text:
- TIOTAL
- Dealbh de dh'artaigil air L.A.Necker
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D928_D_2_03
- ÀITE
- Port Rìgh
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Port Rìgh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comann Gàidhlig Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5672
- KEYWORDS
- geòlaichean
geòlas
Air an dealbh seo de dhuilleag o Ghazetteer tha earrann mu Louis Albert Necker (1786 - 1861), geòlaiche Eilbhiseach a bha na oileanach aig Oilthaigh Dhùn Èideann, agus a chlò-bhuail leabhraichean air geòlas tìr mòr na h-Alba agus na h-eileanan an Iar an dèidh sin. Chuir e seachad am fichead bliadhna mu dheireadh dhe bheatha ann am Port Rìgh. Dh'eug e ann an 1861, agus chaidh a thiodhlacadh anns a' chladh ann am Port Rìgh.
Tha an sgrìobhainn seo na phàirt de thasglann JLM Mitchell aig Comann Gàidhlig Inbhir Nis. Bhuineadh Seumas Lachlainn Màrtainn Mitchell (a rugadh air 13mh là dhen Ògmhios 1929) do Shiorrachd Inbhir Nis. B' esan mac don lighiche ainmeil Lachlainn Mitchell. Shuidhicheadh e mar shiorraidh làn-ùine ann an Dùn Èideann ann an 1978, agus bha e an sin gus an do leig e dheth a dhreuchd ann an 1995. Dh'eug e air 26mh là dhen t-Samhain 2001. Earrann air ath chlò-bhualadh o 'Gazeteer', le artaigil fon cheann 'Necker' mu Louis Albert Necker


c: text/html

text:
Seirbheis Ceangal Sgoiltean
Air feadh na bliadhna bidh an sgioba trusaidh a’ tadhail air àrd-sgoiltean gus taic a thoirt do phrògraman treòrachaidh ann am foghlam àrd-ìre agus gus taisbeanaidhean foghlam àrd-ìre UCAS fhrithealadh. Aig na tachartasan seo bidh e comasach do dh’oileanaich bruidhinn ri aon de na comhairlich againn agus leabhran-iùl fhaighinn.
Bidh sinn cuideachd a’ toirt seachad taisbeanaidhean gus sgoilearan a chuideachadh a thaobh a bhith a’ dèanamh cho-dhùnaidhean fiosrach mu na h-ath cheumannan aca ann am foghlam. Am measg nan cuspairean tha:
- Iùl do phàrantan
- Iùl do luchd-obrach sgoiltean
- Taisbeanadh do sgoilearan S5 is S6
- Na bu chòir dhut a bhith an dùil ris bho bheatha aig an oilthigh
- An Aithris Phearsanta UCAS
- Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean, cùrsaichean agus goireasan
- A’ taghadh a’ chùrsa agus an oilthigh cirt
Cuir fios thugainn a bhruidhinn mu thaisbeanadh sònraichte do na sgoilearan agadsa.
Taisbeanaidhean foghlam àrd-ìre UCAS
Bidh an t-oilthigh air a riochdachadh aig na taisbeanaidhean foghlam àrd-ìre UCAS a leanas:
Diciadain 9 and Diardaoin 10 Màrt – Èireann a Tuath
Diardaoin 28 Giblean - Tyneside
Dihaoine 17 Ògmhios - Sheffield
Diluain 29 Lùnastal - Sruighlea
Dimàirt 30 Lùnastal – Siorrachd Àir
Diciadain 31 Lùnastal - Dùn Phris is Gall-Ghàidhealabh
Diardaoin 1 Sultain – Na Crìochan
Dimàirt 6 and Diciadain 7 Sultain – Dùn Èideann
Diardaoin 8 and Dihaoine 9 Sultain – Siorrachd Lannraig
Diluain 12 Sultain - Fìobha
Dimàirt 13 agus Diciadain 14 Sultain - Glaschu
Diluain 19 Sultain - Moireibh
Dimàirt 20 agus Diciadain 21 Sultain – Obar Dheathain
Diardaoin 22 Sultain – Taobh Tatha
Dimàirt 27 Sultain - Sealtainn
Diardaoin 29 Sultain - Arcaibh
Dimàirt 4 October – A’ Ghàidhealtachd (An Gearasdan)
Tadhalan agus làithean fosgailte aig na h-àrainnean againn
Thathas gu mòr a’ moladh gun tadhail sgoilearan air an àrainn no gum fritheil iad latha fosgailte. Bidh iad seo a’ toirt cothrom do dh’oileanaich coinneachadh ri luchd-obrach is oileanaich agus barrachd fhaighinn a-mach mu na goireasan agus taic a tha ri fhaotainn. Fiosrachadh mu làithean fosgailte is cinn-là.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Lios Mòr
'S e aon de na h-Eileanan a-staigh a tha ann an Lios Mòr (IPA: [ʎis̪ moːɾ]) Tha e suidhichte san àird an iar na h-Alba. Tha e san àird an earra-thuath Mhuile ann an Loch Dubh. Bha an t-eilean aig an t-Siorrachd tradaiseanta Earra-Ghaidheal; a-nise tha e fo smachd Comhairle Earra-Ghaidheal agus Bòd.
Tha Lios Mòr 12 cilemeatair a dh’fhad agus 2 cilemeatair a leud le 5,809 acair ceàrnagach de mheud. 'S e Achadh na Croise am baile as motha. 'S e Barr Mòr (127 meatair; 416.7 troigh) a’ bheinn as àirde anns an eilean. Tha Taigh-solais Lios Mhòir suidhichte ann an Eilean Musdile san àirde an iar deas Lios Mhòir. Chaidh an taigh-solais a thogail le Robert Stevenson. Tha broch Cruithneach faisg air Tirfuir, tha na ballaichean aige cho àrd ri 15 troighean agus cho tiugh ri 19 troighean. Cuideachd tha dà chaisteal às an 13mh linn ann, Caisteal Choeffin agus Caisteal Achanduin.
Anns a’ bhliadhna 2001 bha 146 duine a' fuireach ann. [1] A rèir cunntas-sluaigh 2011 tha 192 duine a' fuireach a-nis ann an Lios Mòr. [2] Tha dìreach aon bhùth ann, far a bheil oifis a' phuist cuideachd. Tha bun-sgoil ann an Lios Mòr ach airson àrd-sgoil feumaidh a' chlann a dhol don Oban.
Tha Lios Mòr ceangailte le Tìr mòr na h-Alba le dà aiseag. Tha an t-aiseag airson chàraichean a’ ruith don Oban, agus aiseag airson daoine a-mhàin eadar ceann a tuath na h-eilean agus Port Appin.
B' àbhaist do Lios Mòr a bhith na teis-mheadhan Crìosdaidheachd. Bha manachainn ann a chaidh a chuir air bonn le Naomh Moluag, (530 - 592), manach à Èirinn co-aoiseach le Calum Cille. Anns na Meadhan-Aoisean bhiodh easbaigean Earra-Ghàidheal a’ fuireach ann an Caisteal Achanduin gus an 16mh linn.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “Scotland's Island Populations”. Scottish Islands Federation. Air a thogail 1d dhen t-Samhain 2008.
- ↑ National Records of Scotland 2011 Census Earr-ràdh 2: Population and households on Scotland’s inhabited islands (PDF). Air a tharraing 10 an Lùnastal 2015
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Duilleag oifigeil an eilein
- Comann Eachdraidh Lios Mòr
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NM 840 408
- BBC Naidheachdan 2017-01-05: Tha Urras Coimhearsnachd ann an Lios Mòr am beachd Taigh a' Bhachail air an eilean a cheannach (aithris-bhideo 2:12)
Colla | Colbhasa | Diùra | Ì Chaluim Chille | Ìle | Lios Mòr | Longaigh | Muile | Orasaigh | Pabaigh | Ratharsair | Rònaigh | An t-Eilean Sgitheanach | Sgalpaigh an t-Sratha | Stafa | Tiriodh | Ulbha
Na h-Eileanan Tarsainn: Canaigh | Eige | An t-Eilean Gainmhich | Eilean nam Muc | Haoisgeir | Rùm
Na h-Eileanan Sglèata: Saoil | Eilean Èisdeal | Luinn | Beul na h-Uamha


text:
Galicia
'S e fear de na mòr-roinnean na Spàinne a tha anns Galicia (Spàinntis: Galicia, Gailìsis: Galicia/Galiza). Tha e suidhichte air an àirde an iar-thuath na dùthcha, ri taobh na A' Chuain Siar. Tha trì puirt-adhair eadar-nàiseanta ann, Vigo, Santiago de Compostela agus Corùna.[1] 'S e Galicia an 7mh cheàrn as motha a tha anns a' Spàinn. Tha e cho farsaing ri 29,574.4 cilemeatair ceàrnagach, 5.8% na dùthcha. Anns a' bhliadhna 2009 bha 2,797,653 duine de shluagh ann,[2] le dluths aig àireamh 93.78 duine gach km². A bharrachd air sin, tha dà chànain oifigeil ann: Spàinntis agus Gailìsis. Tha i na Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh fo smachd an Xunta de Galiza. Tha pàrlamaid le ceann-suidhe agus Buidheann Riaghlaidh aige. Tha trì sgìrean annn Galicia, mar a leanas:
Ceangal a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
Andalusia • Aragón • Asturias • Na h-Eileanan Balèarach • Na h-Eileanan Canàrach • Cantàbria • Castilla-La Mancha • Castilla y León • Catalòinia • Co-chomann València • Dùthaich nam Basgach • Extremadura • A' Ghàilis • Madrid • Melilla • Murcia • Nafarroa • La Rioja • Ceuta


text:
- TIOTAL
- Taighean Chroitearan, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- HCD_CARD_199
- ÀITE
- Port Rìgh
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Port Rìgh
- LINN
- 1890an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12986
- KEYWORDS
- taighean tughaidh
cladach
Ach a' Bhàigh
Port Rìgh
ballachan cloiche
Tha an t-sreath de thaighean-tughaidh beaga seo air an sònrachadh mar a bhith suidhichte ri cladach Ach a' Bhàigh ann am Port Rìgh, An t-Eilean Sgitheanach. Bha na taighean air an togail a' cleachdadh stuthan a bha saor, furasta am faighinn agus faisg. Bha oirean cruinn air na ballachan làidir gus a' ghaoth, a bhiodh a' sèideadh bhon bhàgh, a leigeil seachad. Bha fosglaidhean nan uinneag agus nan doras cho beag 's a ghabhadh gus cuideachadh ri blàths a chumail san taigh.
Bha tughadh air a chleachdadh sa chumantas mar stuth airson mullaich thaighean, le diofar stuthan, fraoch, cuilc agus connlach furasta am faighinn, agus bha e na bu shaoire na sglèat. Dheigheadh frèam aotrom fiodha a thogail thar mullach ballachan an taighe, le sgrathan air a mhuin, agus an uair sin tughadh, a bhiodh air a chur ann an sreathan air muin nan sgrath. Gus an tughadh a chumail bho bhith air a shiabadh air falbh, bhiodh ròpan a' dol air ais 's air adhart air muin an tughaidh, no dh'fhaodadh seann lìn a bhith air an cleachdadh. Bhiodh iad sin air an cumail sìos le clachan thar cinn an tughaidh gus a chumail na àite.
B' e cairt-puist a bha a' còrdadh ri mòran a bha san t-sealladh seo, agus nochd i ann an dubh agus geal, sepia, no mar a th' anns an tè seo, le fiamh-dhath làidir. Nochd e ann an iomadh cairt-puist agus leabhar dhealbhan oir b' e sealladh eireachdail de thaighean-còmhnaidh grinn, air an deagh thogail, ris a' chladach a bh'ann
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Tormod Ceanadach - A' Luadh a' Chlò (2)
- EXTERNAL ID
- AB_EXTRAVAGANSEY_04
- ÀITE
- Bun Ilidh
- SGÌRE
- Cill Donnan, Loth agus Clìn
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Cill Donnain
- DEIT
- 2010
- LINN
- 2010an
- CRUTHADAIR
- Norman Kennedy
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Moray Firth Gansey Project
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40894
- KEYWORDS
- fighe
geansaidhean
ceaird traidiseanta
fighe
snìomh
clòimh
luadh
òran-luaidh
'S ann o 'Extravagansey' a tha an earrann-fhuaim seo. 'S e subhachas dà latha a bha seo air geansaidh nan iasgairean, tachartas a chumadh san Ògmhios 2010 ann am Bun Illidh, Cataibh. Air a chur air dòigh le Pròiseact Geansaidh Linne Mhoireibh, am measg nan tachartasan bha luadh a' chlò ann, òrain agus ceòl o bheul-aithris, agus seallaidhean de shnìomh an lìn. 'S e Tormod Ceanadach gu sònraichte a chitheadh ann, fear Albannach a tha ainmeil air feadh an t-saoghail airson seinn is seanchas ann an Gàidhlig 's ann an Albannach, fear a tha cuideachd na phrìomh neach-ceàirde agus na neach-eachdraidh air stuth aodaich.
San earrainn seo tha Tormod an ceann buidhinn a tha a' luadh a' chlò.
Rugadh Tormod Ceanadach ann an Obar Dheathain ann an teaghlach de luchd-togail nan soithichean agus de sheòladairean marsantach. Dh'ionnsaich e òrain, sgeulachdan agus seanchas o dhaoine san teaghlach agus o nàbaidhean agus thog e cuideachd, nuair a bha e na dheugaire, sgilean aig luchd nam beairt làimhe mu dheireadh a bha san sgìre. Bhiodh e a' siubhal gu tric gu Eilean Bharraigh sna h-eileanan an iar agus dh'ionnsaich e càrdadh, snìomh is fighe na clòimhe a dhèanamh, a' cleachdadh nan seann dòighean, nam measg luadh a' chlò. Thog e cuideachd seann chultar is òrain na Gàidhlig.
Ghluais Tormod do na Stàitean Aonaichte ann an 1966 agus tha e air traidiseanan an t-seinn agus na fighe a chumail suas a-riamh on uair sin. Fad sia bliadhna b' e prìomh fhear na figheadaireachd aig taigh-tasgaidh eachdraidh bheò aig Colonial Williamsburg. Chuir e air chois cuideachd Sgoil Marshfield Figheadaireachd ann am Vermont ann an 1976. Ann an 2003, chaidh duais Caidreabh Dhualchas Nàiseanta on NEA (National Endowment for the Arts) a bhuileachadh air airson a chuid obrach ann an dualchasan òrain Alba agus na beairt-làimhe a chumail beò.


text:
- TIOTAL
- Am Banca Malairteach, Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00688
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12398
- KEYWORDS
- banca
baile
Caol Loch Aillse
càraichean
Chaidh am Banca Malairteach (Banca Rìoghail na h-Alba an-diugh) ann an Caol Loch Aillse a thogail ann an 1896, air a' Phrìomh Shràid. Chaidh am banca a thogail gus seirbheis ionmhais a thoirt dhan t-sluagh, a bh'air fàs gu mòr an dèidh dhan rèile a bhith air a leudachadh o Phort an t-Sròim. Bha dealbh neo-chumadail air an togalach, le uinneagan mòra ann an aon oisean, is tùr le cumadh còn air a' cheann. Tha an càr clàraichte ann an Siorrachd Rois is Chrombaidh
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Drochaid Sheile bhon abhainn, Ath Tharracail
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1394
- ÀITE
- Ath Tharracail
- SGÌRE
- Àird nam Murchan
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Àird nam Murchan
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33319
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Earra-Ghàidheal
Siorrachd Earra-Ghàidheil
Àird nam Murchan
drochaidean
aibhnichean
clachain
tuineachaidhean
bailtean
Tha a' chairt-puist seo a' sealltainn Drochaid Sheile, dìreach a tuath air Ath Tharracail. Tha an drochaid air a togail bhon chloich agus tha trì stuaghan oirre. 'S e tuineachadh sgapte a tha ann an Ath Tharracail aig ceann a deas Loch Seile. Aig ceann a tuath na locha tha Gleann Fhionghain, far an do ghairm Am Prionnsa Teàrlach a luchd-taic ann an 1745.
Tha an t-ainm Ath Tharracail a' tighinn bho 'Ath Thorguil'. B' e fear a thàinig à Lochlann agus a shabaid an aghaidh Shomhairle aig allt faisg air làimh anns an 12mh linn a bha ann an Torguil.


