil sinn a' toirt cuimfcne air talamh, eadar-ghuidhe a dhianamh air ar son anns naflaithis. TromhChrìosta ciadnaarTighearna. Amen. S. GuiDHiBH, a bhràith- rean, m' ìobairt 's ur n- iobairt-se a bhi taitneach do Dhia an t-Athair uile- chumhachdacb. C, Gu'n gabhadh an ^> 102 ORDO MISSiE. sacrificium de manibus tuis ad laudem et gloriam no- minis sui, ad utilitatem quoque nostram, totiusque Ecclesise suse sanctse. Sanctifioa, qusesumus, Domine Deus noster, per tui sancti nominis invoca- tionem,hujus oblationis hos- tiam; et per eam nosmetipsos tibi perfìce munus seternum. Per Dominum, &c. Tighearna an ìobairt as do lamhan, gu moladh agus glòir dh'a ainm fhein, gu stàth dhuinne, agus dh'a Eaglais naoimh gu h-iomlan. Secreta. Naomhaioh, guidhimid ort, a Thighearna ar Dia, as leth ar gairm air d'ainm naomh, tobhartas na tairgse so ; agus as a leth dian sinne fhein na *r tìodhlaic siorruith dhutsa. Tromh, &c. AlG AN ROIMHKADH. S, Per omnia saecula S. Ead shaoghal nan saeculorum. M. Amen. S. Dominus vobiscum. Tigh- M. Et cum spiritu tuo. S. Sursum corda. M. Habemus ad Do- minum. S. Gratias agamus Do- mino Deo nostro. M, Dignum et justum est. Yere dignum et justum est, 89quum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere,Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus. C. Amen. S. Gu'n robh an earna maille ribh. C. Agus ri d' spiorad-sa. S. Togaibh suas ur cridh- eachan. C. Tha iad 'an togail suas againn ris an Tighearna. S. Thugamaid buidheach- as do'n Tighearna ar Dia. C. Is freagrach agus is ceart sin. Gu firinneach is f reagrach agus ceart, r^usanta agus slàinteil,gu'ntugamaid anns gach àm agus àite buidh- eachas dhutsa, a Thighearna naoimh, 'Athair uile-chumh- achdaich, a Dhia shiorruith. URNAIGHSAN NA H-AIFRINF, 103 Qui cum unigenito Filio tuo, et Spiritu Sancto, unus es Deus, unus es Dominus : non in unius singularitate Personae, sed in unius Trini- tate substantise. Quod enim de tua gloria, revelante te, credimus, hoc de Filio tuo, hoc de Spiritu Sancto, sine differentia discretionis senti- mus. Ut in confessione verse sempiternseque Dei- tatis, et in Personis pro- prietas, et in essentia unitas, et in Majestate adoretur aequalitas. Quam laudant Angeli atque Archangeli, Oherubim quoque ac Seraphim, qui non cessant clamare quo- tidie, una voce dicentes : SANCTUS, SANCTUS, SANCTUS, Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt coeli et terra glorià. tuà. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis. A tha le d'Aonghin- Mhic agus leis an Spiorad Naomh, na d' aon Dia, na d' aon Tighearna : cha'n ann 'an aonachd aon Phear- sa, ach 'an Trianaid de'n aon shusbaint. Oir na tha sinn ag creidsinn mu d'ghlòir-sa, mar a thaisbean thu, sin tha sinn ag creid- sinn mu d' Mhac, sin mu'n Spiorad Naomh, gun mhùth- adh-eadardhealachaidh. Air chor 's ann an aidmheil na fìor dhiadhachd sìorruith, gu'n aorar na Pearsaichean fos leth, agus aonachd anns an t-susbaint, agus ionann- achd anns a' Mhòrachd. A tha na h-Ainglean agus na h - Ard - ainglean, agus amhuil sin na Cherubim agus na Seraphim a' moladh, 's iad gun sgur ag glaodh- aich gach latha, le aonghuth, ag ràdh : Is NAOMH, NAOMH, NAOMH, Tighearna Dia nam feachd. Tha nèamh agus talamh làn de d'ghlòir. Hosanna anns na h-àrd- aibh. Is beannaichte esan a tha 'tighinn 'an ainm an Tigh- earna. Hosanna anns na h-àrdaibh. CANON MISS^. TE igitur, clementissime A TR an aobhar sin, 'Atli- Pater, per Jesum -^^ aÌT nilA-i-.Vir^p.n.irif»>i Christum Filium tuum Do- minum nostrum, supplices rogamus, ac petimus, uti accepta habeas, et bene- dicas, haBc»^dona, hsec^mu- nera, haBc4*sancta sacrifìcia iUibata, in primis quse tibi offerimus pro Ecclesià tuà sanctà Catholicà : quam pacificare, custodire, adu- nare, et regere digneris toto orbe terrarum, una cum famulo tuo Papa nostro N. et Antistite nostro N, et omnibus orthodoxis atque Catholicae et Apostolicae fìdei cultoribus. Memento, Domine, fa- mulorum famularumque tuarum, N. et N, Et omnium circumstan- tium quorum tibi fìdes cognita est, et nota devotio, pro quibus tibi offerimus, vel qui tibi offerunt hoc sacrifìcium laudis, pro se air uile-thròcairich, tha sinn gu h-iriseal ag guidhe 's ag achanaich ort, as leth losa Chriosta do Mhac ar Tighearna, gu'n gabhadh tu le deagh-ghean, agus gu'm beannaicheadh tu, na tìodhlaicean so, na tobhartais so,na h-ìobairtean naomh fiorghlan so, a tha sinn 'an tùs a' tairgsinn suas dhut air son d'Eaglais naoimh Caitlicich ; deonaich dhi sith, dion, aonachd, agus deagh-rian anns gach cèarna de'n t-saoghal ; agus arah- uil sin air son do sheirbh- isich am Pàp, A. air son ar n-Easbuig, A, 's air son nam fiorchreideach uile 's luchd- aidmheil a' ChreidimhChait- licich agus Ostalaich. Aig Cnimhneacliadh nam bed. CuiMHNiCH, a Thighearna, air do sheirbhisich 's air do bhanseirbhisich, A, Agus airgach neach's anlà- thair (is eòl dhut an creideamh agus is Idir dhiit an cràbh- adh) air son am beil sinne, no a tha iad fhein, a' tairg- sinn na h-lobairt-molaidh so URNAIGHEAN NA H-AIFRINN. lO^ suisqtie omnibus, pro re- demptione animarum sua rum, pro spe salutis et incolumitatis suse, tibique reddunt vota sua seterno Deo, vivo et vero. Communicantes, et me- moriamveneranues inprimis gloriosse semper Virginis Mariae, Genitricis Dei et Domini nostri Jesu Christi : sed et beatorum Apostolo- rum ac Martyrum tuorura, Petri et Pauli, Andreae, Jacobi, Joannis, Thomse, Jacobi, Philippi, Bartho- lomsei, Matthaei, Simonis et Thadaei, Lini, Cleti, Cle- mentis, Xysti, Cornelii, Cypriani, Laurentii, Chry- sogoni, Joannis et Pauli, Cosmse et Damiani, et omnium Sanctorum tuorum; quorum meritis precibusque concedas, ut in omnibus protectionis tuse muniamur auxilio. Pereundem Christ- um Dominum nostrum. Amen. dhut air an son f hèin 's na bhuineas dhaibh, air son saoradh an anmannan, air son dòchas an sàbhalaidh agus an tiarainnteachd, agus a tha a' dìol am bòidean dhutsa an Dia beò agus fior. Ga'r cur fhein 'an co- chomunn ri, 's a' toirt cuimhne gu h-urramach *s a' chiad àite air Moire ghlòrmhoir a bha riabh na 'h-Oigh, Màthair ar De 's ar Tighearna losa Criosta ; agus air d' Ostail 's do Mhartairean beannaichte Peadar agus Pòl, Anndra, Sèumas, Eòin, Tòmas, S^umas, Philip, Bartholome, Matu,Simon 's Thàde,Linus, Cletus, Clement, Xystus, Cornelius, Cyprian, Labh- ruinn, Chrysogonus, Eòin agus Pòl, Cosmas agus Dam- ian, agus do Naoimli uile : as leth an toillteanais agus an ùrnaighean,deònaich dhuinn a bhi air ar dìon anns gach nì le còmhnadh do thiarm- ainn. Tromh Chriosta ciad- na ar Tighearna. Amen. An uair a tha'n sagart ag cumail a lamhan os cionn an tobhartaìs. Hano igitur oblationem AiR an aobhar sin, guidh- servitutis nostrse, sed et imid ort, a Thighearna, cunctae familiae tuae, quse- gabhail gu gràsor ri tobh- 106 CANON MISSiS. sumus, Domine, ut placatus accipias ; diesque nostros in tuà pace disponas, atque ab aeternà damnatione nos eripi, et in electorum tuorum jubeas grege numerari. Per Christum Dominum nostrum. Amen. Quam oblationem tu, Deus, in omnibus, quse- sumus, benedic»^tam, ad- scrip^ì-'tam, ra^ptam, ra- tionabilem, acceptabilemque facere digneris ; ut nobis Cor»^pus et San>^guis fiat dilectissimi Filii tui Domini nostri Jesu Cbristi. artas so ar seirbhis-ne 's seirbhis do mhuinntreach uile; agus ar làithean a rian na d' shìth ; agus òrd- uchadh sinn a bhi air ar teasraiginn bho dhiteadh sìorruith, 's a bhi air ar n-àireamh 'an trèud do dhaoine taghte. Tromh Chrìostaar Tighearna. Amen. An tobhartas so, a Dhia, guidhimid, gu'n deònaich- eadh tu a bheannachadh, a choisrigeadh, a dhaing- neachadh, a dhianamh spior- adail, 's taitneach 's gach dòigh ; los gu'n dianar dheth dhuinne Corp agus Fuil do Mhic uile-ionmh- uinn ar Tighearna losa Crìosta. Aiga Choisrigeadli. Qui pridib qukm pate- retur, accepit panem in sanctas ac venerabiles manus suas : et elevatis oculis in coelum, ad te Deum Patrem suum omnipotentem, tibi gratias agens, bene>J«dixit, fregit, deditque discipulis suis, dicens : Accipite et manducate ex hoc omnes : HOC EST ENIM COKPUS MEUM. Simili modo postquam ccenatum est, accipiens et hunc prseclarum calicem in Esan an là mu'n d' f huil- ig e, a ghlac aran na 'lamh- an naomh agus urramach, agus a shuilean 'an togail suas ri nèamh, riutsa, a Dhia, 'Athair uile-chumh- achdach, a' toirt taing dhut, bheannaich e, bhrist e, 's thug e dli'a dheisciop- uil, ag radh : Gabhaibh agus ithibh uile dheth so : Olfl 'SE SO MO CHORPSA. AiR an dòigh chiadna an d^igh na suipreach, ag glacadh na cailis àghoir so URNAIGHEAN NA H-AIFRINN. 107 Banctas acvenerabilesmanus suas : item tibi gratias agens, bene>^dixit, deditque disci- pulis suis, dicens : Accipite et bibite ex eo omnes : Hic EST ENIM CALIX SANGUINIS MET NOVI ET ^TEKNI TESTAMENTI : MYSTEKIUM FIDEI : QUI PRO VOBIS ET PRO MULTIS EPFUNDETUR IN EEMISSIONEM PECCATOKUM. na 'lamhan naomh agus urramach, cuideachd a' toirt taing dhutsa, bheann- aich e, 's thug e dh'a dheisciopuil, ag ràdh : Gabh- aibh agus òlaibh uile dheth : OIR 'SI SO CAILIS m' FHUILSE AN TIOMNAIDH NUAIDH AGUS SHIORRUITH, MISTIRE a' CHREIDIMH, A DHÒIRTEAR AIR UR SON-SE 's AIR SON MbRAIN GU MATHANAS PHEACANNAN Cho tric 's a ni sibh so, dianaibh e mar chuimhn- eachan ormsa. a' Choisrigidh. AiR an aobhar sin, a Thighearna, ag cuimhn- eachadh air pàis bheann- aichte Chriosta chiadna do Mhac ar Tighearna, amhuil 's air 'aiseirigh à ifrinn, agus air a dheasghabhail ghlòr- rnhoir do nèamh, tha sinn, do sheirbhisich 's maraon do shluagh naomh, a' tairgsinn do d' mhòrachd dhiadhaidh, de d' thìodhlaicean 's de d' ghibhtean fhèin, lobairt fìorghlain, lobairt naoimhe, lobairt gunsmal, aran naomh na beatha siorruith, agus cailis an t-sàbhalaidh mhaireannaich. An uair a tha'n sagart a' sgaoileadh a larahan. Supra quae propitio ac Gu'm b'e do thoil seall- eereno vultu respicere dig- tainn a nuas orra le gntiis Haec quotiescumque fe- ceritis, in mei memoriam facietis. An deaghaidh TJnde et memores, Domine, nos servi tui, sed et plebs tua sancta, ejusdem Christi FiHi tui Domini nostri tam beatae passionis, necnon et ab inferis resur- rectionis, sed et in coelos gloriosae ascensionis : offeri- mus prseclarae Majestati tu8e, de tuis donis ac datis, Hostiam^ppuram, Hostiam ►J^ sanctam, Hostiam >^ im- maculatam, panem *^ sanc- tum vitse seternse, et calicem ^ salutis perpetuae. 108 CANON MISS^. neris, et accepta habere, sicuti accepta habere dig- natus es munera pueri tui justi Abel, et sacrifìcium Patriarchse nostri Abrahse; et quod tibi obtulit summus sacerdos tuus Melchisedech, sanctum sacrificium, im- maculatam Hostiam. An uair a tlia'n sagart ga'chromadh Supplices te rogamus, omnipotens Deus, jube heec perferri per manus sancti angeli tui in sublime altare tuum, in conspectu divinae Majestatis tuse, ut quotquot ex hac altaris participatione sacro-sanctum Filii tui Cor- *i* pus et »^ Sangui «^ nem sumpserimus, omni benedic- tione ccelesti et gratia repleamur. Per eundem Christum Dominum nos- trum. Amen. thròcairich agus ghràsoir, agus gabhail riutha mar a dheonaich thu gabhail ri tobhartais do sheirbhisich ionraic Abel, agus ri iobairt ar n-Athar naoimh Abra- ham, agus ris an iobairt a thairg d' Ard-shagart Mel- chisedech dhut, iobairt naomh, tobhartas gun smal. f hèin aig miadhon na h-altrach. Guidhimid gu h-iriseal ort, a Dhia uile-chumhachd- aich, gu'n òrduicheadh tu iad so a bhi air an togail suas le lamhan d' aingil naoimh gu d' altair 's na h-àrdaibh, air bialaobh do Mhòrachd diadhaidh, los a lian dinn 's a ghabhas Corp agus Fuil uilenaomh do Mhic 'an coraanachadh so na h-altrach, a bhi air ar lionadh le uile bheannach- dan agus ghràsan thlatha- nais. Tromh Chriosta ciadna ar Tighearna. Amen. Aig Cuimhneachadh nam marbh-chreideach. Memento etiam, Domine, Cuimhnich cuideachd, a famulorum famularumque tuarum N, et N, qui nos praecesserunt cum signo fidei, et dormiunt in somno pacis. Thighearna, air do sheirbh- isich agus air do bhan- seirbhisich, A.* a dh' imich romhainn 'an comharradh a' chreidimh, agus a tha na 'n cadal 'an suain na sithe. * Ainmich riut fh6iu an fbeadhainn a bu mhath leat guidhe air an son. URNAIGHEAN NA H-AIFRINN. 109 Ipsis, Domine, et omni- bus inChristo quiescentibus, locum refrigerii, lucis et pacis, ut indulgeas depre- camur. Per eundem Chris- tum Dominum nostrum. Amen. NoBis quoque peccatori- bus famulis tuis, de multi- tudine miserabionum tuarum sperantibuSjpartem aliquam et societatem donare dig- neris, cum tuis sanctis Apostolis et Martyribus : cum Joanne, Stephano, Matthia, Barnaba, Igna- tio, Alexandro, Marcellino, Petro, Felicitate, Perpetua, Agatha, Lucia, Agnete, Csecilia, Anastasia, et omni- bus Sanctis tuis : intra quorum nos consortium, non sestimator meriti, sed venise, qusesumus, largitor admitte. Per Christum Dominum nostrum. Per quem hsec omnia, Domine, semper bona creas, sancti »^ ficas, vivi »^ ficas, bene ►f* dicis, et prsestas no- bis. Per Ip ►p sum, et cum Ip ^ so, et in Ip *i* so, est tibi Deo Patri ►J^ omnipo- tenti, in unitate Spiritùs ►ì^ Sancti, omnis honor et gloria. Dhaibh so, a Thighearna, 's do gach anam a tha 'n tàmh *an Criosta, guidhimid gu'n deònaicheadh tu ionad faothachaidh, soillse, agus sìthe. Tromh Chriosta ciad- na ar Tighearna. Amen. Agus dhuinnenapeacaich, do sheirbhisich, a tha 'cur ar dòchais 'an lionmhoiread do thròcaìre, deònaich gnè chuibhrionn agus co-chom- unn maille ri d' Ostail 's ri d' Mhartairean naomh : Eòin, Stephen, Mathias, Barnabas, Ignàtius, Ala- stair, Marcellinus, Peadar, Felicitas, Perpetua, Agatha, Liùsaidh, Agnes, Cesilia, Anastasia, agus do Naoimh uile : guidhimid ort, cha'n ann mar fhear-meas toill- teanais, ach mar thobhartair fial mathanais, ar leigeil a stigh na 'n comunn. Tromh Chrìosta ar Tighearna. Tromh am beil thu, a Thighearna, daonnan ag cruthachadh, a' naomhach- adhj a' beothachadh, a' beannachadh, agus a' buil- eachadh oirnn gach ni math dhiubh so. Troimhesan, agus maille ris-san, ai^jiis annsan, tha dhutsa,a Dhiaan t-Athairuile-chumhachdach, ann an aonachd an Spioraid Naoimh,gach onair agus glòir. 110 CANON MISS^. S. Per omnìa sseculorum. M. Amen. eaecula S. Fad shaoghal nan saoghal. C. Amen. Aig a' Phaidir, Oremus. Prìeceptis salutaribus moniti, et divina institu- tione formati, audemus dicere : Pater noster, qui es in coelis, sanctificetur nomen tuum ; adveniat regnum tuum ; fiat voluntas tua sicut in coelo, et in terra. Panem nostrum quotidia- num da nobis hodie : et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Et ne nos inducas in tentationem. M. Sed libera nos à malo. S. Amen. LiBEKA nos, qusesumus, Domine, ab omnibus malis, prseteritis, prsesentibus, et futuris : et intercedente beatà et gloriosà seraper Virgine Dei Genitrice Marià, cum beatis Apostolis tuis Petro et Paulo, atque Andrea, et omnibus Sanctis, da propitius pacem in die- Gmdheamaid. AiR ar teagasg le reachd- an slàinteil, 's air ar seòladh le òrduchadh diadhaidh, gabhaidh sinn a dhanadas a ràdh : Ar n-Athair, a tha air nèamh, gu'm bu naomh a bhitheas d' ainm, gu'n tig- eadh do rìgheachd, gu'n dianar do thoil air talamh mar a thathas ga 'dianamh air nèamh. Thoir dhuinn an diugh ar n-aran lathail : math dhuinn ar fiachan, mar a mhathas sinne do luchd- ar-fìach. Agus na leig ann am buaireadh sinn. C. Ach saor sinn bho 'n olc. S. Amen. Saor sinn, guidhìmid ort, a Thighearna, bho gach olc a bhà, a thà, 's a bhitheas : agus as leth eadarghuidhe Moire beannaichte 's glòr- mhoir, Màthair Dhe, a bha riabh na 'h-Oigh ; agus d* Ostal beannaichte Peadar agus Pòl, agus Anndra, agus nan Naomh uile, gu tròcair- URNAIGHEAN NA H-AIFRINN. 111 bus nostris ; ut ope miserì- cordia; tuse adjuti, et a peccato simus semper liberi, et ab omni perturbatione securi. Per eundem Do- minum nostrum Jesum Christum Filium tuuni, qui tecum vivit et regnat, in unitate Spiritùs Sancti, Deus. aS^. Per omnia ssecula sseculorum. M. Ainen. S. Pax ►f* Domini sit ►J« semper vobis »^ cum. M. Et cum spiritu tuo. H^c commixtio et con- secratio Corporis et San- guinis Domini nostri Jesu Christi fiat accipientibus nobis in vitam seternam. Amen. each deònaìch sith dhuinn vè ar làithean ; los le còmhn- adh do thròcaire gu'm bi sinn daonnan saor bho 'n pheacadh, agus tiarainte bho gachiomaguin. Tromh losa Crìosta ciadna do Mhac ar Tigheama, Dia, a tha maille riutsa, beò 's a' rian, ann an aonachd an Spioraid Naoimh. S. Fad shaoghal nan saoghal. C. Amen. S, Sith an Tighearna gu'n robh daonnan maille ribh. C, Agus ri d' spiorad-sa. Measgadh agus coisrig- eadh so Corp agus Fuil aa" Tighearna losa Criosta gu'n robh gu beatha shìorruith dhuinne a tha ga 'ghabhail. Amen. AiG AN Agnus Dei. Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, miserere nobis. Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, miserere nobis. Agnus Dei, qui tollis pec- cata mundi, dona nobis pacem. DoMiNE Jesu Christe, qui dixisti Apostolis tuis: Pacem 'Uain Dh^ a tha 'toirt air falbh peacannan an t-saogh- ail, dian tròcair oirnn. 'Uain Dhè a tha 'toirt air falbh peacannan an t-saogh- ail, dian tròcair oirnn. 'Uain Dhè a tha 'toirt air falbh peacannan an t-saoghail, thoir sìth dhuinn. A Thighearna losa Criosta, a thuirt ri d' Ostail, 112 CANON MISSiE. relinquo vobis : pacem meam do vobis, ne respicias pec- cata mea, sed fidem Eccle- sÌ8e tuse ; eamque secundum voluntatem tuam pacifìcare et coadunare digneris : qui vivis et regnas Deus, per omnia ssecula sseculorum. Amen. Domine Jesu Christe, Fili Dei vivi, qui ex voluntate Patris, co-operante Spiritu Sa.ncto, per mortem tuam mundum vivifìcasti, libera me per hoc sacrosanctum Corpus et Sanguinem tuum ab omnibus iniquitatibus meis, et universis malis : et f ac me tuis semper inhserere mandatis, et a te nunquam separari permittas : qui cum eodem Deo Patre et Spiritu Sanctoviviset regnas Deus in ssecula sseculorum. Amen. Perceptio Corporis tui, Domine Jesu Christe, quod ego indignus sumere prse- sumo, non mihi proveniat in judicium et condemna- tionem ; sed pro tua pietate prosit mihi ad tutamentum mentis et corporis, et ad medelam percipiendam. Qui vivis et regnas cum Deo Sìth tha mi 'f àgail agaibh, mo shith tha mi 'toirt dhuibh, na seall air mo pheacannan, ach air creideamh d'Eaglais; agus deònaich dhi an t-sìth agus an aonachd a tha tait- neach do d' thoil : a Dhia a thabeò 's a' rian fad shaoghal nan saoghal. Amen. A Thighearna losa Chrìosta, a Mhic an Dè bheò, a thug le d' bhàs, a Tèìr toil d' Athar, maille ri co-oibreachadh an Spioraid Naoimh, beatha do'n t-saogh- al, saor mise le d' Chorp agus le d'Fhuil ro-naomh so, bho m' uile pheacannan, 's bho'n a h-uile truaighe ; thoir orm daonnan gu'n dlùth-lean mi ri d' fhàintean : agus na leig leam a chaoidh a bhi air mo sgaradh bhuatsa : a Dhia a tha, maille ri Dia ciadna an t- Athair agus an Spiorad N"aomh, beò 's a' rian fad shaoghalnansaoghal. Amen. Na tionndadh do Chorp, a Thighearna losa Chriosta, a tha mise, ge mì-iomchuidh, ag gabhail a dhànadas a ghiacail, gu breitheanas 'us diteadh dhomh ; ach biodh e as leth do thròcaire, na 'dhìon agus na 'leigheas domh, air m' anam 's air mo choluìun : Thusa, a URNAIGHEAN NA H-AIFRINN. 113 Patre in unitate Spiritus Sancti, Deus, per omnia saecula sseculorum. Amen. Dhia, a tha maille ri Dia an t-Athair ann an aonachd an Spioraid Naoimh, beò 's a' rian, fad shaoghal nan saoghaL Amen. An Tiair a tha'n sagart ag glacail na Sàcramaid na 'làimh PANEMcoelestemaccipiam, Glacaidh mi aran nam et nomen Domini invocabo. flaitheas agus gairmidh mi aìr aìnm an Tìghearua. AlG DOMINE NON SUM DIGNUS. DoMiNE, non sum dignus ut intres sub tectum meum ; sed tantum dic verbo, et sanabitur anima mea. DoMiNE, non sum dignus ut intres sub tectum meum ; sed tantum dic verbo, et sanabitur anima mea. DoMiNE, non sum dignus ut intres sub tectum meum ; sed tantum dic verbo, et sanabitur anima mea. A Thighbarna, cha'n fhiach mise gu'n tigeadh tu stigh fo m' fhàrdaich; ach abair am f acal a mhàin, agus bithidh m' anam sàbhailte. A Thigheaena, cha'n fhiach mise gu'n tigeadh tu stigh fo m' fhàrdaich; ach abair amfacal a mhàin, agus bithidh m' anam sàbhailte. A Thighearna, cha'n fhiach mise gu'n tigeadh tu stigh fo m' fhkrdaich; ach abair am facal a mhàin, agus bithidh m'anam sàbhailte. Ag gabhail na Sàcramaid fo riochd an arain, their an sagart ; CoRPUS Domini nostri Jesu Christi custodiat ani- mam meam in vitam seter- nam. Amen. QuiD retribuam Domino pro omnibus quse retribuit mihi ? Calicem salutaris Gu'n glèìdh Corp ar Tigh- earna losa Criosta m' anam gu beatha shìorruith. Amen. CiOD a dhlolas mi do'n Tighearna air son gach ni a bhuilich e orm ? Glacaidh 8 114 CANON MISS^. accipiam, et nomen Domini mi Cailis an t-skbhalaidh, invocabo. Laudansinvocabo Dominum, et ab inimicis meis salvus ero. agus gairmidh mi air ainm an Tighearna. A* moladh gairmidh mi air an Tigh- earna, agus sàbhailear mi bho'm naimhdean. Ag gabhail na Cailise, their e : Sanguis Domini nostri Gu'n gl^idh Fuil ar Tigh- Jesu Christi custodiat ani- earna losa Criosta m' anam mam meam in vitam seter- gubeatha shiorruith. Amen. nam. Amen. Aig Biarachadh na Sàcramaid. S, Misereatur vestri om- nipotens Deus, et dimissis peccatis vestris, perducat vos ad vitam seternam. M. Amen. S. Indulgentiam, absolu- tionem, et remissionem, pec- catorum vestrorum, tribuat vobis omnipotens et miseri- cors Dominus. M. Amen. Ecce Agnus Dei, ecce qui toUit peccata mundi. Domine, non sum dìgnus, &c. (ter dicit.) CORPUS Domini nostri Jesu Christi custodiat ani- mam tuam in vitam seter- mam. Amen. S. Gu'n dianadh an Dia uile-chumhachdach tròcair oirbh, gu'm mathadh e dhuibh ur peacannan, agus gu'n tugadh e sibh gu beatha shiorruith. C. Amen. S. Gu'n tugadh an Tigh- earna uile - chumhachdach agus tròcaireach mathanas, fuasgladb, agus saorsa dhuibh na'r peacannan. C. Amen. Seall Uan Dhè, seall esan a tha 'toirt air falbh peacannan an t-saoghail. A Thighearna, cha'n fhiach mise, &c. (trì uair- ean). Gu'n glèidh Corp ar Tighearna losa Criosta d* anam gu beatha shiorruith. Amen. UENAIGHBAN NA H-AlFBINN. 115 QuoD ore sumpsimus, Domine, pura mente capia- mus; et de munere temporali fiat nobis remedium sem- piternum. Aig lonnlad na cailise. SiN a ghabh sinn, a Thigh- earna, le 'r bial, deònaich gu'n glac sinn e le cridhe glan ; agus bho 'bhi na 'thiodhlaic aimsireil, gu'm bi e dhuinn na 'ìocshlaint shiorruith. Aig Dara-Ionnlad na cailise. CoEPUS tuum, Domine, quod sumpsi, et Sanguis quem potavi, adhsereat visceribus meis ; et prsesta ut in me non remaneat scelerum macula, quem pura et sancta refecerunt sacra- menta. Qui vivis et reg- nas in saecula saeculorum. Amen. Do Chorp a ghabh mi agus d'Fhuil a dh'òl mi, a Thighearna, leanadh ri m'innibh ; agus deònaich nach fuirich smal peacaidh air m'anam-sa, a bneathai- cheadh le sàcramaidean cho glan agus cho naomh. A tha beo 's a' rian f ad shaoghal nan saosrhal. Amen. An Communio. Benedicimus Deum coeli, et coram omnibus viventi- bus confitebimur ei ; quia fecit nobiscum misericor- diam suam. S, Dominus vobiscum. M, Et cum spiritu tuo. Tha sinn a' beannachadh Dia nèamh, agus bheir sinn moladh dha 'an làthair nan uile bheò ; oir rinn e tròc- air òirnn. S. Gu'n robh an Tìgh- earna maille ribh. O, Agus ri d' spiorad-sa. Oremus, Proficiat nobis ad salutem corporis et animae, Domine Deus noster, hujus sacra- menti susceptio, et sempi- ternse sanctae Trinitatis,ejus- Guidheamaid. A Thighearna, ar Dia, deònaich gu'n tig gabhail na skcramaid so, agus aidmheil na Trianaide naoimhe, sìor- 116 CANON MISS^. demque individuse unitatis confessio. Per Dominum nostrum Jesum Christum Filium tuum, qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritus Sancti Deus : S. Per omnia ssecula sse- culorum. M. Amen. S. Dominus vobiscum. M. Et cum spiritu tuo. S. Ite, missa est, (vel Bene- dicamus Domino.) ruith, 's a h-aonachd neodh- ealaichte, gu 'bhi dhuinne gu sàbhaladh cuirp agus anma. Tromh losa Criosta, do Mhac ar Tighearna, Dia a tha beò 's a' rian maille riutsa ann an aonachd an Spiorairl N"aoiTnh : S. Fad shaoghal nan M, Deo gratias. C. Amen. S. Gu'n robh an Tigh- earna maiUe ribh. C. Agus ri d' spiorad-sa. S. Sgaoilibh, tha'n Aif- rionnseachad(no Beannaich- eamaid an Tighearna.) C. Taing do Dhia. [Ann an Aifrinn air son nam Marbh, theirear.j S, Requiescant in pace. S. Gu'n robh am fois ann an sìth. M. Amen. C. Amen. An uair a tha'n sagart ga 'chromadh fhèin aig miadhon na h-altrach. Placeat tibi, sancta Tri- nitas, obsequium servitutis mese ; et praesta ut sacri- iìcium quod ocuUs tuae Majestatis indignus obtuli, tibi sit acceptabile, mihique, et omnibus pro quibus illud obtuli, sit, te miserante, propitiabile. Per Christum Dominum nostrum. Amen. thairg mi suas i air an son, earna. Amen. A Thrianaid naomh, deònaich do umhailteas mo sheirbhise deagh - ghean fhaotainn ort ; agus guidh- im ort an ìobairt a thairg mi suas, ge mì-iomchuidh, 'am fianais do Mhòrachd, a bhi taitneach leat, agus as leth do thròcaire, gu'm bi i na 'miadhon - rèite dhomh fhein, agus dhaibhsan a Tromh Chriosta ar Tigh- URNAIGHEAN NA H-AIFRINN. 117 Am beannachd. Benedioat vos, omnipo- tens Deus, Pater, et Filius, *ì* et Spiritus Sanctus. M. Amen. S. Dominus vobiscum. M, Et cum spiritu tuo. An Soisgeul S. Initium sancti Evan- gelii, secundum Joannem. M. Gloria tibi, Domine. In principio erat Yerbum, et Yerbum erat apud Deum, et Deus erat Yerbum. Hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt ; et sine ipso factum est nihil quod fac- tum est. In ipso vita erat, et vita erat lux hominum ; et lux in tenebris lucet, et tenebrse eam non compre- henderunt. Fuit homo missus a Deo, cui nomen erat Joannes. Hic venit in testimonium, ut testimonium perhiberet de lumine, ut omnes crede- rent per illum. Non erat iUe lux, sed ut testimonium perhiberet de lumine. Erat lux vera, quse illuminat Beannaohd Dh^ uile- chumhachdaich — an t-At- hair, agus am Mac, agus an Spiorad Naomh, gu'n robh agaibh. C. Amen. S. Gu'n robh an Tigh- earna maille ribh. C Agus ri d' spiorad-sa. Deieeannacjt. S. Toiseach an t-Soisgeil naoimh a rèir Eòin. C. Glòir dhutsa, a Thigh- earna. 'San toiseach bha am Fac- al, *s bha am Facal maille ri Dia, agus b' e am Facal Dia. Bha e so 'san toiseach maiUe ri Dia. Einneadh a h-uile ni leis : 's gun e cha d' rinneadh ni a chaidh a dhianamh. Annsan bha a bheatha, 's b'i a bheatha fiolus dhaoine : agus tha an solus a* soillseachadh 'san dorchadas, 's cha do ghabh an dorchadas ris. Chuireadh duine bho Dhia, dha'm b'ainm Eoin. Th^iinig e so mar fhianuis gu teist- eanas a thoirt air an t-solus, los guncreideadh daoine uile troimh-san. Cha b' e esan an solus, ach bha e gu teist- eanas a thoirt air an t-solus. B' e sin an solus fìrinneach 118 CANON MTSS^. omnem hominem venientem in hunc mundum. In mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit. In propria venit, et sui eum non receperunt. Quotquot autera receperunteum, dedit eis potestatem, filios Dei fieri ; liis qui credunt in nomine ejus, qui non ex sanguinibus,neque ex volun- tate carnis, neque ex volun- tate viri, sed ex Deo nati sunt. Et * Yerbum caro FACTUM EST, et habitavit in nobis, et vidimus gloriam ejusjgloriam quasiUnigeniti a Patre, plenum gratise et veritatis. M, Deo gratias. a tha soilleireachadh a h-uile duine a tha tighinn dh' ionnsuidh an t-saoghail so. Bha e anns an t-saoghal, 's rinneadh an saoghal leis, 's cha b' aithne do'n t-saoghal e. Thainig e gu chuid fhein, 's cha do ghabh a mhuinntir fhein ris. Ach a mhiad 'sa ghabh ris, thug e cumhachd dhaibh a bhith 'nan cloinn do Dhia, dhaibhse a tha creidsinn 'na ainm, a rugadh cha n-ann bho fhuil, no bho thoil na feola, no bho thoil duine, ach bho Dhia. XJS GHABH AM EaCAL rEOIL, us rinn e comhnuidh 'nar measg : us chunnaic sinn a ghloir, mar ghloir aonghinan Athar, lan ghras agus firinn. a Taing do Dhia. * Aig na briathran so lùb air do leth-ghlnu. LAOIDH MOLAIDH DO DHIA. 119 LAOIDH MOLAIDH DO DHIA. (Faic sl 75.) Tha sinn, a Dhia, 'seinn do chliù, Ag aideachadh gur tu ar Triath, *Toirt urraim dhut tha 'n domhan mòr, 'Athair gun tùs, gun chrich. Tha na h-Ainglean naomh gu lèir, Tha Cumhachdan nèimh gu h-ard, Tha Cherubim le caithream binn, 'Us Seraphim a' seinn gun tàmh : Is naomh, naomh, naomh Thu, Thighearna Dhia nan slògh ; Tha neamh 'us talamh làn Le d' mhòrachd 'us le d' ghlòir. Tha còisridh ghlòrmhor Ostala, Tha Fàidhean 's àirde cliù, Tha armailt geal nam Mairtirean Ga d' mholadh, a Righ nan dùl. Anns gach àite a tha fo 'n ghrèin Tha d' Eaglais naomh, a Dhia, Ag aoradh dhut, 's a' toirt gèill, 'Athair na mòrachd gun chrìch. Aig d' aon Mhac fior tha h-uile còir Air urram 'us glòir mar-aon : Mar sin 's an Ti ni cobhair oirnn, An treas Pearsa de 'n Trianaid naoimh. Is tus', a Chriosta, Righ na glòir, 'S tu Mac Siorruith gun tùs, Nach d 'rinn tàir air còm na h-Oighe Gu sàbhaladh a cheannach dhuinn. 120 LAOIDH MOLAIDH DO DHIA. 'Thug thii buaidh air giiin a' bhàis, Dh' fhosgail thn dha d' chreidich nèamh. ; 'S tn tha 'n ghnr Athair nan gràs, Na d' shuidhe air deas làimh Dhè. Thig thu 'thoirt breith air an t-sluagh, Gabh truas dhe d' mhiiinntir fhèin, A s,. o thu 1" d' fhuil bu mhòr luach, A iliaom Ithuat tromh ioma creuchd. Meahiidli iad do ghloir gu bràch, Air aii àireamh 'measg nan naomh ; Fo sgèith do chumhachd biodh iad slàn, Ann an seilbh do ghràsan caomh. Rìaghail iad, 'us dian dhaibh iùl, Stiùir iad gu beatha bhuain ; Molaidh sinn thu, 'Dhia nan dùl, Gach là bithidh do chliù ga 'luaidh. Molaidh sinn d' ainm gun tàmh, Gu là ar bàis 's na 'dhèigh ; Cliù bheirear dhut gu bràch ; Dion sinn le d' ghràs bho bheud. Dian tròcair oirnne, a Dhia nan gràs, 'Rèir ar n-earbsa dian tròcair oirnn. Mo dhòchas tha annads' a mhàin, A chaoidh cha bhi fàillinn orm. NA SEACHD SAILM AITHEE ACH AIS * 40 latha laghaidh gach nair a ghabhar iad. ^a cuimhnich, a Thighearna, ar ciontan, no ciontan ar pàrantan i 's na diughail oirnn ar peac- annan. VI. SALM. — Domine, ne in furore, ATHIGHEAE^A, na cronaich mi, ann ad fheirg; agus na smachdaich mi ann ad chorruich. Gabh truas rium, a Thighearna, oir tha mi lag : slànaich mi, chionn tha cràdh 'am chnaimhean. Agus tha m' anam fo bhruaidlean mòr j ach thusa, a Thighearna dè fhad? Till, a Thighearna, agus fuasgail air m' anam • sàbhail mi air sgàth do thròcaire. A thaobh 's nach 'eil cuimhne ort aig neach a tha *s an uaigh ; agus 'an if rinn co a bheir cliii dhut ? Tha mi air mo chlaoidh le osnaich ; nighidh mi mo leaba gach oidhche ; agus m' àite-laidhe fliuch- aidh mi le m' dheòir. Tha mo shùil f o ghruaim le corruich ; tha mi aii fàs sean 'am measg m' uile naimhdean. Imichibh bhuam, 'uile luchd-dianamh na h-èuceirt, chionn chual' an Tighearna guth mo chaoidhe. Chual' an Tighearna m' achanaich ; dh'èisd an Tighearna ri m' iirnaigh. Biodh mo nàimhdean uile fo mhasladh, ^s fo * Tha e na 'chleachdadh cràbhach a bhi 'gabhail nan seachd sahn so 'an aghaidh nan seachd peacannan-bàis, fear air an fhear dhiiibh. 122 NA SBACHD SAILM AITHREAOHAIS. bhruaidlean mòr : biodh iad air an tilleadli air an ais, 's air an nàrachadh gu ro-ghrad. Glòir do 'n athair, agus do'n Mhac, agus do'n Spiorad iJTaomh : mar a 'bhà, 's mar a thà, 's mar a bhitheas, fad shaoghal nan saoghal. Amen. XXXI. SALM. — Beati quorum. IS beannaichte iadsan do 'm beil an èucoirean air am mathadh : agus a tha am peacannan air an dubhadh as. Is beannaicht' an duine air nach d' agair an Tighearna peacadh : agus a tha saor bho fhoill na 'spiorad. Le 'bhi 'am thosd, shearg mo chnaimhean : 's mi ri caoineadh fad an latha. A chionn bu trom do làmh orm a latha 's a dh-oidhche: dh'iompaicheadh mi 'am dhòruinn, an uair a lotadh mi le bioradh na drise. Ghabh mi ri m' choire dhut : agus m' èucoir cha do cheil mi ort. Thuirt mi : 'Am aghaidh fhèin aidichidh mi mo chiontan do'n Tighearna : agus anaceart mo pheacaidh mhath thusa dhomh. Air son so ni gach naomh riut ùrnaigh : ann an àm iomchuidh. Ach air a shon sin ann an tuil moran uisgeachan, cha tig iad g'a chòir. Is tusa mo dhìon bho'n trioblaid a chuairtich mi: m' aoibhneas, teasraig mi bhuapasan a tha umam ag iadhadh. Tuigse bheir mi dhut, agus eòlas air an t-slighe NA SEACHD SAILM AITHREACHAIS. 123 's an còir dhut imeaclid: bithidli mo slitiil a' dearcadh ort. Na fàs mar an t-each agns am mnileid, aig nach 'eil tuigse. Le cabastair 's le srèin teannaich giallan na feadh- nach nach 'eil a' tighinn 'ad chòir. Is lìonmhor sgiùrsadh a' pheacaich : ach cuairtich- idh tròcair esan a chuireas a dhòchas anns an Tighearna. JBiodh aoibhneas oirbh 's an Tighearna, 's dianaibh gàirdeachas a dhaoine matha : agus bithibh aighireach air fad a luchd a' chridhe gun fhoill. Glòir do 'n Athair, &c. XXXVII. SALM. — Domine neinfurore, ATHIGHEAEISrA, na cronaich mi ann ad fheirg: agus na smachdaich mi ann ad chorruich. A chionn tha do shaighdean annam 'an sàs : agus tha do làmh trom orm. Cha 'n 'eil fallaineachd 'am fheòil le fìamh d' fheirge : cha 'n 'eil fois aig mo chnaimhean as leth mo pheacannan. A chionn chaidh m' èucoirean thair mo cheann : agus mar eallaich thruim, thromaich iad orm. Bhreòth agus dh'iongraich mo chrèuchdan: le miad m' aimideachd. Is duine truagh mi, a th' air cromadh slos gu tur: is dubhach rè an latha mo thriall. A chionn tha mo leasraidh làn ghalar: 's cha'n 'eil fallaineachd 'am fheòil. 124 NA SEACHD SAILM AITHREACHAIS. Tha mi air mo lèireadh 's air m' ùmhlachadh gu mòr : bheuc mi le acain mo chlèibh. A Thighearna, ann ad fhianuis tha uil' iarrtas mo chridhe : 's cha'n 'eil m' osnaich 'am falach ort. Tha mo chridhe air a sgaradh, thrèig mo neart mi : agus beachd mo shul fhèin cha'n 'eil agam. Thàinig mo chàirdean 's mo choimhearsnaich dluth dhomh : agus sheas iad 'am aghaidh. Agus an fheadhainn a bha 'am fagus domh, sheas iad fad as : agus an fheadhainn a bha 'g iarraidh m' anma, rinn iad fòirneart. Agus iadsan bha 'g iarraidh mo lochd, labhair iad faoineis : agus dheilbh iad beartan foilleil fad an latha. Ach mise, mar dhuine bodhar, cha chuala mi : 's mar bhalbhan, nach fhosgail a bhial. B' amhuil mi 's duine gun chlaisteachd : 's aig nach 'eil achasan na 'bhial. Bho'n a chuir mi mo dhòchas annads', a Thighearna: èisdidh tusa rium, a Thighearna mo Dhia. Oir thuirt mi : Gun f hios nach dian mo nàimhdean air àm uaiU os mo chionn: agus an uair a thuislich mo chasan, dh' àrdaich iad an guth 'am aghaidh. Oir tha mise deas air son fulangais : 's tha fàth mo bhròin mu m' choinnimh 'an còmhnaidh. Chionn nì mi mo chionta f ollaiseach : agus cuimh- nichidh mi air mo pheacadh. Ach tha mo naimhdean beò, agus is treas' iad na mise : agus tha 'n fheadhainn a thug fuath dhomh gun aobhar air fàs lìonmhor. Bha iadsan a dhìolas olc air son math, ga m' chùl- NA SEACHD SAILM AITHREAOHAIS. 125 chàineadli : a cliionn gu^n robli mi 'leantainn bheartan matha. 'Nsi trèig thusa mi, Thighearna mo Dhia: 's na dealaich rium. Luathaich gu m' chuideachadh, a Thighearna Dhia mo shlàinte. Glòir do'n Athair, &c. L. SALM. — Miserere, DIKE tròcair orm, a Dhia : a rèir do mhòr thròcaire. 'S a rèir lìonmhoiread do thròcaire caomh: dubh as mo lochd. Mgh mi tuiUe f hathasd bho m' chionta : agus glan mi bho m' pheacadh. A chionn tha mi 'gabhail ri m' choire : 's tha mo pheacadh daonnan mu m' chomhair. Is ann 'ad aghaidh-sa 'mhàin a pheacaich mi agus 'ad làthair a rinn mi 'n t-olc: air chor 's gu'm firinnichear thu 'ad bhriathran, 's gu'n toir thu buaidh an uair bheirear breth ort. Oir fìach, chaidh mo ghineadh ann an èucoir: agus ann am peacadh ghabh mo mhàthair mi na 'com. Oir fìach, do'n fhirinn thug thu spèis: nithean teagmhach agus diomhair do ghliocais shoilleirich thu dhomh. Uisgichidh tu mi le hisop, 's bithidh mi air mo ghlanadh: nighidh tu mi, 's bithidh mi na's gile na'n sneachd. Do m' chlaisteachd bheir thu subhachas 'us aighir: 126 NA SEACHD SAILM AITHRBACHAI3. agus ni na cnaimhean a chaidh isleachadh gàir- deachas. Tionndaidh d' aghaidh air falbh bho m' pheac- annan : agus dubh as m' uir èucoirean. Cridhe glan cruthaich annam, a Dhia : agus spiorad ceart ath-nuadhaich 'am chom. JSTa tilg mi à d' fhianais : agus do spiorad naomh na toir bhuam. Aisig dhomh aoibhneas do shlàinte : agus daingnich mi le spiorad neartmhor. Teagaisgidh mi do shlighean do na daoidhean : agus tionndaidhear na peacaich riut. Saor mi bho fhuil, a Dhia, a Dhia mo shlàinte: agus àrd-mholaidh mo theanga do cheartas. A Thighearna, fosglaidh tu mo bhilean: agus cuiridh mo bhial 'an cèiU do chHù. A chionn na'm b' àill leat iobairt, gu flrinneach bheirinn seachad i : ach ann an iobairtean-loisgte cha ghabh thu tlachd. Is iobairt do Dhia spiorad cràiteach: air cridhe brùite agus iriosal, a Dhia, cha dian thu tàire. 'Ad dheagh-ghean, aThighearna, dian bàigh riSion : los gu'n tèid ballaichean lerùsaleim a thogail suas. 'An sin gabhaidh tu gu caoimhneil iobairt ceartais, tobhartasan agus làn iobairtean-loisgte : 'an sin cuiridh iad laoigh air d' altair. Glòir do 'n Athair, &c. A ci. SALM. — Domine exaudi, THIGHEAKlNrA, èisd ri m' urnaigh, agus gu d' ionnsaidh thigeadh m' achanaich. NA SEAOHD SAILM AITHRBAOHAIS. 127 !N"a tionndaidh do ghnùis blinain: latha sa bith a bhios mi 'an tèinn, aom rium do chluas. Ciod air bith latha 'dh'èigheas mi ort: èisd rium gu luath. Chionn dh'fhàillnich mo làithean mar dheathaich : agus sheac mo chnaimhean mar chonnadh. Tha mi air crìonadh mar am fìar, tha mo chridhe air seargadh : leis mar a 'dhìochuimhnich mi m' aran icheadh. Le m' dhian-osnaich : lean mo chnaimhean ri m' fheòil. Tha mi air fàs mar phelican an fhàsaich: agus mar chomhachaig na seann làraich. Rinn mi caithris: agus tha mi air fàs mar ghlais-ian ònrachdach air mullach tighe. Eè an latha bha mo naimhdean a' toirt achasain dhomh : agus an fheadhainn a bha ga m' mholadh, mhionnaich iad 'am aghaidh. Chionn dh'ich mi luath mar aran : agus mheasg- aich mi mo dheoch le deòir. Air sgàth d' fheirge agus do chorruich : a chionn, 'an dèigh mo thogail suas, bhuail thu ri làr mi. Chaidh mo làithean thairis mar fhaileas : agus sheac mi mar am fiar. Ach thus', aThighearna, tha mairsinn gu slorruidh : agus do chuimhne bho linn gu linn. Eiridh tusa, agus gabhaidh tu truas ri Sion : chionn thàinig àm a tròcaire, chionn thàinig an t-àm. A chionn thaitinn a clachan ri d' sheirbhisich : agus bithidh bàigh aca ri 'fearann. Agus bithidh eagal air na cinnich romh d' ainm, 128 NA SEAGIID SAILM AITHREACHAIS. a Thighearna : agus air righrean an talmhainn uile romh d' ghlòir. Chionn thog an Tighearna suas Sion : agus chithear e na 'ghlòir. Ghabh e suim de dh-ùrnaigh nan daoine iriosal : agus cha do chuir e suarach an achanaich. Sgribhear so air son na linn' a tha ri tighinn : agus bheir an sluagh a chruthaichear cliù do'n Tighearna. Chionii sheall e bho àrd ionad-naomh : bho nèamh sheall an Tighearn air an talamh. Gus an cluinneadh e osnaich na feadhnach a tha 'an ceanglaichean : 's gu'm f uasgladh e air an sliochd- san a chaidh a chur gu bàs. Los gu'n cuireadh iad ainm an Tighearna 'an cèill ann an Sion : agus a chliù ann an lerùsalem. An uair a chruinnicheas an sluagh ri chèile : agus TÌghrean, gu seirbhis a dhianamh do'n Tighearna. Fhreagair e e 'an rathad a neart : Innis dhomh giorrad mo làithean. JSTa toir air falbh mi 'am miadhon mo làithean : tha do bhliadhnaichean-sa bho linn gu linn. An toiseach, a Thighearna, leag thu stèidh an talmhainn : agus na nèamhan 's iad obair do làmh. Thèid iadsan a dhìth, ach mairidh tusa : agus fàsaidh iad uile sean mar èideadh. Agus mar thrusgan atharraichidh tu iad, agus bithidh iad air am mùthadh : ach is tusa daonnan an Tl ciadna, agus cha tig fàiUinn air do bhhadhn- aichean. NA SBACHD SAILM AITHREAOHAIS. 