text:
- TIOTAL
- An dealan ga chur air sa Chomraich
- EXTERNAL ID
- GB232_RAMSAY_D893_1_14_016
- ÀITE
- A' Chomraich
- SGÌRE
- Loch Carrann
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: A' Chomraich
- DEIT
- 9 An t-Iuchar 1955
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 9168
- KEYWORDS
- dealan-uisge
A' Chomraich
pàillean
Chaidh an dealan a chur air airson a' chiad uair sa Chomraich Disathairne 9mh An t-Iuchair 1955. Chaidh a chur air le Coinneach Fearghasdan aois 88, a bha air a bhith a' fuireach sa Chomraich fada a bheatha mar a bha athair agus a sheanair roimhe. Chaidh coire dealain a thoirt dha Mgr Fearghasdan mar chomharra air an tachartas. Fhuair a' choimhearsnachd air fad fiathachadh chun an t-subhachais air latha grianach samhraidh. Rinn Sir Ùisdean MacCoinnich, Iar Chathraiche Bòrd Dealan-uisge Ceann a Tuath na h-Alba agus Mgr T Lawrie, Manaidsear Coitcheann a' Bhùird òraidean an latha.
Bha daoine uasal, luchd-obrach an Dealain-uisge agus aoighean sònraichte nan suidhe aig a' phrìomh phàillean a bha sgeadaichte le brataichean agus sròlach. Tha suaicheantas Bòrd an Dealain-uisge gu follaiseach air a' phàillean, agus air cùlaibh sin tha soidhne, Fàilte agus Furan gu Cumhachd an Dealain. San dealbh seo le suaicheantas Bòrd Dealan-uisge Ceann a Tuath na h-Alba air a thaisbeanadh gu follaiseach, tha Sir Ùisdean MacCoinnich na shuidhe ris an aghaidh gu clì, le Mgr Fearghasdan ri thaobh. Tha Torcall MacNeacail, Manaidsear Sgìre Bòrd an Dealain-uisge airson an Eilein Sgitheanaich, Loch Aillse agus Taobh Siar Rois, na sheasamh, a rèir coltais a' cur oifigich agus aoighean an aithne a chèile.
Thuirt Sir Ùisdean MacCoinnich, ged nach robh A' Chomraich air a toirt a-steach do dh'Achd Leasachaidh an Dealain-uisge 1943 le na Coimiseanairean, nach robh Bòrd Ceann a Tuath na h-Alba air dìochuimhneachadh mun choimhearsnachd, agus gun robh iad deònach an dealan a thoirt gu sgìre na Comraich. Ann a bhith a' tighinn gu co-dhùnadh mun t-slighe a ghabhadh na loidhnichean dealain dhan Chomraich, bha fearann garbh an rubha na dhùbhlan mòr. Ann an 1948, ghabh Mgr Lawrie, a' chiad cheum practaigeach ann a bhith a' cur aghaidh air an trioblaid le bhith a' gabhail bàt'-iasgaich às A' Phloc gu Tosgaig, agus a' coiseachd tron Chomraich thar nam beann gu Loch Ciseorn. Dh'fhaodadh na loidhnichean a bhith air a' phrìomh rathad thar Bealach na Bà a leantainn, ach aig àirde còrr is 2,000 troigh, bhiodh a bhith a' cumail suas an dealain sa gheamhradh doirbh agus aig amannan do-dhèanta. Chaidh na slighean a sgrùdadh, coimeas a dhèanamh air cosgaisean agus b' e an co-dhùnadh deireannach na loidhnichean dealain a thoirt à Ciseorn, a' leantainn a' chladaich, an uair sin thar nan cnoc gu Tosgaig, tuath air A' Chomraich agus a-null an oirthir gu Sìldeag
Chaidh Bòrd Dealan-uisge Cheann a Tuath na h-Alba a stèidheachadh fo chumhachd Achd Leasachaidh Dealan-uisge (Alba) 1943. Chaidh am Bile a chur air adhart le fear Tòmas MacIain ann an Taigh nan Cumantan. Chuir e an cèill gum biodh e na fhuasgladh do chuid bho dhuilgheadasan a bha aig a' Ghàidhealtachd aig an àm le bhith a' cleachdadh 'comas mòr falaichte na sgìre' ('the great latent power of the region'). Dh'inns e do na Cumantan 'gum biodh agus gum bu chòir gum biodh gnìomhachasan, an dà chuid prìobhaideach is poblach, air an tàladh don Ghàidhealtachd mar thoradh air an leasachadh seo' ('industries, whether owned nationally or privately, will be and ought to be, attracted to locations in the Highlands, as a result of this measure'.)
Bhiodh prìomhachas aig luchd-caitheimh àbhaisteach an toiseach agus an uair sin aig an fheadhainn a bhathas an dùil a chleachdadh tòrr cumhachd. Dheigheadh cumhachd sam bith a bha air fhàgail a reic ris a' Ghriod Nàiseanta. Bhathas airson gun deigheadh prothaidean bho bhith a' reic an dealain seo a chleachdadh gus cosgaisean an lùib a bhith a' cumail dealan ri àiteachan iomallach a lùghdachadh agus gus cuideachadh a thoirt do leasachaidhean sòisealta is eaconamach air a' Ghàidhealtachd. Bha an clàs sòisealta ainmeil seo ag aithneachadh gun robhar a' coimhead air a' Bhòrd mar inneal ann a bhith a' toirt ath-bheothachadh air ceann a tuath na h-Alba, agus chan ann a-mhàin mar bhuidheann cruthachadh dealain.
Bhathar den bheachd gum biodh gu leòr cumhachd às an stèisean cumhachd air Loch Slòigh, taobh an iar Loch Laomainn airson na bha a dhìth ann am meadhan agus taobh an iar na h-Alba. Bhiodh a' chumhachd a bharrachd air a cleachdadh gus taic a thoirt do na pròiseactan aig Mòrar agus Loch Aillse air sgàth 's nach biodh e buailteach gum biodh e comasach do na sgeamachan seo a bhith prothaideach. Bha cosgaisean togail nan trì pròiseactan seo air a thomhas aig £4,600,00
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


c: text/html

text:
- TIOTAL
- Gineadair srutha atharrachail
- EXTERNAL ID
- PAW21728A
- ÀITE
- neo-aithnichte
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21108
- KEYWORDS
- dealan
gineadairean
Chaidh an gineadair srutha atharrachail seo a dhèanamh don Chompanaidh Dealain Shasannach le Harland & Wolf, Glaschu. Bha an dealbhadair camara stèidhichte an Inbhir Nis, ach cha d'fhuaireadh aithneachadh cinnteach air an àite fhathast. Mas urrainn dhuibh cuideachadh, nach cuir sibh brath thugainn le fiosrachadh mu dheidhinn?
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- TIOTAL
- An taobh a-staigh aigTaigh Achadh na Càiridh
- EXTERNAL ID
- PAWA14396B
- ÀITE
- Achadh na Càiridh
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mhàillidh
- DEIT
- 1939
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21601
- KEYWORDS
- caistealan
taighean mòra
an Dara Cogadh
àirneis
Chaidh dealbh-camara a thogail den t-seòmar-cuideachd seo ann an 1939. Tha e ann an Taigh Achadh na Cairidh, dachaigh Chamshronaich Loch Iall. An-diugh tha an rùm air a chleachdadh na sheòmar-bìdh.
Thathar den bheachd gur ann ann an Taigh Achadh na Càiridh a bha an rùm seo, ann an 1939. Tha Achadh na Càiridh eadar Loch Airceig is Loch Lòchaidh. 'S e dachaigh chlann Chamshroin à Loch Iall a bh' ann. Chaidh a' chiad togalach a thogail air an làraich mu 1655. Chaidh a chur na theine ann an 1746, an dèidh Blàr Chùil Lodair. Chaidh ath-thogail ann an 1802 a rèir dealbh a rinn Seumas Gilleasbaig Greumach (1776-1855). Anns an Dara Chogadh, bha Achadh na Càiridh, no 'Castle Commando', mar a bh' air uaireannan, air a chleachdadh mar ionad trèanaidh nan 'commando'
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- LMS 17952 ann an Inbhir Nis, An t-Ògmhios 1938
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_009_585
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 30 An t-Ògmhios 1938
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 26026
- KEYWORDS
- locomotaibhean rèile
locomotaibhean Rèile na Gàidheatachd
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
Ann an 1918 chaidh ceithir locomotaibhean frithealaidh 4-6-0 a lìbhrigeadh do Rèile na Gàidhealtachd. B' e dìreach dreach na b' ùire den chlas 'Big Goods' aig Jones a bh' annta. Chaidh baidse eile de cheithir a lìbhrieadh a' bhliadhna an dèidh sin. Bha iad uile air an togail le Hawthorn Leslie sa Chaisteal Nuadh. Air an àireamhachadh 75 gu 82 b' e 'Superheated Goods' a bh' orra còmhla. Mhair iad uile ach a dhà a-steach do Làithean Rèile Bhreatainn.
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn LMS 17952 (HR 77 roimhe seo) ann an Inbhir Nis san Ògmhios 1938. Chaidh a toirt a-mach à seirbheis san Dàmhair 1946.


text:
- TIOTAL
- Luchd-obrach Bun-sgoil Tharbhdal, Am Blàr Dubh
- EXTERNAL ID
- THCCP_DINGWALL_SCHOOL
- ÀITE
- Am Blàr Dubh
- SGÌRE
- Am Blàr Dubh
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Urrath
- DEIT
- 2004
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Alexander Collett
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Highland Community Planning & Resources Project
- AITHNEACHADH MAOINE
- 39975
- KEYWORDS
- bailtean-beaga
rathaidean-iarrainn
sgoiltean
Tha an dealbh seo a' sealltainn luchd-obrach Bun-sgoil Tharbhdal, Rathad an Eilein Duibh, Am Blàr Dubh, Siorrachd Rois. Chaidh a thogail anns an Lùnastal 2004 le Alasdair Collett mar phàirt den phròiseact 'Make the Muir Matter' a bha na innleachd planaidh coimhearsnachd air a stiùireadh le muinntir a' bhaile le taic bho Highland Wellbeing Alliance: Highland's Community Planning Partnership.
Tha Am Blàr Dubh suidhichte trì mìle taobh tuath air A' Mhanachainn agus 14 mìle taobh an iar-thuath Inbhir Nis. Dh'fhàs am baile, air an robh an t-ainm Tarbhdal aig aon àm, gu mòr tron 19mh linn air sàilleabh an taigh stàile agus còmhdail air rathaidean agus rathaidean-iarrainn. Chaidh stèisean-rèile a thogail aig Tarbhdal ann an 1862 mar phàirt de Rathad-iarrainn Inbhir Nis agus Siorrachd Rois. Ach, dh'atharraich companaidh an rathad-iarrainn ainm an stèisean gu Am Blàr Dubh an dèidh nam fèillean-chruidh a bha a' gabhail àite mu mhìle bhon a' bhaile. Beag air bheag thàinig an t-ainm Am Blàr Dubh an àite Tarbhdal gus an do dh'fhalbh e buileach.
Airson mòran bhliadhnaichean bha am baile air an rathad A9 gu tuath bho Inbhir Nis ach dh'atharraich seo leis an Drochaid Cheiseig air a thogail ann an 1982. An-diugh, ged a tha am baile beag nas shàmhachaiche 's e turasachd, sileadh agus togail a tha fhathast nam prìomh ghnìomhachasan anns A' Bhlàr Dhubh


text:
- TIOTAL
- Rathad a' Chaisteil, Baile nan Granndach
- EXTERNAL ID
- PC_GM_POSTCARDS_020_AT
- ÀITE
- Baile nan Granndach
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH: Crombail, Inbhir Ailein 's Àbhaidh
- DEIT
- 2009
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Andrew Taylor
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Andrew Taylor
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23271
- KEYWORDS
- togalach
togalaichean
ailtireachd
Rathad a' Chaisteil, Baile nan Granndach. Tha Baile nan Granndach, a tha na bhaile dealbhaichte, suidhichte mu 32 km an ear dheas air Inbhir Nis. Chaidh a stèidheachadh ann an 1765 leis an uachdaran ionadail, Sir Seumas Grannd.
Tha Baile nan Granndach air aon de cha mhòr 150 baile dealbhaichte a chaidh a stèidheachadh ann an Alba eadar 1750 agus 1850. Mar thoradh air leasachaidhean ann an àiteachas san 18mh linn, gu h-àraid cuairteachadh achaidhean, bha tòrr nas lugha de luchd-obrach a dhìth airson obair air an fhearann. Dh'adhbhraich seo tòrr ùpraid shòisealta agus chruthaich mòran uachdarain Albannach bailtean dealbhaichte mar dhòigh gus malairt is gnìomhachas a bhrosnachadh sna sgìrean aca, agus mar dhòigh gus obair a chruthachadh don fheadhainn a chaidh fhuadachadh bhon talamh.
Thog Sir Seumas Grannd Baile nan Granndach timcheall air ceàrnag air làrach faisg air dà rathad a chaidh a thogail don arm. Chaidh gabhalaichean airson làraich togail a chur air a' mhargaidh ann an 1765 agus chur Sir Seumas sanas san Aberdeen Journal a' cur an cèill gun toireadh e seachad "feus or long leases, and all proper encouragements to Manufacturers, Tradesmen and others, sufficiently recommended and attested, as to Character and Ability, who incline to settle there."
Chuir Sir Seumas tòrr airgid a-steach do dh'oidhirpean gus gnìomhachas saothrachaidh a thàladh do Bhaile nan Granndach, ach bha e soilleir ro dheireadh nan 1700an nach robh na gnìomhachasan seo a' soirbheachadh. Shoirbhich le Baile nan Granndach, ge-tà, mar bhaile a bha a' toirt sheirbheisean don sgìre timcheall air. Bha e soirbheachail a thaobh turasachd cuideachd bho na 1860an a-mach nuair a chaidh turasachd am meud. Gu ìre, thachair am fàs ann an turasachd mar thoradh air an rathad-iarainn tighinn gu Baile nan Granndach ann an 1863. B' urrainn barrachd luchd-turais tighinn don bhaile mar thoradh air an rathad-iarainn.
Thadhail Banrigh Bhioctoria agus Prionnsa Albert air Baile nan Granndach san t-Sultain 1860. Bha a' Ghàidhealtachd air fàs nas fhasanta am measg muinntir Bhreatainn às dèidh don Bhanrigh Baile Mhoireil a cheannach anns na 1840an.
A rèir an neach-eachdraidh R N MacMillan, tha Baile nan Granndach "among the best-preserved and most interesting of all the Scottish planned villages". Tha e fhathast na bhaile cudromach a thaobh turasachd agus tha beagan a bharrachd air 2,000 a' fuireach ann.


text:
- TIOTAL
- An Leathad an Ear, An t-Allt Beithe
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0689
- ÀITE
- An t-Allt Beithe
- SGÌRE
- Geàrrloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Geàrrloch
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32609
- KEYWORDS
- taigh-òsta an allt bheithe
loch iubh
taobh siar rois
Is e coimhearsnachd beag càirdeil an cois cladach Loch Iubh ann an Taobh Siar Rois a th' anns an Allt Bheithe.
Aig àm an Dàrna Cogaidh thàinig t-An Allt Bheithe gu bhith na ionad chabhlachail nuair a bha Loch Iubh ga cleachdadh mar àite cruinneachaidh ro-innleachdail dha luingean dìon mus fhàgadh iad air an turais chunnartach gu na Dùthchannan Lochlannach agus an Ruis.
B' ann às an seo a bhiodh na sreathan mòra de luingean dìon a' falbh airson a dhol a Murmansk, Afraga an Iar agus Aimeireagadh a Tuath. Tha cuimhneachain laghach acasan a shoirbhich air taigh-òsta an allt bheithe agus bidh iad fhathast a' tighinn a thadhal le an sgeulachdan mu bhith ag òl leann à sileagain silidh mar thoradh air cuibhreannachd agus gainnead cogaidh.
Air a thogail bho thùs ann an 1850 mar loidse seilg leis an Ridire Zetland


text:
- TIOTAL
- LMS 14411 'Ben Loyal', Inbhir Nis, Ògmhios 1936
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_001_877
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 13 An t-Ògmhios 1936
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 25328
- KEYWORDS
- einnsean-smùid
treanaichean
trèanaichean
rathaidean-iarainn
Rèile na Gàidhealtachd
Comann Rèile na Gàidhealtachd
einnseanan-treana
Ann an 1896 thàinig Peter Drummond a-staigh an àite Daibhidh Jones mar stiùireadair do na h-einnseanan aig Rèile na Gàidhealtachd. B' e a' chiad einnsean a thug Drummond a-steach einnsean do threanaichean luchd-siubhail clas 4-4-0. Chaidh fichead dhiubh a thogail uile gu lèir, le clas dhen ainm "Small Ben" (ainmean bheanntan beaga).
Fhuaireadh a' chiad ochd dhiubh (Àmhn. 1 gu 8) o Dubs & Co. ann an Glaschu eadar an Iuchar 1898 agus An Gearran 1899. Chaidh cnap eile de naoi dhiubh (Àmhn. 9 gu 17) a thogail aig ionad-obrach Rèile na Gàidhealtachd fhèin aig Loch Gorm ann am baile Inbhir Nis eadar an Iuchar 1899 agus An Gearran 1901. Chaidh a' bhuidheann mu dheireadh de thrì dhiubh (Àmhn. 38, 41 is 47) a thogail aig Companaidh Einnseanan-treana Breatainn a Tuath ann an Glaschu an 1906. Chaidh a h-uile h-aon dhiubh gu seilbh an LMS ann an 1923 agus mhair deich dhiubh gus an deach iad ann an seilbh Rèile Bhreatainn ann an 1948.
San dealbh-chamara seo chithear LMS 14411 'Ben Loyal' (HR 15 roimhe) ann an Inbhir Nis san Ògmhios 1936. Chaidh a tharraing à seirbheis san Dàmhair 1936.


text:
- TIOTAL
- Carragh-cuimhne do Raideart Dick, Inbhir Theòrsa
- EXTERNAL ID
- CAITHHORZ_CAIMS_PHO073
- ÀITE
- Inbhir Theòrsa
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Theòrsa
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Caithness Horizons
- AITHNEACHADH MAOINE
- 659
- KEYWORDS
- ìomhaigh
ìomhaighean
carragh-cuimhne
carraighean-cuimhne
clach-eòlaichean
luibh-eòlaichean
Bha Raibeart Dick (Faoilleach 1811 gu 24 Dùbhlachd 1866) na chlach-eòlaiche is luibh-eòlaiche Albannach. Rugadh e an Tullach Bòide an Siorrachd Chlach Mhanainn, agus an dèidh an sgoil fhàgail, thòisich e ag ionnsachadh a bhith na bhèicear. 'S ann fhad 's a bha e na dheugaire a thog e ùidh an luibh-eòlais agus a thòisich e a' trusadh lusan.
Ann an 1830 chaidh e a dh'Inbhir Theòrsa, far an deach athair a chur an dreuchd mar Cheannard Chìs-bathair ceithir bliadhna roimhe. Dh'fhosgail e taigh-fuine sa bhaile a thug dha teachd a-steach car truagh. Chùm e air a' trusadh lusan agus bhiastagan gus an do thug e ùidh mu dheireadh an clachan is fosailean a bhiodh e a' lorg san sgìre. Bhiodh e a' sgrìobhadh còmhla ri na luibh-eòlaichean agus na clach-eòlaichean as iomraiteach a bh' ann, a bhiodh cuideachd a' tadhal air, agus bha càirdeas gu math faisg aige còmhla ris a' chlach-eòlaiche Ùisdean Miller.
An dèidh a bhàis an 1866, thogadh liagan mar chuimhneachan dha an Cladh Inbhir Theòrsa a' comharrachadh a bheatha is obrach. Tha a thasglann de shampaill lusan, cho math ri mòran dhe na fosailean aige, a-nis an taigh-tasgaidh Inbhir Theòrsa, Caithness Horizons
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Caithness Horizons


text:
- TIOTAL
- Uinneagan 1b - Taigh Baile Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- AB_INVTOWNHOUSE07_32
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1870s;1880s
- CRUTHADAIR
- unknown
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 407
- KEYWORDS
- Taigh Baile Inbhir Nis
glainne dhathte
suaicheantasan
sgiath
facail-suaicheantais
Rothaich
Clann Mhic an Tòisich
Dòmhnallach nan Eilean
Clann Mhic Gill Eathain
Clann MhicDhonnchaidh
Clann Mhic a' Phearsain
Camshronaich
Clann Ràghnaill
Tha an dealbh seo a' sealltainn obair mhionaideach dhen uinneig as fhaide air an ear dhen bhalla a tuath anns a' Phrìomh Thalla, ann an Taigh Baile Inbhir Nis.
Aig a' mhullach tha suaicheantaas, sgiath agus facail-suaicheantais Dòmhnallaich nan Eilean. 'S e miotag dìon a' cumail crois 'crosslet fitchee' (crois far a bheil na h-earrannan gu h-àrd a' crìochnachadh nan croisean beaga agus far a bheil an ceann as ìsle air am faotharachadh coltach ri biodag). Tha an suaicheantas air a roinn ann an cairtealan. Tha leòmhann anns an roinn as àirde air an làimh chlì agus gu h-àrd anns an làimh dheis tha an aon ìomhaigh ann. Anns an roinn as ìsle anns an làimh chlì, tha long ann agus gu h-ìseal air an làimh dheis tha bradan ann.
Tha suaicheantas, sgiath agus facail-suaicheantais Clann Dòmhnaill Ghleann Garadh gu h-ìseal air an làimh chlì. 'S e fitheach a' cromadh air creig a tha anns an t-suaicheantas. Tha iolaire agus long air an t-suaicheantas, tha crois 'crosslet fitchee' anns an roinn gu h-àrd air an làimh dheis agus tha làmh gu h-àrd air an làimh chlì. Tha na facail-suaicheantais, 'Cragan an fithich' air a' mhullach agus air a' bhonn tha 'Per mare per terras' (air a' mhuir agus air tìr) sgrìobhte.
Air an làimh dheis, tha suaicheantas, sgiath agus facail-suaicheantais Dòmhnallaich Chlann Ràghnaill. 'S e làmh le dìon armachd oirre agus caidheamh a' tighinn a-mach à caisteal ìomhaighean an t-suaicheantais. Tha an sgiath air a roinn ann an cairtealan. Gu h-àrd anns an làimh chlì, tha leòmhann. Tha làmh a cumail greim air crois 'crosslet fitchee' gu h-àrd air an làimh dheis agus tha long bheag agus bradan gu h-ìseal air an làimh chlì agus tha craobh daraich agus iolaire anns an earrann gu h-ìseal air an làimh dheis. Tha na facail-suaicheantais, air a' mhullach 'My hope is constant in thee' agus aig a' bhonn, 'Dh'aindeoin cò theireadh e'


text:
Leòmann-ruith
Tha na Leòmainn-ruith 'nan sìol bheathaichean a tha a' còmhnaidh sna coilltean san film sgeul-guaineis Jim Henson, An Criostal Dorcha. A-rèir ri Habidibad.com "Càirdean Kira, bha na Leòmainn-ruith 'nan nàimhdean garga nan saighdearan Garthim. Chan eil cho cumhachdach ris na Garthim, dhìol iad le luaths agus tuigse."
Barragach 'nan dath, calg gann, fad-chasach, agus cluasan sùbailte, tha na beathaichean seo air challachadh gu furasta 'gus leigidh iad fhèin a bhith fo cheannsal dhan toil a' mharcaiche, deas a ruith aig luaths thar creideas. Tha na Leòmainn-ruith gu coitcheann socrach le am gnàths, ach tha faobhar gaisgeil aca 's tha iad deas a shabaid ma èirichidh an feum, am casan a' cur bualaichean làidire, spealgadh ri an nàimhdean. 'S e na sgiathan as fheàrr leotha a tha 'nan nàimhdean Garthim fuathaichte 'gus 's e an àigh as fheàrr leotha a th' anns a' sgriosadh nam Garthim.
Tha teanga fada mar an teanga bhiastaig aig na leòmainn-cèim (mar a th' air chleachdadh cuideachd ri gath) gun leig às nuair sabaididh iad when. Ged nì iad rùchd iosal mar as trice, nì iad sgal àrd ann am blàr.
B' e dà leòmainn-ruith a ghiùlain Jen agus Kira dham chaisteal nan Skeksis (agus chuir am beathannan an cunnart a thoirt aire bho sgaoth de Garthim a leigeil Jen agus Kira a shàbhaladh lìon làn de luchd-spàlaig gun robh glacte gu nuadh bhon bhaile beag Kira) a leigeil na Gailflingean a chrìochnachadh an fàisneachd.


text:
- TIOTAL
- Caol Acainn, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- HCD00455
- ÀITE
- Caol Àcain
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12163
- KEYWORDS
- baile
Caol Acainn
zoomable
deilbh leudachail
Chaidh an dealbh seo a thogail aig Caol Acainn, a' coimhead a-steach thar an Òb, a tha a' ciallachadh geodha no acarsaid. Fhuair Caol Acainn ainm o Rìgh Nirribhidh anns an 13mh linn, a dh'acraich a luingeas an sin. Mhol am Morair Dòmhnallach gun deaghadh baile a thogail an sin anns an 19mh linn, leis an ainm Liverpool Ùr, ach cha do thachair e idir
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Beannachdan bhon Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2332
- ÀITE
- multiple views (Skye)
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34232
- KEYWORDS
- An Cuilthionn
Caol Àcainn
Blà Bheinn
Loch Coruisg
Rinn companaidh Valentines mòran dhe na cairtean ioma-dhealbhach a tha seo, a' toirt sheallaidhean beaga de sheallaidhean agus de dhòigh-beatha an Eilein Sgitheanaich. Tha dealbhan a tha a' sealltainn sheallaidhean dhen Chuilthionn daonnan a' còrdadh ri daoine, le dealbhan le Loch Coruisg agus Blà Bheinn air a' chairt seo. Fad iomadach bliadhna, b' e Caol Àcainn a' chiad àite anns an Eilean Sgitheanach anns am biodh luchd-turais a' tadhal, 's iad a' dèanamh an slighe à Caol Loch Aillse. Tha an dealbh seo a' sealltainn Caol Àcainn bho taobh thall an Òib, leis a' Chuithionn air fàire. Cuideachd, agus air iomadh cairt dhen Eilean Sgitheanach, tha prìomh bhaile an eilein, Port Rìgh


text:
- TIOTAL
- Loch Aicheallaidh, faisg air Srath Pheofhair
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1296
- ÀITE
- Cunndainn
- SGÌRE
- Am Blàr Dubh
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Cunndainn
- LINN
- 1920an; 1930an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33222
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Siorrachd-Rois
Ros is Cromba
lochan
eileanan
Chithear sa chairt-phuist seo Loch Aicheallaidh, loch de 100 acair, mu thrì an iar air Srath Pheofhair. 'S e loch mhath iasgaich a th' innte, air a cuartachadh le beanntan còmhdaichte le craobhan beithe is iad a' ruith sìos gu oir na loch.
Tha crannag, no eilean beag fuadain, an Loch Aicheallaidh, am measg iomadh eilean dhen t-seòrsa an Ros is Cromba. Bidh e coltach gu bheil na crannagan seo bho Linn an Iarainn ach tha dh'fhaodadh gun deach an cleachdadh suas chun an t-17mh linn. Bha làraichean math dìon le fìor-uisge gu leòr faisg air làimh air na crannagan


text:
Linda Fabiani
'S e neach-poileataigs Albanach a tha ann an Linda Fabiani, BPA. Rugadh i san 14 an Dùbhlachd 1956 ann an Glaschu. Mar BhPA riochdaich i Meadhan na h-Alba ro 2011 nuair a bhuannaich i Cille Brighde an Ear. Tha i na ball Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba. Bha i na Ministear na Gàidhlig agus na Ministear a' Chultair, na Roinn Eòrpa agus Chùisean Taoibh A-muigh eadar 2007 is 2009.[1] Thaghadh i mar leas-oifigear Riaghlaidh Pàrlamaid na h-Alba ann an 2016.[2]
Riochdaich i am Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba còmhla ri Iain MacShuibhne air a' choimisein Mhic a' Ghobhainn.[3]
Urraman[deasaich | deasaich an tùs]
Ann an 2007 bhuannaich i an Cavaliere dell'Ordine della Stella della Solidarieta' Italiana.[4]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Duilleag oifigeil na Pàrlamaid 2007-2011 (Beurla)
- ↑ “Linda Fabiani agus Cairistìona Ghreumach air an taghadh mar Leas-Oifigearan Riaghlaidh”. Pàrlamaid na h-Alba. Air a thogail 3s dhen Dùbhlachd 2016.
- ↑ “Ciad chòmhraidhean Choimisein Mhic a' Ghobhainn”. BBC. Air a thogail 3s dhen Dùbhlachd 2016.
- ↑ BBC: MSP recognised for Italian links (Beurla)


text:
Rousse
‘S e baile mòr ann an ceann a tuath Bhulgàiria[1] a th' ann Pyce neo Rousse (IPA: 'rusɛ, Rustschuk o shin Laideann: Sexaginta Prista). Tha daoine air a bhith nan tàmh san àite seo ro àm nan Greugach. Tha e suidhichte anns an roinn (Bulgàiris: Oblast) Rousse fhèin, eadar Giurgiu (Romàinia) agus Tsar Kaloyan, ri taobh na h-Aibhne Duna.[2] Tha Romàinia air an taobh thall na h-aibhne bho Rousse. Tha am baile fhèin aig dìreach 30m os cionn ìre na mara[3] 172km air falbh bho Varna agus 250km bho Shofia prìomh-bhaile na dùthcha.[4] Tha 178,435 daoine a’ fuireach ann an Rousse,[5] an 5mh baile as motha na dùthcha.[6]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Elias Canetti: (1905 – 1994) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1981.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ SMO
- ↑ Bòrd Nàiseanta an Uisge, Romàinia
- ↑ Mongabay
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Geohive
- ↑ Bailtean na Cruinne


text:
- TIOTAL
- Tobhtaichean Chaisteal Shuain, Cnapadal
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0023
- ÀITE
- Cnapadal
- SGÌRE
- Meadhan Earra-Ghàidheil
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Cnapadal a Tuath
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 9375
- KEYWORDS
- Eilean Idhe
Caisteal Shuain
Cnapadal
rìoghairean
tobhtaichean
Suibhne
Suaibhne Ruadh
caistealan
Tha Caisteal Shuain, no Suainidh, an Earra-Ghàidheal am measg nan caistealan cloiche as tràithe an Alba a tha fhathast nan seasamh. Chaidh a thogail mun 12mh linn le Suaibhne Ruadh. 'S ann le duine mu seach a bha e tro na linntean agus mu dheireadh chaidh a sgrios le muinntir an Rìgh, na rìoghairean, ann an 1647. Chaidh an dealbh seo a thogail sa chiad leth den 20mh linn le M.E.M. Donaldson agus chithear an caisteal air a chòmhdach gu mòr le eidheann.
Rugadh Mary Ethel Muir Donaldson ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i fad is farsaing air a' Ghàidhealtachd an iar agus a tuath, a' sgrìobhadh is a' togail dhealbhan. Eadar 1912 is 1949 sgrìobh i iomadh leabhar air dualchasan agus eachdraidh shòisealta na sgìre. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Fèill Uan na Luirge
- 13 An Lùnasdal 2014
Bha là math aig croitearan agus tuathanaich aig Fèill Uan na Luirge Dimàirt.
Bha prìs nan uan boireann suas co-dhiù £7 air an-uiridh, agus na h-uain fhireann suas £2 san fharsaingeachd.
'S i a' cheist a-nis, an seas na prìsean sin airson a' chòrr den bhliadhna.
Thòisich cùisean gu slaodach aig fèill mhòr na Luirge agus an droch shìde a' toirt buaidh air staid nan uan, ach thog a' phrìs mar a chaidh an là air adhart.
Sa chumantas, bha muilt gan reic air £55.41, suas £2.17 air an-uiridh.
Bha prìs nan uan boireann aig £65.55 sa chumantas, suas £7.54 bho an-uiridh.
Tha dòchas gu bheil seo na shamhla air na prìsean a bhios ri fhaotainn aig fèilltean eile a thèid a chumail air a' Ghàidhealtachd.
Dòchasach
Thuirt Iain MacAonghais, a bh' aig an fhèill 's a bhios a' reic air an ath-mhìos: "Bitheamaid an dòchas gun seasadh. Bidh mi ann an Inbhir Pheofharain a-màireach agus chì mi ciamar a bhios na prìsean an sin.
"Tha na h-uain reamhar, tha iad a' dèanamh glè mhath an-dràsta ann an Inbhir Pheofharain agus bhitheamaid an dòchas.
"Ach, tha e cuideachd a rèir na sìde," thuirt e.
Dh'innis Mgr MacAonghais gur ann airson briodadh a tha na h-uain bhoireann gan ceannach.
Bithear gan cumail airson ceithir no còig bliadhnaichean agus a' faighinn uan bhuapasan, 's thuirt e gur ann air sgàth sin a tha iad cho daor.
An dèidh bliadhna mhath, a thaobh na h-aimsire, thuirt e gun robh na h-uain math am-bliadhna agus gun robh barrachd dhiubh ann.
Thuirt e, anns an fharsaingeachd, gum biodh prìsean na bliadhna seo suas beagan air a' bhliadhna roimhe: "Cha bhi tòrr, ach bi iad suas beagan."
Luchd-ceannaich
Chaidh mu 5,000 uan a reic Dimàirt, le luchd-ceannaich an làthair às a' Chuimrigh, Sasainn agus Èirinn.
'S e seo an fhèill aon là as motha san Roinn Eòrpa agus bha an luchd-ceannaich ann airson na h-uain as fheàrr a lorg.
An dèidh ochd uair de thìde de reic, far an deach na mìltean notaichean a chosg, bha na croitearan 's na tuathanaich an ìre mhath toilichte leis mar a chaidh cùisean anns an Luirg.
Thathas ag ràdh ge-tà, gu bheil feum air na prìsean mòra seo gus an tèid aca air na cosgaisean aca fhèin a phàigheadh.
"Tha cosgais mhòr ann, fiù 's mus ruig iad an fhèill. Feumaidh tu a h-uile sgillinn, 's dòcha barrachd," dh'innis Mgr MacAonghais.


text:
- TIOTAL
- Litir bhon Fho-cheannard Alasdair Godsman, Dùn Eathain gu Còirneal Bàillidh, Madras, Na h-Innseachan, duilleag 1
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D456_A_3_5_1
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SGÌRE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1777
- LINN
- 1770an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 4887
- KEYWORDS
- Bàillidhean Dhùn Eathain
Tasglann na Gàidhealtachd
co-sgrìobhadh
litrichean
Còirneal Bàillidh
Cogaidhean Neo-eisimileachd Aimearagaidh
reic-tairgse
na Fuadaichean
àiteachas
'S e teaghlach à Inbhir Nis a bha a' fuireach anns an sgìre o mheadhan an 15mh linn a bh' ann am Bàillidhean Dhùn Eathain. Ged a bha an t-oighreachd aca beag an taca ri mòran de phrìomh theaghlaichean na Gàidhealtachd, bha àite sònraichte aca am-measg uachdarain na Gàidhealtachd.
Tha cruinneachadh mòr de phàipearan an teaghlaich ann an Tasglann Comhairle na Gàidhealtachd.Tha iad a' dèiligeadh ris an àm mu 1760-1860.
Tha an sgrìobhainn seo o'n 15mh den Damhair 1777. 'S e seo litir on Fho-cheannard Alasdair Godsman, Dùn Eathain gu Còirneal Bàillidh à Dùn Eathain, ann am Madras, Na h-Innseachan. Tha iomradh ann air mòran chuspairean cudthromach na Gàidhealtachd, mar leasachadh air tuathanasan agus mu na Fuadaichean.
Tha e coltach gu bheil Godsman air sgrìobhadh dhan Chòirneal iomadh turas thar a' bhliadhna a chaidh seachad, ach cha do ràinig gin de na litrichean an ceann-uidhe. Rè'n àm seo, tha Godsman air 'The Mains' a ghabhail a-nall an dèidh bàs màthair Bhàillidh agus tha e a-nis a' cur leth-bhreac den reachd-cheangail is de chùmhnant mu thimcheall seo.
Tha e a' bruidhinn air staid an fhearainn is mar a tha dùil aige an dòigh àitich atharrachadh, agus bhiodh dùnadh a-staigh phàirtean dhen fhearann an luib seo. Tha e a' bruidhinn air fiachan a th' aige ri pàigheadh dhan Chòirneal. Tha e ag aithris cuideachd air cur de chraobhan-giuthais 'in the Craig', air leasachaidhean ris an leas, agus air an airgead a rinneadh aig reic-tairgse. Tha e a' bruidhinn air an fhasan a bh' ann aig an àm caoraich a chur air mòran thuathanasan Gàidhealach an àite crodh dhubh.
Tha e a' crìochnachadh le bhith a' bruidhinn air iomadh cuspair a th' air a bhith anns na pàipearan-naidheachd nàiseanta o chionn ghoirid, leithid an cogadh ann an Aimearagaidh. 'S e Cogaidhean Neo-eisimileachd Aimearagaidh, 1775-83, a bha seo


text:
Bithibh Leinn! Clàr-foghlaim Seisc-ri-Seisc
Thigibh Leinn!
Nuair a bhios sibh ag èisteachd ri òraid no taisbeanadh, am bi sibh a’ faireachdainn a-riamh gum bu mhath leibh an teachdaireachd a chur an cèill ann an an dòigh a tha nas inntinniche agus nas beothaile?
Mas e gum bi, tha feum aig Pàrlamaid na h-Alba agus Pàrlamaid Òigridh na h-Alba air cuideachadh, beachdan is dealas bhuaibh gus ceangal a dhèanamh ri feadhainn eile eadar aig aois 16 gu 25.
Faodaidh ceangal atharrachadh a thoirt – mar a thug airson Gemma Mac an Tòisich (17), a rinn coiteachadh gus taic na b’ fheàrr fhaotainn airson na cloinne a tha mall san fhradharc, agus Amal Azzudin (21), a rinn coiteachadh an aghaidh cleachdadh nan ruaigean a’ chiad char sa mhadainn air tagraichean-tèarmainn leis nach do shoirbhich.
A thaobh Bithibh Leinn!
Is e a tha ann am Bithibh Leinn an clàr-foghlaim ùr seisc-ri-seisc againn. Is e a tha ann an cothrom dhuibh fhèin cuideachadh gus tionnsgnadh ùr a chruthachadh is a lìbhrigeadh a bheir fiosrachadh mu Phàrlamaid na h-Alba do dhaoine.
Tha sinn a’ sireadh buidhnean dhaoine òga a tha ag iarraidh barrachd ionnsachadh mun Phàrlamaid is mu na cothroman na lùib - agus tha sinn ag iarraidh gun sgap iad an soisgeul. (Tha na buidhnean air an dèanamh suas le còignear eadar 16-25 bliadhna dh’aois agus aon obraiche-taice.)
Nì a’ chiad ìre den tionnsgnadh ceangal ri Taisbeanadh Sgeulachdan Siubhlach, leis an amas Bithibh Leinn! a sgaoileadh air feadh na h-Alba ceangailte ris an taisbeanadh seo.
Ma tha sibh ag iarraidh barrachd fiosrachaidh air Bithibh Leinn, faodaidh sibh post-dealain a chur gu Frances Paulo san sgioba againn ri Foghlam is Com-pàirteachasan Choimhearsnachdan.


text:
Saidheans
Chan ann an saidheans (sòisealta, nàdurra neo diadhachd) ach cruinneachadh fiosrachaidh air a chuir an eagar.
Mar is tric 's an latha an diugh, is e na saidheansan nàdurra a-mhain a tha daoine a' ciallachadh nuair a chanas iad "saidheans".
Saidheans Nàdurra[deasaich | deasaich an tùs]
Is iad na prìomh roinnean de saidheans nàdurra
- Nàdair-fheallsanchd (neo Fiosaig): A dhèiligeas leis an dòigh a bhios rudan fa-leth a' gnàthachadh air a chèile. Rinneadh cuid den fheallsanachd seo a mach o chionn cor is 2 mhìle bliadhna, ri linn nan seann Greugais- mar eisimpleir an modh a lorg dluthad stuighe, a h-uraiche am feallsanachd Archimedes. Tha uidheam obair-lann don ainm "Cnogan Eureka", fhathast ga cuimhneachdh 's an latha an diugh.
- Ceimigeachd: Saidheans nan dùil, agus an dòigh a bhios iad comh-nasgadh. Chanar iom-obraich ris an rud a bhios a' tachairt nuair a chuireadh dà cheimidh ri chèile agus gun cosg iad a chèile.
- Bith-eòlas
Dèiligidh Bith-eòlas le rudan a tha beo. Chanar fàs-bheairt ri gach nì, beag neo mòr, lus neo beathaich a tha (neo a bha uaireigin) beò. Tha gach nì a tha beò a' comharraich seachd comasan, gu ìre beag neo mòr.
- comas gluasaid
- comas a ghabh beathachadh
- comas ath-ghineachaidh
- comas a chac
- comas fàs
- comas tharruinn aille
- freagairt
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Briathrachas saidheans sa Ghàidhlig (An Seotal)


text:
- TIOTAL
- Foillseachaidhean Taghaidh, 1874:"Gu Luchd-obrach Inbhir Nis", litir a' toirt taic do Mhac an Tòisich an Ràthaig Mhòir
- EXTERNAL ID
- Z_QZP40_2915_P028
- LINN
- 1870an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8948
- KEYWORDS
- taghaidhean
poilitigs
luchd-poilitigs
pàrtaidhean poilitigeach
Chaidh an litir gun ainm seo, a chaidh fhoillseachadh rè iomairt Taghaidh Coitcheann 1874, ag iarraidh air luchd-taghaidh a' clas-obrach taic a thoirt do dh'Aonghas Mac an Tòisich an Ràthaig Mhòir, fear de dhithis thagraichean Libearalach airson seata pàrlamaideach Bailtean Inbhir Nis. Anns an litir, tha an t-ùghdar a' magadh air an tuairisgeul gun do chosg an tagraiche Libearalach eile, Teàrlach Friseal Mac an Tòisich, "na ceudan de mhìltean notaichean" anns an sgìre. Ach thathar a' moladh Mac an Tòisich an Ràthaig Mhòir airson a thaic do dh'obraichean poblach (gu h-àraidh togail rathaidean-iarainn air a' Ghàidhealtachd) agus airson an airgid a chur e an sàs annta. Tha Fear an Ràthaig Mhòir air a mholadh cuideachd airson "nan gnìomhan carthannach poblach is prìobhaideach" aige, a' gabhail a-steach tabhartas susbainteach do dh'Ospadal Inbhir Nis. Thathar a' cur cuideam air mar a bha Friseal Mac an Tòisich uair na Thòraidh agus gu h-àraidh mar a bha e na bhall den Junior Carlton Club rud a tha gu math amharasach ann am beachd an ùghdair. Thathar a' dèanamh coimeas ri Fear Ràthaig Mhòir air a bheilear a' toirt dealbh mar "Libearalach dìleas dearbhte".
B' e toradh an taghaidh airson Bailtean Inbhir Nis (a' gabhail a-steach Inbhir Nis, Inbhir Nàrann, Farrais is A' Chananaich):
Friseal Mac an Tòisich (Libearalach neo-eisimeileach) - 1,134
Mac an Tòisich an Ràthaig Mhòir (Libearalach) - 879
Mac an Tòisich an Tuilm (Tòraidh) - 16
Fhuair na Libearalaich aig Uilleam Gladstone a' mhòr-chuid de na bhòtaichean san taghadh, ach fhuair na Tòraidhean aig Benjamin Disraeli a' mhòr-chuid ann an Taigh nan Cumantan. 'S e pàirt mòr den adhbhar gun d' fhuair iad iomadh roinn-taghaidh gun fharpais


text:
- TIOTAL
- Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar - Làn-chunntas air seirbhisean teilegraf/teilefòn, 1960
- EXTERNAL ID
- HCD_DAVIDBANKS_146
- DEIT
- 2 An Cèitean 1960
- LINN
- 1960an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 1563
- KEYWORDS
- gnìomhachas an iasgaich
iasgach a' bhradain mara
bradan
gnìomhachas a' bhradain
iasgach a' bhric
breac
iasgach le lìon
conaltradh
'S e seo cunntas teilefòn a fhuair Seumas Banks, am fear aig an robh Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr, Port Rìgh. 'S ann airson a thaigh agus oifis ann an Ach a' Bhàigh, Port Rìgh, a tha e. Tha e a' toirt a-steach nam mìosan bhon Iuchar chun na Dùbhlachd 1959. B' e Port Rìgh 58 an àireamh fòn a bh' ann.
Tha na cosgaisean seo airson na chaidh a chleachdadh san t-seirbheis agus tha e ag innse an e gairm fòn no an e teileagram a bh' ann. Bhiodh Banks glè thric a' cleachdadh teileagraman gus an cuireadh e fios gu mòr-reiceadairean gu robh luchdan èisg air an rathad thuca air neo nuair a chuireadh e pìosan bhàta, uidheam no bathar eile air falbh à Port Righ. Bha màl na loidhne ga phàigheadh aona chairteal an dèidh na cùise agus aona chairteal ro-làimh. B' e £3 10t 0sg màl na loidhne gach cairteal agus b' e cosgais gu lèir a' chunntais seo £25 13t 4sg. Chaidh a phàigheadh aig post-oifis Phort Rìgh sa Chèitean 1960.
West Highland Salmon Fisheries Co Ltd (Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr.)
Ann an 1944 cheannaich Seumas Banks & Mic, Peairt, màl iasgaich a' bhradain aig Oighreachd Chille Mhoire san Eilean Sgitheanach, bho A Powrie & Co, agus chuir e air bhonn a' West Highland Salmon Fisheries Co Ltd' (Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr.) gus am màl obrachadh. Chùm an companaidh a' dol gu ruig 1962 nuair a chaidh a reic gu Coinneach MacMhathain, Port Rìgh.
Nuair a ghabh Banks & Mic thairis am màl bha stèiseanan iasgaich ann an Leathallt, Rigg (Boraraig), Stafainn, Port Rìgh, Camas Tianabhaig, Bail' Meadhanach agus Caisteal Bhròchaill (ann an Ratharsair). Ann an 1956 chaidh Bail' Meadhanach agus Camas Tianabhaig a chur còmhla mar stèisean a' Bhràighe, le triùir ag obair ann, ged a bhiodh ceathrar ag obair mar bu trice sna stèiseanan eile. Bhiodh an companaidh a' cumail mu 28 duine ann an obair gach bliadhna, agus an obair ga thairgse dhan aon fheadhainn gach bliadhna mus fheuchadh an companaidh ri daoine ùra fhastadh.
Bhiodh an seusan a' tòiseachadh fada sa Ghiblean/ tràth sa Chèitean agus a' dol gu deireadh an Lùnastail. Bhiodh grùnn fhireannaich cuideachd gam fastadh ann am mìosan a' gheamhraidh ach an toireadh iad deigh a nìos o dhama an t-Slugain gu bhith air a stòradh san taigh-deighe aig cidhe Phort Rìgh. Bhiodh gach ball den sgioba a' faighinn cùmhnant le fios air tuarastal, sgeama airgid a-bharrachd a bha san amharc agus uairean obrach agus chaidh oilisgin agus bòtannan rubair a thoirt dha.
Chaidh an t-iasg glacte a roinn ann am bradan, bànag agus breac, agus àireamh nam bànag a bu mhotha. Gach bliadhna ghlacadh iad mu 3000 iasg uile-gu-lèir fada sna 1940an agus tràth sna 1950an. Ann an 1957 chaidh an àireamh a bu mhotha a-riamh a ghlacadh - faisg air 10,000 iasg.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Skye and Lochalsh Archives


text:
1853
MDCCCLIII
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Chaidh Aranzazu (Coloimbia) a stèidheachadh.
- 1 an Cèitean: Cur às do Thràilleachd anns An Argantain.
- 3 am Màrt - Sguir Millard Fillmore mar 13mh ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte.
- 4 am Màrt - Thòisich Franklin Pierce mar 14mh ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 28 am Faoilleach - José Julián Martí Pérez, ann an La Habana. Sgrìobhadair agus Bàrd à Cùba.
- 30 am Màrt - Vincent van Gogh, ann an Zundert.
- 30 an Giblean - Carl Theodor Setterberg, ceimigear às an t-Suain.
- 18 an t-Iuchar - Hendrik Lorentz ann an Arnhem, eòlaiche-fiosaig às na Tìrean Ìsle.
- 2 an t-Sultain - Wilhelm Ostwald ann an Riga, ceimigear.
- 21 an t-Sultain - Heike Kamerlingh Onnes ann an Groningen, eòlaiche-fiosaig.


text:
- TIOTAL
- Seallaidhean air Inbhir Narann
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2769
- ÀITE
- Inbhir Narann
- SIORRACHD/PARRAIST
- SIORRACHD NARANN: Inbhir Narann
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34673
- KEYWORDS
- cairtean-puist
baile rìoghail
aibhnichean
bailtean margaidh
iasgach
bailtean spà
turasachd
bailtean taobh na tràghad
luchd-bruidhinn na Gàidhlig
iasgairean
bailtean-iasgaich
rìghrean Bhreatainn
loidhnichean rèile
leigheasan eile
Air a' chairt-phuist seo chithear còig seallaidhean air Inbhir Narann: Rathad Seabank, an t-Sràid Àrd, Linne Mhoireibh, an raon-purraidh agus Abhainn Narann.
Tha Inbhir Narann na bhorgh rìoghail air tràigh a deas Linne Mhoireibh mu 16 mìle bho Inbhir Nis. 'S e 'Invernairn' a bh' air uaireigin ann am Beurla, dìreach mar a tha sa Ghàidhlig, leis mar a bha e aig beul Abhainn Narann. Mus tàinig Rèile Inbhir Nis is Inbhir Narann ann an 1855, bha Inbhir Narann na bhaile de mhargaidh is de thuathanachd na b' fhaide bhon chost na am Bail' Iasgaich, àite iasgaich aig muinntir Lochlainn, tha a h-uile coltas, a thàinig a dh'fhuireach ro 1000AD.
San t-16mh linn bha measgachadh de Ghàidheil le Gàidhlig agus de dhaoine on ear-thuath le Beurla no Albannach ann an Inbhir Narann. Tha e air a chlàradh gum biodh Seumas VI agus l a' bòstadh gu robh baile aige ann an Alba a bha cho fada 's gum bruidhneadh daoine aig aon cheann na sràide cànan eile bho na daoine aig a' cheann eile.
'S e a' phàirt as ùire de dh'Inbhir Narann am baile turasach Bhictorianach a dh'fhàs suas, às dèidh tighinn na rèile, timcheall air a' Bhail' Iasgaich a bh' ann. Thàinig am baile gu bhith na ionad spà iomraiteach mar thoradh air buadhan leigheasach sàl na mara san sgìre, na tràighean fada gainmhiche agus an aimsir thioram ghrianach. Chaidh taighean mòra eireachdail Bhictorianach agus taighean-òsta uasal an togail gus frithealadh air an àireamh na bu mhotha de luchd-turais. Chaidh goireasan eile an leasachadh cuideachd, nam measg am promanàd, pàilleann nan còmhlan-ciùil agus dà raon goilf


text:
- TIOTAL
- Dealbh de Chathair-eaglais Naoimh Anndra, thairis air Abhainn Nis.
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_VII_7002
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11474
- KEYWORDS
- Cathair eaglais Naoimh Anndra
Alasdair Ros
cathair eaglaisean
eaglaisean
ath-leasachadh
Chaidh Cathair-eaglais Naoimh Anndra a togail eadar 1866 agus 1869. Chaidh a dealbhachadh le Alasdair Ros. Coisrigte ann an 1874, b'i a' chiad chathair-eaglais a chaidh a togail ann am Breatainn an dèidh an ath-leasachaidh.
Anns a' chiad phlanaichean dhen chathair-eaglais bha dà spìodall de 100 troigh, clobhsa, agus seansail fada na b' fhaide, ach cha deach an togail riamh. Thathar an dùil gun robh an dealbh stèidhichte air Cathair eaglais Ghothic Mhoireibh, ann an Eilginn.
Air a' bhogha timcheall air an uinneig san trainseapt tha each agus cuibhealh air an snaidheadh. Fhad 's a bhathar a' togail an togalaich, thathar a' creidsinn gun robhar a' togail nan clachan le pulaidh agus cuibheall a bha air a tionndadh le eich. Goirid mus deach crìoch a chur air an togalach, shleamhnaich tè de na clachan seo agus mharbhadh an t-each. Tha an snaidheadh seo mar chuimhhneachan air a' bheathach.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Seumas Mac a' Phearsain
B' e sgrìobhadair Albannach agus neach-poileataigs a bha ann an Seumas Mac a' Phearsain no Seumas MacMhuirich (Beurla: James Macpherson) (27 an Dàmhair 1736 ann an Ruadhainn, a' Ghàidhealtachd - 17 an Gearran 1796). Tha e ainmeil mar "eadar-theangaiche" de bhàrdachd Oisein (Ossian).
Susbaint
Beatha[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh Mac a' Phearsain ann an Inbhir Tromaidh, Ruadhainn ann am Bàideanach, agus bha Gàidhlig aige bho thùs. Mar a mhìnich Ruaraidh MacThòmais, "balach a chaidh a thogail faisg air gearasdan Ruadhainn ann am Bàideanach, far an deach an t-arm Seumasach ma sgaoil an dèidh Blàr Chuil-lodair, chan eil rian nach biodh e eòlach air a' chreich 's air a' bhriseadh-dùil a dh' fhuiling na Gàidheil an dèidh Bliadhna Theàrlaich."[1] Chaidh e gu sgoil-pharaiste ann an Ruadhainn, is an uair sin gu sgoil-ghràmair ann an Inbhir Nis. Bho 1753 a-mach chaidh e don King's College ann an Obar Dheathain agus an uair sin do dh'Oilthigh Dhùn Èideann. Cha d' fhuair a ceum agus ann an 1756, thill e do Ruadhainn agus bha e a' teagaisg anns an sgoil-pharaiste. Mu 1758, chaidh e do Dhùn Èideann a-rithist agus fhuair a dreuchd mar oide-ionnsachaidh ann an teaghlach uasal, Graham of Balgowan. Anns na 1760, dh'fhàs e ainmeil mar eadar-theangaire agus deasaiche bàrdach Oisein. Ann an 1764, fhuair Mac a' Phearsain dreuchd mar rùnaire àrd-riaghladair Mór-roinntean an Iar, agus chaidh e a dh' Aimeireaga. Bha e ann airson dà bhliadhna agus thadhail e air Na h-Innseachan an Iar. Thill e ann an 1766 agus ghabh e còmhnaidh ann an Lunnainn. Bha e ag obair airson an riaghaltais agus cuideachd airson Iain Mac a' Phearsain (às an Eilean Sgitheanach bho thùs) a bha na àrd-riaghladair Na h-Innseachan aig an àm seo. Ann an 1780, fhuair Mac a' Phearsain àite anns a' Phàrlamaid agus bha e na bhall Phàrlamaid gu 1796. Bha Mac a' Phearsain beartach dha-rìribh, cheannaich e fearann ann am Bàideanach agus thog e taigh mòr spaideil ann, leis an ainm Balavil. Bha deagh chliù aige mar uachdaran, oir bha e fialaidh agus fiùghantach.[2] Nuair a bhàsaich e ann an 1796, chaidh a thìodhlacadh ann an Abaid na h-Iar-mhanachainn (Westminster).
Litreachas[deasaich | deasaich an tùs]
Thòisich e bàrdachd a sgrìobhadh ann am Beurla, mar eisimpleir dàn gaisgeil "The Highlander" ann an 1758, ach cha deach mòran dhiubh foillseachadh.
Leabhraichean eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
- An Introduction to the History of Great Britain and Ireland (1771)
- Papers Concerning the Secret History of Great Britain (1775)
- History of Great Britain from the Restoration to the Accession of the House of Hanover (1775)
Eadar-theangachaidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- Illiad (1773)
Oisean[deasaich | deasaich an tùs]
Ann an 1759, thachair Mac a' Phearsain ris an t-Urr. John Home, sgrìobhaiche-dràma ainmeil, aig an robh ùidh mhòr ann an seann bhàrdachd Ghàidhlig.[2] Bha Home ag iarraidh air Mac a' Phearsain dàin Ghàidhlig eadar-theangachadh gu Beurla. Ged a bha Mac a' Phearsain aindeonach an toiseach, dh'eadar-theangaich e corra dàin. Chòrd iad ri John Home gu mòr, ris an Dr Hugh Blair agus ri daoine cumhachdach foghlamaichte eile, agus mhol iad do Mhac a' Phearsain leabhar slàn a chuir ann an clò.[2] B' e sin Fragments of Ancient Poetry a nochd ann an 1760.
Ann an Lùnastal 1760, rinn Mac a' Phearsainn turas gu math farsaing air feadh na Gàidhealtachd, air siorrachdan Pheairt, Earra-Ghàidheil is Inbhir Nis, air Muile, Uibhist is air an Eilean Sgitheanach, is e a' cruinneachadh làmh-sgrìobhainnean agus beul-aithris. Bha na leabhraichean Fingal, an Ancient Epic Poem in Six Books (1761), Temora (1763) agus The Works of Ossian (1765) ga leantainn.
Fhuair iad cliù mar obair den òranaiche Gàidhealach Oisean. Bhathar den bheachd gum b’ e cruinneachadh de sheann beul-aithris a bh’ annta, a lorg Macpherson air a' Ghàidhealtachd is na h-Eileanan Siar. Chaidh na leabhraichean eadar-theangachadh ann an cànain Eòrpach eile, far an robh iad tarraingeach don luchd-leughaidh cuideachd agus a’ leantainn do àm Romansach. Leis an ùidh ann an Oisean dh'atharraich an t-ainm "Erse" gu Gàidhlig airson Gàidhlig na h-Alba. [3]
Bha deasbad mòr ann mu Oisean agus dè cho fìrinneach 's a bha obair Mhic a' Phearsain, an-diugh thathar den bheachd gun do sgrìobh Mac a' Phearsain a' bhàrdachd leis fhèin. Ann an 1952, dh'fhoillsich Ruaraidh MacThòmais an leabhar The Gaelic Sources of MacPherson's "Ossian", anns a bheil e a' sgrùdadh nan tùsan Gàidhlig a bha Mac a' Phearsain a' cleachdadh.
Poileataigs[deasaich | deasaich an tùs]
Bha Mac a' Phearsain eòlach air Iain Stiubhart, 3mh Iarla Bhoid. Nuair a chaidh Temora fhoillseachadh, choisrig Mac a' Phearsain an leabhar do Iarla Bhoid. Ann an 1764, fhuair Mac a' Phearsain dreuchd mar rùnaire àrd-riaghladair Mór-roinntean an Iar, agus chaidh e a dh' Aimeireaga. Bha e ann airson dà bhliadhna agus thadhail e air Na h-Innseachan an Iar. Thill e ann an 1766 agus ghabh e còmhnaidh ann an Lunnainn. Bha e ag obair airson an riaghaltais. Ann an 1780, fhuair e àite anns a' Phàrlamaid agus bha e na bhall Phàrlamaid gu 1796, nuair a bhàsaich e.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ MacThòmais, Ruaraidh. "Seumas Mac a' Phearsain." Ainmeil an Eachdraidh. Deas. le Ruaraidh MacThòmais. Glaschu: Gairm, 1997. d. 88
- ↑ 2.0 2.1 2.2 Cheape, Ùisdean. "The Culture and Material Culture of Ossian, 1760-1900". Scotlands 4.1 1991. d. 3.
- ↑ Withers, C. (1984) Gaelic in Scotland 1698 to 1891: the geographical history of a language. Dùn Èideann: John Donald Publishers Ltd. ISBN 0859790979


text:
- TIOTAL
- Camas Sheannduaig, Baile an Todhair
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1208
- ÀITE
- Seannduaig
- SGÌRE
- Manachainn Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: An Neag
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33130
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Siorrachd Rois
Sgìre Rois is Chrombaidh
bàghan
clachan Cruithneach
clachan comharraichte
cladhan
Tha a' chairt seo a' sealltainn Camas Sheannduaig air Rubha Thairbeirt ann an Taobh Sear Rois. Tha an t-ainm Beurla 'Sandwick' a' tighinn on t-Seann Lochlannais 'sand-vik' a' ciallachadh 'camas gainmhich'. 'S e Bailtean na Mara a chanar ri Bail' a' Chnuic, Baile an Todhair agus Seannduaig
Tha Seannduaig ainmeil air sgàth Clach Sheannduaig, clach chomharraichte Chruithneach de dh'Ire II, a tha na seasamh os cionn a' bhaile, le sealladh chun na mara. Tha mu 10 troighean (3m) a dh'àirde innte, agus chaidh a leagail ann an stoirm ann an 1846, ach chaidh a cur air dòigh agus tha i a-nis ann an cèis glainne air a' chnoc far an robh i o thùs. 's e 'Clach a' Charraigh' a th' oirre anns a' Ghàidhlig, oir bha cladh san àite anns an 19mh linn


text:
Chunnaic mi am bratach seo aig a’ chala shìos ann an àite ris an canar ‘Redon’. Bhe e air mullach tri gheataichean. Bha iad a’ feitheamh a’ dol suas an canàl eadar Naonad (Nantes) agus Brest. Tha an canàl seo a’ ruith suas tarsainn teas meadhan na Breatainn Bige. Bha cus uisge ann ge-tà agus bha an dùthaich air gach taobh den chanàl fo thuiltean agus cha robh cead aig duine sam bith a’ dol air adhart.
Fàilte chridheil ort
Tha mi 47 bliadhna a dh'aois, tha mi pòsta 's tha mi a' fuireach ann an Inbhir Narann.
Tha e a' còrdadh rium a bhith sgrìobhadh beagan Gàidhlig. Tha mi fhathast ag ionnsachadh 's mar sin dheth, cha bhi a h-uile càil buileach ceart: nì mi mearachdan!
Co-dhiù ma tha greiseag agad - thig a-steach! Tuilleadh mu dheidhinn Gràisg


text:
- TIOTAL
- Caisteal Baile nan Gobhainn, Caoldaraigh
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1204
- ÀITE
- Caoldaraidh
- SGÌRE
- Inbhir Ghòrdain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Sgìre Mhoire Shìos
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33127
- KEYWORDS
- càirtean-puist
Siorrachd Rois
Ros is Cromba
Taobh Siar Rois
caistealan
oighreachdan
dealbhan
Chithear dealbh de Chaisteal Baile nan Gobhainn air a' chairt-phuist seo. B' e cathair Rosaich Bhaile nan Gobahinn a bh' anns a' chaisteal eadar an 14mh linn agus an 20mh linn. Bha cuid de na Rosaich seo nan ceannardan air Clann Rois. Fhuair Ùisdean Ros, fear Rath Riachaidh còir sgrìobhte air fearann Bhaile nan Gobhainn ann an 1374 agus b' e Rosaich Bhaile nan Gobainn am prìomh teachlach ann an clann Rois fad còrr is trì linntean. Thàinig an sìol seo gu crìoch nuair a chaochail Dàibhidh Ros, fear Bhaile nan Gobhainn ann an 1711 agus a chaidh an caisteal is an oighreachd a thoirt do theaghlach Rosach nach robh càirdeil riutha. Nuair a chaochail an t-oighre mu dheireadh den teaghlach seo ann an 1942, bha 356,000 acaire fearainn aig an oighreachd. Chaidh tòrr den fhearann seo a-mach às an oighreachd bhon uair sin.
Tha Caisteal Baile nan Gobhainn air bruaich a deas Abhainn Baile nan Gobhainn, dà mhìle an iar-thuath air Inbhir Ghòrdain. Chaidh a thogail anns an 15mh linn mar taigh-tùir don na Rosaich ach chaidh a atharrachadh is leudachadh iomadh uair bhon uair sin. Ann an 1972 chaidh caisteal agus oighreachd Baile nan Gobhainn a cheannach le Mohammad Al Fayed agus tha e air an caisteal ath-nuadhachadh


text:
Castel Gandolfo
‘S e baile meadhanach ann am meadhan na h-Eadailt a th’ ann an Castel Gandolfo neo dìreach Castello (IPA: kaˈstɛl ɡanˈdɔlfo, Laideann: Castrum Gandulphi). Tha e suidhichte aig 307m os cionn ìre na mara,[1] ri taobh Loch Albano, anns an sgìre (Eadailtis: Provincia) Roma, anns an roinn (Eadailtis: Regione) Lazio, 22km air falbh bhon An Ròimh, prìomh-bhaile na dùthcha, 310km bho Mhilano, 413km bho Phadova agus 252km bho Fhirenze.[2] Tha 9,037 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile.[3] ‘S ann às an Teaghlach Gandolfo, daoine à Lombardia san taobh a tuath na dùthcha a th an t-ainm. Thoisich Pàpa Urban VIII ri Lùchairt-samhraidh fhaighinn ann an Castel Gandolfo anns an 17mh Linn. A bharrachd air sin, ‘s e sgìre am broinn Stàitean nam Pàp ro Aonadh na h-Eadailt a bh'ann. Tha dithis phàp air bàsachadh ann an Castel Gandolfo: Pàpa Pius XII agus Pàpa Pòl VI.


text:
- TIOTAL
- Treana a' dol tarsainn Drochaid-ghiùlain Allt na Slanach
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_1396
- ÀITE
- Tom Aitinn
- SGÌRE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: A' Mhòigh 's Dail Fhearghais
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28009
- KEYWORDS
- rathaidean iarainn
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
treanaichean
trèanaichean
drochaidean rèile
San dealbh-chamara seo chithear treana a' dol tarsainn Drochaid-ghiùlain Allt na Slanach.
Ann an 1897 chaidh an drochaid fhiodha seo a thogail ach an giùlaineadh i an rèile ùr aig Rèile na Gàidhealtachd eadar Inbhir Nis is Peairt (taobh an Aghaidh Mhòr) thar talamh ìseal bhog ann an Allt na Slanach faisg air Loch Màigh. Mar thoradh air coltas na talmhainn, cha ghabhadh ach drochaid aotrom fhiodha a chur ann. Chaidh ùrachadh dhith a dhèanamh ann an 2002 le clàr de chruadhtan neartaichte agus casan a bheireadh taic don loidhne iarainn. 'S i fhathast an aon drochaid fhiodha a th' ann am prìomh loidhne ann am Breatainn agus tha Liostadh Ìre A oirre.


text:
An fairrgi .i. claechligid an fairrgi & na srotanna i moran d'inadaib & ni follus sin co tic tar eis morain da cedaib bliadan. Agus as amlaid so tic an claechlod sin .i. mar brisid na h-uisceadha na cnuic, tuitidh talam na cnoc a n-ichtar na n-uiscid & linaid inad an uisci, & o facaid a n-inadh fein co h-ainneonach is egin doib dul a n-inadh eli a na fadaid slige . Et trit an cuis sin na catraca & na bailti & na crica a m-bi aitrebh na n-dainedh a n-gleanntaib & a n-inedaib isle a fogas na fairrgi, tic an fairrgi torrsa & baidhidh si iat . Et as i an fairrgi tic as na nelaib as adhbur do so, oir an trat tites, bigh a sir rith ar fud na talman ac tocailt na talman & gach ni as sooscailte & is laigi dageibh is in talmain, berid se o inad co h-inadh isna srotaib & fuadaigidh nert na srotann na nethi cedna sa fairrgi & lintar dib sin ichtar na fairrgi & is uime as egin dan fairrigi an t-inad sin d'fagbail & dul a n-inadh eli. Agus brisid cnuic an inadh cum a teid & linaid na gleannta & mar sin claechligter inad aitreabtha & sealbta na n-dainedh .i. na catracha & na crica & na cnuic & na gleannta.
Oir as ni nadurtha don uisci, o ta se siltec, gan beth da sir a n-en inadh ach a dul o inadh co h-inadh. Agus 'na dedhaig sin, an talam as laigi, berid na srotha leo san fairrgi e & tre beth co rofada do ann, calcaidid se ann & cruadhaigid & dani cloch de & le sirbualadh na tonn fai & tairis da sir, snoighter & minaiter na clocha & curter fidracha egsamla orra, oir daniter blodha acu crinn & blodha letan & blodha fada & blodha ger.
p.36
Et as mar sin, an gaineamh & na clocha etroma, berid na srotha leo sa fairrgi & crinnigid cum a ceile o imbualadh na tonn amuith & tar eis morain da cedaib bliadan, fasaidh se & eirgidh se suas os an fairrgi & doni cnuic de & sleibti & cuiridh an fairrgi ni de d'innsaidhi na crich ele & as e as adbur as a m-bainter na catraca & na crica. Et da derbad sin gurab fir e , daciter a moran d'inadaib dachuaidh fon fairgi tigi cloch & caislein & tempaill & cloca snaighthi & clair & a lan da comartaib nemcunntabartacha ar i n-deimniter aitreb daine da beit uair egin is na h-inadaib sin.
Ni ele da derbadh an raeda cedna, dagebtar co follus a mullach na cnoc & na sleibtead cassain & sligteca na fairrgi noch is cosmail risna h-imaraib & risna eitrib beca cama daciter a ladh na mara deis na fairrgi da dul amach & leis sin dagabtar a lan da sligeanaib & da miniasgaib mara ar calcadadh & ar cruadhugad & ar n-denum cloch dib isna h-inadaib cedna. Et ar an nos cedna doni an fertain slebti & gleannta an domain, oir an trat rithes an fertain a n-inad a fadhann an talam lag, toclaidh e & doni eitrighi ann & tuitid bruach an eitrighe gaca leiti, idir gaineam & talmain is in eitridhi leis in uisci & berid an t-uisci sin leis d'innsaighe na srothann & berid na srotha sa fairrgi & le h-imad fertana na h-aimsiri rofada ac sirtuitem is na h-eitrib sin & ac sirbreith na talman & an gainim leo doni gleannta mara do na h-eitrib sin & fa deoid factar an talam na cnocaib & na sleibtib mora atarra & is mar sin d'ordaigh tuismiteoir beannaiti an domain ani sin.
p.38


text:
Leiden
‘S e baile mòr agus sgìreachd (Duitsis: gemeente) faisg air Den Haag ann an ceann a deas nan Tìrean Ìsle a th' ann an Leiden (IPA: lɛi̯.də(n), Fraingis: Leyde, Frysk: Leien, Laideann: Lugdunum Batavorum). Tha e suidhichte aig 6m os cionn ìre na mara,[2] eadar Loch t’ Joppe agus Loch Valkenburgse Meer, ri taobh na h-aibhne Rijn, anns an roinn Òlaind a Deas (Duitsis: Zuid-Holland), 36km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 27km bho Rotterdam, 183km bho Ghroningen, 105km bho Eindhoven agus 44km bho Utrecht.[3] Chaidh Leiden a chlàradh airson a' chiad turas ann an 860 mar Leithon agus fhuair e a chuid chòirichean (Duitsis: Stadsrechten) ann an 1266. Stèidheachadh oilthigh an seo ann an 1575 cuideachd. Tha 119,747 duine a' fuireach ann.[4] Tha ann t-ainm Leiden a’ ciallachadh Dùn Lugh, bhon Cheilteach dunum agus lug.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Àth nan Damh [5]
- Buffalo City
- Krefeld
- Juigalpa
- Toruń


text:
1 an Cèitean
'S e 1 an Cèitean an 121mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (122mh ann am bliadhna-leum). Tha 244 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1585 - Crùnadh Phàpa Sixtus V.
- 1707 - Aonadh nam Pàrlamaidean Albannach is Sasannach.
- 2003 - an Dàrna Thaghadh Albannach
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1769 - Arthur Wellesley, prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1572 - Pàpa Pius V, ann am Bosco Marengo. Pàp bho 1566 gu ruige 1572.
- 1873 - Daibhidh MacDhùnleibh, rannsaichear ann an Afraga.
- 1904 - Antonín Dvořák, fear-ciùil Seiceach.


text:
Ceann Loch Gilb
'S e prìomh-bhaile Earra-Ghaidheal agus Bòd a tha ann an Ceann Loch Gilb (Beurla: Lochgilphead). Tha am baile suidhichte air bruach cladh-abhainn Chrìonan aig ceann Loch Gilb a tha na phàirt den Loch Fìne. 'S e seo na co-chomharran aige: 56° 2′ 24″ Tuath agus 5° 26′ 24″ Iar.
Tha timcheall air 3,000 duine a' fuireach an seo.
Tha Caisteal Cill Mhoire a chaidh a thogail anns an 19mh linn, rud beag air àird a deas a’ bhaile.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NR 857 883


text:
- TIOTAL
- Cladach a' Phrionnsa, Loch nan Uamh
- EXTERNAL ID
- REPH_GB1796_859_20_0750_JG
- ÀITE
- Loch nan Uamh
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Àrasaig 's Mùideart
- DEIT
- 19 An Lùnastal 2008
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Jamie Gaukroger
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Jamie Gaukroger
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38985
- KEYWORDS
- Am Prionnsa Teàrlach
Seumasaich
Teàrlach Eideart stiùbhart
tràigh
tràighean
costa
costaichean
cladaichean
Thàinig Am Prionnsa Teàrlach air tìr air an tràigh aig Loch nan Uamh ann an Àrasaig as t-samhradh 1745, anns an oidhirp mu dheireadh gus crùn Bhreatainn agus Èirinn fhaighinn air ais dha na Stiùbhartaich. An dèidh call aig Cùl Lodair ann an 1746, chaidh am Prionnsa air falach ann an iomadach àite air a' Ghàidhealtachd agus sna h-Eileanan fad chòig mìosan. Aig a' cheann thall, thill e gu Loch nan Uamh , chaidh e air bòrd long-cogaidh agus sheòl e gu sàbhailteachd anns an Fhràing agus cha do thill e tuilleadh. An-diugh, tha càrn a' comharrachadh an àite, a rèir beul-aithris, far an do thog e air a shlighe.


text:
- TIOTAL
- Loch Nis aig Druim na Drochaid
- EXTERNAL ID
- PC_GHENDRY_100
- ÀITE
- Druim na Drochaid
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Urchadan 's Gleann Moireasdan
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- George Hendry
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22643
- KEYWORDS
Sealladh tarsainn Loch Nis o Dhruim na Drochaid, a' coimhead taobh na tràghad a deas agus tobhta Chaisteal Urchardain. 'S ann on treas linn deug a tha an caisteal, far a bheil fianais air nuair a chaidh a ghlacadh le Rìgh Eideard l Shasainn ann an 1296. An-diugh 's ann ann an seilbh Urras Nàiseanta na h-Alba a tha an caisteal, air a ruith le Alba Eachdraidheil.
'S ann mar dhachaigh do dh'uilebheist Loch Nis nan uirsgeulan as fheàrr a dh'aithnicheas daoine Loch Nis an-diugh. Tha mìltean de luchd-turais a' dèanamh air an loch gach bliadhna feuch am faigh iad boillsgeadh air a' bheathach iongantach. Ach 's dòcha gur e a dhoimhne mhòr, aig 230 m (754 troigh), am feart as iongantaiche, cinnteach mun loch. 'S e an dàrna loch as motha ann an Alba a rèir meud, agus le a dhoimhne mhòr, 's e an loch as motha a rèir tomhas-lìonaidh


text:
Crann-togail
Is e a tha ann an crann-togail inneal airson togail stuth gu h-àrd. Aig a' char as simplidh, is e a tha ann an crann togail, ach crann laidir claonta, air an cumail suas le stughan. Bithidh ulag aig ceann na cruinne, inneal-tachrais aig a bun, agus ropa sinte bhon inneal-tachrais, tro an ulag ri dubhan a bhitheas ceangailte ri ceann an ropa.
Nuair a leigeas an t-inneal tachrais an ropa a mach claonaidh an dubhan. Togar eallachan nuair a chrochar iad air an dubhan mus am bithidh an inneal tachrais a tarruinn an ropa a-steach, agus an eallach suas 's an adhair.
Seòrsaichean Crann-togail[deasaich | deasaich an tùs]
Tha iomadh seorsa crann togail, roinnte a' reir cruth agus comas. Chanar crann togail steidhichte ri crann-togail a tha air an togail air bunachar steidhichte, agus crann-togail siubhal ri crann togail a tha steidhichte air carbad neo air creit a tha fhèin siubhalach.
Dleasdanas nan Crann-togail[deasaich | deasaich an tùs]
Chanar dleasdanas crann-togail ris an comas a tha aig crann-togail a thogail cuideam aig luaths agus aig astar bho a phrine larach.


text:
- TIOTAL
- LMS 15014 ann an Inbhir Nis, An Cèitean 1928
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_001_412
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 15 An Cèitean 1928
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 24873
- KEYWORDS
- locomotaibhean rèile
locomotaibhean Rèile na Gàidheatachd
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
Ann an 1892 fhuair Rèile na Gàidhealtachd dà einnsean tanca 4-4-0 a chaidh a thogail dha Rèile Mòr an Ear Uruguaidh ach cha do ghabh iad iad. An dèidh ùine dearbhaidh cheannaich iad an dà locomotaibh (HR 101 & 102) agus a' bhliadhna an dèidh sin, dh'òrdaich iad trì eile le mion-chomharrachadh glè choltach (HR 1, 14 & 15). Chaidh na còig 'Yankee Tanks' sin uile a thogail le Dübs & Co à Glaschu agus ghluais iad uile gu sealbh LMS.
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn LMS 15014 ann an Inbhir Nis sa Chèitean 1928. Air a h-àireamhachadh 102 le Rèile na Gàidhealtachd bho thùs chaidh a h-ath-àireamhachadh dà uair: gu 101A san Iuchar 1919 agus an uair sin air ais gu 101 san Lùnastal 1922. Eadar 1901 ague 1923 b' e 'Munlochy' an t-ainm a bh' oirre. An dèidh a' bhuidhneachaidh b' e LMS 15014 a bh' oirre agus chaidh a toirt a-mach à seirbheis mu dheireadh san Dùbhlachd 1934


text:
- TIOTAL
- Loco Tanca Bancaidh HR neo-aithnichte ('s dòcha 42) ann am Farrais, An Lùnastal 1923
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_008_480
- ÀITE
- Farrais
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH
- DEIT
- 25 An Lùnastal 1923
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 25928
- KEYWORDS
- locomotaibhean rèile
locomotaibhean Rèile na Gàidheatachd
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
B' e clas de dh'einnseanan tanca 0-6-4 a bha deilbhte airson obair bancaidh a dhèanamh (bha einnseanan bancaidh air an ceangal ri deireadh trèana gus a cuideachadh suas leathad cas) an locomotaibh mu dheireadh a thug Pàdraig Druiminn a-steach do Rèile na Gàidhealtachd. Bha na 'Banking Tanks' sin air an cumail ann am Blàr Athall agus às an sin chuidicheadh iad trèanaichean a' dìreadh mullach Dhruim Uachdair.
Chaidh ochd a thogail uile gu lèir le Companaidh Locomotaibhean Breatainn a Tuath ann an Glaschu. Chaidh a' chiad bhaidse de cheithir (àireamhaichte 39, 64, 65 agus 69) a' lìbhrigeadh san Ògmhios 1909. Chaidh an còrr (àireamhaichte 29, 31, 42 agus 44) a lìbhrigeadh eadar An Lùnastal 1910 agus An Giblean 1912. A thuilleadh air an obair bancaidh bha iad gu riaghailreach air an cur a dh'obair air seirbheisean luchd-siubhail agus bathair ionadail. Mhair iad uile a-steach do shealbh LMS.
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn Tanca Bancaidh HR neo-aithnichte ann am Farrais san Lùnastal 1923.


text:
Advokatų kontora R. Mikliušas ir partneriaiMas-fhìor air cairt gnothachais
Advokatų kontora R. Mikliušas ir partneriai
Agartas, Catharra imeachdan, Cìs lagh, Comhairle laghail, Companaidh clàradh +11
Imprint
I-V 9:00-17:00
- Advokatų kontora R. Mikliušas ir partneriai
Mapa
Gnìomh roinn-seòrsa
Agartas, Catharra imeachdan, Cìs lagh, Comhairle laghail, Companaidh clàradh, Imeachdan eucorach, Ionmhas, àrachas, lagh, Lagh an teaghlaich, Lagh firm, Lagh gnìomhachais, Rianachd imeachdan, Saothair lagh, Seilbh, Seirbheisean laghail, Seirbheisean laghail, Taic laghail


text:
Aois Criost, caoga a sé.
Iar m-beith secht m-bliadhna décc h-i ríghe n-Ereann d'Fiachaidh Fionnfolaidh ro marbhadh é lasna coiccedhchaibh tre comhairle na n-Aithechtuath i n-orccain Moighe Bolg. At iad na coiccedhaigh lasa t-torchair. Elim mac Connrach rí Uladh, Sanbh mac Ceit, mic Magach, righ Connacht, Foirbre mac Fine rí Mumhan, & Eochaidh Aincend rí Laighen. Ní fairgoibh-siomh do cloinn achtmadh aen-mac boí h-i m-broinn Ethne inghen rí Alban, Tuathal ada-comhnaic.
Aois Criost, caocca seacht.
An céd-bhliadhain do righe Elim mic Conrach.
Aois Criost, sechtmoghat a sé.
Iar m-beith fiche bliadhain h-i righe os Erinn d'Elim mac Conrach do-rochair h-i c-cath Aichle la Tuathal Techtmhar.
Do-rad Dia dioghla h-i c-cionaidh a mighníomh for Aithechthuathoibh fri remhius Elim isin ríghe .i Ere do bheith gan ioth, gan bliocht, gan mes, gan iascc, & gan nach mórmhaith aile, o ro mharbhsat Aithechthuatha Fiacha Fionnoladh i nd-orgain Moighe Bolg go ré Thuathail Techtmair.
Aois Christ, céd a sé.
Iar m-beith triocha bliadhain h-i righe n-Ereann do Tuathal Techtmar torchair lá Mal mac Rochraidhe ri Uladh h-i Moigh
p.100Line, h-i Moin in Chatha, i n-Dal Araidhe an bail asa m-brúcht Ollar & Ollarba an da abhuinn. Ceann Gubha ainm an chnuic in ro marbhadh-somh febh dearbhus an rann:
- Ollar & Ollarba,
Ceann gubha triathach tuathach,
nibdar anmonda gan adhbhar,
an lá do marbadh Tuathal.
Agus amhail as-rubradh bheos:
- Tuathal diar f-fine feronn,
flaith Midhe milibh galann,
gaotta flaith Fremhann Finne
h-i re cnuic Glinde an Gabhann.
Aois Christ, céd a seacht.
An chéd bhliadhain do Mal, mac Rochraidhe, mic Cathbhadha, h-i righe n-Ereann.
Aois Christ, céd a deich.
Iar m-beith ceithre bliadhna na righ ós Erind do Mal, mhac Rochraidhe, do-chear la Feidhlimidh Rechtmhar.
p.102
Aois Criost, ced a h-aon n-décc.
An ceid-bhliadhain d'Feidhlimidh Rechtmhor, mac Tuathail Techtmhair, 'na righ os Erinn. Baine inghen Scáil máthair an Fedhlimidh-si. As uaithe ainmnighther Cnoc m-Báine la h-Oirgiallaibh, ar is ann ro h-adnaicht-si. As lé beos ro clasadh Ráith Mor Mhaighe Lemhna i n-Ulltoib.
Aois Criost, ced a naoi décc.
Iar m-beith naoi m-bliadhna h-i righe n-Ereann d'Feidlimidh Reachtmhar at-bail.
Aois Chriost, ced fiche.
An céd-bhliadhain do Cathaoir Mór, mac Feidhlimidh Fir Urglais, h-i righe n-Ereann.
Aois Chriost, ced fiche a dó.
Iar m-beith tri bliadhna na righ os Erinn do Cathaoir Mor do-cear la Conn, & la Luaighnibh Teamhra, h-i g-cath Moighe h-Agha.


text:
- TIOTAL
- Carragh-cuimhne do dh'Iain Lom, Bàrd na Ceapaich
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0550
- ÀITE
- Gleann Spiothan
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mo Naomhaig
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10471
- KEYWORDS
- M.E.M Donaldson
Màiri Ethel Muir Donaldson, Eilean I, Iain Lom, Iain MacDhòmhnaill
Bàrd na Ceapaich
bàird, bàrdachd
bàird Ghàidhlig
Eaglais Chille Choirille
Cille Choirille
Gleann Spio
B' e Iain MacDhòmhnaill (Iain Lom), Bàrd na Ceapaich (c. 1625 - an dèidh 1707) fear dhe na bàird Ghàidhlig a b' ainmeile a bh' ann riamh. Anns an t-17mh linn thug e aithris air iomairtean airm agus gnothaichean poileataigeach eile ged a chùm e aire air rudan a bha cudromach dha a dhaoine fhèin. Tha an carragh-cuimhne seo de dh' Iain Lom anns a' chladh aig Eaglais Chille Choirille, a chaidh a thogail anns a' 15mh linn, ann an Gleann Spiothan, Siorrachd Inbhir Nis. Chaidh dealbh a ghabhail dhen charragh-cuimhne le M.E.M Donaldson anns a' chiad leth dhen 20mh linn.
Rugadh an neach-togail-dhealbh, Màiri Ethel Muir Donaldson, ann an 1876 agus thàinig i chun na Gàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i mun cuairt ceann a tuath agus taobh an iar na Gàidhealtachd, a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. Eadar 1912 agus 1949 rinn i iomadach leabhar air eachdraidh shòisealta agus cleachdaidhean an t-sluaigh ann an ceann a tuath agus taobh an iar na Gàidhealtachd. 'S iad 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' an dà leabhar as ainmeile a rinn i agus tha a dealbhan fhèin anns na leabhraichean sin. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Caisteal Charabasdail agus Drochaid Inbhir Sìn
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1876
- ÀITE
- Cùl Ràthain
- SGÌRE
- Baile Dhubhthaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Cinn Chàrdainn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33796
- KEYWORDS
- caistealan
'S e seo cairt-phuist de Chaisteal Charabasdail agus Drochaid Inbhir Sìn, Cataibh.
Chaidh Caisteal Charabasdail a thogail eadar 1905 agus 1917 do Bhana-dhiùc Chataibh. Bha Màiri Caroline Mitchell na bana-dhiùc air sgàth 's an dara pòsaidh aice ann an 1889 ri Seòras Granville Uilleam Suthurlanach Leveson-Gower, 3mh Diùc agus an 18mh Iarla Chataibh. Thathar nas eòlaiche oirre mar "Duchess Blair" air sgàth 's a' chiad phòsaidh aice ris a' Chaiptean Artair Kindersely Blair den 71mh Highland Light Infantry, a chaochail ann an tubaist seilg ann an 1883 faisg air Baile Chloichrigh.
'S e seann sgìre clàraidh agus clèireach a th' ann an Cataibh agus an-diugh tha e na phàirt de sgìre riaghaltais ionadail na Gàidhealtachd


text:
- TIOTAL
- An cladach agus Ceann na Creige anns a' Chananaich
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0449_AT
- ÀITE
- A' Chananaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Mhaircnidh
- DEIT
- 2009
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Andrew Taylor
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32372
- KEYWORDS
- calachan: seòladh
iomramh
snàmh
B' e sìol-lann a thogadh anns an 1813 a bh' anns an togalach anns a' mheadhan. Tha e nis na thaigh prìobhaideach. Air a' chùl tha cala de chloich-ghainmhich a thogadh ann an 1817 le Tòmas Telford. Chosg e £4000. Thàinig pàirt dhen airgead seo bho fhuigheall dhen ionmhas aig Coimiseanairean nan Oighreachdan Arfuntaichte. Chuireadh cidhe fiodh ris ann an 1879, ach bha e air grodadh ro mheadhan an fhicheadamh linn.
Na b' anmoiche anns an 19mh linn, bhiodh taisbeanadh de shoithichean gach bliadhna ann an Camas na Cananaich anns an Lùnastal, le farpaisean ann an seòladh, iomramh agus snàmh. Dh'fhàs Comann Bàtaichean na Cananaich bho na taisbeanaidhean seo, gus an do stad e aig toiseach a' Chogaidh Mhòir.
Thòisich an comann às ùr ann an 1956 fon ainm Comann Seòlaidh na Cananaich ("Chanonry Sailing Club"). 'S e comann trang a th' ann an-diugh le measgachadh de gheòlaichean agus eathraichean-siubhail, agus mìosachan gu math l


text:
Episodes
All »
You are up to date!
-
12 episodes12 episodes
-
May 28, 2011Sreath ciùil bho 2005. A' measg na th'air an àrd-ùrlar an turus sa tha na còmhlain Fine Friday is Brolum. In this musical showcase from 2005 a variety of performers take to the stage including the bands Fine Friday and Brolum.
May 28, 2011Sreath ciùil bho 2005. A' measg na th'air an àrd-ùrlar an turus sa tha na còmhlain Fine Friday is Brolum. In this musical showcase from 2005 a variety of performers take to the stage including the bands Fine Friday and Brolum.No links available
-
June 4, 2011Sreath ciùil bho 2005. A' measg na th'air an àrd-ùrlar an turus sa tha na còmhlain Fine Friday is Brolum. In this musical showcase from 2005 a variety of performers take to the stage including the bands Fine Friday and Brolum.
June 4, 2011Sreath ciùil bho 2005. A' measg na th'air an àrd-ùrlar an turus sa tha na còmhlain Fine Friday is Brolum. In this musical showcase from 2005 a variety of performers take to the stage including the bands Fine Friday and Brolum.No links available
-
May 28, 2011Sreath ciùil bho 2005 anns am bheil taghadh de luchd-ciùil tàlantach a' taisbeanadh na sgilean aca. Anns a phrògram seo ceòl bhon chòmhlan Meantime. A musical showcase from 2005 featuring talented youngsters and established performers. Taking to the stage in this programme are the band Meantime.
May 28, 2011Sreath ciùil bho 2005 anns am bheil taghadh de luchd-ciùil tàlantach a' taisbeanadh na sgilean aca. Anns a phrògram seo ceòl bhon chòmhlan Meantime. A musical showcase from 2005 featuring talented youngsters and established performers. Taking to the stage in this programme are the band Meantime.No links available
-
May 14, 2011Sreath ciùil bho 2005 anns am bheil taghadh de luchd-ciùil tàlantach a' taisbeanadh na sgilean aca. Anns a phrògram seo an còmhlan aig Fergie Dòmhnallach. A musical showcase from 2005 featuring talented youngsters and established performers. In this programme, the Fergie MacDonald band.
May 14, 2011Sreath ciùil bho 2005 anns am bheil taghadh de luchd-ciùil tàlantach a' taisbeanadh na sgilean aca. Anns a phrògram seo an còmhlan aig Fergie Dòmhnallach. A musical showcase from 2005 featuring talented youngsters and established performers. In this programme, the Fergie MacDonald band.No links available
-
May 14, 2011Sreath ciùil bho 2005 anns am bheil taghadh de luchd-ciùil tàlantach a' taisbeanadh na sgilean aca. Anns a phrògram seo ceòl bho Brolum. A musical showcase from 2005 featuring talented youngsters and established performers. In this programme the band Brolum takes centre stage.
May 14, 2011Sreath ciùil bho 2005 anns am bheil taghadh de luchd-ciùil tàlantach a' taisbeanadh na sgilean aca. Anns a phrògram seo ceòl bho Brolum. A musical showcase from 2005 featuring talented youngsters and established performers. In this programme the band Brolum takes centre stage.No links available
-
May 7, 2011Sreath ciuil bho 2005. Air an àrd-ùrlar an turus sa tha Ceitidh NicCoinnich air a chlàrsach, Ann Marie NicNeacail a' seinn agus Lauren NicColla. In this musical showcase from 2005, a variety of performers take to the stage, including Katie MacKenzie playing the clarsach, singer Ann Marie Nicolson and Lauren MacColl.
May 7, 2011Sreath ciuil bho 2005. Air an àrd-ùrlar an turus sa tha Ceitidh NicCoinnich air a chlàrsach, Ann Marie NicNeacail a' seinn agus Lauren NicColla. In this musical showcase from 2005, a variety of performers take to the stage, including Katie MacKenzie playing the clarsach, singer Ann Marie Nicolson and Lauren MacColl.No links available
-
April 30, 2011Sreath ciuil bho 2005 agus a-measg na th'air an àrd-ùrlar an turus sa tha an còmhlan Meantime, còmhlan Fergie agus Brolum. In this musical showcase from 2005 a variety of performers take to the stage including Meantime, Fergie and his band, and Brolum.
April 30, 2011Sreath ciuil bho 2005 agus a-measg na th'air an àrd-ùrlar an turus sa tha an còmhlan Meantime, còmhlan Fergie agus Brolum. In this musical showcase from 2005 a variety of performers take to the stage including Meantime, Fergie and his band, and Brolum.No links available
-
April 23, 2011Sreath ciùil bho 2005 anns am bheil taghadh de luchd-ciùil tàlantach a' taisbeanadh na sgilean aca. Anns a phrògram seo tha Julie Fowlis agus a càirdean. A musical showcase from 2005 featuring talented youngsters and established performers. In this programme singer Julie Fowlis takes centre stage.
April 23, 2011Sreath ciùil bho 2005 anns am bheil taghadh de luchd-ciùil tàlantach a' taisbeanadh na sgilean aca. Anns a phrògram seo tha Julie Fowlis agus a càirdean. A musical showcase from 2005 featuring talented youngsters and established performers. In this programme singer Julie Fowlis takes centre stage.No links available
-
April 16, 2011Sreath ciùil bho 2005 anns am bheil taghadh de luchd-ciùil tàlantach a' taisbeanadh na sgilean aca. Anns a phrògram seo Anna Massie agus a' càirdean. A musical showcase from 2005 featuring talented youngsters and established performers. In this programme the Anna Massie Band step into the spotlight.
April 16, 2011Sreath ciùil bho 2005 anns am bheil taghadh de luchd-ciùil tàlantach a' taisbeanadh na sgilean aca. Anns a phrògram seo Anna Massie agus a' càirdean. A musical showcase from 2005 featuring talented youngsters and established performers. In this programme the Anna Massie Band step into the spotlight.No links available
-
April 2, 2011Sreath ciùil bho 2005 agus a-measg na th'air an àrd-ùrlar an turus sa tha Alasdair MacGilleBhàin, Siobhan NicAonghais agus Ceitidh NicCoinnich. In this musical showcase from 2005, a variety of performers take to the stage including Alasdair White, Siobhan MacInnes and Katie MacKenzie.
April 2, 2011Sreath ciùil bho 2005 agus a-measg na th'air an àrd-ùrlar an turus sa tha Alasdair MacGilleBhàin, Siobhan NicAonghais agus Ceitidh NicCoinnich. In this musical showcase from 2005, a variety of performers take to the stage including Alasdair White, Siobhan MacInnes and Katie MacKenzie.No links available
-
April 2, 2011Sreath ciùil bho 2005 le taghadh de luchd-ciùil òga agus stèidhichte a' taisbeanadh na sgilean aca. Tha an t-ùrlar an turus sa aig a chòmhlan Fine Friday. A musical showcase from 2005 featuring talented youngsters and established performers. In this programme Fine Friday takes centre stage.
April 2, 2011Sreath ciùil bho 2005 le taghadh de luchd-ciùil òga agus stèidhichte a' taisbeanadh na sgilean aca. Tha an t-ùrlar an turus sa aig a chòmhlan Fine Friday. A musical showcase from 2005 featuring talented youngsters and established performers. In this programme Fine Friday takes centre stage.No links available
-
March 26, 2011Sreath ciùil bho 2005 le taghadh de luchd-ciùil òga agus stèidhichte, a' taisbeanadh na sgilean aca. Nam measg Deirdre Ghreumach, Darren MacIlleathain agus an còmhlan Fine Friday. A musical showcase from 2005 featuring talented youngsters and established performers. With Deirdre Graham, Darren MacLean and Fine Friday.Series Premiere
March 26, 2011Series PremiereSreath ciùil bho 2005 le taghadh de luchd-ciùil òga agus stèidhichte, a' taisbeanadh na sgilean aca. Nam measg Deirdre Ghreumach, Darren MacIlleathain agus an còmhlan Fine Friday. A musical showcase from 2005 featuring talented youngsters and established performers. With Deirdre Graham, Darren MacLean and Fine Friday.No links available
-
With SideReel you can...
Track your favorite shows
Choose from 21,000 shows
Earn badges for watching


text:
- TIOTAL
- An Teaghlach Friseal aig A' Ghualainn
- EXTERNAL ID
- PC_WMORRISON_021
- ÀITE
- Oighreachd na Gualainn
- SGÌRE
- Eadar Dhà Chaolas agus Diùranais
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Diùirnis
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Willie Morrison
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30517
- KEYWORDS
- oighreachdan
teaghlaichean
daoine
An teaghlach Friseal aig A' Ghualainn. ? Friseal, Ceit Fhriseal, Raibeart Friseal (gille beag), Georgie Friseal agus an uncail aca Donnchadh Corbett, Seasaidh Chorbett (an treas neach bhon làimh dheis), Alex Iain Corbett (le baidhsagail) agus Alasdair Corbett.
Ghluais Seasaidh Chorbett o Loidse Ghualainn anns na 1930an gus clann an dorsair a theagasg. Tha Oighreachd na Gualainn eadar Ruigh Còinnich agus Diùranais agus tha e a' toirt a-steach timcheall air 6500 acair fearainn. B' àbhaist dha a bhith na phàirt de dh' oighreachd Diùc Chataibh


text:
- TIOTAL
- Sealladh na h-aibhne ann an Gleann Chanaich
- EXTERNAL ID
- PAN_13_54
- ÀITE
- Gleann Canaich
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mhòraig
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20398
- KEYWORDS
- Gleann Chanaich
glinn
lochan
aibhnichean
Loch Maol Àrdaich
beanntan
coiseachd nam beann
'S e Gleann Chanaich fear dhe na trì glinn a tha a' ruith chun an iar ann an Srath Ghlais. 'S e Gleann Srath Fharrair agus Gleann Afraig na dhà eile. Tha Abhainn Chanaich a' ruith tro Loch Maol Àrdaich gu Abhainn Ghlais. Tha an sgìre ainmeil airson coiseachd nam beann. Tha deich Munro (beanntan ann an Alba a tha nas àirde na 3000 troigh no 914 meatair) a' cuairteachadh Loch Maol Àrdaich a-mhàin
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar - bileagan-tiotal bhogsaichean èisg
- EXTERNAL ID
- HCD_DAVIDBANKS_142
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 1549
- KEYWORDS
- gnìomhachas an iasgaich
iasgach a' bhradain mara
bradan
gnìomhachas a' bhradain
iasgach a' bhric
breac
iasgach le lìon
San dealbh seo chithear dà bhileag a bhiodh air an ceangal ri bogsaichean èisg bheò a bha air an cur às an Eilean Sgitheanach gu marsantaich tir-mòr. 'S e a' bhileag gu h-àrd an tè a b' ùire, a' sealltainn gur e an seòladh air ais 'Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar, Earranta.' Bha a' chompanaidh seo ag obair san Eilean Sgitheanach eadar 1944 agus 1962. Tha a' bhileag fodha, a' sealltainn gur e Bradan Ùr a bh' ann, a' dol gu Barber & Mac, fear de dh'iomadh marsanta aig margadh an èisg ann am Billingsgate ann an Lunnainn. Bha am bogsa falamh gu bhith air a thilleadh gu A Powrie, Port Rìgh, An t-Eilean Sgitheanach. Bha màl-iasgaich a' bhradain-mara a-mach à Port Righ aig Powrie mus do reic e a' ghnothachas gu Seumas Banks aig Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar.
Chaidh am bradan, a' bhànag agus am breac a chruinneachdh bho na diofar stèiseanan iasgaich air an Eilean Sgitheanach agus ann an Ratharsair agus chaidh an glèidheadh san taigh-deighe aig a' chidhe ann am Port Rìgh gus an robh e deiseil a dhol a-mach. Bhiodh an t-iasg air a phacadh ann am bogsaichean agus ga chur, mar bu trice, ann am bàta gu Caol Loch Aillse gus an deidheadh e air adhart air an rèile. Bhiodh Seumas Banks a' reic iasg gu mòr-reiceadairean an èisg airson a reic air adhart, agus bhiodh e cuideachd a' cur iasg gu taighean prìobhaideach fhèin. Mar a b' àbhaist gheibheadh fios gun do ràinig luchd èisg le bhith a' faighinn teileagram.
West Highland Salmon Fisheries Co Ltd (Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr.)
Ann an 1944 cheannaich Seumas Banks & Mic, Peairt, màl iasgaich a' bhradain aig Oighreachd Chille Mhoire san Eilean Sgitheanach, bho A Powrie & Co, agus chuir e air bhonn a' West Highland Salmon Fisheries Co Ltd' (Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr.) gus am màl obrachadh. Chùm an companaidh a' dol gu ruig 1962 nuair a chaidh a reic gu Coinneach MacMhathain, Port Rìgh.
Nuair a ghabh Banks & Mic thairis am màl bha stèiseanan iasgaich ann an Leathallt, Rigg (Boraraig), Stafainn, Port Rìgh, Camas Tianabhaig, Bail' Meadhanach agus Caisteal Bhròchaill (ann an Ratharsair). Ann an 1956 chaidh Bail' Meadhanach agus Camas Tianabhaig a chur còmhla mar stèisean a' Bhràighe, le triùir ag obair ann, ged a bhiodh ceathrar ag obair mar bu trice sna stèiseanan eile. Bhiodh an companaidh a' cumail mu 28 duine ann an obair gach bliadhna, agus an obair ga thairgse dhan aon fheadhainn gach bliadhna mus fheuchadh an companaidh ri daoine ùra fhastadh.
Bhiodh an seusan a' tòiseachadh fada sa Ghiblean/ tràth sa Chèitean agus a' dol gu deireadh an Lùnastail. Bhiodh grùnn fhireannaich cuideachd gam fastadh ann am mìosan a' gheamhraidh ach an toireadh iad deigh a nìos o dhama an t-Slugain gu bhith air a stòradh san taigh-deighe aig cidhe Phort Rìgh. Bhiodh gach ball den sgioba a' faighinn cùmhnant le fios air tuarastal, sgeama airgid a-bharrachd a bha san amharc agus uairean obrach agus chaidh oilisgin agus bòtannan rubair a thoirt dha.
Chaidh an t-iasg glacte a roinn ann am bradan, bànag agus breac, agus àireamh nam bànag a bu mhotha. Gach bliadhna ghlacadh iad mu 3000 iasg uile-gu-lèir fada sna 1940an agus tràth sna 1950an. Ann an 1957 chaidh an àireamh a bu mhotha a-riamh a ghlacadh - faisg air 10,000 iasg.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- artaigil mu Alasdair Grannd, 'The Football Times', 22 Ògmhìos 1935
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_GRANT_979_65_NEWSPAPERCUTTINGS_003
- DEIT
- 1935
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6911
- KEYWORDS
- fìdhlean
fìdhlearan
fìdhlearachd
slatan iasgaich
B' ann à Batan Gorm, Drochaid Chàrr a bha Alasdair Grannd (1856 - 1942) bho thùs, àite bhon tàinig am far-ainm aige 'Batan'. Mar bhalach òg bha e fosgailte dhan dà nì a thàinig gu bhith sàr dhìoghrasach na bheatha, fìdhlearachd agus iasgach. Chaidh e air adhart gu bhith sàr chomasach san dà raon sin; mar iasgair slaite a chruthaich slat iasgaich shònraichte gun choimeas dha fhèin, a bha aithnichte mar 'Grant Vibration Rod' agus mar fhìdhlear a stiùir An Comann Srathspè & Ruidhle Gàidhealach airson faisg air dà fhichead bliadhna agus mar eòlaiche ann an dòighean dèanamh fhìdhlean. Dh'innlich e fidheall sònraichte air chumadh clàr leis an ainm 'Rondello'. Tha eisimpleir de shlat iasgaich, fidheall agus Rondello a' Ghranndaich rim faicinn ann an Taigh-tasgaidh agus Gailearaidh Ealan Inbhir Nis.
Tha an artaigil seo mu Alasdair Grannd à 'The Football Times', 22mh Ògmhìos 1935. Tha e a' toirt iomradh air dòighean dèanamh fhìdhlean a' Ghranndaich


text:
RUNRIG
Tir A' Mhurain Lyrics
Siol is means nam bard
Am foghar bha feitheamh orm
Bho an la a bha mi og
Failte gu mo thir
Eilean geal an iar
An t-ait a chi gach tuigse is firinn
Glaiste 'na mo chridhe
Failte gu mo chainnt
Is i dh'ionnsaich mi 'nam phaisde
Canan uasal mor nan Gaidheal
Mar bhratach dhomh gach la
Is ged a dh' fheuch iad ri cur as dhuinn
Chi mo theaghlach cnoc nan linn
Is ged tha ar canan leoint le stri
'S an tir seo bidh i beo
Trobhad is coisich rium
Ri taobh a' chuain
Is seallaidh mi dhuit
Tir a' Mhurain
check amazon for Tir A' Mhurain mp3 download
Songwriter(s): Rory Macdonald, Calum Macdonald
Publisher(s): Chrysalis Music Ltd.
Official lyrics by


text:
- TIOTAL
- Eilean Ratharsair, a' cur air an Dealan-uisge
- EXTERNAL ID
- GB232_RAMSAY_D893_1_11_021
- ÀITE
- Am Bràighe
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Port Rìgh
- DEIT
- 14 Am Màrt 1956
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8989
- KEYWORDS
- dealan-uisge
Lochan an Stòirr
Ratharsair
Am Bràighe
dealan
stèisean cumhachd
Air feasgar 14 Am Màrt 1956, chaidh seirbheis a chumail sa Bhràighe san Eilean Sgitheanach a' comharrachadh a bhith a' cur air an dealan gu h-oifigeil gu Ratharsair. Diogan an dèidh a chuir air le Màidsear Seanailear Haraidh Dòmhnallach, chaidh rocaidean a losgadh à Ratharsair mar chomharra gun robh an dealan air an t-eilean a ruighinn. Le cumhachd a' tighinn bho stèisean cumhachd Lochan an Stòir, bha an dealan a' dol a Ratharsair tro chàball fad 1 1/4 mìle fon uisge, às an Àird sa Bhràighe gu Suidhisnis ann an Ratharsair.
Ghabh an t-seirbheis sa Bhràighe a-steach òraidean bhon Mhàidsear Seanailear Dòmhnallach, Sir Uisdean MacCoinnich, Iar Cathraiche a' Bhòrd Dealan-uisge, Comhairleiche Siorrachd Ratharsair, Gill'easbaig Mac a' Phearsain agus Manaidsear Sgìre an Eilein Sgitheanaich agus Loch Aillse aig Bòrd an Dealain-uisge, Torcaill MacNeacail.Thug Torcaill MacNeacail taing dha Mhàidsear Seanailear Dòmhnallach às leth a' Bhùird le bhith a' toirt coire dealain dha. Na òraid thuirt Mgr MacNeacail gun robh bàrdachd, ceòl, òrain, agus fir fìor-mhath air a thighinn à Ratharsair roimhe seo. Ma bha iad sin air a thighinn gun dealan, dè na rudan matha ris am faodadh an t-eilean coimhead a-nis?
An dèidh na seirbheisean oifigeil sa Bhràighe, chaidh am pàrtaidh a-null a Ratharsair air bàt'-iasgaich. Tha an dealbh caara seo a' sealltainn Torcaill MacNeacail (a' caitheamh fèileadh), a bhean Iseabail NicNeacail air an taobh chlì, agus mu choinneamh Thorcaill tha Murchadh MacNeacail co-shealbhadair, le Aonghas Dòmhnallach bhon bhàt'-iasgaich a thug na daoine a-null a Ratharsair. Bha muinntir an eilein air cruinneachadh na bu thràithe a chluinntinn nan òraidean a chaidh a' chuir a-null a Ratharsair air fòn-rèidio.
Chaidh taisbeanadh de dh'innealan dealain agus taisbeanadh còcaireachd a chumail ann ann an Taigh Bhorghasdail, Ratharsair. Chaidh aithris gun robh cuid de dhaoine cho èasgaidh faighinn dhachaigh gus na solais a chuir air 's nach fhaca iad na taisbeanaidhean.
Chaidh cead a thoirt do Bhòrd Dealan-uisge Cheann a Tuath na h-Alba dam agus stèisean cumhachd a thogail aig Lochan an Stòir san Eilean Sgitheanach ann an 1949. Anns a' phròiseact seo, chaidh uisge à Loch Fada agus Loch Leathann a chur còmhla an loch-tasgaidh ùr Lochan an Stòir le stèisean dealain gu h-ìosal orra ann am Bàgh Bheararaig. Thòisich obair togail tràth sa bhliadhna 1950 agus thòisich e ag obrachadh sa Chèitean 1952. Roimhe seo, dheigheadh dealan a chumail ri corra thaigh ann an sgìre an Ath Leathann le càball fon mhuir à Caol Loch Aillse, le dealan à stèisean cumhachd Drochaid Nòsdaidh. Bha gineadair beag aig an Taigh-òsta Rìoghail ann am Port Rìgh a chumadh dealan ri solas sràide agus ri beagan thaighean. Bha gineadairean aig cuid bu mhotha dhe na taighean-òsta agus aig cuid de na taighean mòra.
Chaidh Bòrd Dealan-uisge Cheann a Tuath na h-Alba a stèidheachadh fo chumhachd Achd Leasachaidh Dealan-uisge (Alba) 1943. Chaidh am Bile a chur air adhart le fear Tòmas MacIain aig Taigh nan Cumantan. Chuir e an cèill gum biodh e na fhuasgladh do chuid bho dhuilgheadasan a bha aig a' Ghàidhealtachd aig an àm le bhith a' cleachdadh 'comas mòr falaichte na sgìre' ('the great latent power of the region'). Dh'inns e do na Cumantan 'gum biodh agus gum bu chòir gum biodh gnìomhachasan, an dà chuid prìobhaideach is poblach, a bhith air an tàladh don Ghàidhealtachd mar thoradh air an leasachadh seo' ('industries, whether owned nationally or privately, will be and ought to be, attracted to locations in the Highlands, as a result of this measure'.)
Bhiodh prìomhachas aig luchd-caitheimh àbhaisteach an toiseach agus an uair sin aig an fheadhainn a bhathas an dùil a chleachdadh tòrr mòr cumhachd. Dheigheadh cumhachd sam bith a bha air fhàgail a reic ris a' Ghriod Nàiseanta. Bhathas airson gun deigheadh prothaidean bho bhith a' reic an dealain seo a chleachdadh gus cosgaisean an lùib a bhith a' cumail dealan ri àiteachan iomallach a lùghdachadh agus gus cuideachadh a thoirt do leasachaidhean sòisealta is eaconamach air a' Ghàidhealtachd. Bha an clàs sòisealta ainmeil seo ag aithneachadh gun robhar a' coimhead air a' Bhòrd mar inneal ann a bhith a' toirt ath-bheothachadh air ceann a tuath na h-Alba, agus chan ann a-mhàin mar bhuidheann cruthachadh dealain.
Bhathar den bheachd gum biodh gu leòr cumhachd às an stèisean cumhachd air Loch Sloy, taobh an iar Loch Laomainn airson na bha a dhìth ann am meadhan agus taobh an iar na h-Alba. Bhiodh a' chumhachd a bharrachd air a chleachdadh gus taic a thoirt do na pròiseactan aig Mòrar agus Loch Aillse air sgàth 's nach biodh e buailteach gum biodh e comasach do na sgeamachan seo a bhith prothaideach. Bha cosgaisean togail nan trì phròiseactan seo air a thomhas aig £4,600,000
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Leabharlann Chaol Loch Aillse (taobh a-muigh 2006)
- EXTERNAL ID
- QZP40_KYLE_EXT_2006
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- DEIT
- 2006
- LINN
- 2000an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37887
- KEYWORDS
- leabharlainn
tallaichean baile
Tha Talla Phoblach A' Chaoil suidhichte air a' Phrìomh Shràid a tha a' dol gu tuath a-mach às a' bhaile. Chaidh an dealbh camara seo den taobh a-muigh a thogail ann an 2006 agus tha e a' sealltainn an leabharlann beag anns an t-seòmar air taobh dheis an dorais. Chaidh clach-bhunait Talla Phoblach A' Chaoil a leagail air 3 An t-Sultain 1931 le Sir Daniel agus a' Bhantighearna Hamaltan, uachdarain ionadail, agus chaidh a fosgladh gu h-oifigel air 8 An Gibl;ean 1932. An dèidh dhan talla a bhith air a togail, rinn Sir Harry Lauder, a bha tric a' tadhal air an sgìre, consairt gus cuideachadh le bhith a' togail ionmhas gus na fiachan a bha an lùib an togail a phàigheadh agus tha e coltach gun do sheinn e airson còrr agus uair a thìde.
Chaidh an leabharlann a ghabhail a-steach do thogalach an talla nuair a chaidh an leudachadh ùr aig aghaidh an talla a chur ris ach sa Mhàirt 2007 chaidh a ghluasad gu àite eile na b' fhaisge air meadhan a' bhaile.


text:
5 an t-Sultain
'S e 5 an t-Sultain an 248mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (249mh ann am bliadhna-leum). Tha 117 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1905 - Arthur Koestler, sgrìobhadair agus neach-naidheachd Ungaireach.
- 1946 - Freddie Mercury, cluicheadair giotàir is seinneadair.
- 1964 - Amanda Ooms, ann an Kalmar. Actair às an t-Suain.
- 1965 - Murchadh Friseal, neach-poileataigs Albannach.
- 1976 - Carice van Houten, ann an Leiderdorp. Actair às na Tìrean Ìsle.


text:
- TIOTAL
- Beinn Laoghal bho Loch Hacoin (Loch Hacail)
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_3714
- ÀITE
- Beinn Laoghal
- SGÌRE
- Tunga agus Fàrr
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Cinn t-Sàile MhicAoidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 35550
- KEYWORDS
- beanntan
cnuic
lochan
Cairt-phuist de Bheinn Laoghal, faisg air Tunga, Cataibh.
S e beinn iomallach de 764m a dh'àirde ann an Cataibh, aig ceann iar-thuath Gàidhealtachd na h-Alba a th' ann am Beinn Laoghal. 'S e Corbett a th'innte a tha deas air Caolas Thunga, agus tha i a' toirt sealladh math den Chaolas, Loch Laoghal chun an ear, agus Beinn Hòb chun aniar.
Tha cumadh sònraichte oirre air sgàth air nan ceithir stùcan creagach, agus 's e An Caisteal a th' air an fhear as àirde dhiubh sin. Gu tuath air A' Chaisteal tha Sgòr Chaonasaid (712m), gu deas tha A' Bheinn Bheag (744 m), nach fhaicear san dealbh mu choinneamh seo agus chun an iar tha druim Sgòr a' Chèirich, anns a bheill 644 m aig a' phuing as àirde. 'S e Sgòr Fionnaich, 568m, an ceathramh mullach san dealbh.
Gheibhear thuice air frith-rathad tuathanais a tha a' tighinn thuice bho thuath a' tòiseachadh aig tuathanas air a bheil Ribigil


text:
- TIOTAL
- Taigh Pheit Dhonnchaidh, Abhach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0697
- ÀITE
- Baile Dhonnchaidh
- SGÌRE
- Abhach
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Abhach
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32618
- KEYWORDS
- avoch
rosehaugh
black isle
B' e togalach òirdheirc a bh' ann an Taigh Pheit Dhonnchaidh air oighreachd Pheit Dhonnchaidh an iar air Abhach, gus an deach a leagail o chionn grunn bhliadhnaichean. Tha taigh air a bhith air an fhearann o chionn timcheall air 1762 an toiseach, togalach iriosal air chumadh L, air an fhearann a tha aithnichte fon dà ainm Peit an Ochtaidh agus Peit Dhonnchaidh.
Is e baile beag ann an ceann a deas an Eilein Duibh a th'ann an Abhach, agus tha a chladaichean a' coimhead a-mach air Linne na Manachainn. Tha e air a ràdh gu bheil an t-ainm Abhach a' ciallachadh uisgeachan ao-domhainn oir chan eil doimhneachd sam bith sa bhàgh. Tha an làn a' lìonadh 's a' tràghadh nas fhaide na ann an àite sam bith eile air an taobh seo de Linne Mhoireibh