text:
- TIOTAL
- Duine ri taobh carbad armailteach
- EXTERNAL ID
- PC_WGORDON_002_118
- LINN
- 1930an; 1940an
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30430
- KEYWORDS
- An Dàrna Cogadh
Prìosanach Cogaidh
'The Record Rendezvous'
Tha an dealbh-camara seo a'sealltainn Iain Gòrdan ri taobh carbad armailteach aig àm an Dàrna Cogaidh. B' e neach-chomharran a bh' ann an Iain Gòrdan agus aig àm an Dàrna Cogaidh. Fhad 's a bha e anns na 'Signals' bha e ann am Mailèisia agus chaidh a ghlacadh le saighdearan Iapanach. Chuir e seachad trì bliadhna mar phrìosanach cogaidh mus deach a shaoradh ann an 1945. Nas fhaide an dèidh sin, b' ann aige a bha a' bhùth chiùil 'The Record Rendezvous' ann an Sràid na h-Eaglais ann an Inbhir Nis


text: Et is i is cuis oirida doib [...] .i. biadha righne do caithimh, amail atait escomuin , oir furailidh arna meruibh lenmuin da ceile, in trath glactur iad; & neithi gaotmura; amail ata pis & ponuir, oir tairrngid an gaotmuirecht an t-adbur cum na cuislenn. Cuis ele, figeda, biadha arna prigail,mar atait raisine & cruitnecht arna berbad, & neithi doni detaighe, amail ata lus & uindemuin & gairleog & gac uile biadh remur dodilegtha, amail ata feoil mairt & uighe cruaid, & indida na n-ainmindti, & gach uile én uisgi aca mbid cosa dunta; & neithi doni bruchtach, mar ata linn úr & tortha; & neithi uisgiamla, & esbaid innurbta, rolinadh bidh & co h-airighi arin suiper & deoch dol co deiginech ag caithemh. Is mor in cuis don eslainti so anordugad an caithimh .i biad remur do caithimh & biad seimh ainnsein, & biadh remur fa deoigh; oir urcoidigh doibh aiterrach na mbiadh, & an imurcach do caithimh.


text:
Fàilte dhan dùthaich!
Fàilte ort, a bhlogaicheir chòir!
Tha sinn an dòchas gun gabh sibh tlachd mòr san tionndadh Gàidhlig de WordPress.org agus tha sinn daonnan toilichte cluinntinn uaibh, ge be moladh no càineadh a tha ann!
’S WordPress.org an tionndadh de WordPress a stàlaicheas sibh air an fhrithealaiche agaibh fhèin. Tha am fear eile, WordPress.com, (sin an tionndadh airson daoine a tha dìreach ag iarraidh bloga) ri làimh ann an Gàidhlig cuideachd. Ge-tà, ’s e faidhle ana-mhòr a tha ann agus tha pìosan dheth ann am Beurla fhathast. Ach glacaidh foighidinn iasg – nì sinn a’ chùis air latha brèagha air choireigin!


text:
Cromba
'S e baile ann an Ros agus Cromba a tha ann an Cromba (Beurla: Cromarty). Bha e na phrìomh-bhaile den t-Siorrachd Chromba. Tha e suidhichte aig inbhir Caolas Chrombaidh agus mar sin tha port-mara aige. Tha e mu 5 mìltean air falbh bho Inbhir Ghòrdain.'S e seo na co-chomharran aige: 57° 40′ 53.86″ Tuath agus 4° 2′ 13.23″ Iar.
Anns a' bhliadhna 2001 bha 719 duine a' fuireach an seo.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NH 786 675


text:
Aois Criost, sé chéd caoccat a seacht.
An céd-bhliadhain do Diarmait & do Blathmac, dá mhac Aodha Slaine, mic Diarmada, mic Fergusa Cerrbeoil, i righe n-Ereann.
Ceallach, mac Saráin, abb Othna Móire, d'écc.
Mo Chua, mac Lonáin, d'écc.
Dunchadh, mac Aodha Slaine, d'écc.
Aois Criost, sé chéd caoccat a h-ocht.
An dara bliadhain do Diarmait & do Blathmac.
Dioma Dubh, epscop Condere, d'ég an 6 Ianuarii.
Cummine, epscop Naondroma, d'écc.
S. Sillan, epscop Daimhinsi, d'écc an 17 Maii.
Eochaidh, mac Blaithmic, mic Aodha Slaine, d'écc.
Ailill, mac Dunchadha, mic Aodha Slaine, d'écc.
Conall Cranndamna d'écc.
Eoghan, mac Tuathalain, d'écc.
Faolan, toisech Osraighi, do mharbhadh la Laighnibh.
Aois Criost, sé chéd caoccat a naoi.
An treas bhliadhain do Diarmait & do Blatmhac.
Dainiel, epscop Cinn Garadh, d'écc an 18 Februarii.
Fionán
p.270mac Rimedha, epscop, d'écc.
Colman Glinne Da Locha d'écc an dara la do December.
Aois Criost, sé chéd seasccat.
An cethramhadh bliadhain do Diarmait & do Blathmac.
S. Laidhgend, mac Baoith, ó Cluain Ferta Mo Lua, d'ég an 12 Ianuarii.
Conaing ua Daint, abb Imlecha Iobhair, d'écc.
Iomairecc i n-Oghamain, oc Cinn Corbadain, la Muintir Diarmata, mic Aodha Sláine, .i. Onchú, mac Saráin, & Maol Miolchon, & Cathusach, mac Eimhine, for Blathmac, mac Aodha Sláine, maighen in ro marbhadh Conaing, mac Congaile, mic Aodha Slaine, & Ulltan, mac Ernaine, toisech Ciannachta, & Cenn Faoladh, mac Geirtidi, toisech Ciandachta Ardda, & Faolchu mac Maele Umha.
Maol Dúin, mac Aodha Bennáin, d'écc.
Maonach, mac Fingin, ri Mumhan, d'écc.
Mael Dúin, mac Furadhrain, toisech Durlais, d'écc.
Maol Fuatoigh, mac Ernaine, toisech Ciandachta, do mharbhadh.
S. Tomene, mac Ronáin, epscop Arda Macha, d'écc.
Aois Criost, sé chéd sesccat a h-aon.
An cáicceadh bliadhain do Diarmait & Blathmac.
S. Cummine Foda, mac Fiachna, epscop Cluana Ferta
p.272Brenoinn, d'écc in dara la dég do Nouember. Colman ua Cluasaigh, oide Cummine, ro raidh na roinn-si:
- Ni beir Luimnech for a druim
desil Muimhnech i l-Leth Cuinn,
Marbhan in noi ba fiú do
do Cummine mac Fiachno.
- Ma do teighedh neach dar muir
seiseadh h-i suidhe n-Grigair,
Madh a h-Eri ní buí dó
inge Cumine Fodo.
- Mo cumha-sa iar c-Cumine
on lo ro foilgedh a árc,
Coi mocuil nis n-ingairedh
dord gaill iar n-derach a bárc.
S. Colmán ua Cluasaigh d'écc.
S. Saran ua Criotain d'écc.
Aois Criost, sé chéd sesccat a dó.
An seiseadh bliadhain do Diarmait & do Blathmac.
Segan mac h-uí Cuinn, abb Bendchair.
Tu Enócc, mac Fiontain, abb Ferna.
Indercaigh epscop
Dimma epscop.
Guaire (.i. Aidhne) mac Colmain, rí Connacht d'écc. Rob ionann mathair do Guaire & do Caimmine Insi Celtra, amhail as-berar:
- Cumman, inghen Dallbronaigh
mathair Caimmín is Guaire
Moirseiser ar seachtmoghat
ass edh ro genair uaithe.
p.274
Conall & Colccu, dá mac Domhnaill, mic Aodha, mic Ainmirech, do mharbhadh la Ceirrcend.
Aois Criost, sé chéd seasccat a trí.
An seachtmhadh bliadhain do Diarmait & do Blathmach.
Baotan mac ua Corbmaic, abb Cluana Mic Nóis, d'écc. Do Conmaicnibh Mara a chenel.
Comdhán maccu Theanne.
Berach, ab Bendchair.
Cernach Sotal, mac Diarmatta, mic Aodha Sláine, d'écc (imaille ris an n-druing remhrá do mortladh tuargaibh i n-Erinn h-i Kallainn August na bliadhna-sa h-i Muigh Iotha, h-i Fothartaibh.
Aois Criost, sé chéd seasccat a cethair.
Mortladh adhbhal do bheith in n-Erinn in bhliadhain-si da n-goirthí an Buidhe Connaill, & ro écsat in drong-so do
p.276naomhaibh Ereann di, S. Feichin, abb Fobhair, 14 Februarii, S. Ronan mac Beroigh, S. Aileran ind egna, S. Cronan mac Silne, S. Manchan Lethe, S. Ultan mac h-ui Cunga, abb Cluana h-Ioraird, S. Colman Cas, abb Cluana Mic Nóis, & Cummine abb Cluana Mic Nois.
Iar m-beith ocht m-bliadhna i righe n-Ereann do Diarmait & Blathmac, dá mac Aodha Sláine, at-bathatar don mortladh cétna.
Ro tathaimhset beos Maol Bresail, mac Maeili Dúin, & Cu Cen Mathair, rí Mumhan. Aongus Uladh. At-bailset iliomat d'ecclais & do tuaith i n-Erinn don mortlaidh h-isin cenmotat-sidhe.
Dithgréin an treas la do Maii.
Aois Criost, sé chéd sesccat a cúicc.
An céid-bhliadhain do Seachnusach, mac Blathmaic. h-i righe n-Ereann.
Baeithin, abb Bendchair, d'écc.
Ailill Fland Eassa, mac Domhnaill, mic Aodha, mic Ainmirech, d'écc.
Maol Caoich, mac Scandail, toisech Cruithne do Shliocht Ir, d'écc.
Eochaidh Iarlaithe, ri
p.278Cruithne beos d'écc.
Maol Dúin, mac Scandail, toisech Ceneoil Coirbre, d'écc.
Duibh Indrecht, mac Dunchadha, toisech h-Ua m-Briuin, d'écc.
Ceallach, mac Guaire, d'écc.
Cath Feirtsi etir Ulta & Cruithne, du in ro marbhadh Cathusach, mac Laircine.
Faolan, mac Colmain, rí Laighen, d'écc.
Aois Criost, sé chéd seasccat a sé.
An dara bliadhain do Seachnusach.
Mortlaidh mór isin m-bliadhain-si, dia ro eccsat cethrar abbadh h-i m-Bendchair Uladh, Berach, Cummine, Colum, & Aodhán a n-anmanda.
Cath Aine etir Aradha & Ui Fidhgente dú in ro marbhadh Eoghan mac Crundmail.
Bran Fionn, mac Maoile Ochtraicch, toiseach na n-Déisi Mumhan, do mharbhadh.
Blathmac, mac Maoil Cobha, ri Uladh, d'ég.


text:
6 an t-Iuchar
'S e 6 an t-Iuchar an 187mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (188mh ann am bliadhna-leum). Tha 178 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1253 – Chaidh an stàit Liotuàinia a stèidheachadh.
- 1758 - Taghadh Phàpa Clemens XIII, ann an Cathair na Bhatacain.
- 1988 - spreadhadh agus teintean air a' chlàr-tollaidh Piper Alpha anns a' Chuan a Tuath, a' mharbhadh 165 oibrichean agus 2 luchd-teasairginn - mòr-thubaist obair na h-ola aig muir as lugha air an t-saoghal.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1859 - Carl Gustaf Verner von Heidenstam, ann an Olshammar. Sgrìobhadair às an t-Suain.
- 1903 - Hugo Theorell, ann an Linköping. Ceimeagair às an t-Suain.
- 1907 - Frida Kahlo, dealbhadair.
- 1935 - Tenzin Gyatso, ann an Takster. Dalai Lama à Tibet.
- 1941 - David Crystal, cànanaiche à Èirinn a Tuath.
- 1946 - Sylvester Stallone, actair Aimeireaganach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1249 - Alasdair II, Rìgh na h-Alba.
- 1553 - Rìgh Eideard VI Shasainn.
- 1893 - Guy de Maupassant ann am Paris. Ùghdar Frangach.
- 1937 - Carlos E. Restrepo Restrepo, ann am Medellín. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 1962 - William Faulkner, ann am Byhalia. Sgrìobhadair às na Stàitean Aonaichte.
- 2005 - Claude Simon, ann am Paris. Ùghdair às an Fhraing.


text:
Na Gàidheileamailtich
'S e prògram TV a tha sna Gàidheileamailtich (Beurla: The German-Gaels, Gearmailtis: Die Deutsch-Gälen[1]) a chaidh a chraoladh air BBC Alba ann an 2010 a' chiad turas mar phàirt dhen t-sreath Trusadh aig MacTV agus is ann mu na Gearmailtich a chaidh an tàladh a dh'Alba 's a dh'ionnsaigh na Gàidhlig a tha e.[2] A bharrachd air BBC Alba, chaidh a shealltainn aig fèis FilmAlba sa Ghearmailt cuideachd ann an 2011.[3]
Chaidh am prògram a rannsachadh leis an Dotair Dòmhnall Uilleam Stiùbhairt bho Oilthigh Dhùn Èideann 's e a' toirt sùil air carson a tha ceangal cho làidir eadar na Gearmailtich 's Alba o chionn fhada.[4] Tha esan dhen bheachd gu bheil ceangal ann eadar crìonadh cultar tradaiseanta na Gearmailte ri linn na thachair san Dàrna Chogadh Mhòr agus iad a' cur ùidh ann an cultar dhùthchannan eile a-mach o na 1960s.[5] Tha cuid dhe na daoine leis an deach agallamhan aig aontachadh ris a' bheachd aige, nach urrainn dhaibh a bhith pròiseil gur e Gearmailtich a th' annta gun eagal orra gum fàg càch orra gu bheil iad nan Nazi.[6]
Tha e ag innse gu bheil co-dhiù aon Ghearmailtich aig gach roinn Ghàidhlig aig na h-oilthighean ann an Alba gach bliadhna 's iad a' dèanamh obair ionmholta as leth cultar is cànan nan Gàidheal.[5] 'S ann aig Sabhal Mòr Ostaig a tha a' chuibhreann as motha dhiubh gach bliadhna 's na Gearmailtich a' dèanamh suas an roinn as motha am measg nan oileanach bho thall thairis. Bha triùir air cùrsaichean làn-tìde ann an 2011, triùir air cùrsaichean air astar agus 11 air cùrsaichean goirid.[6]
Na Gàidhealamailtich[deasaich | deasaich an tùs]
Tha am prògram a' toirt sùil air na daoine seo leanas:
- Andreas Wolf, a tha à Berlin an Ear bho thùs 's na fhear-naidheachd aig BBCAlba a-nis, a' fuireach faisg air an Òban agus a' teagasg na Gàidhlig.[4] Bhuannaich e duais fear-naidheachd na Gàidhealtachd 's nan Eilean.[7]
- Inga Bonk, tè leantainn mhòr Runrig[5]
- Michael Klevenhaus, aig a bheil aonad chànan Ceilteach ann am Bonn, a tha a' teagasg Gàidhlig aig Oilthigh Bonn agus a sgrìobh leabhar-teagaisg Gàidhlig sa Ghearmailtis 's aig a bheil pàirt chudromach gach bliadhna aig Ceòlas[4][7]
- Michael Bauer, cànanaiche na Gàidhlig a tha a' fuireach ann an Glaschu far a bheil gnothachas eadar-theangachadh Gàidhlig aige 's a chiad duine a shuidh deuchainn na saorannachd Life in the UK sa Ghàidhlig a-riamh[5]
- Mona NicLeòid, leth-Albannach 's bana-bhàrd Ghàidhlig
- Rena Gertz, a tha fileanta sa Ghàidhlig a-nis 's a' leantainn Ceòlas gach bliadhna[5]
Tùsan[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Dokumentarfilme.net - Die Deutsch-Gälen
- ↑ MacTV - Na Gàidheileamailtich
- ↑ http://www.michaelklevenhaus.de/
- ↑ 4.0 4.1 4.2 MG Alba
- ↑ 5.0 5.1 5.2 5.3 5.4 MG Alba - German Gaels
- ↑ 6.0 6.1 Gaelic culture enjoys an unlikely renaissance - among the Germans
- ↑ 7.0 7.1 http://hebridestoday.com/2010/09/germans-love-learning-gaelic-and-so-do-the-scots/


