text:
Contae na Mí
'S e siorramachd (Gaeilge: Contae) ann am Poblachd na h-Èireann a tha ann an Contae na Mí[1] (tuiseal ainmneach: An Mhí,[2] Laideann: Comitatus Midiensis). Tha e suidhichte ann an àirde an ear na dùthcha, ann an Còigeamh Laighean. Tha 184,135 duine a' fuireach san t-siorramachd fad 2,336km²,[3] an 14mh siorramachd as motha na dùthcha a thaobh fharsaingeachd agus an 12mh a thaobh àireamh-sluaigh. Tha crìochan aig Contae na Mí le Muineachán, Lú, Iarmhí, Átha Cliath, Cill Dara agus An Cabhán.[4] Bha 183,828 nan tàmh sa chontae ann an 1841, ron a' Ghorta Mhòir.[5] 'S e Sliabh na Caillí (279m) a th'ann a' beinn as àirde na siorramachd.[6] Chaidh Contae na Mí a chruthachadh ann an 1297.[7]
Sgìrean Ionadail[deasaich | deasaich an tùs]
Tha ochd baranachdan deug (Gaeilge: barúntacht) am broinn na Mí: Baile Fhobhair, Baile Shláine Íochtarach, Baile Shláine Uachtarach, Ceanannas Íochtarach, Ceanannas Uachtarach, Damhliag Íochtarach, Damhliag Uachtarach, Déise Íochtarach, Déise Uachtarach, Dún Búinne, Luíne, Machaire Gaileang, Maigh Fionnráithe Íochtarach, Maigh Fionnráithe Uachtarach, Ráth Tó, An Scrín, An Uaimh Íochtarach agus An Uaimh Uachtarach. A bharrachd air sin, tha 146 parraistean[8] (ann an dà sgìreachd-easpaig: An Mhí agus Ard Mhacha)[9] agus 1,634 bailtean fearainn sa chontae.
Bailtean[deasaich | deasaich an tùs]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Seán de Briotún: (1947) Taoiseach.
- Toirdhealbhach Ó Cearbhalláin: (1670 – 1738) Clarsair.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Sabhal Mòr Ostaig
- ↑ Logainm
- ↑ Statoids
- ↑ Scoil Cronáin Naofa
- ↑ Cenus of Britain 1841
- ↑ Peakbagger
- ↑ Irish Facts
- ↑ Irish Times
- ↑ Comhdháil Easpag Caitliceach Éireann
Contae Aontroma • Contae Ard Mhacha • Contae Átha Cliath • Contae an Chabháin • Contae Cheatharlach • Contae Chill Chainnigh • Contae Chill Dara • Contae Chill Mhantáin • Contae an Chláire • Contae Chiarraí • Contae Chorcaí • Contae Dhoire • Contae an Dúin • Contae Dhún nan Gall • Contae Fhear Manach • Contae na Gaillimhe • Contae na hIarmhí • Contae Laoise • Contae Liatroma • Contae Loch Garman • Contae an Longfoirt • Contae Luimnigh • Contae Lú • Contae Mhaigh Eo • Contae na Mí • Contae Mhuineacháin • Contae Phort Láirge • Contae Ros Comáin • Contae Shligigh • Contae Thiobraid Árann • Contae Thír Eoghain • Contae Uíbh Fhailí


c: text/html

text:
Deireadh sheachdainn mhòr san iomain
Tha Baile ùr an t-Slèibh gu math faisg air a' Phrìomh Lìg a thogail a-rithist às dèidh dhaibh a' chùis a dhèanamh air a' Ghearasdan 5-1 Disathairne.
Dh'fhaodadh a-nis nach bi aca ach aon gheam eile a chluich airson an tiotal a dhearbhadh 's iad gu bhith a' strì ri Ceann Loch Seile Disathairne sa tighinn.
Seachdainn às dèidh sin cluichidh iad anns a' chuairt dheireannaich de Chupa na Camanachd.
Ma ghlèidheas iad am prìomh lìg an t-seachdainn-sa, tha eòlaiche na h-iomain Ùisdean MacIllinnein a' dèanamh dheth gun toireadh sin spionnadh dhaibh a' dol a-steach dhan gheam sin.
"Nam buinigeadh iad an lìg Disathairne bheireadh e nàdar de mhisneachd agus de bhrosnachadh dhaibh a'dol a-steach dhan chuairt dheireannaich ach 's e a' cheist dè thachras nan cailleadh iad an aghaidh Cheann Loch Seile agus dh'fhàgadh sin an lìg ri fhuasgladh an dèidh Cupa na Camanachd", thuirt e.
Tha e fhathast a' faileachadh air Caol Bhòid mòran adhartais a dhèanamh anns an lìg, às dèidh mar a chrìochnaich an geam aca-san an aghaidh Chamanachd an Òbain gun tadhal.
Tha Caol Bhòid anns an 8mh àite anns a' phriòmh lìg.
Chaidh dearbhadh cuideachd aig an deireadh sheachdainn nach bi Camanachd an Eilein Sgirtheanaich a-nis a' cluich anns an lìg ùr nàiseanta.
'S iad Cabar Fèidh agus Gleann Urchaidh a thèid a-steach dhan lìg ùir.Camanachd Leòdhais
Chrìochnaich Camanachd Leòdhais an seusan aca-san anns an 9mh àite anns an lìg, às dèidh a' gheam mu dheireadh aca an aghaidh Inbhir Nis Disathairne.
'S ann aig 3-3 a chrìochnaich an geam.
"Tha iad air ceum air adhart a ghabhail, tha mi a' smaoineachadh agus 's e sin mar a bha cùisean gu bhith - cha robh iad dol a dhèanamh ceumanan mòra, 's e ceumanan beag a bhios ann agus 's e adhartas eile a tha seo mar a rinn iad am bliadhna", thuirt Ùisdean MacIllinnein.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Calann Ienair for Dardain & aenmad x. fuirri, anno Domini
p.328
Cathal mac Aeda Brefnig meic
Cathail Ruaid & a mac .i.
4] Magnus Occ do marbad i fill la Pilip Mac Udir ri Fer Manach
5] & lasin faircideochain Mag Udir ina n-airechtus feine, & crecha
6] aidbli do denam ar Clainn Murchertaig iarom, & sith do denam
7] do Muintir Ruairc & d'Feraib Manach re cheli.
Cathal Mag Flannchaid taisech
Dartraigi do marbad la
9] Clainn Murcertaig iar sin.
Cormac Dond Mag Carthaig ri h.
Carpri & h. nEchach
11] Muman do marbad a fell la mac a derbrathar budein .i. la mac
12] Domnaill na nDomnall.
Conchobar h. Conchobair ri
Ciarraige Luachra do marbad
14] do Branachaib.
Seoan Mac Gosdelb tigerna Slebi Luga do ecc.
Ruaidri mac Murcertaig h. Conchobair do badad ar Sinaind.
Maidm mor la Tadc mac Magnusa h.
Conchobair ar Seoan
18] h. nDomnaill cona galloclaib, & Mac Subne do gabail and &
19] braigdi imda maille & daine imda do marbad and beos.
Mac Conmara taisech Clainni Culen mortuus est.
Magestir Florint Mac ind Oclaich do ec isin bliadain-sin.
Comtinol cocaid do Domnall h.
Neill d'indsaigid Neill h.
23] Neill, & Mac Cathmail do dichur asa duthaig amach doib &
24] breith doib ar dered na n-imircech; & Ragnall mac Alaxandair
25] oigri Clainni Alaxandair do techt a hInsib Gall fon am-sin dochum
26] Neill h. Neill & cethern galloclaech ag gach cuid dib .i. int athair
27] do thaeb & in mac & in brathair don taeb araill; Toirrdelbach
28] an brathair & Alaxandar an mac; & cuiris Ragnall techta da
29] iarraid orra diblinaib i n-onoir a sinnsirechta can techt air, &
30] nir dechsad do acht ro indsaigsit co hobann dochum Atha an
31] Imuricc ina agaid ara facatur {folio 40a}Ragnall. & tucsat troit
32] & tachur anmin da cheli ann sin, & do marbad and mac Ragnaill
33] & do gabad Alaxandar Mac Domnaill and & nir leg Ragnall
34] da muintir a marbad, & adubairt Ragnall nach beth esbaid a
35] brathar & a meic air; & do marbad moran do muintir Domnaill
36] h. Neill ann sin.
p.330
Cocad mor etir Gallaib Connacht
.i. Mac Uilliam & Mac
2] Muris. Clann Muris d'innarba la Mac Uilliam Burc & a cur a
3] Clainn Ricairt don cur-sin.
Murcertach Mag Ragnaill, mac
Ragnaill Meg Ragnaill,
5] do marbad a fill la Maelsechlainn Mag Ragnaill taisech Muintiri
6] hEolais. Mailsechlainn fein do ecc a cinn da mis iar sin.


text:
10/03/2013
Ann an Dèanamaid Adhradh còmhla ris an soisgeulaiche Dòmhnall Iain Moireasdan cluinnidh sibh na sailm is leughadh a leanas:
Salm 01: 1-2 air fonn London New, os cionn na seinn bha an t-Urramach Seumas MacÌomhair le taic bho choitheanal Eaglais Shaor Chille Bhrìde an Ear
Slam 65: 4-5 air fonn St David, os cionn na seinn bha an t-Urramach Seumas Dòmhnallach le taic bho choitheanal Eaglais na h-Alba ann an Garrabost.
Leughadh: Ecclesiastes 3: 1-20
Ceann-teagaisg: Hosea 10:12
'S e Sgalpach a th' ann an Dòmhnall Iain, agus mar a thuirt e fhèin, "rugadh agus thogadh mi san àite is brèagha de dh'Alba agus am pìos is fheàrr dha na Hearadh". Tha Dòmhnall Iain pòsta aig Heidi, a tha às an Òlaind agus tha dithis chloinne aca.
Mas deach Dòmhnall Iain gu Seamanaraidh na Diadhachd ann an Lunnainn, bha e gu mòr an sàs ann an obair-leasachaidh anns a' sgìre aige fhèin agus e air fhastadh aig Companaidh Leasachaidh na Hearadh Earranta son còig bliadhna. Anns an ùine sin bha e sàs ann am pròiseactan leasachaidh anns a' choimhearsnachd, a' toirt a-staigh còrr air dà mhillean not de thaic airgid bhon a' roinn phoblach agus phrìobhaideach airson pròiseactan a bha nam buannachd dhan sgìre a bha e riochdachadh.
Dh'fhàg e a dhreuchd ann an 2000 agus chaidh e gu Colaiste na Diadhachd ann an Lunnainn far an do chuir e seachad trì bliadhna.
Tha Dòmhnall Iain air a bhith na Chrìosdaidh bho 1988, as dèidh tubaist le car far an do chaill boireannach a beatha. Tha e an dràsta na mhiseanaraidh dachaigh leis an Eaglais Shaor Leantainneach ann an Inbhirnis agus mar phàirt dhan obair aige bidh e siubhail gu deifir sgìrean ann an Alba, agus air feadh an t-saoghail, a' toirt an t-soisgeul gu aire dhaoine. Gu math tric 's ann a-muigh air an t-sràid a bhios e a' searmonachadh.
Tha ùidh mhòr aig Dòmhnall Iain ann a Moldova air taobh an Ear na Roinn Eòrpa agus tha e air tadhail an sin grunn thursan sna bliadhnaichean mu dheireadh. Tha tòrr bochdainn anns a' sgìre seo agus tha Dòmhnall Iain air a thàladh ann leis a' bhuaidh a th' aig suidheachadh nan daoine bochd air agus cuideachd an tarraing spioradail. Tha Dòmhnall Iain an dòchas àit' ùr a thogail dhaibh mar thaigh-ùrnaigh agus cuideachd taic a thoirt dha na teaghlaichean bochda.
Producer Angela MacKinnon.


text:
Herm
'S e an t-eilean as lugha anns a’ Chaolas Sasannach a tha ann an Herm. Tha e na phàirt den Bailiwick of Guernsey agus mar sin 's e Crown Dependency a th’ ann. Tha càraichean agus rothadairean toirmisgte san eilean air fad. Ach tha tractaran ceadaichte airson muinntir an eilein.
Tha traighean brèagha fada aige a tha ainmeil ri measg an luchd turais airson coiseachd.
Eadar 1920 is 1923 bha Compton Mackenzie na "Tenant" de na h-eileanan Herm agus Jethou.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]


text:
Good Morning Scotland
'S e rèidio prògram nan naidheachdan Albannach bhon BhBC Scotland a tha ann an Good Morning Scotland neo Madainn Mhath Alba. Tha e a' craoladh eadar 0600 is 0900 air BBC Radio Scotland agus Radio nan Gàidheal eadar 0600 is 0730.
Tha ionadail naidheachdan a' craoladh bho Shalcraig airson Crìochan na h-Alba, Dhùn Phrìs airson a Deas, Obar Dheathain airson an Ear-thuath agus Inbhir Nis airson a' Ghàidhealtachd. Gabhaidh Àrcaibh prògram naidheachdan gach madainn rè Good Morning Scotland eadar 0730 agus 0800.
Preasantairean[deasaich | deasaich an tùs]
- Gary Robasdan
- Aileen Nic a' Chléirich
- Isabel Fhriseal
Spòrs[deasaich | deasaich an tùs]
- Geoff Webster
- Kenny Mac an t-Saoir
- Heather Deòir


text:
Obar Phuill
'S e baile ann an Comhairle Shruighlea a tha ann an Obar Phuill (Beurla: Aberfoyle).
Tha am baile suidhichte mu 27 mìltean air àird an iar-thuath Ghlaschu aig cois beinn Craigmore (1,271 troigh/387 meatair). Tha e na phàirt de Phàirc Nàiseanta Loch Laomainn agus nan Trosaichean. 'S e seo na co-chomharran aige: 56° 10′ 52.32″ Tuath agus 4° 23′ 15.72″ Iar.
Anns a' bhliadhna 2006 bha 650 duine a' fuireach an seo.[1]
Rugadh an t-Urramach Robert Kirk ann an Obar Phuill ann an 1644. Rinn esan a’ chiad eadar-theangachadh den Book of Psalms gu Gàidhlig.
Dh’fhàs am baile cliùiteach do na luchd-turais nuair a dh’fhoillsich Sir Walter Scott an rann ainmeil aige: The Lady of the Lake ann an 1810. Tha an rann ag innse mun bhoideachd Loch Ceiterein a tha faisg air Obar Phuill.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NN 518 013
- Obar Phuill aig Undiscovered Scotland


text:
1902
MCMII
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 16 an Damhair - Chaidh Broken Arrow (Oklahoma) a stèidheachadh.
- 21 an t-Samhain - Chrìochnaich Cogadh na Mìle Làithean.
- 10 an Dùbhlachd - Bhuannaich Theodor Mommsen an Duais Nobel ann an Litreachas agus bhuannaich Svante August Arrhenius an Duais Nobel ann an Ceimigeachd.
- 25 an Dùbhlachd - Chaidh Florencia (Coloimbia) a stèidheachadh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 27 an Gearran - John Steinbeck, ann an Salinas (California). Ùghdair às na Stàitean Aonaichte.
- 23 an Giblean - Halldór Laxness, ann an Reykjavík. Ùghdair à dh' Innis Tìle.
- 30 an Giblean - Theodore W. Schultz, ann an Arlington. Eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 1 an t-Iuchar - José Luis Sert, ann am Barcelona. Ailtire à Catalòinia.
- 10 an t-Iuchar - Kurt Alder, ann an Chorzów. Ceimigear às A' Ghearmailt.
- 10 an Lùnasdal - Arne Wilhelm Kaurin Tiselius, ann an Stockholm. Ceimigear às An t-Suain.
- 21 an t-Samhain - Isaac Bashevis Singer, ann an Leoncin. Ùghdair às na Stàitean Aonaichte.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 19 am Màrt - Manuel Antonio Sanclemente, ann am Villeta. Fear-poileataigs à Coloimbia.
- 29 an t-Sultain - Émile Zola, ann am Paris. Ùghdair às An Fhraing.


