text:
- TIOTAL
- Nigheadaireachd sa Ghaidhealtachd
- EXTERNAL ID
- QZP99_97193_06_10
- ÀITE
- Both Chuidir
- SGÌRE
- Taobh Siar Siorrachd Pheairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT
- LINN
- 1870an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38921
- KEYWORDS
- nigheadaireachd
tubannan
coireachan
Bha e àbhaisteach dha na boireannaich a bhith a' nighe an aodaich le bhith ga bhualadh air bruach aibhne no uillt. Bhathar ga stampadh casrùisgte an-còmhnaidh. 'S e 'Stampail nam Plaideachan' a bh'air an seo, oir b' e plaideachan bu trice a bhathar a' nighe mar seo. Bhiodh iad uaireannan a' cur rudan nas lugha air cloich san abhainn agus gam am bualadh le fairche fiodha.
Bha òrain an lùib nigheadaireachd, mar a bha iad an lùib iomadh obair dhachaigheil. B' e 'òran luadhaidh' bu trice a bhiodh na boireannaich a' seinn fhad 's a bha iad a' nigheadaireachd. Tha an t-òean seo co-cheangailte ris an an t-seann dòigh air clò a nighe is a luadhadh.
Thathar ag ràdh gu bheil seo co-cheangailte ris a' bhean-nighe a chithist ro bhlàr a' nighe lèintean nam fear a bha a' dol a bhàsachadh ann.
Chaidh an dealbh a chlàradh leis an fhoillsichear, Valentine, ann an 1897.
Tha an tasglann as motha de sheallaidhean-tìre dubh is geal le James Valentine & Co air a chumail ann an Leabharlann Oilthigh Chill Rimhinn. Airson fiosrachadh a bharrachd air a' chruinneachadh seo, cuir fios dhan Leabharlann, air neo coimhead air Special Collections at St Andrews
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


c: text/html

text:
- TIOTAL
- Coille de bheithe, an Gleann Afraig iarach, 's cinnteach
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0012
- ÀITE
- Gleann Afraig
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mhòraig
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 9348
- KEYWORDS
- Gleann Afraig
beithe
craobhan
coilltean
coilltean nàdarra
giuthas Albannach
Canaich
Loch Nis
Chithear coilltean de bheithe, air slèibhtean de ghleann le abhainn, is dòcha an Gleann Afraig iarach. Tha Gleann Afraig na laighe bhon taobh an ear-thuath don iar-dheas an iar air Loch Nis agus an iar-dheas air Canaich. Tha e air ainmeachadh na Raon Glèidhteachais Nàiseanta agus tha e na phàirt den choille as fhaide an Alba de chraobhan giuthais Albannach. Chaidh an dealbh a thogail sa chiad leth den 20mh linn le M.E.M. Donaldson.
Rugadh Mary Ethel Muir Donaldson ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i fad is farsaing air a' Ghàidhealtachd an iar agus a tuath, a' sgrìobhadh is a' togail dhealbhan. Eadar 1912 is 1949 sgrìobh i iomadh leabhar air dualchasan agus eachdraidh shòisealta na sgìre. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dail Mhaol Chiarain
'S e baile ann an Comhairle Shiorrachd Àir a Deas a tha ann an Dail Mhaol Chiarain (Beurla: Dailly). [1] Tha e suidhichte air bruach Abhainn Gharbainn. Tha e mu 5 mìltean air àird a deas a’ Mhaigh Baoghail agus mu 3.1.mìltean ear air Seann Dail Mhaol Chiarain. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 16′ 12″ Tuath agus 4° 43′ 12″ Iar.
Anns a' bhliadhna 2001 bha 908 duine a' fuireach an seo.[2]
Chaidh a thogail mar bhaile gual-tochladh anns na 1760an.
Tha Mansa Dhail Chiarain air taobh tuath a' bhaile. Chaidh a thogail ann an 1786. B' e sin an ostail-òigridh as motha ann an Alba eadar 1936 is an Dàrna Cogadh.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NS 272 007


text:
Airson a 'chiad Cèitean, eadar-nàiseanta luchd-obrach an latha a tha sinn air mu dheireadh thall a leigeil ma sgaoil an glè fhada fadalach agus an dùil tionndadh 0.9.9.0.
Dè th 'ann an tionndadh seo math airson?
A’ chiad – taic airson Baidu, Shìona rannsachadh famhair a tha cuideachd a tha eadar-theangachadh einnsean, le taic airson Cantonais a tha àite sònraichte airson einnsean seo. Another rud math a tha sin le einnsean seo, làraichean-lìn a tha air aoigheachd ann an Sìona faigh cothrom air a bhith ag obair eadar-theangachaidh einnsean.
An dàrna – tha sinn air a shuidheachadh an-dràsta prìomh nas lugha taic an dà chuid Google agus Yandex, mar sin bu chòir dhaibh an da-rìribh ag obair a-rithist a-nis. Mar sin, ma tha beagan ann duilleagan na làraich agad cha robh eadar-theangachadh, an dreach ùr a fhuair thu còmhdaichte. Bha beagan cànain a chur anns a 'phròiseas.
An treas – tòrr atharrachaidhean, agus fuasglaidhean air bugaichean a chur ris a h-uile timcheall. Yeah, a dh'fheumas sinn gus an socraicheadh an sgrìobhainnean agus FAQ airson cuid de.
Carson a tha thu fhathast a 'leughadh seo? Dìreach ùrachadh an-diugh, agus ag obair a-màireach!


text:
- TIOTAL
- Maol Bhatairsteinn, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- HC_PLANNING_02_032_0919
- ÀITE
- Bhatairsteinn
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Diùirinis
- LINN
- 1970an
- CRUTHADAIR
- T. Kenneth MacKenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Roinn Dealbhaidh Chomhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 14429
- KEYWORDS
- sgorran
sgoran mara
cost
eòin mhara
eoin
Lorgar na sgoran mara as àirde san Eilean Sgitheanach air cost an iar Rubha Dhiùirinis, mu 6 mìle an iar air Dùn Bheagan, faisg air Gleann Dail. Tha Maol Bhatairsteinn, a chithear san dealbh, ag èirigh gu 296 m (967 troighean) os cionn Bàgh nam Munan agus na sgoran iongantach aige a' toirt seachad seallaidhean fìor mhath air fulmairean, steàrnanan agus eòin dhubh an sgadain. Bheireadh na seallaidhean àlainn o àirde an rubha an anail bhuat, bho na tonnan a' sluaisreadh shìos fodhad agus shuas a-mach thar a' Bhàigh gu Rubha 'n Eist agus thar a' Chuain Sgìth gu na h-Eileanan Siar.


text:
- TIOTAL
- Beannachdan bhon Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2340
- ÀITE
- multiple views (Skye)
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS
- LINN
- 1980an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34240
- KEYWORDS
- Beanntan Dearga
An Cuilthionn
Port rìgh
Sgorrabreac
Tha a' chairt seo le ceithir dealbhan dathte oirre a' toirt sealladh sònraichte dhe na beanntan air an Eilean Sgitheanach. Chaidh an dealbh de Phort Rìgh a thogail bho Fingal's Seat, agus tha ia a' sealltainn A' Mheall, an rubha a tha a' dol a-mach a Loch Phort Rìgh le Scoire Breac air chùlaibh , agus Eilean Ratharsair air fàire.Tha na trì dealbhan eile a' sealltainn Beanntan Dearg a' Chuilthionn gu socair le clach-gràin le Marsco aig ceann Loch Sligeachan agus An Cuilthionn Dubh nas corraiche le mullaichean sònraichte math airson sreap


text:
27 an Gearran
'S e 27 an Gearran an 58mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich. Tha 307 latha (308 ann am bliadhna-leum) air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1560 - Chaidh fo-sgrìobhaidhean a chur ri Cùmhnant Bhearaig ann am Bearaig (a Tuath).
- 1868 - Thoisich Benjamin Disraeli mar phrìomh mhinistear na Rìoghachd Aonaichte.
- 1900 - Chaidh comunn ball-coise Gearmailteach FC Bayern München a stèidheachadh ann am München.
- 1998 - Lorg an reuladair Eric Walter Elst dreag 11166 Anatolefrance.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1902 - John Steinbeck, ann an Salinas (California). Ùghdair às na Stàitean Aonaichte.
- 1942 - Robert Grubbs, ann am Possum Trot (Kentucky). Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1981 - Nan Shepherd, sgrìobhadair, bàrd agus ceachdadair Albannach.
- 2008 - William F. Buckley Jr.; sgrìobhadair agus iomradair às na Stàitean Aonaichte.


text:
Gobhlan-gaoithe
'S e eun beag a th' anns a' Ghobhlan-ghaoithe (Laideann: Hirundo rustica, Beurla: swallow). Lorgar air feadh na h-Eòrpa, Àisia, Afraga agus Aimeireaga i. Aithnichear air a h-earr ghobhlaich i, agus a sgòrnan dearg.
Imrich[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an gobhlan-gaoithe a' teachd do cheann tuath na cruinne aig toiseach an earraich nuair a tha an latha a' fàs fada agus an aimsir blàth. Aig deireadh an fhogharaidh, nuair a tha an latha a' fàs goirid agus an aimsir fuar, imrichidh i gu leth-chruinn a deas.
Beagan roimh dhaibh falbh, cruinnichidh iad ann an àireamh mhòr air mullach thaighean no àitean àrda eile, cuiridh iad an cèill an rùn do a chèile, agus nì iad deas airson an turais do thìr fad air astar. Air dhi leth-chruinn a tuath fhàgail, stiùiridh i gu dìreach air an t-slighe a dh' ionnsaigh Afraga, Aimearaga a Deas agus eadhon Astràilia, far am bheil an aimsir blàth, agus cuileagan pailt; agus fanaidh i an sin gus an tèid an geamhradh seachad, agus gus an tig blàths agus teas le teachd an earraich.
'S e is adhbhar dha bheil an gobhlan-gaoithe ag imrich deas gum bheil na cuileagan a' bàsachadh nuair a tha an geamhradh a' teachd dlùth, agus do bhrìgh gur ann orra seo a tha i a' tighinn beò, tha claonadh nàdarra ga treòrachadh a dh' ionnsaigh nan tìrean sin.
Àite-còmhnaidh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an gobhlan-gaoithe a' dèanamh a nid de chrè agus de làthaich; agus tha a nead am bitheanta air a togail ri cinn thaighean, no ann an oisinn nan uinneagan.
Beathachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an gobhlan-gaoithe a' glacadh chuileagan agus bheathaichean beag sgiathach eile, nuair a tha i air iteig anns na speuran, agus leotha sin tha i ga beathachadh fhèin, agus a' beathachadh a h-àlaich.
Co-fhulangas[deasaich | deasaich an tùs]
Tha iomadh nì aithnichte mu thimcheall nan gobhlan-gaoithe a tha feuchainn dhuinn gu soilleir gum bheil co-fhulangas aca do thrioblaidean càch a chèile, agus gum bheil fhios aca dè an dòigh air an nochd iad an co-fhulangas seo.
Chualas iomradh air nead a' tuiteam bho oisinn na h-uinneig san do thogadh i, agus gobhlanan-gaoithe a' cruinneachadh cuideachd gus nead eile a thogail sa cheart àite anns an robh a' chiad nead.
Chualas naidheachd cheudna air gealbhonn a' dol a-steach do nead a' ghobhlain-ghaoithe nuair a bha i air falbh a' solarachadh lòin dhith fhèin. Bha fearg ro mhòr air a' ghobhlan-ghaoithe seo gun do chuir i an cèill do chàch agus thàinig iad nam mòr-àireamh le crè nan guib. Dhùin iad suas an toll a bha san nead, agus dh' fhàg iad an gealbhonn an sin gu bàsachadh a dhìth bìdh agus àile.


text:
Cànan Oifigeil
'S e cànan oifigeil cànan aig a bheil inbhe laghail àraid ann an dùthaich, stàit no tìr sam bith eile. Mar is àbhaist, bidh riaghaltasan ga chleachdadh mar phrìomh chànan buidhnean reachdail an nàisein, ged 's iomadh dhùthaich far am feumar cànanan eile a chleachdadh gus sgrìobhainnean riaghaltais a dhèanamh ann. Ann an cuid de dhùthchannan, tha àite aig an cànan ann an cùmhnant na dùthcha. Tha barrachd air aon chànan aig dùthchannan mar Chanada agus Singapore, ach lorgaidh tu dùthaich mar Na Stàitean Aonaichte no An Rìoghachd Aonaichte far nach eil cànan oifigeil ann ( ged is e Beurla an cànan oifigeil de facto anns na h-eisimpleirean ud).


text:
- TIOTAL
- Fireannaich a' leagail chraobhan
- EXTERNAL ID
- PC_WGORDON3_009_007
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- W Gordon
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30334
- KEYWORDS
- forsairean
forsaireachd
Tha buidheann de dh'fhorsairean a' leagail chraobhan ri fhaicinn san dealbh seo. Sa chùl ri deas tha Uilleam MacEoghainn, mac Phàdraig MhicEoghainn is Mairead Hendry. Rugadh Uilleam ann an 1880 ann an Cargill an Siorrachd Pheairt, agus rinn e obair mar choilltear ann an oighreachdan Ghlamais, Allangrange is Highfield. Chan eil fhios cò an fheadhainn eile a tha san dealbh no càit an deach a thogail


text:
- TIOTAL
- Sir Eoghann Camshron Loch Iall
- EXTERNAL ID
- QZP40_159_296
- DEIT
- 1874
- LINN
- 1870an
- CRUTHADAIR
- R Paterson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30939
- KEYWORDS
- Camshron Loch Iall
Loch Iall
cinnidhean
Seumasaich
madadh-allaidh
Blàr Coille Chnagaidh
uaislean
Bha spèis agus earbsa mhòr aig na fir aige do Shir Eoghann Camshron Loch Iall (1629-1719) . Bha e comasach ann an cogadh agus anns an dòigh anns an robh e ga ghiùlan fhèin. Fhuair e tiotal ridireachd ann an 1680, agus b'e sin an aon bhliadhna, a-rèir beul-aithris, a mharbh e am madadh-allaidh mu dheireadh ann an sgìre Loch Abair.
Bha e daingeann dha na Seumasaich agus bha e a' sabaid ann am Blàr Coille Chnagaidh ann an 1689 agus chuir e a mhac a shabaid anns an ar-a-mach ann an 1715. B'e ogha do Shir Eoghann Camshron, ogha air an robh "fear sèimh" Loch Iall, a bha a' sabaid dhan Phrionnsa Teàrlach ann an ar-a-mach nan Seumasach ann an 1745.
Chaidh an dealbh seo a thoirt bho 'A History of the Scottish Highlands, Highland Clans and Highland Regiments vol. 1' deasaichte le John S. Keltie


text:
- TIOTAL
- 'Currac-cuthaige na h-Alba', duilleag 2
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_GRANT_979_65_MISC_001_003
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6684
- KEYWORDS
- fìdhlearan
fìdhlearachd
dannsan
Is e taghadh beag de ruidhlichean, caismeachd agus srathan-spè traidiseanta Albannach a th' ann an'Currac-cuthaige na h-Alba', mar a chaidh a chluich leis a' Chomann Ghàidhealach Shrath-spè agus Ruidhle. Chaidh a chur ri chèile leis an stiùiriche chiùil à Glaschu, Eanraig Mac an Tuathanaich (1882-1965), agus chaidh fhoillseachadh le Iòsaph MacUilleam à Lunnainn. Tha an duilleag seo a' sanasachadh liosta ioma-chuimseach de fhoillseachaidhean Mhic Uilleam a thaobh fìdhle agus piàna, agus mòran riain chiùil le Eanraig Mac an Tuathanaich nam measg.
Tha Comainn Ruidhle agus Shrath Spè air a bhith mar phàirt choitcheann den t-saoghal chiùil traidiseanta ann an Alba, bho chaidh a' chiad chomann a chruthachadh ann an Dùn Èideann ann an 1881. Chaidh meur na Gàidhealtachd a stèidheachadh ann an 1903. Bha aon de na buill-stèidhidh, Alasdair Grannd (cuideachd ainmichte mar 'Battan'), na stiùiriche air a' chomann suas gu a bhàs ann an 1942, faisg air dà fhichead bliadhna


text:
- TIOTAL
- The County of Caithness (1907), duilleag x
- EXTERNAL ID
- QZP40_50_19062_010
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH
- DEIT
- 1907
- CRUTHADAIR
- John Horne (ed.)
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30801
- KEYWORDS
Tha an iris seo, a chaidh a dheasachadh le John Horne agus a chaidh fhoillseachadh ann an 1907, a' gabhail a-steach 20 aiste a' còmhdach diofar nithean a' buntainn ri eachdraidh, cultar, cruinn-eòlas agus muinntir shiorrachd Ghallaibh. Faic an clàr-innse is an clàr-amais airson liosta iomlan de na tha san iris.