text:
- TIOTAL
- Loch Bhraoin agus Ulapul bhon Chladach an Iar
- EXTERNAL ID
- PC_JMSTRACHAN_176
- ÀITE
- Ulapul
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- CRUTHADAIR
- JM Strachan
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- J I R Martin
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29016
- KEYWORDS
- loch bhraoin
ulapul
tòmas telford
Is e baile beag ann an Ros is Cromba air Gàidhealtachd na h-Alba, a th' ann an Ulapul sa bheil timcheall air 1,300 duine a' fuireach. Ged a tha e beag, is e an tuineachadh as motha a tha mun cuairt.
Is e loch mòr mara a th' ann an Loch Bhraoin. Tha Ulapul air cladach an ear an locha.
Chaidh Ulapul a stèidheachadh air cladach an ear Loch Bhraoin ann an 1788 mar phort sgadain. Chaidh a dhealbh le Tòmas Telford


text:
- TIOTAL
- Carragh-chuimhne: Coinneach, Ealasaid agus Ella MacDhòmhnaill
- EXTERNAL ID
- PC_MACKECHNIE_007
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 30 An Dùbhlachd 2006
- LINN
- 2000an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Donald MacKechnie
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29218
- KEYWORDS
- cladhan
carraighean-cuimhne
cuimhneachain
Anns an dealbh seo, chithear cuimhneachadh air Coinneach, Ealasaid agus Ella MacDhòmhnaill ann an cladh Tom na h-Iùbhraich, Inbhir Nis.
Bha e na neach-lagha agus na chlèireach baile airson Inbhir Nis fad 40 bliadhna. Bha e cuideachd na oifigear saor-thoileach san arm agus na neach-taic do na croitearan. Rugadh e ann an Inbhir Nis ann an 1850 agus bha e na sgoilear ann an Acadamaidh Rìoghail Inbhir Nis. Bha e an uair sin na phreantas aig neach-lagha ionadail, Seumas MacAnndrais. Dh'fhàg e aig aois 18 agus chaidh e gu Oilthigh Ghlaschu far an do cheumnaich e ann an lagh. Bhuannaich e prìomh duais ann an Lagh Albannach agus duais shònraichte airson lagh malairteach is banc-bristeachais. A bharrachd air clasaichean lagha a dhèanamh, bha e ag obair fad trì bliadhna anns an oifis aig an neach-lagha Uilleam Lucas ann an Glaschu. Bliadhnaichean às dèidh seo, phòs Uilleam òg, mac Lucas nighean Choinnich Helen, no Ella mar a bh' orra. Thill Coinneach gu Inbhir Nis aois 21 agus thòisich e a ghnìomhachas lagha fhèin anns a' bhaile.
Bha MacDhòmhnaill agus a bhean, Ealasaid NicCoinnich, a' fuireach an toiseach san Àrd-shràid agus an uair sin anns an taigh mhòr 'Beech Lawn', air Rathad Chùl Daothail. Thug e taic do dh'iomadh coimhearsnachd croitearachd a bha an cunnart a bhith air am fuadachadh, a' gabhail a-steach an fheadhainn a bha an sàs ann am blàr ainmeil a' Bhràigh san Eilean Sgitheanach ann an 1882 far an robh còmhrag ann eadar poilis agus croitearan mu chòraichean ionaltraidh. A bharrachd air seo, thug e taic do chroitearan Sgiobal ann an Cataibh an Ear air beulaibh Coimisean ùr nan Croitearan agus do chroitearan à Airdens, Drochaid a' Bhanna, ann an Cùirt an t-Siorraidh. Bha Coinneach ann an Saor-thoilich nan Gunnairean Rìoghail fad iomadh bliadhna, far an do ràinig e ìre còrnaileir, agus bha e cuideachd na bhall de Bhòrd Sgoile Inbhir Nis agus chuidich e le bhith a' cur air dòigh clasaichean leantainneach agus teicnigeach. Bha e cuideachd na bhall de Chomann Gàidhlig Inbhir Nis agus chaidh an obair rannsachaidh mhòr a rinn e mu eachdraidh a' bhaile aithneachadh le Fellowship ann an Comann Àrsaidheachd na h-Alba. Chaidh a thaghadh do chomhairle a bhaile ann an 1878 agus rinneadh bàillidh dheth ann an ùine nach robh fada, ach leig e seo dheth nuair a chaidh a thaghadh mar chlèireach a' bhaile, obair a bh' aige, agus a rinn e gu sònraichte math, gu goirid mus do chaochail e ann an 1921


