text:
Rufino Cuervo y Barreto
B’ e Rufino Cuervo y Barreto neach-poileataigs, fear-lagha agus neach-aithris à Coloimbia,[1] a rugadh ann an Tibiritá, Cundinamarca 28 an t-Iuchar 1801, agus a chaochail ann am Bogotá, 21 an t-Samhain 1853. Dh’ionnsaich e lagh aig a’ Cholaiste Rosario, ann am Bogotá. A bharrachd air sin, fhuair e deagh fhoghlaim aig Oilthigh Cauca cuideachd.[2] An dèidh sin thòisich e anns a’ bheatha poblach, anns a’ chiad dol a-mach mar sheirbheiseach-stàite aig Rùnaireachd a’ Mhaoineachaidh agus an uair sin mar bhall pàrlamaid agus Probhaist Bhogotá. ‘S e Rùnaire a’ Mhaoineachaidh agus tosgair ann an Eacuador a bh’ann rè a’ chinneas aig Pedro Alcántara Herrán. Bha e na thagraiche airson a’ chinneas ann an 1845, agus fhuair e an treas àite; ged nach do thaghaich am mòr-dhàil e o chionns nach robh mòr-chuid aig duine sam bith, chaidh e a roghainn mar leas ceann-suidhe, agus an Seanailear Tomás Cipriano de Mosquera mar cheann-suidhe.[3]
B’ fheudar dhàsan ceannas na Poblachd a fhaighinn eadar 14mh an Lùnasdal agus 14mh an Dùbhlachd 1847, leis gu robh an Seanailear Mosquera às an làthair. Ann an 1849 sheas e airson a’ chinneas a-rithist, fhuair e an treas àite a-rithist, ach b’ fheudar dhan Mhòr-dhail an gnothach a dheànamh a-rithist, is iad a’ taghadh eadar na triùir tagraichean a fhuair an taic na bu treasa. Chaidh tagrasan an t-Seanaileir José Hilario López (Pàrtaidh Libearalach Choloimbia), an t-seann mhinisteir Joaquín Gori agus Cuervo (an dithis sin bhon a’ Phàrtaidh Tòraidh Choloimbia) a sgrùdadh leis a’ Mhòr-dhail agus mu dheireadh thall, an dèidh fhìor dhroch chòmhstri eadar na daoine aig López agus an fheadhainn aig Cuervo (Ghèill na daoine aig Gori), chaidh López a thaghadh.
Bha e an sàs anns na pàipearan-naidheachd bho na 1820an gus an do bhàsaich e. Phòs e Dolores Urisarri, agus thug dithis dhen chuid chloinne aca pàirt anns an eachdraidh poileataigeach (Antonio Basilio Cuervo) agus cultarail (Rufino José Cuervo) na dùthcha.
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Simón Bolívar • Francisco de Paula Santander • Joaquín Mosquera • Rafael Urdaneta • Domingo Caycedo Santamaría • Jerónimo de Mendoza Galavís • José Ignacio de Márquez Barreto • Pedro Alcántara Herrán • Juan de Dios Aranzazu • Tomás Cipriano de Mosquera • Rufino Cuervo y Barreto • José Hilario López • José María Obando • José María Melo • Tomás Herrera • José de Obaldía • Manuel María Mallarino • Mariano Ospina Rodríguez • Juan José Nieto Gil • Bartolomé Calvo • Leonardo Canal González • Froilán Largacha • Manuel Murillo Toro • José María Rojas Garrido • Santos Acosta Castillo Joaquín Riascos • Santos Gutiérrez Prieto • Eustorgio Salgar • Santiago Pérez de Manosalbas • Aquileo Parra Gómez • Manuel María Ramírez Fortoul • Julián Trujillo Largacha • Rafael Núñez Moledo • Francisco Javier Zaldúa • Clímaco Calderón • José Eusebio Otálora • Ezequiel Hurtado • José María Campo Serrano • Eliseo Payán • Carlos Holguín Mallarino • Miguel Antonio Caro Tovar • Manuel Antonio Sanclemente • José Manuel Marroquín • Rafael Reyes • Diego Lemos • Jorge Holguín Jaramillo • Ramón González Valencia • Carlos E. Restrepo Restrepo • José Vicente Concha • Marco Fidel Suárez • Pedro Nel Ospina Vásquez • Miguel Abadía Méndez • Enrique Olaya Herrera • Alfonso López Pumarejo • Eduardo Santos • Darío Echandía Olaya • Alberto Lleras Camargo • Mariano Ospina Pérez • Laureano Gómez Castro • Roberto Urdaneta Arbeláez • Gustavo Rojas Pinilla • Gabriel París • Guillermo León Valencia • Carlos Lleras Restrepo • Misael Pastrana Borrero • Alfonso López Michelsen • Julio César Turbay Ayala • Belisario Betancur Cuartas • Virgilio Barco Vargas • César Gaviria Trujillo • Ernesto Samper • Carlos Lemos Simmonds • Andrés Pastrana Arango • Álvaro Uribe • Juan Manuel Santos Calderón


c: text/html

text:
Villarrica
‘S e baile ann an ceann a deas Paraguaidh a th’ ann an Villarrica. Tha e suidhichte aig 126m os cionn ìre na mara[1] anns an Roinn Guairá, 135km air falbh bho Asunción, prìomh-bhaile na dùthcha.[2] ‘S e prìomh-bhaile na roinne a th’ann agus tha 55,200 daoine a' fuireach anns a’bhaile.[3] Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1570.[4] Tha Spàinntis agus Guaranaidh gam bruidhinn anns a’ bhaile seo agus tha an t-ainm fhèin a’ ciallachadh Baile Beairteach ann an Spàinntis, bho villa (baile) agus rico/a (beairteach).[5]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- TIOTAL
- Postair mu thaghadh na comhairle ionadail, Siorrachd Inbhir Nis,1842
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_1999_116_099
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1842
- LINN
- 1840an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6482
- KEYWORDS
- Inbhir Nis
comhairle ionadail
taghaidhean
Anndra Bell
Sgoil Dr Bell
siostam madras
Postair mu thaghadh na comhairle ionadail, Siorrachd Inbhir Nis,19mh Damhair 1842. Bha còignear dhe na buill a' seasamh a-rithist agus thathas a' comhairleachadh nach bu chòir an taghadh, ri linn grunn rudan a rinn iad ceàrr, nam measg nach do leag iad cìsean nan sgoilearan ann an sgoil Dr Bell. Chaidh an sgoil seo a thogail ann an 1839-41, agus bha iad ag obrachadh siostam " Madras". B'e an siostam gu robh an luchd teagaisg a' teagasg nam balach a b' adhartaiche a bha an uairsin a' teagasg nam balach nach robh cho adhartach. Bha an Dr Anndra Bell, a stèidhich an sgoil, à Egmont, a' creidsinn glè mhòr anns an dòigh seo. Tha Leabharlann Inbhir Nis anns an togalach anns an robh an sgoil.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
2 an Cèitean
'S e 2 an Cèitean an 122mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (123mh ann am bliadhna-leum). Tha 243 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1737 - William Petty, 2nd Earl of Shelburne, Prìomh-mhinistear am Breatainn.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1519 - Leonardo Da Vinci ann an Amboise, peantair agus innleadair às an Eadailt.
- 1758 - Pàpa Beinidict XIV, ann an Cathair na Bhatacain. Pàp bho 1740 gu ruige 1758.
- 1970 - Willa Muir, sgrìobhadair agus eadar-theangaiche à Sealtainn.
- 1979 - Giulio Natta, ceimigear às an Eadailt.
- 2011 - Osama bin Laden


text:
1911
MCMXI
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 14 an Dùbhlachd - Ràinig Roald Amundsen am Mùl Deas a' chiad turas a-riamh.
- Bhuannaich Maurice Maeterlinck an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 17 am Faoilleach - George J. Stigler, ann an Seattle.Eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 6 an Gearran - Ronald Reagan, ann an Tampico (Illinois). 41mh ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte.
- 8 an Giblean - Melvin Calvin, ann an St Paul (Minnesota). Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 31 an Cèitean - Maurice Allais, ann am Paris. Eaconamaiche às An Fhraing.
- 25 an t-Ògmhios - William H. Stein, ann an Eabhraig Nuadh. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 30 an t-Ògmhios - Czesław Miłosz, ann an Šeteniai. Sgrìobhadair às a' Phòlainn.
- 5 an t-Iuchar - Georges Pompidou, ann an Cantal. Ceann-suidhe na Frainge bho 1969 gu ruige 1974.
- 19 an t-Sultain - William Golding ann an Sen Kolomm Vyghan. Sgrìobhadair às a' Chorn.
- 22 an t-Sultain -Jaroslav Seifert, ann am Pràg. Sgrìobhadair às an t-Seic.
- 26 an Dàmhair - Somhairle MacGill-Eain, ann an Ratharsair. Bàrd Gàidhleach à Alba.
- 2 an t-Samhain -Odysseas Elytis, ann an Heraklion. Sgrìobhadair às a' Ghrèig.
- 11 an Dùbhlachd -Naguib Mahfouz, ann an Cairo. Sgrìobhadair às an Èipheit.
- 13 an Dùbhlachd - Trygve Haavelmo, ann an Skedsmo. Eaconamaiche à Nirribhidh.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1 am Màrt - Jacobus Henricus van't Hoff, ann am Berlin. Ceimigear às Na Tìrean Ìsle.
- 30 am Màrt - Ellen Swallow Richards, ann an Jamaica Plain (Massachusetts). Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.


text:
Kl. Ianair .u. f. l. x. Anno Domini m.lxx.u.
Gofraigh mc. Amhlaim uel mc Raghnaill ri Atha Cliath, Cinaeth H. Con Beathadh toisiuch Ceniul Binnigh mortui sunt.
Slogadh la Tairrdelbach & la Leth Mogha i l-Leith Cuinn co torractur co h-Ath Fhirdeadh co tardsat Airgialla maidm Arda Monann for Muircertach H. m-Briain du i torcratur ile.
Donnchadh H. Canannan ri Ceniuil Conaill occisus est.
Domnall m. Murchadha ri Atha Cliath do ec do galur tri n-oidhce.
Domnall H. Caindelban do marbadh do Airgiallaib.


text:
Bonn (a' Ghearmailt)
Tha Bonn na laighe mu 20 cilemeatair deas air Köln ann an Nordrhein-Westfalen air bruach abhainn Rhein. Eadar 1949 agus 1990 bha Bonn na phrìomh-bhaile na Gearmailt an Iar. B’ e cathair oifigeil riaghaltas na Gearmailt a bha ann gu 1998, gus an do dh’imrich an riaghaltas a Bherlin ann an 1999. An uair sin thàinig mòran chompanaidhean agus ionadan eadar-nàiseanta dhan bhaile, m.e.: IUCN Environmental Law Center agus 12 ionad eile de na Dùthchannan Aonaichte.
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 11 RC, nuair a bha saighdearan Ròmanach a’ campadh air bruach na h-aibhne. Thàinig an t-ainm Bonn bho Bonna[1], facal Ceilteach a tha a' ciallachadh "grunnd tioram".
'S e àite-breith Ludwig van Beethoven, neach-ciùil ainmeil, a tha ann am Bonn. An diugh tha taigh-tasgaidh ann, far an do rugadh e.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Thog na seann Ròmanaich drochaid air an Rhein mu 10 RC faisg air àite ris an canadh Bonna.[2] Thathar dhen bheachd gur e tuineachadh nan Ceilteach a bh’ ann ro làimh is gu bheil an t-ainm a’ ciallachadh baile sa chànan aca. Chaidh daingneach Ròmanach a chruthachadh airson mu 7,000 saighdear a chumail an seo ann an 9,[3] an dèidh Cath Choille Theutoburg. Dh’ fhàs baile mu thimcheall an daingich air an robh Castra Bonnensia (Caisteal Bhonn anns an Laideann, is ‘s e àite cudromach dìona air crìoch na h-ìompaireachd a bh’ ann.[4]
‘S e làrach cràbhach ri linn Iompaireachd Theàrlaich Mhòir a bha ann am Bonn. Bha am baile am broinn nan sgìrean a bha fo bhuaidh nan easbaig-prionnsa-taghadair à Köln bhon 8mh Linn gu ruige deireadh na 13mh Linn is bha iad a’ fuireach an seo cuideachd. Mar dhìleab nan làithean spaideil sin, tha am baile làn toglaichean ann an stoidhle baroc,[5] mar eisimpleir oifisean an Oilthigh agus Lùchairt Phoppelsdorf, a bharrachd air taighean mòra bho dheireadh na 19mh Linn agus feadhainn eile ann an stoidhle art nouveau. Cha b' urrainn dhan Ath-Leasachadh càil a dhèanamh an seo leis cho làidir ‘s a bha an Eaglais Chaitligeach ann am Bonn.[6] Bha athair Ludwig van Beethoven (1770 – 1827) na organaiche fon phrionnsa-taghadair mu dheireadh ann am Bonn. [7] Anns an 19mh Linn, an dèidh mì-bhuaidh Napoléon,[8] ghabh Rìoghachd na Prùise sealbh air Bonn. [9]
Ghabh saighdearan à Canada, Sasainn agus às An Fhraing sealbh air Bonn an dèidh a chèile bho chrìoch a’ Chogaidh Mhòir gu ruige 1926. [10] Ri linn an Dàrna Cogaidh bha mu 1,000 duine, gu h-àraid Iùdhaich, nan ìobairtean nan Nàsach. Chaidh 8,000 eile a thoirt air falbh gu campaichean-bàis neo a sgapadh thall thairis. Ann an 1945 b' iad na Sasannaich a ghabh sealbh air a’ bhaile.
Chaidh Bonn a thaghadh mar phrìomh-bhaile ùr na dùthcha (an àite Frankfurt) an dèidh a’ chogaidh, oir chaidh an dùthaich a sgaradh ann an dà stàit is bha Berlin air a mhilleadh. Le sin, ‘s e prìomh-bhaile Poblachd Feadarail na Gearmailte bho 1949 gu ruige 1990, nuair a thaghadh Berlin na phrìomh-bhaile a-rithist, mar thoradh Aonadh na Gearmailte. Chaidh pàrlamaid na Gearmailt agus pàirtean den Riaghaltas a ghluasad air ais a Bherlin ann an 1999.[11]
A dh’aindeoin nach e prìomh-bhaile na dùthcha a th’ ann am Bonn nas motha, tha am baile air blas polataigeach dioplòmasach a chumail fhathast. Thathar a’ cumail gnothaichean na NA ann am Bonn, chaidh Comhairle na Roinn Eòrpa a chumail an seo ann an 1999 fad cinneas na Gearmailte air an Roinn Eòrpa. A bharrachd air sin, thachair trì co-labhairtean cudromach ann am Bonn taobh càirdeis pholataigich agus marsanta còmhla ri An t-Seapan, Canada agus na Stàitean Aonaichte.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Ludwig van Beethoven: 1770 – 1827 Ceòladair.
- Friedrich August Kekulé von Stradonitz: 1829 – 1896. Ceimigear.
- Walter Gotell: 1926 – 1997 Actair.
- Thomas de Mazière: 1954 -) Fear-poiliteags.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Àth nan Damh
- Beul Feirste
- Budapest, sgìre Budafok
- La Paz
- Opole
- Potsdam[12]
- Tel Aviv[13]
Gailearaidh[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Stefan Zimmer: Die Kelten, Mythos und Wirklichkeit, duilleag 205, Theiss Verlag ISBN 3-8062-1908-7
- ↑ Livius
- ↑ Tribus Bonn
- ↑ Deutche Welle
- ↑ Larocheusa
- ↑ World 66
- ↑ Alemania
- ↑ World66
- ↑ BB German
- ↑ Pathé
- ↑ Buzer
- ↑ Stadt Potsdam
- ↑ Riaghaltas Iosrael


text:
- TIOTAL
- Carragh-cuimhne Alasdair Chamshroin - clàr sgrìobhte
- EXTERNAL ID
- GAIRLOCHM_305
- ÀITE
- Tùrnaig
- SGÌRE
- Geàrrloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Geàrrloch
- DEIT
- 9 An Lùnastal 1952
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas Gheàrrloch
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5433
- KEYWORDS
- bàrdachd Gàidhlig
bàrdachd Ghàidhlig
carraighean-cuimhne
càirn
bàird
Dealbh-camara faisg, air a thogail an 9mh Lùnastal 1952, den chlàr-sgrìobhte air a' chàrn do bhàrd Thùrnaig, Alasdair Camshron, a tha taobh a-muigh Lios Inbhir Iùbh. Tha e ag ràdh:
"In Memory of Alexander Cameron, The Tournaig Bard, 1848-1935,
Who lived all his long, useful life on the shores of Loch Ewe, and whose Gaelic poems and songs earned for him a wide and an honoured reputation throughout the north.
Is glòrmhor obair nàduir fèin, a' ghrian ag òradh neòil nan speur, cuan 'na chòmhnard bòidheach, reidh torman sèimh aig sèist nan allt (moladh Thùrnaig)"
Bha am bàrd Gàidhlig seo ainmeil, cha b' ann a-mhàin airson a bhàrdachd, ach cuideachd air an eòlas a bh' aige air croitearachd, cuspair a thug buaidh mhòr air a bhàrdachd. Rugadh e ann an 1851ann an Inbhir Àsdal air bruaich an iar Loch Iùbh. Fhuair e bun teagaisg aig sgoil na h-Eaglaise Saoire mus do thòisich e ag obair aig O. H. MacCoinnich ann an Inbhir Iùbh (bràthair Sir K MacCoinnich à Geàrrloch), agus dh'fhuirich e ag obair an sin fad 40 bliadhna. Ghabh MacCoinnich gnothach ri foghlam a' Chamshronaich òig, a' toirt dha an cothrom foghlam ceart fhaighinn gus an robh e sgileil a' sgrìobhadh an dà chuid, Gàidhlig is Beurla.
Thàinig Camshron gu bhith na bhàrd aig an robh cliù: nochd grunn phìosan bàrdachd leis sna pàipearan aig tuath agus dh'aithris e feadhainn de a dhàin do Chomann Gàidhlig Inbhir Nis. Cha robh a bhàrdachd idir a' beantainn do chùisean poilitigeach no de dh'aoir ach 's ann mu chuspairean dùthchail a bha a rannan.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Gairloch Heritage Museum


text:
- TIOTAL
- Cunntas Caiseid - Loidhne Inbhir Pheofharain agus An Eilein Sgìtheanaich
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_PLANS_01_044
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS
- CRUTHADAIR
- The Highland Railway
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 26412
- KEYWORDS
- rathaidean iarainn
Rathad Iarainn na Gàidhealtachd
gluasadail
zoomable
Is e seo stiall de phàipear tana sgrìobhte a tha na phàirt de chunntas caiseid iomlan, far a bheil am pìos air an làimh chlì a dhìth agus far a bheil am prìomh phàirt na dhà leth, agus air a chàradh le teip. Ach tha cunntas caiseid ann airson na loidhne air fad eadar Inbhir Pheofharain agus An t-Eilean Sgìtheanach, a thuilleadh air diofar mheuran mar: Hudaman (pàirt), Dùn Deòrsa, Srath Pheofhair, Clais-uisge Inbhir Nis agus Lùban Inbhir Nis agus Fharrais.
Chan eil ceann-latha air. Tha meud 42 òirleach × 9 òirleach sa phlana


text:
26 an t-Ògmhios
'S e 26 an t-Ògmhios an 177mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (178mh ann am bliadhna-leum). Tha 188 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1908 - Salvador Allende, Neach-poileataigs às an t-Sile.
- 1909 - Còirnealair Parker, ann am Breda. Manaidsear ciùil às na Tìrean Ìsle.
- 1910 - Roy J. Plunkett, ann an New Carlisle. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 1946 - Donald Trump, ann an Eabhraig Nuadh. Fear-sheilbh às na Stàitean Aonaichte.
- 1946 - Mick Jagger, ann an Dartford. Seinnadair à Sasainn.
- 1963 - Rhoda Ghrannd, ann an Steòrnabhagh. Neach-poileataigs Albannach.
- 1981 - Jason Manford, actair telebhisean.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1830 - Seòras IV, rìgh anns an Rìoghachd Aonaichte.


text:
Phillip Seymour Hoffman
'S e cleasaiche à Eabhraig Nuadh (stàit) sna Stàitean Aonaichte a tha ann am Philip Seymour Hoffman (Fairport, 23 an t-Iuchar 1967).[1]
A Dhreuchd[deasaich | deasaich an tùs]
Fhuair e a' chiad pìos mothachail aige ann an 1990 a' cluich fear-dìona anns a' phrògram Law & Order (Lagh agus Òrdugh). Dà bhliadhna as deidh sin fhuair e pìos mòr anns am fiolm Scent of a Woman (Fàileadh de Bhoireannach) còmhla ri Al Pacino agus Chris O'Donnell. Ann an 1998 bha pàirt aige anns The Big Lebowski agus ann an 2000 chluich e an sgrùdair-ceòl Lester Bangs ann an Almost Famous. Fhuair e am pàirt as cliùitiche aige ann an 2005 a' cluich Truman Capote ann an Capote. Bha e air ainmeachadh airson Oscar airson seo.
Fiolmaichean[deasaich | deasaich an tùs]
- Scent of a Woman 1992
- My Boyfriend's Back 1993
- Money For Nothing 1993
- The Getaway 1994
- When A Man Loves A Woman 1994
- Twister 1996
- Boogie Nights 1997
- Next Stop Wonderland 1998
- The Big Lewbowski 1998
- Happiness 1998
- Patch Adams 1998
- Magnolia 1999
- The Talented Mr Ripley 1999
- Almost Famous 2000
- Red Dragon 2002
- 25th Hour 2002
- Cold Mountain 2003
- Along Came Polly 2004
- Capote 2005
- Mission Impossible III 2006


text:
Ass Wikipedia.
Ta Steatyn Unnaneysit America (Baarle: United States of America)—ny Steatyn Unnaneysit (United States), S.U.A. (U.S.A.) ny America dy cliaghtagh—ny pobblaght chonastagh vunraghtoil ta jeant seose jeh jeih steat as daeed as slyst chonastagh. Son y chooid smoo, ta'n çheer soit ayns America Hwoaie meanagh, raad dy vel hoght steatyn as daeed, chammah as y clyst chonastagh, soit eddyr y Cheayn Sheear as y Cheayn Sheealtagh. T'ee çhemmit liorish y Chanadey da'n twoaie as Meksico da'n jiass. Ta Alaska soit ayns sheear hwoaie ny mooar-rheynn as eh çhemmit liorish y Chanadey da'n shiar echey as lesh y Roosh da'n sheear harrish Mooir Bering. Ta Hawaii ny ellanragh soit 'sy Cheayn Sheealtagh Meanagh. Ta shiartanse dy hallooyn skeaylt magh mygeayrt ny Mooir Caribagh as y Cheayn Sheealtagh.
Steatyn ny Steatyn Unnaneysit[reagh | edit source]
Steatyn ny Steatyn Unnaneysit


text:
- TIOTAL
- Ceathrar bhoireannach air beulaibh càir
- EXTERNAL ID
- PC_WGORDON_002_060A
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- W Gordon
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30400
- KEYWORDS
- càraichean
Anns an dealbh seo, chithear ceathrar bhoireannach air beulaibh càir. Chan eil fhios againn far an deach an dealbh seo a thogail. Is e Wolsley Hornet a th' anns a' chàr.
Bho chlì gu deas tha: Anna Ghòrdan, Bella NicUalrig agus a màthair agus Catrìona NicCoinnich, nee Ghòrdan. 'S e màthair Catrìona a th' ann an Anna. Bha bùth-ghruagaire aig Catrìona ann an Sràid an Aonaidh, Inbhir Nis rè nan 1970an. Bha a' bhùth-chiùil, The Record Rendezvouz, ann an Sràid na h-Eaglaise, Inbhir Nis aig a bràthair, Iain Gòrdan


text:
21 an Lùnastal
'S e 21 an Lùnastal an 233mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (234mh ann am bliadhna-leum). Tha 132 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1689 - Blàr Dhùn Chailleann
- 1951 - Inbhe stàite do Hawaii.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1765 - Uilleam IV
- 1917 - Leonid Hurwicz, ann am Mosgo. Eaconamaiche às a' Phòlainn.
- 1937 - Dòmhnall Mac an Deòir, neach-poileataigs Albannach
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1617 - Ealasaid Báthory
- 1997 - Misael Pastrana Borrero, ann am Bogotá. Fear-poileataigs à Coloimbia.


text:
Herisau
‘S e baile beag air an àirde an ear-thuath na h-Eilbheis a th’ ann an Herisau. Chaidh am baile (Herinisauva aig an àm) a chlàradh airson a’ chiad turas ann an 837. Tha e suidhichte aig 804m os cionn ìre na mara[1] faisg air an Loch Gübsensee, anns an roinn (Gearmailtis: Kanton) Appenzell Ausserhroden, dìreach 55km air falbh bho Zürich, 271km bho Ghenève agus 147Km bho Bhern, prìomh-bhaile na dùthcha.[2] Tha 15,236 duine a’ fuireach anns a’ bhaile, an 69mh baile na dùthcha a-rèir àireamh-sluaigh.[3] ‘S e Gearmailtis an cànan a tha aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann an Herisau.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Johannes Baumann (1874 – 1953): Ceann-suidhe na dùthcha ann an 1938.
- Hans-Rudolf Merz (1942): Ceann-suidhe na dùthcha ann an 2009.


text:
Tiomor an Ear
‘S e dùthaich anns an dàrna leth den eilean Tiomor a tha ann an Tiomor an Ear[1] neo Timor an Ear[2][3]; ainm oifigeil: Poblachd deomocrasach Timor-Leste. Tha i 'san earra-thuath Astràilia agus mu 640 cilemeatair air falbh bho Dharwin. Tha i a’ gabhail a-steach na h-eileanan Atauro, Jaco agus Oecussi-Ambeno.
Chan eilear cinnteach an e Tiomor an Ear pàirt den Àisia a Deas[4] neo pàirt de Roinn a' Chuain Shèimh.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ United Nations


text:
19 an Cèitean
'S e 19 an Cèitean an 139mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (140mh ann am bliadhna-leum). Tha 226 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1769 - Taghadh Phàpa Clemens XIV, ann an Cathair na Bhatacain.
- 1897 - Dh'fhàg Oscar Wilde am prìosan Reading.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1881 - Mustafa Kemal Atatürk, ceann-suidhe na Tuirce.
- 1914 - Max Ferdinand Perutz, ann an Vienna. Ceimigear às An Ostair.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1536 - Chaidh Anne Boleyn, dàrna bean Rìgh Eanraig VIII Shasainn, dhì-cheannachadh ann an Lunnainn.
- 1895 - José Julián Martí Pérez, ann an Dos Ríos. Sgrìobhadair agus bàrd à Cùba.
- 1898 - William Gladstone, Prìomh-mhinistear Bhreatainn.
- 1961 - Karl Prusik, ann am Perchtoldsdorf (An Ostair Ìochdar). Sreapadair às an Ostair.
- 2011 - Garret FitzGerald, taoiseach na h-Èireann.


text:
Sgrùdadh Litreachais
Tagh earrann gus fiosrachadh fhaighinn mun bhàrdachd
Latha Chùil Lodair
- O, gur mòr mo chùis mhulaid,
- 'S mi ri caoineadh na guin atà 'm thìr;
- A Rìgh, bi làidir, 's tu 's urrainn
- Ar nàimhdean a chumail fo chìs!
- Oirnne 's làidir Diùc Uilleam,
- An rag-mhèirleach, tha guin aige dhuinn;
- B' e siud salchar nan sgeallag
- Tighinn an uachdar air chruithneachd an fhuinn.
- Mo chreach, Teàrlach Ruadh bòidheach
- Bhith fo bhinn aig Rìgh Deòrsa nam biast –
- B' e siud dìteadh na còrach,
- An Fhìrinn 's a beòil foidhpe sìos;
- Ach, a Rìgh, mas e 's deòin leat,
- Cuir an rìoghachd air seòl a chaidh dhinn,
- Cuir Rìgh dligheach na còrach
- Ri linn na tha beò os ar cinn.
- Mo chreach, armailt nam breacan
- Bhith air sgaoileadh 's air sgapadh 's gach àit'
- Aig fìor bhalgairean Shasainn,
- Nach do ghnàthaich bonn ceartais nan dàil;
- Ged a bhuannaich iad batal,
- Cha b' ann dan cruadal no 'n tapadh a bha
- Ach gaoth an iar agus frasan
- Thighinn a nìos oirnn bhàrr machair nan Gall.
- Is truagh nach robh sinn an Sasann,
- Gun bhith cho teann air ar dachaigh 's a bha,
- 'S cha do sgaoil sinn cho aithghearr –
- Bhiodh ar dìcheall ri seasamh na b' fheàrr;
- Ach 's droch dhraoidheachd is dreachdan
- Rinneadh dhuinne mun deachas nan dàil:
- Air na frìthean eòlach do sgap sinn,
- 'S bu mhì-chòmhdhail gun d' fhairtlich iad oirnn.
- Mo chreach mhòr! Na cuirp ghlè-gheal
- Tha nan laigh' air na slèibhtean ud thall,
- Gun chiste, gun lèintean,
- Gun adhlacadh fhèin anns na tuill;
- Chuid tha beò dhiubh 'n dèidh sgaoileadh
- 'S iad gam fògair le gaothan thar tuinn –
- Fhuair na Chuigs an toil fèin dinn,
- 'S cha chan iad ach 'reubaltaich' rinn.
- Fhuair na Goill sinn fon casan –
- 'S mòr an nàire 's am masladh siud leinn,
- An dèidh ar dùthaich 's ar n-àite
- A spùilleadh 's gun bhlàths againn ann;
- Caisteal Dhùinidh 'n dèidh a losgadh,
- 'S e na làraich lom, thostach gun mhiadh;
- Gum b' e 'n caochladh goirt e
- Gun do chaill sinn gach sochair a b' fhiach.
- Cha do shaoil leam, lem shùilean,
- Gum faicinn gach cùis mar a tha,
- Mar spùtadh nam Faoilleach
- 'N am na luibhean a sgaoileadh air blàr;
- Thug a' chuibhle car tionndaidh
- 'S tha iomadh fear gu h-aimcheart an càs –
- A Rìgh, seall le do choibhneas
- Air na fir th' aig na nàimhdean an sàs!
- Is mòr eucoir 'n luchd-òrduigh
- An fhuil ud a dhòrtadh le foill;
- Mo sheachd mallachd air Mhorair Deòrsa –
- Fhuair e 'n là ud air ordugh dha fèin;
- Bha 'n dà chuid air a mheòirean:
- Mar an gìogan gun tròcair le foill,
- Mheall e sinne le chomhradh,
- 'S gun robh ar barail ro mhòr air ra linn.
- Ach fhad 's as beò sinn rar latha,
- Bidh sinn caoidh na ceathairn' chaidh dhinn,
- Na fir threubhach bha sgairteil,
- Dhèanadh teugmhail le claidheamh 's le sgiath;
- Mur biodh siantan nar n-aghaidh,
- Bha sinn sìos air ar n-adhart gu dian,
- 'S bhiodh luchd-Beurla nan laighe
- Tòn air cheann – b' e siud m' aighear 's mo mhiann.
- Och nan och, 's mì fo sprochd
- 'S mì an dràsta ri h-osnaich leam fhìn,
- Ag amharc feachd an dubh-Rosaich
- 'G itheadh feur agus cruithneachd an fhuinn;
- Rothaich iargalt' is Cataich
- Tighinn a nall oirnn le luchd chasag is lann,
- Iad mar mhial-choin air acras
- Siubhal chrìochan, chàrn, chlach agus bheann.
- Mo chreach, tìr air an tàinig,
- Rinn sibh nis clàr rèidh dhith cho lom,
- Gun choirce gun ghnàiseach,
- Gun sìol taght' ann am fàsach no 'm fonn;
- Prìs na circ' air an spàrdan,
- Gu ruige na spàinean thoirt uainn,
- Ach sgrios na craoibhe fa blàth dhuibh,
- Air a crìonadh fa bàrr gus a bonn.
- Tha ar cinn fon a' choille,
- 'S èiginn beanntan is gleanntan thoirt oirnn,
- Sinn gun sùgradh, gun mhacnas,
- Gun èibhneas, gun aiteas, gun cheòl;
- Air bheag bìdh no teine
- Air na stùcan air 'n laigheadh an ceò,
- Sinn mar Chomhachaig eile
- Ag èisteachd ri deireas gach lò.
Latha Chùil Lodair
Tagh earrann gus fiosrachadh fhaighinn mun bhàrdachd


