c: text/html

text:
Tha rudeigin mòr air tachairt ann am poileataigs san Rìoghachd Aonaichte o chionn ghoirid.
Dè bha siud? Reifreann? Eh?
No, no – tha mi a-mach air Ukip, ‘s iad air a’ chiad bhall pàrlamaid aca fhaighinn ann an Clacton. Oir tha sin a cheart cho cudromach ‘s a tha 1.6 millean daoine a’ bhòtadh airson neo-eisimeileachd, nach eil?
Mar a sgrìobh cuideigin air Twitter, leis cho tric ‘s a tha Ukip air a bhith a’ nochdadh air an TBh, bu chòir dhuinn a bhith ag ràdh “mealaibh ur naidheachd!” ris a’ BhBC, gun d’ fhuair iadsan a’ chiad bhall phàrlamaid acasan.
Air ais sa Chèitean, aig àm taghadh Pàrlamaid na h-Eòrpa, fhuair am BBC mu 1,200 gearanan bho dhaoine ‘s iad uile den bheachd gun robh Ukip a’ faighinn fada cus ùine air na prògraman aca. ‘S e an fhreagairt bho dheasaiche poileataigs a’ BhBC, Nick Robinson, gun robh Ukip gan stèidheachadh mar an ceathramh pàrtaidh san Rìoghachd Aonaichte, agus mar sin, gum bu chòir don Bheeb gan sealltainn gu tric air an sgrìn.
An t-seachdain sa chaidh, chuala sin gun robh planaichean aig na buidhnean craolaidh – am BBC, ITV agus Sky – cuireadh a thoirt dha Farage a bhith an làthair aig fear de na deasbadan ron Taghadh Choitcheann an 2015, còmhla ri David Cameron, Ed Miliband agus Nick Clegg. Chan eil pàrtaidh sam bith eile air cuireadh fhaighinn. Tha sin a’ leantainn air beachd Nick Robinson gur e Ukip a-nis a tha na cheathramh pàrtaidh san RA. Cia mheud ball pàrlamaid a th’ aca a-rithist? O aoidh: AON.
Nise, tha Ukip air BP fhaighinn, agus tha am pàrtaidh air a riochdachadh aig ìre ionadail, agus aig ìre Eòrpach, cuideachd. Ged tha cuid de na poileasaidhean aca sgrathail dha-rìribh dhomh, tha iad a-nis nar pàirt den t-saoghal phoileataigeach againn san RA, agus mar sin tha iad airidh (iochd!) air àite anns an deasbad san fharsaingeachd. ‘S e a tha ceàrr an seo gu bheil na buidhnean craolaidh a’ taghadh cò na pàrtaidhean a tha airidh air àite, ‘s iad a’ fàgail a-mach na pàrtaidhean eile aig a bheil riochdairean aig ìre ionadail, nàiseanta agus Eòrpach.
A bharrachd air na trì pàrtaidhean mòra ann am Westminster, tha buill phàrlamaid aig an DUP (8), an SNP (6), Sinn Féin (5), Plaid Cymru (3), an SDLP (3), am Pàrtaidh Uaine (1), an Alliance Party (1), agus Respect (1), cuideachd. Carson nach eil na pàrtaidhean sin a’ faighinn an uiread de chothroman ‘s a tha Ukip a’ faighinn?
Uill, tha cuid ag ràdh nach bu chòir do na pàrtaidhean “ionadail” – an SNP, Plaid Cymru, na pàrtaidhean o Èirinn a Tuath – a bhith an làthair, leis nach eil buill phàrlamaid aca anns gach dùthaich san RA. Ach, air an làimh eile, chan eil BP sam bith aig na pàrtaidhean mòra ann an Èirinn a Tuath. Ann an Alba, tha na nàiseantaich ag ràdh gum bu chòir dhaibhsan a bhith an làthair a chionn ‘s gum bi tiomnadh chumhachdan (no devolution) na chuspair mòr ron taghadh ann an 2015, agus nach bhiodh e ceart mura biodh guth Albannach ri chluinntinn aig co-dhiù aon de na deasbadan.
Gu dearbh, post indyref, nach bu chòir sealladh nas fharsainge a bhith againn a thaobh poileataigs san RA air fad, a tha mothachail air gach dùthaich? Ma tha sinn uile “nas fheàrr còmhla”, carson nach fhaod sinn uile a bhith còmhla air aon de na deasbadan Tbh? Bidh an àrd-ùrlar caran trang, ceart gu leòr, ach gabhaidh a dhèanamh – nach eil na daoine seo air Borgen fhaicinn?
‘S e dleastanas nam buidhnean craolaidh a bhith a’ leantainn air faireachdainn a’ phobaill: “reflecting public opinion”, mar gum b’ eadh. Gu dearbh, tha na buidhnean craolaidh a’ cumail a-mach gur e sin na tha iad a’ dèanamh leis a bhith a’ toirt àite do Ukip. Ach, gu follaiseach, tha mòran den bheachd gu bheil am BBC a’ stiùireadh faireachdainnean a’ phobaill, an àite a bhith gan leantainn, tron a bhith a’ toirt cus ùine do Nigel Farage. Agus chan e rud ùr a tha seo, nas motha: tha Farage air nochdadh air Question Time nas trice na duine sam bith eile, nuair nach robh fiù ‘s aon bhall pàrlamaid aig Ukip.
Tha truas agam don Phàrtaidh Uaine san t-suidheachadh seo. Fhuair am pàrtaidh ann an Sasainn agus a’ Chuimrigh a’ chiad bhall pàrlamaid aca ann an 2010, nuair a bhuannaich Caroline Lucas ann am Brighton Pavillion. Chan eil iad idir air an uiread de chothroman fhaighinn air TBh no rèidio ‘s a tha Ukip air faighinn, ge-tà. Ro thaghadh Pàrlamaid na h-Eòrpa, nuair a bha Farage air an TBh gach còig mionaidean, cha robh sgeul air na Greens. Air tàilleabh sin, chaidh tagradh a thòiseachadh air loidhne an aghaidh a’ “media blackout”, air ris an do chuir barrachd na 77,000 daoine an làmh.
Tha amharas agam cuideachd gu bheil làmhan nan dotairean toinneimh air a’ chùis. Tha Ukip tarraingeach mar sgeulachd naidheachd oir tha iad a’ cur dragh air na Tòraidhean. Tha an cuid as motha de na meadhanan stèidhichte ann an Lunnainn agus, ‘s iad air an glacadh leis an dràma taobh a-staigh Westminster. Chan eil am Pàrtaidh Uaine a’ goid bhuill pàrlamaid bho phàrtaidh an riaghaltais, agus mar sin chan eil an adhartas a tha iadsan a’ dèanamh cho tlachdmhor do na meadhanan.
‘S cinnteach gu bheil Farage a’ faighinn an uabhais de chuiridhean Question Time air tàilleabh ‘s gur e “caractair” a th’ ann, coltach ri Peter Hitchens no David Starkey. Tha fios aig a’ Bheeb gum bi e ag ràdh rudan connspaideach, agus gum bi sin a’ tarraing dhaoine don phrògram. Ach nuair a tha an aon dòigh smaoineachaidh a’ tighinn troimhe ann am prògraman naidheachd, gu h-àraidh ro thaghadh, ‘s e trioblaid a th’ ann.
Sa Ghiblean, chaidh rannsachadh fhoillseachadh le Oilthigh Caerdydd ann an 2013, ‘s e ag ràdh gun robh am BBC taobhach don taobh dheas. Tro dheasbad an reifrinn, dh’fhàs sinne ann an Alba cleachdte ri meadhanan a bha taobhach; mura bheil na buidhnean craolaidh air càil ionnsachadh bhon deasbad sin, tha an luchd-bhòtaidh. Tha faisg air 200,000 daoine air an làmhan a chur ri tagradh, ‘s e ag iarraidh ‘s gum bi am Pàrtaidh Uaine na phàirt den deasbad Tbh.
As t-samhradh, thuirt Robert Peston, neach-naidheachd a’ BhBC gu bheil am buidheann “air a bheò-ghlacadh gu tur” leis na bhios a’ nochdadh anns na pàipearan-naidheachd air an taobh dheis, mar eisimpleir an Daily Mail. “There’s a slightly “safety first” thing at the BBC – that if we think the Mail or the Telegraph is going to lead with it, then we should lead with it,” thuirt e. “I happen to think that’s mad.” Tha ‘s mise, a Raibeirt.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Cead do leasachadh Àird nan Saor
Thug Comhairle na Gàidhealtachd cead-dealbhachaidh ann am prionnsabal don chompanaidh Port of Ardersier Eta gus seann ghàradh Rubha na h-Ìnnse Mòire, faisg air Àird nan Saor, ath-fhosgladh.
Dheadh an làrach a chleachdadh airson crainn-ghaoithe mara a thogail.
Bha e roimhe ga chleachdadh airson uidheamachd a thogail do ghnìomhachas na h-ola 's a' ghas.
Am measg nam planaichean tha a bhith ag ath-thogail balla a' chala, a' glanadh grunnd a' chala, agus a' lùghdachadh bàrr gainnmhich dhan mheud a bh' ann ann an 2001.
Tha dùil gun cruthaich na planaichean 2,500 cosnadh.
Dheadh gach cuid na crainn, agus bunaidean nan crann a thogail aig an ionad.
Tha cead fhathast a dhìth air a' chompanaidh bho Riaghaltas na h-Alba, Marine Scotland agus Còmhdhail Alba airson an obair a dhèanamh.
Thuirt Comhairle na Gàidhealtachd gur dòcha gum bi na ceadan sin aca taobh a-staigh beagan sheachdainnean.
"'S e naidheachd bhrosnachail dha-rìribh a th' ann don Ghàidhealtachd gum faodadh an t-ionad ola seo, a bha uair cho trang, air ais ag obair," thuirt Ceannard na Comhairle, Drew Hendry.
"Tha coltas gun cruthaich an gnothachas seo sàr-obraichean, agus gun cuir e Àird nan Saor air ais air mapa gnìomhachais na h-Alba."
Dh'fhosgail an làrach tràth sna 1970an, mar Ghàradh MhicDhiarmaid, airson clàir a thogail airson raointean ola agus gas a' Chuain a Tuath.
Aig àirde, bha mu 4,500 duine a' faighinn cosnaidh ann, ach chaidh a dhùnadh ann an 2001 ri linn dìth iarrtais.


text:
Tormod a' Bhocsair @ 70 Episode guide
-
Episode 8
8/8 An saoghal sòisealta a bh' aig Tormod Caimbeul agus eile an Dun Èideann sna 60an.
First broadcast: 21 Nov 2012
-
Episode 7
7/8 Athair agus nighean, na sgrìobhaichean Tormod Caimbeul agus Catriona Lexy Chaimbeul.
First broadcast: 14 Nov 2012
-
Episode 6
6/8 Làithean òige san oilthigh dhan cuimhneachadh leis a' sgrìobhaiche Tormod Caimbeul.
First broadcast: 07 Nov 2012
-
Episode 5
5/8 An sgrìobhaiche Tormod Caimbeul an Dun Èideann far a robh e ag obair na òige sna 60an.
First broadcast: 31 Oct 2012
-
Episode 4
4/8 Seanchas air na taighean agus na daoine a bh'ann an Dail bho Dheas ri cuimhne Thormoid.
First broadcast: 09 Oct 2012
-
Episode 3
3/8 Tha Tormod a' coinneachadh ri aon de chomhaoisean, Dòmhnall Macleòid, an Dail bho Dheas.
First broadcast: 04 Oct 2012
-
Episode 2
2/8 'S e cladach, creagach agus clachaireachd a th' air aire an sgrìobhaiche Tormod Caimbeul.
First broadcast: 03 Oct 2012
-
Episode 1
1/8 Cuairt tro Dhail bho Dheas, baile àraich agus còmhnaidh an sgrìobhaiche Tormod Caimbeul.
First broadcast: 02 Oct 2012


text:
{Seo an sgeulachd mar a dh'innis Ruairidh MacIllLeathain e. Cha toigh leam seo. Tha mi a' smaoineachadh gu bheil i lann uabhasach mòr le fuil. Coltas ri film shlaidsear. - puxill}
An Litir Bheag 95
Tha seann sgeulachd agam dhuibh. ’S e an t-ainm a th’ oirre Mar a bha Fionn ann an Taigh a’ Bhlàir Bhuidhe. ’S e an tiotal slàn oirre Mar a bha Fionn ann an Taigh a’ Bhlàir Bhuidhe – Gun Chomas Èirigh no Laighe.
Thàinig i bho Alasdair Camshron aig deireadh an naoidheamh linn deug. Bha Alasdair à Àird nam Murchan. Bha e ag obair air an rathad eadar Dùror is Baile a’ Chaolais. Fhuair e na sgeulachdan aige bho sheann daoine anns an sgìre. Rinn mi an sgeulachd na bu shìmplidhe. Agus rinn mi na bu ghiorra i. Ach tha mi an dòchas gun còrd i ribh.
Co-dhiù, seo i – Mar a bha Fionn ann an Taigh a’ Bhlàir Bhuidhe:
Bha Fionn agus a dhaoine a-muigh a’ sealg. Thug Fionn sùil sìos an gleann. Chunnaic e fear òg a’ tighinn. Thàinig am fear òg. Chuir am fear òg fàilte air Fionn. Chuir Fionn fàilte air an fhear òg. Thuirt am fear òg gur e gille a bh’ ann. Bha e ag iarraidh maighstir.
“Tha gille a dhìth orm,” thuirt Fionn. Dh’fhastaich e an gille.
Cha robh Conan toilichte. Cha do chòrd coltas a’ ghille ris.
“Dè do dhuais?” dh’fhaighnich Fionn dhen ghille.
“Gun tig sibh uile còmhla rium gu cuirm nuair a tha an ùine agam seachad,” fhreagair an gille. Bha e gu bhith còmhla ri Fionn airson latha is bliadhna.
Chaidh an ùine aig a’ ghille seachad. Bha Fionn agus a dhaoine a’ dol a dhol còmhla ris a’ ghille gu cuirm. B’ e sin duais a’ ghille. Bha an gille luath. Bha e ceann-ruisgte is cas-ruisgte. Chaidh e o bhealach gu mullach. Chaidh e o mhullach gu gleann. Chaidh e o ghleann gu srath.
Dh’fhalbh Caoilte às a dhèidh. Ruith Cuchuilinn às dèidh Chaoilte. Bha na daoine eile às dèidh Chuchuilinn. Bha iad anns an òrdugh sin nuair a ràinig iad am Blàr Buidhe.
Nuair a bha iad uile ann, chaidh an gille mòr gu taigh mòr brèagha. Chaidh na daoine uile a-steach. Fhuair iad àiteachan suidhe ris a’ bhalla – ach Conan. Cha robh rùm aigesan. Shuidh esan air leac an teine. Ach cha robh sgeul air a’ chuirm. Cha robh sgeul air biadh sam bith. Cha robh cùisean mar bu chòir.
Chì sinn dè thachair an ath-sheachdain.
An Litir Bheag 96
Bha Fionn agus a laoich ann an Taigh a’ Bhlàir Bhuidhe. Ach cha robh comas aca èirigh. Lean am màsan ris na h-àitean-suidhe. Lean an casan ris an ùrlar. Lean an dromannan ris na ballachan. Bha druim is falt Chonain a’ leantainn ri leac an teine.
Cha tuirt Fionn guth. Chuimhnich e air a dheud-fios – no knowledge teeth. Chuir e a mheur fon dheud-fios. Fhuair e a-mach mun ghnothach.
Airson faighinn saor, bha iad feumach air fuil. B’ e sin fuil triùir mhac Rìgh Innis Tìle. Chuimhnich Fionn gun robh a charaidean Laoghaire agus Oscar saor fhathast. Bha fìdeag aige. Fìdeag shònraichte. Shèid e an fhìdeag trì uairean.
Tràth an ath mhadainn bha Oscar taobh a-muigh an taighe. “A bheil thu ann, Fhinn?” thuirt e. “Tha mise, Oscar, an seo, agus Laoghaire còmhla rium. Dè nì sinn?”
Dh’innis Fionn dhaibh an suidheachadh anns an robh iad. Dh’innis e dhaibh gun robh iad feumach air fuil airson a bhith saor. Fuil triùir mhac Rìgh Innis Tìle.
Dh’fhaighnich Oscar càite an robh iad a’ dol a dh’fhaighinn sin. Thuirt Fionn,“Aig beul na h-abhainn ud aig dol fodha na grèine.” Ach ’s e a’ mhadainn a bh’ ann. Bha an t-acras air na laoich. Dh’iarr Fionn air Oscar is Laoghaire biadh fhaighinn dhaibh.
Chaidh Oscar is Laoghaire gu Taigh Mòr. Chaidh iad a-steach. Ann an taigh na còcaireachd chunnaic iad fear a’ togail feòil à coire. Thuirt Oscar ri Laoghaire, “Thoir leat am biadh. Bheir mise an aghaidh air an duine.”
Nuair a chaidh Oscar a-steach, cha robh an duine ann. Ach bha clamhan ann. Clamhan mòr a bha deiseil gu leum air. Bha craosnach – no dart– aig Oscar. Thilg e an craosnach air a’ chlamhan. Thuit an clamhan don ùrlar. Thug Oscar is Laoghaire leotha gach pìos bìdh a bh’ ann.
Ràinig iad an taigh anns an robh Fionn. Rinn iad toll ann am balla an taighe. Chuir iad am biadh a-steach. Thuirt Fionn gun robh sluagh mòr gu bhith ann aig beul na h-abhainn aig dol fodha na grèine.
“Ciamar a bhios sinn ag aithneachadh mic Rìgh Innis Tìle?” dh’fhaighnich Oscar.
“Bidh deiseachan uaine orra,” thuirt Fionn.
Innsidh mi dhuibh dè thachair anns an ath Litir.
An Litir Bheag 97
Bha Fionn agus a laoich ann an Taigh a’ Bhlàir Bhuidhe. Cha robh comas aca èirigh. Airson a bhith saor, bha iad feumach air fuil mic Rìgh Innis Tìle.
Bha Oscar is Laoghaire a’ feitheamh ris na mic. Bha iad a’ feitheamh aig beul na h-abhainn aig dol fodha na grèine. Thàinig sluagh mòr. Thug Oscar is Laoghaire ionnsaigh orra. Cha do dh’fhàg iad aon duine beò. Ach chan fhaca iad clann an Rìgh.
Dh’iarr Fionn orra dhol air ais gu beul na h-abhainn air an oidhche sin. Ach roimhe sin, bha an t-acras air Fionn is a chompanaich. “Faigh biadh dhuinn an-dràsta,” arsa Fionn.
Chaidh Oscar is Laoghaire don Taigh Mhòr. Chunnaic Oscar duine fuathasach mòr, agus ceithir làmhan air. Bha e a’ togail feòil às a’ choire. {Chaidh Oscar a-staigh ach cha robh an duine a-nise ri fhaicinn. Thug e sùil mun cuairt agus chunnaic e iolaire mhòr a’ dol a thilgeil ugh air.}
Rinn an iolaire air Oscar. Thog Oscar an coire. Thaom e air an eun e. Thug an iolaire sgreuch aiste. Chaidh i tron bhalla. Chan fhacas a-rithist i.
Dh’fhalbh Oscar is Laoghaire le biadh airson Fionn is a chompanaich. Aig dol fodha na grèine bha Oscar is Laoghaire aig beul na h-abhainn. Chunnaic iad sluagh mòr a’ tighinn. Thug Oscar is Laoghaire ionnsaigh orra. Cha do dh’fhàg iad aon duine beò. Thill iad gu Fionn. Dh’innis iad do Fhionn nach tàinig clann an Rìgh. Dh’iarr Fionn orra tilleadh gu beul na h-abhainn an ath oidhche. Ach roimhe sin, bha an t-acras air Fionn is a chompanaich. “Faigh biadh dhuinn,” arsa Fionn.
Chaidh Oscar is Laoghaire don Taigh Mhòr. Chunnaic iad duine air an robh dà cheann agus ceithir làmhan. Bha e a’ togail feòil às a’ choire. Ach nuair a chaidh Oscar a-staigh, cha robh duine ann. Na àite bha Beithir Mhòr Sgiathach. Tharraing Oscar sleagh. Chuir e an t-sleagh tron Bheithir. Nuair a tharrainge an t-sleagh a-mach, chaidh a’ Bheithir à sealladh.
Chaidh Oscar is Laoghaire air ais gu Taigh a’ Bhlàir Bhuidhe. Bha biadh aca do Fhionn is a dhaoine. Nuair a thàinig ciaradh an fheasgair, thuirt Fionn ri Oscar, “Bidh an fhuil agad a-nochd.”
Agus cluinnidh sibh deireadh na sgeulachdan ath-sheachdain.
An Litir Bheag 98
Tha sinn a’ tighinn gu deireadh na seann sgeulachd Fionn ann an Taigh a’ Bhlàir Bhuidhe. Chaidh Fionn is càch cuide ri gille fuadain. Bha iad ann an Taigh a’Bhlàir Bhuidhe. Bha iad a’ leantainn ris na ballachan is ris an ùrlar. Cha robh comas aca èirigh. Airson a bhith saor, bha iad feumach air fuil. Fuil mic Rìgh Innis Tìle.
Nuair a thàinig ciaradh an fheasgair, thuirt Fionn ri Oscar, “Bidh an fhuil agad anochd.” Dh’fhalbh Oscar is Laoghaire gu beul na h-abhainn. Thàinig sluagh mòr. Bha mic Rìgh Innis Tìle ann. Thug Oscar ionnsaigh air an t-sluagh mhòr. Thug Laoghaire ionnsaigh air mic an Rìgh. Bha buaidh aig Oscar. Cha do dh’fhàg e aon duine beò. Chaidh e far an robh Laoghaire. Bha làmh-an-uachdair aig Laoghaire. Ach chunnaic Oscar an fhuil. Bha i a’ taomadh air an lòn. Thòisich Oscar air an fhuil a chur ann an cupaichean. Ach mun robh na cupaichean làn dh’fhàs na cuirp rag.
Dh’fhalbh an dà laoch leis an fhuil a bh’ aca. Chaidh iad don taigh anns an robh Fionn agus a dhaoine. Thuirt Fionn, “Suathaibh an fhuil ris a h-uile pìos dhibh a bheanas don taigh.”
Rinn Oscar is Laoghaire sin. Chaidh iad a-staigh. Thòisich iad air na daoine fhuasgladh. Shuath iad fuil ri gach pìos dhiubh a bha a’ leantainn ris a’ bhalla, no ris an ùrlar. Dh’fhuasgail iad mar sin gach duine. Ach aon duine – Conan.
Cha robh fuil gu leòr aca airson Chonain. Bha a cheann ceangailte ri leac an teine. Dh’fhalbh Fionn. Bha e gu math toilichte. Cha deach e fada, ge-tà. Bha Conan a’ tighinn. Thàinig Cònan. Bha e gun fhalt is gun chraiceann eadar a cheann agus amhaich. Nuair a dh’fhairich e gun do dh’fhalbh càch, thug e slaodadh mòr air a cheann. Dh’fhàg e fhalt is a chraiceann ceangailte ri leac an teine. On latha sin a-mach, thuirt daoine ris “Conan Maol gun Fhalt”. Chaidh Fionn agus a dhaoine dhachaigh. Thuirt Fionn nach robh e a’ dol a dh’fhastadh gille fuadain tuilleadh.


text:
Episode 2
Sreath a tha a' leantainn sgeulachdan cuid dhe na daoine a tha a' fuireach ann an eilean àlainn na Hearadh, gu h-àraid muinntir a chinn a tuath, ach le sgrìob neo dha gu deas cuideachd! Bho chionn deich bliadhna, fhuair muinntir cheann a tuath na Hearadh sealbh air an fhearann air a bheil iad a' fuireach agus chaidh Urras Cheann a Tuath na Hearadh a' stèidheachadh airson an oighreachd a' ruith as leth na coimhearsnachd.
Se coimhearsnachd sgaipte a th'ann le deugachadh de bhailtean beag, ach chaneil ach timcheall air seachd ceud neach a' fuireach anns a cheann a tuath air fad. Gach seachdainn, bi sinn a' cur eòlas air muinntir an àite. Anns an darna prògram, là mòr anns a choimhearsnachd le Fèill Aiteachais a Chinn a Tuath a' gabhail àite, tha Moreen agus nigheanan a chòisir ag ullachadh airson a Mhòd agus chaneil samhradh thioram anns na Hearadh a' cordadh ris a h-uile duine idir!
Ten years ago, the people of North Harris took ownership of the land on which they live and the North Harris Trust was formed to run the estate on behalf of the community. It is sparsely populated with around 700 residents who live in villages dotted around the area.
In this episode, it's a big day in the community, the day of the North Harris Show. Moreen and the girls in the choir prepare for the Mod, whilst a dry summer in Harris is causing problems for Sammy.


text:
Riaghaltas a' dol às àicheadh gum bi a' Ghàidhlig riatanach
Tha Riaghaltas na h-Alba a' dol às àicheadh beachd gun tèid a' Ghàidhlig a theagasg do gach pàiste anns gach bun-sgoil san dùthaich.
Tha a' bhuidheann Foghlam Alba gus stuthan teagaisg ullachadh do sgoiltean no comhairlean a tha ag iarraidh a' Ghàidhlig a theagaisg do chloinn mar dhàrna no treas cànan.
Ach tha an Riaghaltas ag ràdh gum bi roghainn aig sgoiltean agus comhairlean co-dhiù bi iad a' tabhainn na Gàidhlig do chloinn san dòigh seo.
Tha iad airson 's gum bi sgoiltean a' teagasg dàrna cànain do chloinn ann am P1, agus treas cànan ro p5, ro 2020.
Tha sgeamaichean pìleat a' ruith an-dràsta aig na h-uidhir de bhun-sgoiltean air feadh na dùthcha, a' feuchainn na dòigh teagaisg seo.
Chan eil am poileasaidh ag innse dè na cànanan a bu chòir a bhith air an ionnsachadh.
Bhiodh a' Ghàidhlig air aon roghainn dhiubh ge-tà.


text:
-
Prògram 2 - Guru Nanak
Cuspair a’ phrògraim - An creideamh Siceach
Anns a’ phrògram seo thathas a’ coimhead air a’ chreideamh Siceach. ’S ann anns a’ Phunjab, faisg air Pakistan a thòisich an creideamh seo. Chaidh a stèidheachadh anns a’ bhliadhna 1496 le duine den ainm Nanak.
Cluinnidh sinn anns an sgeulachd mun tachartas a dh’atharraich a bheatha. B’ ann den chreideamh Hindu a bha athair Nanak ach b’ e an teachdaireachd a fhuair Nanak bho Dhia, nach robh Hindu no Muslamach ann, ach gu robh iad uile co-ionnan ann an sùilean Dhè. Thuirt e gun do dh’iarr Dia air a bhith na fhear-teagaisg agus thòisich e a’ searmanachadh. Thug a luchd-leantainn Guru Nanak mar ainm air.
Ann an1699 bha an deicheamh guru ann den ainm Guru Gobind Rai. Cluinnidh sinn anns an dàrna sgeulachd mar a dh’iarr e air na Sicich cruinneachadh ann am baile Anandpur. Thàinig iad nam mìltean. Bha ceist aige dhan tsluagh ach cò aca a bha deònach am beatha a thoirt suas air sgàth Dhè. Uile gu lèir sheas còignear a chaidh à sealladh an t-sluaigh a-steach don teant aig a’ Ghuru. Seach gu robh fuil air claidheamh Guru Gobind Rai bha dùil
aig an t-sluagh gun deach na còignear a chur gu bàs ach an ceann ùine nochd an Guru agus na còignear anns an teant. Bha iad uile còmhdaichte leis an aon seòrsa aodaich agus thuirt e gum b’ iadsan an Khalsa. As dèidh bàs Guru Gobind Singh cha deach duine eile ainmeachadh mar Ghuru.
An dèidh a’ phrògraim:
Tha e gu math cudthromach dha na Sicich a bhith a’ toirt seachad thiodhlacan.
• Rannsaich dè an ciall a tha aig an Langar, Gurdwara agus Guru.
• Cha leig tiodhlacan a leas a bhith faicsinneach no air an làimhseachadh. Saoil dè seòrsa tiodhlacan a th’ann nach fhaic sinn. Dèanaibh deasbad air ‘do thìde’ mar thiodhlac. Innsibh dhan chlas mu dheidhinn tàlant air
choreigin a th’agaibh fhèin.
• Faigheadh buidheann a-mach mu dheidhinn nan grìogagan a chithear gu math tric ann an dealbhan de
Ghuru Nanak.
• Feuch an lorg sibh ainmean an deichnear a fhuair urram “Guru”.
• Lorgaibh am Punjab, an sgìre far an do rugadh Guru Nanak air a’ chlàr-dùthcha. Mìnichibh dhan chlas gu bheil ‘Punj’ a’ ciallachadh ‘còig’ agus gu bheil ‘ab’ a’ ciallachadh ‘uisge’. Mar sin tha ‘Punjab’ a’ ciallachadh ‘Còig uisgeachan’. Dh’ fhaodar sealltainn dhan chlas na còig aibhnichean a tha a’ ruith dhan Abhainn Indus.
Broadcasts
-
BBC Radio Nan Gaidheal Fri 22 Apr 2011 11:30 BBC Radio Nan Gaidheal
-
BBC Radio Nan Gaidheal Sat 23 Apr 2011 10:30 BBC Radio Nan Gaidheal


text:
Dèanamaid Adhradh Available now
There are currently 3 available episodes
-
An t-Urr Coinneach Fearghasdan 2002 - 1/2
1/2. Seirbheis còmhla ris an Urr Coinneach Fearghasdan, Eaglais Shaor Chrois 2002.
First broadcast: 17 Aug 2014
-
Prof Donald MacLeod
Dèanamaid Adhradh còmhla ris an Oll. Urr Dòmhnall MacLeòid bhon Eaglais Shaor.
First broadcast: 08 Dec 2013
-
An t-Urr Iain MacLeòid, an Eaglais Shaor Leantainneach
Còmhla ris an Urr Iain MacLeòid, an Eaglais Shaor Leantainneach.
First broadcast: 06 Apr 2014


text:
Seirbheis màthaireachd Mhuile "uabhasach"
Tha tè de chomhairlichean Mhuile ag ràdh gu bheil seirbheisean màthaireachd san eilean "uabhasach."
Thug Mary Jean Devon slaic air an t-seirbheis às dèidh do Stacy Inglis, a tha a' fuireach ann am Muile, a ràdh gun deach iarraidh oirre ospadal Latharna 's nan Eilean san Òban fhàgail leis an naoidhean aice a bh' air ùr-bhreith am meadhan na h-oidhche, gun àite aice ri dhol, leis nach robh leapannan gu leòr ann.
Dh'fheumadh i àite fhaighinn an taigh leabaidh 's bracaist.
Tha NHS na Gàidhealtachd a' rannsachadh na cùise.
Chaidh seirbheis nam mnathan-glùine ann am Muile a stad bho chionn dà bhliadhna.
Thuirt an Comh. Devon gu bheil am feagal a bh' oirre mun atharrachadh air thighinn gu buil.


text:
Bàgh a’ Chaisteil #DMNC 15/11/2014 - tuilleadh fiosrachaidh fhathast
Dùn Èideann #DMNC 06/11/2014 - tuilleadh fiosrachaidh fhathast
Tro Chloich na Sùla le Maoilios Caimbeul
Ri fhaighinn 24 an Dàmhair 2014
Ri cheannach ro-làimh bho www.gaelicbooks.org
AN LEABHAR
Tha sean agus ùr a’ measgachadh còmhla ri chèile ann an Tro Chloich na Sùla. Tha an t sreath dhàn aig toiseach an leabhair stèidhichte gu ìre bhig air an t-seann mheadrachd phroifeiseanta dàn dìreach. Anns an fhichead dàn sin tha am bàrd a’ rannsachadh na buaidh a bh’ aig creideamh air luchd-ealain ainmeil Eòrpach – mar da Vinci, Gauguin, Blake agus Chagall – tro na linntean, le bhith meòrachadh air dealbhan sònraichte leis an luchd-ealain sin. Ann am fichead dàn eile, tha am bàrd a’ dèiligeadh ri iomadh cuspair, leithid coimhearsnachd, poilitigs agus nàdar, ann an stoidhle nuadh‑bhàrdail. Tha cuideachd dàin nas pearsanta ann. Tha an cruinneachadh seo a’ gluasad gu siùbhlach eadar a’ Ghaidhealtachd agus an saoghal mòr.
AN T-ÙGHDAR
Tha aithne air sgrìobhaidhean Mhaoilios Caimbeul ann an Alba agus gu h-eadar-naiseanta. Chaidh coig cruinneachaidhean bardachd leis fhoillseachadh agus thainig tasgadh bho na cruinneachaidhean sin, le grunn dhain ura, Breac a’ Mhuiltein/Speir Dhrom An Ronnaigh, (Dain 1974-2006), a-mach ann an 2007 bho Choisceim. Thainig leabhar bàrdachd dà-chananach Da Thaobh a’ Bhealaich / The Two Sides of the Pass a-mach bhuaithe fhein agus Mark Goodwin ann an 2009, le dealbhan le Eoghann Mac Colla. Chaidh an nobhail TEAS fhoillseachadh le Ur-Sgeul ann an 2010, agus sgriobh e na leanas de nobhailean chloinne agus dheugairean: Clann a’ Phroifeasair (1988), Talfasg (1990), Meirlich nam Bradan (1991), A Ulbha gu Geelong (1992), Iain agus na Drogaichean (1993), Murt ann an Diurainis (1993) agus Caisteal nan Sgragan (2002). Rinn e leabhar-obrach airson sgoiltean, Gramar na Gaidhlig: leabhar-teagaisg (2005) a tha a’ dol leis an leabhar leis an aon ainm. Ann an 2011, rinn e fhein agus a bhean, Mairead, leabhar ann am Beurla leis an tiotal Island Conversion: The Transition of a Gaelic Poet from Sceptic to Believer. Tha e an-diugh a’ fuireach san Eilean Sgitheanach.
ISBN-13: 9781900901-77-2
Foillsichte le CLÀR
Diardaoin 23 an Dàmhair 2014
Leabhar Gàidhlig ùr ga fhoillseachadh
Sabhal Mòr Ostaig, 7.30 feasgar
Diardaoin 23 an Dàmhair 2014
Bidh fàilte ron a h-uile duine.
Ceòl às na speuran!
Thuirt Drilseach gum bi an t-òran, Luathas-teichidh, ri fhaighinn saor-san-asgaidh gu diditeach ann an greis bheag, neo air vinyl ann am mìos no dhà. Cuiridh mi ceanglaichean suas an seo cho luath ’s a tha fios agam càit a gheibhear grèim orra. Èist an seo!
(le taing do Tim Armstrong, drilseach.net)
“These deep, powerful, layered stories also owe something to Chekhov and Chekhov’s ultimate protegé, Carver…”
Leirmheas (Beurla) le Iain MacLeòid, 2014, The Bottle Imp, is e a-mach air Màiri Dhall agus Sgeulachdan Eile le Donnchadh MacGillIosa. Tha An Leodach - ann am faclan ealanta - a’ toirt suil air leabhar Tim Armstrong, Air Cuan Dubh Drilseach, cuideachd.
Irish Times - iomradh air ficsean agus Ùr-Sgeul
http://www.irishtimes.com/culture/treibh/sc%C3%A9al-%C3%BAr-gan-meirg-air-an-t-%C3%BArsc%C3%A9al-sa-gh%C3%A0idhlig-1.1835422
"Gaelic punk odyssey" @io9
Faigh an seo e.
Ruaraidh MacThomais agus Niall O’Gallagher
"…tha mi toilichte urram fhaicinn ga dhèanamh do Ruaraidh MacThómais"
Raghnall MacilleDhuibh san Albannach, 2014
"Tha mi a’ cur fàilte bhlàth air Beatha Ùr (Clàr, £8.99), cruinneachadh beag den bhàrdachd aige, agus sin air trì adhbharan: is toil leam na dàin aige; tha móran dhiubh mu Ghlascho, baile mo bhreith ’s m’ àraich; agus chan eil Beurla san leabhar – tha na dàin Ghàidhlig seo a’ seasamh ’s a’ tuiteam mar dhàin Ghàidhlig.
Tha mi an amharas gun tàinig móran de na cuimhneachain agamsa air Glascho gu ceann mus do rugadh O’Gallagher. Chan eil fhios a’m cà robh Cùirt Norfolk, tùran a leag iad le spreadhadh a réir choltais, ach tuigidh mi an co-dhùnadh mun “bhaile / mhòr seo agus e robach, garbh ach leinne”. Air an làimh eile tha gach ainm sna dàin eile a’ dùsgadh mac-talla, eadar ’s gur e Sràid Westmoreland, Cnoc a’ Ghobhainn, Taigh-cìse Rathad Phàislig no Willie Maley. ’S tha mi toilichte urram fhaicinn ga dhèanamh do Ruaraidh MacThómais. Ach a dh’innse na fìrinn chan eil an dàn as fheàrr leam mun bhaile ag ainmeachadh àite no duine idir ach Glascho fhéin: “Cha do dh’èirich a’ ghrian an-diugh air Glaschu / dh’fhuirich i aig an taigh airson cumail blàth, / tha i air an leus aic’ a chur am falach / is an samhradh ro ghoirid air dhol seachad …”
Tuilleadh: http://www.scotsman.com/gaelic/ceann-no-cridhe-buaidh-no-co-thuiteamas-1-3428664
Na coirichean: An leirmheas @ Raghnall MacilleDhuibh agus The Scotsman 2014; Dealbh Ruaraidh MhicThomais @ Roddy Simpson. Dealbh Niall O’Gallagher @ Claire O’Gallagher. Uile gleidhte.
Dealbh iongantach bho @BaddBrock Michael Brock
Leith Walk, 27/04/2013.
CLAR, Tim Armstrong agus Oi Polloi comhla.