text:
Comhairle na Gáidhealtachd
Ceantar chomhairle de chuid na hAlban is ea Comhairle na Gáidhealtachd atá suite i dtuaisceart na tíre, agus is é an comhairle ceantar is mó sa Ríocht Aontaithe.
Clár ábhair
Bailte[athraigh | athraigh vicithéacs]
- Achadh na Cáiridh, An Aghaidh Mhór, Alanais, Allt na h-Eirbhe, An t-Áth Leathann, Achadh a' Choirce, Achadh nan Allt, Achadh an Dúnaidh, Áth Tharracail, Achadh a' Phúbaill, Áird Tóirinis, Achadh an Teine, Achadh an t-Sabhail, An t-Achadh Garbh, Achd Ille Bhuidhe, Achadh na Trághad, Achadh an Dreaghainn, Achadh an Dabhaic, Acha Mór, Achadh nan Cárnan, Achadh na Cairidh, Achadh na h-Átha, Achadh na h-Annaid, Achadh nan Gearran Achadh na h-Annaid, Achadh nan Sabhal, Achadh na Síne, Achadh nan Seileach, Achadh Rídhisgil, Achadh Osnaich, Achadh Bhárrasdail, Achadh a' Bháthaich, Áird Shléite, Alcaig, Allt na h-Airbhe, Alltais, Albhaidh, Áth na h-Éilde, Áth nan Ceann, An Annaid, Árd Achadh, Áird Cheatharnaich, Áird Chlach, Áird Chrónaidh, Áird nan Easgann, Áird Eachbhaidh, Áird Eilbh, Áirde an Droigheann, Áird nan Saor, Áird Gaoith, Áird an Dreaghainn, Áird Mhéar, An Áird Mholach, An Áird Mhór, Áird nan Crasg, Áird Rois, Áird Tobha, Áird Ilidh, Áird an Bhásair, Árasaig, Áth Tharracail, Armadail, Armadal, Cataibh, Árnasdal, An t-Aodann Bán, Arpa Phílidh, Aiseag, Attadal, Achadh an Dreaghainn, An t-Allt Beithe, Allt a' Phuirt, Aghaidh an Lochain, Abhach, An Áird, Achadh na h-Áirde, An t-Áth Leathann, Ailbhinn, Aoineart, An Áird Mholach, Áisir Beag, Áisir Mór, Alltan an t-Salainn, Áth Tharracail, Áird Chrónaidh, An t-Achadh Siar, Allt A'Mhuilinn, Albhaidh, Áird Chlach, An t-Achadh Riabhach, Allt nam Breac, Achadh Anndra, Achadh Taigh Phairidh, Achadh Mhealbhaich, Achadh an Fheárna, Achadh ToitidhAllt na h-Eirbhe, Achadh Dhubhaird, Árbol, Ámait na Tuath, Áirde Fáillidh. Áird Heisleag, Attadal
- Baile a' Chaolais, Baile a' Chnuic, Baile an Todhair, Baile Dhubhthaich, Baile Eóghainn, Baile Ur an t-Sléibh, Am Bláran Odhar, Brúra, Bun Ilidh, Am Bog, Bada Call, Bad a' Chró, Am Bad Ráilleach , Am Bad Luachrach, Am Baile Beag, Baile a' Chladaich, Baile na Trághad, Baile an Locha, Baile MacRath, Baile na Bruthaich, Baile Na Faich, Baile nam Péiling, Baile na Coille, Beul-átha na Crá, Baile na Cill, Baile a' Bhrághaid, Buaile an Todhair, Banbhaidh, Bearghdal, Beárnasdal, Bláthaich, Am Blár Mór, Both Fhionndain, Borgh na Sgiotaig, Boraraig, Borbh, Bágair, Brácadal, Brógaig, Bun Airceig, Bun Leothaid, Bun Chraoibh, Baile a' Chaisteil, Bun a Mhuilinn, Baile an Droma, Baile a' Chnuic, Am Baile Úr, Baile Sheumais, Breacais Íosal, Baile Máirí, Baile Mhuilinn Anndra, Baile a' Mhuilinn, Am Blár Dubh, Bun Lóchaidh, Baile Chailnidh, Bad an Tráill, Baile a' Ghobhainn, Bada Call, An Ruigh Cóinnich, Breacais Árd, Bhatairnis, Baile na Faire, Baile nam Feadag, Am Bucht, Baile A' Chnuic, Baile Muilinn an Leigheis, Baile an Fhraoich, Báideanach, Am Bráigh Mór, Bada Call, Borghaidh, Bráigh Thunga
- Caol Loch Aillse, Ceann a' Ghiúthsaich, Ceann Loch Biorbhaidh, Ceann Loch Líobhann, A' Chananaich, Cille Chuimein, Cromba, Cúil Lodair, Cúl na Ceapaich, A' Chill, Cinn Déis Bhig, Ceann Sáil Eighre, A' Chomraich, Ceárnag Bhaile Mac Carra, An Cladach, Coit a' Ghartain, Ceasag a Tuath, Cill Mhoire, Camas Díonabhaig, An Cadha Mór, Camus Croise, Camas Luinge, Camas nan Gall, Camas Teile, Camas Tearach, Canasbaidh, Canaigh, Carabost, Cárrabost, Cárnach, Caitleag, Caladar, Clach Toll, An Claigeann, Cléadail, Clais an Easaidh, An Corran, Cealabost, Callbacaidh, Cunndainn, An Corran, A' Chorpaich, Coire Chatachan, Na Cúileagan, An Crasg, A' Chróic Cromba, Crothaigh, An Cúil Bháicidh, Cúil Duibh, Cúl a' Chudainn, Cúil Lodair, An Cúl-cinn, Cul Raoin, Ceann Dúnaid, Cille Chuimein, A' Chananaich, Ceann Loch Iú, Cille Mhoire, Ceann Loch Ailleart, Céis, Cille Chómhghain, Caoldaraigh, Cill Fhaolain, Cill Ma Ruibhe, Cill Mo Naomhaig, Cill Mhóraig, Cill Mhoire, A' Chille Mhór, Cill Pheadair, Cille Mhoire, Cill Targhlain, Cille Mhoire, Ceann a' Bhráist, Cille Bhacastair, Cinn Chárdainn, Ceann na Creige, Cinnseaborgh, Ceann Loch Iall, Ceann Loch Lagain, Cnoc Mhoire, An Cnocan, Cnoc Fearghalaigh, Caol Loch Aillse, Caol Acain, An Caolas Cumhang, Caol Reatha, Caol Sróim , Ceann Loch Ailleart, Coire Uisg, Carabost, An Claon, Cinn Drochaid, Ceann na Móna, Ceasag a Tuath, Cille Chómhghain, Creag Tarail Bhig, Cnoc Shuas, Cnoc na Gaoithe, Clach na h-Aithrigh, Crún, Cúil na Cábaig, Cúil Daothail, Ceann a' Mhílidh, An Clais Mór, Cúl-cinn an Droma Bhig, Craoich
- Dail Chuinnidh, Diúranais, Dórnach, Drochaid Aonachain, Druim na Drochaid, An Dórnaidh, Dún Bheagain, Drochaid a' Bhanna, Drochaid Chárr, Drochaid na Cuingleum, Dul Chreachaird, Dail Healabhaig, Dail nam Breac, Dail nam Feart, An Dail Riabhach, Deimhidh, Deilgnidh, Dabhach Gairbheach, An Dail, Duras, An Dún, Dúnaidh, Dúnrath, Druim Earbainn, An Droman, Druim nan Darach, An Druim Beag, An Druim Buidhe, An Druim Fheárna, Druim na Drochaid, Druim Múillidh, An Droighneach, Diúirinis, Diúirinis, Duisgidh, Drochaid Thulnain, An Dúnan, Dún Beithe, Dúnaid, Dún Thuilm, Dún Bheagain, Diúranais, Daothal, Dún Thuilm, Díobaig, Drochaid Ruaidh, Drochaid Sheile, Drochaid Aonachain, An Dail Shuas, An Drochaid Bhán, Dail an Eich, Duras
- Eurabol, Eadardan, Eilean Shona, Eilean Iarmain, Eilean Donnain, Ealaghol, Ealaiseadar, Earabol, Earbarsaig, Earaghaidh, Easaich, Eadrais, Éibhleag, Eighre, Eilean Iarmain
- An Fheannag Mhór, Fárr, Fárr, Fásach, An Fasadh Feárna, Feóirlig, Fearann Dómhnaill, Feárnais, Fearsaid Mhór, Fiosgabhaig, Flaiseader, Flódaigearraidh, An Fhionndail, Foithir, Forsan Áird, Flaiseader, Feárnais, Fodhraitidh
- An Gearasdan, Gleann a' Chaolais, Gleann Comhann, Gleann Fhionghain, Goillspidh, Gleann Dail, An Gearasdan, Gleann Fhionnainn, Glinn Eilg, Galtraigil, An Garradh Fada, Gartaidh Mór, Gairbh, Geárrloch, Geárr Lóchaidh, Gilean, Gead an t-Sailleir, Gleann Afraig, Gleann Bhorghdail, Gleann Úige, Goirtlig, An Goirtean, Grúididh, Na Grúidean, Manachainn Rois
- Halastra, Hacraig, Heárrlois, Heasta
- Inbhir Aoidhe, Inbhir Garadh, Inbhir Ghórdain, Inbhir Moireasdan, Inbhir Narann, Inbhear Nis, Inbhir Pheofharain, Inbhir Theórsa, Inbhir Áiliginn, Innis an Ruighe, Innis nan Damh, Inbhir Dhrúidh, Inbhirean, Inbhir Chómhrainn, Inbhir Íonaid, Inbhir Farragaig, Inbhir Chirceig, Inbhir Nabhair, Inbhir Ruaidh, Inbhir Sin, Innis nan Líon, Inbhir Úige, Na h-Innseagan
- An Luirg, An Leathallt, Loch Álainn, Lága, An Lagan, Lagan, Báideanach, An Leathad, An Leathad, Cataibh, An Luirg, Latharan, Latharan a' Phuill, Leacainn, An Leathallt, Leac Mailm, An Leithrinn Mhór, Léanaidh, Leitir Fheárna, An Leitir, Ros, Lianasaid Mhór, Loch Aillse, Loch Carrann, Loch Cluanaidh, Loch an Inbhir, Loch Slinn, An Lón Mór, An Lón Dubh, Loth Beag, Lúib, An Lúb Chruaidh, Liabost, Lainn a' Chait, An Lagan, Loch Árdail, An Leacainn, An Longman
- Míolabhaig, Malaig, Meallan Theárlaich, Meallan Údraigil, A' Mhealbhaich, Mórar, A' Mhór-choille, A’ Mhormhaich, A' Mhóigh, A' Mhuigh, A' Mhanachainn, Muir Síorlaich, Marc-Innis
- An Nead, An Neag
- Obar Árdair, Obar Chaladair, Obar Itheachan, Ocal, An t-Olach, Omhanaich, Ormasgaig, Na h-Óbaidhnean, Ós, Oileán na Muc
- Am Ploc, Port Rígh, Peighinn a' Chorrain, Am Port Beag, Am Ploc, Am Poll Glas, Poll Iú, Port nan Con, Port nan Long, Port Mo Chalmaig, Portaigil, Port Sgeirea, Port Uairce, Prannsaidh Cruaidh, Port an t-Sróim
- Ros Mhaircnidh, Ruadhainn, Ratharsair, Radharaidh, Rátagan, Ráth, An Rubha Dearg, Réiseapol, Ruigh an Lóin, An Ruigh Cóinnich, An Rubha, Ródhag, Raoghard, Roisbheinn, Rúm, An Ráthaig Mhór
- Seannduaig, Strath Carrann, Srón an t-Síthein, Sannda Mhór, Stafain, Steinn, An t-Sáilean, Salachaidh, Sannda, Saingea Beag, Sanna, Sábhal, Sgalpaigh an t-Sratha, Sgarbh Sgeir, Sgonnsar, Sgobhairigh, Sgrabastair, Síldeag, Sgéubost, Sgeilpeach, Sgeirea, Sligeachan, Spainnigeadal, Srathan, Srath na h-Áirde, Srath Chainneart, Strath Carrann, Srath Pheofhair, Strath Rúsdail, Srón a' Chritheagain, An Stór, An Sruthan, An t-Srúigh, Súladal, Suardailigh, Saghair, Sgurr Gaoithe, Sgoraig, An t-Srathaidh
- Toirbheartan, Tunga, Taigh Iain Ghrót, Taobh Mhealanais, An Teanga, Na Tathagan, Thalasgair, An Tairbeart, Tealamainn, Tarscabhaig, Tom Aitinn, Tom na Croiche, Tunga, An Todhar, Tórr na Gréine, Tórrasdal, Na Torran, Toghsgaig, Tobhtaig, Tobhta, Toll a' Mhadaidh, Tranntail Beag, Tranntail Mór, Triaslann, Tróndairnis, Tríoslaig, Trumpan, Na Trí Port Mara
- Ulapul, Uachdar Thíre, Úige, Úigiseadar, Uilfhinis, Urrath, Uachdar Niad
Sléibhte[athraigh | athraigh vicithéacs]
- Aonach Meadhoin, Aonach Mór, Aonach Beag
- Beinn Cíoch na Íghne, Beinn Hób, Beinn Laoghail, Baosbheinn, Beinn a' Bhathaich Árd, Beinn a' Chaorainn, Beinn na Caillich, Beinn Údlamain, Am Bráigh Riabhach, Beinn a' Bhragaidh, A' Bheithneag Mhór, Am Báthach, Bad a' Chreamha, Beinn Áilleagan, Beinn Bhán, Beinn Damh, Beinn Dearg, Beinn Dearg, Toirbheartan, Beinn Dearg Mór, Beinn Fhada, Beinn Eighe, Beinn Fhionnlaidh, Beinn Liath Mhór, Beinn Sgritheall, Beinn Spionnaidh, Beinn Clíbric, Beinn Stac, Beinn Mhór na Cóigich, Beinn Laoghail, Beinn Mhór Asaint, Beinn an t-Síthidh, Beinn Uais, Am Baisteir, Beinn Tianabhaig, Blá Bheinn, Bruach na Fríthe, Beinn Labhair, Beinn Eighe, Beinn Laoigh, Am Bodach, Beinn a' Bheithir, Beinn a' Chuallaich, Beinn Eallair, Bidean nam Bian, Binnein Beag, Binnein Mór, Buachaille Eite Beag, Buachaille Eite Mór
- A' Chomraich, An Cárn Gorm, A' Chnó Dhearg, Cúl Beag, A' Chrálaig, Canasp, Cárn Eige, Cárn Mór, Cárn nan Gobhar, Cárn nan Gobhar, Srath Farair, Ciste Dhubh, Cona Mheall, Cúl Mór, Creach Bheinn, Cinn Táile, A’ Chuineag, Clach Glas, An Cuiltheann, Creag Meagaidh, Coire an t-Sneachda, An Caol Arcach, Cárn Dearg, Cárn Mór Dearg, Canasp
- An Díollaid
- Fuar Tholl, Fionn Bheinn, Fionne Bheinn
- Gleann Comhann, An Gearanach, Gairich, Gaor Bheinn, Garbh Bheinn, Gleadhraich, Glamaig, Geal-Chárn, Na Gruagaichean
- Healabhal Bheag
- Lárach an Taigh Mhóir, Ladhar Bheinn, Liathach, Leum Uilleim
- A' Mharconaich, Am Monadh Ruadh, Maoile Lunndaidh, Am Monadh, Meall a' Bhuachaille, Meall Fuar-Mhonaidh, Monadh Liath, A' Mhaighdean, Mám Sodhail, Maol Cheann-dearg, Meall a' Chrasgaidh, Meall na h-Eilde, Meall na Teanga, Móruisg, A' Mhór Bheinn, Marsco, Am Monadh Ruadh, Meall a' Bhúiridh, Mullach nan Coirean, Meall an Dobharchain
- An Ruadh-stac, An Riabhachan
- An Sgúrr, Sgór an Lochain Uaine, Sgór Gaoith, Sgorr na Díollaid, Sgúrr nan Ceannaichean, Stob a' Choire Mheadhoin, Stob Bán, Stob Choire Clamhraidh, Stob Garbh, Sáileag, Seana Bhráigh, Sgúrr a' Bhealaich Dheirg, Sgorr Ruadh, Sgúrr a' Mhaoraich, Sgúrr an Utha agus Fraoch-bheinn, Sgúrr Choinnich, Sgúrr Dhómhnuill, Sgúrr Ghiubhsachain, Sgúrr Fhuaran, Sgúrr Mór, Sgúrr na Cárnach, Sgúrr na Cíche, Sgúrr na Ciste Duibhe, Sgúrr na Lapaich, Sgúrr nan Ceannaichean, Sgúrr nan Ceathramhnan, Sgurr nan Clach Geala, Sgúrr nan Each, Sgúrr nan Eugallt, Sgúrr Thuilm, Srón a' Choire Ghairbh, Sleaghach, Stac Pollaidh, Sula Bheinn, Sgúrr an Ghreadaidh, Sgúrr an Mhadaidh, Sgúrr a' Mhadaidh Ruaidh, Sgurr Alasdair, Sgúrr Dearg, Sgúrr MhicCoinnich, Sgúrr na Banachdaich, Sgúrr na Coinnich, Sgúrr nan Gillean, An Stórr, Sgúrr a' Mháim, Sgúrr Eilde Mór, Sgúrr na h-Ulaidh, Stob Coire a' Cháirn, Stob Coire an Laoigh, Stob Coire Easain, Stob Coire Sgreamhach, Streap, Sgoraig, An t-Srathaidh
- An Teallach, Na Trí Port Mara
- Uachdar Niad
Lochanna[athraigh | athraigh vicithéacs]
- Loch Achaidh na h-Inich, Loch Afraig, Loch Ailleart, Loch Asaint, Loch Aillse, Loch Airceig
- Loch Bá, Loch Brácadal, Loch Bhraoin
- Loch Carrann, Loch Cluanaidh, Coire Uisg, Loch Ciseórn, Loch Chuaich, Loch a' Cháirn Bháin, Cam Loch, Loch a' Cháirn Bháin, Loch na Claise
- Loch Dúghaill, Loch Dubhthaich, Loch Dun Seilcheig, Loch Dún Bheagain, Loch nan Doirb
- Loch an Eilein, Loch Eilt, Loch Euraboil, Loch Eireachd
- Loch Fleóid
- An Geárr Loch, Loch Garraidh, Loch a' Ghartain
- Loch Liobhann, An Linne Dhubh, Loch Lochaidh
- Loch Mhór, Loch Ma-ruibhe, Loch Mhórair, Loch Mhúrlaig, Loch Mheathadaidh
- Loch Nis
- Loch Omhaich
- Na Lochan Sgeireach, Loch Sgamhain, Loch Seile, Loch Sín, Loch Shuaineart
- Loch Tréig
Tíreolaíocht[athraigh | athraigh vicithéacs]
- Áird nam Murchan, Ach nan Seileach, Allt Gránnda, Áth na h-Éilde, Abhainn Ilidh, Abhainn Brúra, Abhainn Ghlais, Abhainn Truim, Abhainn nam Manach, Abhainn Nis, Abhainn Theórsa , Abhainn Comhan, Abhainn Conann, Abhainn Carrann, Abhainn Sgitheach, Asaint, Abhairnis, Abhainn Gharadh
- Báideanach, Brághad Albainn, Am Buachaille, Bágh Shanabhait, Bealach Druim Uachdair, Bealach na Bá, Bhuia, Bodach Stórr, Bar Inbhir Éireann.
- Canaigh, Caol Thunga, An Cuan Sgíth, Cnóideart, Creag a' Chnocain, An Cuan Moireach, Cromba, Caolas Dhórnaich, Camas Neig, Coire chatachan, Calbha Beag, Calbha Mór, Carrann, Carrann, An Caol Catach, Caolas Chrombaidh, A' Chóigeach
- An t-Eilean Sgitheanach, Eige, Eilean a' Bhotail, Eilean Muireach, Eas a' Choin, Eas a' Chual Aluinn, Eadar Dá Chaolas, Eilean Iúbh, Eilean Ghruinneard, Eas Ploda, Eas na Smúide, Na h-Eileanan Nis, Eilean Musdile, Eilean Donnain, Eilean Fladda, Eilean Chathastail, Eilean a' Chléirich, Eilean nam Eich, Eilean Mhártainn, Na h-Eileanan Ascrib, Eilean Bán, Eas a’ Bhradain, Eas Aboist, Eas Mór, Eas Mór, Eas Mór, Eilean Stafainn, Eilean Shannda, Eilean nan Rón, Eileanan nan Gall, Eilean Naomha, Eilean Choraidh, Na h-Eileanan Samhraidh, Na h-Eileanan Tarsainn, Eilean an Róin Mór, Eilean Áigeis, Easa Chruachain
- Fladda-chúain, An Fharaird
- Gleann Dochartaich, Gleann Éite, Gleann Moireasdan, Na Garbh Chríochan, Gleann Afraig, Gleann Urchadain, Gleann Seile, Gleann Breadail, An Gleann Mór
- Íosaigh, An t-Iasgair
- Linne Fharair, An Lighe Rathairseach
- Mám Choire Ghearraig
- Oileán na Muc
- Páirc Náiseanta a' Mhonaidh Ruaidh, Páirc-gheólais iar-thuath na Gáidhealtachd, Pabaigh, Am Parbh
- Rúm, Ros, Ros agus Cromba, Rónaigh, Rubha an Dúnain, Ratharsair, Ros an Ear, Raineach
- Sandaigh, Srath Farair, An Srath Mór, Srath Narann, Strath Rúsdail, Srath na h-Áirde, Sgalpaig, Sódhaigh, Srath Ilidh, An Sloc
- Tróndairnis, Taobh Siar Rois, Tannara Mhór
- Uisge Dhorbaig, Uamh an Claonaite, Uisge Spé, Uaimh-Binn, Úruisg
Cultúr[athraigh | athraigh vicithéacs]
- Áird Tóirinis, Acadamaidh Ríoghail Inbhir Nis, Árd Sgoil Bhaile Theárlaich, Acadamaidh Allt a' Mhuilinn, Acadamaidh Alanais, Acadamaidh Inbhir Pheofharain, Acadamaidh Dhornaich, Árd-Sgoil Ghearrloch, Árd-sgoil a' Phluic, Árd-sgoil Phort Rígh, Árd-sgoil Ghoillspidh, Árd Sgoil Cheann Loch Biorbhaidh, Comann Camanachd Áird nam Murchan, Comann Camanachd A' Ghearasdain, Comann Camanachd Loch Abair, Comann Camanachd Lobhait
- Blár Chúil Lodair, Bailcnidh, Bun-sgoil Gháidhlig Inbhir Nis, Bun-sgoil nan Innseagan, Bun-sgoil Shléite, Am Bratach Síth, Biasdail
- Caisteal Eilean Donan, Ca na Catanach, Caisteal Armadal, Caisteal Dún Bheagain, Cathair-Eaglais Inbhir Nis, Carn Liath, Caisteal Tioram, An Caisteal, Clach a' Charridh, Clach a' Mheirlich, Clach Biorach, Clach an Tiompain, Caisteal Maol, Caisteal Bharraich, Caisteal Dún Bheagain, Caisteal Inbhir Nis, Caisteal Cill Rathaig, Caisteal Cheann Locha, Caisteal an Ime, Caisteal Chamuis, Caisteal Sgíobail, Caisteal na Sróine, Caisteal Mhíogharraidh, An Caisteal Ruadh, Cill Chríosd, Cúirt an Easbaig, Acadamaidh Cúil Lodair, Comann Camanachd Cheann na Creige, Comann Camanachd Chinn a' Ghiuthsaich, Comann Camanachd Shrath Spé, Coláiste na Gáidhealtachd an Iar, Comann Camanachd Cabar Feidh, Coláiste Diadhaireachd na Gaidhealtachd, Comann Camanachd Loch Bhraoin, Comann Camanachd an Eilein, Comann Camanachd Nabhair, Comann Camanachd Bhaile a' Chaolais, Comann Camanachd Bhoth Fhleasgainn, Comann Camanachd na Manachainn, Comann Camanachd Ghleann Gharaidh, Comann Camanachd Chille Mhaille, Comann Camanachd Cheann na Creige, Comann Camanachd Bhaile Ur an t-Sleibh, Comunn Camanachd Straghlais, Carn Liath, Cill Tighearna, Caisteal Dhún Robain, Caladal nan Gall
- Dún Ringill, Dún an Achaidh, Dún Anlaimh, Dún Beic, Dún Dubh, Dún Morbhaidh, Dúnrath, Dún Sgathaich, Dún Deórsa, Drochaid Cheasaig, Dun Dornaigil, Dún Creige
- Eilean Bheannchair, Eilean Mo Chridhe, Na h-Eileanan Samhraidh, An t-Eilean Dubh
- Féill Sheórsa
- Ionad Chaluim Chille Íle
- Na Gathan
- Lárach Mór, Láirig Dhrú, Lámh-sgríobhainn Fheárnaig
- Mórag, Muc-sheilch
- Niseag, Nórnais
- Ospadal an Rathaig Mhóir, Obair Oidhche, Oilthigh na Gáidhealtachd agus nan Eilean
- Páirc a' Bhucht, Poileas a' Chinn a Tuath, Príosan Achadh a' Phortair, Páirc nan Laoch
- Rubha an Dúnain, Rathad-iarainn na Gáidhealtachd
- Sníosort, Slighe na Gaidhealtacht an Iar, Seileag, Seann Eaglais Ard, Stáisiún Gleann Fhionnainn, Sabhal Mór Ostaig, Srath Nabhair, Seann Triubhas, Sodor agus Manainn, Stéisean Easa Chruachain
- Taigh-ósta Taigh an Rígh, Teach solais Rua Reidh, Tulach an tSionnaich, Tigh 'n Fhuamhair, Té Bheag, Taobh Loch Iall
- Uamh An Ard-Achaidh


text:
- TIOTAL
- Eaglais na Manachainn (ceann an iar na trannsa)
- EXTERNAL ID
- HC_INV_BEAULYPRIORY
- ÀITE
- A' Mhanachainn
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mhòraig
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 13444
- KEYWORDS
- manachainnean
'S e seo dealbh-camara de cheann an iar na trannsa aig Eaglais na Manachainn. Tha an Eaglais aig ceann an ear na prìomh cheàrnaig sa Mhanachainn. Chaidh a stèidheachadh mu 1230 le Sir Iain Bisset do na manaich den òrdugh Valliscaulian Frangach. Bha manachainnean cuideachd acasan ann an Àird Chatain ann an Earra Ghàidheal agus aig Plas Càrdain ann an siorrachd Mhoireibh. Chaidh a' mhanachainn a leudachadh agus a h-atharrachadh eadar an 14mh agus an 16mh linn ach às dèidh an Ath-leasachaidh thòisich an togalach a' crìonadh. Sna 1650an thog saighdearan Chrombail air falbh pàirt de na clachan aice gus an cur a-steach don ghearastan ann an Inbhir Nis. Ann an 1901 chaidh pàirt den chuid a tuath aig a' mhanachainn ath-thogail às ùr mar thrannsa tiodhlacaidh do Chlann MhicCoinnich ChinnTàile


text:
Kl.
Cenannus d'argain d'Amlaibh Cuaráin go n-Gallaibh & go Laignibh go rug boruma mor les & co farccaibh sochaidhe dia muintir um Bresal mac nAilellen & gur bris maidm for Oibh Nell og Ard Maolcon.
Cath Cille Mone re Domnall mac Congalaigh go n-Gallaibh Atha Cliath for Domnall mac Muircertaigh for righ Temrach dú a ttorcair ile um Ardgar mac Madudain ri Uladh, um Donnagán mac Mailmure rí Airgíall & im Fergus Fial rí Cuailgne & um h. Cuilennain rí Conaille et alii nobiles.
Proinntech Lainne Leire do losccadh la Domnall mac Muircertaigh ri Temrach & cetra ced do dul martra ann eidir fira & mna.
Lugbadh et Druim Inasglainn d'argain la Glun hIlair .i. Murchadh.
Kl.
Cuilen mac Builb rí Alban do marbadh do Bretnaibh a ttigh tenedh.
Domnall mac Muircertaigh do innarbadh a righe Midhe do macoib Aodha.
Tuathal comurba Ciaráin & episcopus subita morte post ieiunium treduanum obiit.
Maolsamhna comorba Cainnigh quieuit.
Domnall mac Muircertaigh iterum i Mide gur loft eidir cealla et daine do neoch fúair ar a cénn.
Maonach mac Maeilmichil episcopus Cluana muc Nois.
Niall mac Aodha ri Uladh moritur.
p.192
Kl.
Cath eitir Ulltaibh et Dal nAraidhe dú a ttorcair Aodh mac {MS folio 201va (304[bis]a)} Loingsigh rí an Coiccidh et alii. Eochaidh uictor fuit.
Cluain Iraird & Fobar et Lann Ela & Disirt Tola do losccadh et d'argain la Domnall mac Muircertaigh.
Murchadh mac Finn ardrí Laigen do marbadh la Domnall Cláen tre tangnacht.
Kl.
Concupur mac Taidg airdrigh Connacht {moritur}.
Cath Ceisi Corainn eidir Glun hIlair et Connachtaibh dú a ttorcair ile um Cathal mac Taidg rí Connacht & Tadhg mac Muircertaigh ri H. nDiarmada & Murchadh mac Flainn meic Glethnechain taoisech Clainne Murchadha & um Gebennach mac Aodha ri H. Maine & um Serrach h. fFlaithbertaigh {i ffrithguin} & alii. Inradh Connacht la Glun hIlair .i. Murchadh iar sin.
Beccan comorba Finnen episarpus quieuit.
Ailill mac an Laignigh comurba Caoimgein quieuit.
Kl.
Maidm for Domnall mac Congalaigh re n-Donnchadh Fionn mac Aoda du a ttorchair Congalach mac Laidhgnén & Cathal mac Flannagain & alii.
Muircertach mac Aoda .i. rí Mide .i. meic Flainn h. Maoileclainn do marbadh la Domnall mac Congalaigh.
Donnchadh Finn mac Aoda meic Flainn do marbadh la Aed for faosam Bernain Ciarain tre meabail.
Murchadh Glun Illair airdri Ailigh do marbadh la Cinel Conaill.
Maidm for H. cCinnsiolaigh ria nOsraighibh dú a ttorchair ile um Donnchadh mac Ceallaigh {MS folio 201vb (304[bis]b)} ri H. cCinnsiolaigh et alii nobiles.


text:
1976
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1976 (MCMLXXVI).
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Bhuannaich Saul Bellow an Duais Nobel ann an Litreachas.
- Chaidh Almere (Na Tìrean Ìsle) a stèidheachadh.
- Taisgealadh bohrium ann an Dubna.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 15 an Gearran - John Lamont, neach-poileataigs à Alba.
- 10 am Faoilleach - Ian Poulter, cluicheadair goilf.
- 5 an Giblean - Henrik Stenson, cluicheadair goilf à Gothenburg, an t-Suain.
- 10 an Lùnastal - Ian Murray, neach-poileataigs Pàrtaidh Làbarach na h-Alba.
- 26 an Lùnastal - Dòmhnall Camshron, neach-poileataigs Albannach.
- 5 an t-Sultain - Carice van Houten, ann an Leiderdorp. Actair às na Tìrean Ìsle.
- 27 an t-Sultain - Francesco Totti, san Ròimh. Cluicheadair ball-coise às an Eadailt.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 14 an Giblean - Mariano Ospina Pérez, ann am Bogotá. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 26 an Cèitean - Martin Heidegger, ann am Freiburg im Breisgau. Feallsanaich às A' Ghearmailt.
- 11 an t-Iuchar - León de Greiff, ann am Bogotá. Bàrd à Coloimbia.
- 25 an Lùnasdal - Eyvind Johnson, ann an Stockholm. Sgrìobhadair às an t-Suain.
- 5 an Dàmhair - Lars Onsager, ann an Coral Gables (Florida). Ceimigear.
- 30 an Dàmhair - Gustav Hertz, ann am Berlin an Ear. Fiosaigiche às a' Ghearmailt.
- 9 an t-Sultain - Mao Zedong, ann am Beijing. Neach-poileataigs à Sìona.
- 26 an t-Sultain - Leopold Ruzicka, ann am Mammern. Ceimigear à Croàisia.


text:
Am bliadhna fhuair 27 oileanaich obair samhraidh air Sgeama Greis Gnìomhachais nan Oileanach, a tha air a’ ruith le Comunn na Gàidhlig le taic bho Iomairt na Gaidhealtachd is nan Eilean.
Tha na h-oileanaich, a tha fileanta neo ag ionnsachadh Gàidhlig, ag obair còmhla ri gnìomhachasan is buidhnean san treas roinn air feadh na Gàidhealtachd’s nan eilean. Tha an obair a’ seasamh airson co-dhiù 10 seachdainean, rè mìosan an t-samhraidh.
Tha an sgeama ag amas air cothrom a thoirt do oileanaich cothrom obrach fhaighinn còmhla ri gnìomhachasan is buidhnean far a bheil a’ Ghàidhlig na prìomh cànain san àite-obrach.
Tha buannachdan san sgeama dhan luchd-fastaidh cuideachd leis gu bheil iad a’ faighinn obraichean òga misneachail le sgilean sònraichte agus gu bheil iad a’ faighinn taic-airgid airson compàirteachadh san sgeama.
Thuirt Dòmhnall MacNèill, ceannard Chomunn na Gàidhlig: “Tha sinn air leth moiteil às an sgeama sa a th’ air a bhith a’ ruith gu soirbheachail a-nis airson 10 bliadhna. Thairis na 10 bliadhna sa tha faisg air 250 oileanach air compàirteachadh air an sgeama.
“Am bliadhna sa, tha oileanaich againn sgapte air feadh na sgìrean le feadhainn an Leòdhas, Uibhist a-tuath, Beinn na Fadhla, Uibhist a-deas, Barraigh, Tiriodh, An t-Eilean Sgitheanach agus an Inbhir Nis – tha seo air cothrom a thoirt do oileanaich a th’ ann an colaistean is oilthighean air feadh Alba tilleadh dhachaigh dhan coimhearsnachdan aca fhèin agus beagan cosnaidh a dhèanamh fad mìosan an t-samhraidh.”
Caitlin NicFhearghais a bha air greis gnìomhachais còmhla ri Cànan ann an Slèite.


text:
- TIOTAL
- Port-adhair Inbhir Nis (Dail Chrois), 1968
- EXTERNAL ID
- GB1796_1989_P21_1
- ÀITE
- Dealgros
- SGÌRE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Crothaigh 's Dealgros
- DEIT
- 22 An Cèitean 1968
- LINN
- 1960an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11031
- KEYWORDS
- airfields
aerodromes
royal air force
air travel
airlines
aircraft
aeroplanes
'S e sealladh bhon adhar air Port-adhair Inbhir Nis ann an 1968 a th' anns an dealbh seo.
B' e raon-adhair airm a bh' anns an làraich an toiseach ann an 1939 agus chaidh fhosgladh gu h-oifigeil mar RAF Dail Chrois ann an 1940. Thòisich seirbheisean poblach ann an 1947 agus dh'fhàs am port-adhair beag air bheag bhon uair sin.
Thòisich British European Airways a' dol gu London Heathrow ann am meadhan nan 1970an. Chaidh an t-slighe seo a ghabhail thairis le Dan-Air ann an 1983 agus chuir iad seirbheisean air bhonn gu ruige Manchester agus London Gatwick anmoch anns na 1980an.
A bharrachd air tursan gu taobh deas na h-Alba agus Sasainn tha Inbhir Nis cudromach am measg phort-adhair na Gàidhealtachd agus nan Eilean
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Tony Blair
'S e Prìomh-mhinistear an Rìoghachd Aonaichte a bh' ann an Tony Blair/Blàrach. 'S e ceannard a' phàrtaidh Làborach a th' ann agus tha e air na cheannard oir bho 1994 agus mar prìomh-mhinistear Breatainn bho 1997 nuair a chuir làbor na Tòraidhean a-mach a cumhachd anns an taghaidh pàrlamaid.
Mar ceannard a' phàrtaidh làborach tha e air trì taghaidhean-parlamaid a bhuannachadh : ann an 1997, 2001 agus 2005.
Chaidh fòghlam aige Fettes College ann an Dùn Èideann agus Oilthigh Oxford an Sasainn. Mus do ghabh e ri poileataigs bha dreuchd aige mar fear lagha. Tha e pòsda agus tha ceathrar cloinne aige.


text:
- TIOTAL
- Taobh a-staigh Bothan Phreasmhurchrach
- EXTERNAL ID
- AB_HFM_BOTHY_05
- ÀITE
- Baile Ùr an t-Slèibh
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Ceann a' Ghiùthasaich 's Innis
- DEIT
- 28 An t-Sultain 2007
- CRUTHADAIR
- Jamie Gaukroger
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 320
- KEYWORDS
- caoraich
cìobaireachd
Chaidh Bothan Phreasmhuchrach, a tha air a bhith air a ghluasad gu Taigh-tasgaidh na Gàidhealtachd, a thogail an toiseach tràth anns na 1900an aig Preasmuchrach faisg air Dail Chuanaidh le mu 65 maidean rèile a bha air an ath-chuartachadh.
Seo prìomh sheòmar agus tha e a' sealltainn an dòigh-beatha a dh'fhaodadh a bhith aig cìobair. Tha am measgachadh de stuthan taighe agus stuthan obrach a' sealltainn cho ceangailte 's a bha na dhà ri chèile ann am beatha a' chìobair


text:
- TIOTAL
- Sanas Taigh-cluiche Inbhir Nis airson a' chomadaidh 'Speed the Plough'
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D313_100
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1850an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 4835
- KEYWORDS
- taighean-cluiche
sanasan dealbhan-cluiche
sanasan taighean-cluiche
dealbhan-cluiche
bròn-chluich
baoth-chluich
òran
dannsa
cleasaichean
ban-chleasaichean
dràma
actairean
cluicheadairean
Sanas Taigh-cluiche Inbhir Nis airson oidhche de chuirm air Dihaoine 12mh Iuchair, 1850. Tha a' chuirm a' tachairt anns an aon seachdainn ri 'Fèill Mhòr na Cloimhe' is chan eil teagamh nach biodh an taigh-cluiche na bu trainge air sgàth seo.
Tha am prògram a' tòiseachadh le comadaidh, ann an còig earrannan, den ainm 'Speed the Plough', 's an uairsin 'Celebrated Newmarket Jockey Dance'. Rinn A' Bhph. Mhoireach 'Highland Fling' is chrìochnaich an oidhche le 'Warlock' - dràma romansach.
Thòisich taisbeanadh na h-oidhche aig 8f agus bha prìsean nan suidheachan eadar sia sgillinn anns a' ghaileiridh agus dà thasdan anns na bocsaichean. Tha na briathran Laideann 'Vivat Regina' ('Beath' Fhada dhan Bhànrigh'), sgrìobhte aig bonn an t-sanais, mun Bhànrigh Bhictoria.
Chan eil e soilleir cuine a dh'fhosgail an Taigh-cluiche Rìoghail an toiseach, ach tha teisteanas ann a tha a' toirt taic dhan bheachd gu robh e ann ro 1826. Ghluais an taigh-cluiche gu Seòmraichean Lowe, air Sràid na h-Eaglaise, ann an 1849, agus ghluais e dha àite mu dheireadh, air Sràid na Bruaich, dà bhliadhn' deug thar fhichead an dèidh sin. Chaidh an Taigh-cluiche Rìoghail a sgrios le teine air madainn Dimàirt, an t-17mh den Mhàirt, 1931. Bha taisbeanadh Will Fyffe air fhosgladh an oidhche roimhe ach cha deach mòran de na propan aige neo an t-airgead a chaidh thoirt a-steach a lorg a riamh


text:
Castilla-La Mancha
'S e fear de mòr-roinnean na Spàinne a tha ann Castilla la Mancha (IPA: kas'tiʎa la 'mantʃa). Tha e suidhichte dìreach ann am meadhan na dùthcha, ri taobh na Madrid. Tha port-adhair eadar-nàiseanta ann an Ciudad Real.[1] ‘S e Toledo prìomh-bhaile na Roinne. 'S e Castilla la Mancha an treas ceàrn as motha a tha anns a' Spàinn. Tha e cho farsaing ri 79,463 cilemeatair ceàrnagach, 15.7% na dùthcha. Anns a' bhliadhna 2009 bha 2,098,373 duine de shluagh ann,[2] le dluths aig àireamh 26.4 duine gach km². ‘S e dìreach Spàinntis a tha ga bruidhinn ann an Castilla La Mancha. Tha i na Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh fo smachd an Cortes de Castilla La Mancha. Tha pàrlamaid le ceann-suidhe agus Buidheann Riaghlaidh aige.[3] Tha còig sgìrean anns Castilla la Mancha, mar a leanas:
Ceangal a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
Andalusia • Aragón • Asturias • Na h-Eileanan Balèarach • Na h-Eileanan Canàrach • Cantàbria • Castilla-La Mancha • Castilla y León • Catalòinia • Co-chomann València • Dùthaich nam Basgach • Extremadura • A' Ghàilis • Madrid • Melilla • Murcia • Nafarroa • La Rioja • Ceuta


text:
4 an t-Ògmhios
'S e 4 an t-Ògmhios an 155mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (156mh ann am bliadhna-leum). Tha 210 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan
- 1946 - Fhuair na h-Eileanan Filipineach neo-eisimeileachd bho na Stàitean Aonaichte.
Breithean
- 1877 - Rugadh Heinrich Otto Wieland (1877 - 1957), ceimigear Gearmailteach.
- 1882 - John Bauer, ann an Jönköping. Neach-ealain às an t-Suain.
Bàsan
- 1934 - Iain Eairdsidh MacAsgaill (Bàrd Bheàrnaraigh), bàrd Gàidhlig agus pìobaire.
- 1941 - Friedrich Wilhelm Viktor Albrecht, ann an Doorn. Ceusair Uilleam II na Gearmailte.


