text:
Calann Enair. Enbliadain
x. ar fhichit & v. cet & mile
5] ais an Tigerna.
O Síaghail ollam leighis Innsi hEogain mortuus est.
Caislen Beoil Leice do ghabail
d'Aodh Buide O Domnaill
8] et buaidhred an tire do thecht as sin co mor.
Donnchad mac Toirrdelbaig meic
Taidc h. Briain tanuisde
10] Tuadmuman, cend fedhna maith et fer denma enigh & uaisli, do
11] dol d'ecc an bliadain-si.
Mag Carrthaig Riabach .i. Domnall
mac Fingin meic
13] Diarmata, tigerna Ó Cairbre et fer enig coitchinn d'ecsib & d'aos
14] gacu cerde & fer tuc gairm sgoile d'feroib Erenn, do dol d'ecc
15] in hóc anno.
Mac h. Docartaig .i. Niall mac Conchobair Carraig mortuus est.
Diarmait mac Seain meic Aodho mec
Maoilruanaidh, duine
18] dob eile & dob firuaisle do slicht Maolruanaid Meic Donnchada,
19] {folio 80a} d'eg.
Cocad mor a Tír Conoill an
bliadain-si itir O nDomnaill
21] & a mac .i. Maghnus O Domnaill, et O Domnaill do cur shluaig
22] moir a n-enait & dol a nduthaig Maghnusa & an tir do milled
23] do et mac Donnchada Chaoich Meg Uidir, duine uasal maith
24] d'Feroib Manac, do marpad aran sluaigedh-sin ar imruacad a
25] n-ucht Sgairbe Bechóige; et Maghnus do thecht a Tir Aodho
26] iar sin & moran don tir do milledh.
Mac Uibilin .i. Cormac, cend
féthno maith et fer enig
28] coitchinn, d'fagbail bais co hobann in hóc anno.
Sluaigedh leisan nGiuisdis
Saxanach .i. Uilliam Sgeimeltún
30] a Tir Eogain et O Domnaill do dol na coinne et caislen Chinn
31] Aird do brised et an tir do milledh, & Brian mac Lochlainn Meic
32] Shuibhne Consabla galloclaech Iarla Urmuman do marbhadh a
33] mbruigin aran sluaigedh-sin.
p.678
Illann Buide mac Maoilsechlainn
meic Illainn Meic an
2] Legha, saí re leigius, d'ecc in bliadain-sin.
Sile Óc ingen Cairbre h.
Birnn, ben a haoisi & a hinbhe
4] dob ferr dealp & daonacht & deighbhesa da tanic d'inghin taoisigh
5] do Shiol Muredaig meic Fergusa 'na coimre, d'fagbail bais et a
6] hadhnacal a Ros Chumain a n-othurlighe a sen et a sinnser.
Tuathal mac Í Dhomhnallain
Mhachaire Maonmuighi
8] mortuus est.
Gilla Patraic mac Ádhoimh Meic an Baird mortuus est.


c: text/html

text:
- TIOTAL
- Abhainn nam Manach aig Ceann na Craoibhe, A' Mhanachainn
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_5983
- ÀITE
- A' Mhanachainn
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mhòraig
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37619
- KEYWORDS
- drochaid
Abhainn nam Manach
Drochaid Lovat
Tòmas Telford
innleadair
A' Mhanachainn
Siorrachd Inbhir Nis
A9
Chithear anns an dealbh-chamara seo, sealladh de Dhrochaid Lovat thar Abhainn nam Manach aig Ceann na Craoibhe anns a' Mhanachainn, Siorrachd Inbhir Nis. Chaidh drochaid a thogail tarsainn na h-aibhne seo an toiseach ann an 1814, fo stiùir Thòmais Telford; an t-innleadair iomraiteach Albannach. Bha i na pàirt den A9, am prìomh rathad a' dol gu tuath, mus deach Drochaid Cheiseig a thogail ann an 1982.
Chithear coig bàtaichean beaga air a' bheulaibh, is iad air an ceangal

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Hondùras
'S e dùthaich ann am Aimearaga Mheadhanach a tha ann an Hondùras[1] (IPA: hɑnˈduːrəs). B' àbhaist ainm eile a bhith oirre: Hondùras Spàinnteach (Spanish Honduras sa Bheurla ). Mar sin dheth cha robh measgachadh ann le Hondùras Bhreatannaich (British Honduras sa Bheurla), a-nise Beilise. Tha crìochan aice le Guatamala san iar, le El Salbhador san iar-dheas agus le Niocaragua san ear-dheas. Tha an Cuan Sèimh san taobh a deas, agus an Gulf of Honduras, pàirt den Mhuir Charaibeach, san taobh tuath.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chuireadh às do tràilleachd an seo ann an 1824.[2]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ UNICEF


text:
Comhairle Shiorrachd Rinn Friú
Ceantar chomhairle de chuid na hAlban is ea Comhairle Shiorrachd Rinn Friú.
Bailte[athraigh | athraigh vicithéacs]
- Achadh an t-Sruthain, Ach na Feárna, Arascain
- Baile na h-Eaglais , Baile an Easbaig, Baile Chlarc, Baile Iain, Baile Néill, Baile Úr na Maoirne, Bagh nan Uaimhean, Baile Raghnaill
- Ceann a' Bhárra, Cille Pheadair, Coille an Dail, Cill Bhearchain
- Dail Bhaile Dhealgaiche, Dún Matilda
- Grianaig, Giofnag, Guireag
- Innis Fhionghain, Inbhir Chip
- Loch Eanach
- Páislig, Port Ghlaschú
- Rinn Friú, Rann Feóirling


text:
Pìos eile den t-saoghal ‘mas fhìor’ a’ tighinn beò dhomh
Choinnich mi le Lughaidh bho Fòram na Gàidhlig an-dè taobh a-staigh an leabharlann aig Oilthigh Roazhon. Sheall e dhomh na leabhraichean Ceiltis agus badan eile a bhios feumail dhomhsa agus an uair sin thèid sinn sìos dhan roinn Ceiltis far an robh coinneamh agam aig leth uair an dèidh dhà.
‘S e duine gasda a th’ann an Lughaidh agus bha e a’ bruidhinn Gàidhlig rium a’ mhòr chuid den ùine ach chan eil beagan Fraingis a’ cur dragh orm nas motha. Tha Lughaidh air a bhith ann an Roazhon ochd bhliadhna agus a-nis tha an ollamhachd aige a’ tighinn gu crìoch. Cuiridh sinn coinneamh air dòigh gach seachdain agus mus till mi gu Inbhir Narann tha mi an dòchas gum bi mise a’ bruidhinn beagan Breatnais a nì ciall dha.
As dèidh Lughaidh fhaicinn bha coinneamh agam le an Aotrou (Mgr) Frances Faverau, Kelener Brehoneg – Yezh ha lennegezh, (Professeur de Langue et literature bretonnes, sa chànain eile) agus chuir an duine còir sin a h-uile càil air dòigh air mo shon. Bidh mise a’ dhèanamh clasaichean Sìobhaltachd Cheilteach, Breatnais, Gaeilge agus beagan a bharrachd Fraingis le roinn eile den Oilthigh. Bidh sin dìreach sgrathail fhèin math, gu dearbh tha mise air mo dhòigh glan eadhon nuair a thuirt ollamh dhomhsa, ‘Tha agad òraid de 20 mionaid a thoir seachad ann an cola-deug, air….mmmmm, ‘dévolution écossaise.’’
‘Chan eil ach fichead mionaid’, ars mise.
Uill chan eil clasaichean agam an-diugh agus tha e grianach agus beagan nas blàithe leis a sin tha mise a’ dol a-null dhan Mhetro agus an uair sin bidh aon den tramaichean fo thalamh gam thoirt dhan bhaile.
Mar sin leibh an-dràsta.


text:
- TIOTAL
- Bogsa chomharran Drochaid Welsh le 17956 agus 14416
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_795
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 2 An t-Sultain 1938
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- W S Young
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27503
- KEYWORDS
- Rèile na Gàidhealtachd
HR
einnsean smùide
HRS
Bogsa chomharran Drochaid Welsh le 14414 (air thoiseach) agus 17956 ann an làithean LMS.
'S e 'Small Ben' Clas 4-4-0 a bha le Rèile na Gàidhealtachd roimhe a th' ann an 14416. Chaidh a togail le Companaidh Locomotive Bhreatainn a Tuath dha rèile na Gàidhealtachd san Iuchar 1906. Chaidh Àir. 54416 aig BR a thoirt dhith ach cha robh e oirre riamh oir chaidh a briseadh suas aig Ionad-obrach Loch Gorm c 1948. 'S e 'Clan Goods' a th' anns an locomotive eile. Chaidh a togail le Hawthorne Leslie dhan HR sa Ghiblean 1918 mar 75, agus 17956 fon LMS agus an uair sin 57956 fo BR. Chaidh a toirt a-mach à seirbheis sa Ghiblean 1950.
Dh'fhosgail Rèile Inbhir Nis & Inbhir Narann stèisean ann an Inbhir Nis an toiseach air 7 An t-Samhain 1855 agus dh'fhàs e gu bhith na ionad rèile na Gàidhealtachd le slighean a' dol gu deas gu Peairt agus nas fhaide; an ear gu Obar Dheathain, an iar gu Caol Loch Aillse agus gu tuath gu Inbhir Ùige. Tha e fhathast fosgailte


text:
Cìopras
Ma tha thu lorg na craoibhe, feuch sìpreis
'S e eilean is dùthaich ann an Àisia a tha ann an Cìopras[1][2][3][4] neo Cìoprus[5] neo Cuprus ((Greugais: Kύπpoς (Kýpros); Turcais: Kıbrıs; Beurla Cyprus). 'S e Nicosia am prìomh-bhaile a tha aice. Tha an t-eilean ainmeil airson an sgaradh aige eadar na Grèigich is Turcaich air, ach tha coimhearsnachd mhòr air aig a bheil Beurla mar cànan màthaireil, gu h-àraid sna resorts agus bunaitean an airm.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ An Tuil: Anthology of 20th-century Scottish Gaelic Verse, duilleag 391
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ The Collected Poems and Songs of George Campbell Hay


text:
Tha còmhlan-cluich Glencraig air a bhith cluichd aig dannsaichean o chionn còrr agus fichead bliadhna, ’s tro na bliadhnaichean sin tha iad air cliù a chosnadh ann an iomadh àite – an Ruis, Astràilia ’s an Ear-Mheadhan ’nam measg.
Is iadsan Nicol McLaren (bogsa-ciùil), Niall Caul (bogsa-ciùil), Gòrdon Howe (fidheall), Isobel Hodgson (piàna), Iain Sinton (beus-fhidheall) agus Raibeart Simpson (drumaichean).
Gheibhear beachd o thiotal an CD air cò dha bu fhreagarraiche a bhitheadh e, oir se Old Time Dances: Ah ’m Dancin (CDTRAX 369) a thug an luchd-ciùil air. Am measg nan dannsaichean tha leithid ‘La Russe’, ‘Student Lancers’ agus am ‘Palais Glide’. Ged as e daoine nas sine a tha buailteach a bhith eòlach air na dannsaichean seo, chan eil leisgeul aig càch gun an ionnsachadh ma tha ùidh aca ann an dannsa, oir tha an CD a’ tighinn le leabhran anns a bheil gach ceum air a mhìneachadh.
Dh’fheumadh beagan eòlais a bhith aig an leughadair air an leithid, ge-tà, gus a chleachdadh. Tha fiosrachadh inntinneach san leabhran cuideachd mu eachdraidh cuid de na dannsaichean.
Chan eil teagamh ann nach eil deagh chluichd air an CD seo. Tha e fìor bheòthail anns na dannsaichean nas luaithe, ’s rinneadh taghadh math de dhannsaichean glè eadar-dhealaichte o linn eile. Chan e CD Gaidhealach a th’ ann ach a dh’aindeoin sin bhiodh e ’na dheagh thiodhlac Nollaig, gu sònraichte do neach nas sine a bhiodh eòlach air na dannsaichean aig aon àm.
A thaobh fuaim agus dòigh cluichd se còmhlan eadar-dhealaichte a th’ anns na Occasionals, agus tha an ceòl-dannsa aca gu math nas fhaisge air an t-seòrsa a chluinnte ann an tallachan air feadh na Gaidhealtachd. Tha iad air a bhith cluichd mar chòmhlan o 1986, ach tha gach neach fa leth cliùiteach mar neach-ciùil tradiseanta. Bidh mòran eòlach air Freeland Barbour (bogsa-ciùil), Ian Hardie (fidheall) agus Gus Millar (drumaichean), ’s tha am banjo, mandolin agus gitàr aig Kevin MacLeòid a’ dèanamh fuaim a’ chòmhlain sònraichte ’s gu math furasta aithneachadh.
Tha mòran dhe na dannsaichean air an CD ùr aca Birling (CDTRAX371) gu math cumanta. ’Nam measg tha ‘Military Two Step’, ‘Circassian Circle’, ‘St Bernard’s Waltz’ agus an ‘Highland Schottische’. Tha na puirt aig Freeland Barbour air an CD gu math tradiseanta ann an cruth, agus cluinnear sreath dhiubh airson ‘Strip the Willow’ a tha fìor thogarrach. Cluinnear cuideachd puirt-phìoba leithid ‘The Highland Wedding’ agus ‘The Australian Ladies’ air an cleachdadh air son ‘Canadian Barn Dance’ a tha cho math ’s a chuala mi riamh a thaobh ruitheim agus togail. Se deagh phreusant a bhiodh ann am Birling do neach sam bith a tha dèidheil air na dannsaichean cumanta Gaidhealach, agus bheireadh e deagh thogail do phàrtaidh Nollaig no Bliadhn’ Ùire.
Gheibhear gu leòr de cheòl beòthail cuideachd air an CD Tillidh Mi (SkyeCD54) le Blàr Dùghlas, a nochd o Mhacmeanmna o chionn ghoirid. Còmhla ris mar sheinneadairean tha Catrìona Anna Nic a Phì, Caitlin NicAonghais, Caitlin Ghreumach agus Iain Mac a’ Ghobhainn, ’s mar luchd-ciùil Aonghas MacCoinnich (pìob), Gòrdon Gunn (fidheall) agus Phil MacAnndrais (gitàr). Tha sgioba de shàr luchd-ciùil á Nashville ri’n cluinntinn còmhla riutha, ’s tha sin a’ dèanamh Tillidh Mi gu math annasach.Se neach-ciùil air leth tàlantach a th’ ann am Blàr, agus se e fhèin a chruthaich na sia òrain agus seachd pìosan-ciùil air an CD.
Tha na h-òrain glè eadar-dhealaichte a thaobh nòis agus cuspair. Aig an toiseach cluinnear an t-òran spioradail on tàinig ainm an CD. Mar a bhiodh dùil, tha òrain-ghaoil gu math tradiseanta ann an cumadh ri’n cluinntinn, ach tha an dealbh a gheibhear san òran ‘Am Pìobaire Misgeach’ a’ dearbhadh gu bheil spòrs cuideachd am measg nan Gaidheal. Se òran socair rèidh mu bhàidh do dh’àite a th’ ann am ‘Barraigh Ghràdhach’, agus deagh eisimpleir dhen alt a th’ aig Blàr air fuinn tarraingeach a chruthachadh, a bhios furasta ri’n gabhail.
Am measg nam pìosan ciùil cluinnear clàradh ùr de ‘Kate Martin’s Waltz’, ’s tha amharas agam gun cluinnear ‘The Ryman Waltz’ a cheart cho tric ann an ùine gun a bhith fada. Tha na sgilean aig muinntir Nashville gu math follaiseach sna pìosan ciùil luath bluegrass, ach tha a’ phìobaireachd aig Aonghas MacCoinnich a’ cur gu mòr riutha.
Bidh ùidh aig iomadh seinneadair ’s neach-ciùil anns na th’ air Tillidh Mi, oir tha e loma-làn de cheòl ’s de dh’òrain a tha ùr agus eadar-dhealaichte ach aig an aon àm furasta ri’n cumail air chuimhne – rud a tha cudromach ma bhios fuinn gu bhith a’ maireachdainn.
San dealachadh, cuimhnichibh gum bi Fèis Celtic Connections a’ tòiseachadh air 17 Faoilleach. Gheibhear am prògram aig www.celticconnections.com agus faodar tiocaidean a cheannach an sin. Tha mi an dòchas gum bi deagh Nollaig agus Bliadhn’ Ùr aig gach neach.
iseabail@lycos.com