text:
- TIOTAL
- An dara duilleag de litir gu Mgr. MacDhùghaill
- EXTERNAL ID
- Z_GB1741_R31_4_02
- ÀITE
- Armadal
- SGÌRE
- Tunga agus Fàrr
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Fàrr
- DEIT
- 24 An Lùnastal 1899
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn Ghallaibh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6259
- KEYWORDS
- Fear-Sgrùdaidh nan Dèirceach
Taigh Armadail
An Clachan
Mgr MacDhùghaill
A' Bhean-uasal NicAoidh
An dara duilleag de litir bho Fhear-Sgrùdaidh nan Dèirceach gu Mgr. MacDhùghaill.
Tha am fear-sgrùdaidh ag innse gun robh Seonag NicAoidh ag iarraidh tè a bhiodh ga frithealadh. An turas mu dheireadh a thadhail e oirre, cha robh i a-staigh, agus nuair a fhuair na nàbaidhean i, cha robh i ag iarraidh dad ach boinne fìon.
Turas roimhe sin, thachair i ris aig an doras, an dèidh dhi cur ga iarraidh ann an cabhaig, 's gun a dhìth oirre ach plaide.


text:
A' chiad chruinne Gàidhlig ga sgaoileadh
18 Giblean 2012
Aig fìor thoiseach 2012 sgaoil Stòrlann 560 cruinne gu sgoiltean-àraich, bun-sgoiltean agus àrd-sgoiltean air feadh Alba.
B’ e an t-amas gum biodh fear anns a h-uile sgoil-àraich agus clas Gàidhlig bun-sgoile, agus feadhainn ann an àrd-sgoiltean a bha a’ teagasg chuspairean tro mheadhan na Gàidhlig.
A dh’aindeoin teicneòlas an latha an-diugh, ’s e fhathast goireas air leth feumail a th’ ann an cruinne gus clann a chuideachadh gus an saoghal sa bheil iad beò fhaicinn agus a thuigsinn.
Gabhaidh a chur gu feum anns gach cuspair cha mhòr a thèid a làimhseachadh ann an CfE, agus tha tidsearan air fàilte chridheil a chur air.
Bha oifigearan Stòrlann thall ann am Beul Feirste gus co-obrachadh air a’ ghoireas shònraichte Mar a chuala mise e a chur air bhonn.
B’ ann an uair sin a chunnaic iad cruinne Gaeilge, agus fhuair iad fiosrachadh mun chompanaidh Spàinnteach, Nova Rico, a rinn e.
Tha Nova Rico air a bhith a’ dèanamh chruinnean o 1955 agus tha an teacsa cartografaigeach aca air a dhol gu còrr is 30 cànan.
Tha an dàta poilitigeach agus cruinn-eòlais air ùrachadh gu cunbhalach. ’S ann de PVC a tha an cruinne seach pàipear mar a bha seann chruinnean.
Bidh an cartografaidh ga phriontadh OFFSET ann an dà leth air siotaichean PVC; thèid na siotaichean tro phròiseas dèanamh-falamhachd gus dà leth-chruinne a dhèanamh; an uair sin thèid tàthadh-dealanach a dhèanamh orra air loidhne a’ Chrios-mheadhain. ’S e pròiseas speisealaichte a tha seo a nì cruinne fìor cheart.
Nuair a chuir sinn Atlas Sgoile Oxford a-mach ann an 2010, bha sinn a’ togail air obair a chaidh a dhèanamh roimhe le Map-balla an t-Saoghail agus Map Alba.
Tha an-còmhnaidh ceistean timcheall air ainmean-àite Gàidhlig, ach dh’ullaich sinn prionnsapalan airson ar stiùireadh tron obair eadar-theangachaidh air an Atlas. (Chì sibh na prionnsapalan seo aig http://www.storlann.co.uk/goireasan/atlas-na-sgoile.html.)
Mar sin, bha an obair eadar-theangachaidh dèante gu ìre mhòir agus lùghdaich seo an obair a bha an cois na cruinne. Bha sampall againn deiseil airson a chur air bhog aig an Alltan san Dàmhair 2011.
Tha an cruinne deireannach nas motha na am fear a chaidh a thaisbeanadh an sin. ’S e fear 30cm a chaidh a sgaoileadh.
Tha sinne aig Stòrlann toilichte a bhith a’ cur taic ris an obair ionmholta a tha a’ dol air adhart ann am foghlam tro mheadhan na Gàidhlig, agus ri prìomh amas Bòrd na Gàidhlig, gun tèid àireamh luchd-labhairt is luchd-cleachdaidh na Gàidhlig a mheudachadh.


text:
- TIOTAL
- Srannda, Ceann a Deas na Hearadh
- EXTERNAL ID
- QZP99_94130_07_07
- ÀITE
- Srannda
- SGÌRE
- Na Hearadh
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Na Hearadh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38706
- KEYWORDS
- taighean
eileanan
clò
toglaichean
bailtean
Chithear taigh-dubh ann an Srannda anns na Hearadh anns an dealbh seo. Tha Srannda na bhaile beag ann an ceann a deas na Hearadh. Bha e uair na thuathanas ach chaidh croitean a dhèanamh dheth anns na 1830an agus bha 57 teaghlaichean a' fuireach ann ann an 1841. Mhothaich Ban-iarla an Dùn Mhòir dha na sàr-sgilean figheadaireachd a bha aig dithis pheathraichean à Srannda agus thòisich gnìomhachas a' Chlò Mhòir (Clò na Hearadh) mar thoradh air a seo. Chum Srannda a' fàs mar thoradh air iasgach cuideachd
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
- TIOTAL
- Taigh agus seada le mullach le cumadh bàta air Eilean Eige
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0695
- ÀITE
- Isle of Eigg
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Na h-Eileanan Beaga
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 41644
- KEYWORDS
- bàtaichean
taighean
seadaichean
togallaichean
mullaich
mullach tughaidh
Eisimpleir de thaigh-tughaidh an àiteigin air taobh siar na h-Alba. Cha bhiodh similearan air taighean-tughaidh na bu shine ach tha air an taigh seo. Chaidh mullach an t-seada a tha air taobh an taighe seo a dhèanamh le seann bhàta. 'S dòcha nach robh am bàta seo sàbhailte airson a cur gu muir ach nach robh i cho dona gu leòr airson a' cur à feum buileach.
Rugadh, Màiri Ethel Muir Donaldson, ann an 1876 agus thàinig i chun na Gàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i mun cuairt ceann a tuath agus taobh an iar na Gàidhealtachd, a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. B' e Àird nam Murchan fear dhe na h-àiteachan a b' fheàrr leatha agus b' ann a nsin a rinn i a dachaigh, ann an Sanna, ann an 1927.
Eadar 1912 agus 1949 rinn i iomadach leabhar air eachdraidh sòisealta agus cleachdaidhean an t-sluaigh ann an ceann a tuath agus taobh an iar na Gàidhealtachd. 'S iad 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' an dà leabhar as ainmeile a rinn i agus tha a dealbhan fhèin anns na leabhraichean sin. Dh'eug i ann an dachaigh-cùraim ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tiodhlacadh anns an Òban.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- HR 35 'Urquhart Castle' air trèana luchd-siubhail a' tighinn dlùth air Sranlaidh
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_248
- ÀITE
- Stanlaidh
- SGÌRE
- Peairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28275
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
HR 35 'Urquhart Castle' air trèana luchd-siubhail a' tighinn dlùth air Stanlaidh. Tha a' chiad choidse bh stoc Rèile Bhreatainn a Tuath agus 's e 'Pullman' le Rèile Chaledonia a th'anns an treas fear.
B' e aon den dà einnsean mu dheireadh chaidh a thogail a rèir dealbhachadh tùsail Phàdraig Druiminn de locomotaibh luath luchd=siubhail 4-6-0 clas 'Castle' aig Rèile na Gàidhealtachd a bh' ann an HR 35. Chaidh a togail le Companaidh Locomotaibhean Ceann a Tuath Bhreatainn ann an 1910; deich bliadhna an dèidh dhaibh a' chiad baidse fhaighinn. An dèidh a' bhuidhneachaidh b' e LMS 14686 a bh' oirre agus lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis san Iuchar 1946.


text:
- TIOTAL
- Sealladh de Thaigh Baile Inbhir Nis bho Shràid na Drochaid
- EXTERNAL ID
- HC_MISC_IMAGES_024
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1990an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 13560
- KEYWORDS
- talla baile
tallaicchean baile
sràidean
Tha Taigh Baile Inbhir Nis suidhichte air oisean Sràid a' Chaisteil agus Sràid na Drochaid. Bha e air a dheilbh le na h-ailtirean Matthews agus Lawrie an àite togalach na bu tràithe agus chaidh a thogail eadar 1878 agus 1882 de ghainmh-chlach ionadail. Tha mòran dheilbh de dhaoine eachdraidheil ionadail crochte air na ballachan. B' ann san togalach seo a bha coinneamh eachdraidheil Caibineit Bhreatainn anns an t-Sultain 1921. B' e seo an aon choinneamh dhen Phàrlamaid a chaidh a chumail taobh am muigh Lunnainn riamh.
Tha Taigh a' Bhaile gu math eadar-dhealaichte bho na togalaichean cancrait a tha ri thaobh.Chaidh mòran de Sràid na Drochaid ath-thogail aig deireadh na 1950an agus toiseach na 1960an. Am measg nan leasachaidhean chaidh seann Dhrochaid-chrochte Nis a leagail agus chaidh structair concrait a thogail na h-àite. Chaidh na togalaichean air taobh deas na sràide a leagail cuideachd agus chaidh an rathad a leudachadh mus deach togalaichean ùra concrait a thogail. Chaidh mòran de na togalaichean air taobh tuath na sràide a leagail nas fhaide air adhart anns na 1960an airson àite a dhèanamh dha prìomh-oifis Bòrd Leasachaidh na Gàidhealtach 's nan Eilean (HIDB).


text:
Bun Ilidh
Is e baile ann an Cataibh an Ear a tha ann am Bun Ilidh[1] (Beurla: Helmsdale). Chaidh am baile a stèidheachadh leis na Lochlannaich aig inbhir Abhainn Ilidh (Beurla: River Helmsdale).
Anns an 19mh linn b’ e baile iasgach a bha ann. Thàinig e gu bith mar thoradh fuadaichean Chataibh. A rèir an Old Statistical Account[2] chaidh am baile a thogail ann an 1816 às dèidh Goillspidh agus Brùra gus àite-fuirich agus cothroman cosnaidh a chruthachadh do na daoine às na sgìrean a bha air am fuadachadh.
Chaidh am port a thogail ann an 1818. B’ àbhaist aon de na cabhlaichean as motha anns an Roinn Eòrpa a bhith an seo . B’ e sgadan an t-iasg a bu chudthromaiche a chaidh a glacadh an seo.
Tha ionad-dualchais ann ris an canar: Timespan Heritage Centre.[3] Tha taisbeanadh ann mu eachdraidh a’ bhaile agus rudan a rinn an luchd-ealain às an àite fhèin. Cuideachd tha fiosrachadh ann mun “gold rush” ann an 1869. S' urrainnear òr a lorg fhathast ann am Baile an Òir ann an Cill Donnain faisg air Bun Ilidh.
Tha stèisean-rèile ann air Loidhne a' Chinn a Tuath eadar Brùra agus Cill Donnain.[4]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Stòr-dàta SMO
- ↑ Old Statistical Account
- ↑ “Timespan Museum & Arts Centre, Helmsdale, Sutherland, Highlands”. Air a thogail 31mh dhen Dùbhlachd 2016.
- ↑ “Helmsdale”. Rèile na h-Alba. Air a thogail 31mh dhen Dùbhlachd 2016.


text:
1804
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1804 (MDCCCIV).
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1 am Faoilleach - Neo-eisimeileachd Haiti agus cur às do thràilleachd agus do mhalairt nan daoine dubha an siud.
- Chuir Còirneach "Caiptean" Risteard Trebhethic a chiad inneal-stoithe le comas clì air rathad-iarainn ( Tramffordd Pen-y-darren, anns a' Chuimrigh)
- Chaidh Chitagá (Coloimbia) a stèidheachadh.
- Chaidh Uitenhage (Afraga a Deas) a stèidheachadh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 23 an t-Samhain - Franklin Pierce, 14mh ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte
- 21 an Dùbhlachd - Benjamin Disraeli, Prìomh-mhinistear Bhreatainn.
- 21 an Dùbhlachd - Tomás Herrera, ann am Panama. Saighdear agus neach-poileataigs à Coloimbia/Panama.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 12 an Gearran - Immanuel Kant, ann an Königsberg. Feallsanaiche às A’ Phrùis.


text:
- TIOTAL
- An Teaghlach King Taobh a-muigh Thaighean an Stèisein - Dealbh 1
- EXTERNAL ID
- PC_GM2_PHOTOGRAPHS_039
- ÀITE
- Baile nan Granndach
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH: Crombail, Inbhir Ailein 's Àbhaidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22796
- KEYWORDS
- daoine
togalaichean
Chithear anns an dealbh-chamara seo ann an tasglann Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach Mgr is a' Bh-Uas King, nan suidhe taobh a-muigh Taighean an Stèisein
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach


text:
Szczecin
'S e baile mòr agus port air àirde an iar-thuath na Pòlainn a tha ann an Szczecin (IPA: ʃʧɛtɕin, Gearmailtis/Suainis: Stettin, Liotuànais: Ščecinas, Latbhais: Ščecina, Caisiuibianis: Szczecëno, Laideann: Stetinum).[1] Tha e suidhichte aig 1m os cionn ìre na mara,[2] ri taobh na h-aibhne Odra, air an Lagùn Szczecin agus am bàgh Pomerania,[3] anns an roinn Zachodniopomorskie. Ann an 2008 bha 406,307 duine a' fuireach ann. Tha Szczecin 593km air falbh bho Lublin, 521km bho Kraków, 292km bho Gdańsk agus 450km bho Warsaw, prìomh-bhaile na dùthcha.[4] 'S e an 7mh baile as motha anns an dùthaich.[5] A bharrachd air sin, fhuair am baile a chuid chòirichean ann an 1243[6] agus chaidh oilthigh a stèidheachadh ann an 1984.[7]
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha eachdraidh gu math inntinneach aig Szczecin. Tro na linntean tha am baile seo air a bhith fo bhuaidh nam Pòlach, nam Pruiseanach, nan Danmhairgeach, nan Suaineach agus nan Gearmailteach. 'S e baile uabhasach Gearmailteach a bh’ ann anns an roinn Pomerania (Stàit na Prùise), gu ruige 1945. Tha e air a bhith na bhaile Pòlach on Chòrdadh Photsdam sa bhliadhna sin.
Chaidh am baile a chlàradh airson a’ chiad turas nuair a bha e fhathast na chlachan beag iasgaich is malairteach nan treubhan Slàbhach anns an 8mh Linn.[8] Chaidh an fheadhainn sin a chur ri Rìoghachd ùr na Pòlainn, a chuireadh air chois mu 970,[9] ach dh’èirich iad na h-aghaidh ann an 1005 oir bha iad ag iarraidh an cuid chreideamhan pàganach a chumail beò.
Bu mhiann an rìgh Mieszko I an roinn a chumail is le sin thug e fèin-riaghladh dhan roinn Pomerania (Pòlais: Pomorzanie), a bha mu thimcheall Szczecin,[10] gu h-àraidh taobh mhalairt is creideamhan. Chuir sin, agus adhbharan eaconamach, dragh orrasan taobh a-staigh an Naomh Iompaireachd Ròmanach. Anns an 12na linn bha am baile fo bhuaidh nan Danmhairgeach fad mu 40 bliadhna. [11]
Fhuair Szczecin, neo Stettin sa Ghearmailtis, a chuid chòirichean (Gearmailtis: Statsrechten) mar bhaile ann an 1243 bhon Rìgh Barnim I.[12] Dh’fhàsadh am baile na bu Ghearmailtiche mean air mhean agus chaidh e ainmeachadh prìomh-bhaile Diùcachd Phomerania ann an 1309[13]is e fo bhuaidh uachdaranachd Shlàbhach air an robh na Griffin.[14] Leasachadh Stettin gu luath taobh mhalairt eadar 1243 agus 1630 is fiù’s nochd clàs bhùirdeasach. Fhuair am baile ballrachd na Lìog Hansa is chruthaich e càirdeas sochairichte le Frankfurt-am-Oder. Chuir na Suainich, is 800 Gàidheil nam measg,[15] ruaig air na Griffin ann an 1631. Chaidh Stettin a chur ris an t-Suain gu h-oifigeil tro Chòrdadh Westphalien ann an 1648.[16] Le sin, chaidh a chuid cheanglaichean leis an Hansa a ghearradh, is bha am baile ann an droch staing eaconomach gus an tug A’ Phrùis ionnsaigh air na Suainich ann an 1713,[17] is thug iad thairis e. Dh’fhàg na Suainich am baile an ceann seachd bliadhna, fiù’s nach do dh’aidich iad a-riamh gun do chaill iad e. 'S e baile Pruiseanach bho 1720, is an uair sin Gearmailteach bho 1871, le muinntir Gearmailteach nan tàmh an seo gu ruige 1945. A bharrachd air sin, b' e prìomh-bhaile na Roinne Phomerania eadar 1815 agus 1945. Rugadh a’ bhana-phrionnsa Sophie Friederike Auguste von Anhalt-Zerbst-Dornburg, am biodh na Iompaire na Ruise, an seo ann an 1729.[18] Nuair a chùl-ghairm Riaghatas na Frainge Àithne Nantes ann an 1685,[19] thug ùghdarrasan na Prùise cuireadh dha na Pròstanaich Frangach (Fraingis: Huguenot) is ràinig na mìltean dhuibh, is iad a’ leasachadh a’ bhaile cuideachd. Le sin, dh’fhàs Stettin a bhith fear dhe na bailtean na bu bheairtiche is na bu chudromaiche air a’ Bhaltach co-dhiù. Ràinig mòran dhe dhaoine bho air feadh na Gearmailte is chuidich iad le fàs an eaconamaidh. Bha mu 76,000 a’ fuireach a seo ann an 1870 is mu 240,000 ann an 1920.[20] Chaill A’ Ghearmailt Stettin an dèidh an Dàrna Cogaidh, is chuireadh am baile ris A’ Phòlainn air an 5 an t-Iuchar 1945. Tha Szczecin, le ainm ùr ann am Pòlais, air a bhith am broinn Poblachd na Pòlainn bhon àm sin.[21]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Catrìona II na Ruise: (1729 – 1796) Banrìgh.
- Hermann Günther Graßmann: (1809 – 1877) Matamataigear.
- Franz San Galli: (1824 – 1908) a chruthaich a’ chiad radiator.
- Carl Ludwig Schleich: (1859 – 1922) Sgrìobhadair.
- Konstanty Ildefons Gałczyński: (1905 – 1953) Bàrd.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Orbis Latinus oder der Verzeichniss lateinischen Benennugen, Dr J. G. Th. Graesse, Dresden, 1891.
- ↑ Mongabay
- ↑ IKZM
- ↑ Global Feed Distance Calculator
- ↑ World Gazetteer
- ↑ Stary Szczecin Republika
- ↑ Uniwersytet Szczeciński
- ↑ Spanghus Danmark
- ↑ UMBC
- ↑ Historia Gazeta
- ↑ Go Poland
- ↑ Nordsee Urlaub
- ↑ Stary Szczecin
- ↑ Spanghus Danmark
- ↑ Sacred Texts
- ↑ Yale Law School
- ↑ ПOЛTABCbKA БИTBA
- ↑ Go Poland
- ↑ Hérodote
- ↑ Nordsee Urlaub
- ↑ Polen Digital
- ↑ Comune di Bari
- ↑ Stadt Berlin
- ↑ Stadt Bremerhaven
- ↑ 大连
- ↑ ДHiпpoпeTpoBcbk
- ↑ Esbjerh Kommune
- ↑ Hansestadt Greifswald
- ↑ 济南
- ↑ Kingston-upon-Hull
- ↑ Klaipeda
- ↑ Hansestadt Lübeck
- ↑ Malmö Stat
- ↑ MýpMaHck
- ↑ Stadt Rostock
- ↑ City of St. Louis


text:
Bochdainn no dìreach obair an latha?
Bha drochd naidheachd a' tighinn a-mach a Pharis. Bha sabaid mhòr, mhòr anns an Gare du Nord eadar a'phoileas agus oighridh a' bhaile. A rèir coltais rinn iad sgrìos air an àite agus bha luchd agus bha luchd subhiail fhathst tighinn a-steach air trèanaichean fad's a bha sin a'dol. Tha iad a-mach air an rèidio ciamar a tha sin ceangailte le Sarkozy (esan aon den luchd-taghraidh a tha feuchann ri fhaighinn a-steach an Elysée) agus droch bharail a tha aig an òigridh air.


text:
- TIOTAL
- Mgr McEwen, Mgr Whitelaw, Mgr David agus Mgr Roberts
- EXTERNAL ID
- GB1796_RAILWAYSLIDES_02_452
- ÀITE
- neo-aithnichte
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11636
- KEYWORDS
- rathaidean-iarainn
treanaichean
còmhdhail
innleadairean
luchd-poilitigs
am Pàrtaidh Tòraidheach
Anns an deilbh seo, chithear Mgr McEwen, Mgr Whitelaw, Mgr David agus Mgr Roberts.
Bha Uilleam Whitelaw (1868-1946) na Chathraiche air Rathad-iarainn na Gàidhealtachd (Highland Railway) agus an uair sin air an North British agus an LNER. Fhuair a chuid foghlaim ann an Harrow agus Oilthigh Cambridge agus bha e na Bhall Pàrlamaid airson Cathair Pheairt eadar 1892 agus 1895. B' e Uilleam Whitelaw seanair an neach-poilitigs Tòraidheach ainmeil Uilleam Whitelaw (1918-1999) a bha na mhinistear ann an Riaghaltas Mairead Thatcher.
B' e Uilleam Roberts Prìomh Innleadair Rathad-iarainn na Gàidhealtachd eadar 1898 agus 1913. Ann an 1870 bha e an sàs ann an obair-suirbhidh air Rathad-iarainn Chataibh is Ghallaibh agus dh'obraich e mar innleadair don chompanaidh gu 1874. Dh'obraich e an uair sin airson Eachann MacCoinnich air Rathad-iarainn Dhùn Phàrlain is Inbhir Chèitinn, Tunail Eglinton, Cidhe Stobcross agus Rathad-iarainn nan Innseachan an Ear mus do thill e don Ghàidhealtachd.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Taigh-solais Rubha Thairbeirt, Port Mo Cholmaig
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_5890
- ÀITE
- Port Mo Cholmaig
- SGÌRE
- Manachainn Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Tairbeart
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37523
- KEYWORDS
- ailtearachd
togalach
togalaichean
Thòisich Taigh-solais Rubha an Tairbeairt a tha 4.5 cil an ear-thuath air Port Mo Cholmaig, ag obair air an 26mh den Fhaoilleach 1830. Thogadh e an dèidh do shia-deug a bhàtaichean a dhol a dhìth ann an stoirm ann an Linne Mhoireibh san t-Samhain 1826.
Chaidh Taigh-solais Rubha an Tairbeairt a dhealbhadh le Raibeart Stevenson agus chaidh Seumas Mac a' Ghobhainn à Inbhir Nis fhastadh gus a thogail. Chaidh na bothain an luchd-gleidhidh a tha ri taobh an taigh-solais a dhealbhadh le Stevenson cuideachd. Chaidh an taigh-solais le na bannan dearga shònraichte a bhios soithichean ag aithneachadh aig muir, atharrachadh gus an obraicheadh le innealan ann an 1985. Tha an lionsa agus na h-innealan a bh' ann o thùs a-nis rim faicinn ann an Taigh-Tasgaidh Nàiseanta na Mara ann an Greenwich.
'S e a' chiad innleadair bhon teaghlach Stevenson a bh' ann an Raibeart. Dh'obraich e an toiseach do Bhòrd nan Taighean-solais a Tuath ann an 1794 agus chaidh fhastadh mar am prìomh innealadair ann an 1808, obair a bh' aige gu 1842. Dhealbhaich e 15 prìomh thaighean-solais don Bhòrd leis an taigh-solais eagalach Bell Rock nam measg.
A rèir beul-aithris na sgìre, bha dùn Ròmanach fann far a bheil an taigh-solais, agus na b' anmoiche bha an làrach air a chleachdadh airson cruinneachaidhean de bana-bhuidsichean. Tha Rubha Thairbeirt cuideachd na àite sònraichte airson a bhith faicinn nan eun a bhios ag imrich


text:
- TIOTAL
- Eideard, Prionnsa na Cuimrigh, a' cuir blàth-fhleasg sìos aig a' Chuimhneachan-cogaidh, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- GB232_D375_P021
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 26 An t-Ògmhios 1931
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8111
- KEYWORDS
- turasan rìoghail
Eideard VII
cuimhneachain cogaidh
a' chiad chogadh
Tha am Prionnsa a' cur blàth-fhleasg de chrom-lusan Fhlànrais mu thimcheall Crois an Naoimh Anndra air a dèanamh le duilleagan-labhrais aig a' charragh-cuimhne ann an Gàradh Cavell an seo. 'S e 'From Edward Prince of Wales' a tha sgrìobhte air a' chairt. Bha ainmean 715 de mhuinntir Inbhir Nis a bhàsaich sa Chogadh Mhòr air a' chuimhneachan.
Thadhail Eideard, Prionnsa na Cuimrigh air Inbhir Nis air 26 Ògmhios 1931. Dh'iarr am Probhaist Alasdair MacEòghainn air òraid a dhèanamh aig coinneamh bhliadhnail Legion Bhreatainn (Alba) agus Saorsa Inbhir Nis a ghabhail. Chaidh e gu bùth-obrach far an robh seann shaighdearan ciorramach ag obair agus gu fosgladh oifigeil dà roinn ùr san Ospadal Rìoghail a Tuath


text:
2001
MMI
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Bhuannaich V.S. Naipaul an Duais Nobel ann an Litreachas.
- 9/11 Ionnsaighean ceannaircich an aghaidh Ionad Malairt an t-Saoghal anns Na Stàitean Aonaichte
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 27 an t-Ògmhios - Jack Lemmon, actair às na Stàitean Aonaichte.
- 11 an t-Iuchar - Herman Brood, ann an Amsterdam. Actair, bàrd, peantair agus Seinneadair às na Tìrean Ìsle.
- 10 an t-Samhain - Ken Kesey, ùghdar Aimeireaganach.


text:
- TIOTAL
- Litir Bho D. Moireasdan, Leas-Stiùiriche, Comann Gàidhealach Shrath-spè & Ruidhle, 1937
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_GRANT_979_65_HS+RS_018_001
- DEIT
- 1937
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis (stuth làmh-sgrìobhte)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6648
- KEYWORDS
- srathan-spè
ruidhlichean
cuirmean ciùil
Tha comainn Shrath Spè agus Ruidhle air a bhith mar phàirt chumanta den t-saoghal ciùil traidiseanta ann an Alba bho chaidh a' chiad chomann a chruthachadh ann an Dùn Èideann ann an 1881. Chaidh meur na Gàidhealtachd a stèidheachadh ann an 1903. Bha aon de na buill stèidhidh, Alasdair Grannd (cuideachd aithnichte air an ainm 'Battan'), na stiùiriche air a' chomann suas gu àm a bhàis ann an 1942, faisg air dà fhichead bliadhna.
Tha an litir seo leis a' cheann-latha 20 Faoilleach 1937 bho Leas- Stiùiriche meur na Gàidhealtachd, Mgr D. Moireasdan às a' Mhanachainn, gu 'Iain' (is dòcha Iain Friseal, Rùnaire). Anns an litir, tha Mghr. Moireasdan a' mìneachadh nach urrainn dha an ath chuirm-ciùil a fhrithealadh air sgàth 's gu bheil e air a mheur a ghearradh agus nach eil comas aige cluich


text:
Am Blàran Odhar
Tha Am Blàran Odhar (Beurla: Bettyhill) na bhaile bheag san àirde a thuath Alba. Tha e suidhichte mu 30 mìltean air falbh san iar air Inbhir Theòrsa agus mu 12 mhìle bho Thongue.
Chaidh eaglais a' bhaile, an "Eaglais Far" (Beurla: Farr Church) air a togail ann an 1774. Tha leac-croise ann bhon 9mh linn. 'S e taigh-tasgaidh a tha anns an eaglais an-diugh air a bheil "Taigh-Tasgaidh Srath Nabhair" mar ainm. Tha cubaid ann bho 1774, suideachdain agus lic uaghach bhon 18mh linn.[1]
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “Iùil cuairtean Culturach nan Roinnean Eòrpach”; Neach-foillseachaidh: Buidhne Stéidhichte airson Turasachd an AER”, foillsichte aig MACULART, S. A. , Barcelona, 1995, ISBN 8487722199


text:
- TIOTAL
- Na Scots Greys a' spaidsearachd, Sràid an Aonaidh, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_088
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1890an; 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11118
- KEYWORDS
- Na Scots Greys
Caisteal Inbhir Nis
Rèiseamaid Rìoghail Mharcaichean na h-Alba
Geàrd Mharcaichean Phrionnsa na Cuimrigh
Geàrd Mharcaichean Rìoghail na h-Alba
Na Scots Greys ann an Inbhir Nis, faisg air Sràid Ardrois. Bha tùs nan Scots Greys, a bha air an ainmeachadh air sàilleabh dath an cuid eich, ann an Rèiseamaid Rìoghail Mharcaichean na h-Alba. Bhiodh iad a' tarraing aire an t-sluaigh anns gach àite san deaghadh iad, seach gun robh iad a' coimhead cho math agus cuideachd seach gun robh cliù armailteach air leth aca. Air an sgeadachadh ann am frogannan dearga, bha iad furasta an aithneachadh le na caipean gleansach dubha de sheice mathain a bhiodh orra agus nach robh air saighdearan sam bith eile ann an Eachraidh Bhreatainn.
Chaidh na Scots Greys à sealladh air an 2 dhen Iuchar, 1971, seach gun deach iad còmhla ri Geàrd Mharcaichean Phrionnsa na Cuimrigh. B'e Geàrd Mharcaichean Rìoghail na h-Alba ainm an eachraidh ùir.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Eaglais Naomh Ninian, Inbhir Narann
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2788_AT
- ÀITE
- Inbhir Narann
- SIORRACHD/PARRAIST
- SIORRACHD NARANN: Inbhir Narann
- DEIT
- 2010
- LINN
- 2010an
- CRUTHADAIR
- Andrew Taylor
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Andrew Taylor
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34693
- KEYWORDS
- eaglaisean
seirbhisean eaglais
Clèirich
Clèireachdas
Chaidh Eaglais an Naoimh Ninian a thogail bho thùs dha Eaglais Shaor na h-Alba ann an 1880-1. Chaidh a togail le Anndra Maitland & Mic aig cosgais mu £7000 agus chaidh a coisrigeadh leis an Urr Dr Ceanadach bho Inbhir Pheofharain air Diardaoin 29 Dùbhlachd 1881. Chaidh am 1200 suidheachan san eaglais a lìonadh aig a' choisrigeadh.
Chaidh Eaglais Shaor na h-Alba a chur air bhonn mar thoradh air Briseadh na h-Eaglaise ann an 1843, nuair a choisich faisg air 500 ministear a-mach à Àrd-sheanadh Coitcheann Eaglais na h-Alba oir bha iad an aghaidh an t-siostam le luchd-taice a bha a' dol san eaglais aig an àm sin. Stèidhich iad Eaglais na h-Alba Saor, air aithneachadh às dèidh sin mar Eaglais Shaor na h-Alba.


text:
- TIOTAL
- HR 99A 'Glentromie' a' feitheamh ri a briseadh suas san Aghaidh Mhòr. An Lùnastal 1923
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_001_349
- ÀITE
- An Aghaidh Mhòr
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Daothal 's Ràta Mhurchais
- DEIT
- 27 An Lùnastal 1923
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 24816
- KEYWORDS
- locomotaibhean rèile
locomotaibhean Rèile na Gàidheatachd
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
Chaidh an clas 'Strath' de locomotaibhean 4-4-0 luchd-siubhail a thogail dha Rèile na Gàidhealtachd le Nelson Reid & Co. à Glaschu ann an 1892. Chaidh an togail a rèir dealbhachadh Daibhidh Jones, àrd-neach-stiùiridh locomotaibhean a' chompanaidh, agus bha iad coltach nan dealbhachadh ri a locomotaibhean eile ach gun robh goileadairean na bu mhotha aca. Bha an dusan locomotaibh air an àireamhachadh 89 gu 100 agus ghluais sia dhiubh gu sealbh LMS ann an 1923.
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn HR 99 'Glentromie' san Aghaidh Mhòr, a' feitheamh ri a briseadh suas. Chaidh a h-ath-àireamhachadh trì turais le Rèile na Gàidhealtachd: gu 99A san Iuchar 1919; air ais gu 99 san t-Sultain 1919; agus mu dheireadh air ais gu 99A san Lùnastal 1922. Chaidh a toirt a-mach à seirbheis agus a reic ann an 1923


text:
- TIOTAL
- Eaglais na Paraiste, Ros Mhaircnidh
- EXTERNAL ID
- PC_DONALD_ROSEMARKIE04
- ÀITE
- Ros Mhaircnidh
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Mhaircnidh
- DEIT
- 2002
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Janine Donald
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Janine Donald
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22408
- KEYWORDS
- eaglaisean
cathair-eaglaisean
naoimh
'S ann o 1821 a tha Eaglais na Paraiste ann an Ros Mhaircnidh, ach chaidh a togail air an ionad far an robh a' chiad Chathair-eaglais Sgìr-easbaig Rois, a chaidh a thogail san 12ra linn aig àm Daibhidh l. Mu 1235 ghluais iad ionad na cathair-eaglais dhan Chananaich.
Ach tha iad ag ràdh gur ann o làithean na bu thràithe a tha ionad na cathair-eaglais ann an Ros Mhaircnidh, cho fad air ais ris an t-6mh linn, nuair a stèidhich an Naomh Maol Luag à Lios Mòr, miseanaraidh aig an Eaglais Cheiltich, àite-fuirich Crìosdail san sgìre seo. Bhàsaich Maol Luag ann an 592 agus tha seanchas ann ag ràdh gur ann ann an Ros Mhaircnidh a chaidh a thiodhlacadh. Timcheall air 716, 's e an Naomh Boniface a thàinig na cheannard air manachainn Ros Mhaircnidh. Tha esan air a chuimhneachadh ann an dualchasan na sgìre - leithid Fèill an Naoimh Boniface sa Mhanachainn - agus ann an ainmean àiteachan - leithid Tobar an Naoimh Boniface.
Chaidh diofar phìosan de chloich shnaidhte Phiocach agus leacan croise an lorg timcheall air an eaglais ann an Ros Mhaircnidh, nam measg leac-croise eireachdail Clas ll a ghabhas fhaicinn ann an Taigh-Tasgaidh Ghroam


text:
1958
MCMLVIII
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Bhuannaich Boris Pasternak an Duais Nobel ann an Litreachas.
- 2 an Dàmhair - Fhuair Gini a chuid neo-eisimeileachd bhon Fhraing.
- 28 an Dàmhair - Chaidh Angelo Giuseppe Roncalli a thaghadh na Phàp.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 28 an Giblean - Coinneach MacAsgail, ann an Dùn Èideann. Neach-poileataigs à Alba.
- 24 an Cèitean - Willie Coffey, neach-poileataigs à Alba.
- 20 an t-Samhain - Martin Bagge, ann am Mölnlycke. Ceòladair, sgrìobhadair-ciùil agus seinneadair às an t-Suain.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 29 an Cèitean - Juan Ramón Jiménez, ann an San Juan. Sgrìobhadair às an Spàinn.
- 16 an t-Ògmhios - Imre Nagy, ann am Budapest. Neach-poileataigs às an Ungair.
- 20 an t-Ògmhios - Kurt Alder, ann an Köln. Ceimigear às a' Ghearmailt.
- 14 an Lùnasdal - Frédéric Joliot-Curie, ann am Paris. Ceimigear às an Fhraing.
- 22 an Lùnasdal - Roger Martin du Gard, ann an Sérigny (Orne). Sgrìobhadair àn an Fhraing.
- 24 an Lùnasdal - Johannes Gerhardus Strijdom, ann an iKapa. Neach-poileataigs à Afraga a Deas
- 9 an Dàmhair - Eugenio Maria Giuseppe Giovanni Pacelli, ann an Castel Gandolfo. Pàp às an Eadailt.


text:
- TIOTAL
- Caithness, 1925 - Sealladh on Drochaid
- EXTERNAL ID
- QZP40_CAITHNESS 1925-26_56001_005
- ÀITE
- Am Bràigh Mòr
- SGÌRE
- Gallaibh a Deas
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Latharan
- DEIT
- 1925
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Herbert Sinclair
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31848
- KEYWORDS
- aibhnichean
Seo duilleag bho leabhar dhealbhan de Ghallaibh bho 1925. Chithear dealbh a thogadh on drochaid a' dol gu Loidse a' Bhràigh Mhòir, a' coimhead dhan ear.
'S e loidse seilg, a thogadh am meadhan an naoidheamh linn deug, a th' ann an loidse a' Bhràigh Mhòir. Tha i ann an srath uisge Bhearghdail an iar-dheas air Dùn Beithe. Tha an loidse air làrach seann cheabail


text:
São Tomé agus Príncipe
'S e dùthaich eileanach ann an Afraga a tha ann an São Tomé agus Principe.[1][2]
Tha e suidhichte aig an Gulf of Guinea mu 250 cilemeatair air falbh bho Gabon anns an tìr mhòr Afraga. Tha dà eilean mòr ann:
Tha iad mu 140 cilemeatair air falbh bhon an cèile.
Tha São Tomé suidhichte dìreach rud beag tuath crios meadhan an t-Saoghail.
Ràinig luchd rannsachadh an t-eilean aig latha Naomh Thòmas agus mar sin dheth chuir iad ainm Thòmais air an eilean.
'S e São Tomé agus Príncipe an dàrna dùthaich as lugha a tha ann an Afraga a taobh àireamh-shluaigh. Agus 's e an dùthaich as lugha air feadh an t-Saoghail far a bheil Portugalais ga bruidhinn.
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714


text:
Rugadh Prionnsa na Cuimrigh, am mac as sine aig a' Bhanrigh agus Am Prionnsa Filiop, Diùc Dhùn Èideann, ann an Lùchairt Bhuckingham aig 9.14 a dh' oidhche, 14mh latha dhen t-Samhainn, 1948. Chaidh fios a thoirt air rèilichean an Lùchairt beagan ro mheadhan-oidhche, ag innse gun robh mac air a bhith aig A Mòrachd Rìoghail Bana-phrionnsa Ealasaid. Chaidh innse a-rithist gun robh 7 puinnd 6 unnsaichean anns a' Phrionnsa bheag.
Air an 15mh latha dhen Dubhlachd chaidh Teàrlach Filiop Artair Seòras a bhaisteadh ann an Seòmar a' Chiùil ann an Lùchairt Bhuckingham, le Àrd-easbaig Chanterbury, Dr Geoffrey Fisher.
Chaidh màthair a' Phrionnsa ainmeachadh mar An Dàrna Banrigh Ealasaid aig aois 25, an uair a dh' eug a h-athair, An Còigeamh Rìgh Deòrsa, aig aois 56 air an 6mh dhen Ghearran, 1952. An uair a chaidh a' Bhanrigh a crùnadh, rinneadh Am Prionnsa Teàrlach, bhon a b' e am mac a bu shine a bha aig a' Bhanrigh na chiad oighre a' Chrùin 's gun e ach trì bliadhna a dh' aois.
Ghabh Am Prionnsa, mar oighre a' chrùin, tiotalan Diùc na Còrn an-dèidh còir-sgrìobhte Rìgh Eideart III ann an 1337; agus, ann an siostam morarachd na h-Alba, Diùc Baile Bhòid, Iarla Charaig, Baron Roinn Friù, Tighearna nan Eilean, agus Prionnsa agus Àrd-Stiùbhart na h-Alba.
Bha am Prionnsa ceithir bliadhna a dh' aois aig Crùnadh a mhàthair, ann an Abaid Westminster air an dàrna latha dhen Òg Mhìos, 1953. Bidh deagh chuimhne aig mòran a chunnaic an Crùnadh gu robh e na shuidhe eadar a sheanmhair, a bha a-nis na bantrach agus a bha gu bhith air a h-ainmeachadh mar Bhanrigh Ealasaid Màthair na Banrigh, agus piuthar a mhàthair a' Bhana-phrionnsa Màiread.
Chuir a' Bhanrigh agus Diùc Dhùn Èideann romhpa, an àite an cleachadh a' leantainn agus oide a thoirt dhan Lùchairt, gum bu chòir dha am mac a dhol gu sgoil far an coinnicheadh e ri clann aig nach robh ceangal rìoghail sam bith. Mar bhuil a' cho-dhùnaidh sin, air an 7mh latha dhen t-Samhainn, 1956, chaidh e gu Sgoil Taigh a' Chnuic air taobh an iar Lunainn.
An ceann deich mìosan, chaidh Am Prionnsa òg gu agus a dh' fhuireach aig Sgoil Cheam, an sgoil oideachaidh ann an Berkshire. 'S ann ann an uair a bha A Mhòrachd Rìoghail aig Cheam, ann an 1958, a rinn a' Bhanrigh e na Phrionnsa na Cuimrigh, agus aig an aon àm Iarla Chester, aig aois naoi bliadhna.
Anns a' Ghiblean 1962, thòisich Am Prionnsa air a' chiad theirm aig Gordonstoun, an sgoil faisg air Eilginn air taobh an ear na h-Alba far an robh Am Prionnsa Filiop na sgoilear roimhe. Ann an 1966 chuir Prionnsa na Cuimrigh seachad dà theirm air turas iomlaid gu Timbertop, meur iomallach de Sgoil Gramair Eaglais Shasainn Geelong ann am Melbourne, Astràilia.
An uair a thill e gu Gordonstoun airson a bhliadhna mu dheireadh, chaidh Am Prionnsa a thaghadh mar àrd sgoilear na sgoile. Shuidh Am Prionnsa, a bha air sia deuchainnean Ìre 'O' fhaighinn cheana, a dheuchainnean Ìre'A' anns an Iuchair 1967, a' chiad duine de dh' oighrean a' Chrùin a bha air a leithid de dheuchainnean a dhèanamh. Fhuair e teisteanas aig ìre B ann an Eachdraidh agus C ann am Fraingis, le cliù ann an deuchainn eachdraidh sònraichte nach fheumadh a h-uile duine a dhèanamh.
Chaidh Am Prionnsa gu Oilthigh Cambridge ann an 1967 gus arc-eòlas agus corpeòlas a dhèanamh aig Colaiste na Trionaid. Dh' atharraich e a chuspairean gus eachdraidh a dhèanamh anns an dàrna earrainn dhe a cheum, agus ann an 1970 fhuair e ceum aig an dàrna h-ìre.
An uair a bha e aig Cambridge, bhiodh Am Prionna a' dèanamh dhealbhan-cluiche beaga le comann dràma na colaiste agus bha e ann an coimeadaidh àbhachd le Joe Orton.
Air a' chiad latha dhen Iuchair, 1969, chaidh cuirm a chumail gus a dhèanamh na Phrionnsa na Cuimrigh aig cuirm dhathach aig Caisteal Caernarfon. Mar dheisealachadh airson a bhith na Phrionnsa na Cuimrigh, chuir Am Prionnsa seachad leth teirm ann an Oilthigh Colaiste na Cuimrigh ann an Aberystwyth, ag ionnsachadh Cuimris.
Air an 11mh dhen Ghearran, 1970, ghabh A Mhòrachd Rìoghail àite ann an Taigh nam Morairean. Air an 8mh dhen Mhàrt, 1971, sgèith Prionnsa na Cuimrigh, agus e fhèin aig an stiùir, gu Làrach Feachd an Adhair Cranwell ann an Siorrachd Lincoln, gus ionnsachadh a bhith a' sgèith itealain cogaidh. Bha Am Prionnsa fhèin air oideachadh fhaighinn ann an sgèith itealain bhon RAF 's e air a dhàrna bliadhna ann an Cambridge.
Anns an t-Sultain 1971, an-dèidh ceumnachadh aig Cranwell, dheisealaich Prionnsa na Cuimrigh airson dreuchd leis a' chabhlach, dìreach mar a rinn athair, a sheanair agus a dhithis shinn-sheanairean. An-dèidh sia seachdainnean aig Colaiste a' Chabhlaich Rìoghail ann an Dartmouth, rinn e seirbheis air a' bhàta milleadh tilgean-stiùiridh HMS Norfolk agus dà long cabhlaich.
Ann an 1974 fhuair Am Prionnsa teisteanas gus helicoptear a sgèith mus deach e do Sgioba Sgèith 845 a' Chabhlaich, a bha stèidhichte air long-ghiùlain HMS Hermes. Air an 9mh dhen Ghearran, 1976, ghabh Am Prionnsa smachd air an long siubhal-mìneachan HMS Bronington airson a naoi mìosan mu dheireadh anns a' Chabhlach.
Thar nam bliadhnachan, tha A Mhòrachd Rìoghail air ùidh a nochdadh ann an iomadach rud a tha air an sealltainn le chuid obair carthannais. Na measg sin tha cuspairean sòisealta agus coimhearsnachdail, cuspairean dùthchail, slàinte, foghlam, òigridh, àrainneachdan nàdarra agus togte, ealain agus ceòl, dualchas nàiseanta, seann daoine agus creideamh.
Air cùl mòran dhe chuid obrach, tha ùidh a' Phrionnsa gus feum a dhèanamh de chleachdaidhean agus tàlantan na dùthcha seo gus an dèan daoine am feum as fheàrr dhe na cothroman agus buadhan a tha aca.
Tha an ùidh sin air a nochdadh ann an liosta de 360 buidheann air a bheil e a-nis na chùl-taic no na cheann-suidhe.
Gu ruige seo, tha 16 prìomh bhuidhnean carthannais aig A' Phrionnsa, a chuid as motha dhiubh a chaidh a chur air chois leis fhèin. 'S iad sin: The Prince's Trust; The Prince's Foundation for the Built Environment; The Prince's Regeneration Trust; In Kind Direct; The Prince's Drawing School; The British Asian Trust; Business in the Community; The University of Cambridge Programme for Sustainability Leadership; Scottish Business in the Community; PRIME-Cymru; PRIME; The Prince's School of Traditional Arts; The Prince's Scottish Youth Business Trust; The Prince of Wales's Foundation for Children and the Arts; Youth Business International agus The Prince's Teaching Institute.
Tha draghan a' Phrionnsa air na tha a' dol air adhart ann an roinnean mar ailtireachd, meadhan nam bailtean mòra, foghlam, creideamh, slàinte agus tuathanachas air a bhith air an toirt am follais thar nam bliadhnachan ann an iomadh òraid agus artaigil.
Air an 29mh dhen Iuchair, 1981, phòs Prionnsa na Cuimrigh A h-Uasal Diana Spencer ann an Cathair-eaglais Naomh Pòl. Rugadh a' Bhana-phrionnsa air a' chiad latha dhen Iuchair 1961, aig Taigh Park air oighreachd na Banrigh aig Sandringham, Norfolk, agus bha i a' fuireach an sin gus an do bhàsaich a seanair, an seachdamh iarla, ann an 1975, an uair a ghluais an teaghlach gu taigh an teaghlaich Spencer aig Taigh Althorp, Siorrachd Northampton.
B' e oifigear taic a bha ann an athair a h-Uasal Diana - Viscount Althorp agus as-dèidh sin an t-ochdamh Iarla Spencer do Rìgh Deòrsa VI agus a' Bhanrigh. Bha a seanmhair air taobh a màthair, Bean-uasal Fermoy, na deagh charaid agus na neach-taic do Mhàthair na Banrigh.
Bha dithis mhac aig A' Phrionnsa agus Bana-phrionnsa na Cuimrigh, Am Prionnsa Uilleam a rugadh air an 21mh latha dhen Ògmhios, 1982, agus rugadh Am Prionnsa Eanraig air an 15mh latha dhen t-Sultain, 1984.
Bho phòs iad, chaidh Prionnsa agus Bana-phrionnsa na Cuimrigh air iomadh turas thall thairis agus chaidh iad air iomadach turas còmhla air feadh Bhreatainn.
Air an 9mh latha dhen Dubhlachd, 1992, dh' innis Am Prìomhaire, Iain Major, do Thaigh nan Cumantan gun robh Am Prionnsa agus Bana-phrionnsa na Cuimrigh air aontachadh dealachadh. Chaidh am pòsadh a chur mu sgaoil air an 28mh dhen Lunastal, 1996. Bha A' Bhana-phrionnsa fhathast air a faicinn mar bhall dhen Teaghlach Rìoghail. Lean i orra a' fuireach aig Lùchairt Kensington agus air obair phoblach a dhèanamh airson iomadach buidheann carthannais.
An uair a chaidh a' Bhana-phrionnsa a mharbhadh ann an tubaist rathaid ann am Paris air an 31mh latha dhen Lunastal, 1997, chaidh Am Prionnsa gu Paris còmhla ri a dithis pheathraichean gus a corp a thoirt air ais gu Lunainn. Bha A' Bhana-phrionnsa na laighe anns a' Chaibeal Rìoghail ann an Lùchairt Naomh Sheumais gu oidhche ro a tòrradh.
Air latha an tòrraidh, chòisich Prionnsa na Cuimrigh còmhla ri a dhithis mhac a bha 15 agus 12 aig an àm air cùl na ciste bhon Mhall gu ruige Abaid Westminster. Còmhla riutha bha Diùc Dhùn Èideann agus bràthair na Bana-phrionnsa, an t-Iarla Spencer.
Anns na bliadhnachan mu dheireadh tha na Prionnsaichean Uilleam agus Eanraig - dàrna agus an treas oighre a' chrùin air a bhith an cois Prionnsa na Cuimrigh air beagan chuirmean oifigeil.
Air 9 an Giblean 2005, phòs Prionnsa na Cuimrigh agus A' B.Ph. Parker Bowles ann an seirbheis shìobhalta aig a' Ghuildhall, Windsor.
An dèidh a' phòsaidh, ghabh A' B.Ph. Parker Bowles an t-ainm A Mòrachd Rìoghail Ban-diùc na Còirn.
Bha mu 800 de luchd-fiathachaidh còmhla ri Prionnsa na Cuimrigh agus Ban-diùc na Còirn aig Seirbheis Ùrnaigh agus Beannachaidh aig Ceabail Naomh Sheòrais ann an Caisteal Windsor.
Aig an t-seirbheis, a rinn Àrd-easbaig Chanterbury, bha measgachadh de cheòl còisir agus ceòl orcastra ann a chaidh a thaghadh leis a' Phrionnsa agus a' Bhan-diùc, na measg sin cuid dhen fheadhainn a b' fheàrr leis an dithis aca fhèin leithid Cantata Bhach “Nun Komm der Heiden Heiland” agus earrainnean bho Cheòl Uisge Handel.
A-measg an luchd-ciùil a chluich aig an t-Seirbheis bha luchd-ciùil bhon Orcastra Fiolarmonia, ris a bheil Prionnsa na Cuimrigh a' cur a thaic, agus Còisir Caibeil Naomh Sheòrais.
An dèidh na Seirbheis, bha an luchd-fiathachaidh air am fàilteachadh gu cuirm ann an Caisteal Windsor agus as dèidhsin, dh' fhàg fear agus bean na bainnse airson mìos nam pòg ann am Birkhall.
An uair a thèid Rìgh a dhèanamh de Phrionnsa na Cuimrigh, gabhaidh A' Bhan-diùc an t-ainm A Mòrachd Rìoghail A' Bhana-phrionnsa Consoirt.
Recent News
-
University of Aberdeen
-
Launch of #500Words
-
Thought for the Day
-
HRH visits Ayrshire
-
HRH in Wales
-
The Sovereign’s Parade
-
Clarence House Christmas tree
-
HRH visits Westminster Abbey
-
Style for Soldiers
-
Woman’s Hour 70th reception
-
Bank of England
-
TRH in Cambridge
-
HRH in Hampshire
-
St Thomas Cathedral Syriac Orthodox Church
-
Walk the Walk reception
-
Abbeyfield 60th anniversary
-
Remembrance 2016
-
TRH end the tour in Bahrain
-
#RoyalVisitBahrain
-
Final day of the #RoyalVisitUAE
-
#RoyalVisitUAE


text:
- TITLE
- Re-Store Director Interview (Gaelic 6 of 20)
- EXTERNAL ID
- SMO_ISLANDVOICES_06_GD
- PLACENAME
- Bornais
- DISTRICT
- South Uist
- OLD COUNTY/PARISH
- INVERNESS: South Uist
- DATE OF RECORDING
- 2007
- PERIOD
- 2000s
- CREATOR
- Sabhal Mòr Ostaig and Cothrom Ltd
- SOURCE
- Gordon Wells Sabhal Mor Ostaig
- ASSET ID
- 2859
- KEYWORDS
- furniture restoration
recycling
Neil Macdonald is a director on the Board of management of Cothrom, the community group that manages the Re-Store project. He describes the director's responsibilities for the work of Cothrom in general and the importance of voluntary group involvement in island community life.
This video is taken from the DVD 'Guthan nan Eilean' which was created by Sabhal Mòr Ostaig and Cothrom Ltd as part of the European Leonardo POOLS project. The DVD comprises 40 short videos, aimed at learners of both English and Gaelic, which show daily life in Uist and Benbecula.
The project coordinator for 'Island Voices' was Gordon Wells. Link to the project blog here
'S mise Niall Dòmhnallach. Tha mi nam stiùiriche air Cothrom. Tha Cothrom - 's e aonad trèanaidh 's ionnsachaidh a th' ann airson inbhich a tha stèidhichte ann an Uibhist a Deas. Tha mu ochdnar againn air a' bhòrd-stiùiridh, agus o latha gu latha bidh sinn a' dèanamh cinnteach gu bheil gnothaichean a' dol gu math aig Cothrom, gu bheil a h-uile sgath a' ruith mar bu chòir. Bidh sinn a' dèanamh phlanaichean fad-ùine airson 's dòcha bliadhna mar sin. Eh, bidh sinn a' dèanamh planaichean leasachaidh airson Cothrom cuideachd, airson a' bhuidheann, agus bidh sinn a' dèanamh cinnteach gu bheil na cosgaisean mar bu chòir. Bidh sinn a' coinneachadh mu aon uair sa mhìos, eh, fad na bliadhna, agus tha mi a' smaoineachadh dìreach gum bi sinn, tha sinn a' dèanamh cinnteach gu bheil sinn a' toirt taic dhan luchd-obrach againn airson na h-amasan a th' aig Cothrom a choileanadh.
Well, tha mu dusan luchd-obrach aig Cothrom agus tha a' mhòr-chuid dhiubh, tha iad stèidhichte, well tha iad stèidhichte ann an Staoinibrig, ann am Meadhan Uibhist. Ach tha dà aonad eile againn cuideachd, aonad ann an, aonad ann am Beinn na Faoghla, 's Loch Baghasdail, agus cuideachd ann an Eilean Bharraigh. Eh, tha daoine againn a tha sinn a' pàigheadh, ach cuideachd tha daoine, tha tutoran againn cuideachd a tha saor-thoileach. 'S tha an dà chuid againn, daoine a tha ag obair saor-thoileach agus daoine a th' air am pàigheadh airson an obair a tha iad a' dèanamh. Agus tron dorais againn sa bhliadhna tha mi cinnteach gu bheil mu dhà cheud gu leth oileanach air clàradh againn a h-uile bliadhna, is son a' mhòr-chuid tha iad a' dèanamh deagh adhartas air fad.
Well, 's e, tha Cothrom daonnan a' coimhead airson cùrsaichean a tha freagarrach 's a' coinneachadh ri feumalachdan nan eileanan. Agus, 's ann caran mar sin a thòisich Re-Store. Tha e mar phàirt de bhuidheann "Hi Hopes in the Highlands", agus, eh, thòisich e o chionn eh, chanainn eh, sia mìosan no mar sin. 'S e rud leis an can thu "iomairt sòisealta" a th' ann. Agus tha sin a' ciallachadh dìreach gun e gnìomhachas a th' ann, ach chan eil sinn a' coimhead airson prothaid mhòr sam bith - chan eil sinn a' coimhead airson prothaid idir. Tha e air a chur air bhonn airson adhbharan sòisealta. Agus na h-adhbharan a th' againn air a shon 's e dìreach trèanadh a thoirt do dh'inbhich anns a' choimhearsnachd. Agus 's e sin a tha sinn a' dèanamh. Tha inbhich a' dol a-staigh 's a' cuideachadh leis a' phròiseact a tha seo.
Well, thòisich Cothrom ann an naoi ceud deug naochad 's a dhà. Eh, bha boireannaich Staoinibrig, shìos ann an Staoinibrig mu Mheadhanan Uibhist. Bha feadhainn aca airson tilleadh a dh'obair. Ach bha iad a' faireachdainn gun robh cùrsaichean a dhìth orra son sgilean ùra ionnsachadh. Agus 's ann caran mar sin a thòisich iad. Bha na ciad chùrsaichean a bh' ann, 's ann an … cùrsaichean a bha a dhìth aig an àm, 's e cùrsaichean mar a bha fuaigheal is tàillearachd, is figheadaireachd, is gnothaichean mar sin. Is bha beagan ann cuideachd de coimpiutaireachd is teicneòlas fiosrachadh - rudan a bha a' tòiseachadh aig an àm. So 's ann caran mar sin a thòisich iad.
Ach eh, agus 's ann caran mar sin a tha e fhathast - cùrsaichean sam bith a tha a dhìth sa choimhearsnachd, feuchaidh Cothrom rin tabhann no rin toirt seachad do dhuine sam bith a tha gan iarraidh. 'S tha sinn ag obair ann an dòigh - na dòighean obrach, tha iad gu math sùbailte. Eh, ma tha duine ag iarraidh ionnsachadh a h-aon gu h-aon 's urrainn dhuinn a dhèanamh, no ann am buidheann beag, no ma tha e airson ionnsachadh sam bith no seirbheisean a thairgsinn do ghnìomhachasan Uibhist dhèanadh sinn sin cuideachd.
Agus tha sin a' ciallachadh gu bheil, well - tha deagh àrainneachd ionnsachaidh anns na togalaichean againn ann am Beinn na Faoghla, Staoinibrig, Loch Baghasdail, agus Uibhist a Deas. 'S bidh sinn cuideachd a' dèanamh clasaichean oidhche coimhearsnachd ann an compàirteachas ri Comhairle nan Eilean Siar. 'S tha sin ag obrachadh math cuideachd. Tha e a' ciallachadh gum faod daoine an dèanamh sa choimhearsnachd aca fhèin, gun gluasad ro fhada, gu h-àraidh air feadh a' gheamhraidh nuair nach eil an aimsir cho math.


text:
- {MS folio 1v a}Duaislibh taiseach Banba Brian
a labra ni labra shaebh
gach gilla dar ghen go Niall
70] do ber Brian Sina go saer.
- Mac dEchaidh na nabra ndubh
eochair na Banbhaia a glac geal
Niall nachar nemghnathaigh midh
derbrathair don fhir Brian Breagh.
- 75] Moidi a chairdeas is cland Nell
a airdmeas ar gach crand ciuil
iarsna na righ diaidh i ndiaidh
do shil Briain in Briansa o mBriuin.
- Brian mac Donchaidh dergas crann
80] re onchoin do derglas drong
glan a luaidhim cind a cind
tuailing sind a char go Cond.
p.8
- Go Cond Ceadchathach na cuan
is na fonn sedcrothach saer
85] ni faigeabh gan bre o Brian
triar fo dech is cuigear caemh.
- Tualaing sind a nairemh sin
bidh grind gach a raidhiubh ribh
ni he a ngairm do denum duibh
90] aderum ruibh ainm gach fhir.
- Dondchadh Cimi in cuaine righ
mac Gilli nuaidhe na naemh
meic Gilli Iso ucht ban
slan o ulc gach cisu in craebh.
- 95] Meic Gilli na naemh neart niath
time i taem nir clecht ri chach
meic Muireadhaigh gan mhodh maeth
cor laech ar uidheadhaibh dath.
- Meic Samradhan shubaigh saeir
100] sa randghabhail cubhaidh cair
meic Conchobair na con sroill{MS folio 1v b}do gon toir dorchoraibh aigh.
- Meic Fergail meic laechdha Floind
ba fraechdha i ngach glec a grem
105] meic Aengais in earrla find
rind fedma ar a shaerbhois sheng.
- Meic Conchobhair meic Thaidg Tir
do airg a glec na glec ger
meic Ruairc mec Imhair in aigh
110] cuairt Chet ga laim righshuir redh.
- Meic Cosgraich meic Dungail duind
go dtnudhgail na tnudghail tend
mhec Oirechtaich nar airg chill
in gairg bind soinercaigh seng.
p.10
- 115] Meic Ethach meic Maenaigh mhin
meic Baithin nar chan acht coir
meic Brenaind meic Ferghna fhel
nach derna ri cler glec ngloir.
- Meic Fergusa in ochta gil
120] ba corcra a sengbosa o saigh
meic Mhuiredhaigh moir don mhuigh
nir chuir toir fhuinedhaigh air.
- Meic Eogain meic Duach derg I
a ferg nar luath mar bhadh le
125] meic Briain meic Eachdhach fhuair ghnai
druim sluaigh ba drai Eachach e.
- Meic Cairbri meic Cormaic Cliach
mac nachar tromloit ar tath
meic Airt meic Cuind na con sgith
130] o frith cuing do chor ar chach.
- Mag amhradhan Brian na mbeann
daghbranan nach cian o Chunn
senchas fhir na nerrladh ndond
do ceangladh go Cond sin sund.
- 135] Rugus leam mar luing re sruth
o Cuind ar nach beam ag brath
in gheg nachar crom re cith
im rith go Cond na ced cath.
- Conn cedchathach cloinde Cuind
140] cedfaidh a chloindi os gach cloind{MS folio 2r a}Teallach nEachthach is dua in Cuind
coill nua ni crechach in coill.
- Ceann Teallaich Echach fuair dan
o hEchdhach da fhuair gach sgel
145] gach baili a mbhi snach bi Brian
fairi na cliar do ni a nell.
p.12
- Brian mac Dondchaidh din na duath
sidh gon onchoin tar a fich
breth De do chennaig dho chach
150] in trath do chengail se in sith.
- Sochraidi shuir baghach Briain
ar nach fuil arach gon oir
bog fini Brenaind im buaibh
sluaigh a Fremaind Midhi mhoir
- 155] Gilla og anas re lot
amos Sinda na mbrog mbreac
fer Muighe Slecht a seang glac
nochor fherr mac Cecht no Ceat.
- Fecheamh coitcheand ceandaich dhuan
160] in boigtheall nach lengair lamh
ni tuilleam buidhi re Brian
riar gach dhuine risin dan.
- Aes dana in talmhan na thaigh
na dama ig adhradh na fail
165] gach damh go Brian Bhealaich Broin
a thoil diall don fedhain air.
- Brian mar Theamraich mar teach mBriain
re leanmhain gach leath as ail
cosmhail e is Temhair in Trir
170] do sin se tar fearaibh Fail.
- Suairc inadh longphoirt laich doth
ar gaith dua CondChuirc sar chith
cul o nGuaire ni cul creach
dun na mbreath bus buaini ar bith.
- 175] Airgneach Daili na fleadh fuar
in fear a sairi nan sroll
cosmhail brigh ar cind na cliar{MS folio 2r b}do Brian sdon fhin fhind ga ol.
p.14
- Inbear Muighi Slecht na sreabh
180] na huile echt agon fhir
sruth Grainde ar a guth ni gabh
sruth glan is aille tre fidh.
- Ceand Cruaiche ag Brian do ber ni
sgiam a tuaithi sen as e
185] mor leas ro glemheall a gnai
in treas drai na hErenn e.
- Ceann na ndruadh ceand na slogh sin
mor don shluagh do mheall nach mair
Magh Slecht os in chairthe chuil
190] fuil na necht gan aithbhi air
- Ceand Cruaiche ata ar an muigh mor
do chuir mna gach thuaithe i tam
ar marbh se ag slechtain don slogh
mor dechtaibh e seach gach nar.
- 195] Ocht catha fo tri truagh soin
nocho sluagh do bhi fa bhoil
do chathaibh is marbh san muigh
gan fhuil tachair o arm air.
- Tedhm is uaisli i nInis Fail
200] do indis in duainse duind
fearta in teghma ar an muigh mhin
im righ Teamhra uil fa uir.
- Tighernmhas tigherna os chach
a liberna ro bo luath
205] flaith na rend rainig a chrich
tainig a dhith ri Cheand Cruach.
- Ainm o fertaibh Gaidhel nglan
sa leachtmaigh nar sgaileadh sgur
achadh ferta nach fand fer
210] ferta ar sean ann bun a mbun.
p.16
- Do toghaibh ag Briain oi Briain
a lagh fa na fodaib fuibh
lebheann na leachtmagh na laim
seachtmhagh plaigh Erenn fa uir.
- 215] Beann mar Bhend Edair gon fir
do shedaib agus do shubh
Beann Coilctheach gach cliar fa crodh
sgoilteach sgol ag Brian na bhun.
- Gasda in feren seghaind saer{MS folio 2v a}
220] is cenel mBrenaind im Brian
flaith Callmhuighi na call nur
clandbuidi a chul cam a ciabh.
- Brenaind mac Fergna folt tais
nach derrna olc bad olc dis
225] a cor do Brian bid slan ses
ni ges do cliar da radh ris.
- Suirghi in fhir is i ar ar nuidh
ag a digh ag nach bi biaidh
bidh ar es a denmha daibh
230] sbes ag mnaibh i mberla mBriain.
- Bidhbhaidh fhir na nabra mall
ni mil ar a labra ig lind
do cuaidh O Ruairc na cend
sdar leam ni fhuair cuairt da chind.
- 235] Tearc ar domun uile a fiach
moludh gach duine ar o nDuach
mac Moiri ni men mar chach
gnath lem na Boindi tar bruach
- Beag an ingnadh enech mBriain
240] gan dimblad gan debech sgeoil
Tellach nEathach na nech min
dibh teach na dethach fo dheoidh.
p.18
- Brian mac Dondchaid drech mar gris
o Cobhthaigh do creach go Buais
245] gan gradh ar sded ag sduaigh Nais
ar ais do breg duain ar duais.d.
- Tadg mac Aengusa fuair gnai
rug buaidh du Aengusa i
sgel ad clas re ted na tech
250] nocho leg as gandhni
- Magnus mac Dondchaidh drech redh
do chomthuigh gach teach na tir
riar les na nuile rob ail
a baigh re gach nduini dibh.
- 255] Dondchadh mac Dondchaidh Chind Chnuic
crodh o Loch Gili do gluais
tearc thoir nach luigheann fo laim{MS folio 2v b}nocho cuireand ar dail duais.du.ais.
- O Duibgeandan duine naem
260] duine mar gach nduini nog
do ling a leabaidh na naemh
do chind Mael Peadair ar Pol.
- Mael Mheadha bruindi mar blath
no mar ela os buinde ar bruach
265] a henech ni chel ar chler
sdo ghebh go ler ler a luach
- Ingean I Ruairc Mor rob mo
sa mo a sodh gurub sodh nua
a naighidh ni headh ata
270] fer na mna bas failidh ua. d.u.ais.
- I ngach airmdeabhaidh re ais
dU Gairmledhaich gimad guais
Mael Seachlaind sin is e a nagh
do ber se ar gach ndan a duais.
p.20
- 275] Eachmharcach O hAnluain aird
do airg go Bir is go Buais
gor traigh a rotuile righ
sochaidhi rer dilad duais.
- Mac Magnusa Mhuighe Find
280] Mael Seachlaind as oirrdirc clu
menic les bo do crudh creach
do chur isin teach a du.d.u.a.i.s.
- Tadhg mac Briain mo flaith rem la
a maith go rob mo sa mo
285] eneach Taidhg ni leg re lar
nocho mairg ted re dan do duais.
- Magnus Cruachan cheleas mna
ni huathudh bereas a bu
go mbheth se fa doludh do
290] in domun is do ba dhu.
- Muiri mathair Iso oigh
ingean Iaicim aigheadh nua
da mac go foghnann in fer
do nach congband re headh ua.Dhuais
- 295] A meic Muiri sa meic Dhe
is ler det gach duini a cli
tuigidh tu in tagra ar ata
gen go nabra acht u a i.
d.u.a.i.s.l.i.b.t.a.i s.


text:
Comhairle nan Críochan
Ceantair chomhairle na hAlban de chuid na hAlban is ea Comhairle nan Críochan.
Bailte[athraigh | athraigh vicithéacs]
- Abaid Bhaoithin, Alan Crom, Allt na Crá, Allt an Fhúcadair
- Baile Úr Chille Bhoisil, Baile Alain, Baile Eighe, Bun na h-Aibhne, Bun Chadain, Baile Chaisteil, Baile Ghille Mhoire, Baile Mhacais, Baile nan Damh, Bruach Thuaidh
- Cealsaidh, Cathair Lannraig, Cille Bheagha, Ceann Ruighe, Cill Aba, Cille Bhoisil, Ceann Tíobhiot, Cille Bhríghde
- An Dún, Dún Airchill, Deadard, Deanaim, Drochaid Eadaraig
- Eadaraig, An Eaglais, Eaglais Ruail
- An Geal Áth
- Hamhaig
- Inbhir Eighe, Inbhir Leitheann
- Labhdar, Leum na Caillich, An Lainn, Longphort Mhacais, Liontan Ruairidh
- Maol Ros
- Na Púballan
- Ruail Bheathaig, Rosbrog
- An Sruthan Fuar, Salcraig, Sliabh Thuaidh
- Taigh a' Ghranndaich


text:
- TIOTAL
- Agallamh le Mairead Bochel mu mhuinntir nan seirbheisean ann an Inbhir Narainn
- EXTERNAL ID
- WD_HF07_TRACK01_BOCHEL
- ÀITE
- Inbhir Narann
- SIORRACHD/PARRAIST
- SIORRACHD NARANN: Inbhir Narann
- DEIT
- 2005
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Margaret Bochel
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 3240
- KEYWORDS
- An Dara Cogadh
An Dàrna Cogadh
Feachdan Armaichte
arm
an t-Arm
feachd an adhair
claistinneach
Tha Mairead Bochel ag innse mar a rinn saighdearan trèanadh airson tràighean Normandy air an tràigh an Inbhir Narainn.
Bha mòran shaighdearan ann an Inbhir Narainn aig an àm; bha e làn shaighdearan. Thàinig iad a-nuas an seo gus trèanadh a dhèanamh airson a' chogaidh air a' chontinent, thall thairis san Fhraing is sa Ghearmailt, agus dh'fhalbh iad - shìos air an tràigh, saoilidh mi, chì thu càrn-cuimhne beag a tha ag innse dhut mun, an e an Roinn Ghàidhealach a bh'ann, a Highland Division, uill mas bi cò an roinn a bh' ann, a bha a' trèanadh air an tràigh, oir bha iad a' trèanadh gus an deidheadh iad air tìr san Fhraing - thachair sin san Òg-mhios 1944. Ach rinn iad trèanadh shìos air an tràigh an seo agus an-còmhnaidh bha mòran dhaoine ann. Uill, aon là - bha an RAF ann cuideachd, eil fhios agaibh, ann an Kinloss - agus aon là chuala sinn gu robh tubaist eagalach air a bhith ann nuair a bhuail pìleat a phleana a-steach gu craobh taobh na h-aibhne. Mar sin 's e tachartas gle dhòrainneach a bha sin air a bheil cuimhn' agam glè mhath. Agus bha sin uabhasach dhan teaghlach aige, mar a thuigeadh tu.
Chaidh an t-agallamh seo a chlàradh mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005 ann am Bun-sgoil Rosebank, Inbhir Narann.


text:
- TIOTAL
- Litir gu Alasdair Grannd bho Scott Skinner, duilleag 2
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_GRANT_979_65_SKINNER_058_002
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis (stuth làmh-sgrìobhte)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 7278
- KEYWORDS
- fìdhlearan
fìdhlean
slatan-iasgaich
luchd-ciùil
sgrìobhaichean
srathan-spè
Bhuineadh Alasdair Grannd (1856 - 1942) do Bhattangorm, Drochaid Chàrr, agus b' ann bho ainm a' bhaile a thàinig am far-ainm aige - "Battan". Na bhalach bha e an lùib an dà rud bu mhotha anns am biodh ùidh aige fad a bheatha - fìdhlearachd agus iasgach. Dh'fhàs e air leth math air an dà chuid; na iasgair-slait dh'innlich e a shlat shònraichte fhèin air an robh 'Grant Vibration Rod', agus na fhìdhlear bha e os cionn Comann Srath-spè agus Ruidhle na Gàidhealtachd cha mhòr fad fichead bliadhna agus bha e na eòlaiche air mar a dhèanar fidheall. Dh'innlich e cuideachd fidheall shònraichte air cruth clàir air an robh "Rondello". Tha eisimpleir de shlat-iasgaich, fidheall agus Rondello a' Ghranndaich ri fhaicinn ann an Taigh-tasgaidh is Gailearaidh Inbhir Nis (IMAG).
Bha an Granndach na dheagh charaid aig Seumas Scott Skinner (1843-1927) a bha cuideachd na fhear-ciùil 's na sgrìobhaiche. Bha àite mòr aig Skinner ann an leasachadh ceòl traidiseanta na h-Alba agus chanadh ris gu tric 'Rìgh an Sratha-spè'. Chaidh an litir seo, leis an deit 11 Màrt (a' bhliadhna neo-aithnichte) a chur chun a' Ghranndaich le Skinner à Monikie, faisg air Dùn Deagh. San litir tha Skinner ag ràdh gum bu mhiann leis trì fuinn a chluich còmhla ri còmhlan-ciùil a' Ghranndaich. Tha e cuideachd ag ainmeachadh D. Moireach, fìdhlear ann am fèileadh bho Haddington a tha air corra chlas a bhuannachadh aig farpais ann am Baile Fharfair bho chionn ghoirid


text:
- TIOTAL
- Am Banca Malairteach, Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00030
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11753
- KEYWORDS
- Banca na Malairt
Caol Loch Aillse
banca
Chaidh Banca na Malairt anns a' Chaol a thogail ann an 1896. 'S ann le Banca Rìoghail na h-Alba a tha e an-diugh. Tha gach taobh dhen togalach eadar-dhealaichte le uinneagan bogha croma air aon oisean, agus tùr le mullach biorach os an cionn. Tha Mgr Hossack, a bha na mhanaidsear aig an àm, ri aghaidh na deilbh. Bha e dèidheil air eachdraidh ionadail agus bhiodh e a' cur chùisean air dòigh mar thaisbeanaidhean de bhathar às an sgìre fhèin. B' esan fear de na daoine a stèidhich Tàmh nan Saighdear aig àm a' Chiad Chogaidh, àite a bha air a ruith leis an Red Cross ann an Talla an Airm anns a' Chaol. Bha e na shìth-bhreitheamh, na phrobhaist, na Stiùiriche Sgoil Shàbaid agus na bhall ann an iomadh buidheann eile
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Buill Cluba Comanachd Bhaile Ùr an t-Slèibh
- EXTERNAL ID
- SHINTY_D1101_4_2_1_09
- ÀITE
- Baile Ùr an t-Slèibh
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Ceann a' Ghiùthasaich 's Innis
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 39436
- KEYWORDS
- cuachan buaidhe iomain
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn buill de Chamanachd Bhaile Ùr an t-Slèibh le trì cuachan buaidhe. Anns a' mheadhan tha Cupa na Camanachd, prìomh fharpais cur-a-mach an spòrs. A rèir coltais chaidh an dealbh camara seo a thogail ann an 1951, nuair a bhuannaich Baile Ùr an t-Slèibh Cupa MhicTàmhais agus Cupa Lìog MhicGilleBhràth a thuilleadh air Cupa na Camanachd.
San dealbh, bho chlì gu deas, Tha Bobaidh Begg, Jim MacDhòmhnaill, Jimmy Logan, Donaidh MacGilleBràth. Ailig Càtanach, Calum Fusht Càtanach, Dode Mac a' Phearsain agus na cuachan buaidhe.


text:
- TIOTAL
- Fear deilbh a' cur daoine air dòigh airson deilbh
- EXTERNAL ID
- QZP27_58_35_9
- ÀITE
- neo-aithnichte
- LINN
- 1890an; 1900an; 1910an
- CRUTHADAIR
- Charles & Dennis MacGrory
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann Earra-ghàidheil is Bhòid agus Seirbheis Fiosrachaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30608
- KEYWORDS
- dealbhadaireachd
Cinntìre
oibrichean
ciùird
Bràithrean MacRuaraidh
Fear deilbh à Cinntìre a' cur daoine air dòigh airson deilbh. Bha grunn luchd-deilbh proifeasanta ag obair ann an Cinntìre aig an àm seo, nam measg bha na Bràithrean MacRuaraidh (MacGrory) agus Mgr Harald Siosalach
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Argyll and Bute Library & Information Service


text:
Leis an fhoirm Beachdan is molaidhean againn, faodaidh tu ais-eòlas a thoirt dhuinn air mar as urrainn don Phàrlamaid na seirbheisean againn don phobal a dhèanamh nas fheàrr. Ma tha thu airson gearan oifigeil a dhèanamh mu luchd-obrach no seirbheisean Pàrlamaid na h-Alba, faodaidh tu am foirm Gearain againn a chleachdadh.
Briog air a cheangal seo gus foirm beachdan is molaidhean a luchdadh a-nuas:
Briog air a cheangal seo gus foirm gearain a luchdadh a-nuas:
Tha copaidhean an clò rim faighinn cuideachd bho Sheirbheis Fiosrachaidh a' Phobaill.


text:
- TIOTAL
- A' feitheamh ris an aiseag ann an Gleann Eilg
- EXTERNAL ID
- HC_PLANNING_02_041_1198
- ÀITE
- Gleann Eilg
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Gleann Eilg
- LINN
- 1970an
- CRUTHADAIR
- T. Kenneth MacKenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Roinn Dealbhaidh Chomhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 14463
- KEYWORDS
- Aiseag Chaol Readha
dròbhaireachd
Aiseag Ghleann Eilg
cidheachan
laimrig chlaointe
laimrig
laimrigean
Tha laimrig na h-aiseig anns an dealbh seo air taobh tìr-mòr de Chaolas Chaol Readha eadar Gleann Eilg agus Caol Readha san Eilean Sgitheanach. Chan eil an dà chladach ach mu 500 meatair bho chèile.
Tha sruth uamhasach làidir ann on tha an caolas cho cumhang, ach aig aon àm bha ceudan bheathaichean mairt às an Eilean Sgitheanach agus às na h-Eileanan Siar air an cur gu snàmh tarsainn air an t-sruth nuair a bha marbhshruth ann. An uair sin leanadh iad orra gu na margaidhean aig deas. Tha an laimrig de chlach whinstone shnaighte a' gabhail a-steach rampa chruidh annasach, mu 27 meatair a dh'fhad agus 6 meatairean a leud. Tha seo suidhichte aig ceàrn cheart ris an laimrig agus tha clachan-muile garbh air.
'S e an t-aiseag an àite bu thràithe a bhathas a' cleachdadh airson a dhol a-null dhan Eilean Sgitheanach agus bha e air a dheagh stèidheachadh mus do thadhail MacIain agus Boswell air an sgìre ann an 1773. Chaidh na laimrigean a thogail le Tòmas Telford mu 1820. Tha na blocaichean mòra 'whinstone' air an cur sìos ann an sreathan a tha a' dol sìos dhan uisge agus bha leacan cloiche air am muin ach a tha a-nis air an còmhdach le concrait. Bha an t-aiseag ga cleachdadh gu tric gus an do ràinig an rèile An Caol ann an 1897. Chaidh an trafaig gu Caol Reithe sìos gu mòr an uair sin agus nuair a chaidh an aiseag a bhriseadh air na creagan ann an 1914, cha deach tèile na h-àite airson ùine. Thòisich aiseag chàraichean ann an 1930 agus tha aiseag bheag a th' air a ruith leis a' choimhearsnachd ann fhathast as t-samhradh a bheir leatha sia càraichean dhan fheadhainn a tha ag iarraidh a dhol 'over the sea' dhan Eilean Sgitheanach a' seachnadh an drochaid ann an Caol Loch Aillse.


text:
- TIOTAL
- LMS 14417 'Ben na Caillach' air thoiseach air loco clas 'Castle' a bha le HR roimhe ann an Inbhir Nis, 1920
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_307
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1920
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28318
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
LMS 14417 'Ben na Caillach' air thoiseach air loco clas 'Castle' ann an Inbhir Nis ann an 1920. 'S e trèana puist gu deas a th' anns an t-seirbheis.
B' e pàirt de locomotaibhean 4-4-0 'Big Ben' a bha le Rèile na Gàidhealtachd roimhe a bh' ann an 14417 (HR 61 roimhe). Bha iad sin coltach ris a' chlas 'Ben' a bh 'ann roimhe ach bha goileadarean na bu mhotha annta, agus mar sin b' e 'Bid Bens' a bh' orra agus 'Small Bens' air an fheadhainnn a bh' ann romhpa. Chaidh a togai le Companaidh Locomotaibhean Ceann a Tuath Bhreatainn ann an Glaschu agus fhuairear i anns A' Chèitean 1908. Lean i ann an seirbheis gus an deach a toir a-mach à seirbheis sa Chèitean 1936.


text:
- TIOTAL
- Sealladh farsaing air an t-Srath, Achadh Dà Dhòmhnaill
- EXTERNAL ID
- GAIRLOCHM_751
- ÀITE
- Ach-Dà-Dhòmhnaill
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas Gheàrrloch
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5966
- KEYWORDS
- seallaidhean tìre
beanntan
beanntan Rothach
Dealbh-camara de staran grinneil san t-Srath ann an Achadh Dà Dhòmhnaill, Ros an iar.
Na laighe eadar Loch Ma-Ruibhe is Loch Bhraoin Beag, tha sgìre Achadh Dà Dhòmhnaill (agus Frìth Fisherfield) glè thric a' faighinn far-ainm an 'Great Wilderness' ga chur ris, bho nach eil baile sam bith ann. Tha sia beanntan le àirde Rothach san sgìre sin, nam measg An Teallach.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Gairloch Heritage Museum


text:
- TIOTAL
- Loidhne aig an aiseig aig Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00583
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12285
- KEYWORDS
- laimhrigean
daoine
càraichean
Caol Loch Aillse
Latha grianach air cidhe Chaol Loch Aillse, le sluagh mòr a' feitheamh a dhol gu Caol Acainn. Bha sreath nan càraichean airson na h- aiseig gu math tric a' dol suas a' Phrìomh Shràid. 'S dòcha gur e luchd-turais a th'air tighinn on trèana a th'anns a' bhuidheann seo
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
An Rìoghachd Aonaichte
Is e stàit anns an Roinn-Eòrpa a tha anns an Rìoghachd Aonaichte Bhreatainn agus Èireann a Tuath.[1][2][3][4][5]
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh an stàit stèidhichte ann an 1707 an dèidh aonadh eadar pàrlamaid Alba agus pàrlamaid Shasainn, as deidh ar a-mach nan Èireannaich Aonaichte ann an 1798, chaidh Éireann a-steach air an aonadh pàrlamaideach - cha robh a mhòr-chuid de mhuinntir na h-Èireann taiceil ri riaghail Shasunnach co-dhiù. Ann an 1921 chaidh roinneadh air Éireann a chruthaich Saorstait na h-Èireann (anns an robh 26 chontae a dh'fhàg an Rìoghachd Aonaichte) agus Èirinn a Tuath, 6 chontae Ultach a dh'fhan anns an Rìoghachd Aonaichte. Ann an 1937 thilg muinntir na saorstait dheth ùghdarras an Rìgh a stèidhich Poblachd na h-Èireann.
Bha an Trì Rìoghachd fo aon mhonarcachd on bhliadhna 1603 'nuair a fhuair Rìgh Seumas VI seilbh air cathair-rìgh Shasainn agus grèim air "rìoghachd" na h-Èireann an dèidh bàs ban-rìgh Ealasaid I de Shasainn, am monarc mu dheireadh bho teaghlach nan Tudor gu 1937 nuair a stèidhicheadh Poblachd na h-Èireann, tha Èirinn a Tuath de facto na rìoghachd fa-leth 's an latha an diugh. Bha an dùthaich gu mòr an sàs gnothach Tràilleachd thar a' Chuain Shiar eadar an 16mh Linn agus an 19mh Linn.
Eaconomaidh[deasaich | deasaich an tùs]
Faic cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Am Faclair Gàidhlig-Beurla, Colin Mark, foillsichte aig Routledge, Lunnainn (2004), ISBN 0-415-29761-3
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)


text:
- TIOTAL
- Innealan umha le socaid a lorgadh an Siorrachd Rois agus san Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_2471_P310
- ÀITE
- Siorrachd Rois
- DEIT
- 1871
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31597
- KEYWORDS
- innealan umha
innealan sgrìobaidh
innealan
an t-Eilean Sgitheanach
Urraidh
curach
Tuathanas Ord
Chaidh an dà inneal-obrach seo, a tha de dh'umha agus air a bheil socaidean, an lorg ann an Siorrachd Rois agus san Eilean Sgitheanach. A rèir 'Proceedings of the Society of Antiquaries of Scotland', Leabhar VIII, 1871 (às an tàinig an dealbh) chaidh an t-inneal air an làimh chlì a lorg air 'Tuathanas Ord an Iar air oighreachd Inbhir Ghòrdain'. Ach tha Coimisean Rìoghail air Togalaichean Arsaidheil agus Aosmhor an Alba ag ràdh 'nach eil tuathanas Ord neo Ord an Iar ann am paraiste Ros Cuibhne agus is cinnteach gur ann air Tuathanas Ord am paraiste Urraidh ri a thaobh a chaidh a lorg'.
Chaidh an t-inneal air an làimh dheis a lorg anns an Eilean Sgitheanach ann an 1849. A rèir na 'Proceedings' dh' fhaodadh gun robhas a' cleachdadh an inneil airson a bhith a' sgrìobadh a-mach curaich no bàta agus soithichean mhòra eile


text:
- TIOTAL
- Uilleam Crampton Smith, Cheannard-sgoile 1920 gus 1944
- EXTERNAL ID
- PC_ROYALACADEMY_007
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1920an; 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Acadamaidh Rìoghail Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29928
- KEYWORDS
- sluagh
ceannardan-sgoile
luchd-teagaisg
scouts
foghlam
sgoiltean
An dèidh do George Morrison a dhreuchd mar Cheannard Acadamaidh Rìoghail Inbhir Nis a leigeil dheth an 1920, chaidh Uilleam Crampton Smith ann na àite mar an seachdamh ceannard deug. Bha e ag obair anns an sgoil fad còig bliadhna gu ruige sin. Thugadh tuarastal de £800 dha, a dh'èirich £25 gach bliadhna gu £850. Fhad 's a bha e na Cheannard leudaich an Acadamaidh an cùrsaichean, agus cha robh iad an urra uiread ri ionnsachadh Laidinn is Greugais.
Rugadh Crampton Smith ann an Sunderland an 1879, agus choisinn e an ceum Bachelor of Science aig Oilthig Dhurham. Chaidh e theagasg an toiseach ann am Baile Ceann Phàdhraig, agus an dèidh sin chaidh e na Phrìomh Neach-Teagaisg de Mhatamataig is de Shaidheans aig Sgoil Ghràmair Baile Chè. Thàinig e gu Inbhir Nis mar Iar-heannard agus mar Phìomh Neach-Teagaisg Matamataig.
Leig Crampton Smith dheth a dhreuchd an 1944; roimhe sin bha e na Cheann-suidhe aig Institiud an Fhoghlaim an Alba ann an 1939 agus ann an 1940. Ri linn Cogadh Hitler thugadh àite dha air Comhairle an Fhoghlaim às leth Rùnaire na Stàite. Chaidh urramachadh le OBE an 1938.
Air taobh a-muigh an fhoghlaim bha Crampton Smith na bhall gnìomhachail de dh'Eaglais Sgìre a' Chrùin an Inbhir Nis, agus stèidhich e 3rd Inverness-shire (Crown) Boy Scout Troop anns a' Mhàrt 1916. Bha e na Scoutmaster gus an deach e na dhreuchd mar Cheannard air an Acadamaidh, agus an dèidh sin fhritheil e sgìre nam Boy Scout mun cuairt, agus bha e na neach-sgrùdaidh nam bràistean do scouts anns an sgìre.
(Taing do Robert Preece airson an fhiosrachaidh seo)