129 Fuirghidh clann do sheirbhiseach : agus stiùirear an sHochd gu bràch. Glòir do 'n Athair, &c. cxxix. SALM. — De profundis, AS an doimhneachd dh' èigh mi riut, a Thigh- earna ; a Thighearna, èisd ri m' ghuth. Thugadh do chluasan an aire do ghuth m' achanaich. Ma sheallas tu air èucoirean, a Thighearna : a Thighearna, co a sheasas ris ì A chionn 's ann agadsa 'tha saor-mhathanas : 's air sgàth do lagha bha mo dhùil riut, a Thighearna. Chuir m'anam earbsa na 'fhacal : chuir m' anam dòchas 's an Tighearna. Bho fhaire na maidne gu dubh oidhche, cuireadh Israel a dhòchas 's an Tighearna. A chionn aig an Tighearna tha tròcair : agus aigesan tha saorsainn 'am pailteas. Agus saoraidh e Israel bho 'uile lochdan. Glòir do 'n Athair, &c. cxLii. SALM. — Domine exaudi, ATHIGHEAENA, èisd ri m' ùrnaigh, thoir chias do m'achanaich ann ad fhirinn : èisd rium ann ad cheartas. Agus na teirig ann am breitheanas le d' sheirbh- iseach : chionn cha'n fhlrinnichear duine beò 'ad làthair. Chionii rinn mo nàmhaid gèur-leanmhainn air m'anam : dh'islich e mo bheatha gu làr. 130 NA SEACHD SAILM AlTHREAOHAlS. Chuir e mo thuinidh ann an dorchadas, mar iadsan a bha fada marbh : agus tha mo spiorad annam 'an tèinn, agus lèireadh mo chridhe 'an taobh a stigh dhiom. Chuimhnich mi air na làithean bho shean, smaoinich mi air d' oibrichean uile : gniomhannan do làmh thug mi fonear. Eiutsa shìn mi mo lamhan : mar fhearann gun uisge, tha m'anam dhut. Eisd rium, a Thighearna, gu grad : tha mo spiorad air fàillneachadh. I^a tionndaidh do ghniiis air falbh bhuam ; mu'm bi mi coltach riuthasan a theid sios do'n t-sloc. Thoir orm do thròcair a chluinntinn 's a' mhadainn; 's gu'n do chuir mi mo dhòchas annad. Thoir dhomh eòlas air an rathad air an còir dhomh imeachd : a cliionn 's ann riutsa a thog mi suas m'anam. Teasraig mi bho m' naimhdean, a Thighearna ; 's gur h-ann a d' ionnsaidh a theich mi : ionnsaich dhomh do thoil a dhianamh, a chionn gur tu mo Dhia. Treòirichidh do spiorad math mi gus an tìr cheart : air sgàth d' ainme, a Thighearna, beothaich- idh tu mi 'ad cheartas. Bheir thu m' anam bho ànradh : agus 'ad iochd cuiridh tu mo naimhdean a dhith. Sgriosaidh tu iadsan uile a tha 'cur trioblaid air m' anam : a thaobh gur mi do slieirbhiseach. Glòir do'n Athair, &c. Xa cuimhnich, a Thighearna, ar ciontan, no i NA SACRAMAIDEAN. 131 ciontan ar pàrantan: agns na diughail òimn ar peacannan. NA SACEAMAIDEAN'. BAISTEADH. IS e am Baisteadh a' chiad shàcramaid. Tha e ga 'r glanadh bho^n pheacadh-ghine, a' dianamh cloinne do Dhia 's do'n Eaglais dhinn, agus oighreachan dUgheach air righeachd fhlathanais. Tha e 'cur comharraidh air an anam nach dealaich ris, cha ghabh e toirt seachad ach aon uair, agus cha bhitear sàbhailte as 'aonais. Ann an càs na h-èiginn faodaidh urra sabith — -fear^ no th^ BOSLACH a chur j ach, ma bhios gin eile ri fhaighinn, cha chòir do athair no do mhàthair an leinibh fhèin a cur ; agus 's e fireannach a's roghnaiche na boireannach. Thà e ro-iomchuidh ma ta, gu'm biodh fìos aig urra ciamar a chuireas e BOSLAOH. Dòirt boiseag uisge air ceann no air aodann an naoidli- eacliain, agus '5 cC cheart àm, abair : Tha mi ga d' bhaisteadh 'an ainm an Athar, agus a' Mhic, agus an Spioraid Naoimh. UrACHADH AR BOIDEAN BAI9TIDH. LE sàcramaid naomh a' Bhaistidh thug thu dhomh aThighearna, còir air rìgheachd f hlathanais. An uair a ghabh mi sàcramaid naomh a' Bhaistidh thàinig mi stigh do dh-eaglais fhìrinnich Chriosta, 132 NA SACRAMAIDEAN. agus ghabh mi fos làimh d' fhàintean naomh a chumail Is àghor na gràsan a fhuair mi ann an sàcramaid a' Bhaistidh, agus is mòr na dleasnasan a ghabh mi orm-fhèin 's an àm sin ri choimhlionadh. Gabhaidh mi deagh-bheachd air na tiodhlaicean àillidh a bhuilicheadh orm ann an sàcramaid a' Bhaistidh. Le d' ghràsan-sa, Dhia, chaidh mo nigheadh 's mo ghlanadh, bho'n a h-uile peacadh, bho thruailleachd a' pheacaidh-ghine ; chaidh mo nigheadh, losa, gun toillteanas sa bith air mo thaobh-sa, ann ad fhuil, a dhòirteadh air a' chrois gu sàbhaladh mhic an duine. Is amhuil a ghlac mi gràsan na naomhachd leis an d' rinneadh crèutair iir dhiom, agus a h-aon de d' chuid cloinne. A thuiUeadh air sin, bu mhi do chuid 'us d' oighreachd, losa; cha'n ann de thruagh shliochd Eubha a bhuineas mi, ach is oighre mi air flathanas ; agus bonn mo dhòchais tha suidhichte air an stèidh a's treasa gu sòlas siorruidh a chosnadh. ! diù cha dian mi air gràsan cho urramach, agus cha chaill mi iad le peacadh a dhianamh air son maoine saoghalta, no toileachaidh thruaillidh air bith. Cha chaill, a Thighearna; cha mhutha's trom leam dolromhshaoth- air air bith, cha mhutha 's goirt leam dòruinn sa bith fhulang gus na tìodhlaicean so 'ghleidheadh. Agus bho'n a tha am Baisteadh a' fosgladh an doruis dhomh gu ruighinn air uile ionmhas do ghràs, agus a' toirt còire dhomh air do shàcramaidean naomh a ghlacail, agus gur h-iad feadain nan gràs gu beatha shiorruidh a thoirt a mach, cleachdaidh mi iad gu leas m' anma, los gu'm bi mi air mo neartachadh DAINGNEAOHADH. 133 leotha, agus air mo clinideachadh gu seasamh dlleas ri gealltanas a' Bhaistidh. Gu'm bu uaomh agus neo- thruaillidh a bhios na bòidean sin air an cumail, leis an do gheall mi a bhi dileas do bhrataich Chriosta. 'An ainm na Trianaide naoimhe, anns an deach mo bhaisteadh, biodh mo smaointean, mo bhriathran, 's mo ghniomhannan gu cHù do Dhia, 's gu sàbhaladh sìorruidh a chosnadh do m' anam fhèin. Mar sin bheir mi a mach a' bheatha mhaireannach. Biodh mo chèumannan a rèir ùmhl- achd Chriosta ; bitheam stèidheil 'an creideamh, an dòchas, 's an gaol Dhè ; gus an criin an Tighearna mi mu dheireadh, 's an toir e stigh mi gu sonas siorruidh, agus an gairm e mi gu 'bhi 'am measg oighreachan fhlathanais 'an aighir 's an sòlas nach crioch. Amen, DAINGNEACHADH. FlOSRACHADH AIR SaCRAMAID AN DaINGNEACHAIDH. ri^HA 'n Daingneachadh na 'shàcramaid leis am beil X na creidich a tha 'cheana na'n cloinn do Dhia leis a' Bhaisteadh a' faotainn an Spioraid Naoimh, le ùrnaigh 's le dol fo làimh nan Easpuigean, luchd-ionaid nan Ostal, gu 'bhi air an neartachadh na'n creideanih, 's gu 'bhi dileas, misneachail, ann an seirbhis Chriosta, air dhòigh 's gur h-fhèarr leotha am bàs fhulang na 'n creideamh firinneach a thrèigsinn. Tha 'n t-sàcramaid so air a h-òrdachadh le Crìosta, agus air a cleachdadh leis na h-Ostail fhèin, mar a tha facal Dhè a' toirt teisteanais : — *' ^S an uair a thainig iad, ghuidh iad air an son gu'm faigheadh iad an Spiorad 134 DAINGNEACHADH. Naomh, ^An sin leag iad an lamhan orra, 'us ghlac iacl an Spiorad Naomh.^^ — Gniomh. viii. 15, 17. A rithisd : — " 'S an uair a chuir Pòl a lamhan orra, thainig an Spiorad Naomh orra.^^ — Gnìomh. xix. 6. ; Eabh. vi. 2. Air an aobhar sin is peacadh mòr dearniad a dhianamh oirre ; gn sònraichte an nair a tha Criostaidhnean d! fulang gèur leanmhainn air son an aidmheil, no buairidh 'an aghaidh an creidimh. A chionn tha 'n t-sàcramaid so ga'r neartachadh le gràsan sònraichte 'an aghaidh naimhdean ar creidimh, 's ag coisrigeadh ar n-anma leis an Spiorad Naomh, air sheòl's nach tig an comharradh dheth gu bràch ; uime sin cha'n fhaodar an t-sàcramaid so ath-riarachadh. Bho so fèumaidh na creidich an aire 'thoirt gu'n tig iad ann an staid iomchuidh g'a h-ionnsaidh ; air eagal 's gu'n caiU iad na gràsan a tha fuaighte rithe, 's gu'n tionndaidh i gu dìteadh do'n anam le a gabhail ann an staid peacaidh-bhàis. Gu 'bhi ann an staid iomchuidh air son sàcramaid an Daingneachaidh, fèumaidh an t-anam a bhi saor bho pheacadh-bàis ; tha e uime sin riatanach dol gu Eisd- eachd romh làimh, a chionn cha tig an Spiorad Naomh a ghabhail còmhnaidh ann an anam a tha fo chis aig an aibhisteir le peacadh-bàis. A thuilleadh air so, is còir do gach neach a tha brath an t-sàcramaid so 'ghabhail beachd diadhaidh, agus dèigh làidir, a bhi aige air a bhi na 'thèampull gu bràch aig an Spiorad Naomh, air chor 's gu'n cuir e 'an cèill, le cuideachadh a ghràsan, gach dleasnas a bhuineas do shaighdear Chrìosta. A bhàrr air sin, is còir do Chriostaidli e-fhèin uidheamachadh air son na sàcramaide so, le ùrnaigh dhùrachdaicli mar a rinn na h-Ostail : " Bha iad so uile a' buanach- adh a dh-aon inntinn ann an ùrnaigh" os Naomh Luc 's e 'labhairt air na deich làithean eadar Deasghabhail ar Slànair agus Caingis : '* Agus hha iad daonnan DAINGNEACEADH. 135 ^s an tèampull d! moladh '5 a' heannachadh Dh4, Nach sona iadsan a dh' nidheamaicheas iad-fhèin air au t-seòl chiadna, le gnìomhannan diadhaidh beann- aichte. Tha e mar fhiachan air a' Chriostaidh a th' air a choisrigeadh leis an t-sàcramaid so, a bhi na 'shaighdear dìleas gu bràch ann an seirbhis Dhè, Eigh nan rìgh : seasarnh fo bhratach na croise, an comharradh sin a chuireadh air clàr 'aodainn : cath cruaidh a chumail ri 'naimhdean, agus buaidh a thoirt air an t-saoghal, air an fheòil, 'a air an aibhisteir, le stiùradh 's le còmhnadh Chrìosta, Rìgh nan uile chumhachd ; a bhi dìleas gu bàs, agus dealachadh ri 'bheatha mu'n trèig e seirbhis Dhè, le toil a nàmhaid a dhianamh. Biodh e daonnan na 'airidh air an ainm urraraach sin Baighdear Chrìosta. Le ùrnaigh agus carrantachd, ùmhlachd agus geimneachd, gleidheadh e 'anam saor, glan, bho pheacadh, gu 'bhi na 'àite-còmhnaidh aig an Spiorad Naomh. An uair a thèid an t-anam, 'an dèigh caithimh-bheatha naoimh, 'an làthair cathair a' bhreitheanais, bithidh dealradh boillsgeil air, de'n chomharradh a chuii' sàcramaid an Daingneachaidh air, fad na sìorrachd. Ach ma 's e 's nach bi ar caitheamh-beatha naomh, ma thrèigeas sinn bratach Chrìosta, ma dh' èireas siiin suas na 'aghaidh, ma thruailleas sinn an comharradh sin le droch chaitheamh-beatha, èiridh e ann am breitheanas na'r n-aghaidh ; ditidh e sinn aig cathair a cheartais ; tilgidh e sinn na's doimhne 'an teine ifrinne, 's bithidh e na 'chomharradh maslaidh shìorruidh air ar n-anman. Ri linn Sàcramaid anDaingneachaidh a ghabhail is còir dhuinn Dà Thoradh dhiag an Spioraid Naoimh iarraidh air Dia le dùrachd; agus mar an ciadna, Seaclid Tiodhlaicean an Spioraid Naoimh. 136 URNAIGH ROMHV DAINGNEACEADH. URNAIGH KOMH'n DAiNGNEACHADH, OMO Dhia, cha 'n 'eil neart no misneacli agam gus do chath a chur, gu fulang 'ad aobhar mar aon de d' shaighdearan ; gu bochdainn, triob- ]aid, priosan, no bàs, fhiilang air son do Shoisgeil naoimh. Tha na diachainnean 's na croisean beaga 'tha 'tachairt orm gach là a' fiachainn dhomh cho lag 's a tha mo mhisneach an uair a tha mi ag gèilleadh dhaibh : air an aobhar sin, tha mi 'g achanaich ort an Comhf hurtair a chur gu m' ionnsaidh le 'Sheachd tiodhlaicean beannaichte, gus mo neartachadh, 's mo sheòladh, a chur mo dhleasnais 'an cèill le dichioll, 's le diirachd. Spioraid l!^aoimh, a tha 'lionadh cridheachan do chreideach, thig a ghabhail tàimh 'am anam. Thoir bhuam nàire chronail, 's thoir dhomh mis- neach Chriostail. Na leig le fèin-ghaol, leis an t-saoghal, no leis an f heòil, buaidh fhaotainn orm. Na tugadh ni sa bith orm do lagh a chur suarach, no a thrèigsinn. ^a drùigheadh brosgul no eagai orm j dòirt do ghràsan gu pailt orm, air chor 's nach toir dòruinn no 'm bàs f hèin orm cnl a chur ri d' sheirbhis, los gu'm bi mi coltach ris na h-Ostail, do shaighdearan dileas, ag gabhail toil-inntinn ann am fulang air do shon. Tha mi lag ; ach an uair a thig an Spiorad Naomh orm, bithidh mi làidir annadsa, agus ni mi cogadh gu uair mo bhàis fo d' bhrataich 'an aghaidh naimhdean m' anma. Thig, ma-ta, a Spioraid ISTaoimh, agus lìou m' anam le d' thìodhlaicean beannaichte, Amcn. URNAIGH AN DEIGH AN DAINGNEACHAIDH. 137 Deònaich tighinn a nuas orm an dràsda, mar a thàinig thu nnas air na h-Ostail air là Caingis, 'an coltas theangannan teine, ^s mar a thàinig thu nuas air mòran sluaigh le dol fo lamhan nan Ostal, air chor 's gu'n cuir mi 'an cèill do mMstlrean diadhaidh le cieideamh beò, 's le cridhe làn gaoil ; 's gu'n seas mi gu misneachail 'an aghaidh mo naimhdean faic- sinneach agus neo-f haicsinneach ; gu'n toir mi buaidh orra, 's gu'm bi mi daonnan ealamh gus a h-uile seòrsa dòruinne, 's am bàs f hèin, f hulang air son a' chreidimh f hìrinnich. Amen. URNAIGH AN DEIGH AN DAINGNEACHAIDH. ODHIA na tròcaire, tha mi 'toirt buidheachais dhut air son do thìodhlaicean lìonmhor, 's gu h-àraid air son nan gràsan a bhuilich thu orm ann sàcramaid an Daingneachaidh. Deònaich dhomh a bhi daonnan ag cuimhneachadh orra agus taingeil air an son ; thoir dhomh a bhi gach latha 'tighinn air m' aghart ann an gliocas, 'an tuigse, 'an comhairle, 'an neart, 'an eòlas, 'an diadhachd, 's an eagal naomh. Thoir Dà Thoradh dhiag an Spioraid [N'aoimh dhomh, Carrantachd, sòlas, &c. mo Dhia, a thug dhomh na tìodhlaicean prìseil so, gleidh f hèin 'ani anam iad ; ma 's ann air mo chìiram-sa mhàin a bhios an dianadas naomh so, meallaidh athair na foille 's na ceilge bhuam iad : cuiridh e 'dhith orm iad. Ach fo d' chìiram-sa, 's fo d' shùil fhurachail, bithidh iad tiaruinte bho'n nàmhaid. Tha mi 'g iarraidh mathanais air son tighinn a 138 FAOISID. dh-ionnsaldli na sàcramaide so air cho beag nidh- eaniachaidh, 's le aineolas mu a luachmhoiread ; air son nach d' thàinig mi ga 'h-ionnsaidh leis an toil, 's leis an dèigh 'bu chòir dhomh ; air son mo chaith- eamh-beatha 'bhi 'an aghaidh riaghailtean an t-soisgeil. Ach, mo Dhia, le còmhnadh nan gràs a fhuair mi anns an t-sàcramaid so, tha mi 'cur romham caitheamh-beatha diadhaidh a leanailt, 's a bhi 'am shaighdear dileas do Chriosta. mo Dhia 's e so mo bheachd 's mo rùn an dràsda, ach an uair a's mutha 'smaoinicheas mi air mo laigse f hèin 's air neart mo naimhdean,'s ann a's treasa m' achanaicli ag iarraidh barrachd ghràsan gach là, los nacli truaillear mi leis an t-saoghal, no le 'dhroch cleachd- ainnean ; agus los gu'n cuir mi eagal 'us nàire air chùl, a's tric a thug mo mhisneach bhuam gu labhairt 'an aghaidh a' pheacaidh, 's a chùm air m' ais mi bho m' dhleasnas a choimhlionadh. Deòn- aich gu'm f uilig mi le ciiiine, 's le iimhlachd, gach. masladh 'us tàire, èucoir 'us crois, a thig 'am rathad. Aon ni eile tha mi 'g iarraidh ort, mo Dhia, 's e sin nach iarr mi tuille sith, no fois, no tlachd ann an nichean an t-saoghail so, ach ann ad ghaol-sa a mhàin, 's a bhi daonnan a' dianamh an nì sin a thig gu d' bharrachd glòire. Amen. F A I S I D. SOILLEIREACHADH AIR FaOISID. A 's niath leat d' èisdeachd a dhianamh leis an M uidheamachadh cheart, fèumaidh tu do chomh- airle a chur ri Dia le mòran suime, agus, beagan ìiine FAOISID. 139 ro-làimh, iarraidli air gii tric agns gu dìan, còmhnadh a gliràsan a thoirt dlmt ; gu h-àraid ma thachair dhut a hhi fada aim an staid a' pheacaidh ; rud a chuireadh fèum air dol a leth-taobh uaigneach car beagan ùine gus thu-fhèin a dhianamh deas le iirnaigh agus cràbhadh ; gus an gnothach a ghabhail fos làimh le cùram, agus gus an tuigeadh tu do staid, le feartan ìirnaigh agus cràbhaidh. Rannsaich do chogais le dlchioll mor agus saothair, gun dol gu geilt no imcheist. Cuidich do mheomhair le clàr-innse nam peacannan, agus gabh sàr-bheachd air na h-ana-miannan a tha fuaighte riut ; air a' chuideachda anns an robh thu ; air do ghnothaichean gnàthail ; air dleasnasan do staide, agus air an dòigh anns an do choimhlion thu iad ; a h-uile peacadh anns an d' èirich dhut tuiteam 'an gnìomh no 'n dearmad, faigh a mach, agus cho tric agus a bha thu ciontach. 'An dèigh do chogais a rannsachadh mar a thigeadh dhut, na saoil gu 'm beil thu nis deas air son d' èisdeachd, tha 'chuid a's cudthromaiche de'n chùis fhathasd romh- ad ; agus 's e sin ùine agus saothair a ghabhail ort fhèin gu fior aithreachas a thogail 'ad chridhe, maille ri gràin fhuathasaich air son do chiontan leis an d' thug thu tàire do Dhia ; agus rùn làidir le cuideachadh a ghràs gu'n seachainn thu na peacannan ciadna à so suas cuide ri'n ceann-aobhair ; agus gu'n cleachd thu miadh- onan iomchuidh gu tòiseachadh air caitheamh-beatha ùr. Gu ruighinn air bròn-cridhe air son do pheacannan, agus rùn làidir an seachnadh, fèumaidh tu na gràsan so iarraidh gu dùrachdach air Dia, a chionn 's ann bhuaithe- san a thig iad; uime sin gus do chridhe a gliluasad gu fìor aithreachas, leag d'aire gu dian air ìirnaigli agus smaointean cràbhach 's gu h-àraidh air na ceitliir Jlichean deireannach, air gràinealachd a' pheacaidh, air 140 FAOISID. matlias Dhè, air pàis agus bàs Cliriosta. An iiair a ruigeas tu air a' mhulad throm so, le beachd a bhi dileas do Dhia, faodaidh tu 'bhi 'an dòchas a bhi uidheam- aichte air son d' èisdeachd ; ach as easbhuidh so cha 'n 'eil thu deas. Ma tha dad air d'inntinn a tha sgàth ort 'aideach, leig air iirnaigh agus bròn as ùr gus am faigh thu neart agus gràsan a chuireas am fìamh ceacharra so air chùl. Agus a chaoidh na gabh a dhànadas no a ladarnas ort-fhèin, dol gu d'èisdeachd ann am beachd briag a dhianamh do'n Spiorad Naomh. ciod e an toil-inntinn nach toir e dhut do chridhe aotromachadh bho eallach a' pheacaidh ! Agus dè am fàsgadh agus an cnàmh-cogais nach 'eil na'n cleith. 'An àm aideachaidh, ùmhlaich thu-fhèin, agus innis do pheacannan gu saor soilleir, gun an lughdachadh le leisgeulan, no le tilgeadh na coire air an atharrach ; dean làn-aideach air seòrsa agus air àireamh do pheac- annan maille ris na cùisean a tha 'g atharrachadh an nàduir no a' leasachadh gu mòr an coire. Biodh do bhriathran bèusach, agus, ma ghabhas e seachnadh dhut, na toir suas ainm duine sa bith a bha na 'aobhar- peacaidh dhut. Sedladh air faoisid. An uair a thèid thu stigh gu cathair na h-èisdeachd rach air do dhà ghlùn làmh-ri d' athair-faoisid ; cuir comharradh na crois' ort, agus abair : 'Athair, beannaich mi, oir pheacaich mi. An uair a gheabh thu 'bheann- achd, gabh an t-Aideachadh gu ruig le m' mhòr choire-fìiein. An sin abair : Tha (a^ leithid so a dh-ùinej bho'n a bha mi aig m' èisdeachd mu dheireadh 's fhuair (no cha d' fhuair) mi fuasgladh, 's ghabh (no cha do ghabh) mi Eiarachadh, 's bho'n àm sin tha mi ga m' dhiteadh 'an. . . . An uair a clh' aidicheas tu uile, gu saor, soilleir, agus le ùmhlachd, na peacannan a's cuimhne leat tuiteam annta bho d' èisdeachd mu dheireadh, I RANNSACHADH COGAIS. 141 faodaidh tu 'ix dùnadh so 'chur air d'fhaoisid : * Air son nam peacannan so, 's gach peacaidh a rinn mi riabh, tha mi duilich bho ghrùnnd mo chridhe, 's ag cur romham nach peacaich mi tuille. Tha mi 'guidhe mathanais bho Dhia annta, 's breitheanais-aithrich \is fuasglaidh bhuaibhse, 'Athair-f haoisid.' Agus gabh a' chuid eile de'n Aideachadh — Air an aohhar sin, &c. Anns an Aideachadh 'an deaghaidh " na naoimh uile " theirear 's a' chiad chuid ' agus dhuihhse 'Athair/ agus anns an ath chuid 'agus oirhhse ^Athair.' 'An sin èisd le suim 's le irisleachd ris gach seòladh 'us comhairle a bheirear ort, gabh ri d' bhreitheanas- aithrich le ùmhlachd, ag cur romhad a chur 'an gniomh. A' faotainn fuasglaidh crom sìos do cheann, ùraich d'aithreachas air son do pheacannan uile, agus le fior- irisleachd iarr tròcair air Dia, 's gu'n deònaicheadh e mathanas a thoirt dhut air nèamh mar a tha 'n sagart a' toirt dhut air talamh. 'An deaghaidh d' fhaoisid cuir do bhreitheanas- aithrich 'an gniomh 's an àm agus 's an àite a dh'iarrar ort. Uraich do rùn a h-uile peacadh a sheachnadh, agus na miadhonan iomchuidh h-uige sin a chleachdadh, le ceann-aobhair'us buaireadh a'pheacaidh a sheachnadh. Mar sin cuir thu-fhèin air rian do chaitheamh-beatha a leasachadh. Eannsachadh Cogais. Urnaigh romh rannsachadh cogais. OMO Dhia, a tha fianaiseach air smaointean diomhair mo chridhe, tha fìos agad gur h-ann gu leasachadh do ghlòire, agus sàbhaladh m'anma a tha mi 'tighinn a dh-aideach mo pheacannan. Tlia mi 'an geall air m' anam a ghlanadh bho smal a' pheacaidh le Sàcramaid naoimh na Taoisid, a 142 RANNSACHADH COGAIS. dh' òrdaicli thu gu leas m' anma. mo Dhia, thoir dhomh còmhnadh do ghràs gus an dleasnas cud- thromach so a chur 'an gnìomh, ann an seòl 's gu'm faigh mi mathanas 'am pheacannan. mo Dhia, tha mi 'faicinn gu soilleir gu'n d'rinn mi iomadh èucoir 'ad aghaidh, a thoill do chorruich agus do dhiùghaltas; agus mur fhaigh mi mathanas annta, gu'n tèid mo thilgeadh à d'fhianais gu bràch. Tha mi nise ma-ta ro-dheònach air staid m' anma a rannsachadh, agus mo pheacannan fhaighinn a mach, leis an tric a thog mi d'fhearg. Ach, mo Dhia, cha dian mi ach mi-fhèin a mhealladh mur fhaigh mi soilleireachadh do ghràs. Air an aobhar sin cuir thusa 'n cuimhne dhomh gach ^peacadh agus èucoir anns am beil mi ciontach : chionn is math a tha fhios agam nach 'eil ni 'am falach no 'n dubhar ort. Ach tha mise fo dhuibhre 's fo cheò a' pheacaidh. Tha mi air mo chuairteachadh le aineolas, tha m' ana- miannan ga m' dhalladh, agus m' àrdan ag cur sgleò air gach èucoir; agus ged is lèir dhomh cuid de m' lochdan, tha roinn mhòr de m' pheacannan 'am falach air sùilean m' anma. Ach, mo Dhia, thoir thusa iad sin 'am follais dhomh; dèarrsadh solus do ghràs air m'anam, los gu'm faic mi gu soilleir gach èucoir a rinn mi, agus gach giomh 'us fàillinn a tha fuaighte rium; agus na biodh dad air bith 'am falach orm a dh'fhaodas a bhi na 'aobhar-ditidh dhomh. Spioraid JSTaoimh, sgap thusa an ceò a tha ga m' chur iomrall ; fìach dhomh mo neoineachd, mo shuaraiche, mo bhochdainn, agus gràinealachd mo pheacannan, los gu'm faigh mi eòlas orm-fhèin CLAR-INNSE PHEACANNAN. 143 agus ortsa, mo Dliia; agus gu'n till mi riut le cridlie aithreachail agus brònach, leis an toill mi fathamas agus tròcair a bheir mathanas dhomh 'am pheac- annan. mo Dhia, leis nach àill bàs a' pheacaich, ach gu'm bi e beò, dian rèite rium air an lath' an diugh. Thoir misneach dhomh, dian mo neartachadh, mo chuideachadh, agus mo chòmhnadh. Thoir bhuam spiorad an àrdain, los gu'n aidich mi mo pheacannan gu saor agus gu soilleir, le cridhe iriseal agus brùite. mo Dhia, thoir rùn làidir dhomh am peacadh agus ceann-aobhair a' pheacaidh a sheachnadh à so suas, air sgàth do Mhic losa Crìosta. Amen. CLAR-INNSE PHEACANNAN. I. Tj^HAII^rTE. Tha cion Creidimh, Dòchais, Jj Gràidh, agus Cràbhaidh, a' bristeadh air an fhàinte so. 1. Cion Greidimh. An robh ciad phuingean do chreidimh — mar a tha rùn dìomhair na Trianaid', fàintean Dhè, 's na h-Eaglaise, agus na Seachd Sàcramaidean, 'an aineol ort ? An do chuir thu 'an teagamh, no 'n d' àicheidh thu puing sa bith de d' chreideamh ? An d' aontaich thu le eiricich, no le droch chuideachda na^n labhairt 'an aghaidh do chreidimh, no dheagh-bhèusan ? An do lèugh thu leabhraichean eiriceach le tlachd no cunuart do d' anam? An d' rinn thu diù, no 'n d' thug thu tàire do rudan naomh "? An robh thu 'rannsachadh rìiintean diomhair Dhè, agus a' fìachainn ri'n tuigsinn le tìir nàduir 1 An d' iarr thu eòlas no lei^^heas air draoidh- 144 CLAR-INNSE PHEACANNAN. ean no bana-bhuidsicliean ? An robli tlin 'cnr seadh brtìge air facal Dhè, no ga 'thoirt a stigh ann an seòl faoin, no mar ghèire facail? An robh thu 'toirt creideis do bhruadair no do dh'aisHng cadail, agus ga 'bhreithneachadh ì 2. Cion Dòchais. An robh thu 'toirt gèill do ghràs- an Dh6, no 'call do dhùile ri tròcair, 's ri mathanas do pheacannan'? An robh thu 'gabhail dànadais air niathas Dhè, le 'bhi 'dol air d'aghart ann an droch- bheart, no 'cur dàil' anns an aithreachas ì An robh thu 'gabhail urad dhànadais as do neart fhèin, no 4 grasan Dhè, 's gu'n do chuir thu thu-fhèin ann an cunnart peacaidh, le dol 'an droch chuideachda, no 'lèughadh dhroch leabhraichean, no 'dianamh rud sa bith eile a thigeadh gu dolaidh cuirp no anma dhut? 3. Cion Graidh. An robh thu 'toirt gaoil do Dhia os cionn gach nì, no, an d'thug mòrchuis no àrdan ort an lagh a bhristeadh, a roghainn air tàire no masladh f hulang bho dhaoine, no thu-fhèin a chomh- arrachadh a mach mar ChaitHceach ? An d' thug saidealtas, nàire, no cabhag shaoghalta ort d' iirnaigh, no dleasnas sa bith eile fhàgail'? An robh thii dìochuimhneach air Dia, no neo-aontach d'a ghràsan? An robh sgàth ort labhairt mu Dhia, no an robh thu mi-thaingeil dha air son a ghràsan, agus a thìodhlaicean dhut] 4. Cion Cmhhaidh. An robh thu 'lùbadh do ghliin gu tric do Dhia, gu h-àraidh much agus anmuch'? An robh thu 'gabhail d'ùrnaigh le suim agus le dùrachd, no 'n robh thu 'leigeil le smaointean eile CLAR-INNSE PHEAOANNAN. l45 drùghadh a stigh ort le d' dheòin ì An d' thug thu as-onair do Dhia, no sgainneil do 'n atharrach le kiasgan, bruaidlein, no cadal, 'an àni na h-ùrnaigh ? An robh thu 'cin^ dhìot bho latha gu latha sgur de'n olc, agus tòiseachadh ris a' mhath ì II. Fàinte. — Am beil e na 'chleachdadh agad a bhi 'toirt ainm Dhè an diamhanas ì Dè cho tric ? Am bi thu ri mionnan brèige no obainn? An d' thug thu mionnan-eithich, a dh' fhaodadh dolaidh a dhianamh air an atharrach, a thuilleadh air peacadh 'an aghaidh Dhè'? An d' thug thu do mhollachd air neach sa bith, no 'n d' rinn thu guidhe dhut fhein? An do ghabh thu tlachd ann am mionnan an atharraich ì An do bhrosnaich thu e gu'n ionnsaidh? An d' thug thu bòid nach robh ceart, no a bha e fos cionn do chomais a coimhlionadh ; no ma bha i ceart, an do bhrist thu i, no 'n robh thu fadalach ga 'cur 'an gniomh ì III. Fainte. — An do bhrist thu air an Dònach, no air Làithean-fèille ? An d' rinn thu-fhèin, no an do leig thu le h-aon sa bith fo d' rian, am bristeadh le seirbhis mhi-riatanaich sa bith a dhianamh air na làithean sin ì An d' èisd thu 'n aifrionn, an d' thug thu 'n aire gu math do 'n teagasg, do chràbhadh, 's do leabhraichean diadhaidh ì IV. Fainte. — Mar urra-chloinne — An d' thug thu tàire no as-onoir do d' phàrantan le briathran no le dianadas ? An do dhiùlt thu iad, no 'n d' rinn thu diù de 'n comhairle? An robh thu leisg, diorrasach dhaibh, no coma iimpa? An do dhùraig thu olc sa bith èirigh dhaibhl An do ghabh thu gu 10 146 CLAR-INNSE PnEACANNAN. h-olc achasan bhuapa ? An d' rinn thu olc sa bith air an iarrtas ] An do thog thu gu f eirg iad ? 2. Mar pharanta — An robh thu mì-fhreasdalach air do chuid cloinne a thaobh anma no cuirp ? Mi- chùramach mu'n ùrnaigh 's an dleasnas Criostail ionnsachadh dhaibh an uair a bha iad òg ? A' faicinn gu'n robh iad gu riaghailteach a' dol do'n aifrinn, agus do'n sgoil, agus a' seachnadh droch- chuideachda *? A' toirt achasain dhaibh agus ga'n smachdachadh an uair a rachadh iad as an rathad ? ]N"o ga'n cronachadh le feirg ? JSTo a' leigeil leotha a bhi 'ruith air an toil f hèin le beadradh, ga 'm moladh, no brosgul riutha? A' toirt droch-shamhlaidh dhaibh le misg, le mionnan, no le droch-sheanchas. 3. Mar sheirhhisGach — An do dhiùlt thu gnothach sa bith a dhianamh a dh' iarr do mhaighistir, no do bhana-mhaighstir ort? An do chuni thu, no 'n d' thug thu seachad, no 'n do leig thu le feadhainn eile, dad a bhuineadh do d' mhaighistir no do d' bhana-mhaighistir *? An robh thu mi-dhùrachdach, no mi-dhileas ann an gnothuch sa bith a bha 'n earbsa riut? An do leig thu call sa bith na'n rathad ? An robh cion dichill ort ag cur air aghart gach ni a thigeadh gu fèum dhaibh ì 4. Mar mhaighistir — An robh thu cùramach 'us faicilleach mu ghiùlan agus mu chaitheamh-beatha do sheirbhiseach, a' toirt comhairle gu'n leas orra, agus ga'n cronachadh an uair 'bu chòir ? An robh thu toirt orra an iirnaigh ghabhail, an aifrionn èisdeachd, agus na sàcramaidean a chleachdadh'? An robh thu 'dianamh dià dhiubh, a' sealltainn sios CLAR-INNSE PHEACANITAN. 147 orra, a' toirt tàire dhaibh, a' trod riutha gun rèusan ì An robh thu diùlt an tuarasdal a phàidheadh, no an robh thu 'cur dàlach ann ? Y. Fainte. — An robh thu ciontach ann am murt, no'n dòrtadh fala neochiontaich ? An d' rinn thu ciorram, na dochann, air an atharrach ? An do bhuail, no an do chiùrr thu e 1 An robh goimh no farmad, diùmb no gamhlas, agad ris ? An do throd thu ris*? An d' thug thu bèum, no sglamhrainn dha ì An d' rinn thu olc, no diùghaltas air, no' n robh an toil agad ì An do dhiùlt thu mathanas a thoirt seachad ì An do chum thu fearg ris ? An robh thu f uar, coimheach ris, a' seachnadh bruidhinn a dhianamh ris, no fàilte a chur air. An d'thug thu sgainneal seachad, 's e sin peacadh a dhianamh 'an làthair feadhnach eile ì Agus is leasachadh air do pheacadh, ma 's ann gu feadhainn eile a bhros- nachadh gu peacadh a thug thu seachad sgainneal. Ag èigneachadh, ag comhairleachadh, no ag cuideach- adh an atharraich gu peacadh a dhianamh? A' toirt dlona, no ri cùl-taice do dhroch dhaoine, no 'dol eadar iad 's ceartas ? An d' thug saidealtas no eisimeil ort gan chasg a chur air peacadh an atharraich, 's e na d' chomas, le comhairle 'thoirt air, no le innse dh' a uachdaran dligheach *? An d' thug thu eòlas do'n atharrach air a' pheacadh nach b'aithne' dha? An ];obh thu 'moladh an uilc, no na feadhnach a bhios ris an olc ì An d' rinn thu uaill as an olc a rinn thu-fhèin ì An do dhiìilt thu dèirce do na bochdan, no 'n robh thu neo-fhuasglach air daoine feumach ì 148 CLAR-INNSE PHEACANNAN. VI. Faintb. — Leis an teangaidh — An do labhair thu cainnt dhìibailte as an tuigear seadh neòghlan*? An robh thu ri draosdachd no drabasdachd? An robh thu ri seanchas salach ? No an d' aithris thu eachd- raidh nihì-bhèusach ? An d' thug thu comhairle, seòladh, no brosnachadh gu mi-gheimneachd ? 2. Leis an t-sùil — An do choinihead thu air rudan a dh'fhaodadh smaointean neòghlan a thogail dhut, mar a tha dealbhannan mì-bhèusach, no ort-fhèin, no air neach eile, ann an seòl mi-àraid ? An robh thu 'lèughadh leabhraichean mi-shuairce ì 3. Leis d chluais — An d' èisd thu ri cainnt shalaich, ri draosdachd no ri drabasdachd, no ri eachdraidh mhosaich ? An do ghabh thu tlachd na leithid sin de sheanchas, no an do leig thu air 'aghart e 's e 'ad chomas a bhacail, no an uair nach robh e 'ad chomas, an d^ fhuirich thu 's an droch-chuideachda ì 4. Le laimhseachadh — An robh thu 'beantainn dhut-fhèin no do dh'fheadhainn eile ann an seòl mì-àraid ? A' breith air boirionnaich, ga'n laimh- seachadh, no ga 'm pògadh 'an dòigh mhi-bhèusaich ? 5. Le smaointean — An do stad thu a d' dheòin air smaointean salach ? An do ghabh thu tlachd annta ? An d' thug thu aonta dhaibh? An do chuir thu romhad an cur 'an gniomh ? 6. Le gnìomh — An robh thu ciontach ann an diolanas, 'an adhaltras, no 'am peacadh 'an aghaidh nàduir ? — (Ma's maighdeani], no bana-charaid a thug thu as an rathad is miadachadh air do pheacadh e ; is leasachadh cuideachd air, ma bha èiginn, cruaidh- impidh, no gealltannas-brèige 's a' chùis). FAINTEAN NA H-EAGLAIS. 149 VII. Fainte. — An robh thu ciontach 'an goid? An robh thu cumail cuid an atharraich bhuaithe ge b' oil leis, no dh' aindeoin? An do dhiùlt thu d'fhiachan a phàidheadh, an robh thu cur dàlach annta no ga 'n àicheadh ì An robh thu ri cuir, no ri mealltaireachd 'an àm bargain ì An d' rinn thu call sa bith air an atharrach, no an do mhìll thu a chuid ? An d' thug thu seachad droch airgead, no an do chùinn thu e ì YIII. Eainte. — An do thog thu fìanais-bhrèige 'n aghaidh do choimhearsnaich'? An robh thu ri briagan, no ga'n dìon ì An do chuir thu fotha an neo-chiont- ach ì An d' thug thu 'n ciontach 'an uachdar ? An robh thu ciontach 'an ciilchainnt, no 'an dubharach- adh cliù an atharraich ì An d' rinn thu follaiseach a pheacannan no 'fhàillinnean dìomhair? An robh thu 'falbh le naidheachdan, agus le sin a' togail aimhreit eadar theaghlaichean *? An robh thu ciontach 'an ceilg, no 'an gabhail coltais dhiadhaidh ort-fhèin bho 'n leth-amach ì IX. Fainte. — An do shanntaich thu bean do choimhearsnaich ì (Faic an VI. Fàinte), X. Fainte. — An do shanntaich thu rud sa bith a bhuineadh do'n atharrach'? (Faic an VII, Fainie). FAINTEAN NA H-EAGLAIS. 1. An d' èisd thu 'n aifrionn air gach Dònach, 's air gach Latha-fèille It An d'rinn thu obair- shaoghalta gun èiginn, no gun òrdugh ? 2. An do thraisg thu 'n Carghus agus làithean eile 'bh' air an òrdachadh ? An do sheachainn thu feòil air Dihaoine, 's air na làithean eile nach robh e òrdaichte a h-iche ? 150 NA SEACHD PEACANNAN BAIS. 3. An d'rinn thu deagh-fhaoisid aon nair 's a' bhliadlma, an car a's lagha ì 4. An do ghabh thu Corp-Chriosta aon nair 's a' bhliadhna, an car a's lagha, 's gu h-àraid 'an àni na càsga ! 5. An do phàidh thu an deachamh do d' phears'- eaglais ì 6. An do phòs thu le bainis 's a' Charghus, no 's an Aidbhen, no 'an taobh-stigh de'n cheathramh cèum càirdis ì Na sbachd Peacannan Bais. I. Uabhar. An do ghabh thu tlachd asad- fh^in, na as do bhuaidhean, a thaobh cuirp no anma? An robh thu 'cur bòsd asad-fhèin, as do ghliocas, à d'fhaoghlum, as do spionnadh, as do chuid, no as do chàirdean 1 An robh barail mhòr agad ort-fhèin ? No an robh thu 'toirt ionnsaidh air gnothaichean mòra a bha f os cionn do neart ì An robh do bharail mhòr ort-fhèin ga d'dhianamh cruaidh, magail, tàireil, air feadhainn eile? An deachaidh d' àrdan cho fad' agus neopris a dhianamh air an fheadhainn a bha os do chionn, no monmhur na'n aghaidh no 'bhi asumhail dhaibh? Gun a bhi 'gabhail ri d' choire, no ga d' dhìon fèin le leisgeulan- faoine no briagach ì Ag cur suarach an seòlaidh, agus an achasain ? Dìan, dìorrasach, 'ad bheachd fhein ? Mi-thaingeil do Dhia air son a thiodhlaicean dhut ? II. Sannt. An robh thu 'g òrdachadh agad-fhèin rud sa bith de chuid an atharraich? (Faio an seachdamh Fainte,) NA SEACHD PEACANNAN BAIS. 151 IIT. Dkuis. (Ohunnacas so air an t-siathamh Fainte.) IV. Craos. An robli thn air mliisg'? An do chuir thu feadhainn eile air mhisg ? An do ghabh thu tuilleadh 's a' chòir de bhiadh, no le tuilleadh 's a' chòir de ghionach 1 Y. Leisg. An d'thug leisg ort dearmad a dhianamh air d' ùrnaigh much no anmuch? An d' thug leisg ort dleasnas sa bith eile a dhìochuimhn neachadh, no 'fhàgail gun dianamh'? An robh thu trom, neoshunntach, marbhanta, fadalach, ri gnothach sa bith a bhuineadh do d' staid ? YI. Farmad. An robh thu 'gabhail bròin, no dorrain a chionn gu'n robh an t-atharrach na b'fhèarr buaidhean, na bu mhutha cuid, no na b'fhèarr dòigh, na thu-fhèin? Am bu mhath leat a chall? An robh droch-dhùrachd agad dha? YII. Fearg. An do las thu suas ann an corruich, no'm feirg, ris an atharrach? An do leig thu mach d' anntlachd le mionnan, maoidh- eadh, smàdadh, càineadh, magadh, no diiigh- altas ? An do chum thu 'n f hearg ann ad chridhe ? An robh thu mì-fhaighidneach fo chroisean, fo anshocair, 's fo easlaintean ^? An so tha e ri thoirt fonear, nach e am peacadb a mhàin a thari 'aideach, ach a bhàrr air sin, gu'm beil a' cho huthad uair 's a thuit thu anns gach peacadh ri ìnnse. Tha seòrsa, àireamh, 'us cùisean-miadachaidh a' pheacaidh ann an seòl comharraichte, ri thoirt fosn-àird; agus ma thug thu air falbh cuid no chù an atharraich, fèumaidh tu a chur air ais. 152 URNAIGH ROMH EISDEAOHD. Urnaigh air son aitTireachais, OTHIGHEAEN"A, is aobhar mulaid 'us bròin dhomh an sealladh a thug thu dhomh air mo pheacannan. Tha iad trcm, lionmhor, gràineil. Och, is ioma dòigh air 'na thoill mi d' fhearg, agus do chorruich! Tha 'fhios agam gu'n èirich iad suas gus mo dhiteadh aig uair mo bhàis, mur glan mi bhuam iad an dràsda le fior aithreachas. Ach, mo Dhia, 's ann bho d' làimh fhialaidh, thobhairtich-sa a tha dùil agam ris na gràsan sin fhaotainn. Mur gluais thusa mo chridhe le fior bhròn air son mo chiontan, bithidh mo shaothair-sa diamhain, agus bithidh mi truagh gu bràch. Och, chuir mi suarach do mhathas ! Einn mi diochuimhne air do chaoimhneas, mhi- bhuilich mi do ghràsan, agus bha mi neo-thaingeil air son gach tròcair a rinn thu orm! Is iomadh anam a tha 'n diugh a' losgadh ann an lasraichean iutharna air son na's lagha 'pheacannan na a rinn mise'? Ach gabh truas rium. Is mòr d'fhathamas rium an uair a thug thu rathad dhomh gutilleadh riut, agus mo shith a dhianamh suas riut. So an rud a tha 'toirt misnich dhomh, mo Dhia, beannaichte gu'n robh d' ainm gu bràch. mo Dhia, na agair orm peacannan nan làithean a chaidh seachad. Thoir làn-mhathanas dhomh annta, le fior-aithreachas a thoirt dhomh ; air chor 's gu'm bi mi aon uair eile air mo chùnntadh 'am measg do sheirbhiseach. Thusa, Dhia, a chruthaich an saoghal le facal do chumhachd, cruthaich cridhe glan 'am chom. Thighearna losa, seall orm le bàigh. Lion m' anam URNAIGH ROMH EISDEACHD. 153 le bròn spioradail, 'us le fuatli agus gràin air mo plieacannan. A so siias le còmhnadh do ghràs, bheir mi gaol dhut 'os cionn gach ni ; bithidh mi dìan, dileas, ann ad sheirbhis. Bithidh aoibhneas ann am flathanas air son aon pheacaich a ni peanas. Athair na tròcaire, deònaich gu'm bi m'aithreachas cho trom agus cho flrinneach, 's gu'n toir e sòlas do chùirt fhlathanais. Air cridhe bruite, a Thighearna, cha dian thu tàire. Thighearna, dian tròcair orm, a thaobh 's gur peacach truagh mi. Air sgàth bàs dòruinneach mo Shlànair losa Crìosta, dian tròcair orm. Urnaigli a dKfhaodar a ràdh tric romh èisdeachd. 'TOSA, thoir mo pheacannan gu m' chuimhne. X 'losa, thoir dhomh gràsan an aithreachais, 'losa, thoir dhomh gràsan na h-ùmhlachd. 'losa, thoir dhomh gràsan na h-irisleachd gu mi- fhèin a dhiteadh aig cathair-na-Faoisid, los nach tèid mo dhiteadh aig cathair-a'-bhreitheanais. 'losa, thoir neart 'us misneach dhomh, ann an dòigh 's nach toir an t-àrdan orm peacadh sa bith a chleith. Is fhasa dhomh dol fo nàire car tamuill bhig, na m' anam a chur ann an cunnart dol gu dòruinn shiorruidh. 'losa, tha mi 'cur romham, le còmhnadh do ghràs, mo pheacannan aideach cho saor, agus cho soilleir, 's ge b'i so uair mo bhàis. 'losa, gabh truas rium. 'losa, dian tròcair orm. Is aobhar nàire agus bròin am peacadh ; ach is 154 URNAIGH AN DEIGH NA H-EISDEACHD. aobliar aighir 'us sòlais do dh-ainglean Dhè, gu'm biodh e air a nigheadh air falbh ann an tobar na Faoisid. m'anam, biodh aoibhneas ort; tha Dia toileach air rèite 'dhianamh riut : glac a làmh thròcaireach, tha i sinte 'mach gu rèite 'dhianamh suas riut : na diùlt a mhathas. mo Dhia, air sgàth Chrlosta, thoir dhomh fior-aithreachas air son mo pheacannan, agus thoir air ais dhomh mo chòir air flathanas ; agus na leig m' anam gu bàs siorruidh. URNAIGH AN DEIGH NA H-EISDEACHD. ADHIA na tròcaire, tha mi 'toirt molaidh dhut, agus cliii, air son gu'n d' thug thu dhìom eallach throm mo pheacannan. Le cridhe iriseal gun cheilg, dh'aidich mi do m' Athair-faoisid a h-uile peacadh air am b'urrainn dhomh cuimhneachadh. Deònaichgu'mbi an fhaoisid so taitneach'ad shiiilean. Thoir làn-mhathanas dhomh anns gach peacadh a chuimhnich, agus nach do chuimhnich mi aideach. Tkighearna, thugas dhomh a bhi na's cùramaiche, agus na's dichioUaiche à so suas, ann ad sheirbhis, agus ctil a chur ris gach leannan-peacaidh a tha fuaighte rium, 's mi nis a 'toirt fuath agus gràin mo chridhe dhaibh. Le d' chòmhnadh, Thighearna, cha dian mi peacadh tuille, a thoilleas d' fhearg, 'fhad 's is beò mi. Shlànair, neartaich mi 'an aghaidh nam buairidhnean a's mutha a tha 'cur a dhiachainn orm. (Ainmich ^an so riut-fhèin iad.) Thugas dhomh a h-uile cunnart agus ceann-aobhaii peacaidh a sheachnadh gu cùramach à so suas. mo Dhia, seall, tha gach f àillinn a's coirbte a thàinig GEALLADH N. FRANSL 155 a nuas orm bho Adhamh air an tromachadh agus air an daingneachadh le m' dhroch dhianadas fhèin. Ach a nise le còmhnadh do ghràs, tha nii 'cur roniham nach bi mi ciontach am feasd ann am peacadh-bàis. ISTi mi dìchioll air gach giomh agus fàillinn a tha annam a leigheas, agus gach ni 'dhian- amh gu barrachd glòire dhutsa. losa, beann- aich mo thoil mhath agus mo dhùrachd. mo Dhia thugas dhomh mo chogais a rannsachadh gu mean agus gu dichiollach a h-uil' oidhche ; agus toiseach mo ghnìomhannan a thoirt dhutsa a^ h-uile madainn, air chor's gu'm bi 'chuid eile de 'n latha air a bhuiJeachadh gu d' ghlòir. mo Dhia, thugas dhomh mo bhreitheanas-aithrich a chuimhneachadh, agus a chur 'an gnìomh le spiorad na h-ùmhlachd agus an aithreachais. Thugas dhomh a h-uile latha 'bhi 'gabhail am barrachd saothrach orm-fhèin, gu fàs na's diadhaidh agus na's fhèarr; air chor 's gu'n ruig mi mar sin air làn-mhathanas 'am pheacannan, air coimhlionachd caithimh-bheatha, agus air duais shiorruidh anns an ath-shaoghal. Tromh losa Criosta ar Tighearna. Amen. GEALLADH N. FRANSL ^S e conihairle Naomh Fransi de Sàles do neacli a ni èisdeachd, gu'n tugadh e an gealladh laidir so do Dhia a hhi dìleas dha tuille : — AIR mo ghlùn 'am fìanais an Dè shiorruidh, agus uile chùirt fhlathanais, tha mise, A. a' faicinn a' mhiad 's a dh' fhiach thu, 'Athair na h-iochd, de thròcair dhomh, crèutair bochd gun diù, ga m' 156 GEALLADH N. FRANSI. chruthachadh à neoni, ga m' ghleidheadh, ga m' àrach, ga m' thiarnadh bho ioma cunnart, agus a' buileachadh a' cho liuthad tiodhlaic orm : ach gu sònraichte tha mi 'faicinn cho iochdmhor, 's cho bàigheil 's a chuir thu, 'Dhia ghràsoir, suas ri m' pheacaunan ; gu tric ag iarraidh orm tilleadh, agus deagh-bhèusan a leanail ; agus gus an latha an diugh a' feitheamh, gu ro-fhaighidneach, ri m' aithreachas, agus ri m' thionndadh bho gach èucoir a rinn mi ort, agus bho m' mhi-thaingealachd 'am mhi-dhlea^nachd, 's 'am mhi-dhligheachd, leis an robh mi 'cur dàil' anns an aithreachas, agus a' dianamh neophris de d' ghràsan. Tha mi 'faicinn mar an ciadna, ged a chaidh mo naomhachadh, agus mo chomharrachadh a mach do Dhia mar urra- chloinne aig tobar a' bhaistidh, gu 'n do bhrist mi air na bòidean sin le 'bhi gu nàr, agus gu maslach, a' milleadh agus a' truailleadh buaidhean m' anma, agus cèudan mo choluinne, le peacachadh 'an aghaidh mo Dhè phrìseil : ach tha mi nis a' tilleadh rium- fhèin, agus a' tuiteam, le cridhe iriosal, brùite, air bialaobh cathair-cheartais mo Dhè ; tha mi 'thuill- eadh air sin, ag aideach, ag innseadh, agus ag aithris gu'n do pheacaich mi gu trom 'an aghaidh mo Dhè uile-chumhachdaich ; agus gu'm beil mi ciontach ann am pàis agus 'am bàs losa Chrìosta air a' chrois, le m' pheacannan a choisinn dhàsan am bàs agus an dòruinn sin, agus a thoill dhòmhsa mo thilgeadh air chùl, agus mo dhiteadh gu siorruidh. Ach a' tionndadh ri cathair mo Dhè a's mutha tròcair, le cridhe aithreachail agus goirt air son GEALLADH N. FRANSI. 