text:
Eryri
Co-chomharran: 52°54′N 3°51′W / 52.9°N 3.85°W
'S e roinn is pàirc nàiseanta ann an ceann a tuath na Cuimrigh a th' ann an Eryri (Beurla: Snowdonia). Tha a' phàirc nàiseanta cho mòr ri 838 mìle ceàrnach (2,170 km2). 'S e a' chiad phàirc nàiseanta a chaidh a chur air bhonn anns a' Chuimrigh agus cuideachd na pàirc nàiseanta as motha anns a' Chuimrigh. Chaidh a stèidheachadh ann an 1951, roimhe seo chaidh an t-ainm Eryri/Snowdonia a chleachdadh airson roinne na bu lugha timcheall air a' bheinn Yr Wyddfa.
Susbaint
Ainmean[deasaich | deasaich an tùs]
Gu eachdraidheil canar "Eryri" anns a' Chuimris ris an roinn timcheall air a' bheinn Yr Wyddfa. Is dòcha gu bheil an t-ainm seo ceangailte ris an fhacal Chuimreach eryr a tha a' ciallachadh "iolaire" neo mar tha Sir Ifor Williams, sgoilear Chuimreach, a' cumail a-mach is dòcha gu bheil an t-ainm dìreach a' ciallachadh "àrd-tìr".[1] Tha dlùth-cheangal aig an t-ainm Eryri ri eachdraidh, dualchas is cultar na Cuimrigh.
Thàinig an t-ainm Beurla Snowdonia bhon ainm Bheurla "Snowdon" airson Yr Wyddfa. Anns na Meadhan aoisean chaidh an tiotal "Tywysog Cymru ac Arglwydd Eryri" (Prince of Wales and Lord of Snowdonia) a chleachdadh gu oifigeil airson Llywelyn ap Gruffudd, Prionnsa na Cuimrigh. Mus deach a' phàirc nàiseanta a chur air bhonn, bha "Snowdonia" dìreach a' ciallachadh na roinn bige ann an ceann a tuath Gwynedd, an àrd-tìr timcheall air Yr Wyddfa agus trì sreathan bheanntan eile faisg air, Glyderau, Carneddau agus Moel Siabod. An-diugh tha a' phàirc nàiseanta "Snowdonia" mu dhà thuras as motha na an roinn tùsail agus tha e a' sìneadh gu deas gu Meirionnydd. Ach chan eil na beanntan deas air Maentwrog nam pàirt den phàirc.
A' Phàirc nàiseanta[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh a' phàirc nàiseanta Parc Cenedlaethol Eryri (Cuimris; Snowdonia National Park sa Bheurla) a chur air bhonn ann an 1951 agus 's e an treas pàirc nàiseanta a chaidh a stèidheachadh anns an Rìoghachd Aonaichte. Tha e cho mòr ri 827 mìle ceàrnach (2,140 km2), agus tha mu 37 mìle (60 km) de na crìochan aige air iomall-fairge.[2][3] Tha e a' gabhail a-steach cuid de na beanntan is lochan as motha a tha anns a' Chuimrigh is ann an Sasainn.
Tha e fo chùram Ùghdarras Pàirc Nàiseanta Snowdonia. Tha prìomh-oifis an ùghdarrais ann am Penrhyndeudraeth agus tha 18 buill aig an ùghdarras. Air sgàth 's gu bheil a' phàirc suidhichte gu ìre mhòr ann an Gwynedd agus na sìneadh gu Conwy tha 9 buill à Gwynedd agus 3 buill à Conwy ann mar riochdairean ionadail agus 6 eile bhon t-Seanadh Nàiseanta na Cuimrigh mar riochdairean nàiseanta.[4] Eu-coltach ri pàircean nàiseanta ann an dùthchannan eile tha a' phàirc seo a' gabhail a-steach an dà chuid fearann ann an seilbh phrìobhaideach is ann an seilbh poblach a bhios uile fo stiùireadh ùghdarras na pàirce.
Tha barrachd na 26,000 duine a' fuireach anns a' phàirc, agus tha Cuimris aig 62% dhiubh. [5][6] Ged a tha mòran bheanntan ann, tha àiteachas cumanta an seo fhathast. Tha barrachd na 6 millean luchd-turais a' tighinn don phàirc gach bliadhna, leis an dàrna leth dìreach a' tighinn dìreach airson latha. Mar sin tha a' phàirc seo anns an treas àite a thaobh luchd-tadhail ann am pàircean nàiseanta ann an Sasainn agus a' Chuimrigh.[7]
Tha toll ann am meadhan na pàirce timcheall air a' bhaile Blaenau Ffestiniog, teis-meadhan chuaraidhean sglèata. Ged a tha sin caran neo-àbhaisteach, rinneadh a dh'aona-ghnothach e gus cothrom a thoirt do mhuinntir na h-àite, gnìomhasan beaga a stèidheachadh an àite nan seann chuaraidhean sglèata a bh' ann gu ruige seo.
Sreath bheanntan[deasaich | deasaich an tùs]
Canar gu bheil ceithir roinnean ann an Eryri :
- Tha ceann a tuath as tarraingiche don luchd-turais. Tha e a' gabhail a-steach (bhon iar chun an ear) Moel Hebog, Mynydd Mawr is an Nantlle Ridge; an Snowdon Massif; Glyderau agus Carneddau. 'S iad na beanntan as àirde anns a' Chuimrigh. Tha Yr Wyddfa, a' bheinn as àirde anns a' Chuimrigh, suidhichte anns an roinn seo. Tha e mu 3,560 troigh (1,085 m) a dh'àird os chionn na mara.
- Tha an dàrna roinn a' gabhail a-steach mullaichean mar Moel Siabod, Cnicht, Moelwynion, agus na beanntan timcheall air Blaenau Ffestiniog.
- Tha an treas roinn a' gabhail a-steach Rhinogydd san iar; Arenig, Migneint (boglach) agus an t-seann bheinn-teine Rhobell Fawr. Air sgàth 's gu bheil an roinn seo gu math iomallach, chan tèid mòran luchd-turais ann.
- 'S iad Cadair Idris, na Dyfi hills agus na beanntan timcheall air Aran Fawddwyanns an roinn as deasaiche.
Coiseachd[deasaich | deasaich an tùs]
Is fheàrr leis an luchd coiseachd an roinn timcheall air beinn Yr Wyddfa. Air sgàth 's gu bheil an dùthaich seo math airson coiseachd is sreap, tha na slighean a' fàs caran dòmhail bho àm gu àm, gu h-àraid leis an Snowdon Mountain Railway a bhios a' dol gu mullach na beinne.[8] Ge tà, tha cuid sligean inntinneach eile anns na beanntan nas ìsle ann nach eil cho trang.
A measg nan h-àitichean as fheàrr airson coiseachd 's iad: Y Garn san àird an ear air Llanberis; Mynydd Tal-y-Mignedd san iar air Yr Wyddfa; Moelwyn Mawr san iar air Blaenau Ffestiniog agus Pen Llithrig y Wrach san àirde a tuath air Capel Curig. Sa deas tha Y Llethr ann an Rhinogydd, agus Cadair Idris faisg air Dolgellau tarraingeach don luchd-coiseachd cuideachd.
Uile gu lèir tha mu 1,479 mìle (2,380 km) de chas-cheuman airson coiseachd ann. A bharrachd air sin tha 164 mìle (264 km) de shlighean ann airson marcachd.[9]
Àrainneachd[deasaich | deasaich an tùs]
'S e Ionad Sònraichte Glèidhteachais a th' ann an iomall-fairge na pàirce gu lèir. Tha an t-iomall-fairge a' dol eadar an leth-eilean Llŷn agus an costa ann am meadhan na Cuimrigh, far a bheil dùin-ghainmhich sònraichte ann.
Bho thùs bha agus tha coilltean ann le craobhan eadar-dhealaichte. 'S e an darach neo-ghasagach (quercus petraea) a' chraobh as cumanta a th' ann. Tha craobhan beithe, craobhan-uinnsinn (fraxinus excelsior), caorainn (sorbus) is craobhan-calltainn rim faicinn cuideachd. Bha prògraman coilltearachd ann agus thogadh coille chònach mar Gwydir Forest faisg air Betws-y-Coed, ach a-nis leigear na craobhan a' fàs gu nàdarra a-rithist.
'S e Eryri a tuath an t-àite a-mhàin ann am Breatainn far a bheil an Snowdon lily a' fàs. Agus 's e sin an t-àite a-mhàin air feadh an t-saoghail, far a bheil an Snowdonia hawkweed (Hieracium snowdoniense) a' fàs.
Tha pàirt mhòr den phàirc nàiseanta ainmichte mar Ionad de Shuim Shònraichte Shaidheansail (ISSS), Tèarmann-nàdair Nàiseanta, Ionad Sònraichte Glèidhteachais, Arainn Glèidhteachais Shònraichte, bith-chruinne neo air a dhìon a rèir Cùmhnant Ramsar.
Ach tha trioblaidean ann cuideachd air sgàth 's gu bheil cus ròsan-craobh (Rhododendron ponticum) ann. Tha iad a' fàs cho luath nach eil cothrom fàis ann airson nan luibhean ionadail. A bharrachd air sin tha fungas puinnseanach a' thiginn còmhla ris na ròsan-craoibhe, fungas a mhaireas beò fhad seachd bliadhna san talamh agus a chuireas bàs air na luibhean eile.[10]
Fiadh-bheatha[deasaich | deasaich an tùs]
Tha gu bhith 20% dhen fhearann ann an Eryri dìonta le laghan glèidhteachais leis an dàrna leth dhiubh mar Ionad Sònraichte Glèidhteachais. [11]
Tha beathaichean a tha gann a' fuireach an seo. Chithear feòcallain, dobhrain agus gobhair fhiadh an seo ged nach fhacas an taghan (martes martes) fad cuid bhliadhnaichean.[12] 'S e Eryri an t-àite a-mhàin ann am Breatainn far a bheil an Snowdon beetle (Chrysolina cerealis) a' fuireach, daolag le gach dath sa bhogha-fhrois.
An t-sìde[deasaich | deasaich an tùs]
'S e aon de na h-àitichean as fliuiche anns an Rìoghachd Aonaichte a tha ann an Eryri le Crib Goch mar àite as fliuiche. Airson na 30 bliadhna sa chaidh bha an cuibheas bliadhnail de dh'uisge mu 4473 mm (176.1 in) an seo. [13][14]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Ifor Williams, Enwau Lleoedd (Liverpool, 1945), dt. 18. Dèan comas air an aiste ann am Bulletin of the Board of Celtic Studies, vol. iv, tdd. 137–41.: The plural of Welsh eryr (eagle) is eryrod or eryron, with no example of a form eryri being attested. A second word eryr, plural eryri, means "shingles" in modern Welsh; in the old Welsh place name this suggests uneven or upraised ground, a land of hills; "the uplands" or "highlands"
- ↑ Culliford, Alison (24.6.1999). National Parks – The complete guide to Britain's national parks. The Independent.
- ↑ "Our national parks". MSN.
- ↑ Walkey, Mike; Swingland, Ian Richard; Russell, Shaun (1999). Integrated protected area management. Springer, 91. ISBN 978-0-412-80360-4.
- ↑ Thomas, Helen (28.10. 2001). Make the most of Snowdonia. The Independent.
- ↑ "The Welsh Language". Snowdonia National Park Authority.
- ↑ Park Profile 2007. Snowdonia National Park Authority.
- ↑ Parker, Mike; Whitfield, Paul (2003). The Rough Guide to Wales, 4, Rough Guides, 385. ISBN 978-1-84353-120-3.
- ↑ "Walks for region – Snowdonia Mountains and Coast". Walking in North Wales.
- ↑ (24.6.2007) Important plant areas in the UK. The Daily Telegraph.
- ↑ "Wildlife". Snowdonia National Park Authority. A' tarraing air 19.8.2013.
- ↑ Turner, Robin (3:8.2009). If you go down to the woods today you might find an endangered pine marten. WalesOnline.
- ↑ Clark, Ross (28.10.2006). "The wetter, the better". The Independent.
- ↑ Philip, Catherine (28.6. 2005). "40 die as one year's rain falls in a day". The Times.


c: text/html

text:
‘S e buidheann poiliteagach riaghladh anns An Eilbheis a th’ann an Roinn Eilbheiseach (Eadailtis: Cantone, Fraingis: Canton, Gearmailtis: Kanton, Rumantsch: Chantun). Tha Co-fhlaitheas na h-Eilbheis air a stèidheachadh air siostam na roinnean sin. Ghabh An Eilbheis leis an t-siostam gu math feadarail na roinnean sin mar a tha iad an latha an-diugh ann an 1848 is bha airgead, feachdan armachd agus crìochan aig na roinnean ro làimhe co-dhiù.[1] Ged an robh iad uile am broinn, gu beachdail, Iompaireachd Naomh Ròmanach nan Gearmailteach (Laideann: Sacrum Romanum Imperium), bha iad air a bhith neo-eisimeileach bhon a chuir An Eilbheis ruaig air arm an Iompaire Maximilian I ann an 1499. Tha structar agus cruth nan roinnean uabhasach eadar-dhealaichte, bho dìreach 37km² gu ruige 7,105km², is àireamhean-sluaigh cho beag mar 14,000 air a’ char as lugha gu ruige còrr is 1,200,00 ann an Zürich. ‘S e leis na roinnean a tha a h-uile dleastanas poiliteagach nach eil air a sgrìobhadh ann an Bun-Reachd na dùthcha, is ‘s e na roinn a cho-dhùineas na dleastanasan a bheirear dha na bailtean: le sin, tha diofaran mòra ann taobh na cumhachdan a tha aig na bailtean bho roinn gu roinn. Bidh dà roinn a chumail an Deamocrasaidh fosgailte poblach gus an latha an-diugh.[2]
Tha 23 anns an Eilbheis, is trì dhuibh nan leth-roinnean (Basel, Appenzell agus Unterwalden), ann an dà chuid air adhbharan eachdraidheil mar Unterwalden agus Appenzell, agus air sàilleabh diofaran taobh fàs eaconamach eadar am baile mòr agus an dùthaich, mar Bhasel.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dún Dealgan
‘S e baile meadhanach sa Chontae Lú air an àirde an ear na h-Èireann a th’ ann an Dún Dealgan.[1] Tha e suidhichte faisg air Droichead Átha, air Inbhir na h-aibhne Chaisleán Dhún Dealgan agus Bàgh Dhún Dhealgan (Gaeilge: Cuan Dhún Dealgan), ri taobh na M1 - N1/A1 aig dìreach 3m os cionn ìre na mara,[2] 125km air falbh bho Dhoire, 72bho Bheul Feirste, 176km bho Chorcaigh agus 75km bho Bhaile Átha Cliath, prìomh-bhaile na dùthcha.[3] Tha 37,816[4] duine a’ fuireach anns a’ bhaile fhèin agus mu 100,000 san sgìre sgìre air fad. ‘S e am baile as motha na siorramachd, an 6mh baile as motha na Poblachd agus prìomh-bhaile na siorramachd a th'ann Dún Dealgan.


