text:
Co-chomhairleachadh mu BhSGI
Thèid co-chomhairleachadh a chumail am measg phàrantan Bun-sgoil Ghàidhlig Inbhir Nis feuch dè an ath-cheum ann a bhith a' fastadh ceannaird sgoile.
Chaidh coinneamh de phàrantan, tidsearan agus riochdairean comhairle a chumail oidhche Chiadain, agus an sgoil an-dràsta gun cheannard.
Chan eil ceannard làn-ùine air a bhith aig Bun-sgoil Ghàidhlig Inbhir Nis bho 2009, agus b' e amas na coinneimh pàrantan a thoirt ri chèile le aon ghuth air an t-slighe air adhart dhan sgoil.
Chaidh càineadh a dhèanamh aig a' choinneimh air iomairt a rinn cuid de phàrantan anns na meadhanan sòisealta a bha ag ràdh gun robh e riatanach gum biodh a' Ghàidhlig aig ceannard sam bith a dheadh fhastadh chun na sgoile.Toiseach-tòiseachaidh Ùr
Chaidh aontachadh gun obraicheadh na pàrantan air fad le co-chomhairleachadh Comhairle na Gàidhealtachd mun dòigh as fheàrr airson an obair a shanasachd.
Tha ceist ge-tà, an cuir an co-chomhairleachadh an tuilleadh maill air a' phròiseas agus an sgoil an-dràsta gun cheannard uile gu lèir.
Bha coltas brosnachail air cùisean às dèidh na coinneimh, a rèir fhir de na pàrantan a bha an làthair, Toby Stainton:
"Tha mi a' smaointinn gun robh dìth breithneachaidh an lùib na h-iomairt air na meadhannan sòisealta.
“Start Quote
End Quote Aonghas MacLeòid Comhairle nam Pàrant
Bha e gu math follaiseach gu bheil pàrantan anns an sgoil an seo gu bheil ùidh mhòr aca anns an sgoil, agus gu bheil iad ag iarraidh a bhith a' cuideachadh agus a' toirt misneachd dha obair na sgoile air fad.”
"Cha chreid mi gur ann san dòigh a b'fheàrr a rinneadh e.
"Saoilidh mi gun robh a' choinneamh fhèin caran brosnachail.
"Bha daoine a' bruidhinn gu math, 's gu h-ealanta, agus 's e am prìomh rud a thàinig àiste, gu bheil cùram mòr air na pàrantan 's an luchd-obrach airson na sgoile, 's gu bheil fìor-fhaireachdainn coimhearsnachd an seo," thuirt e.
Tha beachd ann cuideachd gun toir am buaireadh a th' air a bhith ann cothrom don sgoil tòiseachadh as ùr.
"Tha mi an dòchas gur e sin a bhios ann," thuirt Cathraiche Comhairle nam Pàrant, Aonghas MacLeòid.
"Bha e gu math follaiseach gu bheil pàrantan anns an sgoil an seo gu bheil ùidh mhòr aca anns an sgoil, agus gu bheil iad ag iarraidh a bhith a' cuideachadh agus a' toirt misneachd dha obair na sgoile air fad.
"Agus mar sin, tha sinn an dòchas gur e toiseach-tòiseachaidh a tha seo.
"'S e sgoil mhìorbhailleach a tha seo. Deagh thidsearan, deagh sgoilearan, agus faodaidh mi a ràdh deagh phàrantan ann cuideachd, agus tha sinn uile ag iarraidh a bhith ag obair còmhla airson maith na sgoile," thuirt e.


c: text/html

text:
Kerry Nic a' Phì
Duration: 05:16
Kerry Nic a' Phì a' bruidhinn air a' bhliadhna a tha air a bhith aice 's i air tòiseachadh air spòrs ùr, Triathlon.
Available since: Mon 17 Oct 2011
This clip is from
Spòrs na Seachdain 15/10/2011
Sùil air ball-coise an SPL, Cupa na Cruinne ann an rugbaidh 's naidheachdan spòrs eile.
First broadcast: 15 Oct 2011
More clips from 15/10/2011
More clips from Spòrs na Seachdain
- Spòrs na Seachdain 090814 Duration: 03:50 Còmhla ri Ailig O'Henley
- Spòrs na Seachdain Duration: 22:01 Còmhla ri Iain Moireasdan
- Spòrs na Seachdain: Kayaking Duration: 04:27 Còmhla ri Iain Moireasdan
- Bikram yoga Duration: 03:55 Còmhla ri Shona NicEanraig
- Spòrs na Seachdain Duration: 04:14 Còmhla ri Iain Moireasdan

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Aderim gorab e med na sulfure as adbur don teine bis ar lassadh da sir & is mar so as e .i. an trath tinnscnas an teine gnimh da deanam a cuislennaib na sulfaire fo talmain, ni fanann ac sir lasadh na sulfairi & talman roimhe co domuctha.
Agus is mar sin doni puill & cabain roimhe sa talmain & in trat tair le an t-sulfur ata do naduir ann co fasann aris. Et an tan fases impoid aris & loisgidh aris e & bith an fas sin na sulfuri & losgad na teinedh ar fas tri bithu sir & teilgidh an lasair, mar eirges aisti, a lan da caeraib & da caebaib teined tic o folad na sulfuri aisti amach & cruinnigid sin ar en slighi & doni sleibti dib. Et as minic cluinter fogar mor aduatmar on gaith ac dul asteach is na fedanaib sin & a seidedh leis in lasair ac dul amac. Et atait na h-uiscedha tusmigter o na h-inadaib teinntighi sin te, oir mar adubramar gabaid na h-uisceadha aicid on inadh a ticid Mas gluasacht siraidhi ingantac dani na nethi ingantacha sin.


text:
Wittenberg
Is e baile beag Gearmailteach a tha ann an Lutherstadt Wittenberg. Tha e na laighe ann an earra-dheas Sagsainn-Anhalt ri taobh na h-aibhne Elbe. Tha mu 46.000 daoine a' fuireach an seo [1]. Tha an dàrna phàirt den Oilthigh Halle-Wittenberg an-seo cuideachd.
Tha Wittenberg cliùiteach o chionn’s gur e seo an t-àite far an do thòisich an t-Ath-Leasachadh. Tha Eaglais a' Bhaile, Eaglais a’ Chaisteal, taigh Màrtainn Lùtair agus taigh Mhelanchthon ann, a tha air an dìon mar dualchas na cruinne leis an UNESCO[2] (còmhla ri Lutherstadt Eisleben). Mar sin is e Lutherstadt Wittenberg (Baile-Lùtair Wittenberg) an t-ainm oifigeil a tha air Witttenberg.
Susbaint
Eaglais a’ Bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Thòiseachadh air Eaglais a' Bhaile Wittenberg [3] ( Stadtkirche Wittenberg sa Ghearmailtis) a thogail ann an 1187. Thogadh an t-àite, far a bheil an altair, ann an 1280, agus eadar 1412 agus 1439 chaidh na stìopallan agus an corp-eaglais mòr a thogail, mar a tha iad rim faicinn an-diugh. Eadar 1522 agus 1811 chuireadh togalachan eile ri taobh na h-eaglaise. Ann an 1928 agus 1980-1983 chaidh nuadhachadh na h-eaglaise.
Bha Màrtainn Lùtair a’ toirt na searmonan aige seachad ann an Eaglais a’ Bhaile Wittenberg. An seo bha an aifreann ri cluinntinn anns a’ Ghearmailtis airson a chiad turas agus fhuair na luchd-creidheamh Suipeir an Tighearna ann an dà doigh, àran agus fion. Tha dealbh miorbheallach ann a rinn Lucas Cranach as sine: “Suipeir an tighearna“.
Eaglais a' Chaisteil[deasaich | deasaich an tùs]
Canar gur e Eaglais a’ Chaisteil Wittenberg [4] [5] (Schlosskirche Wittenberg sa Ghearmailtis) an t-àite far an do chuir Màrtainn Lùtair na 95 argamaid aige ris an doras ann an 1517.
Ann an 1490 chaidh lùchairt ùr a thogail airson a’ bhaile Wittenberg a dhìon. Ri taobh na lùchairt thogadh eaglais ùr (1496-1506). Bha na luchd-ealainn Albrecht Dürer, Jacopo de'Barbari agus Till Riemenschneider a’ toirt cuideachadh dhaibh. Ach ann an cogadh seachd bliadhnaichean (Seven Year’s War sa Bheurla) chaidh an eaglais a losgadh le teinne (1760). Bha tòrr pìosan ealainn agus fuidheall air chaill, ri measg an doras fiogha. Bha an eaglais sgrioste a-rithist ann na Cogaidhean na Saorsa (1814). Bhon uair sin bha saighdearan a’ fuireach an-seo. Eadar 1883 agus 1892 chaidh ath-nuadhachadh na h-eaglaise anns an stòidhle tùsail. Tha doras à umha ann leis na argamaidean Lùtair ann an Laideann, giobht bhon rìgh Pruiseach Frederick William IV. Am broinn na h-eaglaise tha uaighean Màrtainn Lùtair, Melanchthon agus Frederick III (Frederick the Wise) ann.
Taigh Mhelanchthon[deasaich | deasaich an tùs]
Is e taigh Mhelanchthon (Melanchthonhaus 'sa Ghearmailtis) aon de na taighean as brèagha à Linn an Ath-bheòthachaidh anns a’ Ghearmailt. Fhuair Melanchthon e mar gibht bho Frederick III ann an 1536. Bha e a’ fuireach an-seo leis an teaghlach aige. Bha e na àrd-ollamh anns an Oilthigh Wittenberg, ach anns an taigh sgrìobh e co-ionad a’ Chreideamh Pròsdanach. Anns an dàrna làr chìthear dealbhan tùsail air a’ bhalla, a rinn na h-oileanaich a bha a’ fuireach an-seo.
Ann an 1810 thòisicheadh taisbeanadh beag mu bheatha Mhelanchthon ann an trì seòmraichean. Bho 1954 is e taigh-tasgaidh a tha ann am Melanchthonhaus. An-diugh tha e dìonta cuideachd mar dualchas na cruinne leis an UNESCO.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Dealbhan[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Baile Wittenberg http://www.wittenberg.de
- ↑ UNESCO http://whc.unesco.org/en/list/783
- ↑ Eaglais a' Bhaile Wittenberg http://www.stadtkirchengemeinde-wittenberg.de
- ↑ Eaglais a' Chaisteil Wittenberg http://www.schlosskirche-wittenberg.de
- ↑ Eaglais a' Chaisteil Wittenberg http://unterkunft.wittenberg.de/en/seiten/schlossk/sk01.html anns a' Bheurla
- ↑ Stadt Bretten
- ↑ Stadt Göttingen
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- www.Wittenberg.de Duilleag oifigeil Wittenberg
- Martin Luther.de Àiteachan a tha ceangailte ri Màrtainn Lùthair ann an Sagsainn-Anhalt
- www.webinfo.de Duilleag mu chultair agus Turasachd Wittenberg
- „Schätze der Welt“ Tha filmichean beaga (15min) mun chuid as motha dhen dhualchas na cruinne UNESCO rim faicinn mar RealPlayer-bhidio
- www.sacred-destinations Wittenberg Photo Gallery


text:
Manuel Azaña Díaz
Susbaint
Manuel Azaña Díaz
B’e Manuel Azaña Díaz (Alcalá de Henares, 10 am Faoilleach 1880 - Montauban, (An Fhraing, 4 an t-Samhain 1940) fear-lagha, fear-poileataigs agus sgrìobhadair às An Spàinn. ‘S e Ceann-suidhe Dàrna Poblachd na Spàinne a bh’ann bho 1936 gu 1939. Bha e na fhear-poileataigs agus na òraidaiche uabhasach cudromach, a-measg an fheadhainn na b’fheàrr na Spàinne san 20mh Linn co-dhiù, a bharrachd air a bhith gu math cliùiteach mar sgrìobhadair agus mar fhear-aithris cuideachd. Choisinn e an Duais Nàiseanta an Litreachais (Spàinntis: Premio Nacional de Literatura) ann an 1926 airson an leabhair La Vida de Juan Valera (Gàidhlig: Beatha Juan Valera), ach ‘s e pìos dhràma La Velada en Benicarló (An Oidhche Bhàn am Benicarló), mu dheidhinn na Spàinne tro na 30an a th’ann an obair na b’ainmeile a sgrìobh e. ‘S e fear dhe na tobraichean eachdraidheil as fheàrr gus an linn sin a thuigsinn a th’ann an leabhar-latha aige.
Teaghlach[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh e ann an Alcalá de Henares, faisg air Madrid, ann an 1880. ‘S e an treas mac dhe ceathrear a bha aig Esteban Azaña Catarinéu agus María Josefina Díaz-Gallo Muguruza a bh’ann. A bharrachd air a bhith na Phròbhaist, bha athair Mhanuel cuideachd na nòtaire agus na chlèireach, a sgrìobh leabhar eachdraidheil mu dheidhinn a’ bhaile, Historia de Alcalá de Henares (Eachdraidh Alcalá de Henares), ann an 1882. ‘S e luchd-malairt beairteach à Escalada, faisg air Burgos, a bh’ann teaghlach a mhàthar. Dh’eug a phàrantan gu math òg agus thug bràthair athar buaidh mhòr airsan, gu seachd àraidh taobh sgoilearachd is foghlam. Thug e ceum ann an Lagh bho Oilthigh Zaragoza, ann an 1898 agus fhuair e Dotaireachd ann an Lagh bho Oilthigh Central, ann am Madrid, ann an 1900. Bha e na oileanach san Oilthigh Pharis cuideachd, ann an 1911. Phòs e ri María Dolores Rivas Cherif, piuthar a dheagh charaid Cipriano Rivas Cherif, ann an 1929.
Litreachas[deasaich | deasaich an tùs]
Thoisich Azaña ri sgrìobhadh ann an 1897, nuair a steidhich agus dheasaich e is a chuid charaidean iris air an robh Brisa del Henares (Oiteag an Henares). Bho 1901, sgrìobhadh e mu dheidhinn an Litreachais agus dràma san iris Gente Vieja (Daoine Aosmhor) ann am Madrid, fon ainm Salvador Rodrigo. Ann an 1903, b’ fheudar dha thilleadh gu Alcalá de Henares air adhbharan pearsanta, far an do sgrìobh e an nobhail La Vocación de Jerónimo Garcés (An Gairm aig Jerónimo Garcés) a thuilleadh air aithrisean san iris ionadail La Avispa (An Speach). Ann an 1911 sgrìobh e aithis neo dhà ann La Correspondencia Española (Co-sgrìobhachadh na Spàinne) an aghaidh Phío Baroja agus an ginleach dham bhuineadh e, leis nach robh iadsan idir airson a bhith an sàs ann an iomairt phoileatagach gus an Dùthaich a leasachadh. Ann an 1920 steidhich e agus a charaid Rivas Cherif an iris litreachail La Pluma (Am Peann) agus ann an 1923 fhuair e cuireadh gus seann iris eile, air an robh España (An Spàinn), ath-bheòthachadh. Sgrìobh e La Vida de Juan Valera (Beatha Juan Valera) ann an 1926, a bhuannaich Duais Nàiseanta an Litreachais agus ann an 1927 dh’fhoillsich e El Jardín de los Frailes (Garradh nam Manach). Sgrìobh e pìos dhràma ann an 1929, air an robh La Corona (An Crùn). Deasbadadh e suidheachach na Spàinne tron obair aige. Ann an 1937 dheasaich e Cuaderno de La Pobleta. Memorias Políticas y de Guerra (Leabhar-latha Pobleta. Cuimhneachan poileataigeach a’ chogaidh) agus pìos Dhràma eile, La Velada en Benicarló (An Oidhche Bhàn am Benicarló), ri linn a’ Chogaidh Shìobhalta.
Poileataigs[deasaich | deasaich an tùs]
Ged an do bhuineadh e do theaghlach nach b’e idir bochd, bha uidh mhòr aig Azaña ann an ceartas sòisealta bho chionn fhada air sgàth ‘s gun d’fhuair e deagh oicheachaidh bho bhràthair a mhàthar, Félix Díaz Gallo. Leughadh e mòran mu dheidhinn poileataigs na Frainge agus Shasainn na òganach cuideachd. Ann an 1900 fhuair e ballrachd Ateneo de Madrid, club deasbad le freumhan ann an saoghal beachd-smuainealas libearalach na Frainge, bho àm an t-Soillseachaidh, aig deireadh an 18mh Linn. Thoisich e ri òraidean poileataigeach a dheànamh is e airson ceartas sòisealta a bhrosnachadh tro Shòisealachd san dùthaich aige fhèin.
Slàinnte agus Bàs[deasaich | deasaich an tùs]
Chaochail Azaña thall thairis na fhògarrach ann an campa ann an taobh a deas na Frainge, nuair a bha e dìreach 60 bliadhna a dh’aois. Chan fhaodadh dhàsan a dhol air bàta gu ruige Meagsago ron an Dàrna Cogaidh air sàilleabh cho tinn ‘s a bha e, agus le sin bha e fhathast san Fhraing nuair a thug na Nàsach ionnsaigh air an dùthaich sin as t-samhradh 1940. Dh’iarr na Faiseataich Spàinnteach ceart ga thoirt air ais gu ruige na Spàinne Azaña, nuair a chuir an Gestapo an greim e. Bhàsaich e le tinneas cridhe agus an cnatan mòr ann am Montauban, air an 4mh latha dhen Shamhain 1940.


text:
A' Ghaimbia
'S e dùthaich ann an Afraga a tha anns a' Ghaimbia, [1][2] neo Gaimbia,[3][4] ainm oifigeil: Poblachd na Gaimbia. 'S e an dùthaich as lugha a tha ann anns an tìr-mhòr Afraga. Tha Seanagal na laighe timcheall oirre. Tha an Abhainn Gambia a’ ruith tro mheadhan na dùthcha. Tha an Cuan Siar anns an iar dhith, far a bheil inbhir na h-aibhne. Tha a' Ghaimbia nas lugha na 48 cilemeatair ann an leud.
'S e Banjul na prìomh-bhaile.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1871901391
Ceangal a-mach[deasaich | deasaich an tùs]


text:
-
Litir do Luchd-ionnsachaidh 521Bu mhath leam stòiridh innse dhuibh an t-seachdain seo – seann stòiridh à beul-aithris. ’S e an t-ainm air Iain Dubh Leòdhasach, an Seòladair.
B’ e mac iasgair a bh’ ann an Iain Dubh. Nuair a bha e na bhalach beag, bhàthadhathair. An dèidh sin, thogadh e le bràthair athar. Bha iad a’ fuireach faisg air an AcarsaidMhòir ann an Leòdhas. ’S e Cala Steòrnabhaigh a chanas sinn ris an àite an-diugh.Air feasgar àraidh chunnaic Iain long bhrèagha a’ tighinn fo aodach slàn a-staighdon chala. Chan fhac’ e riamh sealladh cho bòidheach. Leum e a-staigh na bhàt’-iasgaich fhèin agus, mus do ràinig acair na luinge an grunnd, bha e air bòrd oirre. Dh’fheòraich an sgiobair dheth am bu mhath leis a bhith na sheòladair. Fhreagair Iain Dubh nach robh nì air bith air an t-saoghal a b’ fheàrr leis.
“Thalla dhachaigh, ma-tà,” ars’ an sgiobair, “agus faigh cead d’ athar. Thigibh lechèile an seo a-màireach.” Bha an sgiobair deònach leigeil le Iain seòladaireachdionnsachadh bhuaithe. Thuirt Iain nach robh athair beò ach gun iarradh e cead bràthairathar.
Thill e moch an ath latha. Dh’innis e don sgiobair gun d’ fhuair e cead o bhràthairathar falbh leis an luing.
“Agus an tuirt e dad riut mu mhuinntireas a ghabhail?” ars’ an sgiobair. “O,thubhairt,” fhreagair Iain Dubh. “Tha agam ri bhith air bòrd na luinge fad còig bliadhnaairson seòladaireachd ionnsachadh.”“Agus dè thuirt e riut mu thuarastal?” dh’fhaighnich an sgiobair.“Thuirt gun robh agam ri bonn-a-sia fhaighinn aig ceann a’ chiad mhìos agus dàbhonn-a-sia aig ceann an dara mìos, a’ dùblachadh mar sin gach mìos gu deireadh nan còig bliadhna.”
Rinn an sgiobair gàire. Gun smaoineachadh air a’ bhargan, thuirt e, “Gheibh thu sin,a laochain.” Agus chaidh Iain a cheangal ris an luing le bann-ceàirde. Air an ath latha,sheòl an long a-mach às a’ phort. Chaidh i air turas-cuain do dhùthchannan fad’ air falbh.
Aig ceann ceithir bliadhna thill i a Shasainn. Ràinig i am port dham buineadh i.Thàinig an fheadhainn leis an robh an long air bòrd. Chuir iad fàilte air an sgiobair,agus thug iad sùil air an luing. Bha Iain Dubh air fàs na ghille gasta agus na sheòladair air leth. Ach fhathast cha d’ fhuair e sgillinn de a thuarastal, ach a-mhàin tastan no dhà airson cosg anns na puirt san robh e a’ tadhal. Agus cha do rinn an sgiobair an t-sùim adh’fheumadh e pàigheadh aig deireadh nan còig bliadhna.
Dh’fhaighnich fear dhen fheadhainn leis an robh an long cà’ d’ fhuair iad anseòladair òg a bha cho math air obair. “Fhuair ann an Eilean Leòdhais,” fhreagair ansgiobair.
“Feumaidh gu bheil thu a’ toirt tuarastal math dha,” thuirt a’ chiad fhear, “oir ’s eseòladair cho tapaidh ’s a chunnaic mi riamh.”“Uill,” ars’ an sgiobair, “cha tug mi tuarastal sam bith dha fhathast. Dh’iarr e fhèingum biodh e ceangailte còig bliadhna, agus gum faigheadh e bonn-a-sia aig ceann a’ chiadmhìos agus dà bhonn-a-sia aig ceann an dara mìos, a’ dùblachadh mar sin gach mìos.”“An do smaoinich thu riamh dè rinn thu?” thuirt am fear leis an robh an long.“Gheall thu don ghille tuilleadh nas fhiach an long fhèin agus na choisinn i on chiad latha a chaidh i gu muir!”
Chunnaic an sgiobair gun robh sin fìor. Dè bha a’ dol a thachairt do dh’Iain Dubh?Tha an stòiridh a’ leantainn an ath-sheachdain.
-
Faclan na LitreachAn Acarsaid Mhòr: the great anchorage; Cala Steòrnabhaigh: Stornoway Harbour; seòladaireachd: seamanship; sgiobair: captain; tuarastal: wages.
-
Abairtean na LitreachIain Dubh Leòdhasach, an Seòladair: Black-haired John of Lewis,the Sailor; thogadh e le bràthair athar: he was brought up by his father’s brother; mus doràinig acair na luinge an grunnd: before the ship’s anchor struck the bottom; nach robh nìair bith air an t-saoghal a b’ fheàrr leis: that there was nothing in the world he’d like better;faigh cead d’ athar: get your father’s permission; an tuirt e dad riut mu mhuinntireas aghabhail?: did he say anything to you about taking an engagement?; tha agam ri bhith airbòrd na luinge fad còig bliadhna: I have to be on board the ship for five years; dà bhonn-asia aig ceann an dara mìos: two halfpennies at the end of the second month; a’ dùblachadh mar sin gach mìos: doubling like that every month; gheibh thu sin, a laochain: you’ll get that, lad; chaidh Iain a cheangal ris an luing le bann-ceàirde: John was bound to the ship by a deed of indenture; am port dham buineadh i: the port to which she belonged; an fheadhainn leis an robh X: the ones who owned X; bha X air fàs na ghille gasta: X had grown to be a fine lad; gheall thu tuilleadh nas fhiach X: you promised more than X is worth; na choisinn i: than she [has] earned.
-
Puing-chànain na Litreachlong bhrèagha a’ tighinn fo aodach slàn a-staigh don chala. a beautiful ship, under full sail, coming into the harbour. I imagine some of you will not have heard this use of the word aodach. It usually refers to clothing (eg aodach oidhche), but can be garments of any sort, including bed coverings (aodach leapa). It can also refer to cloth. So the Gaelic expression here is an equivalent to the English “under full canvas”. Although we have a word canabhas (which derives from English, the English term in turn having originated in French), the traditional way of referring to a sail is with seòl (plural siùil) or, when speaking in general of the sails being carried, aodach. Although the common Gaelic word for a reef in a sail is the same as the English (riof, plural riofachan), a yacht carrying a reefed sail would be described as “fo aodach ìosal”.
-
Gnathas-cainnt na Litreachbhàthadh athair: his father was drowned. This is a passiveverbal form.
Tha “Litir do Luchd-ionnsachaidh” air a maoineachadh le MG ALBA
Broadcasts
-
BBC Radio Nan Gaidheal Fri 26 Jun 2009 11:55 BBC Radio Nan Gaidheal
Podcast
-
Letter To Gaelic Learners
Informative, educational and interesting. A special programme, in the form of a 'letter',…


text:
Is annsin tainic Ailbhe o Imliuch Iubhair do dhol i n-árainn; & tainicc co Fid-inis, áit i raibhe Mac Creiche. Ocus nírb ésin a ched-ainm, acht Mac Croidhe Ailbhe; Mac Creiche dano a ainm an tan tucc aisecc na creiche a túaidh ó h-Aódh mac Eachach. Ciodh tra acht do iarr Ailbhe ar Mhac Creiche techt lais dochum n-áirne; & do innis Mac Creiche d' Ailbhe amhail do bi an glas air, & an leth docuiredh an eochair.
Ro ansat in oidhce sin maraon le Mac Creiche; & tucc
p.16Dia a c-cuid leth ar leth doibh. Ocus dochuaidh Ailbhe an oidhce arna marach ar cenn uiscce gusan tioprait 17 isin aill ata leth túaid don inis, co f-facaidh an téiccne 'san tiopraitt. Tucc leis é don tigh, & ro gherr & ro chosgair é; & frith an eochair imedhón an bhradáin. Sléchtais Mac Creiche do Ailbhe imon firt sin do dhenamh fair; & oscclais Ailbhe do Mhac Creiche, & téid Mac Creiche lais dochum n-Airne.


text:
Bidh an t-sreath phrògraman Còig Òrain a' toirt sùil mhionaideach air còig òrain Ghàidhlig aig a bheil eachdraidhean sònraichte. Bidh a' chiad phrògram a' toirt sùil air an òran Leòdhasach An t-Iorram Niseach.
Cluinnear caochladh thionndaidhean air an òran seo a chaidh a ghlèidheil air bilean an t-sluaigh ann an Leòdhas thar nan ginealach. 'S e òran gu math aosd' a th' ann a tha a' toirt iomradh air tachartasan air leth brùideil ann an Leòdhas bho chionn còrr is 400 bliadhna; aimhreit eadar cinnidhean, strì eadar bràithrean, murt is marbhadh is gu leòr eile.
Anns a' phrògram seo cluinnear barrachd mun òran agus an sealladh a tha e a' toirt dhuinn air eachdraidh Leòdhais.


text:
Le adhartas agus piseach a’ tighinn air àite na Gàidhlig san t-saoghal phoblach gu sònraichte, tha barrachd agus barrachd chothroman cosnaidh a’ tighinn am bàrr. Chì sibh bhideoan le cuid de na cothroman tron cheangal seo.
Tha mòran chompanaidhean agus bhuidhnean air feadh na dùthcha a-nis a’ lorg dhaoine aig a bheil Gàidhlig, agus gu sònraichte dhaoine le deagh sgilean labhairt agus sgrìobhaidh.
Tha barrachd dhreuchdan san roinn phrìobhaidich agus san roinn phoblaich far am feum Gàidhlig, no tomhas math de Ghàidhlig a bhith aig tagraichean mu choinneimh dhreuchdan. Thathar a’ coimhead air Gàidhlig mar bhuannachd mhòr nuair a thathar a’ sireadh obair ann an roinnean mar IT, turasachd, teagasg, craoladh agus obraichean eile co-cheangailte ri cultar, leithid saoghal nan ealan.
A thuilleadh air a bhith na cànan ùidheil agus na pàirt deatamach de dhualchas na h-Alba, tha Gàidhlig an-diugh aig teis-meadhan beatha iomadach duine. Chan e a-mhàin gun toir Gàidhlig tuigse dhut air eachdraidh, òrain agus litreachas, ach cuidichidh i thu nad bheatha obrach.
Tha ceudan de dh’obraichean a-nis ann an Alba do dhaoine le Gàidhlig, agus mar a dh’fhàsas coimhearsnachd na Gàidhlig, ’s ann a tha dùil gun tèid an àireamh de dh’obraichean Gàidhlig am meud.
Nuair a tha daoine a’ dol a-steach gu agallamh, tha iad gu nàdarra airson ’s gum bi cothrom thar chàich aca. Bheir comas ann an Gàidhlig an cothrom sin dhut nuair a thig e gu bhith gad chur fhèin air adhart.


text:
Iarrtas 'son soidhnichean Gàidhlig
Chaidh iarraidh air Comhairle Dhùn Èideann Gàidhlig a chur air na soidhnichean air loidhne ùr tramaichean a' bhaile.
Thòisich deuchainnean air na tramaichean an t-seachdain seo agus tha dùil gum fosgail an loidhne ùr gu h-oifigeil sa Chèitean an ath-bhliadhna.
Thèid na tramaichean eadar Port-adhair Dhùn Èideann agus meadhan a' bhaile.
Tha fear a tha tric a' cleachdadh còmhdail phoblaich sa bhaile, Craig Cockburn, ag ràdh gum bu chòir soidhnichean Gàidhlig a bhith an cois na seirbheis ùir.Beurla
Dh'innis Mgr Cockburn gun do chuir e fios air Tramaichean Dhùn Èideann mar thà, is gun deach innse dha nach eil dùil aca ach Beurla a chur air na soidhnichean, ach gur dòcha gum beachdaich iad air a' ghnothach às ùr nuair a tha na tramaichean air tòiseachadh.
A rèir Mhgr Chockburn, chan eil sin math gu leòr.
Ann am post-dealain gu Tramaichean Dhùn Èideann thuirt e gum biodh e fada na bu shaoire soidhnichean dà-chànanach a stèidheachadh sa chiad dol-a-mach, seach soidhnichean atharrachadh gus Gàidhlig a chur orra san àm ri teachd.
Tha e a' cumail a-mach cuideachd gum bu chòir dha na soidhnichean a bhith dà-chànanach fo Phlana Ghàidhlig Comhairle Dhùn Èideann.
Chaidh soidhnichean sa Ghàidhlig a chur air dòigh mar thà aig stèiseanan rèidhle ann an Dùn Èideann.


text:
-
An t-Alltan Dubh
Is mise Steven MacIomhair agus 's ann à Nàst a tha mi, air taobh siar Rois.
Tha mise air 'An t-Alltan Dubh' a thaghadh. Thagh mi an t-òran seo sa chiad dol a-mach air sgàths gu bheil an t-òran seo a' còrdadh rium glan. A' mhòr-chuid de na cèilidhean a bhios mi frithealadh, bidh mi a' gabhail an t-òran seo agus tha e cho math gum bheil a' mhòr-chuid de na daoine a tha san luchd-amhairc eòlach air an t-òran, agus tha iad ga ghabhail comhla riut.
'S e òran uamhasach fhèin aotrom, aighearrach a th' ann. Chaidh an t-òran a sgrìobhadh le Dòmhnall Friseal a bha na gheamair ann a Fainich, ach tha mi smaoineachadh gum buinneadh e do sgìre Loch Bhraoin – agus fhad 's tha mi tuigsinn cuideachd, tha e càirdeach ri Daibhidh Boag a tha cluich ann a Meantime.
San t-òran tha an t-seinneadair a' bruidhinn ris a' ghunna agus tha e ag ràdh gum bheil ligh air an t-Alltan Dubh, agus tha, an dragh a th' aire-san nach fhaigh e tarsainn air an t-alltan dubh airson sealg na fèidh.
'S e oran seilge a th' ann agus rud gu math inntinneach cuideachd a fhuair mi mach bho chionn ghoirid – tha mise air a bhith seinn an t-òran seo airson deagh ghreis a-nise – ach dìreach bho chionn ghoirid fhuair mi mach dè bha 'ligh' a' ciallachadh – tha ligh an-diugh – agus tha e a' ciallachadh nuair a tha an abhainn a' dol thairis air na bruthaichean aice, so, 's e rud gu math inntinneach a bha sin dhòmhsa, 's chan eil fhios 'am carson nach robh fios 'am air a' sin ro-làimh.
-
Leugh na facail agus èist ris an t-òranAn t-Alltan Dubh
-
Fiosrachadh mun ÙghdarDòmhnall Friseal, Fainich
-
Fiosrachadh mun t-SeinneadairCalum Ailig Mac a' Mhaoilein
-
An t-Òran as Fheàrr Leam, le Steven MacÌomhairSteven MacÌomhair
Broadcasts
-
BBC Radio Nan Gaidheal Sat 13 Nov 2010 09:55 BBC Radio Nan Gaidheal
-
BBC Radio Nan Gaidheal Sat 13 Nov 2010 13:03 BBC Radio Nan Gaidheal


text:
Sangiano
‘S e baile beag ann an ceann a tuath na h-Eadailte a th’ ann Sangiano (Varesotto: Sangiàn). Tha e suidhichte faisg air Loch Maggiore agus na crìochan leis An Eilbheis, anns an sgìre (Eadailtis: Provincia) Varese, anns an roinn (Eadailtis: Regione) Lombardia, aig astar dhe 539km bhon An Ròimh, prìomh-bhaile na dùthcha, 83km bho Bergamo agus 63km bho Milano.[1] Tha 1,488 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile.[2]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Dario Fo (1926 – ): Sgrìobhadair drama a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1987.


text:
Episode 12
Cha mhòr nach eil àm breith nan uan seachad dha Anne agus tha i a' cunntadh còrr is ceud uan.
Tha Dòmhnall Thormoid a' tòiseachadh air an treabhadh agus a' mìneachadh mar a tha e a' sgaoileadh an arbhair le fras feòir agus ag ainmeachadh nam buannachdan a tha an lùib seo.
Cha mhòr nach eil Derek deiseil dhen obair chloiche agus tha cùisean a' coimhead math, agus, tha Anna a' coimhead air adhart agus a' bruidhinn mu dheidhinn nan cothroman a dh' fhaodadh a bhith ann leis a' choimhearsnachd a' faighinn na talmhainn air ais bho chionn ghoirid.
Mar bhuidheann, tha na croitearan a' coimhead air ais air a' bhliadhna a chaidh seachad agus a' meòrachadh air an àm ri teachd airson a' ghnìomhachais.


text:
1938
MCMXXXVIII
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Chaidh San José del Guaviare (Coloimbia) a stèidheachadh.
- Bhuannaich Pearl S. Buck an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 5 am Faoilleach - Juan Carlos Alfonso Víctor María de Borbón y Borbón-Dos Sicilias, san Roimh. Rìgh na Spàinne.
- 10 am Faoilleach - Donald Knuth, ann am Milwaukee. Eòlaiche Coimpiutair às na Stàitean Aonaichte.
- 8 an Giblean - Kofi Annan, ann an Kumasi. Fear-poileataigs à Gàna.
- 18 an t-Iuchar - Paul Verhoeven, ann an Amsterdam. Stiùiriche nam Fiolm às Na Tìrean Ìsle.
- 28 an Lùnasdal - Paul Martin, ann an Windsor (Ontario). Fear-poileataigs à Canada.
- 3 an t-Sultain - Ryoji Noyori, ann an Kobe. Ceimeagair às An t-Seapan.
- 4 an Damhair - Kurt Wüthrich, ann an Aarberg. Ceimeagair às An Eilbheis.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 10 an t-Samhain - Mustafa Kemal Atatürk, ann an Istanbul. Fear-poileataigs às An Tuirc.
- 11 an t-Samhain - Mary Mallon. Tè à Èirinn a bheireadh typhoid.
- Efe Gómez, ann am Fredonia (Antioquia). Sgrìobadair à Coloimbia.


text:
Galar fèin-spèiseach na pearsanatachd
Tha galar fèin-spèiseach na pearsantachd 'na ghalar na pearsantachd, anns a tha cuideigin beò-ghlacte le comasan pearsanta, neart, cliù, agus uaill.
Tha ann cumadh leantach mòrchuise (an dealbhachd no giùlan), miann airson chliùthachaidh, agus dìth cho-fhaireachdainne, a’ tòiseachadh mus inbheachd mhoch agus làthaireil ann an iomadaidh suidheachaidhean, mar chomharraicheadh còig no tuilleadh nan coltas seo leantala:
- Tha ciall mòrchuiseach fèin-spèise aige/aice (mar aibhseachadh nam buadhan agus comasan, bidh dùil aige/aice air aithneachaidh cho ceannasach gun buadhan coltach)
- Is ro-oidhirpichte le dealbhachd buaidhe, neirt, dearsalachd, maise neo-chrìochnach, no gràidh fhoirfe
- Creididh gur e/i “‘na (h-)aonar” agus is urrainn dha/dhi a bhith air thuigsinn le no bu chòir dha/dhi a chumail comann le daoine eile (no comannan) sònraichte
- Iarraidh e/i cliùthachadh anabarrach
- Tha ciall de airidheachd aige/aice, mar dùilean mì-reusanta chàraidh shònraichte bàidheil no gèilleadh fèin-ghluaiseach le d(h)ùilean
- Tha dubh-shaothrach ‘na (h-)eadar-obair, mar a’ gabhail cair air daoine eile a chosnadh airson a b(h)uannachd fhèin
- Gun cho-fhaireachdainn: tha aindeonach aithneachadh no faireachdainn dàimh leis na tòcaidhean is feuman dhaoine eile
- Tha e/i gu tric farmadach de luchd eile no creididh gur luchd eile farmadach dhe/dhi
- Foillsichidh e/i giùlan no beachd àrdanach, uaibhreach


text:
Coinneamh mu Bhun-sgoil Ghàidhlig Inbhir Nis
Bidh pàrantan Bun-sgoil Ghàidhlig Inbhir Nis a' tighinn còmhla oidhche Chiadain ann an oidhirp aonta a ruighinn mun t-slighe air adhart dhan sgoil.
Tha i an-dràsta às aonais cheannaird, agus Annika Jansen, a bha san dreuchd sin gu h-eadar-amail fad cha-mhòr dà bhliadhna, air fàgail.
Bha ise air an dreuchd làn-ùine iarraidh, ach dh'fhàilich oirre an obair fhaighinn agus i gun Ghàidhlig.
Tha duilgheadasan mòra air a bhith aig Comhairle na Gàidhealtachd ceannard le Gàidhlig fhaighinn, rud a dh'iarradh mòran phàrantan.
Bha dùil gun deadh a' choinneamh a chumail nas fhaide den mhìos, ach leis gu bheil sgaradh bheachd ann eadar pàrantan air a' chùis, cho-dhùin comhairle nam pàrantan a cumail nas tràithe feuch rèite a dhèanamh.
Thathas a' tuigsinn gum bi oidhirp ann aontachadh gum faodar tidsear aig nach eil a' Ghàidhlig fhastadh, le gealltannas gum biodh taic ann dhaibh gus an cànan ionnsachadh.
Tha mòran de na pàrantan nach eil nam buill air comhairle nam pàrantan, no ann an Comann nam Pàrantan, agus tha cuid aca gu math mì-thoilichte leis mar a chaidh an gnothach a làimhseachadh leis na buidhnean sin.
Dh'innis aon phàrant dhan BhBC gun robh iad air earbsa a chall anns na buidhnean, agus nach robh ann ach cùis nàire.
Tha dùil ge-tà, gum bi cuid mhòr aca airson an sgaradh bheachd a chur air an cùlaibh, agus iad draghail nach eil e na chuideachadh don sgoil - a th' air a cur air adhart mar eisimpleir de dh'fhoghlam tro mheadhan na Gàidhlig - no don chloinn.


text:
Item teid in naduir cum na mball inmedonach ar son in raoda urcoidigh bruidiges hi & na baill, & fuaraid na baill imellacha ann sin no co teigi & co lasann an t-adbur, & co sgailter an tes ar fud an cuirp uile, oir muchtar an tes & ar son tosaigh & na h-eslainte & na h-aixisi o lennuib morgaighti; & an trath morgas co h-imlan & cumaisgter risin tes nadurdha sgailid
p.14ar fud in cuirp uile, & muchtar an tes ar a son sin , & is mor an lasad doni, & doni uiresbaid collata & teindus & bruidernach isna h-aeibh, & na dethaighe gera eirgess on corp millit siat in tochlugad & donit seirbe isin bel a nderigh an .4. aixisi oir is e sin sdaid in fiabrais, & in lucht ara mbi in fiabras teilgid siat a nedach dib, & tic an trath sin sgeithrach coilirda no allus coilirda no ferad coilirda, oir mad etrum glan in t-adbur is le h-allus glantur , & mad trom remur is le ferad glantur , & mad aturro sin is le sgethraigh glantur .


text:
MacCuthais air ais na cheannard
Tha an comhairliche Ruairidh MacCuthais air ais na cheannard air Comhairle Earra-Ghàidheal is Bhòid, trì mìosan an dèidh dha a dhreuchd a leigeil dheth.
Bidh an comhairliche Nàiseantach airson an Òbain os cionn buidhne de Nàiseantaich, Lib-Deamaich is Tòraidhean.
Thàinig air comhairliche Nàiseantach eile, James Robb, seasamh sìos mar cheannard an t-seachdain a chaidh às dèidh do Chomataidh Riaghlaidh Nàiseanta an SNP cur an aghaidh aonta co-bhanntachd le Lib-Deamaich agus Tòraidhean.
Tha dà bhuidhinn ann a-nis - buidheann Earra-Ghàidheal, Laomainn agus nan Eilean, le Ruairidh MacCuthais os an cionn, agus Earra-Ghàidheal is Bòd airson Atharrachadh, anns a bheil cuid de chomhairlichean SNP.
Thuirt an Comh. MacCuthais nach bu chòir do phoileataics nàiseanta buaidh a thoirt air ùghdarrasan ionadail.


text:
Dachaigh-chùraim gus dùnadh rè ùine
Thèid dachaigh chùraim ann an Inbhir Nis a dhùnadh rè ùine gus an tèid obair-leasachaidh a dhèanamh oirre.
Chaidh an obair òrdachadh air Dachaigh Chùraim Taigh Chlach na h-Airidh, às dèidh sgrùdaidh a rinn Buidheann-sgrùdaidh a' Chùraim.
Bha a' bhuidheann draghail mu staid cuid de dh'ùrlairean an taighe, agus na seòmraichean-ionnlaid.
Bha dragh orra cuideachd mu ghainnead de luchd-obrach, agus cumail chlàran.Roghainnean 's Cothroman
Dh'innis NHS na Gàidhealtachd gun deadh an dachaigh-chùraim a dhùnadh ro dheireadh na Dùbhlachd. Thèid an 18 duine a tha a' fuireach ann a ghluasad gu dachaigh eile fhad 's a mhaireas an obair.
Chan eil a' chompanaidh a tha ga ruith, RDS Healthcare, air càil a ràdh mu dheidhinn.
Chaidh stad air daoine ùra a bhith air an gabhail a-steach chun na dachaigh-cùraim san t-Samhain 2012.
Thuirt labhraiche do NHS na Gàidhealtachd: "Tha an-dràsta 18 duine a' fuireach san dachaigh, agus bhiodh sinn ag amas air an gluasad gu àrainneachd chùraim ùir cho luath 's a ghabhas.
"Chaidh còignear a ghluasad dhan ospadal cheana ri linn na h-uidhir de dh'adhbharan clinigeach.
"Mar bhòrd, tha sinn a' toirt prìomhachais don luchd-còmhnaidh a tha fhathast ann an Clach na h-Airidh, agus tha sinn air còmhraidhean a thòiseachadh leothasan, agus le an càirdean, mu na roghainnean agus cothroman a tha rim faotainn dhaibh.
"San eadar-ama, cumaidh sinn oirnn ag obair le luchd-obrach na dachaigh-chùraim gus comhairle agus taic a thoirt seachad a chum 's gun gabh seo dèanamh cho sìmplidh 's a ghabhas."


text:
Prògram 2
'S e seachdain thrang a th' ann dha Anna, oir tha a' choimhearsnachd a' tighinn nas fhaisg air an oighreachd ionadail fhaighinn, agus tha ise a' còmhradh mu dhèidhinn nan uallaichean a th' oirre mar chroitear agus mar oileanach.
Tha Dòmhnall Thormoid a' cnuasachadh mu dheidhinn nan cnapan starra a tha a' tighinn na aghaidh air sgàth àireamhan mhòr de gheòidh fhiadhaich agus tha e cuideachd a' sealltainn inneal a tha e an dòchas a chumas na h-eòin bho bhith a' milleadh na tha e a' fàs.
Tha Dòmhnall agus Calina a' cur stàile an àirde aig margaid ionadail agus tha Derek a' cumail sùil air àite a tha e fhèin agus a' choimhearsnachd an dùil ath-bheothachadh ann an co-bhonn le Coimisean nan Coilltean.


text:
Feumaidh tu bhith luath, easgaidh agus eòlach airson soirbheachadh ann an Gleusta. Gach seachdain bidh dà sgioba, le dithis òga à Clas 7 agus aoigh, a' spàirn an aghaidh a chèile thairis air còig cuairtean de dhùbhlain, airson cliù agus cuach a chosnadh. An t-seachdain seo, bidh sgiobaidhean à bun-sgoil Airidhantuim agus bun-sgoil An t-Òb a' strì an aghaidh a chèile. Air aoigheachd aca bidh Fiona NicChoinnich agus Niall Iain Dòmhnallach, agus a' cumail rian air a h-uile càil, bi Liz Pyper agus Steven MacÌomhair. Tha Gleusta air a stiùireadh le Mìcheal Hines agus air a riochdachadh airson Sealladh le Mòrag Stiùbhart.
Exciting studio game show in which two teams of youngsters go head-to-head in a battle of brains and agility. School teams meet on the set and battle over five rounds of competition. Features teams from Airidhantium Primary School and Leverhulme Primary School, with special guests Fiona MacKenzie and Niall Iain MacDonald. Presented by Liz Pyper and Steven MacIver.


text:
Aonadh Sobhiat
‘S e dùthaich comannach a bh’anns an t-Aonadh Sobhiat neo APSS (Beurla: USSR, Ruiseis: CCCP), agus nuair a chaidh a stèidheachadh ‘s e a chiad dùthaich sòisealach ann an eachdraidh na cruinne a bh’ann. Mhair an t-Aonadh bho 1922 gu 1991 agus ì suidhichte ann an Eurasia. Gu tric bhiodh feadhainn ga ainmeachadh mar an Ruis oir b’e an dùthaich ud an roinn is motha agus is cumhachdach am broinn an stàit. Bho 1945 gu briseadh an t-aonadh ann an 1991 – àm ris an canar an “Cogadh Fuar” – sheas an t-Aonadh Sobhiat an aghaidh Na Stàitean Aonaichte mar aon de na dhà dùthchannan is neartmhor, no “superpowers” mar chanar ‘sa Bheurla, san t-saoghal aig an robh buaidh farsaing anns a h-uile pàirt den cruinne.
Thòisich agus dh’fhàs an USSR mar aonadh de na Poblachdan Sobhiat a bha a nochdadh anns na sgìrean de Impireachd an Ruis an dèidh don ar a-mach Ruiseanach ann an 1917 cuir às don Impireachd agus an Cogadh sìobhalta a lean agus a sheas eadar 1918 agus 1921. Thairis air na bliadhnachan dh’atharraich na crìochan aig diofar amannan ach an dèidh do chrìoch an dara cogadh t-saoghal bha iad glè fhaisg air na crìochan a bh’aig Impireachd an Ruis ach as aonais A' Phòlainn, a chuid mhòr de Suòmaidh agus Alasca.
Chaidh an t-Aonadh Sobhiat a chleachdadh mar prìomh-samhail airson stàitean-comunnach eile tron an cogadh fhuar leis an riaghaltas agus òrdugh poilitigeach fo smachd Partaidh Comunnach an t-Aonadh Sobhiat a-mhàin.
An toiseach chaidh a chruthachadh mar aonadh de cheithir Poblachdan Sòiselach Sobhiat, dh’fhàs an USSR gu robh coir is 15 poblachdan aonaichte na broinn; Poblachd Sòisealach Sobhiat Armenia, PSS Belaruis, PSS Estonia, PSS Georgia, PSS Kazakh, PSS Kyrgyz, PSS Latbhia, PSS Lituania, PSS Moldobha, PSS nan Ruis, PSS Tajik, PSS Turkmen, PSS Ucràin agus PSS Ùsbeg. Bha na poblachdan nam pàirt de aonadh feadarail a bha gu ìre mòr fo smachd am Poblachd Sòisealach Sobhiat Ruiseanach.
Ceanardan[deasaich | deasaich an tùs]
- Vladimir Lenin
- Iosif Stalin
- Nikita Hruŝëv
- Leonid Brezhnev
- Yuri Andropov
- Konstantin Chernenko
- Mikhail Gorbachev


text:
Dath nan sùilean
Tha Dath nan sùilean 'na comharradh iomabhunach agus 's e suidhichte leis a' mheud agus seòrsa nan dathan gur làthaireil 'san sùil. Tha mòran chlaonaidhean anns na dathan nan sùilean aig daoine daonna.
Susbaint
Dathan[deasaich | deasaich an tùs]
Sùilean donna[deasaich | deasaich an tùs]
Tha sùilean ciara aig a' chuid as motha an t-sluaigh an t-saoghail, le raon bho donn ri gu bhith dubh. Tha cuideachd làthaireil ann am mòran dhaoine sùilean bàn-dhonn, ach ri ìre nas lugha. Tha sùilean donna aig a' chuid as motha nan luchd-àiteachaidh tùsail na h-Afraga, na h-Àisia, agus na h-Aimearaga. Tha sùilean donna cuideachd air lorgadh 'san Roinn-Eòrpa, Mhòr-chuanachd, agus Ameireaga-a-Tuath, ged chan eil iad buadhach iad ris an ìre cheudna ann an sluaghan na Roinn-Eòrpa. Am measg muinntire na Roinn-Eòrpa, tha comannaichte gu tric le gruag chiar agus leis an dath an craicinn dhaonna sùilean donna, ach 's urrainn do sùilean gorma, uaine, no liatha aig daoine donn/dubh a bhith.
Sùilean dubha[deasaich | deasaich an tùs]
Faodaidh sùilean dubha aig daoine le sùilean glè chiar air a bhith nochdadh. Seo glè chumanta ann an daoine le sinnsearachd Afraganach, Àisianach, no Ameireagach Dùthchasach.
Sùilean nan coill[deasaich | deasaich an tùs]
Tha "coll" mar as trice air chleachdadh a thoirt dealbh air sùilean le bunabhasan de sùilean uaine agus sùilean donna, air uairibh a' dol bho uaine air an iomall ri donn aig a' chlach na sùla. Cha bu chòir do seo am breislich a bhith le cearcallan na sùla gun nochd fàinne donn, buidhe, no umhach mun cuairt na cloiche na sùla, mar a' chlach na sùla air nochdadh fodha.
Sùilean gorma[deasaich | deasaich an tùs]
Am measg nan coltasan daonna, tha sùilean gorma nas ainneimhe agus cuingichte ris An Roinn-Eòrpa mar as trice. Tha iad air lorgadh gu sònraichte ann an sluaghan nan sinnsearachdan Eòrpach mu Thuath agus Eòrpach an Ear, agus ri ìre nas lugha, ann an sluaghan na Roinne-Eòrpa mu Dheas, san Ear Mheadhanach, Afraga mu Thuath agus Àisia Mheadhanach.
Faodaidh sùilean gorma aig Àisianaich mu Dheas a bhith, ach chan cumanta seo, ged 's e nas cumainte am measg nam Pathanaich agus Pairsisich sa' Phagastàn, Gujarat, Rajasthan, ann an Kashmir agus Punjab. Tha an ceudad as àirde nan daoine le sùilean gorma aig Suòmaidh. Tha air a bhreith le sùilean gorma mòran leanaban Caucasach, ged fàsaidh an sùilean nas duirche no atharraichidh an dath. Tha suidhichte an dath nan sùilean leanabain a-staigh ann am beagan de làithean ri beagan de seachdainnean, ged mairidh an dath nan sùilean de roinn nan daoine a dh'atharrachadh air àireamh de bliadhnaichean.
Sa' mheadhan na 20mh linne an dèidh an tòiseachadh nam filmean an datha, bha sùilean gorma air chreidsinn a bhith glè mhiadhail airson ag iarraidh a bhith cleasaicean de Hollywood. Dh'fhàs seo nas lugha na fìor a dh'ionnsaigh an leth deireannach na linne sin.
Sùilean liatha[deasaich | deasaich an tùs]
'S e malairt (tric nas soilleire) nan sùilean gorma a th'anns na sùilean liatha. Tha beò iolar leathann nan dathan liatha, bho gu bhith geal (bàan-liath) ri dorcha.
Tha air fhaicinn gu cumanta mun cuairt na cloiche na sùla fàinne bhuidhe, bhuidhe-shoilleir, no umhach.
Sùilean uaine[deasaich | deasaich an tùs]
Tha sùilean uaine nas ainneimhe na sùilean donna, gorma, is liatha, agus tha iad air lorgadh as trice ann an daoine nan sinnsearachdan Ceilteach, Gearmailteach, agus Slòbhach. Tha an ceudad as àirde nan sùilean uaine na sluagh sam bith aig Ungairich, dlùth ri 20%.
Sùilean na h-òmaraich[deasaich | deasaich an tùs]
Tha sùilean na h-òmaraich air lorgadh nas trice ann am beathaichean a-mach na roinne dhaonna.
Sùilean dearga[deasaich | deasaich an tùs]
Ann am beathaichean (a' gabhail a-staigh daoine daonna) a tha an gealachd aig, faodaidh na cearcallan nan sùilean dearg nochdadh do bhrìgh de dìth nan dathan — gabhaidh an cearcall na sùla an dath na fala. Bheir buaidh air na dathan nan sùilean na ginean cumanta dhan ghealachd, agus th' ann tuilleadh ginean ionadaile an datha cuideachd, mar gealachd na sùla.
Nochdaidh gu cumanta buaidh na sùla dheirg ann an dealbhan-camara air ghabhail le boillsgeadh, gu h-àraidh le daoine le sùilean soilleire.
Iol-dathachd[deasaich | deasaich an tùs]
Tha iol-dathachd (àitheanta cuideachd ri iol-dathachd an cearcall-na-sùla) 'na cor na t-sùla nuair bidh aon cearcall na sùla de dath air leth an cearcaill na sùla eile (iol-dathachd iomlan), no nuair tha cuid aon cearcaill de dath air leth às an fhuigheall an cearcaill (iol-dathachd roinnte).
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Cairt nan sealbhaireachd an datha na t-sùla, deasbad air na sia daith nan sùilean
- Gintinneachd an datha nan sùilean
- Ameireaganach Eòlaidheachd - Faighnich na Eòlaichean, "Ciamar a gheibh cuideigin dà sùil de dathan air leth?"
- Dath nan sùilean: inntrinnean a-steach do ginean nan dathan agus sinnsearachd
- Ceanglaichean air leth air an dath nan sùilean
- Soilleireachd air ciamar a gheibh sùilean gorma neach de sinnsearachd Afraganach
- Inneal-tàrmachaidh de dathan tuairmeach nan sùilean. - Roghnaich na ginean agus tàrmaichidh e na dathan tuairmeach nan sùilean.


text:
BBC Radio Nan Gaidheal Programmes A to Z - T
An t- Ionnsachadh Òg
Aonghas 'Ease' MacLeòid MBE air làithean-sgoile air Taobh Deas nan Loch, Eilean Leòdhais.
An t-Oran Agamsa
Taghadh de òrain bho 2011 a chòrd ri presentairean prògraman ciùil Rèidio nan Gàidheal.
Tagradh Èiginn Siria an DEC
Tagradh as leth Comataidh nan Suidheachaidhean Èiginneach do na tha fulang ann a Siria.
Taigh nam Bàrr
The life story of Iain MacCalum from Taynult with new recordings of six of his songs.
Taigh-Sholais nan Eilean Flannach
The intriguing story of the Flannan Isle lighthouse as told by Kenny Dan Smith in 1992.
Teaghlaichean Cogaidh
The thoughts and feelings of those who have had loved-ones serving in Afghanistan.
The Mobile Gaelic Unit
Duncan Gillies reads the short story from his book, Mairi Dhall agus Sgeulachdan Eile
Tilleadh Dhachaigh - gu Iochdair Thròndairnis
Ailean Caimbeul air chuairt a sgìre Thròndairnis san Eilean Sgitheanach..
Tiugainn a Dhannsa
Ailean Caimbeul le ceòl a' bhogsa bho leithid Iain MacLachlainn agus Bobby MacLeòid.
Tiugainn a Dhannsa
Ailean Caimbeul le ceòl a' bhogsa bho leithid Bobby MacLeòid agus Na Occasionals.
Tiugainn a Dhannsa
Ailean Caimbeul le ceòl a' bhogsa bho leithid nan Còmhlain aig Iain MacAndrais agus Gòrdan
Tiugainn a Dhannsa
Ailean Caimbeul le ceòl a' bhogsa bho leithid Raibeart Whitehead agus Lindsay Ros.
Tobar an Dualchais
Series marking the launch of Kist o' Riches, a new website dedicated to Scottish culture.
An Tòir Air: Francis Tolmie
A portrait of the Gaelic song collector, Frances Tolmie, with Martin MacDonald.
Tormod a' Bhan
After 30 years, Norman MacLeod has turned the wheel of his grocer's van for the last time.
Tormod a' Bhocsair @ 70
Exploring the landscape and the people that have inspired writer Norman Campbell
Tormod an t-Seòladair
Fionnlagh Maclèoid 's Murchadh Macleòid ag ùrachadh cuimhne air Tormod Moireasdan, Siabost
Tubaist a' Wahine
Sgeulachd na tubaist-mara as miosa ri cuimhne a bhuail Sealainn Nuadh sa Ghiblean 1968.
Tuig ann an Diog
Stiùireadh agus taic do sgoilearan ann a bhith a' cleachdadh an cinn ann am matamataig.
Turas a Khampala
Shona Nic a' Phiocair aig dachaigh-chloinne do fheadhainn a thàinig bho sràidean Kampala.
Turas gu Tuath - Innis Tìle
Bholcànoan, talamh a' goill agus cnoc ùr an Innis Tìle. Le Ciorstaidh NicIlleathain.


text:
Dùthaich nan Suasaidh
'S e dùthaich ann an Afraga a tha ann an Dùthaich nan Suasaidh, [1] ainm eile: Suasalainn[2] neo Swaziland[3][4] ainm oifigeil: Rìoghachd nan Suasaidh. Tha Mòsaimbic san ear dhith agus tha Afraga a Deas timcheall oirre san iar, san tuath is san deas. Is i aon de na dùthchannan as lugha a tha ann an Afraga.
Tha ceithir ceàrnan ann:
- Hhohho
- Manzini
- Lubombo
- Shiselweni
'S e prìomh-bhaile riochdail is reachdail Dùthaich nan Suasaidh a tha ann an Lobamba. Tha Mbabane na prìomh-bhaile clèireachail. Agus 's e Manzini am baile as motha den dùthaich seo.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)


text:
John Harsanyi
B' e eaconamaiche às an Ungair a bha ann an John Charles Harsanyi (Ungairis: Harsányi János Károly). Rugadh e san 29 an Cèitean 1920 ann am Budapest.
Anns a' bhliadhna 1950 dh'imrich e do dh' Astràilia, agus an uair sin do na Stàitean Aonaichte far an robh e na ollamh aig Oilthigh Detroit eadar 1961 is 1963. Chaochail e san 9 an Lùnasdal 2000 ann am Berkeley, California.
Còmhla ri Reinhard Selten agus John Nash bhuannaich e an Duais Nobel ann an 1994.
Faic cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Ceangal a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Fèin-eachdraidh ghoirid (Beurla)


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Rugadh Calum Màrtainn ann an Glaschu ann an 1953, mac le Catrìona Choinnich Amhlaigh à Breascleit agus Dòmhnall Chaluim Iain Chaluim Màrtainn à Siadar Bharabhais. Nuair a bha e ceithir bliadhna a dh'aois thill an teaghlach air ais a Leòdhas agus chaidh Calum a thogail ann am Breascleit.
Chaidh e do Bhun-sgoil Bhreascleit agus an uair sin gu Colaiste a' Chaisteil ann an Steòrnabhagh. Ann an 1970 chaidh e dhan Arm airson sia bliadhna.
Nuair a dh'fhàg e an t-Arm ann an 1970, thug e dà bhliadhna ag obair ann an Ciseorn mus do thill e Leòdhas a dh'obair ann an einnseanaireachd còmhla ris a' chompanaidh aig William Tawse. Lean sin gu 1992 agus bhon uair sin tha e air a bhith a' teagasg ceòl Gàidhlig ann an sgoiltean air feadh Leòdhais, obair a tha e a' dèanamh fhathast.
Phòs e ann an 1981 agus tha sianar chloinne aca, triùir bhalach agus triùir nighean. Tha an dachaigh an-diugh ann an Tung ann a' Leòdhas.
Tha Calum air a bhith a' seinn, agus a' sàs ann an ceòl, bho bha e glè òg. Bidh e a' seinn iomadh seòrsa òran, ann an Gàidhlig agus ann am Beurla, òrain a tha e a' togail bhon rèidio no bho chlàir.
Thoisich e an còmhlan Island Express ann an 1978, agus rinn iad clàr ann an 1979. Bha iad a' cluiche còmhla gu 1982, agus an uair sin chaidh Calum air a cheann fhèin. Rinn e ceithir clàir eile thairis air na bliadhnaichean, am fear mu dheireadh ann an 2010.
Tha e ag ràdh nach eil e a' dèanamh mòran seinn an-diugh.
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
Sheòirsea a Deas is na h-Eileanan Shandwich a Deas
'S e eileanan anns a’ Chuan Shiar a tha ann an Sheòirsea a Deas is na h-Eileanan Shandwich a Deas neo Georgia a Deas agus na h-Eileanan Shandwich a Deas[1] Tha iad suidhichte anns a’ Mhuir Scotia[2] san ear air Aimearaga a Deas agus sa tuath air an Antargtaga . 'S e King Edward Point am prìomh-bhaile aige.
'S e Sheòirsea a Deas an t-eilean as motha a tha ann, le 170 cilemeatair a leud ‘s 29 cilemeatair a dh’fhad.
'S e eileanan gu math iomalach a th' annta, chan eil daoine a’ fuireach an seo bho thus. An dràsda bidh dìreach an Coimiseanair agus luchd rannsachaidh a’ fuireach air an eilean fad na bliadhna. Tha bàtaichean cùirt-mhara air an t-slighe do dh'Antartaga a’ stad air an eilean cuideachd, mar sin dheth tha beagan turasachd ann. Tha taigh-tasgaidh ann an Grytviken.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714


text:
Pàrtaidh Làbarach na h-Alba
‘S e Pàrtaidh Làbarach na h-Alba an t-ainm a tha air a’ Phàrtaidh Làbarach ann an Alba. Tha làmh an uachdair air a bhith aig a’ phàrtaidh seo ann an Alba fad mòran bhliadhna agus tha na Làbaraich Albannach air a bhith an sàs ag obair airson buaidh nam Làbarach air feadh na Rìoghachd bho na 60an, an dà chuid aig ìre na Breatainne agus aig ìre na Roinn Eòrpa (bho 1979), a bharrachd air Pàrlamaid na h-Alba cuideachd (bho 1999. Aig an àm sin tha dà sheat (dhe seachd) aca anns A' Bhruiseal, 46 (dhe 129) ann an Dùn Èideann agus 39 (dhe 59) ann an Lunnainn.
Chaidh am Pàrtaidh Làbarach fhèin a stèidheachadh ann an 1909, agus tha e air a bhith gu math soirbheachail anns na taghaidhean ann an Alba bho a thòisich e. Bha am pàrtaidhean sàs ann an iomairtean airson fèin-riaghlaidh mar bhall Co-chruinneachadh Nàiseanta na h-Alba còmhla ri Pàrtaidh Libearal Deamocratach na h-Alba, Pàrtaidh Uaine na h-Alba, aonaidhean-ciùird agus eaglaisean, is rinn e iomairtean airson referendum na h-Alba ann an 1997. Sheas am pàrtaidh aig a’ chiad taghaidhean do Phàrlamaid na h-Alba ann an 1999 le Dòmhnall Mac an Deòir os a chionn. Chuir na Làbaraich ruaig air na Nàiseantaich agus Ailig Salmond le 56 seataichean (bho 129) ach cha d’ fhuair iad mòr-chuid iomlan is le sin b’ fheudar dhuibh co-bhann leis a’ Phàrtaidh Libearal Deamocratach a chruthachadh. Mar sin, chaidh Mac an Deòir ainmeachadh Prìomh-mhinistear air an 13mh latha dhen Chèitean 1999, aig an Lùchairt Taigh an Ròid, is chaidh Seula Mòr na h-Alba a thoirt dha.
Leig Mac an Deòir an dreuchd aige dheth fad trì mìosan ann an Cèitean 2000 air adhbharan a dhroch shlàinte. Dh'fhulang e sgaoileadh-fala na eanchainn ann an Dàmhair is bhàsaich e mu dheireadh thall.[1] B' fheudar do dh'Eanraig Mac Gill-Iosa, am fear-ionaid aig Mac an Deòir, an dreuchd a leigeil seachad cuideachd air an 8mh latha dhen t-Samhain 2001 air sàilleibh masladh ionmhasail mì-laghail a’ Phàrtaidh, is fhuair Seac MacConaill an dreachd an a dhèidh.[2]
Fhuair MacDhòmhnaill dubh chàineadh ri linne taghaidhean na h-Alba ann an 2007 ris nach do rinn e mòran anns a’ phàrtaidh aige, an coimeas ri Salmond, ceannard na Nàiseantaich. Leig e an dreuchd nuair a chaill na Làbaraich na taghaidhean. Chaidh Wendy Alexander ainmeachadh mar cheannard a’ phàrtaidh ann am Pàrlamaid na h-Alba air an 17mh latha dhen t-Sultain 2007. Ach aig deireadh na Samhna bha ise an sàs ann am masladh taobh tìodhlacan poileataigeach a’ Phàrtaidh bho Paul Green, duine beart a bha a’ fuireach ann an Jersey (Tha e mì-laghail tìodhlacan poileataigeach fhaighinn bho dhuine sam bith nach eil air a chlàradh air clàr luchd-bhòtaidh na Breatainne). A dh’aindeoin sin, chaidh i fhaighinn neo-chiontach ann an Gearran 2008.
B’ fheudar do dh’ Alexander a dreuchd aice a leigeil dheth air an 28mh latha dhen Ògmhios 2008, oir thuirt e gu robh i deiseil agus deònach airson referendum taobh neo-eisimeileachd na h-Alba. Chaidh Iain Grey, seann mhinistear gnothach na h-Alba, ainmeachadh ceannard a’ Phàrtaidh air a’ chiad latha dhen Lùnasadal. Chaidh fo-thaghadh a chumail ann an Gleann Rathais, Fìobha air an 13 latha dhen Lùnasdal oir chaochail ball-pàrlamaid Làbarach, Iain MacDhùghaill. Rinn Lindsay Roy, tagraiche nam Làbarach, a chùis an aghaidh Peadar Grannd airson na Nàiseantaich.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Jimmy Reid: 1932 - 2010.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
Pàrtaidh Tòraidheachd na h-Alba • Pàrtaidh Làbarach na h-Alba • Pàrtaidh Libearal Deamocratach na h-Alba • Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba
Pàrtaidh Sòisealach na h-Alba • Pàrtaidh Spùinneadairean na RA • Pàrtaidh Uaine na h-Alba


text:
Oidhche Cogadh a' Ghulf
- Bha an seòmar ciùin geal mar eaglais
- nuair a dhùisg mi an-diugh 's mo ghaol ùr rim thaobh,
- a chuinnleanan a' lasadh an solas na maidne,
- is tharraing mi a cheann rim uchd
- air tuil toileachais
- cho buidhe 's cho fàsmhor ris a' chiad latha.
- A-nochd spreadhaidh na bomaichean (san dol seachad)
- beòil a dheothail bainne bho chìch,
- buill a dh'fhàs cruinn air bàrr na talmhainn,
- 's iad a' sracadh stuth na sìth' –
- feòil ar carthannais,
- a' slaodadh fiù 's nan eun geala a-nuas dhan drabastachd.
Oidhche Cogadh a' Ghulf
Tagh na facail a th' air an comharrachadh ann an dearg airson mìneachadh fhaighinn.


text:
Eaglais an Naoimh Chonain
Thòisich oidhirp air airgead a thogail 'son an eaglais ann am baile Loch Obha, an Earra-Ghàidheal, a ghlèidheadh.
Ged nach eil ceud bliadhna ann bho chaidh Eaglais an Naoimh Chonain a thogail, tha i an-diugh ann an droch staid.
Air an deireadh sheachdain, bha taisbeanadh aca 's iad a' feuchainn ri airgead a thogail.
Chan i eaglais àbhaisteach a th' innte idir ge-tà, agus i air a togail aig àm nach robh mòran thaighean ann am baile Loch Obha idir, airson aon teaghlaich a bhith ri adhradh innte.A h-uile stoidhle
"Bha fear ann an seo, 's e Walter Douglas Campbell a bh' aca air," thuirt Iain MacPharlain, a tha eòlach air eachdraidh na sgìre.
"Agus bhiodh iad a' dol don eaglais ann an Clachan an Dìseirt, no Dail Mhàilidh mar a th' aca air a-nis, a h-uile Didòmhnaich.
"Tha e coltach gun robh iad a' dol air an rathad, 's cha robh an rathad ro mhath.
"Cha robh seo a' còrdadh ris a' chaillich idir, agus thuirt a mac rithe "ma-tà, chan eil e a' còrdadh riut. Togaidh mise eaglais air do shon."
"Agus tha a h-uile stoidhle a bh' ann an togalaichean eaglaise ann an Albainn anns an eaglais seo.
"Tha mòran de dh'eachdraidh na sgìrea air a thogail a-steach don eaglais fhèin.
“Start Quote
End Quote Iain MacPharlain Eòlaiche eachdraidh ionadail
Ann an dòigh tha e nas fheàrr nach eil iad ceangailte ri eaglais sam bith.”
"Tha cathraichean an seo a tha a' leigeil fhaicinn dhuinn eachdraidh nan daoine uaisle a bha a' fuireach mun cuairt oirnn an seo.
"Tha e coltach gun robh na clachan airson na h-eaglaise fhèin air an roladh sìos à Cruachan, agus bha iad a' dèanamh na snaigheadaireachd an seo.
Tha seòrsa de dh'ìomhaigh den Bhrusach fhèin an seo, mar gum biodh e na chadal leis an armachd aige air.
"Agus tha uinneag bheag san ìomhaigh, agus thug iad cnàmh den duine fhèin às an uaigh aige, 's chuir iad a-steach e," thuirt e.
Ach tha an eaglais an-diugh ann an droch staid, agus feum air airgead mòr airson a glèidheadh.
Cha bhuin an eaglais do bhuidhinn eaglaise sam bith, agus mar sin dheth, chan eil taic aig an iomairt bho bhuidhinn mhòir.
"Theirinnsa gum biodh £5m no £6m co-dhiù a dhìth, bhon tha mòran ri dhèanadh gus am bi an t-àite dìonach.
"Tha uisge a' tighinn a-steach air a' mhullach.
"Tha taigh a-muigh an sin far an robh duine a' fuireach, agus dh'fhaodadh gun dèanadh sin àite bìdhe, 's bidh na goireasan air fad ann.
"Dh'fhaodadh gum bi duine ann a ghabhas airgead, bhon tha mòran de luchd-turais a' tighinn a-steach an seo far nam busaichean.
"Ann an dòigh tha e nas fheàrr nach eil iad ceangailte ri eaglais sam bith, bhon tha saorsa aca nì a dhèanamh a-staigh an seo as urrainn dhaibh.
"Tha fhios agam fhèin, tha am fuaimneachadh a-staigh an seo cho math, agus 's e àite math a bhiodh ann airson ceòl a bhith ann, agus airson taisbeanadh," thuirt e.


text:
Sgrùdadh Litreachais
Tagh earrann gus fiosrachadh fhaighinn mun bhàrdachd
Fàilte don Eilean Sgitheanach
- O, failt' air do stùcan,
- Do choireachan ùdlaidh,
- Do bheanntainean sùghmhor
- Far an siùbhlach am meann!
- Tha 'n geamhradh le Dhùbhlachd
- Mu na meallaibh a' dùnadh,
- 'S gach doire le bhùirean
- Air a rùsgadh gu bonn.
- Chì mi an Cuilitheann
- Mar leòmhann gun tioma,
- Le fheusaig den t-sneachd
- Air a phasgadh mu cheann;
- 'S a ghruaidhean a' srùthladh
- Le easannan smùideach
- Tha tuiteam nan lùban
- Gu ùrlar nan gleann.
- Do chreagan gu h-uaibhreach
- Mar challaid mun cuairt dut,
- 'S na neòil air an iomairt
- A' filleadh mum bàrr,
- 'S am bonn air a sguabadh
- Le srùthlaichean gruamach
- Bho bhàrcadh a' chuain
- A' toirt nuallain air tràigh.
- O, càit 'eil na gaisgich
- A dh'àraich do ghlacan
- Bu shuilbhire macnas
- Mu stacan a' cheò?
- Le fùdar ga sgailceadh
- Bhon cuilbhearan glana,
- 'S na mial-choin nan deannaibh,
- Nach fannaich san tòir.
- Na laoich nach robh meata
- Ri aodann a' bhatail,
- Nach aomadh gu taise
- Ri caismeachd an nàmh;
- Chan eil raon agus machair
- Air 'n do sgaoil iad am bratach
- Nach d' fhàg iad an eachdraidh
- Gun mhasladh dan àl.
- Ach tha 'm fàrdaichean sguabte
- 'S an seòmraichean uaine,
- Iad fhèin is an gaisge
- Nan cadal fon fhòd;
- 'S tha osag nam fuar-bheann
- Le h-osnaidhean gruamach
- Gan caoidh mu na cruachan
- 'S a' luaidh air an glòir.
- O, càit 'eil gach sòlas
- Bha agam nam òige,
- Toirt meal' às na ròsan
- Mud chòsagan tlàth?
- Tha companaich m' eòlais
- Air am fuadach bhon còmhnaidh,
- Tha mhil air a deòthal
- 'S na ròsan gun bhlàth.
- Ach 's caomh leam do ghleanntan,
- Do shrathan 's do bheanntan,
- 'S an ceò tha na chadal
- Air baideal nan àrd;
- Na ciabhagan torrach,
- Na srònagan corrach,
- 'S na sruthan ri coireal
- Don eilid 's da h-àl.
- Guma buan a bhios d' eachdraidh,
- Agus cliù aig do mhacaibh,
- Gus an crìonar an talamh
- 'S am paisgear na neòil!
- Fhad 's bhios siaban na mara
- A' bualadh air carraig,
- Bidh mo dhùrachd gun deireas
- Do dh'Eilean a' Cheò!
Fàilte don Eilean Sgitheanach
Tagh na facail a th' air an comharrachadh ann an dearg airson mìneachadh fhaighinn.


text:
Kl. iiii. Bec mac De profetare incipit
p.30
Kl. u.
Bellum Cuile Conaire a Cera in quo cecidit Oilill Inbanda mac Eogain rí Connachd & Aodh Fortamail a brathair. Fergus et Domnáll da mhac Meic Erca uictores erant.
Kl. ui.
Mortal{i}tas magna .i. an Crom Conaill in qua isti sancti pausauerunt .i. Finnian {.i. Cluana Iraird} machu Thelluibh et Colam mac Crimtháind, Colom Innsi Cealtra, Sincell mac Cenannain abb Cille Aichid Dromata et Mac Tháill Cille Cuillinn {MS folio 170rb(246b)}qui nominatur Eoghan mac Corcráin.
Kl. i.
Bellum Cuillne ubi cecidit Corco Oche Muman per orationem Itae Cluana Creadan.
Mors Fothaidh meic Conáill.
Kl. ii.
Mors Eachach meic Conlaidh rí Uladh a quo hua Echach Uladh nati sunt.
Mors Bic meic Dé profetae.


text:
Co-labhairt Évian
Chaidh Co-labhairt Évian a ghairm air sgàth 's tionnsgnadh ceann-suidhe Ameireaga Franklin D. Roosevelt anns an Iuchar 1938 airson bruidhinn mu dheidhinn atachadh àireimh de fhògarraich Iùdhach bho geur-leanmhainn na Nàsach às a' Ghearmailt. Airson ochd làithean, bhon 6mh chun an 15mh latha den Iuchar, thàinig luchd-ionaid à 32 dùthchannan agus 39 eagrachadh prìobhaideach còmhla aig Évian-les-Bains, an Fhraing. Thàinig mu 200 luchd-naidheachd cuideachd.
Bha na Iùdhaich às an Ostair agus às a' Ghearmailt làn dòchais gum biodh a' cho-labhairt eadar-nàiseanta a thoirt cothrom dhaibh beatha ùr a thòiseachadh taobh a-muigh na Gearmailt. Ach aig deireadh na co-labhairt dhiùlt na Stàitean Aonaichte agus an Rìoghachd Aonaichte meall mòr de na h-Iùdhach a ghabhail a-steach. Ann an sùilean nan Iùdhach agus an luchd-leantainn aca cha robh a' cho-labhairt ach a' chaoile ghorm. Lean na dùthchannan eile an diùltadh seo agus mar sin cha robh àite sam bith do na h-Iùdhach airson teicheadh.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Decisions Taken at the Évian Conference (Beurla)
- The Évian Conference (Beurla)
- The Évian Conference – Hitler's Green Light for Genocide (Beurla)


text:
Sèimheachadh
'S e atharrachadh chonnragan a tha ann an sèimheachadh. Tha a' bhuaidh seo cumanta ann an iomadh cànain, gu h-àraid mar bhuaidh eachraidheil.
Ma thèid connrag a shèimheachadh, thèid a lagachadh gu tionndadh nas laige na connraige agus aig a' cheann thall, faodaidh gun dèid an fhuaim a chur gu neoini. Ann an cànanachas, thathar a' coimhead air mar neartachadh sònorachd cuideachd.
Susbaint
Atharrachaidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Tha iomadh dòigh ann air a dh'obraicheas sèimheachadh. 'S e am "fosgladh" aonan dhiubh 's an fhuaim a' fàs nas fhosgailte ceum air cheum:
Air neo "sònorachadh" 's an fhuaim 'ga ghuthachadh cuideachd:
Cha bhi slighean an t-sèimheachadh co-ionnann an-còmhnaidh, bidh barrachd cheumannan ann uaireannan no bi diofar toradh ann aig a' cheann thall.
Sèimheachadh eachdraidheil[deasaich | deasaich an tùs]
Gheibhear sèimheachadh eachdraidheil 's cànan ag atharrachadh mean air mhean o ghlùin gu glùin, mar eisimpleir mar a thachair eadar an Laideann agus an Spàinntis. Bha stadan gun ghuth [p t k] aig an Laideann agus sa chiad àite, chaidh an guthachadh gu [b d g]. Anns a' cheum mu dheireadh, dh'atharraich iad gu [B̞ ð̞ ɰ]. Thachair seo, mar eisimpleir, ann am faclan mar vita → vida, caput → cabo, caelum → cielo.
Thachair rud gu math coltach ri seo sna cànain Cheilteach cuideachd. Mar eisimpleir, chaidh an -t- san Innd-Eòrpais a shèimheachadh nan robh e eadar dà fhuaimreag, mar a thachair eadar *teu̯teh2 "muinntir" gu *tou̯tā ann am Proto-Cheiltis, *tōθā ann an Gaeilge Thràth, túath /tʰuaθ/ ann an Seann-Ghaeilge agus gus neoini sa Ghàidhlig: tuath /t̪ʰuə/.[1]
Sèimheachadh co-aimsireil[deasaich | deasaich an tùs]
Sandhi[deasaich | deasaich an tùs]
'S e Sàrdais aon dhe na cànain Ròmansach anns am faighear sèimheachadh dhen t-seòrsa sandhi. 'S ciall dha sin gum faighear sèimheachadh eadar faclan fa leth ma bhios connrag eadar dà fhuaimreag. A chionn 's gur e riaghailt fuaime chunbhalach a tha seo, seach riaghailt gràmair, chan eilear 'ga sgrìobhadh.[2]
Sèimheachadh gràmarach[deasaich | deasaich an tùs]
Gheibhear sèimheachadh eadar faclan fa leth sna cànain Cheilteach cuideachd. 'S e sèimheachadh sandhi a b' àbhaist a bhith ann, le riaghailt shimplidh a chuir sèimheachadh air gach connrag eadar dà fhuaimreag ach mar a chaidh cuid dhe na fuaimreagan air chall thairis air na linntean, dh'fhan an sèimheachadh ach bha e an uairsin 'na riaghailt gràmar aig an robh buaidh air fuaimean. Mar eisimpleir, tha diofar ann a thaobh sèimheachaidh sa Ghàidhlig eadar am fear /əm fɛr/ agus a’ bhean /ə vɛn/. Chithear gu h-ìosal mar a bha buaidh aig leasachan an uilt -os (le ainmearan firinn) agus aig -a (le ainmearan boireann):
- Proto-Cheiltis *(s)indos wiros → Seann-Ghaeilge ind fer → in fer → an fear → Gàidhlig am fear
- Proto-Cheiltis *(s)inda bena → Seann-Ghaeilge ind ḃen → in ḃen → an bhean → Gàidhlig a' bhean
Tha gach connrag fo bhuaidh an t-sèimheachaidh sa Ghàidhlig (ach /l̪ˠ/ aig nach eil cèile shèimichte tuilleadh).[3] Tha luchd-cànanachais a' roinneadh nam buaidhean ann an co-roinntean eadar-dhealaichte mar eisimpleir:
- call an dàrna fhuaimneachaidh m.e. /n̪ˠ/ gu /n/
- lagachadh fuaim chritheanach gu fuaim tapaichte, m.e. /rˠ/ → /ɾ/
- spìorantachadh, m.e. /m/ gu /v/ (le srònachadh 'na chois [4].)
Tha sèimheachadh ag adhbharrachadh call an t-sònrachais cuideachadh. Tha a' Ghàidhlig a' coimhead air /l n ɾ/ mar chèilean laga de /ʎ ɲ rˠ/.
Tha /l̪ˠ/ a' dol gu /lˠ/ ann an Gàidhlig na Hearadh.
Litreachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a' nochdadh sèimheachadh le h ann an Gàidhlig is sa Ghaeilge an-diugh ach bhathar a' cleachdadh na puinge sèimheachaidh roimhe san dà chànan. Mar eisimpleir, 's e a ṁáṫair an dòigh air an robhar a' sgrìobhadh a mhàthair roimhe. Chan eil sin cho cumanta sa Mhanannais far am bi litreachadh ma connraige gu lèir ag atharrachadh, m.e. ny çhengaghyn → dy hengaghyn "na teangannan" → "de theangannan".
Faic cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Tùsan[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Stifter, D. Sengoídelc Syracuse University: 2006 ISBN 0-8156-3072-7
- ↑ Mensching, G. (1992) Einführung in die Sardische Sprache Romanistischer Verlag, Bonn
- ↑ Oftedal, M. (1956) The Gaelic of Leurbost Norsk Tidskrift for Sporgvidenskap, Oslo
- ↑ Ternes, E. (1989) The Phonemic Analysis of Scottish Gaelic Helmut Buske Verkag, Hamburg


text:
Tì uaine
Tha tì uaine na gnè de theatha a th' air a dèanamh air duilleagan Carmellia sinensis air nach deach ocsaideachadh tuilleadh 's a chòir. Buinidh tì uaine do Shìona far a thathas ga h-òl bho chian nan cian, ach an-diugh, buinidh i do Àisia gu lèir.
Susbaint
Preas na Tì[deasaich | deasaich an tùs]
Tha am preas seo gach àm uaine. Tha e a' giùlan fras mu mheudachd spiligein peasrach, bho bheil am preas a' fàs. Is ann air an deisear as fheàrr a chinneas iad.
Is ainmig a tha am preas seo, a tha cosmhail ri seòrsa ròide, a' cinntinn nas àirde na dris nan ròs, no mar as motha, sia no seachd troighean air àirde.
Is minig a shuidhichear e na shreathan, mu thuaiream trì no ceithir de throighean bho chèile. Tha an duilleach as motha mu dhà òirleach air fad, agus a h-aon air leud; tha iad a' fàs caol nam barr, mar dhuilleach dris nan ròs.
Tionail na tì[deasaich | deasaich an tùs]
A' Chiad Tional
Tha a’ chiad chuid gan tional sa Mhàrt, nuair nach eil ach beagan duillich air fàs air a’ phreas, agus gun ach latha no dhà a dh' aois. Anns an àm seo, chan eil iad ach beag, uaine, agus maoth ach thathar a’ meas gur e seo gnè as fheàrr, agus le an ro fheabhas, bha iad aig aon àm air an gleidheadh fa chomhair rìghrean agus dhaoine mòra; agus airson sin, theirear Teatha rìoghail rithe ann an Sìona.
Ann an Iapan, tha iad air an trusadh leis an fhaicill as motha, agus cha bheir iad oirre nan làmhan gun làmhan grinne bhi umpa. Nuair a chruinnichear an Tì thaghta seo, cuirear fo fhreiceadan làidir i chum an Ìompaire, agus thèid an duilleach as fheàrr a gleidheadh fa chomhair teaghlach an Ìompaire.
Tha iad a' meas gur ann a tha an dath uaine aig an t-seòrsa Tì seo ag èirigh bhon àm sam buainear an duilleach, cosmhail ri meas an-abaich, a tha mar as trice uaine agus geur sa bhlas.
An Dara Tional[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an dara tional air a dhèanamh mu dheireadh a’ Mhàirt: tha na duilleagan san àm seo mòr, gun a bheag de am fàileadh cùbhraidh a chall; ach tha mùthadh eadar an abaichead, cuid air teachd chum an làn chinneis, agus cuid nach eil. Ach tha iad air an tional feadh a chèile, 's a-rithist air an sònrachadh a rèir am buaidhean fa leth; agus na duilleagan as fheàrr air an reic fo ainm an t-seòrsa rioghail ann Sìona.
An Treas Tional[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an treas tional a' tachairt ann am Mìos meadhanach an t-Samhraidh, nuair a tha na duilleagan air teachd chun an làn mheudachd. 'S e seo an cruinneachadh as tomadaich, ach chan eil an Tì cho math. An dèidh dhaibh na duilleagan a chruinneachadh, tha iad air an toirt do na taighean caoineachaidh, chum an ullachadh fa chomhair feum.
Anns an t-seann aimsir ann an Sìona, chaidh na taighean sin a thogail air chosgais na rìoghachd, agus dh'fhaodadh gach neach, aig nach robh cothrom air a dhèanamh aig a thaigh fhèin, a chuid Tì a thoirt do aon de na taighean-caoineachaidh, agus a tiormachadh ann; 's nuair a bha i gu tioram, làn uidheamaichte, bha iad an sin gan cur ann an cisteachan lìnigte le luaidhe thana, agus gan cur air falbh don Roinn-Eòrpa.
Eachdraidh na Tì[deasaich | deasaich an tùs]
'S ann anns a' bhliadhna 1610 a thàinig a' chiad Tì don Roinn-Eòrpa, agus 's iad na Duitsich a thug ann i. Anns a’ bhliadhna 1666 chosg aon phunnd dhi ann an Lunnainn trì puinnd Shasannach, agus mhair i aig an luach sin gu 1707.
Thachair don Tì mar thachair do an tombaca, a' leigeadh ris a’ bhuaidh a th' aig cleachdadh air a chinne-dhaonna. Mu thuaiream trì cheud bliadhna ron àm seo, cha robh aon chuid diubh aig muinntir na h-Eòrpa; ach an-diugh is tearc duine leis nach annsachd an Tì.
Tì uaine a' fàs aithnichte an ceann an iar an t-saoghail[deasaich | deasaich an tùs]
Tha muinntir na Roinn-Eòrpa agus Aimearaga ag òl tì dhubh ann am bitheantas, ach uidh air n-uidh, tha tì uaine a' fàs nas measail anns na dùthchannan an iar, ged nach do ghabh i làmh an uachdar air an teatha dhubh fhathast. Gidheadh, canar gur i deoch a tha gu math ùr do dhùthchannan an iar ann an tomhas eachdraidh. Mar eisimpleir, tha an rann seo a leanas bho òran de cheithir rannan, ag innse mar a fhuair fear duilleagan tì uaine bho cheannaiche airson a' chiad uair riamh. Chaidh a sgrìobhadh le Dòmhnall MacGilleaghlais air 8mh Samhain, 1882.
An Tì Uaine aig Dòmhnall MacGilleaghlais
Fhuair mi na duilleagan uaine
A chuir sibh a-nuas do m' ionnsaidh.
'S iad fhèin na duilleagan luachmhor
Is ainmeil buadhan an sùghaidh
Cuiridh e cailleachan gu boilich,
'S nigheanan òga gu sùgradh;
Cuiridh e bodaich gu seanchas
'S iad a' deàlradh sa ghnùis leis.


text:
Information
Translations: Chasan Vīnogas, Chasan Vynuogės, Chasan Struguri, Grožđe Chasan, Chasan Nho, Winogrona Chasan, Chasan Druiven, Chasan अंगूर, Uvas Chasan, ЧacaH BиHorpaд, Xaσάv Etaφύλιa, العنب Chasan, Chasan 포도, Chasan bobulí, ЦxacaH rpoжђa, Chasan mga ubas, 慈葡萄, Chasan Raïms, Chasan Grozdje, Chasan bobúľ, Chasan Uva, Chasan ענבי, Chasan Vindruvor, Chasan Anggur, Chasanブドウ, Cépages Chasan, Chasan Trauben, Chasan Druer, Chasan Druer, Chasan Uvas, ГoдиHи BиHorpaд, Chasan Viinirypäleet, Chasan Гpoздe


text:
Go Jetters - Alba
Coinnich Kyan, Xuli, Foz agus Lars; ceathrar Go Jetters a tha an tòir air fealla-dhà, a tha beò shuas anns na sgòthan agus is fìor thoigh leotha a bhith a’ siubhail air feadh an t-saoghail!
Le Ubercorn an aon-adharcach a’ cumail smachd orra, gabhaidh na Go Jetters ri misean sam bith agus thèid iad an sàs annta le bhith a’ lorg fuasglaidhean air duilgheadasan, ag obair còmhla agus a’ cruthachadh nithean ùra, feumail.
Anns gach geama tha droch-isean, Sàr-mhaighstir Glitch, a’ gabhail gnothaich agus a’ sgrios aon àite no sgìre ainmeil agus feumaidh na Go Jetters cùisean a chuir ceart agus an àite no an sgìre a shàbhaladh.
Tha geamannan Go Jetters loma-làn spòrs, fealla-dhà, nithean feumail ùra, ceòl diosgo agus tòrr mòr fiosrachaidh mu chruinn-eòlas – a’ tabhann deagh thoiseach-tòiseachaidh air a’ chuspair do chlann òga.
Tha Go Jetters a’ cuideachadh clann:
Leugh mu na caractaran
Kyan
Tha an Go Jetter Kyan dèidheil air spòrs, gu h-àraidh lùth-chleasachd, agus tha e air a tharraing gu làraich ainmeil mar an Grand Canyon. Tha e dàna agus cabhagach, a’ dèanamh rudan gun smaoineachadh agus gu math tric bidh aig a charaidean ri sealltainn dha gu bheil rudan mar as tric nas fheàrr ma dh’obraicheas a h-uile duine còmhla.
Xuli
‘S i Xuli paidhleat an Jetpad, agus chaidh a trèanadh ann an Acadamaidh GoJet. Tha i mar piuthar mhòr aig a’ chòrr dhen sgioba, gu math tric tha i a’ gabhail cùisean os làimh nuair a tha a h-uile duine eile a’ call an ciall agus feumach air taic.
Foz
Ged as e Foz an Go Jetter as òige, ‘s ann aige a tha an eanchainn as gèire, agus ‘s e a bhios a’ tighinn an àirde le na planaichean as fheàrr. Uaireannan ge-tà, tha na tòimhseachain aige a’ toirt cho fada an obrachadh a-mach ‘s gu feum a charaidean cabhag a chuir air na freagairtean.
Lars
‘S e Lars meacanaig an Jetpad, agus chan eil càil nach càirich e. ‘S e an Go Jetter as àirde, agus is fìor thoigh leis a bhith a’ tadhal air Tùr Eiffel. Bidh Lars a’ sealltainn dha charaidean gur e an dòigh as luaithe air rud a chàradh uaireannan an dòigh as ciallaiche – còrdaidh Lars ri pàrant sam bith a bhios a’ dol an sàs ann an DIY san spot, agus gun smaoineachadh cus mu dheidhinn ro-làimh!
Ubercorn
‘S e Ubercorn, aon-adharcach a tha dèidheil air ceòl diosgo, a bhios a’ cumail rian air na Go Jetters. Bidh e a’ cur na miseanan aca air chois agus a’ cumail smachd air cùisean bhon bhalla-diosgo far a bheil e stèidhichte. ‘S e tidsear cho tarraingeach ‘s a b’ urrainn a bhith aig duine sam bith, làn misneachd agus airson an t-eòlas a th’ aige air cruinn-eòlas a roinn leis h-uile duine eile!
Sàr-mhaighstir Glitch
‘S e fìor dhroch isean a th’ ann an Sàr-mhaighstir Glitch – tha e an-còmhnaidh a’ milleadh làraich ainmeil na Cruinne-cè agus ag adhbharachadh duilgheadasan air am feum na Go Jetters fuasgladh fhaighinn. Cleas iomadh nach olc ann an cartùnaichean, còrdaidh e ri clann a bhith ag èigheachd ‘s a’ gearain mu Shàr-mhaighstir Glitch.


text:
Hanoi
'S e prìomh-bhaile Bhiet-Nam a tha ann an Hanoi (Cànan Bhiet-Nam: Hà Nội). Tha am baile suidhichte air taobh deas den Abhainn Red River. Anns a’ bhliadhna 2007 bha 3.398.889 duine a´fuireach anns a’ bhaile fhèin. [1]
Tha mòran lochan ann an Hanoi, mar sin tha far-ainm eile air: "Baile nan Lochan" . Seo cuid de na lochan as ainmeile:
- Loch Hoan Kiem
- Ho Tay
- Loch Halais
- Loch Thiền Quang
- Loch Bay mau
Thòisich daoine air a bhith a’ fuireach an seo timcheall air 3000 RC. Chaidh an Co Loa Citadel a thogail anns a’ bhliadhna 200 RC. Eadar 1010 agus 1802 bha Hanoi na theas meadhan poileataigeach de Bhiet-Nam neo-eisimeileach. Eadar 1887 agus 1954 bha e na phrìomh-bhaile French Indochina agus eadar 1954 ‘s 1976 bha e na phrìomh-bhaile Bhiet-Nam a Tuath.
Air sgàth 's gun robh Hanoi na phrìomh-bhaile Bhiet-Nam airson gu bhith mìle bliadhna, tha am baile na chridhe cultarach den dùthaich. Tha mòran togalaichean eachdraidheil agus clachan-chuimhneachan ann, tha nas motha na 600 teampall agus pagodas ann cuideachd.[2], m.e.:
- Teampall litreachas (Văn Miếu), far a bheil an t-oilthigh as sine a tha ann am Bhiet-Nam
- One Pillar Pagoda (Chùa Một Cột)
- Flag Tower of Hanoi (Cột cờ Hà Nội) [3]
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Pàipear naidheachd Bhiet-Nam
- ↑ Duilleag oifigeil turasachd Bhiet-nam
- ↑ The Old Quarter
- ↑ Urząd Miasta Warszawa
Ceangal a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]


text:
Eaglais ùr an Rubha
Theid eaglais ùr na h-Eaglaise Saoire Leantainniche ann an sgìre an Rubha ann an Leòdhas fhosgladh gu h-oifigeal oidhche Mhàirt.
Chosg eaglais ùr a' Chnuic còrr is £200,000 agus thòisich iomairt gus airgead a thogail air a son ann an 2001 - mu bhliadhna as deidh an sgaraidh anns an Eaglais Shaoir.
Thuirt Calum MacLeòid a tha na eildear anns an eaglais gu bheil iad gu math toilichte an ìre seo a ruighinn.
"Tha sinn air a bhith a' feitheamh bhliadhnaichean airson a bhith anns an àite againn fhìn" thuirt e.Goireasach
Tha an coithional mar-thà air seirbheisean a chumail anns an togalach ùr aca, agus tha Mgr MacLeòid ag ràdh gu bheil e gu math goireasach.
"Anns a' chiad àite 's e togalach ùr a th' ann - tha e furasta a theasachadh agus a chumail blàth. Tha sin a' dol a ghearradh sìos air na chleachdas sinn de dhealan, agus tha fuaim mhath ann" thuirt e.
'S ann à seann eaglais ann an Glaschu, a dhùnadh bho chionn iomadach bliadhna, a thàinig suidheachain na h-eaglaise.


text:
Beigthigh
Ta Beigthigh (Baarle: Bective) ny valley eirinagh as ny chlaghan ayns Coontae ny Mee, Pobblaght Nerin. Ta'n claghan soit er brooinyn awin An Bhóinn, mygeayrt 10 km veih Baile Átha Troim as 8 km veih'n Ooive. Ta enney share er son y vannishter Chistershagh t'er çheu elley ny h-awin, raad dy row meeryn y scannane Braveheart currit er fillym.[1] Cha nel agh thie lhionney lomarcan, as thieyn preevaadjagh ennagh ayn.
Jeeagh er neesht[reagh]
Imraaghyn[reagh]
- ↑ DiscoverIreland.ie, feddynit magh er 6 Toshiaght Arree 2009
Kianglaghyn mooie[reagh]
- Coontys giare er Beigthigh 'sy vlein 1837, veih'n lioar A Topographical Dictionary of Ireland (1837) liorish Samuel Lewis
- Club Bluckaneyrys Beigthigh