text:
Dùthaich nam Basgach
Tha iomadh ciall dhan bhriathar Dùthaich nam Basgach sa Ghàidhlig. Tha Basgaich a' fuireach anns gach aon ceàrn dheth ach tha iad ciall phoileataigeach eile aig gach aon dhiubh:
- Dùthaich nam Basgach (ceàrn fèin-riaghlaidh) (Comunidad Autónoma Vasca, Euskadi, País Vasco no Vascongadas), ceàrn fèin-riaghlaidh san Spàinn (ann am pinc sa mhapa)
- Dùthaich nam Basgach (mòr-cheàrn) (Euskal Herria, País Vasco, Pays Basque), sgìre cultar is cànan nam Basgach cha mhòr uile gu lèir
- Dùthaich nam Basgach a Tuath (Iparralde, Pays Basque no Pays Basque Nord), na trì mòr-roinnean san Fhraing (ann am buidhe sa mhapa).
- Dùthaich nam Basgach a Deas (Hegoalde), briathar nam Basgach a tha a' gabhail a-steach gach mòr-roinn Bhasgach san Spàinn, sin an ceàrn fèin-riaghlaidh agus Nafarroa (ann am pinc is uaine sa mhapa).


text:
Neo-eisimeileachd na h-Alba
Chan eil Alba air a bhith neo-eisimeileach bho 1707 nuair a chaidh aonadh air adhart eadar pàrlamaid na h-Alba agus pàrlamaid Shasainn airson stèidheachadh Rìoghachd Bhreatainn Mòr fo Ban-rìgh Anne - am monarc mu dheireadh Stiùbhairteach.
Cha robh taghadh ach aig 3,000 daoine ann an Alba aig an àm, ged a bha muillean daoine ann.
Thug na Sasannaich £20,000 sa brìbean do poileatagaich na h-Alba airson an Aonadh.
An diugh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha taic airson neo-eiseimleachd air fas is crionadh san 20mh Linn. A-reir An t-Albannach (11/09/2006), thuirt YouGov poll gun robh 44% a' cur taic ri neo-eiseimleachd, 42% an aonadh, agus 15% gun beachd. Ann an 2014 bha Referendum air Neo-eisimealachd na h-Alba 2014 ann far an d' fhuair am freagairt 'Cha bu chòir' an àireamh a bu mhotha de bhòtaichean.
Pàrtaidhean poileatagach[deasaich | deasaich an tùs]
Tha na pàrtaidhean seo a’ strì airson neo-eiseimealachd na h-Alba, agus self-determination:
- Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba
- Pàrtaidh Shòisealach na h-Alba
- Pàrtaidh Uaine na h-Alba
- Margo NicDhòmhnaill
- Caimbeul MacMhàrtainn
Buidheannan eile[deasaich | deasaich an tùs]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Jimmy Reid: 1932 - 2010.


text:
Faclair Beurla gu Dualchainnt Ghàidhlig Gheàrrloch
le Roy Wentworth
Tha na faidhlichean seo ann an cruth MS-Word. Tha am fuaimneachadh a' cleachdadh font IPA "Ipa-samd Uclphon1 SILDoulosL" bho SIL.
Chan e litreachadh bun-tomhasach no litreachadh GOC a tha Roy a' cleachdadh anns an fhaclair seo, ach litreachadh a tha a' sealltainn fuaimneachadh nam faclan mar a chluinnear iad ann an Ros an Iar. Tha an litreachadh air a mhìneachadh anns an ro-ràdh.
Tha Roy gan sìor leasachadh. Fhuaireadh na lethbhreacan seo bhuaidh air 2003-10-09.


text:
Heliconia (Antioquia)
'S e baile beag ris an taobh an iar Antioquia[1] ann an Coloimbia a th'ann Heliconia. Chaidh e a stèidheachadh mar bhaile ann an 1843, ged a thàinig an ceannsaiche Jorge Robledo ann an 1514. B' e Heliconia a' chiad àite ann an Antioquia far an ràinig na Spàinntich. Tha crìochan a' bhaile ris na bailtean Armenia, Angelopolis, Ebéjico agus Medellín.
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
'S e Guaca agus Arví na ciadan ainmean a bha air an àite far a bheil Heliconia an latha an-diugh (Tha am Pàrc Nàdarra Arví faisg air Medellín).[2] An uair sin chaidh an t-ainm a dh'atharrachadh gu Ciudad de la Sal, bhon fhacal Spàinntis sal (salainn),[3] oir bha mèinnean salainn mòra anns a' bhaile. 'S e ainm Greugach a th'ann Heliconia. Fhuair e an t-ainm sin air sàilleabh am miotas Greugach mu dheidhinn na Daoine Sìthe aig an eas-uisge air a' Bheinn Helicon.[4]
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha 6,656 nan tàmh anns a' bhaile, chan eil ach 3,847 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile.[5] Tha fearrann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[6] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail. 'S e am baile leis an dlùths taobh àireimh-sluaigh as motha anns an dùthaich.
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala a th'ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an Heliconia (is mòran dhuibh mestizos), chan eil Tùsanaich ann ach tha 0.8% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. ' S urrainn dhan 82.8% dhe na daoine ann an Heliconia leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 28.7% dhe na dachannan.[7]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Heliconia. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,[8] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s a tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
- Fèis Neo-eisimeileachd na roinne: 11mh an Lùnasdal.
- Fèisean Verraco dhe Guaca (Seann ainm a' bhaile).
- Fèis an Amadain Cosiaca (Traidiseanta air feadh na h-Antioquia).
- Fèisean Tomás (nan Tuathanach): an t-Ogmhios.
- Fèille na h-Eich agus Sabaidean le Coilich.
- Fèille an Naoimh Àrd-aingeal Raphael.
- A' Chàisg.
- Latha Steidheachadh a' Bhaile.
- Fèisean na h-Aonaidh.
- An Tilleadh.
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
An t-sìde ann an Heliconia (Medellín)


text:
Gàidhlig - cha bhithinn às a h-aonais!
Fèill Mhòr air na lemsips agus leigheasan eile
Fhuair mo phiuthar-chèile opairèisean ann an Obar Dheathain air a cridhe (triple by-pass mar a chanas iad) agus thill i gu Inbhir Narann as dèidh deich làithean ach dhan ospadail ann a sheo, bha e na suidhe sa dhachaigh fhèin seachdain às dèidh sin ach cha robh e fada idir gus an robh e san ospadail Inbhir Narann a rithist. A-rèir coltais tha e gu math cumanta a bhith faighinn trioblaid a’ tarraing anail, sa chiad dol a-mach co-dhiù, às dèidh a leithid opairèisen ach bha fior trioblaid aice agus bha na dotairean airson sùil gheur a chumail oirre. Cha robh iad cinnteach an robh e dìreach cnatan a bha as coireach no rudeigin eile. Uill fhuair e dhachaigh a rithist an-dè às dèidh seachdain eile san ospadal.
Chan eil e math a bhith fo bhuaidh cnatan grod nach eil? ach airson feadhainn dhinn tha e fada nas miosa na sin agus fiù ‘s gu math cunnartach o àm gu àm.
Tha na gòbhlanan-gainmhich air tilleadh co-dhiù.
Blogairean cliùiteach ann an Inbhir Narann
Freagairtean air cùlaibh pìos html mas e do thoil e. Cha bhi e fada gus am bi am baile againn a’ faighinn inbhe gu h-oifigeach mar phrìomh bhaile nam blogaichean gàidhlig.
Cnatan nan eòin, cac nan eòin, cac nam meadhanan.
A-rèir coltais bha na faoileagan an sàs den eala bhochd: dìreach mar bu choir dhaibh a bhith, bidh dad sam bith marbh faisg air làimh gu math feumail dhaibh. Uill an urrainn do na creutairean ud a bhith fulaing a’ chnatain cuideachd? Chan eil duine sam bith dèonach a’ toirt beachd saoilidh mi? Cò aig a tha fios? Am biodh pìos den eala a’ dhèanamh sìon a’ chroin orra no am biodh iad dìreach ga ghiùlain gu àiteachean eile no am biodh iad sàbhailte nam biodh iad a dh’ ithe a h-uile càil a tha fo bhuaidh a’ ghalair?
Bidh fhios agad gum bi mòran fhaoileagan a’ fuireach air meadhan nam bailtean an-diugh, leis an sgrios a rinn sinn air an àrainneachd aca agus ri linn s gu bheil sinn dèonach a thilgeil a h-uile seòrsa bìdh air na sràidean, gu h-àraidh aig an deireadh seachdain nuair a tha mòran fo smùid. Chan eil e cho simplidh ri sin ge-ta, gabh Inbhir Narann mar eisimpleir, tha muinntir an àite air an roinn leis. Tha cuid airson na faoileagan agus bidh iad gan biadhadh a h-uile cothrom a ghabhas. Bha mi eòlach air duine a bha gu math measail air faoileag ris an canar Sìm. Abair deagh rapport a bha eadarra. Bhiodh Sìm coir a’ gnogadh air uinneig seòmair-chadail Uilleam gach madainn leis a ghob agus cha bhiodh e fada gus am biodh Uilleam a’ toirt bracaist dha. Tha feadhainn eile fiadhaich ge-tà agus mura biodh dìon fo lagha aig na faoileagan, cuireadh iad às iad buileach glan. Sgrìobh mòran daoine dhan bhall-pàrlamaid aca agus tha a’ cuspair air a bhith a’ dol eadar riaghaltas na Alba agus na h-ùghdarrasan ionadail dìreach mar bhalla ann an geama tennis. Tha cuid den bheach gum biodh an dòigh as fheàrr air adhart airson tuill a chur sna uighean aca airson grunn bliadhnaichean agus leis a sin dh’ fhàsadh iad sgìth dheth agus biodh iad a’ lorg àiteachan eile far am biodh iad nas soirbheachail. (àiteachean eile no bailtean eile?). Chan eil an riaghaltas no na h-ùghdarrasan ionadail dèonach a bhith a’ pàigheadh air a shon ge-tà, agus sin an cnap-starra an-dràsta. co-dhiù no co-dheth tha a h-uile duine ag aontachadh gu bheil cus faoileagan sa bhaile a-nis.
Dh’ fhàs sinn cleachdte ris an t-suidheachadh a chionn fhada agus tha mòran nid air mullach Woolworth’s gu math faisg oirnn agus nuair a tha na h-isean a-mach as na h-uighean bi cuisean gu math beothachail agus abair fuaim ri cluinntinn fad an latha, uaireannan 24/7 mar a chanas iad. Gu tric nuair a bhios mi bruidhinn air a’ fòn bidh daoine a’ faighneachd dhomh, ‘a bheil thu faisg air a’ mhuir?’, tha seòrsa ìomhaigh aca air cuideigin bruidhinn bho mhullach na creagan no taigh-solais le fuaim nan eòin a tha ri cluinntinn. Aig deireadh as t-samhraidh bidh na h-isean a’ tighinn às mullach Woolies agus sa chiad dol a-mach cha bhi iad comasach ag itealaich agus bidh iad a’ ruith siud ‘s a seo mar chearcan. An rud as fheàrr, ‘s e sin a bhith gan glacadh agus gan tilgeil air ais air mullach Woolies. Cha bhi e fada gus am biodh iad air ais air an làr ge-tà agus an treas no a’ cheathramh turas a tha thu gan tilleadh ‘dachaigh’ gabhaidh iad dhan adhair mar fhaoileag gu math proifeasanta.
Aon mhadainn thuirt mo chèile gun do dhùisg e às dèidh fuaim uabhasach, smaoinich ise gun robh rudeigin air cùlaibh aon de na bhallaichean den seòmar-cadail againn ach chuir i roimhpe nach e ach aisling a bh’ aice. An uair sin chuala sinn fuaim eile. Bha rudeigin san t-seann shimilear. Bha agam an leabaidh agus a h-uile càil eile a ghluasad agus an uairsin gheàrr mi pìos a-mach as an sglàib agus cha robh e fada gus an robh mi a’ toirt sùil air faoileag. Bha an creutair cho dubh ri fitheach agus cha robh e toilichte gam faicinn. Thug e ionnsaigh air mo làmhan ach bha mi cleachdte ris an carry-on de na beathaichean sin agus bha miotagan tiugh orm agus sa bhad fhuair mi greim air agus thilg mi a-mach às an uinneig e. Uill, cha robh an àbhachdas seachad, nach do thuit e air a’ chat againn mar chloich as an adhair! Bha sin caran tàmailteach ri Huggles agus rinn ise deiseil airson sabaid, bha an fhaoileag caran troimh-a-chèile leis agus, shaoil mi, dìreach mar Harrison Ford bha e a’ smaoineachadh ‘dè a-nis?. Ruith mi sìos na staidhre agus dh’ fhosgail mi an doras agus chuir sin eagal air mo chat agus an fhaoileag agus chaidh e suas an rathad agus ghabh e dhan adhair.
A-nis, an t-earrach 2006 agus tha faoileag air mullach cruinn-fòn far am bi e furasta dha a chumail sùil air a chèile agus an nead agus a’ choimhearsnachd san fharsaingeachd agus bidh dùn de chac a sìor fhàs a h-uile lathaa aig bonn a’ cruinn. Dìreach mar a h-uile duine eile chan eil càil a fhios agam ma bhios an dùn ud nas cunnairtiche am bliadhna ach tha mi a’ beachdachadh de fo ghrèin a tha an fhaoileag bhochd air a bhith ag ithe agus am bu chòir dha a bhith bharrachd dìon aige air na seòrsaichean biadh a thilgeil daoine air na sràidean nuair a tha iad air an rathaid dhachaigh bho na taighean-seinnse. Co-dhiù tha an cac eile fhathast a’ dòrtadh a-mach na sianalan ‘cnatan nan eòin’, ach an ath-sheachdain bidh iad uile ann an àite eile, a-mach air cuspair eile saoilidh mi: a bruidhinn, dìreach mar as àbhaist, fad an latha gun mòran a ràdh idir.
Cathair bhaile mar bhaile mòr sam bith eile?
Comann Gàidhlig Mhosgo
Thug mi sùil air an làrach-lìn aig Comann Gàidhlig Mhosgo. Tha e dìreach mìorbhaileach gu bheil buidheann luchd ionnsachaidh na Gàidhlig sa chathair bhaile na Ruis. Sgrìobh iad deich adhbharan airson Gàidhlig ag ionnsachadh agus b’ fhiach iad a bhith leughadh le duine sam bith. Tha na deach adhbharan a’ mìneachadh mòran den rudan a tha sònraichte a thaobh a’ chanain. ‘S e feallsanachd air leth a tha air a sgrìobhadh agus tha mi ag aontachadh gu mòr leis. Ma thèid sibh am broinn a' phìos sgrìobhaidh ud chì thu pìosan den fheallsanachd agad fhèin, tha mi cinnteach às.
Camanachd ann an Inbhir Narann
Chaidh mi suas gu Loch Dubh an diugh, ‘s e sin far a bheil an raon spòrs faisg air an sgoil (Acadamaidh Inbhir Narann) agus chunnaic mi a’ chiad gheama chamanachd san lìog nàiseanta ann an Inbhir Narann. ‘S e latha eachdraidheil a bh’ ann. Gu ruige seo tha an sgioba ‘Nairn Camanachd air cluich trì geamaichean san lìog ach cha robh iad air an cluich ann an Inbhir Narann ach bhuinneach iad na trì geamaichean ud. A-nis tha iad san dàrna àite air cùlaibh Loch Carran air sgath s diofraichte sna tadhalan. An diugh, ge-tà, chluich iad ann an Inbhir Narann agus chiall iad còig gu neoni an aghaidh Loch Abar ach ‘s e deagh adhbhar a bh’ ann airson sin. Ma dh’ fhaodte gum bi fhios agaibh gur e sgioba ùr a th’ ann an Inbhir Narann agus tha aca a thòiseachadh san treas rang, uill tha Loch Abar a’ cluich san darna rang agus tha iad aig a mhullach. Bha deagh shluagh aig a’ gheama agus bha mi bruidhinn le feadhainn eile den luchd-leantainn den sgioba bhall-choise agus thuirt iad gum biodh iad a’ leantail an iomain a-nis ri linn ‘s gu bheil sèasan a’bhall-choise seachad.
Chòrd a’ gheama rium gu math agus tillidh mi gun teagamh airson mo thaic a leigeil dhan sgioba camanachd Inbhir Narann.