text:
Radebeul
'S e baile ann an Sagsainn, a' Ghearmailt a tha ann an Radebeul. Tha e suidhichte eadar Dresden agus am baile Meißen anns an ear-dheas na dùthcha. 'S e seo na co-chomharran aige: 51° 6′ 1″ Tuath agus 13° 40′ 38″ Ear.
Ann an 2009 bha 33.466 duine a' fuireach an seo.[1] mar sin ‘s e sin an dàrna baile as motha anns an Sgìre Meißen a-rèir àireamh-shluaigh.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Bha an sgrìobhadair Karl May agus a' bhean aige, Klara, a' fuireach ann an Radebeul airson bhliadhnaichean. Tha e ainmeil air sgàth 's na leabhraichean aige a tha a' cluich ann an Aimearaga, gu h-àraidh na caractaran Winnetou agus Old Shatterhand. Chaidh Karl May a thìodhlacadh ann an Radebeul. Tha taigh-tasgaidh anns an taigh aige an-diugh.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]


text:
Eddie van Halen
'S e cluicheadair giotar ainmeil às na Tìrean Ìsle a th' ann an Eddie van Halen[1] (Ainm slàn: Edward Lodewijk van Halen, Nijmegen, 26 am Faoilleach 1955).[2] Tha van Halen a' buinntinn do theaghlach làn sàr cheòladairean: b' e athair, Jan van Halen, cluicheadair saxofòn agus clarinette. 'S ann às an Innd-Innse a bha a mhàthair, Eugenie van Beers. Dh'fhàg na van Halen an dùthaich aca ann an 1962 is chaidh iad gu Pasadena, ann an Calafòrnia, far a stèidhich Eddie an còmhlan ciùil Van Halen, ann an 1972, leis a bhràthair mòr Alex.[3]


text:
Eilean Cheap Bhreatainn
Tha Ceap Breatainn ann an Alba Nuadh, Canada. 'S e eilean a tha ann, neo tairbeirt (leis an cabhsaidh aige), agus tha e ainmeil airson an ceòl (gu h-àraid fìdhleireachd), dannsadh, agus coimhearsnachd Gàidhealach a mhair gus an latha an diugh.
- Aiseag Mhira (Albert Bridge)
- Bàgh a' Chaisteil, Alba Nuadh
- Am Bàgh an Ear, Eilean Cheap Bhreatainn
- Baghasdail, Alba Nuadh
- Baile Shidni
- Am Bàr (Sidni a Tuath)
- Beinn Eòin
- Camas an Dobhrain (Beaver Cove)
- An Caolas Mór (Grand Narrows)
- Drochaid Mhira
- Eilean na Nollaig
- Glasbaidh (Glace Bay)
- Mèinnean Shidhi
- A' Mhira Mhòr
- Pòn na Maiseadh (Beanacadie Pond)
- Am Pòn Mór (Big Pond)
- Cùil an t-Simileir
- Hogamah (Whycocomagh)
- Màbu (Mabou)
- Siùdaig Mhòr (Judique)
- Creignis (Creignish)
Siorrachdan[deasaich | deasaich an tùs]
Daoine[deasaich | deasaich an tùs]
- Bhàtair Scott MacPhàrlain (Walter Scott MacFarlane)


text:
"Cha do chuireadh siostam rabhaidh an sàs"
- 9 An Dùbhlachd 2013
Thàinig e am bàrr gun tàinig moladh bho Mhinistrealachd an Dìon (MoD) cho chionn 15 bliadhna gum bu chòir siostam rabhaidh a chur air itealain Tornado airson 's nach bualadh iad ann an itealain eile.
Cha deach an teicneòlas a chur an sàs ge-tà.
An-uiridh, chaochail triùir nuair a bhual dà itealan Tornado le chèile air a' Ghàidhealtachd.
Tha dùil ri co-dhùnadh an ceartuair am bi rannsachadh tubaiste bhàsmhoir ann mun tubaist, a thachair os cionn Linne Mhoireibh.
Thàinig an naidheachd nach deach an siostam a chur an sàs a dh'aindeoin a' mholaidh am bàrr tro iarrtas fo Achd Saorsa an Fhiosrachaidh.
Thuirt fear-labhairt dìon an SNP, Aonghas Robasadan, gur e scainneal a th' ann, is gu bheil tòrr cheistean aig an MoD ri fhreagairt.
Thuirt an MoD gu bheil dòighean eile aca 'son tubaistean eadar pleanaichean san adhair a sheachnadh, is gur ann glè ainneamh a tha tubaistean den leithid ann.
Thuirt iad ge-tà, gu bheil deuchainnean a' dol an-dràsta air siostam rabhaidh ùr, is gun tèid a chur an sàs an ath-bhliadhna.


text:
Taighean-bìdhe gan diùltadh
- 25 An t-Ogmhìos 2013
Dhiùlt comhairlichean na Gàidhealtachd Dimàirt air planaichean airson ceithir taighean-bìdhe ùra aig pàirce ghnothachais ann an Inbhir Nis.
Bha McDonald's, Frankie and Benny's agus Chiquito's air ùidh a nochdadh trì de na ceithir aonadan a ghabhail, aig Pàirce Ghnothachais Inbhir Nis, ri taobh an A96.
Chaidh cead a dhiùltadh do leithid seo de phlanaichean roimhe, an dà chuid leis an ùghdarras ionadail agus Riaghaltas na h-Alba ann an 2011.
Bha Mìcheal Mac a' Ghobhainn, bho Sgìre Leasachaidh Ghnothachais Inbhir Nis, ag iarraidh air comhairlichean cead a dhiùltadh do na planaichean ùra cuideachd.
Thuirt e gun toireadh na planaichean buaidh mhòr air gnothachasan ann am meadhan a' bhaile.
Bha oifigich na Comhairle air moladh gun toir buill cead seachad.
Tha an làrach air a comharrachadh airson oifisean, ach bha luchd-leasachaidh ag iarraidh gun deadh ionadan-bìdhe a thogail oirre an àite sin.


text:
23/05/2013
Naidheachdan, deasbad, ceòl, is cur-seachad aig àm bìdh Cathy NicDhòmhnaill.
Tha Teàrlach Quinell a' toirt comhair air cuid de na lusan annasach a dh' fhaodadh sib' fhèin a chuir nam measg Strawberry Popcorn, Strawberry Spinach, Càl Catach, Càl Sealtainneach, Peasar Latvianach agus buntàta dathach. Tha Seonag Nic a' Ghobhainn air ais anns a' chidsin agus an
t-seachdain sa se liabagan a tha anns a phana. Cuideachd mìnichidh an Dotair Sarah Marr an tinneas fiabhrasach Glandular Fever agus bheir Murchadh Moireasdan iomradh air cuid de na prògraman as fheàrr a bhios air BBC Alba. Sin uile leis an taghadh as fheàrr de cheòl aig àm bìdh còmhla ri Cathy NicDhòmhnaill.


text:
The Celtic Dragon Myth, by J.F. Campbell, [1911], at sacred-texts.com
p. 149
Bha duine bochd ann roimhe so agus bha trì gillean aige. Smaointich iad gum 2 fàgadh iad an athair agus gum falbhadh iad a dhiarraidh an fhortain. Dhfhalbh an triùir comhla air an aon rathad mhór. Bha iad a falbh gos an dthainig iad gu rathad mór a bha sgaoileadh na thrì miaran. Thuirt iad ri cheile an uair a chunnaic iad na trì rathaidean móra gon gabhadh gach fear aca rathad rathad mór air leth.
Ghabh am fear a bu 3 shine an rathad a bha dol an ear, s ghabh am fear miadhonach an rathad a bha dol an iar, agus ghabh am fear òg an rathad miadhon. Air dhan fhear a bòige bhith treis air falbh choinnich leomhann is calman is radan e, s iad a sabaid. Thuirt an leomhann, "De, ghille, am beachd a thagad orm fhìn a bhith na leithid so do dhàite?" "Mata," ars esan, "chan eil beachd agam ach nach ann an sin a bu chòir d ur leithid a bhith, ach feadh bhruach aibhnichean."
p. 150
[paragraph continues] Chord so ris an leomhann agus thuirt e ris, "Na bi ann an càs a choidhch nach cuimhnich thu ormsa." Thuirt an radan ris: "Dem beachd a thagad orm-sa bhith na leithid so do dhàite?" "Chan eil beachd agam fhìn," ars esan, "ach gor h-ann a bu choir duit a bhith a cruinneachadh còs 1 an los e bhith agad a feitheamh air a gheamhradh." Chòrd so ris an radan agus thuirt e ris, "Na bi ann an càs a choidhch nach cuimhnich thu orm-sa."
Dhfhoighneac an calman deth: "De bharail a thagad orm fhìn a bhith anns an àite so?" "S e a bharail a thagam fhìn gor h-ann a bu chòir duit a bhith feadh gheugan is bhruthaichean is chreag," ars esan. Chòrd so ris a chalman s thuirt e ris: "Na bi ann an càs a choidhch nach cuimhnich thu orm-sa."
Dhfhalbh e, s bha e a falbh gun 2 tamh gun fhois gu 3 bial na h-oidhche; s am bial na h-oidhche choinnich caisteal mór ris. Chaidh e stigh don chaisteal. Cha robh duin a stigh sa chidsin an sin ach aona chòcaireseana chòcaire móragus s en còcaire mór a theireadh iad ris.
Rinn e fasdadh; agus s en obair a fhuair e bhith còcaireachd fon chòcaire mhór; agus s en còcaire beag a theireadh iad ris. Bha e dà oidhch anns an tigh s cha robh e faicinn bean idir. Dhfhoighneac e can robh h-uile bean a bha san tigh ud, an robh bean idir ann. "Chan eil ann ach nighean an righ, s chan e h-uile h-aon a gheibh
p. 151
thun a leapa," ars an còcaire mór. Dhfhoighneac e con àird den tigh an robh an seombar s an robh i a cadal. "Anns an àirde tuath," ars an còcaire.
Smaointich e air a chalman, s chaidh e na chalman s ghrad leum e gu mullach an t-simlear. An uair a ràinig e mullach an t-similear smaointich e air an radan s chaidh e na radan s ghrad leum e sìos gu bonn an àite-theine. Smaointich en sin air a bhith na dhuine s chaidh e na dhuine s dh- fhalbh e thun leaba nighean an rìgh.
Thòisich e air cleasachd rithe, s air an fhàinne bh air a làimh a thoirt di. Lig is eubh. Thàinig a h-athair a nuas s bha esan na radan fon leaba. Thòisich a h-athair ri coinneamh a thoirt di airson a bhith g eubhach s gun duin anns an rum san robh i.
Cha bu luaithe dhfhalbh a h-athair na chaidh esan na dhuin a rithisd, s a chaidh e chleasachd ris an fhàinne gus an dthug e dhi e.
An uair a thug e dhi am fàinne smaointich e air an radan s chaidh e na radan a suas gu barr an t-simlear. An uair a ràinig e bàrr an t-simlear smaointich e air a chalman s chaidh e na chalman. Gheàrr e ite, s chaidh e far an robh an còcaire mór sa chidsin.
De bha ach blàr mór ri bhith an lar na mhàireach aig an righ ri righ cumhachdach eile. Nam biodh am blàr air a chur air an righ chailleadh en rìgheachd agus a nighean. Duine sam bith a
p. 152
chuideachadh leis gus am blàr a chur leis gheibheadh e a nighean ri phòsadh.
An lar na mhàireach chruinnich a h-uile duine s an rìgheachd a chur a chath leis an righ. Thug an còcaire beag an còcaire mór leis comhla ris.
An uair a bhan righ treis a cur a bhlàir de rinn e ach a chuimhneachadh gun dfhàg en deise chruadhach a bfhearr a bh aige crochte ri taobh na leapa.
Dh iarr e fear sam bith a bu luaithe a bheireadh a ionnsuidh an deise, e a toirt a ionnsuidh chionn gun robh e smaointeachadh nam biodh i aige gun rachadh am blàr leis.
De rinn na gillean ach falbh s a h-uile h-aon riamh dhiubh ruisgte gun traoidht 1 umpa. Dhfhalbh an còcaire beag na chalman s ràinig en tigh rompa s dhinnis e do nighean an rìgh mar a bha m blàr a dol. Thug e leis an deise chruadhach. An uair a bha àdsan 2 gos a bhith dhachaidh, de bha esan ach an deise chruadhach leis.
Thug en deise chruadhach thun an righ; agus de bham blàr ach a dol air an rìgh an uair sin. Smaointich e air an leòmhann s chaidh e na leòmhann; s de a rinn e ach a h-uile gin de naimhdean an rìgh a thilleadh; s reub is smùid is mharbh e a h-uile h-aon diubh s chuir em blàr leis an rìgh.
p. 153
An uair a chaidh am blàr leis an righ de bha ach an còcaire mór a ràdh gur 1 h-e fhìn 2 a chuir am blàr. De bhan oidhche sin ach reite gu bhith aig nighean an righ s aig a chòcaire mhór. Chruinnich a h-uile duine s an rìgheachd 3 thun na reite.
Mun do thòisich an reite de dh iarr an righ orr ach dol a dhianamh 4 chleasan.
"Gad a theannainn fhìn ri dol a dhianamh chleasan chan eil fhios am 5 nach gabhadh sibh eagal," ars an còcaire beag.
Bha làn an tighe stighe de mhnathan uaisle s de dhaoin uaisle aig an reite.
Dhfhalbh en uair sin agus de a smaointich e ach a bhith na radan, s chaidh e na radan. Smaointich e sin air a bhith na chalman s chaidh e na chalman; is thòisich e le bun a sgeith ris an t-solusd s ri bhith cur as an t-soluisd. Thòisich na mnathan uaisle ri ceol s ri spòrs a ghabhail daibh fhìn 6 an uair a chunnaic iad duin a dol na chalman s na radan. Chaidh esan an sin na leòmhann feadh an tighe, a fosgladh a bhial airson a h-uile duin itheadh; s ma bha spòrs is ceòl aig na mnathan uaisle roimhid bha iad a nis air an oillteachadh a teicheadh anns na cùilltean; s cha be n còcaire mór a bu lugha ghabh do dhoillt.
"Is fhior sin, s cha bhrìagan," ars an rìgh;
p. 154
[paragraph continues] "is tus, a ghille mhath, a chuir am blàr leom-sa, s chan e m fear a tha dol a dhfhaotainn mo nighinn ra pòsadh."
Ghabh an còcaire mór a mach as an t-seombar leis an nàire, s a h-uile duin a fochaid air; is phòs an còcaire beag agus nighean an rìgh.
149:1 From Margaret Mackinnon, Berneray, who learnt it from John Morrison, Rusgary, Berneray, now a tenant in North Uist. August, 1859.
149:2 eud gom. The pronoun 3rd pl. is eud, ead throughout.
149:3 MS. bo.
150:1 Porous material for fire.
150:2 gon.
150:3 go.
152:1 Probably a corruption of "thread," says Hector Maclean. Other variants are, trìd, trait, tròidht.
152:2 For iad-san.
153:1 gor.
153:2 Dialectal.
153:3 MS. rìghreachd.
153:4 MS. has dhianadh.
153:5 Short for agam.
153:6 Dialectal.


text:
Latest Episodes
Aon latha neo-àbhaisteach, choinnich balach ri cèiliche ris nach robh dùil. Bha e follaiseach gu robh a' chèiliche feumach air taic bhon bhalach le bhith a' faighinn dhachaidh. An dèidh beachdachadh mun chùis, rinn am balach suas... More
Aon latha neo-àbhaisteach, choinnich balach ri cèiliche ris nach robh dùil. Bha e follaiseach gu robh a' chèiliche feumach air taic bhon bhalach le bhith a' faighinn dhachaidh. An dèidh beachdachadh mun chùis, rinn am balach suas inntinn a h-uile oidhirp a' dhèanamh son a chuideachadh. One day a boy finds a penguin on his doorstep. Although at first unsure what to do, the boy becomes determined to help the penguin find his way back home - even if that means rowing all the way to the South Pole!


