text:
Poileasaidh dìomhaireachd
Tha am poileasaidh dìomhaireachd seo a’ mìneachadh mar a bhios Stòrlann Nàiseanta Na Gàidhlig (Stòrlann) a’ cleachdadh agus a’ dìon fiosrachadh sam bith a bheir thu do Stòrlann Nàiseanta Na Gàidhlig nuair a bhios tu a’ cleachdadh an làrach-lìn seo.
Tha Stòrlann Nàiseanta Na Gàidhlig airson dèanamh cinnteach gum bi am fiosrachadh agad air a chumail dìomhair. Ma dh’iarras sinn ort fiosrachadh a thoirt dhuinn air an aithnichear thu nuair a bhios tu a’ cleachdadh an làrach-lìn seo, tha sinn a’ gealltainn gum bi e air a chleachdadh a-mhàin ann an co-rèir ris an aithris dìomhaireachd seo.
’S dòcha gun atharraich Stòrlann Nàiseanta Na Gàidhlig am poileasaidh seo bho àm gu àm le ùrachadh air an duilleig seo. Bu chòir dhut sùil a thoirt air an duilleig seo bho àm gu àm gus dèanamh cinnteach gu bheil thu toilichte le atharrachaidhean sam bith. Tha am poileasaidh seo èifeachdach bho 30/05/2008.
Na bhios sinn a’ tional
’S dòcha gun tionail sinn am fiosrachadh a leanas:
- ainm agus fiosrachadh mu obair/ionad foghlaim
- ainm agus seòladh a’ gabhail a-steach seòladh post-dealain
- fiosrachadh deamografach mar còd puist, roghainnean agus ùidhean
- fiosrachadh eile co-cheangailte ri sgrùdaidhean luchd-cleachdaidh
- fiosrachadh mun choimpiutair agad agus mar a bhios tu a’ cleachdadh an làrach-lìn seo, m.e. an seòladh IP agad, an sgìre sa bheil thu, an seòrsa brobhsair, tùs fiosrachaidh, an ùine a bha thu air an làrach agus an àireamh de dhuilleagan ris an do sheall thu
- fiosrachadh a bheir thu dhuinn airson do chlàradh
- fiosrachadh a bheir thu dhuinn airson nan seirbheisean làrach-lìn againn a chleachdadh, clàradh fiosrachadh post-dealain agus/no litrichean-naidheachd
- fiosrachadh sam bith eile a roghnaicheas tu a chur thugainn mar molaidhean airson an stòr-dàta briathrachais
Mar a bhios sinn a’ cleachdadh an fhiosrachaidh a thionaileas sinn
Feumaidh sinn am fiosrachadh seo fhaighinn airson d’ fheuman a thuigsinn agus seirbheis nas fheàrr a thoirt dhut, agus gu sònraichte airson na h-adhbharan a leanas:
- Clàradh agus rianachd a’ bhuidhinn
- ’S dòcha gun cleachd sinn am fiosrachadh airson leasachadh air ar stuthan agus seirbheisean
Bho àm gu àm, ’s dòcha gun cuir sinn thugad post-dealain a’ follaiseachadh stuthan ùra, stuthan aig prìs shònraichte no fiosrachadh eile a shaoileas sinn a chòrdadh riut a’ cleachdadh an t-seòladh post-dealain a thug thu dhuinn
- Bho àm gu àm, ’s dòcha gun cleachd sinn am fiosrachadh agad cuideachd gus brath a chur thugad airson adhbharan margaidheachd. Dh’fhaodadh sinn brath a chur thugad air post-dealain, fòn, facs no tron phost
- ’S dòcha gun cleachd sinn am fiosrachadh airson an làrach-lìn a fhreagarrachadh ri na rudan sa bheil ùidh agad
- Aithrisean air post-dealain a dh’iarr thu a chur thugad
- Fiosrachadh staitistigeil a thoirt do threas phàrtaidhean mun luchd-cleachdaidh againn – ach cha bhi am fiosrachadh seo air a chleachdadh airson neach-cleachdaidh sam bith aithneachadh
- dèiligeadh ri ceistean agus gearanan a nithear mud dheidhinn co-cheangailte ris an làrach-lìn
Foillsichidhean eile
Còmhla ri na foillsichidhean a tha iomchaidh airson nan adhbharan air an ainmeachadh ann am pàirt eile den phoileasaidh dìomhaireachd seo, ’s dòcha gun innis sinn fiosrachadh mud dheidhinn:
(a) chun na h-ìre a dh’fheumar a rèir an lagha
(b) co-cheangailte ri cùisean-lagha sam bith a tha a’ dol air adhart no san amharc
(c) gus ar còraichean laghail a stèidheachadh, a choileanadh no a dhìon (a’ gabhail a-steach fiosrachadh a thoirt do dhaoine eile airson adhbharan dìon bho fhoill agus lùghdachadh air cunnart creideis
(d) do neach a tha a’ dol a cheannach (no an dùil ceannach) gnìomhachas no maoin sam bith a tha sinn a’ reic (no a’ sùileachadh a reic).
Cha toir sinn seachad am fiosrachadh agad do threas phàrtaidhean, ach a-mhàin a rèir an ullachaidh anns a’ phoileasaidh dìomhaireachd seo.
Tèarainteachd
Tha sinn airson dèanamh cinnteach gum bi am fiosrachadh agad tèarainte. Gus casg a chur air cothrom no foilseachadh gun ùghdarras tha sinn air modhan corporra, eileactronaigeach agus riaghlaidhfreagarrach a chur an sàs airson an fhiosrachaidh a thionaileas sinn air-loidhne a chumail sàbhailte agus tèarainte. Bidh sinn a’ stòradh an fhiosrachaidh phearsanta a bheir thu dhuinn air na frithealaichean tèarainte againn. Bidh a h-uile cùis eileactronaigeach a nì thu no a gheibh thu bhuainn air a dhìomhaireachadh le teicneòlas SSL.
Mar a chleachdas sinn cucaidhean
’S e cucaidh faidhle bheag a bhios ag iarraidh cead a chur air dràibh diosga cruaidh do choimpiutair. Aon uair gun toir thu aonta, tha am faidhle air a chur ris agus cuidichidh an cucaidh a’ mìneachadh trafaig lìn no innsidh e dhut nuair a thadhaileas tu air làrach sònraichte. Tha cucaidhean a’ toirt cothrom do phrògraman eadar-lìn dèiligeadh riut mar neach air leth. ’S urrainn don phrògram eadar-lìn an obair aige a fhreagarrachadh ri na feuman agad, agus na nithean is toigh leat no nach toigh leat, le bhith a’ tional agus a’ cuimhneachadh air fiosrachadh mu na roghainnean agad. Bidh sinn a’ cleachdadh cucaidhean logadh trafaig airson aithneachadh dè na duilleagan a thathar a’ cleachdadh. Tha seo gar cuideachadh a’ mìneachadh dàta mu thrafaig air duilleagan lìn agus a’ leasachadh ar làrach-lìn gus am bi e freagarrach airson feuman luchd-cleachdaidh. Bidh sinn a’ cleachdadh an fhiosrachaidh seo airson adhbharan mion-sgrùdadh staitistigeil a-mhàin agus an uairsin tha an dàta air a thoirt bhon t-siostam.
Còmhla ri logaichean trafaig àbhaisteach bidh sinn a’ cleachdadh Google Analytics airson cleachdadh an làrach-lìn seo a mhion-sgrùdadh. Bidh Google Analytics ag ullachadh fiosrachadh staitistigeil agus fiosrachadh eile mu chleachdadh làraich-lìn tro chucaidhean, a tha air an stòradh air coimpiutairean luchd-cleachdaidh. Tha am fiosrachadh a tha air ullachadh co-cheangailte ris an làrach-lìn againne air a chleachdadh airson aithisgean a chruthachadh mu chleachdadh an làrach-lìn. Bidh Google a’ stòradh an fhiosrachaidh seo. Tha poileasaidh dìomhaireachd Google ri fhaotainn aig: http://www.google.com/privacypolicy.html
Uile gu lèir, tha cucaidhean gar cuideachadh ag ullachadh làrach-lìn nas fheàrr dhut, le bhith a’ toirt cothrom dhuinn sùil a chumail air dè na duilleagan a tha feumail dhutsa agus dè an fheadhainn nach eil. Chan eil cucaidh air chor sam bith a’ toirt cothrom dhuinn air a’ choimpiutair agad no air fiosrachadh sam bith mud dheidhinn, ach a-mhàin an dàta a tha thu a’ roghnachadh innse dhuinn.
Faodaidh tu roghnachadh cucaidhean a ghabhail no a dhiùltadh. Tha a’ chuid as motha de bhrobhsairean lìn a’ gabhail ri cucaidhean gun faighneachd, ach mar as trice faodaidh tu seatadh brobhsair atharrachadh airson cucaidhean a dhiùltadh mas e sin do thoil. ’S dòcha gun cùm seo thu bho làn bhuannachd an làrach-lìn fhaighinn. (Seall ri earrann cuideachaidh do bhrobhsair airson fiosrachadh mu ciamar a chuireas tu cucaidhean fo ghlais).
Ceanglaichean ri làraich-lìn eile
’S dòcha gum bi ceanglaichen air an làrach-lìn againn a nì e furasta dhut tadhal air làraich-lìn eile sa bheil ùidh agad. Ach, aon uair ’s gum bi thu air na ceanglaichean sin a chleachdadh airson an làrach againne fhàgail, bu chòir dhut tuigsinn nach eil smachd sam bith againn air an làrach-lìn sin. Mar sin, chan urrainn dhuinn a bhith cunntachail airson dìon agus dìomhaireachd fiosrachaidh sam bith a bheir thu seachad nuair a bhios tu a’ tadhal nan làrach sin agus chan eil na làraich sin air an riaghladh leis an aithris dìomhaireachd seo. Bu chòir dhut a bhith faiceallach agus coimhead ris an aithris dìomhaireachd a bhuineas don làrach-lìn sin.
A’ riaghladh d’ fhiosrachadh pearsanta
Faodaidh tu roghnachadh tional no cleachdadh d’ fhiosrachadh pearsanta a chuingealachadh anns na dòighean a leanas:
- nuair a thèid iarraidh ort foirm a lìonadh a-steach air an làrach-lìn na lìon earrann sam bith nach eil riatanach
- ma dh’aontaich thu roimhe gum faodadh sinn d’ fhiosrachadh pearsanta a chleachdadh airson margaideachd dìreach, faodaidh tu t’ inntinn atharrachadh aig àm sam bith tro litir no post-dealain a chur thugainn aig oifis@storlann.co.uk
Cha bhi sinn a’ reic, a’ sgaoileadh no a’ leigeil air mhàl d’ fhiosrachadh pearsanta do threas pàrtaidhean ach le cead bhuat no ma dh’fheumas sinn a rèir an lagha. ’S dòcha gun cleachd sinn d’ fhiosrachadh pearsanta airson fiosrachadh follaiseachd a chur thugad mu threas pàrtaidhean a shaoileas sinn a chòrdadh riut ma dh’innseas tu dhuinn gur e seo a tha thu ag iarraidh.
Faodaidh tu faighneachd dè am fiosrachadh pearsanta a tha againn mud dheidhinn fo Achd Dìon Dàta 1998. Bidh suim airgid bheag ri phàigheadh. Ma tha thu ag iarraidh lethbhreac den fhiosrachadh a tha againn mud dheidhinn sgrìobh gu
Stòrlann Nàiseanta na Gàidhlig, 11/12 Acarsaid, Cidhe Sràid Chrombail, Steòrnabhagh, Eilean Leòdhais HS1 2DF
Ma tha thu a’ smaoineachadh gu bheil fiosrachadh sam bith a tha againn mud dheidhinn ceàrr no neo-choileanta, cuir litir no post-dealain thugainn cho luath ’s a ghabhas, aig an t-seòladh shuas. Ma gheibh sinn a-mach gu bheil fiosrachadh sam bith ceàrr cuiridh sinn ceart e gun dàil.


c: text/html

text:
Phillip Seymour Hoffman
'S e cleasaiche à Eabhraig Nuadh (stàit) sna Stàitean Aonaichte a tha ann an Philip Seymour Hoffman (Fairport, 23 an t-Iuchar 1967).[1]
A Dhreuchd[deasaich | deasaich an tùs]
Fhuair e a' chiad pìos mothachail aige ann an 1990 a' cluich fear-dìona anns a' phrògram Law & Order(Lagh agus Ordugh). Dà bhliadhna as deidh sin fhuair e pìos mor anns am fiolm Scent of a Woman(Fàileadh de Bhoireannach) comhla ri Al Pacino agus Chris O'Donnell. Ann an 1998 bha pàirt aige anns The Big Lebowski agus ann an 2000 chluich e an sgrùdair-ceol Lester Bangs ann an Almost Famous. Fhuair e am pàirt is cliùiteach aige ann an 2005 a' cluich Truman Capote ann an Capote. Bha e air ainmeachadh airson Oscar airson seo.
Fiolmaichean[deasaich | deasaich an tùs]
- Scent of a Woman 1992
- My Boyfriend's Back 1993
- Money For Nothing 1993
- The Getaway 1994
- When A Man Loves A Woman 1994
- Twister 1996
- Boogie Nights 1997
- Next Stop Wonderland 1998
- The Big Lewbowski 1998
- Happiness 1998
- Patch Adams 1998
- Magnolia 1999
- The Talented Mr Ripley 1999
- Almost Famous 2000
- Red Dragon 2002
- 25th Hour 2002
- Cold Mountain 2003
- Along Came Polly 2004
- Capote 2005
- Mission Impossible III 2006
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sardainia
'S e Sardainia [1] (Sàrdais: Sardigna, Sardinna no Sardíngia, Eadailtis: Sardegna, Catalanais: Sardenya, Beurla: Sardinia), an dàrna eilean as motha anns a' Mhuir Mheadannach. Tha e suidhichte mu 202 km bho thìr-mhòr na h-Eadailt agus mu 184 km san àird a tuath Tuinisia. Tha Menorca, eilean Spàinnteach anns na h-Eileanan Balèarach mu 335km san àird an iar Sardinia.
'S e Cagliari am prìomh-bhaile aige.
Sgìrean[deasaich | deasaich an tùs]
'S e Sardinia aon de na còig roinnean neo-eisimeileach den Eadailt.
Bho thùs bha trì sgìrean poilitigeach ann an Sardainia fhèin: Cagliari, Sassari is Nuoro. Anns a' bhliadhna 1974 chaidh an sgìre Oristano a chruthachadh. Bho 2005 a-mach tha ceithir sgìrean ùra eile ann: Olbia-Tempio, Ogliastra, Carbonia-Iglesias agus Medio Campidano.
Cruinn-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Sardinia cho mòr ri 24.090 km² agus ann an 2009 bha 1.672.404 a' fuireach ann.
Le 150 km a dh'fhad,'s e Tirso an abhainn as motha ann an Sardainia, tha e anns an taobh an iar dhen eilean. Tha an Coghinas 123 km a dh'fhad agus anns an àird an earra-dheas tha am Flumendosa (122 km) ann.
'S iad am Punta La Marmora (1834 meatair a dh'àrd) agus am Bruncu Spina (1829 m) na beanntan as àirde. Tha iad suidhichte ann am meadhan Shardainia anns na ruith-bheanntan Gennargentu. Ann an ceann a tuath an eilein tha am Monte Limbara, tha e 1359 m a dh'àrd. Uaireannan lorgar òr is airgead anns na beanntan Shardainia.
Cànanan[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha Eadailtis aig muinntir an eilean gu lèir. tha Sàrdais aig 80% dhiubh.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]