157 peacannan mo bheatha uile, tha mi 'sireadh gu h-iriosal mathanais, 'us ghràsan, agus tròcaire, à uchd pàis agus bàs Slànair agus Fear-saoraidh m' annia. Air a' bhun so mar aon stèidh mc dhòchais, tha mi 'g ùrachadh agus a' daingneachadh nam bòid a thugadh, as mo leth, aig tobar a' bhaistidh : ciil a chur ris an deomhan, ris an t-saoghal, agus ris an fheòil : agus ag oillteachadh romh chaochladh hiipidh, romh bhuaireadh an aibhistir, 's romh chealgaireachd an t-saoghail, a nis agus a chaoidh. Agus a' tionndadh ri m' Dhia a's mutha iochd agus tròcair, 's e m' aigne, mo mhiann, agus mo dhùrachd à so suas, a sheirbhis a dhianamh, agus gaol nach diobair a bhos no thall, a thoirt dha. Agus anns a' bheachd sin tha mi 'toirt seachad dha mo spioraid le 'uile bhuaidhean, m' anma le 'uile chumhachdan, mo chridhe le 'uile rùintean, mo choluinne le 'cèudan air fad, ag gealltainn nach millear ball dhiom tuille le olc a dhianamh 'an aghaidh toil an Dè mhòir, d'am beil mi ga m' thoirt fhein seachad bho m' chridhe ; agus ag gealltainn a bhi dleasnach, umhal, dìleas dha, gun tarrainn air m' ais, gun mhùthadh beachd, gun chaochladh ìnntinn. Ach, mo thruaighe ! ma bheir buaireadh an nàmhaid, no laigse mo nàduir, orm gèilleadh do pheacadh air bith a bhios 'an aghaidh m' aigne, agus mo dhiirachd an dràsda, tha mi 'gealltainn agus a' cur romham, le còmhnadh an Spioraid Naoimh, gu'n grad-èirich mi, cho luath agus a mhuthaicheas mi mo choire ; agus gu'n till mi as iir gu cathair na 158 OOMANACHADH. tròcaire, gun mlioille, gnn dàil air bith. 'S e so mo thoi], mo bheaclid, agus mo dhùraclid, a tha mi ag ceangal, agus a' daingneachadh, gun saobhadh, gun atharrachadh, ann an làthair Dhè agus 'am fianais na h-Eaglais uile, a tha 'an glòir air nèamh, agus 'an cath air talamh ; a tlia na 'màthair dhomh, agus ag cluinntinn mo gheallaidh, ann am pearsa a fìr-mhuinn- tir, ris an d' rinn mi m' aideach. Gu'm b'e do thoil, Dhia shiorruidh nan uile ghràs, 'Athair, a Mhic, agus a Spioraid N'aoimh, am beachd so 'dhaingneachadh annam agus a ghabh- ail mar iobart chùbhraidh mo chridhe. Agus bho'n a thug thu an toil dhomh thun a ghnìomha so deòn- aich dhomh neart agus càil do ghràs gus a choinih- lionadh. mo Dhia, is tusa mo Dhia-sa, Dia mo chridhe, Dia m'anma, Dia mo spioraid. Is amhuil sin tha mi 'gèiUeadh 's a' toirt aoraidh dhut, a nise 's gu siorruidh. Amen. COMAJ^ACHADH. TEAGASG AIR COMANACHADH. " Dear'b'hadh duine e-fhèin ; " arsa E"aomh Pòl (1 Cor. xi. 28.) agus an sin icheadh e de ^n aran so : 's e sin sealladh duine air staid a chogaise fhèin, agus ma chi e peacadh sa bith air 'anam, nigheadh e bhuaithe e le deòir an aithreachais, agus le deagh fhaoisid ; " Oir co sa bith a dh' icheas 's a dh' òlas gu mi-iomchuidh, tha e g-ithe 's a 'g òl dltidh dha fhein, le cion aire a thoirt do chorp an Tighearna ". An neach a tha 'dol a ghabhail Comaine OOMANACHADH. 159 fèumaidh e a blii na 'thrasgadh bho mhiadhon- oidhche. Cha'n fhuilear dha cuideachd e-fhèin uidheamach- adh air son an aoidh mhòir a tha 'dol a thighinn a dh-ionnsaidh 'anma : neach nach lagha na losa Crìosta, Mac an Dè bheò ; tha e 'tighinn eadar Dhiadhachd agus Dhaondachd, Ehuil agus Fhcòil, Anam agus Chorp, gu còmhnuidh a ghabhail na 'anam, agus gu fuireach ann, ga 'dhion, ga 'bheath- achadh, ga 'àrach, gus an tog e suas e air an latha mu dheireadh do fhlathanas a rèir 's mar thuirt e. Gus an t-uidheamachadh so a dhianamh mar a's còir, tha na gnìomhannan cràbhaidh so a leanas, no 'n leithid- ean eile, ri chur 'an cèill le mòran saothrach agus dtirachd. GNIOMHANNAN ROMH CHOMANACHADH. GniomJi Creidimh, THA thusa, a Dhia, a chruthaich nèamh agus talamh a' dol a thighinn gu m' ionnsaidh. nach mi 'bhios sona le 'bhi ann an cuideachda mo Shlànair 1 Co b'urrainn a' mhiorailte so a chreid- sinn, mur biodh còmhdach soilleir air bho d' bhriath- ran firinneach fhèin. Tha mi 'creidsinn, a Thigh- earna, gur tusa-fhein a tha mi 'dol a ghlacail anns an t-Sàcramaid naoimh so. Thusa-fhèin a rugadh le Moire Oigh agus a dhòirt d' fhuil phrìseil air a' chrois gu m' shàbhaladh, Tha thu 'cur sgàth- lainn air do ghlòir, agus a' falach orm do ghnùis' àluinne, fo riochd iimhlaidh air an altair. Ach gu teann tha mi 'creidsinn gu'm beil do Chohiinn 1 60 COMANAOHADH. naoinh, d' Fhiiil phrìseil, d'Anam glòrmhor, maille ri d'Phearsa dhiadhaidh, anns aa t-Sàcramaid bheannaichte so. Is fhada 'ghabh e bhuam gèill- eadh do m'chèudan-corporra, 'an aghaidh briathran firinneach mo Thighearna agus mo Dhia. Ag no teagamh cha chuir mi ann am facal uile-chumhachd- ach mo Dhè. mo Dhia, le còmhnadh do ghràs, cha toir bàs no beatha orm an fhìrinn so a theagaisg thu, àicheadh ; no a' phuing so de ni' chreideamh 's de m' aidmheil a leigeil dhiom gu bràch. Gnìomli Urahlacìid, Co mise, a Dhia a's mutha glòir agus cumhachd 1 'So ciamar a's fhiach leat sùil a thoirt orm ? Còir sa bith cha'n 'eil agam air meas no urram, mo Thighearna Dia. Is peacach truagh mi; is cnuimh- eag dhiblidh mi; is suaraiche mi na an neoini fhèin. Agus ciamar a thig mi 'an làthair an Ti sin a tha uile-naomh^ Ciamar a dh' icheas mi aran nan aingeal'? Am bi mise air mo bheathaohadh le lòn diadhaidh ] Cha robh 's cha bhi mise, a Thighearna, toillteanach air meas cho mòr. Is truagh nach b' urrainn dhomh mi-fhein iimhlachadh air son do ghlòire, cho fada 's a dh' islich thusa thu-fhèin air mo shon-sa anns ant-Sàc- ram.aid naoimh so. losa, a Eigh nan aingeal, agus a Thighearna air nèamh 's air talamh, le uile ùmhlachd mo chridhe tha mi ga m' striochdadh fhèin 'ad làthair, agus ag aideach mo neoineachd. Agus cha ghabhainn an dànadas orm-fhèin tighinn gu cuirm cho urramach, mur h-abradh tu-fhèin, " Mur ìcli sibh feòil Mhic an duine, agus mur òl COMANACHADH. 161 sibh fhiiil, cha bhi 'bheatha agaibh unnaibh"; agus, " An neach a dh' icheas an t-aran so bithidh e beo gu sìorruidh." — Eoin, vi. 53, 59. A Thighearna, cha'n fhiach mise gu'n tigeadh tu stigh fo m' fhàrd- aich, ach abair am facal a mhàin, agus bithidh m' anam sàbhailte. Gnìomh AUhreacIiais, Dhia uile-mhathasaich, agus uile-thròcairich, tha thu a' tighinn gu m' ionnsaidh le ionmhas do ghràs, ged is e mo thoiUteanas, mo thrèigsinn leat buileach. Le m' pheacannan thog mi do chorruich, ach a nis tha mi 'toirt gràin mo chridhe dhaibh ; agus le cuideachadh do ghràs, tha mi 'cur romham an seachnadh à so suas. Athair shìorruidh, a tha làn iochd agus tròcaire, gabh truas rium. Air sgàth fulaiigas agus bàs mo Shlànair, math dhomh mo pheacannan : oir ged a tha mi 'n earbsa 's an àm a bhi glan le Sàcramaid na Faoisid, 'an dèigh sin, a Thighearna, nigh thusa mi na's mutha 's na's m.utha : dian uidheamaichte mi air son na cuilme diadhaidh gus am beil mi 'dol. Cruthaich cridhe glan 'am chom. Cuir trusgan geal nan gràs air m' anam, ann an rathad 's gu'm bi mi ann an staid iomchuidh gus mo Shlànair a ghlacail anns an t-Sàcramaid naoimh so. Gmomh Dòchais. Tha thu 'tighinn a shealltainn orm, a Shlànair bheannaichte. Ciod e bhios a dhìth orm, agus an Tì aig am beil a h-uile nì ga 'thoirt fhèin dhomh ì Le mòr earbsa 'ad chumhachd, 'ad thròcair, agus 'ad mhathas, tha mi ga m' liubhairt f Jièin dhut. Tliigh- 11 162 COMANACHADH. earna, tha tliu 'faicinn m' uireasbhuidh agus mo bhochdainn, agus co 's urrainn mo dhianamh suas ach thu ì Tha thu deònach air sin a dhianamh, le 'bhi 'toirt cuiridh dhomh gu cuirm nan gràs. Tha thu 'gealltainn mo chòmhnadh ; tha do bhriathran naomh a' toirt misniche dhomh gu tighinn 'ad fhianuis. Tha mi ga m' nochdadh fhèin 'ad làthak, gu fann, truagh, dall, mar a tha mi, 'an dòchas gu'n neartaich, gu'n cobhair, agus gu'n soilleirich thu mi. mo Dhia, is leatsa mo chridhe ; thig a ghabhail còmhnuidh ann. Le èideadh do ghràs iiraich d' iomhaigh fhèin air m' anam, agus coisrig dhut fhèin e. Gniorah larrtais, A Thighearna, nach iongantach an gnothach gu'n iarradh tusa gu m' ionnsaidh, gus mo dhlùthadh riut-fhèin anns an t-Sàcramaid naoimh so ? Is tusa 'mhàin a' s airidh air mo ghaol-sa. 'Uain Dh6, a tha 'toirt air falbh peacannan an t-saoghail, dian tròcair orm, agus dian sìth rium. Thig, Thighearna losa, a cheannaich gu daor mi, agus tog m' anam bho bhàs a' pheacaidh gu beatha nan gràs. Tha m' anam, ge fada 's an t-saoghal so bhuat air fògradh, gu dian 'an geall ort. mo Dhia, mo shòlas, m' ionmhas, mo shonas, mo bheatha, agus mo Eìgh, aig am beil gu saoibhir gach ni a tha dh'uireas- bhuidh orm, dian bàigh rium. Ge truagh, peacach, neoineach mi, ann ad mhòr thròcair tha thu 'deòn- achadh tighinn gu m' ionnsaidh. Cha'n 'eil ni sa bith air talamh, no air nèamh fhèin a's urrainn mo COMANACHADH. 163 cliridhe 'llonadh ach thu-fhein a mhàin. Ts tusa an t-àrd-lèigh a ni mo leigheas. Is tusa mo charaide dìleas nach trèig gu bràch mi. Is tu Eìgh na sithe agus a' mhòr chumhachd a bheir fois 'us samhchair do m' anam. Is beag a dh-ionmhas do ghràs a ni sona, saoibhir, sàbhailte mise gu siorruidh. Thigh- earna losa, lion m' anam le creideamh beò, le dòchas làidir, agus le dian ghràdh. Abair am Jacal a mhain agus hithidh m' anam sabhailte, GNIOMHANNAN AN DEIGH COMANACHAIDH. Gràomh Aoraidh., ODhia na mòrachd 's nam feart ! an uair a's gann is urrainn na h-Ainglean a's àirde sealltainn air àiU- eachd do mhaise ; an uair a tha nèamh agus talamh fo chrith 'ad làthair ; an uair a tha na cumhachdan a's mutha 'lùbadh le fìamh dhut ; ciamar a sheasas mise 'd fhianais % Ciamar a labhras mi ri ^N'aomh nan naomh ? Thighearna, 's e mo chuid a bhi sàmhach, agus 'am thosd, bàite ann an ioghnadh le smaoineachadh air do ghaol miorailteach, agus air do bhàigh gun tomhas. Eigh nan rlghrean, tha mi 'toirt aoraidh dhut, agus ga m' iimhlachadh f hcin gu neoini 'ad fhianais. 'An coimeas riutsa is lag, fann gach dùil 'us cumhachd ; is truaighe agus bochdainn gach cothrom saoghalta ; sokis cruth- aichte na grèine fhèin, is dorchadas 'ad làthair. Glòir 'us moladh, buidheachas 'us onair, aoradh agus cliù., bho'n chruinne gu lèir do Mhac siorruidh an Ti sin a's àirde, air son gu'm b'fhiù leis air 16i COMANACHADH. an latha diugh tighinn a ghabhail còmhnuidh 'am anam. Gnìomh GaoiL MO Dhia, tha thusa a nis agam aig am beil gach ni. Tha m' anam sona leat agus le ionmhas do ghràs. Fhuair mi an Ti air an robh mo mhiann, 's cha leig mi as e, gus an toir mi e gu tuinidh àrd mo mhàthar. Eiodh an speis shalach, fhaoin, thruaillidh, a thug mi do chrèutairean tal- mhaidh, air a f uadach as mo chridhe ; agus biodh e air a lìonadh, biodh e air a lasadh suas le d' ghràdh-sa a mhàin, mo Shlànair, agus mo Dhia, a tha làn de na h-uile deagh bhuaidh, gun choimeas, gun tomhas, gun àirimh ; tha mo ghaol dhut os cionn gach ni ; le m' uile chridhe, le m' uile anam, le m' uile ìnntinn, agus le m' uile neart tha mi 'toirt gràidh dhut. 0, is fhada 'bha mi gun eòlas ort ! 0, is fhada 'bha mi gun ghaol a thoirt dhut ! Ach à so suas tha mi 'cur romham gach ni a chur suarach ach thusa 'ad aonar. losa, a thug gaol dhòmhsa bho'n t-siorrachd, 's e rùn làidir mo chridhe, gu'm biodh uile ghaol m'anma air a choisrigeadh dhut gu bràch. losa, beannaich mo rùn, agus neart- aich mo thoil agus m' aigne. Gnìomh Taingedlachd, De an taing a bheir mise dhut, Dhia nan gràs, air son na comaine a chuir thu orm air an latha diugh. Cha d'fhoghainn leat bàs maslach, dòruinneach na croise fhulang air mo shon ; le miad COMANACHADH. 165 do ghaoil orm, dheònaich thu 'bhàrr air sin tighinn gu m' ionnsaidh air an Jatha diugh ann an Sàcramaid naoimh na h-altarach. m'anam, thoir taing, agus cliìi, agus moladh do'n Tighearna do Dhia, air son a mhathais, a chaoimhneis, agus a thròcaire dhut. Ged a thachair do m'chaitheamh-heatha a bhi mì-dhligheach, mi-dhleasnach, agus mi-dhiadh- aidh, cha bhi mi mi-thaingeil. Gu latha mo bhàis bithidh mi taingeil agus cuimhneach air a' chomaine, agus air na fìachan a chuir thu orm air an là so. Cha'n ann a mhàin 's a' bheatha so, ach ann an righeachd do ghlòire, tha mi 'n dòchas, a bhios mi 'dioladh nam fìachan mòra so, le ^bhi 'seinn do chliii-sa bho shaoghal gu saoghaL Gnìomh AchanaicK, Tha thu 'am miadhon mo chridhe, Thuarain a h-uile sonais ! Do chaoimhneas, do mhathas, do ghràsan, dh'fhiach thu gu saor dhomh. mo Thighearna Dia, tha thusa fìalaidh, pàirteach, tròcaireach; agus tha mise fèumach, uireasbhach, truagh. Is aibheis do ghràsan a tha gun iomall, gun ghrunnd. Is ionmhas iad nach traogh air a' mhiad 's ge'n toir thu seachad. Maothaichmo chridhe tioram le dealta do ghràs. Cuir deagh cheann-fìnid air an obair naoimh a thug gu m' ionnsaidh thu. Gach ni a's fuathach leat spion bho m'chridhe, agus gach ni a's taitneach leat cuir ann. Cuir srian ri an-miannan mo choluinne ; naomhaich m'anam. Tha thusa 'làthair anns gach àite agus ionad ; na leig dhomh 'bhi ciontach ann am peacadh 'ad 166 COMANACHADH. fhianais, le smaointeaii, le briatliran, no le gnìomh- annan. Ka toilleam gu bràch d'fhearg, losa, agus na siream de shòlas ach a bhi 'dianamh do thoile, agus ag imeachd 'ad làthair. Gniomh Tairgse, AiR son nan tiodhlaicean lionmhor agus prlseil a bhuilich thu orm, losa, nì cha 'n 'eil thu 'g iarraidh ach mo chridhe, agus mo chridhe gu b-iomlan. Tha mi ga 'thoirt dhut, Thighearna, agus mi-fhèin gu h-iomlan ; chionn mar a thug thusa fchu-fhèin gu buileach dhòmhsa, ciamar a dhiìiltas mise mi-fhèin a thoirt gu buileach dhutsa; gu h-àraid an uair a's e mo bhuannachd f hèin a th' ann ì As m'èugmhais tha thusa làn shona annad fhèin, ach as d'èugmhais-sa is crèutair bochd truagh mise ga rireamh. Air an aobhar sin, tha mi ga ni' cheangal fhèin ri d' sheirbhis le m' uile chridhe gu uair mo bhàis. Tha mi ro-dheònach cuideachd gu'n rachadh gach nì eile a fhuair mi bhuat, mar a tha slàinte, neart, càileachdan, cuid, cliii, agus gach tàlann eile, a thionndadh gu barrachd glòire dhut. Mo smaointean, mo bhriathran, mo ghniomhannan tha mi 'cur fo chùram, agus fo stiùradh do fhreasdail naoimh. I^a d' thoil-sa, mo Dhia, bithidh m' uile thlachd, agus m' uile shòlas. Gràomh Deagh-h'heachd^ A THIGHEARNA, is mòr a' bhàigh a dh' fhiach thu dhomh, an uair a chum thu bho bhàs obann, agus bho sgrios sìorruidh mi, 'an dèis na rinn mi dh'olc a thogail do chorruich gu diùghaltas orm. Gu uair COMANACHADH. 167 mo bhàis bithidh mi dubhach, brònach, air son do ghaol-sa 'chur cho suarach, agus m' anam fhèin 'an cunnart. Eis a h-uile ni a tha 'dol eadar mi 's mo Dhia, tha mi nis ag cur cùil, 's a' toirt fuath agus gràin mo chridhe dha. Glèidh thusa mi, Thighearna, bho na h-uile smaoin, facal, agus gnìomh a bhios 'an aghaidh geimneachd, carrantachd, agus iimhlachd. Tha mi 'cur cùil ri aimhreit, ri mì-fhoighidinn, ri mionnan, ri briagan 'us cùl- chainnt, ri dearmad 'am dhleasnas, ri leisg 'am sheirbhis, agus ris gach nì eile a ni bèud air m' anam, no 'chuireas fearg ortsa. Cha toir mi spèis do neach, no do ni, a laghdaicheas do ghaol-sa 'am chridhe. Cha bhi mi dian, diorrasach na m' bheachd fhèin ; cha mhutha 'ghabhas mi uaill no àrdan as na tiodhlaicean a thug thu dhomh. Tha mi 'cur romham nach lagaich eisimeil ri clann- daoine mo mhisneach ann ad sheirbhis, agus nach bi mi air mo shèideadh suas le pròis no moladh, no air mo mheatachadh le tarcuis. Thighearna, ma bhios tusa air mo chùl, faodaidh mi 'bhi coma co bhios 'am aghaidh. O Thighearna, b'annsa leaiii 's an uair, am bàs fhulang 'ad fhianais, na gu'n tugainn, a chaoidh tuille, masladh dhut leis a' pheacadh. Athair na soillse, le d' bheannachd thoir càil, buanas, agus soirbheas, do'n aigne agus do'n bheachd so, los gu'n coimhlion mi gach ni a tha mi 'gealltainn dhut ; agus le sin a dhianamb, gu'n coisinn mi an duais gun chrich a tha 'feitheamh air do sheirbhisich ann am flathanas : tromh losa Criosta ar Tighearna. Amen. 168 COMANACHADH. GNIOMH MOLAIDH. i. Bliadlina laghaidh gach uair a theirear e. ii. Làn-laghadh uair 's a' mhìos, dhaibhsan a theìr e uair *s an latha fad a' mhìos. Eeannaichte gu'n robh Dia. Beannaichte gu'n robh 'ainm naomh. Eeannaichte gu'n robh losa Crìosta, fior Dhia agus fior dhuine. Beannaichte gu'n robh ainm losa. Beannaichte gu'n robh losa ann an Sàcramaid uilenaomh na h-Altarach. Beannaichte gu'n robh Màthair urramach Dhè, Moire ro-naomh. Beannaichte gu'n robh a gineadh naomh agus gunsmal. Beannaichte gu'n robh ainm Moire, Oigh agus Màthair. Beannaichte gu'n robh Dia na 'Ainglean naomh agus na '^aoimh. ANIMA CHRISTI. i. 300 latha gach uair a ghabhar i. ii. Seachd bliadhna agus seachd carghuis 'an deaghaidh Eiarachaidh. iii. Làn-laghadh uair 's a' mhios dhaibhsan a ghabhas i, an car a's lagha, uair 's an latha. 'Anma Chriosta, naomhaich mi. A Chuirp Chriosta, sàbhail mi. Thuil Chriosta, sàthaich mi. 'Uisge thaoibh Chriosta, glan mi. A Phàis Chriosta, neartaich mi. 'losa mhath, gii gràsor èisd rium. MU LAGHADH-EAGLAIS. 169 Ann ad lotan f alaich mi. Na f uilig mo sgaradh bhuat. Elio 'n nàmhaid aingidh teasraig mi. Aig uair mo bhàis gairm mi. Agns òrdaich mi 'thighinn 'ad ionnsaidh. Gu 'bhi maille ri d' Naoimh a' toirt cliii dhut Fad shaoghal nan saoghal. Amen. *EN EGO', 'aN LATHAIR CEUSAIDH. Làn-laghadh, air na * cùmhnantan gnàthaichte, ' do gach aon a ghabhas gu cràbhach an ùrnaigh so 'am fìanais dealbh no ìomhaigh Chrìosta air a chèusadh. Seall, losa mhath agus uilechaoimh, tha mi air mo ghliiinean ga m' ùmhlachadh fhèin ad làthair, agus mi le uile dhiirachd m' anma ag gnidhe 's ag griosad ort, gu'n deònaicheadh tu beò-fhaireachdainn creidimh, dòchais, agus gràidh, agus fìor-aithreachas air son mo pheacannan, maille ri rùn-leasachaidh ro-làidir, a chàramh 'am chridhe : agus mi le faireachadh-cridhe 's le diibh-bhròn anma, a' smaoin- eachadh rium-fhèin, agus a' meòrachadh 'am ìnntinn air do chòig lotan, agus agam fa chomhair mo shiil, an ni a labhair am fàidhe Dàbhaidh 's an fhàisneachd, mu d'dhèighinn, 'losa mhath : Tlioll iad mo lamhan agus mo chasan : chùnnt iad mo chnaimhean uile, — Salm. xxi. 17, 18. MU LAGHADH-EAGLAIS. ATHUILLEADH air ar pecannan-bàis aideach, agus mathanas fhaotainn annta bho Dhia, 'us fuasgiadh bho na piantan sìorruidh a tha iad a' 170 MU LAGHADH-EAGLAIS. toiUtinn ; agus cuideachd 'an deaghaidh dhuinn mathanas fhaotainn na 'r peacannan-sola — tha'n Eag- lais a' teagasg gu'm beil againn, mar is trice, ri diol- adh-fìach aimsireil a dhianamh do cheartas Dhè. Chi sinn samhladh air so 's an t-seann-Tiomnadh (2 Eigh. xii.), an uair a chuir Dia am Fàidhe Nàtan gu Eìgh Dàbhaidh, g'a chronachadh air son peacaidh thruim 's an do tliuit e. Dh'aidich an rìgh a chionta agus rinn e an t-aithreachas ; agus an sin dh'innis am Fàidhe dha gu'n d'thug Dia mathanas dha. A dh'aindeoin sin, ged a thug e mathanas dha, b'àill leis a pheanasachadh le bàs a leinibh, ni gu firinneach a thachair. Is amhuil sin sinne, ged a gheabh sinn mathanas le deagh-fhaoisid, fèumaidh sinn, mar is trice, dioladh-fìach a dhianamh le oibrichean an aithreachais air son ar peacannan, air neo leigidh Dia peanas òirnn 's an t-saoghal so, mar a thachair do Elgh Dàbhaidh, no 's an ath-shaoghal air dhòigh mòran na's cruaidhe ann am Purgadair. Tha comas aig an Eaglais peacannan a mhathadh le sàcramaid na Faoisid; agus cuideachd ar fuasgladh bho'n phèin aimsireil so le Laghadh-eaglais. A chionn thug Dia an làn-chomas so dhith, an uair a thuirt e : Ciod sa titìi a cheanglas tu air talamh, hithidh e ceangailte air neamh, &c. — Mat. xvi. 19. Ach cha'n ann idir gu misneach a thoirt dhuinn peacadh a dhianamh a tha 'n comas so aig an Eaglais, ach gu cuideachadh leinn fuath a thoirt dha agus a sheachnadh ; is ann a mhàin air chiimhnanta gu'm bi gràin againn air ar peacannan a's urrainn dhi laghadh a bhuileachadh, agus is tric leatlia 'bharr- MU LAGHADH-BAGLAIS. 171 achd air sin a cliur mu'r coinneamh deagh-oibrichean a dhianamh. Anns na ciad linntean bha'n Eaglais ag cnr bhreith- eanasan-aithrich ro-chruaidh, agus sin ùine mhòr, air peacaich j air uairibh còig bliadhna, deich bliadhna, 's mar sin, agus air uairibh fad ani beatha. Ach 's na h-amannan so, leis cho plodach 's a tha sluagh air fàs, agus cho duilich 's a tha e dhaibh a' leithid sin de pheanas a dhianamh, rinn i, le neart a bàighe ruinn, an aotromachadh dhuinn. Air chor's a nise, le ùrnaighean goiiid àraid a ghabhail, gu'm faod sinn fuasgladh fhaotainn bho urad de phian Phurgadair agus a gheabhteadh bho shean leis na breitheanais- aithrich chruaidhe ud a dhianamh ioma latha, agus ma dli'fhaoite ioma bliadhna. Mar shamhladh air sin: Tha'n Eaglais a' buileachadh 300 latha laghaidh òirnn gach uair a ghabhas sinn Leadan Moire le cràbhadh agus le fior-aithreachas : 's e brigh sin gu'm beil an ù.rnaigh so a ghabhail ga 'r saoradh bho urad de'n phèin a tha 'feitheamh òirnn 'am Purgadair agns a rachadh ar saoradh bhuapa le 300 latha de na breitheanais-aithrich bho shean. Air uairibh tha'n Eaglais a' buileachadh òirnn làn-shaorsa bho gach pèin aimsireil a tha sinn a' toill- tinn 's a' cheart àm. Eis an laghadJj so theirear lan-laghadh ; agus ris an laghadh a bhuilicheas i 'am pàirt, mar a tha 300 latha, 's a leithid sin, theirear Pairt-laghadli. Air amannan sònraichte tha'm Pàp a' buileachadh làn laghaidh air an Eaglais gu h-iomlau. Ris an la''liadh so theirear Juhilee, Tha'n diùbhras so 172 MU LAGHADH-BAGLAIS. eadar e 's làn-lagliadh eile : tha aobhar àraid aìr a thoirt seachad ; tha àrd-mhodhannan ga^n gnàthach- adh 'an àm a bhnileachadh ; tha ciimhnantan sònraichte ri choimhlionadh ; tha e air a bhuileach- adh air na creidich nile; tha comas àraid ga 'bhuileachadh air a' chlèir ; &c. Gu laghadh a chosnadh tha trl nichean uile-riat- anach : 1. A bhi ann an staid nan gràs ; 2. A bhi 'am beachd an laghadh a chosnadh; 3. Na cùmh- nantan iomchuidh a chur gu mean 'an gniomh le mòr-chràbhadh, agus gu toradh làn-laghaidh a chosnadh; 4. Gràin a bhi againn air ar n-uile pheacannan-sola cho math 's air ar n-uile pheac- annan-bàis, agus ar cridhe 'bhi glan-shaor 's gach spèis 'us dèigh orra. An uair a theirear gu'n coisnear laghadh air na "ciimhnanta gnàthaichte, " tuigear le sin faoisid, comanachadh, agus ìirnaigh a rèir beachd a' Phàpa. H-uige so fòghnaidh dhuinn còig Paidrichean 'us còig Beannachaidh Moire 'ghabhail. A bharrachd air laghadh a chosnadh dhuinn-fhèin, faodaidh sinn gu tric laghadh a chosnadh air son nan anmannan a th' ann am Purgadair. Is còir dhuinn so a chumail na 'r cuimhne, agus fìachainn ri urad de chobhair a thoirt dhaibh 's is urrainn duinn, gu h-àraid do dh'anmannan ar pàrantan, ar càirdean, ar dilsean, ar kichd-mathais, agus ar naimhdean: A chionn is smaoin naomh agus shlàinteil ìtrnaigh a dhianamh air son nam mar'bh, los gu^m fuasglar iad hhd'm ;peacannan. — 2 Macab. xii. 46. Bheirear fonear gu'm faodar gach laghadh a th' air MU LAGHàDH-EAGLAlS. 173 an ainmeachadh air f eadh an leabhair so, a chosnadh air son nam marbh. Urnaigh gu Lagliadh a chosnadh, ODHIA, àrd Athair naoimh, is tusa bonn a' cheart- ais, agus peacadh sa bith cha 'n fhaod tighinn 'ad chòir ; ciontan 'us peacannan dhaoine cha'n urr- ainn dol as bho d'dhiùghaltas ; 'an dèigh sin, làn bàighe agus carrantachd, tha do lamhan sgaoilte agus fosgailte, gus na peacaich a thilleas riut le fìor bhrist- eadh cridhe a ghlacail, leis an toir iad a mach deagh- thoradh an aithreachais. A Dhia a's mutha tròcair, air sgàth do Mhic ionmhuinn losa Crlosta, a dhòirt 'fhuil, agus a dh' fhuilig am bàs air son nam peacach, dian riumsa fathamas. A Dhia iochdoir, bho ghrunnd mo chridhe tha fuath agus gràin agam air peacannan mo bheatha gu h-iomlan, agus le cràdh spioraid tha mi an diugh a' leirsinn a' mhiad 's a thoill mi 'dhiùgh- altas air an son. Ach as leth mòr thoillteanas do Mhic ionmhuinn fhèin, tha mi 'an dòchas làidir gu'm bi thu càirdeil agus iochdmhor rium. losa Chriosta a Mhic Dhè, aig am beil gach cumhachd bho d' Athair, shuidhich thu Ard-bhuachaille ann ad Eaglais naoimh fhèin, gus do thrèud, a cheannaich thu cho daor le d' fhuil phrìseil, a bheathachadh agus a stiùr- adh ; agus dh'òrdaich esan, le impidh do Spioraid ^tNTaoimh gu'm biodh làn-fhuasgladh bho gach pèin aimsireil aig gach fìoi chreideach a tha 's an rìgh- eachd so, aii am beil làri-aithreachas air son a pheac- annan. losa, m' aon fhear-tiarnaidh air bialaobh d' Athar, bitheam air mo chÌLnntadh 'am measg an 174 CRABHADH DO'N TRIANAID UILENAOIMH. LEADAN. fhior luchd-aithreacliais, gus am faigh mi na gràsan mòra sin a bheir dhìom mo phian aimsireil air fad, a thoiU mi air son mo chiontan. Làn creidimh 'us dòchais as do bhàigh,tha mi 'g achanaich ort d'Eaglais bheannaichte fhèin a lionsgaradh, 's a naomhachadh ; saor i bho bhristeadh a mach, 's bho chònns- achadh ; biodh a buill uile air an aon-bheachd fhir- inneach; biodh solus do shoisgeil, tha mi guidhe ort, Dhia naoimh, air a sgaoileadh feadh gach cèarna de'n t-saoghal. Soilleirich agus neartaich le gràsan saoibhir do Spioraid Ard-Cheannard d'Eaglaise naomh ]^. agus easpuigean eile mar an ciadna, agus a' chlèir gu h-iomlan : ann an rathad 's gu'm faod iad le teagasg, 's le caitheamh-beatha diadhaidh, an creideamh naomh Caitliceach a chraobh-sgaoileadh air feadh an t-saoghail. Thugas dhuinn na gràsan mòra sin, sith agus sàmhchair : glaodh ri chèile ìnntinn agus cridheachan righrean agus phrionns- achan, air chor 's gu'n rian iad an sluagh a tha 'n earbsa riu gu rèidh-bheairteach, ceart, 's mar sin gu'm faod sinn gu sitheil moladh 'us aoradh a thoirt dhutsa bho shiorrachd gu siorrachd. Amen. CRABHADH DO'N TRIANAID UILENAOIMH. LEADAN. AThighearna, dian tròcair òirnn. A Chriosta, dian tròcair òirnn. A Thighearna, dian tròcair òirnn. 'Athair, bho am beil a h-uile ni, Dian tròcair òirnn. A Mhic, tromh am beil a h-uile ni, Dian tròcair òirnn, A Spioraid E'aoimh, anns am beil a h-uile ni, Dlan tròcair òirnn. CRABHADH DO'n TRIANAID UILENAOIMH. LEADAN. 175 A Thrianaid naomh agus neodhealaichte, aon Dia, A Mhòrachd thair-tuigse, A Chumhachd neochaochlaidich, A Ghliocais neochriochnaich, A Mhathais gun tràghadh, 'lnbhe àrd-uachdranaich, A Dhiadhachd bho'n dhgheach lagh 'Fhirinn shiorruidh, A Dhia a Kìgh uile-chumhachdaich, tl Thusa 'mhàin a's Dia agus a's aon Dia, |* Thusa anns am beil ar beatha, ar giuasad, agus ar ^ bith, S^ Thusa 'tha'n talamh uile làn de d' Mhòrachd, |. Thusa 'mhàin a's airidh air onoir 'us glòir,  k A Chridhe losa, a tholladh le sleagh, §- A Chridhe losa, a thràghadh le f uil air a' chrois, §. A Chridhe losa, a bhrisd air son ar peacannan, ^^ A Chridhe losa, a tha fhathast fhèin le daoine |* mi-thaingeil ga d' rèubadh 'an Sàcramaid l^ uilenaomh a' ghaoil, A Chridhe losa, a Dhidein nam peacach, A Chridhe losa, a Chobhair nan deòiridh, A Chridli3 losa, a Sheasrachd nan daoine-cearta, ^ A Chridhe losa, a Shàbhalaidh na feadhnach a S' tha 'cur an dòchais annad, ^ A Chridhe losa, a Shàbhalaidh na feadhnach ^' a gheabh bàs annad, g. A Chridhe losa, a chaoin Thiarmainn do luchd- ^^ aoraidh, ^* A Chridhe losa, a Shòlais nan Naomh uile, s A Chridhe losa, ar Cùl-taice 's na diachainnean cruaidhe 'tha 'tighinn òirnn. 'Uain Dhè, a tha 'toirt air falbh peacannan an t-saoghail, Dian fathamas ruinn, TMghearna. 'Uain Dhè, a tha 'toirt air falbh peacannan an t-saoghail, Gu gràsor èisd ruinn, Thighearna. 'Uain Dhè, a tha 'toirt air falbh peacannan an t-saoghail, Dian tròcair oirnn. V. 'losa, a tha ciiiin 'us iriseal 'an cridhe. R, Dian mo chridhe-sa a rèir do ehridhe. UENAIGHEAN. 195 Dianamaid urnaigh, Tha sìnn ag achanaich ort, a Dliia uile-chumh- achdaich, gu'n deònaicheadh tu dhuinne, a tha 'cur uaille à Cridhe Uilenaoinh do Mhic ionmhainn, agus a' toirt cuimhne air tiodhlaicean àghor a ghràidh dhuinn, subhachas a bhi òirnn, maraon mu'n oibreachadh agus mu'n toradh. As leth ar Tighearna ciadna. Amen. Urnaigli eile. OIOSA, as leth do Chridhe naoimh, a' sruthadh thairis le caoine, tha sin ga 'r n-earbsa fhèin riut, agus gach ni a bhuineas duinn, ar pàrantan, ar càirdean, ar dilsean, ar luchd-mathais, ar n-uachd- arain agus ar naimhdean : gabh fo d' dhion an tigh, 's am baile, 's an righeachd so : gabh an cùram ciadna de gach aon a tha fo thrioblaid ; agus dhiùbh- san a tha 'n craaidh-spàirn a' bhàis ; seall a nuas na d' iochd ris a' pheacach dhalma, agus gu sònraichte seall ris na h-anmannan truagh a tha 'fulang 'am Purgadair, 's maraon riuthasan a tha maille-ruinne 's a' chomunn naomh so a' toirt onoir 'us urraim dhutsa. Beannaich iad sin gu h-àraidh, losa mhathasaich, agus beannaich iad a rèir miad do mhathais, do thròcaire, agus do ghaoil gun àirimh. Amen. TJrnaigh air son na feadhnach a tha'n TARRAINN a' BHAIS. ì, 100 latha gach uair a ghabhar i. ii. Làn-laghadh uair 's a' mhìos do gach aon a 196 GNÌOMH COILEASACHAIDH. ghablias fad a' mliios i, tri uairean 's an latha aig caochla aniannan. 1 S A uile-thròcairich, Thir-ghaoil nan anmannan, tha mi 'guidhe ort as leth Spàirn do Chridhe uilenaoimh, agus bròn do Mhàthar gun- smal-peacaidh, gu'n glanadh tu na d' Fhuil fhèin peacaich an t-saoghail uile a tha 's an tarrainn agus gu bàsachadh an diugh. Amen. A Chridhe losa a dh'fhuilig spàirn a* bhàis, gabh truas riuthasan a tha 's an tarrainn. Gnìomh coileasachaidh do chridhb naomh loSA. OCHEIDHE uile-ghaolaich agus aorail losa, a bhuillsgein gach cridhe, 'ad chaoir-theine le carrantachd, 's ad lasair le èud air son glòir d' Athar, agas sàbhaladh a' chinne-dhaonda 1 Chridhe losa, a tha'n còmhnaidh fiosrach mu'r truaighe, agus daonnan uUamh gu fuasgiadh òirnn ! Chridhe losa, 'fhior thobhartais ghaoil anns an t-Sàcramaid Naoimh, agus iobairt-rèite air son pheacannan air altair na croise. A' faicinn duinn nach 'eil tromlach nan Criostaidhnean ri coileasachadh eile dhut 'an èiric d' uile thròcair, ach ag cur suarach do mhathais, diochuimhne air an geall dut, agus mi-thaingealachd do'n tobhartair a's fèile, nach ceart gu'n dianamaide, 's miad an eas-urraim a tha thu 'faotainn a' drùghadh cho trom òirnn, 'fhad 's a tha e na 'r comas, gniomh iriseal coileasachaidh do d' Mhòrachd uilenaoimh ì Air an aobhar sin air ar gliin 's le cridhe iriseal, GNÌOMH COILEASACHAIDH. 197 'an làthair nèamli agus talmhainn, tha sinn a' togail fianais air ar gràin air a' leithid de ghiulan. Bu ro-ghoirt a chràidh niiad ar peacannan do Chridhe maoth; b'an-trom cudrom ar lochdan a leag do ghnùis ri làr 's a' ghàradh , agus thair-tuigse bha do lèireadh ri linn dhut an deò 'thoirt suas le gaol, le bròn, 's le spàirn air Calbhari, agus a ghuidh thu, leis an ospaig dheireannaich, air son nam peacach, ag iarraidh orra tionndadh ri 'n dleasnas agus ris an aithreachas. Tha sinn fìosrach air so, Shlànair ghaoil, agus bu toileach a dhianamaid dioladii-fìach dhut ann an èiric an fhulangais sin, le 'r fulangas fhèin, no co-phàirteachadh leatsa. losa ioclidair, daonnan a làthair air an altair, agus do Chridhe fosgailt' a ghabhail ana gach aon a tha ri saothair agus fo eallaich, Chridhe Aorail losa, a thobair an f iiior-aithreachais ! tlioir do 'r cridheaciian-ne spiorad an fhìor-aithreachais, agus tobar dhiar dh'ar sùilean gu 'bhi 'caoidh air son ar peacannan fhein agus an t-saoghail. Tiioir mathanas anns gach mi~dhiadhachd, eas-urram agus tàire a fhuair thu 's an t-Sàcramaid Naoimh bho'n a dh'òrdaich thu 'n tùs i. Gu gràsor gabh ri dioladh- fìach so ar n-aithreachais, ge beag e, niar tliobhartas taitneach 'ad làtliair, mar l)liuidheachas air son gacli tiodhlaic a tha sinn a' faotainn gach latha bho'n altair far am beil thu 'ad iobairt biieò agus mliaircann- aich, agus 'an aonachd na làn iobairte-fuiltich sin a thairg thu air a' chrois air beinn Chalbhari do d' Atiiair Siorruith. losa Chaoimhj thoir do bheannachd do'n dian 198 CRABHADH DO DH-AINM lOSA, thoil a tV againn 's an àm, agus do'n riin naomh a chuir sinn romhainn gaol 'us aoradh gu bràch a thoirt dhut le'r n-uile chridhe, 's le'r n-uile neart anns an t-Sàcramaid Naoimh ; mar so le fìor thionn- dadh cridhe, agus le èud iomchuidh air son do ghlòire, coileasachadh a dhianamh air son ar neo- shuimealachd 's ar neo-sheasrachd 's an ùine 'chaidh seachad. Bi-sa, Chridhe Aorail, 's gur fìos dhut a' chriadh de'n d' rinneadh sinn, bi-sa 'ad f hear-rèite ris an Athair nèamhaidh air an do chuir sinn a' leithid de dhiùmb : neartaich ar laigse, daingnich ar rùn, agus le d' charrantachd, le d' chiùine, 's le d' fhoighidinn, dubh a mach ar peacannan. Bi-sa 'ad chùl-taice dhuinn, 'ad dhideann, 's ad neart, los, à so suas, nach dian nì 's a' bheatha no 's a' bhàs ar sRaradh bhuat. Amen. CEABHADH DO DH-AINM lOSA, ACHANAICH. 100 latha laghaidh uair 's an lath^ OIOSA mhath : losa uile-thròcairich : O losa uilechaoimh : losa 'Mhic na h-Oighe Moire làn tròcair 'us diadhachd. losa chaoimh, a rèir do mhòr thròcair gabh truas rium. losa uile- thròcairich; tha mi 'guidhe ort as leth na fala priseil a dheònaich thu 'dhòrtadh air son nam peacach, gu'n glanadh tu mi bho m'uile chiontan, 's gu'n sealladh tu nuas orm, peacach truagh gun fhiù, gu h-ùmblaidh ag iarraidh mathanais 's ag gairm air d'Ainm ]N"aomh losa, LEADAN lOSA. 199 Ainm losa, ainm ro-chaomh : Ainm losa, Ainm ro-thaitneach : Ainm losa, Ainm ro-neartor. A chionn ciod e losa ach Slànair ? Air an aobhar sin losa, air sgàth d'ainme Naoimh, bi ^d losa dhòmhsa agus sàbhail mi. E"a leig dhomh a bhi air mo dhiteadh, — dhomhs' a chruthaich thu à neoini. losa mhath na leig le m' aingeachd an ni sin a rinn thu le d' mhathas uile-chumhachdach a sgrios. O losa mhath gabh ri d' chuid fhèin 's cuir as do gach nì nach buin dhut. losa uile-chaoimhneil dian tròcair orm fhad's a tha ùine mathanais a làthair, 's na dit mi 'an uair a' bhreitheanais. Cha toir na mairbh moladh dhut, a Thighearna losa, cha mhutha 'bheir iadsan uile 'thèid sios do dh-ifrinn. losa uile-ghaolaich : losa uil' ùidh do shluaigh : losa uile-chiùin : losa, losa, losa, gabh mis' 'an àireamh do dhaoine-taghte. losa, a shàbhalaidh na feadhnach a tha 'creidsinn annad, losa, a chofhurtachd na feadhnach a dh'iarras cobhair ort, losa, 'Mhic na h-Oighe Moire, dòirt annam gràsan, gliocas, carrantachd, geimneachd, agus ioraslachd, los gu'm faod mi làn-ghaol a thoirt dhut, do mhol- adh, do mhealtainn, do sheirbhiseachadh, agus glòir a thoirt dhut maille ris gach aon a tha 'gairm air d' Ainm Xaomh losa. Amen, LEADAN lOSA. Laghaidh 300 latha, gach uair a ghabhar e- A Thighearna, dian tròcair òirnn A Chriosta, dian tròcair òirnn. A Thighearna, dian tròcair òirnn. ?s 200 LEADAN lOSA. losa, èisd ruinn, losa, gu gràsor èisd ruinn. A Dhia Athair nam Flathas, dian tròcair òirnn. A Dhia Mhic Thir-shaoraidh an t-saoghail. A Dhia Spioraid J^aoimh, | A Thrianaid naomh aon Dia, 'losa, 'Mhic an Dè bheò, § losa, 'Sholuis an Athar, § losa, 'Dhèarrsaidh an t-Soluis shìorruith, ^ losa, ^Righ na Glòrach, | losa, 'Ghrian a' Cheartais, ?^ losa, 'Mhic na h-Oighe Moire, losa ro-ghràdhach, losa ro-mhiorailteach, losa, 'Dhè chumhachdaich, losa, 'Athair an t-saoghail tha ri tighinn, losa, 'Aingil na comhairle 's àirde, losa, ro-chumhachdach, losa, ro-fhaighidneach, losa, ro-ùmhladh, losa, 'tha ciiiin 'us iriosal 'an cridhe, t: losa, leis an toigh geimneachd, | losa, leis an toigh sinne, losa, 'Dhè na sithe, losa, 'Ughdair na beatha, losa, 'Sgàthain nan subhailcean, losa, ro-èudmhor mu anmannan, losa, ar Dia, losa, ar Dideann, losa, 'Athair nam bochd, losa, 'lonmhais nan creideach, 55 LEADAN lOSA. 201 55 losa, 'Dheagli Bliiiacliaille, losa, 'Sholuis fhirinnich, losa, 'Ghliocais shiorruith, § losa, 'Mhathais gun àirimh, ^ losa, ar Slighe, agus ar Beatha^ § losa, 'Shòlais nan Aingeal, ^' losa, 'Eìgh nan aithrichean naomh, S. losa, 'Mhaighstir nan Ostal, | losa, Thir-theagaisg nan Soisgeulach, losa, 'Spionnaidh nam Mairtirean, losa, 'Sholuis nan aidmheileach, losa, 'Gheimneachd nan òighean, losa, 'ChrtLÌn nan l!^aomh uile. Bi tròcaireach ruinn. Dian fathamas ruinrij ^losa, Bi tròcaireach ruinn. Gu gràsor èisd ruinn^ ^losa. Bho'n a h-uile olc, ^ Bho'n a h-uile peacadh, § Bho d' fheirg, oo Bho mhealltaireachd an droch-spioraid, |* Bho Spiorad na neòghlaine, Bho bhàs sìorruith, o* Bho dhearmad air do ghràsan, ? As leth rùn-diomhair do dhaondachd heannaichta As leth do bhreith, As leth do naoidheineachd, gj As leth do chaithimh-bheatha ro-dhiadhaidh, ^ As leth do shaothaire, ^c^ As leth do spàirne 's do phàise, | As leth do chroise 's do thrèigsinn, " - As leth d'airtneil, § As leth do bhàis agus do thiodhlaicidh, -^ 202 LEADAN lOSA, As leth d'aiseirigh, As leth do dheasghabhailj As leth d'aoibhnis, 'As leth do ghlòire, 'Uain Dhè, a tha toirt air falbh peacannan an t-saoghail, Dian fathamas ruinn, ^losa. 'Uain Dhè, a tha 'toirt air falbh peacannan an t-saoghail, Gu grasor èisd ruinn^ losa. Uain Dhè, a tha 'toirt air falbh peacannan an t-saoghail, Dian tròcair oirnn^ ^losa, 'losa, èisd ruinn. *Iosa, gu gràsor èisd ruinn, Dianamaid ìirnaigh. Thighearna losa Chrìosta, a thuirt : Tarraibh, agus bheirear dhuibh ; siribh, agus gheabh sibh ; buailibh agus fosglar dhuibh, guidhimid ort, deònaich dhuinne do hichd-achanaich, gràsan do ghaoil ro- dhiadhaidh, ann an rathad 's gu'm bi sinn a' toirt gaoil dhut le 'r n-uile chridhe, le 'r bilibh, 's le 'r gniomhannan, agus nach lasaich sinn de thoirt cHù dhut. Thighearna thugas duinn a bhi daonnan 'am fìamh 's 'an gaol do d'ainm naomh ; oir cha'n 'eil thu uair sa bith a' toirt do làimh-stiùraidh bhuapa- san a tha thu 'socrachadh air stèidh do ghaoil. Tromh losa Criosta ar Tighearna. Amen. LAOIDH. 