text:
Cum in cetresuin, aderim co fétund ní beith rolínta a n-egmuis lennann omha, cemadh arrsaidh iad is in línadh. Et atait daine and aga fuilid cuislenna cumga, & gemadh bec
p.46do biadh caitit, dileghit co maith isin gaile sin & isna h-aoibh, & ni lughuidi remruighid siad co h-imurcach. No dfetamuis a radh co fuil an urduil sin agan adbur gan sgailed ar son a saothair mina folmuighti co h-op49und é co muchfadh, & ni fuil ní is obuindi folmuiges na in cuisle; & cin co foghna si ara son fein fognuid si ar son an imurcaigh. Ar in corugad cetna, fregruim cum in resuin dorindi se cum nescoidi cleib & sgamhan. Cum in resuin elé .i. gurub glic an naduir ina h-oipriugad, aderim curub fir sin, an uair buadartar co mor ina h-oipriugad hi. Aderim cum in resuin ele, aderim, nach coir in cosmailius, oir bi osluccudh mor agin cuislinn, & ni bí agan leighes lagthach, acht teit ona cuislennuibh mora cum na cuislend cumang bis a ndruim na n-áo, & ainnsein cum na cuislend is cumga na sin re n-abur miseracia uéna, & mar sin is urusa a connmail fa deoigh; masedh innurbtur fa deoigh an ní is mó imduiges, no an ní is lugha ric a leas an naduir.
p.4850


text:
Alasdair III na h-Alba
Rìgh Alasdair III ( 4 an t-Sultain 1241 - 19 a Mhairt 1286 ) 1249 - 1286 mar rìgh. 'Se rìgh làidir a bh' ann an Alasdair agus bha àm air an cathrach-rìoghal mar bu trice glè sìtheil. Aig an àm seo bha buaidh làidir Ceilteach ann an Alba fhathast agus ceangal ri Sasainn oir bha nighean rìgh Shasainn - Èideard I - ,am bana-phrionnsa Mairead , aig Alasdair mar bhean.
'Se rìgh cho cumhachdach 'sa lorgadh tu aig àm no aite sam bith ann an eachdraidh a bh' ann an Èideard I. Bha e mur tha air ionnsaigh a thoirt air Èirinn agus a' Chuimrigh leis a Chuimrigh a nis mar aon de na roinnean aig Sasainn. Thoisich cuisean a fàs nas miosa an deidh do bean agus mic Alasdair bàsachadh ann an tìde ghoirid. Bha seo a fàgail Rìgh na h-Alba as aonais mac a leanadh e agus e dà fhichead sa còig bliadhna a dh'aois.
Phòs e a rithist aig Abaid Jedburgh ri nighean òg brèagha den ainm Yolande a Dreux. Air an dara latha deug den Mhàirt 1286 bhàsaich Rìgh Alasdair. Bha e air tilleadh bho Caisteal Dhùn Èideann gu Ceann Gronna far an robh a mhnaoi. Ged a bha na h-uaislean is thriathran a bha còmhla ris aig iarraidh air fuireach gu fàsadh an aimsir nas fhearr sa mhaidinn chan èisdeadh e rubha. Chaill e a chompanaich san dorchadas agus an ath mhaidinn lorg iad a chorp aig bonn bearraidh. Dh'fhàg seo Alba gun rìgh agus rinn Èideard a h-uile oidhirp smachd fhaighinn air Alba agus is ann mar seo a thoisich linn de chreach agus sabaid eadar an dà rìoghachd.
Aistean co-cheangailte:


text:
Ionad-turasachd ùr san amharc?
- 15 An Lùnasdal 2014
Thèid beachdachadh air plana-leasachaidh airson Caisteal Inbhir Nis Dihaoine.
Thèid buidheann-obrach ùr a' stèidheachadh airson sùil a thoirt air na dh'fhaodadh a bhith air a dhèanamh leis a' Chaisteal.
Am measg na bhios air a' bhuidhinn, bidh buill bho Riaghaltas na h-Alba agus Comhairle na Gàidhealtachd.
Tha beachd ann gum bu chòir an togalach, far a bheil Cùirt an t-Siorraidh stèidhichte an-dràsta, a bhith na phrìomh làrach turasachd sa bhaile.
Faireachdainn làidir
Tha faireachdainn làidir ann gum bu chòir do Chaisteal Inbhir Nis a bhith air a chleachdadh ann an dòigh eadar-dhealaichte.
Tha eachdraidh iongantach aig an làraich, a' dol air ais còrr is 1,000 bliadhna, ged nach eil an caisteal fhèin, sa chruth anns a bheil e an-dràsta, air seasamh ach bho 1836.
Tha na gàrraidhean mun cuairt fosgailte don phoball, ach leis gu bheil e air a chleachdadh mar thaigh-cùirte, chan eil an togalach fhèin fosgailte do na mìltean luchd-turais a tha a' tighinn ga fhaicinn gach bliadhna.
Thuirt Ministear Chumhachd na h-Alba, Fearghas Ewing: "'S e a th' air cùlaibh seo, nam bheachd-sa, ach am miann a th' aig mòran de mhuinntir Inbhir Nis, agus na Gàidhealtachd air fad, gum bu chòir do Chaisteil Inbhir Nis a bhith air a chleachadh na làrach turasachd, an gnìomhachas as cudromaiche don Ghàidhealtachd agus na h-Eileanan, seach mar thaigh-cùirte.
"Nuair a thadhail mi air a' chaisteil, no Cùirt an t-Siorraidh, air an t-seachdain seo chaidh, nochd buidheann de luchd-turais à Sìona no Iapan aig a' chaisteil, a' sùileachadh gum faighear lorg air ionad-luchd-tadhail, no taigh-tasgaidh, no àite-bìdh, ach an àite sin b' e bhana Group 4 Security a bha gam feitheamh."
Dùbhlain
'S e an dùbhlan as motha a tha romhpa aig an ìre seo, càite an cuireadh iad Cùirt an t-Siorraidh.
Dh'aidich Fearghas Ewing nach robh fios aca càite an deadh a' Chùirt a stèidheachadh, 's gun toireadh e bliadhna no dhà tighinn gu co-dhùnadh mun sin.
Thuirt e gun deadh còmhraidhean a chumail eadar Riaghaltas na h-Alba, Seirbheis Chùirtean na h-Alba agus Comhairle na Gàidhealtachd gus àite ùr, freagarrach a lorg.
Tha an caisteal cuideachd air liosta nan togalaichean eachdraidheil agus, leis an sin, dh'fheumadh planaichean sam bith airson ath-chruthachadh a dhèanamh air an togalach a bhith air a dhealbhadh gu faiceallach.
Dh'fheumadh cuideachd co-chomhairleachadh a bhith air a dhèanamh le buidhinn leithid Alba Aosmhor, gus dèanamh cinnteach nach deadh riaghailtean sam bith a bhriseadh.
Mar sin, dh'fhaodadh gun toireadh na planaichean seo iomadach bliadhna a' tighinn gu buil.
Cosgaisean
Ged nach eil beachd fhathast cò a phàigheadh airson plana sam bith a nochdas, tha Mgr Ewing dòchasach gum bi airgead ann air a shon.
"Feumaidh sinn beachdachadh air ciamar a thèid an togalach a chleachdadh agus dè na cosgaisean a bhiodh na lùib.
"Bidh cosgaisean ann, tha fios gum bi, ach tha mise misneachail.
"Le bhith ag obair còmhla - Riaghaltas na h-Alba agus Comhairle na Gàidhealtachd, cuide ri buidhnean turasachd, gnìomhachasan ionadail agus buidhnean dualchais - ma chuireas sinn sreath de roghainnean mu choinneimh a' phobaill, 's gum faighear taic airson an roghainn as fheàrr, fiù 's nan cosgadh e na milleanan, tha mi cinnteach gum faighear an t-airgead air a shon," thuirt Mgr Ewing.
Coinnichidh a' bhuidheann ùr airson a' chiad uair nas fhaide air adhart am-bliadhna, le Mgr Ewing agus Ceannard Comhairle na Gàidhealtachd, Drew Hendry, sa chathair.
Thèid co-dhùnadh an uair sin cò eile a bhios air a' bhuidhinn, leithid riochdairean gnìomhachais agus ceannardan turasachd.


text:
Contae Thír Eoghain
'S e siorramachd (Gaeilge: Contae) ann am Èirinn a Tuath a tha ann an Contae Thír Eoghain[1] (tuiseal ainmneach: Tír Eoghain).[2] Cuairtichte le talamh, ach airson cladach air Loch nEathach (far a bheil crìoch-locha aige le Contae Aontroma), tha crìochan aige le seachd den naoi chontae Ultaich: Doire chun a' thuatha, Aontroma thairis Loch nEathach, Contae Ard Mhacha, Contae Mhuineacháin agus Contae Fhear Manach gu Deas agus Dun nan Gall chun iar. Is e contae brèagha gorm a tha ann, tìr nan cnuic iosail, nam bailtean beaga agus tuathanasan. Is e An Ómaigh prìomh-bhaile a' chontae. Tha 161,800 duine a' fuireach san t-siorramachd fad 3,155km²,[3] an 7mh siorramachd as motha ann an Èirinn a thaobh fharsaingeachd agus an 9mh a thaobh àireamh-sluaigh.
Sgìrean Ionadail[deasaich | deasaich an tùs]
Tha ochd baranachdan (Gaeilge: barúntacht) am broinn Thír Eoghain: Clochar, Dún Geanainn Íochtarach, Dún Geanainn Láir, Dún Geanainn Uachtarach, An Ómaigh Thiar, An Ómaigh Thoir, An Srath Bán Íochtarach agus An Srath Bán Uachtarach. A bharrachd air sin, tha 43 parraistean[4] (ann an trì sgìreachdan-easpaig: Doire, Ard Mhacha agus Clochair)[5] agus 2,162 bailtean fearainn sa chontae.
Bailtean[deasaich | deasaich an tùs]
Cànan agus Cultar[deasaich | deasaich an tùs]
Bha sgìre Gaeltacht ann an Contae Thír Eoghainn sios ri na 1920'n. Is ann ann an Gaidhealtacht Thír Eoghain a rugadh an sgrìobhadair ainmeil Maoilis na gCopaleen.
Tha cothrom eadar muintir Pròsdanach agus muintir Caitligeach 's a' Chontae de faisg air 50/50. Tha dluth cheangail eadar na Donnghailigh (a thug iomhaigh an làimh dhearg dhan Ulaidh) agus Tír Eoghain. B'e sgioba Thír Eoghain a ghleidh Corn Sam MacGuire, 'son peile an 2008.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Contae Aontroma • Contae Ard Mhacha • Contae Átha Cliath • Contae an Chabháin • Contae Cheatharlach • Contae Chill Chainnigh • Contae Chill Dara • Contae Chill Mhantáin • Contae an Chláire • Contae Chiarraí • Contae Chorcaí • Contae Dhoire • Contae an Dúin • Contae Dhún nan Gall • Contae Fhear Manach • Contae na Gaillimhe • Contae na hIarmhí • Contae Laoise • Contae Liatroma • Contae Loch Garman • Contae an Longfoirt • Contae Luimnigh • Contae Lú • Contae Mhaigh Eo • Contae na Mí • Contae Mhuineacháin • Contae Phort Láirge • Contae Ros Comáin • Contae Shligigh • Contae Thiobraid Árann • Contae Thír Eoghain • Contae Uíbh Fhailí


text:
Gaelg Chanadagh
She abbyrt Ghaelg ny h-Albey ee yn Ghaelg Chanadagh (Gàidhlig Chanaideanach) ta loayrit er Ellan Cheap Bhreatainn as ayns paalyn ny h-Albey Noa, yn Chanadey, er feie 200 bleeaney. Ta loayreyderyn ennagh elley ry gheddyn er Ellan y Phrinse Edard as ta'n çhengey ec Gaeil sthie-arragh ayns ard-valjyn Canadagh lheid as Toronto. 'Sy 19-oo eash meanagh v'ee ny treeoo çhengey smoo rere loayreyderyn 'sy Chanadey ny yei'n Vaarle as y Rangish.[2] Agh, ta'n çhengey begnagh marroo ec y traa t'ayn, ansherbee. Ta eiyrtyssyn ayn ry hoi aavioghey ny çhengey 'sy Chanadey nish.
Imraaghyn[reagh]
- ↑ Oifis Iomairtean na Gaidhlig/Oik Cooishyn ny Gaelg
- ↑ Bumstead, J.M (2006). Scots. Multicultural Canada. Feddynit er 2006-08-30.


text:
1999
MCMXCIX
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Bhuannaich Günter Grass an Duais Nobel ann an Litreachas.
- Bhuannaich Ahmed H. Zewail an Duais Nobel ann an Ceimigeachd.
- 1 an t-Iuchar - chaidh Pàrlamaid na h-Alba ath-nuadhaichte fhosgladh; bha cuid a bu mhotha de chumhachdan aig Oifis na h-Alba a' thoirt thairis do Riaghaltas na h-Alba.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 5 an Gearran - Wassily Leontief, ann an Eabhraig Nuadh (baile). Eaconamaiche às An Ruis.
- 3 am Màrt - Gerhard Herzberg, ann an Ottawa. Ceimigear.
- 26 an t-Iuchar - Trygve Haavelmo, ann an Oslo. Eaconamaiche à Nirribhidh.


text:
Báinigh
She barranys ayns sheear yiass Choontae Ghoon ny Ghoal, Nerin, ee Báinigh (Baarle: Banagh). T'ee çhemmal rish Baollaigh 'sy twoaie, rish Ráth Bhoth Theas 'sy niar hwoaie as rish Tír Aodha 'sy niar. Ta Baie Ghoon ny Ghoal ny lhie 'sy jiass as y Keayn Sheear 'sy neear. Ta ram baljyn as baljyn beggey ayn 'sy varranys, goaill stiagh Ard an Rátha, na Cealla Beaga, an Charraig, Cill Charthaigh, Doon ny Ghoal, Dún Cionnaola, na Frosa, Gleann Cholm Cille, Inbhear, Tamhnach an tSalainn as Teileann. She ard sleitagh t'ayn as y chooid smoo jeh fo scaa na Cruacha Gorma as sleityn as eayninyn ardjey, goaill stiagh Sliabh Liag, ry-gheddyn 'sy varranys. 'Sy vlein 2011 va mysh 16,000 deiney cummal 'sy varranys.