text:
- TIOTAL
- Abhainn Seile agus Gleann Seile, Taobh Siar Siorrachd Rois
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0979
- ÀITE
- Gleann Seile
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Gleann Seile
- LINN
- 1940an; 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32900
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Blàr Gleann Seile
Seumasaich
glinn. Rathad nan Eilean
Na Còig Peathraichean
Creag an Damh
Sgùrr an Lochain
Sgùrr na Sgine
An Diollaid
beanntan
Tha a' chairt seo a' sealltainn Abhainn Seile agus Gleann Seile ann an Taobh Siar Siorrachd Rois. Tha trì mìle a dh' fhaid ann an Abhainn Seile a tha tòiseachadh an Loch Seile agus a' tighinn gu ceann an Loch Mùideart.
Tha luchd-turais gu math dèidheil air Gleann Seile a tha na phàirt de Rathad nan Eilean, agus anns a' bheil grunn de bheanntan àrd. Tha na beanntan ris an canar Còig Peathraichean Chinn Tàile rim faicinn ann an ceann a tuath Gleann Seile, agus gu deas tha beanntan nas àirde na 3000 troigh mar eisimpleir Creag nan Damh, Sgùrr an Lochain, Sgùrr na Sgine agus an Diollaid.
'S ann air an 10mh là dhen Òg-mhios 1719, a bha Blàr Gleann Seile anns a' ghleann seo le caidreachas anns an robh Seumasaich Ghaidhealach agus Spàinntich, a' strì an aghaidh shaighdearan le Riaghaltas Bhreatainn. B' e arm a' Riaghaltais aig an robh buaidh.


text:
Rob Ruadh MacGriogair
Bha Raibeart Ruadh MacGriogair, (7 am Màrt 1671 - 28 an Dùbhlachd, 1734), no Rob Ruadh mar a bu trice a theirte ris,[1] na dhuine ro chliùteach ann an Alba aig toiseach na h-ochdamh linn deug. Aig amannan bha e na fhear-gnothaich speiseanta, ach aig amannan eile 's e fear-togail-creich a bh' ann, agus chuir e seachad mòran dheth bheatha fo chàrn.[2]
Rugadh Rob Ruadh ann an Gleann-Gaoil, aig ceann Locha Ceiterein, mar a gheibhear a-mach ann an Clàr nam Baistidhean Sgìre Bhochanan. B' iad Dòmhnall MacGregor agus Mairead Chaimbeul a phàrantan. Phòs e Màiri Eilidh NicGriogair à Comar, a rugadh aig an fhearann Lànaidh, An t-Iomaire Riabhach. Phòs iad ann an Gleann Aircleid san Fhaoilteach 1693.[3] Rugadh ceathrar mhac dhaibh: Seumas Mòr, Rànall, Coll, agus Raibeart, neo Rob òg mar a b' fheàrr a dh'aithneachadh e.
Bha Raibeart na Sheumasach bhon bhroinn,[4] agus thathar ag ràdh gun robh e an làthair aig Cath Raon Ruairidh, 1689; gu deimhinne bha e fhèin agus a dhaoine an sàs ann am Blàr Ghleann Sheile, 1719. Ach chaill e Blàr Sliabh an t-Siorraim, 1715 ged a mhiannaich e bhith ann.
Bha e na chreachadair na Gàidhealtachd àitheanta ris an Robin Hood na h-Alba. Gu h-ainmeil na neach-malairt na cruidh, dh'fhàs e meirleach-chruidh a reic dìon a nabaidhean an aghaidh meirlich eile. Nuair dh'fhàillig a' mhalairt-dìona, bha Raib Ruadh fo chasaid de mealltachd agus bha e air a chur an chèile cho neach-cùirn. An dèidh sin rinn Seumas Greumach, a' chiad Dhiùc a' Mhonaidh Roise, a phrìomh-neach-fiach, grèim air a tìrean, chog Raib Ruadh leis an diùc gus an 1722, nuair bha Raib Ruadh co-èignichte a ghèilleadh. Nas fhadalaiche air chur am prìosan, bha e air mhathadh mu dheireadh thall ann an 1727. Bhàsaich e aig an taigh aig Inbhir Lòch Làirig Beag, Both Chuidir, air Dùbhlachd 28mh 1734.[5]
Bha an dùsgadh-inntinn dhan uirsgeul Raib Ruadh le Walter Scott an t-seann-sgeul air Raibeart Ruadh MacGriogair.[6] Tha freagarrachaidhean a sgeul air ràdh air a bhith ann am filmichean, nas comharraichte Raib Ruadh, le Liam Neeson 'san dreuchd na h-ainme.
Th' An Taigh an Glinn-Gaoil air an tràigh Locha Ceiterein a' cur là air ais dhan 18mh linn le fosglan air chur là air ri 1707, agus tha e togta air an làrach an bothain na cloiche na 17mh linne far a rugadh Raib Ruadh air smoaineachadh. O chionn an 1930an bh' an toglach Seòrsa B-clàraichte 'sna làmhan de ùghdarrasan-uisge leantainneach air a bhith, ach bha fèineachd air chur air cho barrachd ri riatanasan agus air chur suas ri reic-tairgse ann An t-Samhain 2004 a dh'aindeoin cur an aghaidh às a' Phàrtaidh Nàiseanta na h-Alba.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Raib Ruadh air an Làrach-lìn
- Alba Neo-fhoillsichte - Raibeart Ruadh MacGriogair
- FAQs timcheall Raib Ruadh
- Dr Iain MacAonghuis a' bruidhinn air Rob Ruadh (Gàidhlig)
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Historical Memoirs of Rob Roy and the Clan MacGregor; K. Macleay, M.D.; Edinburgh, William Brown, 1881
- ↑ Rob Roy MacGregor,His Life and Times, by W H Murray; Published by Conongate books Ltd 3ed ed 1996.
- ↑ The Highland rogue: or, the memorable actions of the celebrated Robert MacGregor, commonly called Rob Roy, by Elias Bockett, possibly Daniel Defoe; 1724. Published by ECCO Print Editions
- ↑ Rob Roy MacGregor,His Life and Times, by W H Murray; Published by Conongate books Ltd 3ed ed 1996.
- ↑ Historical Memoirs of Rob Roy and the Clan MacGregor; K. Macleay, M.D.; Edinburgh, William Brown, 1881
- ↑ The Highland rogue: or, the memorable actions of the celebrated Robert MacGregor, commonly called Rob Roy, by Elias Bockett, possibly Daniel Defoe; 1724. Published by ECCO Print Editions


text:
- TIOTAL
- Aithriseachd mun Ionad Creag Àrd, Agallamh còmhla ri neach-dèiligidh (Gàidhlig)
- EXTERNAL ID
- SMO_ISLANDVOICES_02_GD
- ÀITE
- Loch nam Madadh
- SGÌRE
- Uibhist a Tuath
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Uibhist a Tuath
- DEIT
- 2007
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Sabhal Mòr Ostaig and Cothrom Ltd
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Gordon Wells Sabhal Mòr Ostaig
- AITHNEACHADH MAOINE
- 2843
- KEYWORDS
- obair shòisealta
feuman sònraichte
Tha Dòmhnall MacFhionghain na neach-dèiligidh aig Ionad Creag Àrd. An seo tha e a' bruidhinn air na bhios e a' dèanamh aig Creag Àrd. Tha e a' bruidhinn cuideachd air na dealbhan a tha e a' taisbeanadh aig ionad ealain Taigh Chearsabhagh. Tha e an uair sin ag innse dè eile bhios e a' dèanamh tron t-seachdain, ag ainmeachadh àite-obrach eile (NAAFI, Lovats), agus cur-seachadan ciùil deireadh na seachdain.
Tha a' bhidio seo bhon DVD 'Guthan nan Eilean' a rinneadh le Sabhal Mòr Ostaig agus Cothrom Earr mar phàirt de phròiseact Eòrpach Leonardo POOLS. Tha 40 bhidio ghoirid air an DVD, airson luchd-ionnsachaidh na Beurla agus na Gàidhlig, a tha a' sealltainn beatha làitheil ann an Uibhist agus Beinn a' Bhaoghla.
B'e Gordon Wells co-òrdanaiche a' phròiseict 'Island Voices'. Ceangail ri bloga a' phròiseict an seo
Dòmhnall MacFhionghain, 's tha mi a' fuireach ann an Cnoc Cuidhein.
Bidh mi a' tighinn a-mach a Chreag Àrd a h-uile dà latha san t-seachdain - Dimàirt agus Diciadain.
Bidh sinn a' gabhail tì an toiseach. Bidh sinn an uair sin a' dèanamh fuirm agus na stools, no ge be dè bhios againn ri dhèanamh. Bidh sinn an uair sin a' dol a Thaigh Chearsabhagh airson lunch, gu math tric sandwiches le tuna no salmon agus salad.
Cha dèan mi ach na dealbhan a thaghadh seach gu bheil an taigh agamsa cho faisg air a' mhuir. (Bha mi) riamh keen air bàtaichean, 's dol a dh'iasgach. An uair sin, nuair a bhios an centre a' dol air tripichean as t-samhradh a Steòrnabhagh no dhan Eilean Sgitheanach bidh mi a' falbh air na ferries.
Bidh mi ag obair sa Naafi - well, 's e Lovats a th' ann a-nis - trì latha san t-seachdain - Diluain 's Dimàirt .... Diluain 's Diciadain 's Dihaoine.
Aig a' weekend bidh mi a-staigh ach a' dol chun accordion and fiddle club a h-uile dàrna Disathairne air feadh a' gheamhraidh, ach a dh'aithghearr bidh e deiseil airson an t-samhraidh.
Chan eil aona note (agam) - ach dìreach a' togail nan tuneichean bho tapeichean no CD no ge be càite eile an cluinn mi iad ... a' cluich coltach ri Iain MacLachlainn, no Bobby MacLeod, no Jimmy Shand, no fear dhe na h-old favourites.


text:
Manachainn Rois
'S e clachan air a' Ghàidhealtachd a tha ann am Manachainn Rois (Beurla: Fearn).[1] Tha e suidhichte mu dà mhìle san àirde an iar-thuath Baile an Todhair ann an Taobh Sear Rois. Dìreach san ear-thuath tha Baile an Droma.
Nochd ainm a' bhaile mar Nova Farina ann an Laideann[2] agus a-rèir Dwelly chleachd muinntir an àite fhèin an t-ainm "a' Mhanachainn". [3]
Chaidh abaid a stèidheachadh deas air Caolas Dhòrnaich eadar Drochaid a' Bhanna agus Eadardan ann an 1225 le Fearchar, ciad Iarla Rois. Ach air sgàth 's nach robh am fearann torrach gu leòr an seo, fhuair muinntir na h-Eaglaise cead oifigeil airson an abaid ath-thogail a-rithist ann an 1238 ann am Manachainn Rois far a bheil i gus an latha an-diugh. Tron na bliadhnaichean dh' fhàs clachan beag timcheall na h-abaide. Ann an 1742 bha tubaist ann, thuit mullach na h-abaide sìos am broinn na h-eaglaise. Chaidh mu 50 duine a mharbhadh, ach ann an 1771 bhathar a chàradh an abaid a-rithist.
Tha stèisean-rèile ann air Loidhne a' Chinn a Tuath eadar Inbhir Ghòrdain agus Baile Dhubhthaich leis an ainm Fearn/Manachainn Ros, ach tha e nas fhaisge air Baile an Droma.[4]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “Scotrail: Station Names 2015”. Ainmean-Àite na h-Alba. Air a thogail 29mh dhen Dùbhlachd 2016.
- ↑ Iain Mac an Tàilleir, "Ainmean-àite", Pàrlamaid na h-Alba, duilleag 48
- ↑ Faclair Dwellys
- ↑ “Fearn”. Rèile na h-Alba. Air a thogail 29mh dhen Dùbhlachd 2016.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Am baile - Abaid Mhanachainn Rois (Gàidhlig)
- Gazetteer for Scotland - Manachainn Rois (Beurla)
- Undiscovered Scotland - Abaid Mhanachainn Rois (Beurla)


text:
- TIOTAL
- 5 Seallaidhean de Coit a' Ghartain
- EXTERNAL ID
- PC_JMACGILLIVRAY_003
- ÀITE
- Coit a' Ghartain
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Daothal 's Ràta Mhurchais
- DEIT
- 20 Am Màrt 1905
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- J MacGillivray
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28839
- KEYWORDS
- spòrs, saor-ùine
cur-seachad
Cairt-phuist leis a' bhliadhna 1906 oirre chun a' Bh-Uas Ghrannd air Sràid Scotia, Glaschu, bho 'Katie', air a bheil còig seallaidhean de bhaile Coit a' Ghartain. 'S iad na seallaidhean air a chairt-phuist fear dhen bhaile fhèin, Loch Bhaile Mhuilinn; an Drochaid Spè aig Coit a' Ghartain, Abhainn Spè agus raon-goilf a' bhaile. Sgrìobh Katie, 'At Grantown today. Fearful rain, got soaked. Nothing but rain since we came, got your letter, hope you will have a dry weekend.'
Tha Coit a' Ghartain 9.5 km an ear-thuath air an Aghaidh Mhòir. Bha clachan an seo anns an t-17mh linn, air an robh An Gart, ach 's ann às dèidh fosgladh an stèisein rèile an 1863 a chaidh am baile a leasachadh gu ceart. Chaidh an stèisean rèile ainmeachadh mar 'Boat of Garten' air a' bhàta-aiseig slabhraidh a bhiodh a' falbh air Abhainn Spè aig Gartan Mòr. Chaidh drochaid a chur an àite a' bhàta-aiseig an 1899, ach chumadh an t-ainm 'Boat of Garten'.
Dhùin stèisean rèile Coit a' Ghartain airson luchd-siubhail an 1965, ach tha Companaidh Rèile Shrath Spè air a bhith a' cur togalach an stèisein agus an loidhne gu feum, le trèana-smùide a' ruith eadar an Aghaidh Mhòr agus Broomhill, taobh Coit a' Ghartain.
Tha Loch a' Ghartain, far a bheil ionad-coimhid iolairean-uisge, na laighe gu sear air Coit a' Ghartain.