203 Laoidh. — Jesu dulcis memoria, Dh' fhoghnadh smaointeaii air d' ainm Tos', Gu sòlas dìan a ghin' 'am chrè ; Cuilm 'bu taitniche na'm fìon, M' inntinn ga 'lìonadh le d' spèis. Cha taisbein binneas thèudan ciùil, Cha nochd seanchas no tùr sluaigh, Cho luachor 's a tha 'n t-ainm ud dhuinn, 'S ainglean le ùmhlachd ga' luaidh. Gach nì 'tha 'm flathanas Dè, Air talamh no fo'n talamh shìos, Lùbaidh an glùn gu lèir, 'X uair chluinneas iad ainm èuchdach los', los' an t-ainm os cionn gach ainm', Beatha m' anma, 's mo lèigh ; Ged is tric a thoill mi d' fhearg, Bithidh mi 'leanmhuinn air do dhèigh. N' uair a dh' iarras an saoghal 's an fheòil, Ormsa dòibheart 'chur 'an gniomh, Diridh mo spiorad mar a's còir, Gu righ na tròcaire gu 'dhìon. Air sgiathan creidimh agus gràidh, Teichidh mi gu gàradh mo mhiann, Far an d'f huilig Criost' a phài.s^ 'Us fallus ga 'f hàsgadh romh 'bhian. 'S a' ghàradh choisinn sinn am bàs : Pheacaich Adhamh, dh' ich e 'm meas : 'S a' ghàradh, dh' ùmhlaich Eigh nan gràs E-f hèin, gu'r sàbhaladh bho sgrios. Bhrùchd cùirneana faUuis mar dheòir, Tromh chorp glòrmhor le fìor phèin ; 204 LEADAN BEATHA 's PAIS lOSA CHRÌOSTA. Bu trom mo pheacannan gn'n toirt Air Uan neo-chiontach mo Dhè. Bhuaileadb Cìbear nan caoin bhèus, Sgapadh a thrèud 's a luchd-dàimh ; Chaidh Criost' a bhrath le Ostal fhèin, Chuir pòg an èucoraich e 'n làimh. Guileamaid mu d' dhìol-s', a Chriost*, 'Ad bhall-bùirt 'am measg do nàmh, 's iad ar peacannan a sgiùrs, 'S a spàrr le cràdli an crùn mu d' cheann. 'Choluinn, ùmhlaich sìos thu-fhèin, Aig bun a chroinn-chèusd' a dh-Ios', 'S na cuir tuilleadh e gu pèin, Ag ùrachadh a chrèuchd' le d' ghnìomh. M' anam, ùmhlaich sios do d' Dhia, Las mar tlieine dian do ghaol ; Smaoinich na dh' f huilig do Thriath, Dh' ionnsaidh d' f hiachan a bhi saor. Thug e 'ghoimh dhuinn as a' bhàs, Rinn e pàras fior de 'n uaigh ; 'N uair 'rinn e aiseirigh nan gràs, Choisinn air gach nàmhaid buaidh. Cliù do'n Athair, 's cliù do'n Mhac, 'S cliù do'n Spiorad neartmhor naomh ; Trianaid cliumhachdach nam feart, Molamaid mu seach 's mar aon. Leadan beatha 's pais Iosa Chrìosta. DH' ìslich ar Tighearna losa Crìosta e-fhèin a' striochdadh gu h-iriseal gu bàs, 's eadh gu bàs na croise : agus air son so thog Dia suas e, agus thug e LEADAN BEATHA ^S PAIS lOSA CHHÌOSTA. 205 dha ainm, a tha fos cionn a h-nile ainm, 's gu'n lùb ann an ainm losa a li-uile glùn dhiùbhsan, a tha air nèamh, air talamh, agus fo'n talamh : agus gu'n aidich gach teanga, gu'm beil ar Tighearna losa Criosta ann an glòir Dhè an t-Athair. A Thighearna, dian tròcair òirnn. A Chriosta, dian tròcair òirnn. A Thighearna, dian tròcair òirnn. A Chriosta, èisd ruinn. A Chriosta, gu gràsor èisd ruinn. A Dhia Athair nam flaitheas, dian tròcair òirnn. A Dhia Mhic, Fhir-saoraidh an t-saoghail, dian tròcair òirnn. A Thrianaid naomh aon Dia, dian tròcair òirnn. fc) Tosa, a ghliocais shiorruith, |* Tosa, a Mhic na h-Oighe Moire, ^ 'losa, dh'an d' thug do Mhàthair aoradh, §' 'losa, a shuaineadh 'am brat-spèilidh, §. 'losa, a chàireadh am prasaich, ^^ 'losa, a thogadh air bainne oighe, 2|- 'losa, a dh' fhiachadh 's a' phrasaich do na buach- Ì aiUean, 'losa, a, chaidh fo'n lagh leis an timcheall-ghearr- adh, t^ 'losa, dli' an d' thug na daoine-glice aoradh, S* 'losa, a thairgeadh suas 's an tèampull, c^ 'losa, a thugadh do'n Eiphit, 2-' 'losa, a dh' iarr Herod gu d' mharbhadh, §. 'losa, a chaidh àrach 'an Nàsaret, ^ 'losa, a fhuaradh 's an tèampull, S' 'losa, a bha umhailte do d' phàrantan, |s 'losa. 'losa. 'losa, 'losa. 'losa. 'losa. 'losa, 'losa. 'losa^ 'losa. 'losa 'losa. 'losa, 'losa. 'losa. 'losa. 'losa, 'losa, 'losa, 'losa, 'losa, 'losa, 'losa, 'losa. s 206 LEADAN BEATHA 'S PAIS lOSA CHRÌOSTA. 'losa, a bhaisteadh le Eòin, 'losa, a bhuaireadh 's an fhàsach, 'losa, a 'rinn còmhradh ri daoine, 'losa, a fhuair fuath gun aobhar, 'losa, a lèireadh le tàire, 'losa, a chaochail cruth air a' bheinn 'an làthair nan Athraichean, | a chaidh mar rìgh ciùiu do lerusalem, a bha 'gal le truas ris, §- a reiceadh air dheich buinn fhichead airgid, §. a lùb sìos gu casan do dheisciobul, ^ a thuit air d'aghaidh ag ùrnaigh, §' a neartaicheadh le aingeal, ^s a bha 'sruthadh le fallas-fala 'ad spàirn^ a bhrath lùdas Iq pòig, a cheangladh leis na maoir, a thrèigeadh le d' dheisciobuil, a thugadh 'an làthair Annais 'us Chaiphais, a bhuail maor le 'bhois 's an aodann, tr^ a dhiteadh le fìanaisean-brèige, g air an d'thugadh binn-bhàis mar chiontach, air an do chaitheadh smugaidean 's an aodann, air an do chuireadh dallan-shiil, § a bhuaileadh le diiirn, o a dh' àicheidh Peadar tri uairean |" a liùbhradh ceangailte do Philat, ^ 5^ air an d' rinn Hèrod magadh 'us fochaid, a dh' èideadh 'an trusgan geal, dhe'n d' rinneadh diti seach Barabbas, a r^ubadh le sgiiirsadh, a dh' fhàgadh brtiite air son ar peacannan, 53 Ci LEADAN BEATHA 'S PAIS lOSA CHRÌOSTA. 207 'losa, a mheasadh mar lobhar, 'losa, a dh' èideadh 'an deise phurpuir, 'losa, a chrùnadh le dreigheann, 'losa, a bhuaileadh le cuilc, 'losa, a dh'iarr na h-Iùdhaich gu d' chèusadh, 'losa, a dhìteadh gu bàs ro-mhaslach, b 'losa, a hùbhradh do thoil nan liidhach, | 'losa, a luchdaicheadh le uallach na croise, ^ 'losa, a thugadh mar chaora thun na casgairt, §^ 'losa, dhe'n do spionadh d' aodach, §. 'losa, a cheangladh ris a' chrois le tàirnean, o 'losa, a chrèuchdadh air son ar ciontan, g* 'losa, a rinn ùrnaigh ri d' Athair air son do .^ naimhdean, 'losa, a mheasadh 'am measg nan èucorach, 'losa, a fhuair toibheum 'us fochaid air a' chrois, 'losa, a fhuair tàire bho'n mhèirleach, 'losa, a gheall pàras do'n mhèirleach a thionn- daidh, ^ 'losa, a chuir Naomh Eòin fo chùram do Mhàthar S* mar a mac, ^ 'losa, a chuir 'an cèiU gu'n do thrèig d' Athair S- thu, ^ g. 'losa, a fhuair domblas 'us fìon-geur air do phath- ^ adh, ^ 'losa, a thog fìanais gu'n do choimhlionadh gach Ì ni a bha sgribhte mu d' dhèighinn, *Iosa, a liubhair d' anam 'an lamhan d' Athar, 'losa, a bha umhailte gu bàs na croise f hèin, 'losa, a thoUadh le sleagh, 'losa, a rinneadh 'ad iobairt-rèite air ar son, 208 LEADAN BEATHA 'S PAIS lOSA CHRÌOSTA, ^losa, a thugadh a imas bhàrr na croise, 'losa, a chàireadh 's an uaigh, ' [osa, a dh' èirich gu glòrmhor bho na mairbh. b 'losa, eì chaidh suas air nèamh, |* 'losa, ar fear-rèite ris an Athair, .^^, 'losa, a chuir a nuas an Spiorad J^aomh an Co- §" fhurtair air do dheisciobuil, |. 'losa, a dh' àrdaich do Mhàthair os cionn nan o aingeal, |* 'losa, a thig a thoirt breth air bheò 's air mharbh, .^ Bi tròcaireach, Dian fathamas ruinn, a Thighearna, Bi tròcaireach, Gu gràsor èisd ridnn^ a Thighearna, Bho'n a h-uile olc, SaoT sinn, a Thighearna, Bho'n a h-uile peacadh, Bho fheirg, bho fhuath, 's bho gach droch-rùn, Bho phlàigh, bho ghorta, 's bho chogadh, ^ Bho gach cunnart inntinn 'us cuirp, § Bho bhàs sìorruith ^ As leth do ghinidh uileghlan, §• As leth do bhreithe miorailtiche, i^ A.S leth do thimcheall-ghearradh iriseal, ^ As leth do bhaistidh 's do thraisge naoimh, ^ As leth do shaothaire 's do chaithris, ^* As leth do sgiùrsaidh 's do chriinaidh dòruinnich, g As leth do phathaidh, do dhiar, agus do riisgaidh, g As leth do bhàis agus do chroise prìseile, .^ As leth d'aiseirigh's do dheasghabhail glòrmhòire, As leth cur-a-nuas an Spioraid JSTaoimh, an Co- fhurtair, LEADAN BEATHA 's PAIS lOSA OHEÌOSTA. 209 Air latha a' bhreitheanais, Sinne na peacaich, Deònaich èisdeaclid ruinn, Gu'n tugadh tu fathamas duinn, Gu'n tugadh tu raathanas duinn, Gu'ni b'e do thoil ar toirt gu fìor aithreachas, Gu'm b'e do thoil gu tròcaireach gràsan an Spior- ^ aid Naoimh a chur a nuas na 'r cridhe, § Gu'm b'e do thoil d' Eaglais naomh a dhion 's a | lìonsgaradh, g.] Gu'm b'e do thoil gach comunn a chruinnicheas c^v 'ad ainm naomh a theasraiginn 's a chraobh- §] sgaoileadh, g Gu'm b'e do thoil fior-shith, irisleachd, agus car- g rantachd a bhuileachadh òirnn, ^ Gu^m b'e do thoil bunailteas a thoirt dhuinn 'an §. staid nan gràs agus 'ad sheirbhis naoimh, ^^ Gu'm b'e do thoil ar teasraiginn bho smaointean neòghlan, bho bhuairidhnean nan deomhan, agus bho dhiteadh sìorruidh, Gu'm b'e do thoil ar gabhail 'an co-chomunn co- thional do naomh, Gu'm b'e do thoil èisdeachd gu gràsor ruinn, Uain Dhè, a tha 'toirt air falbh peacannan an t-saoghail, Dian fathamas ruinn^ Thighearna^ Uain Dhè, a tha 'toirt air falbh peacannan an t-saoghail, GrU gràsor èisd ruinn. Uain Dhè, a tha 'toirt air falbh peacannan an t-saoghal, U 210 URNAIGH N. GRIOGAIR. Dian tròcair oirnn, A Chrìosta, èisd ruinn. A Chrìosta, gu gràsor èisd ruinn. V. Tha sinn a' toirt aoraidh dhut, a Chrìosta, agus ga d' bheannachadh. R. A chionn gu'n do shaor thu an saoghal le d' chrois naoiinh. F. Cuimhnich d' iochd, a Thighearna. R, Agus do thròcair a th' ann bho thùs. V, Faic m' irisleachd agus mo shaothair. R, Agus math dhomh mo lochdan. F. A Thighearna, èisd ri m' tirnaigh. R, Agus gu d' ionnsaidh thigeadh mo ghuth. Dianamaid ùrnaigh, Dhia, a tha do thròcair gun àirimh, agus ionmhas do mhathais neo-chriochnach, tha sinn a' toirt tainge do d' Mhòrachd uile-ghràsoir air son do thiodhlaicean gu lèir, 's sinn daonnan ag guidhe do thròcair : los, mar a tha thu a' buileachadh an iarr- tais air do luchd-achanaich, gun idir an diobairt, gu'n uidheamaich thu iad air son nan duaisean ri tighinn. As leth do Mhic losa Crìosta ar Tighearna. F. Beannaicheamaid an Tighearna. R, TaingdoDhia. F. Fois gu'n robh aig anmannan nam marbh-chreid- each tromh iochd Dhè. R, Amen. Urnaigh IN". Griogair. 1. r\ THIGHEAENA losa Chriosta, tha mi 'toirt \J aoraidh dhut 'an crochadh air a' chrois 's URNAIGH N. GRIOGAIR. 211 crùn drelgMnn air do cheann : guidhim ort do chrois ga m' theasraiginn bho'n aingeal mhillteach. Ar n- Athair, &c. 2. Thighearna losa Chrlosta, tha mi 'toirt aor- aidh dhnt làn chrèuchd air a' chrois, a' faighinn domhlais 'us fìon-ghèir air do phathadh : guidhim ort do lotan a bhi dhomh na 'n iocshlaint anma. Ar n- Athair, &;c. 3. Thighearna losa Chrlosta, as leth na dòruinn a dh' fhuilig thu air a' chrois gu h-àraid 'an àm do d' anam priseil do cholainn bheannaichte f hàgail : guidhim ort tròcair a dhianamh air m'anam 'an àm fàgail mo cholainn, agus a thoirt gu beatha shlor- ruith. Ar n- Athair, &c. 4 Thighearna losa Chriosta, tha mi 'toirt aor- aidh dhut air do thasgadh 's an uaigh air d' ùngadh le spisreadh 's le mir : guidhim ort do bhàs a bhi dhomh na 'bheatha. Ar n- Athair, &c. 5. Thighearna losa, tha mi 'toirt aoraidh dhut a* dol sios do dh-ifrinn a shaoradh nam priosanach : guidhim ort m' anam a chumail as an ionad sin, Ar n- Athair, &c. 6. Thighearna losa Chriosta tha mi 'toirt aor- aidh dhut ag èirigh bho na mairbh ; a' dol suas air nèamh agus 'ad shuidhe air deas-làimh an Athar : guidhim ort gu'n lean mi suas thusa, 's gu'n toill mi mo chur 'ad làthair. Ar n- Athair, &c. 212 URNAIGHEAN NAN COIG LOTAN. 7. Thighearna losa, a dheagh-bhuachaille, teas- raig na daoine-naomh, naomhaich na peacaich, dian tròcair air na creidich uile, 's dian gu h-àraid fath- amas riùmsa am peacach. Ar n- Athair, &c, Urnaighean nan coig Lotan, 100 latha laghaidh aon uair 's an latha. Gnìomh Aithreachais* OSHLAN"AIE uile-ghràdhaich m' anma, fcha mi ga m' ùmhlachadh sios air do bhialaobh air a' chrois, 's mo chogais ga m' dhiteadh air son do thàirneachadh le m' dhà làimh ris a' chrois sin cho tric 's a thuit mi 'am peacadh-bàis, ga d' lèireadh le m' mhi-thaingealachd ghràineil. mo Dhia, m' Ard-mhath uile-choimhlionta, airidh air m^ uile ghaol a thaobh do mhathais dhomh 'an còmhnaidh, is crèutair truagh mise ; cha'n urrainn dhomh, ni 'bu mhiann leam, mo lochdan a ghairm air an ais ; ach tha mi 'toirt gràine dhaibh le fior bhròn-cridhe a chionn miothlachd a chur ortsa, a Mhathais neo- chriochnaich ; agus air mo ghliin aig do chasan, ni mi m' uile-dhichioll air a bhi cràiteach air do shon, air mathanas 'us aithreachas iarraidh ort, 's mi le m' chridh* air mo bhilean ag ràdh ri — /. Lot na GoisG Clith* Tha mi 'toirt aoraidh dhut, a Loit uilenaoimh na Coise Clith ; losa, tha mo chridhe cràiteach air UBNAIGHEAN NAN COIG LOTAN. 213 son na pèine ro-dhòruinnicli a dh' fhuilig thu ; tha mi 'toirt tainge dhut air son a' ghaoil sin a bha ga d' chlaoidh air mo thòir 's mi air mo chèum gu sgrios, 's tu sruthadh fala air feadh dhrisean mo pheacannan. Tha mi tairgse do'n Athair shiorruith cràdh agus gràdh do dhaondachd uilenaoimh ann an èiric mo pheacannan 's mi 'toirt gràine dhaibh le fior-aith- reachas cràiteach. PaidÌTf Beannachadh Moire^ Glòir. IL Lot na Coise Deise» Tha mi 'toirt aoraidh dhut, a Loit uilenaoimh na Coise Deise ; losa, tha mo chridhe cràiteach air son na pèine ro-dhòruinnich a dh' fhuilig thu ; tha mi 'toirt tainge dhut air son a' ghaoil a lot thu le 'leithid de phèin 's de dhòrtadh-fala a pheanasach- adh mo sheachrain agus an toileachais pheacaich a thug mi do m'ana-miannan neo-chiosnaichte ; tha mi 'tairgse do 'n Athair shiorruith cràdh agus gràdh do dhaondachd uilenaoimh, agus tha mi 'guidhe ghràsan ort gu 'bhi 'sileadh deòir an aithreachais air son mo chiontan; agus gu buanachadh 's na deagh-bheairtean air an do thòisich mi, gun snaoidheadh am feasda tuiUe bho ùmhlachd do d' fhàinte dhiadhaidh. Paidir, Beannachadh Moire, Glòir. IIL Lot na Làimhe Clith, Tha mi 'toirt aoraidh dhut, a Loit uilenaoimh na 214 URNAIGHEAN NAN COIG LOTAN. Làimhe Clitli ; losa, tha mo cliridhe cràiteach air son na pèine ro-dhòruinnich a dh'fhuilig thu ; tha mi 'toirt tainge dhut air son a' pheanais agus an dìtidh shìorruith a thoill mo pheacannan, a chur seachad orm le 'leithid de ghaol ; tha mi 'tairgse do'n Athair shiorruith cràdh agus gràdh do dhaondachd uilenaoimh, agus tha mi 'guidhe ort mo stiiiireadh gu buil mhath a dhianamh de na tha romham de m' bheatha gu toradh freagarrach do 'n aithreachas a thoirt a mach, agus sith a chur air corruich ceartas Dhè. Paidir, Beannachadh Moire, Glòir, IV, Lot na Laimhe Deise, Tha mi 'toirt aoraidh dhut, a Loit uilenaoimh na Làimhe Deise ; O losa, tha mo chridhe cràiteach air son na pèine ro-dhòruinnich a dh'fhuilig thu ; tha mi 'toirt tainge dhut air son do mhathais dhomh 'an còmhnaidh a dh-aindeoin cho fìor-olc 's a thoill mi e ; tha mi 'tairgse do'n Athair shìorruith cràdh agus gràdh do dhaondachd uilenaoimh, agus tha mi 'guidhe ort mo chridhe 's m' aigne 'thionndadh riut, 's mo threòrachadh gu m' uile-dhianadas a chur 'an gnìomh a rèir toil mhath Dhè. Paidir, Beannachadh Moire, Glòir V, Lot an Taoihh Naoimh, Tha mi 'toirt aoraidh dhut, a Loit uilenaoimh an Taoibh ; losa, tha mo chridhe cràiteach air son na URNAIGHEAN NAN COIG LOTAN 215 tàmailte maslaicli a dh'fhuilig thii ; tha mi 'toirt tainge dhut air son a' ghaoil a hithasaich do Thaohh agus do Chridhe 'tholiadh, agus gu'n do dheònaich thu am boinne mu dheireadh fala 's uisge 'dhortadh gus mi 'bhi pailt de shaoradh ; tha mi 'tairgse do'n Athair shìorruith na tàmailte so maille ri gràdh do dhaondachd uilenaoimh, los m' anam a dh-fhaotainn aon uair a stigh 's a' Chridhe uile-ghràdhach sin, a tha deònach agus ullamh gu dibeatha 'thoirt do na peacaich a's mutha, gun mo sgaradh bhuaithe am feasda tuille. Paidir, Beannachadh Moire, Glòir. Ris an Oigìi ro-naoimh, Màthair na dòruinn, Mhoir' Oigh, a Mhàthair Dhè, is martair gaoil 'us dòruinn thu le 'bhi fìanaiseach air pèin 'us dòruinn losa : cho-aontaich thu ann an deagh-obair mo shaor- aidh le d' dhòruinn gun àirimh, agus le 'Aona-ghin j\'Ihic, d' Aona-ghin Mhic fhèin, a thairgse suas do'n Athair shìorruith na 'làn-ìobairt agus na 'thobhartas tròcaire air son mo pheacannan. Tha mi 'toirt tainge dhut air son a' ghaoil gun chrìch leis an do chuir thu de d' dhith toradh do chuim, fior dhuine agus fìor Dhia, gu mise, am peacach, a shàbhaladh. D'eadar- ghuidhe a gheabh èisdeachd 'an còmhnaidh, cuir suas ris a' Mhac 's ris an Athair, los mo dhroch-chleachd- annan a leasachadh gu bunailteach, air chor 's nach bi mi le ciontan as ùr ag cèusadh mo Shlànair gràdhaich ; agus le buanachadh na 'ghràsan gu uair 216 SLIGHE NA CROISE. mo bhàis, gu'm buannaiclid mi a' bbeatha shìorruith as leth a phàise 's a bhàis dhòruinnich air a' chrois. Tri Beannachaidli Moire. Dianamaid ùrnaigh. Thighearna losa Chriosta, a dhnich crann na croise aig an t-siathamh uair agus a dhòirt d'Fhuìl phriseil air son mathanas pheacannan : tha sinn gu h-u.mhlaidh ag guidhe ort gu'n deonaicheadh tu dhuinn 'an deaghaidh ar bàis dol gu sòlasach a stigh air geataichean fhlathanais. Thighearna losa Chriosta, guidhimid ort, an Oigh bheannaichte do Mhàthair a chaidh claidheamh dòruinn romh 'h-anam ro-naomh aig uair do phàise, a bhi ri eadarghuidhe ri d' thròcair air ar son a nise 's aig uair ar bàis. As do leth-sa, losa Chriosta, a Shlànair an t-saoghail, a tha beò 's a' rian maille ris an Athair 's ris an Spiorad iN'aomh, f ad shaoghal nan saoghal. Amen. SLIGHE E"A CROISE. (YiA Crucis.) Mìneadiadh, 1. RrABH bho lìnn ar Slànair bha e mar cbleacbdadli aig Crìostaidhnean dol as gach cèarna de'n domhan air thunis- cràbhaidh a shealltainn nan ceart àiteachean 's an d'fhuilig Crìost' a Phàis. Leanadh air sin bho àm gu h-àm gus an do chuir na h-ana-creidich fòpa-fhèin Talamh-a'-Ghealltan- ais. Mu'n àm sin chaidh tòiseachadh air Slighe na Croise 's na h-eaglaisean. 2. Tha Slighe na Croise 'riochdachadh slighe ar Slànair bho thigh Philait, far an deach a dhìteadh, gu muUach SLIGHE NA CROISE. 217 Chalbliari, far an deach a clièusadli ; agus bho sin thun na h-uaghach 's an deach a thasgadh 'an deaghaidh a bhàis. Tha i air a roinn na 'ceithir chinn-uidhe dhiag ris an abrar Stadan ; agus aig gach Stad tha crois de dh-fhiodh, 'us dealbh a tha 'riochdachadh roinn de'n Phàis. 3. Cha'n 'eil laghadh-eaglais a bhuilich Pàp rìabh air son dol air thurus-cràbhaidh do dh-Ierusalem ('s gun teagamh bu làn-laghaidh mòran dhiubh), nach fhaod neach sa bith a thèid gu h-iomchuidh romh Shlighe na Croise ann an staid an fhìor-aithreachais, a chosnadh dha-fhèin 's do na marbh- chreidich, agus sin leis-fhèin no 'n cuideachda feadhnach eile. 4. 'An àm dol tre Shlighe na Croise bheirear fonear gu'm fèumar, gus na laghaidh-eaglais a chosnadh, (1) Dol thun gach cinn-uidhe fos-leth ; ach mur bi sin goireasach a thaobh dòmhladais sluaigh, no aobhar eile, fòghnaidh do neach far am bì e, 'aghaidh a thionndadh ris a' chrois a th'aig gach Stad ; (2) Meòrachadh car ùine a rèir a chomais, air Pàis ar Slànair. Cha'n 'eil ùrnaigh shònraichte sa bith riatanach ; air a shon sin thàthas a' moladh a' chràbhaidh a leanas, no a leithid eile. Seòladh. 1. *Ad aonar. Dian gnìomh aithreachais ; cuir romhad na laghaidh-eaglais a tha'n cois a' chràbhaidh so, ach aon làn-laghadh dhut-fhèin, ma thogras tu, a bhuannachd air son nam marbh-chreideach. Tòisich aig taobh an t-soisgeil 's rach bho Stad gu Stad a' meòrachadh car ùine a rèir do chomais air Pàis ar Slànair. 2. Le cuideachda. An uair a thèid an sagart air a ghlùn air bialaobh na h-altrach rach-sa air do ghlùn cuideachd ; dian an gnìonih aithreachais : cuir romhad na laghaidh- eaglais a chosnadh ; an uair a dh'èireas esan èirich thusa 's rach leis bho Stad gu Stad mar gu'm biodh thu leat-fhèin. Aig * Adoramus ' lùb air do ghlùn deas ; seas aig lèughadh a' mheòrachaidh ; 'an sin rach air do ghlùn gu * Fois gu'n robh aig anmannan nam marbh-chreideach.' Is tric gu'n seinnear ceithreamh de'n * Stabat Mater ' a' dol eadar gach Stad. 218 SLIGHB NA CROISB. Crab'hadh, Their an sagart *s e-fhèin 's na clèirich air an glùn air bialaobh na h-altrach : OIOSA, 'Shlànair ghràsoir, seall sinne ga'r n-ùmhlachadh sios 'ad làthair a ghuidhe tròc- aire dhuinn-fhèin 's do dh-anmannan nam marbh- chreideach. Deònaich toradh uile-luachmhor do Phàise, air am beil sinn 's an uair a' dol a mheòrach- adh, a chàramh ri 'r n-anam ; agus mar a ghabhas sinn slighe nan diar 's na dòruinne so, gu'n taisich bròn 'us aithreachas ar cridhe, air chor 's gu'm hi sinn làn-leagte ri croisean, ri diachainnean, 's ri triob- laidean na beatha so 'ghlacail le aoibhneas agus le ùmhlachd. F. Fosglaidh Tusa, a Thighearna, mo bhial. R. Agus bheir mo theanga cliti dhut. V. A Dhia, thig gu m' chòmhnadh. R. A Thighearna greas gu m' chuideachadh. V. Glòir do'n Athair, agus do'n Mhac, agus do'n Spiorad JSTaomh. R. Mar a bhà, 's mar a thà, 's mar a bhitheas, fad shaoghal nan saoghal. Amen. I. Stad. losa air a dhìteadh gu hàs. V. Tha sinn a'toirt aoraidh dhut, a Chrlosta, agus tha sinn a' toirt chù dhut. R. A chionn le d' chrois naoimh gu'n do shaor thu an saoghal. 'An deaghaidh toibheum a thoirt dha 'an tigh SLIGHE NA CEOISB. 219 Chaiphais, agus fanaid a dhianamh air *an tigh Hèroid, tha losa air a tharrainn 'an làthair Philait : a dhrnim air a rèubadh le sgiùrsadh, 's e air a chrìin- adh le criin dreighinn ; agus esan a bheir, air an latha dheireannach, breth air bheò 's air mhairbh, air a dhìteadh e-fhèin gu bàs maslach. Is ann air ar son-ne 'dh'fhuilig thu, Tosa bheannaichte ; is ann air son ar peacannan a chaidh do dhiteadh gu bàs. deònaich dhuinn fuath agus gràin a bhi againn orra bho ghriinnd ar cridhe ; agus leis an aithreachas sin gu'm faìgh sinn bhuat tròcair agus mathanas. Gniomh aithreachais, ['An deaghaidh gach stad.] ODHIA, tha sinn a' toirt gaoil dhut le 'r n-uile chridhe, agus os cionn gach nì, agus tha fìor- dhuilichinn òirnn gu'n do chuir sinn riabh mio- thlachd ort. deònaich dhuinn nach cuir sinn ri 'r beò tuiUe miothlachd ort, 's gu'm bi sinn a' toirt gaoil gun lasachadh dhut, agus gu'm b'e ar sòlas do thoil naomh a dhianamh anns gach nì. Ar n-Athair. Fàilte dhut. Glòir do'n Athair. V. Ei tròcaireach ruinn, Thighearna. R. Bi tròcaireach ruinn. F. Fois gu'n robh aig anmannan nam marbh- chreideach tromh iochd Dhè. R. Amen. A Mhàthair naonih, càirich gu domhainn air mo chridhe lotan an Ti a chaidh a chèusadh. [Mar so cuirear crìoch air gach. stad.] 220 SLIGHE NA CROISB. II. Stad. losa ^gabhail na croise air a ghuaillnean, F. Tha sinii a' toirt aoraidh dhut, &c. B, A cliionn le d' clirois, &c. Chaidh crois throm a chàradh air guaillnean crèuchdach losa. Ghabh e i le ciiiine, 's ghiùlain e i le aoibhneas, a chionn gu'm b'i am miadhon a rogh- naich e gus an saoghal a shaoradh. losa, deònaich dhòmhsa, le f eart na croise, cridhe caomh, ciiiin, gràdhach mar a bh'agadsa. Thoir dhomh diachainnean 'us trioblaidean na beatha so a ghiùlan le misnich 's le ùmhlachd ; miagh 'us dèigh a bhi agam air na croisean a thig 'am rathad, agus an naomhachadh. Gnlomh aithreachais, &c. (slios 219.) A Mhàthair naomh, &c. (slios 219.) III. Stad. losa Huiteam fdn chrois a* chiad uair^ V. Tha sinn a' toirt aoraidh dhut, &c. B. A chionn le d' chrois, &c. Air a chromadh sios fo chudthrom na croise, tha losa le cèum airtealach ag gabhail na slighe gu Calbhari, 'am measg sluaigh gun bhàigh 's iad a' fanaid 's a' magadh air. An spàirn a dh'fhuilig e 's a' ghàradh chlaoidh i 'neart; e na 'phiantach le buillean 's le lotan ; thrèig a threòir e ; thuit e air làr f o'n chrois 1 SLIGHE NA CROISE. 221 losa, 'bho'ii is ann air son ar peacannan a ghiùlain thu eallach throm na croise, 's a thuit thu air làr fo 'cudthrom, thoireadh smaoineachadh air d'fhulangas òirnn a bhi faicilleach agus ar cumail bho thuiteam 's a' pheacadh. Gnìomh aithreachais, &c. (slios 219.) IV. Stad. losa *s a mhàthàir a? tachairt F. Tha sinn a' toirt aoraidh dhut, &c. R, A chionn le d' chrois, &c. Ag giùlan na croise 's e air a leòn as ùr leis an tuiteam, tha losa 'cumail air 'aghart air an t-slighe. Tha e-fhèin 's a Mhàthair naomh a' tachairt. !N"ach b'i sin a* choinneamh mhuladach ga rlreamh ! Cridhe tlàth Moire ga 'bhristeadh ri faicinn dìol dèisneach a Mic rùnaich 's i gun seòl aic' air furtach air; 's cridhe naomh losa ga 'chràdh gu goirt le truas ri 'Mhàthair bhrònaich. losa, as leth an truais a bh'agad ri d' Mhàthair naoimh 's an àm sin, gabh truas ruinne, 's thoir còir dhuinn air a 'h-eadarghuidhe. Mhoire, a Mhàth- air na dòruinne, dian eadarghuidhe air ar son, los, as leth fulangas do Mhic, gu'n teasraigear sinn bho'n fheirg ri tighinn. Gnìomh aithreachais, &c. (slios 219.) 222 SLIGHB NA CROISB. V. Stad. à! chrois aÌT a càradh air Sìmon Chirène^ V. Tha sinn a' toirt aoraidh dhut, &c. i?. A chionn le d' chrois, &c. Leis mar a thrèig a neart losa, 's nach b'urrainn dha ach gann dol air 'aghart, rug na saighdearan air Sìmon Chirène, 's thug iad air a' chrois a ghiùlan. Thaisich feart na croise sin a chridhe, air chor 's 'an àite dhi 'bhi na 'h-obair aindeoinich leis, gur h-ann a bha i leis na 'h-onair agus na 'sòlas. losa, deònaich urram a chur òirnne le d' chrois a thoirt dhuinn ri ghiùlan ; uaill na biodh òirnn ach aisde-se ; leatha biodh an saoghal air a chèusadh dhuinn agus sinne do'n t-saoghal. A chaoidh na biodh sgàth òirnn romh fhulangas ] 'an àite sin thoir dhuinn gur ann a bhios aighir òirnn airson a bhi airidh air fulang air do shon-sa. Gniomh aithreachais, &c. (slios 219.) VI. Stad. Veronica Hiormachadh aodainn losa. F. Tha sinn a' toirt aoraidh dhut, &c, R. A chionn le d' chrois, &c. Mar a bha losa 'cumail air 'aghart 's e 'sruthadh le fallus a' bhàis, le truas ris, ghabh boirionnach àraidh romh 'n t-sluagh, agus thiormaich i 'aodunn le nèapaiginn. Mar dhuais air son a caoimhneis, dh'fhàg esan gu miorailteach ìomhaigh 'aoduinn dhiadhaidh air an nèapaiginn. SLIGHE NA CKOISE. 223 losa, deònaich gu'n dian smaoineacliadh air d'fhulangas ar taiseachadh le spiorad cràiteach, 's fuath agus gràin a thoirt dhuinn air ar peacannan, agus ar cridhe 'lasadh le barrachd gaoil dhutsa. Deònaich d'iomhaigh a chàramh air ar n-inntinn, gus an atharraichear sinn gu d' choltas fhèin. Gnìomh aithreachais, &c. (slios 219.) VII. Stad. losa Huiteamfd'n chrois an darna Ti-uair. F. Tha sinn a' toirt aoraidh dhut, &c. R, A chionn le d' chrois, &c. Le cràdh nan lot, 's le 'bhi sìor-chall fala *s gach cèum, thrèig a neart losa 'rithist, agus thuit e ri làr fo'n chrois an dàrna h-uair. losa, thuit thu 'rithist ri làr fo eallach ar peac- annan, 's ro-mhiad d'fhulangais air an son ; 0, cho ro-mhinig 's a chràidh sinn do chridhe naomh le 'r n-ath-thuiteam cho tric 's a' pheacadh. 0, thoir dhuinn gu'm b'fhearr leinn am bàs fhèin fhulang na miothlachd a chur tuille ort. Gniomh aithreachais, &c. (slios 219.) VIII. Stad. Na mnathan naomh ag caoidh air son ar Slhnair, F. Tha sinn a* toirt aoraidh dhut, &c. B. A chionn le d' chrois, &c. Ei faicinn f ulangas losa, ghabh mnathan àraid a 224 SLIGHB NA CROISB. bha 's a' cliuideaclida a' leithid de tlimas lis 's gu'n do thòisich iad air gal 'us caoidh gu follaiseach air a shon. Ach, le fìos a bhi aig losa mar a dh'èireadh do dh-Ierùsalem a thaobh cùl a chur ris-fhèin, thionndaidh e riutha 's thuirt e : *^ A nigheanan lerùsaleim, na bithibh ag gal air mo shon-sa, ach guilibh air ur son-fhèin 's air son ur sliochd." losa, tha sinne 's bithidh sinn tuille a' caoidh gu cràiteach air do shon-sa 's air ar son-fhèin ; air son d'fhulangais agus air son ar peacannan a bu choir- each ris. 0, ionnsaich dhuinn a bhi cràiteach air sheòl 's gu'm faigh sinn comhfhurtachd, 's gu'n seach- ainn sinn am breitheanas uamhasach sin a tha 'feith- eamh orrasan a chuireas cùl riut no 'ni dearmad ort *s a' bheatha so. Gnlomh aithreachais, &c. (slios 219.) IX. Stad. losa Huiteam fdn chrois an treas uair. V, Tha sinn a' toirt aoraidh dhut, &c. R, A chionn le d' chrois, &c. Bha losa 'nise gu 'bhi air mullach Chalbhari, ach mu'n d'ràinig e tur an t-àite 's an robhas a' dol g'a chèusadh, thrèig a neart a rithist e, 's thuit e ri làr f 'n chrois an treas uair ; ach tharruing na saigh- dearan an-iochdor suas e, agus ghreas iad gu brùideil air 'aghart e. losa, as leth toiUteanas an treas tuitim ro- phiantail so, tha sinn ag guidhe ort mathanas a thoirt dhuinn na 'r tuiteam cho tric 's na peacannan SLIGHE NA CROISB. 225 ciadna, agus na 'r leantainn cho buan orra ; agus deònaich dhuinn gu'n dian smaoineachadh air d'fhulangas gràin na's niutha 's na's mutha 'thoirt dhuinn air ar peacannan. Gnìomh aithreachais, &c. (slios 219.) X. Stad. Aodacli losa ga spionadli dìietK F. Tha sinn a' toirt aoraidh dhut, &c. R. A chionn le d' chrois, &c. Kàinig iad mu dheireadh ionad na h-lobairte 's dh'ullaich iad gu losa chèusadh. Spion iad 'aodach de 'cholainn chrèuchdaich, agus bha Naomh nan naomh rùisgte 's na 'bhall-bùirt aig gràisg gun athadh, gun iochd. losa, is ann air son ar peacannan maslach a dh'fhuilig thu'n tàmailte so. Guidhimid ort gu'n splonadh tu dhinn gach nàire as ar dleasnas, 's gach pròis 'us àrdan, agus gu'n ùmhlaicheamaid sinn-fhèin le 'r deòin 's a' bheatha so, air sheòl 's gu'n seach- ainn sinn nàire shiorruith 's an ath shaoghaL Gniomh aithreachais, &c. (shos 219.) XI. Stad. losa ^ga thairneachadìi ris d chrois, F. Tha sinn a' toirt aoraidh, &c. R. A chionn le d' chrois, &c. Leig iad a' chrois a nis air làr, agus chaidh losa 15 226 SLIGHE NA CROISE. 'ruighe air a leaba-bliàis. A lamhan 's a chasan crèuchdach thairg e fos-leth dh'a Athair air nèamh 'an èiric ar peacannan, agus do na saighdearan an-iochdor gu'n tàirneachadh ris a' chrann gun tlus. Ehuaileadh na buillean ; bhrùchd an fhuil a mach. losa, a thàirneachadh ris a' chrois, fasdaidh ar cridhe ris a' chrann-chèusaidh air sheòl 's gu'm bi e 'an tàthadh riutsa gu bràch gus an toir an t-èug a' bhuille-bàis dhuinn, 's leis an ospaig dheireannaich gu'n liubhair sinn dhut ar n-anmannan. Gniomh aithreachais, &c. (slios 219), XII. Stad. losa ^hasacìiadh air a^ cTirois, F. Tha sinn a' toirt aoraidh dhut, &c. R, A chionn le d' chrois, &c. Trì nairean a dh-ùine thug losa 'n crochadh air na tàirnean; 'fhuil phrìseil a' sruthadh sìos le 'cholainn, 's a' braonadh air làr; agus cràiteach 's mar a bha 'fhulangas, thug e mathanas dh'a luchd- cèusaidh, gheall e pàrras do 'n mhèirleach, agus chuir e 'Mhàthair bheannaichte fhèin 's a dheisciob- ul ionmhuinn fo chùram a chèile. Eha 'h-uile ni 'nise criochnaichte ; agus gu ciùin ag cromadh sios a chinn, thug e suas an deò. losa, le faoilte naoimh glacaidh sinn a' chrois urramach sin air 'na dhearbh thu gus am bàs fhèin do ghaol dhuinn. Anns a' bhàs sin tha sinn ag cur ar n-uile-dhòchais. A so suas deònaich ar cridhe SLIGHE NA CROISB. 227 'bhì daonnan 'an geall ort ; agus an nair a's crioch dhuinn, faigheamaid bàs a' toirt gaoil dhutsa, agus eadar do ghlacaibh naomh. Gniomh aithreachais, &c. (slios 219.) XIII. Stad. losa *ga chur ^an uchd a mhathar naoimhe. F. Tha sinn a' toirt aoraidh dhut, &c. R. A chionn le d' chrois naoimh, &c. Dh'fhàg co-thional an t-sluaigh mullach Chalbhari; cha d'fhuirich ach an deisciobul ionmhuinn 's na mnathan naomh. Dh'fhan iadsan aig bonn na Croise 'fìachainn ri furtachd a thoirt na 'trom-mhulad do Mhàthair dhubh-bhrònach losa. Thug loseph Ari- mathèa agus Mcodèmus a nuas bhàrr na croise corp a Mic dhiadhaidh agus chuir iad na 'h-uchd e. thusa a bha do bhròn gun tomhas mar chuan gun chrich, a Mhoire 'Mhàthair Dhè, deònaich dhuinn cuibhrionn de d' bhròn air son fulangas do Mhic, agus biodh iochd agad ri 'r laigse. Dian cloinn dhut-fhèin dhinn maille ris an deisciobul ionmhuinn. Dearbh thu-fhèin 'ad Mhàthair dhuinn ; agus as do leth, gu'm b'e 'thoil-san a dheònaich a bhi na 'mhac dhut, èisdeachd ri 'r n-ùrnaigh. Gniomh aithreachais, &c. (slios 219.) XIY. Stad. losa ^ga charadh 's an uaigh, Thug na deisciobuil corp a Mic ghràdhaich à uchd 228 AN FHUIL PHRÌSEIL. a mhàtliar, agus cliàiricli iad 's an uaigli e. Tlia 'n uaigh air a dùnadh, 's a' cholainn fuar marbh 'an tasgaidh innte gu uair a h-aiseirigh glòrmhoir. Thèid sinne cuideachd sios do'n uaigh, Thigh- earna, an uair a's àill leatsa, mar is àiU, agus far an àill leat. Do thoil naomh gu'n robh diante ; till- eadh ar collainnean peacach do'n ùir as an d' thàinig iad, ach a Dhia na mòr-thròcair, gabhsa greim de 'r n-anmannan neo-bhàsmhor ; agus an uair a dh'èireas ar collainnean a rithist bho na mairbh, gabh iadsan cuideachd a stigh do d' righeachd far an toir sinn gaol, onair, agus cliù dhut fad na siorrachd. Amen. Gniomh aithreachais, &c. (slios 219.) Co-dhunadh, V, Dh'ùmhlaich Criosta e-fhèin air ar son gu bàs, B. 'S eadh bàs na croise. Dianamaid ùrnaigh, Seall a nuas, tha sinn ag guidhe ort, Thighearna, òirnne do theaghlach : air son nach d' ath losa Criosta ar Tighearna e-fhèin a liubhairt 'an lamhan a naimhdean, agus pian na crois' fhulang. A tha beò, etc AJ^ FHUIL PHEÌSEIL. GNIOMHANNAN TAIRGSE. 1. 300 latha laghaidh gach uair a ghabhar iad. ii. Làn-laghadh uair 's a' mhìos air na cùmhuantan gnàthaichte. I. 'Athair shiorruith ! tha mi 'tairgsinn dhut toillteanas Fuil Phriseil losa, do Mhac ionmhuinn, AN FHUIL PHRÌSEIL. 229 mo SUànair agus mo Dhia, air son lionsgaradh agus àrdacliadh mo chaomh Mhàthar d' Eaglais Naomh, air son tiarainteachd agus deagh-shoirbheas dh'a ceannard air talamh ar n-Ard-bhuachaille Easbuig na Eòimhe; air son nan Cardinalan, nan easbuigean, nam pearsachan-eaglais, agus na clèire gu h-iomlan. Glòir ddn Atliair^ &c. Beannachadh 'us cliii gu sìorruith do losa a shàbhail le Thuil sinn. II. 'Athair shìorruith ! tha mi ^tairgsinn dhut tointea,nas Fuil Phriseil losa, do Mhac ionmhuinn, mo Shlànair agus mo Dhia, air son sith agus fìor- chòrdadh a chur eadar rìghrean agus phrionnsaichean CaitHceach, air son naimhdean ar Creidimh J^aoimh a smachdachadh, agus air son leas gach sluaigh Chriostail. Glòir dd'n Atliair, &c. Beannachadh 'us cliù, &c. III. 'Athair Shiorruith ! tha mi 'tairgsinn dhut toillteanas Fuil Phriseil losa, do Mhac ionmhuinn, mo Shlànair agus mo Dhia, air son aithreachas do na h-ana-creidich, cur as do eiriceachd, agus air son peacaich a thionndadh. Glbir dd'n Athair, &c. Beannachadh 'us cliù, &c. IV. 'Athair shiorruith ! tha mi 'tairgsinn dhut toillteanas Fuil Phriseil losa do Mhac ionmhuinn, mo Shlànair agus mo Dhia, air son m' uile chàirdcan m' uile dhìlsean, agus m' uile nàimhdean ; air son nam bochd, nan easlainteach, agus nan deòiridh ; agus air son gach duine a's fios dutsa, mo Dhia, a's 230 AN FHUIL PHRÌSEIL. còir dhomh guidhe air an son, no a b' àill leat mi 'ghuidhe air an son. Glòir dd'n Athair, &c. Beannachadh 'us cliù, &c. Y. 'Athair shlorruith ! tha mi 'tairgsinn dhut toillteanas Fuil Phriseil losa do Mhac ionmhuinn, mo Shlànair agus mo Dhia, air son gach aon a chaochla's an diugh ; gu'n teasraigeadh tu iad bho phèin ifrinne agus gu'n leigeadh tu stigh gu luath iad gu seilbh liir do ghlòir. Glòir ddn Athair, &c. Beannachadh 'us cliù, &c. YI. 'Athair Shlorruith ! tha mi 'tairgsinn dhut toillteanas Fuil Phriseil losa, do Mhac ionmhuinn, mo Shlànair agus mo Dhia, air son gach aon aig am beil gaol air an ionmhas mhòr so, air an son-san a tha 'cur leamsa a' toirt aoraidh agus urraim dhi, agus air son gach aon a tha 'fiachainn ri cràbhadh dhi a sgaoileadh. Glòir dd'n Athair^ &c. Beannachadh 'us cliii, &c. VII. 'Athair Shìorruith ! tha mi 'tairgsinn dhut toillteanas Fuil Phrìseil losa, do Mhac ionmhuinn, mo Shlànair agus mo Dhia, air son m' uile uireas- bhuidh, spioradail agus corporra, air son nan anman- nan Naomh a tha 'm Purgadair, gu h-àraid air son na feadhnach a bu deòthasaiche 'an gaol air an Phuil so, prìs ar sàbhalaidh, agus air bròn 'us pèin ar caomh mhàthar, Moire ro naomh. Glòir dd'n Athair, &c. Beannachadh 'us cliii, &c. Gloir do Fhuil losa, nis agus gu slorruith, agus fad linn nan linnteaii. SALTAIR lOSA- 231 ACHANAICH. 100 latha laghaidli gach uair a gliabhar i. 'Athair Shìorruith ! tha mi 'tairgsinn dhnt Fuil Phrìseil losa ann an èiric mo pheacannan, agus air son nireasbhuidh d' Eaglais I^aoimhe. SALTAIR lOSA. Tha Saltair losa na 'thri earrannan, agus còìg iarrtais anns gach earrainn. Tha ainm glòrmhor losa ga 'luaidh deich uairean romh gach iarrtas, agus mar sin ciad gu leth uair 's an iomlan. Faodar an saltair so a ghabhail còmhla no na 'thri earrannan, a rèir ùine agus cràbhaidh. * ' Cha'n 'eil ainm air hith eile fo nèamh air a thoirt do dhaoine leis amfaod sinn a hhi sàhhailte,'' — Gniomh. iv. 12. I. Earrann. Tòisich le cromadh a thoirt air do cheann no le d' ghlùn a lùbadh ri hiaidh no chiinntinn ainm losa, ag ràdh : — *' Lùbadh ann an ainm losa a h-uile glùn dhiùbhsan, a tha air nèamh, air talamh 's fo'n talamh ; agus aidicheadh a h-uile teanga gu'm beil an Tighearna losa Criosta, ann an glòir Dhè an t- Athair. "— Phil. ii. 10, 11. A^ chiad iarrtas, losa, losa, losa, ì losa, losa, losa, > dian tròcair orm. losa, losa, losa, | 10 SA, dian tròcair orm, Dhia an iochd, agns math dhomh mo chiontan lìonmhor agus trom, anns an do thiiit mi 'ad làthair. Is iomad aimideachd a rinn mi ri m' là, agus is m6r na truaighean a thoill mi le m' mhì-thaingeal- achd. 232 SALTAIR lOSA. Dian tròcair orm, 'losa chaoimh, oìr tlia mi lag ; slànaich mi 's mi gun chomas mi-fhein a chòmhnadh. Teasraig mi bho m' chridhe a leagail air gin de d' chrèutairean air dhòigh a dh'fhaodas mo shiiilean a thionndadh bho 'bhi sìor-shealltainn suas rintsa. Thoir gràsan domh gu gràin a thoirt tuille do'n pheacadh, as leth do ghaoil ; agus le fior speis dhut, gu gach faoineis shaoghalta a chur suarach. ^ Dian tròcair air na peacaich uile, losa, tha mi 'guidhe ort; tionndaidh an dubhailcean gu subh- ailcean ; thoir orra do lagh a chumail mar is còir, agus gaol fìrinneach a thoirt dhut, agus thoir iad gu sonas 'an glòir shiorruith. Guidhim ort, cuideachd, tròcair a dhianamh air na h-anmannan a tha'm purgadair, air sgàth do phàise dòruinnich, agus d' ainme glòrmhoir losa. A Thrianaid bheannaichte, aon Dhia shiorruith, dian tròcair orm. Ar n-Athair. Fàilte dhufc. An darna iarrtas, losa, losa, losa, j losa, losa, losa, > cuidich mi. losa, losa, losa, j losa, cuidich mi gu buaidh a chosnadh air gach buaireadh gu peacachadh, agus air droch-riin mo nàmhaid spioradail. Cuidich mi gu m' tiine a chur seachad ri gniomh- annan subhailceach, agus a leithid de dh-oibrichean 's a bhios taitneach leat. A chur 'an aghaidh 's a chìosnachadh tograidh- SALTAIR lOSA. 233 nean na feòla gu leisg spioradail, craos, agus neòghloine. Gus mo cliridhe a bhi 'n dèigh air subhailcean, 's gus a lasadh le dèigh air do làthaireachd ghlòrmhoir. Cuidich mi gu deagh-ainm a thoilltinn 's a ghleidh- eadh le caitheamh-beatha sìtheil agus diadhaidh ; gu onoir dhutsa, 'losa, gu comhfhurtachd dhomh fhein, agus gu leas an atharraich. *" Dian tròcair, &c. (slios 232.) An treas iarrtas, losa, losa, losa, \ losa, losa, losa, > neartaich mi. losa, losa, losa, j losa, neartaich m' anam agus mo cholainn gus do thoileachadh le 'leithid de bheartan math a chur 'an gnìomh 's a thoilleas dhomh mo thoirt gu d' aoibhneas agus do shonas siorruith. Thoir rùn làidir dhomh, a Shlànair thròcairich, gus mo chaitheamh-beatha a leasachadh, agus gu dioladh-fiach a dhianamh air son nam bliadhnaichean a chaidh tharam. !N"a bliadhnaichean a mhi-bhuilich mi 'cur mighean ortsa le smaointean, briathran, no gniomhannan faoin no peacach, no le droch-cleachdadh. Dian mo chridhe umhailte do d' thoil, agus ullamh, air ràdh ^o ghioil, gu uile oibrichean corporra na tròcaire a chur 'an gniomh. Builich orm tiodhlaicean an Spioraid l^aoimh, gus, le deagh chaitheamh-beatha 's le tighinn tric 'an 234 SALTAIR lOSA, coinneamli nan sàcramaidean naomh, nu» thoirt mu dheireadh do d^ righeachd nèamhaidh. * Dian tròcair, &c. (slios 232.) An ceathramh iarrtas, losa, losa, losa, ) losa, losa, losa, > f urtaich orm. losa, losa, losa, ) losa, furtaich orm, agus thoir gràsan domh gu m' àrd, m' aon aoibhneas agus shonas a chur annad. Cuir meòrachadh nèamhaidh orm, milseachd spior- adail, agus dian-dhèigh air do ghlòir ; lìon m' anam le smaointean air flathanas, far am bi mi gu siorruith ag còmhnaidh leatsa. Uraich tric 'am chuimhne do mhathas gun àirimh, do thìodllaicean, agus gach caoimhneas a dh' fhiach thu dhomh. Agus an uair a chuireas tu 'n cuimhne dhomh cuimhneachan muladach mo pheacannan, leis an do chuir mi cho mì-thaingeil ort miothlachd, furtaich orm le cinnte gu'm faigh mi do ghràsan le spiorad an fhìor-aithreachais, ag glanadh bhuam mo chiontan, agus ga m' uidheamachadh air son do righeachd. ^ Dian tròcair, &c. (slios 232). An coigeamh iarrtas. losa, losa, losa, ì losa, losa, losa, > dian stèidheil mi. losa, losa, losa, ) losa, dian stèidheil mi 'an creideamh, ^an dòchas agus 'an carrantachd, le bunailteas 'an uile shubh- ailcean, agus le rùn gun mhiothlachd a chur ort. àALTAIR lOSA, 235 Gu'n dianadli cuimline do phàise, agus nam piantan dòruinneach r. dh' f huilig thu air mo shon, m' f hoighidinn a chumail rium agus f urtachd a thoirt domh anns gach trioblaid agus anshocair. Thoir orm greim teann a dhianamh air uile theagasg d' Eaglais Naoimhe Caitlicich, agus a bhi gu dichiollach, tric a' dol gu m' dhleasnas. ÌTa dalladh toileachas f eallsa an t-saoghail mheallta so mi; na tugadh buaireadh na feòla, no ceilg an deomhain snaoidheadh air mo chridhe : Mo chridhe a chuir gu slorruith 'fhois annadsa, agus a tha ^cur roimhe cùl a chur ris gach nì air son do dhuaise siorruith-sa. * Dian tròcair, &c. (slios 232.) *' Dh' islich ar Tighearna losa Criosta e-fhèin a' strìochd- adh gu h-iriosal gu bàs, 'seadh gu bàs na croise."