text:
Michiel de Ruyter
B' e Michiel de Ruyter (IPA: miˈxil ˈaˑdrijaˑnˌsoˑn də ˈrœy̆tər, ainm slàn: Michiel Adriaenszoon de Ruyter, Vlissingen, 24 am Màrt 1607 - Bàgh Siracusa, 29 an Giblean, 1676) àrd-mharaiche às Na Tìrean Ìsle. Chaidh e gu muir nuair a bha e dìreach 11 bliadhna a dh'aois agus,[1] mean air mhean thigeadh e air adhart: 1633 na leas-chaiptean, 1637 na chaiptean, 1654 na leas-àrd-mharaiche, 1654 na àrd-mharaiche. Bha e cho mhòr-chòrdte leis na maraichean sa chabhlach gun do chuireadh am far-ainm Bestevâer (Duitsis: seanair) air.
Thathar dhen bheachd gur e an t-àrd-mharaiche na b' fheàrr a bh'ann a-riamh ann an eachdraidh na dùthcha, agus am fear na b'ainmeile co-dhiù. Bha na rinn e ri linn a' chiad Chogadh Sasainn - Tìrean Ìsle uabhasach cudromach.[2] Bha e an sàs ann an caochladh chogadh san Bhaltach agus an aghaidh Spùinneadaireachd anns a' Mhuir Mheadhanach. Ann an 1672,[3] rè Bliadhna na Dosgainne, thugadh ionnsaigh air a thaigh, leis gur robh dlùth dàimh ann eadar de Ruyter agus Johan de Witt, a cliamhainn.[4] Bha de Ruyter thall thairis aig an àm. Chaidh De Ruyter a leònadh is e an sàs ann an cath aig Siracusa,[5] far a bhàsaich e.
Phòs e trì tursan: ri Maayke Velders ann an 1631 ach chaochail i taobh-staigh bliadhna. Ann ann 1636 phòs e ri Neeltje Engels, nighean fhir-mhalairt agus thug i triùir duine-chloinne dha, air an robh Adriaen, Neeltje agus Aelken.[6] Phòs e, mu dheireadh thall, leis a' bhantrach Anna van Gelder ann an 1652 agus fhuair iad nighean còmhla, air an robh Margaretha. A bharrachd air sin bha deagh Ghaeilge aice,[7] leis gun sheòladh e gu Èirinn bho 1623 gu ruige 1631.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Stichting de Ruyter
- ↑ En Toen
- ↑ Rijksmuseum
- ↑ National Historisch Museum
- ↑ Geschiendenis Zeeland
- ↑ Stichting de Ruyter
- ↑ Princeton


text:
Et bidh a fís aguib co fuilid 4 h-aimsera agna nescoidibh doniter o na 4 lennuibh .i. tosach, & tormach, sdaid & digbail. Is edh is tosach dí, in trath tindsgnus in t-adbur dul a nimell, na mball, & tindsgnus medugad do dénum. Is edh is tormach and, an trath méduidhes & attus. Is edh is sdaid and, in trath anus & nach meduidenn nís mo. Is edh is digbail, an trath tinnsgnus laigdiugad & aipiugad, & teid cum silid no sgailter gan mothugad, no teid cum cruais, oir is iad sin na 4 modha ina crichnuigter na nescoidi sin.
p.176


text:
Daibhidh I na h-Alba
B' e Rìgh na h-Alba eadar 1124 agus 1153 a bha ann an Dabíd mac Maíl Choluim. Bha e na mhac Mhaol Chaluim III. Rugadh e ann an 1084 agus chaochail e 24 an Cèitean 1153. Fon riaghailt aige thàinig atharrachaidhean mòra a-staigh do Rìoghachd na h-Alba. Bha iad a' gabhail a-steach stèidheachadh nam borghan is nan abaidean, atharrachadh an riaghaltais a rèir beachdan Normanach agus tòiseachadh siostam feudalach le in-imrich de dhaoine uasal às an Fhraing. Stèidhich e Abaid ann an Dùn Droighnein ann an 1142.[1]


text:
Constantin Guys
B' e Constantin Guys (Fìor ainm: Ernest Adolphe Hyacinthe Constantin, Vlissingen, 3 an Dùbhlachd 1802 - Paris, 3 am Màrt 1892)[1] saighdear, dealbhadair, peantair agus fear-aithris ainmeil Franco-Òlaindeach.[2]
Beatha tràth[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh Guys ri linn na Poblachd Bhatavia ann am port air a' Chuain a Tuath, leis gur e coimiseanair a' chabhalaich a bh' ann athair. Nuair a bha e dìreach 18 a dh'aois, dh'fhàg e an taigh is chaidh e chun na Grèige na shaighdear[3] is e a' sabaid airson neo-eisimeileachd na dùthcha, còmhla ri Byron.[4] Thill e ann an 1827 ach chaidh e dhan arm a-rithist, an turas seo còmhla ri rèisimeid dhe saighdearan-eich Frangach. Shiubhal e mu thimcheall na Roinn-Eòrpa is Aisia.
Ealain is Aithrisean[deasaich | deasaich an tùs]
Ann an 1849, nuair a bha e ro aosta airson a bhith na shaighdear, thòisich e a bhith na dhealbhadair, gun treànadh sam bith. Chuir e seachad na bliadhnachan 40 is 50 na 19mh Linn a' dol bho chath gu cath is bho chogadh gu cogadh air feadh na Roinn-Eòrpa is e na dhealbhadair is na fhear-aithris airson na pàipearan-naidheachdan thall san Fhraing is ann an Sasainn, gu seachd-àraidh an Illustrated London News. Fhuair e deagh chliù airson a cuid obrach a rinn e rè Cogadh Chrimea. A bharrachd air sin, dheànadh e aithrisean mu dheidhinn fèis cuideachd, nuair nach robh e thall thairis.
Bho na 60an dhen 19mh Linn, thòisich e ag obair is a' fuireach ann am Paris. Dheànadh e dealbhan dhe na fhaiceadh e air na sràidean.[5] Sgrìobh Charles Baudelaire airtigil mu dheidhinn Ghuy ann an 1860,[6] air an robh Le Peinture de la vie moderne (Gàidhlig: Peantadh na Beatha nar Làithean), ach cha robh Guy airson ainm a nochdadh ann idir.[7] Chaill e a chasan ann an tubaist rathaid ann an 1885 agus chaochail e ann an 1892.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Registre des Arts
- ↑ RO Gallery
- ↑ Art History Unstuffed
- ↑ RO Gallery
- ↑ Baudelaire and Constantin Guys,J. A. Hiddleston, The Modern Language Review, dreach: 90, Àireamh: 3 (An t-Iuchar, 1995), duilleagan. 603-621
- ↑ Getty Museum
- ↑ RO Gallery


text:
Maccoinnich, Aonghas (2006) Mar Phòr san t-Uisge ? Ìomhaigh Sìol Torcail an Eachdraidh. In: Litreachas & Eachdraidh. Rannsachadh na Gàidhlig 2, Glaschu 2002. Roinn na Ceiltis, Oilthigh Ghlaschu, Glaschu / Glasgow, pp. 214-231. ISBN 10: 0-903204-22-3
Full text not available in this repository. (Request a copy from the Strathclyde author
)
Abstract
Tha an alt seo a' toirt iomradh air Sìol Torcail Leòdhais (neo Clann MhicLeòid Leòdhais) mu àm briseadh na h-oighreachd aca (c.1598-1610), agus an dì-meas a bha aig sgrìobhaichean rè an àm fhèin agus aig luchd-eachdraidh on uairsin orra. Tha an alt a' dèanamh sgrùdadh air na beachdan a tha am follais mu dheidhinn a' chinnidh agus a' sireadh, cho fad's a ghabhas sin dèanamh, beachd air dè cho "cothromach" sa bha leithid de bheachdan. Tha e sgrìobhte ann an Gàidhlig. This article, written in Gaelic, examines the views, both contemporary and in subsequent historiography of the Macleods of Lewis, a 'broken' clan who fell foul of James VI's government and were disposessed.
Actions (login required)


text:
Obar Lobhair
'S e baile ann am Moireibh a th' ann an Obar Lobhair. Tha Obar Lobhair na laighe aig bun an Uisge Spè. 'S e seo na co-chomharran aige: 57° 28′ 28.66″ Tuath agus 3° 13′ 0.35″ Iar. Anns a' bhliadhna 2006 bha 880 duine a' fuireach an seo.
Tha e ainmeil airson an taigh-staile aige agus an uisge-beatha leis an ainm Aberlour Single Malt. Tha e na dhachaigh de aran-milis - Walker's Shortbread.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NJ 270 433


text:
Example sentences with "good day", translation memory add example
This happened more than three days ago. Thachair e bho chionn barrachd air trì latha. tatoeba Oure fadir that art in heuenes, halewid be thi name; thi kyngdoom come to; be thi wille don, in erthe as in heuene. Yyue to vs this dai oure breed ouer othir substaunce, and foryyue to vs oure dettis, as we foryyuen to oure dettouris; and lede vs not in to temptacioun, but delyuere vs fro yuel. Ar n-Athair a tha air nèamh, Gu naomhaichear d'ainm. Thigeadh do rìoghachd. Dèanar do thoil air an talamh, mar a nìthear air nèamh. Tabhair dhuinn an-diugh ar n-aran làitheil. Agus maith dhuinn ar fiachan, amhail a mhaitheas sinne dar luchd-fiach. Agus na leig ann am buaireadh sinn; ach saor sinn o olc tatoeba Is it this hot every day? A bheil e cho teth a h-uile latha? tatoeba The days are getting longer and longer. Tha na laithean a' fàs nas fhaide 's nas fhaide. tatoeba One day she met a wolf in the woods. Aon latha, thachair i le madadh-allaidh anns a' choille. tatoeba I hope that you are good. Tha mi 'n dòchas gu bheil thu gu math. tatoeba I didn't know you were such a good cook. Cha robh fios agam gun robh thu cho math air còcaireachd. tatoeba Good-bye! Tìorraidh ma-thà! tatoeba Good night! Oidhche mhath. tatoeba You are fortunate for having such good friends. Tha sibh fortanach gu bheil càirdean cho math agaibh. tatoeba He is a good carpenter. Tha e na dheagh shaor. tatoeba Showing page 1. Found 15 sentences matching phrase "good day".Found in 5.602 ms. Translation memories are created by human, but computer aligned, which might cause mistakes. They come from many sources and are not checked. Be warned.


text:
Pointe-à-Pitre
‘S e port[1] agus baile meadhanach na Fraingeann an Guadeloupe, thall anns a’ Mhuir Cairibianach, a th’ ann Pointe à Pitre (IPA: pwɛ̃tapitʁ, Creole: Lapwent, lapwɛ̃t). Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1764 le Gabriel de Clieu, riaghladair an eilein aig an àm. Tha e suidhichte aig 36m os cionn ìre na mara[2] 546km air falbh bho San Juan agus 6,752km bho Pharis, prìomh-bhaile na dùthcha.[3] Tha 17,541 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile fhèin, agus 171,362 anns an sgìre air fad.[4] Tha gnothaichean turasachd agus gnìomhachas a’ phuirt gu math làidir an seo,[5] a bharrachd air an àiteachais, gu seachd àraidh banana, cofaidh, siùcar agus còco. ‘S ann às an fhacal Spàinntis Pitera[6] (Agave) a thàing an t-ainm Pointe à Pitre. Le sin, tha an t-ainm a’ ciallachadh Rubha Agave.
Cruinn-eòlas agus clìomaid[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Pointe-à-Pitre air an àirde an iar-dheas an eilein Grande-Terre, ri beulaibh na Mara Chairibianaich, ann an àite spaideil ann am meadhan Ghuadeloupe, dìreach ri taobh na h-aibhne Salée (Fraingis: Saillte), eadar Grande-Terre agus Basse-Terre Island. Tha trì bailtean eile mu thimcheall Pointe-à-Pitre: Les Abymes, Baie-Mahault agus Le Gosier. Tha Pointe-à-Pitre fhèin suidhichte air binnean chloich-aoil, le deagh bhàigh ris a bheulaibh, Petit Cul-de-Sac Marin.
Mar iomadach baile air an àirde an ear A’ Chairibian, bidh an t-uisge a’ dòrtadh os cionn Phointe-à-Pitre gu cunbhalach tron bhliadhna, ged am bidh e nas fhliche eadar An t-Iuchar agus An t-Samhain, nuair a bhios stoirmean mòra ann. Gheibh am baile 1500mm –2000mm dhe uisge gach bliadhna. Tha e gu math teth, le teodhachd mheadhanach dhe mu 32 °C fad an latha agus 20 °C fad na h-oidhche.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Saint-John Perse: (1887 – 1975) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1960.


text: All are equal before the law and are entitled without any discrimination to equal protection of the law . Tha na h-uile co-ionnan fa chomhair , agus mar sin airidh air dìonachd an lagha . Universal Declaration of Human Rights Tell me the name of the ninth month. Innis dhomh an t-ainm a tha air an naoidheamh mìos. tatoeba The family is the natural and fundamental group unit of society and is entitled to protection by society and the State . ' S e an teaghlach aonad nàdarra agus bunaiteach gach sluaigh agus mar sin airidh air a bhith air a dhìon leis an t-sluagh agus an Stàit . Universal Declaration of Human Rights Whereas it is essential to promote the development of friendly relations between nations , Do bhrìgh ' s gu bheil e do-sheachanta feumail cleamhnasan càirdeil a stèidheachadh eadar dùthchannan , Universal Declaration of Human Rights In the exercise of his rights and freedoms , everyone shall be subject only to such limitations as are determined by law solely for the purpose of securing due recognition and respect for the rights and freedoms of others and of meeting the just requirements of morality , public order and the general welfare in a democratic society . Ann an cleachdadh a chòirichean is a shaorsaidhean bithidh gach neach umhail do gach crìch a chuireas an lagh air chois airson a bhith a ' dèanamh cinnteach gum bi còirichean agus saorsaidhean dhaoine eile air an coimhead agus bithidh e leagte ri na riatanais a tha moraltachd , rian pobaill agus maitheas coitcheann a ' tagradh ann am poball deamocraiteach sam bith . Universal Declaration of Human Rights Everyone has the right to freedom of peaceful assembly and association . Tha còir aig na h-uile saorsa a bhith aca airson co-chruinneachadh agus co-chomunn . Universal Declaration of Human Rights Tom had a lot of fun at the party. Chòrd am pàrtaidh glan le Tom. tatoeba Everyone has the right to take part in the government of his country , directly or through freely chosen representatives . ' S e còir neach sam bith co-phàirt a ghabhail ann an riaghaltas a dhùthcha gu pearsanta neo tro thaghadh riochdairean . Universal Declaration of Human Rights Everyone , as a member of society , has the right to social security and is entitled to realization , through national effort and international co-operation and in accordance with the organization and resources of each State , of the economic , social and cultural rights indispensable for his dignity and the free development of his personality . Tha còir aig gach neach , mar bhall den phoball air tearainteachd sòisealta agus tha e airidh , tro oidhirpean nàiseanta agus co-oidhirpean eadar-nàiseanta a-rèir eagrachadh is seilbh gach Stàit , air gach còir eaconomaigeach , shòisealta agus chultarail a tha do-sheachanta feumail a chum urram agus saor-leasachadh a phearsantachd . Universal Declaration of Human Rights Whereas a common understanding of these rights and freedoms is of the greatest importance for the full realization of this pledge , Do bhrìgh ' s gu bheil tuigse choitchean n a thaobh còirichean agus saorsaidhean uile gu lèir do-sheachanta airson an gealladh seo a thoirt gu buil , Universal Declaration of Human Rights You're the love of my life. 'S tusa gràdh mo bheatha. tatoeba I could not sleep because of the noise. Cha b' urrainn dhomh cadal air sgàth na fuaim. tatoeba Everyone has the right to freedom of opinion and expression ; this right includes freedom to hold opinions without interference and to seek , receive and impart information and ideas through any media and regardless of frontiers . Tha còir aig gach neach air saorsa beachd agus labhairt ; tha a ' chòir seo a ' gabhail a-steach a bhith ag altrui m bheachdan gun bhacadh sam bith agus a bhith a ' sireadh agus a ' toirt seachad eòlais tro mheadhan sam bith a dh ' aindeoin cnapan-starraidh a dh ' fhaodadh a bhith anns an rathad . Universal Declaration of Human Rights All are entitled to equal protection against any discrimination in violation of this Declaration and against any incitement to such discrimination . Tha gach neach airidh air an aon dìon ann an aghaidh eadar-dhealachaidh sam bith a bhriseas a ' Ghairm seo agus an aghaidh brosnachaidh sam bith a chuirear air chois airson eadar-dhealachadh a dhèanamh . Universal Declaration of Human Rights This right may not be invoked in the case of prosecutions genuinely arising from non-political crimes or from acts contrary to the purposes and principles of the United Nations . Chan fhaodar a ' chòir seo a chleachdadh a thaobh thagraidhean nach eil poiliticeach neo a thaobh ghnìomhan a tha an aghaidh thograidhean agus phrionnsabalan nan dùthchannan Aonaichte . Universal Declaration of Human Rights Furthermore , no distinction shall be made on the basis of the political , jurisdictional or international status of the country or territory to which a person belongs , whether it be independent , trust , non-self-governing or under any other limitation of sovereignty . A thuilleadh , chan fhaod deifir a bhith air a dhèanamh air bonn inbhe phoiliticeach , uachdaranail neo eadar-nàiseanta a tha ceangailte ri dùthaich dom buin neach co-dhiù tha an dùthaich sin neo-eiseimeileach , fo urras , fon rìaghladh neo fo bhacadh dùthcha eile . Universal Declaration of Human Rights Education shall be directed to the full development of the human personality and to the strengthening of respect for human rights and fundamental freedoms . Bithidh foghlam ag amas air làn-leasachadh pearsa an duine agus a chum neartachaidh tlachd ann an còirichean agus saorsan daonna . Universal Declaration of Human Rights Men and women of full age , without any limitation due to race , nationality or religion , have the right to marry and to found a family . Tha e na chòir aig gach fireannach is boireannach , a dh ' aindeoin cinnidh is a tha air teachd gu aois , pòsadh agus teaghlach a stèidheachadh . Universal Declaration of Human Rights Everyone has the right to rest and leisure , including reasonable limitation of working hours and periodic holidays with pay . Tha còir aig gach neach air fois agus saor-thìde còmhla ri cunbhalachadh reusanta air uairean obrach maille ri làithean saora le pàigheadh bho àm gu àm . Universal Declaration of Human Rights These rights and freedoms may in no case be exercised contrary to the purposes and principles of the United Nations . Chan fhaodar na còirichean agus na saorsaidhean sin a bhith air an cleachdadh air dhòigh sam bith ma tha iad a ' ruith calg-dhìreach an aghaidh thograidhean agus phrionnsabalan nan Dùthchannan Aonaichte . Universal Declaration of Human Rights He has a lot of books on history. Tha mòran leabhraichean air eachdraidh aige. tatoeba Everyone has the right to a standard of living adequate for the health and well-being of himself and of his family , including food , clothing , housing and medical care and necessary social services , and the right to security in the event of unemployment , sickness , disability , widowhood , old age or other lack of livelihood in circumstances beyond his control . Tha còir aig na h-uile air àite còmhnaidh a tha iomchaidh airson an slàinte fhein is slàinte an teaghlaich - sin a ' gabhail na ghlacan biadh , aodach , taigheadas , lèigh-aire agus seirbhisean sòisealta - agus a thuilleadh air sin tha còir aca air dìon ann an aghaidh call-obrach , tinneas , eu-cothrom , banntrachd , seann aois agus gainne beò-shlaint ann an suidhichean a tha thar an comais . Universal Declaration of Human Rights It shall promote understanding , tolerance and friendship among all nations , raci al or religious groups , and shall further the activities of the United Nations for the maintenance of peace . Bithidh foghlam a ' brosnachadh tuigseachd , foighidinn agus càirdeas am measg dhùthchannan , am measg bhuidhnean cinneadail is cràbhach , còmhla ri a bhith a ' cur air adhart oidhirpean nan Dùthchannan Aonaichte a thaobh cumail na sìthe . Universal Declaration of Human Rights


text:
An Cuiltheann
Is fhada bho thoisich luchd-sreap a' feuchainn suas dhan a Chuiltheann ach chan e iadsan a mhàin a tha air an glacadh leis a làrach seo, àite a tha cho dlùth-cheangailte ris an dealbh a th'... More
Is fhada bho thoisich luchd-sreap a' feuchainn suas dhan a Chuiltheann ach chan e iadsan a mhàin a tha air an glacadh leis a làrach seo, àite a tha cho dlùth-cheangailte ris an dealbh a th'aig daoine air an Eilean Sgitheanach. Tha am prògram seo a' coimhead ris an eachdraidh , a' sgrìobhadh agus an obair ealan a tha a' beantainn ris a' Chuiltheann agus a' còmhradh ri muinntir an eilein fhèin. The Skye Cuillin has been an important landmark since early times, a lure for mountaineers since the early 1800s, and a favoured haunt of poets, artists and writers. Charting the history, climbs, characters and artistry associated with the longest mountain ridge in Britain. Featuring interviews with artists, climbers, and local people
Latest Episodes
Is fhada bho thoisich luchd-sreap a' feuchainn suas dhan a Chuiltheann ach chan e iadsan a mhàin a tha air an glacadh leis a làrach seo, àite a tha cho dlùth-cheangailte ris an dealbh a th'aig daoine air an Eilean Sgitheanach. Tha... More
Is fhada bho thoisich luchd-sreap a' feuchainn suas dhan a Chuiltheann ach chan e iadsan a mhàin a tha air an glacadh leis a làrach seo, àite a tha cho dlùth-cheangailte ris an dealbh a th'aig daoine air an Eilean Sgitheanach. Tha am prògram seo a' coimhead ris an eachdraidh , a' sgrìobhadh agus an obair ealan a tha a' beantainn ris a' Chuiltheann agus a' còmhradh ri muinntir an eilein fhèin. The Skye Cuillin has been an important landmark since early times, a lure for mountaineers since the early 1800s, and a favoured haunt of poets, artists and writers. Charting the history, climbs, characters and artistry associated with the longest mountain ridge in Britain. Featuring interviews with artists, climbers, and local people


text:
Urbino
‘S e baile meadhanach ann an ceann a tuath na h-Eadailt a th’ ann an Urbino (Dual-chaint: Urbìn, Laideann: Urvinum Mataurense). Tha e suidhichte aig 447m os cionn ìre na mara,[1] ri taobh na h-aibhne Mataurus, eadar Fano agus Siena, anns an sgìre (Eadailtis: Provincia) Pesaro e Urbino, anns an roinn (Eadailtis: Regione) Marche. Tha an t-ainm a’ ciallachadh Baile beag a’ Mhataurus, ann an Laideann. Tha Urbino 204km air falbh bhon An Ròimh, prìomh-bhaile na dùthcha, 334km bho Mhilano, 187km bho Phadova agus 111km bho Fhirenze.[2] Tha 15,627 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile.[3] ‘S e àite gu math beairteach taobh chlutair bho linn an ath-bheothachaidh san Roinn Eòrpa agus fiù’s chaidh Oilthigh Urbino a steidheachadh an seo ann an 1506.[4]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Giovanni Francesco Albani (1700 – 1721): Pàp bho 1585 gu 1721.


text:
Kal. Ian. (f. 2, l. 16) Anno Domini M.cc.l.ii.
Samhradh te isin bliadhain si.
Caislen Cail Uisci do denamh le Mac Muiris. Caislen Muighi Cobha do dhenamh leis (idon, le Gearrolt) fos.
Mael Maedhoic h-Ua Beollan, comarba Coluim Cille i n-Druim Cliabh, in t-aen comarba robo mó conach & robo oirrdercu einech & robo mó cadhus & onoir roboi re a linn fein i n-Erinn o Gallaibh & o Ghaidhelaibh, in Christo quieuit.
Aedh Mac Cathmhail mortuus est.
Conchobur Mac Cathmhaeil righthoisech Ceniuil Feradhaigh & tuath n-imdha archena, tuir eínigh & eghnoma Tuaisceirt Erenn, fer sitha Conaill is Eogain is Airghiall, a mharbadh do rútaibh Briain h-Ui Neill & sé i cosnum a comairce friu & se fein ar slanachus h-Ui Gailmredhaigh & h-Ui Cathan.
Conchobur h-Ua Dochartaigh, taisech Airdi Mídhair re h-eadh, mortuus est.
(Iustis na h-Eirenn do theacht, sluadh mor, go h-Ard Macha & assin i n-Ou Eathach & aseig ar a n-ais gu Cluain Fiacna & Brian h-Ua Neill d'a n-oighreir annsin & do thabairt a dhearbhrathar fein, idon, Ruaighri h-Ua Neill, do bhraighid doibh.)
p.316
Kal. Ian. (f. 4, l. 27), Anno Domini M.cc.l.iii.
Sluagh mor do tínol le Mac Muiris, co n-deachaidh i Tir n-Eogain & nír'ghabh nert na tenn innti & tucadh ár mor ar na Gallaibh don toisc sin.
Mael Pedair h-Ua Muiredhaig, prioir Duine Géimhin, mortuus est.
Donatus, archiepiscopus Mumoniae, quieuit in Christo.
Sluaigheadh la Brian h-Ua Neill, la h-airdrigh Thuaisceirt Erenn, co Magh Cobha d'ar'milledh leis in caistel co n-a dhainibh & caistela imdha eile i n-Ulltaibh & daine imdha don turus sin.
(Caislen Muighe Cabha do sgris la Brian h-Ua Neill, righ Thire h-Eoghain.)
(Mael Padraig h-Ua Sgannuil don Ord Phreitsiur do thogha le h-ardepscop Arda Macha, a comairle Innocent Papa, cum espocoide Ratha Both. Et idem archiepiscopus constituit eum uicarium suum in prouincia Armachana, postquam consecratus fuit in monasterio fratrum {MS folio/column 61ra}Minorum de Dun Dealgan in Dominica prima Aduentus Domini).
(Fructus copiossus in arboribus hoc anno.)
(Dauid Mhag Ceallaigh, airdepscop Caissil, quieuit in pace.)
Kal. Ian. (f. 5, l. 9), Anno Domini M.cc.l.iiii.
p.318
Murchadh h-Ua Mail Sechlainn quieuit in Christo.
Donnchadh mac Donnchadha & Amhlaim h-Ua Bibsaigh do marbadh la Connachtaibh.
Aíndiles h-Ua h-Indeirghi, tuir eghnoma Thuaisceirt Erenn, mortuus est.
Dedicatio ecclesie Sancti Patricii Dublinie.
(Teine dhiaitt aidhche Domhnaigh i fheil na Croiche in t-Samhraidh i m-bhaile h-Ua Ruadhagan, i fhigh Chonaill & nonmhur do loscadh a tigh ann.)
Kal. Ian. (f. 6, l. 20,) Anno Domini M.cc.l. u.
Innocencius Papa quieuit in Christo.
Tómas Mac Diarmata, archideochan Oil Find, mortuus est.
Donn Sleibhe h-Ua Flainn, abb reiglesa Poil & Peadair i n-Ard Macha, mortuus est.
(Donatus, idon, an t-ochtmhadh abb dobhi i m-Mainisdir Poil & Pheadair i n-Ard Macha, quieuit et Patricius h-Ua Muireadhaigh, idon, prioir an tighe cetna, do thogha cum na h-abdhaine et benedictus est per manus Mael Patricii, episcopi Rapotensis.)
Kal. Ian. (f. 7, l. 1) Anno Domini M.cc.l.ui.
Ruaidhri h-Ua Gadhra, ri Sleibhe Lugha, do marbadh la Daibith mac Ricaird Cuisin.
Floirínt Mag Fhloind, airdespuc Tuama da Ghualann, quieuit in Christo.
p.320
Muinnter Raghallaigh do marbadh le h-Aedh mac Feidhlimthe h-Ui Conchobuir (& le Conchubur mac Tigernain h-Ui Ruairc), idon, Cathal & Domnaill & Cu Connacht & in Gilla Caech & Gaffraigh & maithi Muinnteri Raghallaigh & h-Ua m-Briuin uile ar aen lathair ag Allt na h-Eillti, os Bealuch na Beithighe, i cinn Sleibhe in Iaraind. Domharbadur Muinnter Raghallaigh Diarmait h-Ua Flannagain & Flann Mág Oirechtaigh & Murchadh Find h-Ua Ferghail.Doghonadur & domarbhadar daine imda eilí nach airmither sunn.
(Raighned, airdepscop Aird Macha, dh'ec isin Roim.)
Kal. Ian. (f. 2, l. 12), Anno Domini M.cc.l.uii.
Muiris Mac Gerailt quieuit in Christo.
Caislen Cail Uísci do leagadh le Goffraig O n-Domnaill & techt asa aithle dó & do Ceniul Conaill d'ínnsoighidh Shligigh & do comraic re Gallaibh in bhaile & tuc maidm forro ag Credran Cille, i r-Ros Cheide, i Crich Cairbri. Ocus dogonadh h-Ua Domnaill ann & mina gabait a gona grema de, robiadh maidm forra co Muaidh. Ocus doloisedh Sligech leo & dohairgedh (& dogabadh Mac Grifín ann, idon, ridire maith).
Conchobur mac Tigernain (h-Ui Ruairc), do marbadh le Muinntir Raighillaigh (idon, le Matha h-Ua Raighillaigh).
Tuc O Briain maidm mor ar Ghallaibh isin bliadhain si.
Ieoan Bisset, malartach ceall & Gaeidhel, subita morte periit.
Muiris Mac Gerailt, Iustís Erenn ri h-eadh, discailtech Gaeidhel & ceall n-Erenn, mortuus est.
Scaínner crodha do thabairt do Ghoffraigh h-Ua Domnaill, rí Thire Conaill & do Ghallaibh Connacht (idon, i Credran Cilli, i Ros Cheidi, i Cric Cairpri) & maidhm ar na Gallaibh & tri fichit, no ní as mo, do marbadh do na Gallaibh. Ocus dogonadh O Domnaill ann & Donnchadh mac Cormaic h-Ui Domnaill, tuir eínígh & eghnoma Thire Conaill, do ghuin annsein & a ég di.
Caistel Cail Uisci do leagadh le Goffraigh h-Ua n-Domnaill.
Conchobar mac Tigernain, do mharbadh le Muinntir Raghallaigh.
Tuc h-Ua Briain maidm mór ar Ghallaibh isin bliadhain si.
(Cathal mac Aedha mic Cathail Croibderg, do dhalladh la h-Aedh O Concubhair & Cathal Cuircec O Concubair do dhalladh mar aen ris.)
(Abraham h-Ua Conallan do dul cum na Romha tareis a thoghtha chum airdespucoide Arda Macha.)
(Macrobius, ab Cluana Eois, dh'ec.)
(Mael Muire Mag Murchaidh, taisech Muintire Birn, do marbadh, idon, o n-a braithribh fein, ig Cill Issill.)
p.324
{MS folio/column 61rb}Kal. Ian. f. 3, l. 23 Anno Domini M.cc.l.uiii.
Goffraigh h-Ua Domnaill, ri Thire Conaill, quieuit in Christo.
Siurtan Gaileang do mharbadh la Mac Somhairlidh ar oilén mara i n-Iarthar Connacht & daine maithi imda eile araen ris.
Sluagh mór la h-Aedh, mac Feidhlimthe & la Tadhg h-Ua m-Briain i coínne Briain h-Ui Néill co Cael Uisce (idon, ag leicc h-Ui Maeildoraigh). Ocus tucadur na maithi sin uile ardchennus do Brian h-Ua Neill: idon, braighdi mic Fheidhlimthe dóson & braighdi Mhuinnteri Raighillaigh d'Aedh h-Ua Conchobuir & braighdi h-Ua m-Briuin uile o Chenannus co Druím Chliabh.
Domnall h-Ua Domnaill do righadh an tan sin & tucsat Cenel Conaill uile braighdi & tighernus dó.
Mac Craith Mág Thigernain, taisech Thellaigh Dunchadha, do marbadh la Domnall Mac Tigernain.
Amlaim mac Airt, rí Breifne, quieuit in Christo.
In manach h-Ua Cuirnin quieuit in Christo.
p.326
(Tomaltach h-Ua Conchubhair do thogha cum airdepscopoide Tuama.)
(Abraham, airdepscop Ard Macha, pallium impetratur a Curia Romana et Missam cum eo celebrauit, quarto Nonas Iunii, apud Ardmacham.)
Kal. Ian. (f. 4, l. 4,) Anno Domini M.cc.ix.
Cathal Mac Con Shnama do dalladh.
Milidh Mac Goisteilbh quieuit in Christo.
Sigraidh O Baighill do marbadh d'a braithribh fein.
Braighdi h-Ua m-Briuin do dhalladh la h-Aedh mac Feidhlímidh.
Cormac h-Ua Luimluin espuc Cluana Ferta, quieuit in Christo (i n-a sheanoir naeimheagnaigh).
(Tomaltach mac Toirrdhealbaigh mic Mhailtsheachlainn h-Ui Chonchubhair, do ghabail airdepscopoide Tuama.)
(Tadhg O Briain, adbur ri Muman, dh'ec).
p.328
Kal. Ian. (f. 5, l. 15,) Anno Domini M.cc.lx.
Cath Droma Deirg (in loco qui dicitur Dromma Derg), ag Dun da Leathglas tuc Brian h-Ua Neill & Aedh mac Feidhlimidh, do Ghallaibh Tuaisceirt Erenn, ait i n-ar'marbadh moran do mhaithibh Gaidheal, idon, Brian h-Ua Neill & Domnall h-Ua Cairre & Diarmait Mag Lachlainn & Maghnus h-Ua Cathan & Cian h-Ua h-Inneirghi & Donnsleibhe Mág Cana & Concobur O Duibhdirma & Aedh, a mac & Amhlaim h-Ua Gairmleaghaidh & Cú Uladh h-Ua h-Anluain. Acht aen ní, romarbadh coic fir dég do mhaithibh Cloinne Cathain ar an lathair sin. Romarbadh do Connachtaibh ann: Gilla Crist mac Conchobair mic Cormaic h-Ui Mailruanaigh, rí Muighi Luirg & Cathal mac Tighernain h-Ui Conchobair & Maelruanaidh mac Donnchadha & Cathal mac Donnchadha mic Muircertaigh & Aedh mac {MS folio/column 61va}Muircertaigh Fhind & Tadhg mac Cathail mic Briain h-Ui Mailruanaidh & Diarmait mac Taidhg mic Muiredhaigh mic Tomaltaigh h-Ui Mailruanaigh & Conchobur Mac Gille Arraith & Tadhg mac Ceín h-Ui Gadhra & Gilla Beraigh h-Ua Cuind & daine imda aili.
Domnall mac Concobuir mic Tighernain, do marbadh la Teallach n-Dunchadha.
Abratham h-Ua Conallan, comarba Patraig, in Christo quieuit.
(Aodh Buidhe h-Ua Neill du righadh for Thir n-Eughuin.)
Kal. Ian. (f. 7, l. 26), Anno Domini M.cc.lx.i.
Maithi cleirech Ceneoil Conaill do marbhadh la Conchobur
p.330h-Ua Neill & re Cenel Eogain i n-Doíre Coluim Cille, im Chonchobur h-Ua Firghil. Conchobur h-Ua Neill do marbadh dono a cetoir tre mírbuil Coluim Cille la Donn h-Ua m-Breislen, taisech Fánat.
Cathal h-Ua h-Eghra do marbadh doGhallaibh.
Sluagh la h-Aedh mac Feidlimthe, 'sin m-Breifne, gur'loisc bailti imdha & arbanna. Córtus madhma do thabairt ar dréim d'a rútaibh, gur'marbadh moran dibh.
Seón Fitz Tomas & in Barrach Mór do marbadh la Finghin Mag Carrthaigh & la Deasmuimnechaibh archena & moran do Ghallaibh ailibh.
Fínghin Mac Carrthaigh do marbadh la Gallaibh.
Aedh Buidhe h-Ua Neill expulsus est & Niall Culanach O Neill (frater Odonis) do rigadh.
Niall h-Ua Gairmleghaidh, taisech Ceniuil Moain, mortuus est.
Pilib Mac Cinaetha, taisech an Tricha Cet, occisus est per Gilla Mura h-Ua Cairre.
(Patricius (idon, Mael Padraig) h-Ua Sganuil, episcopus Rathpotensis, electus est concorditer in archiepiscopum Ardmachanum et prosequutus fuit electionem de se factam ad Sedem Apostolicam.)
(Amalgaidh h-Ua Ruadhagan, righ h-O bh-Eatach, do mharbadh per Donatum h-Ua Cairre et Donatus h-Ua Cairre do mharbadh ar in lathair cedna.)
p.332


text:
Ubhalghortean aig Buaile na Gainmhich, taobh an iar iomall bhaile Inbhir Narann fo bhlàth turas eile
Abair thusa gur e togail cridhe a th'ann a bhith faicinn nan craobhan bho bhlàth. Seo grunn dealbhan am bliadhna fo na "alltoments" aig Buaile na Gainmhich aig iomall bhaile taobh an iar Inbhir Narann. Mura a bheil "flash" ag obair dhut an seo, faodaidh na dealbhan fhaicinn air flickr an seo.
Fàilte chridheil ort
Tha mi 47 bliadhna a dh'aois, tha mi pòsta 's tha mi a' fuireach ann an Inbhir Narann.
Tha e a' còrdadh rium a bhith sgrìobhadh beagan Gàidhlig. Tha mi fhathast ag ionnsachadh 's mar sin dheth, cha bhi a h-uile càil buileach ceart: nì mi mearachdan!
Co-dhiù ma tha greiseag agad - thig a-steach! Tuilleadh mu dheidhinn Gràisg


text:
Robert Louis Stevenson
Bha Robert Louis Balfour Stevenson (Dùn Èideann, 13 an t-Samhain 1850 – Vailima, 3 an Dùbhlachd 1894) na sgrìobhaiche Albannach. 'S iad na sgrìobhaidhean as ainmeile aige na nobhailean Treasure Island agus Kidnapped agus an sgeulachd Strange Case of Dr Jekyll and Mr Hyde.
Beatha[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh Robert Lewis Balfour Stevenson ann an Dùn Èideann, mac do Thomas Stevenson, neach-togail thaighean-solais, agus a bhean Margaret Isabella. Cha robh broilleach slàn aig a mhàthair, agus bha Stevenson tinn gu tric na ghille agus na inbheach. Anns an t-Sultain 1867, thòisich e ionnsachadh innleadaireachd ann an Oilthigh Dhùn Èideann, ach cha robh ùidh aige anns a' chuspair, agus bho 1871 bha e ag ionnsachadh airson fear-lagha fhàs. Chrìochnaich e an t-ionnsachadh anns an Iuchar 1875, ach cha robh e ag obair na fhear-lagha riamh; bha e a' siubhal agus a' sgrìobadh an àite sin.
Ann an Grez ann an 1876, thachair e ri Fanny Vandergrift Osbourne (1840 - 1914, a rugadh ann an Indianapolis, bean do Samuel Osbourne nuair a choinnich e rithe), agus ghabh e gaol oirre an ath bhliadhna, nuair a thachair iad ri chèile a-rithist san Fhraing. As dèidh dhi tilleadh a Shan Francisco ann an 1878, lean e i gu Aimearaga ann an 1879, a' dol taobh Eabhraig Nuaidh agus Monterey gu San Francisco. Bha an turas sin dona airson a shlàinte, agus bha e grunnan uairean faisg air a bhàs. Anns a' Chèitean 1880 phòs Stevenson Vandergrift agus anns an Lùnasdal dhen bhliadhna thill iad gu Breatainn.
Eadar 1880 agus 1887 bha Stevenson an tòir air aimsir a bhiodh freagarrach air a dhroch shlàinte, a' cur seachad na geamhraidhean ann an Alba agus Sasainn agus na samhraidhean anns a' Fhraing. Bhon Iuchar 1888, bha e a' seòladh a' Chuan Shèimh, a' cur seachad cuid mhòr den àm aige ann an diofar eileanan, m.e. Hawaii, Gilbert Islands, Tahiti, Sealan Nuadh agus Samoa. Ann an 1890, cheannaich e 400 acair ann an Upolu, Samoa, agus bha e a' fuireach anns a' bhaile Vailima ann. Fhuair e ainm Samoa Tusitala agus chaidh e an sàs anns a' phoileataigs ionadail. Chaochail e anns an Dùbhlachd 1894, aois dà fhichead 's a dhà.
Sgrìobhaidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Bha Stevenson a' sgrìobhadh sgeulachdan mu thràth nuair a bha e na ghille, agus nochd a' chiad fhoillsechadh aige, The Pentland Rising: a Page of History, 1666, an clò nuair a bha e 16 bliadhna a dh'aois (dh'fhoillsich athair an leabhran). B' e a' chiad rud air do fhuair e airgead an aiste Roads, agus ann an 1868, sgrìobh e a chiad leabhar, An Inland Voyage. 'S e sin leabhar mu dheidhinn siubhail ann an curach Innseanach a rinn e anns an Fhraing agus a' Bheilg dà bhliadhna roimhe sin.
Sgrìobh Stevenson air a' choisechad aige anns an Fhraing anns an leabhar Travels with a Donkey in the Cévennes (1879), agus air na siùbhlaichean a rinn e ann an Aimearaga, far an robh e a' leantainn a bhean ri teachd, Fanny Vandegrift Osbourne, ann an The Amateur Emigrant (tiotal buileach: The Amateur Emigrant from the Clyde to Sandy Hook, air a sgriobhadh ann an 1879-80, ach air fhoillseachadh ann an 1895, aon bhliadhna an dèidh a bhàs), Across the Plains (1892) agus The Silverado Squatters (1883, mu dheidhinn siùbhlaichean mìos nam pòg aca).
An dèidh do Stevenson tilleadh dhan Roinn-Eòrpa, sgrìobh e na sgeulan a b' fheàrr aige: chaidh Treasure Island, a' chiad nobhail gu math ainmeil aige, a dh'foillseachadh ann an 1881-82 ann an iris cloinne agus ann an 1883 mar leabhar; Kidnapped, far an robh e a' sgrìobhadh mu dheidhinn àm Murt na h-Apainn, ann an 1886; Strange Case of Dr Jekyll and Mr Hyde, sgeulachd cho soirbheachail gum do dh'fhàs ainm a ghaisgeach pàirt a' chànain, ann an 1886 cuideachd; no cruinneachadh sgeulachdan goirid The Merry Men and Other Tales and Fables ann an 1887. A bharrachd air sin bha e a' sgrìobhadh bàrdachd: dh'fhoillseachadh, Underwoods, cruinneachadh dàin ann an A' Bheurla Ghallda, ann an 1887.
Thòsich e cuideachd The Master of Ballantrae aig an àm sin, ach cha do chuir e gu crìoch e ach nuair a bha e a' seòladh timcheall a' Chuain Shèimh. Ann an Samoa, sgrìobh e m.e. Catriona, a bha a' leantainn Kidnapped, no Island Nights' Entertainments, an dà chuid air am foillseachadh ann an 1893. Aig àm a bhàis, bha e ag obair air an nobhail Weir of Hermiston.
Dìleab[deasaich | deasaich an tùs]
Anns a' chiad leth den 20mh linn cha robh e còrd gu math ris na luchd-sgrùdaidh, ach tha e measail a-rithist an-diugh, agus bha mòr-chòrdte am measg nan leughadairean rè an ama. Tha e an 25mh sgrìobhadair eadar-dhealaichte anns an t-saoghal, roimhe Charles Dickens no Edgar Allan Poe.
Ceanglaichean eile[deasaich | deasaich an tùs]


text:
Corinto
' S e baile beag ann an Cauca, Coloimbia,[1] a th'ann Corinto. Tha e suidhichte aig astar dhe 118km bho Phopayán (prìomh-bhaile na roinne) agus dhe 53km bho Chali, ann an sgìre ris an canar an Sliabh Meadhanach (Spàinntis: La Cordillera central) ann na na h-Andes. ‘S e baile le cliomaid teth a th’ann le teodhachd meadhanach dhe 24˚, rè na bliadhna, ged a tha teodhachd dhe 13˚ faisge air a’ bhaile. Chaidh am baile a steidheachadh ann an 1867.
Susbaint
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha 28,310 nan tàmh anns a' bhaile, tha a'mhòr-chuid, 16,157 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile.[2] Tha fearrann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[3] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail. Le sin, 's e pàtran àireimh-sluaigh traidiseanta a th'ann.
Taobh chinnidh, ' s e daoine Afraganach agus Tùsanach a th'ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an Corinto (is mòran dhuibh mestizos). ‘S e Tùsanaich a th’ann an 44.2% agus tha 27.9% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. ' S urrainn dhan 83.1% dhe na daoine ann an Corinto leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 15.9% dhe na dachannan.[4]
Ainneart[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh coslach fhir às An Spàinn a lorg ann an Corinto air 22 an Lùnasdal 2013. Chaidh Sergio Muñiz Brioso, a bha 28 bliadhna a dh'aois, a thoirt am brùid as t-samhradh san aon bhliadhna.[5]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Corinto. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,[6] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
José María Obando (1795 - 1861): Ceann-suidhe na dùthcha eadar 1831 agus 1832.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Figearan Oifis a' Chunntas-sluaigh
- ↑ Cololmbia Virtual
- ↑ Bileag fhiosrachaidh DANE
- ↑ El Periódico de Catalunya
- ↑ Country Studies: Colombia


text:
Cosnadh do dhaoine òga
30 An Lùnasdal 2013 Ùraichte aig Ùraichte aig
Tha oidhirp air a bhith a' dol fad na seachdain seo daoine òga a bhrosnachadh gus ceàrd air choireigin a thoirt a-mach.
Tha an sgeama, air a bheil an t-ainm "Making Young People Your Business" ag amas air tuilleadh òigridh fhaighinn a-steach dha na ciùird thraidiseanta.
Anns na h-Eileanan Siar, tha grunn chompanaidhean air cothroman cosnaidh a thoirt do dh'òigridh eadar 16 agus 24 ri linn taic-airgid bhon Riaghaltas agus bho Chomhairle nan Eilean Siar.


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Òrain bhon t-sreath "Talla a' Bhaile", prògraman a chaidh a chraoladh air telebhisean sa bhliadhna 1992.
Tha cluicheadair Adobe Flash agus Javascript a dhìth airson a' bhidio a th' air an duilleag seo a chluich. Thoir a-nuas an cluicheadair Adobe Flash.
Dougie MacIlleathain - Talla a' Bhaile, 1992
Copyright © 2015 BBC. Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
Ceàrn (Matamataig)
Far an tig dà loidhne nan coinneamh, canar ceàrn ris a' bheàirn eatarra, agus gob a' cheàirn ris a' cheann chumanta aig an dà loidhne. Aig an aon àm, tha ceàrn a' ciallachadh tomhas na beàirn - mar as caoile a' bheàrn eadar an dà loidhne 's ann as lugha an ceàrn. Ach tha bun-bheachd tomhas a' cheàirn a' buntainn ri cùrsa na dara loidhne an coimeas ri cùrsa na loidhne eile. Faodar a ràdh gur ann an ceàrn na th' ann de chuartachadh mu ghob a' cheàirn, a' phuing-thionndaidh, a chuireas an dara loidhne air muin na loidhne eile.
'S e an cleachdach ann am matamataig, ceàrnan a riochdachadh ann an co-aontar le litrichean beaga aibidil na Greugais (gu h-àraidh: a, B, Z, n, θ, E, φ agus ψ).
Susbaint
Tomhas Cheàrnan[deasaich | deasaich an tùs]
Raidiannan[deasaich | deasaich an tùs]
Airson cheàrnan a thomhas feumaidh dòigh a bhith ann airson àireamh a chur air a mheud. 'S ann a tha an ceàrn as lugha far a bheil an dà loidhne nan suidhe air muin a' chèile gun bheàrn sam bith eatarra. Mar a thèid an ceàrn am meud, tionndaidh an dara loidhne mun ghob a' cheàirn agus 's e an ceàrn as mò a bhios ann far a bheil an da loidhne nan suidhe air a' chèile a-rithist ach a-nis 's i a' bheàrn eatarra an rèidhleach gu lèir mun timcheall.
Smaoinich a-nis air puing B air an loidhne a tha a' cuartachadh gob a' cheàirn A. Bidh a' phuing seo a' dèanamh dealbh de dh' arc cearcaill mar a tha an ceàrn a' fàs nas mò. Ri linn seo, faodaidh sinn faid an arc seo a chleachdadh airson àireamh a chur air ceàrn. Ma tha B an astar r bho ghob a' cheàirn A, 's e 2πr, an cearcall-thomhas, a th' ann an tomhas a' cheàirn as mò.
Tha faid arc an urra ris an astar r. Ri linn seo, 's ann as feumail an co-mheas , far a bheil s na faid arc. Canar raidian ris a' cho-mheas seo agus 's e àireamh de radii a' chearcaill a th' anns an fhaid arc. Mar eisimpleir, 's e 2π raidiannan a th' ann an cuairt iomlan (2π radii cearcaill sam bith) agus 's e π raidiannan a th’ ann an leth-chuairt.
Puingean arc[deasaich | deasaich an tùs]
Tha dòigh eile ann airson cheàrnan a thomhas. San dòigh seo tha ceàrn ceart (cairteal-chuairt) air a roinn nan 90 earrainn co-ionnan. Canar puingean riutha, no gu bhith foirmeil "puingean arc", agus thèid a sgrìobhadh le cearcall beag os-sgrìobhaidh (°). Tha 360° ann an cuairt iomlan, agus tha mu thuaiream 57.3° ann an raidian. Tha puingean arc cumanta ann an geoimeatras sìmplidh, reul-eòlas agus co-chomharran an Domhain.
Tha a' phuing air a fo-roinn nan 60 mionaid. Uaireannan canar mionaid arc no arc-mhionaid oirre. Thèid a sgrìobhadh le prìomh singilte ('). Mar eisimpleir: 3°30' = 3.5°.
Tha an arc-mhionaid air a roinn nan 60 diog, no diog arc, no arc-dhiog. Thèid diogan an sgrìobhadh le prìomh dùbailte ("). Mar eisimpleir: 3°7'30" = 3°7.5' = 3.125°.
Ceàrnan dearbhte agus àicheil[deasaich | deasaich an tùs]
Ann am matamataig 's e an cleachdach ceàrnan a thomhas gu tuathal. 'S mar sin, tha ceàrn àicheil air a thomhas gu deasail. Mar as cumanta, air a' phlàna Chartesach, tha ceàrnan air an tomhas bhon axis-x. 'S e -30° a th' anns a' cheàrn a th' air a thomhas gu deasail bhon axis-x, ach 's e an ceàrn seo cuideachd 330° air a thomhas gu tuathal bhon axis-x – 's e sin 360° - 30°.
Ann an spàs trì-sheallach, chan eil làn-sheagh aig na tha deasail no tuathal. Ri linn seo, tha ceàrnan air an ainmeachadh dearbhte no àicheil a-rèir 's mar a thèid an tomhas gu tuathal no gu deasail mun aiseal tro ghob a' cheàrn agus i ingearach ri plàna a' cheàirn.
Ainmean Cheàrnan[deasaich | deasaich an tùs]
Cuid de dh' fheartan cheàrnan[deasaich | deasaich an tùs]
- Ma tha dà loidhne nan trasnadh, tha na ceàrnan mu choinneamh co-ionnan.
- Ma tha dà loidhne co-shìnte agus air an trasnadh le loidhne eile, tha na ceàrnan mu seach co-ionnan.
- Ma tha dà loidhne co-shìnte agus air an trasnadh le loidhne eile, tha na ceàrnan co-fhreagarrach co-ionnan.
- Tha an ceàrn a-muigh agus an ceàrn a-staigh co-leasachail – ’s e 180° an suim aca.
Cùrsa-ceàrna[deasaich | deasaich an tùs]
Ann am maraireachd, tha e cumanta cùrsa a thomhas bhon àirde tuath ach tha ceàrnan air an tomhas gu deasail. 'S e 90° a th' ann an àird an ear agus 270° a th' ann an àird an iar. 'S e an cleachdach cuideachd cùrsaichean-ceàrna a sgrìobhadh le trì figearan agus neoni a chur ro cheàrn nas lugha na 100°. San dòigh seo, sgrìobhar 090° an àite 90°. Ma tha bàta air cùrsa 022°30', tha i a' seòladh an ear-thuath 's a bhith tuath.
Thoir an aire cuideachd nam b' e 120° cùrsa-ceàrna a' phuing A bhon phuing B, b' e 120° + 180° = 300° cùrsa-ceàrna B bho A – cuiribh 180° ris, ach thoiribh air falbh 360° ma tha an cùrsa-ceàrna nas mò na sin.


text:
An eitici noch tic o arrsaidecht noch lenus comtraothad na mball ndaingen ndluith, tuic gurub mar so ata isna dainibh arrsaidhi, & isna dainibh fuara cumtraotha , & isna dainibh tirma, & a lucht lenna duib, & i ndainibh oga; gurub bec nach fognunn mil & baindi doib: gidh edh adeir Galen, co ndein an mil olc mor doib isin eitici doniter o arrsaidhecht.
p.112Oir adubuirt se co facaidh se fein senoir do bi cet bliadain na bethaid, & is e biadh is mo dogeibed se: baindi gabuir, & uair ánd do caithed se becan aráin, & uair ele do cuirid mil trit, & do berbad é, & aran, no smera, no minntus.


text:
Alacant
'S e baile mòr agus port cudromach air oirthir an ear na Spàinne a th’ ann an Alacant (Catalanais, IPA: ala'kant), neo Alicante[1] (Spàinntis: IPA: ali'kante). Chaidh a stèidheachadh mu 324 ro Chrìosd. Tha Alacant suidhichte air a’ Mhuir Meadheanach, aig dìreach 1m os cionn ìre na mara,[2] eadar na h-aibhnichean Seco agus Rambuchar.[3] Tha Alacant 362km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na Spàinne, agus 394km bho Bharcelona.[4]
Tha 334,418 daoine a’ fuireach ann an Alacant,[5] an darna baile as motha anns a' Cho-chomann València agus an 13mh baile anns an Spàinn.[6] A bharrachd air sin, 's e prìomh-bhaile na Roinne Alacant a th’ ann an Alacant cuideachd.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Caloforte, An Eadailt
- Wenzhou, Sìona
- Nice,[7] An Fhraing
- León, Niocaragua
- Herzliya, Iosrael
- Orane, Aildiria
- Toyooka, An t-Seapan
- Riga, An Laitbhe
- Matanzas, Cùba
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Mongabay
- ↑ Viajar en Familia
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Cunntas-sluaigh na Spàinne
- ↑ Bailtean na Cruinne
- ↑ Annuaire de France


text:
Naidheachdan Pinc
'S e làrach-lìn a th' ann an Naidheachdan Pinc a bhios a' foillseachadh naidheachadan LCDT (Leasbach, Co-ghnèitheach, Dà-ghnèitheach & Tar-ghnèitheach) bho air feadh an t-saoghal. Chaidh an làrach-lìn a chruthachadh 14mh Màrt 2008 le Crìstean MacMhìcheil, oileanach a' dèanamh Ceum BA ann an Gàidhlig 's Iomall a' Chuain Siar aig Sabhal Mòr Ostaig. Chaidh Naidheachdan Pinc a chruthachadh a' cleachdadh Wordpress, bathar-bog air loidhne a bhios a' toirt cothrom ri dhaoine làraichean-lìn agus blògaichean a chruthachadh. Air 01d Dàmhair 2008 chaidh Naidheachdan Pinc a ghluasad bho Wordpress gu Squarespace agus dhan làrach-lìn ùr www.NaidheachdanPinc.co.uk.
Amasan[deasaich | deasaich an tùs]
'S e amas Naidheachdan Pinc naidheachdan LCDT bhon air feadh an t-saogahl fhoillseachadh gu tur tro mheadhan na Gàidhlig.
Sgrìobhadairean[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Crìstean MacMhìcheil na neach-deasachaidh agus sgrìobhadair agus e ficheachd bliadhna a dh’aois, co-sheòrsach (gay) agus na oileanach aig Sabhal Mòr Ostaig a’ dèanamh Ceum BA ann an Gàidhlig ’s Iomall a’ Chuain Siar. Tha e ag ionnsachadh na Gaeilge.
Tha Eli Dhòmhnallach na sgrìobhadair agus i na maighistir-lìn aig Companaidh nan Iasad Oileanach. Tha i a’ fuireach ann an Glaschu leis a' chat reamhar aice.
Tha Alasdair Justice na sgrìobhadair agus e ag ionnsachadh na Gàidhlig. Tha e a' fuireach ann an California anns na Stàitean Aonaichte.


text:
Bosna agus Hearsagobhana
Is e dùthaich ann an earra-dheas na h-Eòrpa a tha ann am Bosna agus Hearsagobhana[1][2], Bosnia-Herzegovina[3], neo Bosnia and Herzegovina,[4] (ainm goirid: BiH/БиX). Tha crìochan aice san ear-thuath le Croàisia, san ear leis an t-Sèirb agus leis a' Mhonadh Neagrach ‘sa deas.
Eadar 1918 is 1992 bha Bosna agus Hearsagobhana pàirt den Socialist Federal Republic of Yugoslavia. An dèidh 1992 dh’fhàg iad Yugoslavia, ach an toiseach bha cogadh ann eadar 1992 is 1995 anns an dùthaich fhèin.
An-diugh tha trì sgìrean ann: Sgìre Brčko, Federation Bosna agus Hearsagobhana agus Poblachd Srpska. Tha muinntir na dùthcha a’ buntainn do trì buidheann le dualchas eadar-dhealaichte: Bosnaich, Sèirbich agus Cròthaisich. Is e sin as adhbhar gu bheil triùir ceann-suidhe anns a’ phàrlamaid.
Tha Sarajevo na phrìomh-bhaile.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- Duilleag oifigeil riaghaltas Bosna agus Hearsagobhana
- Duilleag oifigeil den Àrd-riochdaire
- B&H Ionad Turasachd
- Ionad Turasachd Co-nasgadh Bosna duilleag oifigeil
Dealbhan[deasaich | deasaich an tùs]
-
-
Ferhad-Begova, aon de na 186 mosg ann an Sarajevo
-
Àrd eaglais ann an Sarajevo
-
-
Leabharlann nàiseanta ann an Sarajevo
-
-
Mosgue ann an Travnik
-


text:
Wildernis
‘S e baile beag dùthchasail air iomall George, ann an ceann a deas Afraga a Deas a th’ ann am Wildernis. Tha e suidhichte ri taobh na mara, ann am meadhan na roinne Rubha an Iar (Afrikaans: Wes-Kaap, isiXhosa: iNtshona Koloni), anns an sgìre Eden, eadar Sedgefield agus Thembalethu. Tha e 1,013km air falbh bho Johannesburg, 445km bho iKapa, 638km bho Bhloemfontein agus 1,068km bho Phretoria, prìomh-bhaile na dùthcha.[1] Tha 6,164 duine a’ fuireach anns a’ bhaile[2] agus 's e Afrikaans a th’ann a’ chiad chànain aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann am Wildernis. Chaidh am baile seo a stèidheachadh ann an 1877 le tuathanach le freumhan ann an Sasainn air an robh George Bennet.[3] Chaochail Balthazar Johannes Vorster, seann phrìomhair, an seo ann an 1983 agus P. W. Botha, seann cheann-suidhe na dùthcha ri linn Apartheid, an seo ann an 2006. Tha am baile seo ainmeil airson a chuid deagh thràighean is a phàirc nàdarra, agus le sin tha e cliùiteach taobh thurasachd.[4] A bharrachd air sin, cha mhi an teodhachd nas ìsle na 10° neo nas àirde na 22° feadh na bliadhna.


text:
An Ruis
'S e an dùthaich as motha san t-saoghal a tha san Ruis [1][2][3][4][5] neo Ruisia [6] (Beurla Russia ("Ruisia"); Ruiseis: Poccи́я, eadar-litreachadh: Rossiya neo Rossija). 'S e "An Caidreachas Ruiseanach" gu h-oifigeil (Ruiseis: Poccи́йckaя Фeдepáция, eadar-litreachadh Rossiyskaya Federatsiya no Rossijskaja Federacija).
'B e Aonadh Sobhiat an seann ainm a bha aig an dùthaich ro 1991.
'S e Ruisis an cànan oifigeil, a bhruidhneas san dùthaich air fad. Cleachdar an Aibidil Cirillach. Ach tha 27 cànanan oifigeil eile ann, tha sin a' crochadh air an roinn far a bheilear.
Tha an cuid as motha na dùthcha na laighe ann an Àisia, ach tha pàirt ann, a tha ceangailte leis an Roinn-Eòrpa.
Tha mòran aibhnichean ann an Ruis. Tha lochan mòra ann cuideachd:
Bailtean mòra[deasaich | deasaich an tùs]
Seo liosta nam bailtean as motha na Ruise:[7]
- Moscobha
- Sankt Peterburg
- Novosibirsk
- Yekaterinburg
- Nizhny Novgorod
- Samara
- Omsk
- Kazan
- Rostov na Donu
- Ufa
- Chelyabinsk
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Nikita Hruŝëv
- Iosif Stalin
- Vladimir Lenin
- Leon Trotsky
- Mikhail Gorbachev
- Mikhail Bakunin
- Lev Tolstoj
- Aleksandr Solzhenitsyn
Faic cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Dùthchannan ag SMO
- ↑ An Tuil: Anthology of 20th-century Scottish Gaelic Verse, duilleag 390.
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1871901391
- ↑ Mongabay
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]


text:
Zipa
'S e tiotal urramach airson Rìghrean tìrean mu dheas Dùthaich nam Muisca a bh'ann an Zipa. Bha an dùthaich sin suidhichte far a bheil tìr àrd torach eadar na roinnean dhe Cundinamarca agus Boyacá ann an Coloimbia an latha an-diugh. Bha am prìomh-bhaile Bacatá, (Bogotá), suidhichte anns an sgìre ris an canar Comhnardan dhe Bogotá (Spàinntis: Sábana de Bogotá).
'S e tiotal oighreachdail a bh'ann an Zipa, ach cha leanadh sin an lìn athaireil gu dlùth. Thaghadh fear-ionlaid bho am broinn an teaghlaich rìoghail aig bàs an righ, anns a' chumanntas mac piuthair mhòr an righ nach maireann, neo fiu's am fear a bha na b'aosda na esan fhèin.
Bha Tisquesusa na Zhipa nuair a ràinig a' chiad duine às an Roinn Eòrpa, an ceannsaiche Gonzalo Jiménez de Quesada.
Zipas dhe Bacatá[deasaich | deasaich an tùs]
- Meicuchuca (1450 - 1470) A' chiad Zipa dhe Bacatá,
- Saguamanchica (1470 - 1490) An darna Zipa dhe Bacatá,
- Nemequene (1490 - 1514) An treas zipa dhe Bacatá,
- Tisquesusa (1514 - 1537) An ceithreamh Zipa dhe Bacatá, bha esan os cionn an Riaghaltais nuair a ràinig na ceannsaichean Spàinnteach. Mharbh na saighdearan aig Gonzalo Jiménez de Quesada e.
- Sagipa neo Zaquezazipa (1537- an Lùnasdal 1538): Còigeamh agus fear mu dheireadh dhe na Zipa ann am Bacatá. Chaidh e a chur gu bàs la Jiménez de Quesada.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- Velandia, R. Enciclopedia Histórica de Cundinamarca. Tomo I Volumen I. Ace Editorial Didacticos & Cia.