text:
- TIOTAL
- Tachartas Post-adhair, Inbhir Nis, 1934
- EXTERNAL ID
- GB1796_986_36_5
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 29 An Cèitean 1934
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11015
- KEYWORDS
- dealbh-camara
companaidhean-itealain
oifis a' phuist
plèanaichean
'S e seo dealbh-camara den tachartas a chomharraich a' chiad turas-adhair den t-seirbheis chunbhalach adhair taobh a-staigh Bhreatainn don phost aig a' phrìs àbhaisteach. Chaidh an dealbh a thogail aig Port-adhair a' Bhaile san Longman air oirean Inbhir Nis.
Chithear am Pròbhaist MacCoinnich agus Neach-sgrùdaidh Oifis a' Phuist Mgr R J R Measham a' crathadh làmhan a chèile. Cuideachd on chlì dhan deas tha Mgr Smith Lang (Clèirc Bhaile Inbhir Nis), an Seanalair Sir Frederick Williamson, Mgr A J Caimbeul (Prìomh-Mhaighstear a' Phuist), an Caiptein Ernest Edmund "Ted" Fresson (neach-stèidhidh agus ceannard-stiùiridh aig Slighean-adhair na Gàidhealtachd Earranta) agus an Dtr Alexander.
Air an cùlaibh tha an DH Dragon, G-ACCE, a thug Fresson a-rithist dhan adhar gu ruig baile na h-Eaglaise le timcheall air 2000 litir air bòrd
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Òrain gaoil bhon t-sreath "Aig Cridhe ar Ciùil", prògraman a chaidh a chraoladh air telebhisean agus rèidio sa bhliadhna 2004.
Tha cluicheadair Adobe Flash agus Javascript a dhìth airson a' bhidio a th' air an duilleag seo a chluich. Thoir a-nuas an cluicheadair Adobe Flash.
Aig Cridhe ar Ciùil, 2004
Copyright © 2015 BBC. Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
- TIOTAL
- Caisteal Chinnloch, Eilean Ruma
- EXTERNAL ID
- HC_PLANNING_03_054_0300
- ÀITE
- Eilean Ruma
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Na h-Eileanan Beaga
- LINN
- 1970an
- CRUTHADAIR
- T. Kenneth MacKenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Roinn Dealbhaidh Chomhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 14698
- KEYWORDS
- caistealan
togalaichean
ailtireachd
Thogadh Caisteal Chinn Loch air Eilean Rùm do Sir Seòras Bullough. Bha an taigh aig an teaghlach gu 1957, nuair a chaidh e fo shealbh poblach. Tha e a-nis fo chùram Dualchas Nàdair na h-Alba. Tha taic a bharrachd ga thoirt seachad on Urras Ath-chruthachaidh aig a' Phrionnsa Teàrlach agus Comann Charaidean Chaisteal Chinnloch a bhios a' cuideachadh airgead a thogail agus ùidh phoblach a bhrosnachadh, a bharrachd air a bhith cur air chois sgiobaidhean obrach oifigeil gus glanadh, cumail suas, agus càradh a dhèanamh. A dh'aindeoin seo, tha an caisteal air a dhol bhuaithe gu ìre gu bheil e ann an cunnart. Nochd Caisteal Chinn Loch anns a' phrogram ath-chruthachaidh aig a' BhBC ann an 2003, a' buinnig na cuairteadh Albannaich, ach cha d'fhuair e an duais mhòr de £3 muillean not.
Dhealbhaicheadh an togalach le Leeming agus Leeming à Lunnainn agus tha e air a thogail le clach-ghainmhich ruadh. Tha am bheranda brèagha le colbhan a' dol timcheall air trì taobhan dhen chaisteal agus bha mullach gloinneadh air an toiseach. Tha grunn de rudan annasach anns a' chaisteal. Nam measg tha am fras-ionnlaid aig a' Bhean-phòsta Bullough, ealain o Impire Iapan agus 'orchestrion' a bhios ag atharrais air fuaim orcastra le 40 neach, le bhith a' cleachdadh pàipear air a tholladh neo rolaichean prais, mar a gheibhear ann am bogsa-ciùil


text:
- TIOTAL
- Litir o Iain MacUilleim, Inbhir Nis gu Mh. Bhàillidh, duilleag 1
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D456_A_12_93_1
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SGÌRE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1852
- LINN
- 1850an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 4963
- KEYWORDS
- Bàillidhean Dhùn Eathain
losgadh-bràghad
seòlain-leighis
leigheas
cùisean lèigheil
co-sgrìobhadh
litrichean
'S e teaghlach à Inbhir Nis a bha a' fuireach anns an sgìre o mheadhan an 15mh linn a bh' ann am Bàillidhean Dhùn Eathain. Ged a bha an t-oighreachd aca beag an taca ri mòran de phrìomh theaghlaichean na Gàidhealtachd, bha àite sònraichte aca am-measg uachdarain na Gàidhealtachd.
Tha cruinneachadh mòr de phàipearan an teaghlaich ann an Tasglann Comhairle na Gàidhealtachd.Tha iad a' dèiligeadh ris an àm mu 1760-1860.
Tha an sgrìobhainn seo o'n 3mh den t-Sultain 1852. 'S e litir o Iain MacUilleim à Inbhir Nis gu Mh. Bhàillidh a th' ann. Tha Mgr MacUilleim a' toirt iomraidh air droch shlàinte a bh' air a' Mh. Bhàillidh o chionn ghoirid agus 's e a bheachd gur e 'indulgence in vegetables' is coireach, agus tha e a' moladh leigheis le ola Chastor, laudanum is arrowroot


text:
Leabhar-eòlais
'S e Leabhar-eòlais, Cuairt Leabhar neo Leabhar mòr-eòlais leabhar fa-leth neo leabhar ioma-ròil, a tha lìonta le gearr-aistean mu iomadh cuspairean. Is amas gach cuairt-leabhar a chruinneaich am farsuinneachd de eòlas aig Mac an Duine.
Nochd an coinceap de'n Chuairt Leabhar anns an Fhraing, an dà chuid, mar toradh don "Soillseadh" agus don "Chara-Mhuiltean Fhrangach" de 1789. Bha feallsanaich coltach ri Voltaire de'n bheachd gu robh freagairtean ri uile ceist aig Mac an Duine ri lorg anns na saidheansan nàdurra, air barrachd bha iadsan a' creidsinn gu robh eòlaich an latha air gabhail greim air nàdur an dùil gu lèir. B' e amas na an "Encyclopédie" a chaidh an clò ann an 1799, agus a bha maoinichte le Riaghaltas na Frainge a bhith na cuairt-leabhair a sheasadh anns an ionad a bha aig a' Bhìobuill a roimhe sin: Leabhar-Mòr de fhirinn an dùil.


text:
- TIOTAL
- 37025 a' dol thairis air drochaid aibhne faisg air Loch Lùicheart, An t-Samhain 1984
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_004_663
- ÀITE
- Loch Lùicheart
- SGÌRE
- Am Blàr Dubh
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Cunndainn
- DEIT
- 6 An t-Samhain 1984
- LINN
- 1980an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28634
- KEYWORDS
- locomotaibhean
trèanaichean
Dìosail Clas 37, 37025, air trèana luchd-siubhail a' dol thairis air drochaid thairis air an an uisge a' sruthadh a-mach bho Stèisean Cumhachd Ach a' Mhonaidh a tha an ear air stèisean Loch Lùichart. B' e pairt de cham-rathad an loidhne a bha seo nuair a chaidh an dam a thogail anns na 1950an.
C haidh37025 a thogail le English Electric ann an 1961. Chaidh a' toirt a-mach à seirbheis prìomh-loidhne an an 1999 agus ann an 2000 cheannaich 'The Scottish Thirty-Seven Group i. Ann an 2007 ruith i air Rèile Ghlèidhte Bo'ness agus Chinn an Fhàil.
Chaidh 309 locomotaibh dìosail Clas 37 a thogail dha Rèile Bhreatainn uile gu lèir eadar 1960 agus 1965. Uaireannan thathas a' toirt iomrach orra mar locothan 'English Eletric Type 3' agus chaidh am far-ainm 'Tractors' a thoirt orra air sgàth fuaim sònraichte am pìoban smùide.


text:
- TIOTAL
- A bheil duine ag aithneachadh an taighe seo?
- EXTERNAL ID
- PAWA7693F
- ÀITE
- neo-aithnichte
- DEIT
- 1943
- LINN
- 1940an
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21555
- KEYWORDS
- great houses
Uinneagan a bha bitheanta ri linn Èideaird?
Uaireannan bidh Am Baile a' tighinn tarsainn air dealbh le glè bheag de dh'fhiosrachadh no gun sgath idir. Mas urrainn dhur ar cuideachadh, cuir fios thugainn le bhith a' cleachdadh a' phutain 'Cuir beachd ann'.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- A' Chananaich air an Eilean Dubh, a'coimhead taobh Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- QZP40_458_P004
- ÀITE
- A' Chananaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Mhaircnidh
- DEIT
- 1885
- LINN
- 1880an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31217
- KEYWORDS
- A' Chananaich
Aonghas Peutan
an t-Eilean Dubh
goilf
Rubha na Cananaich: leumadairean
Chaidh an dealbh seo den Chananaich a thoirt à leabhar le Aongas J Peutan, 'Illustrated Guide to Fortrose and Vicinity, with an appendix on the Antiquities of the Black Isle', a chaidh fhoillseachadh ann an Inbhir Nis ann an 1885.
A rèir Pheutain, bha baile A' Chananaich aig an àm seo 'ann an suidheachadh breàgha air bruaichean Cuan Mhoireibh. Tha àilleachd na tharraing do iomadh neach-turais, agus tha an aimsir cho math agus gun toir e deàrrsadh fallain air gruaidhean nan daoine nach fhaca a' ghrian fad a' gheamhraidh'. Tha seo pailt cho fìor an-diugh. Tha A' Chananaich a' tarraing luchd-turais a chluich goilf no a dh'fhaicinn nan leumadairean mara aig Rudha na Cananaich


text:
- TIOTAL
- Clach Chruithneach Clas II ann an Cladh Eadardan
- EXTERNAL ID
- HC_ARCH3_86042_013
- ÀITE
- Eadardan
- SGÌRE
- Baile Dhubhthaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Eadardan
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Aonad Airc-eòlas Chomhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 13267
- KEYWORDS
- Clach Chruithneach
leac-croise
crois-fainne
ClasII
Eadardan
Ros agus Crombaidh
Cruithnich
seann
Sealladh den tursa Chruithneach ann an Cladh Eadardan ann an Eadardan, Ros agus Cromba. 'S e leac-croise de ghainmh-chlach dhearg a th' innte a' sealltainn crois-fhàinne, Clas II. A dh'aindeoin an t-suidheachaidh chan eil adhbhar sam bith a chreidsinn gur e comharra adhlacaidh a bha seo.Tha crois eile suidhichte air taobh eile na croise.
'S e na Cruithnich an t-ainm a th' air a thoirt do cho-chaidreachas de threubhan a bha ann an ceann a tuath agus an ear na h-Alba a bha ann mus tug na Ròmanaich ionnsaigh air Breatainn, suas chun an deicheamh linn. Thathas den bheachd gun tàinig an t-ainm bhon Laideann 'picti', bho thùs, a' ciallachadh 'daoine air am peantadh'. Tha am beagan air a bheil fios againn mun cultar agus an eachdraidh air a ghleidheadh ann an clachan samhla


text:
Ata immorro, ar Béda, énní ann is áil dúinne d' faisnéis
p.392.i. an tan ruccadh-somh súas ar ammas nimhe adubhrattar na h- aingil ris: Feg h- úait an domhan síos, ar síatt. Ro iompá-somh ann sin & ro fegh anúas, ocus at-connairc glend mór domhain dorchæ fáoi anís i n- iochtar an talman. At-connairc ceithre teindte dermara ar derglasadh isin áer ós in n- glionn-sin, ocus nirbo lanfada eter na teinntibh-sin. Ro fiarfaigh-siumh annsin dona h- ainglibh cata reda na teinnte at-connairc, ocus ro raidhsiot na h- aingil: Teindte sud, ar síatt, filet oc losccudh an domuin. IN cédna teine, immorro, ar síatt, teine na breicce sin, uair an tan baistither cech duine is edh gheallus, frithbhrudh & obadh do Dhíabal & da ghniomhaibh. An lucht immorro na coimhlionn sin iarttain & teccat thairis, is íatt loisccter isin teine útt. An teine thánaisi immorro, teine an accobhair .i. saint isidhe, uair an lucht derscaiges nó accobrus na rétta saoghalta ara saint seach na rétta nemhdha, is íatt loisgter annsin. An tres teine, immorro, teine na h- esáontad{folio 51a} isidhein .i. an tan nach doiligh ocus nach cned libh bar m- braithri ocus bhar comhfoiccsi do beith h- i r- retaib forbasaibh ocus h- i réttaib dímaine, is annsin loiscter sibh isin teine útt. IN cethramadh teine dano teine in eccrabaidh isidhe. Is iatt loiscciter annsin, an lucht leis nach gráin na faínn & na truaigh do fodhbhadh ocus do chrechad, is íad loisgiter isin teine sin.


text:
Bathar-bog
Tha bathar-bog na prògraman agus an dàta a th' ann an cuimhne coimpiutair. Faodaidh seo a chur an aghaidh bathar-cruaidh.
Gu tric, cha bhi daoine a' beachdachadh gur e bathar-bog a th' ann an dàta idir (an aghaidh nam prògram), ach dh'fhoillsich am beachdair ainmeil, John von Neumann, ris an linn 40, gum faod an dà chuid dàta agus prògraman a thasgadh anns an aon seòrsa cuimhne. B' e seo beachd an coimpiutair prògram-taisgte, agus atharrachadh mòr aig an àm. Bithidh a h-uile coimpiutair dèanta leis an ailtireachd sin an diugh.
Cuideachd, faodaidh prògram a dh'oibreachadh air prògram eile. An uair a ghabhas prògram, prògram eile mar dàta, canaidh sinn gur e meata-prògram a th' ann.
Mar a chumas e a ghabhail dreuchdan ùra air, tha bathar-bog a' fàs nas cudromaiche ann an cha mhòr a h-uile roinn an t-saoghail nuadh, agus tha leasachadh bathar-bog air fàs ri gnìomhachas cudromach.


text:
Clamecy (Nièvre)
'S e baile beag ann an cridhe na Frainge a th’ ann an Clamecy. Tha e suidhichte eadar 142m agus 281m os cionn ìre ma mara,[1] aig inbhir na h-aibhnichean Yonn agus Beuvron, faisg air a’ chanal Nivernais,[2] anns an sgìre (Fraingis: Région) Bourgogne anns an roinn (Fraingis: Département) Nièvre, 180km air falbh bho Pharis, prìomh-bhaile na dùthcha, 114km bho Dijon agus 191km bho Bhesançon.[3] Tha àireamh-sluaigh dhe 4,424 aig a’ bhaile.[4]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Romain Rolland (1866 – 1944): Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1915.


text:
- TIOTAL
- Carragh-cuimhne Fhaoighris,Taigh an Fhuamhair
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0840
- ÀITE
- Taigh an Fhuamhair
- SGÌRE
- Inbhir Pheofharain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Alanais
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32758
- KEYWORDS
- cairtean-puist
carragh-cuimhne
Am Morair Eachann Rothach
East India Company
Negatapam
Faoighris
Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn Carragh-cuimhne Faoighris, faisg air Baile Eòghainn. Chaidh an carragh-cuimhne a thogail leis A Mhorair Eachann Rothach à Taigh an Fhuamhair ann an 1792. Bha an Seanalair anns na h-Ìnnsean aig an East India Company agus nuair a thill e dhachaigh dh'òrdaich e gum carragh-cuimhne a thogail gus obair a chruthachadh do dhaoine a bha gun obair anns an sgìre. Thathar ag ràdh gu bheil Carragh-cuimhne Fhaoighris stèidhichte air ìomhaigh nan geataichean anns a' bhaile Ìnnseanach Negatapam, a chaidh a ghlacadh ann an 1781 agus far an robh a' bhuaidh bu mhotha aig an t-Seanalair


text:
1871
MDCCCLXXI
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 22 am Màrt: Chaidh an dreach as aithnichte den sgeulachd Leigheas Cas Ó Céin a chruinneachadh.
- 10 an t-Samhain - Lorg Henry Morton Stanley an rannsaichear Albannach Daibhidh MacDhùnleibh ann an Tansainia.
- Aonadh na Gearmailte.
- Chaidh am baile Spokane a stèidheachadh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 6 an t-Ògmhios - Thomas Mann, ann an Lübeck. Sgrìobhadair.
- 24 an t-Sultain - Grazia Deledda, ann an Nuoro. Sgrìobhadair.
- 13 an Dàmhair - Emily Carr, peantair
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 17 am Màrt - Robert Chambers, ùghdar agus foillsichear Albannach (r. 10 an t-Iuchar 1802)
- 23 an Cèitean - Jarosław Dąbrowski, ann am Paris. Saighdear, oifigear agus rèabhlaideach às a' Phòlainn.
- 25 an Cèitean - Louis Charles Delescluze, ann am Paris. Neach-poileataigs, fear-aithris agus rèabhlaideach às An Fhraing.
- 28 an Cèitean - Eugène Varlin, ann am Paris. Leabhar-cheangladair, ball nan aonaidhean-ciùrd agus rèabhlaideach às An Fhraing.
- 20 an t-Ògmhios - Auguste-Jean-Marie Vermorel, ann am Versailles. Fear-aithris, deasaiche agus rèabhlaideach às An Fhraing.


text:
- TIOTAL
- LMS 15300 ann am Farrais, An t-Iuchar 1931
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_008_473
- ÀITE
- Farrais
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH
- DEIT
- 21 An t-Iuchar 1931
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 25922
- KEYWORDS
- locomotaibhean rèile
locomotaibhean Rèile na Gàidheatachd
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
B' e clas de dh'einnseanan tanca 0-6-4 a bha deilbhte airson obair bancaidh a dhèanamh (bha einnseanan bancaidh air an ceangal ri deireadh trèana gus a cuideachadh suas leathad cas) an locomotaibh mu dheireadh a thug Pàdraig Druiminn a-steach do Rèile na Gàidhealtachd. Bha na 'Banking Tanks' sin air an cumail ann am Blàr Athall agus às an sin chuidicheadh iad trèanaichean a' dìreadh mullach Dhruim Uachdair.
Chaidh ochd a thogail uile gu lèir le Companaidh Locomotaibhean Breatainn a Tuath ann an Glaschu. Chaidh a' chiad bhaidse de cheithir (àireamhaichte 39, 64, 65 agus 69) a' lìbhrigeadh san Ògmhios 1909. Chaidh an còrr (àireamhaichte 29, 31, 42 agus 44) a lìbhrigeadh eadar An Lùnastal 1910 agus An Giblean 1912. A thuilleadh air an obair bancaidh bha iad gu riaghailreach air an cur a dh'obair air seirbheisean luchd-siubhail agus bathair ionadail. Mhair iad uile a-steach do shealbh LMS.
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn LMS 15300 (HR 39 roimhe seo) ann am Farrais san Iuchar 1931. Lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis san t-Samhain 1936.


text:
- TIOTAL
- Aithisg sheachdaineach air gnìomhachas an aoil aig Triath Chlann Dhòmhnaill, duilleag 1
- EXTERNAL ID
- Z_CDT_21_MEP4443_2_1
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- DEIT
- 11 - 18 An t-Sultain 1813
- LINN
- 1810an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann Chlann Dòmhnaill agus Taigh-tasgaidh nan Eilean
- AITHNEACHADH MAOINE
- 2601
- KEYWORDS
- aol
tuathanas
croitearachd
aiteachas
talamh
todhar
Tha an ùir anns an Eilean Sgitheanach math air sìoladh agus tha e buannachdail a bhith a' cur aol air an talamh. Tha seo a' fàgail nach eil e cho searbh agus tha e a' cur calcium dhan talamh. Tha seo a' toirt air an talamh briseadh sìos nas luaithe agus chan fheumar uiread de thodhar a chur air.
Bha Triath Chlann Dòmhnaill a' reic an aoil ris an luchd-màil a bha ga chleachadh air an talamh.
Seo na h-àireamhan airson an 11mh - 18mh dhen t-Sultainn 1813. Tha seo ag ainmeachadh nan daoine ris an deach an t-aol a reic agus an talamh air an deach a chur. Tha e cuideachd ag ainmeachadh an cuideam de dh' aol a chaidh a cheannach, agus a' phrìs a chaidh a phàigheadh.
Thàinig an làmh-sgrìobhainn seo à cruinneachadh ann an Leabharlann Chlann Dòmhnaill agus Taigh-tasgaidh nan Eilean, an t-Eilean Sgitheanach


text:
- TIOTAL
- A' Bhothag-chomharra dhan ear aig Stèisean Inbhir Narann, Lùnastal 1995
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_1122
- ÀITE
- Inbhir Narann
- SIORRACHD/PARRAIST
- SIORRACHD NARANN: Inbhir Narann
- DEIT
- An Lùnastal 1995
- LINN
- 1990an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27794
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
rathaidean iarainn
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
bogsa-comharra
bothag-chomharra
San dealbh-chamara seo chithear a' bhothag-chomharra dhan iar aig Stèisean Inbhir Narann san Lùnastal 1995.
Chaidh Stèisean Inbhir Narann fhosgladh ann an 1855 na cheann-uidhe dhan ear aig Rèile Inbhir Nis is Inbhir Narann (I&NR), rèile a bha a' ceangal an dà bhaile sin. Ann an 1861 thàinig an I&NR gu bhith na phàirt de Rèile Gobhail Inbhir Nis is Obar Dheathain, agus ann an 1865 thàinig sin fhèin a bhith na phàirt de Rèile na Gàidhealtachd. Tha seirbheis chunabhalach de threanaichean luchd-siubhail fhathast air loidhne Inbhir Nis - Inbhir Narann, ach sguir na seirbheisean bathair san Lùnastal 1983. Chaidh an seada-bathair a thoirt às a chèile agus gabhaidh e fhaicinn an-diugh aig Stèisean Drochaid Dhun a th' aig an Rèile Chailleannaich, companaidh glèidhteachais.


text:
- TIOTAL
- Leac shnaidhte air Eilean Eige
- EXTERNAL ID
- QZP40_687_P066
- ÀITE
- Eige
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Na h-Eileanan Beaga
- DEIT
- 1890
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31310
- KEYWORDS
- leacan
leacan air an snaidheadh
tursachan
gràbhaladh
Eige
Naomh Donnan
naoimh
Calum Cille
Tha an dealbh seo a' sealltainn aghaidh agus cùlaibh leac shnaidhte, a loirgear ann an cladh na h-eaglais Chaitligich air Eilean Eige. Tha an cladh air taobh a-staigh manachainn a chaidh a stèidheachadh leis an Naomh Donnan, a bha ann mun aon àm ri Calum Cille.
Tha e air aithris gun tàinig an leac à Eilean Ì, tro Àird nam Murchan agus Mùideart. Tha an leac 6 troighean a dh' fhaid agus eadar troigh agus troigh agus ceither oirlich a leud. Tha an leac mu cheithir oirlich ann an doimhneachd.
Chaidh an dealbh seo a thoirt à 'Scottish Notes and Queries, leabhar 3, 1889-1890'


text: Labrum anois do taisceltaib na h-eslainti so na nescoididh, oir adeir Ipocras curub tresi an teinnes ag aipiugad na nescoididh na arna h-aipiugad, & adeir Galen curub fir sin & co h-airighi da n-innurbtur an siled. Tuic co crichnuidter ní dona nescoidibh a cind .xx. la, & ni ele a cind da .xx. la & ni ele a cind tri .xx. la; oir da mbía in t-adbur is e té, & in ball a mbia is e té, crichnuidter sin a cenn .xx. la; & da mbia an t-adbur te & in ball fuar, no in t-adbur fuar & in ball te,129 crichnuidhter sin a cind da .xx. la, & da mbia in t-adbur & in ball fuar crichnuidhe sin fo cenn tri .xx. la: & dena sin do comairernh on la fa tiucfa na h-aicidi so, & bidh nís tresi, no ni is mesa, na mar dobai ár tus .i. driúch & greánd & fiabras ger . Creid co mbrisfé an nescoid a cenn da .xx. la uadha sin no a cenn tri .xx. la.


text:
- TIOTAL
- 'Crois na Comraich', Cill Chomain an Ìle
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0045
- ÀITE
- Cill Chomain
- SGÌRE
- Ìle
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Cille Chòmain
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 9426
- KEYWORDS
- Crois na Comraich
Ìle
snaidheadh
croisean
leacan
Port Sgioba
Port Charlotte
eaglaisean
Chaidh an dealbh seo a thogail sa chiad leth den 20mh linn le M.E.M. Donaldson agus chithear ann crois thràth eachdraidheil le leac tarsainn leis an ainm 'Crois na Comraich'. Tha i na seasamh ann an achadh mu 300 ceud meatair air falbh bho eaglais nam meadhan-linntean an Cill Chomain an Ìle. Tha an leac na h-aon eisimpleir à dhà de na croisean tràtha seo a bha, 's dòcha, a' comharrachadh ionad tràth Chriosdachd, air neo, a bha a' comharrachadh chrìochan fearainn far am faodadh cealgairean tèarmann fhaotainn o chasaidean. Chaidh an dàrna leac a thogail air falbh do Thaigh Tasgaidh Bheatha Thràth Ìle ann am Port Sgioba.
Rugadh Mary Ethel Muir Donaldson ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i fad is farsaing air a' Ghàidhealtachd an iar agus a tuath, a' sgrìobhadh is a' togail dhealbhan. Eadar 1912 is 1949 sgrìobh i iomadh leabhar air dualchasan agus eachdraidh shòisealta na sgìre. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Trì seachdainean an déidh dha stròc a ghabhail, dhùisg Sasannach, Alun Morgan, 81 (a bha uair a’ fuireach ’na bhalach ann an coimhearsnachd Chuimreach, ré an Dàrna Cogaidh), ’s gun ach Cuimris ga bruidhinn aige. Thathar a-nis ag ath-ionnsachadh Beurla dha.
■ dh’fhaodadh an seinneadair Uibhisteach Julie Fowlis “Oscar” a bhuannachadh air son an òrain-film as fheàrr am-bliadhna. Ghabh i Touch the Sky a th’ air clàr Brave. Tha e am measg seachd òrain a dh’fhaodadh an duais a thogail. ■ THA Andaidh Moireach air OBE fhaighinn ann an Liosta Urraim na Bliadhn’ Ùire.
■ Bidh aig teaghlaichean le seòmar-cadail falamh ri cìs ùr a phàigheadh. A réir Riaghaltas na h-Alba, bidh buaidh aig a’ chìs seo air còrr agus 100,000 teaghlach ann an Alba, agus gearraidh Westminster £600 eile gach bliadhna bhon fheadhainn as bochda.
■ Foillsichidh riaghaltas India ainmean, fotothan agus seòlaidhean-puist nam mìltean de dh’eucoirich drabastachd, mar fhreagairt don fheirg an déidh éigneachadh oileanaich òig air bus ann an Delhi le prasgan de dh’fhireannaich. Tha an té a dh’fhulaing ri uchd bàis anns an ospadal fhathast.
■ Ghabh taigh uachdrach Pàrlamaid na Ruis ris a’ chasg air uchd-mhacachd leanabhan Ruiseanach le Ameireaganaich. Tha mu mhìle leanabh air an uchd-mhacachadh gach bliadhna le Ameireaganaich.
■ tha sinn a’ guidhe Bliadhna Mhath Ùr do ar luchd-leughaidh air fad an uair a thig i.


text:
Hebrides Overture
'S e roi-cheòl a tha ann an Hebrides Overture (Gearmailtis: Die Hebriden), opus 26, ainm eile: Fingal's Cave. Sgrìobh Felix Mendelssohn am pìos seo nuair a bha e a’ siubhail tro Alba agus a’ ceilidh air Stafa. Chunnaic e an Uamh Bhinn an seo, a chur buaidh mhòr air.
Bha an roi-cheòl deiseil san 16 an Dàmhair 1830. An toiseach chuir Mendelssohn an tiotal: "Die einsame Insel" (an t-Eilean aonranach) ris a’ phìos seo, ach dh’atharraich e an t-ainm an uair sin gu "Die Hebriden" (The Hebrides)
Chaidh Die Hebriden a’ gabhail air an àrd-ùrlar airson a' chiad turas ann an Lunnainn san 14 an Ceitean 1832.


text:
Ann an Alba, tha Prionnsa na Cuimrigh air ainmeachadh mar Diùc Baile Bhòid, agus a bhean mar Bana-dhiùc Baile Bhòid.
Chaidh an tiotal seo ann am moraireachd na h-Alba a bhuileachadh an toiseach le Raibeart III, Rìgh na h-Alba, air a mhac Daibhidh ann an 1398. Dhaingnich Achd bho Pàrlamaid na h-Alba ann an 1469 gun robh e gu bhith air a chuingealachadh ri oighre crùn na h-Alba. Bho Aonadh nan Crùn ann an 1603 tha an tiotal air a thighinn sìos ri taobh Diùcachd na Còirn, agus thàinig am Prionnsa gu bhith na Dhiùc Baile Bhòid nuair a thàinig a’ Bhànrigh gun rìgh-chathair.
Tha na tiotalan, Iarla Charraig agus Ridire Rinn Friù aig Diùc Baile Bhòid cuideachd. Tha Oighre a’ Chrùin a’ sealbhachadh nan tiotalan sin ann am moraireachd na h-Alba fo Achd 1469.
Tha e air ainmeachadh cuideachd mar Tighearna nan Eilean. Chaidh an seann tiotal seo, a bh’ air a dhleasadh le riaghladairean nan Eilean Siar mar bhasaillean Rìgh na h-Alba, a chur ris a’ Chrùn le Seumas V na h-Alba ann an 1540, airson a shìneadh sìos gu oighreachan.
Tha sealbh aige cuideachd air an tiotal, Prionnsa agus Àrd Stiùbhart na h-Alba. Tha an dreuchd oighreachail, Mòr (no Àrd) Stiùbhart a’ dol air ais gun 12mh Linn. Dhaingnich Achd 1469 gum bu chòir an tiotal a dhol gu “ciad mhac Rìgh na h-Alba gu bràth”.
Tha dlùth bhuntanas aig a’ Phrionnsa ri Alba, is tha grunn bhuidhnean carthannais aige a tha gu math gnìomhach, nam measg Urras a’ Phrionnsa ann an Alba/The Prince’s Trust Scotland; Urras Taigh Dhùn Phris Àrd Stiùbhart na h-Alba/The Great Steward of Scotland’s Dumfries House Trust; Stèidheachd a’ Phrionnsa airson Coimhearsnachd a Thogail/The Prince’s Foundation for Building Community; Urras Ath-chruthachail a’ Phrionnsa/The Prince’s Regeneration Trust; Iomairt Ceann a Tuath na Gàidhealtachd agus Gnothachas Albannach sa Choimhearsnachd/the North Highland Initiative and Scottish Business in the Community.
Chaidh Urras Taigh Dhùn Phris Àrd Stiùbhart na h-Alba a stèidheachadh an dèidh dha Diùc Baile Bhòid co-bhanntachd a stiùireadh airson an àrois Dheòrsaich, Taigh Dhùn Phris, a shàbhaladh dhan Rìoghachd ann an 2007. Bhathas an dùil an taigh agus na bha na bhroinn a reic aig rup, ach on uair sin thathas air an taigh agus an àirneis a bh’ ann bho thùs, gu sònraichte preas-leabhraichean Chippendale, ath-leasachadh gu cùramach. Tha an taigh a-nise fosgailte dhan t-sluagh agus bithear a’ cumail bhainnsean ann.
Tha mòran a’ dol air adhart air an oighreachd. Tha grunn de phròiseactan ath-leasachaidh co-cheangailte ri dualchas a’ gabhail àite leithid ath-leasachadh air structairean cudromach eachdraidheil, nam measg Drochaid Adhaimh agus a’ Mhuileann-shàbhaidh, a’ leasachadh ionad airson sgilean ciùird agus modail de thuathanas sheasmhach.
Tha Cafaidh is Ionad Tadhail soirbheachail a-nise far an robh an Taigh Coidse is na Stàballan, agus tha tuilleadh leasachaidh a’ dol air adhart. Tha na leasachaidhean sin uile a’ cur an Taigh is na h-Oighreachd aig cridhe na coimhearsnachd agus a’ tabhann cosnadh air an robh mòr fheum. Tha obair a’ dol air adhart sa Ghàrradh Bhallaichte gus a thoirt air ais gu mòralachd na 18mh Linne agus bheir e lotaichean curachd dhan choimhearsnachd ionadail.
Tha Stèidheachd a’ Phrionnsa airson Coimhearsnachd a Thogail/ Prince’s Foundation for Building Community a’ co-obrachadh le na com-pàirtichean ionadail, Hope Homes agus Comhairle Chumnaig airson leasachadh seasmhach, Knockroon, a thogail faisg air far a bheil crìoch na h-Oighreachd agus baile eachdraidheil Chumnaig a’ coinneachadh.
Gach bliadhna, bidh Diùc Baile Bhòid a’gabhail Caisteal Mheidh air mhàl airson greis bheag as t-samhradh bho urrasan a’ Chaisteil. B’ ann le Bànrigh Ealasaid, Màthair na Bànrigh a bha Caisteal Mheidh agus tha e na tharraing mhòr ann an Gallaibh do luchd-turais. Ann an 2005, chuir A Mhòrachd Rìoghail Iomairt Ceann a Tuath na Gàidhealtachd a’ Phrionnsa air bhog. Tha trì prìomh amasan aig a’ phròiseact buaidh mhath a thoirt air eaconamaidhean Ghallaibh, Chataibh is Rois an Ear; cuideachadh le leasachadh turasachd sheasmhach agus; ath-bheothachadh a thoirt air an oighreachd thogte ann an Ceann a Tuath na h-Alba. Tha N.H.I. air cuideachadh le lìbhrigeadh a’ chuid mhòr den £2 mhillean den teachd-a-steach a bharrachd a fhuair tuathanaich na sgìre bho reic feòil mhairt is feòil uain. Tha dhà de Bhuidhnean Carthannais a’ Phrionnsa Stèidheachd a’ Phrionnsa airson Coimhearsnachdan a Thogail agus Urras Ath-chruthachail a’ Phrionnsa ag obair còmhla air pròiseactan co-cheangailte ris an àrainneachd ionadail thogte mar thaic do dh’amasan farsaing N.H.I. Sna bliadhnaichean mu dheireadh thathas air tòrr oidhirpean a dhèanamh gus turasachd a leasachadh agus tha àireamh mhòr de chompanaidhean ionadail air buannachd fhaighinn à seo.
Nuair a tha iad ann an Alba bidh Diùc is Bana-dhiùc Baile Bhòid a’ cur seachad saor-làithean an t-samhraidh mar as trice nan dachaigh Albannach, Birkhall, air oighreachd Baile Mhoireil air Oir Rìoghail Dhè.
Mar a h-uile taigh còmhnaidh oifigeil aig Am Mòrachdan Rìoghail tha Birkhall ga ruith air bunait organaig a tha seasmhach a thaobh na h-àrainneachd agus mar sin cha bhithear a’ cleachdadh puinnsean fuadain bhiastag no todhar Gallda sna gàrraidhean.
Nuair a tha iad a’ fuireach ann am Birkhall, ‘s toigh le Am Mòrachdan Rìoghail a bhith ag iasgach is a’ coiseachd còmhla san dùthaich àlainn Albannach.
Bidh an Diùc is a’ Bhana-dhiùc cuideachd a’ gabhail os làimh tachartasan sa sgìre agus a’ cumail chuirmean dhan choimhearsnachd ionadail agus dhan fheadhainn a tha an sàs nam buidhnean carthannais.
Recent News
-
HRH visits the Isle of Lewis
-
The Duke of Rothesay visits Loch Leven Fish Farm
-
HRH in Braemar
-
Kirking of the Scottish Parliament
-
HRH at the University of Aberdeen
-
HRH visits HMNB Clyde
-
WWI memorial in Scotland
-
HRH The Prince of Wales visits Caithness
-
HRH visits the Isle of Islay
-
TRH in Scotland: Day Three
-
TRH in Scotland: Day Two
-
TRH in Scotland: Day One
-
HRH at Dumfries House
-
HRH in Scotland
-
TRH in Scotland
-
HMS Astute
-
First World War Commonwealth commemoration service
-
The Duke of Rothesay visits Caithness
-
Holyrood Week: Day Four
-
Holyrood week: Day three
-
Holyrood Week: Day two


text:
- TIOTAL
- Litir o Dhotair Rees, Lunnainn, ag innse mu shlàinte inntinn Uilleim Bàillidh, duilleag 3
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D456_A_8_26_3
- ÀITE
- Dùn Eathain
- SGÌRE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1817
- LINN
- 1810an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 4923
- KEYWORDS
- Bàillidhean Dhùn Eathain
slàinte-inntinn
Tasglann na Gàidhealtachd
teasach inntinn
Companaidh Taobh Sear Nan Innseachan
dotairean
seòlain-leighis
co-sgrìobhadh
litrichean
'S e teaghlach à Inbhir Nis a bha a' fuireach anns an sgìre o mheadhan an 15mh linn a bh' ann am Bàillidhean Dhùn Eathain. Ged a bha an t-oighreachd aca beag an taca ri mòran de phrìomh theaghlaichean na Gàidhealtachd, bha àite sònraichte aca am-measg uachdarain na Gàidhealtachd.
Tha cruinneachadh mòr de phàipearan an teaghlaich ann an Tasglann Comhairle na Gàidhealtachd.Tha iad a' dèiligeadh ris an àm mu 1760-1860.
Tha an sgrìobhainn seo o'n t-18mh den Dùbhlachd 1817. 'S e litir o Dhotair G Rees gu ball de theaghlach Bhàillidh a th' ann (tha an litir a' tòiseachadh 'Dear Sir'). Tha an dotair a' toirt seachad a bheachd air tinneas inntinn Uilleim Bàillidh. Tha e air co-dhùnadh nach gabh Uilleam a shlànachadh, agus gur e 'brain fever' ri linn cus ùine anns a' ghrein a dh' adhbharaich an suidheachadh aige. (Bha Uilleam thall thairis le Companaidh Taobh Sear Nan Innseachan.) Tha an dotair a' toirt iomradh air suidheachadh Uilleim mar 'idiopathic disease' - atharrachadh ann an structar na h-eanchainn.
Chan eil e ag òrdachadh ach deagh shlàinte a chumail ris - tha còir gum bi an caolan air a chumail a' gluasad gu cunbhalach, gum bu chòir iomgain a sheachnadh, uairean cunbhalach a bhith aige is uiread de dh' eacarsaich 's a ghabhas dèanamh. Tha e a' moladh 'sulphate of magnesia' ('Epsom Salts') a chleachdadh ann am masgadh de shenna.
Tha Dotair Rees an dòchas nach e seo a bhios ceàrr air Uilleam air a' cheann thall, agus tha e riaraichte gu leòr gun tèid a litir a shealltainn gu fear eile, Dotair Bàillidh


text:
Toulouse
'S e baile mòr gnìomhachail air àirde an iar-dheas na Frainge a th’ ann an Toulouse (IPA: tuluz, Ocseadanais/Spàinntis: Tolosa). Thug na Ròmanaich an t-ainm sin air a' bhaile, eadar 120 agus 100 Ro Chrìosd. Tha e suidhichte aig 146m os cionn ìre na mara,[1] air bruich na h-aibhne Garonne[2] anns an sgìre (Fraingis: Région) Midi-Pyrénées, anns an roinn (Fraingis: Département) Haute Garonne, 589km air falbh bho Pharis, prìomh-bhaile na dùthcha, 210km bho Bhordeaux agus 321km bho Mharseille.[3] Tha àireamh-shluaigh dhe 446,340 aig a’ bhaile,[4] an 4mh baile as motha anns an dùthaich.[5]
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Mongabay
- ↑ Annuaire de la France
- ↑ Distance Calculator
- ↑ INSEE
- ↑ Bailtean na Cruinne
- ↑ SisterCities


text:
- TIOTAL
- Sealladh o Chaiplich, a' coimhead gu tuath
- EXTERNAL ID
- AB_LL_CAIPLICH_02
- ÀITE
- Obar Itheachan
- SGÌRE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 2008
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Am Baile
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 472
- KEYWORDS
- hills
forests
trees
fields
houses
fences
San dealbh-camara seo chithear an sealladh o Chaiplich, faisg air Obar Itheachan, a' coimhead gu tuath taobh Beinn Uamhais. B' e Caiplich an dachaigh aig an ùghdar, Katharine Stewart.
Rugadh Katharine Stiùbhart ann an 1914 agus thàinig i gu bhith am measg nan sgrìobhadairean a bu trainge air a' Ghàidhealtachd. Aig àm an Dàrna Cogaidh bha i ag obair aig Oifis na Maraireachd ann an Lunnainn agus às dèidh sin thàinig i a dh'fhuireach ann an Obar Itheachain (Abriachan), faisg air Inbhir Nis, far an robh i na croitear, ruith i am post-oifis agus sgrìobh i aithriseachdan airson a' BhBC. Bha i an luib na cùis nuair a chaidh taigh-tasgaidh beag a chur air bhonn ann an Obar Itheachain agus ann an 2005 choisinn i Duais Roinn na Gàidhealtachd de Chomann Bratach na Croise (Saltire Society) airson an ultaich a rinn i do chùis tuigisinn Cultar na Gàidhealtachd.
Chaidh a' chiad leabhar aig Katharine, 'A Croft in the Hills', fhoillseachadh ann an 1960 agus a-rithist ann an 1971. An rud a chaidh fhaicinn an toiseach na sgeulachd fhoghainteach, chaidh e fhaicinn a-rithist na phrìomh-aithneachadh de dhòigh-beatha a bha a' crìonadh gu luath. Lean 'A Garden in the Hills' ann an 1995, agus 'A School in the Hills' ann an 1996 agus 'The Post in the Hills' an 1997. Ghluais i an uair sin gu leabhraichean nach robh cho fèin-eachdraidheil le 'Abriachan: the story of an upland community', airson Urras Choilltean Obar Itheachain (2000), agus 'The story of Loch Ness' (2005). Tha an leabhar bho dheireadh a sgrìobh i, 'Women of the Highlands' (2006), na thuras inntinneach tro bheathannan bhoireannaich ainmeil na Gàidhealtachd tro na linntean. Tha an leabhar air a choisrigeadh 'To women everywhere, those custodians of life'.
Chaidh an iris mu dheireadh aice, 'Cattle on a Thousand Hills' fhoillseachadh ann an 2010. Chaochail i air an 27 Màrt 2013, aig aois 98.


text:
Porfirio Barba Jacob
B' e ughdair à Coloimbia a bha ann an Miguel Ángel Osorio Benítez ( Santa Rosa de Osos, 29 an t-Iuchar 1883 – Meagsago, 14 am Faoilleach 1942). Bha e ainmichte fon ainm-brèige Porfirio Barba Jacob. Rugadh e shuas air a' mhointeach faisg air Medellín.
Susbaint
Beatha[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh Porfirio Barba Jacob ann an Santa Rosa de Osos, Antioquia, air an 29mh latha dhen Iuchar 1883,[1] agus b’ e mac Antonio María Osorio agus Pastora Benítez a bh’ ann. Thogadh e aig taigh a shean phàrantan ann an Angostura agus ann an 1895 thoisich e taistealachd mhòr agus chaidh e gu iomadh baile ann an Coloimbia agus, bho 1907, gu Aimearaga Mheadhanach agus Na Stàitean Aonaichte. 'S e àite làn chultair na h-Eaglaise Caitligiche a th' ann Santa Rosas de Osos, fiù' s an latha an-diugh.
Ann an dòigh, b’ e taistealachd mhairinneach dhoirbh tro iomadh dùthaich anns Na h-Aimearagan bh’ ann a bheatha. Chuir e seachad greiseag no dhà ann an Guatamala, Honduras, Costa Rica, El Salbhador, Cuba, Pearu agus Meagsago. Bha esan an lùib a h-uile seòrsa foillseachadh litreachail agus poileataigeach.[2] Bha e gu math connspaideach agus gabhadh e a-riamh ri sgannal, rud a thug piseach air eachdraidh a bheatha agus buaidh a chuid bhàrdachd.
B’ e an spiorad allaban, làn pais agus cianalas aige na phàirt chudromach a chuid obrach, a bha cuideach cho làn cràdh agus sàimh. Bha e cho liriceach ‘s a ghabhas agus thuirt Nicolás Bayona Posada gu robh ealain mìorbhaileach aige far a chuireadh e ceòl nan rann agus dràma a chuid smuaintean binnmhoire ùire ri chèile.[3] Chaochail e leis a’ chaitheamh ann an 1942 ann am Meagsago. An ceann ceithir bliadhna, ann an 1946, thug Riaghaltas Choloimbia a chraidhneach air ais dhachaigh.
Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Dh’ atharraich am fìor ainm a bh’ aige - Miguel Ángel Osorio Benítez - gu Ricardo Arenales agus an uair sin gu Porfirio Barba Jacob agus chum e an t-àite ùr gus a chaochail e.[4] Rinn e sin air sàilleabh gu robh fear eile ann air an robh Ricardo Arenales agus bha am fear seo a-riamh ann an triobaid laghail : ‘s e cùis nàire dhasan a bh’ ann agus bhathar dhen bheachd gur esan fhèin a bh'ann Ricardo Arenales. Chleachdadh e tòrr ainm-pinn eile cuideachd: Juan Sin Miedo, Juan Sin Tierra, Juan Azteca, Junius Cálifax, Almafuerte agus El Corresponsal Viajero nam measg. Bha e gu math càirdeal ri Porfirio Díaz agus air sgàth sin b' fheudar dha teicheadh bho Ghuatamala ann an 1915.[5]
Co-sheòrsachd[deasaich | deasaich an tùs]
Cha do dh’ fhalaich Barba Jacob gu robh e gèidh idir, agus bha sin na trioblaid dha fad a bheatha.[6] Nochd sin airson a’ chiad turais anns an leabhar libro «El hombre que parecía un caballo y otros cuentos», a sgrìobh an t-ùghdar à Guatamala Rafael Arévalo Martínez mu Bharba Jacob ann an 1914. A bharrachd air sin, Sgrìobh an t-ùghdar gèidh Fernando Vallejo[7] mòran mu dheidhinn Bharba Jacob agus a bhuaidh airsan fhèin agus air litreachas ann an Spàinntis.


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Dachaigh > Cruinn-eòlas > Sìde agus gnàth-shìde > A' clàradh dàta sìde
Cruinn-eòlas
A' clàradh dàta sìde
'S e sìde staid na h-àile mun cuairt oirnn.
Tha sìde a' gabhail a-steach iomadh eileamaid a ghabhas a chlàradh. Faodar a' mhòr-chuid dhe na h-eileamaidean sin a chlàradh air innealan sònraichte ann an stèiseanan sìde.
Bidh lèireas agus còmhdach sgòth gan tomhas cuideachd, ach chan ann le innealan, ach le bhith ag amhairc.
Bidh iomadh seòrsa teas-mheidh ann an stèiseanan sìde mar teas-mheidhean airson ùir agus feur, feadhainn a sheallas an teòthachd as àirde agus as isle agus feadhainn le bolgain fhliuch agus thioram (a tha a' clàradh na tha de thaiseachd san èadhar).
Feumaidh tu am fiosrachadh sa chlàr gu h-àrd ionnsachadh agus dealbhan dhe na h-innealan aithneachadh.
Bidh stèiseanan sìde sa bheil na h-innealan sin air raon fosgailte air falbh bho thogalaichean eile agus bho chraobhan gus nach bi dubhar no fasgadh ann a dh'fhaodadh fiosrachadh ceàrr a thoirt seachad.
Tha fiosrachadh mun t-sìde air a chruinneachadh bho stèiseanan sìde air feadh Bhreatainn agus thall thairis. Bithear cuideachd a' gabhail leughaidhean aig muir agus shuas gu h-àrd san àile. Bidh am fiosrachadh seo gu lèir a' dol air coimpiutair gu oifisean na sìde ann am Bracknell, far a bheil e air a thoirt còmhla agus air a dhèanamh na mhapaichean, na chlàran sinoptaig agus na aithrisean sìde.
Smaoinich! Carson a tha coimpiutairean air an cleachdadh airson dàta a chruinneachadh agus airson mapaichean a dhèanamh?
Coimhead
Earrann bhidio mu dheidhinn cuid dhe na h-ionnsramaidean a bhios sinn a’ cleachdadh airson an t-sìde a chlàradh agus a ro-innse
Ceanglaichean
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
Kl. Ianair
[...]
. Anno Domini .dcc.xc.ii.
Dubh Da Leithi m. Sinaich, abbas Aird Machae, Crunnmail Droma Inasclann abbas Cluana Iraird, Coirpri m. Laidhgnein ri Laigen Desgabair, Doimtech prinnceps Treoit Moer, Cinaedh m. Cumuscaigh abbas Dermhaigi, Flaithgel m. Taichlich abbas Droma Rathae, perierunt.
Lex Comain la Aildobur & Muirghus for Teora Connacht.
Lex Ailbhi for Mumain & ordinatio Artroigh m. Cathail in regnum Mumen.
Sarugad Faindelaig la Gormghal m. n-Dindanaigh; & eccur & innred Aird Machae & guin duine ann la h-U Cremhtain. Receptio Foindelaig iterum i n-Ardd Machae.
Comotatio reliquiarum Toli.


text:
- TIOTAL
- A' bleith arbhair san Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- PC_PRISCUS_WCS6369
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS
- LINN
- 1890an
- CRUTHADAIR
- George Washington Wilson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Mark Butterworth - Priscus
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29603
- KEYWORDS
- cleachdaidhean
An t-Eilean Sgitheanach
laghan
màladairean
gràn
muilnearan
muilneadh
clachan brà
cìsean
croitearan
clach-cuaich
muilnean
seice caorach
sìoltachain
Chaidh an dealbh seo a thogail leis an fhear-chamara Albannach Seòras Washington Wilson (1823-93) agus chaidh an dealbh a chleachdadh nuair a dhèanadh e òraidean air eachdraidh Alba. Tha an tuairisgeul seo air a thogail bho notaichean na h-òraid sgrìobhte le Washington Wilson fhèin.
'S e fìor sheann chleachdadh a tha seo san Eilean Sgitheanach; chan e a-mhàin gu bheil gràdh aig an eileanach air àite a bhreith ach bidh e a' leantainn cleachdaidhean a shinnsearan. Ged a bha seann lagh ann cho fad air ais ris an treas linn deug a bha ag ràdh "That no man shall presume to grind his own grain," ach a-mhàin ann an suidheachadh gu math sònraichte, agus nas fhaisg air an latha an-diugh dh'fhaodadh an t-uachdaran toirt air na màladairean na dòighean as luaithe air bleith a chleachdadh agus iarraidh air a' mhuillear "to search out and break any querns he can find," mar innealan a bhiodh a' cumail chìsean air falbh bhuaithe. Chan eil an croitear a' fàs uiread de choirce ann an seusan math, agus gu tric, mar thoradh air droch sheusan no ionnsaighean nam fiadh, chan eil ann nas fhiach a thoirt dhan mhuilinn. Ann an suidheachadh mar seo tha a' chlach-cuaich air a cur gu feum. 'S e sin nuair a bhios an sìol air a dheagh thiormachadh ann am poit thairis air teine mònach; agus an uair sin, agus a' mhuileann air atharrachadh, bidh an sìol air a leigeil a-steach san fhosgladh sa chloich-mhullaich le aon làimh, agus an làmh eile a' cur na cloich eile timcheall le inneal sgonnach ga gluasad. Bhon a tha a' chlach ìosal beagan os-cearclach agus a' chlach gu h-àrd beagan fo-chearclach, bidh a' mhin a' tuiteam a-mach asta air a h-uile taobh air an anart sgaoilte a-mach gus a glacadh. Gus an gabh an cochall a-muigh a thoirt dheth, tha e air a shìoladh tro shìoltachan a chaidh a dhèanamh le bhith a' sìneadh seice caorach air cleith, agus an uair sin ga tholladh air fad le iarann teth. Tha sìoltachan den t-seòrsa seo ann an làimh a' bhodaich san dealbh seo


text:
Sabaneta
'S e baile-mòr ann an Antioquia,[1] Coloimbia, a tha ann an Sabaneta. Tha e suidhichte anns a' Ghleann Aburrá, dìreach ri taobh Medellín. Le 15 km² 's e am baile leis an fharsaingeachd nas lugha na dùthcha a th' ann. Tha na far-ainmean Baile Modal Coloimbia agus Gleann Beag Snog a th' air. Tha an t-ainm Sabaneta a' ciallachadh "còmhnard beag" ann an Spàinntis. Mar is àbhaist bidh iomadh dhaoine a' cèilidh airsan gach deireadh-seachdain, leis cho pailt a tha àiteachan airson fealla-dhà. 'S e Sabaneta an 100 baile as motha na dùthcha.[2]
Susbaint
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
'S ann às an fhacal Carib Sabana (faiche)[3] a th'ann an t-ainm Sabaneta. 'S e meanbhair a th' ann -eta,[4] dìreach mar -ag anns a' Ghàidhlig. Le sin, tha an t-ainm a' ciallachadh faiche beag.[5]
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
‘S e Tùsanaich Anaconas a bha nan tàmh ann an Sabaneta bho thùs (thàinig iad bhon thaobh thall na h-Aibhne), is thog iad tuineachadh ris an taobh an ear na h-aibhne. Thog iad orra bhon a’ bheinn Cerro de Pan de Azúcar. Thàinig teaghlaichean le freumhan Spàinnteach dhan sgìre ann an 1750. ‘S e teaghlaichean Montoya, Restrepo, Vélez, Díaz, Díez, Vásquez, Guzmán, Garcés, Baena, Salazar, Mejía, Mesas, Álvarez agus Soto a th' ann an darna bhuidheann dhe in-imrich dhan sgìre, is na sloinnidh sin uabhasach cumanta an seo gus an latha an-diugh.
Innsidh na seann leabhraichean mu dheidhinn Envigado dhuinn gun do deach am baile Sabaneta a stèidheachadh 27mh an Lùnastal 1896 leis an t-Urramach Jesús María Mejía, a bha na shagart a’ pharraiste ann an Envigado fhèin. ‘S e ceann-latha fa leth cudromach airson eachdraidh na sgìre, gun teagamh, leis gun do chuir iad a’ chiad chloiche airson an eaglais ionadail a thogail. Ged a tha e gu math soilleir gur e Maighstir Jesús a bhrosnaich adhartas na sgìre, bha e a’ dol mus do ràinig esan, oir bha sgoil nam balach anns an àite ann an 1858 ma-thà: tha sin a’ ciallachadh nan robh baile ann, gu robh uiread dhe taighean ann an àite beag anns a’ char as lugha. Cha do thoisich Maighstir Jesús an sagartachd aige ann an Envigado ach ann an 1880 agus bho 1879 bha dà sgoile ann ma-thà, tè airson na balaich, teile airson na nigheanan, leis an sgoil sin fo stiùireadh Adelaida Correa.
Fhuair an clachan a’ chiad rang mar bhaile aig toiseach a’ bhliadhna 1899, tro èigheachd a’ Chomhairle ann an Envigado. Bha an t-aonta sin a dh’atharrachadh ann an 1903 agus a-rithist ann an 1911, leis gum biodh loidhne an trèana gu Amagá a dhol tron a’ bhaile. Bha atharraichean eile a rinneadh cuideachd ann an 1963.
Cruinn-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Sabaneta suidhichte ann an ceann a deas a’ Ghlinne Aburrá, am broinn a’ Cheàrna Cathaireil Mhedellín, a tha a’ fàs nas motha, agus chan eil e ach 14 cileameatair a-mach às a’ Bhaile Medellín. Tha farsaingeachd dhe 15 km² aige, is 67% dhuibh anns a’ bhaile fhèin.
Tha fearann a’ bhaile a’ dol bho fhaichean còmhnard rèidh gu ruige àiteachan le beanntan àrda. 'S e Piedras Blancas (2,650m) ann an La Romera, an Cuchilla Santa Teresa (2,200m), an cnoc Los Gallinazos ann am Pan de Azúcar (1,800 msnm), agus na cnuic Cerro Morrón, La Siberia agus El Ancón na h-àirdean as motha.
‘S e an abhainn Mhedellín an tè as motha na sgìre, is i crìoch a’ bhaile còmhla ri Itagüí. 'S e an t-Allt La Doctora prìomh leas-abhainn a’ bhaile a bharrachd air na h-uillt Buenavista, La Escuela, El Gusano, El Canalón, La Honda, La Sabanetica agus Cien Pesos, is i an crìoch còmhla ri Envigado.
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha 44,480 nan tàmh anns a' bhaile, chan eil ach 9,238 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile.[6] Tha fearann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[7] Air adhbharan trioblaidean poilitigeach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail.
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala/mestizos a th' ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann am Sabaneta, ach tha 0.1% dhe Tùsanaich agus 1.3% dhe daoine le freumhan ann an Afraga cuideachd. ' S urrainn dhan 94.5% dhe na daoine ann an Sabaneta leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 95% dhe na dachannan.[8]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Sabaneta. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid Chaitligeach a th' ann fhathast,[9] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s a tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
- Fèis Neo-eisimeileachd na roinne: 11mh an Lùnasdal.
Foghlam[deasaich | deasaich an tùs]
Tha ceithir oilthighean ann an Sabaneta:
- Oilthigh San Martín
- Bòrd Oilthigh Ceipa
- Companaidh Oilthigh Sabaneta J. Emilio Valderrama, Unisabaneta JEV
- Oilthigh CES.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
José Félix de Restrepo (1760 - 1832). Ollamh, breitheamh, ball pàrlamaid.


text:
San Jose, Calafòrnia
'S e San Jose (Naomh Iosaf, ann an Spàinntis, an treasa baile as motha ann an California (as dèidh Los Angeles agus San Diego) agus an deicheamh as motha anns na Stàitean Aonaichte. 'S e prìomh-bhaile na Siorramachd Santa Clara (California).
Tha e suidhichte aig ceann a deas Bagh San Francisco agus na làthair chudromach anns a' ghnìomhachas àrd-teicneòlas. 'S e suaicheantais a' bhaile Prìomh-bhaile Gleann an t-Sileagain (Capital of Silicon Valley).
Chaidh a stèidheachadh mar El Pueblo de San José de Guadalupe ann an 1777, a' chiad bhaile anns an tìreachadh Spàinnteach de Nueva California, agus as dèidh do neo-eisimeileachd Meagsagach, bha e anns an stàit Alta California. Nuair a chaidh California na stàit Ameireaganach, b' e San Jose a' chiad phrìomh-bhaile, ach dìreach airson dà bhliadhna.


text:
’S e riarachadh nan custamairean againn am prìomhachas as motha againn is sinne a’ sìor-libhrigeadh bathar-bog luachmhor tràth.
A’ cur fàilte air atharrachadh dhe na thathar ag iarraidh, fiù anmoch sa phròiseas. Cuiridh pròiseasan sgiobalta atharrachadh gu feum airson leas co-fharpaiseachd a’ chustamair,
A’ libhrigeadh bathar-bog a tha ag obair gu cunbhalach, eadar turas gach cola-deug agus turas gach mìos no dhà agus mar as giorra an t-eadaramh ’s ann as fhearr.
Feumaidh luchd-gnothachais agus luchd-leasachaidh obrachadh còmhla gach latha fad a’ phròiseict.
Tog pròiseactan le daoine brosnachail ’na theis-mheadhan. Thoir an àrainneachd is an taic dhaibh a dh’fheumas iad agus bi earbsa agad annta gun coilean iad an obair.
’S e còmhradh aghaidh ri aghaidh an dòigh as èifeachdaiche agus as tàbhachdaiche airson fiosrachadh a chur gu daoine a tha ann an sgioba luchd-leasachaidh no am broinn na sgioba fhèin.
’S e bathar-bog a tha ag obair am prìomh shlat-tomhais air an adhartas.
Tha pròiseasan sgiobalta a’ brosnachadh leasachadh seasmhach. Bu chòir gun urrainn dhan luchd-urrais, luchd-leasachaidh agus luchd-chleachdaidh sìor-chumail a’ dol aig an aon astar gu buan.
Bheir sìor-aire air barr-fhearbhas teicnigeach agus deagh-dhealbhadh piseach air an sgiobaltachd.
Tha simplidheachd -- meudachadh na h-obrach nach fheumar a choileanadh -- riatanach.
Èiridh an ailtireachd, na riatanasan is dealbhachdan as fhearr à sgiobannan a chumas rian orra fhèin.
Nì an sgioba cnuasachadh air dòighean nas èifeachdaiche gu cunbhalach agus cuiridh iad air gleus an giùlan aca fhèin d’ a rèir sin.


text:
09/04/2014
Tha fichead bliadhna ann bhon a thug Oasis an clàr Definitely Maybe a-mach agus mar chomharra air an sin, thèid dreach ùr dhen chlàr ath-sgaoileadh anns a Chèitein. Ach tha Liam Gallagher, a bha na bhall den chòmhlan, ag ràdh nach bu chòir dhuinn a cheannach.
Anns a' phrògram sònraichte seo, tha sinn a' coimhead air dè cho soirbheachail 's a bha Oasis anns na 90an agus mar a thàinig sgaradh dhan a' chòmhlan ri linn aimhreit eadar na bràithrean Gallagher.
Tha dithis a tha gu math dèidheil air Oasis còmhla ri Cathy fad a' phrògram - Kayleigh NicIllinnein agus Niall Iain Dòmhnallach. Innsidh iad carson a tha an còmhlan seo a' còrdadh riutha agus cluinnidh sinn cuideachd taghadh de na h-òrain a th' air a' chlàr. Cuideachd tha measgachadh de na h-òrain eile aig Oasis rin cluinntinn mar a thèid am prògram air adhart. bbc.co.uk/feasgar.


text:
- TIOTAL
- Dealbh de Chathair-eaglais Naoimh Anndra, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_434_RR
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 2008
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Robert Reid
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Robert Reid
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11395
- KEYWORDS
- cathair-eaglaisean
Easbaigeach
Alasdair Ros
Chaidh Cathair-eaglais Naoimh Anndra a togail eadar 1866 agus 1869. Chaidh a dealbhachadh le Alasdair Ros. Coisrigte ann an 1874, b'i a' chiad chathair-eaglais a chaidh a togail ann am Breatainn an dèidh an ath-leasachaidh.
Anns a' chiad phlanaichean dhen chathair-eaglais bha dà spìodall de 100 troigh, clobhsa, agus seansail fada na b' fhaide, ach cha deach an togail riamh. Thathar an dùil gun robh an dealbh stèidhichte air Cathair eaglais Ghothic Mhoireibh, ann an Eilginn.
Air a' bhogha timcheall air an uinneig san trainseapt tha each agus cuibhealh air an snaidheadh. Fhad 's a bhathar a' togail an togalaich, thathar a' creidsinn gun robhar a' togail nan clachan le pulaidh agus cuibheall a bha air a tionndadh le eich. Goirid mus deach crìoch a chur air an togalach, shleamhnaich tè de na clachan seo agus mharbhadh an t-each. Tha an snaidheadh seo mar chuimhhneachan air a' bheathach.


text:
Nicol Stephen
'S e neach-poileataigs Albannach a tha ann an Nicol Stephen.
Rugadh agus thogadh e ann an Obar Dheathain. Dh'ionnsaich e lagh ann an Oilthigh Obar Dheathain agus bha e na chomhairliche airson Roinn a' Mhonaidh agus na BhP airson Chinn Chardainn agus Srath Dhè eadar frith-thagadh ann an 1991 agus an taghadh coitcheann ann an 1992.[1] Thaghadh e mar BhPA airson Obar Dheathain a Deas ann an 1999 agus bha e na Leas-mhinistear na h-Iomairt agus an Fhoghlaim Bheatha agus na Gàidhlig (19 an Cèitean 1999 - 2 an t-Samhain 2000), Leas-mhinistear an Fhoghlaim, na Roinn Eòrpa agus Chùisean Taoibh A-muigh (2 an t-Samhain 2000 - 28 an t-Samhain 2001) agus Leas-mhinistear an Fhoghlaim agus na h-Òigridh (28 an t-Samhain 2001 - 21 an Cèitean 2003).[2] Thug e na Mhinistear na Còmhdhalach agus a' Chian-chonaltradh an dèidh do thaghadh 2011.
Ceannardas[deasaich | deasaich an tùs]
Bhuannaich e an ceannardas an dèidh do Sheumas Uallas a thoirt a dhreuchd suas ann an 2005.[3] Thug e na Leas-phrìomh-mhinistear agus na Mhinistear na Còmhdhalach agus a' Chian-chonaltraidh 27 an Cèitean 2005.[4] Thug e a dhreuchd suas ann an 2008.[5] Thuirt e gun robh obair a' sàrachadh a theaghlach òg.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Pàrlamaid na h-Alba 2007-2011: Stephen, Nicol (Beurla). Air a tharraing 6 am Màrt 2016.
- They Work for You: Lord Stephen, former MSP (Beurla). Air a tharraing 6 am Màrt 2016.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ BBC: Reign over for Holyrood's Mr Nice (Beurla). Air a tharraing 6 am Màrt 2016.
- ↑ Pàrlamaid na h-Alba 1999-2003: Nicol Stephen (Beurla). Air a tharraing 6 am Màrt 2016.
- ↑ BBC: Lib Dems choose Stephen as leader (Beurla). Air a tharraing 6 am Màrt 2016.
- ↑ Pàrlamaid na h-Alba 2003-2007: Nicol Stephen (Beurla). Air a tharraing 6 am Màrt 2016.
- ↑ BBC: Nicol Stephen resignation in full (Beurla). Air a tharraing 6 am Màrt 2016.
Seumas Uallas (7 an Cèitean 1999 gu 23 an t-Ògmhios 2005), Nicol Stephen (27 an t-Ògmhios 2005 gu 16 an Cèitean 2007), Nicola Sturgeon (16 an Cèitean 2007 gu 19 an t-Samhain 2014), Iain MacShuibhne (làithreach o 21 an t-Samhain 2014)


text:
1775
MDCCLXXV
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Thòisich Ar-a-mach Ameireaganach.
- Chaidh Envigado (Coloimbia) a stèidheachadh.
- 15 an Gearran - Taghadh Phàpa Pius VI, ann an Cathair na Bhatacain.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 23 an Giblean - J. M. W. Turner, ann an Lunnainn. Peantair Breatannach.
- 8 an t-Sultain - John Leyden ann an Deanaim. Rannsachair anns na h-Innseachan.
- 16 an Dùbhlachd - Jane Austen, sgrìobhadair Sasannach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 7 an Dùbhlachd - Charles Saunders, àrd-mharaiche Breatannach


text:
1931
MCMXXXI
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Bhuannaich Erik Axel Karlfeldt an Duais Nobel ann an Litreachas.
- Bhuannaich Carl Bosch agus Friedrich Bergius an Duais Nobel ann an Ceimigeachd.
- 14 an Giblean - Chaidh Dàrna Poblachd na Spàinne a stèidheachadh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 18 an Gearran - Toni Morrison, ann an Lorain (Ohio). Sgrìobhadair às na Stàitean Aonaichte.
- 2 am Màrt - Mikhail Gorbachev, ann am Privolnoye. Neach-poileataigs às an Ruis.
- 15 an Giblean - Tomas Tranströmer, ann an Stockholm. Sgrìobhadair às an t-Suain.
- 3 an t-Ògmhios - Raúl Modesto Castro Ruz, ann am Birán. Neach-poileataigs à Cùba.
- 10 an t-Iuchar - Alice Munro, sgrìobhadair Canadianach.
- 31 an t-Iuchar Cees Nooteboom, ann an Den Haag. Sgrìobhadair às Na Tìrean Ìsle.
- 15 an Lùnasdal - Richard Fred Heck, ann an Springfield (Massachusetts). Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 1 an Lùnastal - Seán Ó Riada, cumadair-ciùil Èireannach.
- 29 an t-Sultain - Anita Ekberg, ann am Malmö. Actair às an t-Suain.
- 4 an Dàmhair - Basil D'Oliveira, ann an Cape Town. Cluicheadair criogaid à Sasainn.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1 an Gearran - Theo van Doesburg, ann an Tavau. Peantair às Na Tìrean Ìsle.
- 2 an Gearran - Otto Wallach, ann an Göttingen. Ceimigear às A'Ghearmailt
- 8 an Giblean - Erik Axel Karlfeldt, ann an Stockholm. Sgrìobhadair às An t-Suain.
- 28 an Dàmhair - Ricardo Rendón, ann am Bogotá. Dealbhadair à Coloimbia.


text:
'Mar grabhataidh, feumaidh sinn dòigh air...'
‘Bha gràmar is cànan riamh dhomhsa caran mar a bha a’ chearc ‘s an t-ugh ‘ ach cha mhòr nach eil an OED (Oxford English Dictionary) ga dhèanamh soilleir gu bheil cànan (no co-dhiu faclan) a’ tighinn ro ghràmar. Tha seo cudromach oir tha e a’ ciallachadh gu bheil cleachdadh cànain nas bunaichte – agus mar sin na cudromaiche – na riaghailtean cànain. Chan eil ann an gràmar, dh’ fhaodadh tu a ràdh, ach dòigh rian a chumail air faclan, air no siostam (no ficsean) airson smachd a chumail air briathran. Mar grabhataidh, feumaidh sinn dòigh air choireigin fhaighinn airson an ùpraid a’ mhìneachadh.’
Uill nach d’ rinn mi math air mo bheairt-sgrìobhaidh a nochd as dèidh botal ‘Merrydown’?(lean-ubhal mar a chanas iad).


text:
Kal. Ian. iii. f., l. x.ii Anno Domini M.ccc.x.1314
Niall O Domnaill occisus est.
Maidm Muinnteri Raighillaigh ic Druim Lethan le Ruaidhri mac Cathail Ui Concobuir.
Maghnus mac Domnaill h-Ui Eaghra, do marbadh le Magnus mac Uilliam Ui Eaghra, i feall.
Niall mac Briain h-Ui Neill, in t-aen mac righ ro bo línmuire & rob'ferr maithius bo bí a n-Erinn i n-aen aimsir ris fein, quieuit in Christo.
Kal. Ian. iii. f., l. x.ii., Anno Domini M.cccxi.1314
Matha Mag Tigernan do marbadh do Chathal O Ruairc.
Niall O Domnaill do marbadh le h-Aedh O n-Domnaill.
Matha Mag Dhuibhne, espuc na Breifne, d'ég.
Roolbh Mag Mathgamna do marbadh d'a braithribh fein.
Kal. Ian. iiii. f., l. xx.iii, Anno Domini M.ccc.x.ii.1315
Sluagh-loinges mor do thecht a h-Albain le derbrathair righ Alban, le h-Edubhard, i crichaibh Uladh. Crecha mora do dhenum dó ar muinntir in Iarla & ar Gallaibh na Midhe. Sluagh mor do thinol don Iarla i n-aghaidh na n-Albanach. Feidhlimidh mac Aedha h-Ui Choncobuir, ri Connacht, do dhul leisin. Sluagh mor aile do tinol {MS folio/column 67vb}le Ruaidhri mac Cathail Ui Chonchobuir, i
p.424Connachta. Caislena do losgadh & do brisiudh.
Aedh mac Magnusa Ui Conchobuir, do marbadh le Cathal mac Domnaill Ui Concobuir. Maghnus mac Magnusa, in mac righ rob' ferr einech & eghnom do bí do Connachtaibh & Domnall, a derbrathair, do marbadh in la ar namarach lesin fer cetna. Diarmaith mac Simoin na Tragha, do marbadh in la do marbadh Aedh mac Maghnusa Ui Concobuir, lesin clainn cetna a n-dighail a n-athar.
Cath don Iarla d'on dara leth & d'Edubard co n-a fhedain don leth aile, gur'maidmedh ar in Iarla & ar Gallaibh archena. Ocus do gabadh ann Uilliam Búrc & da mac Mic in Mhilidh.
Mathgamain Mag Raghnaill, taisech Muinnteri h-Eoluis, do marbadh le Maelruanaigh Mac n-Diarmata, rí Muighe Luirg & O Mailmhiadhaigh, taisech Muinnteri Cearballan & moran do Muinntir Eoluis araen riu. Conchobur Ruadh mac Aedha Breifnígh, do marbadh ann.
Maelruanaigh Mac Diarmata & Gilleberd Mac Goisdelbh do thecht i Magh Luirg & creacha do denum doibh. Ocus rucadur ben Diarmata Gaill leo & do airgedar uile muinntir Diarmata Gaill.
Taíníc Aedh O Domnaill fa chaislen Sligidh & do cuas fair leis.
Ruaidri mac Domnaill Ui Concobuir, do marbadh le Derborgaill, ingen Magnusa Ui Choncobuir, ar cennaidhecht do ceithirn gallóglach.
p.426
Kal. Ian. u. f., l. iiii. Anno Domini M. ccc.x.iii.1316
Sluagh mor do tinol le Feidhlimidh O Concobuir & le Mac Fheorais & le Gallaibh Iarthair Connacht. Techt doib co tochur Mona Coinnedha. Ruaidhri h-Ua Concobuir do dhul 'n-a n-aghaidh & cumusc doibh ar a ceile. Ruaidhri h-Ua Concobuir, ri Connacht, do marbadh ann & Diarmait Gall Mac Diarmata, rí Muighi Luirg & Cormac Mac Ceithernaigh, ri Ciaraidhe & galloglacha uaisli & daine imda aili. Righe in Coicid do gabail d'Fheidhlimidh aris. Ocus sluagh mor leis d'innsaighidh Atha Lethain & in baile do losgadh leis. Ocus Sleimne d'Eisetra, tigherna in baile, do marbadh leo & in Goganach, in t-aen Barun ba saire dobi a n-Erinn, do marbadh leo & Goill imda aili. Ocus edala mora d'fhaghbail doibh. A nós & a n-alladh do dhul fa Erinn, gur'ghiallsat moran doibh.
Sluaighedh mor do comoradh le Feidhlimidh {MS folio/column 68ra}mar aen re maithibh an coicidh &
Donnchadh O Briain, ri
Muman & O Mael Shechlainn, ri
Midhe & Ualgharc
O Ruairc, rí Breifne
(Ualgharc O Ruairc do
ghabail righi in isto anno.) & O Ferghail, ri Muinnteri h-Angaile &
Tadhg O
Cellaigh, ri O Maine &
Maghnus mac Domhnaill h-Ui Concobuir,
tanusti Connacht & Art O h-Eaghra, ri
Luighne & Brian O Dubdha, rí O Fiachrach. A n-dul sin uile co
h-Ath na Righ. Goill Iarthair
Connacht uile do thinol 'n-a n-aighidh: idon, Uilliam
Burc & in Barun Mac
Feorais, tigherna Atha na Righ
& Goill Leithi
p.428Cuinn uile d'urmhor. Cath do comorad leo & maidm do thabairt ar Gaidhelaibh ann. Feidhlimidh O Concobuir (mac Aeda mic Eoghain), rí Connacht, do marbadh ann: in t-aen duine is mo re raibhe aire fer n-Erenn uile & rob' fer einech & eghnum. Tadhg h-Ua Ceallaigh, rí O Maine, do marbadh ann & ochtar ar fichit d'ar'dhual righi do Clainn Cellaigh do marbadh ann. Art O h-Eaghra, ri Luighne, do marbadh ann. Acht aen ní, nír'marbadh 'sin aimsir si i n-Erinn in coimlín do marbadh ann do macaibh righ & taisech & do dainibh ímdha aili osin amach.Ruaidhri mac Donnchadha mic Eogain h-Ui Concobuir, do righadh do Connachtaibh.
Sluagh le h-Uilliam Burc i Sil Muiredhaigh. O Concobuir & Connachta do dhenum sitha, acht Mac Diarmata. Techt do Mac Uilliam i Magh Luirg. Crecha mora do thabairt leó o Ath in Chip & o Uachtar Thire & in tir uile do loscadh & do mhilliudh doibh. Imtecht doibh astir amach iar sin. In Ruaidhri cetna do athrighadh le Mac Diarmata iar sin.
Derborgaill ingen Maghnusa h-Ui Concobuir, d'eg.
Kal. Ian. uii. f., l. x.u., Anno Domini M.ccc.x.iiii.1317
Toirrdelbach mac Aedha mic Eoghain, do righadh le Connachta.
Roibeat a Briuis, ri Alban, do thecht a n-Erinn maille re galloglachaibh imdhaibh i furtacht Edubaird, a brathar fein, do dhichur Gall a h-Erinn.
Mailir d'Eisetra, tigherna Atha Lethain, do marbadh le
p.430Cathal mac Domnaill h-Ui Concobuir, ar bord Droma Cliabh & Domnall mac Taidhg mic Domnaill Irrais, do marbadh ann & ceithri fir déc aili.
Caislen Atha Cliath in Choraind do brisiudh.
Donnchadh h-Ua {MS folio/column 68rb}Briain, ri Muman, occissus est.
Conchobhur Buidhe Mag Tighernan, taisech Tellaigh Dunchadha, occisus est immaidm Cille Móire & Mathgamain Mag Tighernan & in Gilla Ruadh, mac in aircinnigh & moran aile d'a ciniudh & Nícol Mac in Mhaighistir & moran d'a aicme.
Maidm Cille Moire ar mac Ruaidhri n-Galloglach & ar feraibh Breifne & ar Mhuinntir Peodacan, du inar'thuit moran do dhainibh.
Mael Isu Ruadh Mac Aedhugan d'eg.
Raghnall Mag Raghnaill do ghabhail & Seffraigh Mhag Raghnaill, taisech do denum dhe.
Gorta mor isin bliadhain si.
Kal. Ian. i. f., l. xx.ui. Anno Domini M.ccc.x.u.1318
Maidm i n-Elibh ar Gallaibh leis O Cerbhaill, dú ar'marbadh Adam Maireis & Goill imda eile.
Sluagh mor do tinol le Maelruanaig Mac n-Diarmata & is iat so: idon, Toirrdelbach O Concobuir, ri Connacht & Concobur O Ceallaigh, ri O Maine & Ualgharc O Ruairc, rí Breifne & Tomaltach Mac Donnchaidh, tigherna Thire h-Oilella, d'innsaighidh Cathail mic Domhnaill, co Fásadh Coille. Ocus targad Cathal comhadha mora do Mac Diarmata do cinn gan teacht chuigi don toisc sin.
p.432Ocus nír'gabadh uadha, gur'innsaighedur na sochraidheadha sin co lar a longpuirt & nír'time & nir'theichedh do Cathal im in toisc sin. Innsaighis Cathal asna tighibh amach & cumuscit ar a cheile. Acht en ní, marbthar Conchobhur O Ceallaigh, ri O Maine & Brian mac Toirrdhelbaigh Ui Conchobhuir, adhbur righ Connacht & daine imdha aili, eter mharbhadh & leathadh. Cathal cetna d'innsaighidh Connacht & do h-athrighadh Toirrdelbach O Concobhuir. Ocus do ghabh Cathal righe Connacht & do roine crecha mora ar Mac n-Diarmata.
Seán mac Domnaill h-Ui Neill, do marbadh le h-Aedh O n-Domnaill.
Ricard a Clara do marbadh.
Edubhard a Briuis, fear millti Erenn co coitcenn, eter Ghallaibh & Ghaidhelaibh, do marbadh le Gallaibh Erenn tre nert cathaighthi ag Dun Dealgan. Ocus do marbadh 'n-a fhocair Mac Ruaidhri, ri Innsi Gall & Mac Domnaill, ri Aerther Ghaidhel, mar aen re h-ár na n-Albanach uime. Ocus ni dernadh o thus domain gnim budh ferr d'Eirinncaibh ina'n gnimh sin. Uair tainic gorta & dith daine re a linn a n-Erinn uile {MS folio/column 68va}co coitchenn re h-eadh tri m-bliadhan co leth & do ithdis na daine a cheile gan amurus ar fut Erenn.
Seffraigh h-Ua Fergail, taisech na h-Anghaile, quieuit in Christo .
Snechta mhor isin bliadhain sin.
Seann O Ferghail do marbadh d'aen urchur soighde.
p.434
Kal. Ian. ii. f., l. uii., Anno Domini M.ccc.x.ui.1319
Enri Mac in Crosain, espuc Ratha Both, in Christo quieuit. Tomas mac Carmaic h-Ui Domnaill, abb Essa Ruaidh, do thoghadh cum espucoide Ratha Both.
Espuc Doire in Christo quieuit.
Espuc Clochair in Christo quieuit.
Espuc Cluana Ferta Brenaínn quieuit in Christo.
Aine ingen Mic Diarmata, ben Mic ConShnama, quieuit in Christo.
Tomaltach O Mael Brenainn & Echmarcach Mac Branain, taisech Corco Achlann, do marbadh a cheile.
O Banan, espuc Oirgiall, d'eg.
Brian mac Domnaill h-Ui Neill, do marbadh le Clainn Aedha Buidhe.
Kal. Ian. iii. f., l. x.uiii., Anno Domini M.ccc.x.uii.1320
Coínne mór eter Cathal O
Conchobuir & Maelruanaigh Mac
Diarmata: sith do dhenum doibh & tainic Mac
Diarmata astir iar sin. Feall do dhenum do'n
Cathal cetna ar Mac n-Diarmata i
Mullach Dorabruch & a gabhail ann & Graine ingen Mic Maghnusa, a ben, do gabail 'sin
lo cetna i port Calad na Cairgi.
Ocus do lomairged in tire uile. Ocus fos do gahadh Mael Isu
Donn Mac Aedhagan & a mac &
Tomaltach
p.436Mac Donnchaidh, tigerna Tire h-Oilella & fuaradur moran d'ulc.
Mor ingen Ui Baighill, ben h-Ui Fergail, d'ec.
Mathgamhain, tanusti O Briain, quieuit in Christo.
Kal. Ian. u. f., l. xx.ix., Anno Domini M.ccc.x.uiii.1321
Graine ingen Mic Maghnusa, banrighan Muighi Luirg, ben Maelruanaigh Mic Diarmata, d'eg.
Ruaidhri mac Donnchadha, ri Connacht, do marbadh le Cathal mac Aedha h-Ui Concobuir.
Carracc Locha Cé do leagadh le Cathal O Conchobuir.
Maghnus O h-Anluaín do dhalladh la Níall O n-Anluain.
Niall O h-Anluain, ri Oirr{MS folio/column 68vb}ther, do marbadh do Ghallaibh Duin Dealgan í mebhail.
Maidm mor do thabairt do Andriú Mac Fheorais & do Gallaibh na Midhe ar macaibh righ O Failghi.
Bodith mor ar fut Erenn uile co coitchenn.
Kal. Ian. ui. f., l. x., Anno Domini M.ccc.x.ix.1322
Cogadh mór eter rí Saxan & a Iarladha.
Matha O h-Eothaigh, espuc Ard Achadh, quieuit in Christo.
Murchadh O Ferghail, thaisech na h-Anghaile, do marbadh le Seoan O Ferghail, le mac a derbrathar. Muircertach h-Ua Ferghail do marbadh le a brathair fein fos 'sin lo cetna.
Donnchadh mac Donnchadha Mic Diarmata, quieuit in Christo.
Gillibert O Ceallaigh, ri O Maine, d'eg (i Noin Auguist).
Enri Mac Gilli Fhinnein,
p.438taisech Muínnteri Peodachan, do marhadh do clainn Amlaim Meg Uidhir.
Barun Mac Feorais d'eg.
Uilliam Liath, mac Uilliam Móir, do ecc.


text:
- TIOTAL
- Dealbh o 1997 - Ionad a bha Uaireigin na Mhargaidh Sprèidh an Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- PC_ROBERTREID_INV_MARKET_02
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1997
- LINN
- 1990an
- CRUTHADAIR
- Robert Reid
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Robert Reid
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29852
- KEYWORDS
- meadhan baile Inbhir Nis
bùthan
ionadan bhùithean
sprèidh
margaidh sprèidh
leasachadh bhailtean
Chaidh an t-ionad falamh seo, na laighe gu tuath air Rathad Allt a' Mhuilinn, a chleachdadh mar àite pàirceadh chàraichean mus deach leudachadh Ionad Bhùthan a' Gheata an Ear agus mòr-mhargaid Safeway (a-nise Morrisons) a thogail. Roimhe sin 's e ionad margaidh-sprèidh is rup Inbhir Nis a bh' air.
Sna seann làithean bhiodh tuathanaich ag iomain an cuid bheathaichean tro shràidean Inbhir Nis gu na margaidhean sprèidh a bh' aig mullach Bràigh Stìophan agus air Cnoc an t-Sabhail aig mullach Staidhre Raining. Às a seo bhiodh na beathaichean glè thric an toirt gu deas gu na creichean sprèidhe ann am Peairt is san Eaglais Bhreac. Bha an talamh gu tuath air Rathad Allt a' Mhuilinn air a bhith na bhogalach fad linntean, àite a bhiodh tric air a lìonadh le uisge agus bha lòn marbh dùinte den ainm Loch Gorm na mheadhan. Cha b' ann gu ruig meadhan na h-18mh linn a chaidh an talamh a thraoghadh agus dh'fhàg siud e iomchaidh airson togalaichean a chur ann. Chaidh pìos mòr den talamh sin a ghabhail thairis mu dheireadh le na margaidhean sprèidh.


text:
Tuilleadh ùidh eadar-nàiseanta anns a’ Ghàidhlig
Tha blog eile ri fhaicinn a-nis agus tha am fear seo sgrìobhte ann an Catalan. El món gaélic – Saoghal na Gàidhlig. Agus a-rèir am blog seo bidh sibh faighinn a-mach mu dheidhinn:
Una mirada al món gaèlic: Aquesta weblog, és un esforç per donar a conèixer, en llengua catalana, aspectes de la cultura gaèlica d'Irlanda, Escòcia i l'Illa de Man.
Ma dh’fhaoidte nach bi ùidh aig a h-uile daoine ann an Alba sa Ghàidhlig ach gu h-àraidh tha na h-àireamhan de luchd-ionnsachaidh taobh a muigh na dùthcha a sìor dol am meud.


text:
Agus thuirt e na leanas:
'Halò, chleachd mi an trèan o Pheairt gu Inbhir Nis bho chionn ghoirid, agus cha robh e cho dona. Ma 's math mo chuimhne, cha do chuir ScotRail teas gu leòr anns na carbaidean an turas mu dheireadh agus bha e ro fhuar; ach an turas seo, cha robh e cho fuar a-muigh co-dhiù! Ach bha cus daoin' ann bho Inbhir Nis gu Peairt agus cha d' fhuair feadhainn dhuinn suidhe ach san àite eadar na carbadan. 'S e droch rud ge-tà, gu bheil an t-uiread de smachd aig aon bhuidheann air gach seòrsa cùmhdhail a th'againn - eadar busaichean, ' s trèanaichean 's a h-uile sian. Gura math a thèid ort!'


text:
Inbhir Narann fo Thighearnas a’ Co-op
Abair thusa gur e Baile a’ Co-op a th’ann an Inbhir Narann. Bhon a ghabh iad sealbh air Somerfield tha iad air a bhith a’ cur a’ bhathar fhèin am broinn a’ bhùth ud. Cha mhòr nach eil am proiceas sin seachad a-nis. Tha ceithir bùthan Co-op againn sa bhaile a-nis agus smachd orra cuideachd air an stèisean peatrail air taobh an iar a’ bhaile agus tha bathar grosaireachd na chois cuideachd. Tha mòran den bheachd gu bheil prìsean a’ dol an àirde gu math luath anns an togalach far an robh Somerfield agus gu bheil an Co-op a’ toirt a’ gabhail brath oirnn. Gu h-iongantach tha feadhainn den bheachd gur eadar an dha bhùth aig teas meadhan a bhaile, gheibhear prìsean nas iosal san Somerfiled an taca ris a’ bhùth air a’ phrìomh shràid. Mar a thuirt mi, tha da àite eile aca, ma tha eòlas agad air Inbhir Narainn tha Morning Noon and Night ri fhaighinn aig crois-shlighe Merryton agus Co-op eile ann an Tradespark. ‘S e bùth mor a tha airidh air na seachadan a th’ann an Somerfield agus chan urrainn dhut coltas math a dhèanamh eadar sin agus bùthan mòra ann an Farrais, Eilginn no Inbhir Nis. Tha Fiu ‘s Lidl ri dìg an rathaid taobh a-muigh Farrais nas motha. Chan eil mòran rum a ghluasad san Co-op air a’ phrìomh shràid nas motha. Agus ‘s math nach eil sinn uile feuchainn ri biadh a cheannach as na h-àiteachean seo. Nan robh bhiodh loidhnichean ann dìreach mar a bha iad ri fhaicinn aig am èiginn an Northern Rock. Airson taghadh nas s’ fheàrr airson biadh fhaighinn tha thu buailteach a’ tachairt air do chuid càirdean agus nàbaidhean ann an Tesco Farrais, Inbhir Nis no ASDA ann an Eilginn no grunn àiteachean eile.
A bheil fuasgladh sam bith air faire? Ma dh’fhaoidte gu bheil. A-nis tha sinn a’ feitheamh air co-dhùnadh air rannsachadh poblach a ghabh àite na bu tràithe sa bhliadhna. Tha Sainsbury’s airson faighinn a-steach air larach air taobh an ear a’ bhaile agus iad air 200 dreuchd a’ gealltainn dhuinn. Chuir an co-op na h-aghaidh gu mòr, mòr ge-tà agus bha dh’fhastadh iad luchd lagha agus eòlaichean. ‘S e sabaid cruaidh a bh’ann a’ toirt a-steach iomadh cuspair a’ buntainn ri leasachaidh, dealbhaidh agus cor gnothaichean Inbhir Narann. Chuir Sainsbury agus a’ Co-op uabhas de pàipearan-fianais air adhart fad an rannsachaidh a bha seo. Fada bhon a chunnaic muinntir Inbhir Narann co mheud deiseachan daor spaideil a gluasad nam measg. Chaidh am blàr a chur agus chaidh am blàr a chaill le Sainsbury’s?
‘S e seòrsa ìoronas a th’ann dhomhsa, nach eil an Co-op a’ dol ris an canar ‘the caring, sharing co-op’ san snìomh aca fhèin? Nuair a thig e gu h-aon agus dha chan eil iad a’ coimhead ach air an son fhein mar a tha iomadach gnìomhachas eile a dh’aindeoin an cuid eachdraidh. Uill chan eil muinntir Inbhir Narann ga thuigsinn idir, seall air Huntlaidh, baile le 4,000 dhaoine an taca le Inbhir Narann le barrachd air 8,000, tha Tesco agus ASDA aca ann an Huntlaidh. A bharrachd air sin tha an Co-op a’ bagradh oirnn. Bu choir dhaibh a bhith dèanamh leasachaidh air a’ bhùth as motha aca fo chùmhnant eadar Roinn na Gàidhealtachd agus Somerfield (nach maireann) ach ma bhios Sainsbury a’ faighinn cead bho Riaghaltas na h-Alba tha iad a’ cumail a-mach nach tèid an leasachadh sin air adhart.
co-dhiù tha an co-dhùnadh bhon rannsachadh phoblach sin air a bhith air deasg Mgr Stiùbhart Stevenson shìos aig Taigh an Roid. A-nis tha dail uabhasach air a bhith ann bhon a ràinig e an deasg ud. Thathar a ràdh sa phàipear naidheachd The Nairnshire Telegraph gu bheil eagal ann gu bheil sin a’ ciallachadh gun deach Sainsbury’s a dhiùltadh. Uill ma tha sin fior abair thusa gum bi mòran den bhaile seo làidir den bheachd gur e sgainneal sa mile bliadhhna ur a bhiodh an siud. An tèid air trèigsinn buileach glan do Thighearnas a’ Co-op?


text:
Episodes
All »
You are up to date!
-
1 episode1 episode
-
August 10, 2012Tha trì fichead de mhuinntir Bharraigh a' togail oirre air turus iongantach is iad a' dèanamh air Canada airson ceanglaichean eachdraidh is teaghlaich eadar an da àite a' rannsachadh. Cha bheag nach eil gu leòr ann a' thogas cridhe ach bi iad cuideachd a' cuimhneachadh mar a chailleadh còignear bhon eilean, fada bhon dachaidh, ann an tubaist mòr aig caladh Halifax. Documentary following sixty islanders from Barra on a trip to Canada tracing historical and family links. Includes a visit to the burial place of five young islanders who lost their lives in the world's largest pre-nuclear-era explosion when a munitions ship collided in Halifax harbour during the First World War.Series Finale
August 10, 2012Series FinaleTha trì fichead de mhuinntir Bharraigh a' togail oirre air turus iongantach is iad a' dèanamh air Canada airson ceanglaichean eachdraidh is teaghlaich eadar an da àite a' rannsachadh. Cha bheag nach eil gu leòr ann a' thogas cridhe ach bi iad cuideachd a' cuimhneachadh mar a chailleadh còignear bhon eilean, fada bhon dachaidh, ann an tubaist mòr aig caladh Halifax. Documentary following sixty islanders from Barra on a trip to Canada tracing historical and family links. Includes a visit to the burial place of five young islanders who lost their lives in the world's largest pre-nuclear-era explosion when a munitions ship collided in Halifax harbour during the First World War.No links available
-
With SideReel you can...
Track your favorite shows
Choose from 21,000 shows
Earn badges for watching


text:
- TIOTAL
- Drochaid aig Eileanan Nis, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_372
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11356
- KEYWORDS
- drochaidean-fiodha
Inbhir Nis
Eileanan Nis
Abhainn Nis
àite-maise
Drochaid fhiodha a' ceangal Eileanan Nis ri Inbhir Nis. Tha na h-Eileanan nan àite cur-seachad tarraingeach do mhuinntir Inbhir Nis, agus tha iad air an sgaradh bhon bhaile le meur chaol de dh'Abhainn Nis. Mus deach na ciad dhrochaidean a cheangail na h-Eileanan agus am baile a thogail, chan fhaigheadh daoine ann ach le bàta
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Cidhe Armadail, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- HCD_CARD_270
- ÀITE
- Armadal
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Slèite
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 13046
- KEYWORDS
- cidheachan
stiomairean
bàtaichean-smuid
luchd-siubhail
luchd-turais
Cha robh a' chiad cala ann an Armadal suidhichte air uisge a bha domhainn gu leòr airson bàtaichean-smùid a bhith stad ann agus mar sin, bhiodh daoine is bathair air an toirt gu tìr air bàtaichean beaga. Chaidh cidhe fiodha a thogail os cionn uisge na bu doimhne ann an 1915 agus chaidh seo a leudachadh ann an 1945. Chaidh a leasachadh a-rithist airson a dhèanamh freagarrach do dh'aithisgean "roll-on/roll-off" ann an 1994. Ged a tha e coltach gun deach an dealbh seo a thogail anns na 1920an, chaidh a' chairt seo a phostadh à Mòrar ann an 1932 le M. McInnes a bha air a bhith air turas latha don Eilean Sgitheanach, is dòcha air a' bhàta a chithear san deilbh, an S.S. Claymore.
B' e an S.S.Claymore a' chiad long a chaidh a choimiseanadh le David MacBrayne. Chaidh a cur air bhog ann an 1881 agus i 726 tunna de chuideam. A rèir cuid, is e long àlainn is air leth a bh' innte. Bha an Claymore ga cleachdadh fad na bliadhna mar bhàta ioma-chleachdaidh, gu h-àraid air slighe Glaschu-Steòrnabhagh taobh Poll Iù, An t-Allt Beithe agus Loch an Inbhir. Bho 1918 chaidh a cleachdadh às motha air an t-slighe eadar an t-Eilean Sgitheanach is tìr-mòr le cargu ach chaidh a cleachdadh cuideachd airson tursan 10 latha do luchd-turais. Chaidh a chur an àite an Sheila fad greis nuair a chaidh an Sheila air na creagan ann an 1927 ach ann an 1929, bheachdaich Companaidh Mhic a' Bhruthainn air a toirt às a' chabhlach ioma-chleachdadh. Chaidh a cumail fad bliadhna agus bha planaichean ann gus taigh-òsta air bhog a dhèanamh dhìth ach cha tàinig na planaichean seo gu buil agus chaidh a reic air £75 agus a briseadh ann an 1931.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Et dena ainnsein cerin arin gaili dona luibennidh so .i. minntus, & mormont, & maisdix, & blath camamil, cuimin arna cur a n-aiget, bitone, prem lili, rois, aran goirt: & na curtur cerin ris arna marach, acht denadh se an t-oipriugad so mocrach, re nergidh dhó .i. bidh se faon & impoigid co minic on taobh
p.294co ceile; & coimled a lamha co minic de; & eirgid selad ar ech imurcas co mín é, & in trath toirrlinges, denad siubal a n-inadh reigh, gainmech; & da cuire allus de, tirmuig ainnsein; & cuir a n-inad a mbia tes greine, & foilidter a cenn co maith: no do fetur a cur a ngainim té, & na curtur a nuamuin te e, amail ata donit na daine 168, oir do beith a naicid co muchfaide he, mina beith a cenn let amuich di.


text:
1912
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1912 (MCMXII).
Tachartasan
- 6 am Faoilleach, inbhe stàite do Mheagsago Nuadh.
- Chailleadh RMS Titanic, air a ciad bhòidse.
- Bhuannaich Gerhart Johann Robert Hauptmann an Duais Nobel ann an Litreachas.
- 14 an Gearran, inbhe stàite do dh'Arizona
- 28 an t-Samhain - Fhuair Albàinia a chuid neo-eisimeileachd bho Ìompaireachd nan Otomanach.
Breithean
- 19 am Faoilleach - Leonid Kantorovich,ann an Sankt Peterburg. Eaconamaiche às an Ruis.
- 18 am Màrt - George Elder Davie, feallsanaiche Albannach
- 27 am Màrt - James Callaghan, ann am Portsmouth. Neach-poileataigs à Sasainn.
- 19 an Giblean - Glenn Theodore Seaborg, ann an Ishpeming. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 22 an Cèitean - Herbert C. Brown, ann an Lunnainn. Ceimigear à Sasainn.
- 28 an Cèitean - Patrick White, ann an Lunnainn. Ùghdair à dh'Astràilia.
- 23 an t-Ògmhios - Alan Turing, ann an Lunnainn. Neach-matamataig agus eòlaiche choimpiutairean à Sasainn.
- 31 an t-Iuchar - Milton Friedman, ann an San Francisco. Eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 17 an Dàmhair - Albino Luciani, ann an Canale d'Agordo. Pàp às an Eadailt.
- 3 an t-Samhain - Alfredo Stroessner, ann an Encarnación. Saighdear agus deachdaire à Paraguaidh.
Bàsan
- 28 an Cèitean - Paul-Émile Lecoq de Boisbaudran, ceimigear, anns an Fhraing.
- 6 an t-Ògmhios - Alasdair Gilleasbaig MacGilleMhìcheil, neach-cruinneachaidh beul-aithris.


text:
- TIOTAL
- An t-Urramach Seumas Aberigh-MacAoidh
- EXTERNAL ID
- QZP40_467_P382
- DEIT
- 1897
- LINN
- 1890an
- CRUTHADAIR
- Rev Adam Gunn, MA & John Mackay (eds)
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31265
- KEYWORDS
- Seumas Aberigh-MacAoidh
Clann MhicAoidh Shrath Nabhair
Clann 'ic Aoidh
Caibeal an Naoimh Eoin
Ar-a-mach Innseanach
9mh Lannsairean
8mh Eachraidh Bhengal
ceann cinnidh
Cataibh
Rugadh an t-Urramach Seumas Aberigh-MacAoidh ann an Inbhir Nis ann an 1820, is thàinig e gu bhith na cheannard air Clann MhicAoidh Shrath Nabhair. An dèidh dha crìochnachadh aig Oilthigh Obar Dheathain, chuir e seachad bliadhnaichean anns Na Stàitean Aonaichte mus do thill e a dh'Inbhir Nis, far an d'fhritheil e ann an Caibeal an Naoimh Eòin.
Chaidh e gu Na h-Innseachan ann an 1857 is ghabh e pàirt anns an Ar-a-mach Innseanach. Bha e a' sabaid còmhla ris an rèisimeid, an 9mh Lannsairean, is fhritheil e aig Penang, Meerut, Simla is Calcutta. An dèidh 18 bliadhna ann an seirbhis, thill a gu Breatann is chum e air a' frithealadh aig an taigh is thall-thairis. Bha a mhac a bu shine, Seumas L Aberigh-MacAoidh, na Fho-cheannard Còirneal anns an 8mh Eachraidh Bhengal, is bha e air aithneachadh mar fhear de na prìomh oifigearan eachraidh anns an arm Bhreatannach.
Chaidh an dealbh seo a thoirt o 'Sutherland and the Reay Country', deasaichte leis an Urr Adhamh Gunnach & Iain MacAoidh, 1897


text:
- TIOTAL
- Oifis a' Phuist ann an Leacainn, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- PC_LEACHKIN_PO
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Miss Betty Harper
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29199
- KEYWORDS
- oifisean puist
pàipearan naidheachd
pàrtaidhean poilitigeach
Seo Oifis a' Phuist ann an Leacainn, Inbhir Nis, aig deireadh nan 1920an. Tha am bòrd air an taobh a-muigh a' dèanamh sanasachd don 'Daily Mail' anns a bheil am Biocas Rothermere a' sgrìobhadh ag ràdh gun robh feum air pàrtaidh poilitigeach ùr. Stèidhich esan, agus Iarla Beaverbrook na chois, an United Empire Party ann an 1929


text:
- TIOTAL
- Uinneag Chuimhneachail, Eaglais Pharraist an Iar, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- PAN8_53
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1950an; 1960an
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20289
- KEYWORDS
- eaglaisean
Eaglais Pharraist an Iar
Sràid Hunndaidh
Uinneag chuimhneachail ann am balla dheas Eaglais Pharraist an Iar, Sràid Hunndaidh, Inbhir Nis. 'S e cuimhneachan air an Urr Seòras Eanraig Grannd, a bha na mhinistear an sin o 1936 gu 1949, a th' anns an uinneag
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive