text:
Cothroman dha nÓdar & dha daoine / Opportunities for nature and people
Tha e comasach dhuinn a bhith a' co-obrachadh le nÓdar airson ar freagairt dha atharrachadh gnÓth-shýde a leasachadh.
Le bhith ag atharrachadh mar a tha sinn a' riaghladh nÓdar agus cruthan-týre na h-Alba, gheibh sinn air taic a thoirt dhar fiadh-ghnŔithean agus dhar n-Órainneachd agus air dŔiligeadh ri na c¨isean as miosa de atharrachadh gnÓth-shýde. Le bhith a' dŔanamh seo bheir sinn tŔarainteachd gu na seirbheisean bunaiteach eag-shiostaim a tha a' beairteachadh ar cÓileachd beatha agus cruthaichidh sinn Óiteachan nas fheÓrr dha daoine anns an tig iad be˛.
Tha a' bhuaidh a thathas an d¨il a bheir atharrachadh gnÓth-shýde air Alba ga dhŔanamh deatamach gun tŔid dŔiligeadh ri seo gu luath is gu h-Ŕifeachdach. 'S e obair dh¨bhlanach a th' ann ach tha e a' toirt cothrom is brosnachadh dhuinn t˛rr a bharrachd a dhŔanamh a thaobh a bhith ag Órdachadh nÓdar is cruthan-týre na h-Alba agus airson a bhith a' cruthachadh Óiteachan a bhios nas uaine, nas fhallaine agus nas sÓbhailte dhuinn.
Le bhith a' cur taic ri na lýonraidhean de dh'Órainnean fallain, lÓidir a tha air feadh Alba bheir sinn cothrom dha iomadh gnŔ lusan is bheathaichean sgaoileadh a-mach gu Óiteachan ¨ra mar a bhios an aimsir ag atharrachadh. Gheibh sinn air, an dÓ chuid, ar gnŔithean samhlachail agus a' phrýomh ghnŔ, a tha deatamach airson na siostaman eag-e˛lasach ri bheil sinn an urra airson biadh, connadh is goireasan, a chuideachadh le bhith a' fÓs suas ri aimsir chaochlaideach.
Ach cuideachd gheibh sinn air co-obrachadh le d˛ighean nÓdarra airson daoine a chuideachadh a' fÓs suas ri atharrachadh gnÓth-shýde gu h-Ŕifeachdach. Tha cothrom againn ar coilltean is ar m˛intichean a riaghladh airson carbon a st˛radh, agus gheibh sinn air cumhachd na gaoithe is nan tonn a bheairteachadh airson ar sgaoilidhean carboin a l¨ghdachadh. ThŔid againn air craobhan a chur agus boglaichean a dhýon fa chomhair tuileachaidh agus dýon a chur air fideachan a tha a' toirt taic dhar fiadh-bheatha agus a' cuideachadh ar coimhearsnachdan bho Órdachadh ýrean mara.
Tha a bhith a' tuigsinn nan cothroman sin an urra ri mar a ný sinn ullachadh, a riaghlas agus mar a chleachdas sinn ar nÓdar agus ar n-Órainneachdan. Faigh tuilleadh a-mach aig A' cuideachadh nÓdar gus cuideachadh a thoirt dhut.
Lasachadh
Mar a tha ar n-obair-nÓdair agus ar cruthan-týre a' l¨ghdachadh na tha sinn a' cur ri atharrachadh gnÓth-shýde.
Last updated on Thursday 10th May 2012 at 15:27 PM. Cliog an seo airson beachd a thoirt air an duilleag seo


c: text/html

text:
- TIOTAL
- Sealladh bhon adhair de Dhrochaid an Eilein Sgitheanaich
- EXTERNAL ID
- HCD_CARD_036
- ÀITE
- Caol Àcain
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1990an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12859
- KEYWORDS
- drochaidean
còmhdhail
eileanan
Sealladh bhon adhar de Dhrochaid an Eilein Sgitheanaich, le Caol Loch Aillse air taobh chllì an ìomhaigh, agus Caol Àcain air an taobh dheas.
Chaidh tòiseachadh a' togail Drochaid an Eilein Sgitheanaich, drochaid rèis shìngilte le bogha air a dèanamh de choncrait, ann an 1992. Chaidh an drochaid fhosgladh gu h-oifigeil ann an 1995, a' gabhail àite seirbheis aiseig a bha a' dol eadar Caol Loch Aillse agus Caol Àcainn. Sa chiad dol a-mach bha cìs air luchd-siubhail airson a dhol tarsainn air an drochaid agus dh'adhbharaich seo mòran connspaid. An dèidh iomairt fhada airson a' chìs a thoirt air falbh, thàinig an drochaid gu bhith saor o chìsean san Dùbhlachd 2004.
Tha pàirt den drochaid air an Eilean Bhàn, eilean beag suidhichte eadar Caol Àcain san Eilean Sgitheanach agus Caol Loch Aillse air tìr-mòr. Chaidh taigh-solais an Eilein Bhàin, a chithear ri aghaidh na h-ìomhaigh seo, a dhealbhachadh le Tòmas agus Daibhidh Stevenson agus chaidh a chrìochnachadh ann an 1857. Nuair a chaidh an taigh-solais a dhèanamh fèin-obrachail, chaidh bothain luchd-faire an taigh-sholais a reic agus cheannaich Gavin Maxwell iad. Bha an t-eòlaiche nàdair agus ùghdar 'Ring of Bright Water', a' fuireach làn-ùine air an Eilean Bhàn bho 1968 gus an do bhàsaich e ann an 1969. Chaidh an taigh-solais a dhì-choimiseanadh ann an 1993.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Chan eil samhradh againn ri fhaicinn gu buileach fhathast ‘s tha an t-uisge ann. Dhòirt an t-uisge na thuiltean ‘s chuir sin lighe air an abhainn. Saoilidh mi gu bheil an seòrsa samhraidh seo na h-àbhaisteach a nis. Cha deach mi a-mach mòran idir, idir: dh’ èisd mi ri RnG ‘s lorg mi pìosan html air loidhne airson nam blogaichean.
Uill tha a h-uile càil agam a-nis, fiù’ s inneal-rannsachaidh dìreach airson a’ bhlog seo. Thòisich mi bùth cuideachd ‘s tha mi glè thoilichte a ràdh gum faigh thu lèintean-T ‘s drathars leis an sanas ‘Gàidhlig: cha bhithinn às a h-aonais’ chan eil agad ach gliog air a’ phutain a dhèanamh. Tha e eadar amaideas 's beagan spors tha fhios agam ach bha e bog fluich taobh a-muigh. Cha robh an t-uisge ann an diugh ach cha robh mòran solas ann ‘s bha na lusanan ‘s a h-uile càil eile fliuch ‘s mar sin cha deach mi anns a’ ghàrradh eadhon gu bheil cruaidh fheum orm a bhith am broinn nan lusarnaich ‘s bu chòir dhomh na buntàta a phriogadh cuideachd. Ach air sgàth ’s gun robh e gruamach air an taobh eile den doras, dh' fhuirich mi aig an taigh ‘s cuir mi air a’ choimpiutair turas eile ‘s chluich mi le ‘Microsoft Publisher.’ Bu toil leam rudeigin diofraichte a dhèanamh le cuid den dealbhan a th’ agamsa ‘s seo rudeigin a thoisich mi. Chan eil mi cinnteach mu a dheidhinn ach sin e airson greasaig. Thèid mi a mach a-màireach, uisge ann no às.


text:
1913
MCMXIII
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Bhris typhoid (an spùt dubh mòr) a-mach aig Port Mhartainn, Loch Charainn. Dh'eug 11? Dh'aobharaich seo togail don chiad sgeama-otrachais pobalachd ann an baile-croitearachd an Ròs an Iar.
- Bhuannaich Rabindranath Tagore an Duais Nobel ann an Litreachas.
- 4 am Màrt - Thòisich Woodrow Wilson mar 28mh ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 5 an t-Ògmhios - Douglas Young, eadar-theangaiche, bàrd, neach-poileataigs is àrd-ollamh Albannach.
- 30 an t-Ògmhios - Alfonso López Michelsen, ann am Bogotá. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 4 an t-Sultain - Stanford Moore, ann an Chicago. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 10 an Dàmhair - Claude Simon, ann an Antananarivo. Ùghdair às An Fhraing.
- 30 an Dàmhair - Richard Stone, ann an Lunnainn. Eaconamaiche à Sasainn.
- 7 an t-Samhain - Albert Camus, ann an Dréan (Aildiria). Ùghdair às An Fhraing.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 12 an Cèitean - Enriqueta Martí, ann am Barcelona. Mortair à Catalòinia.
- 19 an t-Iuchar - Clímaco Calderón, ann am Bogotá. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 7 an t-Samhain - Alfred Russel Wallace, neach-eòlas-nàdair, bith-eòlaiche, neach-cruinn-eòlas is neach-rannsachaidh às a' Chuimrigh


text:
Lesser Antilles
'S e buidheann de dh'eileanan anns a' Mhuir Charaibeach a tha anns na Lesser Antilles. Tha iad nan laighe anns an Roinn Charaibeach air taobh tuath Aimearaga a Deas eadar am Muir Caraibeach agus an Cuan Siar. Anns an iar-thuath tha na Greater Antilles.
Bha an cuid as motha dhuibh air an cruthachadh mar beinn-theine.
Tha dà bhuidheann anns na Lesser Antilles ris an canar Windward Islands (sa deas) agus Leeward Islands (san tuath).
Eileanan[deasaich | deasaich an tùs]
Na h-eileanan as cudthromaiche anns na Lesser Antilles (bho tuath gu deas chun an iar):
Leeward Islands:
- U.S. Virgin Islands: St. Thomas, St. John, St. Croix
- British Virgin Islands: Tortola, Virgin Gorda, Anegada, Jost Van Dyke
- Anguilla (UK)
- Saint Martin/Sint Maarten (France/Neth. Antilles)
- Saint-Barthélemy (Fr.)
- Saba (Neth.)
- Sint Eustatius (Neth.)
- Naomh Crìstean neo Saint Kitts sa Bheurla
- Nibheis neo Nevis sa Bheurla
- Barbuda
- Antigua
- Redonda
- Montserrat (UK)
- Guadeloupe (Fr.)
- La Désirade (Fr.)
- Les Saintes (Fr.)
- Marie-Galante (Fr.)
- Doiminicia neo Dominica sa Bheurla
Windward Islands:
- Martinique (Fr.)
- Naomh Lùisia neo Saint Lucia 'sa Bheurla
- Barbados
- Naomh Bhionsant neo Saint Vincent 'sa Bheurla
- Grenadines
- Greanada neo Grenada 'sa Bheurla
- Trianaid agus Tobago neo Trinidad and Tobago 'sa Bheurla
Leeward Antilles – eileanan air taobh tuath Bheiniseala, (bhon iar chun an ear):
- Aruba (Neth.)
- Curaçao (Neth.)
- Bonaire (Neth.)
- Venezuelan archipelago


text:
- TIOTAL
- Loch Sgabhaig, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2321
- ÀITE
- Loch Sgàbhaig
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34221
- KEYWORDS
- beanntan
loch
Loch na Cuilce
Coir' Uisg'
Loch Sgabhaig
bàta
Ged a tha an tiotal ag ràdh Loch Sgabhaig, 's e Loch na Cuilce a th' anns an dealbh seo, le Loch Sgabhaig àrd, agus Eilean Glas, an t-eilean beag anns a' mheadhan. Chithear Loch Coir' Uisg' gu ìre bheag aig a' chùl, agus An Cuiltheann ag èirigh gu stàiteil mun cuairt. On loch, tha Abhainn Sgabhaig, gun teagamh sam bith, air tè de na h-aibhnichean as giorra a tha an àite sam bith, a' sruthadh 400 meatar air uachdar nan clachan cruinne gu Loch na Cuilce. Fad bhliadhnaichean, bha cuairt gu Loch Coir' Uisg' na rud a dh'fheumadh luchd-turais a dhèanamh, agus don fheadhainn nach eil ag iarraidh coiseachd ann, tha cuairt anns a' bhàta bho Ealaghol a' lùghdachadh na dh'fheumte de dh' ùine agus de srì, agus a' dèanamh an turais glè thaitneach. Tha am bàta a' tighinn gu cladach dìreach clì air an abhainn, agus mar sin ruigidh neach oir Loch Coir' Uisg' ann am beagan mhionaidean


text:
Utrecht
'S e baile mòr agus sgìreachd (Duitsis: gemeente), faisg air Amersfoort ann an cridhe nan Tìrean Ìsle a th' ann am Utrecht (IPA: ytrɛxt, Frysk: Utert, Laideann: Traiectum ad Rhenum). Tha e suidhichte ri taobh na h-aibhne Vecht, a sruthas dhan Rijn agus Canal air a bheil Amsterdam-Rijnkanaal, 13m os cionn ìre na mara,[2] anns an roinn (Duitsis: provincie) dhen aon ainm, 35km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 48km bho Rotterdam, 55km bho Den Haag, 123km bho Mhiddelburg agus 77km bho Eindhoven.[3] Tha a h-uile coltas ann gu robh tuineachaidhean an seo ro àm nan Ròmanach agus 's iad na Ròmanaich a thog Caisteal san àite seo mu 50 RC. 'S ann o uut (sìos na h-aibhne san Duitsis) agus traiectum (staran san Laideann) a thàinig an t-ainm. Tha 321,583 duine a' fuireach ann.[4] A bharrachd air sin, 's e an ceathramh baile as motha na dùthcha a th' ann an Utrecht.[5]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Adriaan Florenszoon Boeyens (1459 - 1523): Pàp bho 1522 gu 1523.
- Jacob van Utrecht (mu 1479 - an dèidh 1525) Peantair.
- Theo van Doesburg (1883 - 1931): Peantair.
- Sylvia Kristel (1952 - 2012): Actair.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Brno[6]
- Léon


text:
- TIOTAL
- Carragh-cuimhne Ghleann Fhionghain
- EXTERNAL ID
- HCD01193
- ÀITE
- Gleann Fhionghain
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Àrasaig 's Mùideart
- LINN
- 1940an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12770
- KEYWORDS
- Am Prionnsa Teàrlach
Loch Seile
Seumasach
Gleann Athaladail
carragh-cuimhne
tùr
Aig ceann Loch Seile tha carragh-cuimhne don Phrionnsa Teàrlach Èideard Stiùbhart. Chaidh an tùr cruinn barrabhallach seo, anns a bheil 18 meatairean de dh'àirde, a chur an-àirde ann an 1815 le Alasdair Mac Dhòmhnaill à Gleann Athaladail gus toiseach ar-a-mach nan Seumasach trì fichead bliadhna 's a deich roimhe sin a chomharrachadh, agus mar ùmhlachd don luchd-cinnidh a ghabh pàirt agus a chaill am beatha air sgàth adhbhar a' Phrionnsa. B' e ogha don fhear a thug aoigheachd dhan Phrionnsa an oidhche ron Ar-a-mach a bh' ann am Mac Dhòmhnaill. Ann an 1834 chaidh ìomhaigh de shaighdear na fhèileadh (cha b' e am Prionnsa mar a bhathar an dùil) a chur suas leis a' chlachair Iain Greenshields à Caer Luaig. Ghabh Urras Nàiseanta na h-Alba thairis uallach air a' charragh-cuimhne ann an 1938
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Johann Sebastian Bach
'S e cumadair-ciùil Gearmailteach a bh' ann an Johann Sebastian Bach. Rugadh e ann an Eisenach air am 21mh latha den Mhàrt, 1685, ann an teaghlach làn luchd-ciùil. Sgrìobh e a chuid mhòr den cheòl aige airson na h-eaglaise ach chan eil sgeul air mòran dhiubh. A bharrachd air sin sgrìobh e ceòl airson na h-ionnsramaidean fìdheall, beus-fhìdheall, organ, cruit-chòrda agus clabhchòrd. Airson orcastra, mar eisimpleir, tha e na ùghdar de na sia concerti ainmeil Brandenburg. Phòs è dà thuras agus bha mu fhichead chlann aige - le feadhainn aca nan neach-ciùil cuideachd. Bhàsaich e air an 28mh latha den t-Iuchar 1750 ann an Leipzig. Ged a bhàsaich e mun cuairt air dà-cheud 'sa caogad bliadhna tha an ceòl aige cho cumhachdach agus coiteanta 'san latha an-diùth 'sa bha e a-riamh. Cha robh e ro-ainmeil nuair a bha e beò ach 's e aon de na ùghdarran ciùil as iomraiteach san t-saoghal a th' ann a-nis.


text:
Garry Coutts
Cathraiche na Cùirte
B’ e Garry Coutts reachdair an oilthigh fad sia bliadhna mus tàinig e cathraiche na cùirte as t-samhradh 2014.
Tha Garry air a bhith na chathraiche air NHS na Gàidhealtachd fad deich bliadhna. Rè na h-ùine seo tha e air a’ bhuidheann a stiùireadh ann a bhith ag amalachadh slàinte agus cùram sòisealta ann an com-pàirteachas sònraichte le Comhairle na Gàidhealtachd. Ged a tha e fhathast aig ìre thràth, tha toraidhean an amalachaidh seo gu math brosnachail. Tha àireamh nas lugha de sheann dhaoine laga a’ cur seachad ùine mhòr ann an ospadal agus, an àite sin, tha iad a’ faighinn cùram anns na dachannan aca fhèin no ann an àitean coltach ri dachaigh.
Bha e cuideachd os cionn leasachadh Modh-obrach Càileachd na Gàidhealtachd a tha ag amas gus càileachd a’ chùraim a chur aig an teis mheadhan nuair a thathas a’ dealbhachadh sheirbheisean. Thathas a’ creidsinn, le bhith a’ solar sheirbheisean àrd-ìre, is an neach fhèin aig an teis mheadhan, gum bi na dh’fhiosraicheas euslaintich is luchd-dèiligidh fìor mhath agus gum bi na seirbheisean nas èifeachdaiche cuideachd. Tha NHS na Gàidhealtachd ag obair le com-pàirtichean le cliù eadar-nàiseanta ann a bhith a’ leasachadh an dòigh-obrach seo, a’ gabhail a-steach Institiud Leasachaidh a’ Chùraim-Slàinte ann am Boston agus Clionaig Virginia Masson ann an Seattle.
Is e Garry cathraiche Èisteachd Chloinne na h-Alba a bhios a’ toirt taic do mhìltean de shaor-thoilich a bhios a’ suidhe air pannalan chloinne ann an Alba.
Ron sin bha e na chathraiche air Comhairle Sheirbheisean Sòisealta na h-Alba agus na chomhairliche taghte air a’ Ghàidhealtachd agus ann an Dùn Èideann.


text:
Tonga
Tha Tonga[1] suidhichte anns a' Chuan Shèimh. 'S e dùthaich eileanach bheag a tha innte, air eileanan beaga air fad. Tha i suidhichte deas air Samoa agus 'san taobh an ear air Fìdi. Mar sin dheth tha i pàirt anns an Roinn a' Chuain Shèimh. Tha Tonga a' ciallachadh "Deas" anns a' chànan aca fhèin.
Tha far-ainm oirre: Eilean càirdeil airson am fàilte cridheil a thug muinntir na dùthcha gu Captain Cook nuair a ràinig esan air an eilean anns a' bhliadhna 1717.
Tha Tonga ainmeil airson an Rìgh aice, agus airson an sgioba rugbaidh a tha aice.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)


text:
- TIOTAL
- Binn Fuadaich airson ruaig a chur air caoraich, 1792
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_L_INV_HC_11_38_03
- LINN
- 1790an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5809
- KEYWORDS
- lagh 's òrdugh
ciont
peanasan
eucoirich
binn
fuadach
Na Fuadaichean
Tha am pàipear seo a' buntainn ri còmhstri nan caorach ann an Siorrachd Rois ann an 1792, 'Bliadhna nan Caorach'.
Tha e a' cur binn air sianar fhear a fhuaradh ciontach air a bhith a' cur ruaig air caoraich bhon fhearann air an robh iad. Thèid Uisdean Breck MacCoinnich agus Iain Aird am fuadach airson seachd bliadhna ' thairis air cuan do dhùthchannan mar a bhios an rìgh ag iarraidh'. Cha b'urrainn dhaibh tilleadh gu Breatainn taobh a-staigh nan seachd bhliadhna, a' tòiseachadh bhon latha a dh'fhàg iad 's nam biodh iad air an lorg san dùthaich rachadh an cur gu bàs. Bha Calum Ros (no MacRaibeart) gu bhith a' faighinn càin £50 agusa' dol dhan phrìosan airson mìos. Bha Alasdair MacAoidh 's Dòmhnall Rothach (no Ruadh) gu bhith air am fuadach à Alba airson a' chòrr dhem beatha. Bha Uilleam Coinigean gu bhith air a chumail anns a' phrìosan airson trì mìosan.
Bha an luchd-aimhreit a' dol an aghaidh maoir sa Ghàidhealtachd a bha a' tòiseachadh air tighinn gu co-dhùnadh gun robh caoraich air tuathanasan mòra fada na bu phrothaidiche dhaibh na bhith a' leigeil a-mach an fhearainn aca air mhàl ri tuathanaich fa leth


text:
- TIOTAL
- Seann Taigh Aoigheachd, Gleann Eilg
- EXTERNAL ID
- HCD00061
- ÀITE
- Gleann Eilg
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Gleann Eilg
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11788
- KEYWORDS
- taighean-òsta
Gleann Eilg
An t-Eilean Sgitheanach
Caol Reithe
Thogadh Seann Taigh Aoigheachd Ghleann Eilg mu 1800 agus chaidh a thogail air an dearbh làrach far an d'fhuair MacIain agus Boswell aoigheachd air a' 1mh dhen t- Sultain 1773. Thuirt MacIain nach gabhadh am biadh ithe! Tha Taigh-aoigheachd na h-Aiseig, am Ferry Inn, mar a bh' aca air uaireannan, ann an Caol Reithe, an t-àit' as fhaisg air an Eilean Sgitheanach. Seo an t-slighe air an robh na dròbhairean ag iomain a' chruidh chun nam margaidean air tìr-mòr. 'S e beanntan an Eilein Sgitheanaich a chì sinn ri cùl na deilbh
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Seann Drochaid Uarach, Allt a' Charraigh, Sliabh an t-Siorraim
- EXTERNAL ID
- QZP40_1020_P001
- ÀITE
- Sliabh an t-Siorraim
- SGÌRE
- Dùn Bhlàthain
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT
- LINN
- 1710an
- CRUTHADAIR
- John E. Shearer
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31395
- KEYWORDS
- drochaidean
uillt
aibhnichean
batailean
blàran
Seumasaich
Sliabh an t-Siorraim
Hanòbharaich
Iarla Mhàirr
Diùc Earr-Ghàidheal
feachdan
saighdearan
Tha an drochaid seo a' dol thar Allt a' Charraigh a tha a' ruith a-steach air blàr Shliabh an t-Siorraim. Tha an allt fa dheireadh a coinneachadh ri Abhainn Alain.
San t-Sultain 1715, chuir Iain Arasgain an cèille, 6mh Iarla Mhàrir a thaic airson Sheumais Fhragnain Èideird Stiùbhairt, an Sean Tagraiche, agus rinn e mèarrsadh gu deas le feachd-airm de, cha mhòr, 12,000 saighdear. Chaidh fear Iain Caimbeul, 2mh Diùc Earra-Ghàidheal, a dhèanamh na cheannard air 4,000 saighdear air taobh nan Hanòbharach airson stad a chuir air na Seumasaich seo gus nach fhaigheadh iad na b' fhaide deas na Linn an Fhoirthe. Choinnich na feachdan aig Slaibh an t-Siorraim, faisg air Dùn Bhlàthain, air an 13mh là den t-Samhain 1715.
Thug na saighdearan air deis-làimh feachdan Mhàirr ionnsaigh cho chruaidh air làimh-chlì feachdan Chaimbeil agus gu robh ac' ri dhèanamh air Sruighlea. Aig a' cheart àm, bha na saighdearan air deis-làimh feachdan Chaimbeil air làimh-chlì feachdan Mhàirr a bhruthadh air ais. Le làimh-ch'li an da thaobh air chall, rinn Màrr ratreut a' Pheairt agus rinn Caimbeul an ceudna a Dhùn Bhlàthain.
Ged a bha barrachd shaighdearan air Marr, cha deargadh air a' chùis buileach a dhèanamh air Caimbeul air ri linn seo, tharraing na Frangaich agus na Spainntich an taic a bha iad a' tabhainn air falbh. Chaidh aithris air a' bhatail mar fhear a bhuannaich Caimbeul, agus thàchair crìonadh air an taic airson nan Seumasach agus sgur an ar-a-amch.
Tha an dealbh seo a' nochdadh sa leabhar 'The Battle of Sheriffmuir' le 'an FSA Scot' (i.e. Iain E. Shearer)


text:
- TIOTAL
- 'Gleann Cuidheil', Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD_PHOTO_01262
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1930an; 1940an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 13138
- KEYWORDS
- 'Gleann Cuidheil'
gàrradh
taigh
Cungaidhear
baile
Rugadh Donnchadh Mac a' Phearsain air a' 24mh den Chèitean 1882 ann an Gleann Cuidheil, Siorrachd Obar Dheathain, ann an teaghlach de chòignear. Nuair a cheumnaich e mar chungaidhear, fhuair e eòlas-obrach air feadh Shasainn agus aig an spatha ann an Srath Pheofhair, is mu dheireadh chaidh e a dh'fhuireach a Chaol Loch Aillse ann an 1911. Stèidhich e bùth chungaidhean faisg air cidhe na h-aiseig sa Chaol, agus thog e an taigh san dealbh air leathad fosgailte os cionn a' bhaile agus thug e 'Gleann Cuidheil' air an dèidh an àite san do rugadh e. Cha robh ach mu 350 de dh'àireamh-sluagh sa Chaol aig an àm agus bha mu 80 taigh ann, cuid dhiubh dìreach air an togail de dh'fhiodh agus iarann preasach.
Thog Mac a' Phearsain a theaghlach agus chur e seachad a' chòrr de bheatha ann an 'Gleann Cuidheil' gus an do bhàsaich e ann an 1966, agus chur a nighean, Màiri, seachad a bliadhnaichean mu dheireadh an sin cuideachd. Thathas a' cuimhneachadh air airson a sheirbheisean dhan choimhearsnachd, a leabhraichean air an sgìre am foillseachadh bliadhnail de a "Vest Pocket Guide" dha luchd-turais, ach gu sònraichte airson a chruinneachadh mòr de dheilbh camara.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Loch an Inbhir
'S e am baile as motha ann an Asaint, Cataibh a tha ann an Loch an Inbhir (Beurla: Lochinver).[1] Tha am baile suidhichte san taobh an ear Loch Inbhir air an rathad A837 mu 30 mìltean san àird an iar-thuath Ulapul. 'S e seo na co-chomharran aige: 58° 9′ 0″ Tuath agus 5° 15′ 0″ Iar. Ann an 1991 bha 558 duine a' fuireach an seo. [2]
Tha oifis a' phuist, stèisean-pheatroil is mòr-bhùth ann am meadhan a' bhaile. Aig ceann deas prìomh-rathaid Loch an Inbhir tha Assynt Visitor Centre. Chaidh e fhosgladh ann an 1995 le Magnus Magnusson agus the a' gabhail a-steach taigh-tasgaidh, bùth-leabhraichean is Ionad Fiosrachaidh Luchd-turais. Tha clach-chuimhneachan chogaidh air cladach na locha, le ainmean nan saighdearan à Loch an Inbhir a bha air an chaill anns a' Chogadh Mhòr agus anns an Dàrna Cogadh. [3]
Eaconomaidh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha iasgach is turasachd na roinnean as cudromaiche do dh'eaconomaidh a' bhaile.
Aig ceann a deas a' bhaile tha port ann a tha a' ruith leis an Highland Council. 'S e an dàrna port-mara iasgaich as motha ann an Alba, tha bàtaichean-iasgaich às an Roinn Eòrpa ga chleachdadh airson àm a shàbhaladh gun a bhith a' dol gu deas. Anns na 1992 chaidh am port a leudachadh agus ath-nuadhachadh, chuireadh roinn is goireasan airson luchdachaidh na bu fharsainge ris.
Tha an abhainn Inbhir a thèid a-mach Loch Asaint a' sruthadh tron bhaile. Tha mu 200 loch timcheall air a' bhaile, mar sin tha e tarraingeach do na h-iasgairean-slaite. Gheibhear bradain às an abhainn agus bric às na lochan.
Tha iomadach beinn timcheall air Loch an Inbhir a tha math airson sreap agus a' tarraing mòran luchd-turais don àite. Chithear Caisteal Liath, sgurr den t-Sula Bheinn air cùlaibh a’ bhaile.
Faisg air a' bhaile tha taigh-òsta ann ris an canar Culag Hotel. Thogadh e ann an 1873 mar taigh-eunaidh agus chaidh a chleachdadh mar taigh òsta bho 1880 a-mach. An dèidh teine ann an 1939 bha e air ath-thogail a-rithist agus air leudachadh.[4] Timcheall air an taigh-òsta tha pàirc choillteach nàdarra ann ris an canar Coille Chùlaig. Tha e a' ruith leis an Urras Coille Choimhearsnachd Chùlag, daoine às an àite fhèin. 'S e amas an urrais an cruth-tìre nàdarra a thoirt air ais agus a dhìonadh. Tha a' choille ainmeil gu h-àiridh airson nan griomain a tha a’ fàs air na craobhan o chionn ceudan de bhliadhnaichean. Gheibhear bileag le fiosrachaidh èic-eòlach is bith-eòlach aig oifis an urrais agus tha na slighean a’ leantainn do na h-àitichean inntinneach. 'S e Coille Chùlaig aon de na 70 pròiseactan Coille Choimhearsnachd ann an Alba. [5]
Bha Loch an Inbhir a' nochdadh anns an fhilm The Highlands and Islands - A Royal Tour, far am faicear obair criadhadaireachd den Highland Stoneware. Chaidh an gnothachas beag a stèidheachadh ann an 1974 le David Grant, duine as an àite fhèin, nuair a bha fhathast na oileanach anns an Royal College of Art ann an Lunnainn. Le sin chruthaich e cosnaidhean ùra a tha cho cudromach do na daoine ionadail. Ann an 2011 tha 18 daoine ag obair an seo. [6] Tha mòran de na pìosan criadhadaireachd a' sealltainn seallaidhean às an àite fhèin.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Iain Mac an Tàilleir, "Ainmean-Àite", duilleag 82, Pàrlamaid na h-Alba
- ↑ Gazetteer for Scotland Loch an Inbhir
- ↑ Assynt War Memorial
- ↑ Gazetteer for Scotland Eachdraidh Culag Hotel
- ↑ Coille Chùlag air Lochinver bordernet a' tarraing air 27mh an Lùnasdal 2011
- ↑ Highland Stoneware a' tarraing air 28mh an Lùnasdal 2011
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NC087 224
- Undiscovered Scotland
- Assaint Visitor Centre
- Lochinver.bordernet
- Coille Chùlag
- Highland Stoneware
- "Full record for 'HIGHLANDS AND ISLANDS - A ROYAL TOUR'" Scottish Screen Archive.


text:
Runrig
Runrig[deasaich | deasaich an tùs]
'S e Runrig am prìomh chòmlan-ciùil ròc riamh a thàinig a-mach à Gàidhealtachd na h-Alba. Thòisich iad ann an 1973 mar 'The Run Rig Dance Band' anns an Eilean Sgitheanach. `S iad Ruaraidh Dòmhnallach (giotàr is giotàr beus) agus Calum Dòmhnallach (drumaichean), dithis bhràthair à Uibhist a Tuath agus Blair Dùghlais (bocsa) à Port Righ a bh` anns a' chòmhlan bho thùs. As a dhèidh seo, ghabh Donaidh Rothach ann cuideachd mar sheinneadair is chluicheadair giotàir. `S iad Calum agus Ruaraidh Dòmhnallach sgrìobhadairean nan òran B’àbhaist do Dhonaidh Rothach a bhith na phrìomh-sheinneadair, ach dh’fhàg e airson cùrsa-beatha poileatagach mì-shealbhach leis a’ Phàrtaidh Làbarach. Bha Peadar Wishart nas sealbhaiche anns an obair a bha aige leis a’ Phàrtaidh Nàiseanta.
- Play Gaelic (1978)
- Highland Connection (1979)
- Recovery (1981)
- Heartland (1985)
- The Cutter and the Clan (1987)
- Once in a Lifetime (1988)
- Searchlight (1989)
- The Big Wheel (1991)
- Amazing Things (1993)
- Transmitting Live (1994)
- Mara (1995)
- Long Distance..Best of (1996)
- Beat the Drum (1998)
- In Search of Angels (1999)
- Live at Celtic Connections (2000)
- The Stamping Ground (2001)
- Proterra (2003)
- Day of Days - Live - the 30th anniversary concert at Stirling Castle (2004)
- Everything You See (2007)
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Runrig - làrach-lìn oifigeil
- Faclan nan òran Gàidhlig (aig Fòram na Gàidhlig)
- BBC Naidheachdan 2016-02-02: An rathad air adhart do Runrig (aithris fuaime 3:53, agallamh le Calum Dòmhnallach)
- BBC Naidheachdan 2016-02-10: Gu leòr ri thighinn bho Runrig (aithris bhideo 2:24, mu chlàr ùr gu bhith a’ tighinn a-mach]


text:
- TIOTAL
- Carragh-cuimhne dha Floraidh NicLeòid, 28mh Cean-cinnidh Chlann 'Ic Leòid
- EXTERNAL ID
- HC_PLANNING_08_019_1256
- ÀITE
- Dùn Bheagan
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Diùirinis
- LINN
- 1980an
- CRUTHADAIR
- T. Kenneth MacKenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Roinn Dealbhaidh Chomhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 15812
- KEYWORDS
- carraighean-cuimhne
uaighean
clachan-uaighe
cinnidhean
cinn-cinnidh
Rugadh Floraidh Louisa Sìle NicLeòid ann an Lunnainn ann an 1878. B' i an 28mh Ceann-cinnidh air Clann 'Ic Leòid nuair a bhàsaich a h-athair ann an 1935. B' i a' chiad, agus chun an seo an aon, bhoireannach aig an robh an tiotal. Dh'fhosgail i Caisteal Dhùn Bheagain dhan phoball ga dhèanamh na thàladh luchd-turais a bha a' còrdadh ri mòran agus shiubhail i air feadh an t-saoghail a' stèidheachadh Comainn Clann 'Ic Leòid. Chaidh Dame Commandair de Ìmpireachd Bhreatainn a dhèanamh dhith ann an 1953. Bhàsaich i ann an 1976 aig aois 98 agus tha i air a tiodhlacadh ann an cladh traidiseanta Chlann 'Ic Leòid ann an Dùn Bheagan san Eilean Sgitheanach.


text:
- TIOTAL
- Uilleam MacAoidh, Probhaist Inbhir Theòrsa, Gallaibh
- EXTERNAL ID
- QZP40_467_P376
- DEIT
- 1897
- LINN
- 1890an
- CRUTHADAIR
- Rev Adam Gunn, MA & John Mackay (eds)
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31261
- KEYWORDS
- probhaistean
Rugadh Probhaist MacAoidh ann an 1844 an Sgeilpeach, Srath Nabhair, Cataibh. B' e Clann MhicAoidh à Ceann Loch an Reidhinidh na sinnsearan aige agus bha e na fhear-màil air fear de na tuathanasan a bu mhotha is a bu shoirbheachail ann an Alba.
A bharrachd air post a' Phrobhaist, b' e neach-ionaid a' Bhanca Town and County, bàillidh Oighreachdan Feswick is Fearann a' Chrùin ann an Gallaibh, is ionmhasair Comhairle Siorrachd Ghallaibh.
Bha ùidh mhòr aig Probhaist MacAoidh ann an Comann Clann MhicAoidh, agus b' e ceannard a' Chomainn fad ghreis.
Chaidh an dealbh seo a thoirt o 'Sutherland and the Reay Country', air deasachadh leis an Urr Adhamh Gunnach is Iain MacAoidh, 1897


text:
- TIOTAL
- Members of the London Scottish Regiment
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_535_XI
- ÀITE
- neo-aithnichte
- DEIT
- 1906
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11403
- KEYWORDS
- Rèiseamaid Albannach Lunnainn
Na Gòrdanaich
Ann an 1859 phàigh Comann Gàidhealach Lunnainn agus Comann Albannach Lunnainn airson Buidheann Saor-thoileach nan Gunnaichean a stèidheachadh. Air an ceann bha Fo-cheannard Còirneal, Iarla Elcho, a thàinig an uairsin gu bhith na Iarla Wemyss (Earl Wemyss agus March). Cho-dhùin e an cur ann an èideadh glas air sgàth nach biodh buaireadh ann mu thartain nan cinnidhean. Aig àm Cogadh Afraga a Deas chuir an Rèiseamaid saighdearan saor thoileach a shabaid còmhla ri na Gòrdanaich. Tha an t-urram "Afraga a Deas 1900-1902 air suaicheantas Rèiseamaid Albannach Lunnainn.
Rè a' chiad chogaidh b'e a' chiad Bhuidheann-catha de dh'Albannaich Lunnainn a' chiad Bhuidheann-catha de shaighdearan coise a chaidh a shabaid ri na Gearmailtich ann am Messines air an 31mh dhen Damhair 1914. Bha iad a'sabaid san Fhraing agus ann am Flanders fad a' chogaidh. Chaidh an dara Buidheann-catha a-null thairis ann an 1916. Bha iad san Fhraing, anns na Balcans agus ann am Palestine. Bha iad an làthair nuair a ghlacadh Ierusalem air an 9mh dhen Dubhlachd 1917.
Aig àm an dàrna cogaidh chaidh a'chiad Bhuidheann-catha còmhla ris an 8mh roinn airm a dh' Afraga a Tuath agus bha iad an sàs nuair a chaidh iad a-steach a Shisilidh agus an uair a bhathas a' strì ri na h-Eadailtich. Mu dheireadh bha iad mar phàirt dhen Arm a bha stèidhiche ann an Treiste. 'S ann ag amas air itealain a bha an trìtheamh Baiteailean. An dèidh a bhith ann am Blàr Bhreatainn a' dìon Lunnainn bho itealain cogaidh, chaidh iad a shabaid ann an Sisilidh agus anns an Eadailt, gu math tric mar Làmhachas Blàir .
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Comraigh
'S e baile beag ann an Siorrachd Pheairt is Cheann Rois a tha ann an Comraigh[1], Comaraidh[2] neo Cuimrigh (Beurla: Comrie). 'S e seo na co-chomharran aige: 56° 22′ 29.74″ Tuath agus 3° 59′ 17.71″ Iar anns' a Ghàidhealtachd a deas, 7 mìle air astar bho am baile Craoibh agus 3 mìle air asrat bho Phàirc Nàiseanta Loch Laomainn agus nan Trosaichean aig Am Port Mòr. Bha an duaisean 'Large Village Britain in Bloom Winner' bho 'The Royal Horticultural Society' aig Comraigh anns na bliadhnaichean 2007 agus 2009. Bha mòran duaisean aig Comraigh anns' a iomairt 'Beautiful Scotland' cuideachd. Ann an 2001 bha 1,839 duine a' fuireach an seo. [3]
Suidheachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Cuimrigh suidhichte aig an comar trì abhainn - An ruadh thuill (Beurla: The Water of Ruchill), Uisge Dubh-Éireann (Beurla: The River Earn) agus Uisge na Leathad Cnoc (Beurla: The River Lednock). Cuideachd, tha Comraigh suidhichte aig an comar A' Ghàidhealtachd agus A' Ghalldachd, leis cultair, cànain agus ìntinn a' tighinn bho gach taobh. Gu dearbh, tha an t-ainm 'Comraigh' às na Seann-Ghàidhlig bho 'comar', 'S dòcha bho mal-ios eadar facail seann-Ghàidhlig. Tha Am Baile critheanach neo The Shaky Toun am frith-ainm air Comraigh, air sgàth 's gu bheil mòran crith-thalmhainn aig Comraigh air sàilleibh an sgàineadh na Gàidhealtachd, a'ruith tron a bhaile, agus tron am meadhan na h-alba. 'S e an làrach nam prìomh seismometer san t-Saoghal a th'ann Comraigh.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Cultar[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Alba le Roy Pedersen
- ↑ Ainmean-Àite na h-Alba: Clàr-àite:C (duilleag sàbhailte aig Archive.org 26 Ògmhios 2015)
- ↑ Scotland's Census Result OnLine
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NN 772 221


text:
- TIOTAL
- Eaglais na h-Innse, Ceann na Creige
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_5682
- ÀITE
- Ceann na Creige
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Albhaidh
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37310
- KEYWORDS
- cairtean-puist
eaglaisean
Naomh Adhamhnan
clagan
uirsgeulan
aiseagan
Abhainn Spè
stèiseanan
lochan
teàrmainn nàdair
Comann Rìoghail Dìon nan Eun
Air a' chairt-phuist seo chithear Eaglais na h-Innse, Ceann na Creige.
Tha Eaglais Paraiste na h-Innse air cladach Loch na h-Innse. Tha i coisrigte don Naomh Adhamhnan (c625-704), beath-eachdraiche Cholm Chille, agus tha i air a togail air làrach caibeil na bu thràithe air tom craobhach, Tom Eodhnain, no Tom Adhamhnain. Mus tàinig Crìosdaidheachd thatar a' creidsinn gun robh an tom eigheadail seo na àite naomh dha na Draoidhean. 'S e àite aoraidh Crìosdail a th' air a bhith ann bhon t-seachdamh linn.
Buinidh an eaglais do na 1700an. Tha an togalach a th' ann an-diugh bho 1792 le ath-nuadhachaidhean bho 1912 agus 1963.
Am broinn an togalaich tha clag àrsaidh de dh'umha-tilgte a tha bho àm Adhamhnain agus mìos cloiche a bha 's dòcha na amar-baistidh bhon eaglais bu thràithe.
Bhathar a' creidsinn gun robh cumhachdan slànachaidh no draoidheil aig a' chlag. Thugadh e a Pheairt uaireigin ach bha an clag a' sìor-bhualadh 'Tom Eodhain' gus mu dheireadh bhris e air falbh agus dh'itealaich e dhachaigh. An dèidh sin bha e ùine air a cheangal le slabhraidh ri taobh uinneig.
O thùs b' e Coit na h-Innse a bh' air a' bhaile aig ceann a tuath Loch na h-Innse, far an robh aiseag tarsainn Abhainn Spè. Nuair a thàinig an rèile ann an 1863 b' e Coit na h-Innse a bh' air an stèisean (a tha dùinte a-nis) ach thug a' chompanaidh rèile ainm ùr air - Ceann na Creige - ann an 1871 nuair a thogadh an drochaid agus lean am baile seo.
Tha Loch na h-Innse, anns an h-earrannan meadhanach de dh'Abhainn Spè, ann am Pàirce Nàiseanta a' Mhonaidh Ruaidh agus tha e aithnichte airson spòrsan uisge. Beagan deas air an loch tha Tèarmann Nàdair Boglaich na h-Innse an RSPB, an talamh fliuch as cudromaiche ann am Breatainn agus air fear den fheadhainn as cudromaiche san Roinn Eòrpa. Bidh curracagan, gòbhlanan-mara agus guilbnich a' neadachadh an seo; bidh ealachan fiadhaich agus geòidh ghlas a' tadhal sa gheamhradh


text:
- TIOTAL
- Agallamh le Beth Thom mu bhiadh aig àm a' chogaidh
- EXTERNAL ID
- WD_HF03_TRACK02_THOM
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Inbhir Pheofharain
- DEIT
- 2005
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Beth Thom
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 3202
- KEYWORDS
- An Dara Cogadh
An Dàrna Cogadh
cogaidhean
cùmhnadh
cuibhreannan
rations
claistinneach
Tha cuimhn' aig Beth Thom air mar a bha i ag ithe rabaidean is macon aig àm an Dàrna Cogaidh.
Co ris a bha am biadh coltach aig àm a' chogaidh?
Biadh? Uill bha e uile air cùmhnadh, rationadh, mar a tha fios agad. Ghearradh iad dheth pìos beag, airson do chuibhreann de dh'ìm, no mas bi dè bha thu a' ceannach. Agus a dh'innse na fìrinn cha robh e ro dhona a chionns, mar a thuirt mi, bha sinn a' fàs glasraich dhuinn fhìn, ghlèidh sinn cuid chearcan, agus gheibheadh duine biadh eile san dòigh sin agus rinn thu a' chùis còmhla ris na rudan eile. Uaireannan, can nuair a bhiodh duine aosta san teaghlach 's nach b' urrainn dhaibh 'marge' ithe no rudeigin, bheireadh tu seachad do chuibhreann dhaibhsan agus dh'itheadh tu fhèin am marge. Cha robh e gu cus diofar, a robh? Cha robh e ro dhona a-rèisd. Gu cinnteach, feòil a' bhuidseir - bha sin glè ghann agus bhiodh a h-uile duine a' feuchainn ri rud air choireigin a lorg. Agus, seadh, ach uaireannan gheibheadh iad rabaidean, cha robh sin am broinn a' chuibhrinn, eil thu 'faicinn, chan fheumadh tu - bha sin math. Agus saoilidh mi gu robh rud eile, 's dòcha feòil seirce, shark, no rudeigin agus bha rud ann dhen ainm 'macon', agus tha mi a' smaoineachadh gur e bacon a bha sin dèanta le feòil-chaorach, mutton. Chan eil cuimhn' agam idir dè bh' ann ach 's e sin a chuir iad air, macon. Agus a bharrachd air sin b' aithne dhan a h-uile duine, cha mhòr, fir nam bùithtean oir 's e àite meadhanach beag a bh' ann sna làithean sin.
Chaidh an t-agallamh seo a chlàradh mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005 ann am Bun-sgoil Ard Rois.


text:
LANSMETA, UABMas-fhìor air cairt gnothachais
LANSMETA, UAB
Biadh gnìomhachas uidheamachd, Clach products, Cumhachd agus stòrasan nàdarra, Glass bathar, Gnìomhachas, riochdachaidh +4
Imprint
I-V 8:00-17:00
- LANSMETA, UAB
Mapa
Gnìomh roinn-seòrsa
Biadh gnìomhachas uidheamachd, Clach products, Cumhachd agus stòrasan nàdarra, Glass bathar, Gnìomhachas, riochdachaidh, Innealan, uidheam, Metal agus bhathar meatailt, Metal structaran togalaichean, Togail, fìor oighreachd
Qr code
vCard
Làrach-lìn
Làrach ainm: UAB Lansmeta - Juodojo, nerūdyjančio plieno gaminių, konstrukcijų projektavimas, gamyba, montavimas, metalo pjaustymas aukšto spaudimo vandens srove


text:
Tha coimhearsnachd Uibhist a Deas agus Èirisgeigh ga ainmeachadh an diugh (Dimàirt 27mh Sultain) mar 'Coimhearsnachd Ghàidhlig na Bliadhna 2011'.
Tha am farpais air a stiùireadh le Comunn na Gàidhlig, le taic bho Iomairt na Gàidhealtachd's nan Eilean.
A bharrachd air cliù na tiotal fhèin, tha luach trì mìle not (£3,000) anns a' chiad duais dhan choimhearsnachd soirbheachail, airson a chleachdadh mar thogras iad fhèin.
Chaidh tagraidhean na farpais a mheasadh le pannal bhritheamhan, a' cunntas riochdairean bho Chomunn na Gàidhlig; Iomairt na Gàidhealtachd's nan Eilean; agus Bòrd na Gàidhlig. Bhathar a' lorg fios mu cleachdadh na Gàidhlig aig ìre ionadail, cho follaiseach 's a tha i san sgìre agus cho tric 's a chluinnear i a measg muinntir na sgìre - le cuideam sònraichte ga chuir air cleachdadh Gàidhlig a measg an òigridh.
Bha na britheamhan aontaichte gun robh Uibhist a Deas is Èirisgeigh airidh air a' chiad duais airson am fianais a thugadh seachad air mar a bha a' Ghàidhlig ga fighe a-steach, agus mar phàirt chudromach de bheatha làitheil na sgìre.
Thuirt Ceannard ChnaG Dòmhnall MacNèill: "Tha fios againn gum bheil gu leòr a dhaoine, air feadh na Gàidhealtachd is Alba air fàd, a' dèanamh an dìcheall às leth na Gàidhlig, is tha e a' toirt toileachas mòr dhuinne a bhith ann an comas an saothair seo aithneachadh tron fharpais seo. Mhìnich Uibhist a Deas is Èirisgeigh dha na britheamhan mar a tha a' Ghàidhlig ga cleachdadh a measg seann is òg, agus aig a h-uile ìre de bheatha na coimhearsnachd, bhon àit'-obrach, chun sgoil, is clubaichean-òigridh."
Tha Uibhist a Deas is Èirisgeigh na aon de na sgìrean far am bheil Iomairt Ghàidhlig an sàs, agus a rèir Lèna Nic'Illfhiallainn, a th'air a bhith an luib an Iomairt bhon toiseach, bha iad moiteil dha rìreabh an duais a ghlèidheadh: "Bhitheadh fios aig mòran gum bheil a' Ghàidhlig làidir san sgìre a tha seo, ach cha b'ann air an sin a steidhich sinn ar tagradh chun an fharpais seo idir. Thog sinne fianais air a h-uile obair a tha ga dhèanamh an dràsta gus àite na Gàidhlig a neartachadh aig an àm a tha seo, agus gus cothroman ùra chruthachadh dha na Gàidheil thighinn còmhla is a' chànan chleachdadh.
"Chan eil teagamh sam bith nach dèan sinn feum leis a' chiad duais a tha seo, tha dùil againn mu thràth an airgead a chuir an sàs gus feadhainn eile bhrosnachadh às leth na Gàidhlig - mar tabhartasan bheaga dha buidhnean eile gus an cuideachadh gu bhith cleachdadh na cànain.
"'S dòcha cuideachd gun toir seo dìreach togail bheag eile dha muinntir na sgìre a bhith a' measadh a' Ghàidhlig mar rud prìseil a tha fhathast làidir nam measg."
A bharrachd air a' chiad àite, tha dà dhuais eile gan toirt seachad dha na sgìrean a shaoil na britheamhan a bha anns an dàrna is treasaibh àite sam farpais. Am bliadhna 's e sgìre Urras Oighreachd Ghabhsainn air taobh siar Leòdhais a ghlèidh an dàrna àite, agus sgìre Bhreascleit a ghlèidh an treas àite. Tha duaisean de £1,500 agus £500 a' tighinn nan cois.
Thuirt Dòmhnall MacNèill: "Bu mhath leinn duais is aithne a thoirt dhan h-uile sgìre a tha a' tagradh san fharpais seo airson 's na tha iad a' dèanamh às leth na Gàidhlig, ach a rithist dhearbh sgìrean Ghabhsainn is Bhreascleit dhuinn gun robh iad airidh thar chàch airson na tha tachairt annta bho latha gu latha, is gu h-àraidh a-measg an òigridh."
Bithidh farpais cuideachd ga ruith airson "Gnìomhachas Gàidhlig na Bliadhna", is thathar an dùil toraidhean farpais 2011 fhoillseachadh a dh'aithghearr.


text:
New Haven, Connecticut
'S e baile ann an Connecticut, sna Stàitean Aonaichte, a th' ann an New Haven. Ann an 2012, bha 130,741 daoine a' fuireach ann. Tha Oilthigh Yale anns a' bhaile.
Eachdraidh eile[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1821.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- George W. Bush, luchd-poileataigs, (1946-)
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Caguas, An Eadailt
- Freetown, Siarra Leòmhann
- Afula-Gilboa, Iosrael
- Avignon, An Fhraing
- Hue, Bhiet-Nam
- León, Niocaragua


text:
Č.Aimunto įmonėMas-fhìor air cairt gnothachais
Č.Aimunto įmonė
-muigh uinneag sòil, Artificial cloiche, Clach bathair, Clach giollachd, Clach products +18
Imprint
I-V 8:00-17:00
VI 8:00-14:00
- Č.Aimunto įmonė
Mapa
Gnìomh roinn-seòrsa
-muigh uinneag sòil, Artificial cloiche, Clach bathair, Clach giollachd, Clach products, Clach sgeadachadh, Clach sprùilleach, Clach uinneige, Clachan a 'bhlàr a-muigh, Clachan-uaighe, Cumhachd agus stòrasan nàdarra, Funeral seirbheisean agus uidheamachd, Goireasan, Seallaidhean, Staidhre, Stair crìochnaicheadh, Steapaichean, Stoneware, Taobh a-staigh uinneag sòil, Teallaichean, Teallaichean, Togail, fìor oighreachd, Uinneag sòil
Qr code
vCard
Làrach-lìn
Làrach ainm: Apie mus - Paminklai


text:
18 an Giblean
'S e 18 an Giblean an 108mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (109mh ann am bliadhna-leum). Tha 257 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1025 - Chaidh a' chiad Rìoghachd na Pòlainn a chur air chois.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1838 - Paul-Émile Lecoq de Boisbaudran, ceimigear às an Fhraing.
- 1839 - Dòmhnall MacFhionghain ann an Colbhasa. Sgoilear Ceiltis, sgrìobhadair Gàidhlig, agus cruinneachair de leabhraichean Gàidhlig.
- 1927 - Samuel Huntington, ann an Eabhraig Nuadh. Sgoilear de shaidheans-poileataigeach às na Stàitean Aonaichte. Sgrìobh e an leabhar Clash of Civilizations.
- 1942 - Jacob Zuma, an ceathramh ceann-suidhe dubh ann an Afraga a Deas.
- 1970 - Tess Merkel, ann an Nyköping. Actair agus seinneadair às An t-Suain.
- 1973 - Haile Gebrselassie, gille-ruith às an Itiop a bhuannaich dà bhonn òir aig na Olympics.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1955 - Albert Einstein, ann am Princeton. Fear-saidheans às a' Ghearmailt.


text:
- TIOTAL
- Oifis a' Phuist ann an Jemimaville
- EXTERNAL ID
- AB_LL_JEMIMAVILLE_POST_OFFICE
- ÀITE
- Baile Jemima
- SGÌRE
- A' Chananaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ruigh Sholais
- DEIT
- 2008
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Am Baile
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 479
- KEYWORDS
- Oifisean Puist
Chaidh Jemimaville a stèidheachadh mar bhaile oighreachd ann an 1822. Chaidh ainmeachadh air Jemima Poyntz, an tè Dhuitseach a bha pòsta aig fear Rothach a bha na uachdaran san sgìre. B' e Jemimaville cuideachd dachaigh Jane Duncan a chuir seachad saor-làithean a h-òige còmhla ri h-uncail air croit a seanar is a seanmhar, 'The Colony' os cionn Jemimaville. B' e seo 'Reachfar' sna leabhraichean aice.


text:
Fàsach Amargosa
'S e fàsach anns na Stàitean Aonaichte a tha ann am Fàsach Amargosa (Beurla: Amargosa Desert).
Tha e suidhichte ann an Nevada an Iar aig crìochan California.
Thàinig an t-ainm bhon Amargosa River aig a bheil facal Spàinnteach airson geur. Bha blàs den uisge anns an abhainn geur.
Fàsach Alvord • Fàsach Amargosa • Baja California • Creag Dhubh (fàsach) • Channeled scablands • Fàsach Chihuahuan • Àrd-thìr Cholorado • Fàsach Escalante • Great Basin • Great Salt Lake Desert • Jornada del Muerto • Fàsach Mhojave • Fàsach Nk'mip • Fàsach Owyhee • Fàsach dathte • Fàsach Shonora


text:
- TIOTAL
- Gleann Chuidheil, Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00564
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12267
- KEYWORDS
- Gleann Chuidheil
Caol Loch Aillse
Eaglais Shaor
zoomable
deilbh leudachail
Dh'ainmich Donnchadh Mac a' Phearsain an taigh aige ann an Caol Loch Aillse 'Gleann Chuidheil' an dèidh a' bhaile bhig ann an Siorrachd Obar Dheathain san do thogadh e. Chaidh e gu Caol Loch Aillse ann an 1912, dh'fhosgail e bùth-chungaidhean is chaith e a bheatha an sin. Chithear mullach na h-Eaglais Shaoir, a chaidh a thogail ann an 1902, air taobh clì na deilbh
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Contae Aontroma
'S e siorramachd (Gaeilge: Contae) ann am Èirinn a Tuath a tha ann an Contae Aontroma[1] (tuiseal ainmneach: Aontroim,[2] Goidelc: Oentreb).[3] Tha e suidhichte ann an àirde an ear-thuath na dùthcha, ann an Còigeamh Uladh. Tha 566,400 duine a' fuireach san t-siorramachd fad 2,844km²,[4] an naoidheamh siorramachd as motha ann an Èirinn a thaobh fharsaingeachd agus an fear as motha a thaobh àireamh-sluaigh ann an Èirinn a Tuath. Tha crìochan aig Contae Aontroma le Doire agus An Dún.[5] Bha 276,188 nan tàmh sa chontae ann an 1841, ron a' Ghorta Mhòir.[6] 'S e Trostán (550m) a th'ann a' beinn as àirde na siorramachd.[7] Chaidh Comhairle Chontae Aontroma a bhristeadh suas ann an 1973 is ùghdarrasan ionadail na bu lugha a chur na àite.[8]
Sgìrean Ionadail[deasaich | deasaich an tùs]
Tha còig baranachdan deug (Gaeilge: barúntacht) am broinn Aontroim: Aontroim Íochtarach, Aontroim Uachtarach, Béal Feirste Íochtarach, Béal Feirste Uachtarach, Carraig Fhearghais, Cathraí, Dún Libhse Íochtarach, Dún Libhse Uachtarach, Gleann Arma Íochtarach, Gleann Arma Uachtarach, Coill Chonmhaí, Mása Ríona Íochtarach, Mása Ríona Uachtarach, Tuaim Íochtarach agus Tuaim Uachtarach. A bharrachd air sin, tha 79 parraistean[9] (ann an trì sgìreachdan-easpaig: Doire, Drom Mór agus An Dúin)[10] agus 1,664 bailtean fearainn sa chontae.[11]
Bailtean[deasaich | deasaich an tùs]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Sabhal Mòr Ostaig
- ↑ Logainm
- ↑ “County Antrim, County Antrim”. Place Names NI. Air a thogail 8mh dhen Dùbhlachd 2016.
- ↑ Tinet
- ↑ Scoil Cronáin Naofa
- ↑ “Abstract of the census of Ireland for the year 1841”. Online Historical Population Reports, Oilthigh Essex. Air a thogail 8mh dhen Dùbhlachd 2016.
- ↑ Mountain Views
- ↑ ULST
- ↑ Ancestry Ireland
- ↑ Comhdháil Easpag Caitliceach Éireann
- ↑ PRONI
Contae Aontroma • Contae Ard Mhacha • Contae Átha Cliath • Contae an Chabháin • Contae Cheatharlach • Contae Chill Chainnigh • Contae Chill Dara • Contae Chill Mhantáin • Contae an Chláire • Contae Chiarraí • Contae Chorcaí • Contae Dhoire • Contae an Dúin • Contae Dhún nan Gall • Contae Fhear Manach • Contae na Gaillimhe • Contae na hIarmhí • Contae Laoise • Contae Liatroma • Contae Loch Garman • Contae an Longfoirt • Contae Luimnigh • Contae Lú • Contae Mhaigh Eo • Contae na Mí • Contae Mhuineacháin • Contae Phort Láirge • Contae Ros Comáin • Contae Shligigh • Contae Thiobraid Árann • Contae Thír Eoghain • Contae Uíbh Fhailí


text:
Tha SAMS UHI air thoiseach am measg ionadan rannsachaidh mara neo-eisimeileach na RA; agus e air a shuidheachadh ann am bàgh Dhùn Staidhinis air oirthir an iar na h-Alba, sgìre a tha cudromach airson dàibheadh agus seòladh agus faisg air beantann Ghlinn Chomhainn.
Tha SAMS UHI a’ lìbhrigeadh rannsachadh a tha air thoiseach ann an saidheans shiostaman na mara. Am measg nan cuspairean rannsachaidh làithreach tha: atharrachadh sa ghnàth-shìde, lùth mara ath-nuadhachail agus an Artaig.
Is e aon de na roghainnean as fheàrr a rinn mi riamh, tighinn do SAMS gus saidheans mara a dhèanamh. Tha an luchd-teagaisg càirdeil agus air thoiseach ann an saidheans. Ged as ann ann am baile beag air taobh siar na Gàidhealtachd a tha SAMS air a shuidheachadh, chan eil sin ga fhàgail idir marbhanta: tha dìorras agus spionnadh san àite a chuireas spreigeadh annad. Peadar Mac an Tàilleir, oileanach PhD
Is e a bhith a’ dol a Svalbard rud a mhaireas buan nam chuimhne. Bha an àrainneachd cho diofraichte bho àite sam bith eile... B' e a bhith a’ coinneachadh ri daoine às gach ceàrn den t-saoghal aon de na pàirtean a b' fheàrr den ghnothach... Bha a' bheatha shòisealta ann an Longyearbyen air leth math. Jill NicColla, Ceumnaiche
Tha mo nighean air a bhith eòlach air sgìre an Obain fad a beatha agus b' e a miann is a dùrachd a fhuair i nuair a fhuair i an cothrom fuireach agus ionnsachadh an sin. Rinn i imrich 400 mìle bho a dachaigh ach cha robh i fada mun do shocraich i i fhèin agus mun do rinn i caraidean ùra. Bha an cùrsa BSc aig SAMS ann an Saidheans Mara inntinneach le caochladh diofar eileamaidean ann, agus thug e fàs air na bh' aice de chomas is de mhisneach ann an iomadh dòigh. Tha i a-nis ann an Nirribhidh a’ dèanamh cùrsa Maighstir agus tha i an dùil tilleadh do dh’Earra-Ghàidheil nuair a chuireas i crìoch air. Is urrainn dhomh SAMS UHI a mholadh do dhuine sam bith a tha a’ beachdachadh air a bhith ag ionnsachadh mun t-saoghal againn. John Peterson


text:
- TIOTAL
- Ladar air neo taoman fiodha bàta
- EXTERNAL ID
- HCD_ARCH_0011A
- ÀITE
- Port Rìgh
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Port Rìgh
- CRUTHADAIR
- unknown
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12825
- KEYWORDS
- iasgach
iasgach-lìn bhradain
Chaidh an inneal fiodha seo a lorg air cladach faisg air Port Rìgh san Eilean Sgitheanach. Tha meud 35 cm ann air fad, le 12.8 cm a dh'fhad san làmh. Tha tomhas-lìonaidh 1,296 cm ciùbach san liagh. Bhathas an toiseach a' smaoineachadh gur e liagh-gràn a bh' ann, ach chaidh an uair sin aithneachadh mar uidheam a bhathas a' cleachdadh airson uisge a thaomadh a-mach à bàta, 's dòcha eathar air a cleachdadh ann an iasgach-lìn bhradain.
Tha traidisean fhada de dh'iasgach-lìn bhradain anns An Eilean Sgitheanach a tha a' dol air ais 300 bliadhna. Bha stèiseanan bhradain suidhichte aig diofar àiteachan mun cuairt oirthir An Eilean Sgitheanaich agus Ratharsair, a' toirt obair sheusanach dha còrr agus 60 fir. Bho na h-àiteachan sin air tìr, bha na fir a' dol a-mach a dh'fhalmhachadh na lìn bhradain uair san latha rè an t-seusain agus dà uair san làtha aig an àm bu thrainge san Iuchar. B' e obair chruaidh air an cuirp a bh' ann, le iomadach lìon sa cheàrnaidh. Chaidh na bhathas a' glacadh sìos mean air mhean suas gu deireadh an fhicheadamh linn, agus cha mhòr nach eil an gnìomhachas air fad air falbh às an Eilean Sgitheanach a-nis. Tha grunnan adhbharan air an cur às leth seo, nam measg sin blàthachadh cruinne, truailleadh, iasgach mì-laghail aig muir agus ann an àiteachan eile agus a bhith a' cur cèidsichean bhradain thuathanachasan èisg faisg air beul aibhnichean sa cumantas.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Caisteal Eilean Donnain, Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- QZP40_287_P001
- ÀITE
- Caisteal Eilean Donnain
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Cinn Tàile
- DEIT
- 1890
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31067
- KEYWORDS
- caistealan
Eilean Donnan
cinnidhean
Clann 'ic Choinnich
lochan
eileanan
na Moirich
Chaidh Caisteal Eilean Donnain a thogail mun 12mh linn air eilean beag far a bheil Loch Aillse, Loch Dubhthaich agus Loch Long a' coinneachadh. Thog Alasdair II an caisteal airson a bhith na dhaingneach aig àm nan Lochlannach. Thug Alasdair III an caisteal do Iarla Desmond à Èirinn agus fhuair Clann 'ic Choinnich seilbh air an dèidh sin. Bha an caisteal air ais 's air adhairt eadar Clann 'ic Choinnich agus na Moirich mus d' fhuair Iain MacCoinnich Chinn Tàile e mu dheireadh le Còirichean Rìoghail sgrìobhte.
Bha saighdearan Spàinnteach a' fuireach ann an Caisteal Eilean Donnain aig àm Aramach nan Seumasach ann an 1719. Air sgàth sin thug soithichean chogaidh an riaghaltais ionnsaigh air agus chaidh fhagail fàs.
Ann an 1912 cheannaich am Fo-cheannard Còirneal Iain MacRath-Gilstrap an caisteal agus chaidh ath-thogail a dhèanamh air eadar 1914 agus 1949, agus chaidh drochaid a chur ris.
'S e Caisteal Eilean Donnain fear de na caistealan an Alba as trice a chithear air cairtean puist, air mìosachain agus ann am fiolmaichean.
Chaidh an dealbh seo a thoirt à 'Scenes and Stories from the North of Scotland' le Iain Mac na Ceardaich


text:
Chaidh an Dearbhair seo airson Gàidhlig na h-Albann a chruthachadh fo bhratach Pròiseact an Dearbhair leis an European Language Initiative (TELI), le maoineachadh bho Bhòrd na Gàidhlig.
Tha barrachd is 540,000 cruthan de dh’fhaclan anns an Dearbhair. Chaidh a chur ri chéile a’ tòiseachadh bhon chiad dearbhair a chruthaich ar co-obraiche an Dr Roy Wentworth nach maireann.
Fios: Is ann gus am bi dearbhair ri fhaighinn aig luchd-cleachdaidh MS-Office air PC fhad’s a tha sinn a’ feitheamh ri dearbhair slàn Gàidhlig bho Microsoft a chuir sinn an tionndadh seo air dòigh. Leis a sin, ’s e goireas dà-chànanach a th’ ann. Cuimhnich gum bu chòir dhut cànan na sgrìobhainne a chur gu English. Na cur an cànan gu Gaelic (Scotland).
Bidh an Dearbhair a-nis ag obrachadh còmhla ris an dearbhadh Beurla air a’ choimpiutair agad, mar nàdar de leudachadh Gàidhlig air sin.
Comhairle bhuatsa: Tha TELI a’ beachdachadh gur e ùine cho-chomhairleachaidh phoblach a tha sa chiad bhliadhna den bheatha ag na foillseachain agus batharan gu léir a chruthachas sinn. Ma chì thu cruthan de dh’fhaclan a tha mì-cheart nad bheachd-sa, no ma’s math leat feadhainn a bharrachd a mholadh dhuinn, cuir fios gun dàil dhan t-seòladh seo: mailshot@waitrose.com
Roghainnean a mholamaid:
“Check spelling as you type” air
“Check grammar errors as you type” dheth
“Check grammar with spelling” dheth
Ma chì thu nach eil an dearbhadh-litreachaidh ag obair ann an sgrìobhainn, no ann am pàirt de sgrìobhainn, ’s dòcha gum bi feum agad air “Edit>Select All” agus an language a chur gu English.
Ma tha thu a’ cur dearbhadh litreachaidh air dòigh air siostam eile seach MS-Office agus Microsoft, tha e nas coltaiche gur ann sa chruth UTF-8 seo a bhios tu ag iarraidh an liosta: dearbhair-utf8.dic
Dearbhairean Gàidhlig eile:


text:
Bursaraidhean agus maoinean sònraichte
Tha tòrr sgoilearachais, mhaoinean fo ùghdarras agus bhursaraidhean rim faotainn do na h-oileanaich againn. Tha cuid dhiubh air an liosta gu h-ìosal:
- Maoin Elite Athletes
- Iùl air maoineachadh na h-Eòrpa do dh’oileanaich
- Maoin Sgoilearachais an Oilthigh
- Sgeama Urras Charnegie airson Cuideachadh le Cìsean
- Maoin fo ùghdarras an Fhoghlaim Àrd-Ìre airson Cùram-chloinne
- Sgoilearachas an Kingsmills
- Tabhartas Cùram-chloinne do Phàrantan nan Aonar
- Sgeama Cuibhreann nan Oileanach for-cheuma (PSAS)
- Maoin Leasachaidh nan Oileanach
- Sgeama Bhursaraidhean Gàidhlig an oilthigh
- Maoin fo-cheum is for-cheum fo ùghdarras
- Duais Uilleam Printie airson Sàr-mhathas ann an Innleadaireachd
- Duais Comann Gàidhealach Lunnainn
- Maoin nan Sàr-lùth-chleasaichean
- Bursaraidhean For-cheum Teagaisgte Charnegie Camshron
Oileanaich eadar-nàiseanta
- Sgoilearachas Àisia a Deas
- Sgoilearachais Saltire
- Sgoilearachas UHISF (Daoine às na Stàitean Aonaichte a-mhàin)
- Cothroman maoineachaidh eile


text:
Fàilte don ghoireas air-loidhne seo dha sgoilearan aig ìre bun-sgoile is àrd-sgoile. Chaidh a choimiseanadh le Dualchas Nàdair na h-Alba as leth Chom-pàirteachas Sitheann na h-Alba.
’S ann mu dheidhinn fhiadh na h-Alba a tha e.
Tha sinn dhen bheachd gum faigh sibh fhèin is ur sgoilearan mar an ceudna tlachd às oir chan fhaigh sibh gin dhen na gnothaichean àbhaisteach, dòrainneach ann seo ach aig an aon àm tha e le taic ga cumail ris a’ Churraicealam airson Sàr-mhathais.
Cliog an seo airson tuilleadh fios >>


text:
- TIOTAL
- Sgeama dealan-uisge ga thogail
- EXTERNAL ID
- PAW23896-9
- ÀITE
- neo-aithnichte
- DEIT
- 1959
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21241
- KEYWORDS
- dealan-uisge
Seo fear de dh'iomadh dealbh a thog Stiùideò Dhaibhidh MhicGilleBhàin à Inbhir Nis gus togail nan sgeamaichean dealan-uisge sa Ghaidhealtachd sna 1950an a chlàradh. Bha na sgeamaichean uisge seo a' cleachdadh cumhachd an uisge gus dealan a dhèanamh. Chan eil fios againn fhathast càite an robh seo
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
2 an t-Sultain
'S e 2 an t-Sultain an 245mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (246mh ann am bliadhna-leum). Tha 120 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1853 - Wilhelm Ostwald.
- 1877 - Frederick Soddy, ann an Eastbourne. Ceimigear à Sasainn.
- 1944 - Claude Nicollier, ann an Vevey. Paidhleat, eòlaiche-fiosaig agus speuradair às an Eilbheis.
- 1974 - Shirley-Anne Somerville, ann an Cair Chaladain. Neach-poileataigs à Alba.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1973 - J.R.R. Tolkien, ann am Bournemouth. Sgrìobhadair à Sasainn.


text:
Ceusair Uilleam II
B' e ìmpire Gearmailteach agus Rìgh na Prùise (Gearmailtis :Deutscher Kaiser und König von Preußen) a bha ann an Ceusair Uilleam II (Friedrich Wilhelm Viktor Albrecht). Rugadh e ann am Berlin 27 am Faoilleach 1859 agus chaochail e ann an Doorn[1] 4 an t-Ògmhios 1941.
Bha e na ogha dhan Bhan-rìgh Bhictòria aig an Rìoghachd Aonaichte. Bha mòr-spèis aige do Bhreatainn agus gu h-àraidh do chabhlach Bhreatainn agus 's ann fo esan a chaidh a' Ghearmailt a chogadh anns a' chiad Cogadh t-Saoghal. Chuir e Otto von Bismarck às a dreuchd ann an 1890.[2]


text:
Freeciv 2.3.1
- akerbeltz
- Rianaire
- Posts: 1535
- Joined: Mon Nov 17, 2008 2:26 am
- Language Level: Barail am broinn baraille
- Corrections: Please don't analyse my Gaelic
- Location: Glaschu
- Contact:
Freeciv 2.3.1
Cum an cuimhne gur e gd = Gàidhlig. Tha sin car toinnte fhathast ach cuiridh sinn ceart seo.
Tha e car doirbh air Max OSX fhathast air sgàth 's nach eil còdaichear againn a tha math air Mac OSX. Ma tha sibh eòlach air gin, cuiribh thugam e/i!
Dh'fhàg mi an treòir ann ge-tà oir tha pìosan dheth mu chluich a' gheama fhèin is tha sinn feumail fhathast.
★ Am Faclair Beag ★ iGàidhlig, do charaid airson bathar-bog na Gàidhlig: Firefox, Thunderbird, LibreOffice, Skype is mòran a bharrachd ★
- GunChleoc
- Rianaire
- Posts: 4185
- Joined: Mon Sep 17, 2007 11:26 am
- Language Level: Bànrigh nam mearachdan
- Corrections: Please correct my grammar
- Location: Dùthaich mo chridhe
- Contact:
Re: Freeciv 2.3.1
Agus bloighean beaga dhe gheama a chluich mi:
Na dealbhan agam
Who is online
Users browsing this forum: No registered users and 0 guests


text:
Ann am Brìgh nam Facal tha “Gàidhealtachd” air a mìneachadh mar “Earrann na h-Albann far am bruidhnear Gàidhlig”. Agus tha a choltas air Eilean Chola a bhith ’na Ghaidhealtachd. Nuair a ghabh mi cuairt timcheall air, chuir na seallaidhean a chunnaic mi àitean sna h-Eileanan an-Iar ’nam chuimhne. Ach as dèidh dhomh tilleadh bhon eilean bho chionn beagan sheachdainean, is ma ghabhas sibh ri mìneachadh Brìgh nam Facal, tha amharas orm nach canadh duine gur ann sa Ghaidhealtachd a tha Cola an-diugh.
Chìthear a’ chànan gun teagamh: ri taobh an rathaid, air mapaichean san Taigh Òsta, ann an ainm talla ùr na coimhearsnachd “An Cridhe”, fiùs anns an ealain ùir a chaidh a chomiseanadh dhan talla. Ach cha chluinnear i air a bruidhinn ach glè, glè ainneamh. Cha chuala mi fhèin i ach bhon fheadhainn leis an do chuir mi agallamhan air dòigh mus deach mi ann. Cha chanainn gur e suidheachadh nàdarra a bha siud oir b’ fheudar dhomh oidhirp mhòr a dhèanamh gus luchd labhairt Gàidhlig a lorg.
Fear dhiubh ris na bhruidhinn mi b’e Èirdsidh Sproat nach maireann. Thuirt Èirdsidh còir nach robh ach mu shianair air fhàgail aig an robh comas labhairt sa Ghàidhlig ’s gur ann fada on a bha i ’na cànan choimhearsnachd. Tha an sianar sin – còignear a-nis, as dèidh bàs Èirdsidh san Lùnastal – a-mach á mu 220 Colach a tha fuireach air an eilean làn-ùine. Bha puing glè mhath aige, gun robh fhathast tòrr Cholaich aig an robh deagh chomas sa Ghàidhlig, se dìreach gu bheil iad air gluasad air falbh thar nam bliadhnaichean.
Thuirt Èirdsidh gur e rud duilich a bh’ ann nach robh clasaichean ri ghabhail air son an fheadhainn aig an robh ùidh sa chànan. Bha e den bheachd gun cuireadh seo daoine dheth air sgàth an spàirn a dh’fheumar a dhèanamh ás aonais taice.
Bha mi gu sònraichte toilichte gun d’fhuair mi cothrom bruidhinn ri Catrìona NicillEathain, 79. Chan fhaighear lorg gu furasta air Colach nas “Colaiche”, ’nan coltas ’s ’nan nàdar. Rugadh ’s thogadh i air an eilean, ’s tha i air a bhith fuireach ann fad a beatha fada. Coltach ri Èirdsidh, tha i ’na h-ulaidh phrìseil de Ghàidhlig Chola, ’s i làn sgeulachdan bho sheann làithean an eilein.
Chaidh Catrìona (Cathaidh) a thogail ann an sgìre Bhousd air taobh tuath an eilein, air a cuartachadh le Gàidhlig anns an taigh ’s anns a’ choimhearsnachd. Cha chluinnte cus Beurla idir. Ach abair gu bheil cùisean air atharrachadh. Bha Catrìona gu math duilich mun t-suidheachadh.
Chan e mearachd a th’ ann gur ann san fhear as lugha de na trì airtigealan seo a tha Gàidhlig a’ nochdadh mar chuspair. Nuair a bhruidhneas tu air Cola mar tha e an-diugh tha tòrr a bharrachd ri ràdh mu chuspairean mar phrìs connaidh no leasachadh no cumhachd ath-nuadhachail na mu chànan a bha cumanta aig aon àm. Thathar a’ ràdh gur e “cànan labhairt” a th’ ann an Gàidhlig. Gu mì-fhortanach, cha chluinnear i air a labhairt cus tuilleadh air Eilean Chola.
daibhidhseumas@yahoo.ca


text:
Cùrsaichean Fo-cheum
'S e Sabhal Mòr Ostaig an aon cholaiste ann an Alba far am faodar cùrsaichean ceuma air fad a dhèanamh tro mheadhan na Gàidhlig. Tha a' Cholaiste na com-pàirtiche ann an Oilthigh na Gàidhealtachd is nan Eilean, agus 's i a tha a' treòrachadh càich ann an Sgeama Gàidhlig is Chuspairean Co-cheangailte.
Chan ann dìreach gum bi cothrom air leth agad air piseach a thoirt air do chuid Gàidhlig air na cùrsaichean, togaidh tu sgilean prataigeach is sòisealta a bhios nam buannachd dhut gu bràth.
Tha na cùrsaichean sa chiad agus san dàrna bliadhna a' toirt làn chothrom do dh'oileanaich a bhith a' fàs fileanta sa Ghàidhlig agus tha dùil, le brosnachadh, gum bi oileanaich a' bruidhinn agus a' cleachdadh na Gàidhlig bho latha gu latha. Faodaidh tu modalan a thogail sna bliadhnaichean às dèidh sin is a dhol air adhart gu ceumannan ann an Cànan is Cultar na Gàidhlig, Gàidhlig agus Leasachadh, Gàidhlig agus na Meadhanan, Gàidhlig agus Foghlam agus Gàidhlig agus Ceòl Traidiseanta.
-
Teisteanas Foghlam Àrd-ìre An Cùrsa Comais
Dè cho fada: 1 Bliadhna
Còd: Q532
Neach-stiùiridh: Eilidh Ghrannd iarrtas@smo.uhi.ac.uk
-
Teisteanas Foghlam Àrd-ìre Gàidhlig is Conaltradh
Dè cho fada: 1 bliadhna
Còd: QP59
Neach-stiùiridh: Eilidh Ghrannd iarrtas@smo.uhi.ac.uk
-
BA (le Urram) Cànan is Cultar na Gàidhlig
Dè cho fada: 3 Bliadhna airson BA, 4 Bliadhna airson BA le Urram
Còd: Q530
Neach-stiùiridh: Eilidh Ghrannd iarrtas@smo.uhi.ac.uk
-
BA (le Urram) Gàidhlig agus Leasachadh
Dè cho fada: 3 bliadhna airson BA, 4 bliadhna airson BA le Urram
Còd: Q505
Neach-stiùiridh: Eilidh Ghrannd iarrtas@smo.uhi.ac.uk
-
BA (le Urram) Gàidhlig agus Ceòl Traidiseanta
Dè cho fada: 3 bliadhna airson BA, 4 bliadhna airson BA Hons
Còd: QW53
Neach-stiùiridh: Eilidh Ghrannd iarrtas@smo.uhi.ac.uk
-
BA (le Urram) Gàidhlig agus na Meadhanan
Dè cho fada: 3 bliadhna airson BA, 4 bliadhna airson BA le Urram
Còd: QP53
Neach-stiùiridh: Eilidh Ghrannd iarrtas@smo.uhi.ac.uk
-
MA (le Urram) Gàidhlig le Foghlam
Dè cho fada: 4 bliadhna airson MA Hons
Neach-stiùiridh: Eilidh Ghrannd iarrtas@smo.uhi.ac.uk
-
Dioplòma anns na Meadhanan Gàidhlig
Dè cho fada: 2 Bhliadhna
Còd: UP3Q5
Neach-stiùiridh: Catriona NicIain


text:
Òr
'S e eileamaid cheimigeach a tha ann an òr le samhla Au agus àireamh atamach 79.
'S e meatailt a tha ann. Tha e buidhe, deàrrsach agus prìseil. Tha a fheartan coltach ri na feartan airgid agus copair.
Chaidh mòran fàinne agus airgead air a dhèanamh le òr. 'S e òr-cheàrdaichean an t-ainm a tha air na daoine a dh'obraicheas leis an òr.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
'S e meatailt uasal a tha ann an òr. Air an adhbhar sin chaidh e ga lorg san talamh mar meinnear anns an t-àm ro-eachdraidheil.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- WebElements.com – Òr (cuideachd air chleachdadh cho iomradh)
- Ionad-taisbeanaidh nan Dùil - Òr Dùthchasach
- Getting Gold leabhar 1898


text:
Cànain Ghearmaineach
'S iad cànain Ghearmaineach teaghlach-cànain ann an teaghlach-cànain Innd-Eòrpach. Thàinig iad uile bho chànan Protà-Gearmainis.
Thathar gan roinn air trì bhuidhean: Cànain Ghearmaineach an Ear (chan eil i ga bruidhinn an-diugh), Cànain Ghearmaineach a Tuath agus Cànain Ghearmaineach an Siar.
Susbaint
Liosta Cànain Ghearmaineach[deasaich | deasaich an tùs]
Cànain Ghearmaineach an Ear[deasaich | deasaich an tùs]
Tha iad uile marbh.
- Gotais
- Vandalic
- Burgundian
- Crimean Gothic


text:
Lord of the Rings ( leabhar )
Tha an Lord of the Rings (Tighearna nam Fàinnean) 'na leabhar (no leabhraichean) ainmeil a sgrìobh J.R.R. Tolkien. Gu tric tha e air a thaghadh mar an leabhar is fhearr a chaidh a sgrìobhadh a-riamh. Chaidh sreath de thrì film a dheanamh mu na leabhraichean. Tha Lord of the Rings 'na dàn mòr sgeul-ghuailneis le J. R. R. Tolkien, iarsmadh ri obair nas tràithe, The Hobbit. Chaidh fhoillseachadh ann an trì leabhar às 1954 ri 1955. Tha dà ceartachadh ann am filmean air dhèanamh, an cuid nas ainmeile a bhith an lìn de trì film Pheadair Jackson fuasgailte às 2001 ri 2003.
Airson tuilleadh eòlas air a' cruinne-cè sgeulach a bheil an sgeul a' tachairt, a' ghabhail a-staigh clàran nam caractar agus suidheachaidhean, seallaibh Meadhan-thalmhainn.
Tha 'n t-ainm na sgeòil bunaichte às an Dorcha Tighearna Sauron às a' Mhordor, an prìomh-nàthair na h-oibre, a chruthaich an Riaghailt Fàinne a cheannsachadh na naoi Fàinne Chumhachd deug, agus mar sin tha e 'na "Thighearna nam Fàinne" a bheil an t-ainm a' chur iomradh air. Bha Sauron, mar sin, 'na shearbhanta de Dorcha Tighearna an t-àma nas tràithe, Morgoth (Melkor), a bheil faicsinneach anns An Silmarillion le Tolkien, an eachdraigh a' Mheadhan-thalmhainn.
Susbaint
Leabhraichean agus mac-leabraichean[deasaich | deasaich an tùs]
Sgrìobhadh[deasaich | deasaich an tùs]
Cha do chuir Tolkien roimh a sgrìobhadh iarsmadh ris An Hàbad, agus sgrìobh obraichean eile 'n àite, a' gabhail a-staigh An Silmarillion ri obair mòr. Sgrìobh e cuideachd iomadh sgeulan-chloinne, a' gabhail a-staigh Roverandom agus Tuathanach Giles na Ham ri foillseachadh.
Bha miann domhainn aige 'sgrìobhadh Eòlas-ur-sgeulachd ris an Sasann, gu h-àraidh 'n dèidh do fhulang uamhasach fad an Cogadh Mòr, far chunnaic e mòran na t-Sasainn a ghràdhaich e 'caochladh agus dh'fhàs e fiosrach mun olc mòr 'san saoghal. Mar sin a thuigsinn a sgrìobhaidhean feumaidh sinn fiosrach a bhith mar a tha Tolkien an sgoilear a' stiùireadh Tolkien an t-ùghdar. Thig am follais a sgrìobhadh an t-eòlas-uirsgeul seo ri cànanaiche an t-Ath nan Damh eòlach gu math leis an Litreachas Meadhan-aoiseach na Roinne Eòrpa mu Thuath 'gabhail a-staigh na obrachan uirsgeulach mòra mar an Sgeulachd Hervarar, an Sgeulachd Völsunga, an Beowulf cumhachdach cho math ris na sgrìobhaidhean Seann-Lochlannais, Sean agus Meadhanach-Beurla. Bha e brosnaichte cuideachd le obrachan neo-Gearmailteach mar an dàn mòr Fionnlainnis Kalevala. Air duine a chruth a chiad chànan aig an aois seachd, bha e air iomain le iarraidh a sgrìobhadh eòlas-uirsgeul air an Sasann air stiùireadh le a nochdadh 'gus ealantas nan dualchas seann seo. Bha 'n dìth air uirsgeul den t-seòrsa gu tric cuspair chòmhraidh 'na choinneamhan leis Na h-Inclingean (co-sgoilearan an t-Ath nan Damh, a bheil air thoirt dealbh air bhith ri Luchd-fionnsgeulach Crìosdaile, a bhiodh 'coinneachadh seachdaineach agus bhruidhinneadh mun uirsgeulan Innis Tìleach agus an sgrìobhaidhean fhèin neo-fhoillsichte). Dh'aontaich Tolkien le aon nan sgrìobhadair eile a' bhuidhne, C.S. Lewis, a mura biodh ann uirsgeulan iomchaidhe air an Sasann mar sin dh'fheumamaid a sgrìobhadh an n-obrach fhèin. Tha 'n obrach Tholkien ciallaichte am bitheantas 'san dòigh seo.
Brosnaichte le fhoillsichairean, thòisich e 'hàbad nuadh' 'san Dùbhlachd 1937. An dèidh do iomadh thòiseachaidhean greòigichte, thàinig am follais an sgeul na h-Aon Fàinne a dh'aithghearr, agus dh'atharraich an leabhar às a bith iarsmadh dhan Hàbad, ri bhith, sa' chuspair, nas motha iarsmadh dhan Silmarillion neo-fhoillsichte. Ràinig an smuain a' chiad cheann-puist (Cuirm Fad-Sùilichte) cruthaichte gu h-iomlan, ged cha d'ràinig na h-adhbharan air chùl an dol a seallabh Bhilbo, agus a' chiall na Fàinne, còmhla ris an t-ainm An Tighearna nam Fàinnean gus an t-Earrach 1938. Gu h-àrsaideach bha e 'rùnachadh a sgrìobhadh sgeul eile far chleachd Bilbo suas uile ionmhas agus bha 'rannsachadh air cuairt-dànachd eile a fhaotainn bàrrachd; ge-tà chuimhnich e 'n Fàinne agus na cumhachdan gun robh aice agus shocraich a sgrìobhadh mu sin an àite. Thòisich e ga sgrìobhadh le Bilbo ris a' phrìomh-charactar ach shocraich e gun robh an sgeul ro-chudthromach a chleachdadh 'n Hàbadach beothail mar sin rannsaich Tolkien a chleachdadh cuideigin às an teaghlach Bhilbo. Smaoinich e mu cleachdadh 'n mac Bhilbo ach shìolraich seo beagan cheistean nach robh air fhreagairt 'san Hàbad timcheall far a bh' a bhean agus ciamer a b'urrainn do Bilbo leigeil a mhac dhol a-steach dhan seòrsa chunnairt sin, mar sin dh'amhairc e ri fionnsgeul far a bha e 'n mach-bràthar an laoich a fhuair an nì na cumhachd, agus mar sin a-steach do beatha thàinig an Hàbad Frodo.
Bha sgrìobhadh mall seach an iaraidh na t-iomlanachd Tholkien, agus bha air bhacadh gu tric le a dhleasnasan ri neach-ceasnachaidh, agus dleasnasan sgoilearach eile. (A dh'innse na fìrinn, bha 'n ciad ciallradh na Hàbad sgrìobhte air duilleag fhalamh a dh'fhàg oileanach air pàipear-deuchainne gun robh Tolkien a' cur an òrdugh - "Ann an toll 'san tìr dh'fhuirich ann Hàbad"). Tha e 'nochdadh a dh'fhàg e 'n leabhar dham chuid-mhòir na bliadhna 1943 agus thòisich e i a-rithist 'san Ghiblean 1944. Bha 'n oidhirp seo sgrìobhte ri leansgeul do Christopher Tolkien agus C.S. Lewis - bidh an duine sean air chur amhlaidhean nam caractar ri bha iad sgrìobhte fad bha e 'dèanamh dleasnas 'san Afraga 'san Feachd-Adhair Rìoghail. Rinn e brùth eile sa' bhliadhna 1946, agus dh'fhoillsich amhladh na làmh-sgrìobhainn do fhoillsichearan 'san 1947. Bha 'n sgeul crìochnaichte gu buadhach an t-ath-bhliadhna, ach cha do chrìochnaich ath-sgrùdachadh mìrean nas muiche na t-obrach gus a' bhliadhna 1949.
Lean connsachadh le fhoillsichearan, Ailean & Unwin, dhan leabhar a bhith air chur an tairgse ri Collins 'san 1950. Chuir e roimhe An Silmarillion (fhèin neo-sgrùdaichte gu mòr an uair sin) a bhith foillsichte còmhla ris An Tighearna nam Fàinnean, ach cha robh A&U aindeònach a dhèanamh seo. An dèidh do chur fios gu aig a' Chollins, chuir Milton Waldman an cèill am beachd gun robh deasachadh cabhagach a dhìth air Tighearna nam Fàinne fhèin, thagair e fa dheòidh a dh'fhoillsicheadh iad an leabhar sa' bhliadhna 1952. Cha d'rinn iad sin, agus mar sin liùg Tolkien ri Ailean agus Unwin, ag ràdh "Smaoinichinn gu sona 'n follseachadh de rud sam bith na cungaidhe".
Foillseachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Air foillseachadh, (seach gu mòr ri gainnean a' phàipeir an dèidh dham chogadh, ach cuideachd a chumail an luach na chiad leabhar sìos) bha 'n leabhar book roinnte 'steach do trì leabhar (Comann na Fàinne: Leabhraichean I and II; An Dà Thur: Leabhraichean III is IV; agus Tilleadh an Rìgh: Leabhraichean V and VI, sia fo-sgrìobhadh). Lean dàilean le dèanamh fo-sgrìobhaidhean agus dealbhan-dùthcha ris na rudan seo a bhith foillsichte nas fhadalaiche na chuir e dòchas air gu h-àrsaideach - air an t-Iuchar 29mh agus an t-Samhain 11mh 1954 agus an Dàmhair 20mh 1955 'san Rìoghachd Aonaichte, beagan nas fhadalaiche anns na Stàitean Aonaichte. Bh' Tilleadh an Rìgh maillichte gu h-àraidh. Cha do mheal e, ge-tà, an t-ainm An Tilleadh an Rìgh, a' mothachadh a dh'fhoillsicheadh e cus an ghnìomhaidh. Chomhairlich e gu h-àrsaideach Cogadh na Fàinne ach bha sin air chur à dreuchd le foillsichearan.
Bha na leabhraichean foillsichte fo suidheachadh 'codachadh nan rath', far chan fhaigheadh Tolkien iasad no dleas-ùghdair gus bha na leabhraichean gu cothrom air bhriseadh, ach as dèidh sin ghabhadh cuid mhòr nan rath.
Bha clàr-amais dham chruinneachadh nan trì-leabhar aig an deireadh an treas leabhair air ghealladh sa' chiad leabhar. Ge-tà, dhearbh seo a bhith neo-dhèantach a chruinneachadh ann am meidh-àma chothromach. Nas fhadalaiche, sa' bhliadhna 1966, ceithir clàr-amais nach robh cruinnichte le Tolkien leasaichte ris Tilleadh an Rìgh.
Seach bha 'n ceangal nan trì-leabhar roinnte cho leathann, tha 'n obrach air thoirt iomradh air an Tighearna nam Fàinne "trì-mìr". Chleachd Tolkien fhèin an facal "trì-mìr" air an obair, ged cha do smaoinich e seo a bhith ceart, as seach bha e sgrìobhte 'gus air chiallachadh ri aon ùirsgeul.
Lean cruinneachadh seachd-leabhar 1999 (Clò-bhualadh Mìle-bliadhna) Breatannach an earrann nan sia leabhar a sgrìobh Tolkien, ach leis na Fo-sgrìobhaidhean às an deireadh an Leabhair VI ceangailte ri clò-bhualadh air leth. Tha litrichean Tolkien a' nochdadh air na cnàimhean-droma a' chruinneachadh a bheil a' gabhail a-staigh clàr daingeann (CD).
Bha na h-ainmean fa leth dhan leabhraichean a' chruinneachaidh socraichte anàs dèidh a bhàs, bunaichte air cothlamadh nam comhairleachadh a rinn Tolkien fad a bheatha, na h-ainmean nan leabhar, agus an t-aodach iomlan -:
- T Leabhar I: Siubhailidh na Fàinne 'mach
- O Leabhar II: Thèid an Fhàinne dhan Deas
- L Leabhar III: Brathadh an t-Isengard
- K Leabhar IV: Thèid an Fhàinne dhan Ear
- I Leabhar V: Cogadh na Fàinne
- E Leabhar VI: Deireadh na Treasamh Linne
- N Fo-sgrìobhaidhean
Tha na h-ainmean na t-obrach iomlain giorraichte gu tric ri 'ATnF', 'ATNF', no gu soirbh 'TF', agus na trì leabhair ri CF, ACNF, no AcnF (An Comann na Fàinne), DT no NDT (Na Dà Turaid), agus TR, ATNR, no ATNR (An Tilleadh na Rìgh).
Comharraichibh gun robh na trì ainm Tilleadh an Dubhair , Brathadh an t-Isengard agu Cogadh na Fàinne air chleachdadh le Christopher Tolkien anns An Eachdraidh an Tighearna nam Fàinnean.
Bha roinn nan àite 'gus nam caractar brosnaichte leis an òige Tholkien 'san Sarehole ('n uair sin baile beag Warwickshire, an-dràsda cuid Bhirmingham) agus sa' Bhirmingham fhèin.
Ceanglaichean a-staigh[deasaich | deasaich an tùs]
An Gnìomhadh[deasaich | deasaich an tùs]
Seallaibh na h-aistean air Comann na Fàinne, Na Dà Turaid, agus Tilleadh an Rìgh air giorrachaidhean an gnìomhaidh.
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- An Leabhar Mòr-Eòlais an Arda - Làrach-lìn na h-ùmhlachd Mhark Fisher dhan obraichean Tholkien
- An Beulach Tolkien
- An Beulach nam Cruinniche Tholkien
- An Comann Wiki Tholkien
- TheOneRing.net - Air dealbhadh le 'gus dhan luchd-dìoghrasach J.R.R. Tolkien
- An Comhairle Elrond - naidheachd is sgoilearachd
- An t-Àite dhan Luch-Dìoghlasach An Tighearna Nam Fàinnean - Comann Tholkien
- Clàr-leabhraichean Tholkien
- Buin sgrìobhaidh an Tighearna Nam Fàinnean aig sgrìobhaidhean-naomha.com; a' gabhail a-staigh sgrìobhaidhean iomlana na Kalevala, Sgeulachdan Lochlannach, Cuimreach Mabinoginen agus An Boiteag Ouroboros.
- Iùl ri eagrain nan leabhar le J.J.R. Tolkien ri fhaighinn an-dràsda 'san Stàidean Aonaichte
- An Làrach-lìn a' Chomainn Tholkien: lìonmhorachd nan rannsachadh 's cungaidh air Tolkien.
- An Làrach-lìn Tholkien imisg tha cruinneachadh leathann nan aiste sgeigeach sgoilearach ar na h-obraichean Tholkien aig an làrach-lìn seo.
- An Leabharlann na Moria: Làrach-lìn na sgeulachd luchd-dìoghrasach, gabhail a-staigh sgath sgeulachd agus ealain
Ceanglaichean nam film An Tighearna nam Fàinnean[deasaich | deasaich an tùs]
- An Làrach-lìn ATNF New Line Cinema
- Iùl dham Bheachdadairean ris na Claonaidhean eadar na Leabhraichean is na Filmean


text:
28 an Dùbhlachd
'S e 28 an Dùbhlachd an 362mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (363mh ann am bliadhna-leum). Tha 3 làithean air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1846 - Inbhe stàite do dh' Iowa.
- 1879 - Thuit Drochaid-rèile na Tatha às a chèile nuair a bha trèana a' gabhail tarsaing oirre.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1818 - Carl Remigius Fresenius, ceimigear Gearmailteach ann am Frankfurt.
- 1856 - Woodrow Wilson, 28mh ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte.
- 1872 - Pío Baroja, ann am Donostia. Sgrìobhadair à Dùthaich nam Basgach.
- 1935 - Archibald Geikie, clach-eòlaiche Albannach.
- 1944 - Kary B. Mullis, ann an Lenoir (Carolina a Tuath). Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 1963 - Alasdair Barden, bàrd agus dotair-teaghlaich à Kenya.
- 1969 - Linus Torvalds, innleadair bhathar-bhog à Suòmaidh.
- 1984 - Martin Kaymer, Cluicheadair goilf às a' Ghearmailt.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1734 - Rob Ruadh MacGriogair
- 1889 - José de Obaldía, ann an San José de David. Neach-poileataigs à Coloimbia/Panama.
- 2002 - Bertram Schmiterlöw, ann an Stockholm. Neach-ealain às an t-Suain.


text:
15 an t-Iuchar
'S e 15 an t-Iuchar an 196mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (197mh ann am bliadhna-leum). Tha 169 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1544 - Blàr na Lèine faisg air Loch Lochaidh
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1606 - Rembrandt Harmenszoon van Rijn, ann an Leiden. Peantair às na Tìrean Ìsle.
- 1914 - Gavin Maxwell anns an Eilreig. Sgrìobhadair à Alba.
- 1921 - Robert Bruce Merrifield, ann am Fort Worth. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 1949 - Carl Bildt, ann an Halmstad. Fear-poileataigs às an t-Suain.
- 1965 - Alastair MacIlleMhìcheil ann an Ìle. Fear-poileataigs a bha na Rùnaire Stàite na h-Alba eadar an Dàmhair 2013 agus an Cèitean 2015.
- 1966 - Jason Bonham, dromadair le Led Zeppelin.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1919 - Hermann Emil Fischer, ann am Berlin. Ceimigear às a' Ghearmailt.


text:
Bha Mairead NicEacharna bho sgioba foghlaim na Pàrlamaid aig an Alltan, Co-labhairt luchd-teagaisg na Gàidhlig anns an Aghaidh anns an t-Sultain.
Bha luchd-foghlaim à Canada an làthair cuideachd agus an seo, tha Mairead ag innse dhuinn beagan mu na dh’ionnsaich i mun Ghàidhlig agus mu fhoghlam Gàidhlig ann an “Tìr nan Craobh”.
Aig aon àm bha Gàidhlig làidir air taobh an Ear Chanada ach dìreach mar Alba chaill i clì tro na bliadhnachan. A-nis, dìreach mar Alba, tha oidhirpean ann Gàidhlig ath-bheòthachadh agus a rèir coltais tha rudan tionndadh mun cuairt rud beag.
Cuiridh Stòrlann co-labhairt do thidsearan Gàidhlig air dòigh gach bliadhna, An t-Alltan, agus am-bliadhna thàinig triùir thidsear Gàidhlig à Canada. ‘S ann leis an cead a tha mi air cuid fiosrachaidh a thoirt às an taisbeanadh a rinn iad.
Air pàipear thòisich tuineachas Alba Nuaidh nuair a thug an Rìgh Seumas VI cead air a shon do dh’Uilleam MacAlasdair ann an 1622 ach fhuair an Fhraing smachd air an sgìre air ais ann an 1631, smachd nach do chaill i a-rithist gu 1758. Ann an 1773 dh’fhàg an long “Hector” Grianaig le mu 200 duine air bòrd, a’ mhòr-chuid às an Eilean Sgitheanach, air an slighe gu Pictou ann an Alba Nuadh.
An Hector
Chaidh innse dhaibh gum bitheadh talamh thorrach ann far am b’ urrainn dhaibh tuathanasan a chruthachadh, is mar sin ged a bhitheadh an turas cunnartach bha na daoine deònach air pàigheadh a dhol thall thairis. Bha e na bu mhiosa fiù ‘s na shaoil iad. Bha am bàta ann an staid thruagh mus do dh’fhàg e Alba is bha fada tuilleadh ‘s a chòir air bòrd. Cha robh biadh ann ach na thug na h-eilthirich leotha, agus cha robh uisge gu leòr ann. On a thachair droch aimsir riutha mhair an turas 11 seachdain an àite an 6 a bhathar an dùil.
Shiubhail cuid eilthireach air an turas agus b’ e ìongnadh a bh’ ann gun d’ ràinig duine sam bith beò. Aig a’ cheann thall bha 189 air fhàgail ach cha b’ e sin deireadh nan trioblaidean. Cha robh an talamh a chaidh a ghealladh ann, cha robh taighean no goireasan, agus bha an geamhradh a’ tighinn. A dh’aindeoin cho doirbh ‘s a bha e, leis na Fuadaichean cha robh mòran roghainn aig na Gàidheil agus lean iomadh duine muinntir an Hector. Anns an ath cheud bliadhna thug còrr is 120 bàta mu 20,000 Albannach gu caladh Pictou. B’ e na bliadhnachan 1816 – 1840 “Àm nan Eilthearach”. Aig deireadh an naoidheamh linn deug bha 250,000 Gàidheal ann an Canada air fad, 100,000 dhiubh an Alba Nuadh agus bha ainmean Albannach air 93 às a’ cheud neach le talamh san sgìre.
Tha cunntas-sluagh 1901 a’ toirt dealbh air cho cumanta ‘s a bha Gàidhlig ann an Alba Nuadh ach fhad ‘s a dh’fhalbh na bliadhnachan air aghaidh thàinig na h-aon seòrsa buaidhean air Gàidhlig an sin ‘s a bha an Alba fhèin – cogadh, cion obrach a’ toirt daoine òga air falbh, telebhisean, Beurla anns na sgoiltean agus àitichean eile oifigeach, agus nàimhdeas an riaghaltais.
Cunntas-sluaigh 1901
Ann an 1920 chaidh iarrtas a-staigh don riaghaltas ‘son Gàidhlig ann an sgoiltean Alba Nuaidh. Ged a bha sin soirbheachail chaidh oidhirp mhòr a dhèanamh aig àm an Dàrna Cogaidh a chur às don chainnt oir shaoil riaghaltas Chanada gun robh Gàidhlig a’ dearbhachadh taic do na Nazis. Dh’atharraich rudan an dèidh a’ chogaidh ach cha b’ ann gu 1972 a thug Gàidhlig ceum air aghaidh.
Chuir Comann Gàidhlig Cheap Breatainn prògram air bhonn le Cnoc Iòrdain ann an Glaschu far an deach luchd-trèanaidh a Chanada a dh’obair. Trì bliadhna an dèidh sin fhuair Siorramachd Inbhir Nis taic bho riaghaltas Chanada ‘son an sgeama-teagaisg. Ann an 1977 bha Gàidhlig mar chuspair ann an 7 sgoiltean ach nuair a ghluais smachd maoineachaidh bhon riaghaltas do dh’Alba Nuadh fhèin chaill a h-uile sgìre ach Màbu Gàidhlig. Cha robh dòchas ann gum maireadh a’ chainnt mòran na b’ fhaide ach anns na 1990an thòisich an “Celtic Wave”.
Beag air bheag dh’fhàs ùidh anns a h-uile rud Ceilteach agus a-nis san t-aona linn air fhichead tha barrachd Gàidhlig na bha ann o chionn fada. Tha Gàidhlig ann an 9 sgoiltean eadar BS5 – AS6. Mar as àbhaist gheibh a’ chlann roghainn eadar Mi’kmaq, Fraingis, no Gàidhlig. An-ceartuair tha mu 1000 sgoilear a’ dèanamh Gàidhlig agus tha cursaichean Gàidhlig ann an Oilthigh St. Francis Xavier agus Oilthigh Cheap Breatainn.
Ged a tha Gàidhlig aig glè bheag san latha an-diugh le mu 2000 neach-labhairt san dùthaich air fad, tha an àireamh sin air a dol suas o chionn goirid. Cuideachd tha mu 4 millean Canadanaich le ceangal ris an dualchas. Dh’fhosgail Oifis Iomairtean na Gàidhlig ann an 2006, a dh’obras le buidhnean ann an Alba agus Èirinn gus Gàidhlig a bhrosnachadh. Cò aig a bheil fios – b’ urrainn don latha tighinn far am bi barrachd le Gàidhlig ann an Canada na bhios ann an Alba!
Mairead NicEacharna, Oifigear Foghlaim
Mairead.Mackechnie@parliament.scot


text:
CHAN eil crìochan air cruthachaileachd. Sin an teachdaireachd a thàinig thairis aig tachartas litreachail ann an Sabhal Mór Ostaig oidhche Chiadain.
Chuir an craoladair Mark Wringe fàilte air nobhail Ghàidhlig ficsean-saidheans le Tim Armstrong agus air cruinneachadh ùr de bhàrdachd Meg Bateman le bhith ag iarraidh air na h-ùghdairean beagan a leughadh bhon obair aca agus ceistean a fhreagairt.
Ged a tha Talfasg le Maoileas Caimbeul agus Iain am Measg nan Reultan le Iain Mac a’ Ghobhainn againn, sann do chloinn a tha iad, agus thug siud cothrom do dh’Armstrong an genre a leudachadh do leughadairean inbheach ann an Air Cuan Dubh Drilseach, a’ chiad nobhail ficsean-saidheans “cruaidh”, mar gum biodh. Thuirt e: “Tha an fharsaingeachd ann am fànas a’ toirt saorsa don mhac-meanma. Chan eil cànan sam bith beò ach a réir cho fallain ’s a tha a litreachas, agus sann ann am ficsean-saidheans a théid cànan nuadh a leasachadh dhan linn ùr a tha romhainn.”
Mhìnich Meg Bateman car son a sgrìobh i a’ mhórchuid de Transparencies ann am Beurla. “Se seòrs’ experiment a bh’ ann. Bha mi an dùil gum biodh e na b’ fhasa a bhith a’ sgrìobhadh sa chànain mhàthareil agam, ’s gun tigeadh rudeigin gu math diofraichte ás, ach cha tàinig. Saoilidh mi gu bheil a’ cheòlraidh agam air a dealbhadh mar-thà tro dhùthchas na Gàidhlig, ’s gu bheil a làrach fhathast gu soilleir sa bhàrdachd Bheurla seo.”
Thug gnothaichean toileachas sònraichte don fhoillsichear John Storey bho Chomhairle nan Leabhraichean. “Air oidhche Chiadain, agus aig àm nuair nach eil móran airgid aig daoine – ’s nuair a tha a’ mhórchuid dhe na h-oileanaich air falbh – bha e gu math dòchasach 40 neach a tha a’ fuireach ann an coimhearsnachd Shléite fhaicinn aig tachartas-litreachais Gàidhlig.”
Chluich Barry Shears puirt aotram air a’ phìob ann an stoidhle chruinn Cheap Breatainn a thathas den bheachd a bhiodh coltach ri mar a chluicheadh Gaidhil na h-Alba cuideachd ro thoiseach an 20mh linn. Agus ghabh Tim Armstrong rap ann an Gàidhlig a chuir iongnadh air móran, ged a chòrd ruidheam agus ceòl a chainnte ris a h-uile duine a bha an làthair.


text:
- TIOTAL
- Taigh an Ardaich faisg air Inbhir Ghòrdain
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1073
- ÀITE
- An Ardach
- SGÌRE
- A' Chananaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ruigh Sholais
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32994
- KEYWORDS
- cairtean-puist
taighean-mòra
taighean
An Ardach
Taigh na h-Ardaich
Chithear Taigh an Ardaich (Poyntzfield) sa chairt-phuist seo. Chaidh a thogail tràth sna 1700an ach chaidh a chur ris an togalach iomadh turas às dèidh sin. B'e Taigh Ardoch an t-ainm Beurla a bh' air an tòiseach ach chaidh ainm Beurla ùr - Taigh Poyntzfield - a chur air nuair a phòs Sir Seòras Guinne Rothach agus Miss Jemima Poyntz. 'S ann bho a h-ainm a thàinig ainm a' bhaile Jemimaville a tha faisg air làimh. Tha Taigh an Ardaich air a chleachdadh mar àite còmhnaidh do dhaoine air saor-làithean a-nis


text:
Oilthigh a’ cur àrainn air bhonn aig Fèis Bhealadruim
Bidh Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean ga thaisbeanadh fhèin aig Fèis Tartan Heart Bhealadruim a-rithist am-bliadhna agus e am measg nam prìomh sponsairean. Gheibh muinntir na fèise cothrom barrachd fhaighinn a-mach mun oilthigh ionadail aca anns an trèilear aige anns an Lios Bhallach no a dhol an sàs anns na gnìomhachdan a chuir oileanaich agus luchd-obrach air dòigh air feadh làrach na fèise.
Aig trèilear an oilthigh, faodaidh an dà chuid inbhich agus clann rudan cruthachail a dhèanamh le bhith a’ cuideachadh gus pìos ealain fiùghantach a chruthachadh a’ cleachdadh lùth-gluasaid, lùth-suathaidh agus bacadh. Le cuideachadh bhon neach-ealain Adrian Eaton, thèid pìos ealain a chruthachadh le carbadan mòra, caraichean le smachd-iomaill agus peant.
Bidh Ruairidh Greumach, drumair sa chòmhlan Niteworks, cuideachd stèidhte aig an trèilear far am bi e a’ ruith bhùthan-obrach saor an asgaidh ann am buille-cheòl làimhe sa Bheurla agus sa Ghàidhlig. Bidh eòlaichean-inntinn an làthair cuideachd, le cleas no dhà gus sealltainn mar a tha drugaichean agus alcol a’ toirt buaidh air gluasadan agus sunnd dhaoine.
Faodaidh luchd na fèise tighinn do thrèilear an oilthigh agus barrachd fhaighinn a-mach mu chùrsaichean Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean, a’ gabhail a-steach na feadhna aig a bheil fhathast àitichean airson tòiseachadh san t-Sultain 2013.
Chan ann anns an Lios Bhallach a-mhàin a bhios an t-oilthigh, ge-tà - bidh tòrr thachartasan agus gnìomhachdan a’ dol air feadh làrach Bhealadruim.
Bidh còmhlain anns a bheil oileanaich agus ceumnaichean bho cheum an oilthigh ann an ceòl ghnìomhaichte a’ fosgladh an Seedlings Stage gach latha. Cluichidh Taghta, còmhlan traidiseanta a choinnich nuair a bha an luchd-ciùil ag ionnsachadh ann am Beinn na Faoghla, aig 12.15f Dihaoine agus bidh FaR, còmhlan anns a bheil còignear luchd-ciùil le buaidhean func, roc, reggae agus soul, air an àrd-ùrlar bho 12.15f Disathairne.
Tha stiùiriche a’ phrògraim slàinte agus eòlas-inntinn aig an oilthigh, Wendy Maltinsky, a’ toirt cothrom dhuinn eòlas a chur air ‘mar a bhios eanchainnean dheugairean ag obrachadh’ Disathairne. Bu chòir do muinntir na fèise dèanamh air an Verb Garden eadar 4.30pm agus 5.30pm airson na h-òraid neo-fhoirmeil seo.
Bidh sinn cuideachd a’ tabhann cothrom ulaidh a lorg. Às dèidh dhaibh duilleag fhreagairtean bhàn a thogail bho thrèilear an oilthigh anns an Lios Bhallach, thathas a’ brosnachadh clann a bhith ga lìonadh leis na faclan Gàidhlig a tha air am falach air feadh làrach na fèise. Gheibh clann a gheibh a h-uile facal duais!
Faodaidh daoine sùil a chumail a-mach airson ‘buidsich saidheans’ an oilthigh cuideachd a bhios a’ dèanamh dheuchainnean spòrsail, eadar-obrachail bhon obair-lann aca rè an tachartais.
Don fheadhainn a tha dèidheil air dealbhan a thogail, tha an t-oilthigh cuideachd a’ tabhann cothrom dà thiocaid a bhuannachadh airson Fèis Bhealadruim 2014 ann an fharpais dhealbhan. Airson cothrom a bhith aca, tha aig daoine ris na dealbhan as fheàrr aca bhon fhèis am-bliadhna lùchdachadh a-nuas ri duilleig Facebook Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean.
Agus i a’ bruidhinn mun phàirt a bhios an t-oilthigh a’ cluich san tachartas, thuirt Mairead Antonson, manaidsear margaideachd: “Is i fèis Bhealadruim aon de thachartasan as motha air a’ Ghàidhealtachd agus anns na h-Eileanan agus is e cothrom air leth a th’ann dhuinn a bhith a’ taisbeanadh cuid de na cùrsaichean agus na h-iomairtean rannsachaidh aig ar n-àrainnean air feadh na sgìre. Bidh na h-oileanaich againn a’ toirt seachad blasad inntinneach eadar-oibreachail de na th’annainn agus na bhios sinn a’ tabhann.”
Thuirt Joe Gibbs, a chuir an fhèis air dòigh: “Tha sinn glè thoilichte gu bheil Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean aig Bella a-rithist am-bliadhna agus tha sinn a’ brosnachadh a h-uile duine a bhith a’ tadhail air trèilear an oilthigh anns an Lios Bhallach no pàirt a ghabhail ann an cuid de ghnìomhachdan eile an oilthigh a bhios a’ dol mu thimcheall na làraich. Bho bhùthan-obrach saor an asgaidh ann am buille-cheòl, deuchainnean spòrsail agus còmhlain nan oileanach, tha farsaingeachd mhòr de ghnìomhachdan aig an oilthigh don a h-uile duine. Tha làthaireachd an oilthigh cuideachd na fìor dheagh chothrom don àireamh mhòr de dhaoine a tha a’ fàgail na sgoile agus a bhios a’ frithealadh na fèise, gus barrachd fhaighinn a-mach mu na cothroman foghlaim air leth a tha rim faotainn dhaibh air leac an dorais.”
Tha an fhèis a’ gabhail àite air 2 agus 3 Lùnastal, sa Mhanachainn faisg air Inbhir Nis. Am measg an luchd-ciùil bidh James, Twin Atlantic, Seasick Steve, Alabama 3, agus Noisettes. Airson barrachd fiosrachaidh, tadhail air www.tartanheartfestival.co.uk
CRÌOCH
Neach-conaltraidh nam meadhanan
Susan Szymborski
Oifigear conaltraidh
Fòn: 01463 279 210
Post-d: susan.szymborski@uhi.ac.uk


text:
Kl. Ianair
[...]
. Anno Domini .dcccc lxiii., alias 964.
Is i soin bliadhain dedenach ind lantadchoir o tainic Patraicc i n-Erinn.
Mael Ruanaidh m. Flaind m. Eicnechain & a m. do marbad do Chlainn Fhianghusa.
Dub Scuile m. Cinaeda, comarba Coluim Cille, quieuit.
Furudhran m. Becce, rí Derlais, do marbad do Ceniul Eogain tria taghnacht & mebail.
Muirchertach m. Conghalaig m. Mael Mithidh, ridomna Temrach, o Domnall m. Congalaig occisus est.
Ceall Dara do arcain do Ghallaib, sed míserabile pietate misertus est tria Niall H. n-Eruilbh redemptis omnibus clericis pene pro nomine Domini, .i. lan in taighi moir Sanc Brigti & lan in derthaigi iss ed do-ruagell Niall diibh dia argat fesin.


text:
- TIOTAL
- An Abhainn Dochard, Cill Fhinn
- EXTERNAL ID
- PC_JMSTRACHAN_033
- ÀITE
- Cill Fhinn
- SGÌRE
- Taobh Siar Siorrachd Pheairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT
- CRUTHADAIR
- JM Strachan
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- J I R Martin
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28890
- KEYWORDS
- aibhnichean
easan
drochaidean
bailtean beaga
seallaidhean
fineachan
Tha baile beag Cill Fhinn aig taobh an iar Loch Tatha air bruaichean Abhainn Dochard. Tha seann drochaid le airse aig taobh an iar a' bhaile a bhios a' toirt an rathad thairis air Abhainn Dochard agus Easan Dochard. Tha Easan Dochard air fear de h-àitichean as trice dhen deach dealbhan a thogail air Abhainn Dochard a bhios a' ruith bho Loch Dochard agus a-steach do Loch Tatha aig Cill Fhinn. Tha eilean Innisbuidhe dìreach fo na h-Easan far a bheil an cladh àrsaidh aig Clann Mhic an Aba aig an robh ceanglaichean a' dol air ais ann an eachdraidh ri Cill Fhinn


text:
29 an Giblean
'S e 29 an Giblean an 119mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (120mh ann am bliadhna-leum). Tha 246 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1670 - Chaidh Emilio Bonaventura Altieri a thaghadh mar Phàpa Clemens X ann an Cathair na Bhatacain.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1889 - Adolf Hitler, ann am Braunau am Inn. Deachdaire às an Ostair.
- 1893 - Harold Clayton Urey ann an Walkerton, Indiana. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 1957 - Daniel Day-Lewis ann an Lunnainn. Cleasaiche à Èirinn.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1676 - Michiel de Ruyter, ann am Bàgh Siracusa. Àrd-mharaiche às na Tìrean Ìsle.
- 1937 - Wallace Carothers, ann am Philadelphia. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 1861 - José María Obando, ann an El Rosal. Neach-poileataigs à Coloimbia.


text:
Iùdhachd
‘S e creideamh nan Iùdhach a th’ann an Iùdhachd bhon Eabhra Yehudah (יהודה), agus am fear as aosda nan creideamhan aig a bheil dìreach aon Dhia cuideachd. A bharrachd air sin, ‘s e fear dhe na creideamhan as sine a tha fhathast ann is tha A’ Chrìosdaidheachd agus an Islam air an stèidheachadh air ionnsachadh, beachdan is eachdraidh nan Iùdhach, gu h-àraidh tro Abraham.[1] Cha robh stàit Iùdhach ann idir bho àm nan Ròmach gu ruige Cruthachadh Iosrael, an dèidh an Dàrna Cogaidh ann an 1948.[2] Do na h-Iùdhaich, tha am facal Iùdhachd a’ ciallachadh creideamhan, talamh, nàisean agus cultar, a thuilleadh air còrr is 4,000 mìle bliadhna dhe eachdraidh.[3] Bidh na h-Iùdhaich a’ dèanamh ùrnaigh ann an Sìonagoga.


text:
- TIOTAL
- An Cuimhneachain Cogaidh, Alanais
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0676
- ÀITE
- Alanais
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32596
- KEYWORDS
- cuimhneachain cogaidh
alanais
Is e baile ann an Ros is Cromba air Gàidhealtachd na h-Alba a th' ann an Alanais.
Leis an Abhainn Abharan a' ruith troimhe tha e ann an dà pharaiste, Alanais air an taobh an iar agus Ros Cuithne san taobh an ear. B' e port a bh' ann ann an Linne Chrombaidh ann an 1690, ach thòisich e a' fàs mar thuineachadh ceart air gach taobh den aiseig tarsainn na h-aibhne air slighe an rathaid mhòir a chaidh a thogail ann an 1715. Ann an 1810 rinn Telford leasachadh mòr air an rathad agus thog e an drochaid seo thairis air an Abhainn Abharan.
Chaidh an cuimhneachan cogaidh aig ceann shuas na Sràid Àird a thaisbeanadh san t-Sultain, 1921 le Raibeart Rothach à Alanais. Rugadh an Rothach ann an Alanais ann an 1868, agus bhuineadh e dhan Eaglais Shaor. Dh'èirich e bho bhith na Fhear-lagha gu Comhairliche Rìgh agus an uair sin chaidh a thaghadh mar BhP Libearalach ann an riaghaltas Lloyd George agus Asquith. Dh'fhàs e na b' ainmeile buileach nuair a fhuair e dreuchd Rùnaire na Stàite ann an Alba agus mu dheireadh chaidh uaisleachadh mar Mhorair Alanais ann an 1934


text:
- TIOTAL
- Clachan Dubhthaich: Eaglais agus Cladh
- EXTERNAL ID
- HC_PLANNING_08_030_1626
- ÀITE
- Inbhir Ìonaid
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- DEIT
- 29 An t-Iuchar 1982
- LINN
- 1980an
- CRUTHADAIR
- T. Kenneth MacKenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Roinn Dealbhaidh Chomhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 15887
- KEYWORDS
- cladhan
eaglaisean
uaighean
clachan-uaighe
caibealan
tobhtaichean
cinnidhean
carraighean-cuimhne cogaidh
'S e Clachan Dubhthaich an seann eaglais agus cladh aig Clann MhicRath Chinn Tàile. Tha an eaglais, a tha na suidhe aig ceann Loch Dubhthaich, air a cleachdadh bho co-dhiù 1050 agus 's dòcha gu math na bu tràithe na sin. Tha i air a coisrigeadh don Naomh Dubhthaich, Easbaig Rois na h-11mh linn. Tha tobhtaichean na sean eaglais air an cuairteachadh le uaighean, feadhainn dhiubh air an comharrachadh agus feadhainn nach eil.
Tha carragh-cuimhne a' chogaidh aig Clann MhicRath, a chaidh a rùsgadh an 15mh Iuchar 1922, a' coimhead thar na h-eaglais 's a cladh. Air an taobh dheas chithear an cabhsair ùr a tha a' beirsinn rathad an A87 thar beul Abhainn Crò.