text:
- TIOTAL
- Gillean agus Tidsear o Sgoil Bhaile nan Granndach
- EXTERNAL ID
- PC_GM4_SCHOOL_002
- ÀITE
- Baile nan Granndach
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH: Crombail, Inbhir Ailein 's Àbhaidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23067
- KEYWORDS
- sgoiltean
foghlam
sgoilearan
San dealbh seo o thasglann Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach chithear buidheann ghillean o Bhaile nan Granndach agus an tidsear. Chan eil fhios cuin a chaidh an dealbh a thogail no an sgoil far an robh iad.
Na laighe mu 32km an ear-dheas air Inbhir Nis, 's e Baile nan Granndach baile a chaidh a phlanadh, air a chur air bhonn ann an 1765 leis an uachdaran sgìreil, Sir Seumas Grannd
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach


c: text/html

text:
- TIOTAL
- Aonghas MacAoidh agus Seocaidh Mac a' Phearsain, An Leathad
- EXTERNAL ID
- PC_WMORRISON_094
- ÀITE
- An Leathad
- SGÌRE
- Eadar Dhà Chaolas agus Diùranais
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Diùirnis
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Willie Morrison
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30577
- KEYWORDS
- post oifis
oifis a' phuist
bothain
dannsan
dannsa
San dealbh seo chithear Aonghas MacAoidh (clì) agus Seocaidh Mac a' Phearsain. Chaidh an dealbh a thogail taobh a-muigh thaigh Aonghais anns An Leathad, Cataibh.
B' e Aonghas, no Pongo, mar a b' fheàrr a dh'aithnicheadh e, am fear mu dheireadh a dhèanadh danns sgìreil air an robh 'puirt-nam-bàgh'. Bha e a' fuireach còmhla ri phiuthair, Bess.
B' e post a bh' ann an Seocaidh. Bha e a' fuireach ann an Saingea Mòr ach bhiodh e a' dol dhan Leathad cha mhòr a h-uile latha air baidhsagal Oifis a' Phuist. Ma bha droch aimsir ann bhiodh e a' dol ann san t-seann Baby Austin aige, a' togail a h-uile duine a chitheadh e air an rathad.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Coileach Fraoich
'S e eun a tha ann an Coileach Fraoich (Laideann: Lagopus lagopus scotica; Beurla: Red Grouse ). Tha iad a' fuireach anns an fhraoch agus anns na monaidhean ann an Alba 's Èirinn.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Colin Mark: Am Faclair Gàidhlig-Beurla, Foillsichte aig Routlegde, Lunnainn, 2004; ISBN 0415297613
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Dualchas Nàdar na h-Alba: Dà eun ‘Ghàidhlig’ - pios le Ruairidh MacIlleathain (.pdf)
- RSPB Fiosrachadh mun Choileach Fraoich (sa Bheurla)


text:
- TIOTAL
- An Gleann Beag, Baile nan Granndach
- EXTERNAL ID
- PC_GM_POSTCARDS_141
- ÀITE
- Gleann Beag
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH: Crombail, Inbhir Ailein 's Àbhaidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23393
- KEYWORDS
- woods
forests
Sealladh air a' Ghleann Bheag an iar-thuath air Baile nan Granndach.
Na laighe mu 32km an ear-dheas air Inbhir Nis, 's e Baile nan Granndach baile a chaidh a dheilbh, air a chur air bhonn ann an 1765 leis an uachdaran sgìreil, Sir Seumas Grannd
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach


text:
Tha Oifigear Leasachaidh a-nis stèidhichte aig urras coimhearsnachd a tha a frithealadh na bailtean Bràdhagair is Àrnol air an taobh siar Leòdhais.
Tha Euan MacLeòid air an dreuchd a ghabhail do Urras Coimhearsnachd Bhràdhagair agus Àrnoil (Bragar and Arnol Community Trust) a chaidh stèidheachadh ann an 2012 airson an coimhearsnachd de 600 daoine, 70% le Gàidhlig, a leasachadh.
Chaidh a thogadh ann an Dun Èideann is a dh’ ionnsachadh aig Sgoil Crois na Cìse, tha ceangal mòr aige ri Bràdhagair leis an ùine a chuir e seachad sna soar-laithean aig taigh a sheanmhair. Bha Euan aig an t-Sabhal Mòr san Eilean Sgitheanach agus tha torr eòlas aige ag obair dhan choimhearsnachd. Fo dheireadh dh’ obair e mar Oifigear Leasachaidh Gàidhlig ann an Ionad Chaluim Chille Ìle.
Tha an dreuchd a’ faighinn taic-airgid à Iomairt na Gàidhealtachd 's nan Eilean (HIE) agus Bòrd na Gàidhlig mar pròiseact co-obrachaidh deuchainneil, le amas ionad coimhearsnachd sheasmhach a stèidheachadh le Gàidhlig aig cridhe.
Dh’ obair HIE, còmhla ri Community Ownership Support Service agus Awards for All cheana airson an taic a thoirt dhan Urras le bhith faighinn smachd air sean sgoil Bhràdhagair, a tha a-nis na togalach coimhearsnachd. ‘S e Grinneabhat ainm ùr an togalaich, leis an fo-thiotal Cridhe na Coimhearsnachd.
Thuirt Rachel Mackenzie, Manaidsear Sgìre, HIE, “Tha sinn toilichte a bhith ag obair còmhla ri Bòrd na Gàidhlig, a’ neartachadh an coimhearsnachd Ghàidhlig seo a tha feuchainn ri an togalach coimhearsnachd a leasachadh mar maoin choimhearsnachd sheasmhachd.
Thuit Iain Aonghais Macaoidh, Ceannard Bòrd na Gàidhlig: “Tha sinn an dòchas gun cuir a' phròiseact seo ri leasachadh coimhearsnachd tro ath-bheòachadh sean thogalach, agus tro tuilleadh chothroman a chruthachadh airson cleachdadh na Gàidhlig mar phàirt nadarra den obair làitheil. Tha e math faicinn Euan a' tilleadh gu coimhearsnachd a theaghlaich is an dòchas gu soirbhich leis san dreuchd is gum brosnaich seo feadhainn eile gus coimhead son slighe air ais dha na h-eileanan."
'S e amas na buidhinn-coimhearsnachd dòighean teachd a-steach a leasachadh gus so-sheasmhachd ruighinn san fhad-ùine. Tha roinn de thachartasan is seirbheasan stèidhte san sean sgoil a tha brosnachadh fàs anns an coimhearsnachd ionadail, agus tha adhartachadh na Gàidhlig na prìomh phàirt dheth.
Thuirt Catriona Chaimbeul, Cathraiche Urras Coimhearsnachd Bhràdhagair agus Àrnoil: “Bha sinn glè thoilichte taic fhaighinn bho HIE agus Bòrd na Gàidhlig airson Euan a chuir ann an dreuchd. Tha ‘Cridhe na Coimhearsnachd’ mar phàirt den ainm againn, agus tha sinn fortanach gu bheil Gàidhlig fhathast aig cridhe coimhearsnachd Àrnoil agus Bhràdhagair. Tha an cànan a-nis aig cridhe nam planaichean againne airson a’ phroiseact seo. Le taic bho Euan, tha làn dhùil againn gum bi Gàidhlig na buannachd soisealta agus eaconomach airson ar sgìre.”


text:
Kal. Ian. u. f., l. xii., Anno Domini M.c.lxxx. i.
Aedh Mac Murchadha, righ-thoisech Muinnteri Birn & Airther & in Tricha Cet, do marbadh do Mac Mathgamna i mebail airechta.
Isin bliadhain-si dono ro bris Flaithbertach h-Ua Mael Doraidh, .i., rí Ceneoil Conaill, cath for macaibh righ Connacht, .i., Dia Sathairn Cengcighis & ro marbad imorro sé meic righ déc do macaibh righ Connacht ann & derg-ár Connacht archena.
Sloghadh la Domnall, mac Aedha h-Ui Lochlainn & la Cenel n-Eogain Tolcha Oac i n-Ultaibh & do brisedur cath ar Ulltaibh & ar h-Uib Tuirtri & ar Feraibh Li um Ruaidhri Mac Duinn Sleibhe & im Coin Midhe h-Ua Fhlaind.
Creach mor la Feraibh Maighi h-Itha im O Cathan .i., Echmarcach & Cenel m-Binnigh Glinne, co n-dechatur tar Tuaim & cor airgsetar Fhiru Lí & h-Ua Tuirtri & gu rugsatur il-mile do buaibh.
Tomaltach h-Ua Concobair do ghabhail comurbuis Patraic & co n-dernadh cuairt Ceneoil Eogain leis, co ruc cuairt moir & co tuc bennactain faribh.
p.200
{§LATE} Domnall h-Ua Ceinneidig, ri Urmuman, occisus est.
Donn Sleibhe O Gadhra, ri Sleibe Lughu, occisus est.
Domnall h-Ua Con Cenainn, ri h-Ua n-Diarmata, occisus est.
Acan h-Ua Fallamhain, taisech Clainni Uadach, moritur.
Cath na righdomna, du i torcradar da mac Toirrdelbaigh h-Ui Concobair, .i., Brian Luighnech & Magnus & tri meic Aedha, mic Toirrdelbaigh U Conchobuir, .i., Mael Secnaill & Muirethach & Muircertach et ceteri.§


text:
Sòdhaigh
Cleachdaidhean eile aig Sodhaigh (soilleireachadh)
'S e aon de na h-eileanan anns na h-Eileanan a-staigh a tha ann an Sòdhaigh. Thàinig an t-ainm aige bhon fhacal Seann Lochlannais so-øy, a tha a’ ciallachadh “Eilean nan caoraich”.
Susbaint
Cruinn-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Sòdhaigh suidhichte dìreach san àird a deas an Eilean Sgitheanach, an t-eilean as motha de na h-Eileanan a-staigh. Tha an Soay Sound eadar an Eilean Sgitheanach agus Sòdhaigh. Tha Rùm san àird a deas dheth. 'S e seo na Co-chomharran aige: 57° 9' 0" Tuath is 6° 13' 48" Iar
Tha Sòdhaigh cho farsaing ri 10,4 cilemeatair ceàrnagach. Le 141 meatair a dh’àrd, 's e Beinn Bhreac a’ bheinn as motha a tha air an eilean. San àird a tuath tha Arcasaidh Sòdhaigh agus san àird a deas tha Camas nan Gall ann. 'S e Mol-chlach faisg air cladach Camas nan Gall an clachan as motha, sa’ bhliadhna 2001 bha 7 daoine a’ fuireach ann. [1].
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
'Sa bhliadhna 1851 bha 158 de shluagh ann. Ach aig àm nan Fuadaichean, dh’fheumadh a-uile duine an eilean fhagail airson Sòdhaigh a chur fo chaoraich.[2]
Ann an 1946 cheannaich an sgrìobhadair Gavin Maxwell an t-eilean agus chuir e factoraidh air bhonn airson òla a dhèanamh à cearbanan mòra (Laideann: Cetorhinus maximus). Ach an dèidh trì bliadhnaichean b’fheudar dha am factoraidh a dhùnadh.[3]Gus na làithean an-diugh chan eil mòran cearbanan air fhagail timcheall air Sòdhaigh.
Ann an 1953 dh’imrich an cuid as motha de mhuinntir an àite a Mhuile. Bhon àm sin chan eil mòran dhaoine a’ fuireach ann.
B’ ann ann an Sòdhaigh a bha a’ ciad siostam fòn air feadh an t-saoghail a bha ag obrachadh le cumhachd na greine.
Stampaichean[deasaich | deasaich an tùs]
Eadar 1965 is 1967 chaidh stampaichean air foillseachadh ann an Sòdhaigh. Bha iad a’ sealltainn ìomhaighean na h-Eòrpa. Bha cuid a' sealltainn Winston Churchill cuideachd. Ged a bha an fheadhainn seo foillsichte gun chead, tha cruinnichean-stampaichean gan iarraidh fhathast. [4]
Giùlan[deasaich | deasaich an tùs]
S’ urrainnear a dhol a Shòdhaigh le bàta à Ealaghol.
Leabhraichean[deasaich | deasaich an tùs]
- Laurance Reed: (): The Soay of our Forefathers. ISBN 1-84158-229-8.
(Beurla)
- Gavin Maxwell: Harpoon at a Venture, House of Lochar, 1998; ISBN 978-1899863464
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ islands-of-scotland
- ↑ Perrott, David (1988): Guide to the Western Islands of Scotland. Edinburgh: Kittiwake. ISBN 0702808865.
- ↑ “Soay Overview”. Gazetteer for Scotland. Air a thogail 22mh dhen Iuchar 2007.
- ↑ “Modern British Local Posts CD Catalogue, 2009 Edition”. Phillips. Air a thogail 8mh dhen Dùbhlachd 2008.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Fiosrachadh mu Shòdhaigh (Beurla)
- Fiosrachadh mu Shòdhaigh
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NG 443 145


text:
(Traditional)
Seinn an duan so dhan Innis Aigh
An innis uaine as gile traigh
Bidh sian air uairean
A' bagairt cruaidh ris
Ach 's e mo luaidh-sa bhi ann a' tamh
Cait' an traith' an tig Samhradh caomh?
Cait' an traith' a thig blath air craobh
Cait' as bTidhche
's an seinn an smeTrach
Air bharr nan Tgan 's an Innis Aigh
Tiugainn leam-sa chun na traigh'
's an fheasgar chiщin-ghil aig am an lain
Is chi thu 'm bTidhhead
's an liuthad seTrsa
De dhe'eoin tha cTmhnuidh an Innis Aigh
An t-iasg as fiachaile dlщth do 'n traigh
Is ann m'a chrMochan is miann leis tamh
Bidh gillean easgaidh
Le dorgh is lMontan
Moch, moch 'g a iarraidh mu Innis Aigh
O, 's gearr an щine gu'n teirig la
Thig an oidhche 's gun iarr mi tamh
Mo chadal buan-sa
Bidh e cho suaimhneach
Ma bhios mo chluasag 's an Innis Aigh
Seinn an duan so dhan Innis Aigh
translated from English to English
Rankins – An Innis Igh Lyrics
Translation in progress. Please wait...


text:
- TIOTAL
- Tagraidhean dhan Oifis Chogaidh le Caiptean Somhairle MacDhòmhnaill (cùl)
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D928_A_II_03A
- DEIT
- 1803
- LINN
- 1800an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5489
- KEYWORDS
- litrichean
arm
cuibhreannan
cunntasan
airm
armailteach
Tha an litir seo leis an deit 1 Dàmhair 1803 bho Sheumas Friseal, Cleveland Row (Lunnainn) gu Caiptean Somhairle MacDhòmhnaill, a bha roimhe sna Southall Volunteers, Scarthill, Sgonnsair. Tha i mu thagraidhean airson na bliadhna 1802 a tha Friseal, a tha na àidseant airm, air faighinn bhon Oifis Chogaidh. Thatar a' gabhail ri aon tagradh airson £17.14.11¾, ach chan eilear a' gabhail ri fear eile - £33.10t - airson aodach. Air a' chùl tha iomradh air cunntas MhicDhòmhnaill le Friseal.
Rinn Caiptean Somhairle Dòmhnallach eilthireachd a Charolina a Tuath bhon Eilean Sgitheanach agus thuinich e ann an Siorrachd Anson. Thug e seirbheis mar Dhìlseach ann an Cogadh Saorsa Ameireaga agus an dèidh sin thuinich e ann an Shelburne, Alba Nuadh. Thill e dhan Eilean Sgitheanach c1792 far an robh e a' còmhnaidh gus an robh e còrr is 90. Dh'fhàg e banntrach òg a bha fhathast a' còmhnaidh aig Feaul, Cille Mhoire ann an 1886, 's i air aois 100 bliadhna a ruigheachd.
Tha an sgrìobhainn mar phàirt de Thasglann JLM Mitchell aig Comann Gàidhlig Inbhir Nis. Bhuineadh Siorraidh Seumas Lachlann Màrtainn Mitchell (r. 13 Ògmhios 1929) do dh'Inbhir Nis agus bu mhac e don dotair ainmeil Lachlann Mitchell. Rinneadh siorraidh làn-ùine dhe ann an Dùn Èideann ann an 1978 agus thug e seirbheis an sin gus an do leig e dheth a dhreuchd ann an 1995. Chaochail e air 26 Samhain 2001


text:
- TIOTAL
- Loch Dubhthaich agus Gleann Seile
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0736
- ÀITE
- Gleann Seile
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1930an; 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32656
- KEYWORDS
- cairtean-puist
glinn
Rathad gu na h-Eileanan
Na Còig Peathraichean
Creag nan Damh
Sgurr an Lochain
Sgurr na Sgine
An Diollaid
beanntan
lochan
Loch Dubhthaich
Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn Loch Dubhthaich agus Gleann Seile air Taobh Siar Rois. Tha an gleann, a tha a' ruith airson deich mìle eadar Loch Dubhthaich agus Gleann Cluanaidh, na phàirt den Rathad gu na h-Eileanan agus tha grunnan bheanntan àrda ann. Gheibhear, air Taobh Tuath Ghleann Seile, na beanntan ris an canar Na Còig Peathraichean agus gu deas gheibhear beanntan a bhios ag èirigh gu thairis air 3000tr, nam measg tha Creag nan Damh, Sgurr an Lochain, Sgurr na Sgine agus An Diollaid.
Tha an loch-mhara, Loch Dubhthaich a' ruith an ear dheas air Dòrnaidh agus a-staigh an uair sin do Loch Aillse agus Caol Acain mus ruig i a' mhuir


text:
- TIOTAL
- Seallaidhean cumanta air cladach Machair Rois
- EXTERNAL ID
- QZP40_0950237000_P006
- DEIT
- 1989
- LINN
- 19l
- CRUTHADAIR
- Johan Sutherland
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30738
- KEYWORDS
- feamainn
lìn
iasgach
càradh
dòigh-beatha
zoomable
Nithean làitheil o chladach Machair Rois. Bha e bitheanta lìn iasgach fhaicinn a' tiormachadh a-muigh . Gheibheadh iad air an cleachdadh nas fhaide mar seo. Bha bothain air an dèanamh le leth bhàtaichean cumanta mu na bailtean cuideachd. Bha iasgairean is na teaghlaichean aca a' càradh nan lìn is nan siùil aca fhèin. Tha na dealbhan a' toirt a-steach diofar sheòrsachan feamad cuideachd, mar feamainn-dhubh is duilleasg.
Chaidh na dealbhan seo a thoirt o 'Down to the Sea' le Seònaid NicDhòmhnaill is Anna Ghòrdan, le dealbhan le Seonag Shutharlanach. Chaidh an leabhar fhoillseachadh ann an Inbhir Pheofharain le Comann Dualchais Rois is Chrombaidh ann an 1989


text:
- TIOTAL
- Caisteal Inbhir Nis agus seann Drochaid Nis
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_X_24
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11516
- KEYWORDS
- Drochaid-crochaidh Nis
Inbhir Nis
stuagh baidealach
caistealan
Caisteal Inbhir Nis
Arm nan Seumasach
Uilleam Burn à Dùn-Eideann
Caisteal Inbhir Nis agus seann Drochaid Nis.
Chaidh an caisteal a th'ann an-diugh a thogail eadar 1833-36, agus a dhealbhadh le Uilleam Burn à Dùn Eideann. Ach bha iomadh dùn anns an àite sin bho na 1100an. Bha caisteal o na meadhan linntean air an làrach ann an 1745, ach chaidh a sgrios le Arm nan Seumasach. Chaidh a leagail an dèidh sin.
Dh'fhosgail seann Drochaid-crochaidh Nis an 1855, agus bha I 225 troigh bho cheann gu ceann. Air ceann an Ear na drochaid, air taobh chlì na deilbh, chaidh stuagh chaisealach a thogail a rinn doras breagha do dhaoine a' tighinn a-steach dhan bhaile. Air ceann an Iar na drochaid, chaidh dà thùr gu math na b'ìsle a thogail.
Seach gu robh am fosgladh air an taobh an Ear cho cumhang agus gu robh barrachd is barrachd trafaig a'dol tarsainn, chaidh planaichean a dhèanamh gun togadh iad an drochaid às ùr. Gus an tachradh sin, chaidh casg-luathas de 10 mhìle san uair a chur air an trafaig agus chìteadh duine le bratach dhearg a'cumail smachd air an trafaig gus nach biodh cus cuideim air an drochaid. Nuair a thòisich an Dàrna Cogadh chaidh an duine leis a'bhratach a thoirt air falbh, agus chaidh an drochaid a dhùnadh mu dheireadh ann an 1959.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Dlighe Úi Bhaoghail
Is Dlighe-aile a tha ann an Dlighe Úi Bhaoghail, aithnichte agus daingnichte leis an Eireannach Raibeart Ó Baoghail (1627-1691)(q.v. Ó Baoghail, Raibeart ).
Airson tomad cunbhalach de aile, air a ghleidheadh aig teasad cunbhalach, bithidh toirt an aile an riochd-aichill ris a' bhrùthachd a tha air.
Neo, an cruth co-ionnanais:
B.T = k
Far a bheil
Neo is urrainear sgrìobhadh
B1.T1 = B2.T2
Far a bheil B1 agus T1 na luachan air B agus T a roimhe atharrachadh agus B2 agus T2 na luachan air na feartan seo as deidh laimhe.


text:
New evidence published today (Thursday 4 July) shows the cost for householders in remote rural Scotland to achieve a minimum standard of living.
The research will help inform public policy and highlight where it can make the biggest difference to alleviate higher costs.
A report commissioned by 10 Scottish public and community service organisations reveals that some Scottish remote rural mainland and island households need between 10 and 40 per cent more income to achieve the same standard of living as people living in urban areas of England.
According to ‘A Minimum Income Standard for Remote Rural Scotland’, factors including higher fuel bills, travel to work costs and the prices of food and other essential goods are all critical.
The report also says that tackling any one of these major cost contributors would have a major impact on people’s cost of living.
Alastair Nicolson, Head of Planning and Partnerships at Highlands and Islands Enterprise, which led the group behind the research said: "We commissioned this report to improve understanding of where the key issues lie, how these interact and what measures could help people in different areas on a given income.
“By pinpointing the most important sources of higher costs in remote rural Scotland, it is possible to develop mitigating interventions that will help raise living standards, particularly for those on lower incomes.
“People choose to live in remote rural locations for many different reasons, in particular a higher quality of life. The benefits of this can sometimes counteract the higher costs but we are keen to see what else we can do to make living in these areas more sustainable and attractive. ”
Minimum Income Standard (MIS) is a nationally-recognised programme of research carried out by the Centre for Research in Social Policy (CRSP) at Loughborough University. The team that produced this UK-wide research applied the method to remote rural Scotland in partnership with the University of Highlands and Islands' Centre for Remote and Rural Studies, with further inputs from University Campus Suffolk.
It compares the budget required to cover the cost of a basket of goods and services across a variety of households to meet a minimum acceptable standard of living. MIS looks beyond the items needed to survive to include a range of things people need to have the opportunities and choices to participate fully in society. Judgements about what items are needed are made by groups of members of the public.
The research was carried out with pensioners and working age groups from across the Highlands and Islands and rural southern Scotland, including island communities. It reveals that including rent, minimum household budgets range from £320 per week for a single adult in a remote mainland town to £672 for a couple with a family in an island settlement.
For pensioners living in remote mainland Scotland towns, the cost is just over 10 per cent higher than in rural towns or urban areas elsewhere in the UK. For singles or couples with children living in remote small settlements it is 30-40 per cent higher than in urban England and 10-15 per cent higher than in small English settlements.
On the plus side, the report also confirms that social interventions already being made by public bodies are having a positive impact. Lower rents and council tax bills in comparison with England, subsidised transport and free prescriptions and eye tests are all helping to contain costs.
Donald Hirsch, Director of CRSP said: “People in rural Scotland have the same ideas as everyone else across the UK about what comprises a minimum acceptable standard of living.
“The findings indicate that while no single factor is responsible for the extra cost of living, heating bills, travel to work and the costs of food, clothes and household goods all combine to have an impact. The report identifies that some costs in rural Scotland are lower – but that these go only a small way to compensating for the areas where costs are higher.
According to MIS, every week a single social tenant living in a remote Highlands town pays about £15 less in rent and £6 less in council tax than their English equivalent, but spends £10 more on domestic energy and £35 more on petrol. This creates much greater budget additions than savings, even before additional food, household goods and clothing costs are taken into account.
Di Alexander, Chairman of the Rural and Islands Housing Associations Forum said: “Whether you live in the north or south of rural Scotland, town or island settlement, the cost of living is significantly higher than in urban Britain. Fuel poverty, particularly in the ever-increasing private rented sector, is two to three times higher for most rural households.
“The housing-related lessons are clear - rural and island communities need more, better quality homes which ordinary households can afford to rent and run. The homes provided must be built to the highest energy saving standards and this investment must come without squeezing the rents of already hard-pressed rural households.”
Katie Schmuecker, Policy and Research Manager at Joseph Rowntree Foundation, the organisation that produces a Minimum Income Standard for the UK as a whole, said: “JRF research shows the cost of living in the UK is rising fast at the moment. With wages stagnant and benefits and tax credits being cut, there is a growing gap between incomes and the cost of living, putting real pressure on the money in people’s pockets. This new report shines a light on how this squeeze is even more acute for those living in high cost areas, like remote rural Scotland.”
HIE’s Alastair Nicolson concluded: “We at HIE have been working with communities for almost half a century to help offset the economic challenges for those who want to experience the high quality of life which can also accompany rural community living.
“That it costs more to live in remote rural areas will not surprise most people, but the findings have provided us with a quantified and nationally comparable evidence base from which to develop public policy for remote rural Scotland."
Tha rannsachadh ùr a dh'fhoillseachadh an-diugh [Diardaoin 4 Iuchar] a' toirt cunntas air cosgaisean dha daoine a tha a' fuireach an sgìrean iomallach, dùthchail an Alba gus cor beòshlaint reusanta a bhith aca.
Cuiridh an rannsachadh seo ri deasachadh phoileasaidhean poblach; a' cur prìomhachas air far an gabhas lùghdachadh a dhèanamh air na cosgaisean as àirde.
Tha an aithisg, a rinneadh an com-pàirteachas le 10 buidhnean de sheirbheisean coimhearsnachd agus buidhnean poblach an Alba, air sealltainn gum feumas ann an cuid de choimhearsnachdan iomallach, dùthchail an Alba teachd-a-steach a tha 10 gu 40 sa chiad nas àirde na fheumas airson cor beòshlàint den aon ìre agus a tha aig muinntir bhailtean Shasainn.
A rèir na h-aithisge ‘Inbhe Ìos-Mheud Teachd-a-steach ann an Sgìrean Dùthchail Iomallach na h-Alba', is iad na h-adhbharan as motha a tha air cùl seo ach leithid prìsean connaidh nas daoire, cosgaisean an lùib siubhail gu àite-obrach agus prìsean bìdh is ghnothaichean riatanach eile.
Tha an aithisg ag ràdh gun dèanadh e lùghdachadh mòr air cosgaisean beatha dhaoine nan deigheadh dèiligeadh ri eadhon aon dhe na h-adhbharan seo.
Thuirt Alasdair MacNeacail, Ceannard Planaidh agus Chom-pàirteachasan aig Iomairt na Gàidhealtachd is nan Eilean, a stiùir a' bhuidheann a chuir an rannsachadh air dòigh, "Chuireadh an rannsachadh seo air dòigh gus barrachd tuigse a bhith againn air na gnothaichean as motha a tha a' bualadh air seo, mar a tha iad a' buntainn ri chèile agus dè as urrainnear a dhèanamh gus cobhair a thoirt do dhaoine an diofar sgìrean leis aon seòrsa ìre de theachd-a-steach.
“Le prìomhachas ga chur air na prìomh chosgaisean a bharrachd as àirde dha coimhearsnachdan dùthchail, iomallach an Alba, 's urrainnear gnìomhan maothachaidh a chur an gnìomh a nì piseach air cor beòshlaint dhaoine, gu h-àraidh daoine le teachd-a-steach nas ìsle.
“Tha daoine ag iarraidh fuireach an sgìrean iomallach dùthchail airson mòran diofar adhbharan. Uaireannan, tha na buannachdan an lùib beatha air tuath a' maothachadh droch bhuaidh nan cosgaisean àrda, buannachdan leithid sàr dhòigh beatha sna h-àitean seo, ach tha sinn gu mòr airson a dhèanamh nas urrainn dhuinn a chum nan sgìrean seo a bhith dha-rìribh seasmhach is tarraingeach."
Tha an Inbhe Ìos-Mheud de Theachd-a-steach ('Minimum Income Standard' no MIS) na phrògram rannsachaidh le inbhe nàiseanta leis an Ionad Rannsachaidh air Poileasaidh Sòisealta (CRSP) aig Oilthigh Loughborough. Chuir an sgioba a tha air cùl a' phrògraim rannsachaidh seo air feadh Bhreatainn an aon mhodh-obrach an sàs airson sgìrean dùthchail iomallach an Alba an compàirt leis an Ionad airson Rannsachadh Iomallach is Dùthchail aig Oilthigh na Gàidhealtachd is nan Eilean, le taic bhon University Campus Suffolk.
Tha e a' dèanamh coimeas eadar an t-sùim a dh'fheumas son basgaid stuthan agus seirbheisean air feadh measgachadh de dhachaighean gus cor beòshlaint reusanta a bhith aca. Tha sgrùdadh MIS a' dol seachad air na nithean a dh'fheumas son a bhith beò agus a' coimhead ris a' caochladh nithean a dh'fheumas daoine gus na cothroman is roghainnean a bhith aca gus pàirt slàn a ghabhail ann am beatha shòisealta na dùthcha. Tha buidhnean de dhaoine àbhaisteach a' taghadh nan nithean seo.
Chaidh an rannsachadh a chumail le peinnseanairean agus daoine aig aois obrach bho air feadh na Gàidhealtachd is nan Eilean agus sgìrean dùthchail an ceann a deas Alba, a' gabhail a-steach choimhearsnachdan eileanan. Tha e a' sealltainn gu bheil buidseatan dachaighean air a' char as ìsle a' dol bho £320 san t-seachdain dha neach a' fuireach na aonar am baile iomallach air tìr-mòr gu £672 dha dithis le teaghlach a' fuireach air eilean.
A thaobh pheinnseanairean am bailtean iomallach air tìr-mòr na h-Alba, tha cosgaisean 10 sa chiad nas àirde na bailtean dùthchail no bailtean eile am Breatainn. Dha neach na aonar no dithis le clann a' fuireach am bailtean beaga iomallach tha e 30-40 sa chiad nas cosgaile na sgìrean bailteil an Sasainn agus 10-15 sa chiad nas àirde na bailtean beaga Shasainn.
Air an làimh eile, tha an aithisg cuideachd a' dearbhadh gu bheil gnìomhan sòisealta air an cuir an gnìomh mar-thà le buidhnean poblach a' toirt piseach air cùisean. Le màl agus cìsean comhairle nas lugha na tha iad an Sasainn, subsadaidhean a thaobh còmhdhail agus òrduighean-cungaidh is deuchainnean-fradhairc an-asgaidh uile a' lùghdachadh chosgaisean.
Thuirt Domhnall Hirsch, Stiùiriche CRSP: “Tha daoine an sgìrean dùthchail na h-Alba leis na h-aon bheachdan agus a tha aig daoine air feadh Bhreatainn a thaobh na tha iad a' meas mar chor beòshlainte reusanta.
“Gidheadh gu bheil toraidhean an rannsachaidh seo a' sealltainn nach e aon rud sònraichte as coireach ris na cosgaisean nas àirde, tha prìs teasachaidh, cosgaisean siubhail gu àite-obrach agus cosgaisean bìdh, aodach agus bathar dhachaighean uile le buaidh air a' ghnothach. Tha an aithisg a' sealltainn gu bheil cuid de na cosgaisean nas ìsle an sgìrean dùthchail an Alba, ach nach eil iad seo ach glè bheag an taca ris na diofar roinnean sa bheil na cosgaisean nas àirde.
A rèir MIS, tha aon neach a' fuireach na aonar an dachaigh shòisealta air màl am baile iomallach air a' Ghàidhealtachd a' pàigheadh mu £15 nas lugha de mhàl agus £6 nas lugha de chìs comhairle na bhiodh aca ri phàigheadh an Sasainn, ach gu bheil iad a' cosg £10 a bharrachd air connadh taighe agus £35 a bharrachd air peatrail. Tha seo a' cur ris na cosgaisean gu ìre a bharrachd na tha air a shàbhaladh, gun luaidh air cosgaisean a bharrachd a thaobh bìdh, bathair dhachaigh agus aodaich.
Thuirt Di Alexander, Neach-cathrach Fhòram nan Comann Taigheadais Dùthchail agus Eileanan: “Chan eil e gu diofar a bheil sibh a' fuireach an sgìrean dùthchail ceann a tuath no ceann a deas Alba, am baile no air eilean, tha cosgaisean beatha mòran nas àirde na tha iad am bailtean Bhreatainn. Tha bochdainn connaidh, gu h-àraidh an taighean air mhàl (roinn a tha a' sìor dol am meud), dà no trì uiread nas motha dhan chuid as motha de dhachaighean dùthchail.
“Tha na leasanan a thaobh dhachaighean an ìre mhath soilleir – tha coimhearsnachdan air tuath is air eileanan feumach air taighean nas fheàrr a bhios saor gu leòr do dhaoine àbhaisteach gan toirt a-mach air mhàl agus gan ruith. Feumas na taighean seo a bhith air an togail aig fìor shàr inbhe a thaobh sàbhaladh lùtha agus feumas airgead a chosg air seo gun a bhith a' cur chosgaisean màil dhaoine nas àirde buileach, daoine aig nach eil an uiread de dh'airgead co-dhiù."
Thuirt Ceitidh Schmuecker, Manaidsear Poileasaidh agus Rannsachaidh aig an Joseph Rowntree Foundation; a' bhuidheann a tha a' cruthachadh Inbhe Ìos-mheud de Theachd-a-Steach airson Breatainn air fad: "Tha rannsachadh JRF air sealltainn gu bheil cosgaisean beatha an-dràsta a' fàs gu math luath. Le tuarastalan a' fuireach aig an aon ìre agus le sochairean agus creideasan cìse gan gearradh, tha fàs a' tighinn air a' bheàrn eadar teachd-a-steach agus cosgaisean beatha, a' dèanamh chùisean nas duilghe a thaobh airgid. Tha an aithisg ùr seo a' tarraing aire gu mar a tha seo nas miosa buileach dha daoine a tha a' fuireach an sgìrean de chosgaisean àrda, leithid sgìrean dùthchail an Alba."
Thuirt Alasdair MacNeacail aig HIE: "Tha sinne aig HIE air a bhith ag obair le coimhearsnachd fad leth-cheud bliadhna cha mhòr a chum dèiligeadh ri duilgheadasan eaconamach dha daoine a tha airson sàr dhòigh beatha a bhith aca; rud a tha tric ri fhaighinn sna coimhearsnachdan dùthchail againn.
“Cha chuir e iongnadh air mòran gu bheil e a' cosg barrachd a bhith a' fuireach an sgìrean iomallach dùthchail, ach tha na toraidhean seo co-dhiù air bun-fhianais de choimeas nàiseanta a thoirt dhuinne airson deasachadh phoileasaidhean poblach son sgìrean dùthchail iomallach an Alba."


text:
El Hierro
'S e eilean Spàinnteach agus an t-eilean as lugha de na h-Eileanan Canàrach a tha ann an El Hierro, far-ainm Isla del Meridiano. Tha e suidhichte anns a’ Chuan Siar.
Tha El Hierro cho farsaing ri 278 cilemeatair ceàrnagach. Anns a’ bhliadhna 2007 bha 10.558 de shluagh ann. Tha Valverde na phrìomh-bhaile.
Tha El Hierro na phàirt den chèarn Santa Cruz de Tenerife. Tha trì sgìrean aige:
- Frontera
- Valverde
- El Pinar
Tha roinn na turasach gu math làidir anns an eilean. Tha port-adhair beag ann, le El Hierro Airport mar ainm. Tha aiseag a’ ruith eadar El Hierro agus Tenerife.
Bha Umberto Eco a' cleachdadh an eilein seo anns an nobhail aige "The Island of the Day Before" ("L'isola del giorno prima", 1994).


text:
Rangachadh Élő
Thathar a' chleachdadh rian Rangachadh Élő gus sgil dàimheach de chluicheadairean a thomhas ann an geamannan dithis leithid tàileisg no Scrabble. Chaidh ainmeachadh air fear Árpád Élő, fear saidheans Aimeireaganach a rugadh san Ungair ann an 1903 agus a dh'imrich dha na Stàitean Aonaichte leis a phàrantan ann an 1913.
Dh'innlich e an rian seo gus feabhas a chur air rangachadh nan cluicheadairean ann an tàileasg ach thathar 'ga chleachdadh airson iomadh geama an-diugh, fiù geamannan eadar sgiobaidhean mar baseball.


text:
Liostaichean-sgrùdaidh gnèithean na RA
Ro-ràdh
'S e liostaichean ghnèithean a th' ann an liostaichean-sgrùdaidh air an dèanamh gus
- pìos reachdais a chòmhdach, me liosta de ghnèithean an cunnart ann an Èirinn
- agus gus buidheann tagsonamach a mhìneachadh, me liosta dhe gach eun san RA
Tha na liostaichean-sgrùdaidh air an dèanamh le ùghdarras mar buidheann riaghaltais, eòlaichean saidheans agus buidhnean glèidhteachais. Buinidh cuid-seilbh agus còraichean na liosta dha na h-ùghdarrasan.
Tha còrr is 250 liosta-sgrùdaidh ghnèithean ann am Faclair Gnèithean na RA a thugadh seachad le buidhnean riaghaltais is glèidhteachais agus eòlaichean saidheans.
Beag-fhaclair
- Liosta-sgrùdaidh:
- Cruinneachadh de ainmnean fhàs-bheairtean (gnèithean), airson buidheann tagsonamach mìnichte, no airson feadhainn air an còmhdach le reachdas.
- Seòrsa:
- Seòrsa de liosta-sgrùdaidh, mar liosta reachdais no tè air a dèanamh le sgeama clàraidh nàiseanta.
- Ùghdarras:
- Foillsichear no solaraiche brìgh na liosta-sgrùdaidh. Buinidh cuid-seilbh agus còraichean na liosta dhaibh.
- Air a mholadh:
- An liosta-sgrùdaidh as fheàrr san Fhaclair airson buidheann tagsoamach sònraichte. Air a mholadh le Lìonra Bith-iomadachd Nàiseanta airson clàradh bith-eòlach.
Cuideachadh
Ma tha trioblaid agad leis an liosta-sgrùdaidh seo, cuir fios thugainn air post-d
Lorg liosta-sgrùdaidh
Lorg anns gach liosta-sgrùdaidh ann am Faclair Gnèithean na RA son feadhainn le ùidh agad
-
- Seòrsa:
- UK legislation
- Ùghdarras:
- Government of Great Britain
- Air a mholadh:
- C
- Dreachd:
- 4
- Ùraichte:
- 01 January 1999
Wildlife and Countryside Act (Schedule 8)
Plants which are protected from damage and sale
-
- Seòrsa:
- UK legislation
- Ùghdarras:
- Government of Great Britain
- Air a mholadh:
- C
- Dreachd:
- 5
- Ùraichte:
- 26 August 2010
Wildlife and Countryside Act (Schedule 9)
Animals and plants which may not be introduced
Loading...


text:
- TIOTAL
- Cairt-phuist gun Ghranndach bho Skinner, 22 Dùbhlachd 1917, taobh 2
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_GRANT_979_65_SKINNER_010_002
- DEIT
- 1917
- LINN
- 1910an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis (stuth làmh-sgrìobhte)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 7058
- KEYWORDS
- fìdhlearan
fìdhlean
slatan iasgaich
cairtean puist
A' Chiad Chogadh Mòr
An Cogadh Mòr
luchd-ciùil
luchd-sgrìobhaidh ciùil
Manson Scott Skinner
srathan spè
B' ann à Batan Gorm, Drochaid Chàrr a bha Alasdair Grannd (1856 - 1942) bho thùs, àite bhon tàinig am far-ainm aige 'Batan'. Mar bhalach òg bha e fosgailte dhan dà nì a thàinig gu bhith sàr dhìoghrasach na bheatha, fìdhlearachd agus iasgach. Chaidh e air adhart gu bhith sàr chomasach san dà raon sin; mar iasgair slaite a chruthaich slat iasgaich shònraichte gun choimeas dha fhèin, a bha aithnichte mar 'Grant Vibration Rod', agus mar fhìdhlear a stiùir An Comann Srathspè & Ruidhle Gàidhealach airson faisg air dà fhichead bliadhna agus mar eòlaiche ann an dòighean dèanamh fhìdhlean. Dh'innlich e fidheall sònraichte air chumadh clàr leis an ainm 'Rondello'. Tha eisimpleir de shlat iasgaich, fidheall agus Rondello a' Ghranndaich rim faicinn ann an Taigh-tasgaidh agus Gailearaidh Ealan Inbhir Nis.
Bha an Granndach na charaid mòr dhan neach-ciùil eile, Seumas Scott Skinner (1843-1927), a bha na phrìomh mheadhan air leasachadh ciùil Albannach traidiseanta agus bhathar gu tric ga ainmeachadh mar 'Rìgh an t-Srathspè'. Chuir Skinner a' chairt-phuist seo (leis a' cheann-là Dùn Èideann, 22 Dùbhlachd 1917) gu Batan aig Tuathanas Tom na h-Iùbhraich, Inbhir Nis. Sa chairt, tha Skinner ag innse gu bheil e a' fuireach airson dà mhìos ann an Taigh-òsta Darling ann an Dùn Èideann, far am bi a mhac, Manson, a' tighinn còmhla ris air ceithir làtha fòrlaidh aig an Nollaig. Às dèidh sin, dh 'fhaodadh gum bi Manson air an t-slighe dhan Fhraing agus tha eagal air Skinner nach fhaic e tuilleadh e


text:
- TIOTAL
- Easan Dhulaig, Baile nan Granndach
- EXTERNAL ID
- PC_GM_POSTCARDS_086
- ÀITE
- Baile nan Granndach
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH: Crombail, Inbhir Ailein 's Àbhaidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23339
- KEYWORDS
- postcards
waterfalls
trees
'S tiotal na cairt-puist seo 'Dhulaig Falls, Grantown on Spey'. 'S e baile dealbhaichte a th' ann am Baile nan Granndach, mu 32 km ear-dheas air Inbhir Nis, a chaidh a stèidheachadh ann an 1765 leis an uachdaran Sir Seumas Grannd
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach


text:
- TIOTAL
- An rathad eadar Tom an t-Sabhail agus Baile nan Granndach
- EXTERNAL ID
- PC_GM_POSTCARDS_169
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23404
- KEYWORDS
- cruth-tìre
sealladh-tìre
rathaidean
Cairt-puist le sealladh den rathad lùbach eadar Tom an t-Sabhail agus Baile nan Granndach air a bheil 'Beanntan agus Monaidhean'.
Tha Tom an t-Sabhail suidhichte aig àirde 1,132 troighean (345m) agus is e an dàrna baile as àirde ann an Alba a th' ann. Tha e na deagh àite-inntrigidh don Mhonadh Ruadh agus tha e cuideachd air Slighe ainmeil an Uisge-beatha. A chionn 's gu bheil am baile cho àrd, tha an A939 à Tom an t-Sabhail a' dol sìos tro mhonadh, don iar-thuath gu Baile nan Granndach
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach


text:
- TIOTAL
- Loch Coir' Uisg', An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2318
- ÀITE
- Loch Coir' Uisge
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1900an; 1910an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34218
- KEYWORDS
- loch
beanntan
dealbh-tìre
turasachd
neach-ealain
Tha luchd-turais air a bhith air an tarraing chun an àite aonaranaich seo bho thràth anns an 19mh linn, cuid dhiubh a' coiseachd grunn mhìltean à Sligeachan, ach a mhòr-chuid a' gabhail a' chothrom tighinn air bàta tarsainn Loch Sgabhaig bho Ealaghol. Thàinig Sir Bhaltar Scott an seo on mhuir ann an 1814, agus chòrd an suidheachadh ris gu mòr, ged a tha e follaiseach gum fac' e e nuair a bu ghairbhe a bha e. Sgrìobh e anns an leabhar-latha aige "the high mountains of Quillen ... seemed to consist of precipitous sheets of naked rock, down which the torrents were leaping in a hundred lines of foam. The tops, apparently inaccessible to human foot, were rent and split into the most tremendous pinnacles".
Chaidh an dealbh nas ciùine a chithear an seo a pheantadh le Elmer Keene (1853 - 1929) a bha ag obair o dhealbh camara a rèir coltais. 'S e seo seòrsa dathach de QZP40_CARD_2318. Chaidh an obair aig Keene a chlò-bhualadh le barrachd is còig companaidhean deug eadar-dhealaichte, ach chleachadh a' chuid bu mhotha dhen obair aige anns an t-sreath 'Chic' a chaidh a chlò-bhualadh le Charles Worcester à Bristol. Bha seallaidhean le solais na gealaich a' nochdadh tric am measg nan dealbhan aig Keene


text:
- TIOTAL
- Bonspiel Curlaidh aig Alliance Timber Preservation, 1994
- EXTERNAL ID
- JTHOMSON_BOX1_0003
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1994
- LINN
- 1990an
- CRUTHADAIR
- Jimmy Thomson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 18214
- KEYWORDS
- curladh
duaisean
clachan curlaidh
buidhnean
comainn
sgiobannan
geamaichean
spòrs
Chaidh an ìomhaigh seo a shealltainn bho chionn ghoirid ann am 'Maor-sgrùdaidh Dhealbhannan' a' Bhaile, a chaidh a ruith ann an co-bhuinn ris an Inverness Courier. Chaidh an tachartas seo aithneachadh agus 's e am Bonspiel aig Alliance Timber Preservation, air a chumail aig Ionad Spèilidh Inbhir Nis ann an 1994.
San t-sreath sa chùl tha muinntir an teaghlaich Howell (aig an robh AllianceTP) agus na daoine a fhuair an dàrna àite.
Sreath cùil (clì gu deas): Dennis Howell; Jim Robb; Mike Gillespie; Betty Howell; Gary Johnston; Alistair Eddy; and David Howell.
'S ann o Chlub Curlaidh Bhail' Maol Dhubhthaich, Bun Lòchaidh, a bha an fheadhainn a choisinn, a tha san t-sreath sa bheulaibh.
Sreath aghaidh (clì gu deas): Iain Fraser; Derek MacIver; Margaret Murray; and Hamish Fraser.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
1810
MDCCCX
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 20 an t-Iuchar - Neo-eisimeileachd Choloimbia.
- 16 an t-Sultain - Fhuair Meagsago a chuid neo-eisimeileachd bhon Spàinn.
- 13 an Dùbhlachd - Thug an Fhraing thairis air Poblachd Rhodàinia.
- Chaidh Oilthigh Humboldt Berlin a stèidheachadh ann am Berlin, sa Ghearmailt.
- Chaidh Norrbottens Län agus Jämtlands län (an t-Suain) a stèidheachadh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 22 an Gearran no 1 am Màrt - Frédéric Chopin ann an Żelazowa Wola, luchd-ciùil às a' Phòlainn
- 2 am Màrt - Vicenzo Pecci, ann an Carpineto Romano. Pàpa bho 1878 gu 1903.
- 3 an t-Ògmhios - Robert Mallet, ann am Baile Átha Cliath. Innleadair à Èirinn.
- 5 an t-Iuchar - P. T. Barnum, preasantair shiorcais.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 10 am Màrt - Henry Cavendish, neach-saidheans à Sasainn.
- 17 an Cèitean - Robert Tannahill, ann am Pàislig. Bàrd Albannach.


text:
- TIOTAL
- Leabhar-dhealbh a chaidh a thoirt do I MacDhonnchaidh, Neach-sgrùdaidh Sgoiltean, duilleag 04
- EXTERNAL ID
- GB232_D29_P4
- ÀITE
- Neo-iomchaidh
- DEIT
- 1905
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8002
- KEYWORDS
- sgoiltean
Leabhar-dhealbh cuimhneachail a thug ùghdarras foghlaim is luchd-teagaisg Cheann a Tuath na Gaidhealtachd do Iain Lyndsay MacDhonnchaidh, M.A., LL.B., Prìomh Neach-sgrùdaidh nan Sgoiltean nuair a bha e san t-seirbheis 25 bliadhna.
Moladh Iain Lyndsay MacDhonnchaidh, M.A., LL.B., Neach-sgrùdaidh nan Sgoiltean.
Bha e air a shuidheachadh mar Iar Neach-sgrùdaidh ann an 1880. Chaidh Gallaibh, Cataibh, Taobh Sear Rois is eileanan siar Shiorrachd Inbhir Nis a chur gu tur an urra ris ann an 1882. Ann an 1888, dh'ainmich Roinn an Fhoghlaim e mar mhanaidsear air sgìrean nan sgoiltean ann an Innse Gall nuair a bha trioblaid ionmhais a' ciallachadh gun robh cunnart ann gum tigeadh orra an dùnadh


text:
Beilise
'S e dùthaich ann an Aimearaga Mheadhanach a tha ann am Beilise, A' Bheilìs[1] no Belìos[2] (Beurla: Belize (IPA: bəˈliːz). Tha crìochan aice le Meagsago san tuath agus le Guatamala san iar. San taobh an ear tha am Muir Cairibianach ann. B' àbhaist ainm eile a bhith oirre: Hondùras Bhreatannaich (British Honduras sa Bheurla). Mar sin dheth cha robh measgachadh ann le Hondùras Spàinnteach (Spanish Honduras sa Bheurla), a-nise Hondùras.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chuireadh às do thràilleachd an seo ann an 1824.[3]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ UNICEF


text:
- TIOTAL
- Duaisean aig deuchainnean choin
- EXTERNAL ID
- PAW18356O
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1952
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21012
- KEYWORDS
- caoraich
cìobairean
coin-chaorach
deuchainnean chon-chaorach
Longman
Chaidh Deuchainnean Eadar-nàiseanta nan Cù-chaorach an cumail aig an Longman, Inbhir Nis, eadar 18mh is 20mh Sultain 1952. Bha na deuchainnean ann a h-uile bliadhna, air an cur air dòigh le Comann Eadarnàiseanta nan Cù-chaorach do cho-fharpaisich à Sasainn, Alba is a' Chuimrigh. B' e seo a' chiad turas a bha iad air tighinn don Ghàidhealtachd.
Chaidh na duaisean an toirt seachad an turas seo leis a' Bh-Uas Kay Grigor, bean Probhaist J.M. Grigor.
'S e Alba a thog a' chuid a bu mhotha de na duaisean air a' chiad latha. Choisinn Mgr Seòras Redpath à Jedburgh agus a chù, Moss, Cuach Dhùbhlain nan cìobairean. Choisinn Mgr Uilleam Work à Hawick le a choin Ken is Dave Sgiath Àrd-fharpais an Dàrna Mostyn airson chàraidean.
'S e cìobairean às a' Chuimrigh a ghabh a' chiad 's an dara àite san àrd-fharpais de chìobair le aon chù a ghabh àite fad dà latha às dèidh sin. 'S e Albannaich a thog na ceithir àiteachan às dèidh sin. Bha droch ruith Dihaoine aig an aon cho-fharpaiseach bhon taobh a tuath, Mgr J. MacFhearchair às Inbhir Nis, agus cha d'fhuair e troimhe do na cuairtean deireannach Disathairne. 'S e Alba a thog àrd-fharpais nan sgiobaidhean
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Longan Suaineach ann an Linne Fharair
- EXTERNAL ID
- PAN5_74
- ÀITE
- Linne Fharair
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- c.1956
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20198
- KEYWORDS
- longan seòlaidh
bàtaichean
Chithear anns an dealbh-chamara seo na longan trèanaidh Suaineach "Falken" agus "Gladen" agus iad air turas a dh'Alba an 1956. Chithear aig acarsaid iad ann an Linne Fharair.
Chaidh an dà luing a thogail dhan a' Chabhlach Shuaineach san 1940an airson a dhol an àite nan long air an robh croinn àrda 'Jarramas' agus 'Najaden'. Thathas gan cleachdach ann a bhith a' trèanadh òigridh an nèibhidh agus iad cuideachd a' falbh le buidhnean dìon catharra agus saor-thoileach eile. Tha iad fhathast a' riochdachadh a' Chabhlaich Shuainich anns an t-Suain agus thall thairis is iad a' gabhail pàirt ann an rèisean Long Àrda
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Cladach an Eilean Sgitheanach aig Na Torran
- EXTERNAL ID
- HCD00699
- ÀITE
- Na Torran
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1940an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12409
- KEYWORDS
- cladach
beinn
Màiri Nic a' Phearsain
buidheann
Tè a-mach à trì dealbhan a chaidh a thogail air an aon latha air cladach Loch Shlaopainn aig na Torran agus a' Bheinn Dearg Mhòr ri faicinn ri cùl na deilbhe. Tha Màiri, nighean Dhonnchaidh Mhic a' Phearsain san dealbh còmhla ri dithis chàirdean, is dòcha gur iad a co-oghaichean. Dh'fhaoidhte nach robh Mac a' Phearsain fhèin an làthair - is dòcha gu robh a chamara air iasad airson an latha
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Ithaca, Eabhraig Nuadh
‘S e baile ann an ceann a tuath nan Stàitean Aonaichte a th’ ann an Ithaca. Tha e suidhichte ann am Tompkins County, Eabhraig Nuadh. Anns a’ bhliadhna 2010 bha 30,014 duine a’ fuireach an seo. Tha e suidhichte aig 136m os cionn ìre na mara.
Eachdraidh eile[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1790.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Alex Haley, sgrìobhadair, (1921-1992)
- Chaochail Petrus Josephus Wilhelmus Debije, ceimigear à Maastricht, ann an Ithaca, Eabhraig Nuadh 1966. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1936.


text:
- TIOTAL
- Tursachan Chalanis, Eilean Leòdhas
- EXTERNAL ID
- HCD00756
- ÀITE
- Calanais
- SGÌRE
- Leòdhas
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ùig
- LINN
- 1940an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12453
- KEYWORDS
- Calanais
tursachan
Eilean Leodhais
Lewisian gneiss
Chaidh Donnchadh Mac a' Phearsain agus a bhean, turas a Leòdhas à Caol Loch Aillse air a' bhàta T.S.V Loch Seaforth. Tha e a' toirt cunntas air an turas aca anns an leabhar aige 'Lure of the West' far am bi e a' bruidhinn mu Thursachan Challernish - seann ainm a bhios uaireannan air a chleachdadh. 'S ann bho Linn an Iarainn a tha na diofar làraich timcheall air cladaichean Loch Rodhag air taobh an iar Eilean Leodhais far a bheil Tursachan Chalanais agus 's iad an fheadhainn as fheàrr dhiubh. Tha cearcall de 13 chlachan nan seasamh timcheall air clach mhòr àrd a tha 4.75 meatair a dh'àirde le loidhne shingilte de chlachan chun an iar, an ear agus deas le loidhne dhùbailte gu tuath. 'S ann à Lewisian gneiss a tha na clachan agus bha iad gu ìre air am falach anns a' mhòine suas gu 1857
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Geama criogaid, Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00393
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12108
- KEYWORDS
- criogaid
spòrs
raon cluich
Anns an dealbh seo tha grunnan de mhuinntir an àite a' coimhead geam criogaid air seann phàirc a' bhall-coise. Tha a' phàirc ri taobh Rathad Stoney a' coimhead taobh Taighean an Rèile ann an Caol Loch Aillse. Tha togalaichean air a' phàirc a-nis agus chaidh raon cluich ùr a chruthachadh aig Bàgh Phladaig
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
San Marino
Is dòcha gu bheil sibh a' lorg San Marino (baile).
Is e dùthaich bheag ann an deas na Roinn-Eòrpa a tha ann an San Marino[1] (‘san Eadailtis: Serenissima Repubblica di San Marino). Tha i suidhichte anns an Eadailt. Tha 32,000 duine a' fuireach ann.
Canar gur e a’ phoblachd as sine air feadh an t-saoghal a tha innte, chaidh a stèidheachadh ann an 301 le an clachair Marinus de Arba.
Tha San Marino na prìomh-bhaile, ach 's e a' bhaile as motha th' ann Dogana.
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- Poileataics ann an San Marino
- Musei di Stato della Repubblica di San Marino
- Eachdraidh San Marino
- Visit San Marino - Duilleag oifigeil Ionaid Turasachd San Marino, Contrada Omagnano
- Dealbhan San Marino
- Fiosrachadh san fharsaingeachd San Marino
- Eachdraidh San Marino
- Naidheachdan, cruinn-eòlas, an t-sìde amsaa
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)


text:
Murt na h-Apann
Thachair Murt na h-Apann air 14 an Cèitean 1752 anns an Apainn. Chaidh Cailean Caimbeul à Gleann Iubhair (ris an canar "an Sionnach Ruadh"), a bha na sheumarlan do dh'oighreachdan arfuntaichte Chlann Stiùbhard aig an àm sin, a mharbhadh le snìpear. Chan eil fhios chun an latha an-diugh cò a loisg e, ach chaidh Seumas Stiùbhart (ris an canar "Seumas a' Ghlinne") a chrochadh mar phàirtiche, ged a bha e a' tagairt chun an deireadh gun robh e neo-chiontach. Chleachd Robert Louis Stevenson an tachartas anns an nobhail ainmeil Kidnapped aige.
Sgrìobh Donnchadh Bàn Mac an t-Saoir marbhrann airson Cailean Caimbeul à Glean Iubhair, "Cumha Chailein Ghlinn Iubhair".
Faic cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- BBC Naidheachdan 2016-06-08: Beachd ùr air Murt na h-Apann (aithris-bhideo 2:56)


text:
2004
'S e bliadhna-leum a bha ann an 2004 (MMIV).
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 23 am Màrt - Chaidh Jean-Yves Le Drian a thaghadh mar Ceann-suidhe na Breatainn Bige.
- Bhuannaich Elfriede Jelinek an Duais Nobel ann an Litreachas.
- Chaidh Mukawa (むかわ町) a stèidheachadh.
- Taisgealadh ununtrium agus ununpentium.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 15 am Màrt - John A. Pople, ceimigear à Burnham on Sea, Somerset, Sasainn. Tha e ainmeil airson an Pariser–Parr–Pople method.
- 28 am Màrt - Peter Ustinov, ann an Genolier. Actair à Sasainn.
- 1 an t-Iuchar - Marlon Brando, actair Aimeireaganach.
- 14 an Lùnasdal - Czesław Miłosz, ann an Kraków. Sgrìobhadair às a' Phòlainn.
- 15 an Lùnastal - Sune Bergström, ann an Stockholm. Fear-saidheans às An t-Suain.
- 19 an Dùbhlachd - Herbert C. Brown, ann an Lafayette. Ceimigear.
- 31 an Dùbhlachd - Gérard Debreu, eaconamaiche às an Fhraing.


text:
Naimibia
'S e dùthaich ann an Afraga a tha ann an Naimibia,[2][3][4][5] ainm oifigeil: Poblachd Namibia. Tha crìochan aice san ear le Botsuana, sa tuath le Angòla agus Saimbia agus sa deas le Afraga a Deas.
Tha Naimibia suidhichte air a’ Chuan Siar. Tha i na ball de na Dùthchannan Aonaichte agus den Cho-fhlaitheas. 'S e Windhoek na prìomh-bhaile.
Bha Gearmailtis agus Afraganais nan cànanan oifigeil gus an dh’fhuair Naimibia neo-eisimeileachd anns a’ bhliadhna 1990.
'S e Oshiwambo a’ chiad chànan a tha aig an dàrna leth de na daoine. Tha an cuid as motha de na daoine a’ bruidhinn Afraganais mar dàrna cànan. Tha Gearmailtis ga bruidhninn le 32% de na daoine Eòrpach, ach tha Beurla dìreach aig 7% de na daoine a-mhàin. [6].
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Gearmailtis ann an Naimibia
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1871901391
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ NaimibiaCIA World Fact Book.
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- Duilleagan oifigeil Poblachd Namibia
- CIA World Factbook - Naimibia
- Duilleagan oifigeil fiosrachadh luchd-turais (sa Bheurla)


text:
Kl. Enair.
Murchadh mac Concupair {uel mac Flainn} h. Maoilseclainn do marbadh d'Amlaibh mac Maoláin {MS folio 212rb(325b)} i gcloictech Cenannsa .i. do righ Gaileng et a tuitim fén la Maolseclainn mac Con cupair.
Terce bid isin bliadhainsi.
Kl. Enair.
Cluain M Nois do losccadh uile cenmotha an tempol
Murchadh mac Concupair meic Maoilseclainn do marbadh d'feraiph Teabta.
p.252
Kl. Enair.
Lethlopur h. Laidgnén rí Airgiall et Concupur h. Briain rí Cineoil Eogain et Domnall mac Tigernáin rí Conmaicne omnes occisi sunt.
Coibdenach ancara Imligh Ibair quieuit.
Kl.
Maolciaráin mac Cuinn na mbocht quieuit.
Ceallach h. Ruanadha ollam Eirenn moritur.
Aodh h. Flaithbertaigh rí Iartair Connacht do marbadh la Ruaidri h. Concupoir.
Muiredach mac Mugroin fer leginn Cluana M Nois quieuit.
Sluaighedh la Tairdealbach h. m-Briain go hAth Cliath et go feroib Midhe go ttainig Maolseclainn mac Concupair 'na thech la comarba Patraic et la bacaill Iosa.


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Dachaigh > Gàidhlig > Sgrìobhadh > Sgrìobhadh mìneachail
Gàidhlig
Sgrìobhadh mìneachail
Sgrìobh air AON de na cuspairean a leanas.
2. "Bochdainn san t-saoghal." Sgrìobh mu do bheachdan air dè bu chòir a bhith air a dhèanamh airson daoine bochda a chuideachadh.
Tha an cuspair seo a' toirt cothrom dhut sgrìobhadh mu bhochdainn san t-saoghal.
An do dh'fheuch thu riamh aiste a sgrìobhadh le 'mind-map'? Cuidichidh 'mind-map' thu le bhith smaoineachadh mu eileamaidean cudromach a bu chòir a bhith anns an aiste no sgeulachd agad.
Faodaidh sinn feuchainn ri aiste a sgrìobhadh le 10 paragrafan air bochdainn san t-saoghal.
An uair a thòisich mi air an aiste seo, dh'fhaighnich mi dhìom fhìn: 'Dè tha ann am bochdainn?' An uair sin smaoinich mi air àitean san t-saoghal a tha bochd airson adhbhar air choreigin.
Le sin bha toiseach tòiseachaidh agam agus b' urrainn dhomh tiotal a thoirt dha na paragrafan anns a' mind-map agam mar seo:
Ceanglaichean
Leugh naidheachdan na Gàidhealtachd, na Gàidhlig 's nan Eilean, anns a' Ghàidhlig air-loidhne gach là.
Gheibh thu na naidheachdan a tha a' buntainn ri saoghal nan Gàidheal nach fhaighear sa Bheurla.
Gheibh thu fios mun aimsir cuideachd, agus sgeulachdan air iomadh cuspair inntinneach.
Ceanglaichean
Iomadh rud airson iomadh Gàidheal. Bho stuth airson luchd-ionnsachaidh aig gach ìre gu geamannan airson clann, gheibh a h-uile duine cothrom Gàidhlig a chleachdadh ann an dòigh a chòrdas riutha.
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
Aragón
She nane jeh boodeeyssyn hene-reiltagh ny Spaainey eh Aragón (Spaainish as Aragonish: Aragón; Catalonish: Aragó). Ta'n boodeeys ny hoie ayns shiar hwoaie ny Spaainey, as t'eh goaill stiagh tree queiggey: (veih'n twoaie) Uesca, Zaragoza, as Teruel. She Zaragoza preeu-valley y voodeeys.
Ta'n queiggey twoaieagh Uesca çhemmit liorish y Rank as soit ayns mean ny Sleityn Pyreanagh. Çheusthie jeh'n Spaainey, ta'n boodeeys çhemmit liorish y Chataloan da'n shiar, liorish Valencia as y Chashteel-La Mancha da'n jiass, as liorish y Chashteel as León, La Rioja, as Nafarroa da'n sheear.
Shennaghys[reagh | edit source]
Roish my daink er Aragón dy ve ny reeriaght er lheh 'sy vlein 1035 BNJ, va ny coondaeghyn twoaieagh Chaca, Sobrarbe as Ribagorza nyn gagliee heyrey as nyn vo-steatyn feudalagh Frankagh. Dys ruegyssyn Frankagh as Mooragh dy chur fo chosh, ren ny coondaeghyn shen co-chaarjys rish Diucaght ny Cashteel as lesh Reeriaght Iruña (Nafarroa ny s'anmey). Lurg baase Ree Sancho, va'n reeriaght rheynnit eddyr y daa vac echey. Va Ramiro I enmyssit hoshiaght myr ree er Aragón; ny s'anmey, lurg baase Gonzalo, yn braar echey, v'eh enmyssit ree er Sobrarbe as Ribagorza chammah. Daase y reeriaght noa dy tappee, as ren ee goaill stiagh Nafarroa. Ren y reeriaght shen cur reeriaght Islamagh as caayr Zaragoza fo haart 'sy vlein 1118. Va reeriaght Nafarroa rheynnit magh assjee as va reeriaght Aragón aa-vunnit 'sy vlein 1035.
Ga dy row unnaneys reeraghtagh ec Aragón marish y Chashteel as marish reeriaghtyn elley 'sy Spaainey lurg poosey Ysbal I ny Cashteel as Ferdinand II Aragón ec jerrey ny 15oo eash, as ga dy row yn unnaneys shen niartaghey car y 16oo as y 17oo eash, hannee staydys er lheh lesh y reeriaght Aragonagh, lesh leighyn as undinyssyn er lheh ayn, derrey'n vlein 1707 traa ren Philip V, y chied ree Bourbonagh er y Spaainey, goaill rish Oardee Nueva Planta, as ad niartaghey yn Spaainey myr steat ny smoo laarit.
Ren yn unnaneys reeraghtagh eddyr Petronila, Benrein Aragón, as Ramon Berenguer IV, Eearley Barcelona, gientyn mac, Alfonso II Aragón. Hooar eh dagh thalloo as cagliagh ec y daa jeu myr eiraght. Rere shen, va Crooin Aragón currit er bun as ee goaill stiagh thallooyn as deiney, enmyssyn as steatyn nagh row nyn gooid jeh'n reeriaght roish shen. Haink jerrey lesh y Chrooin lurg yn unnaneys reeraghtagh marish y Chashteel agh hannee yn enmys ayn derrey 1714. Ren ny Reeaghyn Aragonagh reirey Aragón, y Chataloan, ny h-Ellanyn Balearagh, Valencia, y Çhissyl, Napule as y Tardeen.
Ayns Crooin Aragón, va ree ny ree jeeragh er ard Aragón agh va ny h-enmyssyn Ree Valencia, Ree Mallorca (er feie tammylt), Eearley Barcelona, Çhiarn Montpellier, as Diuc ny h-Atheen as Neopatria ayns e helloo chammah. Hug dagh fer jeh ny h-enmyssyn shen ard-reeriaght da er ard er-lheh, as va ny h-enmyssyn er nyn mronney as nyn goayl echey tra va thallooyn cosnit as caillt echey.
Car Caggey yn Eiraght Spaainagh chur ny forseyn Germaanagh, Goaldagh as Ollanagh yn armee Spaainagh fo haart ayns Cah Saragossa 'sy vlein 1710. Myr eiyrtys jeh'n chah, hreig Philip V ny Spaainey Madrid as hie eh gys Valladolid.
Lurg Caggey ny Lieh-inshey haghyr daa hionney stiagh er y phreeu-valley Aragonagh. Car y çhionney stiagh ayns 1808 chur forseyn Spaainagh fo'n Ghineraal Palafox ard-orseyn Frangagh fo haart. Ayns 1809, car y çhionney stiagh fuilltagh, va ny Spaainee currit fo chosh ec ard-orseyn Frangagh. Mastey ny 32,000 cahneyderyn as cummaltee v'ayns y chaayr, va 30,000 jeu caillt.
Çhengey[reagh | edit source]
She Spaainish y çhengey ghooghyssagh da'n chooid smoo jeh pobbyl Aragón, as cha nel çhengey oikoil elley ayn. Myrane lesh y Spaainish, ta'n Aragonish goll er loayrt ayns shiartanse dy abbyrtyn ennagh ayns ny coondaeghyn twoaieagh ayns ny Sleityn Pyreanagh, as ayns Ribagorza, Sobrarbe, Jacetania as Somontano. Ta sorçh d'aaveaghey 'sy çhengey shen goll ershooyl ayn as sleih ennagh coontey yn çhengey myr greie son enney ardjynagh. Ayns ny h-ardjyn shiar, rish y joarey lesh y Chataloan, ta'n Chatalonish goll er loayrt, as ee loayrit ayns ardjyn jeh Ribagorza, La Llitera, Baix Cinca, Baix Aragó-Caspe, Baix Aragó as Matarranya. Ta'n ennym La Franja currit er yn ard Catalonish ayns Aragón dy mennick.
Queiggaghyn[reagh | edit source]
Jeeagh er neesht[reagh | edit source]
- Aragonish
- Catreeney Aragón, y chied venrein ec Ree Inry VIII Hostyn
- Expo 2008
- Ashoonaghtyn as ardjyn ny Spaainey
Kianglaghyn mooie[reagh | edit source]
- Reiltys Aragón (Spaainish)
- Senderos de Aragón - Ynnyd-eggey turryssagh reiltys Aragón


text:
Càmhal
'S e seòrsa mhamal a tha ann an càmhal[1][2][3] (iolra: càmhail). Tha iad a’ fuireach sna fàsaich ann an Afraga a Tuath, Aràibia agus Meadhan-Àisia. Tha iad donn neo buidhe, agus tha cromag mòr air le stòras bìdh ann, airson turas gann. Tha an llama is alpaca càirdeil ris.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ An Seotal: Briathrachas Gàidhlig air-loidhne airson teagasg tro mheadhan na Gàidhlig anns an àrd-sgoil. Leughte 9 Faoi. 2015
- ↑ Faclair LearnGaelic.net Leughte 9 Faoi. 2015
- ↑ Am Faclair Beag Leughte 9 Faoi. 2015


text:
- TIOTAL
- 1st (St Columba High) Boys' Brigade Senior P.T. Team, 1936-37
- EXTERNAL ID
- PC_ATKINSON_041
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1937
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- unknown
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Highland Libraries
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21817
- KEYWORDS
- dealbh camara bhuidhnean
buidhnean òigridh
cofharpaisean lùth-chleasan
San dealbh-chamara seo chithear buill de Sgioba Àrd-ìre Lùth-chleas 1936 -37 aig Bragàd nam Balach 1mh (Eaglais Àrd Cholm Chille). Bha iad a' gabhail pàirt ann an cofharpais sgiobaidhean Bhragàd nam Balach ann an Talla Cuimhneachaidh Dr Black de Tèatar na h-Ìmpireachd.
'S iad: Sreath sa chùl sa mheadhan, Seòras Robasdan. Nan suidhe clì gu deas, Ali Harper, neo-aithnichte, A' Mh. MhicRath, Mgr Stiùbhart (caiptein); ?.. Williams.
Sreath san toiseach, air an glùinean, Jimmy Wilson agus Eòghann MacDhaibhidh.


text:
Aicseam
’S e aicseam gach ràdh, tagradh no riaghailt aig bun siostam foirmeil. Tha am fìrinn aige soilleir mar thà, gun fheum dearbhaidh, no ’s e barail a th’ ann a tha furasta ghabhail ris gun dhearbhadh. Mar eisimpleir, ma tha A agus B co-ionann, agus tha B agus C co-ionnan, nuair sin tha A agus C co-ionnan. Tha eòlas eile stèidhichte air grunnan aicseaman.
Tha dà sheòrsa aicseim ann am matamataig: aicseam rianais agus aicseam às-rianais. Tha aicseaman rianais freagarrach do shiostam sam bith. Mar eisimpleir, ma tha x na chaochladair ann an siostam air bith, is dligheach am foirmle:
-
- x = x
Tha aicseaman às-rianais freagarrach don darna siostam gun a bhith freagarrach do shiostam eile. Mar eisimpleir, ma tha x agus y nan àireamhan, tha e fìor gu bheil:
-
- xy = yx
Ma tha x agus y nam machlagan, chan eil seo fìor idir.


text:
Tuilleadh air trèanaichean de bheagan vitesse
Suas aig an stèisean thachair mi air trì boireannaich a bha mi eòlach air agus bha iadsan a’ dol sìos gu Dùn Èideann leis an cuid cloinne airson deireadh seachdain ann an taigh-òsta. An turas mu dheireadh a bha mi a’ feitheamh air an 0725 bha tè dhiubh a’ feitheamh cuideachd agus bha aice an trèana gu lunnainn fhaighinn gus Hull a’ ruigsinn agus bàt'-aiseig a-nall dhan Òlaind, bha mise a’ dol shìos gu Portsmouth agus bàt'-aiseig gu St Malo agus bha e deatamach gum biodh mi air an trèana gu Lunnainn. An turas ud cha tàinig an 0725 ach fhuair sin lioft agus fhuair sin a-steach an 0755 aig a’ mhionaid mu dheireadh. An turas seo bha mi ri fella-dhà rithe mu dheidhinn an turas mu dhiereadh.
An uair sin thàinig duine a-mach às an oifis agus thuirt e dhuinn, ‘ Tha mi duilich ach tha an trèana deich mionaid air dheireadh air sgàth ‘s nach robh na fònaichean ag obrachadh mar bu choir sna h-àiteachan far an robh an rèile a’ dol tarsainn na rathaidean iomallach agus leis a sin feumaidh an trèana a dhol slaodach a-rèir na riaghailtean.
Aig a cheann thall bha an trèana gu math air dheireadh agus ràinig sinn Inbhir Nis agus an trèana Lunnainn còig mionaidean deug air an rathad gu deas. Ach abair thusa gu robh iongantas orm nuair a thuirt an geàrd dhuinn gum biodh tacsi a’ feitheamh oirnn. Fhuair ochdnar dhinn a-steach minibus agus fear eile a-steach tacsi eile, bha esan a’ dol gu Peairt. Ann an ùine nach robh fada bha an tacsi a’ dol sìos an A9 agus ‘s e latha brèagha a bh’ ann, bha beul an latha ag èirigh agus a’ sruthadh beagan grèine air mullach nam beann, an t-seòrsa ghrèine fhann agus deirge nach fhaigh thu ach aig teas mheadhain a’ gheamhraidh. Stad an draibhear còig mionaidean deug aig ‘House of Bruair’ airson cothruim a thoirt dhuinn a dhol dhan taigh beag agus cupa tì no cofaidh fhaighinn. Cha robh mòran trafaig ann gus an ràinig sinn Dùn Èideann ach a dh’aindeoin na rathaidean trang, trang a’ phrìomh bhaile bha mise ann an stèisean Waverly deich mionaidean mus do dh’fhalbh an dearbh trèana gu Lunnainn nach do dh’ feitheamh oirnn ann an Inbhir Nis. Chosg an tacsi £256 ach bha Scotrail a’ phàigheadh.
Bha mise air mo dhòigh glan, chunnaic mi àite shuidhe sa trèana gu Lunnainn air bòrd a bha loma-làn de bhotail Becks. Dh’fhaighneachd mi den luchd-siubhail mu choinneamh cò leis a bha na botail ud. Dh’fhalbh iad,’ fhreagair iad. Thoisich mi a’ sgioblachadh a’ bhùird agus mhothaich mi gun robh deich botail nach deach a dh’fhosgladh. B’ e bhuidhe leam srùbag fhaighinn.
Tha e tàmailteach ann an dòigh, ma dh’fhalbhas tacsi as dèidh an trèana gu Lunnainn o Inbhir Nis agus ma stadas e 15 mionaidean air an t-slighe, bidh e fhathast ann an Dùn Èideann air toiseach air an trèana. ‘S e sin cor an rathad-iarainn ann an Alba sa bhliadhna 2008.


text:
- TIOTAL
- An Cidhe agus Loch Bhraoin, Ullapul.
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_0663
- ÀITE
- Ulapul
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40411
- KEYWORDS
- Cidhe Ullapuil
cidheachan
Ullapuil
Loch Bhraoin
Comann Iasgach Bhreatainn
Chithear sa chàirt-phuist seo an cidhe agus Loch Bhraoin, Ullapul. Thogadh an dealbh a' coimhead sìos bho Lanag a' Chidhe. Thathas a' saoilsinn gun deach an togalach àrd, geal air làimh chlì an deilbh a thogail an 1789, agus b' e an Stòr Mòr a chanadh ris bho thùs. 'S e fear am measg iomadach thaighean-stòir a thogadh nuair a stèidhicheadh am baile le Comann Iasgach Bhreatainn. Tha pàirt air an taobh a-muigh, aig an t-snaim rathaid ri Sràid a' Chidhe, ris an cante Oisean an Stòir leis gum biodh muinntir an àite a' coinneachadh ann. Tha an togalach a-nis na bùth, 'Tha Captain's Cabin', a tha a' reic leabhraichean, obair-ciùird agus cuimhneachain
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum


text:
- TIOTAL
- Aiseag Cheiseig, An t-Eilean Dubh
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0819
- ÀITE
- Ceiseig a Tuath
- SGÌRE
- Abhach
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: An Cnoc Bàn
- LINN
- 1960an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32736
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Am Morair Uilleam Fettes
Aiseag Cheiseig
Drochaid Cheiseig
Eilean Dubh
Inbhir Nis
Rosehaugh
Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn Aiseag Cheiseig aig Ceiseig a Tuath. 'S e uisge a th' anns an aiseig thar a' chaolais eadar Caolas Mhoireibh agus Poll an Roid, mu choinneimh Inbhir Nis.
Ann an 1825, cheannaich Am Morair Uilleam Fettes oighreachd A' Chaisteil Dheirg, air an Eilean Dubh airson £135,000. An lùib seo, thàinig còirichean airson aiseag obrachadh aig Ceiseig, a' ceangal Inbhir Nis ris an Eilean Dubh. Taobh a-staigh trì bliadhna, bha e air cidheachan ùra a thogail agus nuair a thàinig na 1900an, bha bàtaichean-smùide air tòiseachadh air an t-slighe.
Ann an 1939 ghabh Comhairle Baile Inbhir Nis agus Comhairle Sgìreil Rois is Chrombaidh an t-seirbheis thairis agus anmoch anns na 1940an b' urrainn do na h-aiseagan carbadan a thoirt thar a' chaolais. B' e 'Eilean Dubh' a' chiad dhiubh a ghabhadh ochd càraichean. Chaidh an 'Inbhir Nis,' a ghabhadh ceithir carbadan, a chur ris an t-seirbhis anns na 1950an agus chaidh an aiseag 'Rosehaugh' a bha air a dèanamh gu sònraichte a chur air an t-seirbheis ann an 1967. Bha an 'Eilean Dubh' an uair sin air a cumail mar bhàta nan robh an tè eile a-mach à seirbheis.
B' ann aig an dà chomhairle a bha an aiseag gus an do dh'fhosgail Drochaid Cheiseig nan àite ann an 1982


text:
- TIOTAL
- A' Dol tro na Glasan-uisge aig Cille Chuimein, 1894
- EXTERNAL ID
- PC_JACKWILKINSON_001
- ÀITE
- Cille Chuimein
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Both Fhleisginn 's Obar Thairbh
- DEIT
- 1894
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Jack Wilkinson
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28829
- KEYWORDS
- bàta
bàtaichean
turasan-bàta
canàl
seòladh
Dealbh-camara bhon chruinneachadh aig Jack MacUilleim. Tha sgrìobhte fodha, 'Going through the Locks at Fort Augustus, 1894. Monastery in the distance.' Tha na glasan-uisge aig Cille Chuimein nam pàirt de Shligh'-Uisge na h-Alba. Tha an Canàl a' dol eadar Inbhir Nis air a' chost an ear agus A' Chorpaich, faisg air a' Ghearasdan, air an taobh siar. Chaidh fhosgladh ann an 1822, ach cha deach crìoch a chur air an obair air fad gu 1847.
'S i a' mhanachainn a chithear anns an dealbh seo Abaid Coimhearsnachd Naoimh Bhenedict. Chaidh a stèidheachadh ann an 1876 mar ath-stèidheachadh de mhanachainn Naoimh Sheumais an Ratisbon (Regensburg) ann am Bavaria, a chaidh a chur sìos ann an 1862.
Sgaoil Coimhearsnachd Abaid Naoimh Benedict ann an 1998 agus chaidh an Abaid a reic ri luchd-tasgaidh prìobhaideach. Bha cruinneachadh cudromach de leabhraichean is làmh-sgrìobhainnean anns an Abaid agus chaidh iad sin a thoirt do Leabharlann Nàiseanta na h-Alba


text:
- TIOTAL
- Searbhantan ann an Taigh Inbhir Bhraoin
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_0405
- ÀITE
- Inbhir Bhraoin
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40268
- KEYWORDS
- èididhean
luchd-obrach taigh-òsta
boireannaich ag obair
Dealbh de na searbhantan aig Taigh Inbhir Bhraoin, faisg air Loch Bhraoin.
Is e Taigh Bhaile an Loin an t-ainm a bh' air gu 1835. Losg Taigh Inbhir Bhraoin don làr dà thuras. Chaidh a chleachdadh mar thaigh cùrtach san sgìre ro 1655
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum


text:
Guernsey
Is e eisimeileachd a' Chrùin aig an Rìoghachd Aonaichte anns an Roinn-Eòrpa a tha ann am Bàillidhneachd Gheàrnsaidh[1] (Beurla: Bailiwick of Guernsey, Fraingis: Bailliage de Guernesey). Is e eilean a tha ann an Geàrnsaidh agus tha e na laighe mu 48 cilemeatair air falbh bhon Fhraing neo 121 cilemeatair bho Weymouth / Sasainn. Tha St Peter Port na prìomh-bhaile. Tha Geàrnsaidh cliùiteach airson seòrsa bhò sònraichte ris an canar Guernsey Cattle.
Is e Geàrnsaidh an t-ainm air an eilean as motha. Ach tha eileanan beaga eile ann, feadhainn far a bheil daoine a’ fuireach cuideachd:
Eileanan gun daoine:
Còmhla ri Deàrsaidh canar Eileanan a' Chaolais riutha.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- States of Guernsey - official government site
- VisitGuernsey/ Turasachd ann an Guernsey
- BBC Guernsey
- This Is Guernsey - Fiosrachadh agus naidheachdan anns an Guernsey Press and Star
- The Guille-Allès Library - Leabharlan poblach
- Map Guernsey


text:
- TIOTAL
- HR 83 / HR 83A 'Monkland' ann an Inbhir Nis, An t-Iuchar 1922
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_001_290
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 22 An t-Iuchar 1922
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 24757
- KEYWORDS
- locomotaibhean rèile
locomotaibhean Rèile na Gàidhealtachd
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
Ann an 1886 fhuair Rèile na Gàidhealtachd ochd einseanan frithealaidh 4-4-0 a bha iad air òrdachadh bho 'Clyde Locomotive Co Ltd'. B' e 'Clyde Bogies' a bha air a' chas seo agus bha iad airson an cleachdadh air seirbheisean na prìomh loidhne.
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn HR 83A 'Monkland' ann an Inbhir Nis san Iuchar 1922. Chaidh a crìochnachadh san Dàmhair 1886 agus b' e 'Cadboll' an t-ainm tùsail a bh' oirre. Chaidh a h-ath-ainmeachadh 'Monkland' ann an 1900 agus a h-ath-àireamhachadh 83A sa Ghiblean 1917 agus lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis agus a reic san Fhaoilleach 1924


text:
- TIOTAL
- Caisteal Eilean Donnain bhon Iar
- EXTERNAL ID
- PC_JMSTRACHAN_217
- ÀITE
- An Dòrnaidh
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- CRUTHADAIR
- JM Strachan
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- J I R Martin
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29059
- KEYWORDS
- Caisteal Eilean Donnain
Loch Dubhthaich
An Dòrnaidh
MacRath
MacCoinnich
'S e eilean beag ann an Loch Dubhthaich ann an Gàidhealtachd an Iar na h-Alba a th' ann an Eilean Donnain. Tha e ceangailte ris a' mhòr-thìr le drochaid-coise 's tha e mu leth-mhìle bho bhaile An Dòrnaidh. Tha Eilean Donnain air ainmeachadh air an Naomh Donnan, naomh Ceilteach a chaidh a mhartaradh sna Linntean Dorcha.
'S e Caisteal Eilean Donnain an caisteal ainmeil a th' air an eilean. Thogadh a' chiad chaisteal ann an 1220 airson Alasdair II mar dhìon bho na Lochlannaich. Anmoch san 13mh linn bha e a-nis na dhaingneach aig Clann Choinnich Chinn Tàile (na b' anmoiche Iarlan Shìophoirt). Ann an 1511, b' iad luchd-dìon Clann MhicCoinnich, agus thàinig Clann MhicRath gu bhith nan Constabalan dùthchasach air a' Chaisteal


text:
Brùth air an dealbh gus slideshow fhaicinn.
Mu mo dheidhinn
Fàilte chridheil ort Tha mi 47 bliadhna a dh'aois, tha mi pòsta 's tha mi a' fuireach ann an Inbhir Narann. Tha e a' còrdadh rium a bhith sgrìobhadh beagan Gàidhlig. Tha mi fhathast ag ionnsachadh 's mar sin dheth, cha bhi a h-uile càil buileach ceart: nì mi mearachdan! Co-dhiù ma tha greiseag agad - thig a-steach!
Tuilleadh mu dheidhinn Gràisg
Feumaidh tu a dhol ann gun dàil, 's e bhideo air leth a th' innte!
An toigh leat a bhith sgrìobhadh? Carson nach tòisich blog Gàidhlig?
Ceanglaichean
-
- Reul Chearbach Air Chuairt
Am faca tu fhathast e?
Stuth eile a sgrìobh mi
- Clàr air twitter a-nis
- Foghlam dà-chànanach - an taca ris a' Bhreatainn B...
- Nollaig Chridheil agus bliadhna mhath ùr nuair a t...
- Latha Naomh Anndra sona dhut!
- Beagan sgudail
- Dealbhan a chunnaic mi air Flickr
- Iomairt gus cuidhteas fhaighinn de Ghluineach Shea...
- Cli Beurla?
- Blogaichean luchd-ionnsachaidh sna Stàitean
- Taigh-tasgaidh Inbhir Narann agus taibhse Dotair G...
Ùr agus uabhasach fhèin feumail: Podcasts sa Ghàidhlig
- Gaelcast
- Leabhraichean aig Clann Tuirc
- Comhairle nan Leabhraichean
- Cosmonot
- An Gàidheal Ùr
- Am Peursa
- "Cothrom" (Clì Gàidhlig)
- Ùr-sgeul
- Comhairle nan Eilean Siar
'Cha dèan brògan tioram iasgach'
Ceanglaichean eile far a bheil sgriobhaidh sa Ghàidhlig ri fhaighinn
‘Is fad' an abhainn air nach fhaighear ceann.’
‘Is tric a bheothaich srad bheag teine mòr.’
‘Is beò na h-eòin, ged nach seabhagan uil’ iad.’


text:
- TIOTAL
- Ceiseig a Tuath, An t-Eilean Dubh
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0823
- ÀITE
- Ceiseig a Tuath
- SGÌRE
- Abhach
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: An Cnoc Bàn
- LINN
- 1920an; 1930an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32740
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Ceiseig a Tuath
Manachainn
Eaglais Naoimh Dubhthaich
Morair Uilleam Fettes
aiseagan
bàtaichean-aiseig
Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn grunnan sheallaidhean de Cheiseig a Tuath air an Eilean Dubh.
Thathar a' smaoineachadh gu bheil Ceiseig a Tuath air a bhith ann bho na 1400an nuair a chaidh cead a thoirt don mhanachainn Dhomainigeanach ann an Inbhir Nis airson aiseag obrachadh don Eilean Dubh. Bha seo mar phàirt de shlighe nan eilthireach a bhiodh a' siubha gu tuath gu Eaglais an Naoimh Dhubhthaich ann am Baile Dhubhthaich.
Ann an 1825, cheannaich Am Mòrair Uilleam Fettes oighreachd A' Chaisteil Dheirg, air an Eilean Dubh airson £135,000. Thàinig an luib seo, còirichean airson aiseag obrachadh aig Ceiseig, a' ceangal Inbhir Nis ris an Eilean Dubh. Taobh a-staigh trì bliadhna, bha e air cidheachan ùra a thogail agus nuair a thàinig na 1900an bha bàtaichean-smùide air tòiseachadh air an t-slighe. Sguir an t-aiseag ann an 1982 nuair a dh'fhosgail Drochaid Cheiseig


text:
Ròn cumanta
'S e mamal a tha ann an ròn cumanta (Phoca vitulina) a bhuineas don teaghlach Phocidae. Canar ròn calaidh ris cuideachd, ged nach eil iad rim faicinn cho tric ann an calaidhean mar a tha an ròn glas. Tha an ròn cumanta aithnichte mar ròn-mulbhach cuideachd ann an Gàidhlig[2] no rasmhaol.[3] Channadh "tang fish" ris ann an Sealtainn air sgàth 's gun bheil iad rim faicinn am measg an "tang" (feamainn).
Tha an t-ainm saidheansail Phoca vitulina a' ciallachadh "laogh sultmhor". Tha am facal phoca a' tighinn bhon fhacal Ghreugach "phoce" (sultmhor) a thàinig bhon fhacal Sanskrit "spha" (reamhar). Tha am facal Laideann "vitulus" a' ciallachadh laogh.
Coltas[deasaich | deasaich an tùs]
Chan eil e furasta eadar-dhealachadh a dhèanamh eadar ròn cumanta is ròn glas, gu h-àraidh ma bhios iad anns an uisge. 'S e meud nan inbheach, pàtran a' chòta is cumadh a' chinn na prìomh fheartan a tha gan dealachadh bho chèile.
Tha ròin chumanta nas lugha na ròin ghlasa. Mar as trice tha an ròn glas fireann mu 1.85 meters (6.1 ft) a dh'fhaid agus faodaidh 55 to 168 kg (120 to 370 lb) de chuideam a bhith ann an ròin fhireann air fàs. Chan eil an tè bhoireann a bhith cus nas lugha na an fheadhainn fhireann.[4] Tha còta ròin chumanta air a bhreacadh le tòrr spotan beaga a tha e gu math cunbhalach air feadh a' chuirp gu lèir. Tha dath a' chòta ag atharrachadh air feadh na bliadhna. Aig àm breith tha cota dorcha aig na cuileanan a tha caran coltach ris a' chota ma bhios iad bliadhna a dh'aois. Tron bhliadhna bidh an còta ag atharrachadh bho bhàn-dhonn ro àm mus cuir iad am bian gu dorch gual-ghlas àn dèidh sin.
Tha sùilean mòra aca a tha barrachd air aghaidh a' chinn agus nas fhaisge air gob na sròine. Leis a' mhaoil chas àird agus an t-sròn ghoirid tha cumadh a' chinn caran coltach mar cù no cù-eunaich. Tha na cuinnleanan aca suidhichte ann an cumadh-V.
Roinneachd[deasaich | deasaich an tùs]
Chìthear ròin chumanta anns an Cuan a Tuath agus anns a' Chuan Sèimh, far a bheil e a' fuireach air cladaichean le oitirean-gainmhich far a bheil iad dìonta an aghaidh nàimhdean. Uaireannan tha iad a' fuireach air costa le creagan sàbhailte.
Thathar den bheachd gu bheil mu 500.000 ròn ann air feadh an t-saoghail, le gu bith 90.000 dhiubh a bhith beò air na costachan Eòrpach. Tha 35% dhiubh rin lorg anns an Rìoghachd Aonaichte agus 83% dhiubh ann an Alba.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Linnæus, Carl (1758): Systema naturæ per regna tria naturæ, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Tomus I, 10 deas., Holmiæ (Stockholm): Laurentius Salvius, td. 38. Air a thogail 23mh dhen t-Samhain 2012.
- ↑ Dwellys td 770
- ↑ Dwellys td 750
- ↑ Kindersley, Dorling (2001,2005): Animal. New York City: DK Publishing. ISBN 0-7894-7764-5.


text:
Gobha
'S e a tha ann an gobha fear a chruthaicheas rudan a-mach à meatailt. Chan e ceàrd a-mhàin a tha ann an gobhaireachd, ach àlach de cheàrdan fa-leth, a chruthaicheas bathair à mheatailtean eadar-dhealaichte.
Is e gnìomh nan goibhnean-dubha rudan a chruthaich à iarann. Nì goibhnean-dubha an cuid as motha den obair aca air iarann aig teas, air am bi an t-iarann na dearrsadh dearg-bhuidhe.
Is e gnìomh nan goibhnean-geala, rudanan a chruthachadh à meatailtean ghile, e,g, staoinean, sinc, Almain.


text:
An t-Sile
'S e dùthaich ann an Aimearaga a Deas a tha anns an t-Sile,[1][2][3], Chile[4], neo Tilì; ainm oifigeil: Poblachd na Sile, Spàinntis: República de Chile. Tha i suidhichte eadar na ruith-bheanntan Andes agus an Cuan Sèimh. Tha crìochan aice san ear leis an Argantain, sa tuath le Pearu agus san ear-thuath le Boilibhia. 'S e Santiago am prìomh-bhaile aice.
Tha am fàsach as tiorama anns an an t-Saoghail, am fàsach Atacama, annn an àird a thuath na dùthcha. Tha mòran coilltean agus àitichean-feuraich ann an ceann a deas na Sile, tha beanntan-teinne agus lochan ann cuideachd. Tha an Caolas Dhrake [5] san àirde a deas dhith. Tha an t-Sile a’ gabhail a-steach na h-eileanan Juan Fernández Islands, Sala y Gómez, na Desventuradas Islands agus na Easter Island, a tha suidhichte anns na h-Ioma-eileanan.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chuireadh às do tràilleachd an seo ann an 1823.[6]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1871901391
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ UNICEF


text:
Bartolomé Calvo
B’e Bartolomé Calvo Díaz de Lamadrid (Cartagena de Indias 24 an Lùnasdal 1815 - Quito, Eacuador 20mh am Faoilleach 1889) neach-poileataigs, clò-bhuailtear, fear-lagh agus neach-aithris à Coloimbia[1], agus a bharrachd air sin bha e na Ceann-suidhe Choloimbia bho 1 an Giblean 1861 gu ruige 18mh an t-Ògmhios an aon bhliadhna[2]. Bha an teirm aige annasach o chionn 's gu robh cogadh sìobhalta ann agus oir nach robh e ga thaghadh gu deamocratach.
Susbaint
Beatha ron a’ Cheannas[deasaich | deasaich an tùs]
Nuair a bha e na neach-aithris dh’obair e ann an caochladh phàipearan-naidheachd agus meadhanan eile mar "La Civilización", agus "La República". ‘S e riochdaire "Diario del Istmo" ann am Panama a bh' ann. Fhuair e dreuchdan anns a’ bheatha poblach an siud, mar ball pàrlamaid, riaghladair agus Rùnaire na Stàit Phanama. Ann uair sin, bha e na thagraiche gu Riaghaltas na Roinne Bolívar. Mu dheireadh thall chaidh e a thaghadh na Mhorair Tagraiche na Nàisein, agus bho an siud thug e a làmh air ceannas na Poblachd.
Ceann-suidhe na Poblachd[deasaich | deasaich an tùs]
Shuidhe e anns a’ chathair mar Mhorair Tagraiche ann an 1859, aig àm Riaghaltas companach a’ phàrtaidh aige Mariano Ospina Rodríguez. Bha an ceannas falamh oir nach b’ urrainn dha na taghaidhean a dhearbhachadh 31mh am Màrt 1861, leis gu robh an dithis neach-ainmichte air dhìth. Mar sin, shuidhe Calvo anns a’ chathair mar cheann-suidhe 1 an Giblean 1861.
Bha coltas anabarrach aig a theirm goirid dhe trì mìosan gu leth air sgàth gu robh cogadh sìobhalta ann, agus chuir na Feachdan Libearalach ruaig air a’ Cho-chaidreachas Ghranada. Thug an seanailear Tomás Cipriano de Mosquera sealbh air a’ bhaile.
Beatha an dèidh a’ cheannais[deasaich | deasaich an tùs]
An dèidh a bhith na Mhorair Tagraiche na Stàite, dh’fhàilnich e a dh’fhuirich os cionn an Riaghaltais, agus chaidh e a chur an greim còmhla ris na bràithrean aig Mariano Ospina Rodríguez. Theich e às a phrìosan ann am Bocachica agus ràinig e Eileanan a’ Chairibianach, far an robh e na chlò-bhuailtear is na fhear-lagha.
Thill e dhan dhùthaich anns na 1870an agus bha e na thagraiche a’ chinneas anns na taghaidhean dhe 1876. Cha d’fhuair e ach dà bhòt, bho na stàitean Tòraidh dhe Tolima agus Antioquia. Bhuannaich Aquileo Parra Gómez an taghadh.
Chaidh e do Ghuayaquil an uair sin, far an robh e os cionn chompanaidh naidheachd. Mu dheireadh thall dh’ainmich Rafael Núñez tosgair sònraichte y ministear làn-ùghdarach gu Eacuador e, dreuchd a rinneadh e gus a bhàs, 20mh am Faoilleach 1889[3].
Dìleab[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an Leabharlann Bartolomé Calvo anns a' bhaile aige fhèin, Cartagena de Indias.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Simón Bolívar • Francisco de Paula Santander • Joaquín Mosquera • Rafael Urdaneta • Domingo Caycedo Santamaría • Jerónimo de Mendoza Galavís • José Ignacio de Márquez Barreto • Pedro Alcántara Herrán • Juan de Dios Aranzazu • Tomás Cipriano de Mosquera • Rufino Cuervo y Barreto • José Hilario López • José María Obando • José María Melo • Tomás Herrera • José de Obaldía • Manuel María Mallarino • Mariano Ospina Rodríguez • Juan José Nieto Gil • Bartolomé Calvo • Leonardo Canal González • Froilán Largacha • Manuel Murillo Toro • José María Rojas Garrido • Santos Acosta Castillo Joaquín Riascos • Santos Gutiérrez Prieto • Eustorgio Salgar • Santiago Pérez de Manosalbas • Aquileo Parra Gómez • Manuel María Ramírez Fortoul • Julián Trujillo Largacha • Rafael Núñez Moledo • Francisco Javier Zaldúa • Clímaco Calderón • José Eusebio Otálora • Ezequiel Hurtado • José María Campo Serrano • Eliseo Payán • Carlos Holguín Mallarino • Miguel Antonio Caro Tovar • Manuel Antonio Sanclemente • José Manuel Marroquín • Rafael Reyes • Diego Lemos • Jorge Holguín Jaramillo • Ramón González Valencia • Carlos E. Restrepo Restrepo • José Vicente Concha • Marco Fidel Suárez • Pedro Nel Ospina Vásquez • Miguel Abadía Méndez • Enrique Olaya Herrera • Alfonso López Pumarejo • Eduardo Santos • Darío Echandía Olaya • Alberto Lleras Camargo • Mariano Ospina Pérez • Laureano Gómez Castro • Roberto Urdaneta Arbeláez • Gustavo Rojas Pinilla • Gabriel París • Guillermo León Valencia • Carlos Lleras Restrepo • Misael Pastrana Borrero • Alfonso López Michelsen • Julio César Turbay Ayala • Belisario Betancur Cuartas • Virgilio Barco Vargas • César Gaviria Trujillo • Ernesto Samper • Carlos Lemos Simmonds • Andrés Pastrana Arango • Álvaro Uribe • Juan Manuel Santos Calderón


text:
Fàsach Alvord
'S e fàsach anns na Stàitean Aonaichte a tha ann am Fàsach Alvord (Beurla: Alvord Desert)
Tha e suidhichte san earra dheas Oregon ann an Harney County.
Tha e 12 mhìltean a dh’fhad agus 7 mìltean a leud.
Thàinig an t-ainm bhon General Benjamin Alvord, a bha na cheannard anns a’ Chogadh Cathara Ameireaganach.
Fàsach Alvord • Fàsach Amargosa • Baja California • Creag Dhubh (fàsach) • Channeled scablands • Fàsach Chihuahuan • Àrd-thìr Cholorado • Fàsach Escalante • Great Basin • Great Salt Lake Desert • Jornada del Muerto • Fàsach Mhojave • Fàsach Nk'mip • Fàsach Owyhee • Fàsach dathte • Fàsach Shonora


text:
Tì uaine
Tha tì uaine na gnè de theatha a th' air a dèanamh air duilleagan Carmellia sinensis air nach deach ocsaideachadh tuilleadh 's a chòir. Buinidh tì uaine do Shìona far a thathas ga h-òl bho chian nan cian, ach an-diugh, buinidh i do Àisia gu lèir.
Susbaint
Preas na Tì[deasaich | deasaich an tùs]
Tha am preas seo gach àm uaine. Tha e a' giùlan fras mu mheudachd spiligein peasrach, bho bheil am preas a' fàs. Is ann air an deisear as fheàrr a chinneas iad.
Is ainmig a tha am preas seo, a tha cosmhail ri seòrsa ròide, a' cinntinn nas àirde na dris nan ròs, no mar as motha, sia no seachd troighean air àirde.
Is minig a shuidhichear e na shreathan, mu thuaiream trì no ceithir de throighean bho chèile. Tha an duilleach as motha mu dhà òirleach air fad, agus a h-aon air leud; tha iad a' fàs caol nam barr, mar dhuilleach dris nan ròs.
Tionail na tì[deasaich | deasaich an tùs]
A' Chiad Tional
Tha a’ chiad chuid gan tional sa Mhàrt, nuair nach eil ach beagan duillich air fàs air a’ phreas, agus gun ach latha no dhà a dh' aois. Anns an àm seo, chan eil iad ach beag, uaine, agus maoth ach thathar a’ meas gur e seo gnè as fheàrr, agus le an ro fheabhas, bha iad aig aon àm air an gleidheadh fa chomhair rìghrean agus dhaoine mòra; agus airson sin, theirear Teatha rìoghail rithe ann an Sìona.
Ann an Iapan, tha iad air an trusadh leis an fhaicill as motha, agus cha bheir iad oirre nan làmhan gun làmhan grinne bhi umpa. Nuair a chruinnichear an Tì thaghta seo, cuirear fo fhreiceadan làidir i chum an Ìompaire, agus thèid an duilleach as fheàrr a gleidheadh fa chomhair teaghlach an Ìompaire.
Tha iad a' meas gur ann a tha an dath uaine aig an t-seòrsa Tì seo ag èirigh bhon àm sam buainear an duilleach, cosmhail ri meas an-abaich, a tha mar as trice uaine agus geur sa bhlas.
An Dara Tional[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an dara tional air a dhèanamh mu dheireadh a’ Mhàirt: tha na duilleagan san àm seo mòr, gun a bheag de am fàileadh cùbhraidh a chall; ach tha mùthadh eadar an abaichead, cuid air teachd chum an làn chinneis, agus cuid nach eil. Ach tha iad air an tional feadh a chèile, 's a-rithist air an sònrachadh a rèir am buaidhean fa leth; agus na duilleagan as fheàrr air an reic fo ainm an t-seòrsa rioghail ann Sìona.
An Treas Tional[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an treas tional a' tachairt ann am Mìos meadhanach an t-Samhraidh, nuair a tha na duilleagan air teachd chun an làn mheudachd. 'S e seo an cruinneachadh as tomadaich, ach chan eil an Tì cho math. An dèidh dhaibh na duilleagan a chruinneachadh, tha iad air an toirt do na taighean caoineachaidh, chum an ullachadh fa chomhair feum.
Anns an t-seann aimsir ann an Sìona, chaidh na taighean sin a thogail air chosgais na rìoghachd, agus dh'fhaodadh gach neach, aig nach robh cothrom air a dhèanamh aig a thaigh fhèin, a chuid Tì a thoirt do aon de na taighean-caoineachaidh, agus a tiormachadh ann; 's nuair a bha i gu tioram, làn uidheamaichte, bha iad an sin gan cur ann an cisteachan lìnigte le luaidhe thana, agus gan cur air falbh don Roinn-Eòrpa.
Eachdraidh na Tì[deasaich | deasaich an tùs]
'S ann anns a' bhliadhna 1610 a thàinig a' chiad Tì don Roinn-Eòrpa, agus 's iad na Duitsich a thug ann i. Anns a’ bhliadhna 1666 chosg aon phunnd dhi ann an Lunnainn trì puinnd Shasannach, agus mhair i aig an luach sin gu 1707.
Thachair don Tì mar thachair do an tombaca, a' leigeadh ris a’ bhuaidh a th' aig cleachdadh air a chinne-dhaonna. Mu thuaiream trì cheud bliadhna ron àm seo, cha robh aon chuid diubh aig muinntir na h-Eòrpa; ach an-diugh is tearc duine leis nach annsachd an Tì.
Tì uaine a' fàs aithnichte an ceann an iar an t-saoghail[deasaich | deasaich an tùs]
Tha muinntir na Roinn-Eòrpa agus Aimearaga ag òl tì dhubh ann am bitheantas, ach uidh air n-uidh, tha tì uaine a' fàs nas measail anns na dùthchannan an iar, ged nach do ghabh i làmh an uachdar air an teatha dhubh fhathast. Gidheadh, canar gur i deoch a tha gu math ùr do dhùthchannan an iar ann an tomhas eachdraidh. Mar eisimpleir, tha an rann seo a leanas bho òran de cheithir rannan, ag innse mar a fhuair fear duilleagan tì uaine bho cheannaiche airson a' chiad uair riamh. Chaidh a sgrìobhadh le Dòmhnall MacGilleaghlais air 8mh Samhain, 1882.
An Tì Uaine aig Dòmhnall MacGilleaghlais
Fhuair mi na duilleagan uaine
A chuir sibh a-nuas do m' ionnsaidh.
'S iad fhèin na duilleagan luachmhor
Is ainmeil buadhan an sùghaidh
Cuiridh e cailleachan gu boilich,
'S nigheanan òga gu sùgradh;
Cuiridh e bodaich gu seanchas
'S iad a' deàlradh sa ghnùis leis.


text:
Cùisean ciorraim
Is e amas an oilthigh àrainneachd thaiceil a thabhann far a bheil fàilte ron a h-uile duine is bidh e a’ strì gus seirbheisean iomchaidh agus èifeachdach a thoirt do dh’oileanaich le ciorraman. Tha na dòighean teasgaisg, ionnsachaidh is measaidh againn sùbailte agus air an deilbh gus coinneachadh ri farsaingeachd de dh’fheumalachdan. Le bhith a’ tabhann taic èifeachdach, is e an t-amas againn leigeil leis a h-uile oileanach pàirt iomlan a ghabhail anns a h-uile gnìomh fhad ’s a bhios iad ag ionnsachadh còmhla rinn.
Ag innse dhuinn mu na feumalachdan agad
Thathas a’ brosnachadh a h-uile oileanach agus an fheadhainn a tha airson a bhith nan oileanaich còmhla rinn innse dhuinn mu feum sònraichte sam bith a th’ aca cho luath ’s a ghabhas.
Le bhith a’ cur fios do sheirbheisean taice aig a’ Chom-pàirtiche Acadaimigeach agad cho luath ’s a ghabhas, bidh e comasach dhaibh taic iomchaidh a chur an àite cho luath ’s a ghabhas.
Tha e gu h-àbhaisteach gu math cuideachail don oilthigh, is e a’ cur taic air dòigh dhut, ma bhios fianais fhoirmeil agad de dh’fheum. Gu tric tha e riatanach gum faigh sinn fianais fhoirmeil agus tha còir aig an oilthigh beachd eile iarraidh, le aontachadh bhuatsa, ma thachras e nach eil e comasach fios a chur don phroifeiseantach teistichte iomchaidh.
Maoineachadh do dh’oileanaich le ciorraman
A rèir an t-suidheachaidh agad fhèin, faodaidh gum bi thu airidh air taic ionmhasail a choinneachadh ri cosgaisean do chuid ionnsachaidh agus a chuideachadh le uidheam sònraichte air am faod feum a bhith agad.
Goireasan a bharrachd
Tha àireamh de phoileasaidhean aig an oilthigh a bhios a’ neartachadh an dealais againn airson chothroman co-ionann. Tha cuideachd àireamh de bhuidhnean air an taobh a-muigh a bhios a’ solar taic.
Ruigsinneachd na làraich-lìn
Chaidh an làrach-lìn againn a dheilbh a choinneachadh ri riatansan ruigsinneachd. Leugh an aithris ruigsinneachd againn.


text:
- TIOTAL
- Leabhar-deilbh Alasdair Mac an Tòisich - còmhdach
- EXTERNAL ID
- KIGHF_7_8_1
- DEIT
- 1852
- LINN
- 1850an
- CRUTHADAIR
- Alexander Mackintosh of Farr
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 18862
- KEYWORDS
- dealbh
leabhraichean
ealan
bursaraidhean
sgoiltean
'S e seo còmhdach aghaidh leabhar-deilbh aig Alasdair Mac an Tòisich à Far. Tha an leabhar on Mhàrt 1852.
Anns an tiomnadh aige, thuirt Caiptean Uilleam Mac an Tòisich à Far: 'Having so far done with my relations it is my express will that £5000 be vested in trust with the Magistrates of Inverness for the education of five boys of the name of Mackintosh.' Gheibheadh iad foghlam aig Acadamaidh Rìoghail Inbhir Nis. Bha an t-airgead air a chleachdadh a chum foghlam a thoirt do dhithis no trìuir a bha beartach mu thràth, an àite do mhòran balaich a bha bochd. Fhuair triùir de chlann Chòirneil Mac an Tòisich, leth-mhac-bràthar aig Uilleam Mac an Tòisich, foghlam aig an Acadamaidh le cuideachadh on bhursaraidh, Alasdair nam measg


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Rugadh Dòmhnall Dòmhnallach, Dòmhnall Shomhairle Ruairidh Dhòmhnaill Eòghainn, neo Dòmhnall Shàim, mar as eòlaiche daoine air, ann am Mànais ann am Bàigh na Hearadh, air 10 Samhain, 1930. B' ann à Baile Raghnaill, Uibhist a Tuath, a thàinig na Dòmhnallaich a Mhànais, a dh'obair air a' cheilp.
B' i Màiri NicLeòid, Màiri Dhòmhnaill Ruaidh Aonghais, a mhàthair agus 's ann à Leòdhas a bha a cuideachd air tighinn bho thùs. Bha a shinn-sinn-seanair, Ruairidh Bàn, air tighinn do na Hearadh na dhròbhair. Bha triùir anns an teaghlach. Chaochail Calum, a bha fuireach ann am Manchester airson iomadh bliadhna, ann an 2009, agus tha Sarah a' fuireach ann an Inbhir Moireasdan.
Chaidh Dòmhnall do Bhun-sgoil Mhànais ach, nuair a bha e sia bliadhna gu leth a dh'aois, ghluais an teaghlach gu Horgabost, air a' Mhachaire, air 28 Cèitean, 1937. Ghluais mòran aig nach robh fearann bho na Bàigh aig an àm seo, gu talamh nas fheàrr air taobh an iar Na Hearadh. Chaidh Dòmhnall an uair sin gu Bun-sgoil Sgarastaidh.
Ged a bha Dòmhnall math anns an sgoil, samhail a' mhòr-chuid eile na shuidheachadh aig am àm seo, cha d' fhuair e cothrom a dhol air adhart le foghlam. An dèidh an sgoil fhàgail, bha e ag obair anns a' ghàrradh aig Loidse nam Buirgh airson bliadhna gu leth. Bha e fad trì no ceithir a bhliadhnaichean an dèidh sin ag obair aig Comunn Chroitearan na Hearadh, a' dèanamh pàtrain agus a' deilbh chlòitean.
Ann an 1950 chaidh e gu sgeamaichean a' Hydro ann an Canaich, an Inbhir Moireasdan agus an Inbhir Garadh. Anns na bliadhnaichean mus do phòs e, bha e airson còig sèasanan ann an sreath a chèile a' cìobaireachd ann an Eilean Phabaigh, ann an Caolas na Hearadh, aig àm breith nan uan.
Phòs Dòmhnall agus Màiri Mhoireasdan, nighean Iain Sheonaidh, à Cràgo, ann an 1963 agus tha triùir nighean aca. Tha Ciorstaidh Màiri pòsta ann an Scalpaigh; tha Morag Anna pòsta ann am Barraigh agus tha Jo a' fuireach ann an Inbhir Nis.
An dèidh tilleadh bho sgeamaichean a' Hydro bha Dòmhnall airson dusan bliadhna ag obair aig Comhairle Inbhir Nis, a' dèiligeadh ris an drochaid-tomhais ann an cuaraidh Cheann an Òra. An dèidh sin, agus gus an do leig e dheth a dhreuchd, bha e an sàs ann an obair ceàirde anns an Òb.
Bha ùidh aige bho 's cuimhne leis ann an eachdraidh, dualchas agus òrain Na Hearadh agus chan eil duine cho fiosrach ris air na cuspairean sin anns an eilean an-diugh. Bha ceòl anns an teaghlach agus bha guth seinn math dha-rìribh aig a mhàthair.
Copyright © 2015 BBC. Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
- TIOTAL
- Plana Eaglais Pharraist Inbhir Nàrann (an Aghaidh)
- EXTERNAL ID
- GB232_BN6_3_3
- ÀITE
- Inbhir Narann
- SIORRACHD/PARRAIST
- SIORRACHD NARANN: Inbhir Narann
- DEIT
- 1893
- LINN
- 1890an
- CRUTHADAIR
- John Starforth
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 7979
- KEYWORDS
- ailtireachd
planaichean
togalaichean
eaglaisean
dealbhan ailtireil
zoomable
deilbh leudachail
'S e Iain Starforth, ailtire stèidhichte ann an Dùn Eideann, a dheilbh Seann Eaglais a' Pharraist, Sràid an Acadamaidh, Inbhir Nàrann. Thug Fo-cheannard Còirneal Mac a' Chlèirich à Achareidh am fearann seachad air a shon, is gheàrr a bhean a' chiad fhòd air an 28mh den Mhàrt 1894. Chaidh a' chlach-stèidh a chur sìos air an 29mh den Lùnastal 1894 is bha an togalach deiseil san Iuchar 1897.
Tha an eaglais ann an stoidhle tràth-Ghotach, ann an cruth crann-cheusaidh, seòmar òrgain, bheastraidh, taigh seisein, tùr mòr ceàrnagach, taigh-cluig is àite airson 1,200 duine. Chosg an togalach £9,500. Bha an eaglais air fhosgladh is air coisrigeadh airson adhradh poblach leis an Urr Dotair Scott à Eaglais an Naoimh Sheòrais, Dùn Èideann, a bha air a bhith na Mhoderàtor air an Àrd-sheanadh.
Tha na planaichean a-measg chlàran Cùirt Deadhain Inbhir Nàrann. Thòisich na cùirtean seo anns na meadhan aoisean. 'B e buidheann de mharsantan cumhachdach a' bhaile a bh' ann an comann mar seo (guild). Bha dreuchd coltach ri dreuchd maighstir lagha aig a' cheannard aca, air an robh an Deadhan no Dean. Bha na cùirtean seo a' toirt gu buil riaghailtean mu thogalaichean, rud a tha roinn togail smachd nan ùghdarras ionadail a' dèanamh an-diugh. Dh'fheumadh planaichean airson thogalaichean ùra no airson leasachaidhean air togalaichean, a dhol gu Cùirt an Deadhain airson aonta