text:
Cuaigearan
Tha na Cuaigearan nam buill de ghluasadan creideimh air a tha, gu lèir, Comann Cràbhach nan Caraid (Beurla: Quakers no Religious Society of Friends).[1] Tha a' chuid as motha dhiubh gan fhaicinn fhèin mar Chrìosdaidhean; ge-tà, tha iomadh diofair eadar buidhnean sònraichte air sgàth diadhachd agus adhraidh, oir tha iad a' creidsinn ann an "solas a-staigh" aig gach ball seach ann an creudan suidhichte. San fharsaingeachd, tha iad nan sìochantairean, tha iad airson sìmplidheachd agus co-ionnannachd, agus an aghaidh innse bhreugan. Tha prionnsabalan aig coimhearsneachdan sònraichte air an cruthachadh ann an Leabhar Smachd (Beurla: Book of Discipline). Tha na leabhraichean seo air an atharrachadh bho àm gu àm agus tha caochladh ainm oifigeil eile aca, m.e. Faith and Practice (Creideamh agus Cleachdadh) no Quaker Faith and Practice.
Chaidh an stèidheachadh aig meadhan 17mh linn ann an Sasainn le George Fox.[2] An-diugh, tha coimhearsneachdan nan Cuaigearan as motha anns a' Cheinia (mu 134,000), anns na Stàitean Aonaichte (mu 87,000) agus ann an Guatamala (mu 21,000). Ann an 2010, bha 14,315 Cuaigearan clàraichte anns an Rìoghachd Aonaichte, 720 dhiubh ann an Alba.[3]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Quakerweb
- ↑ Ravenhill
- ↑ Yearly Meeting of the Religious Society of Friends (Quakers) in Britain: Tabular statement as at 31 xii 2010 (Beurla)
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Cuaigearan Breatannach (Beurla)
- Cuaigearan Albannach (Beurla)
- Quaker faith & practice aig na Cuaigearan Breatannach, 1995 (Beurla)


text:
Creid e neo na creid, bha uair ann, nuair a bha mi na b’ òige ’s dìreach air ùr thòiseachadh a’ siubhal leam fhìn, a bhithinn a’ seachnadh sàmhchair agus snas anns na h-àitean fuirich a bhithinn a’ taghadh.
Cha b’ ann dìreach air sgàth cion airgid ach cuideachd air son a bhith ’nam neach-siubhail ceart, eachtrannach. Is iomadach uair a chaidil mi air ùrlar no ann an suain-lann le 30 eile. Ach mar as sine a tha mi a’ fàs, sann as cudromaiche dhomh a tha comhartachd, cadal agus sòghalachd. Leis a-sin, air turas gu Dubai o chionn ghoirid, chaidh mi a dh’fhuireach do dh’aon de na taighean-òsta as snasaile, as sòghaile ’s as ainmeile a th’ ann – am Burj Al Arab (www.jumeirah.com).
Fhuair mi tagsaidh thuige bho mheadhan Dubai agus bho astar math air falbh bhuaithe, bha e follaiseach mar-thà gur e taigh-òsta sònraichte fhèin a th’ ann. Tha e air fear de na taighean-òsta as àirde san t-saoghal. Tha e coltach ri seòl mòr geal, ’s e air a thogail air eilean beag fuadain dha fhèin, ’na laighe mu 280 meatair a-mach anns a’ Chamas Pheirsianach.
Daonnan leis na taighean-òsta as snasaile, a’ cheist a th’ aig daoine se cò na rionnagan a dh’fhuirich annta. Bho dh’fhosgail e ann an 1999, seall na h-ainmean mòra a tha air an ceann a chur ri ge b’e dè chluasag a thagh iad bhon 25 a th’ air clàr-cluasaige a’ Bhurj – leithid Claudia Schiffer, Michael Jackson, Richard Branson, Bill Clinton, Nelson Mandela, Banrigh Rania na h-Iòrdaine, Righ Abdullah na h-Iòrdaine, Sultan Hassan Bhrunei, agus mar sin air adhart.
Bidh daoine den t-seòrsa an dùil, agus cleachdte, ri sàr sàr sheirbheis, ach fiùs leis a-sin, bidh luchd-obrach an taigh-òsta ag amas air a dhol tarsainn air barr dhùilean gach aoigh a’ Bhurj – ge b’e cò iad, no dè cho àrd no ìosal ’s a tha na dearbh dhùilean. Tha e doirbh sin a mhìneachadh, oir se faireachdainn a th’ ann, ach mar eisimpleir, dh’òrdaich mi cappuccino nuair a ràinig mi ’s thàinig e air a chòmhdachadh le rud gleansach air a bhàrr. Dh’fhaighnich mi don neach-frithealaidh dè bh’ ann, agus gun rud mòr sam bith a dhèanamh dheth, fhreagair i gur e bh’ ann ach craiteachan de dhust òir 24 carat!
Dust òir! Smaoinich thusa!
A’ tionndadh gu na seòmraichean cadail, uill chan eil càil cho cumanta ri “seòmraichean cadail” aig a’ Bhurj – se suites a th’ aca. Agus tha iad do-chreidsinneach. Fhuair mi fear den fheadhainn as lugha aca. Bha e thairis air dà làr, le staidhrichean snìomhach suas dhan t-seòmar-chadail, ’s e air a sgeadachadh le àirneis agus gleans Versace cho dathach ’s gum biodh tu uaireannan a’ faireachdainn mar gun robh thu beò ann am bogha-froise!
Bha an seòmar suidhe cha mhòr mòr gu leòr gus geama ball-coise a chluich ann, ’s bha an fhras ’s an jacuzzi san t-seomar-bheag mòr gu leòr gus na sgiobaidhean a ghabhail as dèidh a’ gheama! As dèidh còig mionaidean de ruith suas agus sìos na staidhre, ’s de leum air an leabaidh shàr-rìoghail, bha glag aig an doras agus cò bh’ ann ach am buidealair agam gus a’ mhàileid agam fhalmhachadh agus m’ aodach a phasgadh!
Nise, leis cho tric ’s a tha mi ga dhèanamh, is cianail beag orm pacaigeadh, agus nach tàinig Boris bochd air ais gus a’ mhàileid a lìonadh mus do dh’fhalbh mi an ath latha. Thuirt e gun robh e ann gus rud sam bith a dh’iarrainn air a dheanamh dhomh. Thuirt mi ris dìreach anns an dol seachad gun còrdadh G agus T rium, agus nach tàinig e air ais an ceann mu thrì mionaidean le taghadh de G agus T-aichean agus blasadan bìdh á Dubai.
An-diugh, tha mi a’ sgrìobhadh seo agus cuideachd ag ullachadh son falbh air turas eile. Tha a’ mhàileid ghrànda sin a’ tarraing asam thall anns an oisean. Tha am Burj air mo mhilleadh gu ìre cho cianail ’s gu bheil pacaigeadh tòrr nas dorra na bha e riamh, agus tha fhios gum bi gu bràth tuilleadh ás aonais Boris am buidealair!


text:
Ceann Loch Biorbhaidh
'S e baile air a’ Ghàidhealtachd a tha ann an Ceann Loch Biorbhaidh (Beurla: Kinlochbervie).[1] Tha am baile suidhichte air taobh an iar-thuath Chataibh. 'S e seo na co-chomharran aige: 58° 27′ 36″ Tuath agus 5° 3′ 0″ Iar.
Ann an 2001 bha 480 duine a' fuireach an seo. Tha iasgach agus roinn turasachd nan gnìomhaichean cudromach san bhaile.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NC 221 564
- Ceann Loch Biorbhaidh aig Undiscovered Scotland (Beurla)


text:
Mustafa Kemal Atatürk
B' e ceann-suidhe na Tuirce a bha ann an Mustafa Kemal Atatürk (19 an Cèitean 1881 - 10 an t-Samhain 1938).
Stèidhich e Poblachd na Tuirce agus b' e a' chiad ceann-suidhe a bh' ann.
Rugadh Atatürk anns a' bhaile Ottoman Salonika (Turcais: Selânik), ris an canar Thessaloniki, a' Ghrèig san latha an-diugh).
B' iad a phàrantan Ali Rıza Efendi agus Zübeyde Hanım agus rugadh e leis an ainm Ali Rıza oğlu Mustafa. Chaidh a sloinneadh, Atatürk (a' ciallachadh "Athair nan Turcach"), a thoirt dha ann an 1934 leis a' Phàrlamaid Turcach agus chaidh a chasg do dhuine sam bith eile.[1]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Kemal Anzac. 1998. Memories of Atatürk. Revolution Bookstore. d. 54. ISBN: 975-10-1392-5.


text:
Lobamba
'S e prìomh-bhaile traidiseanta ‘s reachdail Dùthaich nan Suasaidh a tha ann an Lobamba. Tha am baile suidhichte san iar den dùthaich, anns a’ Ghleann Ezulwini, 16 cilemeatair air falbh bho Mbabane anns a' cheàrn Hhohho. 'S e seo an co-chomharran aige: 26° 28’ Deas agus 31° 12’ Ear. Tha 5800 duine a' fuireach anns a’ bhaile fhèin.
Tha a' phàrlamaid suidhichte ann an Lobamba. Tha an Ntombi (màthair na ban-righ) a’ fuireach an seo cuideachd.
Tha Lobamba cliùiteach airson dà fhèill: The Reed Dance,(dannsa Reed) a theidh air a comharradh san Lùnasdal agus san t-Sultain airson urram a chur air màthair na bàn-rìgh agus an Incwala Kingship anns an Dùbhlachd agus anns an Fhaoilteach airson urram a chur air an rìgh. Aig na fèilltean bidh dannsa, òrain agus cùirteas ann anns an stoidhle traidiseanta.
Tha am Embo State Palace, an Royal Kraal agus Pàrlamaid Dùthaich nan Suasaidh anns a' bhaile fhèin. Tha taigh tasgaidh nàiseanta Dùthaich nan Suasaidh an seo, agus cuideachd taigh tasgaidh eile, ainmichte air Sobhuza II de Dùthaich nan Suasaidh. Tha am Mlilwane Wildlife Sanctuary agus am port-adhair Matsapha Airport faisg air a' bhaile.


text:
1964
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1964 (MCMLXIV).
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Neo-eisimeileachd Malta bhon Rìoghadh Aonaichte
- 11 an Lùnasdal - dh' fheuch Stuart Christie ri Francisco Franco a mharbhadh ann am Madrid.
- 4 an t-Sultain - dh'fhosgail Drochaid Rathaid Linne Foirthe
- Bhuannaich Jean-Paul Sartre an Duais Nobel ann an Litreachas.
- Chaidh ainm a' Bhaile Forno d'Agordo atharrachadh gu Canale d'Agordo.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 2 an Gearran - Susan Deacon, neach-poileataigs Albannach
- 5 an t-Samhain - Famke Janssen, ann an Amstelveen. Actair às Na Tìrean Ìsle.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1 am Faoilleach - Rika Hopper, ann an Amsterdam. Actair às Na Tìrean Ìsle.
- 3 an t-Ògmhios - Frans Eemil Sillanpää, ann an Helsinki. Sgrìobhadair à Suòmaidh.
- 6 an t-Samhain - Hans von Euler-Chelpin, ann an Stockholm. Ceimigear às A' Ghearmailt.


text:
Saguamanchica
B’ e Saguamanchica an darna Zipa à Bacatá (Bogotá an latha an-diugh).[1] Bha e na Zipa bho 1470 gus a bhàsaich e faisg air Chocontá ann an 1490). ‘S e sàr ghaisgeach a bh’ann fad na h-iomairtean a rinn e le soirbheachas an aghaidh a chuid nàmhaidean a measg na Muisca fhèin, ach gu seachd àraidh an aghaidh nam Panche. Aig an toiseach, bha Saguamanchica fo dhìon an Zaque Michuá, ach chaidh iad a-mach air a’ chèile nuair a rinn esan ionnsaigh air tìrean a’ chinn-fheadhna à Ubaque. Chruthaich sin cogadh fada is bhàsaich an dithis Rìgh, ach bhuannaich feachdan an Zipa mu dheireadh thall. Lean mac a’ bhràthar Nemequene e, deagh reachdadair, mar Zipa.[2]
Toiseach an Rìoghachd[deasaich | deasaich an tùs]
Mu 1470, an dèidh an Rìoghachd Bhacatá a ghabhail os làimhe, bha an Zipa Saguamachica airson piseach a thoirt dhan a chuid thìrean. Chuir e arm dhe 30,000 air dòigh agus chaidh iad tro na còmhnardan àrda ann am Fusungha gu ruige dùthchannan nan Sutagao agus nam Panche.[3] Rinn na treubhan sin caidreabhas na aghaidh. Shabaid an t-Arm Muisca an aghaidh na feachdan ionadail sin faisg air na h-Aibhne Pazca. Thuig an Zipa gum biodh e uabhasach doirbh buaidh fhaighinn anns a’ bhatail, is le sin chuir e uachdaran le 12,000 saighdearan ri chùlaibh nan Sutagao an uaigneas gus ionnsaigh a dheànamh orra aig toiseach an ghnothaich. Thoisich an cath garg dòrainn sin tràth sa mhadainn, ach thrasgair na Muisca an cuid nàmhaid is fiù’s ghlac iad an Seanalair Uzathama, a bha os cionn na feachdan eile. Thug an ceann-fheadhna Tibacuy (is esan air a ghoirteachadh anns a’ chath) air Rìgh nam Panche Fusaghasugha is e ag ràdh gun tugadh e gèill dhan Zipa. Mar sin, chaidh na tìrean aige a chur ris an Stàit Bhacatá. [4]
Rinn an ceann-fheadhna à Guatavita ionnsaigh air tìrean an Zipa, ach fhuair an Zipa buaidh mhòr airsan ann an dà chath. Dh’iarr an ceann-fheadhna sin cuideachadh bhon Zaque Michuá à Hunzha Tunja. Chuir Michuá teachdaire chun an Zipa is e ag iarraidh gun tugadh an Zipa leisgeulan dhàsan. Chuir an Zipa an teachdaire gu bàs is an uair sin rinn e ionnsaigh air tìrean an Zaque le 40,000 saighdearan. Nochd an Zaque na aghaidh le 30,000 saighdearan. Rèitich an dithis còrdadh na Sìthe is le sin ’s urrainn dhaibh còmhstri a sheachnadh. Ach cha b’ fhada a rinn an ceann-fheadhna Ebaqué (à Ubaque) ionnsaigh air tìrean an Zipa, is e a’ glacadh Usme agus Pazca. Chuir an Zipa na feachdan aige air bhog agus cheannsaich e an sgìre. Theich Ebaque thall air a’ bheinn far an do dh’ fhalaich e a chuid ionmhais.[5]
An Cogadh Fada[deasaich | deasaich an tùs]
An ceann greis, mu 1474, thoisich cogadh a mhair 16 bliadhna, gu ruige 1490, nuair a chaochail an Zipa. Rinn na Panche ionnsaigh air na Muisca agus ghlac iad Zipacón agus Thena. Thuit Chía agus Cajicá do cheann-fheadhna à Guatavita aig an aon àm. Ghèill na Panche an dèidh 16 bliadhna dhe còmhstri fuilteach. Dh’iarr an cheann-fheadhna cuideachadh an Zaque a-rithist, ach nochd an Zipa le 50,000 saighdearan. Sheas an Zaque na aghaidh le 60,000 saighdearan aig Blàr Chocontá. ‘S e batail doirbh a mhair 3 uairean a bh’ann. Chaidh an dithis Rìgh a ghoirteachadh agus bhàsaich Zipa. A dh’aindeoin sin, chunnaic e buaidh mhòr an airm aige, is thuit Tunja dha na feachdan aige an dèidh a’ bhlàir.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Universidad Distrital Francisco José de Caldas
- ↑ Caballeros Andantes
- ↑ Leabharlann Luis Angel Arango
- ↑ Leabharlann Luis Angel Arango
- ↑ José Antonio Plaza


text:
Rouen
‘S e baile mòr air an àirde ann ear-thuath na Frainge a th’ann an Rouen (IPA: ʁwɑ̃). A bharrachd air sin ‘s e prìomh-bhaile a’ cheàrn Haute-Normandie agus na sgìre Seine-Maritime, ainmeil airson a chuid eaglaisean is gu sònraichte a cathair-eaglaise.[1] Tha Rouen suidhichte air an abhainn Seine, agus trì uillt nas lugha, ris an canar Aubette, Robec agus Cailly agus tha oilthigh aige.[2]
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
‘S e seann bhaile Ceilteach a bh’ann Rouen gu ruige a’ chiad linn ro Chrìosd, nuair a thuit e fo bhuaidh nan Ròmanach. Bha e na phàirt dhen Ghallia Lugdunensis is an uair sin na Roinn Lugdunensis II. Thionndadh daoine a’ bhaile dhan A’ Chrìosdaidheachd anns an 5mh Linn. Tha am baile gu math cudromach dha na Treabhan Fraingeach mus tug na Lochlannaich ionnsaigh air a’ bhaile iomadach turas anns an 9mh Linn.[3] Dh’fhàs Rouen a bhith fear dhe na puirt na bu chudromach aig ìre na Roinn Eòrpa anns na Meadhan-Aoisean Iosal, air sàilleabh na sochairean aige; A dh’aindeoin sin, chaill Rouen a chuid shochairean ann an 1382, nuair a thug am baile taic gu ar-a-mach an aghaidh Charles VI, Rìgh na Frainge.[4] Chaidh am baile a chuairteachadh ri linne Cogadh na Ciad Bliadhna, agus chaidh Jeanne d’Arc (IPA: ʒan daʁk) a losgadh leis na Sasanaich ann an ceàrnag a’ bhaile ann an 1431.[5] Rugadh Gustave Flaubert ann an Rouen ann an 1821, oir bha athair agus a bhràthair nan dotairean-lannsa aig ospadal a' bhaile.[6] Chaidh am baile a mhilleadh aig àm an dàrna cogaidh.[7]
Clìomaid[deasaich | deasaich an tùs]
‘S e clìomaid a’ Chuain a tha ann an Rouen, leis an t-uisge a’ dòrtadh air feadh na bliadhna, fad 131.2 làithean agus tha na geamhraidhean gu math boga oir tha Rouen gu math faisge air a’ mhuir. Bidh a’ ghaoth a’ sèideadh, mar as àbhaist, bhon iar-dheas gus an àirde an iar, is tha e gu math stoirmeil sa gheamhradh.[8]
- Teodhachd mheadhanach bhliadhnail : eadar 10 °C agus 20 °C.
- Teodhachd na b’ ìsle a-riamh: -17.1 °C (8mh latha dhen Fhaoilleach 1985
- Teodhachd na b’ àirde a-riamh: 38.1 °C 11mh latha dhen Lùnasdal 2003
- 51 latha dhe deigh gach bliadhna (iomall a’ bhaile) 39 latha (meadhan a’ bhaile).
- Solas na Grèine: 1518 uairean gach bliadhna.
- Ceò: 85 latha gach bliadhna.
- Stoirmean: 16 latha gach bliadhna, air feadh na bliadhna, fiù’s as t-samhradh.
- Uisge: eadar 700 agus 900mm gach bliadhna.[9]
Eaconamaidh[deasaich | deasaich an tùs]
'S e fear dhe na puirt mara nas motha na Frainge a th'ann Rouen agus tha am port an sàs, còmhla ri Le Havre, a' toirt bathar bho agus gu Paris. Tha mòran gnìomhachas ann cuideachd: cotan, a' chlò, stuth-ceimigeach, uidheamachd obrachail, càraichean agus itealain. Tha raointean-gnìomhachais ri taobh na h-aibhne (Le Petit Quevilly, Le Grand Quevilly agus La Grand-Couronne), còmhla ri fìneadairean Pheatrail (Moulineaux agus Oissel).[10]


text:
Eilean Orasaigh
'S e aon de na h-Eileanan a-staigh a tha ann an Eilean Orasaigh [1] (Beurla: Ornsay). Tha e suidhichte san àird an ear leth-eilean Slèite anns an Eilean Sgitheanach. Ma bhios a' mhuir air falbh, 's urrainnear coiseachd ann bho Eilean Iarmain. Tha e cho farsaing ri 35 heactair agus tha an t-àite as àirde cho àrd ri 46 meatair. Tha acarsaid nàdarra ann. 'S e seo na co-chomharran aige: 57° 8′ 48″ Tuath, 5° 47′ 12″ Iar. Chan eil duine sam bith a' fuireach ann.
Thàinig an t-ainm Orasaigh bhon fhacal Seann Lochlannais Örfirirsey, agus tha e a’ ciallachadh "Ebb island". [2]
Tha taigh-solais Orasaigh suidhichte ann an Eilean Sionnach, eilean beag dìreach faisg air Eilean Orasaigh. Chaidh a thogail anns a' bhliadhna 1857 le David agus Thomas Stevenson. [3]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ "Placenames", duilleag 67, Pàrlamaid na h-Alba (fo "Isleornsay")
- ↑ "Placenames", duilleag 93, Pàrlamaid na h-Alba
- ↑ Taigh-solais Orasaigh (Beurla)
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NG 710 125


text:
Voltaire
B’ e François Marie Arouet (IPA fʁɑ̃swa maʁi aʁuˈwe), neo Voltaire (IPA volˈtɛʁ), an t-ainm-brèige a chleachd e mar bu tric, ùghdair agus feallsanach a thug buaidh mhòr air an 18mh linn, gu seachd àraidh air cuimhne coitcheann nam Fraingeach. Rugadh e air an 21mh latha dhen t-Samhain 1694 ann am Paris, am baile far an do chaochail e air an 30mh latha dhen Chèitean 1788.[1] ‘S e a’ chiad cheannard na luchd-innteachail is e an sàs ag obair airson na Fìrinn, a’ Cheartais agus Saorsa na Smuain. Fhuair e an t-ainm pinn sin bho na litrichean AROUET L(e) J(eune), anagram an ainm aige, air an sgrìobhadh ann an Laideann, AROVETLI.[2]
Mar Shamhla An t-Soillseachaidh agus ceannard nam Feallsanach (Fraingis: Le Parti Philosophique), tha an t-ainm aige fhathast gu math ceangailte ris an strì ann an dà chuid an aghaidh na Gràinealachd (Fraingis: l’infâme), an t-ainm a thug e do dh’eudmhorachd chràbhach, agus airson adhartas agus ceadachas. ‘S e deist a bh' ann ged-tà, is e dhen bheachd gur e monarcachd chuimseach libearalach, air an soillearachadh leis na “feallsanaich”, an siostam na b’ fheàrr co-dhiù. Bha e dlùth air na uachdaran soillearaichte na Roinn Eòrpa aig àm an t-Soillseachaidh is ghabhadh e bràth mar bu tric air a chuid suaicheantais gus ìobairtich a dhìon bho an neo-cheadachas chràbhach agus an neo-riaghailteachas, mar eisimpleir na cùisean Calas, Sirven, Chevalier de La Barre agus Comte Lally, Dh’Fhàs e na bu chliùitiche air an sàilleabh.
Ged an do sgrìobh e iomadach rud, cha leughar an-diugh ach a chuid fheallsanachd ann an rosg: mar eisimpleir sgeulachdan agus nobhailean (‘s e Candide an leabhar as ainmeile aige), Lettres philosophiques, Dictionnaire philosophique agus na litrichean a sgrìobh e. Thathar a’ leigeil seachad a’ mhòr-chuid dhen dràma, dàn mòr agus na leabhraichean eachdraidheil a fhuair deagh chliù fad na 18mh linne. Tha e cliùiteach fhathast gus an latha an-diugh air sgàth an nòs sgrìobhaidh dreachmhor pongail ìoronasach cruaidh a bh’ aige.
Bha Voltaire còmhla ri daoine mòra fad a bheatha is e cho dèidheil air na rìghrean, gun a bhith a chuid dhìmeas taobh na daoine cumanta fhalach, ach chuir an Riaghaltas dragh airsan cuideachd: chaidh e a thoirt dhan Bhastille is b’ fheudar dha a dhol na fhògarrach gu Sasainn agus Paris fhàgail.[3] Ann an 1749, an dèidh bàis Émilie du Châtelet, an leannan aige fad 15 bliadhna dhe càirdeas gu math stoirmeil, dh’ fhalbh e dhan A’ Phrùis. Cha b’ urrainn dha pàirt cudromach fhaighinn ri taobh h Friedrich II na Prùise ann anm Berlin, agus an ceann trì bliadhna chaidh e a-mach leis an rìgh agus dh’ fhàg e Berlin ann am 1753.[4] An ceann greiseig chaidh e gu Délices anns An Eilbheis, faisg air Geneva, mus do cheannaich e oighreachd ann am Ferney-Voltaire dìreach air na crìochan eadar An Fhraing agus Geneva, fada às na daoine chumhachdach, ann an 1759.[5] Dh’fhàs an oighreachd aige na bu luachmhoire agus bha Ferney àite ainmeil airson chultair anns an Roinn Eòrpa air fad. Cha do thill e gu Paris gu ruige gu 1778, is fhuair e urram le daoine a bhith a' seasamh agus a' bualadh bhasan an uair sin. Chaochail e an siud nuair a bha e 83 bliadhna a dh’ aois.[6]
Dìreach mar ghuth na "deagh amannan ann am làithean an iarainn sin" (Fraingis: «bon temps (de) ce siècle de fer!») anns an leabhar Le Mondain, bha Voltaire cho dèidheil air saimheachas agus air aoibhneas a’ bhìdh agus a’ chòmhraidh, agus bha e dhen bheachd gu robh iad, còmhla ris an dràma, na cleachdaidhean na b’ ionnsaichte anns a’ cho-chomann. Chuireadh e uallach air a chuid chomhfhurtachd shaoghalta oir gur e barantas a chuid shaorsa is neo-eisimeileachd a bh’ann. Dh’fhàs e a cho beartach tro sheilbhean baralach gum b’ urrainn dha caisteal a cheannach ann am Ferney ann an 1759, le companaich foghlaimte inntinneach a’ cèilidh air. A dh’aindeoin sin, bha e daonnan aimhreiteach agus gu math fiadhaich leis a chuid nàmhaidean, mar Jean-Jacques Rousseau.[7]
Aig àm Ar-a-mach na Frainge bhite dhen bheachd gur e roi-ruithear a bh’ann Voltaire agus an nàmhaid aige Jean-Jacques Rousseau, is chaidh an dust aige a thoirt dhan Panthéon ann an 1791, an darna fear an dèidh Honoré Gabriel Riqueti de Mirabeau.[8] Ghlèidheadh an dìleab a leig Voltaire glè chudromach ri linne III Poblachd na Frainge is bho 1870 rachadh an t-ainm aige a chur gu rathad agus ceàrnaig ann am Paris (is beag air bheag gu cidhean, sràidean, sgoiltean, stèiseanan trèana fo thalamh is a h-uile càil). Anns an 19mh Linn bha na sgrìobh is na smaoinich e aig cnag na cùise anns an strì eadar an fheadhainn a bha an aghaidh agus an fheadhainn a bha airson sgoiltean neo-chràbhach na Stàite, mòran na b’ fhaide na smaoinich na daoine aig àm an t-Soillearachaidh.
Susbaint
An Teaghlach Arouet[deasaich | deasaich an tùs]
Bhuineadh na Arouet do Saint-Loup, baile beag ann an ceann an tuath na sgìre Poitou, is iad nan cairtearan an siud fad an 15mh Linn agus an 16mh Linn. ‘S e eisimpleir dhe dol suas nam bùirdeasach anns an 17mh Linn a bh' ann na Arouet. Chaidh a’ chiad Arouet gu Paris ann an 1625, is dh’fhosgail e bùth shìoda. Phòs e nighean cheannaiche-aodaich is dh’fhàs e a bhith cho beartach gum faodadh e dreuchd mar nòtair aig Taigh na Cùirte ann an Châtelet a cheannachd do a mhac, athair Voltaire, ann an 1675. Le sin, b’ urrainn dha a bhith na uasail laghail (Fraingis: noblesse de robe), neo tighearna a cheannaich an tiotal aige. Bha athair Voltaire uabhasach dìorrasach seòlta: dh’ fhàs e càirdeil le daoine cudromach, thug e piseach air beairteas an teaghlaich, phòs e nighean clèireach cùirte, reic e an dreuchd aige ann an 1696 is fhuair e dreuchd mar chomhairliche an rìgh. Dh’eug màthair Voltaire nuair a bha esan dìreach seachd bliadhna a dh’aois. Bha bràthair mòr aige, Armand Arouet (1685 – 1745), fear-lagha anns a’ chòmhdhail, caitligeachcruaidh agus janseneach làidir, seana-ghille agus shealbhaich Voltaire a chuid oighreachdan. Bha piuthar aige cuideachd, Marie Arouet (a chaochail air an 15mh latha dhen Dhàmhair 1726), bean Pierre François Mignot, sgrìobhaiche oifigeil. ‘S e ise an aon Arouet a chòrdadh le Voltaire. Bha ceathrar chloinne aice, sagart agus sgrìobhadair nam measg. Thuirt Voltaire: “Tha dithis cràichte agam , fear ann an rosg agus fear eile ann am bàrdachd”.
Foghlam: An Comann Iosaid agus na saor-chlachairean[deasaich | deasaich an tùs]
Bha athair Voltaire ag iarraidh deagh fhoghlaim inntleachdail a thoirt dha a mhac, a bha cho tapaidh nuair a bha e fhathast na leanabh. Nuair a bha e 10 bliadhna a dh’aois chaidh e gu sgoil An Comainn Iosaid lycée Louis-le-Grand, an sgoil na bu spaideile agus na bu dhaoire ann am Paris. Dh’ionnsachadh na sagartan Laideann, Greugais agus òr-chainnt. A bharrachd air sin bha iad ag iarraidh ceannardan na dùthcha a chruthachadh is shealladh iad cleachdaidhean na daoine mòra dha na sgoilearan aca. Le sin, bha deasbadan, argamaidean laghail, farpaisean bhàrdachd, agus drama uabhasach cudromach aig an sgoil. ‘S e sàr sgoilear a bh’ann Arouet òg agus dh’fhàs e a bhith gu math cliùiteach airson a chuid bhàrdachd. Dh’ionnsaich e ciamar a chòrdadh ris na daoine mòra is ciamar a bhruidhinn riutha mar cho-inbheach co-dhiù. Dh’fhàs e gu math càirdeil ri daoine cudromach is rachadh aige ris a' chàirdeas sin a chleachdadh fad a bheatha, gu seachd àraidh na bràithrean D’Argenson, nam ministearan fo Louis XV agus Louis François Armand de Vignerot du Plessis, Iarla Richelieu.
Obair cudromach[deasaich | deasaich an tùs]
Leabhraichean[deasaich | deasaich an tùs]
- Lettres philosophiques sur les Anglais (1733)
- Le Mondain (1736)
- Sept Discours en Vers sur l'Homme (1738)
- Zadig (1747)
- Micromégas (1752)
- Candide (1759)
- Traité sur la Tolérance (1763)
- Ce qui plaît aux dames (1764)
- Dictionnaire philosophique (1764)
- L'Ingénu (1767)
- La Princesse de Babylone (1768)
Dealbhan Cluiche[deasaich | deasaich an tùs]
- Œdipe (1718)
- Zaïre (1732)
- Eriphile (1732)
- Irène
- Socrates
- Mahomet
- Mérope
- Nanine
- L'Orfelin de la Chine (1755)
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Biografías y Vidas
- ↑ Encyclopédie Larousse
- ↑ Cibernous
- ↑ Munger
- ↑ Astoft
- ↑ http://www.visitvoltaire.com/voltaire_bio.htmisit Visitvoltaire
- ↑ EPDLP
- ↑ Robertexto


text:
Suranam
Tha Suranam[1][2][3][4][5], gu h-oifigeil Republiek Suriname, ann an Aimearaga a Deas. B' àbhaist an t-ainm "Nederlands Guyana" a bhith oirre.
Tha i na laighe eadar Guiana Fhrangach san taobh an ear agus Guidheana san taobh an iar. 'Sa deas tha Braisil. Tha an Cuan Siar ann an taobh tuath na dùthcha.
Tha Paramaribo na phrìomh-bhaile, agus 's e Duitsis an cànan oifigeil.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1871901391
- ↑ Dùthchannan ann an SMO
- ↑ Am Faclair Beag


text:
Dèanamaid Adhradh Episodes Available now
-
Bishop Colin MacPherson 1985
Seirbheis à tasglann a' BhBC bho 1985 còmhla ris an Easbaig Cailean Mac a' Phearsain.
-
An t-Urr Dòmhnall MacLeòid, an Eaglais Shaor Leantainneach, Eilean Arainn
Còmhla ris an Urr Dòmhnall MacLeòid bhon Eaglais Shaor Leantainneach ann an Eilean Arainn.
-
Seirbheis a' Mhòid, Inbhir Nis 2014
Seirbheis a' Mhòid a' tighinn thugainn beò bho Àrd-Eaglais Inbhir Nis.
-
12/10/2014
Seirbheis còmhla ri Iain Eàirdsidh Mac a' Mhaoilein.
-
An t-Urr Dòmhnall MacIllFhinnein, Eaglais na h-Alba
Seirbheis còmhla ris an Urr Dòmhnall MacIllFhinnein, Eaglais na h-Alba.


text:
James Watt
Is e saor-innealan-thomhais, innleadair agus fear-mhalairt a bha ann an James Watt (19 am Faoilleach 1736 - 25 an Lùnasdal 1819). Rugadh e ann an Grianaig, far an robh a h-athair na bhàillidh agus na fhear-togail thaighean is bhàtaichean. Chaochail e aig aois de 83 bliadhna ann am Birmingham, Shasainn.
Cha robh deagh shlàinte aige nuair a bha e na bhalach agus fhuair e foghlam tràth on a mhàthair mus deach e gu sgoil gràmair. Chaidh e an 1753 gu Glaschu airson tàilleabhachd agus an 1755 gu Lunnainn. Thill e gu Glaschu aig aois 21 a dh'fhosgladh bùth aig Oilthigh Ghlaschu airson innealan-thomhais matamataigeachd a dhèanamh agus a chàradh. 'S ann anns a' cheàrd sin a bha e nuair a chaidh iarraidh air samhail de dh'inneal Newcomein a chur an gleus. Bha an t-inneal an seilbh roinn Feallsanachd Nàdurra na h-Oilthighe ach cha do dh'obraich e gu cheart. 'S ann anns an iomairt siud a chruthaich e ciste fa-leth airson fuaradh agus dlùthadh stotha. Leis a' chiste-dhlùthaidh an staid falamhantas, nan chuireadh an ciste-dhluthaidh an co-radhas leis an t-siolandair làn stotha, teicheadh stotha bhon t-siolandair dhan chiste-dhlùthaidh - far an rachadh a dlùthadh ri uisge-glèidheadh mar sin falamhantas a' chiste-dhlùthaidh agus aobhraicheadh anns an t-siolandair an falamhantas a bha dhìth a dh'obraich an t-inneal.
Is e an dlùthadair (ciste-dhlùthaidh) fa-leth agus am brèbhet a chlàraich e air an son a bha na bhun-stèidh da fhortan.


text:
Gaspar de Rodas
'S e a' chiad riaghladair air na tìrean far a bheil Antioquia, Caldas, Quindío agus Risaralda an latha an-diugh a bh' ann Gaspar de Rodas (1518-1607).
Tha an ceannsaiche sin bho Extremadura buileach nas cudromaiche airson eachdraidh na h-Antioquia, gu h-àraidh anns na sgìrean ann an àirde an iar agus mu thuatha, na a thathar ag ràdh mar as tric.
Beatha[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh Gaspar de Rodas ann an Trujillo anns an (Roinn Cáceres), ann An Spàinn, ann 1518, mac Florencio de Rodas agus Guiomar Coello. Chaochail e ann an 1607 ann an Santa Fe de Antioquia, prìomh-bhaile Antioquia aig an àm, nuair a bha e na riaghladair.
Thàinig e Aimearaga a Deas ann an 1539 le turas-armachd fo Phascual de Andagoya, riaghladair San Juan, dha na tìrean far a bheil Coloimbia an latha an-diugh, far a chuir e seachad mòr-chuid a bheatha, gu h-àraidh ann an Antioquia, mar Leas-Riaghladair, Riaghladair Sgìreil agus mu dheireadh thall mar Riaghladair Roinn na h-Antioquia, gus a bhàsaich e ann an julio 1607.
Ruig e Quito ann an 1540 , agus an ceann greiseag an siud, chaidh e gu Popayán ann an 1541 còmhla ri Sebastián de Belalcázar airson àite stèidheachaidh Santa Fe de Antioquia a ghluasad; obair nach do rinn e idir, air sgàth gun do chuir feachdan Riaghladair Cartagena de Indias an greim e, is ghoid iad e air falbh na phrìosanach, dìreach aig toiseach toiseachaidh na h-obrach aige.
Gu fortanach, nuair a bha e na phrìosanach ann an Cartagena, choinneach Rodas am Marasgall Jorge Robledo is shaoraich esan Rodas agus thug e Santa Fe de Antioquia air ais dhasan mu dheireadh thall. Cha do rinn e mòran an siud fad corra bhliadhna is e ag obair air gnothaichean oifigeil agus a' cur tuinneachaidhean ùra air dòigh gu ruige 1546, nuair a chaidh Jorge Robledo a chur gu bàs.
Aig an àm sin, chaidh Gaspar de Rodas a dh'ainmeachadh Riaghladair na h-Antioquía. Ann an 1574 dh'iarr Gaspar de Rodas bho Cabildo de Antioquia, neo Comhairle na h-Antioquia, ceithear mìle ceàrnagach fhearrainn fhaighinn airson treudan agus tuathanas a stèidheachadh anns a' ghleann far a bheil Medellín an latha an-diugh. Thug a' Chomhairle trì mìle ceàrnagach dhe fearrann dhasan.
Dh'eug e gu sìtheil ann an Santa Fe de Antioquia, ann an 1607, is e a' sgaoileadh sgeulachdan a bheatha.


text:
Northfield, Minnesota
‘S e baile faisg air Faribault ann an cridhe nan Stàitean Aonaichte a th’ ann an Northfield.[1] Tha e suidhichte aig 276m os cionn ìre na mara,[2] ri taobh na h-aibhne Cannon, 1,472km air falbh bho Washington, prìomh-bhaile na dùthcha agus 54km bho Shaint Paul, prìomh-bhaile na stàite.[3] Tha 20,0071 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile.[4] Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1855.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Peter Agre (1885 – 1951): Ceimigear a bhuannaich an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 2003.


text:
Taigh-tasgaidh Inbhir Narann agus taibhse Dotair Grigor fhathast os a chionn?.
‘S ann an Taigh Viewfield a gheibh thu Taigh Tasgaidh Inbhir Narann agus mu thimchioll air chìthear parca lan craobhan sònraichte, feadhainn dhiubh a chaidh a chur nuair a thogadh an taigh ann an 1803. Ged nach eil e fada bho mheadhan a bhaile tha e air an taobh ceàrr den rathad trang A96. Mar sin ‘s ann aig iomall a tha e. Chan eil e furasda tarraing luchd-turais do mheadhan a' bhaile agus tha e nas miosa buileach airson an Taigh Tasgaidh le far a bheil e. Bidh muinntir an àite a phàigheadh trì notaichean gus faighinn a-steach agus tha mi eòlach air mòran nach do thill a riamh as dèidh a chiad turas na bhroinn.
B’ àbhaist don Taigh-tasgaidh a bhith air a’ Phrìomh Sràid suas gu 1948 mus do dh’imrich e gu Viewfield agus tha feadhainn sa bhaile làidir den bheachd gum bu choir dha tilleadh do theas mheadhain a’ choimhearsnachd. ‘S ann aig amas dhaibh breab a thoirt don Comhairle na Gaidhealtachd agus gan thilgeil a-mach as an Taigh-Cùirte do Viewfield agus an Taigh-tasgaidh a chur na h-àite le ionad Fàilte turasachadh na bhroinn. ‘S ann fo shealbh Comann Litreachas Inbhir Narann a tha an cruinneachadh Viewfield. Chaidh an comann ud a chur a bhog ann an 1875 le fear ris an canar “Doctor Grigor”. Bha buinteanas aige do dh’Eliginn agus a bharrachd air a bhith na leasaiche ‘s e sàr neach-gnothaich a bh’ann agus bhrosnaich e Inbhir Narann mar “Brighton a tuath”. ‘S ann mar sin a chaidh an sgìre “West End” a thogail mar seòrsa de Disneyland Bhictorianach don dhaoine beartach. Agus ‘s ann fo chultar ìompaireachd a bha sin a chaidh an Comann Litreachas agus an uair sin an taigh tasgaidh a stèidheachadh ann an 1888.
An diugh gheibh thu cruinneachadh Taigh-Tasgaidh Baile nan Iasgairean ann an Viewfield cuideachd. Bha dualchas nan Iasgairean ga thaisbeanadh fa leth shìos san sgìre sònraichte ud suas gu 2000 nuair a chaidh iad a-steach leis a’ Chomann Litreachas. Nuair a bha an cruinneachadh ud shìos aig an Laing Hall bha cothrom dhut bruidhinn le daoine le buinteanas do theaghlaichean a bha gu mòr an sàs de h-iasgach. Bha fhios aca gu mionaicheach bho seanairean agus seanmhairean, agus fiu 's feadhainn bho am phàrantan, de dìreach a bha a’ dol air adhart sa bheatha làitheil sa choimhearsnachd ud agus abair thusa gur e tobar fiosrachaidh agus beul-aithris a bh’ annta. Chaidh grunn leabhraichean a fhoillseachadh bhon eòlas a bh’ aca mus do dhùin an Taigh tasgaidh ann an 2000. Cha b’ urrainn dhaibh a chumail a dhol leis gu mi-fhortanach, ‘s e seann daoine a bh’ annta agus bha e dìreach cus orra cùisean a’ cumail a’ dol. A-nis ged a tha e fhathast inntinneach tha a h-uile càil bho smachd an Comann Litreachas agus ga chur ann an rum na phàirt den chruinne-cè mar a tha iadsan ga fhaicinn.
Carson a bha slochd nan Iasgair airson a chumail a dhol iad fhèin san stoidhle sin? Tha amharas agam nach robh iadsan faicinn an Comann Litreachas mar thosgairean den daoine cumanta agus gur ann an roinn sòisealta gu tur diofraichte a bha iad faicinn a’ chomainn litreachas. Nuair a smaoinicheas tu air cultar Inbhir Narann agus de seòrsa bhaile a th’ ann bidh moran a’ smaoineachadh air cultar nan Iasgair agus ciamar a bhualadh sin air a’ bhaile - sin agus an gnìomhachas turasachd. Chaidh taigh tasgaidh a chur air bhog ann an am Baile nan Iasgairean ann an 1978 agus cha mhòr nach robh e a sealltainn dhan t-saoghal roghainn eile an taca ris na tha ri fhaicinn aig Viewfield. Co-dhiù dè eile a th' ann an Viewfield?
Gheibhear rum armailteach. Thachair da bhlàr faisg air Inbhir Narann, Cùil Lodair agus Allt Eirinn agus thug an dà chuid buaidh mhòr air eachdraidh na h-Alba agus tha iad air an riochdachadh san roinn seo gu h-ìre mhath. An uair chìthear fiosrachadh air dithis a bhuannaich an VC agus èideadh na dha agus criomagan buntainn de chogaidhean ann an àiteachan ann an dùthchannan cèin fada ‘s farsaing far an robh muinntir a’ bhaile an làthair.
Tha da h-amas aig an ath rum-taisbeanaidh agus ‘s e sin ri sealltainn dhut eachdraidh àiteachas agus foghlaim anns an t-Siorrachd. Dè a bhuaileas ort? Faodaidh tu a bhith nad shuidhe ann an dasg mar a bha iad san t-seann aimsir. Rud feumail don ghinealach as ùr ‘s docha nuair a smaoinicheas tu air ciamar a chaidh dasgan den leithid as an rathad nar linne. Co-dhiù ‘s e rud caran dàna a th’ ann gus cuspairean cho farsaing a chur san aon rum beag.
An uair sin bidh thusa san rum a tha sealltainn dhut eachdraidh an “Royal Burgh”, na daoine a chur cruth air , gu h-àraidh na Probhaistean (Dr Grigor nam measg). Faodaidh tu an eassaidhean easan bàn fhaicinn ach chan eil an t-seann slabhraidh nam Probhaist. Bhris am fear ùr am bliadhna agus a-nis bidh e a’ crochadh mu h-amhaich am Probhaist co-aimsireil againn. ‘S e rud math a th’ nn gu bheil an tiotal an “Royal Burgh” ga h-aithneachadh ann a sheo. Chan eil Comhairle na Gaidhealtachd buailteach a bhith cleachdadh e nuair a rinn iad iomradh air Inbhir Narann. ‘S ann le Uaird 19 a tha iadsan a dhol sna làithean seo.
Faodaidh tu ìomhaigh umha mhòr Dotair Grigor fhaicinn taobh a muigh Viewfield agus tha ìoronais ann nuair a smaoinicheas tu gur aig ceann a’ Phriomh Sràid a bha esan suas gu 1950. Dh’imrich esan gu Viewfield beagan as deidh an Taigh Tasgaidh fhèin. An e taigh tasgaidh soirbhicheil a th’ ann an viewfield? Saoilidh mi gu bheil ma tha sinn a’ toirt urraim do na h-amasan a bh’ aig an Dotair. Mar sin, seachad air a’ leigeil a-steach dualchas nan Iasgairean, ‘s ann gu math dlùth a tha iad gus a bhith taisbeanadh an sgìre tron feallsanachd agus cultar a bha làidir ann an 1888. Ann an dòigh tha e na thaisbeanadh don dòigh a bha an sgìre ga riaghladh mar phàirt den Ìompaireachd agus ciamar a fhuair feallsanachd Grigor agus a chuid chàirdean làimh an uachdar air cultair a’ bhaile.
An dràsta fhèin tha faileas Dotair Grigor fhathast a’ tuiteam air a’ ghnothaich ach san am ri teachd? Uill ‘s ann fo shealbh Comhairle na Gaidhealtachd a tha Viewfield agus ‘s ann air èiginn a tha iadsan a’ toirt taic-airgid don taigh tasgaidh. Chan eil moran den òigridh a’ gabhail gnothaich leis an Comann Litreachais nas motha agus mar sin dh’fhaodadh e dol a bhith. Am biodh sin na rud math or dona? As a dheidh am faodadh buidheann eile soilleireachadh ùr a chur air a’ chruinneachadh agus beachdan eile a thoirt seachad air na nìthhean na bhroinn, a’ taisbeanadh sealladh eile den sgeulachd a thug Inbhir Narann far a bheil e an-diugh?


text:
Bàta-slaodaidh
Is e bàta-smuid beag sònraichte ri tarruinn luingean mòra tro na seòlaidhean ri cidheachan de phort mhòr a tha ann am bàta-slaodaidh. Chaidh an togail agus cleachdadh an portaibh mhòr na h-Eòrpa bho mu dheidhinn 1820, mhàir iad tro atharrachadh mhalairt bho longan-sheòil gu longaibh-smuid, ach nuair a sgurr malairt thar chuain a shiubhal ann an longaibh bathair choitcheann re na 1960an agus thanaig mòr-longan sònraichte ri trachdadh fa-leth na h-aite, mòr-longan a bhiodh a' cleachdadh laimhrigean uisge domhainn, a chaidh air dealbhadh a thoirt cothrom do na mòr-longaibh seo a thig ris an laimhrig fo chumhachd na h-innlean aca fèin, chrion mhalairt nam bàtaichean-slaodaidh agus chaidh iad a-mach a bhi.
Tha àireamh bheag de bhàtaichean-slaodaidh fhadhast air an cleachdadh ach is e innealan Dhieseil a tha annta. Air barrachd tha iad torr nas motha agus nas cumhachd mhòr na bataichean-slaodaidh na 1950'n agus is e am prìomh obair aca a shlaodaich longan a tha an cunnart a dhol air creagan gu sabhailteas. Tha mar eisimplir 's an latha an diugh (2010), Steornabhagh na h-ionad de bhàta-slaodaidh de Seirbhis nan Maor-Chladaich, agus tha comas aig a' bhàta-slaodaidh suidhichte ann an Steornabhagh, An Anglian Prince, a libhrig tarruinn marbh de 150 tonna.


text:
Charles Rennie Mackintosh
Rugadh Charles Rennie Mackintosh 7 an t-Ògmhios 1868 ann an Glaschu agus bhàsaich e 10 an Dùbhlachd 1928 ann an Lunnainn. Bha deichnear co-dhaltan aice. Bha athair ag obar ri poileas ann an Glaschu flùranachd (horticulture) agus bu toil leis obair anns an lios. Nuair bha Charles Rennie Mackintosh òg cha robh e slàn agus air an adhbhar sin b' fheudar dha e coiseachd mòran timcheall Glaschu. Dh'fhàs ùidh aige air nàdar agus thòisich e flùraichean agus beòthaichean agus structar nan flùraichean a pheantadh. Ann an 1883, nuair bha e 15 bliadhna a dh'aois thòisich Charles Rennie Mackintosh prìomh-chlachaireachd ionnsachadh air an Glasgow School of Art. An ath-bhliadhna thòisich e obair ann an oifig phrìomh-chlachaireachd agus bha e ag ionnsachaidh pàirt-ùine ann an GSA.[1]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Anthony Jones Charles Rennie Mackintosh 1990 Studio Editions Ltd. London ISBN 1-55521-625-0


text:
Seirbheis bhus do dh'aiseag Mhalaig
Thèid seirbheis bhus ùr a stèidheachadh airson luchd-cleachdaidh na seirbheis aiseig ùire eadar Loch Baghasdail agus Malaig.
Dh'aontaich a' chompanaidh Busaichean Seile sgeama pìleat fheuchainn far am bi bus a' feitheamh airson luchd-siubhail a thig far an aiseig a thoirt dhan Ghearasdan.
Bha Ball-Pàrlamaid nan Eilean Siar, Aonghas Brianan MacNìll, an sàs anns na còmhraidhean gus an t-seirbheis a chur air chois, agus thuirt e gun robh e ceart gum biodh leithid de sheirbheis ann.
Cuideachd, thug e taing do Dhonaidh MacIlleBhrath a tha a' ruith na companaidh bhusaichean.
Bidh am pìleat eadar Loch Baghasdail agus Malaig, a thòisicheas sa gheamhradh, a' dol fad trì bliadhna.
'S ann tron gheamhradh a-mhàin a bhios an t-seirbheis ann.


text:
1943
MCMXLIII
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 9 an Gearran - Joseph Stiglitz, ann an Gary (Indiana). Eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 19 am Màrt - Mario J. Molina, ann am Meagasgo. Ceimigear à Meagsago.
- 19 am Màrt - Mario Monti, ann an Varese. Eaconamaiche agus fear-poileataigs às An Eadailt.
- 29 am Màrt - John Major, ann an Lunnainn. Fear-poileataigs à Sasainn.
- 15 an Giblean - Robert Lefkowitz, ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 14 an Cèitean - Ólafur Ragnar Grímsson, ann an Ísafjörður. Fear-poileataigs à Innis Tile.
- 6 an t-Ògmhios - Richard Smalley, ann an Akron (Ohio). Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 17 an Lùnasdal - Robert De Niro, ann an Eabhraig Nuadh. Actair às na Stàitean Aonaichte.
- 29 an t-Sultain - Lech Wałęsa, ann an Gdańsk. Fear-poileataigs às a' Phòlainn.
- 1 an Dùbhlachd - Finn E. Kydland, ann an Ålgård. Eaconamaiche à Nirribhidh.
- 24 an Dùbhlachd - Tarja Halonen, ann an Helsinki. Tè-poileataigs à Suòmaidh.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 9 an t-Iuchar - Han Hollander, ann an Sobibór. Fear-aithris às Na Tìrean Ìsle.
- 13 an Damhair - Henrik Pontoppidan, ann an Copenhagen. Sgrìobhadair às An Danmhairg.


text:
Oklahoma City, Oklahoma
'S e prìomh-bhaile agus am baile as motha ann an Oklahoma a tha ann an Oklahoma City. Anns a’ bhliadhna 2010 bha 591,967 duine a’ fuireach an seo. Tha e suidhichte aig 396m os cionn ìre na mara.
Susbaint
Eachdraidh eile[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh am baile a stèidheachadh air an 22 an Giblean 1889.[1]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Haikou, Sìne
- Puebla, Meagsago
- Rio de Janeiro, Braisil
- Tainan, Tai-Bhàn
- Taipei, Tai-Bhàn
- Ulyanovsk, An Ruis
- Yehud, Iosrael


text:
Stràc throm
'S e an comharradh gràmair ( ` ) a tha anns an stràc throm (ris a tha cuideachd an stràc mhall). Thèid an comharradh a chleachdadh os cionn litrichean ann am feadhainn aibidilean Laideannach airson iomadh adhbhar.
Gàidhlig[deasaich | deasaich an tùs]
Anns a' Ghàidhlig, thathar ga cleachdach os cionn nam fuaimreagan fada. Bhiodh e agus o fada air an sgrìobhadh leis an stràc gheur (é, ó) san àm a dh'fhalbh, ach thathar a' sgrìobhadh an t-sràc mhall os cionn a h-uile fuaimreag an-diugh.
Cànanan eile[deasaich | deasaich an tùs]
Air a chaochladh, thathar ga cleachdadh sa Chuimris os cionn fuaimreig am biodh fada às a h-aonais , a' sealltainn gu bheil i goirid, m.e. "mẁg"' (muga) seachad air "mwg" (smùid).
Thathar ga cleachdadh cuideachd ann an Nirribhis, ann an cànanan Ròmanaich agus ann an cànanan eile. Tha na h-adhbharan eadar-dhealaichte, ach chan eilear ga sgrìobhadh os cionn connragan idir.


text:
Chuir an t-Oilthigh Plana Gàidhlig gu Bòrd na Gàidhlig san Lùnastal 2012. Tha am Plana ag amas air aire a thogail mun Ghàidhlig san Oilthigh agus cothroman practaigeach a chruthachadh airson gun tèid a cleachdadh.
Fiosrachadh air Plana Gàidhlig an Oilthigh agus dè a chaidh a chur ann.
Tha fàilte romhaibh pàirt a ghabhail ann an Seachdain na Gàidhlig, seachdain làn thachartasan aig an Oilthigh.
Tha co-chomhairle mu seòmar Gàidhlig a stèidheachadh aig Oilthigh Dhùn Èideann fosgailte a-nis.
Ag iarraidh tuilleadh fhaighinn a-mach? Faighibh an cuairt-litir againn no leanaibh sinn air na meadhanan sòisealta.
This article was published on Oct 6, 2014


text:
Karlsruhe
‘S e baile mòr air an àirde an iar-dheas na Gearmailte a th’ ann an Karlsruhe (IPA: ˈkaɐ̯lsʁuːə: seann dhòigh-sgrìobhaidh: Carlsruhe). Tha an t-ainm a’ ciallachadh Fois Theàrlaich, bhon ainm Karl (Teàrlach) agus Ruhe (Fois) anns a’ Ghearmailtis. Chaidh am baile a stèidheachadh ann am 1715 mar lùchairt leis an Rìgh Teàrlach Uilleam II à Baden. Tha e suidhichte aig 116m os cionn ìre na mara,[1] ri taobh na h-aibhne Rhein (leis An Fhraing air an taobh thall), anns an stàit Baden-Württemberg. Tha am baile 526km air falbh bho Bherlin (Prìomh-bhaile na dùthcha), 253km bho Mhünchen, 64km bho Stuttgart agus dìreach 27km bho Phforzheim.[2] Tha 288,917 duine a' fuireach anns a’ bhaile, leis gur e dàrna baile na stàite, an 21mh baile nas motha na dùthcha[3] Chaidh oilthigh a stèidheachadh an seo ann an 1970. Tha Àrd-chùirt na Gearmailte air a stèidheachadh ann an Karlsruhe cuideachd.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Karoline von Günderrode (1780 – 1806) Bàrd.
- Carl Benz (1844 – 1929) Innleadair.
- Hermann Billing (1867 – 1946) Ailtire
- Richard Martin Willstatter (1872 – 1942) Ceimigear.
- Hans Frank (1900 – 1946) Gauleiter nan Nàsach.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Mongabay
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Bailtean na Cruinne
- ↑ Stadt Halle
- ↑ KpacHoдap
- ↑ Ville de Nancy
- ↑ City of Nottingham
- ↑ Primăria Municipiului Timişoara
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]


text:
Tha mi dìreach a’ tighinn bho sùil a thoirt air dà bhlog a tha air leth inntinneach. Tha iad a’ sealltainn dhuinn dìreach cho fad ‘s farsaing sa tha ùidh sa Ghàidhlig bho taobh a-muigh na h-Alba.
Tha Rikki air blog a thòiseachadh airson an feadhainn aig a bheil fraingis agus a tha airson beagan Ghàidhlig a thogail. Mar a thuirt e sa chànain eile. ‘Voici un blog pour les francophones qui apprendre le Gaélique écossais. Carson nach toirt sùil air a bhlog gus beagan bhrosnachadh a thoirt dha, gu h-àraidh ma tha beagan fraingis agad? Seo e: Gaélique pour les Francophones.
Tha blog eile ri fhaicinn a-nis agus tha am fear seo sgrìobhte ann an Catalan. El món gaélic – Saoghal na Gàidhlig. Agus a-rèir am blog seo bidh sibh faighinn a-mach mu dheidhinn:
Una mirada al món gaèlic: Aquesta weblog, és un esforç per donar a conèixer, en llengua catalana, aspectes de la cultura gaèlica d'Irlanda, Escòcia i l'Illa de Man.
Ma dh’fhaoidte nach bi ùidh aig a h-uile daoine ann an Alba sa Ghàidhlig ach gu h-àraidh tha na h-àireamhan de luchd-ionnsachaidh taobh a muigh na dùthcha a sìor dol am meud.


text:
Blackwater Reservoir
'S e stòr-amar anns na beanntan os cionn Ceann Loch Lìobhann ann an Loch Abar a th' anns an Blackwater Reservoir. Tha an dam aige 914m de dh'fhaide agus le sin 's e an dam as fhaide a th' ann air a' Ghàidhealtachd. Tha e 27m de dh'àirde agus tha e suidhichte air a' mhòinteach gharbh 305m a dh'àirde. 'S e aon de na h-àiteachan as fliuch ann am Breatainn leis an uisge anns air a' mhòinteach agus a' tighinn bhon mhuir.
Chaidh an dam a thogail aig eadar 1905 agus 1909 linn mar sgeama cumhachd-uisge a chleachd am British Aluminium Company (cuideachd Alcan) gus alman a leaghadh ann an Ceann Loch Lìobhann. Aig an àm sin b' e an dam a bu mhotha na Roinn Eòrpa a bh' ann.[1] Chaidh a chruthachadh le Patrick agus Charles Maik agus tha e a' casg uisge bhon Uisge Dhubh is bho Lochan a' Chlaidheimh. Tha 6km de dh'fheadain-uisge cruadhtain agus 13km de pìoban-uisge stàillinn a' ceangal an loch leis an fhactaraidh. Chaidh an dam a thogail le neart-làimhe agus innealan làimhe agus air sgàth na h-obrach cruaidhe agus suidheachadh cunnartach chaill mòran luchd-obrach am beatha. Tha cladh aca fhèin ri taobh an dama. Dhùin an leaghadair-almain ann an 1998, ach tha dealan ga chruthachadh fhathast bhon chumhachd-uisge airson na sgìre agus an leaghadair-almain anns a' Ghearasdan.
Tuilleadh Leughaidh[deasaich | deasaich an tùs]
- MacGill, Patrick (Chiad Fhoillseachadh 1914) Children of the Dead End. Fèin-eachdraidh neach-obrach Èireannach air balla-casg a' Bhlackwater Reservoir. Foillseachadh ùr (2005) Birlinn ISBN 1841580007
Tùsan[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NN 240 605 (56° 41′ 55.87″ Tuath, 4° 46′ 37.18″ Iar)


text:
Nis, Leòdhas
Sgìre ann an ceann a tuath Eilean Leòdhais. Tha mu 16 bailtean beaga anns an sgìre: (tuath gu deas): Eoropaidh, na Còig Peighinnean, an Cnoc Àrd, Am Port (Port Nis), Lìonal, Tàbost, Suainebost, Cros, Cros-Sgiogarstaigh, Eoradal, Adabroc, ÀAird Dhail, Dail bho Thuath, Dail bho Dheas, Sgiogarstaigh agus Cuishader. Chan eil coimhearsnachd anns an Aonadh Eorpach nas fhaide chun an iar-thuath na Nis. Tha a' Ghàidhlig nas treasa ann an Nis na tha i ann am pàirt sam bith eile de Leòdhas; tha mu 75% ga bruidhinn.
Tha cunntas-sluaigh 2001 ag ràdh gu robh beagan nas lugha na 1,000 duine ann an Nis aig an àm. Ann an 1831 bha nas motha na 3,000 duine ann.
A h-uile bliadhna aig deireadh an Lùnastail bidh deichnear a dol a-mach bho Nis gu Sula Sgeir airson 2,000 guga (sùlaire òg) a mharbhadh.
'S e Sgoth an t-anim th' air an t-seorsa bàta a bhathar a' cleachdadh le na Nisich airson iasgach agus tha urras ann a-nis (Falmadair) airson bataichean a chumail ann an deagh òrdugh.


text:
Juan de Dios Aranzazu
B’ e Juan de Dios Aranzazu (La Ceja, Antioquia,8mh am Màrt 1798 - Bogotá, 14 an Giblean 1845) fear-poileataigs à Coloimbia[1], is e a’ chiad cheann-suidhe na dùthcha à Antioquia. Bha e na Riaghladair air Antioquia eadar 1832 agus 1836. Thòisich e na ciad seiseanan Mòr-dhail Roinn na h-Antioquia.[2]
Susbaint
Beatha[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh e 8mh am Màrt 1798 ann an La Ceja, Antioquia, is e mac María Antonia González agus José María de Aranzazu a bh’ ann is ‘s e fear-malairt gu math beartach dhe freumhan Spàinnteach a bha na athair. Na òige, dh’ionnsaich e Lagh aig a’ Cholasite San Bartolomé, ann am Bogotá. Bha esan fhèin ann sàs ann an gnothach aig an teaghlach aige cuideachd, is le sin b’ fheudar dhàsan a dhol mun cuairt air feadh Choloimbia agus na dùthchannan mu a thimcheall mar A' Bheiniseala agus Eileanan a’ Chairibianach.
Bha e an sàs anns a’ poileataigs bho 1823 agus bha e iomadh turas os cionn a' Mhòir-dhail. Bha e na bhall a’ Cho-Chruinneachadh ann an Ocaña ann an 1828. Thug e pàirt ann an coimisean còmhla ri José Antonio Páez a dh’ fheuch, gun shoirbheachas, ris an sgaradh dhen Bheiniseal bho Coloimbia Mhòr a sheachnadh.
Thug e taic dhan ar-a-mach a rinn José María Córdova an aghaidh an deachdaireachd aig a’ Cheann-suidhe Simón Bolívar ann an 1829.
Riaghladair na h-Antioquia[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh na bailtean Campamento, Cocorná, Ebéjico, Entrerríos, Girardota agus Liborina a steidheachadh fad ‘s a bha e na Riaghladair. ‘S e ro-ruitheach na rathaid chun na mara a bh’ ann.
Ceann-suidhe na Poblachd[deasaich | deasaich an tùs]
Bha e na chathraiche Comhairle na Stàite rè an Riaghaltais aig Pedro Alcántara Herrán. Le sin, bha e na cheann-suidhe Cholombia eadar 1841 agus 1842, fhad ‘s a bha Alcántara Herrán air dhìth is esan a’ stiùireadh na feachdan armachd aig àm Cogadh nan Àrdanach, agus leis nach b’ urrainn dhan leas ceann-suidhe, Domingo Caycedo Santamaría, an dreuchd fhaighin air sgàth gu robh e tinn.
Cuimhneachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh am Baile Aranzazu, a steidheachadh ann an 1853 ann an Caldas, mar chuimhneachadh an Fhir Poileataigs sin a rugadh ann an Antioquia, air sgàth 's gun tug esan fhèin am fearann far a bheil am baile an latha an-diugh mar thabhartas.[3]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Pàrtaidh Libearalach Choloimbia (Spàinntis)
Simón Bolívar • Francisco de Paula Santander • Joaquín Mosquera • Rafael Urdaneta • Domingo Caycedo Santamaría • Jerónimo de Mendoza Galavís • José Ignacio de Márquez Barreto • Pedro Alcántara Herrán • Juan de Dios Aranzazu • Tomás Cipriano de Mosquera • Rufino Cuervo y Barreto • José Hilario López • José María Obando • José María Melo • Tomás Herrera • José de Obaldía • Manuel María Mallarino • Mariano Ospina Rodríguez • Juan José Nieto Gil • Bartolomé Calvo • Leonardo Canal González • Froilán Largacha • Manuel Murillo Toro • José María Rojas Garrido • Santos Acosta Castillo Joaquín Riascos • Santos Gutiérrez Prieto • Eustorgio Salgar • Santiago Pérez de Manosalbas • Aquileo Parra Gómez • Manuel María Ramírez Fortoul • Julián Trujillo Largacha • Rafael Nuñez Moledo • Francisco Javier Zaldúa • Clímaco Calderón • José Eusebio Otálora • Ezequiel Hurtado • José María Campo Serrano • Eliseo Payán • Carlos Holguín • Miguel Antonio Caro Tovar • Manuel Antonio Sanclemente • José Manuel Marroquín • Rafael Reyes • Diego Lemos • Jorge Holguín Mallarino • Ramón González Valencia • Carlos E. Restrepo Restrepo • José Vicente Concha • Marco Fidel Suárez • Pedro Nel Ospina Vásquez • Miguel Abadía Méndez • Enrique Olaya Herrera • Alfonso López Pumarejo • Eduardo Santos • Darío Echandía Olaya • Alberto Lleras Camargo • Mariano Ospina Pérez • Laureano Gómez Castro • Roberto Urdaneta Arbeláez • Gustavo Rojas Pinilla • Gabriel París • Deogracias Fonseca • Guillermo León Valencia • Carlos Lleras Restrepo • Misael Pastrana Borrero • Alfonso López Michelsen • Julio César Turbay Ayala • Belisario Betancur Cuartas • Virgilio Barcas Vargas • César Gaviria Trujillo • Ernesto Samper • Carlos Lemos Simmonds • Andrés Pastrana Arango • Álvaro Uribe • Juan Manuel Santos Calderón


text:
Tha daoine air a bhith ri fighe air Gàidhealtachd na h-Alba agus sna h-eileanan fad còrr is dà mhìle bliadhna, agus tha dualchas na fighe air seasamh glè làidir fiù 's chun an là an-diugh. Ged nach eil an t-aodach air atharrachadh tro na linntean, tha an dòigh obrach air leasachadh on àm a tha fios againn a bha daoine an toiseach ri fighe ann an Alba ann an Linn an Iarainn.
'S e rùsgadh, càrdadh, snìomh, fighe agus luadh, na còig ceumannan mòra ann an dèanamh aodach a th' air fhighe. Chaidh na caoraich a rùsgadh le làimh sna seann làithean (agus an-diugh cuideachd uaireannan) agus chaidh a' chlòimh lom seo a chàrdadh le bùird le fiaclan iarainn orra gus am biodh na snàithlich dìreach agus gus am biodh a' chlòimh rèidh mus deigheadh a snìomh agus an uair sin a fighe. Sna fìor sheann làithean chaidh a' chlòimh a shnìomh le bhith a' cur dealgan le cuideam air gu feum. Bhiodh an dealgan a' crochadh sìos agus an cuideam aig a' bhonn agus bhiodh an cuideam a' cumail charan an dealgain a' dol agus a' snìomh na clòimhe ann an snàth fada toinnte a ghabhadh a chleachdadh. Às dèidh sin ghabh a' chuibhle-shnìomh àite an dealgain, cuibhle a chaidh a chur mun cuairt le gluasad na cois air dèile agus bha seo a' fàgail snìomh na clòimhe gu snàth gu math na bu luaithe dhaibh.
Aon uair 's gun deach snàth a shnìomh, bha e air a chur air beairt, deiseil airson fhighe. An toiseach, nuair a chaidh seo a dhèanamh le làimh, 's e 'plaideadh' a bhiodh ac' air a seo, agus dh'fhàgadh seo breacan le diofar dhathan de shnàth ann. 'S ann le bhith a' cumail nan snàthan a bha sìos is suas - an dlùth - gun ghluasad, agus a' cur nan snàthan tarsainn, a' chur, a tha na pàtranan seo a' nochdadh. 'S e obair fhada a th' ann an ceangal nan snàthan air a' bheairt oir feumaidh gach snàth dlùtha a bhith air a cheangal gu teann. Tha na snàthan cur an uair sin air am fighe a-mach 's a-steach os cionn agus fo na snàthan dlùtha gus am bi aodach fada air a dhèanamh. Coltach ris an t-snìomh, an toiseach 's ann le làimh a bha iad a' dèanamh na fighe, ach, an uair sin, nochd dèile-coise a dhèanadh fighe agus a-rithist nochd a' bheairt.
Tha aon cheum a bhiodh iad a' dèanamh leis an aodach a tha air a dhol à bith san dòigh a bhiodh ann roimhe, agus 's e sin an luadh. Sa cheum seo bhiodh iad a' bogadh an aodaich a bh'air ùr-fighe ann am maighstir làn ammonia, agus an uair sin bhiodh iad ga bhualadh gus an toireadh iad às an ola ghèireach a tha gu nàdarra ann an clòimh agus cuideachd gus am biodh iad a' teannachadh agus a' ceangal nan snàthan clòimhe. Bha luadh a' fàgail an aodaich nas tighe agus nas làidire agus a' cur stad air riobaladh no sgaoileadh nan oirean. Ged a bha an obair seo deatamach, 's e obair fhada a bh' innte a bha cuideachd mì-thlachdmhor le fàileadh nimheil, agus mar sin 's e obair bhoireannach a bh' ann, mar bu trice. 'S ann às an obair chruaidh seo, ge-tà, a thàinig dualchas phrìseil - na h-òrain luaidh. Dh'fheumadh an t-aodach a bhith air a bhualadh ri bòrd fad iomadh uair a thìde agus fhad 's a bhiodh iad ris a' bhualadh seo, bhiodh boireannaich na Gàidhealtachd 's nan Eilean a' seinn òrain fhada Ghàidhlig gus an cuireadh iad seachad an ùine agus gus am biodh gach tè ag obair ris an aon bhuille. Bha na h-òrain seo ag innse mu bheatha sa bhaile, mu fhir air an robh iad eòlach agus na rudan a rinn iad, mu sheann sheòid an dualchais. Ged nach eil iad tuilleadh a' luadh le làimh, tha na h-òrain seo fhathast air an seinn agus tha iad nam pàirt luachmhor de dhualchas na Gàidhlig.
Ach gun teagamh, 's e an t-aodach fighte as ainmeile ann an Alba an Clò Mòr, (Clò Hearach), air an robh daoine glè dhèidheil tràth san 20 mh linn. Seach gun robh an t-aodach air a dhèanamh airson malairteach, bha e a' toirt seachad obair luachmhor sna h-eileanan, gu h-àraid sna 1920an nuair a chaidh an dèanamh a chur air innealan agus a bha na muilnean càrdaidh ga dhèanamh na bu luaithe agus na b' fhasa do dhaoine. Ged a tha tòrr de dh'obair a' Chlò an-diugh air a dhèanamh air innealan fèin-obrachachail, tha an fhighe no a' bhreabadaireachd fhèin fhathast air a dèanamh le làimh. Mar a tha a' bhileag oifigeil air gach nì air a dhèanamh de Chlò Mòr ag ràdh gu moiteil, tha an t-aodach 'Hand Woven Harris Tweed, Made in Scotland, from 100% Virgin Scottish Wool.'
dlighe-sgrìobhaidh © 2003 - 2014 Am Baile/The Gaelic Village


text:
Eartra
'S e dùthaich ann an Afraga a tha ann an Eartra [3] neo Eritrea[4][5]. Tha crìochan aige le Sudàn san iar, an Itiop sa deas, agus Diobùtaidh san earra-dheas. Tha oirthir aige, ann an taobh an ear, is taobh tuath, air Muir Dearg.
Fhuair e neo-eisimeileachd air An Cèitean, 1993, as dèidh ar-a-mach fada. Chan eil cànan oifigeil aice, ach cleachdaidh iad Tigrinya, Arabais, Eadailtis agus Beurla.
'S e Asmara am prìomh-bhaile agus am baile as motha a tha ann.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ revues org.,
- ↑ Profile Eritrea.
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)


text:
Coonseil Hreishteilaght ny h-Ashoonyn Unnaneysit
She fer jeh ard-arganeyn ny h-Ashoonyn Unnaneysit ee Coonseil Hreishteilaght ny h-Ashoonyn Unnaneysit (Baarle: United Nations Trusteeship Council; Frangish: Le Conseil de tutelle des Nations unies). Va'n choonseil currit er bun er son reirey as stiurey ny thallooyn treishteilagh as currym as arrey ny cummaltee as shee as shickyrys yn dowan y dean eck. Ta dagh fer jeu seyr veih'n AU nish as ad fo hene-reiltys ny reiltys neuchroghagh. By eh Palau yn thalloo hreishteilagh s'jerree tra haink er y çheer shen dy ve ny steat neuchroghagh ren çheet stiagh 'syn AU ayns Mee ny Nollick 1994.


text:
Kl. Ianair ii. f. l. xx. Anno Domini m.lxxx.iiii.
Donnchadh H. Mael Ruanaidh persecutor eclesiarum do marbadh eter corp & anmain o Feraibh Luirg.
Glenn Da Locha cum suis templis do loscadh.
Muiredhach H. Cethnen airchinnech Cluana Eois do ecc.
Slogadh la Donn Sleibhe ri Uladh co Drochat n-Atha co tarat tuarustal do mc Cailigh H. Ruairc. Crech la Domnall H. Lochlainn tar a eis i n-Ulltaibh co tucsat boroma mor.
Slogadh la feru Muman i Midhe & is for an sluagad-sin ad-bath Concobur H. Cetfatha. Do-cuatur Conmaicne i Tuathmumain tar a n-eisi co ro loiscet duine & cella & co rucsat creich.
Maidm Mona Cruineoce ria Leth Mogha for Donnchadh H. Ruairc i torcair H. Ruairc .i. Dondchadh mc. Cailig H. Ruairc & Cennetigh H. Briain et alii plurimi h-i .x.iii. Kl. Nouimbris.
Domnall H. Gailmredhaigh do marbadh do Domnall H. Lochlainn.
Gilla Patraic espoc Atha Cliath do bathadh.
Hoc anno ecclesia sancte Fuinche de Ros Oirrchir fundata est.


text:
Càrradal
Càrradal (e gouezeleg; Carradale e saozneg) zo ur gêriadenn en aod reter ledenez Cinn Tìre (“Kintyre” e saozneg), e Bro-Skos, dirak An Caolas Branndanach (“Kilbrannan Sound”) hag aod kornôk Enez Arainn, ur 17 km eus Ceann Loch Chille Chiarain.
Er XVIIvet ha XVIIIvet kantved e oa kouerien ha pesketaerien war-dro Càrradal. Pa deuas al listri dre vurezh e choment a-sav e Càrradal war o hent eus Ceann Loch Chille Chiarain da-vetek Glasgow, adalek ar bloavezhioù 1830 ken fin an Eil brezel-bed.


text:
Tenzin Gyatso
Rugadh Tenzin Gyatso, an 14mh Dalai Lama air 6mh Iuchar 1935 ann an Takster ann an ear-thuath Tibet.
Ceannard Spioradail nam Budach Tibeiteach agus an ceathramh ath-fheòilich deug de Bhuddha a' Cho-fhulangais. Tha e air a bhith na fhògarraich anns na h-Innseachan o 1959 nuair a dhiùlt e Aonta nan Seachd Puingean leis na Sìnich, a bha air Tibet a ghabhail os làimh ann an 1950. Bha còir aig an Aonta seo còirichean nan Tibeiteach a dhìon ach cha do chum na Sìnich leis idir.
Tha e a-nis a' siubhal an t-saoghail gun tàmh, a' coinneachadh ri ceannardan is daoine mòra mar phàirt de dh'oidhirp airson Tibet a shaoradh bho smachd nan Sìneach. Bhuannaich e an Duais Nobel airson Sìth ann an 1989. Labhair e aig an S.E.C.C. ann an Glaschu ann an 2004.


text:
Iom-tharraing
'S e iom-tharraing aon de na ceithir forsaichean bunaiteach (còmhla ri dealan-iùil-tharraing agus na forsaichean niùclasach làidir agus niùclasach lag) leis am bi buill fiosaigeach a' tàladh a chèile. Bithidh sinn a' mothachainn seo mar chuideam - an tàladh eadar buill agus a' phlanaid - agus mar a thèid buill a thuiteam sìos nuair a thèid an leigeil às.
Tha iom-tharraing nas laige na na forsaichean bunaiteach eile, ach bithidh e ag obrachadh air astaran fada, fiù' s neo-chrìochnach.
Mar sin, aig an ìre quantum, bu shuarach buaidh iom-tharraing, ach aig an ìre reul-eòlais, 's e iom-tharraing am forsa as cudthromaiche.
A rèir teòiric na dàimheachd, 's e caime fànas-tìm a chruthaicheas iom-tharraing.


text:
Huelva
‘S e baile mòr agus port ann an ceann a deas na Spàinne a th’ ann Huelva (IPA: 'welBa). Tha e suidhichte aig dìreach 1m os cionn ìre na mara,[1] ri taobh a’ Bhàigh Cádiz, aig inbhir nan aibhnichean Odiel agus Tinto,[2] 441km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na dùthcha agus 86km bho Shevilla.[3] Tha Huelva air an àirde an iar-dheas Andalusia. Tha 149,310 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile,[4] an 9mh baile as motha na h-Andalusia agus an 45mh baile na Spàinne. [5]
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Genova, An Eadailt
- Cádiz, An Spàinn
- Faro, A' Phortagail
- Houston (Texas)[6]
- New Orleans, Na Stàitean Aonaichte
- Tangiers, Maroco
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Mongabay
- ↑ Revista Iberica
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Cunntas-sluaigh na Spàinne
- ↑ Bailtean na Cruinne
- ↑ SisterCities
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]


text:
Ain-Riaghailteachd
Tha an t-ainm Ain-riaghailteachd sa Ghàidhlig (cuideachd, 'anargachd' neo anarcachas) gu math coltach ris an fhacal Greugais avapxίa ("às aonais archonan (riaghladair/riaghailt)"), agus co-ionann ri Anarchism (Beurla). Chan eil i a' ciallachadh mì-òrdugh ach 's e feallsanachd poiliteagach a tha innte a tha, ann an spiorad, a' nochdadh air feadh eachdraidh. Chaidh a cruthachadh mar shiostam ar-a-mach (aig an aon àm ri Marxachas) san 19mh linn an aghaidh ùghdarrasan, mì-cheartais is mì-chothromachd agus airson comainn far a bheil cumhachd aig na daoine fhèin.
Fiosrachadh[deasaich | deasaich an tùs]
‘S e sreath dhe smuaintean feallsanach agus poiliteagach a th' ann an t-"anarcachas" (bhon Ghreugais av- ,an-, "gun", agus apxw, arkho, "cumhachd"). Air an dàrna làimh thathar an aghaigh na Stàite, nan rangachdan neo Ùghdarras sam bith a chuireas bacadh (fiosaigeach, inntinneil neo spioradail) air saorsa phearsanta uile gu lèir. Thathar cuideachd dhen bheachd gum biodh an Comann Sòisealta mòran na b’ fhearr as àonais a leithid dhe eagrachasan, leis gu bheil iad ag obair os cionn nan daoine. Air an làmh eile thathar an aghaidh an t-seilbh prìobhaideach. Bheireadh beachdan agus smuaintean nan Ain-Riaghailtich buaidh uabhasach mòr air a’ chomann sòisealta san Roinn Eòrpa fad an 19mh Linn agus toiseach tòiseachaidh an 20mh Linn, ged nach d’ fhuair iad mòran taic taobh a-muigh Gluasadan nan Luchd-obrach.
Seall[deasaich | deasaich an tùs]
Mikhail Bakunin (1814 – 1876) neach-smaoin ain-riaghailteach, a shabaid an aghaidh Marx a thaobh stàitean, cumhachd, agus cothromachd ann an comann an luchd-obrach.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Salvador Puig i Antich (1948 - 1974). Ain-Riaghailteach à Catalòinia.
Ceanglaichean taobh a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
Ain-Riaghailteachd • Calpachas • Co-mhaoineas • Faisisteachas • Marxachas • Lachasachd • Sòisealachd


text:
Cànan Oifigeil
'S e cànan oifigeil cànan aig a bheil inbhe laghail àraid ann an dùthaich, stàit no tìr sam bith eile. Mar is àbhaist, bidh riaghaltasan ga chleachdadh mar phrìomh chànan buidhnean reachdail an nàisein, ged 's iomadh dhùthaich far am feumar cànanan eile a chleachdadh gus sgrìobhainnean riaghaltais a dhèanamh ann. Ann an cuid de dhùthchannan, tha àite aig an cànan ann an cùmhnant na dùthcha. Tha barrachd air aon chànan aig dùthchannan mar Chanada agus Singapore, ach lorgaidh tu dùthaich mar Na Stàitean Aonaichte no An Rìoghachd Aonaichte far nach eil cànan oifigeil ann ( ged is e Beurla an cànan oifigeil de facto anns na h-eisimpleirean ud).


text:
Kl. Ianair uii. f. l. u. Anno Domini m.xc.ix.
Ascalt mor fo Erinn uile.
Cenannus ab igne disipata est.
Diarmait H. Mael Athgen airchinnech Duin in nocte Pasce quieuit.
Ceall Dara demedia parte cremata est.
Caencomrac H. Baighill do ghabail epscoboiti Arda Macha dia Domnaigh Cengcigis.
Donnchadh m. m. Maenaigh abbas Ia, Uamhnachan ua Meic Tire comarba M. Leinin, Annud H. Longarcan comarba Coluim m Cremthainn in pace pausauerunt.
Slogadh la Muircertach H. m-Briain & la Leth Mogha co Sliabh Fhuait co n-derna Domnall comarba Patraic sith m-bliadhna etarru & Tuaiscert n-Erenn.
Slogadh la Domnall H. Lochlainn & la Tuaiscert n-Erenn tar Tuaim i n-Ulltaibh; Ulaidh dano i Craibh Telcha i l-longport. Comhraicit a n-di marc-sloigh, maidhes for marc-sluagh Uladh & marbtair H. Amhrain ann. Facbaid Ulaidh iar sin a longport & loiscit Cenel n-Eogain é & tescait Craibh Tealcha. Do-berar doibh iar sin da eteri & comarba Comghaill i l-laim fria da eteri aile.
- {§H2}Tuctha geill Uladh ar eicin
innisit fiadhain co feigh
la Domnall H. Flainn mur leomhain
& la sil no clainn Eogain fheil.
p.536
- Da etire trena tuctha
do loechraidh Uladh o chein
in tres cen dibh abb Comgaill
do righadh Domnaill H. Neill.
- In nomaid bliadhain ar nochat
ar mile bliadhain co m-blaidh
o gein Crist cinnti cen crinadh
is innti ro siledh sein.§
Damh liac Arda Sratha do loscudh do Feraibh na Craibe for Uibh Fiacrach.
Ruaidri H. Ruadhacan ri Eirthir Airghiall & maccaim {folio & column H63vb} righ Erenn in .xlu. anno regni sui in decimo Kalendarum Decimbris suam uitam finiuit.


text:
Func
'S e stoidhle-ciùil a tha ann am Func. Thàinig e à R'n'B aig toiseach nan 60an, gu h-àraidh le James Brown agus Sly Stone. Anns na 70an, thoisich George Clinton ag atharrachadh func gu mòr le Pàrlamaid agus Funkadelic, a' toirt a-steach stoidhle ùr, air a thug e P-Func. Ach bha iomadach chòmhlan ann a' cur a-mach fonn air fhonn, bho Curtis Mayfield gu Na Commodores agus Earth, Wind and Fire.
Dh'fhulaing func gu mòr le disco ach anns na 80an, thog Prince a cheann, a' toirt spionnadh gu func. Chaidh func ath-bhreith ann an dòigh le rap, nuair a thoisich na DJs a' goid samplaichean bho sheann chlàran func, tha Dr. Dre na dheagh eisimpleir de rappair a rinn seo gu soirbheachail.


text:
Atá pailis roalaind agan imper si a Pinntogsór, a cathair Nís aniugh is mince bís sé. Dobí duine rosaidbir uair ecin ann darab ainm Cotolombes, & dobí caislen daingen laidir age ar mullach cnuic ata lé, & badhun ard daingen fairsing ina timcell facuairt, & gardha roalaind ara taibh astigh don badhun ina rabhadar crainn dobheir toradh rouasal & gach uile toradh & gach uile luibh ar talmain ara raibhe baladh maith & blaith aloinn & moran do thobraibh roaille & do halladhaibh & do
p.292seomradhaibh aille 'arna folach d' or & d' asuír & do dhelbhaibh bethadhach & ennach da curtái docum laburtha & do denum ceoil le h-ealadnaibh saera, amail dobetís ina bethaidh. Ocus tuc se cach en & gach bethadhach annsa gardha sin neoch doba doigh leis do cur solais ar dainibh. Ocus dobi moran do mnaibh leth istigh da .uii. m-bliadnaibh déc aigi ann dona mnaibh iminóglacha fuair se ar talamh & fir iman ais cétna, & étaighe oír umpo, & adubairt gurub aingil íad uile, & dorinne se tri tobair aille & balladha ina timchell fen ar leth do íesper & do crisdal arna cengul an ór, & dorinne slighthi fo talmain o gach tobar dona tri tobraibh ina rithfedh fin a tobur dibh & mil a tobar ele & bainne a tobar & mídh a tobar ele. Ocus adubairt gurub e sin Parthus.


text:
Cearcall A' Chuain Lyrics
Tha sinn uile air cuan
Stiщireadh cuairt troimh ar beatha
A' seTladh geTla dhorch
Air chall an grиI'm na mara
Tha a' ghaoth air ar cщl
Tha a' gheTl a' cumail roimhe
's cha dиan uair no an cuan
Toinisg dhuinn no rian
A' mhuir tha I ciщin
Tha I fiadhaich tha I farsainn
Tha I alainn tha I dMomhair
Tha I gamhlasach is domhainn
T ach sin, tha sinn dall
's chan eil againn ach beatha
Tog an seTl, tog an ramh
Gus an fhaigh sinn astar ann
Ach tha mi 'n dщil, tha mi 'n dщil
Nuair a bhios a' ghrian dol fodha
ChM iad mi a' stiщireadh 'n iar
Null a dh'Uibhist air a' chearcall
Cearcall a' chuain
Gu brath bidh I a' tionndadh
Leam gu machair geal an iar
Far an do thoisich an la
Lyrics taken from http://www.lyricsmode.com/lyrics/r/runrig/cearcall_a_chuain.html


text:
Comar
'S e comar, coinneachadh dà uisge, agus 's e comaraich a theirear ris an fhearann a tha eadar na h-uisgeachan; mar a tha a' Chomaraich (eadar Loch Carann agus Loch Toradain); a' Chomaraich (ann an Siorrachd Pheairt); Comar nan Allt; Magh Comair (eadar Lòchaidh agus Spiathanaidh ann an Loch Abar).
Tha am facal sean obar leis an aon chiallachadh a' nochdadh ann an ainmean-àite mar Obar Challdair, Obar Thairbh, Obar Dheathain etc.
'S e inbhir, am fearann còmhnard a tha shìos mu obar aibhne; mar a tha an t-Inbhir, Inbhir Air, Inbhir Nis, Inbhir Lòchaidh, Inbhir Snàthaid 7 msa.[1]


text:
Libearalas
Tha Libearalas 'na cuairt shluagh-iùlach fàilteachadh iomadh bheachdan-smuainealas eachdraidheil 'gus an là an-diugh a bheil a' tagradh dìon nan saorsa air leth an t-adhbhar an riaghaltais. Tha i am bitheantas airson a' chòir an dealachaidh às na beachdan gnàthach no luchd-cheannsal seasmhach ann am cuspairean sluagh-iùlach no cràbhach. Tha luchd-fialaidh 'nan daoine a bheil gam faicinn fhèin ri airson saorsa às na dualchasan... agus às a' chlaon-bhàigh a bheil bitheanta.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Seallaibh cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Ain-Riaghailteachd • Calpachas • Co-mhaoineas • Faisisteachas • Marxachas • Lachasachd • Sòisealachd


text:
MV Eileanan Chaledonia
'S e bàta-aiseag a tha ann am MV Eileanan Chaledonia neo MV Caledonian Isles sa Bheurla agus tha i aig Caledonian Mac a' Bhriuthainn. Tha i a' ruith eadar Aird Rosain agus Breadhaig air Arainn. Thòisich i air seirbheis anns a' bhliadhna 1993 air an Rathad Arainn.
'S i aon de na bàtaichean as motha a tha aig Caledonian Mac a' Bhriuthainn. Air sgàth 's gu bheil i a' ruith air aon de na rathaidean-siubhail as trainge tha comas aice a' ghabhail a-steach gu bhith 1000 duine agus 110 càraichean. Gabhail e 55 mionaidean crosgach an Linne Cluaidh.


text:
Fiosrachadh mu chlàr-ama a dhìth
Thuirt Comhairle nan Eilean Siar gu bheil iad ag iarraidh barrachd fiosrachaidh mu mar a dh'obraicheas an clàr-ama dhan bhàt-aiseig ùr a bhios a' ruith eadar Steòrnabhagh agus Ulapul.
Tha dùil gum bi an MV Loch Seaforth deiseil airson na slighe as t-Samhradh.
Tha a' Chomhairle ag ràdh nach eil iad air fios sam bith fhaighinn mu co mheud turas a bhios an aiseag a' seòladh gach là.
Tha iad air iarraidh air BPA nan Eilean Siar, Alasdair Allan, coinneamh a chur air dòigh eadar iad fhèin agus riochdairean Chaledonian Mhic a' Bhriuthainn.
Thuirt labhraiche bho Chal Mac nach deach co-dhùnadh a dhèanamh air clàr-ama an Loch Seaforth, 's gun deadh aontachadh leis a' chompanaidh agus Còmhdhail na h-Alba às dèidh co-chomhairleachaidh ionadail.
Thuirt iad gu bheil iad an còmhnaidh toilichte coinneachadh ris a' Chomhairle, 's gu bheil ùine gu leòr ann bruidhinn air a' chùis, 's gun dùil ris a' bhàta gu as t-Samhradh.


text:
BBC Alba (Sianal)
Tha BBC Alba air tòiseachadh air 19mh den t-Sultain 2008 aig naoi uairean feasgar.[1] [2][3]
Thòisich am prògram le òran sgrìobhte le Runrig ach le teacsa ùr. [4]
Prògraman[deasaich | deasaich an tùs]
'S e sianal ùr telebhisean airson prògraman Gàidhlig. Clàr làitheil le measgachadh farsaing de gnèthean is cuspairean. Chì sibh naidheachdan, spòrs, aimsir, dràma, prògaman, aithriseach, fiosrachadh, cur-seachadan, ionnsachadh, creideamh is clann, am measg nithean eile.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Tha 'BBC Alba' aig cridhe iomairtean gu Gàidhlig a bhrosnachadh Scotsman; 20mh an t-Sultain 2008
- ↑ BBC - Commissioning - BBC ALBA
- ↑ Naidheachdan BBC
- ↑ Toiseach a' phrogram air youtube


text:
Biadh-maidne
`S e biadh a thathas a` gabhail tràth air an latha, anns a` mhadainn a th` ann am biadh-maidne/na-maide.. Gu tradiseanta, bhathas a` gabhail biadh trom mar fheòil, buntàta agus brochan ann an Eòrpa a Tuath, agus biadh aotrom mar croissants is measan ann an Eòrpa a Deas; ach san latha an-diugh, thathas a` gabhail diofar seorsa bìdh a-rèir toil nan daoine fhèin.
Thathas a` cantainn “bracaist” ri biadh na maidne, `s nochdaidh am facal sin ann an riochdan eile mar “breacaist”. Mar an ceudna, gheibhear tràth madainn cuideachd ged nach eil am briathar sin cho cumanta.


text:
Lübeck
‘S e baile mòr air an àirde an iar-thuath na Gearmailte a th’ ann Lübeck (IPA: 'ly:bɛk neo ly:be:k, nas sine). Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1143 leis an Iarla Adolf I. Tha e suidhichte aig 13m os cionn ìre na mara ri taobh na h-aibhne Trave agus ri beulaibh na Baltach, anns an stàit Schleswig-Holstein, 235km air falbh bho Bherlin agus 57km bho Hamburg.[1] ‘S e Kreisfreie Stadt neo baile neo-eisimeileach a th' ann. Le 209,890 daoine a' fuireach anns a’ bhaile, ‘s e an 26mh baile as motha na dùthcha.[2] Dh'obair am peantair Jacob van Utrecht ann an Lübeck.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Thomas Mann (1875 –1955): Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1929.
- Willy Brandt (1913 – 1992): Ceann-suidhe na dùthcha eadar 1969 agus 1974.


text:
Èirinn a Tuath
'S e Èirinn a Tuath [1] (Gàidhlig na h-Èireann: Tuaisceart Éireann; Beurla: Northern Ireland, "Ullans": Norlin Airlann) roinn den Rìoghachd Aonaichte. Tha Beul-Feirste aice mar prìomh-bhaile agus tha 1,837,938 neach a' fuireach innte. Tha ceithir chànain: Gaeilge (Gàidhlig na h-Èireann), Ullans (Beurla Ghallda Ulaidh) agus Beurla air aithneachadh anns an sgìre.
Bidh feadhainn ag eigheachd "Ulaidh" ( no "Ulster" ) air ach chan eil ach mu dà-threas den sgìre ud (agus 86% dhen àireamh-shluaigh) fo chùmhachd riaghaltas Èirinn a Tuath. Tha strì mòr air a bhith anns an dùthaich eadar na daoine a tha a' fuireach ann o chaidh thaobh a deas Èirinn a phàirteachadh bhon Rìoghachd Aonaichte ann an 1922, gu h-àraidh an dèidh deireadh na 1960an nuair a thòisich na "troubles" mar a chanas daoine ris an strì anns a' Bheurla. Tha an sluagh-aonachdach, ("Unionists"), leis a chuid mhòr a' leantainn an creideamh Pròsdanach, agus sinnsearachd Gallda Albannach aca, airson Èirinn a Tuath a chumail mar pàirt den Rìoghachd Aonaichte. Tha na nàiseantaich, no gu tric "Poblachdaich", a tha gu mòr nan Caitligich airson aonachadh le Poblachd na h-Èireann agus mar sin Eilean Eirinn aonachadh fo aon riaghaltas Eirinneach, taobh a-muigh den RA. 'On "Good Friday Agreement" air Dihaoine, an 10mh latha den Giblean 1998, tha an sìth air cumail mar is àbhaist ged a bhios fhathast connspaid ann aig àmanan agus mort ach s' ann glè ainneamh a bhios tachartasan mar seo ann san latha an diugh. Tha an achd seo cuideachd ga dhèanamh laghal airson sluagh Èirinn a Tuath taghadh eadar an Rìoghachd Aonaichte agus Poblachd na h-Èireann airson dè'n dùthaich a b' fheàrr leotha.
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1-871901-39-1


text:
Kabul
'S e prìomh-bhaile Afganastain a tha ann an Kābul (Cànan Farsaidh|کابل). 'S e am baile as motha ann an Afganastan cuideachd, anns a’ bhliadhna 2005 bha 3.043.589 duine a’ fuireach anns a’ bhaile fhèin. [1] Mar sin dheth tha e na chridhe mhalairteach ‘s chultarach den dùthaich. Tha e suidhichte air bruach na h-Aibhne Kabul ann an gleann caol anns an ruith-bheanntan Hindu Kush. Tha Kabul nas sine na 3000 bliadhna. Canar gun deach am baile a stèidheachadh eadar 2000 RC agus 1500 RC.[2] Bha mòran cogaidhean ann air sgaths gu bheil Kabul suidheachte air rathad malairteach cudthromach eadar Àisia-a-Deas agus Meadhan Àisia.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Statoids, fiosrachadh mu Afganastain
- ↑ Eachdraidh Afganastain, Ghandara.com website


text:
Charles Darwin
'Se neach bith-eòlas a bh' ann an Charles Darwin (12 an Gearran, 1809 - 19 an Giblean, 1882.) Tha e ainmeil airson cuir air adhart am beachd ris an canar 'Evolution'. Tha an smuain seo ag ràdh gun robh aon sinnsear aig a h-uile beathach agus fàs-bheairt a tha beò san latha an diugh. Bheachdaich e gur ann trobh tàghadh nàdarra no 'Natural Selection'a bhiodh atharraichean a' tighinn air creutairean.
'San anns am bliadhna 1838 a chrìochnaich Darwin am beachd aige ach tha luchd-eachdraidh den bheachd gun robh feagail air a chuir a-mach oir gun robh e a foillseachadh ceistean mu creideamh diadhachd. Mar sin cha deach an leabhar aige a sgaoileadh gu 1859 agus an uair-sin 'sann seach gun cuala e gun robh fear eile, Alfred Russel Wallace, air an aon beachd a ruighinn agus bha e faisg air a chuir a-mach. Chuir Darwin an leabhar aigesan a-mach an toiseach.
'S e ainm an leabhar : On the Origin of Species by Means of Natural Selection, or the Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life. Mar is tric bith daoine direach a cleachdadh Origins of Species .


text:
Wadowice
‘S e baile meadhanach ann an ceann a deas na Pòlainn a th’ann am Wadowice (IPA: vadɔˈvʲit͡sɛ, Gearmailtis: Wadowitz, Latbhais: Vadovice). Tha e suidhichte aig 271m os cionn ìre na mara,[1] ann an roinn na Pòlainn Ìosail (Pòlais: Małopolska) agus 's e prìomh-bhaile na sgìre Powiat Wadowicki a th'ann. Tha Wadowice 265km air falbh bho Lublin, 216km bho Kraków, 500km bho Gdańsk agus 284km bho Warsaw, prìomh-bhaile na dùthcha.[2] Tha 19,149 a’ fuireach ann. A-rèir beul-aithris na sgìre, ‘s e fear air an robh Wad, am foirm goirid dhen ainm Władysław, a steidhich am baile san 10mh linn neo san 11mh linn. Chaidh e a chlàradh airson a’ chiad turas mar Wadowicze, ann an 1225. Ann an 1340 chaidh a’ mhòr-chuid dhen bhaile a mhilleadh ann an droch theine, ach fhuair e a chuid chòirichean san aon bhliadhna.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Karol Józef Wojtyła (1920 – 2005). Pàp bho 1978 gu ruige 2005.
Bailtean Co-cheanailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Canale d'Agordo[3]
- Carpineto Romano
- Pietrelcina
- San Giovanni Rotondo
- Sona


text:
Eabhra
'S e Eabhra prìomh-chànan nan Iùdhaich agus Iosrael. Bha an cànan air a bhruidhinn leis na seann-Iùdhaich ann an Iosrael ro agus aig àm a Bhìoball. Nuair a chuir na Baibealonaich (Babylonians) fhas do dh'Iosraidheal agus chuir iad smachd air na Iùdhaich mar thràillean, thòisich na Iùdhaich air Aramais a bhruidhinn agus cha robh Eabhra air a chleachdadh ach mar chànan co-cheangailte ri creideamh. Le breith dùthaich ùr Iosrael an 1948, rinn cuid de na Iùdhaich aonta an cànan ath-bheòthachadh mar am prìomh-chànan aca gus am b' urrainn dhaibh uile aon cainnt a chleachdadh. Tha e a-nis aig mu 6 millean mar prìomh-theanga.
Artagailean co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]


text:
CEUMNACHD
AN T-SABHAIL 2004
Thug Ceumnachd Sabhal Mòr Ostaig, a chaidh a chumail aig toiseach an Dàmhair, bliadhna shoirbheachail eile gu crìch.
B' e an t-Ollamh Rob Ò Maolalaigh à Instituid Ard-lèinn Bhaile Àtha Cliath a thug seachad Òraid na Ceumnachd am-bliadhna agus ann a bhith a' cur meal an naidheachd air na h-oileanaich a cheumnaich chuir e nan cuimhne cho cudromach 's a bha an ceum a choisinn iad:
"Tha sibhse air cur gu mòr ri saoghal na Gàidhlig, ri saoghal na Gàidhealtachd agus gu dearbha ri saoghal na h-Alba anns an fharsaingeachd. Tha mi an dòchas gun cùm sibh oirbh a' dèanamh sin."
Bhruidhinn e cuideachd air cho cudromach 's a bhios ceanglaichean eadar Èirinn is Alba:
"Is math is fhiach dhuibh cuimhneachadh gu bheil càirdean agaibh ann an Èirinn a tha an ìre mhath anns an aon suidheachadh is a tha sibh fhèin: Gàidheil a tha a' strì an aghaidh chumhachdan a bhuineas dhan t-saoghal mhòr. Tha mòran as urrainn do Ghàidheil an dà dhùthaich ionnsachadh bho chèile."
Dh'ainmich Iain T MacLeòid, Ceannard an Fhoghlaim aig Sabhal Mòr Ostaig, na duaisean a choisinn Roinn Foghlam Fad Beatha na Colaiste:
"Bho chionn ghoirid bhuannaich an Cùrsa Inntrigidh duais Eòrpach CILT airson chànanan agus bhuannaich iad cuideachd a' phrìomh dhuais a tha air a thoirt seachad bho Routledge, airson a' chùrsa chànain inbheach as fheàrr airson na bliadhna."
Bhruidhinn e cuideachd air an sgrùdadh a chaidh a dhèanamh air na cùrsaichean ceuma Gàidhlig agus Cùrsa Telebhisean is Ioma-meadhan:
"A'
cleachdadh shlatan-tomhais nàiseanta, cho-dhùin an QAA gu robh
na h-ìrean acadaimigeach agus na cothroman oideachaidh ionmholta agus
aig an ìre as àirde a thaobh deagh-ghnè agus gu robh
an Cùrsa Comais aig ìre bharraichte a thaobh teagaisg agus ionnsachaidh.
Tha an aithne bho na sgrùdaidhean agus na duaisean fìor chudromach
dhan t-Sabhal Mhòr, dhan Ghàidhlig agus dha Institiud OGE na
Mìle Bliadhna air an t-shlighe gu tiotal Oilthigh . Tha an soirbheachadh
seo uile cuideachd mar thoradh air saothair an luchd-obrach agus nan oileanach
gu lèir."


text:
Suas ri £13m son sgoil Phort Rìgh
Dh'aontaich comhairlichean Gàidhealach a' phròiseict gus bun-sgoil Ghàidhlig a thogail ann am Port Rìgh a chur sa phrògram chalpa airson 2015/2016 aig cosgais suas ri £13m.
Tha a' chomhairle a-nise a' coimhead gum biodh osdail son Àrd-Sgoil Phort Rìgh an cois nam planaichean.
Cosgaidh a' phròiseict eadar £11m is £13m.
Ghabh a' chomhairle ris nach tig an t-airgead air fad bho Riaghaltas na h-Alba agus gum feum iadsan airgead a chur an darna taobh.
Tha iad a suileachadh gun tig mu £4m bhon Riaghaltas, a' fàgail bearn de £7m co-dhuibh.
Thuirt Faye NicNèill bho Chomann nam Pàrant ann am Port Rìgh nach bi an sgoil ann a-nise gu 2018 aig a' char as traithe.
Thuirt i mar sin gum bi aona bliadhna deug ann co-dhuibh bho thogadh a' chùis aig Comhairle na Gàidhealtachd an toiseach mus bi bun-sgoil Ghàidhlig anns a' bhaile.
Tha i ag ràdh gun cuir an dàil air an sgoil bacadh air fòghlam ann an Gàidhlig sa bhaile.Cùram
"Gheall a' chomhairle gum biodh cùram fad an là anns an sgoil Ghàidhlig agus tha sinn ann an dòigh air a bhith a' feitheamh airson sin airson seirbheis a tha co-ionnan ris an t-seirbheis a thaobh na Beurla", thuirt i.
"An-dràsta, tha an t-uamhas phàrantan - gu h-àraidh ma tha iad ag obair làn-ùine - tha iad a' roghainneachadh seirbheis ro-sgoile tron Bheurla a ghabhail o chionns nach eil an leithid ann a thaobh na Gàidhlig.
"Mar sin tha cuid an-dràsta a' gabhail taobh na Beurla air sgàths nach eil seirbheis ann son ro-sgoile aig an aon ìre air taobh na Gàidhlig.
"S ann mar as fhaide a thig dàil air an sgoil Ghàidhlig, 's ann a tha sinn a' call barrachd dhaoine a dh'fhaodadh agus a bhiodh airson a dhol gu taobh na Gàidhlig", thuirt i.
Thuirt a' bhean-phosta NicNèill gu bheil an dàil na tàmailt is gu bheil tòrr air cothrom a chall air a sàilleabh.
"Bha a' chlann agam fhìn 2 is 3 nuair a gheall a' chomhairle gun rachadh iad air adhart le sgoil Ghàidhlig.
"A-nise tha coltas ann gum bi iad air am bun-sgoil fhàgail fìus mus bi sgoil Ghàidhlig ann", thuirt i.