— Phil. ii., 8. Eisd ri m' iarrtais so, Shlànair ro-thròcairich, agus thoir gràsan domh gu'n iarraidh gu tric, 's am meorachadh, los gu'n tionndaidh iad gu 'bhi na'n cèumannan f urasda air an dirich m' anam gu eòlas, gaol, agus dianamh mo dhleasnais dhutsa agus do m' choimhearsnach fad mo bheatha. Ar n-Athair. Eàilte dhut. A' chrèud. AN DAENA H-EAREANN Tòisich mar 's a' chiad earrainn (slios 231) ag ràdh : — *' Lùhadh ann an aimn losa,'' kc. An siatliamh iarrtas, losa, losa, losa, ì .n . . , . i . i j Iosa,Iosa, losa 1''^'"'™°'' "tl ^' 'P'°''''^ "" losa, losa, losa; i Shliocals. 236 SALTAIR lOSA. losa, soiUeiricli nii le spiorad a' ghliocais gn eolas fhaighinn air do mhathas agus air gach nl a's ro- thaitneach leat. Thoir dhomh làn-thuigse air mo mhath spioradail, agus ciall gus mo chaitheamh-beatha 'rian d' a rèir. Deònaich dhomh gluasad gu ciallach bho shubh- ailce gu subhailce, gus, mu dheireadh, am buannaichd mi làthaireachd shoilleir do Mhòrachd glòrmhoir. JSTa leig leam, a Thighearna mo ghràidh, -tilleadh ris na peacannan a rinn mi bròn-cridhe air an son, agus bho'n do ghlan mi mi-fhèin le aithreachas agus le faoisid. Thoir gràsan domh gu 'bhi gu f èum do'n atharrach le m' dheagh-ghiùlan 's le deagh-chomhairle, gus an tionndaidh mi ris an aithreachas an fheadhainn a rinn èucoir orm. "^ Dian tròcair, &c. (slios 232). An seachdamh iarrtas, losa, losa, losa, Kj^^.^ .^^^ ^^^^ ^j^. ,^ losa, losa, losa, V eagal romhad. losa, losa, iosa, J ° losa, thoir gràsan domh gus mo chridhe a bhi 'n eagal romhad, agus gus gach fàth a dh' fhaodadh miothlachd a chur ort, a sheachnadh^ Thugas do bhagradh nam pian a thuiteas air peacaich, agus eagal do ghaol agus oighreachd nèamh a chall, mo chumail 'am fìamh romhad. ISTa gabham de dhànadas fuireach 's a' pheacadh, ach grad-ghairm orm gu aithreachas ^ air eagal 's le SALTAIK lOSA. 237 d' chorriiicli gu'n tuit orm breitlieanas eagalacli bàis agus dìtidh shiorruitli. Gu'n robh eadar-ghuidhe chumhachdach do Mhàthar beannaichte, agus nan naomh uile, ach os cionn gach nì, do thoillteannas agus do thròcair, mo Shlànair, daonnan eadar do cheartas diùghailteach agus m' anam truagh. Thoir neart dhomh, mo Dhia gus mo shàbhaladh oibreachadh le fiamh 's le ball-chrith ; agus dianadh eagal do bhreitheanais naoimh na's irisle 's na's dùrachdaiche mi 'am achanaich aig cathair nan gràs. * Dian tròcair, &c. (slios 232). An t-oclidamh iarrtas. losa, losa, losa, ì , i • v j i p\ i i To^a Tosa To^a l*^^"^ ^^^^^^ ^^^^ S^ flor-ghaol iosa, losa, iosa, > ^ ^^^^^ ^ iosa, iosa, iosa, J losa, thoir gràsan domh gu fior-ghaol a thoirt dhut air son do mhathais gun àirimh, agus gach tobhartas mòr a fhuair mi bhuat, agus a tha dòchas agam a bhi 'faotainn bhuat a chaoidh. Thugadh cuimhne do chaoimhneis agus d' fhaigh- idinn buaidh air droch-mhèinn agus droch-fhàgal- aichean mo nàduir choirbte. Deonaich smaointean air thu ga m' shaoradh cho tric, agus ga m' ghairm cho minig, agus do sbior- dhion 'an rathad na beatha, mo chur fo nàire air son mo mhi-thaingealachd. Agus ciod a tha thu 'g larraidh orm air son d' uile thròcaire, no leotha, ach gaol a thoirt dhut; agus c'arson sin, ach gur tu m' uile mhath. 238 SALTAIR lOSA. mo Thighearna caomli, cha bhi tuiUe mo hheatha ach sìor-iarraidh a d' ionnsuidh ; agus bho'n a tha fìor-ghaol agam ort, cumaidh mi gu ro-chùramach d' fhàintean. ^ Dian tròcair, &c. (slios 232). An naoidheamh iarrtas, losa, losa, losa, ) j.i . > -i -u t^i,! losa losa losa 1*^°"^ grasan domh gus mo bhàs losa, losa; losa; f a chumail 'am chmmhne. losa, thoir gràsan domh gus mo bhàs a chumail daonnan 'am chuimhne, agus an cùnntas tròm a th' agam ri thoirt seachad ; los mar sin le 'bhi daonnan uidheamaichte gu'm fàg mi an saoghal 'ad dheagh- ghean. 'An sin le eadar-ghuidhe naoimh do Mhàthar beannaichte agus le còmhnadh E'aomh Mìcheil glòr- mhor, teasraig mi bho nàmhaid m'anma; agus 'Aingil choimhidich, guidhim ort-sa, mo chobhair 's an uair ghàbhaidh sin. 'An sin, losa ghaoil, cuimhnich air do thròcair, agus na tionndaidh do ghnùis ghaolach air falbh bhuam a thaobh mo chiontan. Dian mo thiarnadh fa chomhair gàbhadh na h-uarach sin le toirt orm bàsachadh gach latha do gach nì talmhaidh, agus mar sin mo chòmhradh a bhi daonnan 'am flathanas. Teagaisgeadh cuimhne do bhàis dhomh mar a thig dhomh m'ùigh a chur 'am bheatha; agus cuimhne air d'aiseirigh thugadh misneach dhomh gu dol sios gu h-inntinneach do'n uaigh. Dian tròcair, &c. (slios 232). SALTAIR lOSA. 239 An ddcheamh iarrtas. losa, losa, losa, \ ^^^.^ ^^^ ^^ Phurgadair air losa, losa, losa, > 4. i i. T ' T T ( talainh. losa, losa, losa, J losa, thoir dhomh mo Phurgadair air talamh, agus mar sin cuir seachad orm dòruinn an teine sin, a tha 's an ath-shaoghal a' feitheamh nan anmannan nach deachaidh a làn-ghlanadh 's a' bheatha so. Leag orm croisean agus diachainnean an iochd sin a tha thu 'faicinn riatanach gu m' aigne a sgaradh bho gach ni talmhaidh. Bho nach fhaicear thu le gin 'g am beil gaol air ni sa bith ach air do shon-sa, na leig fois do m' anam a bhos, ach a' sior-iarraidh a d' dhèigh. Mo thruaighe 's fior chràiteach acain an anma a th' air a sgaradh bhuat-sa, a tha 'n dèigh gun chomas tighinn a d' ionnsaidh agus slabhraidh anntrom a' pheacaidh ga 'chumail air 'ais. Uime sin, mo Shlànair, thoir dhomh m' ana- miannan a shior-chlaoidh 's a' bheatha so ; los le 'bhi làn-ghlan le teine do ghaoil-sa, gu'm faod mi dol direach à so do ghlòir fhlathanais. ^ Dian tròcair, &c. (agus criochnaich mar air slios 232). III. Earrann. Tòisicli mar *s a' chiad earrainn (slios 231) ag ràdh :— ** Lùbadh ann an ainm losa," &c. An t-aon iarrtas diag. losa, losa, losa, 1 , 1 . x j -l j -u losa losa, losa i ^^'^^^ /'^T^^ domh gu drocli- losa, losa, losai J c^ideachd a sheachnadh. 240 SALTAIR lOSA. losa, thoir gràsan domli gu drocli-cuideachd a sheachnadh ; no ma thuiteas dhomh dol na 'measg, guidhim ort, as leth luaidheachd do ghiùlain fhior- ghloin 'am measg pheacach, mo theasraiginn bho ghèilleadh do bhuaireadh peacaidh-bhàis. Thighearna bheannaichte, thoir orm cuimhneach- adh daonnan le fiamh gu'm beil thusa 's an làthair agus 's an èisdeachd, thusa a thagras ctinntas oirnn na'r n-uile bhriathran 's na'r n-uile dhianadas, agus a bheir breith oirnn dh' an rèir. Ciamar, ma ta, a tha de ladarnas agam, bruidhinn ri luchd-sgainneil, ri briagairean, ri misgearan, no riutha-san a tha 'n cainnt aona chuid buaireasach, no salach, no diamhain ì losa ghaoil, smachdaich annam uile thogradh ml- riaghailteach na feòla, agas ana-measarrachd ; agus thoir gràsan domh gu comunn na feadhnach a dh'fhaodadh teine nam miannan mì-riaghailteach sin a dhiisgadh, a sheachnadh. Biodh do chumhachd ga m' dhion, do ghliocas ga m' sheòladh, d' iochd caomh ga m' smachdachadh, 's a' toirt orm mo bheatha 'chaitheamh 'am measg dhaoine, air dhòigh 's gu'n toill mi 'bhi iomchuidh air co-chomunn a chumail ris na h-ainglean air nèamh. ^ Dian tròcair, &c. (slios 232). An darna iarrtas diag, losa, losa, losa, ì ^j^^.^ .^^ ^^^^ .^,^ ^^^ losa, losa, losa, V ^.^ ^^^ cuideachaidh. losa, losa, losa, ) losa, thoir gràsan domh anns gach teinn gu gairm SALTAIR lOSA. 241 ort air son cuideacliadh, 'cuimhneachaidh bho m' chridhe air do bhàs agus air d' aiseirigh air mo shon. An diiin-sa do chluas ri mo ghlaodh, thusa 'dheòn- aich do bheatha leigeil sios 'am èiric? no, nach urrainn dut-sa mo shàbhaladh, a dheònaich a togail suas a rithist gu crùn domh ? losa, co a th'agam air nèamh ach thusa, a thuirt le d' bhilean beannaichte fhèin : ** Gairm ormsa 'an latha do thrioblaid agus fuasglaidh mi ort." Is tu carraig chinnteach mo dhìdinn 'an aghaidh gach nàmhaid ; is tu mo dheas-ghràsan murrach air mo neartachadh gus gach deagh ghniomh. Uime sin, anns gach f ulangas, laigse, 's buaireadh, gairmidh mi ort-sa gu h-earbsach ; 0, losa, èisd rium, 's 'n uair a dh' èisdeas, dian tròcair. * Dian tròcair, &c. (slios 232). An treas iarrtas diag, T ' T ' T M thoirbunailteasdhomh'ansubli- losa, losa, losa, > ., T ' -r ' T ' ( ailcean. losa, losa, losa, j losa, thoir bunailteas dhomb 'an subhailcean, agus 'an deagh chaitheamh-beatha, agus thoir orm gun do sheirbhis fhàgail a chaoidh gus an toir thu gu m' dhuais mi 'ad righeachd. Annsgach deagh-chleachdadhagus dleasnas naomh, ann am oibrichean riatanach agus laghail, Thigh- earna, lean air neartachadh mo chuirp agus m' anma. Ciod a tha 'm bheatha ach cuairt air talamh air an t-slighe do Fhlathanas, ionad nach ruig a chaoidh esan a shuidheas, no 'shnaoidheas as a ghabhail. 16 242 Saltair iosa. losa thoir orm do shamhladh beannaichte a bhi daonnan 'am aire, a liiithad acain chràiteach agus beag-thoileachas a ghreas gu d' bhàs dòruinneach thu air d' uidhe gu d' aiseirigh ghlòrmhoir. mo shlànair, thoir dhomh beachd cudromach a ghabhail air do bhriathran gàbhaidh : ^* 's e am fear a bhuan-sheasas gus a chrioch a bhios sàbhailte." ^ Dian tròcair, &c. (slios 232). An ceathramh iarrtas diag, losa, losa, losa, ì rFi • > t i > \ i.* -T- j T ' f inoirgrasandomhgum mntmn j.osa, xosa, JLosa, y i-n in i. Tosa losa losa I ^ shuidheachadh ort. losa, thoir gràsan domh gu m' inntinn a shuidh- eachadh ort, gu h-àraidh 'an àm na h-ùrnaigh, an nair a bhios romham labhairt riut aghaidh ri aghaidh. Smachdaich seachran m'inntinn agus iarraidh mo chridhe; cuir srian ri cumhachd mo naimhdean spior- adail, a dh'fhaodadh 's an àm sin m'inntinn a tharrainn bho ghnothaichean fhlathanais, gu smaoin- tean 'us meanmna-brèige. Mar sin chi mi thu le sòlas 'us taingealachd, mar m'fhear-saoraidh bho gach olc a sheachainn mi, agus mar thobhartair gach math a fhuair mi, no is ion domh dÌLÌl a bhi agam ris. Chithear dhomh gur tusa fhèin m' aona mhath ; agus nach 'eil anns gach ni eile ach miadhonan òrd- aichte leat-sa gu m' inntinn a shuidheachadh ort, agus toirt orm barrachd gaoil a thoirt dut, agus a bhi sona gu sìorruith. annsachd m* anma, tàlaidh riut m' uile smaoin- SALTAIR I08A. 243 tean a bhos, los gu'n toill mi d' fhaicinn agliaidh ri aghaidh. na d^ ghlòir gu siorruith, ^ Dian tròcair, &c. (slios 232). An coigeamh iarrtas diag, losa, losa, losa, \ Thoir gràsan domh gus mo losa, losa, losa, > bheatha 'chur air rian gu m' losa, losa, losa, j leas sìorruith. losa, thoir gràsan domh gus mo bheatha 'chur air rian gu m' leas siorruith, gu uile dhianadas mo chuirp agus m'anma òrdachadh le dùrachd 's a shònrachadh ie cèiU, a bhuannachd duais do shonais neo-chrioch- naich agus do shòlais shiorruith. A chionn ciod e an saoglial so ach sgoil a dh'eil- eineachadh anmannan, agus gu'n uidheamachadh air son an ath-shaoghail ? Agus ciamar eile 'theid an uidheamachadh ach le 'bhi gu dian 'an geaU air Dia, an aona chrioch, a mhealtainn. losa, brist mo spiorad diorasach; dian iriseal agus umhailte e ; thoir gràsan domh gus a' bheatha so fhàgail le fuath air an t-saoghal, agus le dòchas sòlasach dol a d' ionnsaidh 's an ath-shaoghal. Thugadh cuimhne do phàise orm gach trioblaid fhulang gu deònach air an t-saoghal so air son do ghaoil-sa ; 's m' anam 'an geaU air a' bheatha shona sin, 's a' ghlòir shiorruith, a dh'òrdaich thu air nèamh mu choinneamh do sheirbhiseach. losa, thugas dhomh a thoirt gu tric agus gu durachdach f onear, ge b'e ni 'choisneas mi ma chaiUeas mi thusa gu'm beU gach ni dhomh caiUte ; agus ge 244 CRABHADH DO'N SPIORAD NAOMH. b'e ni 'chailleas mi, ma choisneas mi thusa, gu'n coisinn mi gacli ni. * Dian tròcair, &c. (slios 232). CEABHADH DO'I^ SPIOEAD NAOMH. LEADAN AN SPIORAID NAOIMH, ATHIGHEAENA, dian tròcair òirnn. A Cliriosta, dian tròcair òirnn. A Thighearna, dian tròcair òirnn, A Chriosta, èisd ruinn. A Chriosta, gu gràsor èisd ruinn. A Dhia Athair nam fiaitheas, dian tròcair òirnn, A Dhia Mhic, Fhir-saoraidh an t-saoghail, A Dhia Spioraid !N"aoimh, A Thrianaid naomh, aon Dia, A Spioraid E"aoimh, a tha 'tighinn bho'n Athair agus bho'n Mhac, A Spioraid Naoimh, a tha co-ionann ris an Athair t^ agus ris a' Mhac, S* A Gheallaidh an Athar, uile-ghràdhach 's uil'-fhial- ^ aidh, 2- A Thiodhlaic an Dè a*s àirde, g. A Ghath-soluis nèamhaidh, ^^ 'Ughdair gach math, §• Thuarain an uisge bheò, s A Theine chaithtich, 'Ungaid Spioradail, A Spioraid na firinn agus na cumhachd, A Spioraid a' ghliocais agus na tuigse. 3 CRABHADH DO'n SPIORAD NAOMH. 245 A Spioraid na comhairle agus an neart, A Spioraid an eòlais agus na diadhalachd, A Spioraid eagal an Tighearna, A Spioraid an aithreachais agus a' pheanais, A Spioraid nan gràs agus na h-ùrnaigh, b A Spioraid na carrantachd, na sìthe, 's an 1>sòlais, |* A Spioraid na f aighidinn, an f had-fhulangais agus  +. a' mhathais, §' A Spioraid na stuamachd, na measarrachd, a na geimneachd, A Spioraid uchd-mhacachd clann Dhè, A Spioraid Il^aoimh, a Chomh-fhurtair, .^ A Spioraid l!Taoimh, a ^N'aomhaicheir, A ghluais an tus os cionn nan uisgeachan, A ghluais gu labhairt daoine naomh Dhè, A chuir sgàile air Moire, A cho-oibrich 'an gineadh mìorailteach Mhic Dhè, A theirinn air aig a bhaisteadh, fc A chimnacas air Didònaich Caingis 'an coltas § theangannan-teine 'tighinn air na h-Ostail, q- Leis am beil sinne air ar n-ath-bhreth, S' A tha 'gabhail comhnaidh annainn, 2|' A tha 'riaghladh na h-Eaglais, o- A tha 'lionadh an t-saoghail uilè, 3 A 'Spioraid ^N'aoimh, Deònaich èisdeachd ruinn. "^ Gu'm b'e do thoil aghaidh an talmhainn ath-nuadh- achadh, Gu'm b'e do thoil do sholus a dhòrtadh a nuas na 'r cridheachan, Gu'm b'e do thoil do lagh a sgribheadh air ar cridheachan, 246 CRABHADH DO'n SPIORAD NAOMH. Gu'm b*e do thoil an lasadh le teine do ghaoil, Gu'm b'e do thoil ionmhas do ghràs fhosgladh dhuinn, Gu'm b'e do thoil ionnsachadh dhuinn an iarraidh b a reir do thoile, S' Gu'm b'e do thoil ar soilleireachadh le d' ghràsan I. nèamhaidh, S^ Gu'm b'e do thoil ar cumail riut-fhèin le d' thàladh |: cumhachdach, g^ Gu'm b'e do thoil an t-aon eòlas riatanach a bhuil- § eachadh oirnn, S^ Gu'm b'e do thoil ar còmhnadh gu gaol a thoirt | dh'a chèile 's gu cur suas le 'chèile, §* Gu'm b'e do thoil ar treòrachadh air slighe d' -"^ fhàintean, Gu'm b'e do thoil ar dianamh umhailte do d' ghràsan, Gu'm b'e do thoil ar n-ionnsachadh air ùrnaigh, 's k^ thu-fhèin a bhi 'g urnaigh 's an taobh-stigh §. dhinn, g Gu'm b'e do thoil ar sgeadachadh le gaol 's le g^ iochd ri 'r bràithrean, c^. Gu'm b'e do thoil oillt a chur unnainn romh 'n olc, |] Gu'm b'e do thoil ar seòladh 'an cleachdadh a' S mhath, g Gu'm b'e do thoil gràsan nan uile shubhailcean a ^ thoirt dhuinn, S. Gu'm b'e do thoil toirt òirnn buanachadh 'an staid Ì a' cheartais, Gu'm b'e do thoil thu-fhèin a bhi 'd dhuais shiorruith dhuinn, CRABHADH DO'N SPIORAD NAOMH. 247 'TTain Dliè a tha 'toirt air falbh peacannan an t- saoghail, Builich òirnn do Spiorad. 'Uain Dhè a tha 'toirt air falbh peacannan an t-saoghail, Dòirt a nuas do Spiorad Naomh òirnn, 'Uain Dhè a tha 'toirt air falbh peacannan an t-saoghail, Thoir dhuinn 8piorad na àthe, A Spioraid Kaoimh, èisd ruinn. A Spioraid Naoimh^ gu grasor èisd ruinn, A Thighearna dian tròcair òirnn. A Chrìosta^ dian tròcair òirnn, A Thighearna, dian tròcair òirnn. Y. Cruthaich cridhe glan annainn, a Dhia. R. Agus spiorad ceart ath-nuadhaich na 'r c6m. Dianamaid ùrnaigh, OATHATE thròcairich, deònaich gu'n dian do Spiorad diadhaidh ar cridheachan a shoiUeir- eachadh, a lasadh, agus a ghlanadh; los drtighadh òirnn le 'dhriìichd nèamhaidh, agus ar dianamh pailt an deagh oibrichean. Tromh losa Crlosta ar Tigh- earna. Amen. Gairm. TUIELT]^G a nuas, a Spioraid ISTaoimh, bho d^ chathair àiUidh le mui-bhraon do ghràs. Thusa, O Athair nam bochd, thusa, Ughdair mhathasaich ar stòrais, teirinn a nuas agus fadaidh teine do ghaoil na'r cridheachan. Bho'n is tu am f ior chomh-fhurtair, 248 VENI CREATOR SPIRITUS. bho'n is tu caraid tlàth. an anma, agus ceann-uidhe gach fir-thuruis, thig a nuas. Bhuat-sa gheabh sinn sìth ann an trioblaid 's an anshocair ; lasachadh anns gach cruaidh-chàs ; agus comhfhurtachd ann an dòbhròn. Sholuis naoimh, bèum do ghathan air na cridheachan a tha le creideamh ag iarraidh a d' ionnsaidh. As d' èugais cha'n 'eil math 's an duine, cha'n eil ni dha neo-lochdach. Thighearna, glan bhuainn gach smal peacaidh ; maothaich na tha tioram ; slànaich na tha easlainteach ; taisich na tha rag na'r n-anam ; blàthaich gach ni a tha fuar na'r cridheachan, agus till gach cèum seachranach. Thighearna, deònaich do na creidich a tha 'g earbsa à d'fhacal, do Spiorad seachd fìllte; deònaich dhuinn f ad ar beatha a bhi umhail do d' ghràsan ; deònaich dhuinn 'an àm ar bàis do ghniiis fhaicinn, agus a' bheatha shiorruith a shealbhachadh. Amen. Veni Creator Spiritus. OTHIG a nuas, a Spioraid Naoimh, A shealltainn anmannan do ghaoil, 'Us lìon ar crìdh' le d' ghràsan caomh, A Chruthadair a' chinne-dhaond'. 'S tu ar Comh-fhurtair 's gach càs, 'S tu gibht ro-naomh an Dè a's àird', 'S tu 'm fuaran beò, an teine, 'n gràdh, 'Us ùngaid spioradail an àigh. Tha do thìodhlaicean seachd-fìllt, Miar deas-làmh Dhè thu 'thriath gach nì, 'S tu gealladh 'n Athar naoimh le cinnt', Bhuat-sa thig deas-labhairt cìnn. ACHANAICH AIR SON SEACHD TIODHLAICEAN. 249 O las le d' sholus ar cèiid-fàitli, 'Us taom a nuas na 'r crìdli' do gliràdh, Cùm ri 'r nàdnr lag do làmh, *Us thoir dhuinn neart, 'us feart, 'us càil. Ur naimlidean fuadaicli fada bliuainn, 'Us builich òirnn do sbìth gu buan, Bi ad iùl dhuinn fad ar cuairt, 'S gu'n seachainn sinn gach bèud 'us truaigh'. Deònaich dhuinne eòlas fìor Air an Athair 'us air Crìost', 'S annad 'fhèin 'tha bhuap' 'ad Dhia, Creideamaid a nis 's gu sìor. Glòir gu'n robh gu sìor gun tàmh, Do 'n Athair, 'us do Mhac a ghràidh, A rinn an aiseirigh bho'n bhàs, 'Us dhuts', a Chomh-fhurtair nan gràs. achanaich air son seachd tìodhlaicean an Spioraid JSTaoimh. I. Thig, a Spioraid JN'aoimh, Agus cuir a nuas tiodhlaicean Nèamhaidh do ghràs. THIGr, Spioraid d! Ghliocais ! Teagaisg mo chridhe air chor 's gu'm bi tùr agam meas agus gaol a thoirt do bheannachdan fhlathanais, agus an roghnachadh thair gach ni talmhaidh. Seòl dhomh cuideachd an dòigh air am buannaichd 's am meal mi iad gu siorruidh. Ar n- Athair, &c. 250 ACHANAICH AIR SON SEAOHD TIODHLAICEAN. II. Thig, a Spioraid Naoimh, &c. Thig, a Spioraid na Tuigse I Soilleirich m' inntinn, air chor 's gu'n faic 's gu'n glac mi uile mhistirean an t-sàbhalaidh, 's mu dheireadh gu'n toill mi 'ad shohis-sa an solus sìorruith fhaicinn, 's ruigsinn air làn eòlas Ort-sa, 's air an Athair 's air a' Mhac. Ar n- Athair, &c. III. Thig, a Spioraid Naoimh, &c. Thig, a Spioraid na Comhairle ! Bi maille rium ann an uile ghnothaichean na beatha diomaine so, aom mo chridhe ris a' mhath, agus glèidh e bho'n olc, agus dian iùl dhomh air slighe dhìrich d'fhàint- ean gu ceann-uidhe an t-sàbhalaidh shiorruith air am beil mi 'n tl. Ar n- Athair, &c. lY. Thig, a Spioraid ^N'aoimh, &c. Thig, a Spioraid an Neart / Thoir neart do m' chridhe anns gach trioblaid, 's anns gach cruaidh- chàs, 's thoir spionnadh dhomh 'an aghaidh droch- ionnsaidh mo nàmhad, air eagal 's le buaidh a thoirt orm, gu'n sgarar mi bhuat-sa, a Dhia 's gur tu m' ard-mhath. Ar n- Athair, &c. AOHANAICH AIR SON SFACHD TIODHLAICEAN, 251 V. Thig, a Spioraid Naoimh, &c. Thig, a Spioraid an Eòlais ! Deònaich dhomh gnothaichean diomain an t-saoghail so agus am faoin- eachd a thuigsinn 's a chur suarach, agus gun fhèum eile 'dhianamh dhiiibh, ach gu d' ghlòir-sa mhàin 's gu m' shàbhaladh fhèin ; agus gu'n dian mi roghainn air do dhuaisean slorruith-sa thairis air gach ni talmhaidh. Ar n- Athair, &c. VI. Thig, a Spioraid Naoimh, &c. Thig, a Spioraid na Diadhalachd ! Gluais mo chridhe gu fìor-dhiadhalachd agus gu gaol naomh mo Thighearna Dia, los a bhi daonnan 'g a shireadh na m' uile chràbhadh, agus a bhi air mo shnaim ris le fior ghaol. Ar n- Athair, &c. VII. Thig, a Spioraid ]N"aoimh, &c. Thig, a Spioraid Eagail an Tighearna ! Lìon m' fheòil le d' eagal, los thusa mo 'Thighearna Dia a chumail daonnan 'am làthair, agus gu'n seachainn mi gu cìiramach gach nì a dh'fhaodas a bhi mi-thaitneach 'an sùilean uile-ghlan do Mhòrachd diadhaidh. Ar n- Athair, &c. 252 LBADAN MOIRB. V. A Spioraid Naoimh, thig agus lion cridheachan do chreideach. jB. Agus las annta teine do ghaoil. Dianamaid urnaigh. Tha sinn ag achanaich ort, a Thigheama, gu'n dòirteadh tu gu tròcaireach na 'r cridheachan, do Spiorad J^aomh a dhealbh le 'ghliocas sinn, agus a tha le 'fhreasdal ga'r riaghladh. Tromh, &c. F. Còmhnadh Dhè gu'n robh daonnan maille ruinn. R. Amen. CEABHADH DO'h OIGH BHEAIT^t^AICHTE MOIEE. LBADAN MOIRB. 300 latha laghaidh. Sub tuum prsesidium con- fugimus, sancta Dei Genitrix, nostras deprecationes ne des- picias in necessitatibus nos- tris ; sed a periculis cunctis libera nos semper, Yirgo gloriosa et benedicta. Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Christe audi nos. Christe eocavdi nos. Tha sinn a* ruith fo d' dhìon, a Mhàthair naomh Dhè, na diùlt ar n-iarrtas 'an àm ar fèuma ; ach saor sinn daonnan bho gach cunnart, 'Oigh ghlòrmhoragusbheann- aichte. A Thighearna, dian tròcair oirnn. A Chriosta, dian tròcair oirnn. A Thighearna, dian tròcair oirnn. A Chriosta, èisd ruinn. A Chriosta, gu gràsor èisd ruiun. LBADAN MOIBE. 253 Pater de ccelis Deus, Fili Redemptor mundi Deus, Spiritus Sancte Deus, Sancta Trinitas, unus Deus, Sancta Maria, Ora pro noMs, Sancta Dei Genitrix, Sancta Yirgo virginum, Mater Christi, Mater divinse gratiae, Mater purissima, Mater castissima, Mater inviolata, Mater intemerata, Mater amabilis, Mater admirabilis, Mater Creatoris, Mater Salvatoris, ! Yirgo prudentissima, Yirgo veneranda, Virgo prsedicanda, Virgo potens, Virgo clemens, Virgo fìdelis, Speculum justitise, Sedes sapientise, Causa nostrse Isetitiae, Vas spirituale, Vas honorabile, Vas insigne devotionis, Rosa mystica, Turris Davidica, A Dhia Athair nam flathas, A Dhia Mhic, Fhir- shaoraidh an t-saogh- §. ail, I A Dhia Spioraid ?^ Naoimh, A ThrionaidNaomh, aon Dhia, A Naoimh Mhoire, Giddh air ar son. A Mhàthair naomh Dhè, 'Oigh naomh nan òighean, A Mhàthair Chrìosta, A Mhàthair nan gràsan diadhaidh, A Mhàthair ro-ghlan, A Mhàthair ro-gheimnidh, A Mhàthair gun truaiU- eadh, A Mhàthair gun smal, A Mhàthair ro-ghràdhach, A Mhàthair ro-iongantach, A Mhàthair ar Cruthadair, A Mhàthair ar Slànair, *Oigh ro-ghlic, 'Oigh ro-mheasail, 'Oigh ro-chliùiteach, 'Oigh ro-chumhachdach, 'Oigh ro-thròcaireach, 'Oigh ro-dhìleas, A Sgàthain a' cheartais, 'Arois a' ghliocais, A Chinn-aobhair ar sòlais, A Sbaghaich spioradail, A Shaghaich urramaich, A Shaghaichro-chràbhach. A Ròis dhìomhair, A Thùir Dhàbhaidh, Q^ 254 leadan moire. Tiirris e"burnea, Domns aurea, Foederis arca, Janua coeli, Stella matutina, Salus infìrmorum, Refugiura peccatorum, Consolatrix afflictorum, Auxilium Ohristianorum, Regina Angelorum, ^* Eegina Patriarcharum, 55 Regina Prophetarum, ^. o Regina Apostolorum, f^* Regina Martyrum, Regina Confessorum, Regina Virginum, Regina Sanctorum om- nium, Regina sine labe originali concepta, Regina sacratissimi Rosarii, Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, Farce nohis, Domine, Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, Exaudi noSf Domine, A Thùir ìbhridh, A Ghrianain òir, 'Airc a' chùmhnant, A Dhoruis fhlathanais, A Rèul na maidne, A Shlàinte nan easlaint- each, A Dhìdein nam peacach, A Chobhair nan deòiridh, A Thaice nan Criostaidh- nean, s;^ A Bhànruinn nan Aingeal, |. A Bhànruinn nan Aith- ^ richean-naomh, g A Bhànruinn nam Fàidh- ^* ean, -^ A Bhànruinn nan Ostal, | A Bhànruinn nam mair- .^ tirean, A Bhànruinn nan Aid- mheileach, A Bhànruinn nan Oighean, A Bhànruinn nan Naomh uile, A Bhànruinn a ghineadh gun pheacadh, A Bhànruinn naconairro- naoimh, 'Uain Dhè, a tha 'toirt air falbhpeacannan an t-saogh- ail, Viccn fathamas ruinn, Thighearna, 'Uain Dhè, a tha 'toirt air falbhpeacannan an t-saogh- ail, Gu gràsor èisd ruinn, Thighearna, CONAIB MOIRB. 2m Agnus Dei, qui tollis peccata muiidi, Miserere noMs, Christe audi nos. Christe exaudi nos, Sub tuum prsesidium con- fugimus, sancta Dei Genitrix, nostras deprecationes ne des- picias in necessitatibus nos- tris ; sed a periculis cunctis libera nos semper, Virgo gloriosa et benedicta. V, Ora pro nobis, sancta Dei Genitrix. B. Ut digni efficiamur pro- missionibus Christi. Oremus. Gratiam tuam qusesumus Domine, mentibus nostris infunde ; ut qui, angelo nuntiante, Christi Filii tui incarnationem cognovimus, per passionem ejus et crucem ad resurrectionis gloriam per- ducamur. Per eundem Chris- tum Dominum nostrum. R. Amen. V. Divinum auxilium maneat semper nobis cum. R. Amen. 'Uain Dhè, a tha 'toirt air falbhpeacannan an t-saogh- ail, Dian tròcair oirnn. A Chrìosta, èisd ruinn. A Chriosta, gu gràsor èisd ruinn. Tha sinn a' ruith fo d' dhìon, a Mhàthair naomh Dhè, na diùlt ar n-iarrtas 'an àm ar fèuma ; ach saor sinn daonnan bho gach cunnart, 'Oigli ghlòrmhor agus bheannaichte. V. Guidh air ar son, a Mhàthair naomh Dliè. B. Los gu'n toill sinn gealladh Chrìosta. Dianamaid ùrnaigK Dòirt, a Thighearna, tha sinn ag guidhe ort, do ghràs- an na'r cridheachan, air chor's gu'm faod sinne, a fhuair fios air daondachd do Mhic losa Criosta, le teachd- aireachd aingil, ruigheachd, as leth a pliàise agus a chroise, air glòir 'aiseirigh. Tromh Chrìosta ciadna ar Tighearna. B. Amen. F. Còmlmadh Dhè gu'n robh daonnan maille ruinn. B. Amen. CONAIR MOIRE. Tha'n cràbhadh so air a roinn na 'thrì earrannan ; tha còig rùin-dhìomhair anns a' h-uil' earrainn : aon Phaidir, deich Beannachaidh Moire anns a' h-uile rùn dìomhair, 's ag 256 CONAIR MOIRB. criochnacliadh le Glòir do*n Athair, maille ri ùrnaigh ; a* tighinn mar sin gn còig rùin-dhiomhair dhiag, còig Paid- richean diag, còig diag Glòir do'n Athair, còig ùrnaighean diag, 'us ciad gu leth Beannachaidh Moire. Faodar an Cràbhadh so a dhianamh air aon tarruinn, no air tri chuairtean : le neach na 'aonar, no le luchd-freagairt dha. a' chonaie-phIirteach. Tha * a' chonair-phàirteach ' air a dianamh-suas de chuid- eachdan anns am beil 's gach aon diubh, ceithir pearsacha diag 'us ceannard. Tha gach cuideachda ag gabhail os làimh * Conair-Moire ' a ghabhail uile eatorra aon uair 's an latha. Uair 's a' mhios gheabh an ceannard do'n chuid- eachda cairtean air am beil rùintean-diomhair fos leth de Chonair-Moire. Na cairtean so tàirnidh iad eatorra : gach neach fad a' mhìos ag gabhail an rùin a thig air. An neach air an tig a' cMad rùn, their e Grèvd, Faidir, *s trì Beann- achaidh'Moire, a thuilleadh air càch. LagTiaidh, i. (1) 100 latha air son aon rùn-dìomhair fhèin de*n chonair a ghabhail. (2) 7 bliadhna 's seachd carghuis air son a ghabhail Didònaich 's Làithean-fèille, &c. ii. (1) Làn-laghadh a' chiad là feìlle an deigh ar gabhail a stigh. (2) Là Nolaig, Là na bliadhn'-ùire, Là nan Trì Rìghrean, Là Càsga, Diordaoin Deasghabhail, Diordaoin Corp Chrìosta, Didònaich Caingis, Didònaich na Trianaid uilenaoimh, Fèilltean na h-Oighe Moire, Là Pheadair 'us Phòil, Là Samhna, 's air an treas Dònach de'n mhlos. 'An ainm an Athar ►J^, agus a' Mhic, agns an Spioraid Naoiinh. Amen. F. Fàilte dhut, a Mhoire, tha thu làn de na gràsan, tha an Tighearna maille riut. R, Is beannaichte thu 'measg nam ranà agus is beannaichte toradh do bhronn, Tosa. F. Fosglaidh tusa, a Thighearna, mo bhial. CONAIR MOIRE. 257 R. Agus bheir mo theanga cliù dhut. V. Dian cobhair orm, Dhia. R. A Thighearna, greas gu m' chuideachadh. Glòir do'n Athair, agus do'n Mhac, agus do'n Spiorad ^aomh. Mar a bhà, 's mar a thà, 's mar a bhitheas fad shaoghal nan saoghal. Amen. A^ Chiad Earmnn, Na còig Rùin Eibhinn, ri gliahhail a! h-uile Diluain 's Diardaoin ; Didònaicli 's an Aidbhen, agus 'an dèigh Là nan tri Righrean gu Oarghus. I. Teaclidaireachd an Aingil. Smaoinicheamaid anns an rùn dhìomhair so gu'n do chuir an t-Aingeal Gabriel fàilt air an Oigh bheannaichte leis na briathran so, Tha thu làn de na grasan: agus gu'n d' innis e dhi gu'n robh ar Tighearna Tosa Crìosta 'dol a ghabhail coluinn daonda. Ar n-Athair a tha air nèamh, &;c., aon uair, Fàilte dhut, a Mhoire, &c., deich uairean, Glòir do'n Athair, &c., aon uair. Dianamaid urnaigh, AJSTAOMH Mhoire, a Ehànruinn nan Oighean, as leth daondachd do Mhic ionmhuinn ar Tighearna losa Criosta, a thàinig gus ar sàbhaladh, thoir dhuinne, le brigh d' achanaich, soilleireachadh ceart air na gràsan mòra sin a thog sinn gus an ard- inbhe 'bhi na'r bràithrean aig do Mhac diadhaidh, agus thusa 'bhi dhuinn 'ad Mhàthair. Amen. 17 ^58 CONAIR MOIRE. 11. Turus Moire gu 'hanacharaid Ban'naomh Ealasaid. Smaoinicheamaid anns an rùn dhiomliair so gn'n deach. an Oigh bheannaichte Moire, 's i air cluinntinn bho'n Aingeal gu'n do ghabh a banacharaid Ban- naomh Eaìasaid sliochd, air a h-aghart gu luath gu beanntan ludèa a dh-amharc oirre, agus gu'n d'fhuirich i còmhla rithe tri miosan. Ar n-Athair, ^c, Dianamaid urnaigh. OMHATHAIR bheannaichte, a sgàthain ghlain na h-iimhlachd, as leth na blàth-charrantachd a thug a choimhead do bhanacharaid Ban-naomh Ealasaid thu, thugas dhuinn le feartan d' eadar- ghuidhe, gu'm bi ar cridheachan air an lionadh le gràsan do Mhic naoimh cho pailt, agus gu'm bi sinn air ar glanadh bho'n a' h-uile peacadh, agus gu'n toir sinn cliìi agus taing dha fad na siorrachd. Amen. III. Breith losa ann am Bethlehem. Smaoinicheamaid anns an rùn dhiomhair so gu'n d'rug an Oigh bheannaichte Moire 's an àm fhreag- arrach dhi, ar Slànair losa Criosta mu mhiadhon- oidhche, agus gu'n do chuir i anns a' phrasaich e, a thaobh 's nach robh àite dha 's na tighean. Ar n-Athair, ^c, Dianamaid urnaigh. OMHATHAIK a's gioine, as leth d' aiseid mhaighdeannail gun bhèud, leis an d' thug thu solus do'n t-saof^hal le d' Mhac, ar Slànair losa OONAIR MOIRB. 259 Crìosta ; coisinn dhuinn, tlia sinn ag achanaich ort, le feartan d' eadarghuidhe, na gràsan sin a bheir neart agus treòir dhuinn gu caitheamh-beatha cho naomh, agus cho diadhaidh a leantuinn air talamh, gu'm bi e na'r comas a bhi 'seinn a latha 's a dh-oidhche tròcair do Mhic agus a thiodhlaicean. Amen. lY. losa air a thairgsinn ^s an Teamjpull, Smaoinicheamaid anns an rùn dhiomhair so gu'n do thairg an Oigh bheannaichte Moire, air latha a glanaidh a rèir an lagha, an leanabh naomh losa anns an tèampuU ; far an d' thug I^aomh Simeon taing do Dhia gu ro-chràbhach, 's a ghabh e air a ghàirdeanan e. Ar n-Athair, ^c, Dianamaid urnaigh, OMHATHAIR bheannaichte, a sgàthain agus a bhèus na h-iimhlachd, a thairg 's an tèampuU Cruthadair an t-saoghail, f aigh dhuinne le d' mhaoidh- ean air do Mhac gaolach, spionnadh agus càil, mar a bh'aig Simeon agus aig a bhan-fhàidh Anna, gu cliù agus moladh a thoirt dha gu siorruidh. Amen. V. Fhuaras losa Crìosta ^s an teamimll. Smaoinicheamaid anns an riin dhiomhair so gu'n d' fhuair an Oigh bheannaichte Moire, an dèigli sireadh thri latha le bròn, a Mac gaolach, a chaill i gu neochiontach 's an tèampuU, 'am miadhon iiau 260 CONAIR MOIRE. ollanili,a' rèusanacliadh riutha, na 'dhà bhliadhn'-diag a dh-aois. Ar n-Athair, ^c, Dianamaid hrnaigh, OIGH naomh a's mutha 'dh' fhuilig na na martir- ean fhèin, 'an dèigh sin a tha 'ad threise 's ad chomhfhurtachd do thruaghain; as a' mhiad 's a rinn thu dh' fhaoilteachas ri d' Mhac ionmhuinn fhaotainn 's an tèampull, 'am measg an àrd luchd- fhaoghluim a' reusanachadh riutha; faigh dhuinne bhuaithe na gràsan a bheir oirnn a shireadh, agus a shealbhachadh anns an Eaglais naoimh Chaitlicich, ann an dòigh 's nach tèid ar sgaradh bhuaithe a chaoidh. Amen. SALVE REGINA. FAILTE dhut, a Bhànruinn, Màthair na tròcaire, ar beatha, ar sòlas, 's ar dòchas, f àilte ort. Eiutsa tha sinne, sliochd seachranachEubha, a' togail ar guth. Eiutsa tha sinn ag osnaich, ag caoidh 's ag acain, ann an gleann so nan diar. Thoir, ma ta, 'iuchair nan gràs, sùil fhial òirnne. Agus 'an deaghaidh dhuinn a' chèin-thìr so 'fhàgail, fìach dhuinn toradh beann- aichte do bhronn, losa. Mhoire Oigh bhàigheil, ghràdhach, chaomh ! V. Guidh air ar son, a Mhàthair J^aomh Dhè. R, Los gu'n toill sinn gealladh Chriosda. Dianamaid urnaigh, ODHIA, a cheannaich còir dhuinn air duais shiorruidh le beatha, bàs, 'us aiseirigh d' aon CONAIR MOIRE. 261 Mhic ionmliuinn: thugas dhuinn, a tha 'l^ughadh agus a' beachdachadh air na rùin dhiomhair a tha 's an ùrnaigh so, gu'n lean sinn an seòladh, 's gu'm faigh sinn an gealltanas. Tromh losa Criosta, ar Tighearna. Amen. An Darna Earrann. Na còig Rmn Dhòruìnneach, ri ghabhail a* h-uile Dimàirt's Dihaoine ; agus air Didònaich 's a' Charghus. I. Urnaigli 'us Fallus-fala Chrìosta '5 a' Gliaradh. Smaoinicheamaid anns an riin dhiomhair so, mar a bha losa Criosta ar Tighearna, fo dhòrainn cho trom ann an gàradh Ghethsemane, 's gu'n robh fallus-fala 'fàsgadh romh choluinn naoimh, agus a' sruthadh gu frasach gu làr. Ar n-Athair, ^c. Dianamaid urnaigh, OTGH a's mutha naomhachd, a dh'fhairich dòruinn thair martair ri linn do d' Mhac a bhi 'g ùrnaigh gu cruaidh 's gu cràiteach anns a' ghàradh; deònaich dhuinn còmhnadh d' eadarghuidhe, los gu'n cuir sinn ar n-ana-miannan fo shrèin rèusain, agus gu'n aontaich 's gu'n striochd sinn do thoil Dhè. Amen. II. Sgiìirsadh losa aig a' phosta. Smaoinicheamaid anns an rùn dhiomhair so, gu'n deach losa Criosta ar Tighearna a sgiùrsadh gu goirt aig a' phosta aig tigh Philait, a' faighinn tuilleadh 'us còig mìle stràc, a rèir 's mar a chaidh a shoilleir- eachadh do Bhan-naomh Brighde. Ar n-Athair, Sfc, 262 CONAIR MOIKE. Dianamaid urnaigh. OMHATHAIE Dhè, a shamhlaidh naoimh na faighidinn, as leth a sgiùrsaidh ghoirt a dheòn- aich do Mhac gràdhach 'fhulang; faigh dhuinn na gràsan a chuireas casg air mi-rian ar cèudan-corporra, agus a ghearras bhuainn ceann-aobhair gach peacaidh. Amen. III. Grìin dreathainn air a chuir air ceann Chrìosta. Smaoinicheamaid anns an riin dhiomhair so, mar a ghahh an sluagh gun iochd, gun bhàigh, an dreathann giar, agus an dèis fleasg a dhianamh dheth, spàrr iad e gun athadh air ceann beannaichte losa Criosta ar Tighearna. Ar n-Athair, ^c. Dianamaid ìimaigh. OMHATHAIE Prionnsa agus Eigh na glòrach siorruidh, as leth nan drisean piantail a rèub ceann do Mhic ionmhuinn le mile lot, thugas dhuinn, tha sinn ag guidhe ort, le feart d' eadarghuidhe, a bhi saor anns a' bheatha so bho uaill, agus air latha 'bhreitheanais bho nàire a' pheacaidh. Amen. lY. losa ag giidan na Groise. Smaoinicheamaid anns an run dhiomhair so gu'n do ghiiilain losa Criosta ar Tighearna a' chrois, a chuireadh air a ghuaillean crèuchdach ; agus gu'n d' iomraich e i cuideachd le mòr fhaighidinn, air a' thruimead 's g' an robh i, 's air a' mhiad 's g' an robli a tàire. Ar n-Athair, ^c. OONAIR MOIRB. Dianamaid urnaigh, OMHATHAIR bheannaichte, a shamUaidli na faighidinn, as leth pian giùlan na croise le d'Mhac gaolach losa Crlosta ar Tighearna, agus eallach 'bu truime na sin ar peacannan, coisinn le feart d'iirnaigh misneach agus càil dhuinne gu 'chèumannan a leanailt, agus ar crois iomrachadh gu faighidneach gu deireadh ar làithean. Amen. V. losa air a chèusadh. Smaoinioheamaid anns an rùn dhiomhair so, nach luaithe a ràinig ar Slànair losa Criosta beinn Chalbhari, na 'chaidh aodach a spìonadh dheth, agus a lamhan 's a chasan naomh a thàirneachadh gu teann agus gu piantail ri fìodh na croise ann am fianuis a Mhàthar brònaich. Ar n-Athair, Sfc, Dianamaid urnaigh, OMHOIRE naomh, a Mhathair Dhè, gu'm b' ann mar a bha do Mhac ionmhuinn air a ruighe air a' chrois air ar son, a bhios gach tèud 'us buaidh annainn air an ruighe gu teann, ag cur a sheirbhis naoimh air a h-aghart, 's ag gabhail truais ri 'dhòruinn. Gu'm b' ann mar sin a bhitheas le d'eadarghuidhe, Mhàthair naomh, los gu'n coisinn sinn sàbhaladh sìormidh dhuinn fhein. Amen. Salve Regina, 's e sin, Failte dhut, a Bhànruinif, 264 CONAIR MOIRB. An Treds Earrann. Na còig Rùin Ghlòrmhor, ri'n cantainn a' h-nile Diciad- uin 's Disathurna ; agiis air Didònaich bho Chàisg gus an Aidbhen. I. Aiseirigh Chriosta. Smaoinicheamaid anns an rùn dhiomliair so, gu'n d' èirich ar Tighearna losa Crìosta gu cumhaclidach 's gu giòrmhor air an treas latha bho bhàs gu beatha, 's gu'm beil e à so suas os cionn gath a bhàis, 'us guin pèine. Ar 'ìi-Athair, Sfc. Dianamaid urnaigh. OMHOIEE ghlòrmhor, as leth d' aighir 's do shòlais ri hnn Aiseirigh ghlòrmhor d' aon Mhic, coisinn dhuinn, tha sinn ag guidhe ort, nach bi ar cridheachan à so suas ag iarraidh gu toileachadh brèige saoghalta, ach 'an geall an còmhnuidh air aoibhneas bunailteach, buan fhlathanais. Amen. II. Deasghahhail losa Chriosta. Smaoinicheamaid anns an rùn dhiomhair so, gu'n deach ar Slànair losa Criosta 'an ceann dà fhichead là an deis 'Aiseirigh, suas gu nèamh, air a chuairt- eachadh leis na h-Ainglean, ann an làthair a Mhàthar naoimh, nan Ostal agus nan deisciobul, a bha 'g amharc air le mòr-ioghnadh. Ar n-Athair, ^c. CONAIR MOIRB. 265 Dianamaid ìirnaigh, OMHATHAIE Dhè, a cliomhfhiirtaclid nan uireasbhach, gu'm b'ann mar a thog Mac do ghaoil a lamhan, agus a bheannaich e 'Ostail naomha, a thogas tusa do lamhan beannaichte ri d' Mhac as ar leth, air chor 's gu'm faigh sin mar aon beannachd a' Mhic agus na Màthar, gu stàth dhuinn a bhos 'us thall. Amen. III. Tigldnn an Spioraid Naoimh air na h-Osfail. Smaoinicheamaid anns an rùn dhìomhair so, gu'n do chuir losa Criosta, 'an dèigh dha suidhe air làimh dheis Dhè, an Spiorad N'aomh a nuas air na h-Ostail, mar a gheall e ; agus iad 's aii àm maille ri Moire ann an lerùsalem ri iirnaigh 's ri cràbhadh gu dìan, a' feitheamh ri tighinn an Spioraid Naoimh an Comhfhurtar. Ar n-Athair, Sfc. Dianamaid urnaigh. OMHATHAIR bheannaichte, a thèampuiU an Spioraid JSTaoimh, coisinn dhuinne le cumhachd d' achanaich, gu'm bi sinn air ar stiùradh leis a' Chomhfhurtair sin, a thug do Mhac gaolach dh'a chuid Ostal, agus gu'm bi sinn air ar treòrachadh leis air an t-slighe dhìrich do fhlathanas, agus air cèumannan gach subhailce 's deagh-ghnìomha. Amen. IV. An Oigh Bheannaichte ag gahhail seilhh ^am flathanas. Smaoinicheamaid anns an rtin dhiomhair so, gu'n deach an Oigh ghlòrmhor Moire, 'an ceann dà 266 CONAIR MOIRB, bhliadhn^diag 'an clèìgh Aiseirigh a Mic, suas do fhlathaiias as aii t-saoghal so le urram mòr agus glòir, air a cuairteachadh le feachdan Ainglean. Ar n Athair, Sfc. Dianamaid ùrnaigh, OIGH a' mhòr-ghliocais, a lion, a' dol a stigh do thalla giòrmhor nam flathas, na Naoimh 's na h-Ainglean le sòlas, agus sinne le dòchas ; deònaich seasamh air ar cùl aig uair a' bhàis, air chor 's gu'n toir sinn buaidh air innleachdan, 's buairidh an droch-spioraid, agus gu'm bi ar n-aiseag bho thìm gu sìorrachd làn sonais 'us aoibhneis gun chrìch. Amen. Y. Orànadh na h-Oighe Moire, Smaoinicheamaid anns an rùn dhìomhair so, gu'n do chuir a Mac cumhachdach, 'an làthair co-thional aobhach nan J^aomh 's nan Aingeal, crùn na glòrach a b' àillidh 's a bu ghile air ceann na h-Oighe beann- aichte Moire Mathàir Dhè. Ar 7i-Athair, ^c, Dianamaid urnaigh, OBHANEUINN^ nan uile J^aomh, 's e ar n-ach- anaich riut, gu'n gabhadh tu bhuainn an cràbhadh so, mar fhleasg taitneach 'ad shùilean ; agus thugas dhuinn bho bhrigh d' achanaich, gu'm bi ar dèigh air d' fhaicinn 'ad ghlòir, mar theine air a lasadh na'r cridhe cho dìan, 's nach gabh e cur as, na diocladh, gus am fiach e dhuinn do ghlòir ann am flathanas. Amen. Salve Eegina, 's e sin, Fàilte dhut, a Bhànruinn, ^c. LEADAN CRIDHE NAOMH MOIRB. 267 LBADAN CKIDHB NAOMH MOIRB. ATHIGHEARNA, dian tròcair òirnn. A Chrìosta, dian tròcair òirnn. A Thighearna, dian tròcair òirnn. A Chrìosta, èisd ruinn. A Chriosta, gu gràsor èisd ruinn. A Dhia Athair nam Flathas, Dian tròcair òirnn. A Dhia Mhic Fhir-shaoraidh an t-saoghail, Dian^ ^c. A Dhia Spioraid Naoimh, Dian^ ^o. A Thrianaid Kaomh, aon Dia, Dian^ ^o, A Chridhe Moire, Guidh air ar son. A Chridhe Moire, a rèir Cridhe Dhè, A Chridhe Moire, aonte ri Cridhe losa, A Chridhe Moire, a làmh-riaraich an Spioraid Naoimh, A Chridhe Moire, 'lonaid-naoimh na Trianaide diadhaidh, A Chridhe Moire, a phàillinn Dhè 'am feòil, ^ A Chridhe Moire, gunsmal bho d' chruthachadh, g A Chridhe Moire, làn de na gràsan, gÌ A Chridhe Moire, beannaichte 'am measg gach a cridhe, ^' A Chridhe Moire, a chathair na glòire, § A Chridhe Moire, 'aibheis na h-'risleachd, § A Chridhe Moire, 'ìobairt-loisgtu gaol Dhè, -^ A Chridhe Moire, fuaighte ris a' chrois maille ri Criosta cèuste, A Chridhe Moire, a chobhair nan deòiridh, A Chridhe Moire, a dbidinn nam peacach, A Chridhe Moire, a dhòchais na feadhnacli 's an tarrainn, 268 URNAIGH RI CRIDHE NAOMH MOIRE. A Chridhe Moire, a chathair na tròcaire, 'Uain Dhè a tha a' toirt air falbh peacannan an t-saoghail, Dian fathamas riiinn, Thighearna. 'TJain Dhè a tha a' toirt air falbh peacannan an t-saoghail, Gu gràsor eisd ruinn, Thighea.rna, 'Uain Dhè a tha a' toirt air falbh peacannan an t-saoghail, Dian tròcair òirnn. A Chrìosta, èisd ruinn, A Ghrìosta, gu grasor èisd ruinn. Y. A Mhoire Gunsmal, a tha ciiiin 'us ìriseal 'an cridhe. E. Dian ar cridhe a rèir cridhe losa. Dianamaid ùrnaigh. ODHE ro-thròcairich, a dheònaich, air son sàbh- aladh pheacach agus air son dldeann do thruaghain, Cridhe Gunsmal na h-Oighe Beannaichte Moire 'bhi coltach 'an carrantachd agus 'an iochd ri Cridhe Diadhaidh do Mhic losa Criosta ; deònaich gu'n toill sinne, as leth luaidheachd agus eadar- ghuidhe na h-Oighe Beannaichte ciadna, a tha 'toirt cuimhne air a' Chridhe ro-chaomh agus ghaolach so, ar i'aighinn a rèir Cridlie losa. Tromh Chrìosta ciadna ar Tighearna. Aiuen. URNAIGH RI CRIDHE NAOMH MOIRE. OCHETDHE Moire, a Mhàthair Dhè, ar Màthair- ne ! A Cìiridhe ro-ghaolaich, anns am beil mòr-thlachd na Trianaide diadhaidh, airidh air uile URNAIGH EI CRIDHE NAOMH MOIRE. 269 ghaol agus urram amglean agus dhaoine ; a Chridhe ro-choltach ri Cridhe naomh losa; 'ìomhaigh a's fior- choltaiche ris ; a Chridhe a tha làn mathais, daonnan iochdor ri 'r truaighe — deònaich neimh ar cridhe a thaiseachadh, los gu'n atharraichear sinn gu buileach gu 'bhi na'r n-iomhaigh Cridhe losa. Dòirt annta gaol air do shubhailcean, las iad leis an teine naomh sin leis am beil tbu-fhèin a' sìor-lasadh. Annadsa faigheadh an Eaglais IN'aomh dìon sàbhailte; teasraig i, agus bi dhith 'ad dhìdein caomh, 'ad thùr daingnich nach bristear a dh'aindeoin ionnsuidh- nean a naimhdean. Gu'm b'e thusa an rathad air an ruigear losa ; gu'm b'e thusa am feadan tromh 'm faigh sinn na h-uile ghràsan a tha riatanach gus ar sàbhaladh. Bi thusa dhuinn 'ad chòmhnadh 's gach teinn, 'ad fhurtachd 's gach trioblaid, 'ad neart 'am buaireadh, 'ad dhìdein 'an gèur-leanmhuinn, 'ad chobhair 's gach càs ; ach gu sònraichte 'an cath spàirn a' bhàis, 's an uair dheireannaich, an uair a dh'fhosglar ifrinn uile gus ar n-anmannan a spìonadh air falbh — 's an uair ghàbhaidh sin, 's an uair uamh- asaich a tha ar sìorrachd na 'mèinn, 0, 's an uair sin, 'Oigh ro-chaomh, fairgheamaid tlà do Cliridhe Màthaireil-sa, agus ro-mhiad do chumhachd ri Cridlie losa, le dìdeann tiarainte fhosgladh dhuinn 'an dearbh thobar na tròcaire, los gu'n tèid sinne cuideaclid 'ad cho-chomunn 'am Pàras a bheannachadh Cridlio Naomh sin losa fad shaoghal nan saoghal. Amen. 270 TAOGHAL-ORABHAIDH AIR N. MOIRE. O DOMINA MEA. Achanaidi ^an àm huairidh. 40 latha laghaidh an uair a ghabhar i 'n àm buairidh. OMO Bhaintighearna ! mo Mhàthair ! cuimh- nich gur leat-fhèin mi. Glèidh mi, teasraig mi, mar do chuid 's do sheilbh fhèin. TAOGHAL-CRABHAIDH AIR AN OIGH MOIRE. OOIGH ro-naomh, a Mhoire Gunsmal, mo Mhàth- air, a Mhàthair mo Thighearna, a Bhànruinn an t-saoghail, 'Eadarghuidhear, a Dhòchais, agus a Dhìdinn nam peacach, tha mise, am peacach truagh, ag iarraidh cobhair ort ; agus tha mi a' toirt tainge dhut air son gach mathais a bhuilich. thu orm gus a nise, gu sònraichte air son mo shaoradh bho ifrinn, a thoill mi cho liuthad uair. Tha mi 'toirt gaoil dhut, a Mhàthair ro-ghaolach, agus le miad mo ghaoil ort, tha mi 'gealltainn a bhi daonnan uUamh gus do sheirbhiseachadh, agus mo dhìchioU a dhianamh a thoirt air feadhainn eile gaol a thoirt dhut. Annadsa tha mi 'cur m' uile dhòchais, riutsa tha mi' 'g earbsa m' uile shàbhalaidh. Gabh rium mar do sheirbhis- each, agus glac mi 'an sgàil do sgèithe, Mhàthair na tròcaire. Agus bho'n a tha thu cho cumhachdach air bialaobh Dhè, saor mi bho gach buaireadh, no co-dhiùbh, glèidh dhomh neart gu làmh-an-uachdar fhaighinn orra gu uair mo bhàis. mo Mhàthair, air sgàth do ghaoil air Dia, guidhim ort mo chuid- eachadh daonnan, ach gu tur uair dheireannach mo LEADAN SHEACHD DÒRUINNEAN MOIRE. 271 bheatha. Xa fàg mi gns am faic thu mi sàbhailte air nèamh, gu d' bheannachadh, agus gu 'bhi 'seinn do mhathais 'an sin fad na siorrachd. Amen. Is e so mo dhòchas. Amen. LEADAN SHEACHD DÒRUINNEAN MOIRB. ATHIGHEARNA, dian tròcair òirnn. A Chrìosta, dian tròcair òirnn. A Thighearna, dian tròcair òirnn. A Chrìosta, èisd ruinn. A Chriosta, gu gràsor èisd ruinn. A Dhia Athair nam Flathas, Dian tròcair òirnn. A Dhia Mhic Fhir-shaoraidh an t-saoghail, Dian, &c. A Dhia Spioraid JSTaoirah, Dian, &c. A Thrianaid l^aomh aon Dia, Dian^ &c. A Mhàthair Dhòruinneach, Guidh air ar son, 'Nacli d'fhuair àite 's an tigh-òsda, A dh'fhimir fasgadh a ghabhail 'an stàbull, A chàirich d'Aonghin Mhic 'am prasaich, A bha ga d'lèireadh ri faicinn timcheall-ghearr- adh do Mhic, g^ Dh'an d'innseadh gu'n do chuireadh do Mhac na g; chuspair a rachadh àicheadh, ^ Dh'an d'innseadh gu'n sàithteadh claidheamh ^- tromh d'anam fhèin, a A dh'fhimir teicheadh le d' Mhac do'n Eiphit, ^ À bha ga d' chuaradh mu mhort nan Ì^aoidh- i eachan, A bha gu dubhach fad thri latha air tòir do Mhic, a chaidh, na 'dhà bhliadhu'-diag, air chall 's an tèampull, 272 LEADAN SHEACHD DORUINNEAN MOIRE. A bha 'mothacliadh an t-slor-fhnath a bh' aig na h-Iìidhaich air do mhac, A ghabh, air là na Suipreach-deireannaich, soir- idh-bhroìn le d' Mhac a^ dol do lerìisalem a dh^fhulang, Dh'an d'innseadh gu'n do bhrath Iiidas e, agus gu'n do ghlacadh e, A bha fìanaiseach air a liubhairt mar chiontach do na h-àrd-shagairt, A chuala gu'n do dhiteadh e le fianaisean-brèige, A fhuair fios gu'n do bhuaileadh buille dhèis- neach 'an aodunn beannaichte do Mhic, A chuala gu'n d' thug na h-Iùdhaich agus na J^ saighdearan diol fìor ain-iochdor as do Mhac, g^ A chuala gu'n d' rinneadh diù thair Barabbas ^ de d' Mhac, ^ | A chunnaic sgiùrsadh do Mhic, agus a chrùnadh ^ l^ dreathann, o, A chuala 'bhi 'toirt na binne èucoraich' air do § Mhac, A chaidh 'an còmhdhail do Mhic 's e 'gitilan uallach na croise, A chuala 'bhi 'tolladh lamhan 'us casan do Mhic le tàirnean dèisneach, A fhuair briathran deireannach do Mhic air a' chrois, A bha 'd sheasamh làmh ri d' Mhac 'an spàirn a bhàis, A ghlac 'ad uchd màthaireil corp do Mhic a thugadh a nuas bhàrr na croise, A thill dhachaidh gu dubhach, bronach 'an dèis corp do Mhic a thiodhlaiceadh. LBADAN SHEACHD DORUINNEAN MOIRB. 273 Bhànruinn nani Martair, Sgàthain nan dubh-bhrònaeh, Chobhair nan deòiridh, E'eart nan lag-chridheach, Dhìdinn nam peacach, As leth pàis agus bàs ro-dhòruinneach do Mhic, Saor sinn, Bhànruinn nam Martair, g5 As leth mor-chràidh do chridhe, ^ As leth ro-mhiad do dhubh-bhròin 's do chianalais, cg, As leth d' anabharr pèine, | As leth d^ acain agus do ghuil, 'L As leth do thruais mhàthaireil, l^ As leth do chomhnaidh ro-chumhachdaich, 5^ Bho anabharr bròin, ^s' Bho spiorad meata, g^ Bho'n a' h-uile ceann-aobhair agus cunnart peac- | aidh, 5S Bho mhealltaireachd an droch-spioraid, . . g Bho chruas cridhe, ^ Bho neo-aithreachas, ^ Bho bhàs obunn agus mì-uidheamaichte • S* Bho dhiteadh sìorruith, .^* Sinne na peacaich, Debnaicli èisdeachd ruinn^ Bhìinruinn nam- Martair, Gu'm b'e do thoil ar glèidheadh le d' dhion ^am g fior chreideamh, dòchas, agus carrantachd, g^ ^ Gu'm b'e do thoil fìor bhròn-cridhe a^us aith- ^ s' reachas air son ar peacannan a ghlèidheadh g_ §• dhuinn bho d' Mhac, J" ^ Gu'm b'e do thoil f artachd 'us còmhnadh a ^ ^- thoirt dhaibhsan a ghairmeas ort, ^ ' 18 274 LEADAN SHEACHD DÒRUINNEAN MOIRB. Gu'm b*e do thoil ar cuideachadh 'an spàirii -^ <^^ l^ a' bhàis, Ì* Ì' ^ Gu'm b'e do thoil bàs sona a ghlèidheadh j^ § |^ dhuinn, vr^ §^ ?^* A Mhàthair Dhè, ^ ^ ^ 'Uain Dhè a tha 'toirt air falbh peacannan an t-saoghail, Dian fathamas ruinUi Thighearna. 'Uain Dhè a tha a' toirt air falbh peacannan an t-saoghail, Gu gràsor eisd ruinn^ Thighearna, 'Uain Dhè a tha a' toirt air falbh peacannan an t-saoghail, Dian tròcair òirnn. A Chriosta, èisd ruinn. A Chriosta, gu gràsor èisd ruinn. A Thighearna, dian tròcair òirnn, A Chriosta, dian tròcair òirnn. A Thighearna, dian tròcair òirnn.- Paidir. Beannachadh Moire. Y. Anns gach trioblaid 'us diachainn. E. Cuidich sinn a Mhoire Oigh ro-bheannaichte. Dianamaid ìirnaigh. Thighearna losa Chriosta, guidhimid ort, gu'm bi an Oigh Bheannaichte Moire do Mhàthair a chaidh a cridhe a tholladh le claidheamh-bròin 'an àm do phàise, ri eadar-ghuidhe ri d' thròcair air ar son a nise 's aig uair ar bàis. As do leth-sa fhèin, 'losa Chriosta, a Shlànair an t-saoghail, a tha CONAIR NAN SEAOHD DORUINNEAN. 275 maiUe ris an Athair agus ris an Spiorad Naomh beò 'agus a' rian fad shaoghal nan saoghal. R. Amen. CONAIR NAN SEACHD DORUINNEAN. i. 100 bliadhna laghaidh gach uair a ghabhar i 'an staid an aithreachais ; 150 bliadhna Diluain, Diciadaoin, agus Dihaoine, 's air Làithean-feiUe, 'an deaghaidh Riarachaidh, 200 bliadhua 'an deaghaidh Faoisid, a thuilleadh air ioma pàirt-laghadh eile. ii. Lan-laghadh uair 's a' mhìos dhaibhsan a ghabhas uair 's an latha fad a' mhìos i. Gnìomh aithreachais, mo Thighearna, thusa a mhàin a's fior-airidh air mo ghaol, seall orm 'am sheasamh air bialaobh do làthaireachd diadhaidh, air mo chlaoidh gu buil- each le smaointean air gach èucoir lionmhoir, thruim, a rinn mi ort. Tha mi le m' uile chridhe 'g iarraidh mathanais ort, 's aithreachas orm air an son, a bhrìgh do ghaoil-sa a mhàin, agus le smaoineachadh air do mhòr-mhathas tha mi a' toirt fuath agus gràin dhaibh thair gach olc eile 's a' bheatha so. Mar a y fhearr leam bàs fhulang mile uair na miothlachd a chur ort, tha mi nise 'cur romham gu daingeann mo bheatha a chall a roghainn air miothlachd a chur ort tuille. M' losa cèusta, tha mi 'cur romhani gu daingeann m' anam a ghlanadh cho luath 's is urrainn domh le d' fhuil phriseil ann an sàcramaid na Faoisid. Agus thusa, 'Òigh ro-chaomh, a Mhàth- air na tròcaire agus a Dhìdinn nam peacach, glèidh 276 CONAIR NAN SEACHD DORUINNEAN. dhomh mathanas le feart do dhòruinnean cràiteach ; agus, bho'n a tha mi 'g tirnaigh air rèir beachd a cho liutha Pàpa naoimh, a chosnadh nan laghadh-eaglais a tha'n cois na conaire naoimhe so, tha dòchas agam le sin gu'm faigh mi fuasgladh bho gach pèin a tha mo pheacannan a' toilltinn. 1. Leis an earbsa so 'am chridhe, smaoinichim air a' Chiad Dhòruinn, an uair a thairg Moire, Oigh- Mhàthair mo Dhè, losa a h-aon Mhac ^s an Tèampull, ga 'chàradh air gàirdeinean sheann Shim- eoin naoimh, 's a chuala i bhuaithe an fhàisneachd so, " Bidh so na 'chlaidheamh dòruinn a thollas romh d' chridhe fhèin," le sin ag innse romh làimh mu phàis agus mu bhàs a mic losa. Aon Phaidir, seachd Beannachaidh Moire. 2. B'e Darna Dòruinn na h-Oighe Beannaichte gu'm b'fhèudar dhi teicheadh do'n Eiphit a thaobh gèur-]eanmhuinn Hèroid ain-iochdoir, a bha gu mollaichte a' sireadh gu a Mac ro-ghaolach a chur gu bàs. Aon Phaidir, seachd Beannachaidh Moire. 3. B'e Treas Dòruinn na h-Oighe Beannaichte, 'an deaghaidh dhi dol suas do lerùsalem aig Fèill na càsga, maille ri loseph a cèile agus ri losa a Mac gaolach, gu'n deachaidh esan air chall oirre, air a tilleadh gu a fàrdaich bhochd, 's gu'n d'thug i trì latha a' caoidh a chionn a h-aon mhac gaolach a chall. Aon Phaidir, seachd Beannachaidh Moire. 4. B'e Geathramh Dòruinn na h-Oighe Beannaichte tachairt air a Mac gaoil 's e 'giìilan air a ghuailnean CONAIR NAN SEACHD DORUINNEAN. 277 maoth a chroise truime, air an robh e gu bhi air a chèusadh gus ar sàbhaladh. Aon Phaidir, seachd Beannachaidh Moire. 5. B'e Còigeamli Dòruinn na h-Oighe Beannaichte a bhi 'faicinn a Mic losa air a thogail suas air crann na croise, 'fhuil a' sruthadh romh gach mìr de chohiinn naoimh, agus i ga 'fhaicinn a' toirt suas an deò 'an deaghaidh dha 'bhi ann an spàirn-chruaidh fad thri uairean a dh'ùine. Aon Phaidir, seachd Beannachaidh Moire. 6. B'e Siathamh Dòruinn na h-Oighe Beannaichte a 'bhi 'faicinn an t-sleagh a' tolladh taobh naonih losa, a Mac gaolach, agus an sin a chorp naomh a ghabhail na 'h-uchd a bu ro-ghloine. Aon Phaidir, seachd Beannachaidh Moire. 7. B'e Seachdamh Dòruinn na h-Oighe Beann- aichte, ar Bànruinn agus ar n-Eadarghuidhear-ne, a seirbhisich, peacaich thruagh, ri faicinn di corp naomh a Mic ga 'thiodhlaiceadh 's an uaigh. Aon Phaidir, seachd Beannachaidh Moire. An sin ahaÌT Beannachadh Moire trì ualrean ann an onoir nan diar a shil Moìre, d ruigsinn te sin air fior bhròn-cridhe air son ipheacannan agus air na Laghaidh-eaglais naomh a. thd!n cois a' chràhhaidh naoimh so. Y. Guidh air ar son, 'Oigh ro-dhòruinneach. E. Los gu'n toill sinn gealladh Chrìosta. Dianamaid ùrnaigh, Tha sinn ag achanaich ort, Thighearna, gu'n dian an Oigh Bheannaichte Moire do Mhàthair, a 278 STABAT MATER. tholl claidheamh dòruinn a h-anam ro-naomh ri linn do Phàise, eadarghuidhe air ar son a nise 's aig uair ar bàis. As do leth-sa, 'losa Chriosta, a Shlànair an t-saoghail, a tha beò 's a' rian maille ris an Athair agus ris an Spiorad Naomh, fad shaoghal nan saoghal. Amen. LAOIDH. STABAT MATER. SHEAS a' mhàthair 'am bròn bàite, Aig 'chrann-chèusaidh dèurach, cràiteach, 'M bun a Mic 's e 'n spàirn ro-ghoirt. 'Cridhe caomh bha brùite, dubhach, Briste 'g osnaich 'us a' tuireadh, Rinn an claidheamh-guin a lot. ^Chòin ! bu chràiteach 's gu'm bu chianail Moire Màthair bheannaicht' Chrlosta, 'S e ga 'phianadh air sJ chrois. Gu'm bu dubhach, air a lèireadh, A bha Moir' air dhi 'bhi lèirsinn, Diol ro-dhèisneach 'h-aona Mhic. Cò an neach a bhiodh 's an làthair, 'Chitheadh Màthair Dhè 's an spàirn sin, Nach biodh cràiteach 'sileadh dhiar ì Cò a b'urrainn gun 'bhi brònach, 'Smaoinicheadh air cor na h-Oighe 'Ghabh co-phàirt 'an dòruinn Chriost' ì Air son peacannan a shluaigh fhèin, Moire 'faicinn los' ga 'chuaradh, 'N dèis a sgiùrsadh cruaidh gun iochd. STABAT MATEE. 279 Moire 'faicinn a Mic ghràdhaich, Air a dhiobairt le 'chaomh-chàirdean, 'Dol gu bàs air fìodh na crois* 'Mhàthair uile-ghaolach, tiùraich, Miad do dhòruinn, orms', a dhrùghadh, Los 'bhi 'bròn 's a' tùrsa leat. Deònaich m' anam le gaol Chrìosta, 'Ehi na 'lasair dhèin gun dlocladh, 'Chor 's gu'n toill mi 'mhiagh 's a thlachd. 'Mhathair naomh, biodh lotan creuchdach Do Mhic losa 'chaidh a chèusadh, Domhainn gèarrt' air clàr mo chrì'. Deònaich dhòmhsa, 'Mhoire Mhàthair, Mo cho-roinn de Phàis mo Shlànair, 'Dh'fhuilig air mo sgàth gach ni. Thugas dhomh gu'm bi mi tuille, Ag co-bhròn leats' mar a's cubhaidh, ^Thaobh na dh'fhuilig do Mhac rùin. A bhi 'd chuideachd 'taobh ^chroinn-cheusaidh, 'Us co-chòir de d' dhòruinn fhèutainn, Chuir mi, 'Mhàthair Dhè, 'am iiigh. 'Oigh ro-urramach nan òighean, Na cuir suaracb mi, ach deònaich Dhomh co-chòir de d' dhòruinn chràidh, Deònaich gur h-e bàs m' fhir-shaoraidh, 'Us a Phàis 's a chrèuchdan craobhach, 'S culaidh-smaoinich dhomh gach tràth. 280 TRI URNAIGHEAN. Gu'n dian gaol nan lot mo rèubadh, 'S gaol na Fala, gaol 'chroinn-chèusaidh, M' anam 'thoirt fo ghèill 's fo dhaors'. 'N uair a thèid mi 'n làthair Chrlosta, 'Thoirt dha cùnntais air mo ghniomhran, Cùm bho'n teine shior mi saor. 'Shlànair naoimh, an uair a's bàs domh, Builich orm, air ghaol do Mhàthar, Ann am Pàras criin na buaidh'. ^N uair a bhios mo chorp gun anail, Deònaich sòlas sior do m' anam Ann an glòir nam flaitheas shuas. Amen. TRÌ URNAIGHEAN MAILLE RI BEANNACHAIDH MHOIRE. i. 100 latha laghaidh gach uair a ghabhar iad. ii. Làn-laghadh uair 's a' mhìos. 1. 'Oigh ro-naomh, tha mi le m' uile chridhe sJ toirt urraim dhut thair gach aingeal 'us naomh 'am flathanas, mar nighean an Athar shiorruith, agus tha mi 'coisrigeadh dhut m' anma le 'uile chumh- achdan. Fàilte dhut, Sfc, ii. 'Oigh ro-naomh, tha mi le m' uile chridhe a' toirt urraim dhut thair gach aingeal 'us uaomh 'am flathanas, mar Mhàthair an Aonghin-Mhic, agus tha mi 'coisrigeadh dhut mo choluinne le 'h-uile chèudan. Fàilte dhut, ^c, iii. 'Oigh ro-naomh, tha mi le m' uile chridhe a' toirt urraim dhut thair gach aingeal 'us naomh 'am flathanas, mar Chèile an Spioraid Naoimh, agus tha AN GINEADH GUNSMAL. NA H-AINGLEAN. 281 mi 'coisrigeadh dhut mo chridhe agus 'uile fheartan, 's ag guidhe gu'n glèidheadh tu dhomh bho'n Trianaid shìor-bheannaichte gach ni a tha riatanach gu m' shàbhaladh. Fàilte dhutj ^c. A'E Gi:^EADH GUI^SMAL. CONAIR a' GHINIDH GUNSMAL. i. 300 latha gach uair a ghahhar i. ii. Làn-laghadh uair 's a' mhios. Tha 'm paidirein so na thri eariannan, agus griogag mhor'us ceithir bheaga anns gach earrainn. Air a' ghrìogaig mhòir abair, " Beannaichte gu'n robh Gineadh [N'aomh Gunsmal na h-Oighe fìor- bheannaichte Moire," agus Paidir. Air gach grìog- aig bhig abair ^Beannachadh Moire/ agus dùin le * Glòir do'n Athair ' ; agus amhuil sin an dà earrainn eile. ACHANAICH. 100 latha laghaidh gach uair a ghabhar i. Beannaichte gu'n robh Gineadh ^aomh agus Gunsmal na h-Oighe sìor-bheannaichte Moire. CEÀBHADH DO IN^A H-AHSTGLEAK LEADAN NAN AINGEAL NAOMH. ATHIGHEAEN'A, dian tròcair òirnn. A Chriosta, dian tròcair oirnn. A Thighearna, dian tròcair òirnn. 282 LEADAN NAN AINGEAL. A Chrìosta, èìsd ruinn. A Cliriosta, gu gràsor èisd ruinn, A Dhia Athair nam fiathas, dian tròcair òirnn A Dhia Mhic Fhir-shaoraidh an t-saoghail, dian trho- air òirnn. A Dhia Spioraid E"aoimh, dian tròcair òirnn. A Thrianaid Naomh, aon Dia, dian tròcair òirnn. A Naomh Mhoire, Guidh air ar son, A Mhàthair J^aomh Dhè, 'Oigh naomh nan Òighean, A iN'aomh Mìcheil, a bha riabh 'ad fhear-dìon do shluagh Dhè, A Naomh Micheil, a thilg Lucifer 's a ghais- readh easumhal a mach à nèamh, A Naomh Micheil, a thilg sios do ghrùnnd ifrinn -^ fear-casaid ar bràithrean, g A ISTaomh Gabriel, a mhìnich an sealladh nèamh- gj aidh do Dhaniel, gi A Naomh Gabriel, a dh'innis romh làimh do Shacharias breith agus driachd Eòin Bhaiste, Naomh Gabriel, a thug fìos air daondachd § Mhic Dhè, ^ ^ -^ A Naomh Raphael, a thug sàbhailte Tobias bho'n tigh 'us dhachaidh, A Naomh Eaphael, a shaor bho'n deomhan Sàra, A IsTaomh Eaphael, a thug a fhradharc do sheann Tobias, 'Ainglean Naomh uile, a tha na 'r seasamh air cath- air àrd, thogte suas Dhè, Guidhihh air ar son. A tha 'sior-shèinn do Dhia, Is Naomh, Naomh, Naomh, Guidhihh^ ^c. LEADAN NAN AINGEAL. 283 A tha, le sgapadh an dorchadais, a' soiUeireachadh ar n-inntinn, A tha 'toirt fios do dhaoine air gnothaichean diadhaidh, A fhuair cùram dhaoine bho Dhia, A tha daonnan a' faicinn gnùis ar n-Athar a tha air nèamh, Air am bi aoibhneas air son aon pheacach a ni peanas, A bhuail le doille na Sòdomaich, A thug a mach Lot 4 miadhoin nam peacach, A dhirich *s a theirinn air fàradh làcoib, C^ A liubhair do Mhaois lagh Dhè air bèinn Shlnai, Ì. A thug sgial an aoibhneis do dhaoine aig breth §:J Chriosta, gj A fhreasdail do Chriosta 's an fhàsach, gj A ghiiilain Làsarus do dh'uchd Abrahaim, ^' A bha na 'r suidhe an èideadh-geal aig uaigh ^ Chriosta, § A chunnacas leis na deisciobuil an uair a chaidh -^ Criosta suas air nèamh. A bhios romh Chriosta le suaicheantas na croise an uair a thig e gu breitheanas, A chruinnicheas na daoine-taghte aig deireadh an t-saoghail, A thearbaidheas na droch-dhaoine à miadhon nan deagh-dhaoine, A tha 'tairgsinn ùrnaighean luchd-ùrnaigh do Dhia, A chuidicheas aig uair ar bàis sinn, 284 LEADAN NAN AINGEAL. A tha 'treòireachadh do nèamh anmannan nan naomh a th'air an glanadh bho gach smal, A tha ri comharraidhnean 's ri mìorailtean le cumhachd Dhè, A th'air ur cur a fhrithealadh dhaibhsan a ghlacas oighreachd an t-sàbhalaidh, A leighiseadh Bàbilon, agus bho nach b'àill leis g^ a bhi air a leigheas, a dh'fhàg 's a thrèig e, & A th'air ur suidheachadh os cionn righeachdan §: agus dhtithchannan, ^ A sgap gu tric armailt naimhdean, |. A shaor gu tric seirbhisich Dhè bho phriosain 's $:ì bho chunnartan eile na beatha so, ^ A dh'fhurtaich gu tric air na martairean naomh 5s na'n dòruinn, Dh'an àbhaist easbuigean agus prionnsaichean na h-Eaglaise, agus gach aon a tha fo'n curam, altrum le cùram sònraichte, Gach òrdugh naomh de na Spioraid bheannaichte, Bho gach cunnart, as leth d' ainglean naomh, Saor sinn, a Thighearna. Bho mhealltaireachd an droch-spioraid, Saor, ^c, Bho gach eiriceachd agus bristeadh-a-mach, Saor, ^c, Bho phlàigh, bho ghorta, 's bho chogadh, Saor, ^c, Bho bhàs obunn agus mi-uidheamaichte, Saor, ^c, Bho bhàs sìorruidh, Saor, ^c, Sinne na peacaich, Deònaich èisdeaclid ruinn. As leth d' ainglean naomh, ^ Ì^ t^ Gu'n tugadh tu fathamas duinn, |, ^ §' Gu'n tu(?adh tu mathanas duinn, Ì 8 § • £§- LEADAN NAN AINGEAL. 285 Gu'm b'e do thoil d' Eaglais naomh a stiùireadh 's a dhìon, Gu'm b'e do thoil Ceannard na h-Eaglaise 's a' t;;^ chlèir uile 'theasraiginn, o- Gu'm b'e do thoil sith agus aonachd a chur eadar g^ righrean agus prionnsaichean Criostail, §^ Gu'm b'e do thoil fàs agus cinneachadh a thoirt ^ do phòr an talmhainn, ^' Gu'm b'e do thoil fois shiorruidh a thoirt do dh-anmannan nam marbh-chreideach uile, 'Uain Dhè, a tha 'toirt air falbh peacannan an t-saoghail, Dian fathamas ruinn, Q Thighearna. 'Uain Dhè, a tha 'toirt air falbh peacannan an t-saoghail, Gu gràsor èisd ruinn. 'Uain Dhè, a tha 'toirt air falbh peacannan an t-saoghail, Dian tròcair òirnn. A Thighearna, dian tròcair òirnn. A Chriosta, dian tròcair òirnn. A Thighearna, dian tròcair òirnn. Ar n-Athair, &c. (os n-ìosal). Y. Beannaichibh an Tighearna, 'uile ainglean fhèin. R. Sibhse a tha trèun 'an neart, a tha 'coimhhonadh 'fhàintean, ag èisdeachd ri guth a bhriathran. V. Beannaichibh an Tighearna, 'uile chunihachdan fhèin. R. A luchd-frithealaidh fhèin, a tha 'dianamh a thoile. V. Thug e òrdugh dh'a ainglean mu d' dlièighinn. 286 I^DAN AN AINGIL-CHOIMHIDICH. E. lad gu d* ghlèidheadli 'ad uile rathaidean. V. Cuairtichidh aingeal an Tighearna iadsan aig am beil eagal roimhe. R. Agus saoraidh e iad. V. 'An làthair nan aingeal seinnidh mi dhut, mo Dhia. E. Eheir mi aoradh dhut 'ad thèampull naomh, agus aidichidh mi d' ainm, a Thighearna. V. A Thighearna, èisd ri m' ìirnaigh. R. Agus gu d' ionnsaidh thigeadh mo ghuth, Dianamaid urnaigli. ODHIA, a tha air sheòl miorailteach, a* riarach seirbhis ainglean agus dhaoine j gu tròcaireach deònaich gu'm bi ar beatha air a teasraiginn air talamh leothasan a tha daonnan ri seirbhis dhut air nèamh. Tromh losa Criosta ar Tighearna. Amen. LEADAI^ A:E AINGIL-CHOIMHIDICH. ATHIGHEARJN'A, dian tròcair òirnn, A Chriosta, dian tròcair òirnn, A Thighearna, dian tròcair òirnn. A Chriosta, èisd ruinn. A Chriosta, gu gràsor èisd ruinn. A Dhia Athair nam Flathas, Dian tròcair òirnn, A Dhia Mhic Fhir-shaoraidh an t-saoghail, Dian^ ^c. A Dhia Spioraid I^^aoimh, Dian^ ^c. LBADAN AN AINGIL-CHOIMHIDICH. 287 A Thrianaid Naomh, aon Dia, Dian^ S^c, A iN'aonih Mhoire, Bànruinn nan Aingeal, guidh air ar son. 'Aingil Kaoimh, mo Choimhidiche, ^Aingil IN'aoimh, mo Phrionnsa, 'Aingil JNTaoimh, m' fhear-saniiis, 'Aingil Naoimh, mo chomhairliche, 'Aingil I^aoimh, m' fhear-dìon, 'Aingil N"aoimh, mo rianadair, ^ Aingil Naoimh, mo charaide, g^ 'Aingil ]S"aoimh, m' fhear-gnothuich, ^ 'Aingil ISTaoimh, m' eadar-ghuidhear, |. 'Aingil Naoimh, mo chùl-taice, 5i 'Aingil ]N"aoimh, mo cheann-iùil, ^ 'Aingil JSTaoimh, mo riaghladair, p Aingil !N"aoimh, m' fhear-teasraiginn, Aingil !N"aoimh, mo chomhfhurtair, 'Aingil Naoimh, mo bhràthair, 'Aingil Naoimh, m' f hear-teagaisg, 'Aingil JN'aoimh, mo bhuachaiUe, ^ 'Aingil JSTaoimh, m' fhianais, g^ 'Aingil iJ^aoimh, mo chuidiche, ^ 'Aingil Xaoimh, mo threòiriche, S. 'Aingil JN'aoimh, mo ghlèidhtiche, © 'Aingil ijTaoimh, m' oid'-ionnsaich, ^ 'Aingil Kaoimh, m' fhear-soilleireachaidh, § 'Uain Dhè a tha 'toirt air falbh peacannan an t-saoghail, Dian fathamas ruinn^ Thighearna, 'Uain Dhè a tha 'toirt air falbh peacannan an t-saoghail. 288 URNAIGH RI N. MICHAEL. Gu grasor èisd ruinn^ Tliighearna^ 'Uain Dhè a tha 'toirt air falbh peacannan an t-saoghail, Dian trbcair òirnn. A Chriosta, eisd ruinn, A Chrìosta, gu grasor èisd ruinn. y. Guidh air ar son, 'Aingil-choimhidich naoimh. E. Los gu'n toill sinn gealladh Chrìosta. Dianamaid ùrnaigh. ODHIA shlorruidh uile-chumhachdaich, ann an comhairle do mhathais gun àirimh, a dh'òrdaich do na creidich uile, bho chòm am màthar, Aingeal- coimhideach sònraichte air an cokiinn 's air an anam ; deònaich dhòmhsa a leithid de ghaol 's de dh-urram a thoirt dhàsan a dh'òrdaich thu cho tròcaireach dhomh, los, le 'bhi air mo dhìon le mathas do ghràsan-sa 's le 'chòmhnadh-san, gu'n toill mi, maille ris-san, agus ri uile armailt nan Aingeal, a bhi 'faicinn glòir do ghniiise 'an righeachd nèamh. A tha beò agus a' rian fad shaoghal nan saoghal. Amen. URNAIGH RI N. MICHEIL AN T-ARDAINGEAL. 0PHEIO]:^XS A armailt nèamh, a ISTaomh Micheil, a thilg sios an t-aingeal uaibhreach agus a ghas- raidh uile do ghrùnnd ifrinn ! dhìon 's a thiar- mainn na h-Eaglaise ! Dhìdinn nan anmannan a tha 'fàgail an t-saoghail so ! cuidich m'anam-sa 'an spàirn a' bhàis, 's nii 's an uair gu dùrachdach ga 'earbsa riut. Dion e bho uile ionnsaidhnean an URNAIGH RI N. RAPHAEL. 289 nàmhaid ; gabh a chùrani ort sJ fàgail an t-saoghail so, agns a dhion 'an aghaidh uile cheilg nan deomhan, agus leig a stigh e do ghlòir fhlathanais far am bi e, maille rÌ8 na h-ainglean uile, a' moladh Dhè le cliii siorruidh. Amen. URNAIGH RI NAOMH GABRIEL. OTHEEISE Dhè, a momh Gabriel, a chnir 'an cèill do'n Oigh !Moire Daondachd Aon-ghin Mhic Dhè, agus a dh'fhurtaich air Criosta 's a neart- aich e na 'dhò-bhròn 's na 'spàirn 's a' ghàradh ; tha mi 'toirt cliÌL dhut, tha mi 'toirt urraim dhut, Spioraid thaghte, agus tha mi gu h-ùmhlaidh ag guidhe ort thu 'bhi 'd eadarghuidhear dhomh air bialaobh losa Chriosta, mo Shlànair, agus a Mhàthar beannaichte Moire Oigh, agus gu'n deònaich thu furtachd orm daonnan anns gach tèinn, agus mo neartachadh, los buaireadh sa bith g'an tig a chaoidh orm nach cuir mi miothlachd air Dia m' àrd-mhath. Amen. URNAIGH RI NAOMH RAPHAEL. 0LEI6H nèamhaidh, agus a choimhidiche ro- dhileas, a Xaomh Eaphael, a thug a fhradharc do sheann-Tobias, agus a threoirich Tobias-òg air 'uile slilighean an turuis a ghabh e, agus a ghlèidh sàbhailte e : bi 'd Lèigh cuirp agus anma dhòmhsa : fuadaich dorchadas m'aineolais, agus cuidich mi daonnan air cuairt chunnartaich na beatha so, gus an toir thu mi do m'thir nèamhaidh fhèin, far am bi mi beannaichte maille riutsa a' meòrachadh gu siorruidh air agliaidh Dhè. Amen. IJ 290 LEADAN NAN NAOMH. LEADAN l^Aì^ IS^AOMH. ATHIGHEAEISrA, dian tròcair òirnn. A Chriosta, dian tròcair òirnn. A Thighearna, dian tròcair òirnn. A Chrìosta, èisd ruinn. A Chriosta, gn gràsor èisd ruinn. A Dhia, Athair nam flathas, Dian tròcair òirnn. A Dhia Mhic, Fhir-shaoraidh an t-saoghail, Dian tròcair òirnn. A Dhia Spioraid JSTaoimh, Dian tròcair òirnn. A Thrionaid ^aomh, aon Dhia, Dian tròcair òirnn. A Xaomh Mhoire, Guidh air ar son, qs A Mhàthair naomh Dhè, g^ Oigh naomh nan òighean, g |:i A I^aomh Mìcheil, .^ a K Gabriel, ^* N". Raphael, ^ 'Ainglean 's 'ArdaingleaB naom.ha uile, Guidhihh air ar son. Gach Ordugh de na Spioraid bheannaichte, Guidhihh air ar son. N". Eòin-Bhaiste, Guidh air ar son. ^. loseph, Guidh, ^c. 'Aithrichean 'us 'Fhàidhean nacmh' uile, Guidhihh air ar son. ì^. Peadar, 05 S ^ KPòi, i^-| JSr. Aindris, -^ $5- LEADAN NAN NAOMH. 291 K Sèumas, :^r. Eòin, K Tòmas, JN". Sèumas, s^ K Philip, S: K Bartholomè, S^ i^. Mata, s ^* ^^. Sìmon, S5 i^. Thadè, N. Mathias, 5S K Barnabas, K Luc, :^r. Marc, 'Ostala 's a Shoisgeulaiche naomb' uile, Guidhihh, 4'e. 'UileDheisciobuilenaomh' ar L Tighearna , Guidhihh ,4^c. A ^N'aoidheana naomh' uile, Guidhihh, ^c. JST. Stephan, Guidhy ^c. ^. Labhruinn, Giddh, Sfc. K. Yincent, Guidh, <^c. NN. Fàbian agus Sebastian, Guidhihh, j-c. ]N^K Eòin 'us Pòl, GuidUhh, ^c. NJ^. Cosmas 'us Damian, Guidhihh^ ^ c. NJ^. Gerbhàsi 'us Protàsi, Guidhihh, ^c. A Mhartairean naomh' uile, Guidhihh, ^c. ^N". Silbhester, ^ K Gregori, :n. Ambros, l^ K Uistein, K lerom. s^ N. Màirtinn, -^ isr. I^eacal, p LEADAN NAN NAOMH. 'Easpuigean 'us 'Aidmheiliche naomli' uile, Guidliihh, 'Ollaichean naomh' uile, Guidhihh, Sfc, ]Sr. Antoni, -. JS[. Benedic, g ss N. Bernaird, co S^ iN'. Dominic, .^ gv l!^. Franse, ^* A Shagairtean 's a Lebhitich naomh' uile, Guidhihh, A Mhanaiche 's 'Aonaranaiche naomh' uile, Guidh- ihh, ^c. N". Moire Magdalen, ^ JS'. Agatha, |^ K Liiisaidh, ^ N. Agnes, s|- K Cesali, ^ N. Catrìona, § ]^. Anastasia, -^ 'Oighean 's a Bhantraichean naomh' uile, Guidhihh air ar son. A ^N'aomha 's a Bhan-naomha Dhè uile, Dianaihh eadarghuidhe air ar son, Bi tròcaireach, Dian fathamas ruinTif Thighearna, Bi tròcaireach, Eisd ruinn, Thighearna. Bho na h-uile olc, Saor sinn, Thighearna, Bho na h-uile peacadh, g^ Bho d'fheirg, 3 Bho bhàs obann agus neo-uidheamaichte, vr^ LEADAN NAN NAOMH. 293 Bho mhealltaireachd an droch-spioraid, ^ Bho fheirg, bho fhuath, 's bho gach droch-ràn, § Bho spiorad na drùise, ^ Bho dhealanach 's bho stoirm, §• Bho sgiùrsadh le crith-thalmhainn, ^^ Bho phlàigh, bho ghort, 's bho chogadh, O Bho bhàs siorruidh, ^ As leth diomhaireachd do Dhaondachd naoimhe, ^- As leth do Thighinn, g As leth do Bhreith, g As leth do Bhaistidh 's do Thraisge naoimhe, P As leth do Chroise 's do Phàise, As leth do Bhàis agus do Thiodhlacaidh, As leth d'Aiseirigh naoimhe, As leth do Dheasghabhail miorailtich, As leth tighinn an Spioraid Kaoimh an Comhfhurtair, Air latha a' bhreitheanais, Sinne na peacaich, Deònaich èisdeacìid ruinn, Gu'n tugadh tu fathamas duinn, ^ Gu'n tugadh tu mathanas duinn, §. Gu'm b'e do thoil ar toirt gu fior aithreachas, Ì Gu'm b'e do thoil d'Eaglais naomh |a stiùradh g," 's a dhion, c^;. Gu'm b'e do thoil Ceannard na h-Eaglaise 's a' £, chuid eile de'n Chlèir a chumail ri'n dleasnas, | Gu'm b'e do thoil naimhdean na h-Eaglais' a g^ smachdachadh, -j Gu'm b'e do thoil sith agus fior chòrdadh a chur g- eadar righrean 'us prionnsaichean Criostail, .^ Gu'm b'e do thoil sith agus aontachd a chur 'am measg a h-uile pobuill Chriostail, 294 LBADAN NAN NAOMH. Gu'm b'e do thoil sinne fhèin a neartachadh 's a stèidheachadh ann ad sheirbhis naoimh fhèin, Gu'm b'e do thoil ar cridheachan a thogail gu ^ smaointean diadhaidh, Ì' Gu'n dìoladh tu beannachdan slorruidh air ar ^- luchd-mathais ^u. leir, ^ Gu'n tiarnadh tu ar n-anmannan fhèin, anmannan g* ar bràithrean, ar dàimhich, 's ar luchd-math- g' ais, bho dhìteadh siorruidh, g^. Gu'm b'e do thoil fàs agus cinneachadh a thoirt ^ do phòr an talmhainn, 3 Gu'm b'e do thoil fois shìorruidh a thoirt do | dh-anmannan nam marbh-chreideach uile. Gu'm b'e do thoil cluas a thoirt do'r n-achanaich, A Mhic Dhè, Deònaich eisdeachd ruinn. [t-saoghail, 'Uain Dhè, a tha 'toirt air falbh peacannan an Dian fathamas ruinn^ Thighearna, 'Uain Dhè, a tha 'toirt air falbh peacannan an t-saoghail, Gu grctsor èisd ruinn, Thighearna. 'Uain Dhè, a tha 'toirt air falbh peacannan an t-saoghail, Dian trdcair dirnn, A Chrìosta, èisd ruinn. A Chrìosta, gu gràsor èisd ruinn. A Thighearna, dian tròcair òirnn. A Chrìosta, dian tròcair òirnn. A Thighearna, dian tròcair òirnn. Ar n-Athair a tha air nèamh, &c. (le guth losal). V.'S na leig ann am buaireadh sinn. R. Ach saor sinn bho 'n olc. Amen. LEADAN NAN NAOMH. 295 LXIX. SALM. Deus in adjutorium. A Dhia, thig gu m' chòmhnadh : a Thighearna, greas gu m' chuideachadh. ladsan biodh air an nàrachadh 's air am maslach- adh : a tha 'sireadh cur as do m' anam. Air an tilleadh air an ais, gu nàrach ; gu'n robh iadsan a tha 'g iarraidh uilc dhomh. Air an grad-thionndadh air an ais gu nàrach, gu'n robh iadsan a their rium : Ro-mhath, ro-mhath. Làn-shòlas 'us aighir annadsa gu'n robh acasan uile 'tha 'n geall ort : 's gu'm'^lii^ sìor-ghuth luchd- dèigh air d' Fhear-saoraidh : Gu'm bu ghlòrmhor a bhios an Tighearna. Ach is duine èiginneach bochd mise : a Dhia, dian mo chòmhnadh. Mo chùl-taice 's m' fhear-fuasglaidh gur tusa fhèin : a Thighea'rna, na dian moille. Glòir do'n Athair, agus do'n Mhac, agus do'n Spiorad Naomh. Mar a bhà, 's mar a thà, 's mar a bhitheas, fad shaoghal nan saoghal. Amen. Y. Sàbhail do sheirbhisich. E. A tha 'cur an dòchais annad, mo Dhia. V. l!Ta d'dhaingneach làidir bi dhuinn, a Thigh- 3arna. E. Bho aodann an nàrahaid. V. Na dianadh an nàmhaid bèud òirnn. E. 'Us mac an uilc na dianadh ar dolaidh. V. A Thighearna, na buin ruinn a rèir ar peac- annan. 296 LEADAN NAN NAOMH. R. 'S na biodh do dhiiigiialtas mar ar toillteanas. V. Guidheamaid air son ar n-Ard-easbuig, N. E. Gu'n gleidheadh an Tighearna e, gu'n neart- aicheadh e e, gu'n tugadh e deagh-shoirl)heas dha air talamh, agus na leigeadh e gu mì-run a naimhdean e. V. Guidheamaid air son ar luchd-mathais. R Deònaich, a Thighearna, as leth d'ainme fhèin, a' bheatha shiorruidh a thoirt do'r luchd- mathais gu l^ir. y. Guidheamaid air son anmannan nam marbh- chreideach. R. Fois shlorruidh thoir dhaibh, a Thighearna ; agus solus nach dìbir dèarrsadh orra. Y. Gu'n robh am fois ann an sith. R. Amen. y. Air son nam bràithrean nach 'eil 's an làthair. E. Sàbhail mo Dhia do sheirbhisich a tha 'cur an dòchais annad. y. Thoir cobhair dhaibh, Thighearna, à d'ionad-naomh. R. Agus à Sion dion iad. y. A Thighearna, èisd ri m' iirnaigh. R. 'S a d' ionnsaidh thigeadh mo ghuth. y. Gu'n robh an Tighearna maille ribh. R. Agus ri d' spiorad-sa. Dianamaid ùmaigh, A Thighearna d'an àbhaist a bhi tròcaireach agus fathamasach, èisd ri'r n-achanaich ; air sheòl 's gu'm bi sinne, agus do sheirbhisich uile a tha 'n sàs 'aii LEADAN NAN NAOMH, 297 lion a' pheacaidh, air ar fuasgladli le mòr-chaoimh- neas do thròcaire. Eisd, a Thighearna, tha sinn ag gnidhe ort, ri ùrnaigh do luchd-achanaich, agus thoir mathanas dhaibhsan a tha 'g aideach am peacannan ; los gu'm faigh sinn bho d'chaoimhneas maraon fuasgladh agus slth. Gu gràsor fiach dhuinn, a Thighearna, do mhòr thròcair, le'r fuasgladh bho'r n-uile chiontan, 's le'r saoradh bho na piantan a tha sinn a' toiUtinn air an son. A Dhia, a tha 'faighinn tàire bho'n pheacadh, agus dìolaidh bho'n aithreachas, èisd gu bàigheil ri achanaich do phobuill ; agus tionndaidh bhuainn ascaoin do chorruich, a tha ar peacannan a' toilltinn. A Dhia shiorruidh, uile-chumhachdaich, dian tròcair air do sheirbheiseach 'N. ar n-Ard-easbuig, agus stiùir e, a rèir do mhòr-chaoimhneis, air rathad na beatha siorruidh ; air chor 's gu'n iarr e le d' ghràsan gu beartan matha, 's gu'n cuir e 'an gniomh iad le 'uile neart. A Dhia, bho'n tig deagh-thogradh, comhairle cheart, agus gniomh dleasnach, thoir do d' sheirbhis- ich an t-sith sin nach urrainn do'n t-saoghal a thoirt seachad ; air chor 's gu'n gèill ar cridheachan do d' fhàintean, 's gu'm bi na timeannan, le saorsainn bho eagal naimhdean, siochainteach fo rian do fhreasdail. Las, a Thighearna, teine do Spioraid Naoimh na^r leasraidh agus na'r cridhe : los gu'n seirbhisich sinn thu le coluinn gheimnidh, agus gu'n toilich sinn thu le cridhe glan, 298 LEADAN NAN NAOMII. A Dhia, a Chruthadair, *s Thir-shaoraidh nan creideach nile, math am peacannan do dh-anmannan do sheirbhiseach 's do bhan-sheirbhiseach a chaochail beatha ; air chor 's gu'm faigh iad, le achanaich dhiadhaidh, an làn-laghadh sin ris an robh diiil aca. Deònaich, a Thighearna, deagh-bheartan a chur na'r cridheachan, agus co-oibreachadh leinn ga'n cur 'an gniomh ; air chor's gur h-ann bhuatsa a thig tùs ar n-ùrnaigh 's ar gnìomhannan gu lèir, agus gur h-ann annadsa a thèid an criochnachadh. A Dhia shiorruidh, uile-chumhachdaich, aig am beil uachdaranachd air a' bheò agus air a' mharbh, agus a tha 'fiachainn tròcaire do gach aon a tha thu 'faicinn romh làimh a bhuineas dhut-fhèin le creid- eamh 's le deagh-dhianadas : 's e ar n-achanaich iriosal riut, gu'n tugadh tu do'n fheadhainn a bha sinn 'am ì^eachd a chòmhnadh le'r n-ùrnaigh, co- dhiù a tha iad fhathasd 'am priosan na coluinne, no a shiubhail an anam thun na sìorrachd, làn-mhath- anas na'n uile pheacannan, as leth eadarghuidhe do naomh uile agus bàigh do thròcaire fhein. Tromh losa Criosta ar Tighearna, Dia, a tha beò 's a' rian maille riutsa ann an aonachd an Spiorad-Naoimh, fad shaoghal nan saoghal. K. Amen. Y. A Thighearna, èisd ri m' ùrnaigh. R. Agus a d' ionnsaidh thigeadh mo ghuth. Y. Thusa, a Thighearn, a's mutha cumhachd agus tròcair, èisd ruinn. R. Amen. Y. Agus tromh iochd Dhè gu^n robh fois aig anmannan nam marbh-chreideach, R. Amen. LEADAN N. JOSEPH. 299 CEABHADH DO K lOSEPH. LEADAN NAOMH lOSEPH. ATHIGHEAEJ^A, dian tròcair òirnn. A Chriosta, dian tròcair òirnn. A Thighearna, dian tròcair òirnn, A Chriosta, èisd ruinn. A Chriosta, gu gràsor èisd ruinn. A Dhia, Athair nam flathas, dian tròcair òirnn. A Dhia Mhic, Thir-saoraidh an t-saoghail, dian tròcair òirnn. A Dhia Spioraid ISTaoimh, dian tròcair òirnn. A Thrianaid naomh aon Dia, dian tròcair òirnn. A N^aomh Mhoire, a chèile loseiph, guidli air ar son. A Naomh loseiph, a chèile Moire òigh, 'Oide-altruim losa, A dhuine a rèir cridhe Dhè, A sheirbhisich dhilis agus ghlic, -. 'Fhir-dion maighdeannas Moire, g A chompanaich agus 'fhurtaiche Moire, èi A bha fìor-ghlan 'am maighdeannas, ^, A bha ro-choimhlionta 'n irisleachd, ^" A bha làn teas carrantachd, 8 A bha ro-àrd 'ani meòrachadh, § A dhearbhadh le teisteanas an Spioraid IS^aoiuih .~ thu 'bhi 'd dhuine ionraic, A fhuair soilleireachadh thair gach duine 'an riiintean diomhair Dhè, 300 LEADAN N. lOSEPH. A fhuair fìosracliadh à nèamh air diomhrachd daondachd losa, A chaidh suas do Bhethlehem le Moire do chèile 's i beò-leatromach, A chaidh a leth-taobh do stàbuU, leis nach d' fhuair thu àite 's an tigh-òsda, A mheasadh airidh air a bhi 's an làthair an uair a rugadh Criosta 's a chàireadh 's a' phrasaich e, A bha 'giiilan Mhic Dhè air do ghàirdean, -^ A thairg, maille ri Moire 'Mhàthair, an leanabh g losa do'n Tighearna 's an tèampull, gj A theich leis an leanabh 's le 'Mhàthair do'n gj Eiphit, air dhut rabhadh fhaotainn bho'n ^* aingeal, § A thill do thir Israeil leis an leanabh 's le § 'Mhàthair 'an deaghaidh bàs Hèroid, ?^ A bha tri latha gu dubhach maille ri Moire 'Mhàthair air forfhais an leinibh an uair a chaidh e air chall oirbh 'an lerùsalem, A fhuair le aoibhneas e 'an ceann thri latha na 'shuidhe 'am miadhon nan Ollaichean, Thusa dh'an robh Tighearna nan tighearnan umhailte air talamh, Thusa a tha do chliti 's an t-Soisgeul : Cèile Moire bho'n d' rugadh losa, Ar n-eadarghuidhear, èisd ruinn^ a Naomli losepTi, Ar ciil-taice, gu gràsor èisd ruinn, a Naomh loseph. JSTa 'r n-uile uireasbhuidh, a Naomh loseph^ cuidich sinn, LEADAN N. lOSEPH. 301 iSTa 'r n-uile thèinn, Aig uair ar bàis, ^ As leth do rèitich fhìor-ghloin, | ^ As leth do chùraim athaireil agus do dhilseachd, & § As leth do shaothrach agus do shàruchaidh, §- g. As leth d'uile shubhailcean, |. k, As leth d'àrd-urraim agus do shonais shior- S ^ ruidh, ^ As leth d'eadarghuidhe chinntich, Sinne do sheirbhisich, Deònaich èisdeacfid ruinn, Gu'm b'e do thoil mathanas ar peacannan a ghleidheadh dhuinn bho losa, Gu'm b'e do thoil ar n-earbsa gu teann ri losa 's ri Moire, ^ Gu'm b'e do thoil a' gheimneachd a tha sgèithte 5^' ri 'n staid a ghleidheadh do gach aon' ma's ^- ann gun phòsadh no pòsta, ^ Gu'm b'e do thoil fior charrantachd as^us chòrdadh c^* a ghleidheadh do gach pobull, g Gu'm b'e do thoil an luchd-riaghlaidh uile 's na g. h-easbuigean a sheòladh 'an rian an iochdaran, ^ Gu'm b'e do thoil na pàrantan a chòmhnadh 'an ^ ionnsachadh Criostail an cloinne, | Gu'm b'e do thoil gach aon a tha 'g earbsa à d' chiil-taice a dhion, Gu'm b'e do thoil na comuinn a chuireadh air chois 'ad ainm 's fo d'dhion a shior-chuid- eachadh le d'chòmhnadh athaireil, Gu'm b'e do thoil tighinn gu 'r sealltainn agus fuireach leinn maille ri losa 's ri Moire 's an uair dheireannaich. 302 LEADAN N. lOSBPH. Gu'm b'e do thoil, le còmlinadh d'eadarghuidlie, fuasgladh air na marbh-chreidich uile, A chèile theisteil Moire, 'Oide dhìlis losa, A Naomh loseph, 'Uain Dhè, a tha 'toirt air falbh peacannan an t-saoghail, Dian fathamas ruinn^ a Tfiighearna, 'Uain Dhè, a tha 'toirt air falbh peacannan an t-saoghail, Gu grasor èisd ruinn^ a Thighearna, 'Uain Dhè, a tha 'toirt air falbh peacannan an t-saoghail, Dian tròcair òirnn, a Thighearna. A Chrìosta, èisd ruinn. A Chriosta, gu gràsor èisd ruinn. V. Guidh air ar son, 'loseiph ro-bheannaichte. E. Los gu'n toill sinn gealladh Chriosta. Dianamaid ùrnaigh, ODHIA, a roghnaich l^aomh loseph gu 'bhi na 'chèile do Mhoire bheannaichte a bha riabh na h-Oigh, agus gu 'bhi na 'oid'-altruim aig do Mhac ionmhuinn losa Crìosta ar Tighearna ; tha sinne do kichd-achanaich ag guidhe ort gu'm buiHcheadh tu gu bàigheil òirnn, as leth a dhìon 's a thoillteanais, gloine anma agus cuirp ; los le 'bhi glan bho gach smal, agus sgeadaichte 's an trusgan bhainnse, gu'n gabhar a stigh sinn thun na bainnse air nèamh. Tromh losa Criosta ciadna ar Tighearna. Amen. UEXAIGH EI N. lOSEPH, 303 SEACHD DÒRUINNEAN AGUS SEACHD SOLAIS NAOMH lOSEPH. L 100 latha laghaidli aon nair 's an latlia, 's 800 latlia a h-uile Diciadaoin. ii. Làn-laghadh uair 's a' mMos. L r\ CHÈILE tlieisteil Moire ro-iia<^ìmli, a l^aomli \J loseph. glòrmhor, bu mhòr dòruinn agus spàim do ch.ridh.e, ri Hnn dhut, 's tu 'n imcheist chruaidh, a mhiann a bhi ort do chèile gunsmal a cbur bhuat ; ach, an uair a thaisbein an t-ArdaingeaÌ dhut mòr dhìomhrachd na Feòilghabhail, cha ghabh do shòlas luaidh. As leth na dòruinne 's an t-sòlais so giiidhimid ort furtachd a thoirt do 'r n-anmannan a nise agus 'an spàhn a' bhàis le socair-inntinn deagh chaithimh- beatha, agus bàs sona mar do bhàs-sa, agus losa 's Moire mu'n cuairt duinn. Paidir, Beannachadh Moire, agus Glòir. ii. Athair-naoimh ro-bheannaichte, a Xaomh loseph glòrmhor, a roghnaicheadh gus an inbhe ud a bhi 'd Oide do'n Fhacal-'am-feoil, bu chruaidh do chràdh ri faicinn an IN'aoidhein ga 'bhreith 's an dubh-bhochdainn ; ach thionndaidh do chràdh gu aoibhneas nèamhaidh ri ckiinntinn co-sheirm còisir nan aingeal, agus ri faicinn glòire na h-oidhche sin. As leth na dòruinne 's an t-sòlais so, guidhimid ort, glèidh dhuinne mar an ciadna, an uair a ruitheas 304 URNAIGH RI N. lOSEPH. cuairt ar beatha, dol a stigh do'n tlr iDheannaichte sin 's an cluinn sinn còisir nan aingeal, agus an dian sinn aoibhneas 'an solus dealrach glòir Fhlathanais. Paidir, Beannachadh Moire, agus Glòir. iii. thusa a bha riabh fior umhailte 'an coimh- lionadh lagh Dhè, a JSTaomh loseph glòrmhor, tholladh do chridhe le pèin an uair a dhòirteadh fuil an IN'aoidhein Dhiadhaidh leis an timcheall-ghearradh ; ach leis an ainm, losa, thill ìir-bheatha riut agus sòlas nèamhaidh. As leth na dòruinne 's an t-sòlais so glèidh dhuinne, le 'bhi rè ar beatha saor 's gach dubhailc, dol gu h-aoibhneach thun a' bhàis 'us ainm caomh losa na'r cridhe 's air ar bilean. Paidir, Beannachadh Moire, agus Glòir. iv. ISTaoimh ro-dhileas, a Ì^aomh loseph glòr- mhor, dh'an do tliiùraicheadh co-phàirt 'an saoradli mhic an duine, chuir fàisneachd Shimeoin, mu fhulangas losa agus Moire, guin mar ospag a' bhàis 'ad chridhe, ach 's a' cheart àm rinn an fhàisneachd mu shàbhaladh 's aiseirigh ghlòrmhob anmannan gun àirimh do lìonadh le aoibhneas. As leth na dòruinne 's an t-sòlais so cuidich sinne le d' iirnaighean, gus a bhi de dh-àirimh na feadh- nach sin a gheabh, le toillteanas losa agus 'Oighe- Mhàthar, co-phàirt na h-Aiseirigh gu glòir. Paidir, Beannachadh Moire, agus Glòir. V. choimhidiche fhritheiltich, a !N"aomh loseph glòrmhor, Oid'-altruim Mhic Dhè 's an fheòil, gu fìor shaothraich thu gu goirt a dh-àrach 'sa fhrith- ealadh MIiic an De a's àirde, gu sònraichte air URNAIGH RI N. lOSEPH. 305 fògradh leis 's an Eiphit; ach bha aoibhneas ort Dia fhèin a bhi daonnan maille riut, agus a bhi 'faicinn iodhail na h-Eiphit a' dol air chùl. As leth na dòruinne 's an t-sòlais so glèidh dhuinne gràsan gu fuireach fada à caraibh nàmhaid ar n- anmannan, leis a h-uile ceann-aobhair cunnartach a sheachnadb, air chor 's à so suas, nach bi dia-brèige de spèis thalmhaidh sa bith na 'r cridhe, ach, le sinn- fhein a thoirt thairis gu buileach do sheirbhis losa agus Moire, gur h-ann a mhàin air an son-san a bhios ar beatha 's ar bàs. Paidir, Beannachadh Moire, agus Glòir. vi. Aingil air talamh, a Naomh loseph glòr- mhor, a bha fo leithid de dh-ioghnadh ri 'bhi 'faicinn Eigh Nèamh umhailte do d' fhacal, an toilinntinn a bh' ort ri 'thilleadh dhachaidh chuir d' eagal romh Archilaus fo smalan, ach le cinnt fhaotainn bho'n aingeal, thill thu agus 'an cuideachd losa 's Moire rinn thu còmhnaidh gu sona 'an Nàsaret. As lethna dòruinne 's an t-sòlais so gleidh dliuinne, le 'r cridheachan a bhi saor bho gach eagal faoin, gu nieal siiin slth deagh-chogaise, ag gabhail còmhnaidh gu tiarainnte maille ri losa 's ri Moire, agus mu dheireadh gu'm faigh sinn bàs na'n glacaibh. Paidir, Beannachadh Moire, agus GJòir. vii. shamhuilt nan deagh-bheus, a Naomh loseph glòrmhor, an uair a chaidh losa, an Leanabh Naonih, air chall ort, b' an-trom do mhulad, ged nach robh do choire ris ; thug thu tri latha fada air a thòir gus an d' fhiiair thu le mòr-aoibhneas e, 's e leat mar do blieatha, 'am measg nan ollaichean 's an tèampull. 20 306 URNAIGH RI N. lOSEPH. As letli na dòruinne 's an t-sòlais so tha sinn le 'r n-nile chridhe 'guidhe ort a bhi daonnan ri eadar- ghuidhe air ar son, los a chaoidh nach caill sinn losa leis a' pheacadh-bhàis ; agus (ach nar leigeadh Dia) ma bhios de chruaidh-fhortan òirnn a chall, an sin guidhimid ort còmhnadh leinn gu 'iarraidh gun lasachadh gus am faigh sinn e, gu sònraichte aig uair ar bàis, los gu'm fàg sinn an saoghal so gu 'mhealtainn gu sìorruidh air Nèamh far an seinn sinn gun sgur a thròcair dhiadhaidh maille riutsa. Paidir, Beannachadh Moire, agus Glòir. Bha losa faisg air deich bliadhna fichead a dh'aois, 's b'e a rèir barail dhaoine mac loseiph. y. Guidh air ar son, 'loseiph IsTaoimh. E. Los gu'n toill sinn gealladh Chriosta. Dianamaid Urnaigh. ODHIA a dheònaich na d' fhreasdal àghor roghainn a dhianamh de loseph beannaichte gu 'bhi na 'chèile do d' Mhàthair ro-naoimh ; titiraich, guidhimid ort, gu'm bi esan d'am beil sinn a' toirt urraim air talamh mar ar cul-taice, ri sior-eadar-ghuidhe air ar son air Nèamh. A tha beò 's a' rian fad shaoghal nan saoghal. Amen. URNAIGH A THAGHADH N. lOSEPH MAR CHUL-TAICE. ONAOIMH loseph, 'oid'-ionnsaich 'us altruim dhilis m' Fhir-shaoraidh losa Criosta, a chèile fhior-gheimnidh Oigh Mhàthair Dhè ! Tha mise (A) an diugh ga d' thaghadh mar mo chùl-taice tJRNAIGH RI N. lOSEPH, 307 's m' fhear-dlona sònraiclite, *s ag cur romham gu daingean nach leig mi dhiom thu 'chaoidh, 's nach mutha 'leigeas mi le gin a th' air mo cheart chùram ni sa bith a dhianamh gu as-onair dhut. Uime sin tha mi le iimhlachd ag guidhe ort gu'n deònaicheadh tu mo ghabhail fo d' shior-dhion, mo shoilleireachadh 's gach teagamh, m' fhurtachadh 's gach càs, agus mu dheireadh, mo dhion 's mo theasraiginn aig uair mo bhàis Amen. MEMORARE N. lOSEPH. 300 latha lagliaidh gacli latha 'ghabhar i. CUIMHNICH, a chèile fhìorghloin Moire 'bha riabh na h-òigh, m' fhear-dìona gaoil-sa, a iN". loseph, nach cualas riabh gin sa bith a ghuidh do dhion no 'dh'iarr ort cobhair, nach d'fhuair bhuat furtachd. Leis an aobhar-mhisnich sin tha mise 'tighinn 'ad làthair, 's le diirachd mo chridhe ga m' earbsa fhein riut. oide Slànair dhaoine, na dian diìi de m' achanaich ach gu h-iochdmhor èisd rithe. Amen. 308 SCAPULARAN. scapulaea:^. Scapnlar, 's e sin — guailleachan no trusgan-guailne a thathas ag caitheamh mar shuaicheantas air cràbh- adh àraidh. SCAPULAR MOIRE BHAINTIGHEARNA BEINN CHARMEIL. (An Scapular Donn.) 'S i Moire Bhaintighearna 'thug seachad an Scap^ ular Donn air tùs, agus sin as a làimh fhèin, air 16 là de July 1251, do Cheannard nan Carmelach [N". Sìmon Stock, 's na briathran so : A mhic ro-runaich, gahh Scapular d' Orduigh, suaicheantas mo chomuinn^ sochair dhut-sa ^s do na Carmelich uile. Urra ^chaochlas^s e uime cha^n fhuilig e losgadh sìorruidh. Is comharradh sabhalaidh e, dìon 'an cunnartan, èarlas sìthe '5 cumhnanta shìorruidh. A bhrigh a' gheallaidh so faodar a chreidsinn gu'm bi a' leithid de chùram aig an Oigh Moire de luchd a' Chomuinn a chaitheas gu h-iomchuidh an Scapular 's gu'm faigh i dhaibh gràsan gu buanachadh 'an càirdeas Dhè, co-dhiù, gràsan an fhior-aithreachais mu'm fàg iad an saoghal, air chor's gu'n seachainn iad ifrinn. Sochairean. 1. Tha gach aon de'n Chomunn so, air sheòl ro- shònraichte, fo dhion na h-Oighe Moire. 2. Tha'n còir aca de dh-uile dheagh-oibrichean nan SCAPULARAN. 309 Carmelach, a bharracM air an còir a bhi aca de dheagh-oibrichean Comunn an Scapulair fhèin. Laghaidh, i. 5 bliadhna 's c6ig carghuis dhaibhsan a ghabhas Eiarachadh aon uair 's a' mhìos, air na cùmhnantan gnàthaichte. 300 latha dhaibhsan a thraisgeas bho fheòil Diciadaoin 's Disathurna. 100 latha air son obair chorporra no spioradail na tròcair* a dhianamh. ii. Làn-laghadh — (1) An latha 'ghabhar a stigh 's a' Chomunn urra. (2) 16 July, no an taobh-stigh de'n Ochdamh. (3) Aig uair a' bhàis. (4) Air làithean-fèille na h-Oighe Moire, &c, (5) A h-uile Diciadaoin. Dleasnasan. 1. Fèumaidh an Scapular a bhi de dh-olainn dhuinn no dhuibh, ach cha ruig na stìomaunan a leas. 2. 'S e sagart aig am beil comas a dh' fhèumas urra 'ghabhail a stigh 's a' Chomunn. 3. Ma chaitheas a' chiad fhear cha ruigear a leas fear iir a bheannachadh. 4. Fèumar a chaitheamh a latha 's a dh-oidhche, agus sin tarsainn air na guailnean. Bliadhnaichean 'an deaghaidh taisbeineadh Shim- oin, chunnacas an Oighe Moire leis a' Phàp Eòin xxii., agus gheall i dhagu'n coibhreadh i air anmann- an nan Carmelach 's luchd a' Chomuinn so a dh'fhaodadh a bhi 'm Purgadair, 's gu'n tugadh i as iad air a' chiad Shathurna 'an deaghaidh am bàis, air na ctimhnantan so : — 310 SCAPULARAN. A thuiUeadh air a bhi 's a' Chomunn, agus an Scapular a bhi orra a latha 's a dh-oidhche, tha e riatanach dhaibh, (i.) An caitheamh-beatha 'bhi geimnidh a rèir an staide. (ii.) Ofaig Moire [Officmm Farvum] a ghabhail a h-uile latha. An fheadhainn nach urrainn a lèughadh, feumaidh iad, a thuilleadh air làithean-traisg na bliadhna, traisg bho fheòil a h-uile Diciadaoin 's Disathurna. Fòghnaidh an Ofaig fhèin do'n chleir, do mhanaich, 's do mhaigh- deannan-cràbhaidh, ach a gabhail leis a' bheachd ud. Ma bhios e ro ana-ghoireasach (gravi impedimento) dhaibh an Ofaig a ghabhail no 'n traisg a dhianamh, is còir dhaibh an comhairle 'chur ri pears'-eaglais aig am beil comas a' chùis atharrachadh, ma tha iad 'am beachd an laghadh-eaglaise 'chosnadh. SCAPULAR NA PAISE. (An Scapular Dearg.) Tha'n Scapular so air an aon dianamh ris an fhear Dhonn, Is ann de dh-olainn dheirg a tha e-fhèin 's na stìomannan. Cha'n 'eil ri bheannachadh ach a' chiad fhear. 'S e 'm beachd leis an do chuireadh air chois an Scapular Dearg, Pàis dhòruinneach ar Slànair, agus a Chridhe JN'aomh maille ri Cridhe caomh a Mhàthar Gunsmal a shior-ùrachadh na'r cuimhne le barrachd urraim 'us leasachadh cràbhaidh. LagTiaidh. i. (1) 3 bliadhna 's tri carghuis dhaibhsan a mheòraicheas ann an staid an fhìor-aithreachais, car SOAPULARAN. 311 leth-uair a dh-iiine, air a' Phàis. (2) 200 latha gach uair a phògas iad an seapular, 's a their iad ann an staid an fhìor-aithreachais na faclan so : '^Uime sin, guidhimid ort^ cuidich do sheirhhisich a shaor thu le d'Fhuil Phriseil'\ ii. Làn-laghadh — (1) An latha 'ghlacar e. (2) A h-uile Dihaoine. (3) Aig uair a' bhàis. Ma bliios e ana-ghoireasach Èiarachadh a ghabhail Dihaoine, faodar an làn-laghadh a chosnadh Didònaich. Fèumar an scapular so a bheannachadh le sagart aig ani beil comas sin a dhianamh. Tha leasachadh creidimh, dòchais, agus gràidh air a ghealltainn a h-uile Dihaoine do luchd an Scapulair Dheirg. SCAPULAR a' GHINIDH GUNSMAL. (An Scapidar Liath-ghorm, ) Tha'n^ Scapular so air an aon dianamh ris an dithis eile, 's cha'n 'eil ri bheannachadh ach a' chiad fhear. Is còir do luchd an Scapulair so a chumail na'n cuimhne onair shònraichte 'thoirt le deagh-bhèusan 's le cràbhadh do'n t-sochair àghoir so — Gineadh Gunsmal na h-Oighe Beannaichte, agus a bhi 'g ùrnaigh air son na feadhnach mi-fhortanaich sin a th'air dol gu aintheisteil agus tuaitheal air slighe 'n t-sàbhalaidh, gus an tionndadh ris an aithreachas, ri caitheamh-beatha bèusach, agus ri stuaim. , Laghaidh. i. (1) 60 bliadhna dhaibhsan a mheòraicheas car leth-uair a dh-ùine. (2) 20 bhadhna dhaibhsan a 312 SCAPULARAN. theid a shealltainn dhaoine-tinne gu cobhair orra. (3) 20 bliadhna gach latha de dh-ochdaimh Laithean- fèille ar Tighearna. (4) 7 bhadhna 's 7 carghuis air Làithean-fèille na h-Oighe Moire, &c. ii. Làn-laghadh — (1) An latha 'ghlacar e. (2) Aig uair a' bhàis. (3) Air a' chiad Dhònach de'n mhios ; a h-uile Disathurna fad a' charghuis, &c. Là Nollaig, là Càsga, Diordaoin-deasghabhail, Dònach Caingis, Dònach na Trianaid ; Là a' Ghinidh Gunsmal, Là na Teachdaireachd, Là Dol-suas Moire, Là Breith Moire, Là a' Ghlanaidh, agus ioma latha eile. (4) Cho tric 's a their iad, ann an àite sa bith, sia Paidrichean, 'us sia Beannachaidh Moire, 'us sia Glòir do'n Athair, ann an onair na Trianaid uilenaoimh 's Gineadh Gunsmal na h-Oighe Beannaichte, ag ùrnaigh air son àrdachadh na h-Eaglaise, cur as do dh-eiriceachd, agus sìth agus fior-chòrdadh 'am measg phrionnsaichean Crìostail, coisnidh iad laghaidh Sheachd Ard-eag- laisean na Eòimhe, eaglais Phortiuncula, agus no h-Uaghach Naoimh 'an lerùsalem, CRABHADH AIR SON BAS SONA. 313 CEABHADH AIE SON BAS SO]^A. ACHANAICHEAN AIR SON BAS SONA. 300 latha laghaidh air son an trì ; no 100 latha air son gacli aon dliiubE. 'TOSA, 'loseiph 's a jNIhoire, tha mi 'liubhairt mo J_ chridh' agus m' anma dhuibh. 'losa, 'loseiph 's a Mhoire, cuidichibh mi 's an uair dheireannaich. 'losa, 'loseiph 's a ]\Ihoire, thoiream suas an deò 'an sith rìbhse. TRI TAIRGSEACHAN. i. 300 latha laghaidh gach uair a ghabhar iad. ii. Làn-laghadh uair 's a' mhios air na cumhnantau gnàthaichte. i. Tha sinn a' tairgsinn do'n Trianaid uilenaoimh toillteanas losa Chrìosta, mar bhuidheachas air son na Fala Uilephriseil a dhòirt e air ar son 's a' ghàradh ; agus as leth an toillteanais sin tha sinn ag guidhe air a Mhòrachd Dhiadhaidh mathanas a thoirt dhuinn na'r peacannan. Paidir. Beannacliadli Moire. Gìòir. ii. Tha sinn a' tairgsinn do'n Trianaid uilenaoimh toillteanas losa Chriosta, mar bhuidheachas air son a Bhàis Uilephriseil a dh'fhuilig e air a' chrois air ar 3on ; agus as leth an toillteanais sin, tha sinn ag 314 LEADAN AIR SON BAS SONA. guidhe air a Mhòrachd Dhiadhaidh gu'm inathadh e dhuinn na piantan a tha ar peacannan a' toilltinn. Paidir. Beannachadh Moire. Glòir. iii. Tha sinn a' tairgsinn do'n Trianaid uilenaoimh toillteanas losa Chrìosta, mar bhuidheachas air son a charrantachd thar iomradh, leis an do theirinn e à nèamh gu talamh a ghabhail an nàduir-dhaonda, agus a dh'fhulang 's a bhàsachadh air a' chrois air ar son ; as leth an toillteanais sin tha sinn ag guidhe air a' Mhòrachd dhiadhaidh ar n-anmannan a thoirt do ghlòir Fhlathanais 'an deaghaidh ar bàis. Paidir, Beannachadh Moire. Glòir, LEADAN AIR SON BAS SONA. i. 100 latha laghaidh aon uair 's an latha. ii. Làn-laghadh uair 's a' mhìos, air na cùmhnantan gnàthaichte, dhaibhsan a ghabhas aon uair 's an latha e fad a' mhìos. OTHIGHEARNA losa, a Dhia a' mhathais, agus 'Athair na tròcair, tha mi 'tighinn a d'ionnsaidh le cridhe iriseal, cràiteach, brònach ; riutsa tha mi 'g earbsa uair dheireannach mo bheatha, agus mo chrannchuir shìorruidh. 'losa iochdmhoir, dian tròcair orm. An uair a bheir cion-lìiis mo chas faireachadh dhomh gu'm beil mo chuairt 's an t-saoghal so 'teann- adh gu crìch : ^losa iochdmhoir, dian tròcair orm. An uair nach uri'ainn dhomh, le marbh-fhuachd 'us crith mo làmh an cèusadh a thasgadh rium, ach a thuiteas e orm air leaba mo thrioblaid : LEADAN AIR SON BAS SONA, 315 ^losa iochdmhoir, dian tròcair orm. An uair a tliig doille air mo sliùilean 's iad air tlonndadh le fuathas romh dhlùths a' bhàis, ^s a dhearcas iad ortsa, m'aon chobhair dheireannach : 'losa iochdmhoir, dian tròcair orm. An uair mu dheireadh a luaidheas mo bhilean, air fuachd 's air chrith, d' ainm diadhaidh : 'losa iochdmhoir, dian tròcair orm. An uair a bhios m' aghaidh glasdaidh, fuar, ag cur truais 'us oillt' air na bhios mu'n cuairt dhomh ; an uair a bhios m' fhalt air snàmh ann am falhis a' bhàis, 's e 'g èirigh air mo cheann, ag cur mo chrìch' 'an cèill dhomh : 'losa ioclidmhoir, dian tròcair orm. An uair a bhios mo chluasan gu 'bhi druidte am feasda air conaltradh dhaoine, agus fosgailte gu èisd- eachd ri d' ghuth-sa 'bheir orm a' bhinn gun atharr- achadh, a shocraicheas mo chrannchur gu siorruidh : 'losa iochdmhoir, dian tròcair orm. An uair a bhios m' aigne fo luasgan le sgleòthan oillteil, dèisneach, 's mi fotha ann an dòruinn a' bhuairidh ; an uair a bhios m' anam fo ghiorraig ri faicinn m' aingeachd agus le eagal do cheartais-sa, 's a bhios mi 'cath 'an aghaidh aingeal an dorchadais a dh'fhiachas ri gnùis shòlasach do thròcair fhalach orm, agus mo sparradh 'an an-dòchas : *Iosa iochdmhoir, dian tròcair orm. An uair a bhios mo chridhe bochd air geilleadh fo dhòruinn mo thrioblaid, 's fo chuaradh a' bhàis, 's air a chlaoidh le spàirn ri naimhdean m' anma : 'losa iochdmhoir, dian tròcair orm. 316 LEADAN AIR SON BAS SONA. An uair a thuiteas an diar deireannach, teachdaire mo chriche, bho m' rasg, gabh-sa bhuam e na 'ìobairt- dhìolaidh air son mo pheacannan, air chor's gu'm faigh mi bàs mar thobhartas-peanais ; agus, 's an uair ghàbhaidh sin : 'losa iochdmhoir, dian tròcair orm. An uair a chruinnicheas mo chàirdean 's mo dhìlsean mu'n cuairt dhomh, 's iad le truas rium ag àrnaigh riutsa air mo shon : 'losa iochdmhoir, dian tròcair orm. An uair a chailleas mi mo mhothachadh, 's nach lèir dhomh an saoghal, 's a bhios mi 'g acain le dòruinn 'us spàirn a' bhàis : 'losa iochdmhoir, dian tròcair orm. An uair a thig an ospag dheireannach bho m' chridhe 'chur sgaraidh eadar m' anam agus mo chokiinn, gabh bhuam i ionann's ag èirigh bho fhadal naomh gu dol a d' ionnsaidh : 'losa iochdmhoir, dian tròcair orm. An uair a ghabhas m' anam, air bhall-chrith air mo bhilean, a chead tuille de'n t-saoghal, agus a dh'fhàgas e mo choluinn gun deò, glasdaidh, fuar; gabh an dealachadh so mar chìs-iimhlachd a tha mi toileach a dhìoladh do d' mhòrachd dhiadh- aidh; agus anns an uair dheireannaich sin de m' bheatha : 'losa iochdmhoir, dian tròcair orm. Mu dheireadh an uair a theid m' anam 'ad làthair, 's a gheabh mi 'n ciad shealladh de d' mhaise ghlòr- mhoir nach dibir, na tilg mi à d' fhianuis, ach^ gabh gu caidreach 'ad asgail mi gu 'bhi gu sìorruidh a' URNAlGH AIR SON BAS SONA. 317 seinn do cliliìi ; agus an sin, 'nuair a thòisiclieas an t-siorrachd dhomh : 'losa iochdmhoir, dian tròcair orm. Dianamaid urnaigh. ODHIA, a dh'òrdaich am bàs dhuinn uile, ach a chleith òirnn an là 's an uair, deònaich gu'n caith mi m' iiine 'an gnìomhannan naomh agus ceart, 's gu'n toill mi an saoghal so fhàgail le sith deagh- chogais, ann an caidreamh do ghaoil. Tromh Chrìosta ar Tighearna. Amen. URNAIGH AIR SON BAS SONA. OMHOIRE, 'ghineadh gunsmal, guidh air ar son-ne 'tha 'ruith fo d' dhìon. A Diiìdein nam peacach, a Mhàthair na feadhnach a tha 's an tarrainn, na trèig sinn aig uair ar bàis, ach glèidh dhuinn làn bhròn-cridhe, fìor-aithreachas, mathanas ar peacannan, deagh chomanachadh deireannach, neartachadh sàcramaid na h-Ola-romh'n-bhàs, air dhòigh 's gu'm faod sinn gu tiarainnte dol air bialaobh a' bhrithimh cheart, ach thròcairich, ar Dia agus ar Slànair. Amen. URNAIGH RI N. lOSEPH AIR SON BAS SONA. OE'AOMH loseph, a dh' imich as a' bheatha so 'an glacaibh uiiechaomh do dhalta losa, agus do chèile ro-mhùirneach Moire, cuidich mise, Athair naoimh, maille ri losa 's ri Moire, gu sònraichte an uair a chuireas am bàs crìoch air mo bheatha ; 318 CRABHADH DHAOINE TINNB. agus an aon fhnrtachd sin a tha mi 'g iarraidh glèidh dhomh, 's e sin an deò 'thoirt suas 'an glac- aibh uilenaomh losa 's Moire. ì^sl 'r lamhan-se ri m' bheò 's aig uair mo bhàis tha mi 'liubhairt mo spioraid, 'losa, 'Mhoire, 'loseiph. Amen. CKABHADH DHAOINE TINNE. COMHAIRLEAN DO DHAOINE TINNE, Ma bhuaileas tinneas trom 's a bith thu, cuir a dh' iarraidh do lèigh spioradail, agus rian gnothaichean d' anma. 'S ann an toiseach do ghalair is f hearr a thèid so a chur 'an gnìomh, na'n uair a ghabhas e greis air 'adhart ; far am faod bruaiU- ean na h-easlainte, no càil na cungaidh leigheis, duine fhàgail mutha's anf hann air son dleasnais cho cudthromach. 'S ann mar pheanas air a' pheacadh a tha tinneas gu tric ga 'leagadh oirnn : agns, uime sin, 's e fior aithreachas air a shon, agus deagh fhaoisid, miadhonan iomadh uair a's mutha 'ghlèidheas slàinte dhuinn na nì 's a bith eile. Mur d' rinn thu f hathasd do Thiomnaclh, rud nach robh glic a chur cho fad' an dàil, dian e mar an ciadna ann an toiseach do thrioblaid, air chor 's gu'm faod thu, an dèigh do ghnothaichean saoghalt' a rèiteach, do bheachd a leagadh gu socrach air leas d' anma. Thoir air na càirdean a's f hearr a th'agad brath a thoirt dut na 'thràth mu dhèidhinn staid do thinneis, agus do chunnart innse' dhut, gun iad a bhith ga d' mhealladh le dòchas brèige à slàinte, gun choltas 's a bith ach gann. Thoir a' bhuil a's f hearr a 's urrainn thu à àm d' anshocaire, gun fhios nach e an tìm mu dheireadh dhuts' e. ISTa fuilig ach beagan de hichd-sealltainn a thighinn 'ad charamh, agus na èisd ri seanachas mur tig e gu leas d' anma. Faic cuideachd ann an toiseach do thrioblaid, gu'm bi d'fhiachan air am pàidheadh, 's gu'm fuasgail thu h-uile ceangal eile 'th' ort, fhad' 's a ghabhas e dianamh. Thoir I CRABHADH DHAOINE TINNE. 319 matlianas dhaibhs' a rinn olc ort, agus iarr mathanas air an f headhainn air an d' rinn thu eucoir. Gabh do thinneas mar pheanas bho laimh Dhè air-son do pheacannan, agus bi làn-striochdte ri 'thoil naoimh : tairg thu f hein suas dha gu tric, iarr air faighidin a thoirt dut, agus do thrioblaid's do phian a naomhachadh, le an cur ann an comunn dòruinne losa Griosta ; agus an gabhail mar èirig air-son do pheacannan. Thoir air cuid dhe d' chàirdean a bhith 'lenghadh dhut, a' taghadh nan urnaighean sin a's mutha 'ni do ghluasad, agus a's freagarraiche dha d' staid ; mar tha na Seachd Sailm Aithreachail, Leadain, Gniomhan Gràidh air Dia, Gniomhan Faighidin 'us Umhlachd, &c. Biodh an crann-ceusaidh, no dealbh Chriost' air a' chrois an cònuidh 'an sealladh do shùl, smaoinich gu tric air a phàis, falaich thu fhèin na 'lotan, no tilg thu f hèin aig a chasan leis a' ghaol agus leis an earbsa a's mutha. Rè do thinneis dian na 'dh-fhaodas tu gu spiorad an f hior aithreachais a ghluasad ann ad chridhe ; gu tric iarr trocair air Dia, agus biodh do ghnìomhan aithreachais cuid- eachd lionar. Bha naomh Uistein gu tric ag radh, gu'm bu dàn do chriostaidh 's a bith dol thun a' bhàis, air feodhas a chaithe-beatha, gun a chridhe 'bhith ga 'lèire, leis an aithreachas. COMHRADH DUmE THmX RI DIA. ODHIA, 'Athair agiis a Chruthadair an domhain ! Riuts' a tha 'tuinidh an cònuidh shuas, 's a tha na d' shuidhe an cathair na glòrach, tha mi nis a' togail mo chridhe, agus 'ad f hianuis a' taomadh mach mo mhiann. Fada tha mi bhuat fhathasd 's an f heoil, a' stri ri iargain na beatha. Tinn, lag, agus truagh, tha mi 'n so na ni' shìneadh air leaba na h-anshocaire, gun f hios c'uin a thig an uair dheireaiin- ach orm, no 'spionas am bàs as an t-saoghal so mi. 320 CRABHADH DHAOINE TINNB. 'S ann agads' a mhàin a tha brath air so, Dhia iiile- leirsinnich ! Ach an tràth 'thig an uair, bithidh i na h-uair èibhinn domhsa. 'lS'uair a thrèigeas m' anam mo chorp, stiùir thusa ga d' ionnsaidh f hèin e, a chruthaich air do shon f hèin e, agus laidheadh mo cholunn gu sìtheil 's an uaigh shèimh gu latha mòr na h-aiseirigh. So mo thoil agus m* achanaich riut, Athair, biodh iad air an coimhlionadh. Math dhomh a h-uile eucoir 'us peacadh a rinn mo laigse 'ad aghaidh ; na cuir as mo leth aineolas m* òige, agus math dhomh eucoirean làithe m' f hearachais. Falaich mo pheacannan uile fo chaomh sgèith d' fhaighidin, agus do thròcaire. Aig do chasan, Athair, tha mi 'tilgeadh cridhe briste agus aith- reachail : na cuir suarach e, air sgàth losa Criost' a fhuair bàs mar iobairt air mo shon air fìodh na croise. M' f hulangas tha mi 'tairgse dhut, Athair, ^an co-pairt ri fulangas agus bàs losa, los gu'm faod mi, an dèidh mo ghlanadh le peanas m' f hulangais, tighinn gu taitneach fo d' shùil naoimh. an toileachadh a bheir e dhomh ma's e 's gu'n lean mi, f had' 's a bhios anail annam, ris an aithreachas so, ri faighidin nach gèill, 's gu'm bi mi lan-striochdte dha d' thoil naoimh. Ann an earbsa bheannaichte à caoimhneas do mhathais, agus do throcaire, gu'm V ann a leumas m' anam suas 'ad ionnsaidh, a Chruthadair, comhluath 's a thèid 'f huasgladh bho'n choluinn ; bho 'n t-saoghal-sa gu'm b' ann a ni thu aiseag gu flathanas, bho innis nan diar gu ionad aighir 'us sòlais i^un chrìch. 'An sin cha bhi triiaighe a chuireas bruaillean air mo shiochaint, cha tig pian 'am fagus domh a CRABHADH DHAOINE TINNB. 321 chaoidh ; buaireadh cha bhi ann gus mo mhealladh, cunnartan cha rohaoidh air m' anam : agus ni cha tachair gu m' èislean. 'Ad f hochair bithidh mi, mo Dhia ; aghaidh ri aghaidh chi mi thu ; agus ann an còisridh ainglean, bithidh m'aighear a bhith 'g amharc air do mhòralachd ; bheir mi 'an sin mo bhriathran gu'm bu cheart, gu'm bu naomh do ràidean, a tha doilleir dorcha 'an so a bhos; aidichidh mi gu'n robh do chomhairleaD, d' òrduighean, 's do luthasachadh naomh, mar-aon 'us do-rannsaichte ; ged tha daoil mar sinne a' saoilsinn iomadh uair, gu bheil iad a' tighinn tarsuinn air do ghliocas 'us air do ghràdh. 'An sin bithidh thus' agam, m' Athair, agus mo Dhia, an gaol a's glaine 'bheir mi dhut, sealbhaichidh mi thu le aighear 'us aoibhneas mòr, agus an sòlas sin cha sguir gu dilinn. Dha d' threud bheir thu beatha shiorruidh, agus neach cha 'n urrainn a thoirt as do laimh. (Eoin. x. 28.) A' feitheamh orm tha aoibhneas bith-bhuan, agus fada fos cionn gach dùil, agus iarraidh cridhe. Sùil cha 'n f hac e, cha chuala cluas e, 's 'an cridhe duine riamh cha deach na nithean a dh' uidheamaich Dia ann am flathanas air-son na feadhnach a bheir gaol dha. f hlathanais an t-sòlais, thìr mhath fhirinnich an aoibhneis mhòir ! Car-son nach fuiligiim gach nì air do shon? Cha 'n urrainn domh rud na 's f hearr na thus' a chosnadh le m' f hulangas. Air an aobhar sin, le gràsan Dè leanaidh mi gu dlan mo bhuiUe, gabhaidh mi romham gu dàicheil, gus an glac mi an crùn sin a tha 'm freasdal orm bho'n bhritheamh cheart. (2 Tim. iv. 8.) 21 322 CRABHADH DHAOINE TTNNB. 'S e mo thoil mòran tiiille 'fhulang air-son do ghràidh-se, los', a dh'f huilig an toiseach uiread air mo shon-sa ; na dh'f huiligeas mi an dèigh so, 's ann air-sondo ghaoil-sa'thèid 'fhulang, agus a chionn gur e do thoil a th'ann. Dh' fhuilig thusa, a' fàgail samhla againn, gus an leanamaid do cheuman (1 Pead. ii. 21). Tha mi 'g imeachd a reir do ghuth, Shlànair naoimh. Tha mi 'togail mo chroise, 'us ga d' leanail. Thuirt thu: Cha 'n fhuilear dhut fulang, 'us dol a stigh gu d' ghlòir an dèigh sin. B' fhaide 's bu truime d' f hulangas f hèin na mo chuid-se de'n anshocair, agus gu deònach chuir thu suas rithe ; bha thu umhal gu bàs, 's eadh gu bàs na croise. Air an aobhar sin thug d' Athair ainm dhut, a tha fos cionn gach ainme, agus dha'n lùb gach glùn air nèamh, air talamh, agus fo 'n talamh. (Phil. ii. 8.) Tha mise ga d' leanail, 'us tha mi 'n dòchas an dèigh m' fhulangais gu'n tig mi gu d' ionnsaidh 'an aoibhneas. Thugas domh, losa, misneach agus càil gus am beachd Criostail so 'leanail; neartaich m' fhaighidin lag, daingnich mo bheachd neo-stèidheil, agus cum taic ri m' bhreòit- eachd. Mar mheangan lag glaodh riut fhèin mi, 's giir tu am fionan, air chor 's gu'n toir mi mach annadsa, le m' bheatha 's le m' bhàs, toradh na beatha sìorruidh. Gun thusa 's fheudar gu'm bi mi fann, 's gu'n gèill mi : uime sin tha mi ga m' shnaim fhèin riut gu teann. losa, tha gaol agam ort ; losa, tha mi 'fulang air do shon ; losa, tha mi 'faighinn a' bhàis air do shon ; tha mi 'creidsinn annad ; tha mi 'cur mo dhòchais annad ; losa, tha gaol agam ort ; CRABHADH DHAOINE TINNB. 323 neartaicli mo chreideamh, beothai ch mo dhòchas, teothaich mo ghràdh, agus na biodh an teine naomh so air a dhiocladh annam. Biodh mo dhòchas air a choimhlionadh, biodh mo chreideamh gun lagachadh, mo mhiann gun lughdachadh, agusbiodh m'fhaighidin ann an dòruinn 's 'an diachainnean gun diobradh. losa, ann ad uchd-sa tha mi ga m' thilgeadh fhèin gu h-iomlan : leatsa biom 'am beatha 's 'am bàs. Cliii 'us moladh dha d' ainm naomh a nis agus gu slorr- uidh. Amen. UEISFAIGHEAN 'AN AM TINJSTEIS. OTHIGHEAEN' losa, bho'n is e do thoil naomh- sa trioblaid a thighinn orm, tha mi làn-thoileach air striochdadh. " Gu'n dianar do tlioil air talamh mar thatliasga 'dianamh air neamJiJ^ Gu'n robh an tinneas so gu onair 'us glòir dha d'ainm naomh, agus gu sàbhaladh do m' anam. Leis a' bheachd so tha mi ga m' liubhairt fhèin dut gu h-umhailte, striochdte, gu f ulang cho fad' agus is àill leat, 'us anns an dòigh a 's àill leat. Chionn is peacach truagh mi, a Thigli- earn', a rinn iomadh eucoir ort, agus bho'n a bha mo chiontan bho chionn fad' a' glaodhaich diiighalt- ais ri flathanas, car-son nach gabhainn an t-achasan so bhuat ì mo Dhia, dè fàth mo ghearain ? tha thus' uile- cheart, 'us thoill jnise gu'ni buineadh tu rium gu goirt. Ach, mo Thighearna, na smachdaich mi na d' chorruich, agus na cronaich mi na d' fheirg. 324 CRABHADH DHAOINB TINNE. Tha fios agad nacn 'eil annam ach laigse, agus smiirach an talmhainn; na buin rium a rèir mo pheacannan, 's na leag do lamh orm cho trom 's a tha m' olcas a' toilltinn, ach a rèir lionmhorachd do mhòr thròcaire gabh truas dhiom. biodh do thròcair 'an cois do cheartais, agus neartaich mi le d' ghràsan na m' theinn. Thusa, 'Dhia, a tha làn iochd, dian cobhair orm, air dhòigh 's gu'n giiilain mi m' anshocair le faighidin, agus gu'n gabh mi an tinneas so bho d' laimh mar pheanas a tha mo pheacannan a' toilltinn. 'Na, leig ann am buaireadh mi, dion mi 'an aghaidh mo naimhdean, agus saor mi na m' easlainte bho gach ni 'chuireadh miothlachd ort ; agus mur èirich mi dhe 'n leaba so gu bràch, na leig dhomh dearmad a dhianamh air na miadhonan sàbhalaidh a dh' uidheamaich thusa na d' thròcair air-son m' anma gus 'ullachadh chum na siorrachd. mo Dhia, glan m' anam bho smal a' pheacaidh, biodh mo chreideamh agus mo dhòchas annad-sa daingean làidir, thoir dhomh gaol a thoirt dut os cionn gach ni ; agus tha mi 'g achanaich le dùrachd mo chridhe, as leth fulangas agus bàs Chriosta, gu'm bi mi air m' àirimh 'am measg nan naomh, 's a' seinn do chliù gu siorruidh. Amen. OTHIGHEAENA, òlaidh mi gu toileach an cupan searbh so a tha do làmh thròcaireach cheart a' tairgse dhomh : tha mi làn-striochdte dha d' thoil bheannaichte co-dhiu is beatha no bàs e ; cha 'n e mo thoil-sa ach do thoil naomh-sa gu'n robh diante. O Thighearna, tha mi 'tairgse dhut na tha mi 'f ulang CRABHADH DHAOINE TINNB. 325 an drasda, agus na dh' fhuiligeas mi an deigìi so gu bMth air a naomhachadh le fulangas mo Shlànair. mo Dhia, tha mi 'toirt aoraidh dhut mar mo chiad thùs agus mo chrìoch dheireannach, dhutsa tha mo chridhe 's m' anam a' toirt làn-umhlachd. Thigh- earna, 's e mo mhiann a bhith gu bràch d! seinn do chlià ann an tinneas no slàinte, 's a bhith 'toirt molaidh dha d' ainm maille ris na naoimh air nèamh 's air talamh. Tha mi 'toirt tainge dhut bho m'uile chridhe air-son gach tiodhlaic a bhuilich thu ormsa agus air d' Eaglais air fad, as leth do Mhic losa Criosta ; gu h-àraid air-son gaol a thoirt domh bho 'n t-slorrachd, agus mo shaoradh le d' Fhuil Phrìseil. na biodh an Fhuil sin air a dòrtadh air mo shon-sa 'an diamhanas. A Thighearna, tha mi 'creidsinn anns a h-uile firinn dhiadhaidh a thaisbean thusa, agus a tha 'n Eaglais naomh Chaitliceach a' teagasg. Is tusa Dia na firinn, nach urrainn mealladh no bhith air do mhealladh, agus a gheall gu'm bitheadh spiorad na firinn a' stiùradh d' Eaglais anns gach uile fhirinn. Ann an so ahair a! Clireud. Le d' chòmhnadh-sa, 'Dhia, so an creideamh anns am bi mi fad mo bheatha, agus anns am faigh mi bàs. A Thighearna, neartaich mo chreideamh. mo Dhia, 's ann annadsa 'tha m' earbsa gu h-iomlan, 'us diiil agam ri tròcair, gràsan agus sàbhaladh bhuatsa, as leth fulangas agus bàs mo Shlànair losa Criosta. Annads', a Thighearna, tha mo dhòchas ; na bitheam air mo mhealladh, losa 326 CRABHADH DHAOINE TINNE. cliaoimli, dian cobhair orm 'an nair mo thriob- laid, falaicli mi na d' lotan, agus glan m' anam le d' fhuil phriseil. O mo Dhia, tha mi 'toirfc gaoil dut le m' uile chridhe, le m' uile anam, agus os cionn gach ni; co-dhiu 's ann mar so bu mhiann leam gaol a thoirt dut. O thig a ghabhail seilbh na m' anam, 'us biodh e gu bràch air a lionadh le d' ghaol. 'S e mo thoil a bhith fuasgailte 's a bhith maille ri Criosta. c'uin a thig do rioghachd ì Thigh- earna, c'uin a bhios tu 'riaghladh cridheachan an t-sluaigh gu lèir ? C'uin a thig crioch air a' pheacadh 1 Air-son do ghaoil bithidh mi ann an carrantachd ri gach neach. Tha mi bho m' chridhe 'toirt làn- mhathanais do gach aon a rinn eucoir orm, 's ag iarraidh mathanais air gach aon air an d' rinn mi olc. Dian tròcair, a Dhia, a rèir do mhòr thròc- aire, agus a rèir lionarachd do chaomh thròcaire dubh as mo lochdan. O co 'bheir uisge dha m' cheann agus tobraichean dbiar dha mo shùilean gus am bi mi 'là 's a dh-oidhche ag caoidh mo pheac- annan ! Is truagh gu'n d' rinn mi eucoir riamh air an Ti a tha uile-mhath. O is sona an t-anam a ghlèidh neochiontas a' bhaistidh. A Thighearna, dian trocair orm, oir is peacach mi. 'losa, 'Mhic an Dè bheo, dian trocair orm. Tha mi 'liubbairt m' anma do Dhia a chruthaich mi à neoni ; do dh-Iosa mo Shlànair a cheannaich mi le 'fliuil phriseil ; do'n Spioraid JSTaomh a naomhaich 'an tobar a' bhais- tidh mi. 'Ad lamhan-sa a Thighearna, tha mi 'liubhairt m' anma. Tha mi 'nis 'us gu siorruidh ag cur cùl ris an CRABHADH DHAOINE TINNB. 327 aibhisteir, 'us ri 'uile ghniomhannan ; agus tha mi 'toirt gràine dh'a bhuaireadh 'us dh'a mhealltaireachd. Thighearna, na leig le nàmhaid m' anma buaidh 'fhaotainn orm a nis no aig uair mo bhàis. biodh d' ainglean naomh gu lèir ga m' dhion bho chumh- achdan an dorchadais. Mhàthair Dhè, guidh air ar son-ne na peacaich a nis, agus aig uair ar bàis. JSTaoimh agus Ainglean Dhè, guidhibh as mo leth, chionn is peacach truagh mise. Urnaigli air-son faighidin ^an àm moT'cJiràidh, OTHIGHEAE^^TA, chiontaich mi 'ad aghaidh, gabh m' fhulangas an èiric mo pheacannan ; is tric a chuir mi mìothlachd ort, 'us tha 'h-uile rèuson agam air fulang. A Thighearna, tha thusa ceart anns gach dòigh. 'S e an Tighearna a thug dhomh slàinte agus neart, 's e a thug bhuam iad. Tha 'chìiis mar a tha esan a' faicinn iomchuidli ; beann- aichte gu'n robh ainm an Tighearna. Thoill mi tuille mòr 's a tha mi 'f ulang ; anns a' cheart thrioblaid a leag thu orm tha thusa, a Thighearna, a' fìachainn tròcaire. mo Dhia, na caomhain mi 's an t-saoghal so, ach bi caomh rium 's an t-siorrachd. Is lionmhor iad a tha 'fulang ann an ifrinn air-son pheacannan a's lagha na 'rinn mise; is neoni na tha mi 'f ulang 'an coimeas riùsan ; 's ann dhomh a 's dàn a bhi 'gearan. A Thighearna, rinn thusa iobairt dhiot fhèin air mo shon-sa, agus tha mise ga m' thairgsinn fhein an dràsda mar iobairt dhutsa. Ma dh' fhuilig an Ti neochiontach air son ar peacannan, dè dh'èireas do'n chiontach. Eoimhe so 's e mo 328 CRABHADH DHAOINE TINNE. thoil fhèin a bha mi 'leantninn, ach bithidh mì air mo stiùradh le toil an Tighearna à so suas. Dè an Crìostaidh mise ma dhiùltas mi mo Cheannard a leanailt? Ghiùlain thusa, a Thighearna, do chrois, agus nach fhèudar dhomhsa mo chrois a ghiùlan mar an ciadna. Cha mhi do sheirbhiseach ma chuireas mi 'an aghaidh do thoile, no ciamar a their mi mo Thighearna riut, mur bi mi umhailte dhut ì 'S ann lo d' òrdugh a thàinig so orm, a Thighearna, beann- aichte gu'n robh d' ainm. Seall orm, a Thighearna, le truas, thoir f urtach dhomh 's mi 'an teinn. Gheall thu cobhair dhaibhsan a ghlaodhadh ort na'n trioblaid, a Dhia dian còmhnadh rium gun dàil. Gheall thu nach bitheadh a h-aon a chuireadh earbsa annad air a mhealladh ; a Dhia 's ann annadsa a tha m' uile dhòchas ; a Dhia na trèig mi. A Dhia cuidich mi, thoir dhomh fulang le faighidin, 's a bhi làn- striochdte do d' thoil bheannaichte. 'S e so lath' a' chath ; le d' chòmhnadh-sa, a Dhia nam feart, gheabh mi buaidh ; bho'n a gheall mi do bhratach a leantuinn is còir dhomh fulang 'ad aobhar ; is mòr a dh' fhuilig na martairean, ach an uair a bu mhutha an dòruinn thug iad moladh do d' ainm. Am beil còir agamsa air a bhi saor bho thrioblaid^ Am beil mise na's fhèarr na 'n fheadhainn a dh' fhalbh romham? Is ioma là socrach, slàinteach, a bh' agamsa, agus feadh- ainn a b'fhèarr na mi ann an trioblaid 's an anshocair; bho'n is àm diachainn a' bheatha so, nach fhèum mise tachairt ri diachainn mar an ciadna? Ambidùil agamsa ri crùn mur fhaigh mi buaidh ì 'S am faigh mi buaidh mur dian mi cath 1 Ciod is f hiach m' ùmhlachd mur CRABHADH DHAOINB TINNB. 329 strioclid mi do m' thrioblaid ? JSTo m' fhaighidin mur giiilain mi m' anshocair 1 No c'àit am beil mo mhisneach 's mo neart ma ghèilleas mi 'an àm cruad- ail? So an t-àm a dhearbhas gur Criostaidh mi. mo Dhia, dè 's fhiach gach gealladh a thug mi dhut, ma chuireas mi 'd aghaidh an uair a smachd- aicheas tu mi? Ma tha mi 'toilltinn mo chronachadh, mo Dhia, car-son a chuirinn 'ad aghaidh ? A Thighearna, na cronaich mi ann ad fheirg, agus na smachdaich mi ann ad chorruich. Ged nach 'eil mi ga 'thoilltinn, seall thusa orm, a Dhia, le truas agus le bàigh. Tha fhios agad nach 'eil annam ach neoni; cuidich mi le d' ghràsan cumhachdach. Na trèig mi 'am dhiachainn, ach dion mi fo sgàil do sgeithe, a Dhia nam feart : is crèutair bochd truagh mi ; na bi ann am feirg rium. Cha'n 'eil cobhair ri 'fhaotainn ach bhuatsa ^mhàin; is tu mo thaic, m' fhasgadh, agus mo dhidean. A Dhia, na cuir suarach mo ghearan, ach thoir fasgadh dhomh fo sgàil do chumh- achd. Thoir bhuam mì-fhaighidin, cìosnaich mo nàdur coirbte. Olam gu deònach an cupan a chuir thu 'am làimh. Thoir dhomh mo chrois a ghiùlan le faighidin ; is ann tromh mhòran anshocair a thèid sinn a stigh do righeachd fhlathanais ; 's f hèudar dhaibhsan leis an àill a bhi 'an glòir maille ri losa, fulang maiUe ri Tosa. lonnsaich dhomh mo thrioblaid a ghiùlan air dhòigh 's gu'n tig i gu fèum sìorruidh do m' anam. Thig crloch air gach nl a dh' fhuiligeas mi an dràsda ; is goirid dioman m' ùine 's an t-saoghal so; cha'n fhada 'th'agam ri fulang. Ach air an ath-bheatha cha tig crioch. giùlaineam a' 330 COMANACHADH DEIREANNACH. phian so nach mair ach goirid, 'an dòigh Chrlostail, fhaighidnich, los gu'n seachainn mi a' phian a mhaireas a chaoidh ! Ma tha e duilich cur suas leis an trioblaid so, ciamar a dh' f huiliginn dòruinn shìorruidh ifrinn ì 'S ann gus mo theasraiginn bho phèin shiorruidh a leag thusa, a Dhia, pian aimsireil orm. Fuiligidh mi gu toileach le còmhnadh do ghràs. Do thoil-sa, a Dhia uile-ghlic, uile-hheannaichte, agus uile-thròcair- each, gu'n robh diante. Amen. URNAIGH ROMH 'n CHOMANACHADH DHEIREANNACH. An uair a bhios duine tinn a' dol a ghabhail comanachaidli, is còir a' chèarna 's am bi e a chur 'an òrdugh cho glan 's a dh'fhaodar ; bòrd a bhi ann 's anart geal glan sgaoilt' air, agus Cèusadh 'us dà choinnil ; bidh e iomchuidh cuideachd, gloine de dh-uisge 'bhi air. OSHLANAIE bheannaichte, 'losa Chrìosta 1 tha mi 'creidsinn gu daingean gu'm beil thu da 'rireamh a làthair anns an t-Sàcramaid urramaich so, a tha mi 'nis a' dol a ghabhail mar lòn-turuis na siorrachd : tha mi 'creidsinn gur e d'fhìor Fheòil agus d'fhìor Fhuil maille ri d'Anam agus do Dhiadhachd a th' innte. 'S e mo mhiann an t-aran nèamhaidh so fhaotainn, air son d'onaire agus do ghlòir-sa, agus math m' anma, los gu'm bi mi gu sona air mo dhlùthadh riutsa. Ach ciamar is dàna leam teannadh riut; cnuimheag cho truagh, a dhionnsaidh Mòrachd neo-chrìochnaich ; peacach cho sa-Iach, gu gloine agus naomhachd fhèin ? 'S ann 'ad thròcair, uime sin, a tha mi 'cur m' uile earbsa ; ach bho'n is e do thoil cuireadh a thoirt dhut fhèin a COMANACHADH DBIREANNACH. 331 dh-ionnsaidh bothain cho bochd, truagh, agns suarach, ris a' chòm so, deònaich, guidhim ort, gràsan, miagh, iimhlachd, agus cràbhadh a thoirt dhomh, a dh'uidh- eamaicheas àite-tàimh iomchuidh gu gabhail romhad. Glan m' anam bho'n a h-uile smal peacaidh, èid e le trusgan-bainnse na carrantachd, agus sgeadaich e le uile shubhailcean. Thigim h-ugad mar Mhagdalen, gus mo shaoradh bho'n a h-uile olc, agus thusa a ghlacail, m'aona mhath. Tha fuath agam bho ghrunnd mo chridhe air m' uile pheacannan, a chionn gu'n do chuir iad miothlachd air do mhathas. Tha toil agam an tilgeadh uile sìos aig do chasan, gus am mathar 's an dubhar as iad le d'Ehuil Phriseil. Tha duilichinn orm air an son, agus bithidh mi duilich, brònach air an son, fhad' 's is beò mi. ì^ì mi caoidh 'us tuireadh air an son le doilghios-cridhe. Ged a tha iad lionmhor agus uamhasach, is neoni iad làimh ri d'thròcair do-thomhaiste, agus ri èiric neo- chriochnach d'Fhala Priseile. Thoir mathanas dhomh, ma ta, 'losa chaoimh. Air sgàth do mhòr- iochd, gabh truas rium agus sàbhail mi ; a chioun cha trèig thu a chaoidh iadsan a chuireas an dòchas annad. Tha mi 'toirt gaoil dhut, mo Dhia, le m' uile chridhe, 's le m' uile anam, os cionn gach ni a th' air talamh no airnèamh; co-dhiu 's e mo mhiann gaol a thoirt dhut le diirachd mo chridhe. Tha mi ga m' liubhairt fhèin dhut gu siorruidh. thig agus gabh seilbh 'am chridhe gu là-bhràth. Tha mi ga 'thairgsinn dhut gu h-iomlan. thig agus las suas e le teine caomh do ghaoil nèamhaidh, agiis na sgaradh nithean 'am beatha no 'm bàs mi bhuat tuiUe. 332 COMANACHADH DEIREANNACH. losa chiùin, deasaicli mi gus am beannachd a tlia thu brath a bhuileacliadb. orm fhàilteachadh mar is còir. Irioslaichte 'an cridhe 's 'an inntinn, tha mi 'toirt aoraidh 'us urraim dhut, 's ag aideach 'ad làthair nach 'eil annam ach duslach 'us luath. 'S e earbsa 'ad mhathas a tha 'toirt dànadais dhomh tighinn a d' ionnsaidh, a chionn 's èiginn dhomh gabhail ris nach airidh air mi air sheòl sa bith. Thighearna, chdn fhiach mise gu^n tigeadh tu stigh fo m' fhardaich ; ach ahair am facal a mhàin, agus hithidh m' anam sàhhailte, URNAIGH AN DEIGH a' CHOMANACHAIDH DHEIREANNAICH. TAIJSTG 'us glòir dhut, Thighearna, a dheònaich 'ad mhòr-chaoimhneas tighinn a shealltainn orm, agus furtachd a thoirt do m' anam fèumach. Leig le d' sheirbhiseach a nis triall ann an sith, a rèir d' fhacail. Thàinig thu a choimhead orm, agus cha dhealaich mi riut. A nis gabhaidh mi mo chead de'n t-saoghal gu toileach ; agus thèid mi 'd choinnimh-sa, a Dhia, le sòlas. losa chaoimh, cha dhealaich mi riut gu sìorruidh. Tha mi 'nise air mo dhlùthadh riut gu teann, annadsa bithidh mi beò, annadsa gheabh mi bàs, agus annadsa tha mi 'n earbsa 'bhi 'còmhnaidh gu bràch. Cha'n 'eil 's a' bheatha so ach trioblaid 'us anshocair; 's e mo mhiann a bhi air m' fhuasgladh 's a bhi maille ri Orìosta. Ged a ghluaiseas mi ann ^n sgàil a' bhàis^ cha'n AN OLA DHEIREANNACH. 333 èirich bèud dliomli, bho'n a tha thusa ann am chuid- eachda, a Thighearna. Mar a tha am fìadh an dèigh air uisge an fhuaraiu, mar sin tha m' anam 'an tòir orfc ; tha m' anam tarfcmhor 'an geall air òl à tobar na beatha. mo Dhia, c'uin a thèid mi 'd làthair ! losa, thoir do bheannachd dhomh, agus socraich m' anam ann an sith shiorruidh ; ann am f ois nach f haigh mi ach bhuatsa a mhàin; ann am fois nach cuir mo nàmhaid a dhifch orm. Is fhada leam gus am bi mi 'd chuideachda ann an sòlas siorruidh; is truagh nach robh m' anam aig fois; 's ann annadsa, a Dhia, a tha sòlas righeachd fhlath- anais. Ciod e mo ghnothach-sa tuille Hs an t-saoghal ] Dè a tha bhuam ann am llathanas ach thusa, mo Dhia ? 'Ad lamhan-sa tha mi 'liubhairt nlo spioraid : losa, glac m' anam 'us thoir gu sòlas siorruidh e. Amen. URNAIGH ROMH'N OLA DHEIREANNAICH. OTHIGHEAEI^A losa Chriosta, tha thu ann ad mhòr-iochd a' freasdal oirnn le d' chuideachadh làidir anns gach gàbhadh 'us cunnart 'am bi simi : deònaich mise 'dhianamh toillteanach air na gràsan a tha fuaighte ris an t-sàcramaid a tha mi 'dol a ghlacail an dràsda. Dh'òrdaich thu sàcramaid na h-Ola Deir- eannaiche gu furtachadh air na daoine a tha'n dòruinn, agus ann an riafcanas àraid air fcaic agus air misnich ; tha mise deònach air an leigheas spioradail so 'ghlacail. 334 AN OLA DHEIREANNACH. air son na crìche gus an do shònraich tliu i. Deòn- aich, a Thighearna, gu'n tig an t-ùngadh naomh so gu fèum dhomh, gu m' anam a leigheas bho na crèuchdan a dh'f hàg am peacadh air ; gus mo neart- achadh 'an aghaidh gach buairidh ; gu taic a dhianamh dhomh 'am thrioblaid, 's 'am dhòruinn ; agus, a rèir do thoile naoimh-sa, gu m' ullachadh gu bàs beann- aichte. Ma tha thu 'faicinn gu'm bi slàinte do m' chokiinn na 'cuideachadh gu m' anam a shàbhaladh, biodh so na 'mhiadhon gus a tilleadh ga m' ionnsaidh. Ach tha mi làn-striochdte do d' thoil naoimh. Is deònaiche mi air do thoil-sa 'dhianamh na 'bhi beò 's an t-saoghal so. Dian rium a rèir 's mar a tha thu 'faicinn a's fhèarr do m' anam. So aon iarrtas mo chridhe, do thoil-sa 'bhi diante. Thoir dhomh slàinte no easlainte, beatha no bàs, do thoil phriseil-sa gu'n robh diante, 's cha'n e mo thoil-sa. Is mutha an toilinntinn leam do thoil-sa 'bhi diante, na deich mile saoghal a bhi agam. Bu ghnothach àghor dhòmhsa na'n dianadh mo choluinn a thilgeadh a dh-ionnsaidh na h-ìirach as an d' thàinig i, dioladh air son nam fìachan a th' agad orm. Bha mo shiiilean fosgailte do ghòraiche ; bha mi 'toirt cluaise do chùlchainnt, do dhroch-cainnt, 's do chainnt dhiamhain ; bha mi 'toirt as-onair dhut le m' theanga, 's le m' ana-meas- arrachd ; bha mo lamhan ag cur air 'aghart an uilc ; bha mo chasan ag giuasad 'an cèumannan na h-aimid- eachd. Leis an Ola Naoimh so, agus le urnaigh na h-Eaglaise, thoir dhomh mathanas, a Thighearna, anns gach peacadh a rinn mi le m' chèudan-corporra ; biodh na dorsan sin a leig am peacadh a stigh gu m' AN OLA DHEIREAXXACH. 335 anam a nise dùinte air an t-saoglial so. Biodh nio shiiilean fosgailte dhutsa a nihàin ; biodh mo chluasan ag èisdeachd ri d' fhàintean ; biodh mo theanga gun tàmh ag iarraidh iochd agus tròcair ort. Direadh m'iirnaigh mar ìobairt thaitnich 'ad fhianuis ; biodh mo lamhan togte suas ri nèamh ag iarraidh mathanais 'am pheacannan ; gkiaiseadh mo chasan 'ad shlighean, agus biodh mo chridhe na 'thèampull beò aig an Spiorad Xaomh. Ann ad lamhan, losa, air am beil gaol mo chridhe, tha mi 'liubhairt m'anma. Annadsa bithidh mi beò, annadsa gheabh mi bàs, annadsa ni mi còmhnaidh, agus annadsa tha mi 'n dòchas gu'n sealbhaich mi a' bheatha shìorruidh. Amen. URXAIGH AN DEIGH XA H-OLA DEIEEAS-XAICHE. OMO Dhia, is tusa 'chruthaich, a shàbhail, 's a naomhaich mi, 's a rinn fuasgladh orm ann an ioma cunnart 'us gàbhadh, a thaobh anma agus cohiinne. Bheathaich thu mi le Sàcramaid dhiadh- aidh do Chuirp, agus d' Ola priseile ; agus dheònaich thu dhòmh dleasnas na h-Eaglaise, ged is ioma h-aon a bu toillteanaiche na mi a fhuair bàs obann as 'aonais. Air son nan gràsan so, 's nan tìodhlaicean mòra a bhuilich thu orm, tha mi 'toirt mòran tainge dhut ; tha mi 'tairgsinn mo chridhe dhut mar ìobairt-loisgte, seall air le tlachd 's le bàigh. Cha 'n iarr mi 'bhi saor bho m' anshocair ; bho'n is ann agadsa 'tha fios air an ni 'thig gu m' fhèum. Deònaicìi gu'm fuilig 336 LEADAN DHAOINE TINNE. mi gun ghearan, 's gu'n giùlain mi gu foighidneach gacli crois agus trioblaid a thig bho d' làimh ; ma 's e do thoil bheannaichte mo choluinn lag a phianadh le barrachd cràidh 'us dòruinne na tha mi 'fulang an dràsda, Thighearna, tha mi toileach cur suas leis, agus a bhi striochdte do d' thoil naoimh anns gach nì. mo Dhia, èisd ri aon achanaich, 's i sin, gu'n tig am bàs orm ann an staid nan gràs, agus gu'm faigh mi, 'an dèigh trioblaid 'us anshocair na beatha so, seilbh ann an righeachd na glòire, gu 'bhi 'seinn do chliìi maille ris na I^aoimh ann an sòlas slorruidh. Atnen. LEADAN DHAOINE TINNE. ATHIGHEAEISrA, dian tròcair. A Chriosta, dian tròcair. A Thighearna, dian tròcair. A Naomh Mhoire, Guidh air a shon (son). 'Ainglean 'us 'Ardainglean naomh uile, Guidhihh aii a shon (son). N. Abel, Guidh air a shon (son). A Chòisridh bheannaichte uile, Guidhihh Sfc, N. Abraham, Guidh^ ^c, N. Eoin-Bhaiste, Guidh, Sfc, K loseph, Guidh, Sfc. Athraichean 'us 'Fhàidhean naomh uile, Ouidhihli, ^c. N. Peadar, Guidh, ^c. N. Pòl, Guidh, ^c. N. Aindris, Guidh, Sfc. ¥. Eoin, Guidh, Sfc, LEADAN DHAOINE TINNB. 337 'Ostala 's a Shoisgeulaiche naomh uile, Guidhihh, ^c, 'Uile Dheisciobuile naomh an Tighearna, Guidhibh, Anaoidheana naonih uile, Guidhihh, ^c. N. Stephain, Guidhy &c. X. Labhruinn, Gicidh, ^c. A Mhairtirean naomh uile, Guidhihh, Sfc, K Silbhester, Guidh^ Sfc, ^. Grigori, Guidh, ^c. IST. Uistein, Guidh^ ^c. 'Easpuigean 'us 'Aidmheiliche naomh uile, Guidhihh, ^c. N. Benedic, Guidh, ^c. E". Franse, Guidh^ ^c. A Mhanaichean agus 'Aonaranaich naomh uile, Giddhihhj ^c. K Moire Magdalen, guidh., ^c. N. Liùsaidh, guidh^ ^c. 'Oighean 's a Bhantraichean naomh uile, Guidhihh, ^c. A jS"aoimh 's a Bhan-naoimh Dhè uile, Dianaihh eadarghiiidhe air a shon (son). Bi tròcaireach, Dian fathamas ris (rithe), Thigh- earna. Bi tròcaireach, Saor e (i), Thighearna, Bi tròcaireach, Bho d' fheirg, g3 Bho ghàbhadh a' bhàis, ^ Bho dhroch bhàs, X Bho phian ifrinn, ^ Bho gach olc, 'S' 22 ^ 338 URNÀIGH 'aN SPAIRN a' BÌIAIS. Bho chumliaclid an droch-spioraid, ^ As leth do Bhreith, § As leth do chroise 's do phàise, As leth do Bhàis agus do Thiodhlacaidh. -^ As leth d' Aiseirigh glòrmhoire, ^ As leth do Dheasghabhail mìorailtich, ^ As leth gràsan an Spioraid ISTaoimh an Comhfhurt- ^ air, ^' Air latha a' bhreitheanaiS; g Sinne na peacaich, g Debnaich èisdeacJid ruinn, ^ Thu 'bhi bàigheil ris (ritlie), Deònalch èisdeachd ruinn. A Thighearna, dian tròcair òirnn. A Chriosta; dian tròcair òirnn. A Thighearna, dian tròcair òirnn. Agus 'nuair a tha an t-anam ann an cruaidh spàirn a' bhàis, theirear : Dianamaid Urnaigh, IMICH as an t-saoghal so, anam Chriostail, ann an ainm Dhè an t-xithair uile-chumhachdach, a chruthaich thu : ann an ainm losa Chrìosta, Mac an Dè bheò, a dh' fhuilig air do shon : ann an ainm an Spioraid ]N"aoimb, leis an deach do naomhachadh : ann an ainm nan Aingeal agus nan Ardaingeal : ann an ainm nan Cathraichean agus nam Feartan ; ann an ainm nam Prionnsaichean agus nan Cumhachdan : ann an ainm nan Cherubim agus nan Seraphim; ann an ainm nan Athraichean-E'aomh agus nam Fàidh- ean; ann an ainm nan Ostal agus nan Soisgeulach URNAIGH *AN SPAIRN a' BHAlS. 339 naomh ; ann an ainm nam Mairtirean agus nan aid- mheileacli naomh; ann an ainm nam Manach agus nan Aonaran naomh ; ann an ainm nan Oighean naomh, agus ISTaoimh agus Ban-naoimh Dhè uile ; an diugh biodh do thuinidh 'an sìth, agus do dhachaidh ann an Sion naomh. Tromh losa Crìosta ar Tighearna. Amen. . A Dhia na h-iochd, a Dhia na tròcaire, a tha le miad do bhàigh a' toirt a' pheacaidh air falbh leis an aithreachas, 's a tha 'leaghadh as nan ciontan a chaidh seachad ann am fìalachd do ghràs ; thoir sùil fhial air i^. so do sheirbhiseach (hlian-sheir'blnseacli), agus air ar n-iarraidh èisd ri 'achanaich (h-aclianaicli), a' sir- eadh le uile dhiirachd a chridhe (cridhe) mathanais na 'uile (h-uile) pheacannan. Leighis ann (innte), 'Athair'^a tròcaire, gach ni a tha breòite le laigse shaoghalta, no truaillidh le ceilg an droch- spioraid, agus snaim e (i) ri corp d' Eaglais fhèin, mar bhall a chaidh a cheannach leat. Gabh truas, a Thighearna, ri 'osnaich (h-osnaich), gabh truas ri 'dheòir fdeòir) : agus bho nach ann 'an ni sa bith eile, ach ann ad iochd-sa a tha bun a dhòchais (dòchais), thoir sìth dha (dhi) fo dhìomhaireachd do sgèithe. Tromh Chricsta ar Tighearna. Amen. Eis an Dia uile-chumhachdach tha mi ga d'earbsa, a bhràthair (phiuthar) ro-ghaolaich, agus ga d'liubh- airt dhàsan leis an leis thu mar chrèutair : air clior, 's an uair a phàidheas tu leis a' bhàs dlighe do nàduir, gu'n till thu ris an Ti a chruthaich thu, agus a dhealbh thu à criadh an talmhainn. A' talbh as a' choluinn, ma ta, gu'n? b' e cuideachd gheal nan 340 Urnaigh 'an spairn a* bhais* Aingeal a chòmlilaicheas d' anam : gu'm b' e ctiif t nan Ostal le 'm fàilt shèimh. a thig 'ad fhianuis : gu'm b' e armailte buadhach nan geal IMhairtirean a thig 'ad dhàil : gu'm b'iad na h-Aidmheilich, cruinn inar lilidh geal, a dh'iadhas umad : gu'm b' e co- sheirm èibhinn nan Oighean a ghabhas greim dhiot, agus a bheir gu fois shaibhir thu ann am broilleach nan athraichean naomh ; gu'm b' ann le aoigh agus gean na 'aodann a nochdar dhut losa Crìosta, ga d' ghairm 'am fochair a chàirdean : gu'm bu fada bhuat gach nì a dhiolar 'an dorchadas, a smachdaichear 's an teine, 's a dhìtear gu dòruinn shìorruidh : gèill- eadh dhut Sàtan an uilc, maille ri 'chombaich : crith- eadh e romh d' thigheachd 'am naeasg nan Aingeal : teicheadh e le f uathas gu 'aibheis dhuibh, shìorruidh fhèin. Eireadh Dia, 's biodh a naimhdean air an sgapadh : teicheadh a luchd-fuath as 'fhianuis, meathadh iad as mar an deathach ; mar a leaghas a' chèir ri aodann an teine, caitheadh na peacaich as 'an làthair Dhè : ach aig na daoine-cearta biodh cuilm, biodh aighir 'an làthair Dhè. Mar sin le fìamh air an gonadh biodh ceathairne an dorchadais, agus aig gaisreadh Shàtain na biodh de dhànadas ceap-aimhleis a chur 'ad shlighe. Saoradh Criosta thu bho phèin, a chèusadh air do shon ; saoradh Crìosta thu bho bhàs siorruidh, a dheònaich am bàs fhulang air do shon ; suidhicheadh Crìosta, Mac an Dè bheò, thu ann am pàras àilHdh nan sèud; cunnt- adh am Buachaille firinneach ud thu 'an àirimh a thrèud. Glanadh e thu bho d' pheacannan gu lèir, agus am measg a dhaoine-taghte tilgeadh e do URNAIGH 'aX SPAIRX a' BHAIS. 341 clirarinclnir : gu!m V aim aghaidh ri aghaidh a chl thu do SHànair, agns gu bràch gn'm b' ann a bhios do shiiil shona ag coimhead air fnaran àghor na firinne, agus gu'm b' ann 'an comunn nan Xaomh a lèumas d' anam le sòlas fo dhèarrsadh an t-soluis shìorruidh. Amen. Thoir, Thighearna, do sheirbhiseach (bhan- sheirhJiiseach) gu ionad na beatha, ris am beil a dhùil (duil) bho d' thròcair. E. Aìnen. Saor, Thigheama, anam do sheirbhisich (hhan- sheirhhisich), bho uile chunnartan iuthaina, bho'n a h-uile pèin, 's bho'n a h-uile truaighe. K. Amen. Saor, Thighearna, anam do sheirbhisich (hhan- sheirhhisich), mar a shaor thu Enoch agus Elias bho bhàs cumanta chlann-daoine. R. Araen. Saor, Thighearna, anam do sheirbhisich {hhan- sheirhhisich), mar a shaor thu Xoà bho'n tuil. E. Amen. Saor, Thigheama, anam do sheirbhisich (hhan- sheirhhisich), mar a shaor thu Abraham bho Ur nan Caldèàch. E. Aììien. Saor, Thigheama, anam do sheirbhisich (hhan- sheirhhUich), mar a shaor thu lob bho 'uile dhòr- uinnean. E. Amen. Saor, Thigheama, anam do sheirbhisich (hhan- sheirhhisich), mar a shaor thu Isaac bho 'bhi na 'ìobairt fo làimh 'athar. 342 URNAiGH 'an spairn a' bhAis. R. Amen. Saor, Thigheama, anam do sheirbhisich {Ijhan' slieirhhisicJi), mar a shaor thu Lot bho Shodom 's bho lasraichean teine. E. Amen, Saor, Thighearna, anam do sheirbhisich (hhan- sheirhhisich), mar a shaor thu Maois bho làimh Phàrao righ na h-Eiphit. E. Amen. Saor, Thighearna, anam do sheirbhisich {hhan- sheirhhisich), mar a shaor thu Daniel bho shloc nan leomhan. R. Amen. Saor, Thighearna, anam do sheirbhisich {hhan- sheirhhisich), mar a shaor thu an triiiir chloinne bho *n àmhuinn theine, 's bho làimh an droch righ. R. Amen. Saor, Thighearna, anam do sheirbhisich (hhan- sheirhhisich), mar a shaor thu Susanna bho aithis bhrèige. R. Amen. Saor, Thighearna, anam do sheirbhisich {hhan- sheirhhisich)^ mar a shaor thu Dàbhaidh bho làimh righ Sàl agus Gholiah. R. Amen. Saor, Thighearna, anam do sheirbhisich (hhan- sheirhhisich), mar a shaor thu Peadar 'us Pòl bho pliriosan. R. Amen. Agus mar a shaor thu an òigh 's a' bhana-mhairtir bheannaichte Tecla bho thrì dòruinnean cruaidhe, URNAiGH 'an spairn a' bhais. 343 amliuil sin deònaich anam do sheirbhisich {blian- slieir'bìiisicìi) so a shaoradh, agus a chur {cur) maille riut ann an seilbh na beatha siorruidh. E. Amen, Dianamaid ùrnaigK THA sinn ag earbsa riut, Thighearna, anam do sheirbhisich {hhan-slieir'bMsicli) IN". agus 'se ar n-achanaich riut, losa Chriosta, a Shlànair an t-saoghail, nach diiilt thu an t-anam so, a thàinig thu 'shireadh gu tròcaireach gu talamh, a chur an asgail nan Athraichean-]^aomh. Gabh, a Thigh- earna, ri 'anam (Ji-anam), a chaidh a chruthachadh, cha'n ann le diathan eile, ach leatsa an t-aon Dia beò agus firinneach : oir Dia eile cha'n 'eil ann ach thusa, agus fear do ghniomh cha'n 'eil ri 'fhaotainn. Thoir sòlas do'n anam so na d' làthair, na cùm cuimhne air a sheann (seann) chiontan, no air a' mhisg a dh'fhaodadh droch thogradh a lasadh na 'inntinn (h-inntinn). Ge do dh-èirich dha (dhi) am peacadh a dhianamh, cha d'àicheadh leis (leatha) an t-Athair, 's am Mac, 's an Spiorad Naomh, ach chreid e (J) annta, 's bha èud diadhaidh na 'chridhe (cridhe)^ agus do'n Dia a rinn gach ni thug e (i) aoradh gu dligheach. Dianamaid ùrnaigJi. E'a agair air (oirre)^ tha sinn ag guidhe ort Thighearna, peacannan na h-òige agus an aineolais ; ach a rèir do mhòr-thròcaire fhèin bi cuimhneach air a leas ann an sohis do ghlòire. Fosgladli 344 URNAIGH 'aN SPAIRN a' BHAIS. flathanas roimhe (roimpe) ; biodh toilinntinn air na h-Ainglean. Gu d' righeachd, a Thighearna, gabh do sheirbhiseach (bhan-sheirhhiseach). Gabhadh !N"aonih Micheil Ardaingeal Dhè aig am beil ceann- feadhnas air feachd fhlathanais, greim dheth (dhi), Ka 'choinnimh ('coinn-) thigeadh Aingiean Dhè agus thugadh iad e (i) gu baile glòrmhor leriisaleim. Cuireadh an t-Ostal Peadar beannaichte, a fhuair bho Dhia iuchraichean fhlathanais, furan air (oirre). Dianadh ]N"aomh Pòl, a thoiU a bhi na 'shaghach taghte, a chòmhnadh (còmh-). Biodh naomh Eoin, an t-Ostal ionmhuinn a fhuair sealladh air dìomhair- eachd fhlathanais, na 'eadarghuidhear air a shon (son). Dianadh na !N"aoimh air fad agus daoine- taghte Dhè, a dh' fhuilig anns a' bheatha so dòruinn air son Chriosta, eadarghuidhe air a shon (son). Air chor 's gu'm faod e (i) 'an dèigh bristeadh à priosan na feòla, ruighinn air glòir righeachd fhlathanais, le comaradh losa Chriosta ar Tighearna. A tha beò 's a' riaghladh maiUe ris an Athair, agus ris an Spiorad Xaomh, bho shaoghal gu saoghal. Amen. Nuair a chaochlas e (i), theirear. Thigibh, a N'aomha Dhè uile, thigibh uile Ainglean an Tighearna, agus glacaibh 'anam (a h-anam), agus thugaibh e 'an làthair an Ti a's àirde. Y. Gu'm b'e Criosta a rinn do ghairm a ghabhas greim dhiot; gu'm b' iad na h-Ainglean a ghlacas tu, agus a chuireas an uchd Abrahaim thu, 's 'an làthair an Ti a's àirde. K. Glacaihh ^anam (a h-anam). URNATGH 'aN SPATRN a' BHAIS. 345 V. Fois shlorraidli thoir dha {dhi) a. Thighearna, agus solus nach dìbir dèarrsadh air (oirre). R. Thugaihh e ^an làthair an Tì a^s àirde. A Thighearna, dian trocair òirnn. A Chriosta, dian trocair òirnn. A Thighearna, dian trocair òirnn. Ar n-Athair, &c. (le guth ìosal). V. 'S na leig ann am buaireadh sinn. E. Ach saor sinn hho ^n olc. V. Fois shìorruidh thoir dha (dhi) a Thighearna. R. Agus solus naoh dìhir dearrsadh air (oirre), Y. Bho dhorsan ifrinn. R Teasraig ^anam (a h-anam), Thighearna, Y. A Thighearna, èisd ri m' achanaich. R. Agus gu dC ionnsaidh thigeadh mo ghuth, Y. Gu'n robh an Tighearna maille ribh. E. Agus ri d^ spiorad-sa. Dianamaid ìirnaigh, Eiutsa, a Thighearna, tha sinn ag earbsa anam do sheirbhisich (hhan-) N. gu 'bhi maireann maille riut 'an dèis a' bheatha so a thrèigsinn : agus na ciontan a rinn e (i) na 'bheatha (^heatha) le laigse a nàduir, glan thusa bhuaithe (hhuaipe) na d' mhòr thròcair. As leth losa Chriosta ar Tighearna. Amen. 346 LEADAN AIR SON NAM MARBH. AIE SO:Nr NAM MAEBH. LEADAN AIR SON NAM MARBH. ATHIGHEAE:N"A, dian tròcair òirnn. A Chriosta, dian tròcair òirnn. A Thighearna, dian tròcair òirnn. 'losa, èisd ri'r n-ùrnaigh. A Thighearna losa, thoir dhuinn ar n-achanaich. Dhia Athair, a Chruthadair an t-saoghail, Dian tròcair air anmannan nam marhh-chreideacK Dhia a Mhic, a Shlànair a chinnidh-dhaonda, Saor anmannan nam marhh-chreideach, Dhia a Spioraid J^aoimh, a ni foirfe na daoine taghte, Coimhlion sblas nam marhh-chreideach. Thrìonaid naomh, aon Dia ann an trì pearsachan, Thoir fois do dh-anmannan nam marhh-cJireideach. 'Oigh Moire bheannaichte, a chaidh a thoirt siias gu buadhor gu rìgheachd do Mhic, tromh ghràsan sònraichte, Guidh air son anmannan nam marhh-chreideach. 'Ainglean beannaichte, a rinn fèum math de chiad ghniomh ur toile, 's a fhuair seilbh air ^"^ sonas neo-chaochlaideach. £ 'Athraichean beannaichte, a bha air ur lìonadh g^ le sòlas an uair a thug Slànair a chinnidh-dhaonda i^ f uasgladh dhuibh as a' phrìosan anns an robh sibh ^ fada fo chuibhrichean. LBADAN AIR SON NAM MARBH. 347 'Fhàidhean beannaiclite, a bha, 'an dèigh feith-. eamh le faighidin air teachd a' Mhessìa air ur lionadh le aoibhneas le e-fhèin a thighinn gu'r sealltainn. A I^aoimh beannaichte, a chaidh, aig aiseirigh ^ ghlòrmhoir ar Slànair, a thoirt à Limbo gu làth- g^- aireachd shoilleir Dhè. g;; 'Ostala beannaichte, a shuidheas air an latha Ì^ ghàbhaidh, dheireannach, air dà chathair dhiag, a g^ thoirt breith air dà thrèubh dhiag Israeil. ^ A Dheiscioble beannaichte ar Tighearna, a lean | a chèumannan naomh ann an rathad cumhang ^ na foirfeachd. § A Mhairtirean beannaichte, a chaidh romh | mhuir ruadh ur fala fhèin, 's gun fhuireach ri dol § romh ànradh an fhàsaich, a chaidh direach do ^ thalamh a' ghealltanais. S 'Aidmheiliche beannaichte, a chuir suarach ^ faoineis an t-saoghail, 's a leag ur n-ìnntinn gu | h-iomlan air aoibhneas fhlathanais, 's a tha 'n 3^ làn-sheilbh ur miann. ^ 'Oighean beannaichte, a bha a ghnàth na'r fair- 5" eachadh a' feitheamh le ur lòchrain uidheamaichte §• air ciad-thighinn fhir-na-bainse, gu dol a stigh g leis thun na cuirme. §^ A jN^aoimh beannaichte gu lèir, a bha làn iomchuidh, le 'bhi saor bho ghaol mi-riaghailteach gach nì cruthaichte, gu dol gun dàil 'an cuideachda ur Cruthadair. Bi tròcaireach, Thighearna, Agus math am peacannan.^ 348 LEADAN AIR SON NAM MARBH. Bi tròcaireach, Thighearna, Agus tisd riW n-urnaighean. Bho sgàil a' bhàis far am beil iad na'n suldne, gun Ì dealradh solus do ghnùise, * Saor iad, Thighearna, Bho'n a h-uile olc a bheir am fein-thoileachadh 's an t-saoghal so orra 's an ath-shaoghal, Bho d' mhighean a bhrosnaich iad le'n dearmad, 's le 'm mi-thaingeileachd, Bho phian Phurgadair a leag do cheartas orra, air son am peacannan neo-dhiolte, Bho dhòruinnean na's truime gun choimeas na gJ na piantan a's cràitiche 's a' bheatha so, ^ Bho'n phriosan as nach tigear, gus am pàidhear §• am fàirdein deireannach, i^ As leth lionmhoiread do thròcairean, a tha O daonnan iochdor ri laigse-nàduir. S As leth feart do Chroise, air an d' rinn thu ^- rèite eadar an saoghal agus d' Athair, §" As leth do Thèarnaidh bhuadhoir gu ifrinn, gu | cuibhrichean a' bhàis a bhristeadh, S As leth d' Aiseirigh ghlòrmhoir bho 'n uaigh, gu righeachd nèamh fhosgladh, As leth do Dheasghabhail bhuadhoir gu flath- anas, a thoirt braighdeanais 'an daorsa, As leth do Thigheachd ghàbhaidh a thoirt breith air an t-saoghal. Sinne na peacaich, Deònaich èisdeachd ruinn, Gu'm b'e do thoil an lath' a luathachadh air an saorar do chreidich bho thuinidh a' bhròin, LÈABAN AlR SON NAM MARBH. 349 Gu'm b*e do thoil tìm an diolaidh a ghiorrach- adh, 's an gabhail a stigh gn luath gu d' ionaid- t^ naomh air nèamh, o^ Gu'm b'e do thoil, as leth iirnaighean 'us | deagh-ghniomhannan diante na d' Eaglais, an g^ gabhail a stigh gu d' phàilliunan siorruidh, c^v Gu'm b'e do thoil luaidheachd uile-luachmhor Ej d' ìobairte a ghabhail mar dhìoladh air son am g peacannan, g] Gu'n dian sealladh beannaichte losa f urtachadh ^ orra, 's gu'n dealraich a ghlòir neo-chaochlaideach g- orra, .^ A ]\Ihic Dhè, Deònaich èisdeaclid ruinn. 'Uain Dhè, a thig ann an glòir a thoirt breith- eanais air bheò 's air mhairbh, Thoir fois do dh-anmannan nam marhh-chreideach, 'Uain Dhè, a bheir crith air an talamh, 's a bheir air na spèuran leaghadh na d' fhianuis, Thoir fois do dh-anmannan nam marhh-chreideach. 'Uain Dhè, aig am beil ainmeannan nan daoine- taghte sgribhte ann an leabhar-na-beatha, Thoir fois shìorruidh do dh-anmannan nam mar'bh-chreideach. Ant, Thighearna, saor sinne agus do chreidich gu lèir air an là uamhasach sin, an uair a thig dorch- adas air a' ghrèin agus air a' ghealaich, agus a thuiteas na rèultan bho nèamh ; air là na truaighe, air an là ghàbhaidh sin, an uair a chritheas nèamh agus talamh, 's a thig losa le mòrachd ghlòrmhoir, 's le Ainglean gun airimh a thoirt breith air an t-saoghal le teine. 350 LEADAN AIR SON NAM MARBH. V. Thighearna, tiarainn sinn air an latha eag- alach sin. E. Agus cuir maille ris na daoine beannaichte sinn air do làimh dheis gu sìorruidh. V. Thighearna, èisd ri m' urnaigh. E. Agus gu d'ionnsaidh thigeadh mo ghuth. Dhia shiorruidh, a thug fàinte do gach aon eJ charrantachd a chleachdadh, ach a dh' òrdaich urram sònraichte a thoirt do phàrantan, do chàirdean, 's do na h-uile neach a ni fèum dhuinn ; deònaich bho'n is iad a thug a dh-ionnsaidh an t-saoghail sinn, 's a rinn ioma còmhnadh ruinn, gu'n coisinn ar n-achanaich dhaibh a bhi gun dàil air an saoradh bho dhòruinn, 's an rathad fhaotainn rèidh gu sòlas sìorruidh ; tromh losa Criosta ar Tighearna. Amen. Thighearna, a tha làn gliocais 'us tròcaire ! le d' òrdugh-sa cha'n 'eil sinn anns a' bheatha so ach air turus gu siorrachd ; cha d' thug thu dhuinn comas aithreachas a dhianamh ach anns an t-saoghal so a mhàin, 's tha dòruinn no sòlas agad a' feitheamh oirnn 's an ath-shaoghal a rèir ar caithimh-bheatha : deònaich dhuinne a tha fhathasd beò, agus comasach air rèit a dhianamh riut, gràsan a stiuireas sinn gun seachran air an t-slighe dhirich gu flathanas, los nach bi peacadh, no dith uidheamachaidh òirnn aig an uair dheireannaich, ach an uair a thèid ar coluinnean sios do'n uaigh gu'n tèid ar n-anmannan suas gu d' ionnsaidh a ghabhail còmhnaidh ann an àros na sithe 's an t-sòlais shiorruidh ; tromh losa Criosta ar Tighearna agus ar Slànair. Amen. CONAIR AIR SON NAM MARBH. 351 Vrnaigh air son nam Marhh-ChrGÌdeach gu h-iomlan, ODHIA, a Chruthadair, agus a Shlànair nau creideach gu lèir, thoir do dh-anmannan do sheirbhiseachlàn-mhathanas 'n ampeacannan, 's biodh iad air an saoradh bhuapa mar is deònach leo, tromh thoradh d' achanaiche diadhaidh-sa, a tha beò 's a' riaghladh fad shaoghal nan saoghal. Amen. CONAIR AIR SON NAM MARBH-CHREIDEACH. Laghaidh, i. 7 bhadhna 's 7 cargliuis air son nan gniomh creidimh, dbchais, agus gràidh, agus 300 latha air son gach uair a theirear ; A chridhe chaoimh, &c. So air a' clirois : — Paidir 'us Beannachadh Moire. So air a Ji-uile Griogaig Mhòir : — Fois shìorruidh thoir dhaibh, a Thighearna, agus solus siorruidh dearrsadh orra. Tha mi 'creidsinn annad, a Dhia, a chionn gur tu an Fhirinn fhèin. Tha mi 'cur mo dhòchais annad, a chionn gu'm beil thu uile-mhathasach. Tha mi 'toirt gaoil dhut le m' uile chridhe, agus os cionn a h-uile ni, a chionn gur tu am mathas fhèin, agus air son do ghaoil-sa tha mi 'toirt gaoil dh'am choimhearsnach mar dhomh-fhèin. 352 URNAIGHEAN AIR SON NAM MARBH, So air a li-uile Griogaig Bhig : — A Chridhe Chaoimh Moire, bi 'd aobhar-sàbhalaidh dhomh. Agus mar cheann-fìnide air d chonair^ ahair : — Paidir 'us Beannachadh Moire. URNAIGHEAN AIR SON NAM MARBH. 100 latha laghaidh aon uair 's an latha. Didònaich. THIGHEAEISrA a Dhia Uile-chumhachdaich, guidhim ort, as leth na Fala Prìseil a dhòirt losa do Mhac diadhaidh anns a' ghàradh, saor na h-anmannan a tha 'am Purgadair, agus gu sònraichte an t-anam sin a's oirchiosaiche dhiùbh ; agus deòn- aich a thoirt gu d' ghlòir, gu 'bhi 'an sin a' toirt molaidh 'us beannachaidh dhut gu siorruidh. Amen. Ar n-Athair. Fàilte, As an doimhneachd (sh Diluain. Thighearna a Dhia Uile-chumhachdaich, guidh- im ort, as leth na Pala Priseil a dhòirt losa do Mhac diadhaidh, le a sgiùrsadh goirt, saor na h-anmannan a tha 'am Purgadair, agas gu sònraichte an t-anam sin dhiùbh a's faisge air dol a stigh gu d' ghlòir, los gu'n grad-thoisich e air a bhi 'toirt mol- aidh 'us beannachaidh dhut gu siorruidh. Amen. Ar n-Athair. FàiUe. As an doimhneachd. URNAIGHEAN AIR SON NAM MARBH, 353 Dimàirt, Thighearna a Dhia Uile-chumhachdaich, guidh- im ort, as leth na Fala Priseil a dhòirt losa do Mhac diadhaidh le 'Chrtinadh gu goirt le droigheann, saor na h-anmannan a tha 'am Purgadair, agus gu sònraichte am f ear sin dhiùbh air am bu deireannaiche a thigeadh ionad-nam-pian sin fhàgail, los nach bi a' mhoille cho mòr gus am bi e 'toirt molaidh 'us beann- achaidh dhut gu siorruidh. Amen. Ar n'AthaÌ7\ Fàilte. As an doimhneachd, Diciadaoin, Thighearna a Dhia Uile-chumhachdaich, guidh- im ort, as leth na Fala Priseil a dhòirt losa do Mhac diadhaidh air feadh shràidean lerùsaleim ag giiilan na croise air a ghuailnean naomh, saor na h-anmannan a tha'am Purgadair, gu sònraichte am fear sin dhiiibh a's pailte de thoillteanas 'ad làthair ; los, air a' chathair ghlòire sin a tha a' feitheamh ris gu'n àrd-mhol agus gu'm beannaich e thu gu siorruidh. Àmen. Aì' n-Athair. Fàilte. As an doimhneachd, Diordaoin. Thighearna a Dhia Uile-chumhachdaich, guidh- im ort, as leth Corp agus Fuil Phriseil losa do Mhac diadhaidh, a thug e le a làimh fhèin mu'n d' fhuilig e dh'a Ostail ionmhuinn ga 'bhi dhaibh mar bhiadh 's mar dhibh, agus a dh' fhàg e aig 'Eaglais fhein gu h-iomlan gu 'bhi na 'shior-iobairt agus na lò]i-beatha dh'a chreidich fhèin, saor na h-anniannan a tha 'am 23 354 URNAIGHEAN AIR SON NAM MARBH. Purgadair, agus gu sònraichte am fear sin dhiiibh a bu deòthasaiche mu mhistire so a' ghaoil neo-chrioch- naich; los maille ris a' Mhac dhiadhaidh chiadna sin agus maille ris an Spiorad Kaomh, gu'm bi e, a thaobh do ghaoil 's a' mhistire, a' toirt cliìi dhut 'an glòir shiorruidh. Amen. Ar n-Athair, Fàilte. As an doimhneachd, Dihaoine. Thighearna a Dhia Uile-chumhachdaich, guidh- im ort, as leth na Fala Prìseil a dhòirt losa do Mhac diadhaidh coimir an latha an diugh air iiodh na croise à 'lamhan 's à 'chasan naomh, saor na h-anmannan a tha 'am Purgadair, agus gu sònraichte an t-anam sin a's mutha 'tha e mar fhiachaibh orm guidhe air a shon ; los nach ciim mise le dearmad e bho 'bhi a' toirt cliii dhut 'ad ghlòir agus ga d' bheann- achadh gu sìorruidh. Amen. Ar n-Athair, Fàilte, As an doimhneachd, Disathurna. Thighearna a Dhia Uile-chumhachdaich, guidh- im ort, as leth na Fala Priseil a thaom à Taobh do Mhic dhiadhaidh losa 'an làthair a Mhàthar agus a chràidh gu ro-ghoirt i, saor na h-anmannan a tha 'am Purgadair, agus gu sònraichte ani fear sin dhiiibh uile a bu deòthasaiche uimpe-se; los gu'm buannaichd e gun dàil do ghlòir, 'an sin gu 'bhi 'toirt molaidh dhut innte-se agus dhithse annadsa^ fad shaoghal gun chrich. Amen. Ar n-Athair. Fàilte. As an doimhneachd. FRBAGAIRT NA H-AIFRINN. 355 FEEAGAIET NA H-AIFEINN, A Chlèirich, na biodh an leabhar-Aifrinn agiis tu-fhèin air an aon taobh de *n altair ; ach, an uair a bhios an leabhar air an darna taobh, bi thusa air an taobh eile. Agus a rèir sin tòisich air freagairt air làimh chli an t-sagairt. Sagart. Introibo ad altare Dei. Cleireach. Ad Deum, qui Isetificat juventutem meam. S. Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta ; ab homine iniquo, et doloso erue me. C. Quia tu es, Deus, fortitudo mea ; quare me repulisti, et quare tristis incedo, dum affligit me inimicus ì S. Emitte lucem tuam, et veritatem tuam ; ipsa me deduxerunt, et adduxerunt in montem sanctum tuum, et in tabernacula tua. C. Et introibo ad altare Dei ; ad Deum qui laeti- fìcat juventutem meam. S. Confìtebor tibi in cithara, Deus, Deus meus ; quare tristis es anima mea, et quare conturbas me'? C. Spera in Deo, quoniam adhuc confìtebor ilH ; salutare vultus mei, et Deus meus. S. Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto. C. Sicut erat in principio, et nunc, et semper, et in saecula saeculorum. Amen. S. Introibo ad altare Dei. C. Ad Deum, qui Isetificat juventutem meam. 356 FREAGAIRT NA H-AIFRINN. S. Adjntorium nostruni in nomine Domini. C. Qui fecit coelum et terram. S. Confìteor Deo, &c. C. Misereatur tui omnipotens. Deus, et dimissis peccatis tuis, perducat te ad vitam aeternam. S. Amen. C. Confìteor Deo omnipotenti, beatse Mariae semper Yirgini, beato Michaeli Archangelo, beato Joanni Baptistse, panctis Apostolis Petro et Paulo, omnibus sanctis, et tibi Pater, quia peccavi nimis cogitatione^ verbo et opere (huail d' uchd trì uairean ag radh) mea culpa, mea culpa, mea maxima culpa. Ideo precor beatam Mariam semper Yirginem, beatum Michaelem Archangelum, beatum Joannem Bap- tistam, sanctos Apostolos Petrum et Paulum, omnes sanctos, et te, Pater, orare pro me ad Dominum Deum nostrum. S. Misereatur vestri, &c. C. Amen. S. Indulgentiam, absolutionem, &c. C. Amen. S. Deus tu conversus vivifìcabis nos. C. Kt plebs tua Isetabitur in te. S. Ostende nobis, Domine, misericordiam tuam C. Et salutare tuum da nobis. S. Domine, exaudi orationem meam, C. Et clamor meus ad te veniat. S. Dominus vobiscum. C. Et cum spiritu tuo, S. Kyrie Eleison. 0. Kyrie Eleison. FREAGATRT NA H-ATFRINN. . 357 S. Kyrie Eleison. C. Christe Eleison. S. Christe Eleison. C. Christe Eleison. S. Kyrie Eleison. C. Kyrie Eleison. S. Kyrie Eleison. S. Dominus vobiscum. C. Et Gum spiritu tuo. Ma their e, Electamus genua, abair^ Levate. An uair a sguireas lèughadh na Litreach, abair^ Deo gratias. Agus beagan 'an dèigh sin, atharraich an leabhar, a' dol air do leth-ghlùn deas anns an dol seachad. Bheir thu cromadh beag air do cheann mar onoir do dh-ainm losa an uair a chluinneas tu e ; agus do thoiseach 's do dheireadh an t-Soisgeil. S. Dominus vobiscum. C. Et cum spiritu tuo. S. Sequentia sancti Evangelii, &c. C. Gloria tibi Domine. An uair a sguireas an Soisgeul, abair, Laus tihi Christe. An uair a chì thu a' chailis ga 'rusgadh, glac am fìon ann ad làimh dheis agus an t-uisge 'ad làimh chlì. Agus cho luath 's a bheir thu seachad am fion, glac an t-uisge 'ad làimh dheis, agus beir air an f hìon bho 'n t-sagart 'ad làimh chli : 'an dèigh am fìon a chur seachad, dòirt uisge air meoir a' phears'-eaglais ; fìll air oisinn na h-altarach an t-anart beag a tha 'n sin gu meòir an t-sagairt a thiormachadh ; agus theirig a rithisd air do ghlùn far an robh thu roimhe. S. Orate fratres. C. Suscipiat Dominus sacrifìcium de manibus tuis ad laudem et gloriam nominis sui, ad utilitatem quoque nostram, totiusque Ecclesiae suae sanctae. 358 FREAGAIRT NA H-AIFRINN. S. Per omnia ssecula saeculorum. C. Amen. S. Dominus vobiscum. C. Et cum spiritu tuo. S. Sursum corda. C. Habemus ad Dominum. S. Gratias agamus Domino Deo nostro. C. Dignum et justum est. An uair a chluinneas tu, Sandus, sandus, sandus, buail an clag. Buail a rithisd e an uair a cliì thu an sagart a* sgaoileadh a lamhan air uachdar na cailise. Buail an treas uair e 'an àm togail an arain agus ua cailise, 's tu air do ghlùn làmh ris an t-sagart, a' togail iochd- ar na chasuhuil no'n èididh-uachdaraich k d' laimh chli. Agus uair sa bith a bhios tu a' dol seachad air an altair, theirig air do ghlùn a thoirt onair do 'n t-Sàcramaid. S. Per omnia ssecula saeculorum. C. Amen. S. Et ne nos inducas in tentationem. C. Sed libera nos a malo. S. Per omnia ssecula saeculorum. C. Amen. S. Pax Domini sit semper vobiscum. C. Et cum spiritu tuo. Cho luath 's a chì thu gu'n do ghabh an sagart a chom- aine, èirich a thoirt fìona agus uisge dha mar a thug thu roimhe. 'S ma tha luchd-comaine anii, gabh a' Chonfiteor aii an son ; sgaoil air am bialaobh tubhailte na comaine ; atharraich an leabhar gu ceann eile na h-altarach ; agus an sin tog an tubhailte bho'n luchd-comaine, agus theirig gus an t-àite 'an robh thu roimhe. S. Dominus vobiscum. FRBAGAIRT NA H-AIFRINN. 359 C. Et cnm spiritn tuo. S. Per omnia ssecula sasculorum. C. Amen. S. Domiuus vobiscum. C. Et cum spiritu tuo. S. Ite, missa est, no Benedicamus Domino. C. Deo gratias. (An uair a bhios an aifrionn air son nam marblL) S. Eequiescant in pace. C. Amen. Ma dh' fhàgar an leabhar fosgailte, na dian dearmad air 'atharrachadli, agus anns an dol seachad theirig air do gblùn air bialaobh a' phears'-eaglais gus a bheannachd fhaighinn còmhla ri càch. 'An Aifrinn Easbuig. S. Sit nomen Domini benedictum. C. Ex hoc nunc et usque in sseculum. S. Adjutorium nostrum in nomine Domini. C. Qui fecit coelum et terram. S. Pater, et Filius, et Spiritus Sanctus. C. Amen. S. Dominus vobiscum. C. Et cum spiritu tuo. S. Initium no Sequentia sancti Evangelii, &c. C. Gloria tibi, Domine. An uair a sguireas e, abair, Deo gratias. An sin cui: a? na coinnlean, agus paisg gach ni gu cùramach. i +