text:
- TIOTAL
- Taisbeanadh Dhathan Eilginn, Sultain 1909
- EXTERNAL ID
- PC_GM_ALBUM_26
- ÀITE
- Eilginn
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH
- DEIT
- 18 An t-Sultain 1909
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23151
- KEYWORDS
- an t-arm
saighdearan
caismeachdan
bratach rèisimeidean
raointean caismeachd
rèisimeidean
Dealbh-camara de bhuidhinn-airm de Rèisimeid Shìophoirt a' togail a brataich air caismeachd an Eilginn air 18 Sultain 1909. Chithear tùr Cathair-eaglais Eilginn sa chùl.
Chruthaicheadh Rèisimeid Shìophoirt mar phàirt de Leasachaidhean Childers an 1881, le amaladh den 72na Rèisimeid Ghàidhealach (Duke of Albany's Own) is an 78mh Rèisimeid Ghàidhealach (Ross-shire Buffs). B' e Dùn Deòrsa prìomh-ionad Rèisimeid Shìophoirt airson a' mhòr-chuid dhe a beatha. Is facail-suaicheantais na rèisimeid, 'Cuidich an Rìgh'
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach


text:
- TIOTAL
- A' coimhead gu tuath on drochaid-coise aig Stèisean Orbliston, Ògmhios 1960
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_1163
- ÀITE
- Orbliston
- SGÌRE
- Fachabair
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH
- DEIT
- 14 An t-Ògmhios 1960
- LINN
- 1960an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27819
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
rathaidean iarainn
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
San dealbh-chamara seo chithear an sealladh a' coimhead gu tuath on drochaid-coise aig Stèisean Orbliston san Ògmhios 1960.
Chaidh Stèisean Àrd Fhachabair fhosgladh le Rèile Gobhail Inbhir Nis is Obar Dheathain (I&AJR) an 18mh den Lùnastal 1858. B' e an I&AJR tè de na companaidhean a chaidh còmhla gus Rèile na Gàidhealtachd a stèidheachadh ann an 1865. Chaidh an t-ainm ùr 'Orbliston Junction' a chur air san Dàmhair 1893 nuair a thàinig e gu bhith na ghobhal aig loidhne gobhail Fhachabair. Chaidh am facal 'Junction' (gobhal) a thoirt air falbh san t-Sultain 1960. Dhùin e do thrafaig bathair sa Ghiblean 1964 agus do sheirbheisean luchd-siubhail san Dùbhlachd sin.


text:
- TIOTAL
- Sgioba Criogaid nan Gaisgeach
- EXTERNAL ID
- PAW25065
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21309
- KEYWORDS
- cricket
Uaireannan bidh Am Baile a' tighinn tarsainn air dealbh le glè bheag de dh'fhiosrachadh no gun sgath idir. Mas urrainn dhur ar cuideachadh, cuir fios thugainn le bhith a' cleachdadh a' phutain 'Cuir beachd ann'.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Ar n-Obair
Tha obair Dualchas NÓdair na h-Alba co-cheangailte ri bhith a' toirt c¨ram dhan dualchas nÓdarra, a' toirt cothrom do dhaoine a mhealtainn, gan cuideachadh ga thuigsinn agus a' cur luach ann, agus a' toirt taic dhan fheadhainn a tha ga riaghladh.
'S e ar r¨n gum bi dualchas nÓdarra air a chleachdadh 's air a riaghladh ann an d˛igh sheasmhach. Tha ar sgrýobhainnean Natural Heritage Futuresáa' mýneachadh lŔirsinn air c˛ ris a dh'fhaodadh dualchas nÓdarra na h-Alba a bhith coltach ann an 2025, agus mar a ghabhadh sin a choileanadh. Le bhith a' gluasad a dh'ionnsaigh na lŔirsinn sin bidh feum air obair bho raon farsaing de bhuidhnean is daoine fa leth.
Tha sinn air ar Plana Corporra 2015-2018áagus ar Plana Gnýomha 2014-15áfhoillseachadh.
Tha Ro-Innleachd agus Prýomhachasan a' mýneachadh mar a chuireas obair SNH ri amasan an Riaghaltais, agus tha aithrisean na chois mu mar a chuireas ar n-obair gu m˛r ri eaconomaidh na d¨thcha agus ri slÓinte 's fallaineachd dhaoine.
Coltach ri iomadh buidheann phoblach eile tha buidseadan 's sgioba luchd-obrach SNH gu math nas lugha na bha iad o chionn beagan bhliadhnaichean. Aig an aon Óm, tha an t-iarrtas air ar seirbheisean a' sýor-Ŕirigh. Tha nÓdar agus cruthan-týre fhathast nan goireasan deatamach airson beartas a chruthachadh agus fallaineachd muinntir na h-Alba a neartachadh, agus tha iad cudromach do dh'amasan a' Mhinisteir do dh'Alba. Gu dearbh 's ann a thathar a' tuigsinn nan goireasan seo nas fheÓrr a-nis na bha iad o chionn beagan bhliadhnaichean.
Airson an d¨bhlan a choileanadh agus airson dearbhadh gun cum sinn oirnn, no gun leudaich sinn air, na tha sinn a' cur ri luach poblach feumaidh sinn coimhead ri d˛ighean smaoineachaidh ¨ra agus a bhith deiseil 's de˛nach cuid de na d˛ighean-obrach againn atharrachadh. Airson ar cuideachaidh, dh'iarr sinn air Comunn Rýoghail nan Ealan am beachd a thoirt dhuinn air mar a choimheadadh cruth-atharrachadh ann an seirbheisean poblach bho shealladh Órainneachdail. Seo an toradh . Tha molaidhean na h-aithisg a' coimhead gu farsaing air dÓimhean eadar daoine 's Óiteachan.áá
Last updated on Wednesday 29th June 2016 at 13:37 PM. Cliog an seo airson beachd a thoirt air an duilleag seo


text:
- TIOTAL
- 57594 a' feitheamh gus A' Chananaich fhàgail le trèana luchd, 1960
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_603
- ÀITE
- A' Chananaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Mhaircnidh
- DEIT
- 8 An t-Ògmhios 1960
- LINN
- 1960an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27318
- KEYWORDS
- Rèile na Gàidhealtachd
HR
rathaidean-iarainn
HRS
57594 a bha le Rèile Chaledonia roimhe a' feitheamh gus A' Chananaich fhàgail le trèana luchd.
'S e locomotive a bha le Rèile Chaledonia roimhe '812' Clas 0-6-0, a chaidh a thogail san Lùnastal 1900 mar CR Àir. 856, a thàinig gu bhith LMS Àir. 17594 agus mu dheireadh BR Àir. 54594 a th' innte. Chaidh a toirt a-mach à seirbheis san Dùbhlachd 1962.
Dh'fhosgail stèisean Na Cananaich air 1 An Gearran 1894 agus b' e ceann-uidhe nam 22 km de Loidhne an Eilein Duibh às A' Bhlàr Dhubh. Dhùin e do luchd-siubhail air 1 An Dàmhair 1951 agus do sheirbheisean bathair air 13 an t-Ògmhios 1960


text:
- TIOTAL
- HR 58 'Burghhead air Drochaid Rèile Thuilnean faisg air Drochaid Chàrr
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_003_603
- ÀITE
- Drochaid Chàrr
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Daothal 's Ràta Mhurchais
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28580
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
HR 58 'Burghead' air trèana ghoirid a' dol thairis air Drochaid-rèile Thuilnean faisg air Drochaid Chàrr.
Chaidh HR 58 a thogail mar einnsean tanca 2-4-0 bho thùs. Chaidh a crìochnachadh san Dùbhlachd 1878 agus a h-ainmeachadh 'Burghead' agus chadh a h-ath-thogail mar einnsean tanca 4-4-0 ann an 1885. Chaidh sguir a chleachadh ainm ann an 1900 agus chaidh a h-ath-àireamhachadh 58A san Dùbhlachd 1912 agus an uair sin 58B san Lùnastal 1922. An dèidh a' bhuidhneachaidh b' e LMS 15011 a bh' oirre agus lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis sa Ghearran 1928.


text:
Assen
‘S e baile meadhanach agus sgìreachd (Duitsis: gemeente) faisg air Groningen, air an àirde an ear-thuath nan Tìrean Ìsle a th' ann an Assen (IPA: ɑ.sə(n), Limburgs : Asse). Tha e suidhichte 12m os cionn ìre na mara,[2] anns an roinn (Duitsis: provincie) Drenthe, 132km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 185km bho Rotterdam, 183km bho Den Haag, 189km bho Tilburg agus 140km bho Utrecht.[3] Chaidh Assen a chlàradh airson a' chiad turas ann an 1258 nuair a stèidheachadh taigh chailleachan-dubha san àite, ach cha d’fhuair am baile a chuid chòirichean ach ann an 1809. Tha 67,229 duine a' fuireach ann.[4] A bharrachd air sin, ‘s e prìomh-bhaile na roinne a th' ann an Assen. Tha Assen ainmeil air fead na dùthcha an tha an-diugh oir tha slighe-rèisidh nam motar-bhaidhseagalan faisg air a’ bhaile.[5]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Rika Hopper (1877 - 1964): Actair.[6]
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Utopia
- ↑ Mongabay
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Centraal Bureau voor de Statistiek
- ↑ TT Circuit Assen
- ↑ IMDB
- ↑ DB City


text:
- TIOTAL
- Leumnaich aig Geamachan a' Chruinneachaidh a Tuath
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_166
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1890an; 1900an; 1910an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11237
- KEYWORDS
- Cruinneachadh a Tuath
Geamachan Gàidhealach
leumnaich
D. MacDhòmhnaill a' leumnaich aig Geamachan a' Chruinneachaidh a Tuath ann am Pàirc a' Chruinneachaidh a Tuath, Inbhir Nis. Chaidh an Comann Cruinneachaidh a Tuath a stèidheachadh san Ògmhios 1788 gus sreath de thachartasan sòisealta, mar dhannsan, sealg, agus co-fharpaisean pìobaireachd a chur air dòigh. Ann an 1822 thug an Comann taic-airgid do Gheamachan Gàidhealach aig Dunan Cruaidh. Chaidh na geamachan seo a chumail a h-uile bliadhna bho 1837 agus chaidh Pàirc a' Chruinneachaidh a Tuath air Sràid Ardrois a thogail leis a' Chomann airson an tachartais
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Aithris a thaobh INSPIRE (Alba)
Tha an sgrìobhainn a thaobh INSPIRE (Alba) a’ foillseachadh mar a tha Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean a’ tuigsinn a’ “ghnìomha phoblaich” aige an co-cheangal ri Riaghailtean INSPIRE (Alba) 2009. Buinidh Riaghailtean INSPIRE (Alba) 2009 do phrìomh leth-bhreac sheataichean dàta àrainneil an co-cheangal ri catagaraidhean sònraichte de dh’fhiosrachadh a bhios air an solar, am faotainn, an rianachd no an ùrachadh le “ùghdarras poblach Albannach” taobh a-staigh de chuairt nan “gnìomhan poblach” aige. Tha an t-iomradh seo air “gnìomh poblach” Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean cuingealaichte gu teann ris a’ cho-theacs speisealaichte seo, agus cha ghabh e giùlan thairis chun raointean eile.


text:
- TIOTAL
- Dealbh Clann na Sgoile, 1930an
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2007_1238
- ÀITE
- Ulapul
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40746
- KEYWORDS
- clann-sgoile
deilbh sgoilearan
sgoiltean
far-ainm
Dealbh Clann na Sgoile, mu 1936.
Sreath sa chùl, clì gu deas: Alasdair MacLeòid (Ayah), Iain MacCoinnich (Cathusalem), Harriet (Oighrig?) NicIlleathain (Hattie), Seasag NicLeòid, Màiri NicLeòid (Maimie Ayah), Deòrsag NicIlleathain, Ruaidh MacRath, Coinneach Stiùbhart (Clìc).
2a sreath, clì gu deas: Coinneach MacRath (Delhi), Iain MacCoinnich (Rumpie), Evan Hill (Puffy), Rodaidh MacLeòid, Alasdair Caimbeul (Atlee), Murchadh MacCoinnich (Mahooa), Ailean MacLeòid, Iain MacLeòid (Johnny Mish).
3s sreath clì gu deas: Nethie NicCoinnich (All over), Seonag NicCoinnich (Jeck), Ailios Chaimbeul, Beataidh Nic a' Ghobhainn, Barball NicRath, Coinneag Ros (Lalla); Mairead NicRath (Toodles); Abie NicCoinnich (Lapsie).
Sreath sa bheulaibh, clì gu deas: Alasdair MacRath (Oldie), Màiri NicCoinnich (Cathusalum), Hazel NicAoidh, Coinneag Mhoireasdan agus Manuel MacIlleathain (Manolo).
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum


text:
- TIOTAL
- Jenny Camshron aig Gleann Fhionnainn
- EXTERNAL ID
- QZP40_39_P193
- ÀITE
- Gleann Fhionghain
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Àrasaig 's Mùideart
- DEIT
- 1898
- LINN
- 1740an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30775
- KEYWORDS
- Am Prionnsa Teàrlach èideard Stiùbhart
A-rèir seanchais 's i tè Jenny Chamshron, piuthar de Chamshron Dhùn Ghallain is Ghleann Deasaraidh, a chruinnich fir an àite agus a threòraich iad gu 'togail na brataich' aig Gleann Fhionnainn sa Lùnastal 1945, a' nochdadh an cuid-taic don Phrionnsa Teàrlach.
Thogadh an dealbh seo bhon leabhar 'Loyal Lochaber. Historical Genealogical and Traditionary' le W Drummond Norie, Glaschu, 1898


text:
Gall-Ghàidhealaibh
'S e Gall-Ghàidhealaibh (Beurla: Galloway)[1] roinn traidiseanta na h-Alba a deas. Tha e a' gabhail a-steach dà sheann shiorramachd: Siorrachd Bhaile na h-Ùige agus Siorrachd Chille Chuithbeirt.
Bailtean[deasaich | deasaich an tùs]
- An t-Sròn Reamhar
- Baile na h-Ùige
- Baile Ur nan Stiùbhartach
- Caisteal Dhùghlais
- Cille Chuithbeirt
- Port Phàdraig
- Taigh Mhàrtainn
Sgìrean[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “Galloway/Gall-Ghàidhealaibh”. Ainmean-Àite na h-Alba. Air a thogail 11mh dhen t-Samhain 2016.


text:
- TIOTAL
- HR 58 'Darnaway Castle' air trèana a' fàgail An Aghaidh Mhòr
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_003_454
- ÀITE
- An Aghaidh Mhòr
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Daothal 's Ràta Mhurchais
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28455
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
HR 58 'Darnaway Castle' a' fàgail an Aghaidh Mhòr air trèana suas.
B' e pàirt den treas agus am baidse mu dheireadh de locomotaibhean luath luchd-siubhail 4-6-0 clas 'Castle' aig Rèile na Gàidhealtachd a bh' ann an HR 58. Chaidh a togail le Companaidh Locomotaibhean Ceann a Tuath Bhreatainn ann an 1917. Àireamhaichte 14692 leis an LMS, lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis sa Mhàrt 1946.


text:
- TIOTAL
- Eilean Ratharsair, a' cur air an Dealan-uisge
- EXTERNAL ID
- GB232_RAMSAY_D893_1_11_024
- ÀITE
- Ratharsair
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Port Rìgh
- DEIT
- 14 Am Màrt 1956
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8995
- KEYWORDS
- dealan-uisge
Lochan an Stòirr
Am Bràighe
Ratharsair
bàt'-iasgaich
Air 14 Am Màrt 1956 ràinig an dealan Eilean Ratharsair airsona' chiad uair. Bha an cumhachd a' dol a Rtharsair tro chàball fon mhuir bhon stèisean cumhachd aig Lochan an Stòir san Eilean Sgitheanach. Bha na £6,000 a chaidh a' chosg air a' chàball seo na phàirt mòr den bhuidseat de £28,000 air fad airson dealan a thoirt gu àite le àireamh-sluagh ìosal, nì a chaidh a chomharrachadh anns na h-òraidean. Thug am Màidsear Seanailear Haraidh Dòmhnallach taing dha Bòrd Dealan-uisge Ceann a Tuath na h-Alba airson uiread de dh'airgead a chosg is fios aca nach fhaigheadh iad air ais e a chaoidh.
Chaidh comharrachadh oifigeil a chumail anns a' Bhaile Meadhanach sa Bhràighe san Eilean Sgitheanach. Diogan an dèidh an suidse a bhith air a bruthadh chaidh rocaidean a losgadh à Ratharsair a' leigeil fios gun robh an dealan air ruighinn. An dèidh na seirbheis. Chaidh na h-oifigich,muinntir an àite agus na daoin'-uasal a-null a Ratharsair. A' fàgail A' Bhràighe chaidh an ioMgradh a-mach gu Eilean a' Cheò, bàt' iasgaich le Murchadh MacNeacail agus Aonghas Dòmhnallach às A' Bhràighe, airson an turais a Ratharsair.
Anns an dealbh seo tha iad dìreach a' tighinn air ais air bòrd Eilean a' Cheò airson an turais air ais dhan Eilean Sgitheanach. Tha Murachadh MacNeacail air na ràimh. Na sheasamh san deireadh tha Torcaill MacNeacail Manidsear Sgìre Bòrd an Dealain-uisge airson an Eilein Sgitheanaich agus Loch Aillse. 'S e Donaidh MacCoinnich à Port Rìgh am pìobaire.
Chaidh Bòrd Dealan-uisge Cheann a Tuath na h-Alba a stèidheachadh fo chumhachd Achd Leasachaidh Dealan-uisge (Alba) 1943. Chaidh am Bile a chur air adhart le fear Tòmas MacIain aig Taigh nan Cumantan. Chuir e an cèill gum biodh e na fhuasgladh do chuid bho dhuilgheadasan a bha aig a' Ghàidhealtachd aig an àm le bhith a' cleachdadh 'comas mòr falaichte na sgìre' ('the great latent power of the region'). Dh'inns e do na Cumantan 'gum biodh agus gum bu chòir gum biodh gnìomhachasan, an dà chuid prìobhaideach is poblach, a bhith air an tàladh don Ghàidhealtachd mar thoradh air an leasachadh seo' ('industries, whether owned nationally or privately, will be and ought to be, attracted to locations in the Highlands, as a result of this measure'.)
Bhiodh prìomhachas aig luchd-caitheimh àbhaisteach an toiseach agus an uair sin aig an fheadhainn a bhathas an dùil a chleachdadh tòrr mòr cumhachd. Dheigheadh cumhachd sam bith a bha air fhàgail a reic ris a' Ghriod Nàiseanta. Bhathas airson gun deigheadh prothaidean bho bhith a' reic an dealain seo a chleachdadh gus cosgaisean an lùib a bhith a' cumail dealan ri àiteachan iomallach a lùghdachadh agus gus cuideachadh a thoirt do leasachaidhean sòisealta is eaconamach air a' Ghàidhealtachd. Bha an clàs sòisealta ainmeil seo ag aithneachadh gun robhar a' coimhead air a' Bhòrd mar inneal ann a bhith a' toirt ath-bheothachadh air ceann a tuath na h-Alba, agus chan ann a-mhàin mar bhuidheann cruthachadh dealain.
Bhathar den bheachd gum biodh gu leòr cumhachd às an stèisean cumhachd air Loch Sloy, taobh an iar Loch Laomainn airson na bha a dhìth ann am meadhan agus taobh an iar na h-Alba. Bhiodh a' chumhachd a bharrachd air a chleachdadh gus taic a thoirt do na pròiseactan aig Mòrar agus Loch Aillse air sgàth 's nach biodh e buailteach gum biodh e comasach do na sgeamachan seo a bhith prothaideach. Bha cosgaisean togail nan trì phròiseactan seo air a thomhas aig £4,600,000
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Caisteal Inbhir Garadh, Loch Oich
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0617
- ÀITE
- Inbhir Garadh
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mo Naomhaig
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10535
- KEYWORDS
- Eilean I
Caisteal Inbhir Garaidh
caisteil
Loch Oich
Seanalair Monck
Am Prionnsa Teàrlach
Na Seumasaich
Diùc Chumberland, caisteal
Tha Caisteal Inbhir Garadh mu leth-mhìle an ear air Inbhir Garadh air cladaichean Loch Oich, Siorrachd Inbhir Nis. Chaidh an dealbh seo de thobhta a' chaisteil a thogail bho thaobh thall na loch anns a' chiad leth dhen 20mh linn le M.E.M. Donaldson.
Chaidh an caisteal a thogail aig toiseach na 17mh linn agus 's e na Dòmhnallaich a thog e. Chaidh a losgadh leis an t-Seanailear Monck ann an 1654 ach chaidh a thogail às ùr agus a neartachadh. Fhuair feadhainn eile sealbh air rè àr-a-mach nan Seumasach ann an 1715 agus thadhail Am Prionnsa Teàrlach air rè àr-a-mach 1745. Ann an 1746, chaidh an caisteal a sgrios le feachdan Diùc Chumberland agus cha deach ath-thogail riamh.
Rugadh an neach-togail-dhealbh , Màiri Ethel Muir Donaldson, ann an 1876 agus thàinig i chun na Gàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i mun cuairt ceann a tuath agus taobh an iar na Gàidhealtachd, a' sgrIdheobhadh agus a' togail dhealbhan. Eadar 1912 agus 1949 rinn i iomadach leabhar air eachdraidh sòisealta agus cleachdaIdhean an t-sluaigh ann an ceann a tuath agus taobh an iar na Gàidhealtachd. 'S iad 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' an dà leabhar as ainmeile a rinn i agus tha a dealbhan fhèin anns na leabhraichean sin. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Biodag a chaidh a lorg ann an Cleidh, faisg air an Òban, Earra Ghàidheal 's Bòid
- EXTERNAL ID
- QZP40_222_P248
- ÀITE
- Cleidh
- SGÌRE
- Ceann a Deas Latharna
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: A' Chille Mhòr 'a Cille Bhrìghde
- DEIT
- 1879
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31033
- KEYWORDS
- Loch Eite
Clann Uisneach
biodagan
cisteachan
càirn: càirn sheòmarach
Loch nan Eala
Loch Feòchan
Cleidh
tìodhlaigeadh losgaidh
clach-spor
RCAHMS
Chaidh a' bhiodag umha seo a lorg ann an ciste ann an Cleidhe, deas air an Òban ann an Earra-ghàidheal 's Bòid. Chaidh a' chiste a lorg am broinn fear de na càirn a b'fheàrr a mhair sa ghleann a tha eadar ceann an iar-dheas Loch nan Eala agus ceann Loch Feòchan. Chladhaich R A Mac a' Ghobhainn e an toiseach anns na 1870an agus rinn an RCAHMS a-rithist e ann an 1967. Lorgadh a' bhiodag agus luath dhuine anns a 'chiad chladhach. Chaidh tìodhlaigeadh luaith eile a lorg ann an 1967 còmhla ri pìosan chlach-spor. Tha a' bhiodag agus a' chlach-spor a-nis ann an Taigh-tasgaidh na h-Alba.
Thàinig an dealbh à 'Loch Etive and The Sons of Uisnach', a dh'fhoillsich MacMhaoilein & Co,1879


text:
- TIOTAL
- General Aircraft ST4 Monospar aig Slighean-adhair na Gàidhealtachd.
- EXTERNAL ID
- GB1796_981_P_19_14
- ÀITE
- neo-aithnichte
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11000
- KEYWORDS
- dealbh-camara
companaidhean-itealain
plèanaichean
San dealbh-camara seo chithear Monospar nan dà einnsean G-ACEW aig Slighean-adhair na Gàidhealtachd. Chaidh am pleana a thogail leis a' Chompanaidh General Aircraft ann an Croydon ann an 1933. B' e am pleana a chaidh a chleachdadh 'sa chiad turas-adhair a rinn a' chompanaidh o Inbhir Nis gu Inbhir Ùige an 8mh Cèitein 1933.
Chaidh a sgrios ann an teine ann an Croydon ann an 1937
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Leabharlann Poblach, Inbhir Theòrsa
- EXTERNAL ID
- QZP40_LIBRARY_004
- ÀITE
- Inbhir Theòrsa
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Theòrsa
- DEIT
- An Dàmhair 1993
- LINN
- 1990an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37898
- KEYWORDS
- leabharlannan
sgoiltean
instidiùdan
acadamaidhean
borghan
bailtean malairt
Chaidh an togalach air Caolraid Davidson anns a bheil an Leabharlann Poblach a-nis a dhealbhadh le W Warner Scott à Dùn Èideann mar sgoil do bhalaich air an robh Institiùd Miller agus an uair sin Acadamaidh Miller. Chaidh Institiùd Miller, a chaidh a stèidheachadh le Alasdair Miller, a thogail eadar 1859 agus 1862. Bha Miller, a bha à Inbhir Theòrsa, na mhalairtiche agus an uair sin na thuathanach. Fhuair e dìleab mhòr bhon uncail aige a bha na mhalairtiche ann an Ameireagaidh a Deas agus chleachd e cuid den airgead seo gus Institiùd Miller a stèidheachadh.
Bha an Dr Urr Alasdair Miller, ministear Eaglais Shaor Aonaichte a deas Bhucaidh ann am Banbh, a bha na mhac-bràthair-seanar aig Miller cuideachd na thabhartair don Institiùd.
Chaidh baile Inbhir Theòrsa a dhèanamh na bhorgh baranach ann an 1633. Ann an 1719 fhuair Clann na Ceàrdaich à Ulbastair sealbh air borgh agus fearainn Inbhir Theòrsa, agus ann an 1798 bha 'baile ùr' air a dhealbhadh, an cois borgh nam meadhan linntean a bh' ann mar-thà, le Sir Iain Mac na Ceàrdaich (1754-1835), neach-àiteachais agus neach-ionmhais.
Thòisich togail a' bhaile ùir seo mu 1800. Chaidh na sràidean a dhealbh ann an cumadh òrdail mar chliath, gu math diofraichte bho na seann shràidean faisg air Bàgh Inbhir Theòrsa. Ann an 1812 sgrìobh an Caiptean Iain MacEanraig na 'General View of the Agriculture of the County of Caithness' gun robh... "The New Town on Thurso was planned...according to the most regular plan that could be contrived and in a manner not only ornamental but also positively well adapted for preserving the health & promoting the convenience of the Inhabitants".


text:
- TIOTAL
- Dealbh de dhrioftairean sgadain a chaidh a thogail ann an Sràid a' Chladaich, Ullapul
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_0736
- ÀITE
- Ulapul
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40470
- KEYWORDS
- gnìomhachas an iasgaich
iasgach
bàtaichean-iasgaich
San dealbh seo, chithear tòrr dhrioftairean sgadain ann an Ullapul.
Chaidh Ullapul a dhealbhadh mar stèisean iasgach ann an 1788 le Comann Iasgach Bhreatainn. Gach sèasan bhiodh bàtaichean agus cutairean sgadain a' tighinn à air feadh na h-Alba. Thàinig crìonadh air gnìomhachas an sgadain anns na 1930s agus rinneadh a' mhòr-chuid den ghiullachd èisg air a' chosta an ear, ged a bha bàtaichean fhathast ri iasgach air a' chosta an iar
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum


text:
- TIOTAL
- A' sealltainn a-null gu eaglaisean air taobh deas Abhainn Nis, Inbhir Nis, 1900
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_250
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1900
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11300
- KEYWORDS
- Abhainn Nis
Inbhir Nis
stìoballan
Àrd Eaglais Naoimh Cholm Chille
A' sealltainn a-null gu eaglaisean air taobh deas Abhainn Nis, Inbhir Nis, 1900. 'S iad na stìoballan, bhon làimh chlì chun na làimhe deise, an t-Seann Àrd-eaglais air Sliabh Naoimh Mhìcheil, eaglais thùsail sgìre eaglais Inbhir Nis; an Eaglais Shaor a Tuath, a chaidh a togail an 1893 aig Drochaid Sràid Ghreig; Àrd-eaglais Naoimh Cholm Cille air a bheil cuideachd Àrd-eaglais Shaoir na h-Alba, a chaidh a togail an 1852; Stìoball Baile Inbhir Nis, a chaidh a thogail an 1791 air oisean Sràid na Drochaid agus na h-Àrd Shràid. Tha Caisteal Inbhir Nis air an làimh dheis dhen dealbh
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Bheactor
Is e a tha ann an bheactor, neo Uimhir Bheactor uimhir nach gabh mìneachadh leis a' mheud a-mhàin air sgaths gu bheil rian aige air barrachd uimhir. Is e an rian am feart de bheactor a tha ga roinneadh bho uimhir scalar (a gabhas làn mìneachadh le meud a- mhàin) agus a tha fosgladh suas gnè ailseabra sònraichte ri bheactoran agus so-fuasgailte le triantanachd.
Eiseimplirean de Uimhirean Bheactor agus Uimhirean Scalar[deasaich | deasaich an tùs]
Uimhirean Bheactor: Forsa, Cuideam
Uimhirean Scalar: Mas, fad


text:
- TIOTAL
- Agallamh le Anndra Marshall mu sgrios drochaide sa Ghearmailt
- EXTERNAL ID
- WD_BF01_TRACK10_MARSHALL_02
- DEIT
- 2005
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Andrew Marshall
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 3146
- KEYWORDS
- An Dara Cogadh
An Dàrna Cogadh
cogaidhean
Feachdan Armaichte
arm
Gàidheil Chamshronach
claistinneach
Tha Anndra Marshall a' dèanamh aithris air drochaid-fleodraidh an Gearmailt an Ear a chaidh a sgrios faisg air deireadh an Dàrna Cogaidh.
B' e seo làithean deireannach a' chogaidh, bha sinn a' dol tarsainn Abhainn Elbe, eil fhios agaibh, an Gearmailt an Ear, air drochaidean-fleodraidh - eil fhios agaibh, drochaid air a dhèanamh le bàtaichean, pontoon. Agus nochd Messershmitt 109 - 's dòcha am fear mu dheireadh a bha san àite - agus is cinnteach gu robh am pìleat ag itealaich air an drudhag mu dheireadh de pheatrail a bh' aige - rinn e siabadh sios, tarsainn na h-aibhne, gunnaichean-inneal a' dol agus bhuail e aon làraidh agus ghabh làraidh eile feagal agus chaidh e air adhart agus air drochaid-bhàta. Dh'fheumadh na làraidhean a bhith pìos às a chèile a chionns gun deidheadh an drochaid fodha nam biodh cus san aon àite. Agus 's e sin an dearbh rud a thachair. Bhris an drochaid, agus chaidh i fodha, agus chaidh tòrr dhaoine am bàthadh agus na daoine san làraidh sin - muinntir nan Camshronach - saoilidh mi gu robh 29 aca ann air am marbhadh. Agus bha seo dìreach aon là mus do chrìochnaich an Cogadh, eil fhios agaibh. Mar sin 's e rud glè bhrònach a bh' ann.
Chaidh an t-agallamh seo a chlàradh mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005 ann am Bun-sgoil Cheann Loch Biorbhaidh.


text:
- TIOTAL
- Gleann Chuidheil, Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00519
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- DEIT
- 1919
- LINN
- 1910an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12224
- KEYWORDS
- taighean
Gleann Chuidheil
gàraidhean
Donnchadh Mac a'Phearsain
zoomable
deilbh leudachail
'S e Màiri Nic a' Phearsain a th'anns an nighean bheag, nuair a bha i mu 3 bliadhna a dh'aois. 'S e nighean Dhonnchaidh Mhic a' Phearsain, an ceimeadair is dealbhadair ann an Caol Loch Aillse, a th'innte. Tha an dealbh air a thogail ann an gàradh an taigh aca, 'Gleann Chuidheil', a bh'air ainmeachadh an dèidh àite-breith Dhonnchaidh ann an sgìre Bhùchan de Shiorrachd Obar Dheathain
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Sealladh bhon chidhe, Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD01004
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1920an; 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12648
- KEYWORDS
- Iacht
cidhe
an t-Eilean Sgitheanach
Iacht tharraingeach air acair far cidhe Loch Aillse, far am biodh am bàt-aiseig a' dol a-null dhan Eilean Sgitheanach. Ruith Donnchadh Mac a' Phearsain, an dealbhadair, bùth nan cungaidhean aige ann an togalach beag aig ceann a' chidhe agus is e deagh àite a bh' ann airson dealbhan àlainn a thogail. Chaidh an sealladh seo a reic bhon a' bhùth chungaidhean aige mar chairt-puist
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives