text:
Uilleam Uallas
Bu treòraiche Albannach Uilleam Uallas, a dh' èirich suas an aghaidh fòirneart Shasainn ann an Alba aig deireadh an 13mh linn.
Bha e air cheann airm Albannach a thug a' bhuaidh a-mach an aghaidh feachd Shasannach aig Sruighlea ann an 1297. Bha an t-arm Sasannach trì uairean na bu lìonmhoire na an t-armailt Albannach agus Iarla Shurreigh air a cheann.
Air do Uallas an t-saorsa a choisinn do Alba, bhrist e a-steach air taobh tuath Shasainn le 20 000 fear, agus rinn e mòran call air feadh na dùthcha sin mar dhìoghaltas airson an fhòirneirt a bha na Sasannaich a' dèanamh air Alba. Nuair a thill iad air ais bhon sgrìob sin ghairm an t-arm agus an sluagh Uallas gu bhith na Àrd-riaghladair air Alba. Theirteadh ris, an dèidh seo, Sìr Uilleam Uallas, Riaghladair Alba.
Air 22mh de mhìos deireannach an t-samhraidh, 1298, chaill Uallas Blàr na h-Eaglaise Brice an aghaidh armailt a bha trì uairean na bu lìonmhoire na an t-armailt aige fhèin. B' e Rìgh Eideard Shasainn a bh' air cheann an airm Shasannach an turas seo. B' fheudar dha Eideard an t-armailt Sasannach a bha a' cogadh san Fhraing a mhàrsail a-nall a dh'Albainn gus an Rìoghachd sin a cheannsachadh às ùr nuair a chaidh sgrios a dhèanamh air armailt an Iarla Shurreigh aig Sruighlea.
An dèidh a' chath fhuilteach seo, b' èiginn do Eideard, le cion bìdh, an fheachd a mhàrsail air ais do Shasann an ceann a dhà no thrì sheachdainnean gun bhuille tuilleadh a bhualadh. B' e innleachd Uallais an dùthaich fhàsachadh ach nach faigheadh arm coimheach a bheathachadh bhuaipe. Mar sin, fhuaireadh Baile Shruighlea, Cill Rìmhinn 's Peairt mar an ceudna nan lasraichinn nuair a chuireadh an t-arm tron dùthaich gus biadh a lorg.
Ged a chuir an t-acras dhachaigh Eideard goirid an dèidh buaidh na h-Eaglaise Brice, thill e agus ruith e thairis air Alba còig turais as a dhèidh le feachd lìonmhor. Mun cuairt de shia bliadhna an dèidh latha na h-Eaglaise Brice, bha gach uasal agus ìosal san rìoghachd ach a-mhàin Uallas fhèin air ùmhlachd aideachadh do Rìgh Shasainn. Bu tearc an luchd-leanmhainn dìleas a bh' aige.
Chuir Eideard suim mhòr de airgead-cinn air 's fa dheòigh thug fear dom b' ainm Sir Iain Menteith, a bha uaireigin na charaid aig Uallas, ach a-nis na cheannard air caisteal Dhùn Bhreatainn fo Eideard, brìb do aon de a sheirbhisich, Iain Cutach, airson a bhrath. Chaidh Uallas a ghlacadh na leapaidh san oidhche aig Robroyston, còig mìle an ear-thuath air Glaschu.
Thugadh a Lunnainn e agus air 23 Sultain, 1305 chaidh a dhìteadh mar reubaltach ged a thuirt Uallas fhèin nach b' urrainn dhaibh a dhearbhadh gum bu reubaltach e, a chionn 's nach do mhionnaich e riamh a bhith dìleas do Rìgh Shasainn, agus nach mionnaicheadh. Bha Uallas dìleas do Rìgh Iain Baliol. Mu dheireadh, chaidh a leth-chrochadh is a leigeil a-nuas leth-mharbh. Thugadh a mhionach às a chom agus loisgeadh mu choinneamh a shùl e. Thug iad an sin an ceann dheth, agus roinn iad a chorp na cheithir cheathramhan. Chuir iad a cheann air crann aig Drochaid Lunnainn agus a làmh dheas os cionn drochaid A' Chaisteal Nuaidh. Chuireadh a làmh thoisgeal an àite follaiseach ann am Bearaig, ceithreamh eile dheth gu ruige Peairt agus a cheamhramh clì do Obar Dheathain.
Susbaint
- 1 Buinteanas aig Uallas
- 2 Pearsa Uallais
- 3 Bun-fiosrachaidh
- 4 Uallas fon choill
- 5 Gaisgeachd Uallais
- 6 Fir Lannraig an guaillibh Uallais
- 7 Innleachdan-cogaidh Uallais
- 8 Bigear
- 9 Saibhlean Àir
- 10 Alba ag èirigh suas
- 11 Blàr Drochaid Shruighlea
- 12 Saighdearan Sasannach ri teicheadh
- 13 Eideard a' màrsail do Alba
- 14 Fòir-bhrath
- 15 Blàr na h-Eaglaise Brice
- 16 Làithean deireannach Uallais
- 17 Aistean co-cheangailte
- 18 Iomraidhean
- 19 Ceanglaichean a-mach
Buinteanas aig Uallas[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh Uilleam Uallas ann am Baile Inbhir Àir ri linn Rìgh Alasdair III. Cha b' ann de dh'àrd-mhaithean na h-Albann e, ach bu mhac e do dhuine uasail e dom b' ainm Shìr Maol-Chalum Uallas à Ach-na-Feàrna, Siorrachd Rinn Friù, agus do nighean aig Shìr Raoghnall MacCreamhain.
Pearsa Uallais[deasaich | deasaich an tùs]
Bu duine neo-chumanta calma e. Anns a bhodhaig, bha e garbh-chnàmhach; aghaidh fhada shoilleir; falt soilleir donn; sùilean soilleir geur-sheallach; sgor air taobh clì na smiogaid; coltas a ghnùis smuaireanach dubhach.
Bun-fiosrachaidh[deasaich | deasaich an tùs]
Aig an àm a bha Uallas na bhalachan, a' fuireach ann an Cill-spindi, Siorrachd Pheairt, chaidh Rìgh Alasdair III a mharbhadh le leigeil à bhàrr eich sa bhliadhna 1286, a' fàgail leanabh de nighinn, ogha dha, nach b' fhada a mhair beò. Uime sin, bha Alba gun oighre, agus bha Iain Baliol agus Raibeart Bruis a' streap ris a' chrùn. Chuir Eideard I, Rìgh Shasainn, armailt mòr a-nuas à Sasainn a thug buaidh air Baliol, no Rìgh Iain, mar a theireadh ris, aig Dùn Bàrr.
Bha Alba ann an 1290 a-nis làn de shaighdearan Sasannach ri fòirneart air fireann 's air boireann, air saor 's air daor. Bha an t-àrd fhear-lagha, Ormeslie, a' gairm gu cunntas nan uile nach tugadh mionnan-strìochdaidh do dh'Eideard. Bha e a' toirt bhon Albannaich a bha a' diùltadh sin a dhèanamh an cuid fearainn agus maoin, 's gam peanasachadh air iomadh dòigh eile.
Bha Hugh de Cressingham, am fear-ionmhais Sasannach, mar an ceudna gam pianadh a' togail airgid bhuapa fo chaochladh leisgeulan. Cha robh Albannaich cleachdta ri bhith a' pàigheadh mòran do an rìghrean dùthchasach fhèin a bha a ghnàth a' taisbeanadh co-fhulangas a bhith aca rim bochdainn. Bha iad, mar sin, gu mòr air an tàmailteachadh le bhith air an èigneachadh gu suimean ro mhòr ìocadh do Chressingham airson adhbhar sam bith, no aig àm sam bith a b' àill leis.
A thuilleadh air sin, bheireadh na saighdearan Sasannach bhuapa gun fhaighneachd nì sam bith a chìtheadh iad aca anns an cuireadh iad sùil, 's nan gabhadh neach sam bith a bhiodh iad a' creachadh air cur nan aghaidh, gheibheadh e bhualadh 's a lotadh, 's bha iad eadhon a' cur cuid gu bàs airson a bhith a' dìonadh an codach fhèin bhuapa.
Uallas fon choill[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh Uallas a chur gu sgoil ann an Dùn Dèagh, ach mharbh e mac Sasannaich mhòir an sin, air dha tàmailt a thoirt dha. An làrna-mhàireach, chaidh athair 's bhràthair a mharbhadh le saighdearan Sasannach agus theich a mhàthair gu taobh tuath Uisge Tatha, far an robh a cuideachd. B' èiginn dha fhèin teicheadh bho thaigh a sheanair, Raghnall MacCreamhain, gu taigh bhràthair athar, Sìr Raibeart Uallas, ann an Riccarton, baile beag mu mhìle de Chill Mhearnaig.
Gaisgeachd Uallais[deasaich | deasaich an tùs]
Bha Uallas latha àraidh ag iasgach ann an Abhainn Inbhir (Uisge Irbhinn). An àm dha bhith tilleadh dhachaigh còmhla ri balachan a bha a' giùlan an èisg a ghlac e ann am bascaid, chaidh Morair Percy, fear-ionaid rìgh Shasainn agus a shaighdearan a bhuineadh do Ghearastan Àir seachad orra. An còignear mu dheireadh dhen bhuidheann, dh' fhàg iad air an ais ge-tà, 's rinn iad gu neo-modhail airson am bascaid leis na bh' ann a thoirt bhon bhalach. Bha Uallas deònach roinn de na bric a thoirt dhaibh. Ach bho nach biodh na Sasannaich riaraichte le na bu lugha na an t-iomlan, thàinig na fir bho fhaclan gu buillean. Tharraing Uallas an t-slat-iasgaich 's le aon bhuille bha fear dhiubh 's a chasan gobhlach os a chionn. Thug e dhen fhear sin, an claidheamh 's chog e cho duineil leis 's gun d' fhuair e dhachaigh leis a' bhascaid slàn fallainn. B' èiginn dha Uallas teicheadah 's a bhith fon choill car ùine, 's an dèidh sin àite eile den dùthaich a thoirt air far nach robh an gnìomh cho aithnichte.
Thairis air a' bhliadhna, chruinnicheadh buidheann bheag de dhaoine taghta a ghiùlaineadh bratach na h-Albann còmhla ris. Mhionnaich iad gun leanadh iad e troimh gach cunnart. Bhon uairsin, bha ainm Uallais a' cur eagal air na saighdearan Sasannaich a bh' air brùchadh a-steach do dh' Albainn, oir bha esan 's a luchd-leanmhainn a' siubhal na dùthcha 's a' dèanamh feall-fhalach iomadh turas orra. Sgap a' bhuidheann aige rè a' gheamhraidh agus phòs Uallas a leannain agus chaidh a chòmhnaidh ann am baile Lannraig.
Air latha àraidh, ann an àm an earraich, bha e a' coiseachd tron bhaile 's e air a sgeadachadh le deise uaine a bha fasanta measg nan uaislean san àm sin dhen bhliadhna. Còmhlar ris bha grunnan beag de luchd-leanmhainn 's de chàirdean, 'nam measg Sìr Iain Greumach. Thàinig Sasannach mì-mhodhail an rathad, 's thòisich e ri magadh orra.
Ghabh Uallas air adhart a' giùlan na h-athais gu foighidneach, ain-deònach air miothlachd sam bith a thogail. Ach dh' iadh mòran den phrabair Shasannach mu thimcheall a' sìor thilgeil athais air. Mu dheireadh, bhuail fear dhiubh ceann na truaill anns an robh an claidheamh a bha Uallas a' giùlan air a thaobh. Ann an tiota, bha an t-sabaid air a bonn, agus mu dheireadh, na Sasannaich nan sìneadh air an làr.
Fir Lannraig an guaillibh Uallais[deasaich | deasaich an tùs]
B' e fear dom b' ainm Heselrig a bha na riaghladair Sasannach air a' bhaile. A-rèir coltais, rinn e dìoghaltas eagalach air Uallas airson na thachair. Loisg e taigh Uallais 's chuir e a bhean gu bàs. Mar sin, air an dearbh oidhche sin, thionail Uallas deich fir fichead de dhaoine dìleas misneachail 's chaidh e gu sàmhach a-steach don bhaile. Ràinig iad taigh an uachdarain. Dh' fhàisg Uallas a-steach agus bhuail e cho guiniche 's gun do sgoilt e a cheann 's gun deach a chlaidheamh sìos gu cnàimh na h-amhach. Thionndaidh na Sasannaich a-mach agus dh' èirich fir Lannraig chun a' chòmhraig. Nuair a shoilleirich a' mhadainn bha 51 de na Sasannaich nan laighe marbh air na sràidean 's na h-Albannaich nam maighstrean air a' bhaile.
Innleachdan-cogaidh Uallais[deasaich | deasaich an tùs]
B' e an rian a ghabh Uallas na chiad èiridh a bhith cumail grunnan beag de luchd-leanmhainn còmhla ris fhèin, leis an tugadh e garg-ionnsaigh air buidheann bhig sam bith den arm Shasannach a gheibheadh e air leth bho chàch. Agus leis sin ghlacadh e stòr bìdh no armachd a bhiodh a' dol gu aonan sam bith de na caistealan. Leis an rian seo, bha e a' dèanamh mòran call air an nàmhaid. Aig an àm cheudna bheireadh e aire gun seachnadh e aghaidh a thoirt air buidheann lìonmhor sam bith dhiubh air nach robh e cinnteach gum b' urrainn dha buaidh fhaotainn. Bha aig an àm cheudna mòran de luchd-fearainn 's de àrd-mhaithean na rìoghachd ag obrachadh fo òrdagh-san, agus dhèanadh iad creachadh agus marbhadh air na Sasannach agus chuireadh iad na h-uile maille a b' urrainn orra.
Bigear[deasaich | deasaich an tùs]
Choinnich Uallas feachd Shasannach aig Bigear, baile beag deas air Dhùn Èideann agus chuir iad an ruaig orra. Rinn Eideard sìth ri Alba; ga cheangail ann an Eaglais An Ruadh Ghleann an ciad mhìos an earraich, 1297. Ach, an ceann leth-bhliadhna an dèidh don t-sìth bhith ceangailte, thàinig òrdagh à Sasann mòd mhòr a chumail ann an Baile Inbhir Àir. Cha b' e ach ribe a bh' ann, ris a' canas na h-Albannaich, Saibhlean Àir (Barns of Ayr).
Saibhlean Àir[deasaich | deasaich an tùs]
Bha Uallas 's a luchd-leanmhainn a' taisbeanadh uiread threubhantas agus de ghliocas nan oidhirpean air an tìr a shaoradh bho luchd-fòirneart gun robh na Sasannaich a-nis a' tòiseachadh air gabhail eagal rompa. Mar sin, leig na Sasannaich orra gun robh iad airson sìth a dhèanamh. Thug iad cuireadh do chuid de luchd-riaghlaidh Uallas agus d'a chuid oifigearan gu co-labhairt riutha fhèin mu chùmhnantan sìth. Bha a' choinneamh gu bhith air a cumail an taobh a-muigh de Bhaile Àir, ann an aitreabh mhòr fhiodha. Gun fhios dha na h-Albannaich, bha àireamh shaighdearan a' feitheamh airson gnìomh chrochadairean a dhèanamh. B'e Sìr Raoghnall MacCreamhain, siorram a' bhaile, agus bràthair-màthar Uallais, aon den chiad fheadhainn a thuit san ribe ud. Lean mòran as a dhèidh-san, nam measg Sìr Brus Blàir, Sìr Nìall MacGumaraid, Baran Choill, Baran Choinneagan, Baran Charraig, Baran Srath-Chluaidh gun duine a thoirt rabhadh dhaibh. Chaidh iad uile a dhìteadh mar shlaightearan agus a chrochadh. Ach fhuair boireannach sa choimhearsnachd innleachd èiginn air sealltainn a-steach agus na nithean a bha dol air adhart fhaicinn. Thug i rabhadh do Uallas agus fhuair esan às le bheatha. Theirteadh Saibhlean Àir(Barns of Ayr) ri na thachair ann an ceann a deas na h-Alba.
An dèidh na thachair, chruinnich Uallas a dhaoine air an oidhche sin fhèin. Thug e òrdagh don bhoireannach dhìleas comharra so-fhaicsinneach a chur le cailc air na taighean anns an robh na Sasannaich a' cur seachad na h-oidhche. Thàinig e fhèin air mharbhan a' mheadhan-oidhche le 300 fear, 's le mòran de bhuill chainbe, 's cheangail iad cho diongalta bhon taobh a-muigh na h-uile taigh air an d' fhuair iad an "comharra" 's nach gabhadh iad fosgladh bhon taobh a-staigh. Chuir e na h-aitreabhan fiodha ud ri theine agus bha mòran air an losgadh gun dùsgadh idir à cadal. 'S ann a bha na saighdearan Sasannach air roinn mhòr dhen oidhche a chur seachad le dannsa agus misg. Nuair a dh' fhàg buidheann Uallas an t-àite sa mhadainn, cha robh ri fhaicinn ach làraichean nan aitreabhan a bha nan connadh gus cuirp na marbh a losgadh. Mar seo, chrìochnaich Pàrlamaid Dhubh Àir.
Alba ag èirigh suas[deasaich | deasaich an tùs]
An dèidh Saibhlean Àir 's an dìoghaltas a lean, dhùisg spiorad an t-sluaigh air feadh na dùthcha gu lèir, 's fhuair Uallas uiread de luchd-leanmhainn 's nach gabhadh na Sasannaich orra coinneamh a thoirt dha san àm ann am blàr fhosgailte. Ach dhruid iad iad fhèin suas sna daingnichean gus an tigeadh tuilleadh cuideachaidh à Sasainn. Thoilich mòran a-nis druideadh suas ri brataich Uallais air son na dùthcha agus an aghaidh Shasainn. Nam measg bha: Raibeart Brus, Iarla Caisteal Charraig; Raibeart, Easbaig Ghlaschu; Morair Seumas, Àrd-thànaiste na h-Alba; Sìr Aindreas Mac-Mhuirich; Triath Bhoth Chluaidh; Sìr Uilleam Dùghlasach; agus Raibeart Baoideach.
Nuair a thàinig seo gu cluais Eideird, Rìgh Shasainn, chuir e nìos 40,000 fear-cogaidh a thoirt còmhdhail dhaibh. Choinnich na h-airm aig Irbhinn, ach bho nach robh na h-Albannaich ach tearc rinn iad cùmhnantan sìth gun bhuille a bhualadh. Cha b' fhada a sheas na Sasannaich rim facal. Chuir iad an t-Easbaig san toll-dhubh ann an Caisteal Rosbrog agus Sìr Uilleam Dùghlasach am prìosan an Caisteal Bhearaig. Nuair a chunnaic Uallas seo, rug e air a' champ Shasannach a' dol troimh Ghallghaidheil. Ghlac e an stòr agus 300 fear a bha na chois.
Uallas na cheannard airm
Bhon a rinneadh Uallas na cheannard air an arm Albannach agus na chileadair air an rìoghachd mar fhear-ionaid Rìgh Iain, thòisich na h-Albannaich air glacadh nan daingnichean Sasannach fhèin, 's air marbhadh na dream a bha cumail freiceadan annta. Bha na h-Albannaich a' spealgadh às a chèile len cuid tuaighean na geatachan aig cuid de na caistealan 's gun na saighdearan Sasannach comasach air an cur air falbh. Agus bha iad a' glacadh cuid eile dhiubh le seòltachd. Thriall Uallas troimh thaobh an ear Alba air ceann armailt lionmhoir ann an deagh òrdagh, agus cha robh caisteal eadar uisge Thatha agus Crombagh, nach do thuit roimhe ann am beagan sheachdainnean, ach a-mhàin caisteal Dhùn Dèagh. Thill Uallas gu deas a chur sèis ris an daingneach seo air a' chiad mhìos den fhoghair, 1297, dìreach an ceann bliadhna an dèidh do dh'Eideard tilleadh gu Sasann, 's e an dùil gun robh e air Alba aonadh gu do-sgaraichte aige a-nis ri a rìoghachd fhèin.
'S ann a teannachadh air caisteal Dhùn Dèagh a bha Uallas leis an arm Albannach nuair a chuireadh teachdairean thuige gun robh Iarla Shurreigh a' tighinn na aghaidh le feachd Shasannach san robh 50,000 fear 's gun robh e a' cur roimhe thighinn thairis air Abhainn Foirthe aig drochaid Shruighlea. Rinn Uallas airson a bhith aig an drochaid, nam b'urrainn dha mun ruigeadh na Sasannaich i.
Blàr Drochaid Shruighlea[deasaich | deasaich an tùs]
Ràinig an t-arm Albannach mullach cnuic a tha dà mhìle an ear air Sruighlea mun tàinig Sasannach idir air fàire. Bu Sìr Iain Greumach aon de na càirdean bu dealaidh aig Uallas, agus bha Sìr Uilleam Dùghlas, uachdaran Shrath Dhùghlais mar an ceudna a' dlùth-leantainn ris.
Nuair a dhlùthaich an t-arm Sasannach le bhrataichean a' snàmh sa ghaoith ris an drochaid, sheas Uallas agus a luchd-leanmhainn gu neo-sgàthach, a' gabhail ealla ris. Bha an t-arm Sasannach faisg air a' bhruaich dheis, trì uairean na bu lìonmhoire, 's na h-Albannaich air tulaichean àrda air taobh tuath na h-aibhne. Nuair a chunnaic iad an t-armailt seo a' tighinn air adhart, rinn cuid de na tighearnan Albannach cabhag gus iad fhèin ùmhlachadh do rìgh Shasainn, air eagal 's gun cailleadh iad an cuid fearainn. Cha robh iad a' creidsinn gum b' urrainn do Uallas seasamh ris an fheachd ud.
Cha robh dòigh air faotainn seachad air an abhainn ach air drochaid fhada chumhaing fhiodha a bha na b' fhaide shuas air an abhainn na drochaid an latha an-diugh. Gun fhios dha na Sasannaich, bha fir Uallais air sailthean na drochaid a ghearradh latha no dhà roimhe.
Chuireadh dithis shagart a-null far an robh Uallas a thairgsinn maitheanas dha fhèin 's do a luchd-leanmhainn nan leigeadh iad sìos an armachd. Dh' fhreagair Uallas nach b' ann a dhèanamh chùmhnantan sìth a thàinig iad, ach a thoirt blàir do na Sasannaich agus saorsa aiseag don dùthaich.
Bha Iarla Shurreigh glè shean 's ann an droch slàinte. Uime sin, b' ann aig Hugh de Cresingham, Fear-ionmhais Alba, a bha command' an airm da-rìreadh. Bu shagart Cresingham, duine dàna, fuilteach, leis am bu roghnaiche gu mòr clogaid an t-saighdear na còta an t-sagairt. Ged a chomhairlich Albannach, fear Lunndaidh a bh' anns a' champa Shasannach, dhaibh amharc rompa, cha bu nì leotha cluas a thoirt dha. Bha Cresingham airson a dhol air adhart air na h-uile cor, 's crìoch a chur air a' chogadh leis an aon bhlàr, 's cha ghabhadh a dhiùltadh.
Ghabh Sìr Marmaduke Teng air thoiseach air ceann nan rèisimeid each, a bha còmhdaichte le armachd thruim stàilinn, maraon each agus marcach. Lean Cresingham an dèidh sin leis an roinn den arm a bha fo a chommanda fhèin. Fhuair an rèisimeid each an òrdagh cath air an taobh tuath; ach dh' òrdaich Uallas buidheann threun luchd-sleagha a dhol timcheall sìos air taobh na h-aibhne 's nuair a bha mu leth an airm air tighinn a-nall, smèid e orra iad a ghabhail sealbh air an drochaid 's na bha thall a chumail thall, 's na bha bhos a chumail a-bhos. Bhuail na h-Albannaich len uile neart air na marcaichean a bha a' dìreadh leathad an tulaich, 's ruaig iad sìos iad air muin nan coisichean a bh' air ùr thighinn a-nall. Chaidh na coisichean 's na marcaichean troimh a chèile, 's an àite a bhith cuideachadh 's ann a bha iad a' cur maille air a chèile, 's na h-Albannaich gan sgathadh sìos mar am feur air gach taobh. Bha mu 7,000 de na Sasannaich a' gabhail thairis air an drochaid nuair a bhrist e agus mar a bha na saighdearan ud cho trom len cuid armachd, bha iad a' dol fodha air ball, air neo, bha an sruth gan giùlan sìos na b' fhaide far nach robh dol às bho bhàthadh. Den àireamh mhòr sluaigh a thàinig thar an drochaid, cha d' fhuair às beò ach triùir. B' e Marmaduke Teng an treas fear dhiubh sin. Bha Cresingham measg a' chiad fheadhainn a chaidh a mharbhadh.
Bha Surreigh 's a chuid eile den arm Shasannach air taobh deas na h-aibhne gun chomas buille a bhualadh no dol ceum air aghaidh. Bha an Stiùbhartach mòr, tànaiste na rìoghachd agus Iarla An Leamhanaich am feall-fhalach air a chùlaibh. Leum iad seo a-nis suas air agus nuair a chunnaic Iarla Shurreigh 's na oifigearan eile mar a bha an latha a' dol 's mar a chaidh e, 's nach b' urrainn dhaibhsan a leasachadh, thug iad na buinn dhith gu deas. Cha do lasaich Iarla Shurreigh ionga gus an do ràinig e Bearaig aig a' chrìoch Shasannaich. Thilg a fheachd bhuapa an cuid armachd agus bhrataichean gus am faigheadh iad an casan às bho na h-Albannaich ghuineach a lean gu dian air an tòir.
Bha fuath cho mòr aig na h-Albannaich air Cresingham gun do rinneadh fionnadh-balgain air a chlosach. Thiormaich 's chruadhaich iad a sheiche, rinn iad spliùchain bheaga, an leigeil faicinn mar inisg air a chàirdean agus mar dhùbhlain do a dhùthaich.
Saighdearan Sasannach ri teicheadh[deasaich | deasaich an tùs]
Cho luath 's a sgaoil iomradh an latha ud air feadh na tìre, thrèig na saighdearan Sasannach gu h-iomlan an grunnan beag de chaistealan a bha fhathast nan làmhan an ceann a deas Alba, 's theich iad a-mach às an rìoghachd.
14 mìosan bhon deach Rìgh Iain a chur far a' chrùin, bha Alba gun chìs do choigreach, gun aithne air prionnsa-fuadain agus chaidh ainm Uallais a-nis cho fada 's cho farsainn 's gum b' e bu chòmhradh anns gach comann san Fhraing cho math ri Sasainn. Bha Uallas air fiù 's ionnsaigh a thoirt air caistealan is bailtean taobh tuath Shasainn mar dhìoghaltas air na rinneadh ann an Alba. Theirteadh ris an uairsin Sìr Uilleam Uallas "Riaghladair Alba".
Eideard a' màrsail do Alba[deasaich | deasaich an tùs]
Nuair a chunnaic Eideard seo, cheangail e sìth sa thiota ri Filib-Fionn, Rìgh na Frainge, a' toirt a thoil fhèin dha anns gach ni ach a chuideachadh leis Alba a chìosnachadh. Chaidh armailt mòr a thogail. Choinnich iad aig A' Chaisteal Nuaidh. Mhèars iad do dh'Alba, 8,000 each agus còrr is 100,000 saighdear-coise. Cha robh dad a' coinneachadh ris na Sasannaich an ceann a deas Alba ach bailtean air am fàsachadh, 's taighean air an losgadh 's machraichean air an gearradh sìos, ged nach robh an t-arbhar fhathast abaich. B'e seo an rian a ghabh Uallas air a' mhàrsail a dhèanamh doirbh do na Sasannaich, 's nach faigheadh iad biadh dhaibh fhèin no do an cuid each. Leis na h-uile ni a bh' ann, bha na Sasannaich gu mòr air an sàrachadh mun do ràinig iad faisg air Dùn Èideann, far an robh dùil aig Eideard ri tionaladh bho loingeas cogaidh a bh' air an t-slighe gu Lìte.
Fòir-bhrath[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a bha Uallas air a ghairm leis an t-sluaigh gu bhith na Àrd-uachdaran Alba, 's ged a bha e a' cleachdadh nam meadhanan bu fhreagarraiche airson an tìr a dhìon bho nàimhdean, bha mòran de mhaithean na dùthcha aig an robh cus farmaid ris airson cho measail 's a bha e aig an t-sluagh, 's leis nach bu diù gum biodh iad air an riaghladh le neach bu lugha inbhe na iad fhèin, 's nach robh 'na tighearna fearainn mar a bha iadsan.
Bha mòran de na h-uaislean ud nach do chruinnich an luchd-leanmhainn idir gus Uallas a chaomhnadh an aghaidh a nàimhdean. Ach an dèidh siud, fhuair Uallas feachd mhath chruinn bho a-measg an t-sluaigh chumanta agus bho nan uaislean a bha ag aideachadh a bhith dìleas dha. A-rèir coltais, cha b' e an rùn aig Uallas Eideard a choinneachadh am blàr fosgailte, ach na h-uile dragh agus maille a b' urrainn dha a chur air, gus am b' èiginn dha tilleadh dhachaigh.
Ach thàinig dithis bhrathadairean, Iarla Dhùn Barra agus Iarla Aonghais do champa nan Sasannach, agus dh'innis iad do Eideard gun robh Uallas na laighe ann am frìth na h-Eaglaise Brice, fa rùn ionnsaigh a thoirt air na Sasannaich an oidhche sin fhèin. Ann an uair a thìde, bha an t-arm Sasannach ullamh gus gluasad air adhart gus Uallas a choinneachadh. Ghabh iad air adhart mu bhriseadh na fàire troimh Bhaile Ghlinn Iucha, 's nuair a shoilleirich an latha chunnaic iad na h-Albannaich air aghaidh cnuic mun coinneimh dlùth air an Eaglais Bhric.
Blàr na h-Eaglaise Brice[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a bha triùir aig Eideard mu choinneamh gach duine a bh' aig Uallas fhèin, cha do mheas e iomchaidh teicheadh ron nàmhaid, a thàinig cho dlùth a thairgsinn còmhraig. Cha robh aige ach 1,000 marcach. Bu luchd-sleagha 's fir-bhogha a' chuid eile den arm, a bha uile nan coisichean. Roinn Uallas an luchd-sleagha nan ceithir buidhnean cruinn air leth 's na fir-bhogha nan sreathan eatorra sin. Shuidhich e na marcaichean mar bhuidheann còmhnaidh air cùl a' chuid eile den arm, airson buidheann sam bith den nàmhaid, a dh' oirdhirpicheadh tighinn orra bhon cùl, a chumail air ais.
Thàinig na Sasannaich air adhart nan trì buidhnean. Nuair a chunnaic na morairean a bha stiùireadh na rèisimeid each an dà thaobh a' tighinn gu ionad tharraing lann, agus a' cheart da-rìreabh a' tòiseachadh air obair a' mharbhaidh, thionndaidh iad ceann an cuid each, 's ruith iad air falbh bhon àraich le leum cheithir bonn, a' fàgail an luchd-dùthcha bochd gu iad fhèin a dhìon bho nàimhdean mar a b' fheàrr a dh' fhaodadh iad. Dh' aithnich Uallas agus na h-uile eile gun robh an fhoill ann, ach co-dhiù, lean iad air an còmhrag cho fad 's a chaidh aca air, gus am faca Uallas gun robh an latha gu bhith air a chall. Thug e an sin an t-òrdagh airson ratreut gu h-athaiseach, òrdail, 's thog e fhèin 's a' chuid eile de na h-oifigich a b' fheàrr a bh' air an armachadh an àite air deireadh an airm, mar a bha iad a' màrsail air falbh bhon àraich. Cha do lean na Sasannaich air an ruaig, 's cho mòr a bha iad air an claoidh le obair an latha, ach cha robh teagamh sam bith nach h-ann aig na Sasannaich a bha onair na buaidh-làraich. Nuair a thill Uallas an làrna-mhàireach air ais a dh' ionnsaigh na h-àrach, fhuaireadh 15,000 de na h-Albannaich nan laighe marbh air an achadh, 's nam measg sin Sìr Iain Greumach. Tha esan air adhlacadh ann an cladh na h-Eaglaise Brice agus seann leac-lighe fhathast a' comharrachadh an àite 's am bheil e na laighe, agus an dòigh san robh e air a mharbhadh.
Làithean deireannach Uallais[deasaich | deasaich an tùs]
An dèidh Blàr na h-Eaglaise Brice, leig Uallas dheth dreuchd Uachdarain Alba, a chionn 's gum faca e cho neo-shàbhailte 's a bha e dha earbsa a chur ann an cuid de àrd-uaislean na tìre, 's nach b' urrainn dha cumail air na b' fhaide le tairbhe don adhbhar a bha e a' dìon. Rinn e na b' urrainn dha mar shaighdear cumanta, no co-dhiù, oifigeach os cionn àireamh de shaighdearan.
Ged a b' fheudar do Eideard Alba fhàgail goirid an dèidh a bhuaidh air sgàth cion bìdh, thill e agus ruith e thairis air Alba corra thuras le feachd lìonmhor. Bha gach uasal san dùthaich air ùmhlachd a thoirt do Eideard ach Uallas a-mhàin. Lean Uallas air na b' urrainn dha, sia bliadhna an dèidh a' bhlàir, dhragh 's a chall a chur air na Sasannach, còrr is bliadhna an dèidh do gach dùthchair eile a armachd a leigeil sìos. Bha e fhèin 's a luchd-leanmhainn a' tighinn beò air a' chreach a bha iad a' toirt bho na Sasannaich.
Chuir Eideard suim mhòr de dh' airgead air a cheann agus thug Sìr Iain Menteith, ceannard air caisteal Dhùn Breatainn, brìb do aon de a sheirbhisich airson a bhrath. Thàinig iad air Uallas 's e na chadal ann an uamhag anns a' choille. Chaidh a ghiùlan gu ruige Lunnainn, trom luchdaichte le iarann. Thugadh fa chomhair cùirt-lagha e gu dhol fo dheuchainn airson a bheatha. B' i a' chiad chùis-dhìtidh a chuireadh às a leth, gun robh e na cheannairceach an aghaidh crùin Shasainn. Dh' fhreagair e nach b' urrainn dha bhith na cheannairceach bho nach robh e riamh na ìochdaran aige.
B' i an ath-chasaid, gun do mharbh e mòran dhaoine 's gun do rinn e mòran ainneart. Fhreagair esan gun robh sin fìor gun do mharbh e mòran Shasannach, ach gur h-ann a chionn 's gun robh iad a' dol a cheannsachadh 's a chreachadh na dùthcha dom buineadh e fhèin - Alba. Dhìt Eideard 's a chuid bhritheamhan Uallas co-dhiù gu bhith air a chur gu bàs leis a' cheann a chur dheth. Chaidh a ghiùlan gu Smithfield, àite a' chasgraidh, air an 23 latha de chiad mhìos an fhoghair, 1305, 's a làmhan ceangailte air a chùlaibh. An sin, chaidh a leth-chrochadh is a leigeil a-nuas leth-mharbh. Thugadh a mhionach às a chom agus loisgeadh mu choinneamh a shùl e. Thug iad an sin an ceann dheth, agus roinn iad a chorp na cheithir cheathramhan. Chuir iad a cheann air crann aig Drochaid Lunnainn agus a làmh dheas os cionn drochaid A' Chaisteal Nuaidh. Chuireadh a làmh thoisgeal an àite follaiseach ann am Bearaig, ceithreamh eile dheth gu ruige Peairt agus a cheamhramh clì do Obar Dheathain.
Shaoil Eideard gun sgaoileadh e leithid de chrith-oillt 's de uamhas a-measg chàirdean na h-Albann 's nach gabhadh aon sam bith dhiubh a dhànadas air tuilleadh ar-a-mach a dhèanamh na aghaidh. Shaoil e gum biodh muinntir na dùthcha fo a mheachainn, 's gum biodh iad gu bràth tuilleadh a' ghabhail ri na laghan a b' àill leis-san 's r'a shliochd a thoirt seachad, 's ri bhith air an riaghladh san dòigh am faiceadh esan iomchaidh.
Aistean co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- Eachdraidh na h-Alba, le Aonghas MacCoinnich, foillsichte 1867
- Eachdraidhean Beatha nan Albannach Iomraiteach ud; Uilleam Uallas, Iain Knox agus Rob Ruadh, le Lachlann MacGilleathain, fo làimh Chaluim MhicPhàrlain; foillsichte 1912


c: text/html

text:
Sgioba nan Eilean Siar ga ainmeachadh
Chaidh sgioba nan Eilean Siar airson Gheamaichean Eileanach Bermuda 2013 ainmeachadh. Fhuair an sgioba togail is iad a' faighinn a' mhaoineachaidh mu dheireadh a bha dhìth orra gus Bermuda a ruighinn.
Thèid 15 lùth-chleasaiche bho na h-Eileannan Siar gu Bermuda san Iuchair.
Tha an sgioba tòrr nas lugha na bha i ann an 2011 is cosgaisean nas motha an lùib a bhith a' dol a Bhermuda seach Eilean Wight far an robh na geamaichean dà bhliadhna air ais.
Thuirt Seumas Dòmhnallach bho comataidh WIIGA (Western Isles Island Games Association) gum faodadh sgioba nas lugha a bhith na bhuannachd.
"Rinn sinn co-dhunadh ò chionn da bhliadhna gun e an fheadhainn as fheàrr bho na h-eileannan a dheadh ann," thuirt e.
"Tha iad an dèidh bhith a' faighinn tòrr treanaidh bho tha an sgioba tòrr nas lugha."
Tha grunnan anns an sgioba a bhuannaich buinn aig geamaichean 2011 ann an Eilean Wight.
Bhuannaich Eilidh NicCoinnich bonn òir san rèis 1,500 meatair dà bhliadhna air ais, ghlèidh i cuideachd buinn ann an 2009 agus 2007.
Tha i air bonn fhaighinn anns a h-uile farpais anns a bheil i air pàirt a ghabhail. Bidh i airson sin a chumail a' dol ann am Bermuda.
B'e Donaidh MacLeòid an lùth-chleasaiche as soirbhicheile bho na h-Eileanan an Iar o chionn dà bhliadhna, ghlèidh esan dà bhonn, bonn airgid anns an rèis 800 meatair, agus ghlèidh e bonn umha cuideachd ann an rèis relay nan 400 meatair, comhla ri Murchadh A MacCoinnich, Stiùbhart Chalmers agus Camshron Ros.
Bidh an ceathrar sin ri fhaicinn ann am Bermuda agus an dùil ris an aon shoirbheachas a-rithist.
'S i Doleen Nic a' Bhreatannaich an aon tè eile a bhuannaich bonn ann an Eilean Wight agus tha ise cuideachd san sgioba, bidh an fharpais cruaidh ann an teas Bermuda ge-tà.
Tha Eve Carrington agus Uilleam MacRuairidh cuideachd san sgioba a-rithist, chan eil ach aon lùth-chleasaiche, Jenny Nic an Sagairt anns an sgioba son a' chiad turais.
Tha Jenny na pàirt den iomairt 'Sports Development' a tha a' feuchainn ri òigridh anns na h-Eileannan an h-Iar a bhrosnachadh ann am spòrs.
Cuideachd na pàirt den sgeama sin tha tè de chlann-nighean an t-snàimh Kara Hanlon. Tha i fhèin agus Kathryn Offer le chèile air ais anns an sgioba.
Bidh daoine ùra a' siubhail còmhla leis an sgioba cuideachd, tha dithis bhoireananch, Kerry Nic a Phì, agus Christina NicCoinnich, a' feuchainn air Bermuda gus pàirt a ghabhail anns an Triathlon.
Tha Kerry air a bhith a' farpais aig ìre na Cruinne thar nam bliadhnaichean a chaidh, a' crìochnachadh sa cheathramh àite ann am farpais na h-Eòrpa an-uiridh.
Ruith Christina Marathon Boston beagan sheachdainnean air ais ann an nas lugha na trì uairean gu leth, mar sin tha dùil gun tèid gu math leotha ann am Bermuda.
'S iad an dithis mu dheireadh san sgioba, Iain Niall Mitchell, agus Ruairidh Michie. Bidh an dithis sin a' farpais air a' bhàidhseagal.
Leis gu bheil an sgioba a tha a' dol gu na geamaichean cho beag agus gu bheil leithid de dh'astar ri shiubhail tha beagan de chuideam orra a rèir Cathraiche Chomataidh WIIGA, Iain Moireasdan,
"Tha sinne a' faicinn an fheadhainn as fheàrr [a' dol gu Bermuda] nam faigheadh iad gu cuairtean deireannach, tha sinn an dochas tighinn air ais le duaisean."
"An fheadhainn a bha a' faighinn duaisean roimhe, sin an sgioba a tha sinn a' toirt leinn."

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- TIOTAL
- Cladh MhicRath a' coimhead thar Loch Dubhthaich
- EXTERNAL ID
- HC_PLANNING_01_113_2043
- ÀITE
- Inbhir Ìonaid
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Gleann Seile
- LINN
- 1970an
- CRUTHADAIR
- T. Kenneth MacKenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Roinn Dealbhaidh Chomhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 14173
- KEYWORDS
- cladhan
eaglaisean
uaighean
carraighean cuimhne
cinnidhean
'S e Clachan Dubhthaich an t-seann eaglais agus cladh aig Clann 'IcRath Chinn Tàile. Na shuidhe faisg air ceann Loch Dubhthaich, tha Clachan Dubhthaich air a bhith ann bho co-dhiù 1050 agus tha a h-uile coltas gu robhas ga chleachdadh gu math na bu tràithe na sin. Tha e air a choisrigeadh gu an Naomh Dubhthach, Easbaig Rois na h-11mh linn. Tha tobhtaichean na seana eaglais air an cuairteachadh le uaighean, cuid dhiubh air an comharrachadh agus cuid dhiubh gun chomharra. 'S cinnteach gur e muinntir MhicRath a tha tìodhlaichte ann am mòran dhiubh bhon tha an t-ainm fhathast gu math cumanta san sgìre. A' coimhead thar na h-eaglais agus a' chladh tha carragh-cuimhne a' Chiad Chogaidh do Chlann 'IcRath, carragh a chaidh a nochdadh an 15mh den Iuchar 1922.
Sa chùlaibh chithear na beanntan os cionn Ratagain, agus air an fhìor thaobh chlì, tha carbadan is àirneis a dh'fhaodadh a bhith a' buntainn do thogail de chabhsair thar bheul Abhainn Crotha.


text:
Cluicheadairean mheadhanan - Media Players
'S e deasaiche video airson Windows, Mac agus Linux a th' ann an Shotcut a tha saor is open source. Is na gleusan as cudromaiche aige gun cuir e taic ri roghainn fharsaing dhe dh'fhòrmatan; nach eil feum air ion-phortadh ach an deasaich thu an loidhne-ama leis an fhaidhle tùsail sa bhad; taic ri Blackmagic Design gus sùil a chumail air an ion-chur 's an ro-shealladh; agus taic ri dùmhlachd-bhreacaidh suas ri 4k.
Cluicheadair mheadhanan le còd fosgailte - tha e an asgaidh agus cluichidh e cha mhòr rud sam bith fon ghrèin, an dà chuid bhideo is fuaim. 'S urrainn dhut a chleachdadh gus Radio nan Gàidheal a chlàradh air coimpiutair cuideachd.
An deasachadh mu dheireadh: 25mh dhen Fhaoilleach 2017 11:46:28


text:
- TIOTAL
- Cuimhneachan Cogaidh Drochaid a' Bhanna, a dh'ionnsaigh Inbhir Sìn
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1845
- ÀITE
- Drochaid a' Bhanna
- SGÌRE
- Dòrnach agus Craoich
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Craoich
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33766
- KEYWORDS
- diùcan Chataibh
carraighean-cuimhne
carraighean-cuimhne cogaidh
'S e seo cairt-phuist den Chuimhneachan Cogaidh aig Drochaid a' Bhanna.
'S e baile beag air taobh tuath A' Chaoil Chataich a th' ann an Drochaid a' Bhanna a th' ann am paraiste Chraoich, Cataibh ann an Roinn na Gàidhealtachd. 'S e beul-aibhne a th' anns a' Chaol Chatach (no 'the Kyle' mar a th' aig muinntir an àite air) agus bidh na h-aibhnichean Oiceall, Caislidh, Sìn agus Carrann uile a' tighinn a-steach don chaolas os cionn na drochaid aig Drochaid a' Bhanna.
Tha beul na h-aibhne sìos an sruth agus na h-aibhnichean suas an sruth a' dèanamh sgaradh eadar Cataibh agus Ros 's Crombagh air an taobh dheas. Tha beul na h-aibhne a' fosgladh a-mach do Chaolas Dhòrnaich air an taobh an ear.
'S e seann sgìre clàraidh agus clèireach a th' ann an Cataibh agus an-diugh tha e na phàirt de sgìre riaghaltais ionadail na Gàidhealtachd


text:
- TIOTAL
- An t-Àilean ('Ellan Green'), àilean gealachaidh ann an Inbhir Theòrsa
- EXTERNAL ID
- QZP40_CAITHNESS_CROFTING_79
- ÀITE
- Inbhir Theòrsa
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Theòrsa
- LINN
- 1980an
- CRUTHADAIR
- Janet Maclean
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 2823
- KEYWORDS
- claistinneach
bean-taighe
obair-taighe
nigheadaireachd
San earrann chlaistinneach seo tha a' Bh-ph. Seònaid NicIlleathain à Inbhir Theòrsa a' cuimhneachadh 'Ellan Green', àilean gealachaidh ri taobh abhainn Theòrsa ann am meadhan a' bhaile. Tha e a' cur an cuimhne na làithean nuair a chaidh aodach a thiormachadh 's a ghealachadh a-muigh ann an àite coitcheann.
(tras-sgrìobhadh shlàn ri leantainn a dh'aithghearr)
('S ann à teaghlach uachdranach MhicnaCeàrdaich a bha Sir Iain agus Sir Tollemache.)


text:
- TIOTAL
- Caisteal Ghrannd, Baile nan Granndach
- EXTERNAL ID
- PC_GM_POSTCARDS_060
- ÀITE
- Caisteal Ghrannd
- SGÌRE
- Crombail
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH: Crombail, Inbhir Ailein 's Àbhaidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23314
- KEYWORDS
- togalach
togalaichean
ailtireachd
Tha Caisteal Ghrannd 2.3 km ear-thuath air Baile nan Granndach.
Tha a' chiad iomradh sgrìobhte air tùr a bhith ann an seo ann an 1536. Aig an àm seo bha an togalach agus am fearann timcheall air le Donnchadh le Gaunte à Fruychy, a fhuair sealbh orra mu 1450.
Thug Sir Ludovic Grannd 'Caisteal Ghrannd' air an togalach ann an 1694, agus chaidh a leasachadh aig amannan eadar-dhealaichte thairis air an 17mh linn agus tràth san 18mh linn. Chaidh Caisteal Ghrannd ath-dhealbhachadh agus a leudachadh gu mòr anns na 1750an leis an ailtire Albannach Iain Adam, agus b' e Adam a dhealbhaich an aghaidh chruaidh air taobh tuath an togalaich.
Thàinig Iain Adam (1721-1792) bho theaghlach ailtirean ainmeil. Dhealbhaich athair, Uilleam Adam, Taigh Hopetoun faisg air Dùn Èideann, agus dhealbhaich a bhràthair, Raibeart Adam, Ceàrnag Teàrlaig ann an Dùn Èideann agus Caisteal Culzean ann an Siorrachd Air.
An-dràsta tha Caisteal Ghrannd falamh agus feumach air càradh
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach


text:
- TIOTAL
- Oifis a' Phuist ann an Leacainn, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- PC_LEACHKIN_PO
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Miss Betty Harper
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29199
- KEYWORDS
- oifisean puist
pàipearan naidheachd
pàrtaidhean poilitigeach
Seo Oifis a' Phuist ann an Leacainn, Inbhir Nis, aig deireadh nan 1920an. Tha am bòrd air an taobh a-muigh a' dèanamh sanasachd don 'Daily Mail' anns a bheil am Biocas Rothermere a' sgrìobhadh ag ràdh gun robh feum air pàrtaidh poilitigeach ùr. Stèidhich esan, agus Iarla Beaverbrook na chois, an United Empire Party ann an 1929


text:
Pollagan / Ponds
Ged a tha pollagan tric air am meas mar obair dhaoine, faodaidh iad cuideachd nochdadh gu nàdarra. Tha an fheadhainn a tha làmh-dhèante a' gabhail a-steach pollagan gàrraidh, pollagan curlaidh, pollagan thaighean-staile, pollagan muilnean, pollagan mònach, pollagan tarraing crèadha no morghain. A dh'aindeoin dè an seòrsa a th' annta, nàdarra no làmh-dhèante, tha pollagan nan àrainnean cudromach. Beag 's mar a tha iad, faodaidh iad taic a chur ri iomadachd bheatha, agus tha iad nan àrainnean sònraichte math dha muir-thìrich, mar losgainn, muileacha-màg, dearcan-luachrach agus beathaichean beaga gun chnàimh-droma, leithid tairbh-nathrach, seilcheagan is dairbeartan. Bidh iad cuideachd a' cur taic ri gnèithean tearc mar an raineach-uisge neònach, feur a' phìobaire, Pilularia aquatica.
Cia mheud pollag?
Mheas Sgrùdadh Dùthcha 2007 gu bheil 198,000 pollag ann an Alba. Faodar smaoineachadh air lochan mar raointean-uisge le uachdar de 1 ha no barrachd, agus dh'fhaodadh meudachd suas gu 2 ha a bhith aig pollagan, is mar sin tha tuairisgeul phollag a' tar-lùbadh le, mar eisimpleir, lochain no pollagan caithteach. Faodaidh pollagan a bhith air leth, no nochdadh mar phàirt de chruinneachadh phollag, no a bhith nam pàirt chudromach de shiostaman thalmhaichean fliucha.
Faodar pollagan a chall tro lìonadh a-steach, no obair nàdarra. Faodaidh iad cuideachd a bhith air an truailleadh. Chaidh mòran phollagan a chall no an truailleadh san 20mh linn, ach dh'àrdaich àireamh phollag 6% eadar 1998 agus 2007, le àireamh mhòr de phollagan ùra gan clàradh ann an àiteachan ìosal. 'S e naidheachd mhath a tha seo, ach thathas an dòchas gun tèid tuilleadh sàr phollagan a chruthachadh, gus àite an fheadhainn a chaidh a chall, a ghabhail.
Mar a dh'fhaodas sibhse cuideachadh
Chaidh "The Million Ponds Project" a stèidheachadh gus cruthachadh phollagan ùra a bhrosnachadh. Gheibhear fiosrachadh mun seo bho Glèidhteachas Phollag . Tha fiosrachadh cuideachd mu bhith a' cruthachadh phollag san leabhran, "Ponds, Pools and Lochans" a tha ri fhaighinn bho làrach-lìn SEPA.
Last updated on Monday 28th April 2014 at 12:33 PM. Cliog an seo airson beachd a thoirt air an duilleag seo


text:
Eaconamas Dachaigh
06 An Damhair 2011
Tha Stòrlann Nàiseanta Na Gàidhlig toilichte a ràdh gu bheil an goireas airson Eaconamas Dachaigh a-nis air fhoillseachadh.
Thathas an dòchas gun cuidich an goireas seo le bhith a’ teagasg Eaconamas Dachaigh tro mheadhan na Gàidhlig agus gum brosnaich e tuilleadh ùidh ann an slàinteachas, a bhith cruthachail, agus smaoineachadh mun àrainneachd.
Chaidh an goireas a sgrìobhadh le buidheann comhairleachaidh Eaconamas Dachaigh, agus bu thoigh leinn taing mhòr a thoirt dhaibhsan airson obair ionmholta a dhèanamh.
A bharrachd air a’ ghoireas chruaidh, tha CD na chois air a bheil a h-uile càil a tha ri fhaotainn anns a’ ghoireas fhèin. Cuideachd, bidh stuthan-taice air-loidhne, me deuchainnean-cheist airson gach aonad.


text:
Clàr nan Eileamaidean
01 Cèitean 2012
’S e stòr-dàta briathrachais air-loidhne a th’ anns ‘An Seotal’, a tha ag amas gu sònraichte air àrd-sgoiltean a tha a’ teagasg chuspairean tro mheadhan na Gàidhlig.
Tron obair aig ‘An Seotal’ tha e air dèiligeadh ri tòrr briathrachas saidheans, agus o chionn ghoirid rinn am pannal co-dhùnaidhean air briathrachas co-cheangailte ri eileamaidean ceimigeach.
Mar thoradh air an seo, chaidh postair a chruthachadh a tha a’ sealltainn Clàr nan Eileamaidean, agus chaidh a sgaoileadh air àrd-sgoiltean a tha a’ teagasg Gàidhlig.
Chaidh a sgaoileadh cuideachd gu clasaichean sia agus a seachd ann am Foghlam tro Mheadhan na Gàidhlig gus cothrom a thoirt dha sgoilearan fàs eòlach air facail a bhios iad a’ cleachdadh tric nuair a thòisicheas iad a’ dèanamh cùrsaichean saidheans san àrd-sgoil.
Tha am briathrachas air fad bhon a’ phostair seo, agus beagan a bharrachd fiosrachaidh mu na facail, ri fhaighinn air ‘An Seotal’ aig www.anseotal.org.uk


text:
"Coinneamh mhisneachail" le Rùnaire ùr a' Chumhachd
Thuirt ball nan Eilean Siar ann an Westminster, Aonghas Brianan MacNèill, gun robh coinneamh mhisneachail aige le Rùnaire ùr a' Chumhachd, Greg Clark.
Chualar aig toiseach na seachdain gu bheil Comhairle nan Eilean Siar a' sireadh coinneimh le Mgr Clark airson bruidhinn mun chàball mhara a tha a dhìth airson cumhachd bho thuathan-gaoithe anns na h-Eileanan a thoirt gu Tìr-Mòr.
Tha Mgr MacNèill na chathraiche air Comataidh Cumhachd agus Atharrachadh Aimsire Westminster agus thuirt e gun robh e air a mhisneachadh leis an èisteachd a fhuair e bho Mhgr Clark.
Dh'iarr e air Mgr Clark tadhal air na h-Eileanan Siar gus am faiceadh e dha fhèin na cothroman a th' ann airson cumhachd ath-nuadhachail a leasachadh.
"Tha mi eòlach air Greg Clark bho chionn iomadach bliadhna - deich bliadhna - airson nuair a dh'iarr mi air tighinn dhan na h-Eileanan ... 's ann a las na sùilean aige air a' chothrom a dhol dha na h-Eileanan an Iar ma thig aige air sin a dhèanamh".
"'S ann a bha fìor ùidh phearsanta aige-san a dhol dha na h-Eileanan an Iar".
Ghabh Mgr Clark àite Amber Rudd ann an crathadh an Riaghaltais an t-seachdain a chaidh.


text:
Ath-leasachadh an fhearainn ga dheasbad
Bidh ath-leasachadh an fhearainn ann an Alba ga dheasbad aig co-labhairt ann an Obar Dheathain Dihaoine.
'S e seo a' chiad deasbad de a leithid bho chuir Pàrlamaid na h-Alba taic ri Bile Ath-leasachaidh an Fhearainn (Alba) 2016.
'S e roinn lagha an oilthigh a tha ga chur air dòigh 's iad a' toirt còmhla eòlaichean lagha agus feadhainn air an toir an lagh ùr buaidh.
Tha dùil cuideachd gun tèid togail air a' bhuaidh a dh'fhaodadh a bhith aig Breatainn a bhith a' fàgail an Aonaidh Eòrpaich air fearann ann an Alba a thaobh subsadaidhean Eòrpach 's eile.
Bidh cothrom aig buidhnean airgead iarraidh bho Stòras ùr an Fhearainn, anns am bi luach £10m, bho toiseach a' Ghiblein an ath-bhliadhna.
Cluinnear cuideachd mu mar a chaidh deìligeadh ri ath-leasachadh an fhearainn ann an dùthchannan eile leithid Astràilia agus Nirribhidh.


text:
Uisge nas fheàrr airson Muile
Tòisichidh obair an ceann trì mìosan airson piseach a thoirt air uisge an tap ann am Muile.
Thuirt Uisge na h-Alba gun tòisich a' phròiseict, a chosgas £5.7m, aig deireadh an t-Sultain no aig toiseach an Damhair.
'S e amas an sgeama uisge nas soilleire agus nas ùire a thoirt do dhaoine ann an sgìre Chreag an Iubhair agus airson dèanamh cinnteach gum faigh an siostam air dèiligeadh ris an àireimh mhòir de luchd-turais a bhios an Tobar Mhoire, is timcheall air a' bhaile, as t-Samhradh.
Bha Uisge na h-Alba ag ràdh gun toir an obair buaidh air còmhdhail agus gum bi solais rathaid rè-ùine an sàs ann an àiteachan.
Bidh aig daoine ri tuilleadh tìde a thoirt dhaibh fhèin airson an aiseag ann an Creag an Iubhair a ruighinn fhad 's a bhios an obair a' dol.


text:
Luchd-obrach aig Àranais a' call cosnaidh
Gheibh mu 30 de luchd-obrach Ghàradh Àranais ann an Leòdhas an leabhraichean Disathairne, agus a' chiad chùmhnant a fhuair a' chompanaidh BiFab, a tha a' ruith a' ghàraidh, a' tighinn gu crìch.
Tha an àireamh sin a' dèanamh suas mu dhàrna leth an luchd-obrach gu lèir.
Thathas a' tuigsinn gu bheil cuid de luchd-obrach aig an dà ghàradh eile a th' aig a' chompanaidh ann am Fìobha a' call an cuid cosnaidh cuideachd.
Tha a' chompanaidh air a bhith ag obair air cùmhnant luach £50m airson stuth a thogail do raon-ghas anns a' Chuan a Tuath.


text:
Buaidh na stoirme sna h-Eileanan
13 Am Faoilleach 2015 Ùraichte aig Ùraichte aig
Chuir cuid de dhaoine anns na h-Eileanan Siar seachad an ceithreamh là Diluain às aonais an dealain às dèidh droch shìde deireadh na seachdaine.
Tha gèilltean air a bhith a' cur maill air obair SSE gus an dealan a thilleadh gu daoine, ach tha iad a-niste air an dealan fhaighinn air ais dhan mhòr-chuid.
Bha mu 200 neach sna h-eileanan fhathast às aonais an dealain oidhche Luain, ach thuirt SSE gu bheil iad an dòchas gum bi an dealan air ais aca ro 10:00f.
Bha cuideachd na sgoiltean 's na h-eileanan dùinte a-rithist, agus cha robh na busaichean a' ruith gu às dèidh meadhan là.
Tha Ruaraidh Rothach ag aithris


text:
Ministearan gèidh pòsta gan deasbad
Thèid iarraidh air buill aig Àrd-Sheannadh Eaglais na h-Alba beachdachadh am bu chòir do dhaoine ann am pòsaidhean gèidh cead fhaighinn a bhith nam ministearan.
Chun an seo, chan eil an eaglais ach air daoine ann an com-pàirteachasan sìobhalta a dheasbad gu foirmeil.
Dh'iarr an Àrd-Sheannadh air clèirean bhòtadh an-uiridh faic am bu chòir do dhaoine ann an com-pàirteachasan sìobhalta cead fhaighinn a bhith nam ministearan.
Bhòt a' mhòr-chuid de chlèirean an cead a thoirt dhaibh.
Aithisg Shònraichte
Aig Àrd-Sheannadh na bliadhna seo, thèid iarraidh air buill bhòtadh faic am bu chòir dha sin a bhith air a dhèanamh na phàirt de lagh na h-Eaglaise.
Tha cuspair eile gu bhith air aire dhaoine ge-tà - 's e sin am bu choir daoine ann am pòsaidhean gèidh ceadh fhaighinn 'son a bhith nam ministearan ann an Eaglais na h-Alba.
Chaidh pòsaidhean den leithid a dhèanamh laghail le Righaltas na h-Alba an-uiridh.
Thèid aithisg shònraichte air a' chùis a chur fa chomhair bhall, agus tha e a' dèanamh soilleir nan diofar roghainnean a tha ron eaglais nam biodh iad airson ministearan ann am pòsaidhean gèidh a cheadachadh.
Tha an aithisg cuideachd a' dèanamh soilleir dè an t-seòrsa suidheachadh anns am biodh an eaglais mura toireadh iad an cead seo seachad.
Tha an eaglais airson a dhèanamh soilleir gu bheil iad a' bruidhinn an seo mu dheidhinn na ministearan aca fhèin a-mhàin
Tha iad ag radh nach eil iad a' beachdachadh ann an dòigh sam bith air cead a thoirt do mhinistearan a bhith os cionn sheirbheisean pòsaidh aona-ghnèitheach.
Thèid cùis nan com-pàirteachasan sìobhalta, agus pòsaidhean gèidh a dheasbad aig Àrd-Sheannadh na bliadhna seo ann an Dùn Èideann, an ceann beagan sheachdainnean.


text:
NHS na Gàidhealtachd £4m thar bhuidseit
Tha Bòrd Slàinte na Gàidhealtachd còrr is £4m thairis air am buidseat sa chiad chairteal den bhliadhna-ionmhais 2016/17.
Thèid innse do choinneimh den bhòrd an ath-sheachdain gum faodadh nach tèid aca air na leabhraichean cunntais a chothromachadh am-bliadhna, agus gum iad £16m thairis air am buidseat.
Aig a' choinneimh aca sa Ghiblean dh'aontaich am bòrd gearraidhean de £28m a dhèanamh ann an 2016/17.
Nas fhaide den bhliadhna dh'aontaich iad gum bu chòir an ùine a tha euslaintich a' cur seachad san ospadal a ghearradh ann an oidhirp airgead a chùmhnadh.
Canaidh Stiùiriche Ionmhais a' bhùird, Nick Kenton, aig coinneimh na h-ath-sheachdain, gur e cosgais na seirbheis air an taobh siar, an Earra-Ghàidheal agus aig Ospadal an Ràthaig Mhòir a bu choireach.
Tha e ag ràdh gu bheil iad a' cur suim airgid mhòir a dh'ionsnaigh dhotairean locum.


text:
Naidheachdan 11:00m
1 An Lùnasdal 2016 Ùraichte aig Ùraichte aig
An teaghlach Brain
Thèid teaghlach Astràilianach, a tha a' fuireach ann an Inbhir Pheofharan, an cuir a mach às an dùthaich, mura faigh iad tairgse air cosnadh ro dheireadh an latha an-diugh. Thàinig Kathryn Brain, an duine aice Gregg, agus am mac Lachlann a tha seachd bliadhna a dh'aois a dh'Alba bho chionn còig bliadhna air bhìosa oileanach ach tha atharrachadh sna riaghailtean bhon uair si a' ciallachadh nach urrainn dhaibh fuireach mura bi cosnadh seasmhach aca.
Hinkley Point
Tha buidheann naidheachd na stàit ann an Sìona ag ràdh gu bheil Riaghaltas na Rìoghachd Aonaichte a' cur an cairdeis ri Beijing ann an cunnart leis an dàil ann a bhith a' togail stèisean nuicleasach Hinkley Point ann an Somerset. Tha seann Rùnaire a' Ghnothachais Vince Cable a-measg na tha den bheachd gu bheil dragh air a' Phrìomh Mhinistear, Theresa May, mun airgead a tha Sìona am beachd a chuir an sàs sa phròiseact.
Urraman
Dh'iarr na pàrtaidhean dùbhlain ann an Westminster atharrachadh mòr air siostam nan urraman an dèidh do dh'fhiosrachadh tighinn am follais mun liosta a mhol Dàibhidh Camhshron mus do dh'fhàg e a dhreuchd mar phrìomh mhinistear. Tha dithis a thug taic-airgid dhan na Tòraidhean agus a chuir an taic ri fuireach 'san Aonadh Eòrpach air an liosta, ceathrar de bhuill caibeanat agus còrr 's fichead luchd obrach aig Sràid Downing. Tha na dùbhlanaich a' fàgail air Mhgr Camshron nach eil e a' toirt urram ach do dh'fheadhainn a tha faisg air fhèin.
UKIP
Tha Steven Woolfe, an duine as coltaiche àite Nigel Farage a ghabhail mar cheannard air UKIP, ag ràdh gu bheil làn chead aige seasamh anns an taghadh ged a tha UKIP ag ràdh nach tug e dhaibh na pàipearan 'son seasamh ann an àm. Tha Mgr Woolfe, a tha na bhall-pàrlamaid Eòrpach agus na fhear-labhairt air in-imreachd do UKIP, fo chasaid cuideachd gun do leig a e bhallrachd anns a' phartaidh bhuaithe son còrr 's bliadhna.
Obraichean
Tha companaidh ghiollachd èisg ann an Obar Dheathain, Nolan Seafoods, ag ràdh gum faodadh dà fhichead duine an cosnadh a chall aca le atharrachadh air cruth na buidhne. Thuirt a' chompanaidh gu bheil an gnìomhachas cugallach an-dràsda, 's gu h-àraidh margaidh a' bhradain agus an èisg ghil. Tha dà cheud agus seachd duine deug ag obair aig Nolan Seafoods.
Geòidh
Tha an sgeama bliadhnail 'son smachd a chuir air na geòidh ann an Leòdhas agus anns na Hearadh a' tòiseachadh an-diugh. Seo an treas bliadhna den sgeama-spadaidh, a chuir Dualchas Nàdair na h-Alba air bhonn, leis an dragh a tha croitearan mun mhilleadh a tha na geòidh a' dèanamh air an fhearann.


text:
Cion luchd-obrach a' dol a dhùnadh sgoile
Dùnaidh sgoil ann an Siorrachd Rois ri linn cion luchd-obrach.
Thig air 19 sgoilearan a tha an-dràsta a' frithealadh Bun-Sgoil Shrath Chonainn leth uair de thìde a bharrachd a shiubhal gu bun-sgoil eile.
Thuirt Stiùiriche a' Chùraim agus an Ionnsachaidh aig Comhairle na Gàidhealtachd, Uilleam Alexander, gun d' fhuair an dithis a tha an-dràsta ag obair ann am Bun-Sgoil Shrath Chonainn obair ùr.
Dh'innis Mgr Alexander cuideachd nach deach luchd-teagaisg fhastadh dhan bhun-sgoil.
Thuirt e gur e an rud as fheàrr dhan chloinn gum faigh iad oideachadh aig sgoil eile gus an tèid luchd-teagaisg fhastadh.
Dhearbh e gum bi aig na 17 sgoilearan agus an dithis cloinne a tha frithealadh a' chroileagain ri leth uair de thìde a bharrachd a shiubhal gu Bun-Sgoil Bruach Màiri.
Thèid litir a chur a dh'ionnsaigh phàrantan Dimàirt.
An t-seachdain seo, bidh a' chlann a' tadhal air Bun-Sgoil Bruach Màiri gus am fàs iad cleachdte ris an sgoil.


text:
ANNS a’ Bheurla se Dublin a th’ air Baile Àtha Cliath. Coltach ri tòrr ainmean-àite eile sna dùthchannan Ceilteach, se th’ ann ach Gaeilge le còta tana Beurla air a chur ris.
Cha chreid mi gun gabh an “Dubh Linne” a lorg tuilleadh, ach chan eil sin a’ ciallachadh nach fhaicear tòrr uisge dubh domhainn ann an Abhainn Life, an Liffey, a tha sgaradh a’ bhaile mhòir Èorpaich seo.
Gu h-eachdraidheil bha e ’na sgaradh sòisealta cuideachd. B’ ann air taobh deas na h-aibhne a bha na daoine mòra a’ fuireach, ’s b’ ann air an taobh tuath a bha na bochd. An-diugh, fhathast, thèid luchd nan sporan troma gu deas gu Sràid Ghrafton ’s an sgìre mun cuairt. Seo far a bheil na bùthan gleansach, cosgail, ceart gu leòr, ach cuideachd gheibhear blas de dheagh chraic ’s de cheòl Duibhlinneach leis an uidhir de chleasaichean ’s de cheòladairean sràide a tha ri’m faicinn an seo.
Mas e cinn-uidhe ghoireasach ghlacmhor a tha dhìth air luchd-turais nach eil ann ach deireadh-seachdain, se sin a gheibhear am Baile Àtha Cliath. Gus faighinn mun cuairt gu furasta, is fheàrr don cheann-uidhe a bhith reusanta beag cuideachd. Chanainn nach biodh agad ach lethuair a thìde de choiseachd, aig a’ char as fhaide, gus na h-àitean inntinneach agus ainmeil a ruighinn.
Ged as e baile cèin a th’ ann, ’s e nas coltaiche is dòcha ri bailtean Eòrpach ’na choltas, tha gu leòr ann a chumas na Gaidhil cofhartail – pearsantachd nan Èireannach mar eisimpleir, ’s an ceòl Gaidhealach a chluinnear anns gach ceàrnaidh.
Tha Baile Àtha Cliath cliùiteach air iomadh adhbhar. Fear de na h-adhbharan as tarraingiche ’s as fhollaisiche, se litreachas agus sgrìobhadairean air a bheil spèis mhòr mhaireannach. Air son baile cho beag, rugadh tòrr sgrìobhadairean mòra anns a’ bhaile thar nan linntean, air neo bha ceanglaichean làidir aca ris – Oscar Wilde, Bram Stoker, W B Yeats, James Joyce, Samuel Beckett, George Bernard Shaw ’s mar sin air adhart. Tha e comasach cuairt litreachais a ghabhail timcheall a’ bhaile gus tadhal air àitean a tha ceangailte riutha no a thug misneachd dhaibh. Taigh seinnse Davy Byrne’s (co-ogha, feumaidh) mar eisimpleir, a chum misneachd (agus deoch làidir!) ri Joyce ’s a nochd anns na Dubliners aige. Chuir mi ùine seachad ann an Taigh-Tasgaidh nan Sgrìobhadairean cuideachd gus barrachd ionnsachadh mu’m beathannan, ’s bha na taisbeanaidhean aca gu math cruthachail.
Am-bliadhna gabhaidh tachartasan gu leòr àite ann an Èirinn gus “Bliadhna Chruinneachaidh 2013” a chomharrachadh. Cha leigear a leas cruinneachadh a chur air dòigh ann an sgìre Temple Bar ge-tà, seach gum bi cruinneachaidhean mòra a’ tachairt gu nàdarra ’s gu tric anns an sgìre spòrsail, ràpalach, ùpraideach seo.
Chan e pinntean ach tuiltean den deoch dhubh ainmeil a lorgas tu ann an Temple Bar, ach tha e cuideachd ’na sgìre sgoinneil gus deagh bhlas fhaighinn den fharsaingeachd a th’ ann de dh’uisgeannan-beatha Èireannach. Lorgar cuideachd gach cinneadh fon ghrèin, ’s cha bhiodh turas gu Baile Àtha Cliath ceart gun a bhith a’ tadhal air.
Abair gu bheil e neònach gur e an rud as duilghe ri lorg innte, is dòcha, an craic ceart “Duibhlinneach”. Thèid a lorg ann an àitean eile gun teagamh, air an taobh tuath mar eisimpleir, ach ann an Temple Bar tha e cho gann ris an Dubh Linn.


text: Is andsin tainic Dai mac Enda meic Amalgaid uair is e ba h-oici do Cloind Enna. Ceithri meicc Enda Airdchind meic Amalgaid .i. Dai in sosar. Tainic Dai mac Enda co h-Indbear Mbuada frisin abar Muaid on Amalgaid aniu, ba mor in buaid di cor ana h-indber fuair Parrthalon mac Sera iasc ar tus i n-Erind & do-rala Cormac na fharrad co ro beandaich h-i re naemaib Cloindi Fiachrach. Is ac Indbear Mbuada ro gabsad na ced iascaireda iascach fos .i. triur iascaired thainic i n-Erind ar merochad fhairrge .i. Cap & Laigne & Sluasad & ro beandachsad in cuan & ro beandach Parthalan & Neimid h-i & is i in naemad senaband h-Erend h-i & ro beannach Colam Cilli & Brigid & Caindeach mac Luthaich & meic Draigin & ro beandach espoc Muireadaich beos Inbear Mbuada.


text:
Rabhadh mu thaic-airgid thaighean-croite
Thàinig rabhadh bho BhPA Shealtainn, Tavish Scott, gur dòcha gu bheil taic-airgid nan taighean-croite ann an cunnart a dhol à bith.
Tha Riaghaltas na h-Alba air buidseat nan taighean-croite a ghearradh trìan bho 2005, gu £1.3m.
A rèir Neil MhicLeòid, a bha roimhe na chathraiche air Caidreachas Croitearachd na h-Alba, 's e sgeama gu math cudromach a tha seo, agus 's ann a bu chòir dhan Riaghaltas barrachd airgid a chur ris.
Fiachan
"Cha robh dòigh air taighean a thogail cho freagarach ris an sgeama sin," thuirt e.
"Nuair a bha iasad orra, cha robh daoine a' dol ann am fiachan - cha chuala mi riamh gun robh fiachan air daoine, bha iad gam pàigheadh air ais.
"'S e cuideachadh mòr mòr a bh' ann.
"Ach thòisich iad an uair sin a' cantainn nach robh daoine gu leòr ga iarraidh. Ach cha robh an sin ach breug.
"Bha daoine ga iarraidh. Ach rud nach do dh'innis iad, gun robh iadsan a' diùltadh airson adhbharan nach robh a' dèanamh ciall sam bith.
Briste
"Fhathast, cha ghabh taigh a thogail cho math no cho saor ri taighean a' Bhùird.
"A h-uile càil mar sin, mur a seas duine sam bith aca, tha iad a' dol a ghabhail brath is cuiridh iad stad air.
"Feumaidh sinn a dhèanamh gu math cinnteach nach leig sinn leotha cur às dhan sgeama seo.
"Mur a h-eil e briste, carson a tha thu a' dol a ghabhail gnothaich ris?
"'S cha robh e briste. Fàg e, 's cuir barrachd airgid ann," thuirt e.
Thuirt an Riaghaltas mar thà gun deach taic-airgid a thoirt seachad ann an 27 tairgse a-mach à 33, eadar an Lùnastal agus an Dùbhlachd an-uiridh.
Thuirt iad cuideachd gun deach am pròiseas atharrachadh airson dèanamh cinnteach gun tèid an co-dhùnadh ceart a ruighinn ann an gach iarrtas.


text:
Gearraidhean mòra aig Comhairle na Gàidhealtachd
19 An Dùbhlachd 2014 Ùraichte aig Ùraichte aig
Bidh nas lugha de luchd-teagaisg ann an àrd-sgoiltean na Gàidhealtachd agus thig lùghdachadh air seirbheis saillidh rathaidean na sgìre.
Bha iad sin am measg nan gearraidhean ris an do dh'aontaich comhairlichean na Gàidhealtachd Diardaoin.
Ghabh buill ris a' bhuidseat a bha mun coinneimh anns an robh sàbhalaidhean luach £42m.
Tha gearraidhean luach £13m eile fhathast ri chomharrachadh.
Tha Eileen NicDhòmhnaill ag aithris.


text:
Cupa na Camanachd an Cill Targhlain
Thill Cupa na Camanachd do Chill Tharghlain 'son a' chiad turais bho 1953 is Lòbhat a' soirbheachadh 2-1 air Caol Bhòid san Òban.
Bha dithis ghaisgich gu sònraichte ann an sgioba Lòbhait.
Aig an aghaidh, chuir Caoimhinn Bartlett an dà thadhal, agus aig a' chùl chuir am fear-glèidhidh, Stiùbhairt Dòmhnallach, stad air gach rud a dh'fheuch Caol Bhòid.
Thàinig a' chiad tadhal aig Bartlett dìreach ro letheach ùine is ged a chuir Robbie MacLeòid sgioba Thaigh na Bruaich co-ionnan tràth san dàrna leth, nochd Bartlett a-rithist goirid às dèidh sin gus cùisean fhàgail aig 2-1.
Às dèidh sin, thàinig sreath às dèidh sreath de dh'ionnsaighean bho Chaol Bhòid ach chan fhaigheadh iad dòigh seachad air an Dòmhnallach eadar na puist.
Cha robh e idir na iongadh gur ann dhan Dòmhnallach a chaidh Bonn Albert Mhic a' Ghobhainn 'son sàr chluicheadair an là.
Thòisich am pàrtaidh leis an fhìdeag mu dheireadh agus 's iongantach mura h-eil e a' dol fhathast an Cill Targhlain.


text:
- TIOTAL
- Cairt Gnothachais Alasdair Grannd
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_GRANT_979_65_NEWSPAPERCUTTINGS_002
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6910
- KEYWORDS
- fìdhlean
fìdhlearan
fìdhlearachd
slatan iasgaich
B' ann à Batan Gorm, Drochaid Chàrr a bha Alasdair Grannd (1856 - 1942) bho thùs, àite bhon tàinig am far-ainm aige 'Batan'. Mar bhalach òg bha e fosgailte dhan dà nì a thàinig gu bhith sàr dhìoghrasach na bheatha, fìdhlearachd agus iasgach. Chaidh e air adhart gu bhith sàr chomasach san dà raon sin; mar iasgair slaite a chruthaich slat iasgaich shònraichte gun choimeas dha fhèin, a bha aithnichte mar 'Grant Vibration Rod' agus mar fhìdhlear a stiùir An Comann Srathspè & Ruidhle Gàidhealach airson faisg air dà fhichead bliadhna agus mar eòlaiche ann an dòighean dèanamh fhìdhlean. Dh'innlich e fidheall sònraichte air chumadh clàr leis an ainm 'Rondello'. Tha eisimpleir de shlat iasgaich, fidheall agus Rondello a' Ghranndaich rim faicinn ann an Taigh-tasgaidh agus Gailearaidh Ealan Inbhir Nis.
Sa Chèitean 1887 ghluais an Granndach a ghnothachas slait agus uidheam iasgaich bho Dhrochaid Chàrr gu Inbhir Nis, an toiseach ann an Toglaichean Ghleann Albain air Sràid Young. An uair sin ghluais e gu togalach aig 7 Caolshràid Baran Mhic an Tàilleir. Tha a' chairt gnothachais seo bhon àm sin


text:
Comhairle Dhún Phrís is Gall-Ghaidhealaibh
Contae de chuid na hAlban is ea Comhairle Dhún Phrís is Gall-Ghaidhealaibh.
Bailte[athraigh | athraigh vicithéacs]
- Achadh na h-Eaglaise, An Áird, Amisfield, Applegarthtown, Árd Bhaile, Achadh an Cáirn, An Abaid Úr, Ae, Auldgirth
- Baile Úr nan Stiúbhartach, Baile na h-Eaglaise, Bárr na Driseig, Baile MhicIllFhaolain, Baile Mac Aoidh, A' Bhorlainn, Baile Úr Ghall-Ghaidhealaibh, Baile na h-Úige, Bankend, Beattock, Bentpath
- Caisteal Dhúghlais, Canonbaidh, Cathair, Cille Chonaill, Cille Chuithbeirt, An Córsa Feárna, Clachan Mór, Chapelknowe, Cille Chonaill, Cill Osbairn, Cille Phàdraig nam Fleamach, Crois Mhícheil, Comar Dreas, Clachan Ghlinn Lus, Clachan Eóin, Clarencefield, Cuingealach, Ceann Drochaid, Cille Bhláthain, Cathair Ruairidh, Caisteal nan Ceanadach, Cille Choluim, Collin,
- Dail Bheithe, Dalswinton, Daltan, Doire Chonaill, Dòrnach, Dún Phris, Dùn Sgoir, Druim Lannraig, An Druim Mór, Dubhras na Frìthe, Dùn Choll, Dún Droighnein, Dún Reicheit, Drochaid Charrainn, Drochaid a' Mhuilinn, Drochaid Mhic Iain,
- Eaglais Bhride, Eaglais Fheichein, Eastriggs, An Eileirg, Eskdalemuir
- Greatna, Gleann Lochair, Gall-Ghaidhealaibh, Gleann Chapall
- Hightae, Hoddom
- Inbhir Anainn
- Kettleholm, Kirtlebridge
- Langaim, Loch Mhabain, Logarbaidh, Lios Uillt, Loch Ríoghaine
- Am Magh Fada, Machair an Sgithich, Middlebie, Am Móine Naomh, Machair Ghallghaidhealaibh, Mouswald
- Parkgate, Port Aiseig a' Chrích, Port Neasaig, Port Phádraig, Powfoot
- Ruadhail
- An t-Seann Chathair, An t-Srón Reamhar
- Taigh an Rathaid, Taigh Mhártainn, Templand, Tír na h-Eaglais, Torthorwald, Tynron
- Wamphray, Waterbeck


text:
- TIOTAL
- Àireamhan de dh'euslaintich an Inbhir Nis air an robh a' Bhuinneach Mhòr - an treas là dhen Damhair 1832, Dàibhidh Caimbeul, Lighiche-lannsair, duilleag 1
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_PA_IB_M_73_1_15
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 3 An Dàmhair 1832
- LINN
- 1830an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5848
- KEYWORDS
- tinneas
galaran-sgaoilte
'S e seo duilleag 1 dhen chlàr de dh'euslaintich ann an Inbhir Nis air an robh a' Bhuinneach Mhòr, air an treas là dhen Damhair 1832, a bha fo chùram Dhàibhidh Chaimbeulaich, Lighiche-lannsair.
'S e seo an cunntas de dh'euslaintich air an robh a' Bhuinneach Mhòr.


text:
Muinntir Dhòrnaich airson taigh-cùirte a ghlèidheadh
Bhiodh ionndrainn mhòr air taigh-cùirte Dhòrnaich nan dùineadh e, am beachd an Urr. Donnchadh MacLeòid.
Bha esan a' bruidhinn air an naidheachd gu bheil Seirbheis Cùirte na h-Alba a' coimhead air dà thaigh-cùirte air a' Ghàidhealtachd a dhùnadh, fear dhiubh ann an Dòrnach agus fear eile ann an Inbhir Pheofharain.
Tha an t-Urr. MacLeòid ag ràdh gu bheil a' choimhearsnachd gu math mì-thoilichte mu na planaichean.
"Tha mi a' smaoineachadh gu bheil feum air àite den t-seòrsa seo, gu h-àraid ann an Dòrnach, oir 's e a th' ann an Cataibh ach sgìre mhòr fharsainn," thuirt e.
Cosgaisean Beaga
"Agus tha aig daoine ri siubhail mìltean mòra airson faighinn gu àiteachan mar taigh-cùirte.
"Tha mi a' smaointinn gu bheil e dìreach sgriosail iad a bhith a' bruidhinn air a dhùnadh.
"Cha toir e buaidh ro mhòr air an eaconamaidh san fharsainneachd, ach dìreach daoine gu pearsanta.
"'S dòcha gum bi obair no dhà cuideachd a bhios air an call ri linn.
"Tha an taigh-cùirte seo air a bhith ann an seo bho chionn fhada, agus thathas a' faicinn gur e a th' ann an seo ach dìreach rud eile a thathas a' feuchainn ri toirt air falbh às a' choimhearsnachd.
"Mar as motha a tha iad a' feuchainn ri cùisean a thoirt ri chèile sna bailtean mòra, 's ann as motha a tha iad a' lagachadh nam bailtean beaga.
"Nuair a tha goireasan den t-seòrsa seo air a bhith sa choimhearsnachd o chionn linntean, feumaidh adhbhar glè mhath a bhith aca airson a thoirt air falbh, no bidh a' choimhearsnachd gu math diombach.
"Chan eil an taigh-cùirte ga chleachdadh cho tric sin, ach chan eil mi a' smaoineachadh gu bheil cosgaisean mòra an lùib a bhith ga chleachdadh dìreach dhà no trì thursan sa mhìos.
"Tha mi a' smaointinn gur e cosgaisean gu math beag a th' ann an sin an taca ri cosgaisean eile a dh'fhaodadh iad sùil a thoirt air," thuirt e.


text:
Rabhadh bho thuathanaich mun droch shamhradh
Thug ceann-suidhe Aonadh Nàiseanta nan Tuathanach an Alba, Ailean Bowie, rabhadh seachad gum faodadh buaidh droch shamhradh na bliadhna seo leantainn tro mhìosan a' gheamhraidh co-dhiù.
Tha Oifis na Sìde an dùil gur e seo an t-Iuchar as fluiche bho thòisich an leithid ga chlàradh, agus gu bheil dùil ri tuilleadh uisge mòr tron Lùnastal cuideachd.
Tha an t-uisge trom air fàgail gu bheil tòrr den talamh fhathast ro fhliuch airson bheathaichean, agus tòrr fhathast air an cumail a-staigh.
Thuirt Mgr Bowie, gun robh ceist mhòr ann air dè cho math 's a bhitheadh toradh na bliadhna seo às dèidh samhraidh cho truagh agus e a' toirt seachad rabhadh gum faodadh tuathanaich a bhith a' faireachdainn droch bhuaidh an t-samhraidh gu tràth an ath-bhliadhna.
Fàgaidh an droch aimsir gum bi e doirbh do thuathanaich feur fhaighinn dha an cuid bheathaichean a chumas thar a' gheamhraidh iad, 's gum bi prìs mhòr air feur a cheannach a-steach.
Thuirt e cuideachd ge-tà, gun robh iad a' sireadh mholaidhean airson taic a thoirt seachad agus airson dòighean gus piseach a thoirt air an t-suidheachadh.


text:
Wifi an asgaidh Inbhir Nis
Chaidh pròiseact wifi an asgaidh a chur gu dol gu h-oifigeil ann am meadhan Inbhir Nis Diluain a leigeas le daoine ceangal ris an eadar-lìon mu thimcheall Margaidh Bhictorianach a' bhaile.
Thathas an dòchas gun tarraing e barrachd dhaoine dhan sgìre 'son maith ghnìomhachasan.
Tha maoineachadh de £500,000 dhan phròiseact a' tighinn bho Aonta Baile Inbhir Nis - ach tha dòchas ann gun tèid an aon rud a dhèanamh ann am pàirtean eile den Ghàidhealtachd.
Bheir a' chiad phàirt seo den phròiseact cothrom do dhaoine ceangal fhaighinn dhan eadar-lìon tro wifi an asgaidh anns a' Mhargaidh Bhictorianach, air na sràidean mu thimcheall air, agus mu Cheàrnag na Seabhaige.
Chaidh draghan a thogail roimhe taobh a-staigh Comhairle na Gàidhealtachd gur ann dìreach do dh'Inbhir Nis a-mhàin a bhiodh buannachd an Aonta Bhaile, seach pàirtean eile den Ghàidhealtachd a chuireadh feum air maoineachadh.
Thuirt Pròbhost Inbhir Nis, Eilidh NicIlleMhìcheil, gu bheil e na amas wifi an asgaidh a sgaoileadh gu barrachd bhailtean air Ghàidhealtachd.
"Tha mi toilichte a ràdh an-diugh, gun tèid, an ceann ùine, an wifi a sgaoileadh gu àiteachan eile air Ghàidhealtachd," thuirt i.
"Agus air sgàth 's gun deach an obair a dhèanamh - agus chosg e airgead mòr seo a stèidheachadh sa chiad dol-a-mach - bidh e nas fhasa."
Thèid an sgeama a leudachadh a-mach as t-Samhradh airson meadhan baile Inbhir Nis air fad.


text:
Comhairle gus beachdachadh air tuath-gaoithe
Beachdachaidh Comhairlichean na Gàidhealtachd Dimàirt air planaichean Scottish & Southern Energy (SSE) gus tuath-gaoithe a thogail ann am beanntan a' Mhonaidh Lèith.
Chuir Dualchas Nàdair na h-Alba, Ùghdarras Pàirce Nàiseanta a' Mhonaidh Ruaidh agus Comhairle Sreapadaireachd na h-Alba an aghaidh nam planaichean airson 83 crainn-ghaoithe a thogail air oighreachd Earagaidh, faisg air Cille Chuimein - agus faisg air sgeama hydro Ghlinn Dotha.
Tha aithisg na Comhairle a' moladh nach bu chòir dhaibh cur an aghaidh nam planaichean.
Thuirt Comhairle na Sreapadaireachd gun dèanadh am pròiseact cron air a' Mhonadh Liath, 's gu bheil e ceàrr nam beachdsan prothaidean nan companaidhean cumhachd a chur air thoiseach air àrainneachd na h-Alba.
Thuirt SSE ge-tà, gun deadh na crainn a thogail mu thimcheall bun-structair an sgeama hydro a th' ann mar thà aig Gleann Dotha, 's nach toir e cus a bharrachd buaidh air an talamh no air cruth na tìre.


text:
FICHEAD FACAL - 20 WORDS FICHEAD FACAL
The BeachAn Tràigh
Some of the world's most beautiful beaches are in Scotland.Tha cuid de na tràighean as àlainne san t-saoghal ann an Alba.
Here are some of the landscape features that you can see at the beach. Seo feadhainn de na feartan-tìre a tha ri fhaicinn aig an tràigh.
Words that are connected to water. Seo faclan a tha ceangailte ri uisge.
Things to see at the beach. Rudan a chì thu aig an tràigh.
Things to do on the beach. Rudan a nì thu air an tràigh.
Remember the dictionary with audio files and more! In addition to this we have plenty of free online resources to begin your own Gaelic-learning adventure and we have our course finder too. Cuimhnich gu bheil am faclair ann le faidhlichean fuaim is eile! A bharrachd air an sin, tha goireasan gu leòr ann airson Gàidhlig ionnsachadh air-loidhne aig gach ìre agus tha liosta de chùrsaichean ann cuideachd.


text:
IS andsin ro eirghetar Clanna Eogain gu crodha ciallmar curata ima caem-ri im Ceallachan cum an chatha. Ocus do coraighhedh gu calma ag na curaduibh bro bhadhbha bith-aluinn bhuan-aicmheil bratac Ocus sonn sesmach sith-remhar sleagh & tor tenn triath-onchonta taisech & grinne
p.7gasda gadhamail gormlann & lonn-bhuaile ladhach línanart uman laechraid. ár ni rabhutar gorm-ait nait glan-luirecha 'gá n-gasraid. achtmad inair cuanna coir-tharblaithi & cotuin & muincedha maisecha min-gresacha re diden corp & cnes & caeim-cenn.
IS and do coraighedh ag laechraid Lochlainn sonn trom treabar-dhaingen tren-luirech & dún dluith duaibhsech duibh-iarainn & cathair clogud-ghlas cruadh-fhaebrach chaith-sciath & ruadh-bhuaili remhar-crann um laech-Amhlaibh & um Lochlainn & um Morann & um Maghnus ár ba h-iat-sein ceathra cuingedha catha na laechraidi Lochlainn sin & .IIII. C. a coimeirghi gacha curad dibh.
IS ann do chuiredar clanna echtacha Eogain a cenn in muighi gu mor-aicintach fa a caem-ri fa Ceallachan. & tucadar corrana a sciath tara cheli & tucsat snadmanna niadh ara lethan-cresaibh a leanmain da chele & do choraighset na VII n-deighfhir dec ba h-uaisli dona h-ard-maithib a timceall in righ-fhlatha da ro-choimhet. & do eirigh rect aicnid ana righ & ferg ana bh-feinneadhuibh & menma 'na miledaib & luinne ina laechaibh & crodacht 'na curadaibh & gairgi ana n-gillanraid.
Cidh tra o dho riachtadar a n-oig & a n-eirrid & a n-aes feig foruallach {folio L 149b1} a n-urthosach na h-irghaile do chaithemh a cloch & a cael-shoighet & a coirr-shleg da gach leith dona laecraidhibh & do leiceadh lar in mhuighi dona miledaib & lathar an chatha dona curadhaibh & inadh na h-imgona dona h-airseduibh. Ocus o do riactadar cuingedha caem-Lochlainn & mileda Mumhan cu h-ait na h-ursclaidi ro ghabhadar ag rodinged a ruaid-sleg & ag laech-bualad a lorg & ag comthuarcad a claidem. Acht chena ba lethtrom in lan-chomhrac-sin. Ar ro tollta cuirp & cnis & cridhedha na n-gasrad n-glan Mhuimnech gu luath tresna línanartaib & ni ghabhdais a lanna lan-fhaebhracha-som na Lochlannaig tre gharbh-dhaingne na n-gorm-luirech & ni letraitis na lorga na laech & ni chirraidis na claidim na cind ar cruaidhi na cathbharr icca coimdhiten & tucsat na Lochlannaig ara mora ar Muimnechaib re h-athaig don lo-sin.
Cidh tra o' d-connaic Ceallachan na mileda aga marbad & na curaidh aga comach & na laeich aga letrad & Clainn Eoghain oca n-airleach do eirigh a brath & a bharann
p.8& a bheodhacht & rugasdar ruathar ro-fhlatha tre rabharta ro-fheirgi & saer-clanna Sil Eoghuin oca imdhiten gu maithibh na Lochlannach. Ocus ro siacht Ceallachan gu cath-Amhlaib & ro ghabastar gres a n-garb-luirigh in gaiscedaigh gur leag a cathbarr fo a bhraghait & gur scoilt in ceann dona cruadb-huillib gur thuit in Lochlannach leis.
IS annsin do riacht Suilleban cona tri l. calma curata caemh-fher ar colgaibh oca cosnam & rucastar bern bruitti borb-ainbthenach tre laech-lar catha na Lochlannach. IS annsin do eirig in tuir gan turbrodh & in tren gan traethad & in leoman gan lagad gusan la-sin .i. Morann mongach muinter-gharbh moir-menmach. .i. mac righ loingsi Leoghasa co tri C curad 'na coimeirgi & ar rochtain dona maithibh do tuairgeadar a cele gu neimhnech naimdighi nert-chalma. Cid tra saidhis Suilleban an sleigh tar brollach na bocoidi & fo cimuis in cathbairr{folio L 149b2} isin churad cu tarla co luath isin laech-braghait gur chuir in cenn ar comus in caith-mhil & dichennais in daeigh-fher & beris leis in cenn gu Ceallachan da commaidhiumh & ad-rochratar muinnter in Lochlannaigh isin gleo-sin.
IS annsin do riacht Donnchad & degh-Mhaghnus do comrac isin caith-irguil Ocus do comhtuaircetar na cinn dona cloidhmhibh clais-lethna & ro leadairset na scéith dona lorguibh lan-troma & do gonsat na cuirp dona craisechaibh. acht cena ad-rochair Magnus le mor-Donnchad.
IS andsin do riacht Lochlainn &
Ribordan ar beluibh Ceallachain do
comrug Ocus do riachtadar gona áith-gera aicmhele o
Lochluinn ar laec-Ribordan. O dho
gonad in gaiscedac & o do treaghdadh in trein-fer o 'd-connuic nar
ghabhadar a airm in t-airsidh bui na agaid rucastar
Ribordan laechruathar gu Lochlainn
& ro treic a claidem & a choirr-shlig & ro chuimhnigh a urgna aith
iarann-gorm & tarraid ichtar luirigi in Lochlunnaig gu coimdhes ana
cle-laim & tuc tarraing tinnesnach don trein-fer gu ledair
leabhar-bruinne in laeic gur leicedar a abuch & a inathar as &
dichennais in deig
d-fher & commaidis in
cenn. Acht ata ni chena ro tuitset an cethrar
crodha cait-miled-sin do laechraid Lochlainn & ro fhacbhatar
na laeic na laitrecha
p.9& ro mheabhuidh dona miledaib & innsaigedar co Luimnech da luath-conmhail. Ocus is tre deiridh na Lochlannach do chuatar maithi na Muimnech isin m-baili. cu nach rainic ona Lochlannchaib na doirrsi do dunad gur marbad isna tighibh & isna toraibh na trein-fhir & tuccait a mna & a maccaemha & a muintera a m-broid gu maithibh na Muimnech & ro tinoilset or & airget & il-mhaine in baili & tucait cinn & coscair & cath-fhaidhbh na curad gu Ceallachan & ro taispenad cinn in cethrair fa h-uaisli dona Lochlannchaib dho. Cunadh da fhoirgiull-sin do can in fili na focuil-si ag innisi na n-echt & na n-aithes & ac tuirim ar marbad dona mor-Lochlannchaib & ar milled dona Muimhnechaib isin mor-chath co n-debhairt
p.10
Crodha sin a Clainn Eoghain.
Asa h-aithle-sin ro tinoiled na creacha ag na curadaib. Ocus adubhairt dream acu anadh in n-oighthi-sin isin m-baili & innsoigid arnamharach gu Caisiul da creach-loscad. Adubairt Suilleban risna saer-shluaghuibh dul in aghaid-sin gu Corcaig airm a rabatar a n-geill & a m-braigdi cu nach soichdis fesa nait techta rompa. Do cinnedh an comairli-sin ag na curaduib & rangadar in agaid-sin gu Corcaig. Tancatar Danair & Duibhgeinnti in bhaili da n-indsaigid do chathugad friu & do brised in cath arna Duibhgheinntibh danardha & ro h-airgedh in chathair leis na curadaib & rucsat a m-braighdi as in m-broid a rabhadar. Do batar fir Muman in oighti-sin a Corcaig ac caithemh a flegh & a fuirlin & do bhatar tri trath isin baili & ro triallsat d' innsaighidh Caisil. Ocus ag dula seach uillinn Shlebi Crot doibh do tinolsat Fir Mhuighi & h-I Chuanach & buannadha na Lochlannach cuca & tucsat cath doibh & do brised in cath la feruibh Muman & do marbad IIII. C. {folio L 150a2} dona buannadhuibh & da socraidi. Ocus nir mhair dona X. C. do bhatar Clanna Eogain ag cath Luimnig acht tri C. isin lo-sin. Ocus gabuit rempa ag creachad gacha criche gu rancatar cu Durlus. Ocus tinoluit Ele Tuaiscirt & Éle Deiscirt na coinne cu Durlus do thabhairt chatha doib & Danair an dúnaid leo. O' t-cualatar
p.11h-Uí Luigdech & Eoganacht sín ro thinolsat co Ceallachan da chabair um Cuilen mac Aindiaraidh meic Dunadaigh um thaisech a tuath & do riachtadar in da thuaith-sin cona trein-feruibh ar ghaib & ar colguibh V. C. a lin ag rochtain Ceallachain. Ferthar cath eturra & na h-Eili & ro ghabhadar-san ri Éle in la-sin & ro marbad na buannadh Lochlainn leo & do marbad da C. do Clainn Eogain isin lo-sin. Ro creachsad in crich & nir loiscset in baili. Ocus tiagait rompa gu Caiseal. se C. a lin. Ocus do riacht Donnchad mac Caeim gu Caisiul na g-coindi & do agaill Ceallachan h-é & do chuimhnig a g-caradradh & do gheall a seal don Mumain do & tuarasdal a dingmhala & at-bert an laidh.


text:
- TIOTAL
- An Cuilthionn, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- HCD00321
- ÀITE
- Fearann an Lighiche
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Bracadal
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12046
- KEYWORDS
- An Cuilthionn
beanntan
sneachd earraich
Fearann an Lighiche
Talaisgeir
Bho ionad faisg air Fearann an Lighiche, air an rathad eadar Port nan Long agus Talaisgeir, a' coimhead gu deas, 's an sneachd ag aiteamh as t-earrach, tha Donnchadh Mac a' Phearsain air dealbh mìorbhaileach a thogail den Chuilthionn - an sreath bheanntan eireachdail anns an Eilean Sgitheanach. Bidh an Cuilthionn a' tàladh luchd coiseachd, luchd sreap agus luchd amharc bho air feadh an t-saoghail. Tha fichead Rothach (mullaichean os cionn 3000 troigh) anns a' Chuilthionn Dubh, nam measg Sgùrr nan Gillean òirdheirc (a' chiad dìreadh dhith air clàradh ann an 1836), Sgùrr Laghain (the Inaccessible Pinnacle), Sgùrr Dearg, agus Sgùrr Alasdair - mullaichean a chaidh an sreap, a chaidh an togail ann an dealbhan agus a chaidh an sìorrachadh ann am bàrdachd
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Caol Loch Aillse
Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- PC_RAMSAY_025
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1960an
- CRUTHADAIR
- William J Grant
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- William J Ramsay
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29730
- KEYWORDS
- baile
Talla Phoblach
ceann-uidhe rèile
rathad
Tha an dealbh a' toirt seachad sealladh math de Chaol Loch Aillse sna 1960an. B' e ceann-uidhe an rèile agus an cidhe a chaidh fhosgladh ann an 1897 an t-adhbhar gun do dh'èirich soirbheachadh agus an àireamh sluaigh sa bhaile. Thàinig An Caol an uair sin gu bhith na phrìomh phort dha bàtaichean smùid, agus a' phrìomh shlighe a dh'Eilean a' Cheò. Tha fios gun robh talamh ri fhaotainn air prìs reusanta aig toiseach cùise a' toirt cothrom air togalaichean susbainteach, bùithtean agus taighean-òsta a thogail. Chaidh Talla Phoblach a' Chaoil, a chithear gu h-ìosal air an làimh dheis, a thogail air an 18mh Giblean 1932. Tha an rathad a chithear air beulaibh na Talla a' ruith a-mach às a' bhaile gu ruig Bada Call, agus an uair sin a' leantainn air dhan Phloc no a Bhaile Mac Ara. Tràth sna 1970an chaidh rathad fhosgladh ris a' chosta a bha a' tairgsinn slighe dhìreach à Baile Mac Ara dhan Chaol


text:
Is iad so lucht cóimíicca144 Chlainni Ceallaig:145 h-I Duibgind,146 ocus h-I Geibendaig,147 ocus Mé Cathail,148 ocus Meg Floind,149 ocus Muinter Murchadan;150 ocus Cland Aedagáan,151 no cur druideadur re h-Ollamnacht an aird-righ.152
Trian cuigid153 a n-duthaid co bráth do bunad. Ocus trian cacha taisceada talman, dá fhuigter154
p.64a falach, no fudomain do na fianaib sin; ocus trian érca155 cach éin fhir d'a muintir, da faicfigther d'aicmi in aird-rig.
Trian cach turchairthi da ticfad a cuanaib Connacht156 do'n chlainn maicni sin.
p.66
Marasgalacht a shluaig ag na saer-clannaib o Charaid co Luimnech,157 a Laignib, ocus a laech Mhumhain.
Sluaiged Erraig ocus Fodmair158 d'anacal ar na h-aicmedaib sin, can comus a n-iarrata d'á n-aindeoin.
Ni fiada fear do'n chuiged159 ar na fineadaib, acht mad Maineach eli d'á fhiadnugadh.
Mad faidi na caecais ar mís sluaiged Connacht,160 comas teachta d'á tig ag na Mainechaib.
Gid mór líte do líter161 do lucht gaidi orra, ni dlegaid acht aen fer, na ain-testa d'a shéna, no d'a suigiugadh.
Cach sochar162 dá suidhighid leabair d'Airgiallaib, a leithéid d' O'Cellaig o Chonnachta.
Is iad so .vii. n-oirrigi163 O Máine, .i. O Conaill,164 ocus is inand dúchi do ocus do MáCnáimhíin165 ocus d' O Duburrla;166 orriga na n-Anmchadach,167
p.68.i. Muintir Madadan:168 Riga Maenmaigi,169 .i. Muintir Nechtain,170 ocus h-I Mailalaid.171 Ocus ata tuarusdal o ri Erenn, gid ingnad, do rigaib O Fiachrach Finn172 sech rigaib O Maine.
p.70
Na sé Sogain173 co n-a trícha, ge bé aicmi acu d'á faemaid tigernus, as orrig re fead a thigernuis h-e, .i. Cinel Rechta, ocus Cenel
p.72Trena, ocus Cenel Luchta, ocus Cenel Fergna, ocus Cenel n-Domangein, ocus Cenel n-Geigill: trí h-orra ar Sil Crimthainn Cháil,174 dá orrig d'á shíl féin, ocus orrig do Shil Muireadaig.175 Is iad so an triur sin, .i. h-I Mailruanaid,176 ocus h-I Muroin,177 ocus h-I Chathail.178
p.74
Rig an Chalaid,179 o'n Móin Inraidech180 co Cluain Tuaiscirt na Sinda,181 .i. mac Gilliduib;182 h-Ua Laegachain, no Laegog,183 flaith na find tricha sin.
Seacht flaithi O Máine,184 .i. Mac Eidigan,185 flaith Clainni Diarmada; ocus Mac Gilli-Enan,186 flaith Clainni Flaithemail, ocus
p.76Muindtir Chinaith,187 ocus Flaith Clainni Breasail .i. Muinnter Domnallan,188 ocus Flaith Clainni Duibgind,189 .i. O Duibgind, ocus Ó Gabrán190 ar Dail n-Druithni, ocus Ó Docomlan191 ar Rinn na h-Eignidi ocus Ó Donnchada ar Aib Cormaic Maenmuigi;192 O Mailbrigdi,193 .i. flaith na Bredcha, an tuath as uaisli a n-Ib Maine.
Seacht prim-chomarbada194 O Maine, .i. Comarba Cluana Ferta,195
p.78ocus Comarba Cilli Mian,196 ocus Comarba Cilli Tulach,197 Comarba Cilli Cumadan,198 ocus Comarba Camcha Brigdi,199 mar a m-baister popal O Maine ocus Comarba Cluana Tuaiscirt na Sinda,200 d'ár ab dual rigad Sil Cellaig,201 ocus Comarba Cluana Cain Cairill.202
Baisded Sil Maine do Brigid,203 ocus gen co beirter an baisded and, comus phingni baisdi da thabach ag a comarb o na h-aicmeadaib sin; ocus a roinn ar tri a muig: a trian di féin, ocus a trian do Druim Drestan,204 ocus a trian do Cluain Emain.205
p.80
An sgreaball ongtha206 o gach Maineach do Cromthar Aed Anmchadach.207
Adlucad Sil Cairpri Cruim208 do Chluain mic Nois, ocus do Chiaran; A chain do Chiaran, 'na (no d'á) chenn sin. Seacht m-baili deg d'fhearand t-saer a n-Ib Maine aigi.209
Sgreball caethrech210 uatha do Grellan, edir mnai ocus fir, o h-Sil Maine.
A ceannus catha ag Grellan, .i. an Bachall Greallain, no a h-innsamail, a m-brataig rig O Maine.211
p.82
Seacht m-bruit ó'n banrigain do Cairig Deargan212 cacha bliadna, ocus pinginn o gach ingin Mainig, re cois cána Ciarain.
Cach cis do bo dual do na cineadaib si do thabairt do Padraig, asa beith o Glun Padraig213 co Glaisi Uair,214 ag Cairill, ocus asin sair co Sinaind215 ag Greallan ocus ag Padraig.
Dear-thuatha O Máine re forgnam,216 .i. Dealbna217 o Ath Liac co Succa,218 mar a m-bruchtann as a tobar ag Sliabh Formaili.219 Catraig Suca, o Thuaim Catraig220 uachtarach co Portaib Fidigi,221
p.84da cac taib do'n t-Suca; ocus Corco Moncho,222 ocus Dal n-Druithni,223 ocus fir Muigi Sein-chineol,224 no cor' shuigigid saer-clanda225 ina n-inadaib d'a n-eisi; ocus Muintir Milcon;226 ocus do fhedfaidís aird-riga O Maine meadugad císa ar na clann-maicnib sin; Muintir I Mailfhinnain227 tré na n-deoraigecht; ocus ataid bailti228 nár
p.86airmimar d'Feraib Bolc is na crichaib sin re fognam do na flaithib, ocus fa lucht freasdail ocus fir duchais do rigaib O Maine. Cadanaig na Fead229 co n-a fineadaib, ocus iarsma Fear m-Bolg aes fedma duchusa O Maine.
An marasgalacht sluaig230 d'O Conaill231 ocus do Mac Eidigain.232 An taisigecht scuir233 ag h-Ib Fiacrach Find, ocus ag Sil Sogain.234
Cuid h-I Cheallaig do dóirrseoracht rig Connacht d'Ib Fiachrach Find.235
Taisigecht allaid236 h-I Conchobair a h-ucht h-I Chellaig ag Dail n-Druithni.237
Roind an aird-rig can uireasbaid ag Ua Urain238 Cluana Ruis.239
p.88
A thaisigecht com-óil ag Ib Lomain.240
An cul-choimed241 ag Clann Indrechtaig242 ocus ag Sil m-Brain ocus Aililla243 co n-a n-aicmedaib.
An taisigeacht eallaig244 co n-a cornaib ocus co n-a fithchellaib, ocus co n-a failgib, co n-a h-ór ocus co n-a h-airged ag Clannaib Flaitheamhla.245
Na h-airm ocus na h-eidig ag Clannaib Bresail,246 ocus is leo comrag coitchend do fhregra tar cend O'Maine, re cach coiccrich coimigthig.
Tigernus cacha droingi bias ag digail easonorach h-Ua Maine do Sil Crimthain Cail, .i. do Crumthann, ocus do Clann Aedagan;247 ocus as leo comus na cath do corugud, ocus dul a n-inad aird-rig is animreasain. Is a timcheall Shogain thimsaigid cach uili co h-imreasain, uair is iad as corp lathair catha do chach.
Re h-Aes m-Brengair248 rachtus249 an aird-rig, ocus le h-Aib Draignen250 Aird na Cno251 coir na Clann-Maicne.
p.90
Na conarta ag Crumthann. Cuid h-Ui Ceallaig do conartaib h-Ui Conchobair ag Ib Teimnein Muilind Glaisni.252 A iarann for Aib Tuathaig253 Eachdroma,254 ocus for Aib Baedain Badna.255
Doirrseoracht an aird-rig ag Clannaib Indrechtaig ocus is le h-Aib Brain a bunadus.
A rigad ocus a aith-rigad a h-ucht h-Ua Maine ag Clannaib Diarmada, ocus ag Ib Cormaic Maenmuigi, ocus ag Muintir Mithigen256 .i. ocus comarbad Chluana Tuaiscirt.
A thaisigecht scuir ag Sogan. Le Cenel Aeda257 oilemain a each. Le deiscert Echtgi258 oilemain a chon. Le Dail n-Druithne imarchur a fhina o chaladaib an iarthair co h-isdagaib an aird-rig. Le h-Aib Docomlain259 denam a forgneama, iter tigib ocus taeb-chomach, a tri h-isdagaib uachtaracha an aird-rig. Le Bolg-Thuathaib Bagna denam a isdad is na portaib ichtaracha. Le trichaid ced an Chalaid a maeraigecht, edir chis ocus tabach.
A uagra catha ar Crumthann. A coindobrain, ocus a iascairecht
p.92do'n taib thuaid do Fhid Mónach.260 Biathad a graidi ocus a comed ar Bolg-Thuath Echthgi. Gach uili opair rigus a leas ocus tidlaicfis beos a gabail o Cathraigi,261 acht na curter as a tigernus iad.
A cro catha, ocus tairisi a taisceda ocus coimead a giall is in Bretaig.262
A cruitiredha, .i. h-Ui Longargain263 o Baile na Banabai,264 ocus a chornaireada o Lis na Cornairega,265 .i. h-Ui Sídhachain.266
A chongmhail 'na inad rig, ocus a chomairci for ri Caisil, uair is i slánaighecht rig Caisil congbus ri h-Ua Maine ó Shil Muireadaig.267 Conad airi sin is geis do ri h-Ua Maine fogra catha ar Eoganacht.268
Tuarustal rig Connacht re comháiremh do ri h-Ua Maine (uair is beg theid d'á chís ar chomhadhaibh), amhail adh rubhradh ann so:
- Dligid ri h-Ua Maine, an mal,
Dech n-eich tar saebh srothaib sál,
Dech n-goili re gnimh fergi ag fuin,
Dech meirgi ocus .x. matail. Finit.
p.25


text:
TGSI-018 stainless stàilinn tactile stiall / stiùiridh stiallan / tactile stiallan le dubh PP cuir a-steach
Goirid Tuairisgeul:
Dearbh-aithne: JBP TACTILE COMHARRAN Adhbhar: Gus stiùiridh stiùireadh no cunnart rabhadh ann Airport, Stèisean na Rèile, Phoblach slighe-coiseachd, Sgòthan Rèile, Shopping Mall, staidhrichean agus rampaichean do dhaoine le lèirsinn lùghdaichte. Stuth: 304/316 / 316L Stàillinn (Marine Choitcheann) Tactile Ground Bàrr Comharra Greighe / Strip / Plate / Tile Sònrachadh: 25x35x5 mm / 35x280x5mm pasgadh: Coitcheann às-mhalairt chartan, 240 aonadan / CTN; 360 aonadan / CTN; 720 aonadan / CTN (no pearsanta pasgadh) Price: $ 0.45- $ 0.8 MOQ: 100 ...
bathar Detail
Sònrachaidhean
bathar Tags
Dearbh-aithne: JBP TACTILE COMHARRAN
Adhbhar: Gus stiùiridh stiùireadh no cunnart rabhadh ann Airport, Stèisean na Rèile, Phoblach slighe-coiseachd, Sgòthan Rèile, Shopping Mall, staidhrichean agus rampaichean do dhaoine le lèirsinn lùghdaichte.
Stuth: 304/316 / 316L Stàillinn (Marine Choitcheann) Tactile Ground Bàrr Comharra Greighe / Strip / Plate / Tile
Sònrachadh: 25x35x5 mm / 35x280x5mm
Pacadh: Coitcheann às-mhalairt chartan, 240 aonadan / CTN; 360 aonadan / CTN; 720 aonadan / CTN (no pearsanta pasgadh)
Price: $ 0.45- $ 0.8
MOQ: 100 aonadan
Beachdan: Dearbhaich le gach aon de Astràilia agus an Sealainn Nuadh Inbhean (AS / NZS: 1428), Slip-dhìonach agus diofar dhealbhaidhean & stuthan. Furasta a stàladh, UV stàball.
Tha sinn comasach air a bheil sampaill mar do dealbhadh an uair sin a chur orra gus thu aig ar cosgais (chan eil peutant pàtrain). Sample cosgais thèid an còmhdach leis dhuinn cho fada 'eil mould ùr a-steach. Tha sinn a 'creidsinn gum bi sinn as fheàrr agad Com-pàirtichean ann an seo an cumail.
Comas: 180 tunna / mhìos
Teisteanas: ISO9001: 2009 & TS16949: 2009
OEM seirbheisean ri fhaotainn
A t-saoghail clas Dèanadair & sholaraiche chall cèir Castings tasgadh ann an carbon stàilinn agus alloy stàilinn, 'S e aon de na mòr-sgèile proifeiseanta tasgadh sheulachaidh riochdachaidh buinn ann an Sìona. Castings againn a tha às-mhalairt do na margaidhean ann an Astràilia, New Zealand, an Roinn Eòrpa, Ameireaga, etc.
Tha ar prìomh Tha stuthan: Tactile comharran, rèile pàirtean, trèana phàirtean, auto sheulachaidh pàirtean, innealan togail pàirtean, uidheam throm co-phàirtean, fiaclan agus adapters, comhairle agus prìneachan, etc.
OEM sheulachaidh a-seirbheis ri faotainn a rèir riatanasan an luchd-cleachdaidh
Castings Tuairisgeul:
Casting Process: Lost Wax Bhùth / Tasgadh Bhùth / Soluble Glass Precison Bhùth
Casting Tolerance: ISO / GB CT9
Casting Comas: Balla tighead thairis 8mm, fad nas lugha na 1 meatair, cuideam eadar 100gram agus 100kgs
Casting Material: Plain Carbon Steel, Ìosal alloy Steel
Casting Coitcheann: ISO, din, GB, AAR, BS.
Teisteanas: ISO9001: 2002, TS16949: 2002
Casting Feartan:
1) Lost cèir phròiseas, tasgadh Castings Soluble glainne phròiseas dealbhaidh
2) Stuthan: carbon stàilinn, alloy stàilinn, inneal stàilinn
3) ISO9001, TS16949 Fùirneis
4) a dhèanamh le luchd-obrach eòlach teicnigeach
5) Tarsainn a 'gabhail ri òrdughan
6) Riochdachadh comas: 1800ton gach mìos
7) Perfect deuchainn comais
8) Sàbhailteachd / càileachd aonta: din, ANSI, ASTM, BSI, CNS, JIS
9) Special leigheas: lìomhaidh, plating, agus coimhthional


text:
Taic dibhe is drugaichean
Chaidh £700,000 a thoirt do Cho-bhanntachd Deoch-làidir agus Drugaichean Innse Gall.
Tha an t-airgead, bhon riaghaltas, airson na h-ath bhliadhna ionmhais.
Thèid a chleachdadh airson feuchainn ri daoine aig a bheil trioblaidean a chuideachadh tràth agus siostam taic a thabhann orra.
Chuir cathraiche na buidhne, an Àrd Inspector Gòrdan MacLeòid, fàilte air an airgead.
Feum
Bha e ag ràdh gun urrainn dhaibh mòran feum a dhèanamh leis air feadh nan eilean.
Thuirt Stiùiriche nan Seirbheisean Sòisealta aig Comhairle nan Eilean Siar, Iain MacAmhlaigh, gu bheil deoch-làidir na thrioblaid nas motha na drugaichean anns na h-eileanan.
Thuirt e gun deigheadh an t-airgead gu iomadh buidheann.


text:
Tags
- a' ghearmailt
- alba
- an Roinn-Eòrpa
- an samhradh
- an t-earrach
- baile
- ban-dia
- biadh
- blogaichean
- boireannaich
- bàrdachd
- cabadaich
- calanas
- ceòl
- colann is anam
- comann
- creideamh
- cànan
- dùn èideann
- eabhra
- ealan
- eileanan
- figheadh
- furachas
- Gàidhlig
- ionnsachadh
- ladainn
- leabhraichean
- lios
- litreachas
- obair fearainn
- polataigs
- seann ghreugais
- siubhail
- snìomhadh
- spòrs
- teagasg
- toiseach
- àiteachan
- àrainneachd
Tag Archives: baile
A’ chuibhle a’ tionndadh
Bha mi airson barrachd innse dhuibh mu na saor-laithean againn ann an Ìle, ach an-dràsda fhèin tha mi cho toilichte le cuid de na rudan a tha a’ tachairt aig baile, agus a’ faireachdainn cho beò na mo … Cum ort a leughadh
Air a phostadh ann an Uncategorized Air a thagadh an samhradh, baile, biadh, colann is anam, lios, obair fearainn, spòrs Sgrìobh beachd
Cuairtean
Nuair a bha mi a’ meòrachadh mu Athena o chionn ghreis, thàinig rudan eile nam cheann cuideachd, beachd a’ leantainn ri beachd eile… Sgrìobh mi rud beag anns an alt sin mu dheidhinn a’ cheangail a tha aig Athena ri … Cum ort a leughadh
Air a phostadh ann an Uncategorized Air a thagadh an t-earrach, baile, ban-dia, colann is anam, creideamh, furachas Sgrìobh beachd
Snàmh
Nuair a dh’ innseas mi gur àbhaist dhomh dol a shnàmh trì tursan gach seachdain, cuiridh a’ mhòr-chuid de na daoine an aon sheòrsa cheistean orm: Cia mheud slat no mìle a bhios tu a’ snàmh? Dè cho luath bhios … Cum ort a leughadh
Air a phostadh ann an Uncategorized Air a thagadh baile, comann, furachas, spòrs Sgrìobh beachd
Sràid Luise, neo: Am baile is mi-fhìn, pàirt 1
Aon de na rudan a tha mi air cur romham airson na bliadhna seo, ’s e mo cheangal leis a’ bhaile seo ath-nuadhachadh. Nuair a ghluais mi an seo còig bliadhna deug air ais, bha am baile seo, Wuppertal, na … Cum ort a leughadh
Air a phostadh ann an Uncategorized Air a thagadh an t-earrach, baile, furachas Sgrìobh beachd


text:
Soisgeul Mhata 10
1Agus air gairm a dhà-dheisciobal-dheug da ionnsaigh, thug e cumhachd dhaibh an aghaidh nan spiorad neòghlan, gu an tilgeadh a‑mach, agus a shlànachadh gach gnè easlaint, agus gach gnè eucail.
2Agus is iad seo ainmean an dà‑abstol-dheug; an ciad fhear, Sìmon den goirear Peadar, agus Anndras a bhràthair, Seumas mac Shebede, agus Eòin a bhràthair;
3Philip agus Bartolemèus, Tòmas, agus Mata an cìs-mhaor, Seumas mac Alphèuis, agus Lebèus don co‑ainm Tadèus;
4Sìmon an Canàanach, agus Iùdas Iscariot, an neach fòs a bhrath esan.
5Chuir Iosa an dà‑fhear-dheug seo a‑mach a’ tabhairt àithne dhaibh, ag ràdh, Na gabhaibh gu slighe nan Cinneach, agus na rachaibh a‑steach do aon bhaile a bhuineas do na Samaritanaich:
6Ach gum b’fheàrr leibh dol a dh’ionnsaigh caoraich chaillte taigh Israeil.
7Agus air imeachd dhuibh, searmonaichibh, ag ràdh, Tha rìoghachd nèimh am fagas.
8Lèighsibh an dream a tha tinn, glanaibh na lobhair, dùisgibh na mairbh, tilgibh a‑mach na deamhain: an asgaidh fhuair sibh, an asgaidh thugaibh uaibh.
9Na solairibh òr, no airgead, no umha nur sporanan;
10No màla a‑chum ur turais, no dà chòta, no brògan, no bataichean: (oir is airidh am fear-obrach air a lòn).
11Agus ge bè air bith cathair no baile don tèid sibh a‑steach, feòraichibh cò a tha na dheagh-airidh innte; agus fanaibh an sin gus am fàg sibh an t‑àite sin.
12Agus nuair a thig sibh a‑steach do thaigh, beannaichibh dha.
13Agus mas airidh an taigh sin, thigeadh ur sìth air; ach mura airidh, tilleadh ur sìth dur n‑ionnsaigh fhèin a‑rìs.
14Agus ge bè neach nach gabh ribh, agus nach èisd ri ur briathran; air dol a‑mach as an taigh, no as a’ bhaile sin dhuibh, crathaibh dhibh duslach ur cas.
15Gu deimhinn tha mi ag ràdh ribh gur so‑iomchaire a bhios staid fearann Shòdoim agus Ghomorrah ann an là a’ bhreitheanais na staid a’ bhaile sin.
16Feuch, cuiridh mise sibhse a‑mach mar chaoraich am measg mhadadh-allaidh: air an adhbhar sin bithibh-se glic mar na nathraichean, agus neo-chronail mar na calamain.
17Ach bithibh air ur faicill o dhaoine, oir bheir iad an làimh sibh do chomhairlean, agus sgiùrsaidh iad sibh nan sionagogan:
18Agus bheirear sibh an làthair uachdaran agus rìghrean air mo sgàth-sa, mar fhianais dhaibhsan agus do na Cinnich.
19Ach nuair a bheir iad an làimh sibh, na biodh e na ro‑chàs oirbh cionnas no ciod a labhras sibh; oir bheirear dhuibh, anns an uair sin fhèin, an nì a labhras sibh.
20Oir cha sibhse a labhras, ach Spiorad ur n‑Athar fhèin a labhras annaibh.
21Agus bheir am bràthair a bhràthair fhèin suas a‑chum bàis, agus an t‑athair am mac; agus èiridh a’ chlann an aghaidh am pàrantan, agus bheir iad fa‑near gun cuirear gu bàs iad.
22Agus bidh fuath aig na h‑uile dhaoine dhuibh airson m’ainme-sa: ach, ge bè a bhuanaicheas gus a’ chrìoch, is e seo a thèarnar.
23Agus nuair a nì iad geur-leanmhainn oirbh anns a’ bhaile seo, teichibh gu baile eile; oir gu deimhinn tha mi ag ràdh ribh nach imich sibh air feadh bhailtean Israeil mun tig Mac an Duine.
24Chan eil an deisciobal os cionn a mhaighistir, no an seirbhiseach os cionn a thighearna.
25Is leòr don deisciobal a bhith mar a mhaighistir, agus don t‑seirbhiseach a bhith mar a thighearna: ma ghoir iad Beelsebub de fhear an taighe, nach mò na sin a ghoireas iad e de a mhuinntir?
26Uime sin na biodh eagal oirbh romhpa: oir chan eil nì sam bith falaichte nach foillsichear; agus an cleith nach dèanar aithnichte.
27An nì a dh’innseas mise dhuibh anns an dorchadas, labhraibh e anns an t‑solas; agus an nì a chluinneas sibh anns a’ chluais, searmonaichibh e air mullach nan taighean.
28Agus na biodh eagal na muinntir sin oirbh a mharbhas an corp, ach aig nach eil comas an t‑anam a mharbhadh: ach gum bu mhò a bhios eagal an Tì sin oirbh, as urrainn an corp agus an t‑anam a mhilleadh araon ann an ifrinn.
29Nach eil dà ghealbhan air an reic air feòirling: agus cha tuit a h‑aon dhiubh air an talamh as eugmhais freasdal ur n‑Athar-se.
30Ach tha eadhon fuilteanan ur cinn uile air an àireamh.
31Air an adhbhar sin na biodh eagal oirbh; is fheàrr sibhse na mòran ghealbhan.
32Uime sin ge bè a dh’aidicheas mise am fianais dhaoine, aidichidh mise esan mar an ceudna am fianais m’Athar a tha air nèamh.
33Ach ge bè a dh’àicheas mise am fianais dhaoine, àichidh mise esan am fianais m’Athar a tha air nèamh.
34Na measaibh gun tàinig mise a chur sìthe air an talamh: chan ann a chur sìthe a thàinig mi, ach a chur claidheimh.
35Oir thàinig mi a chur duine an aghaidh a athar, agus na nighinn an aghaidh a màthar, agus bean a’ mhic an aghaidh a màthar-chèile.
36Agus is iad muinntir a theaghlaich fhèin a bhios nan naimhdean do dhuine.
37An tì a ghràdhaicheas athair no màthair nas mò na mise, chan airidh orm e: agus an tì a ghràdhaicheas mac no nighean os mo chionn-sa, chan airidh orm e:
38Agus an tì nach glac a chrann-ceusaidh, agus nach lean mise, chan airidh orm e.
39An tì a gheibh a anam, caillidh e e: ach an tì a chailleas a anam air mo shon-sa, gheibh e e.
40An tì a ghabhas ribhse, gabhaidh e riumsa; agus an tì a ghabhas riumsa, gabhaidh e ris an tì a chuir uaithe mi.
41An tì a ghabhas ri fàidh ann an ainm fàidh, gheibh e duais fàidh; agus an tì a ghabhas ri fìrean ann an ainm fìrein, gheibh e duais fìrein.
42Agus ge bè a bheir cupan de uisge fuar a‑mhàin ra òl do aon den mhuinntir bhig seo, an ainm deisciobail, gu deimhinn tha mi ag ràdh ribh nach caill e air chor sam bith a dhuais.


text:
Stailc Chal Mac dheth
10 An t-Iuchar 2015 Ùraichte aig Ùraichte aig
Chaidh stailc a bha gu bhith ann am measg luchd-obrach Chaledonian Mhic a' Bhriuthainn Dihaoine a chur dheth, 's Riaghaltas na h-Alba air aontachadh dàil a chur air a bhith a' cur sheirbheisean-aiseig a' chosta an iar a mach gu tairgse.
Às dèidh dhaibh luchd-siubhail a ghluasad gu seòlaidhean eile agus clàr-ama èiginneach a dhealbhachadh, tha Cal Mac a-nis a' feuchainn ris na clàran-ama àbhaisteach aca ath-stèidheachadh cho luath 's a ghabhas.
Tha Shona NicDhòmhnaill ag aithris.