text:
Linne Foirthe
Tha an Linne Foirthe eadar Fiobha agus Lodainn, air oirthir an ear na h-Alba. Lean e dhan Chuan a Tuath, bho bun na Foirthe. Tha e gu math trang, le aiseagan, bàtaichean-ola, agus an Cabhlach Rìoghail ga chleachdadh.
Bha Balla Antonine balla àrsaidh Ròmanach a' ruith eadar an Linne Chluaidh agus an Linne Foirthe.
Bailtean air an linne[deasaich | deasaich an tùs]
- Lìte (Dùn Èideann)
- Cas Chaolais (“Aiseag na Banrigh”)
- Inbhir Cèitean
- Ros Saidhe (Dùn Phàrlain)
- Cuileann Ros
- Cathair Caladaidh
- Bearaig-a-Tuath


text:
Sgeulachd mu chreideamh bho Alasdair MacAulay
Iain MacFhionghain le measgachadh de laoidhean, sailm agus sgeulachdan pearsanta mu chreideamh. Bidh Còisir Ghàidhlig Ìleach Ghlaschu a' seinn "Gach nì tha glan is bòidheach", bidh Calum Màrtainn a' gabhail Salm 62 agus bidh Eòghann MacNeacail ag innse mun a' bhuaidh a th' air a bhith aig creideamh air a bheatha fhèin.
Iain MacKinnon presents a mix of hymns, psalms and personal faith stories. Glasgow Islay Gaelic choir performs "Gach nì tha glan is bòidheach", Calum Martin sings Psalm 62 and Ewen Nicolson talks about the role faith has played in his life.


text:
Santa Cruz de La Palma
'S e Santa Cruz de La Palma prìomh-bhaile La Palma, fear de na h-Eileanan Canàrach. 'S e an dàrna baile as motha air an eilean La Palma a th' ann, an dèidh Los Llanos de Aridane.
Tha Santa Cruz de La Palma cho farsaing ri 43.38 cilemeatair ceàrnagach. Anns a' bhliadhna 2007 bha 17,353 duine de shluagh ann, le dluths aig àireamh 397.8 duine gach km².
Tha e suidhichte san àird a tuath phuirt-adhair La Palma Airport.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- San Antonio (Texas)


text:
Snùcair
'S e geama a tha ann an snùcair a chleachd dithis fhear le maide fada (cue) agus bàllaichean air clàr uaine.
Riaghaltan[deasaich | deasaich an tùs]
Buailear na bàlla gheal leis am maide, agus buaileadh e na bàllaichean eile. Tha sia pocaidean air a' chlàr, fear aig gach ceàrn, agus fear aig gach taobh fada. Feumaidh na bàllaichean geal is dubh a' fuireach air a' chlàr gus am bidh an gèama deiseil. Chan urrainn dhuit a chuir na bàlla dhubh san phocaid gus an turais mu dheireadh, agus chan urrainn do bhàlla gheal a dhol a-staigh aig àm sam bith. Bidh na bàllaichean eile a' dol dhan phocaidean aig àm eile san sreath. Tha na bàllaichean eile gorm, donn, buidhe, bàn-dearg agus uaine.
Is e an duine leis na puingean as motha am buaidhnear.
Co-fharpaisean[deasaich | deasaich an tùs]
Is e Embassy World Championship a tha air an co-fharpais as cudromaiche dhan snùcair, agus tacraidh e gach bliadhna aig an Crucible ann an Sheffield, Sasainn.
Cluicheadairean ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Neil Robertson, Astràilia (gaisgeach an t-saoghail aig an àm seo (2009/2010))
- Stephen Hendry, Alba (7 uairean gaisgeach an t-saoghail)
- Steve Davis, Sasainn (6 uairean gaisgeach an t-saoghail)
- Ray Reardon, A' Chuimrigh (6 uairean gaisgeach an t-saoghail)
- John Higgins, Alba (3 uairean gaisgeach an t-saoghail)
- Walter Donaldson, Alba (2 uair gaisgeach an t-saoghail)
- Graeme Dott, Alba (1 uair gaisgeach an t-saoghail)


text:
Sabaneta
'S e baile-mòr ann an Antioquia,[1] Coloimbia, a tha ann an Sabaneta. Tha e suidhichte anns a' Ghleann Aburrá, dìreach ri taobh Medellín. Le 15 km² 's e am baile leis an fharsaingeachd nas lugha na dùthcha a th' ann. Tha na far-ainmean Baile Modal Coloimbia agus Gleann Beag Snog a th' air. Tha an t-ainm Sabaneta a' ciallachadh "còmhnard beag" ann an Spàinntis. Mar is àbhaist bidh iomadh dhaoine a' cèilidh airsan gach deireadh-seachdain, leis cho pailt a tha àiteachan airson fealla-dhà. 'S e Sabaneta an 100 baile as motha na dùthcha.[2]
Susbaint
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
'S ann às an fhacal Carib Sabana (faiche)[3] a th'ann an t-ainm Sabaneta. 'S e meanbhair a th' ann -eta,[4] dìreach mar -ag anns a' Ghàidhlig. Le sin, tha an t-ainm a' ciallachadh faiche beag.[5]
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
‘S e Tùsanaich Anaconas a bha nan tàmh ann an Sabaneta bho thùs (thàinig iad bhon thaobh thall na h-Aibhne), is thog iad tuineachadh ris an taobh an ear na h-aibhne. Thog iad orra bhon a’ bheinn Cerro de Pan de Azúcar. Thàinig teaghlaichean le freumhan Spàinnteach dhan sgìre ann an 1750. ‘S e teaghlaichean Montoya, Restrepo, Vélez, Díaz, Díez, Vásquez, Guzmán, Garcés, Baena, Salazar, Mejía, Mesas, Álvarez agus Soto a th' ann an darna bhuidheann dhe in-imrich dhan sgìre, is na sloinnidh sin uabhasach cumanta an seo gus an latha an-diugh.
Innsidh na seann leabhraichean mu dheidhinn Envigado dhuinn gun do deach am baile Sabaneta a stèidheachadh 27mh an Lùnastal 1896 leis an t-Urramach Jesús María Mejía, a bha na shagart a’ pharraiste ann an Envigado fhèin. ‘S e ceann-latha fa leth cudromach airson eachdraidh na sgìre, gun teagamh, leis gun do chuir iad a’ chiad chloiche airson an eaglais ionadail a thogail. Ged a tha e gu math soilleir gur e Maighstir Jesús a bhrosnaich adhartas na sgìre, bha e a’ dol mus do ràinig esan, oir bha sgoil nam balach anns an àite ann an 1858 ma-thà: tha sin a’ ciallachadh nan robh baile ann, gu robh uiread dhe taighean ann an àite beag anns a’ char as lugha. Cha do thoisich Maighstir Jesús an sagartachd aige ann an Envigado ach ann an 1880 agus bho 1879 bha dà sgoile ann ma-thà, tè airson na balaich, teile airson na nigheanan, leis an sgoil sin fo stiùireadh Adelaida Correa.
Fhuair an clachan a’ chiad rang mar bhaile aig toiseach a’ bhliadhna 1899, tro èigheachd a’ Chomhairle ann an Envigado. Bha an t-aonta sin a dh’atharrachadh ann an 1903 agus a-rithist ann an 1911, leis gum biodh loidhne an trèana gu Amagá a dhol tron a’ bhaile. Bha atharraichean eile a rinneadh cuideachd ann an 1963.
Cruinn-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Sabaneta suidhichte ann an ceann a deas a’ Ghlinne Aburrá, am broinn a’ Cheàrna Cathaireil Mhedellín, a tha a’ fàs nas motha, agus chan eil e ach 14 cileameatair a-mach às a’ Bhaile Medellín. Tha farsaingeachd dhe 15 km² aige, is 67% dhuibh anns a’ bhaile fhèin.
Tha fearann a’ bhaile a’ dol bho fhaichean còmhnard rèidh gu ruige àiteachan le beanntan àrda. 'S e Piedras Blancas (2,650m) ann an La Romera, an Cuchilla Santa Teresa (2,200m), an cnoc Los Gallinazos ann am Pan de Azúcar (1,800 msnm), agus na cnuic Cerro Morrón, La Siberia agus El Ancón na h-àirdean as motha.
‘S e an abhainn Mhedellín an tè as motha na sgìre, is i crìoch a’ bhaile còmhla ri Itagüí. 'S e an t-Allt La Doctora prìomh leas-abhainn a’ bhaile a bharrachd air na h-uillt Buenavista, La Escuela, El Gusano, El Canalón, La Honda, La Sabanetica agus Cien Pesos, is i an crìoch còmhla ri Envigado.
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha 44,480 nan tàmh anns a' bhaile, chan eil ach 9,238 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile.[6] Tha fearann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[7] Air adhbharan trioblaidean poilitigeach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail.
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala/mestizos a th' ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann am Sabaneta, ach tha 0.1% dhe Tùsanaich agus 1.3% dhe daoine le freumhan ann an Afraga cuideachd. ' S urrainn dhan 94.5% dhe na daoine ann an Sabaneta leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 95% dhe na dachannan.[8]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Sabaneta. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid Chaitligeach a th' ann fhathast,[9] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s a tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
- Fèis Neo-eisimeileachd na roinne: 11mh an Lùnasdal.
Foghlam[deasaich | deasaich an tùs]
Tha ceithir oilthighean ann an Sabaneta:
- Oilthigh San Martín
- Bòrd Oilthigh Ceipa
- Companaidh Oilthigh Sabaneta J. Emilio Valderrama, Unisabaneta JEV
- Oilthigh CES.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
José Félix de Restrepo (1760 - 1832). Ollamh, breitheamh, ball pàrlamaid.


text:
Beilise
‘S e dùthaich ann an Aimearaga Mheadhanach a tha ann am Beilise no Belìos[1] (Beurla: Belize (IPA: bəˈliːz). Tha crìochan aice le Meagsago san tuath agus le Guatamala san iar. San taobh an ear tha am Muir Cairibianach ann.
B' àbhaist ainm eile a bhith oirre: Hondùras Bhreatannaich (British Honduras sa Bheurla). Mar sin dheth cha robh measgachadh ann le Hondùras Spàinnteach (Spanish Honduras sa Bheurla), a-nise Hondùras.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)


text:
Feamainn dubh
'S i an fheamainn dhubh (Laideann: fucus serratus) ainm a bheireas air na seòrsachan feamainn uile a tha ciar ghorm no donn, a bharrachd air feamainn ghropach, mar a tha aon-chasach 's baiteach.[1]
Tha an fheamainn-dubh balgach fada. 'S i an tè seo a bhite a' buain agus a bhiodh ri cleachdadh gu tric airson na talmhainn air Gàidhealtachd na h-Alba is na h-Èireann. Ann an eileanan siar na h-Alba, bhite ga cur dhan t-sreath bhàn, airson a' bhuntàta agus na coirce. Cha robh i a' dol còmhla ris a' bhuntata idir ach dhan t-sreath bhàn.[2]


text:
CHUIR sinn a’ cheist air aon duine ás gach gin de phrìomh eileanan na Gaidhealtachd – dè as fheàrr leatsa, an Nollaig no a’ Bhliadhn’ Ùr? Tha na freagairtean aca a’ sealltainn mar a dh’atharraich an saoghal
Iain Urchardan
Na Hearadh
Nuair a bha mise ’nam bhalachan cha robh guth againn air Là na Nollaige. B’ann a’ comharrachadh na Bliadhn Ùire bhiodh sinne. Ach sa bhliadhna 2000, chaidh mo theaghlach a Bharraigh, ’s ann a-sin dh’ionnsaich sinn nach eil càil coltach ri Nollaig air a comharrachadh gu ceart. Tha cuimhn’ againn fhathast air na seirbheisean sgoile; air na h-oidhcheannan aoibhneach sa Bhàgh a-Tuath, a’ seinn laoidhean Nollaige fo sholas choinnlean; air a’ bhiadh sgoinneil a bhiodh againn an dèidh làimh; air na rocaidean deàlrach a bhiodh air an leigeil ás an dèidh sin leis an luchd-smàlaidh, ’s ar cuid cloinne air ar guailnean gan coimhead le iongnadh; air na seirbheisean ann an Eaglais Bhaile na Creige (’s na caractaran-fiodha snaidhte àlainn a bh’ aca).
Aidh, tha cuimhn’ againne air gràdh na Nollaige, foillsichte ann am Barraigh . . . agus bithidh gu bràth. Nollaig Chridheil agus Bliadhna Mhath Ùr dhuibh uile!
Dòmhnall Angaidh MacillInnein
Uibhist a-Tuath
Dhomh fhìn, ag èirigh suas ’nam dheugaire sna 1980an ann an coimhearsnachd dhlùth ann an Uibhist a-Tuath, bha an dà chuid an Nollaig agus a’ Bhliadhn’ Ùr mu dheidhinn teaghlaichean a’ tighinn còmhla ’s daoine a’ siubhal dhachaigh. Bha tòrr òigridh an uair sin ann an Loch Portain, Bàgh a’ Chàise ’s na Hogha Bheag leis na taighean làn dhaoine agus na teaghlaichean air fad a’ dol an cuideachd a-chèile. Bha pàirt cudromach aig an eaglais am beatha nan daoine cuideachd. Mar sin, bha an Nollaig nas motha mun teaghlach a’ tighinn còmhla agus bha am biadh, na tiodhlacan agus sonas na h-òige a’ còrdadh rium glan. Bhiomaid an uair sin a’ tadhal air càirdean aig àm na Bliadhn’ Ùire le òrain, ceòl agus dramaichean ann am pailteas. Mar sin, tha e doirbh dhomh taghadh a dhèanamh air dè as fheàrr a chòrd rium – cò ris nach còrdadh na tha sin? Ach ma dh’fheumas mi fear a thaghadh, chan eil am beat air dìnnear na Nollaig!
Laura NicillInnein
Leòdhas
Se àm na Nollaig as fheàrr leamsa na àm na Bliadhn’ Ùire. Chan e gum bi sinn a’ dèanamh tòrr ás, ach tha mi tòrr nas taingeil’ an-diugh, ’s mi nas sine, a bhith am measg an teaghlaich agus sinn uile cruinn còmhla, rud nach eil tron mhòrchuid dhen bhliadhna. Chan eil mi uabhasach dèidheil air àm na Bliadhn’ Ùire, ged a tha e a’ còrdadh rium beagan a bharrachd na b’ àbhaist dha. Bidh e toirt orm a bhith smaoineachadh: a’ meòrachadh air na thachair sa bhliadhna chaidh seachad ’s na dh’fhaodadh tachairt san tè tha romham. Ach bidh mi fhathast a’ coimhead air adhart ris a’ bhliadhna air thoiseach oirnn, agus tha làn dùil agam gur e 2014 a’ bhliadhna as fheàrr a bhios ann fhathast!
Seònaid NicDhòmhnaill
Muile
Nan robh sibh air a’ cheist sin a chur orm nuair a bha mi òg, b’e a’ Bhliadhn’ Ùr a bhithinn air a ràdh, gun teagamh. Aig an àm sin, gun dragh sam bith, bhithinn air a bhith a-mach a’ tadhal air càirdean agus caraidean fad na h-oidhche, agus a-rithist air Là na Bliadhn’ Ùire, a’ dol bho taigh gu taigh, a’ seinn ’s a’ dèanamh spòrs. Ach aon uair ’s gun robh clann agam, cha robh e idir furasta sin a dhèanamh! Ged a bha mòran fhathast a’ tadhal oirnn aig an taigh, ’s ged bhiodh cèilidhean glè mhath againn le òrain agus ceòl a’ dol, cha b’e an aon rud a bh’ ann!
Bhon a rugadh a’ chlann againn, feumaidh mi aideachadh gu bheil an Nollaig a’ còrdadh rium fada nas fheàrr na a’ Bhliadhn’ Ùr, agus an-diugh se na h-oghaichean againn a tha a’ toirt dhuinn toileachas, a bhith gam faicinn a’ fosgladh nam prèasantan aca ’s a bhith cluiche gheamannan còmhla riutha. ’S gu dearbh chan e an aon rud a th’ anns a’ Bhliadhn’ Ùir an-diugh, co-dhiù sa choimhearsnachd againne. Cha bhi daoine a’ tadhal air a-chèile mar a b’ àbhaist, oir bidh a’ mhòrchuid dhiubh a’ dol sìos am baile far am bi fireworks agus far am bi tòrr luchd-turais a’ tighinn son “Bliadhn’ Ùr thradiseanta” fhaicinn – mas fhìor!
Sìne NicEalair
Ìle
’S fhEÀrr leamsa an Nollaig na a’ Bhliadhn’ Ùr ged a tha mi den bheachd gu bheil an Nollaig a’ call na cèill’ aice. Tha mi smaoineachadh gur ann air sgàth ’s gu bheil mi ag obair làn-ùine agus gur e seo an t-àm den bhliadhna nuair a bhios a h-uile duine san taigh a’ tighinn còmhla ’s nuair a bhios mi a’ gabhail fois, agus cha bhi mi a’ mothachainn ciontach nuair a bhios mi ’nam shuidhe ag amharc air an TBh. Aig a’ Bhliadhn’ Ùr bidh daoine daonnan a’ smaointinn air dè thachair tron bhliadhna, agus uaireannan tha sin gu math duilich.
Tormod Dòmhnallach
An t-Eilean Sgitheanach
Chan ionann am posta le parsailean air adhaircean a’ bhaidhsagail agus a’ bhana bhuidhe a’ tighinn le “Amazon” sgrìobhte air a h-uile bogsa. Sin saoghal m’ òige agus beatha an là an-diugh. Cha bhiodh càirdean a’ tighinn dhachaigh airson Nollaig neo Bliadhna Ùr. Bha daoine ag obair, eadhon air Là na Nollaige. An aon rud a dh’fhàgadh an ràith sin eadar-dhealaichte, se gum biodh botal sherry agus uisge-beatha anns a h-uile taigh, aran-cridhe agus, a’ sìor thighinn am follais, cèic Nollaige le marzipan agus Santa beag air a mullach.
Tha cuimhneam a’ chiad chraobh Nollaige a bh’ againn, mu 1959, agus m’ athair a’ ràdha gum b’ i “a’ chiad chraobh Nollaige riamh ann am Minginis”, ach tha amharas agam gum faodadh gun robh e ceàrr an sin. An-diugh, thig an teaghlach dhachaigh air son dhà neo trì làithean. Ach tillidh iad a Ghlaschu ’s a Dhùn Èideann son pàrtaidhean mòra nam bailtean.
Eilidh NicPhàidein
Tiriodh
Ged a tha an dà latha a’ còrdadh riumsa gu mòr, dhòmhsa chan eil dad nas fheàrr na an Nollaig. Chan e a-mhàin an latha fhèin, ach na làithean ro làimh cuideachd, a’ sgeadachadh an taigh, na h-òrain, agus a’ deasachadh am biadh.
Air Oidhche na Nollaig bidh sinne mar theaghlach a’ dol dhan eaglais agus an dèidh dhuinn tilleadh dhan taigh cuiridh sinn ar stocainnean a-mach air son Santa! Tha an latha fhèin làn fealla-dhà leis an teaghlach, bho na prèasantan gu àm biadh ’s na crackers dha na prògraman sònraichte air an telebhisean. Ged a tha Latha na Bliadhn’ Ùire snog, tha rudeigin nas sònraichte, blàth, mu àm na Nollaige.
Annie NicNèill
Bhatarsaigh (Barraigh)
Feumaidh mi a ràdh gu bheil an dà chuid a’ còrdadh rium, air son diofar adhbharan. Ach is fheàrr leam an Nollaig. A’ tòiseachadh le muinntir Bhatarsaigh a’ cruinneachadh air son aifreann oidhche ron an Nollaig, a’ seinn laoidhean agus a’ cur fàilte air a-chèile. Air an latha fhèin tha an teaghlach còmhla a’ fosgladh prèasantan, a’ cluich leis a’ chlann, a’ coimhead filmichean air an teilidh, agus se an aon latha dhen bhliadhna a bhios sinn ’nar suidhe aig bòrd còmhla air son dìnneir. Latha làn spòrs, gàireachdainn agus fealla-dhà. Latha a bhios mi taingeil air son mo chuideachd.


text:
Albannach
1d sreath: Uilleam Uallas · Walter Scott · Alexander Graham Bell · Lulu · John Greig · Seumas MacBhatair · James McAvoy
2na sreath: Fionnghal NicDhòmhnaill · Dòmhnall Mac an Deòir · Màiri I, Ban-rìgh Alba · Ewan McGregor · Raibeart Burns · Deborah Kerr · Raibeart I na h-Alba
3s sreath: Jackie Stewart · Charles Rennie Mackintosh · Billy Connolly · John Logie Baird · Naomh Maighread na h-Alba · Sean Connery · Alexander Fleming
]] 'S e neach a bhuineas do dh'Alba a tha ann an Albannach, fear no tè a tha beò ann an neo aig a bheil ceangal ri Alba.
Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Chan eil cinnt cò às a thàining am facal Laideann Scoti no Scotti a tha e fhèin freumh an fhacail Scots agus Scottish. Tha cuid mar Charles Oman a' cumail a-mach gun dàining e o scuit ("air a ghearradh") mar ainm air spùinneadairean.[1], feadhainn eile mar Aonghas MacCoinnich gur e sgaothaich an t-ainm a bh' aig na Gaidheal a dh'fhàg Èirinn 's a dh'fhuirich air an taobh siar na h-Alba agus a stèidhich Rìoghachd Dail Riata [2] 's a-rèir coltais thathar a' cumail a-mach gur e am facal Greugais skotos (σkόtoς) a tha seo 's a tha a' ciallachadh "dorchadas".[3] Ge-tà, chan eil a' chuid as motha dhen luchd-eòlais a' dol leis na teoirigean annasach seo.
Tùsan[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Sir Charles Oman A History of England before the Norman Conquest (1994) ISBN 978-1858913360
- ↑ MacCoinnich, Aonghas Eachdraidh na h-Alba (Glaschu 1867)
- ↑ Freeman, Philip Ireland in the Classical World University of Texas Press (2001) ISBN 978-0-292-72518-8


text:
Leugh an t-Eilean
Le eileanan Albannach cho fasanta ann an ficsean Beurla an-dràsta tro leabhraichean mar "Black House" le Peter May, dè an dealbh a tha iad a' toirt dha na h-eileanan agus do mhuinntir nan eilean? Tha Cailean MacIlleathain, Torcuil Crichton agus Marie NicAmhlaigh a' beachdachadh air ìomhaigh nan eilean thairis air linntean tro sgrìobhaidhean ùghdairean mar Martin Martin, Boswell agus Johnson, Niall Rothach agus Peter May.
Le Mark Wringe sa chathair.
Given the current popularity of Scottish islands as locations in contemporary fiction Mark Wringe and guests look at how the Western Isles, in particular, have been portrayed in English fiction and non-fiction.


text:
Gàidhlig
A' Ghàidhlig ann an Alba
Thàinig a' Ghàidhlig à Èirinn còmhla ris na Gàidheil nuair a thuinich iad ann an Earra-Ghàidheal mu 500 AD agus sgap i a-mach nuair a leudaich rìoghachd nan Gàidheal air feadh na dùthcha. Ràinig a' Ghàidhlig àirde a neirt mu 1100 AD, nuair a bhathar ga bruidhinn eadar Gallaibh mu thuath is Anainn mu dheas agus eadar Fìobha mun ear is na h-Eileanan mun iar. B' i a' Ghàidhlig cànan rìghrean na h-Alba gus an do phòs Maol-Chaluim Ceann Mòr a bhean aig nach robh a' Ghàidhlig. Bhon àm sin thòisich cumhachd na Gàidhlig am measg uaislean na Galltachd a' crìonadh. Bhathar fhathast a' bruidhinn na Gàidhlig ann an Carraig is Gall-ghàidheil anns an 17mh linn, ach b' ann air a' Ghàidhealtachd agus anns na h-Eileanan a bu treasa i.
Ri linn Rìoghachd nan Eilean thàinig ùrachadh is leudachadh air cultar is sgoilearachd na Gàidhlig. Bha a' Ghàidhlig Chlasaigeach ga cleachdadh ann am bàrdachd le Clann MhicMhuirich ann an Uibhist suas chun na 18mh linn. Thàinig ùrachadh eile ann am bàrdachd na Gàidhlig aig an aon àm ri linn bhàrd mar Uilleam Ros, Mac Mhaighstir Alasdair is Donnchadh Bàn, ach bha cuibhle an fhortain a' cur nan caran.
Anns an 17mh linn, thàinig sreath de laghannan a-mach à Parlamaid Dhùn Èideann an aghaidh na Gàidhlig; às dèidh Blàr Chùil Lodair chaidh laghannan eile a chur an sàs an aghaidh cànan is cultar nan Gàidheal; cha do leig buidhnean mar an SSPCK a' Ghàidhlig a-steach dha na sgoiltean aca gu deireadh na 18mh linn; agus chuir Achd an Fhoghlaim 1872 crìoch air a' chànan ann an siostam an fhoghlaim. Thòisich na Fuadaichean aig deireadh na 18mh linn agus chùm iad orra fad ceud bliadhna. Bha mòran a' creidsinn nach fhaigheadh iad cothrom na Fèinne air a' Ghàidhealtachd agus thog iad orra a Chanada no dha na bailtean mòra air a' Ghalltachd.
A dh'aindheoin gach anaceartais a rinneadh air luchd na Gàidhlig, ged-thà, cha b' e am bàs a bha an dàn don chànan. Thàinig ath-bheothachadh air cultar na Gàidhlig anns an 19mh linn ann am bàrdachd, rosg is ceòl, agus lean an t-ath-bheothachadh sin suas chun an latha an-diugh. Eadar an dà Chogadh Mhòr bha a' Ghàidhlig ri cluinntinn air an rèidio 's air a teagasg ann an sgoiltean. Thàinig bàird mar Shomhairle MacGill-Eain, Ruaraidh MacThòmais, Iain Mac a' Ghobhainn is Deòrsa Mac Iain Dheòrsa gu ìre às dèidh an Dàrna Cogaidh. Tha barrachd nobhailean gam foillseachadh san latha an-diugh na bha riamh roimhe. Thòisich foghlam tro mheadhan na Gàidhlig aig deireadh na 20mh linn agus thathar an dùil ri tuilleadh sgoiltean Gàidhlig. Gheibh daoine òga foghlam aig gach ìre bho chròileag gu oilthigh tro mheadhan na Gàidhlig. Tha Radio nan Gàidheal air a bhith ann bho na 1980an agus thòisich seanail telebhisein, BBC Alba, air craoladh aig toiseach na 21mh linn.
Ged a thathar a' dèanamh gàirdeachas ri linn nan leasachaidhean dòchasach sin, chan ann buileach dòchasach a tha cor na Gàidhlig aig ìre na coimhearsnachd, ged-thà. A rèir Cunntas-sluaigh 2001, bha nas lugha na 60,000 duine ann a bha comasach air an cànan a bhruidhinn, ged a bha còrr is 92,000 comasach air a tuigsinn. Cha robh sgìre sam bith ann far an robh a' Ghàidhlig cho làidir 's a bha i ceud bliadhna roimhe sin. Bha ceàrnaidhean anns na h-Eileanan Siar far an robh a' Ghàidhlig na mion-chànan, agus cha robh ach aon sgìre air tìr-mòr, Loch Aillse, far an robh còrr is 20% de na daoine comasach air a' Ghàidhlig a bhruidhinn.
Tha cunntas-sluaigh 2011 a’ sealltainn gu bheil an àireamh de luchd-labhairt na Gàidhlig ann an Alba - 58,000 - cha mhòr air fuireach aig an aon ìre agus a bha i ann an Cunntas-sluaigh 2001. Sheall sgrùdaidhean mionaideach gu robh sin gu mòr ri linn mar a bha an àireamh de chloinn a bha a’ togail a’ chànain ann am buidhnean ro-sgoile Gàidhlig is bun-sgoiltean Gàidhlig air a dhol am meud.


text: Item is do cuisibh na h-eslainti so, teinnes do beith a ninad ele isin corp .i. mar ata teinnes breithi, & na fola mista, & clocha na narand, & ledurtach & gontach & daorgalar; oir in trath diansgailis an t-adbur, & curtur neithi diansgailteca riu sin, cnaiigh blodh don adbur & seimighi blodh ele, & comgluaisidh; & in trath nach legar don teinnes beith isin inadh sin, teid se cum an inaid foluimh is nesa dib do .i. teit se cum na n-alt. Item is cuis don rema ac siled anuas, & drochmainer laighi do gnathugad .i. blod co isil de, & blod ele co h-ard, & laighi a n-inadh ro cruaidh.


text:
Gilleasbuig MacUalraig
Chaochaill Gilleasbuig MacUalraig, fear de na daoine mu dheireadh a bha fileanta ann an Gàidhlig Bhaile a' Chaolais on ghlùin, aois 90.
B'e mac mhanaidseir a' chuaraidh sglèata ann am Baile a' Chaolais, agus fhuair e iomadh sgeulachd, agus dual-chainnt bheartach na sgìre aig glùn athar agus a mhàthar.
Thogadh ann an Tigh Phuirt e, agus chuir e seachad a' chuid a bu mhotha de a shaoghal anns an sgìre, ach nuair a bha e san àrm tìde a' Chogaidh.
Nuair a thogadh e, bha an sglèat a' fàgail gur i a' Ghàidhlig a bu mhotha a bha ga bruidhinn san sgìre (b'i cainnt obrach a' chuaraidh) le cultar na Gàidhlig gu beòthail sa choimhearsnachd, agus bha e gu math mothachail gun robh an saoghal a b'aithne dha na òige seachad às dèidh don chuaraidh dùnadh ann an 1955.
Bha ùidh mhòr mhòr aige ann an eachdraidh is dualchas na sgìre, agus bhruidhinn e mu dheidhinn a' chuspair sin air an telebhisean agus air an rèidio.
Bha e fad iomadh bliadhna os cionn Meur Loch Abar a' Chomuinn Gàidhealaich, agus anns na 1990an, chaidh e na Cheann-suidhe air an Fhèille Phan-Cheiltich.
Chaochaill e Disathairne.
Thèid an tiodhlacadh a chumail ann an Eaglais Easbaigeach an Naoimh Moire ann an Gleann Comhann, aig 1:00f Diardaoin 17mh an Damhair.


text:
Guasca
' S e baile beag ann an Cundinamarca,[1] Coloimbia,[2] a th' ann Guasca. Tha e suidhichte aig astar dhe 48km bho Bhogotá, ann an sgìre ris an canar na Tìrean Còmhnard Meadhanach (Spàinntis: Sabana Centro), faisge air Zipaquirá anns na na h-Andes. ‘S e baile le clìomaid fuar a th’ann le teodhachd meadhanach dhe 13˚, rè na bliadhna. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1600.
Susbaint
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Sgrìobh am manach Bernardo Lugo ann an 1616 gur e ainm Muisca a bh' ann Guasca. Tha am facal a’ ciallachadh baile aig bun a’ cnuic, bho gua (cnoc).[3]
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha 12,442 nan tàmh anns a' bhaile, tha a' mhòr-chuid, 8,442 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile.[4] Tha fearann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[5] Air adhbharan trioblaidean poilitigeach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail. Le sin, 's e pàtran àireimh-sluaigh traidiseanta a th' ann.
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala a th' ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an Guasca (is mòran dhuibh mestizos). Chan eil Tùsanaich ann, ach tha 0.6 % dhe daoine le freumhan ann an Afraga. ' S urrainn dhan 93.3% dhe na daoine ann an Guasca leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 35.7% dhe na dachannan.[6]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Guasca. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid Chaitligeach a th' ann fhathast,[7] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s a tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Mariano Ospina Rodríguez (1805 - 1885): Ceann-suidhe na dùthcha eadar 1857 agus 1861.


text:
Teachta Dála
Ta Teachta Dála (Focklit magh myr: [ˈtʲaxtə ˈdɑːlə]; çhyndaait fockle er fockle myr "Çhaghter y Çhionnal") çheet er oltey jeh Dáil Éireann, y thie s'inshley ayns Oireachtas (Parlamaid) Nerin. She TD yn aagherrid ta currit er yn enmys ayns Baarle as ayns Yernish.
Shennaghys[reagh]
Va'n enmys er ny ymmyd da'n chied cheayrt dy yannoo cur sheese er ny h-ard-whaiylee Yernagh va reiht ayns ard-reihys ny bleeaney 1918. Haink ny h-ard-whaiylee shen ry-cheilley ayns Teach an Ard-Mhéara, Divlyn er 21 Jerrey Geuree 1919 dy chur parlamaid Yernagh noa er bun (Dáil Éireann), ayns ynnyd jeh'n çheet ry-cheilley oc ayns Quaiyl y Reeriaght Unnaneysit, Lunnin, as adsyn er nyn reih da'n pharlamaid shen. Va'n enmys freillt jei'n "Chied Dáil" shen, as v'eh ymmydit da olteynyn Dáil Éireann (1919-1922), da olteynyn Dáil Éireann ayns Steat Seyr Nerin (1922-1937), as da Dáil Éireann ayns Pobblaght Nerin (1937-jiu).
Cadjincliaghtey[reagh]
Dy cadjincliaghtit ta ny h-aagherridyn "TD" currit sheese lurg sliennoo y TD reiht. Myr sampleyr, she "Enda Kenny, TD" y cur sheese kiart er y Taoiseach roie. She yn ymmyd cadjincliaghtit dy chur sheese er TD ennagh car arganeyssyn ny resoonaghtyn ayns Dáil Éireann na ennym yn oltey y chur 'sy nah ynnyd as y fockle Baarle Deputy (Yernish: an Teachta) dy chur roish: m.s. "Deputy Kenny", "an Teachta Ó Cionnaith".


text:
Last modified on 28 August 2013, at 12:41
Scottish GaelicEdit
a bharrachd
- in addition, as well, beside, besides, either
- Chan eil mi ag iarraidh càil a bharrachd. - I don't want anything else.
- Dè na h-òrain as toil leat a bharrachd iad seo? - Which songs do you like besides these?
- Cha robh e òg, agus cha robh e slàn a bharrachd. - He wasn't young, and he wasn't healthy either.
Usage notesEdit
- Can also convey the meaning of English adjetives additional, extra, spare:
- Bidh busaichean a bharrachd a dol ann aig àm na fèise. - Extra buses go there at the time of the festival.
- Bha dìreach aon phaidhir shocaisean a bharrachd agam. - I had just one pair of spare socks.
Derived termsEdit


text:
Comhairle Shiorrachd Rinn Friù an Ear
'S e comhairle ionadail a tha ann an Comhairle Shiorrachd Rinn Friù an Ear. Bha Siorrachd Rinn Friù roimhe sin.
Bailtean is clachanan[deasaich | deasaich an tùs]
- Baile Chlarc
- Baile na h-Eaglais
- Baile Nèill
- Baile Ùr na Maoirne
- Bruach nan Dealgan (Thornliebank)
- Busbaidh (Busby)
- Ceann a' Bhàirr (no Ceann a' Bhàrra)
- Giofnag
- Muirend
- Netherlee
- Stamperland
- Uplawmoor
- Waterfoot
Àitichean eile[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Comhairle Cathair Obar Dheathain | Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain | Aonghais | Earra-Ghaidheal agus Bòd | Comhairle Chlach Mhanainn | Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh | Comhairle Cathair Dùn Dè | Comhairle Shiorrachd Àir an Ear | Comhairle Dhùn Bhreatainn an Ear | Comhairle Lodainn an Ear | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù an Ear | Comhairle Dhùn Èideann | Comhairle na Eaglaise Brice | Comhairle Fhìobha | Comhairle Ghlaschu | Comhairle na Gàidhealtachd | Comhairle Inbhir Chluaidh | Comhairle Mheadhan Lodainn | Comhairle Mhoireibh | Comhairle nan Eilean | Comhairle Shiorrachd Àir a Tuath | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath | Àrcaibh | Comhairle Pheairt is Cheann Rois | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù | Comhairle nan Crìochan | Sealtainn | Comhairle Shiorrachd Àir a Deas | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Deas | Comhairle Shruighlea | Comhairle Dhùn Bhreatainn an Iar | Comhairle Lodainn an Iar


text:
Caol Loch Aillse
Tha Caol Loch Aillse suidhichte ann an sgìre Loch Aillse, ann an Siorrachd Rois, air cladach Caol Acain an seòlaid eadar an tìr-mòr agus An t-Eilean Sgitheanach, gu dearbh chan ann an "Caol Loch Aillse" ach ainm eile airson Caol Acain. Tha baile air gach taobh a' chaoil, agus tha am baile air an Eilean air togail an t-ainm "Caol Acain". Cha mhòr nach do chruthaich Rathad-iarainn na Gaidhealtachd an t-ainm "Caol Loch Aillse" nuair a bhuail iad an t-ainm sin air an ceann-phort (steisean) a thog iad aig a' Chaoil an lùib fadachadh an rathad-iarainn tro Loch Aillse bho Port an t-Sròim chun a' Chaoil rè na 1890an. Anns an latha an-diugh, tha Drochaid an Eilein na leum bho Phloc a' Chaoil, leth-eilean chreagach a laigheas dhan a thuath bhon Phort.
Eachdraidh a' Bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Is e Port Rathad-iarainn a bha an Caol Loch Aillse bho thùs, a chaidh a chruthaicheadh rè na 1890an le Companaidh Rathad-Iarainn na Gàidhealtachd. Thog an rathad-iarainn port-stiomair, stèidhichte air laimrig rathad-iarainn aig an àite, còmhla le earrann ùr de rathad-iarainn bho Port na Sroine. Fhosgaileadh na goireasan uile an seo an 1897. Chaidh na bàtaichean-aiseag airson Steòrnabhagh a Caoil Loch Aillse bho 1897 gu 1974, nuair a thòisich na bàtaichean carbaid a ruith bhon laimrig ùr aig Ulapul.


text:
Kl. Ianair
[...]
. Anno Domini .dccc.xl.
Gennti for Loch Eachach beós.
Cumsundud for Mael Ruanaidh m. n-Donnchada la Diarmaid m. Concobhair & marbad Diarmata iarum la Mael Sechnaill in eadem die, & Mael Ruanaigh in uita remansit.
Aedh m. Dunchada iugulatus est dolose a sociis {folio & column H40vb} Conaing m. Flaind in conspectu eius.
Longport oc Linn Duachaill asar orta tuatha & cealla Tethbai. Longport oc Duiblinn as-rorta Laigin & Oi Neill etir tuatha & cealla co rice Sliabh Bledhma.
p.300
Slogadh la Feidlimid co rici Carmain. Slogad la Niall ara cenn co rice Magh n-Ochtair. {§H2}
§
fo-racbadh isna draighnibh;
dos-fuc Niall co nert n-atha
a cert in catha claidhmigh.


text:
Am boireannach a bhàsaich far na Hearadh air a h-ainmeachadh
Chaidh am boireannach a bhàsaich às dèidh mar a bha duilgheadas aice a' snàmh far chosta an iar na Hearadh oidhche Luain ainmeachadh.
B' i Rosemary Wickstead, 45, à sgìre Lunnainn.
Bha i a' snàmh còmhla ris an duine aice agus an triùir mhac aca air an Tràigh Mhòir, a tha eadar Sgarastadh agus na Buirgh.
Chuir cuideigin às an sgìre fios air Maoir-chladaich Steòrnabhaigh mu 19:40 agus chaidh Rosemary Wickstead a thogail gu Ospadal nan Eilean Siar, far na bhàsaich i.
Chaidh an duine aice agus dithis dhe na balaich a thoirt dhan ospadal cuideachd, ach tha iad air faighinn a-mach.


text:
Baintighearna
Tha baintighearna 'na bean gu bheil 'na samhail de tighearna.
Facal-freumhachd agus cleachdadh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an facal bhon ro-leasachan ban- agus bhon fhacal tighearna, a tha bhon tiarna na Gaeilge fhacal na Gaeilge shean tigerne, sa' Chuimris teyrn, sa' Chuimris shean -tigern, sa' Chòrnais teern, 'sna Bhreatannais shean tigernus: *tegerno-s, tegernio-s, an fiamh teg de tigh, an dealbh sean de taigh; faodaidh an t-adhartas de tighearna agus baintighearna bho "an fear an taighe" agus "a' bhean an fhir an taighe" dhan chiall de "bean-uasal" dealbhaichte air a bhith leis an atharrachadh gun tig ri cànan; dh'èirich "fear an taighe" agus "bean an taighe" ri "duine-uasal" agus "bean-uasal", agus tha na ciallan seana à cleachdadh a-nis.
Ann an roinn nan dualchas na Roinn-Eòrpa, bidh an facal co-ionnan air chleachdadh ri ainm cumanta de labhairt ri, ionnanach ri Bean (air uairibh air fhaicinn ri A' Bh) (Fraingis Madame, Spàinnis Señora, Eadailtis Signora, Gearmailtis Frau, Pòlainnis Pani)
Tha cleachdadh sònraichte an fhacail cho ainm na h-Òighe Moire, mar as trice Ar Baintighearna, riochdachadh an Laideann Domina Nostra
Tha air chleachdadh an facal cuideachd cho an t-ainm na Ban-dè Wicca, A' Bhaintighearna.


text:
Bean nan gillean-tòine
Am measg nam comann co-ghnèitheach, tha bean nan gillean-tòine 'na bean a tha 'còrdadh rithe am buidheann is an càirdeas de luchd bhon chomann neo-comhair-mhainnach, agus gu h-àraidh an càirdeas de fir cho-sheòrsach. Mar as trice, tha i comhair-mhiannach, ach b'urrainn dhi leasbach no dà-ghnèitheach a bhith cuideachd; 's e a' chuid as cudthromaiche gum bi i càirdeil le fir cho-sheòrsach is cha bhi aice ri mu rudan mar sàrachadh drùiseach a ghabhail iomagain.
'S urrainn dhan fhacal 'na bheum a bhith, ach 's urrainn dha bràiste na pròise 'bhith cuideachd, a' crochadh air cò a chleachdas e; am measg dhiubh fhèin, 's e mear is dlùth.


text:
Cill Eàrnain
'S e baile ann an Comhairle Shruighlea a tha ann an Cill Eàrnain (Beurla: Killearn). [1] Tha am baile suidhichte mu 18 mìltean air àird a tuath Ghlaschu agus mu 9 mìltean air falbh bho Loch Laomainn. 'S e seo na co-chomharran aige: 56° 2′ 31.2″ Tuath agus 4° 22′ 4.8″ Iar.
Anns a' bhliadhna 2006 bha 1780 duine a' fuireach an seo.[2]
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh George Buchanan (1506 - 1582), daonnaire agus cànanaiche ainmeil, ann an Cill Eàrnain. Bha Gàidhlig is Beurla Ghallda bho thùs aige agus dh’ionnsaich e Fraingis, Laideann is Greugais gu ìre fileanta. Rinn e eadar-theangachaidhean bho Eabhra agus Spàinntis cuideachd.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Iain Mac an Tàilleir, "Ainmean-Àite", duilleag 71, Pàrlamaid na h-Alba
- ↑ Mid-2004 Population Estimates for Settlements in Scotland
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NS 525 858
- Cill Earnain aig Undiscovered Scotland
- Làrach-lìn Chill Eàrnain


text:
1945
MCMXLV
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- an Gearran: Co-labhairt Yalta
- Crioch an Dàrna Cogaidh agus toiseachadh a' Chogaidh Fhuair
- Chaidh La Unión (Coloimbia) a stèidheachadh.
- Bhuannaich Gabriela Mistral an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- Mairead Anna NicAoidh, ann an Regina, Canada. Sgoilear aig Sgoil Eòlais na h-Alba.
- 4 am Faoilleach - Richard Schrock, ann am Berne (Indiana). Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 29 am Faoilleach - Tom Selleck, ann an Detroit. Actair às na Stàitean Aonaichte.
- 14 an Gearran - Hans-Adam II, ann an Zürich. Prionnsa à Liechtenstein.
- 14 an Cèitean - Yochanan Vollach, ann an Kyriat Bialik. Cluicheadair Ball-coise à Iosrael.
- 1 an t-Sultain - Mairead NicEoghainn, ann an Lannraig. Tè-poileataigs à Alba.
- 10 an Damhair - Rob MacGiobain, ann an Glaschu. Fear-poileataigs à Alba.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 28 an Giblean - Benito Mussolini, ann an Giulino. Deachdaire às An Eadailt.
- 30 an Cèitean - Adolf Hitler, ann am Berlin. Deachdaire às An Ostair.
- 2 am Màrt - Emily Carr, ann am Bhictoria (Columbia Bhreatannach). Peantair à Canada.
- 6 am Màrt - Hans Fischer, ann am München. Ceimigear às A'Ghearmailt.
- 26 am Màrt - David Lloyd George, ann an Llanystumdwy. Fear-poileataigs às A' Chuimrigh.
- 12 an t-Sultain - Bep Schrieke, ann an Lunnainn. Fear-poileataigs às Na Tìrean Ìsle.
- 20 an t-Samhain - Francis William Aston, ann an Cambridge. Feallsanaiche à Sasainn.


text:
1912
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1912 (MCMXII).
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 6 am Faoilleach, inbhe stàite do Mheagsago Nuadh.
- Chailleadh RMS Titanic, air a ciad bhòidse.
- Bhuannaich Gerhart Johann Robert Hauptmann an Duais Nobel ann an Litreachas.
- 14 an Gearran, inbhe stàite do dh'Arizona
- 28 an t-Samhain - Fhuair Albàinia a chuid neo-eisimeileachd bho Ìompaireachd nan Otomanach.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 27 am Màrt - James Callaghan, ann am Portsmouth. Fear-poileataigs à Sasainn.
- 7 an Giblean - Leonid Kantorovich, ann an Sankt Peterburg. Eaconamaiche às An Ruis.
- 19 an Giblean - Glenn Theodore Seaborg, ann an Ishpeming. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 22 an Cèitean - Herbert C. Brown, ann an Lunnainn. Ceimigear à Sasainn.
- 28 an Cèitean - Patrick White, ann an Lunnainn. Ùghdair à dh'Astràilia.
- 23 an t-Ògmhios - Alan Turing, ann an Lunnainn. Neach-matamataig agus eòlaiche choimpiutairean à Sasainn.
- 31 an t-Iuchar - Milton Friedman, ann an San Francisco. Eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 17 an Dàmhair - Albino Luciani, ann an Canale d'Agordo. Pàp às An Eadailt.
- 2 an t-Samhain - Alfredo Stroessner, ann an Encarnación. Saighdear agus deachdaire à Paraguaidh.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 6 an t-Ògmhios - Alasdair Gilleasbaig MacGilleMhìcheil, neach-cruinneachaidh beul-aithris.


text:
Tògo
'S e dùthaich ann an Afraga a tha ann an Tògo no Togo[2], ainm oifigeil: Poblachd Thògo . Tha crìochan aice san ear le Beinin, sa tuath le Buircina Fhaso agus san àird an iar le Gàna.
Tha Lomé na prìomh-bhaile.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 CIA World Factbook - Tògo
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Duilleag oifigeil Riaghaltas Thògo
- BBC News Fiosrachadh - Tògo
- Encyclopaedia Britannica, Fiosrachadh - Tògo


text:
Springs
‘S e baile mòr ann am meadhan Afraga a Deas a th’ ann Springs. Tha an t-ainm a’ ciallachadh fuaran anns a’ Bheurla agus chaidh e a stèidheachadh ann an 1912. Tha e suidhichte faisg air an t-Sliabh Witwatersrand (Afrikaans: Beanntann an Uisge Geala), aig 1,626m os cionn ìre na mara,[1] 32km air falbh bho Johannesburg agus 63km bho Phretoria prìomh-bhaile na dùthcha.[2] Tha 171,364 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile.[3] ‘S e Zulu an cànan a tha aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann an Springs.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Nadine Gordimer: (1923 -) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1991.


text:
Szczawno-Zdrój
‘S e baile beag air an àirde an iar-dheas na Pòlainn a th’ ann Szczawno-Zdrój (IPA: ‘ʂt͡ʂavnɔ ‘zdrui̯, Gearmailtis: Ober Saltzbrunn, an dèidh 1935 Bad Saltzbrunn).Tha e suidhichte eadar 400m agus 430m os cionn ìre na mara anns an sgìre Wałbrzych, anns an Roinn Dolnośląskie (Siberia Ìosal), aig astar dhe 61km bho Wrocław, prìomh-bhaile na roinne, agus 362km bho Warsaw, prìomh-bhaile na dùthcha.[1] Tha 5,506 daoine a' fuireach anns a' bhaile bheag seo.[2] ‘S e baile Gearmailteach a bh’ann gu ruige 1945 nuair a chaill na Gearmailtich An Dàrna Cogadh.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Gerhart Johann Robert Hauptmann (1862 – 1946): Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1912.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Briey[3]


text:
Ceannaiche
Is e neach-malairt a tha ann an ceannaiche.
Bithidh Ceannaiche a' cosnadh a bheo-shlainte eadar ceannaich agus reic.
Bithidh gach ceannaiche a' ceannaich bathair aig prìs saor agus ga reic aig prìs daor. Theirear "ràth" ris an difir eadar cosgais an ceannaich agus prìs an reic.
Mar sin: PRIS REIC - COSGAIS CEANNAICH = RÀTH
Bithidh cuid ceannaichean a' deiligeadh an aon bathar sonraichte, neo aslach cumhang de bathair- m.e. fionn. Air an dara laimh, bithidh "ceanneaichean ginearalta", m.e. fear-bhuth a' ceannaich agus a' reic iomadh seòrsa bhathair.
Is e cuise sonraichte a tha ann an fear a' bhuth . Bithidh esan a' ceannaich bathair "anns an tomad", aig prìs saor. Bithidh esan an uairsin a' reic aonadan beag de bathar aig prìs daor, ri daoine a bhitheas a' cleachadh na bathair gu pearsanta, mar eisimplir cnoganan sìli.
Bithidh buth ginearalta (mar eisimplir "Buth Tearlach" anns an sreath Tele-bhis "Ran Dan"), a reic iomadh seòrsa bathair bho bhotanan ri biadh. Tha buithtean ginearalta fhadhast cumanta 's an latha an diugh anns na sgirean b' iomallach den Ghaidhealtachd.


text:
Sòdhaigh
Cleachdaidhean eile aig Sodhaigh (soilleireachadh)
'S e aon de na h-eileanan anns na h-Eileanan a-staigh a tha ann an Sòdhaigh. Thàinig an t-ainm aige bhon fhacal Seann Lochlannais so-øy, a tha a’ ciallachadh “Eilean nan caoraich”.
Susbaint
Cruinn-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Sòdhaigh suidhichte dìreach san àird a deas an Eilean Sgitheanach, an t-eilean as motha de na h-Eileanan a-staigh. Tha an Soay Sound eadar an Eilean Sgitheanach agus Sòdhaigh. Tha Rùm san àird a deas dheth. 'S e seo na Co-chomharran aige: 57° 9' 0" Tuath is 6° 13' 48" Iar
Tha Sòdhaigh cho farsaing ri 10,4 cilemeatair ceàrnagach. Le 141 meatair a dh’àrd, 's e Beinn Bhreac a’ bheinn as motha a tha air an eilean. San àird a tuath tha Arcasaidh Sòdhaigh agus san àird a deas tha Camas nan Gall ann. 'S e Mol-chlach faisg air cladach Camas nan Gall an clachan as motha, sa’ bhliadhna 2001 bha 7 daoine a’ fuireach ann. [1].
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
'Sa bhliadhna 1851 bha 158 de shluagh ann. Ach aig àm nan Fuadaichean, dh’fheumadh a-uile duine an eilean fhagail airson Sòdhaigh a chur fo chaoraich.[2]
Ann an 1946 cheannaich an sgrìobhadair Gavin Maxwell an t-eilean agus chuir e factoraidh air bhonn airson òla a dhèanamh à cearbanan mòra (Laideann: Cetorhinus maximus). Ach an dèidh trì bliadhnaichean b’fheudar dha am factoraidh a dhùnadh.[3]Gus na làithean an-diugh chan eil mòran cearbanan air fhagail timcheall air Sòdhaigh.
Ann an 1953 dh’imrich an cuid as motha de mhuinntir an àite a Mhuile. Bhon àm sin chan eil mòran dhaoine a’ fuireach ann.
B’ ann ann an Sòdhaigh a bha a’ ciad siostam fòn air feadh an t-saoghail a bha ag obrachadh le cumhachd na greine.
Stampaichean[deasaich | deasaich an tùs]
Eadar 1965 is 1967 chaidh stampaichean air foillseachadh ann an Sòdhaigh. Bha iad a’ sealltainn ìomhaighean na h-Eòrpa. Bha cuid a' sealltainn Winston Churchill cuideachd. Ged a bha an fheadhainn seo foillsichte gun chead, tha cruinnichean-stampaichean gan iarraidh fhathast. [4]
Giùlan[deasaich | deasaich an tùs]
S’ urrainnear a dhol a Shòdhaigh le bàta à Ealaghol.
Leabhraichean[deasaich | deasaich an tùs]
- Laurance Reed:. The Soay of our Forefathers. ISBN 1-84158-229-8. (Beurla)
- Gavin Maxwell: Harpoon at a Venture, House of Lochar, 1998; ISBN 978-1899863464
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ islands-of-scotland
- ↑ Perrott, David (1988). Guide to the Western Islands of Scotland. Edinburgh: Kittiwake. ISBN 0702808865.
- ↑ "Soay Overview". Gazetteer for Scotland. A' tarraing air 2007-07-22.
- ↑ "Modern British Local Posts CD Catalogue, 2009 Edition". Phillips (2003). A' tarraing air 2008-12-8.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Fiosrachadh mu Shòdhaigh (Beurla)
- Fiosrachadh mu Shòdhaigh
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NG 443 145


text:
Electronic edition compiled by Elva Johnston, Beatrix Färber
Funded by University College, Cork and
Professor Marianne McDonald via the CURIA Project.
4. Fourth draft, with introduction and bibliographic details.
Proof corrections by Mavis Cournane, Donnchadh Ó Corráin
Extent of text: 4420 words
Distributed by CELT online at University College, Cork, Ireland.
Text ID Number: G201008
Availability [RESTRICTED]
Available with prior consent of the CELT programme for purposes of academic research and teaching only.
CELT: Corpus of Electronic Texts
This document represents pp 388400 of the published edition, including the editorial preface. A translation is available in a separate file.
Text has been thoroughly checked and proof-read. All corrections and supplied text are tagged.
The electronic text represents the printed text, but word-divisions are normalised in accordance with modern practice. There is some unavoidable ambiguity in the segmentation of former compound verbs.
Quotation marks are absent from the printed text.
Soft hyphens are silently removed. When a hyphenated word (hard or soft) crosses a page-break, the page-break is marked after the completion of the hyphenated word.
div0=the text; div1=the section of the text. Page-breaks are marked using milestone pb.
Dates are standardised in the ISO form yyyy-mm-dd.
Names of persons (given names), groups (dynasties, peoples etc.), and places are tagged. Names of professions are tagged.
This text uses the DIV1 element to represent the section.
Created: By unknown Irish cleric(s), and based closely on the Vernerable Bede, Historia ecclesiastica gentis Anglorum, III 19. Date range: 12001400.
Beatrix Färber (ed.)
Beatrix Färber (ed.)
Beatrix Färber (ed.)
Julianne Nyhan (ed.)
Peter Flynn (ed.)
Margaret Lantry (ed.)
Margaret Lantry (ed.)
Donnchadh Ó Corráin (ed.)
Donnchadh Ó Corráin (ed.)
Mavis Cournane (ed.)
Elva Johnston (ed.)
p.385
The following Life, now for the first time published, forms part of the rich collection of biographies of Irish saints, preserved in the Royal Library, Brussels. The ms. is in the hand writing of Michael O'Clery, one of the Four Masters, who died about 1644, and the Life is said in the colophon to have been copied out of the Book of the Muinter Duinnín in the year 1629. The date of that book, and whether it still exists, I have been unable to ascertain.
The Life is a tolerably close version of chap. XIX of the third book of Baeda's Historia Ecclesiastica Gentis Anglorum.1 It seems worth publishing, first, as a further contribution to the eschatology of the Irish2, secondly, as being, in a Celtic shape, the earliest of the series of mediaeval visions3 which culminated in the Divina Commedia; and, lastly, as containing several words absent from Prof. Windisch's Wörterbuch.
Our saint's name appears in two forms, Fursa and Fursu.4 Fursa is a Middle-Irish corruption of Fursae, gen. Fursai, which occurs (as is proved by the rhyme) in the Martyrology of Oengus, Jan. 16. The latinised Furseus is from Fursae. The form Fursu is found in the Book of Leinster 349f, 372d, the Annals of Ulster, A.D. 647, and the Yellow Book of Lecan,
p.386410d17, where a short collection of maxims (illegible in the facsimile) is headed Apgiter crabaidh inso sis Fursu (Craibdigh)5 This below is the Alphabet of Piety of Fursu the Pious. Fursae and Fursu may come from a root *vort and be cognate with Lat. versutus, vortere, etc.
The Irish authorities, says Mr Plummer (op. cit., II, 176) differ widely as to Fursa's pedigree; and indeed it is impossible to reconcile the genealogical statements in the Book of Leinster, p. 349f 38, with those in the same ms. p. 372d, and in the Martyrology of Donegal, p. 18, unless by the supposition that there were two or more saints of that name.6 Thus according to the Book of Leinster, p. 349f:
p.387
And according to the Book of Leinster, p. 372d 60: Brónach ingen Milchon maic Buain ca mbáe Pátric i ndáire, máthair Mochae Noendromma oc Loch Cuan, & Colmain Chomraire oc Uisniuch ocus Colmáin Mulind oc Daire Chaechain i nDal Riatai & epscuip Maic Erca o Domnuch Mór Maige Coba & Damnatan Slébe Betha & Fursu Craibdig in Perona.
Brónach, daughter of Miliuc son of Búan, with whom Patrick was in bondage, (was the) mother of Mochoe of Noendruim at Loch Cuan, and of Colmán of the Casket at Uisnech, and of Colmán of the Mill at Daire Caecháin in Dalriada, and of bishop Mac Erca of Domnach Mór Maige Coba, and of Damnatán of Slíab Betha, and of Fursu the Pious in Péronne.
According to the Martyrology of Donegal, (Jan. 16), Fursa's father was Lochín, of Dalaradia and his mother was Gelgéis (Bright Swan), who was, according to one authority, daughter of Guaire Aidne, (ob. A. D. 662), and, according to another, daughter of Aed Finn.
The very modern appearance of the text is probably due to the transcriber, who seems to have substituted cc for g, cch for gh, tt for d, ff for bf, (i. e. eclipsed f), ao for oe, aoi for ói, in accordance with the spelling usual in the 17th century. The presence of the infixed pronouns, t and n points to the Middle-Irish period as the date of the translation. But the absence of deponents, and the occurrence of the preterite passive in -it (ro calmaigit) and the 2d pl. in -bair (fedabair), prove that it cannot be older than (say) the thirteenth or fourteenth century.
p.388{folio 50a}
In tan ro bái Sigbert h- i r-righe Saxan, is annsin do-chuaidh Fursa Craibhteach tar muir d' iarraidh luic & ionaid i n- gébadh, uáir bá h- edrocht o breithir ocus o ghniomh é, ocus rob ergna ó fertaibh ocus o miorbuilibh, ocus is aire-sin roba cubaidh lais teacht ar deoraidhecht & ionadh deoradh do ghabhail. O rainic an fer-sin co cennathaigh Airthir Saxan ro gabadh go h- onórach h- é ón rígh, & tuccadh ionadh do, ocus ro obair bréithir n- Dé do irrdercucchad ann, ocus tuccadh sochaide do daoinibh lais docum creidmhe, & ro calmaighit foirenn ele ina c- creidemh, & ro médaighedh iris & gradh Dé lais.
IS annsin ro gab treabhlaid & aimhnerte cuirp eisidhe, & ro airiltnigh tréna dhegháirilledh go f- faccaidh sé aingle nimhe ina fiadhnaisi & co f-facaidh fís ann; ocus as h- í-so físi ro forchanadh-somh gomadh gresadh h- é i m- breithir n- Dé d' foircetal, uair roba cinnte lais bás d' faghbhail & ní fidir cuin fogebadh, amal at-bert Crist:
Matt. 25:13Frithairidh, uair ní fedabair an lá no an uair i n- gebthar lamh foraibh. Ocus as triasan fis-sin do fuair-siumh cudhnodh & tinnisniuccudh a mhainistrech do chumhdach ocus a h- orduccudh o foircetlaibh riaghaltaibh. Ro baí immorro mainistir aoibhinn ann, & sí cumdaighthi i c- coicrích na cailledh ocus an mhara i n- araile longport ann, & rob é a ainm 'san m- bérla, Cnomberbrug .i. cathair dianid ainm Cnobere; & ro tuillestair
p.390dano ri na cennaithche-sin .i. Anna, ocus an lucht socenelach ele robhadar 'san chathraigh-sin iarttain.
Ro bái tra Fursa do cenel na n- Gáoidel, acht cena gérbho soicenelach h- é iar c- colainn ro bai soichenelcha iar menmain, uair ó aimsir a naidhentachta ro bai deithitte aicce dona leabhraib coisriocthaib ocus dona forcetlaibh naomhaibh, & anní as mó maisighis na naomha .i. gniomha sochraidhe do dhenamh, is íad sin do-ghniodh-som.
Cidh fil ann tra acht ro cumhdaigh sé an ecclas adubhramur, ocus ro ghabhustar galar mor h- é innte ón t- satharn go 'roile, amal innisess {folio 50b} leabhar a bethad fein; ocus ruccadh asa curp h- é o fesccur go gairm an choiligh, & ro cuala se cantairecht aingel nimhe, ocus at-connairc íatt ina fiadhnise. Ocus issedh so no chandais .i.
Ps. 83:8 ibunt sancti de uirtute in uirtutem .i. raghait na naoimh do nirt for nirt. Ocus is edh fós at-bertis .i.
Ps 83:8uidebitur Deus deorum in Sion .i. at-cífider Dia na n- día h- i Sleibh Sioin.
Ro leiccedh iarsin h- e ina corp co cend tri lá, ocus isin tres lá ruccadh suás doridhisi, & at-connairc se annsin ni ba lia d' ainglib ag cathuccud fri sluagh mor do dhemhnaibh, ocus issedh do thairgdis, slige nimhe do gabáil & d' iadhadh fri Fursa, & olc & aithis do rádha fris. Arái sin tra ní ro fetsat-somh sin, uair ro bháttar aingil nimhe aga imdíden-somh isin t- sligidh.
INtí immorro, ar Béda, dia m- ba h- áil an fís at-connairc-siumh do innisin co comhlan legadh féin leabhar bethad Fursa.
Ata immorro, ar Béda, énní ann is áil dúinne d' faisnéis
p.392.i. an tan ruccadh-somh súas ar ammas nimhe adubhrattar na h- aingil ris: Feg h- úait an domhan síos, ar síatt. Ro iompá-somh ann sin & ro fegh anúas, ocus at-connairc glend mór domhain dorchæ fáoi anís i n- iochtar an talman. At-connairc ceithre teindte dermara ar derglasadh isin áer ós in n- glionn-sin, ocus nirbo lanfada eter na teinntibh-sin. Ro fiarfaigh-siumh annsin dona h- ainglibh cata reda na teinnte at-connairc, ocus ro raidhsiot na h- aingil: Teindte sud, ar síatt, filet oc losccudh an domuin. IN cédna teine, immorro, ar síatt, teine na breicce sin, uair an tan baistither cech duine is edh gheallus, frithbhrudh & obadh do Dhíabal & da ghniomhaibh. An lucht immorro na coimhlionn sin iarttain & teccat thairis, is íatt loisccter isin teine útt. An teine thánaisi immorro, teine an accobhair .i. saint isidhe, uair an lucht derscaiges nó accobrus na rétta saoghalta ara saint seach na rétta nemhdha, is íatt loisgter annsin. An tres teine, immorro, teine na h- esáontad{folio 51a} isidhein .i. an tan nach doiligh ocus nach cned libh bar m- braithri ocus bhar comhfoiccsi do beith h- i r- retaib forbasaibh ocus h- i réttaib dímaine, is annsin loiscter sibh isin teine útt. IN cethramadh teine dano teine in eccrabaidh isidhe. Is iatt loiscciter annsin, an lucht leis nach gráin na faínn & na truaigh do fodhbhadh ocus do chrechad, is íad loisgiter isin teine sin.
Ro foirbriter dano & ro métaighset na teinnte, & ro comraigset co n- dernta an teine dermair dib. O ro chomhfoiccsigh tra Fursa dona teinntibh ron-gabh eccla & ro raidh risan aingeal: A thigerna, ar sé, ag sin an tene chugainn. Ro freccair an t-aingel annsin & iss edh ro raidh: uair nach tusa ro fadáidh iatt, ol sé, nit-loisccfither ionntu, uair gidh mór & gidh uathmar an tene úd, ol se, ni loisccfe nech acht do réir a áirillteo féin: uair accobhar gach duine, or sé, iss é loiscces h- é isin tene út, uair cech duine loisgither ima curp o thoil indilmain & urchóidigh bódéin loisccither h- e tall iar n- deiliuccudh a chuirp fria anmain tria péin dleistionaigh.
p.394
IS annsin at-connairc Fursa áon dona tri h- ainglibh ro bhattar maille fris ina fís, & sé ríasan teinidh, & an da aingel ele immaccuairt 'mon teinidh. Ocus at-connairc sé na demhna ar foluamhain triasin teine, & síatt ag cathuccudh frisna fírénchaibh & aga t- tarraing isin tene ar éiccin. Ro bhattar na demhna dano ag aithisiuccudh Fursa. Ro bhatar immorro na h- aingil aga diden. At-connairc sé dano sluagh d' ainglibh ann & sochaide dona daoinibh naomhaibh don chinedh Ghaoidhelach féin do neoch roptar aithenta dó féin dona saccartaibh do lucht na h- Erenn. At-cualaidh-sein dano beccan do briathraib slánaighibh na 'thaibh-siumh. Ocus o thairnic doibh na bríathra becca-sin do rádh do-cúattar maráon risna h- ainglibh docum nimhe, & ro fansat na tri cedaingil maille frisium dia thabairt dochum an chuirp.
An tan tra ro comhfoiccsighettar don teine remráite ro fodhail an t-aingel an teine. Fursa, immorro, an tan do-riacht sé an dorus do-rinne an t-aingel{folio 51b} tresan teine, ro gabhsat na demhna duine dona daoinibh ro bháttar aga loscudh isin teinidh, & ro dhiubhraicset dochum Fursa, co ro loiscc a formna & a slinnén & a lecain. Ocus do-rad Fursa aithne forsan duine ro diubraiccedh dó, & do cuimhnigh co t- tarat ní dia édach dó reme. Ro gabh immorro an t-aingel naomh an duine ainnsein, & ro chuir isin teinidh doridhisi. Adubairt an Demon ainnsein: Na cuiridh uaib h- é i n- daírsi, uair mar do gabh sibh crodh an duine pheacthaigh útt, as amhlaidh dlighthi cuidiuccudh dia píanaibh. Ro freccair an t-aingel & is edh ro raidh: Ni h- ar saint an t- saogail ro gabh se crodh an duine útt, acht ar dháigh slainte a anma. Ocus ro thoirn an teine amlaid sein. Ocus do-chuaid an t-aingel le Fursa & is edh ro raidh: An tene ro fadáidhis is h- í rott-loiscc, uair muna ghabhtha-sa, ar se, ní do deolaid an duine pheacthaigh
p.396útt ni raghad aithber a pheacaidh fort. Ocus ro baí an t-aingel iarsin aga forcetal-somh im cech ní badh cóir dó do denumh im caingin na n- daoine do déndáis aithricche fri a m- bas.
Tuccadh tra Fursa iarsin ina corp, & ro bai ina churp iartain comhartha an loisccthi tuccadh for a anmain, gur uo follus d' feraibh domuin do neoch at-connairc amal ro baí 'na sdlinnen & ina gualainn & ina lecain. Ocus roba sgel iongnadh le gach n- duine comhartha in neich tuccadh ar in anmain do bhith h- i fiadhnaisi caich isin churp.
Ro bí immorro a betha-somh 'na diaidh-sin foircettal d' feraib an talman & briathra Dé do irrdercucchudh, amail do-nídh reme. Ocus gach ní no errdercaiged do cuiredh fein i n- gníomh.
Ord immorro a físi as doibh amháin nó innisedh h- í .i. don lucht nó iarradh ar daigh congaine cridhe. Ocus maraidh fós, ar Béda, araile senóir do lucht ar mainistrechni, ocus is h- é-sin innises gur' aigill féin araile duine craibhthech fírebertach, ocus is é-sin ro innis co f- facadh féin Fursa ocus gur' aigill i n- Airthir Saxan, ocus co c- cualaidh féin ag an c- cleirech an fís sin, & conidh i n- aimsir geimhridh{folio 52a} ro h- innisedh. Ocus co raibhe sioc mor ann maille fri snechta, & nach raibhe acht edach tana fóill uime, ocus co t- tainic allus mor dhe tre cuimhniugudh na h- eccla romhoire ro bhai fair ina fís amhail bidh i medhón in t- samradh no innisedh.
Cidh fil ann tra, an tan ro fulaing Fursa Craibhthech séselbhe na morshluagh ticcdís ar a ammass ina tír féin .i. i n- Erinn, ro fáccaibh an tír sin .i. Ere, & táinic go Saxanu amail ro raidhsiomar, & úathad do braithribh maille fris, iar fágbhail a charat uile & gach neich ele ro baí aicci, & ro cumdaigh sé mainistir sochraidh ann, & ro errdercaigh bhreithir n- Dé ainnsein.
O thairnic dó tra na neche-sin tainic fái a mhainistir
p.398& a dheithitte d' fagbáil ar Fullan & ar na h- uasalsaccartaibh ele .i. ar Guban & ar Dicuill, & rob ail dó a dhul féin os é sáer ona h- uile rétaibh sáoghultaibh ar ammas ionaid bhadh innilliumh. Do-cuaidh immorro Fursa & Ultan asin mainistir, & dochuatar i n- dithreibh, & ro bhattar bliadain innte ar sáothar a l- lámh co congain cridhe & ernaigthe.
O' t-connairc dano Fursa iarsin geinntlidhi & aimhirisigh ag lot na mainistrech & na cennaithche uile, iar fagbáil cech reda do reir uird isin mainistir, do-cuaidh tar muir soir i f- Frangcoibh, ocus ro frithailedh é, co h- onorach ó rígh Frangc .i. Clouis Ercinbald 'san ait darbh' ainm Latiniacum, & ro cumhdaigedh mainistir leis; ocus nirbó cían tra 'na diaidh-sin co ro gabh galar a báis eissiumh, & co riacht co deiredh a bethad.
Corp immorra Fursa rucc an righ Clouis Ercinbald leis é, & ro coimhéitt é i n- erdomh na h- eccailse cen co tairnic an ecclas do choisreccadh. IN tan immorro tuccadh an corp asin erdomh dia adhnacal h- i farradh na h- altora in uair rob ullamh an ecclas, as amhlaidh frith é, mar nó dheachsadh d' écc in uair-sin .i. a cinn seacht laithe fichet iarna ég, ocus ro h- adhnaicedh co h- oirmidnech onórach é 'san ecclais .i. isin c- cathraigh dianid ainm Perona, & ro h- ardaigedh é co h- onorach and .i. bhaile i n- déntar{folio 52b} ferta ocus miorbaile iomda ar Fhursa cech dia.
p.400
A c- cinn ceithre m- bliadan immorro iarsin ro cumdaighedh teghdhais fo leith dó, & tuccadh a corp indte, ocus frith a chorp fós gan acht amhail ro baí an tan at-bath.
Ni fil tra acht becc do sccelaibh Fursa sunn, & ant i dia m- ba h- ail ni bús mó dibh feghadh Bethaid Fursa & fo-gheba iatt. FINIT.
8


text:
Sion
‘S e baile meadhanach air an àirde an iar-dheas na h-Eilbheis a th’ ann an Sion (Gearmailtis: Sitten, Laideann: Sedunum). Tha an t-ainm a’ ciallachadh Dùn nan Seadunach, bhon fhacal Ghallais dunum agus Sedunii, ainm an treubh Cheilteach aig an robh an dùn o shean. Tha e suidhichte aig 469m os cionn ìre na mara[1] ri taobh na h-aibhne Rhône, anns an roinn (Fraingis Canton) Valais, 155km air falbh bho Zürich, 91km bho Ghenève agus dìreach 80km bho Bhern, prìomh-bhaile na dùthcha.[2] Tha 30,363 duine a’ fuireach anns a’ bhaile, an 20mh baile na dùthcha a-rèir àireamh-sluaigh.[3] ‘S e Fraingis an cànan a tha aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann an Sion.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Fernand Dubuis (1908 – 1991) Dealbhadair.
- Patrick Devanthéry (1954): Ailtire.
- Marc Aymon (1982): Seinneadair.
- Gilberte Favre (1945): Sgrìobhadair.
- Frédéric Mermoud (1923 – 2003) Riochdair fiolmaichean.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Mongabay
- ↑ Distance Calculator
- ↑ World Gazetteer
- ↑ Fiosrachadh mu dheidhinn Cholón
- ↑ Stadt Wiblingen


text:
Comadaidh tiamhaidh airson teaghlach a' sealltain an taobh cruaidh de shoirbheachas agus fortan tro shùilean Calum Mac, deugair à Glaschu aig a bheil a h'uile rud, ach nach eil ag iarraidh dad dheth! An diugh, tha suidheachadh... More
Comadaidh tiamhaidh airson teaghlach a' sealltain an taobh cruaidh de shoirbheachas agus fortan tro shùilean Calum Mac, deugair à Glaschu aig a bheil a h'uile rud, ach nach eil ag iarraidh dad dheth! An diugh, tha suidheachadh doirbh aig Calum: feumaidh e an dreuchd aig a bhràthair a shabhaladh mus dig e fotha ann an saoghal na 'charts'! Poignant family sitcom pilot, parodying the supposedly glamorous side of fame and fortune as seen through the eyes of Calum Mac, a teenage Glasgow Gael who's got it all, and wants none of it. Today Calum and his mates have a dilemma - to save his brother's music career or let him sink into chart oblivion.
Watch Online
An Gille Fortanach/The Luckiest Boy Full Episodes
-
-
December 30, 2013
-


text:
An Cùl-cinn
Tha an Cùl-cinn (Beurla: Culkein)[1] na bhaile croitearachd ann an Asaint, Cataibh. Tha am baile suidhichte air cladach san taobh tuath den leth-eilean far a bheil Bodach Stòrr. Tha a' charraig mu leth-mhìle air falbh bhon Chùl-cinn san àirde an iar-thuath. 'S e seo na co-chomharran aige: 58° 14′ 15.97″ Tuath agus 5° 20′ 36.67″ Iar.
Bho na 1830 a-mach bha poll-iasgaich ann far an do ghlacadh bradan le lìontan. Chaidh a dhùnadh ann an 1995. Tha cidhe beag ann fhathast a chaidh thogail mu cheud bliadhna sa chaidh. Ged a bha e ro beag do bhàtaichean-iasgaich mhòra thèid a chleachdadh le sgothan-seòlaidh an-diugh.
Chaidh an Cùl-cinn a stèidheachadh aig Àm nam Fuadaichean. [2] An-diugh 's e aon de na bailtean dhen Oighreachd Asaint a Tuath a th' ann.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Iain Mac an Tàilleir, "Ainmean-Àite", duilleag 35, Pàrlamaid na h-Alba (a' tarraing air 10mh an Lùnasdal 2011)
- ↑ MacAskill, John (1999) We have won the land: the story of the purchase by the Assynt Crofters' Trust of the North Lochinver Estate, td 35 Stornoway:Acair. ISBN 0861522214
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NC 037 331
- Gazetteer for Scotland
- Lochinver.bordernet


text:
Vitoria-Gasteiz
‘S e baile mòr ann an ceann a tuath na Spàinne a th’ ann Gasteiz neo Vitoria.[1] Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1181. Thug an Rìgh Gotach Liuvigild Victoriacum air a’ bhaile ùr sin, a stèidhich e ann an àite air an robh Gasteiz o shean. Tha Vitoria-Gasteiz suidhichte aig 516m os cionn ìre na mara,[2] ri taobh na h-aibhne Zadorra.[3] Tha Gasteiz 291km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na Spàinne, agus 50km bho Bhilbao, am baile as motha ann an Dùthaich nam Basgach[4] Tha 235,661 daoine a’ fuireach ann an Gasteiz,[5] an darna baile as motha ann an Dùthaich nam Basgach[6] agus an 20mh baile as motha na Spàinne. [7] A bharrachd air sin, ‘s e prìomh-bhaile na Roinne Araba agus Dùthaich nam Basgach a th’ann Vitoria-Gasteiz cuideachd.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Anaheim, Calafòrnia[8]
- Victoria, Na Stàitean Aonaichte
- Daira, Aildiria
- Kutaisi, Gruisia
- Cogo, Gini Mheadhan-Chriosach
- Angoulême, An Fhraing[9]
- Ibagué, Coloimbia
- Vitoria, Braisil
- Sullana, Pearu
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Euskaltzaindia
- ↑ Mongabay
- ↑ Eratzun Berdea
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Cunntas-sluaigh na Spàinne
- ↑ Eustat
- ↑ Bailtean na Cruinne
- ↑ SisterCities
- ↑ Annuaire de France
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]


text:
Pointe-à-Pitre
‘S e port[1] agus baile meadhanach na Fraingeann an Guadeloupe, thall anns a’ Mhuir Cairibianach, a th’ ann Pointe à Pitre (IPA: pwɛ̃tapitʁ, Creole: Lapwent, lapwɛ̃t). Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1764 le Gabriel de Clieu, riaghladair an eilein aig an àm. Tha e suidhichte aig 36m os cionn ìre na mara[2] 546km air falbh bho San Juan agus 6,752km bho Pharis, prìomh-bhaile na dùthcha.[3] Tha 17,541 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile fhèin, agus 171,362 anns an sgìre air fad.[4] Tha gnothaichean turasachd agus gnìomhachas a’ phuirt gu math làidir an seo,[5] a bharrachd air an àiteachais, gu seachd àraidh banana, cofaidh, siùcar agus còco. ‘S ann às an fhacal Spàinntis Pitera[6] (Agave) a thàing an t-ainm Pointe à Pitre. Le sin, tha an t-ainm a’ ciallachadh Rubha Agave.
Cruinn-eòlas agus clìomaid[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Pointe-à-Pitre air an àirde an iar-dheas an eilein Grande-Terre, ri beulaibh na Mara Chairibianaich, ann an àite spaideil ann am meadhan Ghuadeloupe, dìreach ri taobh na h-aibhne Salée (Fraingis: Saillte), eadar Grande-Terre agus Basse-Terre Island. Tha trì bailtean eile mu thimcheall Pointe-à-Pitre: Les Abymes, Baie-Mahault agus Le Gosier. Tha Pointe-à-Pitre fhèin suidhichte air binnean chloich-aoil, le deagh bhàigh ris a bheulaibh, Petit Cul-de-Sac Marin.
Mar iomadach baile air an àirde an ear A’ Chairibian, bidh an t-uisge a’ dòrtadh os cionn Phointe-à-Pitre gu cunbhalach tron bhliadhna, ged am bidh e nas fhliche eadar An t-Iuchar agus An t-Samhain, nuair a bhios stoirmean mòra ann. Gheibh am baile 1500mm –2000mm dhe uisge gach bliadhna. Tha e gu math teth, le teodhachd mheadhanach dhe mu 32 °C fad an latha agus 20 °C fad na h-oidhche.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Saint-John Perse: (1887 – 1975) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1960.


text:
U2
Ged nach eil Gaeilge na h-Èireann aig U2, chlàr iad òran le tiotal Gàidhlig air, An Cat Dubh, mu dheidhinn nighean aig an robh Gàidhlig, air a bha Bono glè mheasail 's a dhiùlt e nuair a bha iad òg ann am Baile Àtha Cliath. Tha U2 air deagh obrach a dhèanamh ann an co-bhann còmhla ri Anton Corbijn, dealbhadair chamara às Na Tìrean Ìsle.
Buill U2[deasaich | deasaich an tùs]
Clàran le U2[deasaich | deasaich an tùs]
Original Soundtracks Vol. 1 mar Passengers
All That You Can't Leave Behind
How to Dismantle an Atomic Bomb


text:
Barraigh
'S e eilean deasaich nan Innse Gall a tha ann am Barraigh neo Eilean Bharraigh. Tha ainm an eilein a' ceilearadh misionaraidh Èireannach dom b' ainm Fionn-Barr. A rèir traidisean, thàinig Fionn Barr gu h-Alba le Calum Cille. Is e eilean beag a tha ann, mu seachd mìle o cheann gu cheann.
Tha cala math aig Bàgh a' Chaisteil air taobh deas an eilein, far a bheil lamraig le link-span. Tha am bàgh ainmichte airson Caisteal Chiosmuil, seann cathair MhicNèill.
Seòlaidh bàta-aiseig dhan Òban, 3 uiread 's seachdainn rè a' gheamhraidh.
Is e àireamh-sluagh an eilein mu 1300 ceann daoine, an cuid as motha dhaibh nan Caitligich.
Rinn Compton Mackenzie am film Whisky Galore ann am Barraigh. Chaidh a thìodhlacadh ann an Eòlaigearraidh.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Thòisich fèis ann am Barraigh ann an 1981, Fèis Bharraigh. Bha am fèis cho soirbheachail 's gun deach fèisean eile a chur air dòigh air feadh Alba.
Thòisich rèis ris an canar am 'Barrathon' ann an 2000. 'S e an t-astar leth-mharathon a' dol timcheall an eilein. [1]
Sgrìobhaidhean mun eilean ann an Gàidhlig[deasaich | deasaich an tùs]
- Mac'Ille Mhaoh, An t-Athair Urr. Iain (1938). 'Barraidh', ann an Am Measg nam Bodach. Glaschu: An Comunn Gaidhealach. dd. 106-112.


text:
Cnò-mheannt
'S e sìol de na craobhan den ghnè Myristica a tha ann an cnò-mheannt. Cleachdar na sìl tiormaichte mar spìosradh airson còcaireachd is bèicearachd.
Tha cnò-mheannt a' fàs anns na Banda Islands anns an Innd-Innse, anns na Penang Island ann am Malaidhsia agus ann an Kerala, sgìre ann an àirde a deas nan Innseachan. Tha e cumanta anns a' Chairibìan cuideachd, gu h-àraidh ann an Greanada, far a bheil e a' nochdadh air bratach na dùthcha.
Tha seòrsaichean de chnò-mheannt eile ann, m.e.: tha M. argentea a' fàs ann an Gini-Nuadh is M. malabarica a' fàs anns na h-Innseachan.


text:
Växjö
‘S e baile mòr ann an ceann a deas na Suaine a th’ann an Växjö (IPA: vɛk:ɧø). Fhuair am baile Carta Rìoghail ann an 1342 agus tha e suidhichte anns an sgìre Småland,[1] anns an roinn (Suainis: Län) Kronoberg eadar Loch Trummenn agus Loch Helgasjön. Tha am baile fhèin aig 185m os cionn ìre na mara[2] 195km air falbh bho Ghöteborg agus 332km bho Stockholm prìomh-bhaile na dùthcha.[3] Tha 51,790 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile.[4]
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Pär Fabian Lagerkvist: (1891 – 1974) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1951.
Bailtean co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Nationalencyklopedin
- ↑ Mongabay
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Cunntas-sluaigh na Suaine
- ↑ SisterCities
- ↑ Stadt Schwerin


text:
Trianaid (eilean)
Saoil an robh thu a' lorg Trianaid?
'S e eilean anns na Lesser Antilles a tha ann an Trianaid (Spàinntis: Trinity, Beurla: Trinidad). Tha a' Muir Cairibianach san iar dheth, agus an Cuan Siar san ear. Còmhla ris an eilean Tobago agus 21 eileanan eile tha e na phàirt den dùthaich Trianaid agus Tobago, ach 's e Trianaid an t-eilean as motha den dùthaich. Tha Port of Spain na phrìomh-bhaile. 'S e an t-eilean as fhaide deas anns a' Chairibìan a th’ ann, tha e dìreach 11 cilemeatair air falbh bhon Bheiniseala.


text:
Comhairle air sgrìobhadh gu stèiseanan connaidh
Sgrìobh Comhairle na Gàidhealtachd gu comanaidhean a tha a' ruith stèiseanan connaidh dùthchail a dhènamh cinnteach gu bheil fhios aca gu bheil co-chomhairleachadh a' dol air adhart an-dràsta air sgeama a bheireadh lùghdachadh air prìs a' chonnaidh sna sgìrean sin.
Tha sgeama mar thà stèidhichte sna h-eileanan ann an Alba, agus ann an Eileanan Scilly anns a' Chòrn, a tha a' toirt 5sg far prìs gach liotair de pheatrol 's diesel.
Thathas a' coimhead ri bhith a' sgaoileadh an sgeama sin gu sgìrean air Tìr Mòr far a bheil cosgais a' chonnaidh gu math àrd.
Tha Riaghaltas Bhreatainn a' coimhead ri sin a dhèanamh ann an 36 sgìrean air feadh na Rìoghachd Aonaichte.
Ann an Alba, 's ann air Siorrachd Obar Dheathain, Aonghas, Earra-Ghàidheal is Bòd, Dùn Phris agus Gall-Ghàidhealaibh, a' Ghàidhealtachd, Moireibh, Peart is Cinn Rois, na Crìochan, agus Siorrachd Àir a Deas, a tha an Riaghaltas a' coimhead airson an sgeama a stèidheachadh, 's iad air fiosrachadh iarraidh bho stèiseanan connaidh sna sgìrean sin feuch cionnas a tha na prìsean aca aig na pumpaichean.
Tha a' Chomhairle a' cur an cuimhne chompanaidhean connaidh gu bheil an co-chomhairleachadh a' dol air adhart, agus gum feum freagairtean a bhith a-staigh aig an Riaghaltas ro 4mh an Sultain.