text:
Kl.
Ceallach mac Cumasccaigh ab Fobair.
Connmach ab Cluana Muc Nois quieuit: do Cinel Echach Gall dó.
Daniel ab Glinne da Locha quieuit.
Cannan mac Dáluigh {MS folio 191rb(284b)}ab Daimlíag quieuit.
Fergus Roiss Ailitre scriba quieuit.
Cath Cille h. nDaigre re nAodh Finnliath mac Nell ri Teamrach & re Concupar mac Taidg rí Connacht .i. uiii. Id. Septembir oc Cill h. nDaigre for Aibh Nell Breg & for Laignib & for slúgh mór do Gallaibh .i. tri ced no ní as uille; coig míle do Flann mac Conaing & aen míli d'Aedh Finnliath; in quo bello ceciderunt Flann mac Conaing rí Bregh uile et Diarmaid mac Eidirsceli rí Locha Gabar et Gaill iomdha do marbadh ann & Factna mac Maeiliduin rigdomna an Fhochlai do-rocair a frithguin an catha.
Eruptio i{g}notae aquae de Monte Cualánn cum pisciculis atris ingnadh.
Rectabra mac Murchadha abb Corcaighe quieuit.
Kl.
Martan do Dartraigib Daiminnsi ab Cluana Muc Nois & Daiminnsi quieuit.
Dunlung mac Muiredhaigh rí Debulaigen moritur.
Flann mac Fercair equonimus Aird Macha moritur.
Maelciarain mac Ronain righnia Airthir hErenn fennidh foghla Gall iugulatus.{MS folio 191va(285a)}
Orgain Áird Macha o Amlaoibh gur loisccedh cona dertaighibh .x. ced eidir braid et marbadh & slatt mor archena.
Donnacan mac Cedfadha rí h. Cindsiolaigh iugulatus est dolose a socio suo.
Kl.
Suairlech ind Eidnen episcopus & ab Cluana Iraird religiosus totius Hiberniae quieuit.
Inradh Laighen la Aodh Finnliath mac Neill o Ath Cliath go Gabran.
Maelsechlainn mac Nell leithrí deisgirt Bregh interfectus est dolo ó Fulf Dubgall.
p.138
Dalach mac Muircertaigh dux Cinel Conaill a gente sua iugulatus.
Maongal episcopus Cille Dara quieuit.
Kl.
Cathalan {mac} Indrecduigh leithrí Uladh iugulatus est dolose a consilio Aodha.
Amlaib & Imar do toicchecht arisi do Ath Cliath a Albain díbh cédoibh lóng et creach mor daine .i. do Saxanaibh & do Breatnachaib do tabairt leo docum hÉrenn.
Oilill mac Dúnlaing rí Laigen a Normandis interfectus est.{MS folio 191vb(285b)}
Ailill episcopus & ab Fobair quieuit.
Kl.
Gnia princeps Daimliag et episcopus .lxxxuiii. anno aetatis suae finiuit.
Cennfaoladh h. Mochthuigern ri Caisil extenso dolore quieuit.
Feardomnach {.i. do Mughdornaibh} princeps Cluana Muc Nois quieuit.
Ardgal rex Britanorum Sratha Cluaidhe de consilio Constantin meic Cinaodha occissus.
Maoltuile h. Dunan episcopus Tulen quieuit. As é an Maoltuili-si tuc monoir cath eitir firaibh Teabtha & Gailenga & Fir Cúl ig cosnamh Tulen & ro meabadh for Gailengaibh & for Fira Cul & ro marbaid a n-ar for faithce an baile & Coindr an catha ainm an inaidh a ttuccadh o sin alle.
Mugron mac Maeilcothaigh leithrí Connacht moritur.


text:
Lùghdachadh connaidh a bharrachd ga iarraidh
- 1 An Gearran 2013
Iarraidh BP nan Eilean Siar, Aonghas Brianan MacNìll, air Riaghaltas Westminster sgeama faochaidh a' chonnaidh àrdachadh gu 7.5sg seach a 5sg a th' ann an-dràsta.
A' bruidhinn an dèidh coinneimh ann an Glaschu Diardaoin, a bha a' measadh soirbheachas an sgeama, thuirt e gun deach sealltainn gu bheil an sgeama nas saoire na bha dùil, agus mar sin gun gabhadh a leudachadh gun chosgais a bharrachd.
Tha an sgeama a' toirt lùghdachaidh air na phàigheas dràibhearan ann an sgìrean eileanach agus ann an sgìrean air Tìr Mòr a tha gam measg iomallach, ann an Cìs a' Chonnaidh, feuch cur an aghaidh mar a tha cosgais a' chonnaidh nas àirde anns na sgìrean sin.
Thuirt aithisg bho Oifis na Malairt Cothromaiche (OFT) an t-seachdain seo, gu bheil margaidh a' chonnaidh ann am Breatainn farpaiseach agus ag obrachadh mar is còir.
Tha an OFT a' dèanamh sgrùdaidh fa-leth ge-tà, air margaidh a' chonnaidh sna h-Eileanan Siar, feuch a bheil farpais gu leòr ann.


text:
Strathpuffer 24Strathpuffer24
Thathar a’ creidsinn gu bheil an Strathpuffer24 an aon rèis rothar beinne 24-uair a thèid a chumail a gheamhradh air aghaidh an t-saoghail. Ann an ceann a tuath na h-Alba tha sin a’ ciallachadh 17 uairean de dhorchadas!
Thèid an tachartas a chumail ann an coilltean faisg air Srath Pheofair, 6 mìle an iar air Inbhir Pheofharain. Tha an cùrsa 11cm a dh’fhaid agus tha e a’ gabhail a-steach an dà chuid rathaidean leathann na coille agus slighean caol tro fhearann cas agus dùbhlanach. ’S iad Strathpuffer Earr., buidheann dhealasach de luchd-rothair, a bhios ga chur air dòigh, agus tha e a’ faighinn taic bho iomadh gnìomhachas ionadail is urraidhean. Tha an rèis a’ faighinn mòr-mholadh agus tha a-nis a’ tarraing àire luchd-rothair bho air feadh an àite. Bho chionn goirid, chaidh ainmeachadh mar an tachartas as fheàrr san RA leis an deasaiche aig irisean-rothair nàiseanta. Rinn an tachartas an t-uabhas gus spòrs rothar-beinne a thoirt air adhart san sgìre.


text: Labrum anois do taisceltaib na h-eslainti so na nescoididh, oir adeir Ipocras curub tresi an teinnes ag aipiugad na nescoididh na arna h-aipiugad, & adeir Galen curub fir sin & co h-airighi da n-innurbtur an siled. Tuic co crichnuidter ní dona nescoidibh a cind .xx. la, & ni ele a cind da .xx. la & ni ele a cind tri .xx. la; oir da mbía in t-adbur is e té, & in ball a mbia is e té, crichnuidter sin a cenn .xx. la; & da mbia an t-adbur te & in ball fuar, no in t-adbur fuar & in ball te,129 crichnuidhter sin a cind da .xx. la, & da mbia in t-adbur & in ball fuar crichnuidhe sin fo cenn tri .xx. la: & dena sin do comairernh on la fa tiucfa na h-aicidi so, & bidh nís tresi, no ni is mesa, na mar dobai ár tus .i. driúch & greánd & fiabras ger . Creid co mbrisfé an nescoid a cenn da .xx. la uadha sin no a cenn tri .xx. la.


text:
An Ùig
'S e baile beag anns an Eilean Sgitheanach a th' anns an Ùig (Beurla: Uig) Tha e suidhichte aig ceann geotha fasgach Bàgh Ùige air oirthir an iar den leth-eilean Tròndairnis. Tha eadar 200 is 300 duine a' fuireach an seo.
Susbaint
Ainm-àite[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar dhen beachd gun tàinig an t-ainm bho sheann Lochlannais "vík" a tha a' ciallachadh bàgh no geodha. Nochd e ann 1654 air mapa Bhlaeu mar "Vÿg".[1] Ann an 1776 chuir Mackenzie an t-ainm "Uig" ris a' bhaile seo air a' mhapa aige[2], ainm a nochdas aig Dwelly cuideachd[3], ged nach eil esan ag ràdh cà bheil an “Uig” a tha seo. ’S e “An Ùig” a tha mar ainm oifigeil air a’ bhaile aig Ainmean-Àite na h-Alba[4]. Ach a-rèir Iain Mac an Tàilleir, ’s e "Ùige" ainm an àite seo.[5][6], “Ùig” a tha ann an Leòdhas agus ann an Colla, agus “An Ùig” ann an Siorachd Rois. “Uig” a th’ orra gu léir sa Bheurla. ’S e “ann an Ùige” a chanas muinntir an àite fhéin, agus tha iad deimhnichte gu bheil “anns an Ùig” ceàrr[7][8], ged nach eil barail cho làidir sin aca a thaobh Ùig/Ùige.
Am Baile[deasaich | deasaich an tùs]
Ruigear an Ùig air an rathad A87 bho Phort Rìgh agus Caol Loch Aillse no air an A855 a bhios a' ruith gu tuath timcheall air ceann an leth-eilean Tròndainis. Tha busaichean ionadail ann agus tha busaichean Scottish Citylink ga cheangail leis na bailtean mòra, mar Glaschu agus an Gearasdan. Tha port mara ann far a bheil aiseagan Caledonian Mac a' Bhriuthainn a' dol gu Tairbeart anns na h-Hearadh agus Loch nam Madadh ann an Uibhist a Tuath. Tha taigh-seinnse is làrach campachaidh dlùth air a' phort-aiseig agus as t-samhradh tha na cafaidhean an seo fosgailte cuideachd. Tha taigh-òsta "Uig Hotel" suas air mullach cnuic, agus tha ostail-òigridh ann cuideachd. Tha an taigh-grùide "Isle of Skye Brewery" a’ dèanamh is a’ reic leann ionadail. Ann am meadhan a‘ bhaile tha bùthan beaga is oifis a’ phuist ann. Faisg air a' bhàgh tha Uig Pottery ann, bùth far am faighear obair criadhadaireachd às an àite fhèin.
Tha dà abhainn bheag ann: River Rha bhon taobh tuath agus River Conon bho Ghleann Ùige san ear.
Timcheall air a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Gleann nan Sìthichean[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Gleann nan Sìthichean shuas an rathaid gu Baile a' Chnuic. Chithear cnocain fheurach, seann craoibhean agus uillt bheaga an seo. Thàinig ainm a' ghlinn bhon chnoc a tha coltach ri caisteal agus ris an canar Caisteal nan Sìthichean. Aig bonn na creige tha loch beag ann.
Uig Tower[deasaich | deasaich an tùs]
Mu dhà cileameatair deas air a' bhaile faisg air an A87 chithear an Uig Tower, àrd-chomharradh a tha ceangailte leis na Fuadaichean. Canar "Captain Fraser's Folly" ris cuideachd agus tha e air an liosta de na "Category B listed buildings"[9] Chaidh a thogail timcheall air 1850 le Captain Fraser gus beartas an teaghlaich a shealltainn. B' e sin an t-àite a chaidh a chleachdadh le Fraser gus màl a chruinneachadh bho na croitearan aig àm nam Fuadaichean, mar sin bha agus tha na shamhla airson an fheadhainn a bha a' fulaing aig an àm seo. An dèidh nan Fuadaichean chleachdadh an tùr mar àite-fuirich gus na 1950an. Tha e aig Uig Hotel a-nis. [10]
Dealbhan[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Mapa Bhlaeu: Blaeu Atlas of Scotland, 1654, a' tarraing 6 an Dùbhlachd 2013
- ↑ Coasts of Scotland on marine charts, 1580-1850 Leabharlann Nàiseanta na Alba, a' tarraing 6 an Dùbhlachd 2013
- ↑ Faclair Dwelly, a' tarraing 6 an Dùbhlachd 2013
- ↑ Ainmean-Àite na h-Alba - An Ùig, a' tarraing 6 an Dùbhlachd 2013
- ↑ Iain Mac an Tàilleir (2003) d. 116 a' tarraing 6 an Dùbhlachd 2013
- ↑ Place-Names of Scotland, le Iain Taylor, Birlinn, 2011, ISBN-10: 1780270054, ISBN-13: 978-1780270050
- ↑ Gilleasbuig Aotrom - air aithris leis an Sgiobair, a’ tarraing 13 an Dùbhlachd 2013
- ↑ Comhraidhean prìbheideacha, Caoimhín Ó Donnaíle le Aonghas Dubh MacNeacail à Ùige, agus le Iain Tormod MacLeòid à Stafainn, agus le Tormod MacGillÌosa à Tròndairnis
- ↑ "Uig Round Tower". Alba aosmhor. A' tarraing air 30 an t-Sultain 2013..
- ↑ Trivago, review Captain Fraser's Folly.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- An Ùig The Gazetteer for Scotland (Beurla)
- Wikivoyage Uig (Beurla)


text:
Na Slàbhaich
'S e còmhlan de nàiseantan Ind-Eòrpach a tha anns na Slàbhaich, agus Cànanan Slàbhach anns na cànanan aca. Thathar a' smaoineachadh gu bheil iad bho thùs à Roinn Eòrpa an Ear, agus anns an 6mh linn, sgaoil iad air feadh na codach mòr den Roinn Eòrpa an Ear (le Roinn Eòrpa Meadhanach an Ear san àireamh) agus na Balcain. Na b' fhadalaiche, chaidh iad cuideachd gu Siberia, Àisia Mheadhan, agus an dèidh sin, chaidh mòran dhiubh air imrich a dh'àiteachan eile, anns an Roinn Èorpa agus thar nan cuanan.
Roinnear iad gu trì buidhnean: