text:
Can you IMAGINE the landscape during the Jurassic age, approximately 175 million years ago? Dinosaurs roamed on a tropical estuary within a long-gone super-continent. Footprints of a large carnivore similar to a Megalosaurus were fossilised over millions of years. After a storm in 2002, to great excitement, they were found on the rocky foreshore, here at An Corran.
Bha làrach a’ Chorrain cudromach dha na daoine a bha a’ fuireach agus a’ sealg timcheall an oirthir seo o chionn fada an t-saoghail. Chaidh cnàimhean a’ mhathain, elk, crodh fiathaich (oryx) agus an tuirce a lorg am measg sgudail air an làrach ann an 1994 agus iomadh seòrsa maoraich. Le sin tha e follaiseach gun robh diofar sheòrsa bìdh aig an t-sluagh àrsaidh sin.
Chaidh clachan ‘bloodstone’ bho Eilean Ruma a lorg aig an làrach seo, rud a tha sealltainn gun robh iad a’ siubhal fad agus farsaing bhon Eilean Sgitheanach gu na h-eileanan eile agus gu tìr-mòr, gu àiteachan mar a’ Chomraich far an deach stuthan co-ionann fhoillseachadh.
Aig an àm, greis às dèidh Linn na Deighe, bhiodh an t-eilean còmhdaichte le coilltean. Bheireadh sin deagh chothrom do na beathaichean agus na h-eòin ris an robh na sealgairean an urra.
Chaidh tòrr sheòrsachan chlachan geur fhaighinn aig a’ Chorran agus mun cuairt Stafainn. Tha e soilleir gun robh iad a’ cur nan clachan sin gu feum mar sporan sgoltaidh agus gearraidh.
Mu choinneamh a’ chladaich tha Eilean Stafainn, no Fladaigh, mar a bhiodh aig daoine air o shean. Tha dà bhothan air an eilean a bha air an cleachdadh airson iasgach a’ bhradain. Bhiodh na h-iasgairean a’ fuireach agus a’ cadal annta. Rinn fear-ciùil ainmeil, Phil Coineagan, fonn leis an aimn ‘The Hut on Staffin Island’ nuair a bha e a’ fuireach anns an sgìre.


c: text/html

text:
Franz Kafka
Rugadh Franz Kafka (IPA: ˈfʁants ˈkafka) (Pràg, 3 an t-Iuchar 1883 - Ibidem, 3 an t-Ògmhios 1924) ann am Pràg anns a' phairt den Iompaireachd Ostaireach-Ungaireach far a bheil a-nis am Poblachd Seiceach. 'S e aon de na sgriobhadairean as cliùiteach agus suaicheantach den 20mh linn a th' ann.
Chaidh cuid den obair aige fhoillseachadh as dèidh a bhàis agus tha am pàirt as motha dhith fhathast gun chrìoch. 'S e an dà phìos obrach as ainmeile aige:
- Gearmailtis: Der Prozess, (Gàidhlig: An Deuchainn) agus
- Gearmailtis: Die Verwandlung, (Gàidhlig: An t-Atharrachadh).
Rinn Edwin Muir, an sgrìobhadair Albannach, agus a bhean, Willa Muir, an ciad eadar-theangachadh den obair aig Kafka gu Beurla.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Blàr El Cheasago
Thèid sgiobaidhean na Gàidhealtachd an aghaidh a chèile uair eile ann an Inbhir Nis Disathairne ann an geama a tha fìor chudromach dhan dà thaobh.
'S iomadh geama mòr a chluich na sgiobaidhean bho ghabh iad ceum suas dha Lìog na h-Alba ann an 1994.
Sa chiad sheusan sin fhèin, rinn iad eachdraidh còmhla le còrr is 5,000 duine a thàladh dha geama san Treas Roinn 'son a' chiad uair.
Ann an 2012/13 bha iad còmhla sa Phrìomh Lìog 'son a' chiad uair, is b' e seusan a bha sin anns an tug County sùil dhubh air na nàbaidhean aca le buaidh 1-0 air an là mu dheireadh den t-seusan a dh'fhàg nach d' fhuair ICT dhan Roinn Eòrpa.
Bha clach-mhìle sa Mhàrt 2016 nuair a choinnich iad ann an Inbhir Pheofharain aig àm nuair a bha Cupa na Lìge aig County is Cupa na h-Alba aig Caley Thistle.
Fodha
Ach chan e cupanan no àiteachan Eòrpach a tha san amharc aig na sgiobaidhean Disathairne, ach fuireach sa Phrìomh Lìog.
Cha robh 2016/17 fàbharach dha County no Caley, is an dà sgioba air ùine a chur seachad air bonn na lìge.
Gu dearbh, 's ann aig grunnd a' phoidhle a tha ICT a' dol a-steach dhan gheama seo.
Tha County trì àiteachan os an cionn, ach chan eil ach 4 puingean eadar na sgiobaidhean.
Mar sin, tha cothrom aig ICT na nàbaidhean aca a shlaodach a-steach dhan bhoglaich aig a' bhonn, is County fhèin ag amas air sreap a-steach gu meadhan na lìge.
Agus tha manaidsear Inbhir Nis, Richie Foran, air blàr a ghealltainn.
"Tha seo air a dhol na dhearbaidh càirdeil anns a' bhliadhna no dhà a chaidh seachad", thuirt Foran.
"Feumaidh sin atharrachadh nuair a thèid sinn air a' phàirc Disathairne.
"Tha sinn eòlach air na balaich aca, tha sinn ag òl cofaidh is ag ithe anns an h-aon àiteachan, is tha sin ok, ach air a' phàirc feumaidh sinn a bhith deiseil airson blàir.
"Feumaidh sinn a dhol an sàs annta bhon chiad mhionaid oir tha mi a' smaointinn gun d' fhuair iad làmh an uachdair oirnn a thaobh sin bho chionn ghoirid".
Tha Carl Tremaro is Ross Draper air ais 'son Inbhir Nis às dèidh dhaibh a bhith air an casg.
Dh'fhaodadh gum bi Jake Mulraney fut, ach bidh ICT às aonais Ryan Esson, Josh Meekings, Lewis Horner is Aaron Doran.
Tha grunn thrioblaidean aig County.
Cha chluich Jay McEveley, Pòl Quinn, Ian McShane ,Chris Burke no Tony Dingwall.
Goirteachadh
Tha ceistean ann cuideachd mu Scott Fox is Màrtainn Woods.
Tha beagan deagh naidheachd ann le Anndra Davies is Alex Schalk fut.
Thuirt manaidsear Chounty, Jim Mac an t-Saoir, gu bheil fios aca gum feum iad àrd-ìre a ruighinn Disthairne.
"'S e dearbaidh a th' ann is tha na sgiobaidhean faisg san lìog", thuirt Mac an t-Saoir.
"Feumaidh na balaich iad fhèin làmh an uachdair fhaighinn air an fhear a tha nan aghaidh.
"Tha cluicheadairean math aca, ach tha cluicheadairean math againne cuideachd.
"Tha an urra rinne an stoidhle againne a sparradh orrasan", thuirt e.
Ceistean gu leòr, is dùil ri freagairtean eadar 3f is 5f Disathairne.


text:
Anent Oorsels
Tha Ulstèr-Scotch Leid Societie wus stairtit in 19 an 92 wi a wheen o fowk whase hairt lay tae tha leid an at wus gye an fasht aboot tha tynin o buddies at taak’t tha leid. The’ thocht this wus maistly acause o tha swee o schuilmaistèrs an ither fowk at wus heich-set tae pit weans aff taakin Ulstèr-Scotch. The’ wur ettlin at threapin tha mense o tha leid, warkin tae gie a heeze tae its stannin an leukin fowk tae yaise it whaniver the’ wur taakin an scrievin. Frae this oot, tha Societie taen tent forbye tae fordèr Ulstèr-Scotch fowkgates, an ower tha yeirs maist o oor memmers, forbye leukkin tha gate o tha leid, yokks til pipe banns, Ulstèr-Scotch kines o dancin an fowk sangs an ranes.
Whiles, tha Societie pits oot its buik, Ullans, at kythes Ulstèr-Scotch scrievin, auld an new, tae aabodie, an fur tha maist feck o oor day it wus aa tha yin in Norlin Airlann at ettled at thon yin enn’s erran. Thegither wi oor claught curn, tha Ulstèr-Scotch Academie, we hae taen tae dae wi tha ootpit o a hale clattèr o ither buiks in an anent Ulstèr-Scotch, an tha twa at tha maist feck o fowk wad be leukkin is James Fainton’s Hamely Tongue, a dictionar o modren Ulstèr-Scotch frae tha coontie Antrim, an Phïïp Roabysin’s Ulstèr-Scots: A Grammar of the Traditional Written and Spoken Language.
Monie o tha memmers at’s mair jeein is weel yokkit intil wark tha like o tha Tape Recoardit Scance (recoardin yins at taaks Ulstèr-Scotch in tha coonties Antrim an Doon), pittin sindèrie auld scrievins oan tae tha computèr, an tha owersettin o tha Wurd at’s owergaed wi Phïïp an Heather Saundèrs o Wycliffe Bible Translators. We’r hairt-gled tae hae oniebodie at jynes tha Societie tae tak pairt in onie o this wark an tae pree scrievin thairsels in Ulstèr-Scotch forbye. Forbye leukkin memmers at wad be free tae convene as locyal curns claught wi tha Societie, we’r leukkin tae tak oan oncum offysers tae wark wi memmers in thair ain airt tae guide wi an ee tae tha kintrie-pairt the’r frae.
Tha Commïttee taks tae dae wi tha rinnin o tha Societie an it foregaithers ilka montht. Forbye its ither darg, it wad tent fur threapin wi tha goverminn furtae leuk mair jonick guidin fur tha leid ootby tha hame.
Tha Ulstèr-Scotch Leid Societie isnae claught wi onie pairtie an it’s hairt-gled tae hae aabodie at leuks tha gate o uphaudin tha ettlins o tha Societie. It daes its devoir furtae kep tha inpit tae a heicht at buddies haes tha reuchness tae pye, tha wye naebodie’s steekit oot acause the’ll no can haud oot tae it, an memmers gits Ullans fur naethin. Wud ye no thïnk o jynin us in fennin an fordèrin this leid at gaes tae tha hairt o oor ain hamelt heirskip in Norlin Airlann?


text:
Gàidhlig do Luchd Tòiseachaidh - Glaschu
Cinn-latha: 28/02/15 - 28/02/15
Cosgais: £25
Neach-teagaisg: Coinneach MacMhànais
Maoineachadh ILA ri fhaighinn: Chan eil
Clàraich an-dràsta!
Bidh an latha ùrachaidh seo freagarrach do luchd-ionnsachaidh aig a bheil beagan tuigse air a’ chànan aig ìre tòiseachaidh. ’S e ùrachadh a th’ ann airson dhaoine a tha air na Cùrsaichean Goirid Gàidhlig 1 no 2 a dhèanamh aig Sabhal Mòr Ostaig air neo cùrsaichean eile aig a' cholaiste, m.e. aig Seachdain nan Teaghlach neo Earrann 1 dhen chùrsa air astar, "An Cùrsa Inntrigidh".
Chan eil ach corra àite ri fhaighinn, mar sin, dèanaibh cinnteach gun glèidh sibh àite air a' chùrsa ro làimh.
Bidh an cùrsa seo a' gabhail àite eadar 13.30 is 17.30 aig:


text: Chaidh Rùn fhoillseachadh mar chuspair FilmG 2014 Dihaoine sa chaidh an Columba 1400 anns an Eilean Sgitheanach. Nochd còrr is fichead deugair dhan tachartas shònraichte, far an robh Dòmhnall Eòghainn MacFhionghain an-làthair na aoigh a’ bruidhinn air mar a rinn e fhèin am film leis an do bhuannaich e tri duaisean an-uiridh. Chaidh postairean na sgoiltean fhoillseachadh agus chòrd iad glan ri daoine. Chan fhada gus am bi na postairean ‘son inbhich a’ nochdadh – ach a-nise ‘s gu bheil fhios agaibh air cuspair na bliadhna faodaidh sibh tòiseachadh a’ beachdachadh air film a dhèanamh airson farpais FilmG 2014!


text:
Tha an Fharpais Bhideo Ciùil aig FilmG a’ toirt cothrom do dhaoine a bhith cruthachail is a bhith a’ feuchainn rudan ùra is iad ag obair le fuinn agus òrain!
Tha sinn a’ sireadh bhideothan a tha ag innse sgeulachd an òrain, seach bhideo nach eil ach a’ dèanamh sanasachd air seinneadair no còmhlan, air no bhideothan a tha stèidhichte air pìos-ciùil ùr agus a tha a’ toirt Gàidhlig a-steach ann an dòigh air choireigin.
Faodar an òran agaibh fhèin a chleachdadh, òran traidiseanta air no òran chuideigin eile (fhad ’s a gheibh sibh cead) ach feumaidh Gàidhlig a bhith an lùib am bhideo.
Feumaidh na filmichean air fad a bhith eadar 3 is 5 mionaidean a dh’ fhaid agus ’s e film cruthachail, a th’ air a dheagh stiùireadh agus a bheir dhuinn an t-sealladh as inntinniche air an òrain, a bhuannaicheas an fharpais.


text:
Chuir sinn air dòigh bùth-obrach an t-seachdain sa do sgioba Museum & Tasglann nan Eilean a tha air a bhith garbh trang thar nam mìosan a dh’fhalbh. Bha iad airidh air beagan fois is spòrs is mar sin thàinig iad gu FilmG a dh’ fhaighneachd an cuireamaid air dòigh latha a bhiodh feumail agus inntinneach, agus a bhiodh na chuideachadh dhaibh nuair a thigeadh e gu bhith ag obair air filmichean sna coimhearsnachdan aca fhèin.
Thàinig Elly Welch agus Seumas Mac an t-Sagairt bho MacTV a thoirt seachad beagan comhairle air mar a dhèanadh iad film-aithriseach. Sheall iad air filmichean bho bhliadhnaichean a dh’fhalbh agus bheachdaich iad orra sin, ghabh iad an uair sin an cothrom bruidhinn air na beachdan aca fhèin is mar a dheidheadh aca air an tarraing còmhla airson film goirid a dhèanamh.
Chuir iad seachad an fheasgar còmhla ri Alasdair MacIllEathain bhon BhBC, a sheall dhaibh mar a chleachdadh iad camera agus uidheamachd teicnigeach eile.
Thuirt Catriona NicCuthais, a tha na h-Oifigear Leasachaidh aig Museum nan Eilean:
“Chòrd an latha glan rinn, bha Elly, Seumas agus Alasdair cho fiosrach is tha sinn uile a’ coimhead air adhart ri filmichean a dhèanamh – mòran taing do sgioba FilmG airson a h-uile càil a chur air dòigh.”
Tha sinn a’ guidhe a h-uile soirbheachas do luchd-obrach na taigh-tasgaidh leis na pròiseactan aca agus a’ coimhead air adhart ris na filmichean fhaicinn san Fhaoilleach!


text:
LEARNGAELIC WITH AN LÀ LEARNGAELIC LEIS AN LÀ
- Gaelic text Teacsa Gàidhlig
- English text Teacsa Beurla
- Gaelic & English text Teacsa Gàidhlig & Beurla
- Vocabulary Briathrachas
A' comharrachadh nam Fuadaichean (29/07/2014)
[Angela NicIlleathain – Preseantair] Tha 200 bliadhna bho thòisich Fuadaichean ann an Srath Nabhair ga chomharrachadh an t-seachdain-sa. Am measg na chuirear air dòigh, bha seirbheis shònraichte ann an Eaglais Shaighir an-dè. Chaidh Seonaidh MacCoinnich ann dhuinn.
[Seonaidh MacCoinnich – Neach-aithris] ‘S dòcha gu bheil e faisg air 200 bliadhna bhon a bha Gàidhlig air a cluinntinn aig seirbheisean san t-Shrath. Sa bhliadhna 1814 thàinig na Fuadaichean agus Pàdraig Seller chun an lòn seo.
[Raemonn Bremner] Bha a h-uile càil cho cruaidh aig an àm agus bha e math a bhith ann an seo airson a’ cur cuimhne air na rudan a bha tachairt aig an àm sin.
[Tormod Iain Dòmhnallach] Tha sin ceart ach cuideachd chuala mi ainmean air àitichean nach cuala mi riamh. Bailtean beaga, tha nam fàsaichean an-diugh, ach a h-uile duine a bh’ann, tha iad air am fuadach a-null thairis.
[Seonaidh MacCoinnich – Neach-aithris] Bha e air a chur ri chèile le taigh-tasgaidh Srath Nabhair.
[Mairead NicDhòmhnaill] Bha sinn ag iarraidh dèanamh tachartasan sònraichte airson cuimhneachadh nan daoine a bha a' falbh aig an àm seo ann an Srath Nabhair.
[Seonaidh MacCoinnich – Neach-aithris] Tha fios aig a’ mhòr-chuid a bhuineas don Ghàidhealtachd mu àm nam Fuadaichean, ach dè mu dheidhinn daoine a tha tighinn a-steach don sgìre?
[Cairistriona Stokes] Nuair a thàinig mi gu an sgìre seo dh’ionnsaich mi mu dheidhinn nam Fuadaichean agus dh’ionnsaich mi gur e Srath Nabhair an t-àite as ainmeile airson nam Fuadaichean, cho dona ‘s a bha e.
[Raemonn Bremner] Airson a’ chultair a bh’ aig a h-uile duine san sgìre seo agus cuideachd sin an cultar a th’ againne fhathast an-diugh.
[Tormod Iain Dòmhnallach] Nuair a thàinig sinn a-steach an seo an-diugh, uill chan eil ann ach ròidean beaga cumhang, agus fear gu math faisg oirnn tha iad air a bhith ag obair air caoraich. Chan eil càil timcheall ach ‘the great white sheep,’ adhbhar nam Fuadaichean ann an dòighean.
[Seonaidh MacCoinnich – Neach-aithris] Tha sreath de thachartasan san t-Shrath agus sa Bhlàran Odhar a tha co-cheangailte ri eachdraidh na sgìre son cola-deug fhathast. Seonaidh MacCoinnich, BBC An La, Srath Nabhair.
Commemorating the clearances
[Angela MacLean – Presenter] 200 years since the Clearances began in Strathnaver is being marked this week. Among the activities was a special service in the Saighir Church, held yesterday. Seonaidh MacKenzie was there.
[Seonaidh MacKenzie – Reporter] It’s possibly almost 200 years since Gaelic was last heard in services in Strath. In 1814, the Clearances and Patrick Seller came to this meadow.
[Raymond Bremner] Everything was very hard at that time, and it was good to be here to remember the things that happened then.
[Norman MacDonald] That’s right, and I also heard placenames that I’ve never heard of before. Small villages that are now deserted, with everyone who once lived there having been chased abroad.
[Seonaidh MacKenzie – Reporter] It was organized by the Strathnaver Museum.
[Margaret MacDonald] We wanted to create special events to remember the people who have now left Strathnaver.
[Seonaidh MacKenzie – Reporter] Most people who come from the Highlands are aware of the Clearances, but what about incomers to the area?
[Catriona Stokes] When I came to this area I learnt about the Clearances and I discovered that Strathnaver was the most famous place in the history of the Clearances, because of how bad things were here.
[Raymond Bremner] For the culture everyone had in this area, that is still the culture we have now.
[Seonaidh MacKenzie – Reporter] A series of events in the Strath and Bettyhill, relating to the area’s history is on for the next fortnight. Seonaidh MacKenzie, BBC An Là, Strathnaver.
[Norman MacDonald] When we came in here today, well there isn’ t anything but little narrow roads and someone close tending to his sheep. There is nothing around but the ‘great white sheep’- the reason for the Clearances many ways.
A' comharrachadh nam Fuadaichean
(Commemorating the clearances)
CuideachadhHow to use this site
Tha Learn Gaelic le An Là ag amas air luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig a tha, le beagan misneachd, deiseil airson ceum air adhart a ghabhail. Tha an t-susbaint freagarrach dhan h-uile neach-ionnsachaidh, ach bidh e nas cuideachaile do dhaoine a tha seachad air an ìre Tòiseachaidh.Learn Gaelic with An Là is aimed at learners who have already gained some confidence in Gaelic and want to take their learning to the next level. The material is suitable for all learners, but those who have progressed beyond the Beginner level will find this section particularly useful.
Bidh sinn a’ cur sgeulachdan bhon phrògram BBC An Là beò gach seachdain, le tar-sgrìobhadh Gàidhlig is eadar-theangachadh Beurla. Bidh dath an teacsa ag atharrachadh nuair a thèid facal a chluich. ‘S urrainnear cliogadh air facal sònraichte agus cluichidh am bhidio bhon sin a-mach. Dh’fhaodadh gum biodh seo cuideachail dha luchd-ionnsachaidh airson fuaimneachadh a dhearbhadh. Stories from the BBC ALBA Gaelic news programme "An Là" are uploaded on a weekly basis, with a Gaelic transcript and an English translation. As each Gaelic word is spoken, the accompanying text changes colour. Individual words can be selected with a simple click and the video will play from that point onwards. Learners may find this useful for checking pronunciation.
Bidh gach paragraf Gàidhlig a’ gluasad ri linn na h-aithris, ach faodar cuideachd na bàraichean-sgrolaidh a ghluasad gu earrann shònraichte den aithris.Each Gaelic paragraph automatically scrolls in conjunction with the news report, but the manual scrolling bars can also be used to move the text to a particular section of the report.
Chithear an tar-sgrìobhadh Gàidhlig anns a’ chiad dol a-mach. Ach, gheibhear eadar-theangachadh Beurla den tar-sgrìobhadh le bhith a’ taghadh Beurla no Gàidhlig agus Beurla.The Gaelic transcript is shown by default. However, you can see a translation of the transcript by selecting the English or Gaelic and English tabs.
Tha briathrachas cuideachd ri fhaotainn, le faidhlichean fuaim Gàidhlig na chois. Tha a’ bhriathrachas air a thaghadh bhon aithris fhèin, le measgachadh leithid ainmean-àite, briathrachas naidheachd, gnathasan-cainnt is abairtean. Key vocabulary is also provided, with accompanying Gaelic audio. This is a selected from the vocabulary contained in the news report and may include a selection of place names, news terminology, useful colloquialisms and phrases.
Tha luchd-leasachaidh an làraich a’ moladh gun tèid am brabhsair-lìn as ùire a chleachdadh airson an t-susbaint seo fhaicinn. Am measg nam brabhsairean ùra (saor an-asgaidh) as urrainnear a chleachdadh, tha Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer agus Safari.The developers of the site recommend that an up-to-date web browser is used to ensure the content displays to its optimum. Suitable browsers (which are free to use) include the latest versions of Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer and Safari.
Gheibhear an làraich seo air tablaidean is fònaichean-làimhe ach, a chionn ‘s gur e bhidiothan làn-sgrion a-mhàin a sheallas iPhone, bithear a’ cluich faidhle-fuaim seach bhidio.The site should work on mobile devices, but since iPhones will only show video full-screen and hide the transcript, we play an audio file instead of the video.
Credits
This site uses technology from jPlayer and Mozilla Popcorn, and builds on an idea and code developed by Mark Boas and associates at Happyworm.
All videos used are courtesy of BBC An Là and the British Broadcasting Corporation, who retain all rights to them.
Site design and coding by Sealgar Ltd.
Video, audio and transcripts provided by bbc.co.uk/alba.


text:
Glaschu
'S e am baile as motha ann an Alba a th' ann an Glaschu [ˈɡ̊ɫ̪as̪əxu] (Beurla: Glasgow, a' Bheurla Ghallta: Glesgie no Glesca) ged as e Dùn Èideann prìomh-bhaile na dùthcha. 'S e fear de na 32 ùghdarrasan ionadail ann an Alba a tha ann. Tha freumhan an ainm stèidhichte air glas + cu, a' ciallachadh "sloc glas/gorm" anns a' Bhriothannais.[1][2] Tha e suidhichte ann an taobh an iar na h-Alba air Abhainn Chluaidh ann an Srath Chluaidh. Chaidh a stèidheachadh anns an 6mh linn leis an Naomh Mungan (ris an canar Ceanntighearna neo Kentigern cuideachd) air an àite far a bheil a' chathair-eaglais (a thòisich air a togail anns an 12na linn) an-diugh.
Tha an dàrna oilthigh as sine ann an Alba anns a' bhaile (bho 1451, an ceathramh as sine anns a' Bhreatainn). Le còmhdhail tombaca, gàrraidhean-iarainn agus gnìomhachas eile, bha An Dàrna Cathair san Ìompaireachd ("The Second City of the Empire") air Glaschu aig deireadh 19mh linn. Chaidh gnìomhachas trom anns a' bhaile a chrìonadh gu mòr aig deireadh an fhicheadamh linn, ach dh'èirich leas-gnìomhachas, m.e. roinn ionmhasail, turasachd agus coimpiutaireachd, agus lorg rannsachadh ann an 2005 gun robh làn-thoradh dùthchail gach pearsa nas motha anns an Rìoghachd Aonaichte dìreach ann an Lunnainn agus Dùn Èideann.[3]
Susbaint
- 1 Ceàrnan
- 2 Sluagh-thomhas
- 3 Giùlan
- 4 Foghlam
- 5 Na meadhanan
- 6 A’ Ghàidhlig
- 7 Daoine ainmeil
- 8 Bailtean co-cheangailte
- 9 Iomraidhean
- 10 Ceanglaichean a-mach
Ceàrnan[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a bha caochladh thuineachaidhean airson nam mìltean de bhliadhnaichean far a bheil Glaschu na laighe aig an àm a tha an làthair, chaidh a' bhaile fhèin a stèidheachadh le Naomh Mungo timcheall eaglais far a bheil an Cathair-eaglais Ghlaschu an-diugh. Rè nan linntean, sgaoil am baile gu mòr anns gach àird, thar Abhainn Chluaidh mar an ceudna, agus thionndaich iomadh clachan is baile eile gu pàirt den chathair. Tha e a-nis ann an crìch ri Rinn Friù agus Bruach Chluaidh gu taobh an iar. Chaidh Comhairle Cathair Ghlaschu a chuir air bonn ann an 1996 agus tha 21 uàrdan fon smachd aice a-nis.
Uàrdan[deasaich | deasaich an tùs]
1. Linn 2. Newlands/Auldburn 3. Greater Pollok 4. Craigton 5. Govan 6. Pollokshields 7. Langside 8. Southside Central 9. Calton 10. Anderston/City 11. Hillhead 12. Partick West 13. Garscadden/Scotstounhill 14. Drumchapel/Anniesland 15. Maryhill/Kelvin 16. Canal 17. Springburn 18. East Centre 19. Shettleston 20. Baillieston 21. North East
Meadhan na Cathrach[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Meadhan na Cathrach air a chuairteachadh le Abhainn Chluaidh air a thaobh a deas, leis an t-Sràid Àird is Margadh an t-Salainn air a thaobh an ear, agus air a thaobhan a tuath is an iar leis a' mhòr-rathad M8 a chaidh a thogail eadar 1968 agus 1972. Tha iomadh àite agus togalach cudromach suidhichte ann am meadhan na cathrach, m.e.:
- Ceàrnag Sheòrais le Seòmraichean na Cathrach ("City Chambers" sa Bheurla), far a bhios Comhairle Cathair Ghlaschu a' coinneachadh
- stèidheachaidhean foghlaim mar Oilthigh Srath Chluaidh no Conservatoire Rìoghail na h-Alba
- an dà stèisean rèile as motha ann an Glaschu (Glaschu Mheadhain is Glaschu Sràid na Banrighinn)
- an togalach agus an taigh-còmhnaidh as sine anns a' chathair aig ceann na Sràide Àirde, fa leth Cathair-eaglais Ghlaschu agus "Provand's Lordship"
- làthairean cultarach mar Thaigh-cluiche Rìoghail, Talla Consairt Rìoghail Ghlaschu no Gailearaidh Ealain Ùr-nòsach
- àrainnean bhùthan mar Shràid Bhochanan, Sauchiehall Street no Ionad Naomh Enoch
Ceann an Iar[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Ceann an Iar air a' cheàrn dìreach ri taobh Meadhan na Cathrach, ged a tha farsaingeachd na h-abairte a' fàs. Tha Abhainn Cheilbhinn a' ruith tron cheàrn ro a comar le Abhainn Chluaidh. Am measg nan àiteachan cudromach ann tha Oilthigh Ghlaschu, Pàirc Kelvingrove (anns a bheil Gailearaidh Ealain is Taigh-tasgaidh Kelvingrove), taigh-tasgaidh còmhdhail ann an Taigh-tasgaidh Taobh na h-Aibhne agus Gàrradh Lusan Ghlaschu. 'S ann ann an Ceann an Iar a tha Partaig, a' phàirt Ghlaschu as motha a tha co-cheangailte ris a' Ghàidhlig agus na Gàidheil, le buidhnean mar Comhairle nan Leabhraichean.
Ceann an Ear[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Ceann an Ear Ghlaschu a' sìneadh bho Mheadhan na Cathrach gu siorrachdan Lannraig a Tuath is Lannraig a Deas. Dlùth ri Cathair-eaglais Ghlaschu tha cladh air a bheil Cladh Mór Ghlaschu; beagan a deas air tha pàirc Lèanag Ghlaschu leis taigh-tasgaidh Lùchairt a' Phobaill. Tha taigh-grùide Wellpark Brewery far a bheil Tennent's Lager air a dhèanamh, margaid ainmeil Barrowland agus ionad-cluiche ball-coise aig C.B. Celtic (Celtic Park) ann cuideachd. Ge-tà, 's e sònaichean taigheadais mar Charntyne agus Easterhouse a tha a' cruthachadh pàirt as motha dhen cheàrn.
Taobh a Deas[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar Taobh a Deas air a' phàirt de Ghlaschu a tha deas air Abhainn Chluaidh. Ged as e gu mòr ceàrn còmhnaidheach a tha innte, tha caochladh fheartan ainmeil ann, m.e. na prìomh-àrosan aig a' BhBC Scotland agus an STV, lann-cluiche buill-choise nàiseanta Pàirc Hampden no grunn phàircean, nam measg Pàirc Dùthcha Pollok, an tè as motha ann an Glaschu anns a tha an cruinneachadh ealain cliùiteach Cruinneachadh Bhurreill. Tha mòran iomall-bhailtean agus bailtean-eisimeil aig Glaschu anns na siorrachdan an cois a' bhaile, m.e. An Ruadh-Ghleann agus Camas Long ann an Siorrachd Lannraig a Deas no Giofnag ann an Siorrachd Rinn Friù an Ear.
Glaschu a Tuath[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Glaschu a Tuath a' sgaoileadh gu Bruach Chluaidh ann an Siorrachd Dhùn Bhreatainn an Iar agus Cille Phàdraig Ùr, Muileann Dhàibhidh agus Coille Dobhair ann an Siorrachd Dhùn Bhreatainn an Ear. Lorgar ann an dà chuid ceàrnan nas beartaiche mar Thaobh Cheilbhin a Tuath ann an Cnoc Mhoire, ceàrnan ath-ghinte mar Ruchill agus ceàrnan nas bochda mar Phàirc Phosail no Sighthill far a bheil as àirde àireamh nan comraichean. Tha Rathad-Uisge Fhoirthe is Chluaidh a' ruith troimhe: canàl a bha glè chudromach airson eaconomaidh a' bhaile anns an 19mh linn, mar a bha factaraidh airson pùdair gealachaidh Naomh Rollox ann an Allt an Fhuarain, aig aon àm factaraidh ceimigeach nas motha anns an t-saoghal.[4]
Sluagh-thomhas[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Glaschu na cathair le àireamh-shluaigh as motha ann an Alba airson na linntean. Eadar na 1920an is na 1960an bha barrachd air aon mhillean duine a' fuireach anns a' chathair, leis an àireamh a bu mhotha air a' chlàradh ann an 1931, nuair a ràinig e 1,088,000.[5]
A rèir a' chunntais-shluaigh 2011, bha 593,200 duine a' fuireach ann.[6] Mar an ceudna, bha dùbhlachd sluaigh na bu mhotha ann an Glaschu na ann an comhairle ionadail eile sam bith anns an dùthaich, .i. 3,395 duine airson cilemeatair ceàrnagach (no 1,311 duine airson mìle ceàrnagach).[7] Cuideachd, tha dòchas-beatha as lugha anns an Rìoghachd Aonaichte ann an Glaschu: ann an 2011, b' e sin 71 bliadhna airson fireannaich agus 78 airson boireannaich (bha na cuibheasan 75 agus 80 airson Alba air fad).[8]
Leis an in-imrich eachdraidheil bhon Ghàidhealtachd is na h-Eileanan do Ghlaschu, tha coimhearsnachd gu dàimheach mòr den luchd-labhairt na Gàidhlig ann. Gu ruige 7/4/2013, chan deach toradh a' chunntais-shluaigh 2011 fhoillseachadh, ach aig àm a' chunntais-shluaigh 2001, bha 0.94%, .i. beagan nas lugha na 6,000 duine, ga bruidhinn ann.[9]
Giùlan[deasaich | deasaich an tùs]
Rathad-iarainn[deasaich | deasaich an tùs]
Tha siostam mòr giùlan ann an Glaschu. Tha Stèisean-rèile Meadhan Ghlaschu agus Sràid na Banrighinn nam prìomh stèisean-rèile ann an Glaschu. Tha seirbheisean ann bho Chentral Station gu Alba a Deas, Glaschu a Deas agus Sasainn agus seirbheisean bho Sràid na Banrighinn gu Alba a Tuath agus Dùn Èideann.
Fo-rèile[deasaich | deasaich an tùs]
Dh'fhoillsich rèile fon talamh Ghlaschu no Glasgow Subway air 14 Dùbhlachd 1896 mar an treas siostam fo-rèile anns an t-saoghal (as dèidh fo-rèilean Lunnainn agus Budapest). Chaidh a dealanachadh ann an 1937, ach cha do dh'atharraich cùrsa na dà loidhne aice. Tha an "Cearcall a-muigh" a' ruith gu deiseil agus an "Cearcall a-staigh" gu tuathail. 'S iad na stèiseanan (a' leantainn a' Chearcall a-muigh): Pàrtaig - Kelvinhall - Ceann a' Chnuic - Kelvinbridge - St George's Cross - Cowcaddens - Buchanan Street - St Enoch - (fon Abhainn Chluaidh) - Bridge Street - West Street - Shields Road - Pàirc a' Choinein - Cessnock - Ibrox - Baile a' Ghobhainn - (fon Abhainn Chluaidh) - Pàrtaig. 'S e Strathclyde Partnership for Transport (SPT) a tha ag obrachadh na rèile.
Rathaidean[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an rathad as trainge ann an Alba, am M8 (o Langbank gu Dùn Èideann) a' ruith tron bhaile, is pàirt dhith na tè de na crìochan Meadhan na Cathrach. Tha rathaidean mòra eile a' sgaoileadh a-mach às-san anns a' chathair: an A82 (air a tha "Rathad Mòr an Iar" cuideachd) taobh Earra-Ghàidheal agus na Gàidhealtachd gu ruige Inbhir Nis, am M80 gu Sruighlea, am M77 gu Cille Mheàrnaig, agus am M74/A74(M) gu Greatna.
Busaichean[deasaich | deasaich an tùs]
'S e Stèisean Bhusaichean Bochanan am prìomh stèisean bhusaichean anns a' chathair. Tha e stèidhichte ann am meadhan na cathrach, beagan an taobh a tuath air stèisean-rèile Sràid na Banrighinn. 'S e an SPT a tha ag obrachadh an stèisein, ach tha seirbheisean nam busaichean fhèin ag obrachadh le First, McGill's, Stagecoach agus Glasgow Citybus.
Puirt-adhair[deasaich | deasaich an tùs]
Tha trì puirt-adhair faisg air Glaschu: Port-adhair Eadar-nàiseanta Ghlaschu (còd GLA) eadar Glaschu, Pàislig agus Rinn Friù, an dàrna port-adhair as motha ann an Alba (an dèidh Port-adhair Dhùn Èideann); Port-adhair Ghlaschu Phreastabhaig (PIK) aig Preastabhaig (an taobh a tuath air Inbhir Àir); agus Port-adhair Dhùn Èideann (EDI) fhèin.
Aiseagan[deasaich | deasaich an tùs]
Bha iomadh aiseig anns a' bhaile, ach chan eil ach am fear bhon Eochair gu Rinn Friù ag obair tuilleadh.
Foghlam[deasaich | deasaich an tùs]
Tha trì oilthighean ann an Glaschu:
- Oilthigh Ghlaschu, stèidhichte ann an 1451; an dàrna oilthigh as sine ann an Alba
- Oilthigh Srath Chluaidh, stèidhichte ann an 1796 mar "Andersonian Institute"
- Oilthigh Chailleannach Ghlaschu, stèidhichte ann an 1993 mar choimeasgadh de Ghlasgow Polytechnic agus Colaisde na Banrighinn
A bharrachd air sin tha Oilthigh na h-Alba an Iar ann am Pàislig, dìreach 7 mìle bho mheadhan Ghlaschu. Cuideachd, tha seachd colaisdean fhoghlaim adhartaich anns a' bhaile: Colaisde Fhearann Anna, Colaisde Chair Dhòmhnaill, Colaisde Bhaile Ghlaschu, Colaisde Stow (a tha a' tairgsinn cùrsaichean Ghàidhlig), Colaisde Ghlaschu a Tuath, Colaisde John Wheatley agus Colaisde a' Thaobh Fhada. Mar sin, tha 168,000 oileanach anns a bhaile, àireamh as motha ann an Alba.[fianais a dhìth]
Tha 29 àrd-sgoiltean, 149 bun-sgoiltean agus trì sgoiltean àraidh ann an Glaschu, nam measg Sgoil Ghàidhlig Ghlaschu, bun-sgoil is àrd-sgoil a' lìbhrigeadh Foghlam tro Mheadhan na Gàidhlig as motha ann an Alba.
Na meadhanan[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Glaschu na dhachaigh airson mòran mheadhanan a tha ann an Alba, nam measg na stèiseanan telebhisein BBC Scotland, BBC Alba agus STV. Am measg nam pàipearan a tha air am foillseachadh an seo tha The Herald, an Daily Record agus na h-Evening Times. A thuilleadh air seanailean an rèidio aig a' BhBC, tha iomadh rèidio ionadail a' craoladh anns a' chathair, m.e. Celtic Music Radio (1530 kHz, air loidhne), Capital Scotland (105.7 & 106.1 MHz, air loidhne), Clyde 1 (97.0, 102.3, 102.5 and 103.3 MHz, air loidhne), Clyde 2 (1152 kHz, air loidhne), 105.2 Smooth Radio, Real Radio agus 96.3 Real Radio XS.
A’ Ghàidhlig[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh am Mòd Nàiseanta a chumail ann an Glaschu anns na bliadhnaichean 1895, 1901, 1907, 1911, 1921, 1933, 1938, 1948, 1958, 1067, 1988, agus 1990 (Baile Ghobhainn).
Tha làrach-lìn fa leth ag innse Sgeul na Gàidhlig aig Oilthigh Ghlaschu.
Thòisich Comunn Sgitheanach Ghlaschu ann an 1865 agus tha e a’ dol fhathast.
Tha Comhairle Cathair Ghlaschu air bileag a dheasachadh le fiosrachadh air clasaichean Gàidhlig sa bhaile.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Thomas Graham (1805–1869), ceimigear
- Sir William Ramsay (1852–1916), ceimigear
- Charles Rennie Mackintosh (1868-1928), neach-ealain
- Lord Alexander R. Todd (1907–1997), ceimigear
- Edwin Morgan (1920–2010), bàrd
- Jimmy Reid (1932–2010), ball aonaidhean-ciùird
- Stuart Christie (1946), sgrìobhadair
- Donovan (r. 1947), ceòladair
- Annabel Goldie (r. 1950), tè-phoilitigs
- Rosanna Choineagan (r. 1951), tè-phoilitigs
- Brus Crawford (r. 1955), fear-poilitigs
- Linda Fabiani (r. 1956), tè-phoilitigs
- Fearghus Ewing (r. 1957), fear-poilitigs
- Criosaidh Dick (r. 1934), bana-sgrìobhadair Gàidhlig.
Bailtean co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Barcelona, (An Spàinn)
- Bethlehem (Palastain, o 2007)
- Dalian (Sìona, o 1997)
- La Habana (Cùba, o 2002)
- Lahore (Pagastàn, o 2006)
- Marseille (An Fhraing, o 2006)[10]
- Nürnberg (A' Ghearmailt, o 1985)
- Rostov-na-Donu (An Ruis, 1986)
- Torino (An Eadailt, 2003)
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Mac an Tàilleir, Iain (2003): “Ainmean-Àite”. Pàrlamaid na h-Alba. Air a thogail 10mh dhen Ghearran 2017 (pdf).
- ↑ “Glasgow/Glaschu”. Ainmean-Àite na h-Alba. Air a thogail 10mh dhen Ghearran 2017.
- ↑ Edinburgh UK's second most prosperous city. An t-Albannach, 3 an Cèitean 2005.
- ↑ T.C. Smout: A History of the Scottish People 1560-1830, 1969, td 361.
- ↑ Demographia: Glasgow: Population & Density 1891-2001
- ↑ National Records of Scotland: Statistical Bulletin, 21 Màrt 2013, td 7
- ↑ National Records of Scotland: Statistical Bulletin, 17 Dùbhlachd 2012, td 14
- ↑ BBC: Glasgow has lowest life expectancy in UK. 19 Dàmhair 2011
- ↑ Scotland's Census Results OnLine
- ↑ Annuaire de France
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Làrach-lìn Comhairle Cathair Ghlaschu
- Mapa Meadhan Ghlaschu
- BBC Naidheachdan 2016-01-27: Crìochan gan cur air sgoiltean Gàidhlig (barrachd iarrtais bho phàrantan na a tha de dh’àitean sna sgoiltean Gàidhlig)
- BBC Naidheachdan 2016-05-04: Comhairle Ghlaschu “ceàrr” (mu sgoiltean Gàidhlig)
- BBC Naidheachdan 2016-05-05: Sgrùdadh iarraidh air foghlam Gàidhlig Ghlaschu (aithris bhideo 3:13)
- BBC Naidheachdan 2016-11-23: Rabhadh mun Ghàidhlig an Glaschu (cion àitichean ann am FTMG)
- BBC Naidheachdan 2017-02-07: Gach leanabh a dh'iarr àite ann am foghlam Gàidhlig am bliadhna air fhaighinn (aithris-bhideo 2:40)
Dùn Èideann · Dùn Dèagh · Glaschu · Inbhir Nis · Obar Dheathain · Sruighlea


text:
- TIOTAL
- Boireannach ri taobh preas ròis
- EXTERNAL ID
- HCD00897
- ÀITE
- neo-aithnichte
- LINN
- 1900an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12568
- KEYWORDS
- boireannach
taobh a-muigh
èideadh
Bha blobhsa le amhaich àrd bitheanta aig an àm. Tha uaireadair air sèine, mar chithear nas trice air nursaichean an-diugh, air a' bhoireannach òg. Dh'fhaodadh gur e Mairead, piuthar Dhonnchaidh Mhic a' Phearsain, a th' innte
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Clàr ga fhoillseachadh airson Skye Live
- 20 An Giblean 2017
-
Tha na ceanglaichean seo air an taobh a-muigh agus fosglaidh iad ann an uinneig ùir
- Sgaoil post air Facebook
- Sgaoil post air Twitter
- Sgaoil post air Messenger
- Sgaoil post air Messenger
- Sgaoil post air Post-D
-
Sgaoil
Sgaoil post airTha na ceanglaichean seo air an taobh a-muigh agus fosglaidh iad ann an uinneig ùir
-
Post-DSgaoil post air Post-D
-
-
MessengerSgaoil post air Messenger
-
MessengerSgaoil post air Messenger
-
Dèan lethbhreac den cheangail seoMu sgaoileadh
Tha na ceanglaichean seo air an taobh a-muigh agus fosglaidh iad ann an uinneig ùir
-
Chaidh an clàr fhoillseachadh airson na fèis-ciùil Skye Live am bliadhna.
A-measg na nochdas am bliadhna bidh am fear-ciùil Gearmailteach Apparat, agus an còmhlan Django Django a chaidh a chuir air adhart airson duais Mhercury.
Cluichidh còrr air fichead còmhlan agus seinneadair aig an fhèis a bhios a' gabhail àite faisg air Port Righ anns an t-Sultain.


text:
LEARNGAELIC WITH AN LÀ LEARNGAELIC LEIS AN LÀ
- Gaelic text Teacsa Gàidhlig
- English text Teacsa Beurla
- Gaelic & English text Teacsa Gàidhlig & Beurla
- Vocabulary Briathrachas
Seachdain shònraichte airson luchd-ciùird ùra (21/05/2013)
[Iain MacIlleathain - Preseantair] Tha seachdain shònraichte ga comharrachadh an-dràsta airson luchd-ciùird ùra no ‘modern apprenticeships’. Seo an treas bliadhna a chaidh an leithid a dhèanamh agus Riaghaltas na h-Alba ag amas air còig air fhichead mile luchd-ciùird ùr ann an iomadach roinn obrach eadar obair-togail agus cùram cloinne. Thadhail an tè-naidheachd againne ann an Uibhist, Shona NicDhòmhnaill air aon àite a th’ air neach-ciùird fhastadh.
[Shona NicDhòmhnaill – Neach-aithris] Tha an t-ionad cùraim chloinne, Cothrom Òg, air obair-ciùird a thoirt do dh’aon neach. Tha iad ag aithneachadh gun toir seo togail dhan sgioba aca agus taic do dhaoine òga a chiad cheum fhaighinn ann an saoghal na h-obrach
[Mòrag NicFhionghain] Nuair a thòisich i, bha i air dìreach straight a-staigh dhan an obair sa nursery againne. Agus, bha i a’ cuideachadh a h-uile duine, bha i glè mhath leis a’ chloinn. Aig an aon àm, tha e really math airson an luchd-obrach ann an seo, o chionn ‘s gu bheil e gu math cudromach airson sinn fhèin airson cumail suas leis an àraich ann an dòighean san obair againne.
[Shona NicDhòmhnaill – Neach-aithris] ‘S e Paula NicAonghais a tha ag ionnsachadh sgilean cùraim chloinne aig Cothrom Òg. Aig deireadh a’ chùrsa, gheibh i teisteanas gu bheil i air na sgilean ceart ionnsachadh. Dh’ inns i mar a tha seo na chuideachadh dhise agus cuid dhen a bhios i a’ dèanamh còmhla ris a’ chloinn.
[Paula NicAonghais] Tha e nas fhasa dhomh a bhith ag obair ann an Cothrom airson ‘s gu bheil fios agam, uill, tha eòlas agam mu a bhith ag obair còmhla ri daoine a th’ ann mu thràth. Mu thràth, tha e a’ còrdadh rium cho mòr. ‘S toigh leam a bhith ag obair còmhla ri clann. Leis an fheadhainn mhòra mar trì gu còig, tha iadsan ag ionnsachadh tòrr airson a dhol dhan sgoil. An fheadhainn as òige, bidh iadsan ag ionnsachaidh àireamhan agus dathan, rudan a tha nas fhasa dhaibh
[Shona NicDhòmhnaill – Neach-aithris] Shona NicDhòmhnaill, BBC An Là, Uibhist.
A special week for new apprentices
[Iain MacLean - Presenter] There is a special week recognising apprentices or ‘modern apprenticeships’ just now. This is the third year that something like this has been done and the Scottish Government aims to have twenty –five thousand new apprentices in many areas of work, between construction and childcare. Our reporter in Uist, Shona MacDonald visited one place which has hired an apprentice.
[Shona MacDonald – Reporter] The Childcare centre, Cothrom Òg, has given an apprenticeship to one person. They recognise that this gives a boost to their team and helps young people to get their first step into the world of work.
[Morag MacKinnon] When she started, she was just straight in to our nursery work. And she was helping everybody; she was really good with the children. At the same time, it is really good for the employees that are here, as it is very important for us to keep up our skills of the job.
[Shona MacDonald – Reporter] Paula MacInnes is learning childcare skills at Cothrom Òg. At the end of the course, she will get a certificate to state that she has learned the correct skills. She told how this helps her and what she does with the children.
[Paula MacInnes] It is easier for me to work in Cothrom Òg as I know, well, I have knowledge of how to work with people already, Already, I enjoy it so much. I like to work with children. With the bigger ones, who are about three to five, they are learning lots to go to school. The youngest one, they are learning numbers and colours, things that are easier for them.
[Shona MacDonald – Reporter] Shona MacDonald, BBC An Là, Uist.
Seachdain shònraichte airson luchd-ciùird ùra
(A special week for new apprentices)
CuideachadhHow to use this site
Tha Learn Gaelic le An Là ag amas air luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig a tha, le beagan misneachd, deiseil airson ceum air adhart a ghabhail. Tha an t-susbaint freagarrach dhan h-uile neach-ionnsachaidh, ach bidh e nas cuideachaile do dhaoine a tha seachad air an ìre Tòiseachaidh.Learn Gaelic with An Là is aimed at learners who have already gained some confidence in Gaelic and want to take their learning to the next level. The material is suitable for all learners, but those who have progressed beyond the Beginner level will find this section particularly useful.
Bidh sinn a’ cur sgeulachdan bhon phrògram BBC An Là beò gach seachdain, le tar-sgrìobhadh Gàidhlig is eadar-theangachadh Beurla. Bidh dath an teacsa ag atharrachadh nuair a thèid facal a chluich. ‘S urrainnear cliogadh air facal sònraichte agus cluichidh am bhidio bhon sin a-mach. Dh’fhaodadh gum biodh seo cuideachail dha luchd-ionnsachaidh airson fuaimneachadh a dhearbhadh. Stories from the BBC ALBA Gaelic news programme "An Là" are uploaded on a weekly basis, with a Gaelic transcript and an English translation. As each Gaelic word is spoken, the accompanying text changes colour. Individual words can be selected with a simple click and the video will play from that point onwards. Learners may find this useful for checking pronunciation.
Bidh gach paragraf Gàidhlig a’ gluasad ri linn na h-aithris, ach faodar cuideachd na bàraichean-sgrolaidh a ghluasad gu earrann shònraichte den aithris.Each Gaelic paragraph automatically scrolls in conjunction with the news report, but the manual scrolling bars can also be used to move the text to a particular section of the report.
Chithear an tar-sgrìobhadh Gàidhlig anns a’ chiad dol a-mach. Ach, gheibhear eadar-theangachadh Beurla den tar-sgrìobhadh le bhith a’ taghadh Beurla no Gàidhlig agus Beurla.The Gaelic transcript is shown by default. However, you can see a translation of the transcript by selecting the English or Gaelic and English tabs.
Tha briathrachas cuideachd ri fhaotainn, le faidhlichean fuaim Gàidhlig na chois. Tha a’ bhriathrachas air a thaghadh bhon aithris fhèin, le measgachadh leithid ainmean-àite, briathrachas naidheachd, gnathasan-cainnt is abairtean. Key vocabulary is also provided, with accompanying Gaelic audio. This is a selected from the vocabulary contained in the news report and may include a selection of place names, news terminology, useful colloquialisms and phrases.
Tha luchd-leasachaidh an làraich a’ moladh gun tèid am brabhsair-lìn as ùire a chleachdadh airson an t-susbaint seo fhaicinn. Am measg nam brabhsairean ùra (saor an-asgaidh) as urrainnear a chleachdadh, tha Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer agus Safari.The developers of the site recommend that an up-to-date web browser is used to ensure the content displays to its optimum. Suitable browsers (which are free to use) include the latest versions of Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer and Safari.
Gheibhear an làraich seo air tablaidean is fònaichean-làimhe ach, a chionn ‘s gur e bhidiothan làn-sgrion a-mhàin a sheallas iPhone, bithear a’ cluich faidhle-fuaim seach bhidio.The site should work on mobile devices, but since iPhones will only show video full-screen and hide the transcript, we play an audio file instead of the video.
Credits
This site uses technology from jPlayer and Mozilla Popcorn, and builds on an idea and code developed by Mark Boas and associates at Happyworm.
All videos used are courtesy of BBC An Là and the British Broadcasting Corporation, who retain all rights to them.
Site design and coding by Sealgar Ltd.
Video, audio and transcripts provided by bbc.co.uk/alba.


text:
‘S urrainn do Fhèisean nan Gàidheal taic chruthachail a thabhann do sgoiltean agus buidhnean-coimhearnachd gus iomadach seòrsa pròiseact dhràma a leasachadh ‘s a lìbhreagadh a tha freagarrach do fhileantaich agus luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig. Tha Oifigear Dràma Fhèisean nan Gàidheal a’ libhreagadh na seirbheis seo.
Film making
Bidh Fèisean nan Gàidheal gu cunbhallach a’ toirt taic do bhuidhnean sgoile ‘s buidhnean coimhearsnachd gus filmaichean goirid a riochdachadh airson FilmG, co-fharpais nam filmichean goirid aig MG Alba. Gabhaidh taic chruthachail a thabhann anns na raointean a leanas:
- A’ leasachadh sgeulachd
- A’ sgrìobhadh sgriobt
- A’ filmadh
- A’ gearradh
_________________________________________________________________________
Sgilean Dràma
‘S urrainn do Fhèisean nan Gàidheal bùthan-obrach ann an sgilean dràma a thabhann do bhun-sgoiltean tro mheadhan na Gàidhlig. Ann an 2011/ 2012 dh’obraich Fèisean nan Gàidheal le bun-sgoiltean le roinnean Gàidhlig anns an Eilean Sgitheanach ‘s Loch Aillse agus sgoiltean anns na h-Eileanan an Iar. Bhathar a’ lìbhrigeadh a’ phròiseact gu cunbhalach tron bhliadhna agus fhuair na sgoilearan a ghabh pàirt eòlas air roghainn fharsaing de sgilean dràma tro shreath de bhùthan-obrach a bh’air an toirt seachad tro mheadhan na Gàidhlig.
Sgoiltean an Eilein Sgitheanaich ‘s Loch Aillse
- Bun-sgoil Phort Rìgh
- Bun-sgoil Shlèite
- Bun-sgoil an Ath Lethainn
- Bun-sgoil Dhun Bheagain
- Bun-sgoil a’ Phluic
- Bun-sgoil Loch Carrann
- Bun-sgoil Chille Mhoire
- Bun-sgoil Stafainn
Sgoiltean nan Eilean Siar
- Breasclete School
- Sgoil an Rubha
- Sgoil an Taobh Siar
- Sgoil Lacasdail
- Sgoil an t-Òib
- Sgoil Sheileboist
- Sgoil Bhail’ a’ Mhanaich
- Sgoil Phaibil
- Sgoil Chairinis
Eadar deireadh na Dàmhair agus toiseach an Dùbhlachd 2011 ghabh 206 sgoilear à trì sgoiltean an Uibhist a’ Tuath agus Beinn na Faoghla pàirt sa phròiseact. ‘S iad Sgoil Cheann a’ Bhaigh, Sgoil Chairinis agus Sgoil Bhail’ a’ Mhanaich. Anns a’ Ghiblean agus sa Chèitean fhuair bun-sgoiltean ann an Leòdhas ‘s na Hearadh cothrom pàirt a ghabhail anns a’ phròiseact cuideachd ‘s iad Bun-sgoil Lacasdail, Sgoil an Rubha, Sgoil an Taobh Siar, Sgoil Bhreascleit, Sgoil an t-Òib agus Sgoil Sheileiboist le 126 sgoilear a’ gabhail pàirt uile gu lèir. Chòrd na bùthan-obrach ri na sgoilearan gu mòr.
___________________________________________________________________
Sgilean Dràma airson Rèidio
Bidh Fèisean nan Gàidheal a’ lìbhreagadh bùthan-obrach ann an sgilean dràma airson rèidio. Chaidh sreath de bhùthan-obrach stèidhte air sgilean dràma airson rèidio a lìbhreagadh le Fèisean nan Gàidheal ann an 2009/2010 a chruthaich 10 dealbhan-cluiche ùra ann an co-bhonn leis a’ BhBC a chaidh an uair sin a chraoladh air BBC Radio nan Gàidheal air a’ phrògram òigridh Aileag, a tha ri cluinntinn gach feagar Dihaoine aig 4f. agus air ath-chraoladh aig meadhan latha Disathairne.
Gabhaidh èisteachd ri na dealbhan-cluiche air-loidhne le bhith tadhal air an duilleag-lìn ‘Clips’aig Aileag.
Tha fios nas mionadaiche mu dheidhinn na sgoiltean a ghabh pàirt agus ceangalan chun na dealbhan-cluiche ach rim faicinn gu h-ìosal:
Dealbhan-cluiche Gàidhlig a chaidh a chraoladh ann an 2010
Anns a’ bhliadhna sgoile 2009-2010 dh’obraich Fèisean nan Gàidheal le sgoilearan Fèisean nan Gàidheal à Dùn Èideann, Eilean Leòdhais, na h-Uibhistean agus an t-Eilean Sgitheanach.
16 Iuchar 2010 – Bun-sgoil Chrois na Cìse, Dùn Èideann
23 Iuchar 2010 – Sgoil Phaibil, Uibhist a Tuath
6 Lùnastal 2010 – Àrd-sgoil Shiaboist, Eilean Leòdhais
13 Lùnastal 2010 – Bun-sgoil Stafainn, An t-Eilean Sgitheanach
20 Lùnastal 2010 – Sgoil Bhail’ a’ Mhanaich, Beinn na Faoghla
27 Lùnastal 2010 – Sgoil Shiaboist, Eilean Leòdhais
3 Sultain 2010 – Sgoil Dhalabroig A, Uibhist a Deas
10 Sultain 2010 – Àrd-sgoil James Gillespies, Dùn Èideann
17 Sultain 2010 – Bun-sgoil Chille Mhoire, An t-Eilean Sgitheanach
24 Sultain 2010 – Sgoil Dhalabroig B, Uibhist a Deas
Chithear dealbhan a chaidh a thogail tron phròiseict seo air a’ chunntas Flickr aig Fèisean nan Gàidheal: Sgilean Dràma airson Rèidio 2009/ 2010 – Dealbhan
Dealbhan-cluiche Gàidhlig a chaidh a chraoladh ann an 2011
Ann an 2010-2011, dh’obraich Fèisean nan Gàidheal còmhla ri Ruairidh MacNeacail, a tha na oifigear dràma do Eden Court gus a’ phròiseact a’ lìbhreagadh ann an sgoiltean Gàidhlig ann an Siorrachd Inbhir Nis agus Siorrachd Ròis. Chaidh a’ phròiseact a’ lìbhreagadh ann an sgìre Earra-Ghàidheal, Loch Abar, Taobh Siar Rois agus Loch Aillse cuideachd.
3 Ògmhios 2011 – Bun-sgoil Thunga – Cù air chall
3rd Ògmhios 2011 – Bun-sgoil Ghàidhlig Inbhir Nis – An Dreallag
10th Ògmhios 2011 – Bun-sgoil Loch Carrann – An Sìthiche Canadianach (Pàirt 1)
An Sìthiche Canadianach (Pàirt 2)
17 Ògmhios 2011 – Bun-sgoil Ghàidhlig Inbhir Nis – An Tidsear Chrosta
24 Ògmhios 2011 – Bun-sgoil Ghàidhlig Inbhir Nis- Gangsters
1 Iuchar 2011 – Bun-sgoil Achadh na Creige, An t-Òban – Tha Tàlant aig an Òban
8 Iuchar 2011 – Bun-sgoil Ghàidhlig Inbhir Nis – Tubaist Plean
Bun-sgoil Ghàidhlig Inbhir Nis – Campachadh
23 Iuchar 2011 – Bun-sgoil a’ Phluic – Cupa na Cruinne-cè – Pàirt 1
Cupa na Cruinne-cè – Pàirt 2
5 Lùnastal 2011 – Bun-sgoil Chnoc na Creige, Baile Dhùbhthaich – Tranylvannia
12 Lùntastal 2011 -Bun-sgoil Ghàidhlig Inbhir Nis – Daoimean
Bun-sgoil Ghàidhlig Inbhir Nis – Burraidhean
19 Lùnastal 2011 – Bun-sgoil a’ Bhogha Mhòir – MV Catastrophic – Pàirt 1
MV Catastrophic – Pàirt 2
26 Lùnastal 2011 – Bun-sgoil Chnoc na Creige – Taigh Tasgaidh
Bun-sgoil Dhrochaid a’ Bhanna – Turas Sgoile
2 Sultain 2011 – Bun-sgoil Ghàidhlig a’ Ghearasdain – Dealbh-cluich – Pàirt 1
Dealbh-cluich – Pàirt 2
9 Sultain 2011 – Bun-sgoil Gheàrrloch – Beathach nam Bròg – Pàirt 1
Beathach nam Bròg – Pàirt 2
16 Sultain 2011 – Bun-sgoil an t-Sàilein
23 Sultain 2011 – Bun-sgoil Thaigh a’ Chladaich, Dùn Omhainn – Pàirt 1
Pàirt 2
30 Sultain 2011 – Bun-sgoil Ghàidhlig a’ Ghearasdain – Fainne a’ Bhanrigh
Chithear dealbhan a chaidh a thogail tron phròiseict seo air a’ chunntas Flickr aig Fèisean nan Gàidheal: Sgilean Dràma airson Rèidio 2010/ 2011 – Dealbhan


text:
English Name Generator
a' Bheurla Name Generator urrainn mholadh sibh Beurla ainmean airson agad na caractaran (airson agad fhèin nobhailean no geamannan), do naoidheanan no càil sam bith eile air thuaiream.
Dìreach air a chur a-steach do gnè agus ceann-là breith a dhèanamh agad fhèin ainm Beurla.
English Name Generator
a' Bheurla Name Generator urrainn mholadh sibh Beurla ainmean airson agad na caractaran (airson agad fhèin nobhailean no geamannan), do naoidheanan no càil sam bith eile air thuaiream.
Dìreach air a chur a-steach do gnè agus ceann-là breith a dhèanamh agad fhèin ainm Beurla.
English fuaimneachaidh airson Coirèanais fuaimneachadh Converter
urrainn dhut iompachadh Beurla fuaimneachaidh airson Coirèanais fuaimneachadh ann an Korean Caractaran - Hangul.
Uppercase / Lowercase Converter
urrainn dhut iompachadh Lower chùis litrichean gu Uarach Upper chùis litrichean no cùis litrichean a 'chùis na b' ìsle litrichean.
Brath a ghabhail Bhinn / Gach Words
urrainn dhut brath a 'chiad caractar a h-uile binn no a h-uile facal gu ceann shuas na cùise.
Cànan Sgrùdadh Ghoireasan is làraichean-lìn
Ma tha thu nad Cànan luchd-ionnsachaidh, feumaidh sibh sùil air seo gu làraichean-lìn! Na ceanglaichean seo tha a h-uile stòrasan an-asgaidh.
Related TagsAs Còrdaichte Beurla Boys Ainm As Còrdaichte Beurla Girls Ainm My Ainm Beurla Dean M 'ainm Beurla My Beurla Fìor Ainm Airson Dèanamh Mo Ainm Beurla


text:
Prògram Choinnich
Tuilleadh mar seo:
Prògram Choinnich
Prògram Choinnich
Prògram Choinnich
Prògram Choinnich
External Link:
Fiosraichean - Aonghas Pàdraig Caimbeul; Bill Innes
Luchd-clàraidh - Coinneach MacÌomhair
Item Person - Kemp, William; MacDonald, Sandy; Wilson, Ginger
Geàrr-chunntas - Fiosrachadh mu dhràma rèidio stèidhichte air tachartasan bhon dàrna cogadh.
Tha Bill Innes agus Aonghas Pàdraig Caimbeul a' bruidhinn mu dheidhinn 'Ruith Caol', dràma rèidio ag innse mar a choisich triùir phrìosanach-cogaidh a bhuineadh do Bhaile a' Chaolais - Uilleam Kemp, Sandaidh Dòmhnallach agus Seumas MacUilleim - 1,000 mìle tron Roinn Eòrpa gu saorsa agus mar a bha an cuid Gàidhlig na chuideachadh dhaibh. Tha Aonghas Pàdraig, a rinn an dràma, ag innse carson a chaidh a sgrìobhadh. Tha fiosrachadh ann mu na caractaran agus cuideachd mu dè thachair do dh'Uilleam Kemp às dèidh a' chogaidh. Tha an dràma stèidhichte air rudan a thachair. Tha Bill Innes a' dèanamh lèirmheas air an dràma agus tha còmhradh ann mu dheidhinn nan rèiseamaidean Gàidhealach agus na dh'fhulaing iad tron dà chogadh.
Fad a' Chlàir (h:m:s) - 00:13:00
Àm Clàraidh - 2000.11.03
Àm a' Chuspair - 2000 gu 2000
Àm Craolaidh - 2000.11.03
Cànan - Gàidhlig
Seòrsa - Rèidio
Cruinneachadh - BBC
Àireamh a' Chlàir - 28833
Àireamh an Teip Thùsail - Program Choinnich 03.11.2000
Càileachd an Fhuaime - Math
Cruth Inneal a' Chlàir - DAT
Àite Clàraidh:
Siorrachd - Ros is Cromba
Paraiste - Steòrnabhagh
Eilean - Leòdhas
Baile/Àite - Steòrnabhagh
Notaichean a' Chlàir -
Ceangal Maireannach - http://www.tobarandualchais.co.uk/gd/fullrecord/28833/1
Tweet


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Òran air a sgrìobhadh le: Ailig Màrtainn (Froilig) agus air a sheinn le: Iain Dòmhnallach (Hoddan) agus màiri anna mhoireasdan.
This is a song written by: Ailig Màrtainn (Froilig) and sung by: Iain Dòmhnallach (Hoddan) and màiri anna mhoireasdan.
Nuair dh'fhàg sinne Auckland 'n dol fodha na h-oidhch',
'S a fhuair sinn fo òrdugh na ròpan thoirt innt',
Thàinig poidhleat air bòrd innt' le òrdugh bhon chinn
'S gun dèanadh e stiùireadh le shùil air an rinn.
Tha nise 'n uair a' tighinn fagas dhol dhan bharaille 'n àird,
Gu cumail oirr' faire bho sgaradh an là,
'S nuair bhios mi gam dhalladh aig cabhadh an t-sàil,
Thoir mo dhùrachd-sa dhachaigh gu cailin 'n fhuilt bhàin.
Mo shoraidh chun an luchd-ceàird chuir am Port Hardy na cèis,
A bhuail innt' gach ribheid bho steama gu stern.
Le pleitichean iarainn bha dìonach is glèidht',
Le einnseanan cruaidh ri toirt buaidh ri leum.
Tha cliù aig a' bhàta ud gu snàmh air a' chuan,
'S i a fhreagradh a stiùir chun na cùrsa 'n droch uair,
Bha scriuthaichean dùbailte, 's iad siùbhlach is geur,
'S bha log aig a quarter toirt àireamh dha luaths.
Na ceudan de mhìltean bho thìr bha i mòr,
Fairge dha-rìribh ri 'g èirigh mu sròin.
Cùrs' an ear-thuath againn shuas air a' bhòrd
Le fadachd gum buannaich i Cluaidh 's an King George.
'S ann tha 'n àmhghar 's an cunnart bhith siubhal a' chuain,
Gach oidhche agus latha muigh air faram nan stuadh,
Le dìth lòin agus cadail cumail fair' oirr' gach uair,
'S bhith ri 'g èisteachd ceòl na mara bristeadh geal oirr' mun cuairt.
Cha chluinn mi aig ceannaich', aig clachair no saor,
Air àmhghar na mara, cha dèan e dhomh inns';
Nuair thig esan dhachaigh 's e anshocair, sgìth
'S ann thèid e dhan leabaidh 's a chasan air tìr.
Air oidhche na Bliadhna Ùire bha sinn dlùth dhan Chanàl,
Bha na rionnagan ciùin, bha 'n aimsir cho blàth.
'S th' ann tha an oidhch' aig na balaich am baile mo ghràidh,
Bidh fèill air gach caileig, gan caithris gu latha.
Bha seòldairean gast' aig a' Chaiptean air bòrd -
Gun dèanadh iad cuibhreadh 's gu sploidhseadh iad ròp':
Bha aon dhiubh à Barraigh 's triùir bhalach à Leòdh's
'S Murchadh am balach a bh' againn na bhos'n.
'S truagh nach robh m' astar gu acarsaid m' òig,
Far an lìbhriginn an cargu air tràigh a' Mhoil Mhòir,
Far 'eil ribhinnean àlainn le Gàidhlig gu leòr,
'S a dhèanadh le aoibhneas dhuinn faighneachd dè ar beò.
Cuspair an Òrain - Am Port Hardy
Bha am Port Line a' ruith trì bàtaichean air an robh am Port Hardy. Dh'fhaodadh e a bhith air a ràdh nach e ainm uamhasach fortanach a bha ann airson bàta.
Anns a' Chiad Chogadh cha robh an t-ainm air a' chiad tè ach airson dà bhliadhna nuair a chaidh a cur fodha a-mach bho chladaichean Morocco, ann an 1918.
Ann a 1941, anns an Dàrna Cogadh, chuir torpedo bho U-Boat, U-96, an darna tè fodha, deas air Innis Tìle. Cha b' ann fiù 's air a' Phort Hardy a bha am bàt'-aigeil ag amas ach air tancairean a bha faisg oirre. 'S ann air darna tè a bha Ailig Màrtainn ag obair mus do thòisich an cogadh.
Cha robh an t-ainm air an treas tè ach airson seachd bliadhna, bho 1954 gu 1961, nuair a bha i air mhàl aig a' Phort Line bho chompanaidh Bibby.
Rugadh agus thogadh Iain 'Hoddan' Dòmhnallach (1925-2007) ann am Pabail Uarach, anns an Rubha, Leòdhas, mac le Aonghas 'Tonkan' Dòmhnallach agus Ealasaid Mhoireach à ...Fiosrachadh air Iain Dòmhnallach (Hoddan) / Learn more about Iain Dòmhnallach (Hoddan)
Copyright © 2015 BBC. Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
-
-
Archives
- May 2017
- April 2017
- March 2017
- February 2017
- January 2017
- December 2016
- November 2016
- October 2016
- September 2016
- August 2016
- July 2016
- June 2016
- May 2016
- April 2016
- March 2016
- February 2016
- January 2016
- December 2015
- November 2015
- October 2015
- September 2015
- August 2015
- July 2015
- June 2015
- May 2015
- April 2015
- March 2015
- February 2015
- January 2015
- December 2014
- November 2014
- October 2014
- September 2014
- August 2014
- July 2014
- June 2014
- May 2014
- April 2014
- March 2014
- February 2014
- January 2014
- December 2013
- November 2013
- October 2013
- September 2013
- August 2013
- July 2013
- June 2013
- May 2013
- April 2013
- March 2013
- February 2013
- January 2013
- December 2012
- November 2012
- October 2012
- September 2012
- August 2012
- July 2012
- June 2012
- May 2012
- April 2012
- March 2012
- February 2012
- January 2012
- December 2011
- November 2011
- October 2011
- September 2011
- August 2011
- July 2011
- June 2011
- May 2011
- April 2011
- March 2011
- February 2011
- January 2011
- December 2010
- November 2010
- October 2010
- September 2010
- August 2010
- July 2010
- June 2010
- May 2010
- April 2010
- March 2010
- February 2010
- January 2010
- December 2009
- November 2009
- October 2009
- September 2009
- August 2009
- July 2009
- June 2009
- May 2009
- April 2009
- March 2009
- February 2009
- January 2009
- December 2008
- November 2008
- October 2008
- September 2008
- August 2008
- July 2008
- June 2008
- May 2008
- April 2008
- March 2008
- February 2008
- January 2008
- December 2007
- November 2007
- October 2007
- September 2007
- August 2007
- July 2007
- June 2007
- May 2007
- April 2007
- March 2007
- February 2007
- January 2007
- December 2006
- November 2006
- October 2006
- September 2006
- August 2006
- July 2006
- June 2006
- May 2006
- April 2006
- March 2006
- February 2006
- January 2006
- December 2005
- November 2005
- October 2005
- September 2005
- August 2005
- July 2005
- June 2005
- May 2005
- April 2005
- March 2005
- February 2005
- November 2004
- October 2004
- January 1970
- December 1969
-
Meta
Monthly Archives: May 2015
Trèana Dhè – Rathaidean-iarainn ann am Meanbh-stàitean na h-Eòrpa
Rinn mi sreath air a’ bhloga seo bho chionn greiseag mu “rathaidean-iarainn san t-saoghal ùr”, a’ coimhead air cuid de na dùthchannan as motha san t-saoghal mar Chanada is na Stàitean Aonaichte. Sa phost seo, bheir mi sùil air na … Cum ort a leughadh → Continue reading
Comments Off on Trèana Dhè – Rathaidean-iarainn ann am Meanbh-stàitean na h-Eòrpa
Eiridh am fuamhaire leis a’ Ghealaich | Stan Rogers
Tha mi air sgrìobhadh mu Mharvin Gaye roimhe. Mas e aon ghuth a b’ fheàrr leam a bhith agam, ’s e guth binn mac a’ Mhinisteir a tha ann, ach mas e aon ghuth bu docha leam, ’s e guth fir mhòir ruaidh Chanadaich a tha ann. Guth a chaidh na thost o chionn còrr… Continue reading
Posted in Cànan & Cultar, Ceòl Comments Off on Eiridh am fuamhaire leis a’ Ghealaich | Stan Rogers
2015 an t-Ògmhios: Flùraichean an Earraich / June: Spring flowers
Flùraichean an Earraich / Spring flowers Tha sinn daonnan toilichte nuair a nochdas na chiad fhlùraichean den bhliadhna – na gealagan-làir agus na lusan a’ chrom-chinn, agus beag air bheag na dìtheannan beaga earraich air na lòintean, an uairsin na preasan agus na craobhan fo bhlàth. Ged a dh’fhaodas an geamhradh a bhith fada, tha […] Continue reading
Posted in Seaboard News Gaelic archive Comments Off on 2015 an t-Ògmhios: Flùraichean an Earraich / June: Spring flowers
Ficsean-saidheans anns a’ Chuimris
Anns a’ Boston Globe an-dè, dh’aithris Britt Patterson mun aiseiridh a thathas a’ faicinn ann am ficsean-saidheans anns a’ Chuimris an-dràsta. Thug Patterson iomradh sònraichte air an nobhail ùir fhicsean-saidheans, Un Man, le Joanna Davies, a choisinn leabhar na mìosa le Comhairle … Cum ort a leughadh → Continue reading
Posted in Ficsean-saidheans Comments Off on Ficsean-saidheans anns a’ Chuimris
Tha an reatoraig mar a chumar i
Leis na th’ ann de stairirich mu dheidhinn buaidh a’ PhNA san taghadh choitcheann, shaoileadh tu gun robh tionndadh mòr air poilitigs Bhreatainn. Cha chuirinn a’ choire ort nan saoileadh, ach ma gheibh thu os cionn nan striutan de ghairm mun “chaochladh mhòr” a th’ air tighinn air Alba, chì thu nach eil ann ach… Continue reading
Posted in Làbaraich, Naidheachdan & Poileataigs, Partaidh NÃ iseanta na h-Alba, PNA, reatoraig, Taigh nan Cumantan, Tòraidhean, Westminster Comments Off on Tha an reatoraig mar a chumar i
A’ Glacadh a’ Chluarain Chailleanaich | Inverness Caledonian Thistle
Tha latha mòr a’ feitheamh ri Inverness Caledonian Thistle no Cluarain Chailleanach Inbhir Nis aig ceann na mios seo ann Cuairt Dheireannach Cupa na h-Alba – ach tha eachdraidh chonnspaideach, làn mì-rùn air an cùlaibh – a bheil an t-àm ann airson slànachadh ceart a thighinn gu buil? Tha eachdraidh eadar mi fhìn agus Inverness… Continue reading
Posted in ball-coise, Spòrs Comments Off on A’ Glacadh a’ Chluarain Chailleanaich | Inverness Caledonian Thistle
Buaidh Leantainneach nam Fìor-Ghàidheal Uasail
Clach air càrn Floraidh NicNèill le Niall Gòrdan – guth agus Gàidheal àlainn na tost a-nis “Flora Macneil” by Paul Bonatti (Gaelic Arts) – http://flickr.com/photos/gaelic-arts/171309671/. Licensed under CC BY 2.0 via Wikimedia Commons. Os rud e gu bheil flùr binn seinn na Gàidhlig air ar saoghal fhàgail, saoilidh mi gur e an dòigh as iomchaidhe… Continue reading
Posted in Cànan & Cultar, Ceòl, cultar Comments Off on Buaidh Leantainneach nam Fìor-Ghàidheal Uasail
Gilleasbuig and the difference that satire makes
A’ comharrachadh ceud blog ‘Illeasbuig Aotruim
A chàirdean, bidh ceud blog aig Gilleasbuig còir san aithghearrachd, agus nach e bhiodh math sùil aithghearr a thoirt air ais air an iomadach buaidh a thug guth sgaiteach, geur-chùiseach ‘Illeasbuig air dol a-mach saoghal ‘oifigeil’ na Gàidhlig?
Smaoinich sibhse air ais gu 2013 agus mar a bha Soillse, an lìonradh nàiseanta rannsachaidh airson Continue reading
Posted in cho soilleir ri gathan na grèine, Soillse Comments Off on Gilleasbuig and the difference that satire makes
Luaithead-teicidh?
Bha mi a’ leughadh tro Dwelly an latha eile — dhiup, chan eil beatha agam — agus thachair mi ris an fhacal, teòthad, ga mhìneachadh le Dwelly mar degree of heat, agus thàinig e a-steach orm, duh … sin a’ Ghàidhlig … Cum ort a leughadh → Continue reading
Posted in corpas ficsean-saidheans Comments Off on Luaithead-teicidh?
Farpais Treabhaidh Sholais
Air an 9mh latha den Chèitean, chumadh farpais treabhaidh ann an Solas, Uibhist a Tuath. Chan iarradh tu latha na bu chàileire agus a’ ghrian os àrd a’ sìor-dheàrrsadh thar na machaire. Agus ’s ann aig ciaradh an latha a bha pàirc eile air a deagh threabhadh an Uibhist nan àrd bheanntan corrach, ’s na… Continue reading
Posted in Cànan & Cultar, cultar, fergusson, Naidheachdan & Poileataigs, solas, sollas, tractor, treabhadh Comments Off on Farpais Treabhaidh Sholais


text:
Atharrachadh sealbhadaireachd croite no pàirt-croite
Feumaidh neach sam bith a cheannaicheas fearann croite, fios a leigeil gun Choimisean. Tha seo ga chur an cèill eadar gur e pàirt-croite no croit slàn a tha ga cheannach, agus a' gabhail a-steach luchd-gabhail a cheannaicheas pàirt den chroit aca no croit slàn.
Ma bhios diofar phàirtean den chroit air an ceannach le diofar dhaoine, feumaidh sealbhadair ùr gach pàirt Foirm Fios a lìonadh agus a chur a-steach thugainn. Bu chòir dhuibh ar fiosrachadh cuideachd mu atharrachadh sam bith san fhiosrachadh bratha agaibh.
Feuch gun dèan sibh cinnteach gun cuir sibh ur foirm Tagradh Clàraidh a-steach gu Clàran na h-Alba (RoS) còmhla ris an tagradh agaibh, ma bhios feum air.


text:
11mh den Fhaoilleach 2008
Tha leasachadh na Gàidhlig air ceum eile a ghabhail air adhart agus Mapa Gàidhlig a’ Ghearasdain air fhoillseachadh le Comunn na Gàidhlig. Le teacsa ann an Gàidhlig ’s Beurla, bidh am mapa na ghoireas an dà chuid do mhuinntir an àite ’s luchd-tadhail. A bharrachd air sin, chaidh am mapa a chlò-bhualadh ann an cruth bileag ’s postair do sgoiltean anns a’ choimhearsnachd.
Gheibhear faidhlichean-fuim an seo
Thuirt Eairdsidh MacIlleathain, Ceannard Chomunn na Gàidhlig, “Tha CnaG air leth toilichte am mapa seo fhoillseachadh. Tha am mapa dìreach mar aon de na leasachaidhean Gàidhlig sa Ghearasdan agus na chomharra air an adhartas a chaidh a dhèanamh thairis air na bliadhnaichean. Tha sinn ag obair air iomairtean eile sa bhaile agus aig an àm seo tha sinn a’ dèanamh oidhirp fiosrachadh a thoirt do phàrantan air foghlam tro mheadhan na Gàidhlig. Tha cothroman a bharrachd rim faighinn le Gàidhlig agus gu sònraichte foghlam. Mholainn gum beachdachadh gach pàrant air foghlam Gàidhlig dhan chuid chloinne agus tha sinn glè dheònach taic a thoirt aig gach ceum”
Mar phàirt den iomairt seo, tha CnaG a’ foillseachadh a’ mhapa agus a’ sanasachd leasachaidhean Gàidhlig sa Ghearasdan aig taisbeanadh. Tha an taisbeanadh fosgailte do dhuine sam bith ’s a’ gabhail àite Diardaoin, 17 Am Faoilleach aig Seòmraichean na Comhairle, Taigh Loch Abair aig 1900.
Tha CnaG cuideachd air faidhlichean-fuaim a chur air-loidhne far an cluinnear na h-ainmean Gàidhlig. Bidh seo na chuideachadh mhòr do dhaoine aig nach eil an cànan agus le barrachd soighnichean-sràide gan cur suas, tha e cudromach gu bheil a’ choimhearsnachd a’ faighinn cothrom-ionnsachaidh aig gach ceum.
Chaidh rannsachadh a dhèanamh air ainmean-sràide a’ Ghearasdain a rèir prionnsabalan a chaidh a stèidheachadh le Ainmean-Àite na h-Alba agus thèid na h-ainmean seo a chleachdadh gu h-oifigeil air soighnichean a’ bhaile.
Thèid am mapa a sgaoileadh gu taighean-òsta, bùthan, sgoiltean ’s goireasan poblach ach faodar fhaighinn bho Chomunn na Gàidhlig cuideachd.
Fhuair am pròiseact seo taic bho Chomhairle na Gàidhealtachd agus Iomairt Loch Abair.


text:
An Toiseach Bha an Comann Eachdraidh air a chur air bhonn ann an 1994 le cuideachadh bho Bheathag Mhoireasdan a bha ag obair aig Comann na Gàidhlig. Bha Domhnall MacIlleDhuibh sa chathair, Mairead Nic Dhòmhnaill na Runaire agus b’e Catriona NicIlleMhìcheil an Neach-ionmhais. Bha coinneamh phoblach aca far an d’tàinig naoinear eile còmhla, agus tha iad uile fhathast an sàs anns a’ Chomann Eachdraidh. Bha an seann taigh-sgoile falamh agus às dèidh bruidhinn ri Comhairle Shrath Chluaidh, bha Comann Eachdraidh Lios Mòr air a steidheachadh anns an taigh-sgoile aig Achadh na Croise anns a’ bhliadhna 1995.
An uair sin thòisich an obair le tòrr taic bho na h-eileanaich fhèin agus daoine eile, bha dealbhan agus gnothaichean eile, bho’n an linn Nuadh Leacaich gus an latha an diugh air an cruinneachadh. Chuir iad cèilidhean air dòigh, Deireadh-sheachdain Gàidhlig agus iomadh rud eile. Dh’fhàs an stuth aca nas motha a h-uile bliadhna le cruinneachadh stuth bhon Eilean agus àiteachan nas fhaide air falbh. Tha an obair airson a’ Ghàidhlig a bhrosnachadh a’ dol air adhart. A chionn’s gun do thòisich Gàidhlig ann an Earra-Ghàidheal, tha sinn a’ creidsinn gur e Lios Mòr aon de na h-àiteachan far a bheil an cànan agus an cultar làidir san latha an-diugh. Tha leabhraichean agus mapaichean air an dèanamh agus tha leàbharlann Gàidhlig fior mhath ann cuideachd.
Taigh Iseabail Dhaidh Bha an ath phìos dhen phròiseact deiseil ann an 2002, le bhith a’ càradh Taigh Iseabail Dhaidh, le stuireadh bho Tonaidh Perkins an t-Oifigear Pròiseact ùr againn. Chuir Tonaidh rudan air dòigh airson barrachd taic airgid fhaighinn airson an Taigh a chàradh. Ann an 2003 bhuannaich Taigh Iseabail Dhaidh duais airson an àite as fheàrr tadhal air, leis a’ Bhòrd Turasachd. Agus a nise……….bha an togalach ùr seo deiseil anns a’ Mhàrt 2007 agus thug sin am pròiseact seo gu crioch. Tha an togalach seo a’ suidhe gu math leis an àrainneachd, an cultar agus an Eilean bhrèagha a tha seo.


text:
Hibs agus Cupa na h-Alba – Sgeul 114 Bliadhna air tighinn gu crìch – Gòrdan MacCoinnich a’ beachdachadh air deàrrsadh-grèine air Lìte.
Uill, tha mi cha mhòr air ais air talamh a-nis as-dèidh deireadh sheachdain iongantach. Mas e nach eil fhios agad dè thachair Disathairne is cinnteach nach eil thu a’ fuireach air an t-Saoghal againn!
Chaidh mi fhìn is m’ athair dha Hampden Disathairne. ’S e an treasamh turas tha sinn air a bhith ann airson an sgioba againn fhaicinn ann an cuairt dheireanach Cupa na h-Alba sna coig bliadhna a chaidh seachad.
Ann an 2012 agus 2013 chaill sinn gu dubh an aghaidh Hearts agus Celtic. Ach le Hibs – tha fhios aig cha mhòr a h-uile neach-taic ball-coise ann an Alba an eachdraidh a tha an lùib a’ chupa seo. Ged tha Hibs air a bhith soirbheachail san fharpais seo gu ìre – a’ faighinn dha deich finals – gach turas a tha sinn air a’ chuairt dheireannach a ruighinn chan eil Hibs air a bhith comasach an cupa fhèin a ghlèidheadh. Tha seo air a bhith fìor airson 114 bliadhna. ‘S e ‘hoodoo’ a bh’ ann. Bha Hibs mallaichte a rèir cuid.
Bha m’ athair ann nuair a chluich Hibs an aghaidh Rangers san cuairt deireanach an turas mu dheireadh ann an 1979 – as dèidh dà ghèam co-ionnann, bhuannaich Rangers an treasamh fear – cha robh uine a bharrachd air 90 min sna làithean ad!
Leis an eachdraidh seo, ged a bha sgioba tòrr nas treasa againn am bliadhan, cha robh mòran duil gum b’ urrainn dhuinn a chùis a dhèanamh an turas seo nas motha.
Ach mar a tha fhios agaibh (mura a bheil sibh air a bhith fuireach fo chloich) mu dheireadh thall bhuannaich Hibs! Agus abair thusa nach do phàrtaidh sinn. Tha fhìos nach robh na h-uile modhail agus ’s truagh sin ach ag inns’ na fìrinne bha sinne san East Stand agus chan fhaca sinn ainneart sam bith.
As deidh a’ ghèama sgaoil teaghlach Hibernian air falbh bho Hampden air feadh na h-Alba agus an t-Saoghail ach an ath latha chruinnich 100,000 air sraidean Dhùn Èideann son an coileanas a chòmharrachadh. Cha d’ fhuair mi fhèin ach chòmhraich mi fhèin e ann an dòigh eile – dòigh ’s dòcha caran mì-àbhaisteach (chì sibh gu ìosal).
Uill, rinn Hibs a’ chùis air a’ chupa mu dheireadh thall. An ath sheusan bidh sinn a’ cluich ann an Cupa Europa agus cha b’ urrain dha muinntir Hibs a bhith nas toilichte. Cha b’ e ‘Cailis puinnsenta’ a mar thuirt aon de sgìobhadairean Dàna trì bliadhna air ais agus tha mi fhathast a’ fèitheamh airson leisgeul bhuaithesan – ach leis gun do bhuannaich Hibs a’ chupa cha chuir dad sam bith sìos mi!
– Gòrdan MacCoinnich


text: Bhuannaich na Los Angeles Lakers an coigheamh gaisgeachd deug aca an-dè. Rinn na Lakers a’ chùis aig deireadh sreath gheamaichean an aghaidh The Orlando Magic bhon bhaile Orlando (baile mòr ann am Florida le ceangal mòr ri Disney Inc – ‘s mar sin, “magic”). ‘S ann measail measail air na Lakers a tha muinntir LA. Bhuannaich iad a’ ghaisgeachd ann an 2000 is 2001 is 2002, cleas air a bheil “three-peat.” Chithear dathan na Lakers, purpaidh agus buidhe, air feadh a’ bhaile. Leis nach eil sgioba ball-coise Ameireaganach aig a’ bhaile, ‘s iad ball-basgaid agus ball-steidhe na cluichannan as mòr-chòrdte ann an LA. Agus aig an àm seo, tha na Dodgers aig mullach na lìogan ball-steidhe.


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Òran air a sgrìobhadh le: Aonghas Caimbeul (Am Bocsair) agus air a sheinn le: Dolaidh Moireach.
This is a song written by: Aonghas Caimbeul (Am Bocsair) and sung by: Dolaidh Moireach.
Thì a chruthaich na sùilean
A chitheadh an smùirnean an càch,
O rùisg dhiubh na lannan
A chum mi an cadal a' bhàis;
'S gu faicinn le aithne
Glòir iomlan is maise m' Fhir-Gràidh,
A thug fradharc don dall
Agus solas air gleann na sgàil.
Thì a chruthaich na bilean
A labhradh cho neimheil is faoin,
Na dùnadh am bàs iad
Gus an innsinn do chàch mu do chliù;
'S an teanga tha neoghlan
Gu seinneadh i òran às ùr,
Nach teirig gu bràth
'S nach cuir glasan a' bhàis air chùl.
Thì a chruthaich na cluasan
A dh'èisteadh gach tuaileas is gò,
Nach fhosgail thu suas iad
'S gun cluinneadh iad suairceas do sgeòil,
Guth subhachais 's aoibhneis,
Guth carthannach, coibhneil do bheòil;
Èigh air an ainm iad -
O dùisg o na mairbh is bi beò.
Thì a chruthaich an cridhe
Bha brùideil na shlighean gu lèir,
Nach iompaich thu nis e
Gus am faic e grinneas do sgèimh.
'S ged theich e cian fada,
O, tarraing e fagas nad dhèidh,
Is cùm e ri faire
A' feitheamh 's a' faire riut fhèin.
O cuir mi san àireamh
Bhios agad air deàrnaibh do làimh;
A chitheadh 's a chluinneadh
'S a chreideadh 's a thuigeadh do ghràdh;
'S ged shèideadh orr' stoirmean
Is onfhadh an dearbhaidh gun cràdh,
Mar òr agus airgead
Gun glan thu an cearban led shlàint'.
Am bàs dhaibh cha bhàs e,
An uaigh cha bhi làidir gu leòr;
An corp a bha truaillidh
Gun èirich e suas ann an glòir
Le saorsa bhios sìorraidh
On t-saoghal, an diabhal 's an fheòil,
Gun smal air an trusgan
A nigh iad am fuil an Fhir-Phòst'.
Rugadh Dòmhnall Moireach, Dolaidh Chalum Mhurchaidh Ruaidh à Dail bho Dheas ann an Nis, Leòdhas san Dàmhar 1929. Bha athair, Calum bho Àireamh 14 ...Fiosrachadh air Dolaidh Moireach / Learn more about Dolaidh Moireach
Copyright © 2015 BBC. Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
Tha ùidh aig DASG / Corpas na Gàidhlig ann a bhith a’ trusadh agus a’ cur ann an cruth didseatach an fharsaingeachd as motha de ghnèithean teacsa. Tha ùidh againn gu sònraichte ann a bhith a’ faighinn lethbhreacan ann an cruth didseatach de sgrìobhainnean ann an Gàidhlig na h-Alba agus / no cead gus barrachd sgrìobhainnean a chur ann an cruth didseatach.Tha ùidh againn cuideachd ann a bhith a’ tional barrachd dàta leicseachail airson Gàidhlig na h-Alba.
Ma tha sgrìobhainnean no dàta agad a bu mhath leat a thoirt dhuinn, cuir fios aig mail@dasg.ac.uk agus innis dhuinn barrachd mu na sgrìobhainnean (m.e. cò sgrìobh iad, an e sgrìobhainnean litreachais, litrichean, sgrìobhainnean labhairteach, craolaidhean, msaa a tha annta). Ma thèid againn air na sgrìobhainnean agad a chleachdadh agus gu bheil an comas againn an cur ris a’ Chorpas aig an àm seo, cuiridh sinn thugad foirmichean rin lìonadh, foirm Dlighe-sgrìobhaidh nam measg sin gus leigeil leinn an cead iomchaidh fhaighinn, agus foirmean mun Ùghdar agus an Sgrìobhainn gus leigeil leinn fiosrachadh nas mionaidiche a thrusadh.


text:
CARMINA GADELICA
Ortha nan Gaidheal
LAOIDH AN TRIALL [75]
- Mhicheil mhil nan steud geala
- Choisinn cios air Dragon fala,
- Ghaol Dia 's pian Mhic Muire,
- Sgaoil do sgiath oirnn, dion sinn uile,
- Sgaoil do sgiath oirnn, dion sinn uile.
- Mhoire ghradhach! Mhathair Uain ghil,
- Cobhair oirnne ghlan Oigh na h-uaisleachd,
- Bhride bhuaidheach, bhuachaille nan treud,
- Cum ar cuallach, cuartaich sinn le cheil,
- Cum ar cuallach, cuartaich sinn le cheil.
- A Chaluim-chille, chairdeil, chaoimh,
- An ainm Athar, is Mic, is Spiorad Naoimh,
- Trid na Trithinn, trid na Triaid
- Comaraig sinn fein, gleidh ar triall,
- Comaraig sinn fein, gleidh ar triall.
- Athair! a Mhic! a Spioraid Naoimh !
- Biodh an Trithinn leinn a la's a dh' oidhche,
- 'S air machair loim no air roinn nam beann
- Bidh an Trithinn leinn 's bidh a lamh mu 'r ceann,
- Bidh an Trithinn leinn 's bidh a lamh mu 'r ceann!
- IASGAIREAN BHARRAIDH -
- Athair! a Mhic ! a Spioraid Naoimh !
- Bi-sa, Thrithinn, leinn a la's a dh' oidhche,
- 'S air chul nan tonn no air thaobh nam beann
- Bidh ar Mathair leinn's bidh a lamh fo 'r ceann,
- 'S air chul nan tonn no air thaobh nam beann
- Bidh ar Mathair leinn's bidh a lamh fo 'r ceann !
Niall MacFhionnlaigh, A' Chiste Ghàidhlig, a chuir na teacsaichean seo gu léir bho Carmina Gadelica air an làrach-lìn aig Sabhal Mór Ostaig ann an 1995
2001-04-08 CPD


text:
Innsidh mi dhuibh mu na beanntan an turas seo.
’S e Zailiysky Alatau an t-ainm a th’air na beanntan gu lèir a tha faisg air Almaty. ’S ann tric a tha sinn a’dol ann le caraidean mo mhàthar, agus bha sinn ann am mòran phàirtean de Zailiysky Alatau mar-thà.
Tha na beanntan seo àlainn, àrd (’S e Talgar a’bheinn as àirde an-seo, 5017m), drùidhteach, le seallaidhean iongantach an siud ’s an seo. Uill co-dhiù, chan eil na beanntan seo math anns a h-uile dòigh: tha iad òg, agus air sgàth sin, bidh crithean-talmhainn anns a’bhaile againn bho àm gu àm. Ach co-dhiù, tha sinn cleachdte ri sin mar-thà.
Co-dhiù, ’s e na beanntan an t-àite as annsa leam, agus ’s toil leam a bhith a’coiseachd ann, agus a’coimhead air na seallaidhean brèagha. Tha mòran àiteachan àlainn ann, agus mòran rudan inntinneach ri fhaicinn. Aibhnean, coilltean-giuthais, flùraichean, beathaichean, eòin… Gu dearbh, ’s toil leam dealbhan inntinneach a thogail a h-uile turas a tha mi anns na beanntan.
Uill, seo dealbhan a thog sinn nuair a bha sinn ann an àite ris an canar “Kim-Asar”, àite brèagha gu dearbh:
Agus seo dealbhan bho àite eile inntinneach, Bealach Mòr Talgar (Great Talgar Pass):
Agus anns an t-samhradh bha sinn ann an àite eile, Alma-Arasan gorge, àite gu math inntinneach air sgàth na seallaidhean brèagha, feòragan agus mineral sources.
Uill, nuair a tha thu anns na beanntan, faodaidh tu rudan eile fhaicinn, chan e beanntan a-mhàin! :-) Tha dà àite ann cuideachd, a tha gu math inntinneach, gu h-àraidh do fheadhainn aig a bheil ùidh ann an spòrs, agus tha na h-àiteachan seo gu math popular agus ainmeil, is chan ann ann an Kazakhstan a-mhàin, ach ann an dùthchannan eile cuideachd.
’S e Medeo am fear de na h-àiteachan sin. ’S e skating rink a th’ann:
Faisg air an skating rink seo, mar as urrainn dhuibh faicinn (’s dòcha), tha dam ann, a dhìonas ar baile an aghaidh thuiltean, air sgàth 's gu bheil abhainn ann an àite seo, cuideachd:
Agus seo an t-àite eile, mountain-ski resort ris an canar Chimbulak, àite air leth math airson sgitheadh, ged a thog mi an dealbh sin anns an fhoghar nuair nach robh cus sneachd ann! ;-)
Uill, tha dealbhan eile agam a tha uabhasach inntinneach agus tha mi a’dol gan cur an seo a dh’aithghearr!!!
(Obh obh, cus fhaclan an seo air nach eil mi eòlach anns a’Ghàidhlig… :-( )


text:
Ainmeil thar Cheudan: Presentations to the 2011 Sorley MacLean Conference
Bhiodh ceud bliadhna air a’ bhliadhna 2011 bho rugadh Somhairle MacGill-Eain, agus airson sin a chomharrachadh agus airson gun dèante meòrachadh farsaing air an dìleab phrìseil a dh’fhàg e mar bhàrd, mar sgrùdaire litreachais, mar fhoghlamaiche agus mar eachdraiche, chumadh co-labhairt ann an Ògmhios na bliadhna sin ann an Sabhal Mòr Ostaig, far an robh MacGill-Eain air a bhith glè eòlach. Chnuasaicheadh iomadh taobh de bheatha is de shaothair duine a bha fìor shònraichte, agus eadar an leabhar seo agus a’ chlàrag a tha na chois gheibhear fichead sealladh fa leth air a dhualchas is air na rinn e. Is math as fhiach iad an leughadh is an èisteachd.
£8.00


text:
Bhrosnaich cuspair na bliadhna-sa ‘Rùn’ beachdan ùra, inntinneach, rud a rinn obair nam britheamhan air leth doirbh. Air pannal nam britheamhan bha luchd-proifeasanta bho BhBC ALBA agus a’ ghnìomhachas, nam measg Derek Mac an Tòisich agus tè a bhuannaich a cheana, Elly Welch.
Thuirt Elly: “Bha e fìor mhath a bhith air pannal nam britheamhan am bliadhna-sa. Às dèidh dhomh fhèin a bhith an sàs san fharpais a cheana tha mi a’ tuigsinn cho fìor chudromach sa tha e a bhith a’ brosnachadh dhaoine agus a’ sireadh tàlant às ùr. Agus bha gu leòr den sin ann am bliadhna. Tha gach film a ràinig ìre geàrr-liosta aig ìre glè mhath agus mholainn-sa dhan a h-uile duine a dhol gan coimhead.”
Tha sgoiltean sna h-Eileanan an Iar air a bhith air leth soirbheachail agus na ceithir filmichean a chaidh an dèanamh le na ceithir àrd-sgoiltean an sin air a’ chùis a dhèanamh faighinn air a’ gheàrr-liosta. Nam measg tha ‘An Tòimhseachan’ le Sgoil Lionacleit airson Riochdachadh agus Cluiche as Fheàrr agus airson Duais Gàidhlig FilmG, Sgoil Bhàgh a’ Chaisteil le ‘An Càirdeas Carach’ airson Duais Chuspair FilmG agus Gàidhlig, Sgoil Sir E. Scott le ‘Ceòl ann an Sir E. Scott’ airson Duais Ghàidhlig FilmG agus Sgoil Mhic Neacail leis am bhidio ciùil acasan ‘Latha Math’ airson Bhidio Ciùil as Fheàrr.
Tha Sgoil Ghàidhlig Ghlaschu air a bhith gu math soirbheachail cuideachd le trì de na ceithir filmichean acasan air geàrr-liosta. ’S iad sin ‘A Tarraing à Bond’ airson Film as Fheàrr, ‘Caraidean Ceòlach’ airson Duais Chuspair FilmG agus Cluiche as Fhèarr agus ‘A’ Choinneamh’ a th’ air a’ gheàrr-liosta airson Duais Gàidhlig FilmG.
Am measg an fheadhainn a tha airidh air an ainmeachadh tha am filmeadair òg Shannon NicIlleathain à Muile a rinn am film goirid ‘Gaol nan Eilean’ mu dheidhinn Eilean Mhuile agus carson a tha e sònraichte. Tha e air a’ gheàrr liosta airson am Film as Fheàrr.
Cha b’ e sgoilearan a mhàin a bha soirbheachail am bliadhna-sa. Tha an roinn fhosgailte airson filmeadairean os cionn seachd bliadhna deug agus buidhnean coimhearsnachd air a bhith soirbheachail cuideachd. Às na h-Eileanan an Iar tha Keith Patrick Stringer air a bhith soirbheachail leis am film aige ‘Taigh a’ Mhuirt’ air a’ gheàrr-liosta airson Film as Fheàrr agus Duais Chuspair, Dòmhnall Eòghainn MacFhionghain leis am film aige mu dhùnadh Sgoil Sheileboist sna Hearadh airson Film Aithriseach as Fheàrr agus Raonaid Cheanadach airson a cluiche ann an ‘Latha Eile, Saoghal Eile’.
Tha filmichean à ceann a tuath an Eilein Sgitheanaich air a bhith air leth soirbheachail am bliadhna-sa. Tha Sgioba Dràma Chille Mhoire air comadaidh a dhèanamh, ‘Na Slapagan’, a th’ air a’ gheàrr-liosta airson Film Coimhearsnachd as Fheàrr. Tha na ‘Brògan Beaga’ à Cille-Mhoire air a’ gheàrr-liosta dà thuras airson Film Coimhearsnachd as Fheàrr agus Film Aithriseach as Fheàrr. Cuideachd, rinn Cameron Ross à Eiliseadar film goirid ‘Dìneasaran air an Eilean Sgitheanach’ a th’air a’ gheàrr-liosta airson Film Aithriseach as Fheàrr.
Thèid an fheadhainn a bhuannaich an ainmeachadh aig Cuirm nan Duaisean a thèid a chumail aig an Seann Fruitmarket ann an Glaschu air 14 Màirt. Cumaibh cluais ri claisneachd airson fios a bharrachd mu thiceadan!
A’ cumail ceòl ri luchd-amhairc nan duaisean am-bliadhna bidh ‘Seo Linn’, còmhlan òg à Èirinn a choisinn cliù dhaibh fhèin an uiridh nuair a thug iad fhèin is sgoilearan à Coláiste Lurgan an dreach fhèin air an òran aig Avicii ‘Wake Me Up’. Sheall còrr math is 3 millean neach air am bhidio air Youtube, agus a bharrachd air sin tha i air ùidh ann an Gaeilge a bhrosnachadh a-measg dheugairean ann an Èirinn agus gu h-eadar nàiseanta.


text:
Mathain san t-slighe
Thòisich mo nighean dhol dhan sgoil ùr an t-seachdainn sa chaidh, nas fhaisge na bha an sgoile eile. Agus bith mo nighean a' dol air a baisaigeil leth chuid dhen ùine agus bith mi fhìn a' dol cuide rithe anns a' mhadainn. Tha dhà shlighe ann airson a dhol dhan sgoile, an darna tè a leanas rathad agus an tè eile a leanas slighe tron a' choille. Rud eile, 's ann air taobh thall na h-aibhne a tha an sgoile, mu dhà mìle shios an abhainn. Ma theid sinn tron a' choille, theid sinn tarsain air drochaid a tha ri taobh na sgoile. Ma thèid sinn air an rathad, thèid sinn tarsain air drochaid a tha faisg air an taigh. Uill, latha an t-seachdain sa chaidh, chaidh sinn air an t-slighe tron a' choille a far a robh e fada na bu shìtheile 's nach robh againn ri deileachadh ri traffic. Uill, bha sinn a' dlùthachadh ris an drochaid agus dè a chunnaic sinn na sheasamh san t-slighe ach mathan. Stad sinn, dh'fhan airson greis, dùil am falbh e far na slighe dhan choille. Ach an ceann ghreis dè a nochd as na lusan ach mathan eile, mathan beag, cuilean. Uill, mathan-boirean 's cuilein! Nach sinne a thionndaidh air ar sàilean sa bhad. Dà mhìle air ais, cha mhòr gu ruige an taigh fhèin 's an uairsin tarsain air an drochaid eile 's an uairsin dà mhìle sìos air taobh eile na h-aibhne. Saoilidh mi gum b'e seo leisgeul na b' fheàrr a fhuair mi fhìn neo mo nighean airson a bhith fadalachd dhan sgoile neo dhan obair: bha mathain san t-slighe! Seo agaibh a thog sinn de mhathan eile o chionn dhà sheachdain:


text:
Tha sinn toilichte innse gun deach an fharpais a chur air bhog leis an lùth-chleasaiche bho sgioba Alba, Kerry Nic a’ Phì an làthair airson cuspair na bliadhna-sa fhoillseachadh.
Chaidh an fharpais a chur air bhog aig Sgoil Lionacleit ann am Beinn nam Faoghla, far an do choinnich Kerry ri tidsearan agus sgoilearan. Chaidh Kerry fhèin tron fhoghlam ann an Sgoil Lionacleit agus ’s i a’ chiad neach às na h-Eileanan an Iar a bha riamh a’ farpais aig Geamannan a’ Cho-fhlaitheis.
Tha cuspair na bliadhna-sa, “Gealladh”, gu math iomchaidh do Kherry, ’s i air gealltainn a h-uile spàirn a dhèanamh gus a bhith cho math ’s as urrainn dhith anns an spòrs sa bheil i fhèin an sàs. Chleachd Kerry an cothrom a bhith aig Sgoil Lionacleit airson òigridh a mhisneachadh airson strì a dhèanamh, ge b’ e dè th’aca sam amharc.
Thuirt Kerry: “Nuair a dh’fhàg mise Uibhist an toiseach airson a dhol dhan oilthigh cha d’ thàinig e steach orm aon turas gum b’ urrainn dhomh leithid a rud a dhèanamh. Sin a tha gam fhàgail cho toilichte a bhith feuchainn ris a h-uile brosnachadh a thoirt do dh’ òigridh an latha an-diugh gus am bi misneachd aca rùn an cridhe a leantainn.
“Bu mhath leam taing a thoirt do FilmG an cuireadh seo a thoirt dhomh, tha na thogail cridhe a bhith an sàs ann am pròiseact brosnachail Gàidhlig do dh’ òigridh. ’S ann a bha mise ro thoilichte a bhith air fear de na postairean aca am bliadhna – tha mi a’ guidhe a h-uile soirbheachas dhan fheadhainn a bhios an sàs ann am farpais na bliadhna-sa.”
Bha Miller Dòmhnallach, ceannard Sgoil Lionacleit, air a dhòigh gun deach Sgoil Lionacleit a thaghadh airson cuspair na bliadhna-sa fhoillseachadh agus rinn e moladh mòr air Kerry leis cho soirbheachail ’s a tha i air a bhith o chionn ghoirid, “Tha i air sealltainn cho làidir, righinn agus cruthachail sa tha i. ’S e sin a tha ga fàgail far a bheil i an-diugh agus tha sinne gu math moiteil aiste.”
Tha roinn ùr san fharpais am-bliadhna le duais sònraichte airson ‘Filmeadair(ean) Ùr Òg As Fheàrr’. Bidh an duais seo ga thabhann do bhuidheann no aon neach a rinn film leotha fhèin às aonais cuideachaidh bho phroifeiseantach sam bith.
Thuirt Flòraidh Forrest, Manaidsear Phròiseact FilmG: “Thairis air na dha no thrì bhliadhnaichean a dh’ fhalbh tha sinn air barrachd agus barrachd fhilmeadairean neo-eisimeileach fhaicinn agus tha sinn airson sin a bhrosnachadh cho mòr ’s as urrainn agus òigridh a bhrosnachadh gus na filmichean aca fhèin a thoirt gu buil bho thoiseach gu deireadh. Tha Kerry na deagh eisimpleir air cuideigin le spiorad neach-tionnsgain a tha air a h-uile oidhirp a dhèanamh airson sàr-inbhe a ruighinn. Tha sinne airson an aon spiorad sin a bhith ri fhaicinn ’s na meadhanan Gàidhlig.”
Thuirt Iseabail Nic an t-Sagairt, Stiùiriche Leasachaidh agus Co-bhanntachdan aig MG ALBA: “Tha FilmG air a bhith air leth soirbheachail bho chaidh a chur air bhog an toiseach ann an 2008 agus tha sinn cinnteach gum bi an t-seachdamh farpais a cheart cho soirbheachail ann a bhith toirt tàlant ùr am bàrr tro bhith cruthachadh filmichean goirid ann an Gàidhlig.
Tha sinn fhìn agus na britheamhan air mothachadh gu bheil inbhe agus ìre nam filmichean air a dhol am meud thar nam bliadhnaichean gu ìre nach bithte an dùil aig toiseach gnothaich.
“Tha sinne a’ toirt a h-uile misneachd do dhaoine aig a bheil ùidh ann am filmeadaireachd – sean is òg, fileanta sa Ghàidhlig no nach biodh – pàirt a ghabhail san fharpais agus na goireasan a tha rim faotainn air làrach-lìn FilmG a chur gu làn chleachdadh agus na beachdan aca a thoirt am follais air an sgàilean mòr.”
Tha FilmG a-nis fosgailte gu Dihaoine 19 Dùbhlachd airson Farpais an Òigridh (12-17 bliadhna a dh’aois) agus gu Diluain 19 Faoilleach airson Farpais nan Inbheach (thairis air 18 no buidheann coimhearsnachd).


text:
Cùrsa Còmhraidh le Muriel Fisher
Cinn-latha: 17/07/17 - 21/07/17
Cosgais: £250 (£175 do dh'oileanaich)
Neach-teagaisg: Muriel Fisher
Maoineachadh ILA ri fhaighinn: Tha
Clàraich an-dràsta!
Tha an cùrsa àraid seo na bhrosnachadh do luchd-eadar-mheadhanach a tha airson na sgilean labhairt aca a leasachadh. Gheibh thu ionnsachadh tlachdmhor is nàdarra air a' Ghàidhlig às an dòigh teagaisg spòrsail is aotrom aig Muriel.
Tron t-seachdain bidh measgachadh de chothroman còmhraidh san t-seòmar clas is cuairtean beagan tro sgìrean eadar-dhealaichte san Eilean Sgitheanach agus Loch Aillse, far am bithear ag ionnsachadh briathrachas ùr bho na chithear air na cuairtean. Anns na còmhraidhean, gheibhear cothrom a dhol thairis air a’ bhriathrachas ùr is a bhith ga chleachdadh ann an stoidhlichean còmhraidh eadar-dhealaichte. Bithear a’ bruidhinn air cuspairean a leithid nàdar, eachdraidh, rudan sòisealta is eile. Tha an cùrsa seo ag amas air stòras de dh’fhaclan is abairtean ùra a chruinneachadh a bheir misneachd do dh’oileanaich gus còmhraidhean nas doimhne a chumail.
Tha na cuairtean an eisimeil na sìde agus bheiridh seo buaidh air planaichean an latha. Thathar an dùil gum bi comas coiseachd air co-dhiù dà mhìle aig gach leis gu bheil na sgrìoban seo mar phàirt chudromach dhen chùrsa. Chan eil biadh no deoch an lùib prìs a' chùrsa, ach tha bracaist an lùib prìs àite-fuirich na colaiste. Airson barrachd fiosrachaidh mun àite-fuirich againn, thoiribh sùil an seo.
Tha an cùrsa àraid seo na bhrosnachadh do luchd-eadar-mheadhanach a tha airson na sgilean labhairt aca a leasachadh. Tha an cùrsa fo stiùir Muriel Fisher, a bhuineas don Eilean is a chaidh a thogail le Gàidhlig - tha i air a bhith a' teagasg Gàidhlig ann an Ionad Gàidhlig Tucson, Oilthigh Arizona, Sabhal Mòr Ostaig is air feadh an t-saoghail fad còrr is 20 bliadhna. Mar chomharra air a h-obair is na comasan aice, chaidh urram cliùiteach, an Duais "Excellence in Community Linguistics", a chur air Muriel le The Linguistic Society of America airson "her outstanding work with the teaching, promotion and documentation of Scottish Gaelic."
Gus pàirt a ghabhail sa chùrsa seo, bu chòir don luchd-com-pàirtiche crìoch a chur air ìrean 3, 4, no 5 de Chùrsaichean Goirid an t-Sabhail air neo cùrsaichean co-ionnan, is a bhith comasach air còmhradh mionaideach a chumail le bhith a’ cleachdadh structaran sìmplidh.
Tuairmse Ìre Cùrsa & Co-ionannachd de Ìre SCQF
An Cùrsa Inntrigidh Earrann 2-3 (8-12)
SCQF 5-6 SQA Ìre Choitcheann: Creideas & Gàidhlig àrd-ìre (luchd-ionnsachaidh)