text:
Cosgaisean lìbhrigidh mì-reusanta
- 8 An t-Iuchar 2014
Tha fear gnìomhachais às an Eilean Sgitheanach ag ràdh gum feum an Riaghaltas cuideam a chur air companaidhean lìbhrigidh gus cosgaisean nas cothromaiche a thabhann.
Tha Alasdair Màrtainn ag ràdh gun deach £400 iarraidh air airson stuth a chur thuige, rud nach cosgadh ach £15 a chur gu seòladh 10 mìle air falbh air tìr-mòr.
Tha Alasdair Màrtainn a' ruith companaidh foillseachaidh chiùil bhon dachaigh aige ann am Breacais ann an ceann a deas an Eilein Sgitheanaich.
Dh'òrdaich e 1,000 DVD bho chompanaidh sa Ghearmailt a tha a' cleachdadh na companaidh lìbhrigidh, UPS.
Thuirt UPS gun cosgadh e £400 a bharrachd an stuth a chur dhan eilean, ach nuair a thug Mgr Màrtainn dhaibh còd-puist caraid dha a tha a' fuireach ann am Baile Mac Ara, mu 10 mìle air falbh air Tìr Mòr, 's e £15 a chosgais.
"Chan eil ciall ann, o chionn 's, mar a tha fios aig a h-uile duine, tha drochaid ann a-nis agus tha e an asgaidh," thuirt Mgr Màrtainn.
Gu h-àbhaisteach, thuirt e gum biodh cosgaisean lìbhrigidh a bharrachd ri phàigheadh, ach cosgaisean an ìre mhath reusanta: "'S dòcha £10, no £20, eadhon suas gu £40."
Comhairle
Thuirt Mgr Màrtainn gun do thill e chun na companaidh bhon tàinig na DVDan, a' toirt mìneachaidh dhaibh air an t-suidheachadh, ach gun tuirt iad gun robh iad duilich ach gur e UPS a' chompanaidh lìbhrigidh a bhathas a' cleachdadh fad an t-siubhail.
Cha robh UPS càil na bu chuideachaile.
An dèidh bruidhinn ris an dà chompanaidh fa leth, 's gun fuasgladh sam bith air fhaighinn, chaidh Mgr Màrtainn a dh'iarraidh comhairle bho Biùro Comhairleachaidh a' Phobaill.
"Tha iadsan gu math cuideachail," thuirt e. "Tha iad a' dèanamh an dìcheall."
Peanas a' chòd-phuist
Tha Mgr Màrtainn a' cur taic ri iomairt Biùro Comhairleachaidh a' Phobaill, a tha a' cumail a-mach gu bheil mu mhillean duine an Alba - sna bailtean mòra cuideachd - a' fulang 'peanas a' chòd-phuist', mar a th' aca air.
Tha e a-nis ag iarraidh air Riaghaltas na h-Alba ìmpidh a chur air companaidhean lìbhrigidh gus siostam nas cothromaiche a chur an sàs agus stad a chur air peanas a' chòd-phuist.
Chaidh beachd iarraidh air UPS, a' chompanaidh lìbhrigidh, ach cha tàinig freagairt fhathast.


text:
An Dùn
'S e baile ann an Comhairle Shruighlea a tha anns An Dùn (Beurla: Doune).[1] Tha e suidhichte aig bruach Abhainn Teadh mu 8 mìltean air àird an iar-thuath Shruighlea is mu 8 mìltean air àird an ear-dheas Calasraid. 'S e seo na co-chomharran aige: 56° 11′ 24″ Tuath agus 4° 3′ 10.8″ Iar.
Tha na tobhtaichean de sheann chaisteal ann, Doune Castle, a chaidh a thogail anns a’ 14mh linn.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Iain Mac an Tàilleir, "Ainmean-Àite", duilleag 40, Pàrlamaid na h-Alba
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NN 726 016


text:
- TIOTAL
- HR 128 'Loch Luichart' agus 35 'Urquhart Castle' air trèana luchd-siubhail aig Mullach Dhruim Uachdair, An Cèitean 1915
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_020
- ÀITE
- Druim Uachdair
- SGÌRE
- A' Ghàidhealtachd / Siorrachd Pheairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT: Blàr Athall
- DEIT
- 30 An Cèitean 1915
- LINN
- 1910an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28081
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
HR 128 'Loch Luichart' agus 35 'Urquhart Castle' air trèana luchd-siubhail aig Mullach Dhruim Uachdair sa Chèitean 1915.
B' e ball de locomtaibhean 4-4-0 clas 'Loch' aig Rèile na Gàidhealtachd a bh' ann an HR 128. Chaidh a togail le Dübs & Co ann an Glaschu ann an 1896. An dèidh a bhuidhneachaidh b' e LMS 14388 a bh' oirre agus lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis san Dùbhlachd 1930.


text:
- TIOTAL
- Cuairt mu Chosta an Iar Alba, agus na h-Eileanan an Iar ann an 1944 (earrann2)
- EXTERNAL ID
- PC_ROSS_ISLESOFYOUTH_02
- DEIT
- 1944
- LINN
- 1940an
- CRUTHADAIR
- John C. Elder (director)
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Danny Ross
- AITHNEACHADH MAOINE
- 41319
- KEYWORDS
- aiseagan
Mac a' Bhriuthainn
Cal Mac
Steòrnabhagh
bàtaichean-iasgaich
Clò Hearach
filmichean
fiolmaichean
bhidio
turasachd
luchd-turais
Ann an 1944, rinn Iain C. Elder fiolm fo urras a' chompanaidh aiseagan agus bhusaichean Daibhidh Mac a' Bhriuthainn Earrannta, agus Companaidh Rèile Lunnainn, Meadhan Shasainn agus Alba (LMS). Tha am fiolm, a tha gun fhuaim, a' cur roimhe an costa an iar agus eileanan Alba a shealltainn do luchd-turais an dòchas gun tig iad ann. Math dh'fhaodte cuideachd, o na rinneadh am fiolm anns an Dara Cogaidh, gun robhar an dùil a chleachdadh mar phropaganda gus a shealltainn gun robh beatha làitheil dhaoine ann am Breatann fhathast sìtheil, gun uallach.


text:
Cumhachd
Is e a tha ann an Cumhachd ach sruth neirt air an libhrigeadh neo air an cleachdadh. Tomhaisear cumhachd leis a' mheud neirt libhrigte, no cleachdar ré aonad tìm.
Anns an t-Siostam Eadar-nàiseanta nan Aonadan is e an Joule a tha aonad an neirt agus is e an diog a tha na h-aonad tím.
Mar sin is urrainnear tomhais sruth neirt le Joulean gach diog ( J/d ), ach tha aonad cumhachd ainmichte an Watt (as deidh Seumas Watt). 1 Watt = 1 joule / diog.
Gnèithean Cumhachd[deasaich | deasaich an tùs]
Aithnichear gnèithean cumhachd gu ìre mhòr a rèir an seòrsa uidheam neo an caille neirt a tha gan libhrigeadh. Mar sin, aithnichear gun tig cumhachd-uisge (mar is tric an cruth dhealain, nuair a chanar dealain-uisge ris), bho bheairt tiomnaichte le sruth uisge.
Anns a h-aon dòigh, is e gnìomh muilnean gaoithe a chruthaich cumhachd bho neart na gaoithe. Mar is tric chanar Cumhachd na Gaoithe ri dealain cruthaichte anns an dòigh seo.
Bha cumhachd-stoithe, air an libhrigeadh le innealan-stoithe, riatanach ri car a' mhuiltean a' gnìomhachais a' stèidheachadh eaconomaidh giollacais na h-Eòrpa ré an 19mh linn.


text:
Iarann
Is e eileamaid cheimigeach a tha ann an iarann le samhla Fe (Laideann: ferrum) agus àireamh atamach 26.
Is e meatailt trastach bog a tha ann. Tha ceithir isotòpaichean nàdarra aige, 54Fe (5.8%), 56Fe (91.8%), 57Fe (2.1%) agus 58Fe (0.3%).[1]
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chleachdadh iarann san Èipheit mu thuairmse 3500 RC. Thàinig an t-iarann seo à dreagan.
Alotròpaichean[deasaich | deasaich an tùs]
'S e an cruth as cumanta aig bruthaidhean àbhaisteach a tha ann a-iarann, no ferrit. Cha urrainn do 0.021% de charboin a ruith ann an a-iarann.
Ach eadar 910 ºC is 1394 ºC de theothachd tha iarann a' gabhail na Y-iarann, no austenit. Dh'ainmicheadh an cruth seo air William Chandler Roberts-Austen, eòlaiche ann an obair-mheatailt san 19mh linn. 'S urrainn do 2% de charboin a ruith anns an cruth seo. Tha e glè chudromach airson cinneasachadh stàilinn.
Cleachdadh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha clach-iarainn ga theasachadh ann am fùirneis-iarainn. Tha sin a' cruthachadh iarainn mòlltaichte, mu 4% carbon, a tha brisg agus cruaidh. Ma tha iarann mòlltaichte ga theasachadh le Fe2O3 (haematit), tha sin a' cruthachadh iarann toinnte, mu 0.08% carbon, ach tha a' mhòr-chuid de chlach-iarainn a' dol na stàilinn.[2] Cleachdar iarann ann an gnìomhachas na togalach, mar as trice ann an stàilinn, air sgàth 's gu bheil stàilinn nas cruaidhe na iarann fìor-ghlan. Tha am pròiseas Haber a' cleachdadh co-thàthaidhean iarainn mar stuthan-chatailis.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “Atomic Weights and Isotopic Compositions for Iron”. National Institute of Standards and Technology. Air a thogail 11mh dhen Dàmhair 2016.
- ↑ Greenwood, N. N. ⁊ A. Earnshaw (1984): Chemistry of the Elements. Butterworth Heinemann. ISBN 0-7506-2832-4.


text:
San José del Guaviare
'S e prìomh-bhaile na roinne Guaviare, Coloimbia,[1] a th'ann San José del Guaviare. Tha e suidhichte air an àirde an ear-dheas na dùthcha faisg air na coilltean-uisge anns an Amazon. Tha àirde meadhanach dhe 175m os cionn ìre na mara aige. 'S e baile le gnàth-shìde theth a th' ann le teodhachd mu 25˚ thar cheann, rè na bliadhna. Cha deach am baile a stèidheachadh ach ann an 1938.
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Mar a b'àbhaist ann an Aimearaga, chaidh ainmean-àite a chruthachadh le freumhan anns na creideamhan nan Spàinnteach: m.e. Sante Fe de Bogotá, San Bonifacio de Ibagué agus Santiago de Cali. Mar sin, fhuair am baile an t-ainm aige oir chaidh e a steidheachadh air an latha aig Naomh Seosaiph,[2] neo José ann an Spàinntis. Tha am baile suidhichte faisg air an drochaid Nowen air an abhainn Guaviare.
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha 53,994 nan tàmh anns a' bhaile, chan eil ach 19,131 a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile.[3] Tha fearrann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[4] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail.
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala/mestizos a th'ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an San José del Guaviare. ‘S e Tùsanaich a th’ann an 1.7% agus tha 5.4% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. ' S urrainn dhan 82.9% dhe na daoine ann an San José del Guaviare leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 21.3% dhe na dachannan.[5]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an San José del Guaviare. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,[6] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s a tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Catholic Online
- ↑ Figearan Oifis a' Chunntas-sluaigh
- ↑ Cololmbia Virtual
- ↑ Bileag fhiosrachaidh DANE
- ↑ Country Studies: Colombia
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
An t-sìde ann an San José del Guaviare
Arauca • Armenia • Barranquilla • Bogotá • Bucaramanga • Cartagena • Cali • Cúcuta • Florencia • Ibagué • Inírida • Leticia • Manizales • Medellín • Mocoa • Montería • Mitú • Neiva • Pasto • Pereira • Popayán • Puerto Carreño • Quibdó • Riohacha • San Andrés • San José del Guaviare • Santa Marta • Sincelejo • Tunja • Valledupar • Villavicencio • Yopal


text:
Dealbhan-cluiche
Fileantaich san àrd-sgoil
Tha Eadar Dà Sgeul, cruinneachadh de sgeulachdan goirid le measgachadh de sgeulachdan ùra agus sgeulachdan aithnichte, sna sgoiltean a nis. Tha Stòrlann air seachd sgeulachdan às a’ chruinneachadh a chur ann an riochd sgriobtaichean dràma. Chaidh sia dhiubh a sgrìobhadh le Dòmhnall Iain MacÌomhair agus fear eile le Aonghas Iain MacDhòmhnaill.
Seo na sgeulachdan a thagh sinn às a’ chruinneachadh a gheibhear an seo ann an riochd dràma:
- An Taghadh le Iain Mac a’ Ghobhainn
- Am Partaidh Purpaidh le Dòmhnall Iain MacÌomhair
- Na Stocainnean le Iain Mac a’ Ghobhainn
- Bòrd do Dheichnear le Dòmhnall Iain MacÌomhair
- Aon Fheasgar … le Pòl MacAonghais
- Cafaidh Ranji le Dòmhnall Iain MacÌomhair
- Ri Aghaidh na Creig le Maoilios Caimbeul
Fhuair cuid de sgoiltean cothrom Am Partaidh Purpaidh fhaicinn air an àrd-ùrlar mar-thà nuair a thadhail Meanbh-chuileag orra san Ògmhios.
Tha sinn an dòchas gum bi na dealbhan-cluiche gu feum airson dràma, labhairt agus leughadh airson tlachd a bhrosnachadh ann an clasaichean Gàidhlig, mar a thathar a’ moladh sa Churraicealam airson Sàr-mhathais. Bheir iad cuideachd taic do sgoilearan aig a bheil duilgheadasan na sgeulachdan fhèin a thuigsinn agus tha sinn an dùil gun dèan iad feum san fharsaingeachd do sgoilearan a tha airson coimhead air litreachas Gàidhlig ann an riochd eile.
Bhiodh e math ur beachdan fhaighinn orra.
Na faidhlean uile còmhla mar 'portfolio'
Na faidhlean uile còmhla mar 'binder'


text:
- TIOTAL
- Tursachan air an t-slighe gu Ì
- EXTERNAL ID
- QZP40_2471_1862-1864_P048
- SGÌRE
- Muile
- SIORRACHD/PARRAIST
- ARGYLL: Kilfinchen and Kilvickeon
- DEIT
- 1864
- LINN
- 1860an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31534
- KEYWORDS
- mapaichean
clachan
slighean
clachan-comharraidh
Calum Cille
naoimh
zoomable
Tha sreath de thursachan air Ros Mhuile, le mu leth mìle eatorra, on rubha fa chomhair Ì, far an robh an aiseag a' falbh, suas gu Peighinn a' Chrois. Tha na clachan mu 6 troighean a dh'àirde is tha iad garbh, gun ghearradh sam bith air a dhèanamh orra. Tha muinntir an àite ag ràdh gun robh iad airson na slighe a shealltainn do luchd-eilthireachd chràbhach a' dol gu Ì.
Tha cuid ag ràdh gun robh an loidhne a' dol tro Muile chun an Rubha Uaine, far an robh an aiseag gu tìr-mòr a' falbh. Bhiodh seo air a bhith a' sealltainn na slighe a ghabh Calum Cille nuair a chaidh e a choinneachadh Brude Mac Meilochon, an Rìgh Cruithneach, aig ceann sear Loch Nis. Ma tha seo fìor, 's ann on linn Chrìosdail a tha na clachan, is chan e clachan Chruithneach a th'annta.
Chithear an dealbh seo ann an leab. V de 'Proceedings of the Society of Antiquaries in Scotland', 1860-1862


text:
Corra-ghràin mhòr Aimeireaga
'S e eun grunnachaidh a th' anns a' chorra-ghràin mhòr Aimeireaganach (Botaurus lentiginosus) a bhuineas do theaghlach a' chorra-ghritheach Ardeidae.
Coltas is giùlan[deasaich | deasaich an tùs]
'S e seo aon de na h-eunlaith as eireachdail a tha ri fhaicinn. Tha e ro-gharg nuair a bhios e leòinte, agus 's ann air sùilean a bheir e ionnsaigh mu thig nì beò sam bith faisg air, agus e air a leòn.
Àrainn[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an t-eun seo ri fhaicinn mu chuid de chladaichean Aimeireaga.
Modh-seilge[deasaich | deasaich an tùs]
Nuair a bhios an corra-ghràin mòr ag iasgach ann an doimhneachd uisge, cuiridh e solas a-mach às a bhroilleach cho làidir ri leus mòr. Le seo, thèid aige air pailteas a ghlacadh ann an tiota.[1]


text:
- TIOTAL
- Frith-dhrochaid Cumanta - Dealbhadh Cumanta
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_PLANS_05_013c
- DEIT
- 22 An t-Iuchar 1910
- LINN
- 1910an
- CRUTHADAIR
- The Highland Railway
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 26512
- KEYWORDS
- rathaidean iarainn
Rathad Iarainn na Gàidhealtachd
stèiseanan
frith dhrochaidean
gluasadail
zoomable
Is e 'Rathad Iarainn na Gàidhealtachd - Frith-dhrochaid Stèisein - Dealbhadh Cumanta' an tiotal a th' air a' phlana seo. Tha e a' sealltainn suidheachadh lampaichean gasa cuideachd.
San oisean gu h-ìosal air an làimh dheis ann an làmh-sgrìobhaidh tha 'MacRaibeart, Àrd Innleadair' le ceann-latha 22/7/10. Air an làimh chlì tha 'Oifis an Àrd Innleadair, Inbhir Nis'. San oisean gu h-ìosal air an làimh chlì tha 'Àireamh 1'.
Tha am plana de mheud 36 òirleach x 26 òirleach


text:
Inbhir Snàthaid
'S e baile ann an Comhairle Shruighlea a tha ann an Inbhir Snàthaid (Beurla: Inversnaid). [1]
Tha am baile suidhichte air bruach an ear Loch Laomainn air ceann tuath an locha. 'S e seo na co-chomharran aige: 56° 15′ 0″ Tuath agus 4° 41′ 0″ Iar.
Tha aiseagan a’ ruith eadar Inbhir Snàthaid agus Inbhir Dhughlais, am baile mu choinneamh an locha.
Tha taigh-òsta ann a chaidh a thogail ann an 1790 mar thaigh-geata airson an Diùc Montrose .[2]
Faisg air a' bhaile tha uamh far an robh Rob Ruadh a' falachadh. An-diugh canar Rob Roy's Cave ris. Chan eil e furasta ri lorg ach tha soidhne ris na creagan a tha a' sealltainn far a bheil e.
Tha Slighe na Gàidhealtachd an Iar, frith-rathad astair eadar Glaschu agus an Gearasdan, a' dol tron bhaile.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Iain Mac an Tailleir, "Ainmean-Àite", duilleag 67, Pàrlamaid na h-Alba
- ↑ Dealbhan Inbhir Snàthaid
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NN337088


text:
Highlands and Islands Enterprise (HIE) is leading a partnership project to research the ways in which Gaelic delivers economic and social value within the region and for Scotland, and how that impact can be maximised.
HIE has commissioned DC Research to gather detailed information from businesses, communities and social enterprises which are currently using Gaelic as an asset. It will also seek to identify as yet untapped potential to use Gaelic as an asset.
The work is being led by HIE in partnership with Bòrd na Gàidhlig, Scottish Natural Heritage, Creative Scotland, The Highland Council, Argyll and Bute Council, and Comhairle nan Eilean Siar.
The research aims to identify examples of best practice in using Gaelic as an asset, highlight opportunities to scale up existing activity and develop a toolkit of analysed data and opportunities to guide HIE and our partners in supporting business innovation, internationalisation and sectoral development.
Donald Macdonald, HIE Board member said: “In the last 20-30 years, there has been marked growth in the area of Gaelic development and it is now time to explore how its potential can be taken to the next level.
“HIE recognises that Gaelic is at the heart of many communities across our area. The research will highlight the economic and social impact of its use as an asset, so that we can actively shape our future support to businesses and communities.”
HIE has provided funding over many years to a large number of organisations using Gaelic as an asset, including the Scotland-wide cultural agency Fèisean nan Gàidheal, leading Gaelic publisher Acair, the National Centre for Gaelic Language and Culture - Sabhal Mòr Ostaig.
For the past four years, the agency has contracted Comunn na Gàidhlig, to invest in a range of Gaelic development services. HIE funding in the last year has enabled 249 businesses, communities and social enterprises to deliver business innovation, community development projects and student placements.
John Angus Mackay, Chief Executive of Bòrd na Gàidhlig, said: “This is a great opportunity to assess the economic and social impact of Gaelic. It is clear from recent research on public attitudes that Gaelic is widely seen as an important element in Scottish heritage and identity. The Highlands and Islands is key to deploying the full potential of Gaelic through arts and culture, education, and the media sector. Gaelic has a significant role to play in the future of our country, and we need to assess how that can be maximised in economic, as well as in cultural and linguistic, terms".
The research is due to be completed in the autumn.
Notes:
Tha Iomairt na Gàidhealtachd ‘s nan Eilean (HIE) a’ stiùireadh pròiseact rannsachaidh an am compàirteachas airson fhaighinn a-mach a bheil a’ Ghàidhlig a’ libhrigeadh fàs air an eaconamaidh agus a’ neartachadh coimhearsnachdan air a’ Ghàidhealtachd agus ann an Alba.
Tha HIE air DC Research air fhastadh airson fiosrachadh mionaideach fhaighinn bho gnìomhachasan, coimhearsnachdan, buidhnean agus iomairtean sòisealta a tha a’ cleachdadh a’ Ghàidhlig mar stòras.
Còmhla ri HIE, tha Bòrd na Gàidhlig, Dualchas Nàdair na h-Alba, Alba Chruthachail, Comhairle na Gàidhealtachd, Comhairle Earra-Ghàidheal is Bhòid agus Comhairle nan Eilean Siar an sàs anns an sgrùdadh.
Tha an rannsachadh ag amas air na dòighean as fhèarr Gàidhlig a’ chleachdadh, airson fhaighinn a-mach de na cothroman a dh’ fhaodadh a bhith ann gus barrachd Gàidhlig a chleachdadh mar stòras agus stiùireadh a’ leasachadh air mar is urrainn do HIE taic a thoirt seachad do ùr-gnàthachadh, a’ reic gu eadar-nàiseanta agus a’ leasachadh na diofar roinnean.
Thuirt Dòmhnall MacDhòmhnaill, a tha na bhall air a’ bhùird aig HIE: “Anns an 30 bliadhna a chaidh seachad, tha comharra de fhàs air a bhith ann a’ leasachadh na Gàidhlig agus tha an t-àm ann gus fhaighinn a-mach ciamar ‘s urrainn an comas seo a bhith air a’ leudachadh.”
“Tha HIE ag aithneachadh gu bheil Gàidhlig aig cridhe an t-uamhas de choimhearsnachdan anns an sgìre againn. Bheir an rannsachadh seo sealladh air a bhuaidh a tha aig a’ cleachdadh na Gàidhlig mar stòras air an eaconamaidh, air an gnìomhachasan agus air na coimhearsnachdan agus mar ‘s urrainn dhuinn taic a thoirt dhaibh.”
Tha HIE air taic a thoirt seachad thairis grunn bhliadhnachan do dhiofar bhuidhnean a tha a’ cleachdadh a’ Ghàidhlig mar stòras, leithid Fèisean nan Gàidheal, an foillsichear Acair, an t-Aonad Nàiseanta airson Gàidhlig agus Cultar – Sabhal Mòr Ostaig.
Airson ceithir bliadhna a-nis, tha a’ bhuidheann air a bhith ag obair còmhla ri Comunn Na Gàidhlig tro cunnradh Seirbheisean Gàidhlig. Chaidh taic a thoirt dha 249 gnìomhachasan, coimhearsnachdan agus iomairtean sòisealta anns a bhliadhna a chaidh seachad airson ùr-gnàthachadh, pròiseactan leasachaidh coimhearsnachd agus greis gnìomhachais airson oileanaich.
Thuirt Iain Aonghais MacAoidh, Cathraiche Bhòrd na Gàidhlig: “ ‘Se cothrom math a tha seo airson sgrùdadh a dhèanamh air a’ bhuaidh a tha air a bhith aig a’ Ghàidhlig air an eaconamaidh agus na coimhearsnachdan againn. Bhon rannsachadh a chaidh a dhèanamh mu thràth, tha an t-sluagh air a ràdh gu bheil iad a’ faicinn a’ Ghàidhlig mar phàirt cudromach den chultar agus dualchais na h-Alba. Tha a’ Ghàidhealtachd ‘s nan Eilean na àite sònraichte airson Gàidhlig a’ chleachdadh gu làn chomais tro na h-ealain agus cultar, foghlam agus roinn nam meadhanan. Tha àite aig Gàidhlig anns an àm ri teachd airson ar dùthaich, agus feumaidh rannsachadh a dhèanamh air mar is urrainn sin a bhith nas motha a thaobh an eaconamaidh, a bharrachd air comharran cànanach agus cultarach.”
Thig crìch air an rannsachadh anns an Fhoghar.


text:
Tha mi a' fuireach ann an Tòceo, Iapan agus ag ionnsachadh Gàidhlig. Seo dhuibh pios naidheachd à Iapan agus mo sgriobhadh mu dheidhinn Iapan sa Ghàidhlig.
2012-03-16
Biadhan sna Basgaidean-sgudail
Tha ball-pàrlamaid à Fukushima ag ràdh gu bheil a h-uile biadh às an siorramachd sàbhailte gu tur an diugh agus fathann agus mì-fhios a' dèanamh nan challa seo.
Tha fir-sgudail ag ràdh gun seall e suiteas ionadail agus glasraich sna basgaidean-sgudail gu tric. Bheir iad an aire gu furasta a chionn 's gum bi a' bhasgaid le biadh trom. Chan fhaca iad rudan mar sin ron chrith-thalmhain. Ach tha aon dhiubh ag ràdh cuideachd gu bheil gan tuigsinn. Tha mac aige agus the e a' fuireach ann an Fukushima comla ri a bhean. Agus chan eil i a' ceanach biadhan a Fukushima.
An diugh the biadh Iapanach fumail agus a' còrdadh ri mòran daoine. Ach tha in-mhalairt na biadhan à Iapan air a bhith a' dol an lughad ann an Eoropa. An dèidh an sgiorraidh an ionad niucleasach chan eil an sluagh Eòrpach cinnteach gu bheil na biadhan Iapanach sàbhailte ge b' e dè an siorramachd às a tha biadh a' tighinn. Agus tha gach riadhaltas airson teisteanas a tha a' nochdadh gun rèididheachd agus tha seo a' dèanamh trioblaid mhòr. Agus chan eil an riaghaltas Iapan taiceil dha na ás-mhalairtearean Iapanach idir.
Ach ann an USA tha in-mhalairt na biadhan à Iapan air a bhith a' fàs nas motha. Tha FDA (Gnìomhachadh Bìdh is Droga) a' feuchainn deuchainn air gach biadh à Iapan agus a' nochdadh na sàbhailteachd bìdh Iapanach dha mhuinntir. Feumaidh Iapan a' cur taing dhan riaghaltas an Stèisean Aonaichte.
News-Post: http://www.news-postseven.com/archives/20120313_94151.html


text:
Ramiriquí
'S e baile beag ann am Boyacá a th' ann an Ramiriquí. Tha e suidhichte aig 2,179m os cionn ìre na mara. Chaidh am baile a steidheachadh ann an 1541.
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha 10,789 nan tàmh anns a' bhaile, tha a'mhòr-chuid, neo 6,089 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile.[1] Tha fearrann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[2] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail. 'S e am baile leis an dlùths taobh àireimh-sluaigh as motha anns an dùthaich.
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala a th'ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an Ramiriquí (is mòran dhuibh mestizos), chan eil Tùsanaich ann ach tha 0.2% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. ' S urrainn dhan 84.9% dhe na daoine ann an Ramiriquí leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 20.2% dhe na dachannan.[3]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Ramiriquí. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,[4] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s a tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Quemuenchatocha: Righ mu dheireadh ach aon dhe na Muisca.
- José Ignacio de Márquez Barreto: Ceann-suidhe Choloimbia eadar 1837 agus 1841.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Figearan Oifis a' Chunntas-sluaigh
- ↑ Cololmbia Virtual
- ↑ Bileag fhiosrachaidh DANE
- ↑ Country Studies: Colombia


text:
Tha Iomairt na Gàidhealtachd agus nan Eilean a' foillseachadh pasgan maoineachaidh trì bliadhna a bharrachd de £480,000 do dh'Fhèisean nan Gàidheal, a tha a' dèanamh cinnteach gum bi am buidhean leantainn air leasachadh ceòl tradiseanta agus ealain na Gàidhlig.
Ann an com-pàirteachas ri Alba Cruthachail, Bòrd na Gàidhlig, agus ùghdarrasan ionadail, cuidichidh maoin HIE a' leantainn air leasachadh agus a' togail air adhartas buaidh nam fèisean thairis air na trichead bliadhna a chaidh seachad.
Tha am pasgan-maoineachaidh trì bliadhna mar phàirt de thaic HIE airson obair ealain is chultarach, a' neartachadh na Gàidhealtachd is nan Eilean.
Bidh pròiseactan a' gabhail a-steach leudachadh Slighean Cèilidh is Fèis Blas, a' toirt cothrom dha luchd-ciùil òg is ùr a bhith dol air chuairt is a' cluich ann an caochladh àiteachan tron Ghàidhealtachd is na h-Eileanan. Thèid raon de ghnìomhan ùra a leasachadh, nam measg a bhith a' foillseachadh cultar na Gàidhlig dha barrachd luchd-amais tro bhith a' gabhail pàirt ann am fèisean eadar-nàiseanta.
Tha mu 13,000 daoine òga a' gabhail pàirt gach bliadhna ann an cur-seachadan do bheil Fèisean nan Gàidheal a' toirt taic air feadh na h-Alba. Tha grunn dhaoine a ghabhas pàirt sna fèisean air piseach mòr a dhèanamh a thaobh trèanaidh agus dreuchdan, a' gabhail a-steach an seinneadair moltach Julie Fowlis agus luchd-ciùil Mairearad Green agus Anna Massie, dithis tàlantach san ionad ceòl-dùthchais.
Thuirt Niall Rois, ceann roinn fàs choimhearsnachdan: "Bithidh na coimhearsnachdan cugallach a bhios a' toirt pàirt sna fèisean a' gabhail tlachd a-mach à na buannachdan eaconomach agus i a' toirt sgilean ùra agus misneachd do dhaoine òga. Tha na fèisean air tabhartas aibhseach air a dhèanamh air beatha iomadh dhuine òga agus neartachadh ceòl tradiseanta agus Gàidhlig mar chànain air feadh na h-Alba.
"Tha obair Fèisean nan Gàidheal a' tàladh dhaoine ùra agus iad sin a tha tighinn air ais don Ghàidhealtachd agus na h-Eileanan. Tha sinn toilichte am pasgan maoineachaidh trì bliadhna fhoilseachadh do Fhèisean nan Gàidheal mar phàirt den chùl-taic airson neartachadh gnìomhachasan cultarachd anns a' Ghàidhealtachd is na h-Eileanan."
Thuirt Calum Ailig Mac a' Mhaoilein, manaidsear leasachaidh Fèisean nan Gàidheal: "Tha sinn glè thaingeil gu bheil HIE a' leantainn air, gus ar cuideachadh leis a' phrògram obrach. Cuidichidh an taic seo le bhith cur iomairtean ùra air bhog, a bharrachd air a bhith cumail taic leis na pròiseactan leanntainneach, ionadail a tha cho cudromach do na fèisean. Tha stòras de thàlant a measg com-pàirtichean nam fèisean - òigridh agus inbhich - agus le barrachd cothrom oideachadh àraid agus seasmhach fhaighinn, tha sinn a' dèanamh cinnteach gu bheil iad a' toirt a-steach mu 36,000 compàirtichean agus luchd-chruthachail agus leasachadh na Gàidhlig air feadh Alba."
A bharrachd air taiceadh Fèisean nan Gàidheal agus fèisean ionadail, cuidichidh maoin HIE pròiseactan chudromach agus leasachaidhean, a gabhail a-steach sgoil drama ùr airson luchd ionnsachaidh inbhich agus cur-seachadan drama eile sa choimhearsnachd ann an com-pàirteachas ri Sabhal Mòr Ostaig agus MG Alba.
Tha Fèisean nan Gàidheal a' toirt taic do 45 Fèisean ionadail - an dràsda a' toirt cosnadh do 100 daoine air feadh na h-Alba, a' toirt £7m don eaconomaidh na h-alba, agus £6m a-steach don eaconomaidh a' Ghàidhealtachd is na h-Eileanan thar trì bliadhna.
Deireadh.
Notaichean:
Julie Fowlis
Chaidh Julie, a tha à Uibhist a Tuath bho thùs, gun chiad fhèis aice nuair a bha i naoi bliadhna a dh'aois agus dh'ionnsaich i mar a chluicheadh i ionnsramaidean ciùil, leithid an fheadain. Lean i oirre gu ceum a dhèanamh ann an ceòl agus a-nise 's ann aice a tha aon de na cuairtean ciùil as trainge ann an Alba. Tha Julie air obair a dhèanamh ann an saoghal a' chraolaidh is i air a prògram fhèin a riochdachadh air BBC Radio Scotland airson dà bhliadhna air sreath a-chèile, a thuilleadh air a bhith a' nochdadh air an t-seanal telebhisein Gàidhlig, BBC Alba. Cho-riochdaich Julie Folk Awards BBC Radio 2 na bliadhna sa san d' fhuair i an duais, Folk Singer of the Year ann an 2008. Bho chionn ghoirid nochd òran bhon chruinneachadh ùr aig Julie san fhilm ùr, Brave, aig Disney Pixar.
Bha na fèisean air leth cudromach dha Julie.
Thuirt i: "Bha seo na phàirt de dh'oideachadh cudromach dhòmhsa. Tha mi smaoineachadh gu bheil rudeigin co-cheangailte ri bhith a' cluich ceòl còmhla ri daoine eile a tha a' cruthachadh dàimh is càirdeas maireannach a dh'fhanas làidir. Tha na fèisean air buannachdan mòra a chruthachadh, chan ann a-mhàin dhan chultar is dhan cheòl ach cuideachd le bhith a' dèanamh a' chànain ruigsinneach dha daoine òga".
Mairearad Green
Buannaiche Duais PRS Composer of the Year aig Duaisean Ciùil MG Alba agus ainmeil airson a stoidhle ealamh is drùidhteach air a' bhogsa, tha fèill mhòr air Mairearad, a bhuineas dha Aichillidh Bhuidhe, mar chluicheadair is sgrìobhadair ciùil. Chithear tric i air an àrd-ùrlar còmhla ri Anna Massie, Box Club, The Poozies agusThe Usual Suspects, is tha mòran de cheòl Mairearad a' fàs gu math ainmeil ann an Saoghal Ceòl Dùthchasach na h-Alba.
Thuirt Mairearad: "Chaidh mi gu Fèis Rois an toiseach nuair a bha mi naoi bliadhna a dh'aois agus fhritheal mi a h-uile tè a b' urrainn dhomh gus na dh'fhàs mi ro aost airson pàirt a ghabhail. On uair sin tha mi air a bhith an sàs mar oide aig grunn thachartasan fèise. Tha mi air buannachd fhaighinn às na Fèisean, an dà chuid gu sòisealta is airson adhartas ann an ceòl, a' lorg caraidean beatha agus a' faighinn oideachadh ann an ceòl nach fhaighear air Ghàidhealtachd ann an dòigh sam bith eile. Tron phròiseact, Cèilidh Trail, fhuair mi blasad air beatha mar cheòladair proifeiseanta agus cha do sheall mi air ais bhon uair sin."
Anna Massie
Ealanta, an dà chuid, air piàna no a' cluich fonn, 's e aon de shàr chluicheadairean giotàir na h-Alba a th' ann an Anna Massie. Na cluicheadair sgileil iom-ionnsramaid, tha i cuideachd ealanta air an fhidhill, mandolin agus air banjo teanoir. A thuilleadh air a bhith na ball de Blazin' Fiddles agus The Unusual Suspects agus air a bhith ag obair mar chàraid còmhla ri Mairearad Green, anns na bliadhnaichean mu dheireadh tha i air a bhith a' cluich na còmhlan fhèin is còmhla ri Kate Rusby, Karen NicMhathain, Capercaillie agus Eddi Reader. Chaidh a h-ainmeachadh trì tursan airson Best Instrumentalistaig Duaisean Ciùil Traidiseanta na h-Alba (2005, 2008 agus 2010) agus mar neach-ciùil air leth tàlantach.
Thuirt Anna: "Bha mi aig Fèis Taobh an Ear Rois uair no dhà eadar naoi is aon bhliadhna deug agus chòrd e rium gu mòr a bhith còmhla ri luchd-ciùil eile. Nuair a bha mi a' fàs suas bha ceòl an-còmhnaidh san taigh againn agus dh'ionnsaich m' athair dhomh mar a chluichinn an giotàr nuair a bha mi seachd bliadhna a dh'aois, agus chaidh mi gu leasanan fìdhle mun àm sin cuideachd."


text:
- TIOTAL
- Loch Asainte agus Caisteal Aird Bhreac
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0045
- ÀITE
- Àird Bhreac
- SGÌRE
- Asaint
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Asaint
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31928
- KEYWORDS
- cairtean-puist
lochan
caistealan
aitreabhan
Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn Loch Asainte agus Caisteal Aird Bhreac. 'S e Taigh Chalda a th' anns an taigh ann an aghaidh na deilbh a tha na thobhta.
Tha tobhta a' chaisteil air leth-eilean beag air Loch Asainte faisg air Innis nan Damh.
Thathar a' creidsinn gun deach an caisteal a thogail anmoch anns na 1500an leis a' Chlann MhicLeòid a bha air smachd a ghabhail ann an sgìre Asainte anns an 13mh linn. Ann an 1650 chaidh Seumas Greumach, Marquis Montrose, a ghlacadh agus a chur anns a' phrìosan ann an Caisteal Aird Bhric mus deach a thoirt a Dhùn Èideann far an deach a chrochadh. Fhuair a' Chlann Mhic Choinnich an caisteal na b' fhaide air adhart aig an robh aitreabh eile, Taigh Chalda a bha faisg air làimh. Chaidh Taigh Chalda agus Caisteal Aird Bhric a mhilleadh le teintean anns an 18mh linn


text:
Mainz
'S e prìomh-bhaile na stàit Ghearmailteach Rheinland-Pfalz a tha ann am Mainz (Frangais: Mayence). Tha Mainz suidhichte air bruach ceàrr an abhainn Rhein. Sa 2008, bha 197,623 daoine a' fuireach ann. Tha Mainz faisg air Darmstadt agus Frankfurt.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh am baile a stèidheachadh san 13 RC leis na Ròmanaich mar Moguntiacum. Chaidh an cathair-eaglais (Mainzer Dom) a thogail le Àrd-easbaig Willigis bho 975 (neo 976) gu 1009.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Rabanus Maurus († 856) Àrd-easbaig Mainz
- Johannes Gutenberg (c. 1398-1468) Innleachdair an clàr-bualaidh


text:
- TIOTAL
- 1d Campa Feachd nam Bhalach Cinn a' Ghiùthsaich, 1910
- EXTERNAL ID
- KIGHF_HF_8_20_001
- ÀITE
- Croit Chàrnach
- SGÌRE
- Badenoch
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Ceann a' Ghiùthasaich 's Innis
- DEIT
- An t-Iuchar 1910
- LINN
- 1910an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 42385
- KEYWORDS
- scoutadh
feachd nam balach
Gluaiseacht nan Gillean
buidhnean òigridh
campachadh
Chaidh Feachd nan Balach Cinn a' Ghiùthsaich a chruthachadh ann an 1910 fo cheannas dorsair na sgoil ionadail, Mgr A. M. Mac an t-Saoir a bha air a bhith san arm mar chorpailear ann an Companaidh F de na 4mh Camshronaich. Chaidh mu 40 balach a chlàradh an toiseach. Tha an gnìomhan clàraichte ann an duilleagan a' 'Kingussie Record' (an dèidh sin am 'Badenoch Record'), a tha a' dèanamh iomradh air mèarrsan slighe, agus gnìomhan anns na cnuic mun cuairt a' bhaile. Bha an ciad campa aig Croit Càrnach (eadar Ceann a' Ghiùthsaich agus Ceann na Creige) san Iuchar 1910 a' cleachdadh teantaichean a bh' aca air iasad. Bha Còmhlan Pìoba Chinn a' Ghiùthsaich air an ceann nuair a thill iad a Chinn a' Ghiùthsaich. An ath Là Sabaid, rinn am Feachd caismeachd gu Eaglais na Paraiste, far an robh am ministear, an t-Urr. D. MacPhàrlain, a' gabhail ùidh mhòr san Fheachd, agus cha b' fhada gus an robh e na sheaplain aca. An ath bhliadhna (1911), chaidh an campa a chumail aig Croit Càrnach cuideachd.
Chaidh am Feachd a' stèidheachadh mu dhà bhliadhna gu leth an dèidh dha Baden-Powell, neach stèidheachaidh scoutadh (scouting), an leabhar aige 'Scouting for Boys' fhoillseachadh, ach cha b' e am Feachd bu tràithe sa Ghàidhealtachd oir bha Feachdan ann an Inbbhir Nis agus Inbhir Nàrannn bho co-dhiù samhradh 1908. Tha grunnan deilbh camara eile de an gnìomhan tràth air a bhith air an toirt do Thasglann Chomhairle Feachd nam Balach ann an Sgìre Inbhir Nis, nam measg aon a chaidh a thogail aig Caisteal Chluainidh le bean Mac a' Phearsain Chluainidh san Dàmhair 1912. Mhair dealbh camara à pàipear-naidheachd cuideachd den Fheachd aig Cruinneachadh Feachd nan Balach ann an 1911 a chaidh a chumail ann am Pàirce Cruinneachaidh a' Chinn a Tuath ann an Inbhir Nis aig an robh Baden-Powell an làthair.
B' e Feachd Chinn a' Ghiùthsaich aon den bheagan a mhair tron Chogadh Mhòr, ged a bha iad fo cheannas sealach. Ghabh Mgr Mac an t-Saoir thairis an ceannas a-rithist an dèidh a' chogaidh, ach a rèir coltais stad an fheachd ag obair mu dheireadh 1920. Chaidh ath-bheothachadh le Seòras Inbhir Pheofharain ann an 1935, agus chùm am Feachd seo a' dol gu 1962. Chaidh an uair sin ath-bheothachadsh airson greis aig deireadh na 1960an agus tràth sna 1970an, agus a-rithist bho 1985 gu 1999. Airson iomadh bliadhna an dèidh an Dàrna Cogaidh bha bothan aig an Fheachd a thòisich mar aon de na bothain ann an campa Ghlinn Feisidh aig àm a' chogaidh a bha fo smachd Morair Rowallan, a thàinig gu bhith na Àrd Scout. Thadhail e air a' bhothan ann an 1949.


text:
- TIOTAL
- Aithisg Eilthirich mu Lorg an Òir ann an Astràilia
- EXTERNAL ID
- AB_HIGHLANDERS_ON_THE_MOVE_23
- ÀITE
- Astràilia
- DEIT
- 2009
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- John Mackinnon
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40936
- KEYWORDS
- claistinneach
eilthireachd
Dh'fhàg Iain MacFhionghain agus a bhean Ròdhag, air an Eilean Sgitheanach airson eilthireachd a dhèanamh a dh'Astràilia aig àm a' chiad Gold Rush ann am meadhan an naoidheamh linn deug. Seo earrann bho litir a sgrìobh e dhachaigh.
Seo pìos a' pàipear naidheachd 'Inverness Courier' bho leabhar le duilleagan-eachdraidh a chaidh a chruinneachadh le Seumas Maidment (leabhar.1, d.74). 'S e an leabhar seo pàirt den chruinneachadh fiosrachaidh aig Leabharlann Inbhir Nis.
Tha an earrann seo air a leughadh le Gilleasbuig Fearghasdan.
'A-nis Alasdair, chan inns mi breug dhut. Gu dearbha cha dèan mi sin. Mus tàinig mi, bha mi air deagh rudan a chluinntinn mu Astràilia, ach feumaidh mi aideachadh nach do chreid mi iad gus am faca mi an t-àite le mo shùilean fhèin. A-nis tha mi a' saoilsinn barrachd dhen àite. Tha pìosan dheth gu math gorm agus pìosan eile tiugh le craobhan. Tha mi a' smaointinn gur e seo am baile as beartaiche dhe mheudachd san t-saoghal. Cha chluinn thu ach òr, òr, òr... tha fichead not agam nam phòcaid a-nochd, às dèidh dhomh na bh' agam ri phàigheadh. 'S dòcha gu bheil sin ag innse dhut de seòrsa àite a tha seo. Saoil dè cho fada 's a bhithinn san Eilean Sgitheanach mus biodh a leithid agam?'
Chaidh an earrann chlaistinn seo a dhèanamh airson pac stòrais nan sgoiltean, 'Gàidheil air Imrich,' a rinn Am Baile airson Tilleadh Dhachaigh 2009.


text:
- TIOTAL
- An ciudha airson aiseag an Eilein bho Chaol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00996
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12643
- KEYWORDS
- carbadan
càraichean
laimrig
aiseagan
Caol Loch Aillse
Latha fliuch sa Chaol agus sreath eile de chàraichean a' feitheamh ris an aiseag a-null dhan Eilean. Tha slighe aiseig air a bhith an seo fad linntean, ach 's e leudachadh na rèile dhan Chaol ann an 1897, agus càraichean a bhith a' fàs nas bitheanta, a thug air seirbheis an aiseig leudachadh. Mean air mhean dh'fhàs an t-aiseag bho bhith na bhàta-ràmh a bheireadh leis aon charbad air a cheangal ri dèileachan, gu aiseagan ro-ro Chaledonian Mhic a' Bhruthain a bhiodh a' ruith 24 uairean san latha.
'S e Ford A Tudor o mu 1928 a th' anns a' charbad aig deireadh a' chiudha san dealbh seo, agus Morris Cowley Tourer à Dundeagh air thoiseach air. 'S dòcha gum feumadh iad fuireach greis mhòr mus fhaigheadh iad air an aiseag, a chìthear a' tighinn air an taobh chlì
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Deanaim
'S e baile anns na Crìochan a tha ann an Denholm. Tha e suidhichte eadar Deadard agus Hamhaig anns a' ghleann River Teviot. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 27′ 28.72″ Tuath agus 2° 41′ 4.81″ Iar.
Ann an 2001 bha 608 duine a' fuireach an seo. [1]
Rugadh John Leyden, rannsachair anns na h-Innseachan, ann an Denholm 8 an t-Sultain 1775. Chaidh clach-cuimhneachan a thogail ann an 1861 a bha air a cruthachadh le Hector H Orrock. Tha i suidhichte ann am meadhan a' bhaile ris an canar "the Green"
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NT 567 185
- Làrach-lìn Denholm


text:
- TIOTAL
- dealbh iomain gun tiotal #7 le Màiri Hedderwick
- EXTERNAL ID
- GB1796_D1101_2_25_42_32
- CRUTHADAIR
- Mairi Hedderwick
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11571
- KEYWORDS
- iomain
sgiobaidhean spòrs
spòrs
'S e aon de shreath de sgeidsichean mu ghèam iomain a tha seo. Chan eil tiotal air agus tha e a' sealltainn cluicheadair Bhaile Ùr an t-Slèibh le dà chaman agus cuach buaidhe.
Chaidh Camanachd Bhaile Ùr an t-Slèibh a' stèidheachadh ann ann 1895 agus 's e aon de na clubaichean as soirbheachail ann an eachdraidh an spòrs. Aig an àm a chaidh seo a' sgrìobhadh (2010) tha iad air prìomh cho-fharpais an spòrs, Cupa na Camanachd, a bhuannachadh 28 uair.


text:
- TIOTAL
- Sligeachan agus Sgurr nan Gillean; An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2560
- ÀITE
- Sligeachan, Sgonnsair
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Port Rìgh
- LINN
- 1940an; 1950an
- CRUTHADAIR
- J. Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34463
- KEYWORDS
- taigh-òsta
beanntan
uisge-dhath
A rèir an neach a chuir a' chairt-phuist seo, "Tha an t-Eilean Sgitheanach coltach ri seo an da-rìribh". Chaidh a' chairt seo fhoillseachadh bho dhealbh 'uisge-dhath' a rinn Eideard H. MacThòmais, a bha ag obair mar as trice ann an Sgìre nan Loch ann an Sasainn. Tha e coltach gun deagh an dealbh seo a pheantadh bho dhealbh-camara aig Valentines. Dh'obraich MacThòmais airson na companaidh a bha Stèidhichte ann an Dùn Deagh bho na 1930an a-mach. Ged a tha e coltach gun do chuir an neach-ealain ris an t-sealladh, tha an Cuiltheann cho drùidhteach is nach eil a leithid a dhìth


text:
Clach cuid fir
Tha clachan cuid fir cumanta air feadh na Roinn-Eòrpa a Tuath, gu h-àraidh Alba, Innis Tìle (far an canar steintökin riutha), Lochlann agus Sasainn a Tuath. 'S e clachan troma a tha annta mar is trice, gun snaidheadh agus 's e an dùbhlan a tha air daoine tè dhiubh a thogail gus an neart a shealltainn. Tha cuid dhiubh cho trom 's nach deach an togail ach ann am beul-aithris dhaoine. Chaidh an spòrs seo a chur ri co-fharpaisean World's Strongest Man o chionn ghoirid cuideachd.
Susbaint
Alba[deasaich | deasaich an tùs]
Clach cuid fir[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh clachan cuid fir a chleachdadh mar dhearbhadh neart fhear. Bhathar a' meas òganach na fhear nuair a rachadh aige air clach cuid fir a chinnidh fhèin a thogail gu chrios.[1]
Tha mòran ann a tha ainmeil, nam measg Clachan MhicGlaisein, Clach an Inbhir agus Clachan Gorma Dhail Mhaol Chiarain agus chaidh cuid dhiubh a chleachdadh ann an co-fharpaisean World's Strongest Man is Pure Strength a-mach o na 1980an.[2]
Tha Clachan Gorma Dhail Mhaol Chiarain ann an seann chill Dhail Mhaol Chiarain ann an Siorrachd Inbhir Àir.[3]
Clachan-ultaich[deasaich | deasaich an tùs]
'S e seòrsa eile de chlach a tha sa Chlach-ultaich a gheibhear ann an Alba. Tha tè dhiubh ann an Dùn Tuilm anns an Eilean Sgitheanach air a bheil Clach-ultaich Iain Ghairbh MhicGilleChaluim Ratharsair. Thathar ag ràdh gu bheil cuideam tunna innte.[4]
Dùthaich nam Basgach[deasaich | deasaich an tùs]
Tha togail chlachan na Spòrs dùthchasach Basgach cuideachd agus canar harri jasoketa ris. Tha iomadh seòrsa ann dheth, ach mar is trice cleachdar clachan cruinn no ceàrnagach. Tha aig daoine ri clach a thogail de chuideam sònraichte cho tric 's a ghabhas ann an ùine shònraichte air no clach throm a thogail aon turas gus reacord a bhriseadh.
Innis Tìle[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a' sònrachadh nan clachan seo nam buidhnean eadar-dhealaichte ann an Innis Tìle: fullsterkur ("làn neart") anns a bheil 155 kg (341 punnd), hálfsterkur ("leth neart") anns a bheil 104 kg (228.8 punnd), hálfdrættingur ("lagan") anns a bheil 49 kg (107.8 punnd) agus amlóði ("gun fheum") anns a bheil 23 kg (50.6 punnd) a chuideam. Nam biodh cuideigin airson falbh leis na fir a dh'iasgaich, b' fheudar dha an hálfdrættingur a thogail gu leac aig àirde a chrios aig a' char bu lugha. Tha seata dhiubh ann am baile Djúpalónssandur aig bonn Snæfellsjökull.
'S e Clach Husafell, anns a bheil 418 punnd a chuideam, aon de na clachan as ainmeile ann an Innis Tìle.
Giùlan chlachan[deasaich | deasaich an tùs]
Tha giùlan no coiseachd chlachan na spòrs Albannach is Tìleach far am bi aig daoine ri clachan a ghiùlan sìos achadh. Tha greimeannan-làimhe sna clachan seo agus feumar dhà dhiubh a ghiùlan cho fad 's a ghabhas, mar is trice mun cuairt air ceud troigh a dh'fhaid.
Ma bhios dithis no barrachd a' giùlan na h-aon chloiche, cleachdar clachan nas truime. 'S ann aig Geamannan Gàidhealach New Hampshire a ghiùlaineadh na clachan a bu truime gu ruige seo, paidhir de chlachan anns an robh 508 punnd (230 kg) a chuideam, beagan na bu lugha na 100 troigh (30 m) a dh'fhaid.
Thathar den bheachd gun do thòisich an spòrs seo nuair a bha aig na fireannaich ri clachan a thoirt air falbh gu cùirn à achaidhean.
Tùsan[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ http://www.halfsquare.net/shetler_112306.php
- ↑ http://www.halfsquare.net/shetler_112306.php
- ↑ Love, Dane (2009). Legendary Ayrshire. Custom: Folklore: Tradition. Auchinleck : Carn Publishing. ISBN 978-0-9518128-6-0 pp. 16 - 17.
- ↑ Dwelly, Edward (1911), Faclair Gàidhlig gu Beurla le Dealbhan/The Illustrated [Scottish] Gaelic-English Dictionary (4th ed.), Glasgow: MacLaren & Sons


text:
- TIOTAL
- Griola iarainn air taigh Bhaile an Fhàin, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- PC_WEA_IRONGRILLS_007
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Workers Educational Association
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30256
- KEYWORDS
- griola
fionnarachadh
a' fionnarachadh
griolaichean
fionnadair
'S e prìomh oifis roinneil an Urrais Nàiseanta, a rinn suas às ùr e ann an 1993, a th' ann an Taigh Bhaile an Fhàin ann an Inbhir Nis. Tha an griola seo mòr-sgeadaichte agus dh'fhaodadh gum buinn e do Linn Bhictòria. Anns na 1880an bha an Suirbhidh Òrdanais ga chleachdadh mar am bun-stèidh air Ghàidhealtachd.


text:
Hànobhar
‘S e baile mòr air an àirde an iar na Gearmailte a th’ ann am Hànobhar (Gearmailtis: Hannover, IPA: 'ha'no:fɐ, Laideann: Hannovra). Chaidh am baile a chlàradh airson a’ chiad turas ann an 1150 is fhuair e a chuid chòirichean ann an 1202 agus tha an t-ainm a’ ciallachadh àrd bruaich. Tha e suidhichte aig 55m os cionn ìre na mara, ri taobh na h-aibhne Leine, anns an stàit Sagsainn Iosail agus ‘ e prìomh-bhaile na stàite a th’ann cuideachd. Tha am baile 249km air falbh bho Bherlin, 240km bho Düsseldorf agus 132km bho Hamburg.[1] Chaidh Oilthigh Leibnitz Hànobhar a stèidheachadh dìreach ann an 1831.[2] Tha 519,619 dhe dhaoine a' fuireach anns a’ bhaile, leis gur e an 11mh baile as motha na dùthcha.[3]
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh Hànobhar a chlàradh airson a’ chiad turas ann an sgrìobhainn bho 1150. ‘S e dìreach baile beag iasgach suidhichte air àrdan os cionn na h-aibhne Leine a bh’ann (dh’fhaodamaid ann t-seann ainm Honovere (Hohes Ufer), a chur sa Ghàidhlig mar "bhruich àrd"). Ann an 1241, thug an Diùc Otto à Hànobhar neo-eisimeileachd dhan bhaile.[4] Tha dà achd ann is iad a’ dearbhadh na còirichean sin, air an stèidheachadh seann laghan coitcheann a’ bhaile. Bha slighe aibneach chudromach an seo aig an àm ud leis gun tigeadh dà sheann shlighe mhòr dìreach an seo. Dh’fhàsadh an clachan air sgàth sin is ‘s e baile marsanta le margaidh a bh’ann Hànobhar aig deireadh na meadhan-aoisean is fiù’s fhuair e còirichean sònraichte. Chaidh am baile a reic dha na Welf, is iad a’ fuireach an seo anns an 17mh Linn co-dhiù.[5]
Dh’fhàs am baile na bu bheartaiche ann an àite goirid is fiù’s fhuair e ballrachd na Lìog Hansa ann an 1368.[6] Chaidh na h-eaglaisean as motha an Hànobhar a thogail fad an 14mh Linn. Aig an aon àm thogadh mùr làidir dìona mu thimcheall a’ bhaile. Tha pìos neo dhà bhuaithe air fhàgail ann an corra àite, mar eisimpleir An Tùr Béguinage agus aig an Taigh-tasgaidh.
Bha dleastanas poiliteagach uabhasach cudromach aig ìre eadar-nàiseanta aig Hànobhar bhon 17mh Linn: ann an 1714, ghabh mac an Rìgh de Ernst-August thairis cathair-rìgh na Breatainn Mòire mar Rìgh Seòras I tro phòsadh; fhuair Hànobhar deagh chliù air sàilleabh an aonaidh phearsanta seo eadar dà theaghlach rìoghail.[7] Ghabh an Cath Hastenbeck àite ri linn Cogadh na Naoi Bliadhna, ann an 1757.[8] Chuir Arm na Frainge ruaig air Feachdan Hànobhar is ghabh iad thairis am baile. Ann an 1803, ri linn cogaidhean Ar-a-mach na Frainge, bha mu 25,000 saighdearan frangach anns a’ bhaile.[9] ho 1807 gu ruige 1813 bha i na pàirt Rìoghachd Westphalen.
‘S e rìoghachd neo-eisimeileach fo Rìghrean Hànobhar fhèin, a bh’ann Hànobhar gus a dh’aonadh e leis A’ Phrùis ann an 1866.[10] Bha na daoine ann an Hànobhar an aghaidh Riaghaltas na Prùise.[11] Aig an aon àm, thòisich leasachadh mòr ann an Hànobhar. Fiù’s thogadh baile ùr eadar an stèisean is an t-seann bhaile agus thachairt fàs mòr anns a’ ghnìomhachas an dèidh Aonadh na Gearmailte ann an 1871.
Thug saighdearan na 84mh rèisimeid coise às na Stàitean Aonaichte Hànobhar thairis, gun sabaid sam bith, air an 10mh latha dhen Ghiblean 1945, is chuir sin crìoch air a’ chogadh anns a’ bhaile seo.[12] Thug an cogadh buaidh mhòr air a’ bhaile. Chaidh meadhan a’ bhaile a mhilleadh gu lèir leis na h-ionnsaighean boma. Ann an 1945, bha faisg air 2/3 na toglaichean air an leigeil nan tobhtaichean neo ann an droch stàit air sàilleabh na h-ionnsaighean boma.[13] Bha mòran de dhaoine gun dachaigh. Bhìte a’ sgioblachadh is a’ togail a’ bhaile a-rithist gu luath an dèidh a’ chogaidh.
‘S e baile torach nàdarra ann an nòs ùr a th’ann Hànobhar an latha an-diugh.[14] Tha iomadach àite cultarail ann, a bharrachd air deagh bhùithtean is tachartasan sònraichte aig ìre nàiseanta mar na fèiltean is na fèisean Schützenfest: ‘s e fèis bhliadhnail do clubaichean boghadaireachd na roinne a th’ann.[15] Tha Fèis an locha Machsee ainmeil cuideachd.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Gottfried Leibniz (1646 – 1716) Matamataigear.
- Wilhelm Herschel (1738 – 1822) Eòlaiche na Speuran.
- Deòrsa II, Rìgh Bhreatainn is Èireann (1683 - 1760).
- Armand-Octave-Marie d’Allonville (1809 – 1867) Saighdear.
- Adolph Wilhelm Hermann Kolbe (1818 - 1884) Ceimigear
- Otto Sander (1941 - 2013) Actair.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Dealbhan[deasaich | deasaich an tùs]
Faic cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Oilthigh Leibnitz Hànobhar
- ↑ Bailtean na Cruinne
- ↑ World 66
- ↑ Welfen
- ↑ Dr Johannes Falke(1863). Die Hansa als deutsche See- und Handelsmacht
- ↑ Alison Weir:Britain's Royal Families: The Complete Genealogy, Revised edition. Random House
- ↑ Sam Mustafa
- ↑ Jstor
- ↑ Jstor
- ↑ The Routledge companion to European history since 1763, Chris Cook, John Stevenson, ISNB 0415345839
- ↑ US Holocaust Museum
- ↑ Nicola Lambourne: War Damage in Western Europe: The Destruction of Historic Monuments During the Second World War, Edinburgh University Press 2001, ISBN 0-7486-1285-8
- ↑ World Guides
- ↑ Germany Tourism
- ↑ SisterCities
- ↑ Riaghaltas Iosrael
- ↑ Stadt Leipzig
- ↑ Annuaire de France
- ↑ Annuaire de France


text:
Tenerife
'S e eilean Spàinnteach agus aon de na h-Eileanan Canàrach a tha ann an Tenerife. Tha e suidhichte anns a’ Chuan Siar. Tha Tenerife 80 cilemeatair a dh’ fhad agus 50 cilemeatair a leud. Le 2.034,38 cilemeatair ceàrnagach de mheud 's e Tenerife an t-eilean as motha de na h-Eileanan Canàrach. Anns a’ bhliadhna 2007 bha 865.070 de shluagh ann.
Tha Santa Cruz de Tenerife na phrìomh-bhaile.
'S e Pico del Teide (3.718 m) a' bheinn as àirde air an eilean agus air feadh na Spàinne.
Tha oilthigh ann an Tenerife le La Laguna University mar ainm. Chaidh a stèidheachadh ann an 1792.
Tha Tenerife a' gabhail a-steach 31 sgìrean:


text:
- TIOTAL
- Drochaid Rathaid An Eilein Sgitheanaich, 1997
- EXTERNAL ID
- NRM_NBNW_KL_DS080580
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- DEIT
- An t-Ògmhios 1997
- LINN
- 1990an
- CRUTHADAIR
- Chris Hogg
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Nàiseanta an Rèile, Iorc
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20065
- KEYWORDS
- rèile
rathaidean-iarainn
drochaidean
Dealbh-camara de Dhrochaid Rathaid An Eilein Sgitheanaich a tha a' ceangal An t-Eilean Sgitheanach ri tìr-mòr.
Thòisichear a' togail na drochaid ann an 1992 agus chaidh a fosgladh le Rùnaire na Stàite airson Alba, Mìcheal Forsyth, air 16 An Dàmhair 1995. Le seo, thàinig an t-seirbheis aiseig eadar Caol Loch Aillse thar a' chaolais gu Caol Àcain gu crìch. Bha mòran connspaid mun drochaid bhon ìre planaidh o sin air adhart. Bha i an toiseach ag obair mar dhrochaid chìsean agus thàinig i gu bhith saor o chìsean ann an 2004 an dèidh iomairt a bha gu mòr san fhoillais le na casaidichean chìsean.
Fiosrachadh
O chionn còrr is ceud bliadhna, chaidh a dhà de na rathaidean-iarainn as àillidh air an t-saoghal, Loidhne Rèile a' Chaoil agus Loidhne Rèile a Tuath, a thogail. Tha prìomh loidhne na Gàidhealtachd gan ceangal ris a' chòrr de lìonra rèile na RA. Bho 1997 gu 2003, thog Taigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile deilbh nan trì loidhnichean sin, agus bho na h-ìomhaighean chaidh trì taisbeanaidhean a chruthachadh - 'Connections to the Kyle' ('Ceanglaichean dhan Chaol'), 'By Firth and Flow' ('Ri Caolas agus Sruth) agus 'The Highland Link' ('An Ceangail Gàidhealach'). Nochd na taisbeanaidhean air Lìonra Tasglann na h-Alba (SCAN) san taisbeanadh dhidseatach 'North by Northwest' a chur air bhog gu h-oifigeil làrach Thasglann Nàiseanta na h-Alba air 5 an t-Ògmhios 2001 ann an Inbhir Nis. Sheas an co-obrachadh le SCAN gu 2009 nuair a chaidh 'North by Northwest' a ghluasad chun na làraich-lìn, Am Baile.
Tha 'North by Northwest' a' clàradh eachdraidh bheò agus tha e a' clàradh boillsgeadh ann an tìm ann am beatha dhaoine agus an loidhne anns na bliadhnachan mu dheireadh den fhicheadamh linn agus toiseach a 'chiad linn thar fhichead. Bha na taisbeanaidhean a' comharrachadh buaidh rèile na Gàidhealtachd air daoine, sealladh-tìre agus eaconamaidh Gàidhealtachd na h-Alba.
Tha sinn a' toirt taing airson taic don Luchd-urrais a leanas a mhaoinich an t-suirbhidh dhealbh camara de phrìomh loidhne na Gàidhealtachd, Loidhne a' Chaoil agus an Loidhne a Tuath le luchd-togail-dheilbh bho Thaigh-tasgaidh Nàiseanta an Rèile eadar 1997 agus 2003:
Railtrack, Railtrack-Alba, Scotrail, EWS, Porterbrook, First Engineering, Com-pàirtichean Lìora Rèile na Gàidhealtachd, Comhairle na Gàidhealtachd, Iomairt Rois & Chrombaigh, Iomairt Ghallaibh agus Chataibh, Safeways, Caraidean Taigh-tasgaidh Nàiseanta an Rèile, Comhairle Pheairt & Chinn Rois agus Comann Rèile na Gàidhealtachd


text:
Aird Eòdhanaig
'S e baile beag ann an Comhairle Shruighlea a tha ann a Aird Eòdhanaig no Aird Eònaig (Beurla: Ardeonaig). [1][2] Tha e suidhichte air bruach Loch Tatha. Tha e mu ochd mìltean air falbh air àird an ear Chill Fhinn. 'S e seo na co-chomharran aige: 56° 29′ 34″ Tuath agus 4° 10′ 7″ Iar.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Iain Mac an Tailleir, "Ainmean-Àite", duilleag 6, Pàrlamaid na h-Alba
- ↑ Stòr-dàta SMO
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NN 665 355


text:
- TIOTAL
- HR 60 'Sutherland' a' dol seachad air luchd-obrach faisg air An t-Sruthan, 1897
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_1296
- ÀITE
- An Sruthan
- SGÌRE
- A' Ghàidhealtachd / Siorrachd Pheairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT: Blàr Athall
- DEIT
- 1897
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27924
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn HR 60 'Sutherland a' dol seachad air luchd-obrach a' dèanamh deiseil gus loidhne dhùbailte a chur sìos faisg air An t-Sruthan ann an 1897.
Chaidh HR 60 àireamhachadh 14421 leis an LMS agus ann an 1924 chaidh a h-ath-ainmeachadh 'Ben Bhreac Mhòr'. Lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis san Dàmhair 1932.


text:
Nirribhidh
Is e dùthaich ann an Lochlainn anns an Roinn-Eòrpa a tha ann an Nirribhidh.[1][2][3][4][5][6][7] A chionn 's gu bheil dà chànan ann an Nirribhidh, tha dà ainm oifigeil ann: Kongeriket Norge (bokmål) agus Kongeriket Noreg (nynorsk). Tha iad a’ ciallachadh Rìoghachd Nirribhidh. Tha crìochan aige leis an t-Suain anns an Ear agus leis an Ruis agus le Suomaidh anns an Earra thuath. Anns an Iar den dùthaich tha a' Chuan Siar ann. Tha Svalbard, eileanan beaga anns a’ Chuan Argtach, pàirt den Nirribhidh cuideachd. Tha Oslo na prìomh-bhaile. 'S e Baroniet Rosendal.[8] a th'ann an aon Baranachd na dùthcha.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Eadar 1397 agus 1523 bhuineadh an dùthaich dhan Aonadh Kalmar.[9] Bha Nirribhidh na pàirt Aonadh Nirribhidh agus An t-Suain gu ruige 1905.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Roald Amundsen, rannsachair agus a chiad sheòladair a rinn a shlighe tro Seòlaid an Iar-Thuath anns na bliadhnaichean 1903 - 1906.
- Bjornstjerne Martinus Bjornson, sgrìobhadair Nirribheach, a bhuannaich e an Duais Nobel ann an Litreachas anns a’ bhliadhna 1903.
- Knut Hamsun, sgrìobhadair eile, a bhuannaich an Duais Nobel ann an Litreachas anns a' bhliadhna 1920.
- Lars Onsager à Oslo a bhuannaich an Duais Nobel ann an Ceimigeachd anns a' bhliadhna 1968.
Bailtean as Motha[deasaich | deasaich an tùs]
Seo liosta na deich bailtean as motha na dùthcha a leanas:[10]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1-871901-39-1
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Brìgh nam Facal, Faclair Ùr don Bhun-sgoil (deas. Cox, Richard A.V.) - ISBN 0-903204-21-5
- ↑ Am Faclair Gàidhlig-Beurla, Colin Mark, foillsichte aig Routledge, Lunnainn (2004), ISBN 0-415-29761-3
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Rosendal
- ↑ Sudsverige
- ↑ City Population


text:
Foto-cho-chur
'S e foto-cho-chur an dòigh leis am bi lusan agus fàs-bheairtean eile ag iompachadh lùths solais, mar as trice bhon ghrian, gu lùths ceimigeachd, agus a thasgadh an cruth moileciuilean gualuisge (mar eisimpleir, siùcaran).
Bithidh foto-cho-chur a' dèanamh nan gualuisgean tro cho-chur bho dà-ogsaid gualain agus uisge. Mar as trice, bithidh foto-cho-chur a' dèanamh ogsaidean cuideachd agus is ann a foto-cho-chur a tha uile an ogsaidean anns an àile a' tighinn, fhad' s a bhitheas e a' gabhail dà-ogsaid gualain aisde.


text:
- TIOTAL
- Cucair ga thoirt gu Ceann Loch Damh
- EXTERNAL ID
- GB232_RAMSAY_D893_1_11_016
- ÀITE
- Ceann Loch Damh
- SGÌRE
- Loch Carrann
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: A' Chomraich
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8979
- KEYWORDS
- dealan-uisge
bhan
cucair
Ro mheadhan nan 1950an bha dealan a' ruighinn ceàrnaidhean den Ghàidhealtachd a bha gu math iomallach le polaichean an dealain-uisge agus loidhnichean a' sìneadh thar mhìltean thar cheàrnaidhean far nach robh duine a' fuireach gus fiù 's na coimhearsnachdan bu lugha a ruighinn. Ann an 1955 chaidh an dealan a chur air airson rubha na Comraich agus tuath gu Sìldeag. Le dealan a-nis ri fhaotainn bha daoine geur air cucairean, coireachan dealain agus innealan ùra eile fheuchainn. Bhon phrìomh sheòmar-taisbeanaidh ann an Caol Loch Aillse, thàinig bhanaichean an Dealan-uisge a' toirt bathar gu taighean gu bhith nan sealladh cumanta.
San dealbh seo tha an cucair ùr dìreach air an taigh ann an Ceann Loch Damh a ruighinn. Airson faighinn chun an taigh seo, bhiodh a' bhan air a' phrìomh rathad fhàgail, air cumail a' dol sìos frith-rathad cumhang, agus bhiodh an cucair air a ghiùlan na mìiltean mu dheireadh air ceum, thar dhrochaidean agus tro choilltean. Bhiodh na daoine a bha a' faighinn an t-seirbheis fhìor mhath seo air leth taingeil agus chùm Bòrd Dealan-uisge Cheann a Tuath na h-Alba ris a' ghealladh gum faigheadh iad dealan gu uiread de dhaoine 's a ghabhadh.
Chaidh Bòrd Dealan-uisge Cheann a Tuath na h-Alba a stèidheachadh fo chumhachd Achd Leasachaidh Dealan-uisge (Alba) 1943. Chaidh am Bile a chur air adhart le fear Tòmas MacIain aig Taigh nan Cumantan. Chuir e an cèill gum biodh e na fhuasgladh do chuid bho dhuilgheadasan a bha aig a' Ghàidhealtachd aig an àm le bhith a' cleachdadh 'comas mòr falaichte na sgìre' ('the great latent power of the region'). Dh'inns e do na Cumantan 'gum biodh agus gum bu chòir gum biodh gnìomhachasan, an dà chuid prìobhaideach is poblach, a bhith air an tàladh don Ghàidhealtachd mar thoradh air an leasachadh seo' ('industries, whether owned nationally or privately, will be and ought to be, attracted to locations in the Highlands, as a result of this measure'.)
Bhiodh prìomhachas aig luchd-caitheimh àbhaisteach an toiseach agus an uair sin aig an fheadhainn a bhathas an dùil a chleachdadh tòrr mòr cumhachd. Dheigheadh cumhachd sam bith a bha air fhàgail a reic ris a' Ghriod Nàiseanta. Bhathas airson gun deigheadh prothaidean bho bhith a' reic an dealain seo a chleachdadh gus cosgaisean an lùib a bhith a' cumail dealan ri àiteachan iomallach a lùghdachadh agus gus cuideachadh a thoirt do leasachaidhean sòisealta is eaconamach air a' Ghàidhealtachd. Bha an clàs sòisealta ainmeil seo ag aithneachadh gun robhar a' coimhead air a' Bhòrd mar inneal ann a bhith a' toirt ath-bheothachadh air ceann a tuath na h-Alba, agus chan ann a-mhàin mar bhuidheann cruthachadh dealain.
Bhathar den bheachd gum biodh gu leòr cumhachd às an stèisean cumhachd air Loch Sloy, taobh an iar Loch Laomainn airson na bha a dhìth ann am meadhan agus taobh an iar na h-Alba. Bhiodh a' chumhachd a bharrachd air a chleachdadh gus taic a thoirt do na pròiseactan aig Mòrar agus Loch Aillse air sgàth 's nach biodh e buailteach gum biodh e comasach do na sgeamachan seo a bhith prothaideach. Bha cosgaisean togail nan trì phròiseactan seo air a thomhas aig £4,600,000
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Inneal glanaidh an t-sneachda air treàna ann an Gallaibh
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_701
- ÀITE
- Gallaibh
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11432
- KEYWORDS
- inneal glanaidh an t-sneachda
sneachda
an geamhradh
rathaidean-iarainn
Inneal glanaidh an t-sneachda air treàna ann an Gallaibh. Bha na rathaidean-iarainn air Ghàidhealtachd buailteach a bhith a' faighinn droch gheamhraidhean gu h-àraidh anns an dàrna leth dhen 19mh linn, an uair a bha na loidhnichean ùr. Chaidh feansaichean a chur suas ach bha iad gun fheum.
Anns na 1860an chaidh innealan glanaidh sneachda a dhealbhachadh agus a thogail ann an ionad obrach an rèile ann an Inbhir Nis. Ghlanadh iad cuitheachan sneachda anns an robh 12 throigh. Dh' fhaoidte ceithir einnseanan a cheangal ri chèile agus thigeadh an t-einnsean chun na cuithe bho leth mhìle air falbh. Bha cliathaichean air a dh'fhaodaiste a phasgadh nuair nach robh feum orra
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
3 an Gearran
'S e 3 an Gearran an 34mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich. Tha 331 latha (332 ann am bliadhna-leum) air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1863 - Thoisich Co-chruinneachadh dhe Rionegro ann an Rionegro, Antioquia, Coloimbia
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1809 - Felix Mendelssohn Bartholdy, neach ciùil Gearmailteach
- 1830 - Robert Gascoyne-Cecil, Prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte
- 1948 - Henning Mankell, ann an Stockholm. Sgrìobhadair às an t-Suain.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1014 - Sweyn I Haraldsson, Rìgh na Danmhairg.
- 1468 - Johannes Gutenberg, innleachdair a' chlàr-bualaidh.
- 1924 - Woodrow Wilson, 28mh ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte
- 1959 - Buddy Holly, seinneadair agus sgrìobhadair Ameireaganach.
- 1988 - Werner Kissling, fear togail dhealbhan.


text:
- TIOTAL
- Donnchadh agus Mairead Mac a' Phearsain
- EXTERNAL ID
- HCD00198
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- DEIT
- c.1935
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11925
- KEYWORDS
- Mairead Nic a' Phearsain
Caol Loch Aillse
gàradh
'S e seo dealbh Donnchadh agus Mairead Mac a' Phearsain anns a' ghàradh aig an taigh aca, Gleann Cuitheil, ann an Caol Loch Aillse. 'S ann à Caol a bha Mairead agus ghluais Donnchadh an sin à Siorrachd Obar Dheathain airson buth-leighis fhosgladh far an do dh'obraich e gus an do leig e dheth a dhreuchd
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Crois an t-Sagairt, Eaglais Easbaigeach an Naoimh Brìghde, Omhanaich
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_1029
- ÀITE
- Omhanaich
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mhàillidh
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10914
- KEYWORDS
- A' Ghàidhealtachd 's na h-Eileanan
eachdraidh shòisealta
leacan croise
coin
croisean
eaglaisean
caibealan
uaighean
clachan-uaighe
Easbaigeach
Tha a' chrois seo na seasamh taobh a-muigh ceann an iar Eaglais Easbaigeach an Naoimh Brìghde ann an Omhanaich faisg air Baile a' Chaolais. Chaidh a togail mar chuimhneachan air a' Mhanach MacConachaidh, sagart a bha a' tadhal ann an 1887 air an Urramach J R A Chinnery-Haldane, Easbaig air Earra-ghàidheil 's nan Eileanan. Fhad 's a bha e a' tadhal, chaidh an sagart air chuairt a-muigh san t-sneachd agus chaidh a lorg marbh leis an dà chù aig an Easbaig agus rinn iad faire air a chorp.
Rugadh tè nan dealbhan-camara, Mary Ethel Muir Donaldson, ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i fad is farsaing air a' Ghàidhealtachd an iar agus a tuath, a' sgrìobhadh is a' togail dhealbhan. Eadar 1912 is 1949 sgrìobh i iomadh leabhar air dualchasan agus eachdraidh shòisealta na sgìre. Bhàsaich i ann an taigh-altraim an Dun Èideann an 1958, agus chaidh a tìodhlacadh san Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Felicity am Puma, a chaidh fhaighinn aig Canaich, 1980
- EXTERNAL ID
- GB1796_SINCLAIR_PUMA
- ÀITE
- Canaigh
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mhòraig
- LINN
- 1980an
- CRUTHADAIR
- unknown
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 2167
- KEYWORDS
- pumathan
fiadh-bheatha
claistinneach
Anns an Damhair 1980, chaidh puma boireann fhaighinn aig Canaich ann an Siorrachd Inbhir Nis. Bha puma air a bhith air fhaicinn anns an sgìre iomadach turas, airson suas ri dà bhliadhna mus deach beireachdainn oirre. Thog tuathanach ionadail, Mgr. Noble, cèidse iarainn agus chuir e air an talamh aige e far an robh fhios aige gum biodh am puma a' dol. Aon uair agus gun deach a faighinn, chaidh a toirt gu Pàirc Fiadh-bheatha Cheann na Creige faisg air Ceann a' Ghiùthsaich agus bha i a fuireach an sin airson còig bliadhna. B' e 'Felicity' a chaidh a thoirt oirre agus an dèidh dhi bàsachadh, chaidh a lìonadh agus chithear i a-nis ann an Taigh-tasgaidh Inbhir Nis.
Anns an earrainn èisteachd seo, a chaidh a chlàradh an uair a chaidh Felicity fhaighinn, cluinnear grùnsgal ìseal leantainneach an uair a bha i anns a' chèidse


text:
- TIOTAL
- HR 70A air an loidhne brisidh ann an Cùil Lodair, 1923
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_001_145
- ÀITE
- Cùil Lodair
- SGÌRE
- Inverness
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 28 An Lùnastal 1923
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 24630
- KEYWORDS
- locomotaibhean rèile
locomotaibhean Rèile na Gàidheatachd
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
Ghabh a phrìomh neach-cuideachaidh, Daibhidh Jones, àite Uilleam Stroudley mar àrd-neach-stiùiridh locomotaibhean aig Rèile na Gàidhealtachd ann an 1870. B' e a' chiad locomotaibh a chaidh a thogail de dhealbhadh Jones an clas 'Duke 4-4-0 a bha ag obair air trèanaichean luath luchd-siubhail. Chaidh deich a thogail le Dübs à Glaschu ann an 1874 (àireamhan 60 gu 69) agus chaidh seachd eile a dhèanamh ann an Inbhir Nis eadar 1876 agus 1888 (àireamhan 4, 71 gu 75 agus 84. Glè thric thathas a' toirt iomradh air na trèanaichean as fhaide sin mar 'Lochgorm Bogies'.
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn HR 70A 'The Duke' air an loidhne brisidh ann an Cùil Lodair. Chaidh a crìochnachadh ann san Lùastal 1874, agus b'e 67 an t-àieamh tùsail a bh' oirre. Chaidh a h-ath-ainmeachadh 'Cromartie san Fhaoilleach 1877 agus chaidh a h-ath-thogail dà uair, sa Gearran 1888 agus san t-Sultain 1998. Chaidh a h-ath-àireamhachadh 70A sa Ghearran 1923, goirid mus deach a toirt a-mach à seirbheis na b' fhaide dhen bhliadhna sin


text:
11 an t-Ògmhios
'S e 11 an t-Ògmhios an 162mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (163mh ann am bliadhna-leum). Tha 203 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1770 - Sheòladh James Cook mun cuairt Great Barrier Reef.
- 1975 - Chaidh a' chiad ola bhon Chuan a Tuath a phumpadh air tìr aig Sullom Voe, Sealtainn.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1925 - William Styron, sgrìobhadair à Bhirginia anns na Stàitean Aonaichte.
- 1939 - Jackie Stewart, dràibhear rèis chàraichean, trì uairean buadhair na Foirmle a h-Aon.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1488 - Seumas III Alba aig Blàr Allt nan Seileach.
- 1979 - John Wayne, actair Aimeireaganach.
- 2007 - Alfonso López Michelsen, ann am Bogotá. Fear-poileataigs à Coloimbia.


text:
Lagh
Susbaint
Lagh[deasaich | deasaich an tùs]
Is e a tha anns an lagh ach àlach de riaghailtean stèidhichte air feadh nàisean. Is gnìomh an lagh an inbhe a dhaingneachadh aig gach pearsa. Nì an lagh seo le ainmeachadh an dà chuid: còirichean pearsanta aig daoine anns a' choimhearsnachd agus dleasdanasan pearsanta air daoine ris a' choimhearsnachd.
Tha laghan treubhail air a bhi stéidhichte aig ìre an treubh air feadh an t-saoghal, bho toisich tìm. Ach is ann do linn na seann Greugais a thoisich feallsanaich a ghabhail beachd air nàdar nan lagh còmhla le conceapan de ceartas an cothrom le dleasdanasan nan daoine agus cumhachd nan rìghrean.
Anns an latha an-diugh tha siostam-lagh fa-leth stèidhichte aig gach dùthaich neo-eisimileach air feadh an t-saoghal. Tha an suidheachadh seo a' leantainn air an ceart riatanach ri féin-riaghaladh a tha gach dùthaich a gléidheadh- Is buadh de dùthaich neo-eisimileach an ceart a dhèanamh laghan dhi pein.
Roinntean Mòr den Lagh[deasaich | deasaich an tùs]
Lagh-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
Is lagh-eòlas an roinn de feallsanachd a dhéiligeas leis an lagh.
Lagh Siobhalta[deasaich | deasaich an tùs]
Is Lagh Siobhalta an roinn den lagh a dhéiligeas le còirichean-sheilbh: m.e seilbh de bathair, seilbh de fearann.
Lagh Eucoirean[deasaich | deasaich an tùs]
Is Lagh Eucoirean an roinn den lagh a dhéiligeas le eucoir, m.e. meirle, muirt. Tha i a' gabhail a-steach lorg eucoirich, cuir casaidean gan aghaidh agus ma bhitheas an cuirt gan lorg ciontach, tha i a' leigeil sìos raon de peansachaidhean a tha freagarrach ris an eucoir.
Lagh Eadar-nàiseanta[deasaich | deasaich an tùs]
Is e a tha ann an Lagh Eadar-nàiseanta corp lagh a tha a riaghladh na càirdeasan eadar dùthchannan neo-eisimileach.
Air barrachd an sin tha roinn mor an siostam
Lagha na h-Albainn[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh gleidheadh air Lagh na h-Alba, na siostam lagh fa-leth bho lagh na Sasuinn fo Achd an Aonaidh de 1707. Is e Achd an Aonaidh, air a reachdadh le Parlamaid na h-Albainn agus le Parlamaid na Sasuinn a sguab as an da Phàrlamaid neo-eisimeileach sin agus a stèidhich an Rìoghachd Aonaichte le Pàrlamaid ann an Westminster a-mhàin.


text:
Subcategories 2
Sites 5
BBC Alba
Rinn na Gàidhlig de BBC Alba. Le fiosrachadh mu phrògraman réidio is telebhisein. Réidio nan Gaidheal mar sruthadh beò, agus tasgadan de phrògraman a chaidh seachad. Fiosrachadh agus gnìomhan do gach aois.
Eòghann MacColl
Làrach-lìn aig an dealbhadair Eòghann MacColla. Dealbhan le peansail agus le peant, le stuth ath-chuartaichte agus eile.
MG Alba
Is e dleastanas MG ALBA (ainm gnìomha Sheirbheis nam Meadhanan Gàidhlig) fo Achd Chonaltraidh 2003 dèanamh cinnteach gu bheil deagh phrògraman Gàidhlig rim faotainn airson dhaoine ann an Alba. Ann an co-bhanntachd leis a’ BhBC, tha MG ALBA air BBC ALBA, an t-seirbheis dhidseatach Ghàidhlig, a stèidheachadh.
Pròiseact Thiriodh
Stòrdàta de òrainn, sgeulachdan agus seanchas à Eilean Tiriodh, le glòr agus fiosrachadh.
Taigh Dhonnchaidh
Ionad ann an Nis, Eilean Leòdhais, le Féisean ciùil, ceòlchuirmean, clasaichean feasgair, agus sgoil-shamhraidh Gàidhlig.
Other languages 90
Last update:November 30, 2014 at 12:15:14 UTC
Na h-Ealain
Gnìomhachas
Coimpiutaireachd
Geumannan
Slàinte
Dachaigh
Naidheachdan
Cur-seachadan
Fiosrachadh agus Foghlam
Dùthchannan
Saidheans
Ceannach
Poball
Lùth-chleasannan
All Languages


text:
Choirich poileas Bhrasil cop-plastaig so-lasanta air son bàs nam ficheadan de dhaoine ann an teine club-dannsa ann am baile Santa Maria.
• Chan eil sgeul air a’ chomhachag a thug ionnsaigh air dithis fhear ann an Inbhir Nis. Thathar am beachd gun do ghabh i fasgadh on droch thìde.
• tharraing Tesco ás a’ chùmhnant aca ri Silvercrest, a’ chompanaidh Éireannach bhon robh iad a’ faighinn burgairean anns an robh feòil eich.
• ann am Baile Mexico, chaidh 32 a mharbhadh agus ceud a leòn ann an spreadhadh ann an ceannachairtealan companaidh ola na stàite, Pemex.
• BIDH Ailean Dòmhnallach, Stafain, a’ bruidhinn mu “Chuimhneachain Cheòlmhor” ri Comann Gàidhlig Inbhir Nis Di-Haoine san Netley Centre.


text:
WikiLeaks
'S e WikiLeaks buidheann mheadhanan neo-phrothaid eadar-nàiseanta a bhitheas a' clò-bhualadh sgrìobhainnean a thig bho thùsannan neo-ainmeach is bho shnighean, agus a bhitheadh air mhodh eile dìomhair no air an cron-sgrùdadh.
Ged a chaidh Wikileaks a stèidheachadh, a-rèir na buidhne fhèin, le luchd-dèanadais chòireachean-dhaonna Sìneach, 's e an Astràiliach Julian Assange am fear-labhairt agus an riochdaire as ainmeile.
Fhuair Wikileaks ainm is cliù eadar-nàiseanta as dèidh dhith clo-bhualadh (28 Samhainn 2010) mòran contraltraidh dìomhair Ameireaganach bho thosgaireachdean air feadh an t-saoghail. Am measg eile, dh' fhoillsich seo gun robh an riaghaltas Breatannach a' strì airson fuasglaidh Al Megrahi, am Bomair Logarbaidh, ged a bha iad a' dubh-chàineadh an riaghaltais Albannaich aig an àm airson an fhuasglaidh iochdmhoir. [1]
Cuideachd, dh' fhoillsich Wikileaks liosta de làraich a bha cudromach do thèarainteachd Ameireaganach, a' gabhail a-steach companaidh Albannach a bhitheas a' dèanamh co-phàirtean do longan-fo-mhuir niùclasach Ameireaganach. [2]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Professor James Mitchell. "Wikileaks proves Scotland was right on Megrahi release", The Herald, An Dùbhlachd 10, 2010, accessed An Dùbhlachd 13, 2010.
- ↑ Michael Settle. "Scots firm on Wikileaks list", The Herald, An Dùbhlachd 7, 2010, accessed An Dùbhlachd 13, 2010.


text:
Doigh lem, ar Lochan, ni he sin ni is cora dhún
p.32do dénumh. Uair olc an tigerna dar' fhognumar, ar se, ocus maith an tigerna ar a ndernsam fogal & dibercc custratsa . Ocus atconnarcsa aislingi granda adhuathmar .i. mu breith d'fegadh nimhe & ithfirn, ait i mboi imut pian ar drongaibh d'anmanaibh daoine & ar demnuibh. Rochonnac tra cetre srotha an ifirn .i. sruth loiscenn & sruth naithrech & sruth teneadh & sruth snechta.5 Atconnarc best an ifirn gu n-imut cenn & cos fuirri, & rogebdais fir domhain bas dia faicsin. Roconnarc iarsin mu breith do dhegadh nimhe, & roconnarc in Coimdhi fesin 'na rígshuidhi & enlaith aingel ac oirfidedh do. Roconnac tra en edrocht, & ba binne na gach ceol a canad. Michel immorro is e bhai a richt an eoin i fiadhnusi an Duileman. As i mu comairli-si daib, ar Lochan, bur n-airm do tregadh & Dia do lenmain budeasta.
Cidh on, ar Enne, ann geba an Coimdhe aithrige uann isna morolcuibh doronsam?


text:
1891
MDCCCXCI
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Chaidh Oilthigh Ghöteborg a stèidheachadh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 23 an Cèitean - Pär Fabian Lagerkvist, ann an Växjö. Sgrìobhadair às an t-Suain.
- 5 an t-Iuchar - John Howard Northrop, ann an Wickenburg. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 24 an t-Samhain - Mariano Ospina Pérez, ann am Medellín. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 10 an Dùbhlachd - Nelly Sachs, ann am Berlin. Sgrìobhadair às a' Ghearmailt.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 7 an Giblean - P. T. Barnum, preasantair shiorcais.
- 3 an Cèitean - Manuel María Ramírez Fortoul, ann am Bogotá. Neach-poileataigs à Coloimbia.


text:
Dinnsear
'S e freumh den lus Zingiber officinale a tha ann an dinnsear. Tha e anns an teaghlach Zingiberaceae, far a bheil càrdamon is curcuma ann cuideachd.
Cleachdar e mar spìosradh no ìoc-shlàint. Ann an cainnt na Beurla chithear ann an cuid de dh'ainmean gu bheil dinnsear ann am biadh sònraichte, m.e: Ginger beer (leann-ràcadail) no Gingerbread (aran-cridhe).
Thòisich àiteachas dinnseir ann an Àisia a Deas agus an uair sin sgaoil e bhon an seo gu Afraga a Deas is a' Chairibìan [2]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “Zingiber officinale information from NPGS/GRIN”. www.ars-grin.gov. Air a thogail 3s dhen Mhàrt 2008.
- ↑ “Spices: Exotic Flavors & Medicines: Ginger”. Air a thogail 8mh dhen Lùnasdal 2007.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Dinnsear ann an leighis (Beurla)
- Dinnsear ann an "The Encyclopedia of Spices" (Beurla)
- Medicinal uses of ginger (Beurla)


text:
Pontevedra
‘S e baile mòr agus port beag air an àirde an iar-thuath na Spàinne a th’ ann Pontevedra (IPA: ponte'Bɛ.ðɾa). 'S ann às an ainm Laideann Pons veteris (Seann Drochaid) a th'ann ainm a' bhaile.[1] Tha Pontevedra suidhichte ri beulaibh a’ Bhàigh Pontevedra, aig 27m os cionn ìre na mara,[2] aig inbhir na h-aibhnichean Tomeza agus Lérez.[3] Tha Pontevedra 465km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na Spàinne, agus 51km bho Santiago de Compostela, prìomh-bhaile na Gàilise.[4] Tha 81,576 daoine a’ fuireach ann am Pontevedra,[5] an 4mh baile as motha ann an Galicia agus an 84mh baile na Spàinne.[6] A bharrachd air sin, ‘s e prìomh-bhaile na Roinne Pontevedra a th’ann am Pontevedra cuideachd.
Susbaint
Freumhan an ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Tha e coltach gur ann à pontem veteram ann an Laideann a tha an t-ainm - a tha a' ciallachadh seann drochaid. A dh'aindeoin sin, tha cuid ag ràdh gur ann à pontem petram (Gàidhlig: drochaid cloiche) ainm an a tha e.[7]
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chuireadh ainm a’ bhaile air an roinn nuair a chaidh a stèidheachadh ann an 1833.[8] Thuit am baile dha na reubaltaich Faisisteach beagan an dèidh an ar-a-maich an aghaidh an Riaghaltais aig toiseach toisichidh Cogadh Sìobhalta na Spàinne ann an 1936.[9]
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Barcelos, A' Phortagail
- Gondomar, A' Phortagail
- Vila Nova de Cerveira, A' Phortagail
- Merlo, An Argantain
- Nafpaktos, A' Ghrèig
- Santo Domingo, Poblachd Dhoiminicia
- San José, Costa Rica
- Salvador da Bahia, Braisil
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Apontevella
- ↑ AEMET
- ↑ Pueblos de España
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Cunntas-sluaigh na Spàinne
- ↑ Bailtean na Cruinne
- ↑ Colin Davies
- ↑ Ethnoterritorial Concurrence and Imperfect Federalism in Spain
- ↑ Hurtado V., La Sublevación, 2010, Barcelona: DAU. ISBN 978-84-936625-6-1


text:
- TIOTAL
- Tiodhlacadh Ban-iarla Urramach Caroline Seafield
- EXTERNAL ID
- PC_GM3_BOX2_051
- ÀITE
- Baile nan Granndach
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH: Crombail, Inbhir Ailein 's Àbhaidh
- DEIT
- 12 Dàmhair 1911
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22921
- KEYWORDS
- carbadan eich
carbad-tiodhlaigidh
tiodhlacaidhean
uachdarain
flaitheachd
Chithear san dealbh-chamara seo, a thogadh an 1911, giùlan tiodhlacaidh Ban-iarla Urramach Seafield.
Rugadh Caroline Stiùbhart, Ban-iarla Seafield, air 30 Ògmhios 1830. B' i an tè a b' òige de ochd chloinn deug Raibeairt Walter, 11mh Morair Bhaile an t-Saoir, is Fanny Mary, ogha den àrd-mhariache ainmeil, Morair Rodney. Bhuineadh i, tro a h-athair, do na Stiùbhartaich às Minto, a bha de shliochd Stiùbhartaich Gheàrr Lios, Iarlan Ghall-Ghàidhealaibh.
Air 12 Lùnastal 1850, phòs i fear Iain Teàrlach MacIlleBhuidhe-Grannd. A bharrachd air a bhith na cheann-feadhna Chlann Ghrannd, b' e cuideachd an 7mh Iarla Seafield agus a' chiad Bharan Srath Spè. Cha robh aca ach an aon phàiste, an t-ochdamh Iarla Seafield, a rugadh air 7 Dàmhair 1851.
Bhàsaich Baintighearna Seafield air 6 Dàmhair 1911. Bhàsaich an duine aice 30 bliadhna roimhpe-se. Gu duilich dhi, bhàsaich cuideachd am mac aice, Iain Teàrlach, roimhpe an 1888. B' e mac a mic a fhuair an oighreachd às a dèidh
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach


text:
- TIOTAL
- HR 50B ri taobh drochaid rathaid Ghlaschu ann am Peairt
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_001_187
- ÀITE
- Peairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 24660
- KEYWORDS
- locomotaibhean rèile
locomotaibhean Rèile na Gàidheatachd
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
Ann an 1878 agus 1879 thog Rèile na Gàidhealtachd trì einnseanan tanca 2-4-0 aig ionad-obrach Loch Gorm ann an Inbhir Nis. Chaidh an àireamhachadh 17, 58 agus 59 bho thùs agus b' e obair siuntaidh a' bhun-obair. Chaidh na trì a-null gu sealbh LMS.
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn HR50B ri taobh drochaid rathaid Ghlaschu ann am Peairt. Chaidh a crìochnachadh san Dùbhlachd 1879 agus b'e 'Breadalbane an t-ainm tùsail a bh' oirre, an dàrna loco aig HR air an robh an t-ainm sin, agus bha an t-àireamh 17 aice. Chaidh a h-ath-thogail mar einnsean tanca 4-4-0 san Iuchair 1887. Chaidh a h-ath-ainmeachadh 'Aberfeldy' ann an 1886 (ainm a bh' oirre gu 1906) agus chaidh a h-ath-àireamhachadh trì turais: 50 san t-Samhain 1900, 50A san Dùbhlachd 1912 agus 50B san Lùnastal 1922. Nuair a ghluais i gu LMS, chaidh a h-ath-pheantadh ann an dathan sònraichte crò-dhearg a' chompanaidh agus a h-ath-àireamhachadh 15012. Chaidh a toirt a-mach à seirbheis san t-Samhain 1929


text:
- TIOTAL
- Crois Mhic a' Mhaoilein, Cnapadal
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0391
- ÀITE
- Cille Mhoire
- SGÌRE
- Meadhan Earra-Ghàidheil
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Cnapadal a Deas
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10147
- KEYWORDS
- Crois Mhic a' Mhaoilein
Cill Mhoire
teampuill
croisean
Caisteal Shuain
Alasdair Mac Ille Mhaoil
teampull
crois
Tha tobhta teampuill bho na meadhan linntean ann an Cille Mhoire eadar Loch Caolasport agus Loch Suain air rudha Chnapadail. Tha eisimpleirean de leacan snaidhte eadar an14mh agus an 16mh linn san teampull an-diugh. Nam measg tha Crois Mhic a' Mhaoilein. Tha an dealbh seo on chiad leth dhen 20mh linn a' sealltainn Crois Mhic a' Mhaoilein nuair a bha I na seasamh ann an cladh an teampuill.
Rugadh M.E.M. Donaldson ann an 1876 agus thàinig i dhan Ghàidhealtachd mu 1908. Rinn i tòrr siubhail ann an ceann a tuath agus air taobh siar na Gàidhealtachd a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. B' e Rubha Àird nam Murchan fear dhe na h-àitean a b' fheàrr leatha agus b' ann an sin a rinn i a dachaigh ann an Sanna ann an 1927.
Eadar 1912 agus 1949, sgrìobh Miss Donaldson iomadh leabhar mu eachdraidh shòisealta agus mu chleachdaidhean na Gàidhealtachd. 'S e 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' as ainmeile agus tha dealbhan annta a rinn i fhèin. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- LMS 5017 agus loco clas 'Big Goods' mar a bh' innte roimhe aig seada An Aghaidh Mhòir
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_126
- ÀITE
- An Aghaidh Mhòr
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Daothal 's Ràta Mhurchais
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 26861
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
HRS
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn dà locomotaibh LMS air taobh a-muigh seada An Aghaidh Mhòir. Tha 5017, Stanier 'Black 5' a chaidh a thogail ann an 1935 agus a chaidh a thoirt a-mach à seirbheis ann an 1968 na fhaisge air a' chamara. Ri taobh tha loco clas 'Big Goods' a bha le Rèile na Gàidhealtachd roimhe.
Tha an stèisean air a' phrìomh loidhne eadar Peairt agus Inbhir Nis. Chaidh a' chiad stèisean san Aghaidh Mhòr fhosgladh le Rèile Snaim Inbhir Nis agus Pheairt air 3 An Lùnastal 1863. Chaidh stèisean ùr a thogail le Rèile na Gàidhealtachd gus ceangal a-steach ri fosgladh an t-slighe ùr nas dìriche a dh'Inbhir Nis. Dh'fhàg seo gun robh An Aghaidh Mhòr na snaim cudromach agus b' ann bhon àm seo a thòisich baile an Aghaidh Mhòr ri fàs. Chaidh an stèisean a dhèanamh suas as ùr ann an 1998.
'S e cuideachd an ceann-uidhe a deas aig Rèile Srath Spè (rèile glèidhte) a th' innte.