text:
- TIOTAL
- Ach an t-Seagail san t-sneachd
- EXTERNAL ID
- ROMGH_PA_94_285_P63
- ÀITE
- An Tòisigheachd
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Urchadan 's Lagaidh an Iar
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Taigh Ghroam
- AITHNEACHADH MAOINE
- 39365
- KEYWORDS
- sneachd
paraistean san Eilean Dubh
uachdarain
teaghlaichean cliùiteach
seann taighean mòra
aitreabhan
seallaidhean geamhraidh
Allt Ach an t-Seagail, agus Taigh Ach an t-Seagail air a chùlaibh, air fhaicinn an seo san t-sneachd. 'S ann san Eilean Dubh a tha Ach an t-Seagail, ann am paraiste Urchardain is Lagaidh an Iar, beagan fo Cheann na Coille an Ear. 'S iad seo fearann an Tòisigheachd, a bha uaireigin ann an seilbh teaghlach Fhoirbeis Chùil Lodair, mar iar-chuibhreann de sheann siorrachd Inbhir Narann.
A rèir an 'Ordnance Gazetteer of Scotland'(1882-4) a rinn Frances Groome :
'The barony of Ferintosh was purchased about 1670 by the Forbeses of Culloden, who here have a mansion, Ryefield Lodge; and a privilege of distilling whisky on it, from grain of its own growth, free of duty, was granted in 1689 to Duncan Forbes, father of President Forbes, but was withdrawn in 1785, being compensated by a grant of £20,000.'
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Groam House Museum


c: text/html

text:
Ceann a' Ghiùthsaich
'S e baile seirbhis anns a' Bhaideanach, a' Ghaidhealtachd a th' ann an Ceann a' Ghiùthsaich. Tha am baile suidhichte beagan miltean gu tuath bho bhealach Dhruim Uachdair a ghearras tro Dhruim Albainn bho dheas gu thuath. Aig Bhaile Ur an t-Slèibh, trì miltean gu deas, tha ceann Rathad Lagain a tharuinneas chun an iar gu Braighe Loch Abair agus An Gearasdan. Tha na tobhtaichean den Gearasdan Ruadhainn, a bha na ionad cudthromach aig an arm dearg re na deicheadan as dèidh bliadhna Prionnsa Thearlaich fhathast ri fhaicinn mu leth mhile chun an ear bhon bhaile.
Tha an sgioba iomain Chinn Ghiùthsaich air a bhith an sgioba iomain bu shoirbhicheil ann an Alba os cionn fichead bliadhna.
Goireasan[deasaich | deasaich an tùs]
Tha grunnan buithtean aig Ceann a' Ghiùthsaich, gu dearbh bha e na priomh-bhaile den Bhaideanach mus an do dh'fhas baile mun chuairt an Gobhal Rathad-iaruinn aig An Aghaidh Mhòr aig deireadh an 19mh linn.
Is e clachan sgireil a tha ann, le Eaglais na h-Alba agus Eaglais Chaitligich. Tha ionad comhairle agus Àrd Sgoil anns a' bhaile comhla le Taigh-tasgaidh Gàidhealach.
Ceangailean Iompair[deasaich | deasaich an tùs]
Tha rathad A9 eadar Peairt agus Inbhir Nis na dol seachad air Ceann a' Ghiùthsaich agus tha steisean rathad-iaruinn air iomall a' bhaile.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Bha am bàrd Donnchadh Gobha na èildear ann an Cinn a' Ghiuthsaich.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- TIOTAL
- Am Banca Malairteach, Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00024
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11746
- KEYWORDS
- banca
Banca Malairteach
Caol Loch Aillse
Taigh-òsta a' Chaoil
Chaidh am Banca Malairteach ann an Caol Loch Aillse, Banca na h-Alba an-diugh, a thogail ann an 1896, air A' Phrìomh Shràid, ann am meadhan a' bhaile. Chaidh am banca a thogail gus seirbheis ionmhais a thoirt don t-sluagh a bh' air fàs gu mòr an dèidh dhan rèile a bhith air a leudachadh o Phort an t-Sròim dhan Chaol ann an 1897. Tha dealbh neo-riaghailteach air an togalach, le uinneagan mòra claointe aig aon oisean, le tùr bideanach air a' mhullach. 'S e Taigh-òsta a' Chaoil, air an taobh chlì, fear de na beagan thogalaichean a chaidh a thogail mus tàinig an rèile dhan Chaol
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- 'Joseph and The Amazing Technicolour Dreamcoat' ann an Cùirt Èdein, 1984
- EXTERNAL ID
- JTHOMSON_N_BOX3_4788
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- An Lùnastal 1984
- LINN
- 1980an
- CRUTHADAIR
- Jimmy Thomson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Highland Photographic Archive (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 18802
- KEYWORDS
- cuirm-chluich
ceòl
taisbeanadh-ciùil
tèatar
tèatar le ceòl
Chaidh an dealbh seo a shònrachadh bho chionn ghoirid ann an sreath 'Picture Detective' aig 'AmBaile', còmhla ris a' phàipear-naidheachd, Courier Inbhir Nis. Chithear ann cuid de na daoine a bha a' gabhail pàirt san riochdachadh air thuras aig Bill Kenwright 'Joseph and The Amazing Technicolour Dreamcoat' a rinn Anndra Lloyd Webber agus Tim Rice. Thadhail an taisbeanadh air Cùirt Èdein san Lùnastal 1984.
Chaidh pàirt Iòseph (meadhan sreath sa chùl) a chluich le Seumas Iarla Adair. B' e an neach-aithris Ria Jones (air a glùinean, beulaibh gu clì).
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Luchd-ealain air mhuinntireas
Tha prògram Neach-ealain air Mhuinntireas air a chumail aig Sabhal Mòr Ostaig le taic bho Alba Chruthachail agus Acadamaidh Rìoghail na h-Alba airson nan Ealain (RSA) ann an Dùn Èideann, a tha a' tarraing ri chèile na h-ealain lèirsinneach, ceòl, dràma agus litreachas is a' tabhann cothrom a bhith a' co-obrachadh gu cruthachail.
Tha freumhan a' phrògraim a' dol air ais gu làithean tràth an t-Sabhail Mhòir nuair a chuir Urrasairean na Colaiste prògram Sgrìobhaiche air Mhuinntireas air dòigh mar chomharrachadh air cho cudromach is a bha na h-ealain, nam beachdsan, ann a bhith ag ath-bheòthachadh is ag ùrachadh a' chànain is a' chultair.
Bhon uair sin, tha mòran de shàr sgrìobhadairean na Gàidhlig air na sgilean ac' a chur gu feum air a' phrògram chudromach seo, gu sònraichte am bàrd ainmeil Somhairle MacGill-Eain, a thug buaidh air sgrìobhadairean, bàird is luchd-ealain air feadh an t-saoghail a thàinig às a dhèidh, nam measg an sgrìobhadair cliùiteach Èireannach Seumas Heaney, a bhuannaich Duais Nobel, is a ghabh pàirt ann an tachartas sònraichte aig Sabhal Mòr Ostaig nuair a thadhail e air Hallaig, Eilean Ratharsair, a bha na chuspair do dh'aon de dhàin mhòra MhicGill-Eain.
Tha grunn bhàrd is sgrìobhaichean Gàidhlig eile air a bhith nan Sgrìobhaichean aig a' Cholaiste, nam measg Aonghas MacNeacail, Aonghas Pàdraig Caimbeul agus Alasdair a' Bhocsair, a chuir gu mòr ri litreachas na h-Alba.
Bho chionn beagan bhliadhnaichean chaidh dreuchd Ceòladair na Colaiste a chruthachadh, is am pìobaire ainmeil Iain Dòmhnallach, Gleann Ùige, air fhastadh. Bho chionn glè ghoirid, dh'aontaich Comhairle nan Ealain Alba taic a chur ri dreuchd Neach-ealain Lèirsinne na Colaiste, a' neartachadh Prògram Luchd-ealain na Colaiste. Chaidh dreuchd Neach-ealain Dràma a stèidheachadh ann an 2011.
An-dràsta, 's e Coinneach Lindsay a tha na Sgrìobhaiche, Blair Dùghlas a tha na Cheòladair, Dr Kirsten Norroe & Murray Robasdan a tha nan Luchd-ealain Lèirsinne, agus Artair Dòmhnallach an Neach-ealain Dràma na Colaiste.


text:
Funchal
Is e prìomh-bhaile de Madeira, eilean Phortugach a tha ann an Funchal. Is e cathair a tha ann. Chaidh coisrigeadh air a h-Arois an "Sè", ann an 1508 agus don bhrìgh sin tha Funchal a' comharraich 500 bliadhna an 2008.
Air barrachd Aros easbuigeachd, agus taigh-choinneamh an riaghaltais roinneil, tha colaisde de Oilthigh Caitligeach na Portugail, agus colaisde ealain anns a' chathair.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Cape Town[1]
- Freemantle[2]
- Gibraltar
- Honolulu (Hawaii)[3]
- Herzylia
- Leichlingen
- Maramba
- Marrickville
- Maui (Hawaii)[4]
- New Bedford (Massachusetts)[5]
- Oakland (Calafòrnia)
- Parla
- Praia[6]
- Santos
- São Paulo
- Saint Helier[7]


text:
Jan von Werth
'S e seanailear Gearmailteach a th' ann an Johann Graf von Werth (1591 - 1652), air a bheil gu h-àbhaisteach Jan von Werth.
Sgeulachd Jan is Griet[deasaich | deasaich an tùs]
Mar dhuine òg bochd aig àm a’ Chogaidh Deich Bliadhna air Fhichead bha Jan von Werth a’ fuireach ann an Köln. Ged a bha e bochd, bha e miannaich air adhartas. Ghabh e gaol air Griet, caileag bhòidheach a bha na searbhanta ann an taigh ceannaiche bheartaich. Thathar ag ràdh gum faca e i a’ chiad turas nuair a bha e a’ coimhead às dèidh nan each anns a’ mhargadh far am biodh ise a’ ceannach a' bhìdh gach latha. Bha esan ag iarraidh a pòsadh, ach b’ e ceannaiche ris an robh dùil aicese pòsadh na àite, agus chuir i air falbh e.
Às dèidh dhi a dhiùltadh, ghabh e san arm agus shiubhail e tron Roinn-Eòrpa, cho fad air falbh bho Chologne agus bho Ghriet ’s a b’ urrainn dha faighinn. B’ e saighdear talanta calma a bh’ ann agus ri tìde dh’ fhàs e gu math ainmeil. Thòisich e mar shaighdear-choise cumanta ach aig deireadh a’ chogaidh b’ e seanailear-eachdraidh a bh’ ann. Fhuair e buaidh mhòr air na Fraingich aig Caisteal Ehrenbreitstein air an Rhine faisg air Koblenz, a dh’fhosgail an Rhine airson malairt a-rithist. Bha seo uabhasach cudromach do Chologne agus agus às an adhbhar sin thill e mar ghaisgeach dhan bhaile.
Bha a h-uile duine air chois gus an gaisgeach fhaicinn, bha geataichean a’ bhaile fosgailte, agus esan a’ marcachd gu moiteil air each àrd tron bhaile thaingeil. Nuair a ràinig e an dearbh ionad-margaidh air an robh cuimhne aige à làithean òige, mhothaich e cailleach-margaidh ìosal a’ reic meas ri taobh an rathaid. Cha chreid e a dhà shùil – b’ e Griet a bh’ ann.
Choimhead e sìos oirre agus thuirt e, ann an cànan ionadail Chologne, ‘ Jriet, wä et hätt jedon!’ -'Griet, nam biodh tu air a dhèanamh!' (=Nam biodh tu air mo phòsadh.) Ars ise, ‘ Jan, wä et hätt jewoss!’ - Jan, nam biodh dìreach fios air a bhith agam!
Agus cha robh dùnadh sona aig an sgeul - thathar ag ràdh gun do mharcaich e na b' fhaide is dh'fhàg e i às dèidh sin agus nach fhaca i a-rithist e.


text:
- TIOTAL
- Loch a' Bhraoin agus Beanntan Bhràigh Mhòir, Ulapul
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1477
- ÀITE
- Ulapul
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33398
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Siorrachd Rois
Sgìre Rois agus Chrombaidh
Ros an Iar
lochan
bailtean
puirt
acarsaidean
cidhean
aiseagan
luchd-coiseachd nam beann
turasachd
luchd-turais
Tha a' chairt-puist seo a' sealltainn Ulapul air taobh a tuath Loch a' Bhraoin.Tha an t-ainm 'braoin' a' ciallachadh 'àite nam frasan uisge'. 'S e measgachadh de chraobhan agus rubhachan creagach a tha ann an cladaichean Loch a' Bhraoin agus chan eil cliù aca airson acarsaidean fasgach idir.
Chaidh Ulapul a stèidheachadh ann an 1788 mar bhaile a chaidh a dhealbhadh. Bha e air a dhealbhadh le Tòmas Telford airson Buidheann Iasgaich Bhreatainn gus brath a ghabhail air leudachadh ann an gnìomhachas an sgadain. Chaidh na sràidean a dhealbhadh ann an cruth ceàrnagach agus am measg nan togalaichean ùra bha taighean-saillidh, taighean-stòraidh, cidhe agus taigh-sgoile.
An toiseach, bha am baile iasgaich ùr soirbheachail ach aig toiseach an 19mh linn dh'fhàg an sgadan Loch a' Bhraoin agus anns na 1830an bha an gnìomhachas a' tòiseachadh air lùghdachadh. Anns an 20mh linn, ged-thà, bha Ulapul cudromach a-rithist an uair a thòisich bàtaichean iasgaich bhon taobh an ear air an acarsaid a chleachdadh mar àite fasgach air an iar. Ged a lùghdaich gnìomhachas an sgadain anns an 19mh linn, tha Ulapul fhathast trang bhon a tha acarsaid ann. An-diugh, 's ann gu Ulapul a bhios aiseag Steòrnabhaigh a' dol agus bidh mòran luchd-turais a' tadhal air a' bhaile.
Anns na 1970an agus na 1980an fhuair eaconamaidh a' bhaile togail an uair a thòisich bàtaichean iasgaich mòra bho Thaobh Sear na Roinn Eòrpa air tighinn ann. Tha iad seo a-nis air falbh ach tha an cidhe fhathast aig teis-meadhan beatha a' bhaile, bhon a tha aiseag charbadan Steòrnabhaigh a' tighinn gu Ulapul. Tha an sealladh-tìre àlainn agus tha iomadh cothrom ann airson coiseachd anns na beanntan anns an sgìre mun cuairt air Ulapul agus tha seo a' ciallachadh gu bheil luchd-turais dèidheil air Ulapul


text:
Sankt Peterburg
‘S e baile mòr air an àirde an iar-thuath na Ruise a th’ ann an CaHkT-ПeTepбypr neo Sankt-Peterburg (IPA: sankt pʲɪtʲɪr’burk, Beurla: Saint Petersburg, Gaeilge: Cathair Pheadair, Fionnais: Pietari). Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1703 leis an Rìgh Peadar Mòr mar phrìomh-bhaile ùr airson an dùthaich a leasachadh is leis gu robh e na b' fhaisge air an Roinn Eòrpa na Mosgo. Tha e suidhichte ri taobh na h-Aibhne Neva, anns an roinn (Ruiseis: Okrug) Iar-Thuath na Ruise, 633km air falbh bho Mhoscobha (prìomh-bhaile na dùthcha) agus 18km bho Kronshtadt agus Am Muir Baltach (Camas Shuòmaidh) air an taobh thall a’ bhàigh Nevskaya Guba.[1] Tha 4,661,219 duine a’ fuireach anns a’ bhaile, an darna baile as motha na dùthcha.[2]
Bha ainm a' bhaile gu math connspaideach fad an 20mh linn. Thug Peadar Mòr ainm le coltas Gearmailteach air a' bhaile ùr aige is e ag iarraidh prìomh-bhaile na b' Eòrpaiche agus na b' adhartaiche. Ach b' fheudar dhan Tsar an t-ainm atharrachadh gu Petrograd aig àm a' chiad cogaidh ann an 1914. Chaidh an t-ainm air atharrachadh a-rithist gu Leningrad mar chuimhne air Lenin nuair a bha na Comannaich os cionn riaghaltas na dùthcha ann an 1924. Chaidh an t-ainm tùsail a thoirt air ais ann an 1991 nuair a bhrist an t-Aonadh Sobhiat a-mach a chèile.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Leonid Kantorovich (1912 – 1986)
- Joseph Brodsky (1940 – 1996): Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1987.
- Dmitry Medvedev (1965 -): Ceann-suidhe na Ruise.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Almaty
- Astana
- Cape Town
- Gdańsk[3]
- Graz[4]
- Hamburg
- Khartoum
- Kraków[5]
- Los Angeles (Calafòrnia)[6]
- Ocala (Florida)[6]
- Oslo
- Rotterdam[7]
- Saint Petersburg (Florida)[6]
- Turku
- Vilnius
- Warsaw[8]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Bailtean na Cruinne
- ↑ Urząd Miasta Gdańska
- ↑ Stadt Graz
- ↑ Urząd Miasta Krakowa
- ↑ 6.0 6.1 6.2 SisterCities
- ↑ Gemeente Rotterdam
- ↑ Urząd Miasta Warszawa


text:
19 an Gearran
'S e 19 an Gearran an 50mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich. Tha 315 latha (316 ann am bliadhna-leum) air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1819 - Lorg William Smith, maraiche, Eileanan Shealtainn a Deas anns an Antartaig
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1473 - Nicolaus Copernicus, ann an Toruń. Reuladair às a' Phòlainn.
- 1841 - Elfrida Andrée, ann am Visby. Sgrìobhadair-ciùil às an t-Suain.
- 1859 - Svante Arrhenius, ann an Uppsala. Sgrìobhadair às an t-Suain.
- 1888 - José Eustasio Rivera, bàrd agus sgrìobhadair à Coloimbia.
- 1898 - Iain Eairdsidh MacAsgaill (Bàrd Bheàrnaraigh), bàrd Gàidhlig agus pìobaire.
- 1901 - Muhammad Naguib, ann an Khartoum. Saighdear agus fear-poileataigs às an Èipheit.
- 1924 - Lee Marvin, actair Aimeireaganach.
- 1956 - Roderick MacKinnon, ann am Burlington (Massachusetts). Bith-eòlaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 1986 - Chris Pendergast, cluicheadair ball-coise Albannach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1951 - André Gide, ann am Paris. Sgrìobhadair às An Fhraing.


text:
KARBONAS, UABMas-fhìor air cairt gnothachais
KARBONAS, UAB
Clach products, Cumhachd agus stòrasan nàdarra, Earthenware, Formica, Glass bathar +13
Imprint
I-V 8:00-17:00
- KARBONAS, UAB
Teisteanasan
Mapa
Gnìomh roinn-seòrsa
Clach products, Cumhachd agus stòrasan nàdarra, Earthenware, Formica, Glass bathar, Gnìomhachas, riochdachaidh, Laser na mòna, Leusairean, Metal agus bhathar meatailt, Metal fhiongail, Metal na mòna, Metal structaran togalaichean, Metal tàthadh, Metal turning, Obair-mheatailt, Obair-mheatailt, Rubber, Togail, fìor oighreachd
Qr code
vCard
Làrach-lìn
Làrach ainm: UAB „Karbonas"


text:
Cogadh Sìobhalta na Spàinne
B’ e cogadh uabhasach mòr, a mhair bho 17 an t-Iuchar 1936 gu ruige 1 an Giblean 1939, a th’ann Cogadh Sìobhalta na Spàinne,[1] far a shabaid na daoine a bha dìleas do Riaghaltas Dàrna Poblachd na Spàinne an aghaidh an fheadhainn a dh’èirich na h-aghaidh fo stiùireadh an Seanailear Francisco Franco. Bhuannaich na reubalaich agus lean Franco san Riaghaltas gus a chaochail e an ceann 36 bliadhna.[2] Thoisich an cogadh an dèidh Gairm nan Seanailearan (Spàinntis: pronunciamiento), is an fheadhainn sin fo stiùireadh an Seanailear José Sanjurjo an aghaidh Riaghaltas laghail dàrna Poblachd na Spàinne. Bha an Riaghaltas sin air a thaghadh gu deamocratach agus bha Manuel Azaña na Cheann-suidhe air. Fhuair an t-ar-a-mach taic bho mòran bhuidhne traidiseanta, CEDA (Comann Neo-eisimeilach Luchd an làimhe Deise na Spàinne), rìoghairean agus Faisistich nam measg.[3]
Thug feachan an Airm ann am Maroco,[4] Iruña, Burgos, Valladolid, Cádiz, Cordoba, agus Sevilla taic dhan ar-a-mach. Ach cha do ghabh na gearrastanan anns na bailtean mòra mar Mhadrid, Barcelona, València, Bilbao neo Málaga ann. Le sin, bha An Spàinn air a sgaradh gu poiliteagach agus aig ìre armailteach. Thoisich na Reubaltaich, leis an Seanailear Franco os an cionn, ri cogadh caithreimh a thoirt air an Riaghaltas laghail airson an dùthaich a ghabhail os làimhe. Gheibheadh A' Phortagail,[5] Rìoghachd na h-Eadailt agus na Nàsaich san Ghearmailt cobhair do na Reubaltaich, fhad ‘s a chuideachach Meagsago agus an Aonadh Sobhiat an fheadhainn a bha ri taobh na Poblachd. Gabhadh dùthchannan eile, mar An Rìoghachd Aonaichte agus An Fhraing, ri polasaidhean oifigeil dhe neo-eadraiginn. Bha làmh an uachdair aig na Comannaich taobh a-staigh na Poblachd aig deireadh an latha, air sgàth gu tug Stailinn taic dhi.
Chaidh buirbe is uamhas a dheànamh leis a h-uile buidheann a bha an sàs sa chogadh.[6] Rinneadh murt is sgrios fuilteach gu siostamataigeach air na daoine anns na sgìrean a bha fo bhuaidh nam feachdan aig Franco gus an rèisim ùr a bhonntachadh. Thachair murt na bu lugha san talamh fo smachd na Poblachd, ann am bitheantas an cois bristeadh sìos an lagha anns a’ chiad dol a-mach an dèidh an Rèabhlaid fhèin. Dh’atharrachadh cho deònach ‘s a bha ùghdarrasan na Poblachd a bhith a ghabhail ris a’ mhurt sin bho àite gu àite.[7] ‘S e bha cogadh bruideil fuilteach dìoghrasach a bh’ann co-dhiù. Chaidh na mìltean dhe daoine àbhaisteach a mharbadh air sgàth na creideamhan neo na beachdan poiliteagach aca, fiù’s an dèidh crìoch a’ chogaidh ann an 1939, ri linn tòrachd nan Nàiseantaich air na Poblachdaich, is iad dìreach air an cogadh a chall.
Thàinig an cogadh gu crìoch nuair a bhuannaich na Nàiseantaich is b’ fheudar do na mìltean dhe daoine na làimhe clì a dh’fhalbh thall thairis nam fògarraich.[8] Theich mòran dhuibh gu ruige nan campaichean san cheann a deas na Frainge.[9] Stèidhich an Seanailear Franco Deachdaireachd an dèidh a’ chogaidh, is dh’aontachadh gach uile Pàrtaidh phoileatagach na làimhe deise am broinn structar na Stàite ùire.
Fiolmaichean[deasaich | deasaich an tùs]
- ¡Ay Carmela! Carlos Saura, 1990
- Tierra y Libertad (Talamh agus Saorsa), Ken Loach, 1995
- Los Girasoles Ciegos (Na Nèoineannan Grèine Dall), José Luis Cuerda, 2008
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ World History
- ↑ Red Escolar
- ↑ Espagne Facile
- ↑ Bolinaga, Iñigo: Breve Historia de la Guerra Civil española, Nowtilus, 2009, ISBN-13:978-84-9763-660-5
- ↑ Historias Siglo 20
- ↑ Bolinaga, Iñigo: Breve Historia de la Guerra Civil española, Nowtilus, 2009, ISBN-13:978-84-9763-660-5
- ↑ Beevor, Antony (1982, 2006). The Battle for Spain: The Spanish Civil War 1936–1939. London: Weidenfield and Nicolson. ISBN 0-297-84832-1
- ↑ Beevor, Antony (1982, 2006). The Battle for Spain: The Spanish Civil War 1936–1939. London: Weidenfield and Nicolson. ISBN 0-297-84832-1
- ↑ Archives Ouvertes


text:
- TIOTAL
- LMS 14765 'Clan Stewart' air thoiseach air loco clas 'Castle' air trèana ann am Peairt
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_222
- ÀITE
- Peairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28252
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
LMS 14765 'Clan Stewart' air thoiseach air loco clas 'Castle' aair trèana sìos a' feitheamh gus Peairt fhàgail
B' e ball den chlas 'Clan' de locomotaibhean luchd-siubhail 4-6-0 aig Rèile na Gàidhealtachd a bh' ann an LMS 14765 (HR 53 roimhe). Chaidh a dealbhachadh le Crìsdean Cuimein agus chaidh a togail le Hawthorn Leslie & Co sa Chaisteal Nuadh ann an 1919. Lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis san Ghearran 1945.


text:
- TIOTAL
- Loch Nis agus Hic! An t-Uile-bhèist
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_4387
- ÀITE
- Loch Nis
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 36183
- KEYWORDS
- uile-bhèist Loch Nis
uile-bhèistean a' chuain
ùirsgeul
caistealan
Cairt-phuist le dealbh-cartùin de dh'uile-bhèist Loch Nis is e air a chur air uachdar dealbh-camara de Loch Nis.
Tha Caisteal Urchardain na thobhta air rubha os cionn Loch Nis, 2.7km an ear-thuath air Druim na Drochaid. Tha fianais arc-eòlais a' dearbhadh gu bheil taighean-còmhnaidh agus dùn air a bhith air an làraich seo bho Linn an Iarainn. Ann an 1229 chaidh tighearnas Urchardain a thoirt do Shiorram Inbhir Nis, Tòmas Durward, le Alasdair lll. Tha e coltach gur e Tòmas, air neo a mhac Ailean, a thog caisteal 'motte-and-bailey' air an làraich.
Dh'atharraich sealbh a' chaisteil grunn thursan aig àm a' chiad Chogaidh Neo-eisimeilich. Anmoch sa 14mh linn, rinneadh obair mhòr ath-thogail air a' chaisteal. Ann an 1482, fhuair Iain Grannd à Freuchie fearann Urchardain air mhàl agus chaidh ath-thogail a dhèanamh air a-rithist. Sa 15mh is san t-16mh linn, thugas grunn ionnsaighean air a' chaisteal 's air an sgìre mu thimcheall air leis na Dòmhnallaich, Tighearnan nan Eilean, agus ghabh Sir Dòmhnall MacDhòmhnaill Loch Aillse còmhnaidh mì-laghail anns a' chaisteal eadar 1513 is1516.
Ann an 1644, rinneadh spùinneadh air a' chaisteal le arm nan Cùmhnantach, agus chaidh a chàradh ann an 1676. Ann an 1689, nuair a chaill Seumas Vll a chathair rìoghail, is Uilleam à Orange ga chur na àite, rinn freiceadan a bha dìleas do dh'Uilleam sprèadhadh air taigh-geata Chaisteal Urchardain gus nach fhaigheadh na Seumasaich e mar dhaingneach dhaibh fhèin. Ged a dh'aontaich a' Phàrlamaid gum pàigheadh iad airgead-dìolaidh dhan Mhorair Grannd airson an dochainn, tha e coltach nach deach càradh sam bith a dhèanamh air às dèidh na h-ionnsaigh seo. Tha fianais ann bho 1708 gun robh na daoine san sgìre a' spùinneadh a' chaisteil, agus ann an 1715, thuit fear de bhallachan an tùir a tuath.
Chaidh an caisteal a chleachdadh mar chuaraidh gus an d'fhuair an Riaghaltas sealbh air ann an 1912. Tha e an-diugh fo sgèith Alba Eachdraidheil
'S e Loch Nis an loch as motha de fhìor-uisge a lorgar ann am Breatainn, is i 39 km de dh'fhaid agus 132 meatairean de dhoimhneachd. Tha 40 abhainn is allt a' cumail uisge ris an loch is e a' sruthadh dhan a' mhuir tro Shlighe-uisge na h-Alba agus Abhainn Nis. Tha e suidhichte air sgàineadh-taobhach beò fon talamh


text:
Tha a h-uile coltas gum bi comataidh chumhachdach ann an Taigh nan Cumantan a' bruidhinn ris a' phàipear-naidheachd, News of the World, mu chasdaidean as ùr gu robh am pàipear ri farchluais air còmhradh fòn-làimhe nam mìltean dhaoine.
Tha Iain Prescott, a bha aig aon àm na Leas-phrìomhaire, ag ràdh gum bid esan a' gearan ris na poilis mu dhol a-mach an News of the World an dèidh dhan Ghuardain a ràdh gu robh fios aig na poilis air na mìltean chùisean den aon sheòrsa ach nach do rinn iad dad mu dheidhinn.
A-rèir a' Ghuardain chan e gu robh luchd-naidheachd an News of the World ag èisteachd a-steach ri còmhraidhean air fònaichean fhad 's a bha iad a' tachairt - 's ma dh' fhaoidte gu robh - ach gu robh iad ag èisteachd ri na teachdaireachdan a bhios air am fàgail air fònaichean-làimhe.
Chan e gu robh an luchd-naidheachd aca an sàs anns a' ghnothach fhèin, bha iad a' pàigheadh luchd-sgrùdaidh prìobhaideach airson an fhiosrachaidh, ach tha sin mì-laghail.
Agus chan eu gun do thachair seo dìreach an aon turas nuair a bha iad air an glacadh ag èisteachd ri luchd-obracn an teaghlaich Rìoghail ach gun do thachair e na mìltean thursan, agus gu robh na ceudan do luchd-obrach poileataigeach, luchd-spòrs agus daoine ainmeil air an sealg mar seo.
Tha an Guardian ag ràdh gu bheil dearbhadh ann gu robh seo a' tachairt. A-rèir a' phàipeir phàigh an News of the World airgead dioghlaidh ann an cùirtean lagha an àite leantainn le cùisean airson stad a chur air an fhiosrachadh seo thiginn a-mach gu poblach.
'S e sgainneal na meadhanan a th' ann a th' air a dhol na sgainneal poileataigeach o chionn 's gu robh Andy Coulson, dotair grèisidh Dàibhidh Chamshron, ceannard nan Tòraidhean, na fhear-deasachaidh aig an News of the World nuair a bha aon aon dhen luchd-naidheachd aca a chur dhan phrìosan airson an dol a-mach seo.
Ged a ghabh e an t-uallach, 's leig e dheth a dhreuchd, bha Mgr Coulson a' cumail a-mach nach robh fios aige gu robh an luchd-naidheachd, CliveGoodman, ris an obair mhì-laghail seo. Bha am pàipear-naidheachd a' cumail a-mach nach do thachair e ach aon turas, ach a-rèir a' Ghuardian thachair e na mìltean thursan agus - sgainneal eile - bha fios aig na poilis gu robh e a' tachair 's cha do rinn iad càil mu dheidhinn.
Tha ceistean a-nis aig Dàibhidh Camshron ri fhreagairt mun taghadh a rinn e. Cuideachd bidh rannsachadh poileataigeach ann le comataidh Cultair Thaigh nan Cumantan augs Coimisean Ghearannan nam Meadhanan, a bhios a' dèiligeadh ri gearanan mu obair luchd-naidheachd agus na meadhanan.
Tha Iain Prescott, aon den luchd-poileataigs a chaidh a ghlacadh san lìn a-rèir a' Ghuardian, a' togail ceist mu dè bha na poilis a' dèanamh leis an fhiosrachadh a bh' aca. Bha e na Leas-phrìomhaire aig an àm agus cha do dh' innse na poilis càil dha.
Taing do Eilidh Dhubh


text:
- TIOTAL
- Carbad & Eich taobh a-muigh Loidse Bhail' Mhoireil, Srath Pheofharain
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_343
- ÀITE
- Srath Pheofhair
- SGÌRE
- Inbhir Pheofharain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Fothraitidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11329
- KEYWORDS
- dealbh-camara
Srath Pheofhair
Inbhir Pheofharain
Loidse Bhaile Mhoireil
Anndra Carnegie
neach-gnìomhachais
àite-còmhnaidh
Dealbh-camara anns am faicear an neach-gnìomhachais Alba-Ameireaganach, Anndra Carnegie, na shuidhe, còmhla ri fireannaich eile, ann an carbad le eich taobh a-muigh Loidse Bhail' Mhoireil.
Chaidh Loidse Bhail' Mhoireil a thogail ann an Srath Pheofhair, 4 mìle an iar air Inbhir Pheofharain, agus dh'fhosgail e ann an 1890. 'S ann le clach-chruaidh le clach-ghainmhich troimhpe a chaidh a thogail agus an-diugh 's e dachaigh do sheann-daoine a th' ann agus 's e Taigh Shrath Àilein a th' air
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
1823
MDCCCXXIII
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 24 an t-Iuchar: Cur às do Thràilleachd anns An t-Sile.
- 23 an t-Sultain - Taghadh Phàpa Leo VII, ann an Cathair na Bhatacain.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 8 am Faoilleach - Alfred Russel Wallace, neach-eòlas-nàdair, bith-eòlaiche, neach-cruinn-eòlas is neach-rannsachaidh às a' Chuimrigh.
- 15 an Dùbhlachd - Froilán Largacha, fear-lagha agus neach-poileataigs à Coloimbia.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 20 an Lùnasdal - Barnaba Niccolò Maria Luigi Chiaramonti, ann an Cathair na Bhatacain. Pàp bho 1800 gu 1823.


text:
- TIOTAL
- LMS 15051 ann an Inbhir Pheofharain, An Cèitean 1928
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_008_364
- ÀITE
- Inbhir Pheofharain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Inbhir Pheofharain
- DEIT
- 18 An Cèitean 1928
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 25826
- KEYWORDS
- locomotaibhean rèile
locomotaibhean Rèile na Gàidheatachd
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
Ann an 1905/06 thog Rèile na Gàidhealtachd ceithir einnseanan tanca 0-4-4 gus obrachadh air a diofar meur-loidhnichean beaga. Air an àireamhachadh 25, 40, 45 agus 46, b' iad na locomotaibhean mu dheireadh a chaidh a thogail aig ionad-obrach Loch Gorm ann an Inbhir Nis. Mhair dhà den chlas gu math a-steach do làithean Rèile Bhreatainn.
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn LMS 15051 (roimhe seo HR 25 'Strathpeffer') ann an Inbhir Pheofharain sa Chèitean 1928. Lean i ann an seirbheis gu math a-steach do làithean Rèile Bhreatainn, agus chaidh a toirt a-mach à seirbheis mu dheireadh san Lùnastal 1956.


text:
- TIOTAL
- Litir gu Alasdair Grannd bho Scott Skinner (cùl)
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_GRANT_979_65_SKINNER_056_002
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis (stuth làmh-sgrìobhte)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 7268
- KEYWORDS
- fìdhlearan
fìdhlean
slatan-iasgaich
luchd-ciùil
sgrìobhaichean
srathan-spè
Bhuineadh Alasdair Grannd (1856 - 1942) do Bhattangorm, Drochaid Chàrr, agus b' ann bho ainm a' bhaile a thàinig am far-ainm aige - "Battan". Na bhalach bha e an lùib an dà rud bu mhotha anns am biodh ùidh aige fad a bheatha - fìdhlearachd agus iasgach. Dh'fhàs e air leth math air an dà chuid; na iasgair-slait dh'innlich e a shlat shònraichte fhèin air an robh 'Grant Vibration Rod', agus na fhìdhlear bha e os cionn Comann Srath-spè agus Ruidhle na Gàidhealtachd cha mhòr fad fichead bliadhna agus bha e na eòlaiche air mar a dhèanar fidheall. Dh'innlich e cuideachd fidheall shònraichte air cruth clàir air an robh "Rondello". Tha eisimpleir de shlat-iasgaich, fidheall agus Rondello a' Ghranndaich ri fhaicinn ann an Taigh-tasgaidh is Gailearaidh Inbhir Nis (IMAG).
Bha an Granndach na dheagh charaid aig Seumas Scott Skinner (1843-1927) a bha cuideachd na fhear-ciùil 's na sgrìobhaiche. Bha àite mòr aig Skinner ann an leasachadh ceòl traidiseanta na h-Alba agus chanadh ris gu tric 'Rìgh an Sratha-spè'. Chaidh an litir seo (gun deit) a chur chun a' Ghranndaich le Skinner bho 22 Sràid na Drochaid, Obar Dheathain. San litir tha Skinner ag iarraidh air a' Ghranndach corra phìos ciùil a reic, nam measg leabhar air a cheangal gu brèagha. Tha Skinner ag aideachadh gu bheil e 'fair needin' siller' (airgead). Air cùl na litreach tha nota ag ràdh 'This book's as gweeds a coffin ye'll never need anither ane'


text:
- TIOTAL
- Loch Toilbhe agus Stob Ghobhar
- EXTERNAL ID
- PC_JMSTRACHAN_089
- ÀITE
- Loch Tulla
- SGÌRE
- Ceann a Deas Latharna
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Gleann Urchaidh 's Innis
- LINN
- 1970an
- CRUTHADAIR
- JM Strachan
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- J I R Martin
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28945
- KEYWORDS
- Earra-Ghàidheal
bàird
Tha Loch Toilbhe 3 cil gu tuath air Drochaid Urchaidh. 'S e a' bheinn ann am meadhan an deilbh, Stob Ghobhar. Tha e 1090m a dh'àirde is inbhe Rothaich aige. Tha e air aon de na ceithir Rothaich sa Mhonadh Dhubh ('s iad na trì eile Stob a' Choire Odhair, Creise agus Meall a' Bhuiridh).
Rugadh Donnchadh Bàn Mac an t-Saoir (1724-1812), am bàrd cliùiteach, air slèibhtean ìochdrach a deas Stob Ghobhar air croit Druim Liaghart faisg air drochaid Bhictòria. Rinn e còmhnaidh san sgìre suas gu 1767 agus ghluais e an uair sin a Dhùn Èideann, far an do dh'fhuirich e an còrr dhe bheatha. Bha nàdar na phrìomh chuspair ann am mòran de bhàrdachd Dhonnchaidh Bhàin. 'S ann airson an dàin 'Moladh Beinn Dòbhrainn' as fheàrr a dh'aithnichear e


text:
Gleann Chailbhidh
Is e gleann os cionn Srath Charrain mu 10 miltean dhan iar air Àrd Gaoithe air an crìoch eadar Ros an Ear agus Cataibh a tha ann an Gleann Chailbhidh (Beurla: Glencalvie). [1]
Tha an t-àite ainmeil airson a' mhì-cheartais a rinneadh an seo air 24 an Cèitean 1845, nuair a chaidh 18 teaghlaichean fhuadach, mu 90 daoine uile gu lèir, le Seumas Gillanders Seumarlan do MacDhonnachaidh Chinn Dheise. Bha Gillanders ag amas aon tuathanas caora a chruthachadh anns a' ghleann gu lèir. Cha d'fhuair muinntir Gleann Chailbhidh fasgadh neo tearmain san sgìre as dèidh an fhuadach siud ach an cladh Eaglais a' Chnoic far an do dh'fhan cuid dhuibh gus an tàinig an geamhradh.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Iain Mac an Tailleir, "Ainmean-Àite", duilleag 55, Pàrlamaid na h-Alba
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NH4666889124 (57° 51′ 55.82″ Tuath, 4° 35′ 5.96" Iar)


text:
- TIOTAL
- An Fhadhail a Tuath, Beinn na Fadhla
- EXTERNAL ID
- PC_PRISCUS_SCO5292
- ÀITE
- Fadhail a Tuath
- SGÌRE
- Uibhist a Deas
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Uibhist a Deas
- LINN
- 1890an
- CRUTHADAIR
- George Washington Wilson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Mark Butterworth - Priscus
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29577
- KEYWORDS
- Uibhist a Tuath
eileanan
gainmheach
tuiltean
maorach
Chaidh an dealbh seo a thogail leis an fhear-chamara Albannach Seòras Washington Wilson (1823-93) agus chaidh an dealbh a chleachdadh nuair a dhèanadh e òraidean air eachdraidh Alba. Tha an tuairisgeul seo air a thogail bho notaichean na h-òraid sgrìobhte le Washington Wilson fhèin.
Deas air Uibhist a Tuath, agus air a sgaradh bhuaithe leis an Fhadhail a Tuath, tha eilean Beinn na Fadhla. Tha astar de cheithir mìle eadar an dà eilean agus, air làithean sònraichte, chithear àireamh de dh',fhir, de bhoireannaich is de chloinn a' dol nan cabhaig thairis air a' ghainmhich fhliuich aig muir ìseal. Bhiodh e cunnartach coiseachd air falbh bhon rathad aithnichte oir, aig àm reothairt no conntraigh, agus nuair a bhios gaoth shònraichte ann, dh'fhaodadh an tuil falbh leis an fheadhainn nach eil eòlach. Air na tràighean fada gainmhche seo, agus timcheall air a' chost gu lèir, tha àireamh mhòr de mhaorach air am buain agus air an cur gu margaidhean gu deas, agus na daoine bochda a' faighinn glè bheag de thuarastal air a shon: oir tha a' chuid as motha den airgead air a chaitheamh air cìsean còmhdhail agus coimisean airson an reic


text:
- TIOTAL
- Uilleam 'Lardie' Fionnlasdan agus Magaidh 'Bolt' Patience à Cromba
- EXTERNAL ID
- PC_CAMPBELLROSS_20
- ÀITE
- Cromba
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Crombaidh
- DEIT
- c.1910
- LINN
- 1910an
- CRUTHADAIR
- Willie John Smith
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Campbell Ross
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22053
- KEYWORDS
- coimhearsnachdan iasgaich
Tha Uilleam 'Lardie' Fionnlasdan agus a bhean Magaidh 'Bolt' Patience nan suidhe a' bhiathadh lìon beag taobh a-muigh 65 Caol-shràid Ghòrdain, Croma. Tha aparan agus seàla air 'Bolt'; tha ceap le bile agus seacaid le broilleach dùbailte air 'Lardie'.
Bha coimhearsnachd iasgaich ann an Cromba co-dhiù cho fada air ais ris an t-seachdamh linn deug agus dh'fhaodadh e bhith fiù 's na tràithe na sin. Bha na daoine eadar-dhealaichte bhon chòrr den bhaile agus bha an cleachdaidhean agus an dualchainnt fhèin aca.
Bha na bàtaichean iasgaich buailteach a bhith beag agus b' urrainn dha na fir iasgach faisg air an dachaigh. Bha na boireannaich a' cur a' bhiathaidh air dòigh agus ga chur air dubhain an lìn bhig. Bha iad fiù 's a' giulan nam fear a-mach chun nam bàtaichean, gus an tòisicheadh iad an latha le casan tioram, agus bha iad a' toirt an èisg gu tìr bho na bàtaichean ann am basgaidean.
Tha seo bho sreath de dhealbhan-camara de Chromba agus a' bhaile iasgaich air an togail mu 1910 le Uilleam Iain Mac a' Ghobhainn. Bhuineadh Mac a' Ghobhainn dha Cromba agus mar sin bha e eòlach air a chuspairean. Air an adhbhar sin chan eil na dealbhan cho mì-nàdarrach ri feadhainn eile bhon aon àm


text:
Bha e a’ cur sneachd a-raoir agus sin air mullach cabhsairean agus rathaidean a bha cunnartach reòta mu thràth. Chòrd sin ris an fheadhainn a bha air an ran-dàn ge-tà. Abair thusa gun robh deagh spòrs aca ann a bhith a’ tilgeil cnapan sneachda air a cach a chèile. Cha robh duine sam bith a bha a’ dhraibheadh a dol ro luath agus bha fiù ‘s an A96 ann an fìor dhroch stad. Saoilidh mi nach do chuir iad salainn air gus sa mhadainn seo. Tha cùisean a fàs nas fheàrr an diugh agus ghabh mi sgrìob mu cuairt na h-aibhne agus an uair sin sìos dhan chala. Seo grunn dhealbhan a thog mi na bu thràithe.
Fàilte chridheil ort
Tha mi 47 bliadhna a dh'aois, tha mi pòsta 's tha mi a' fuireach ann an Inbhir Narann.
Tha e a' còrdadh rium a bhith sgrìobhadh beagan Gàidhlig. Tha mi fhathast ag ionnsachadh 's mar sin dheth, cha bhi a h-uile càil buileach ceart: nì mi mearachdan!
Co-dhiù ma tha greiseag agad - thig a-steach! Tuilleadh mu dheidhinn Gràisg


text:
- TIOTAL
- Spaisdir Sgoil nan Gillean Luideach, Ceàrnag an Stèisein, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_074
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1893
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11106
- KEYWORDS
- Stèisean Inbhir Nis
sgoiltean luideach
foghlam
carthannas
B' e ionadan carthannais coisrigte ri foghlam an-asgaidh a thoirt do chloinn bhochda a bha sna Sgoiltean Luideach. A rèir aon aithisg-sgoile bho 1852, 'B' ann airson fìor luidean na coimhearsnachd a bha na Sgoiltean Luideach'. Chaidh an taisbeanadh seo a chumail ann an Ceàrnag an Stèisein, Inbhir Nis.
Thòisich an gluasad ann an Alba ann an 1841 le stèidheachadh Sgoil Luideach Obar Dheathain. Le cuideachadh a' mhinisteir iomairtich an t-Urr Tòmas Guthrie, sgaoil e gu Dun Dè agus sgìrean eile de dh'Alba. Bhiodh na sgoiltean a' gabhail pàirt ann an cleasan sòisealta eile leithid chlubaichean aodaich agus cidseanan brot.
Dh'fhosgail Sgoil Luideach Inbhir Nis ann an 1853, aig Tanners Lane, a bha ri taobh May Court, faisg air Cathair-eaglais Inbhir Nis. Ceithir bliadhna às dèidh sin chaidh an sgoil a losgadh gu làr ach thogadh i a-rithist ann an 1858.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
1. {MS M fo 95r col 2} De Sgabies .i. do salchur an cuirp & is uadha aderar sgabies ria on gainnech bis ac tuitim de no on salchur bis arin croicinn amuich co foirimillach co minic. Et is ed is sgabies ann salcur foirimillach an cuirp mailli re baindaib co minic. Et tig in salchur sin o linn find no o linn ruad loisgi no o fuil deirg loisci co minic, & is follus a ndechfriugad so acht muna roibh eslainte ele bus adbur don t-salchur sin. Et is do salchur in cuirp tisis & morfea & tinea, & is edh is tinea ann, brusgar no gainech in chinn. Et is uadha aderur tinea ris, oir is bec nach gaband se in cenn co h-uilidi. Is iat so na h-eslainti tecmaisecha a leith na h-eslainti so .i. fiabras ger & sgabies & peticon .i. eslainti d'eslaintib in cinn, sasir ignis i. tine dia, antrax, lipa .i. eslainte do salcuraib na sul; lepra, freinisis, oir taisbenaid so uili gurob eslainte tecmaisecha iat & cengailter riu so tinea & cuirimsa cucu so bruth no bruitinech, & da reir sin na h-eslainti tic o adbur gaethmur morgaighthi aga mbid ceoa & dethuigi foirimellacha is gerr bid ag ullmugad in cuirp cum truaillid.
2. {MS M fo 95v} Is iat cuisi na h-eslainti so, uiresbaid na brighi dileghtha isna ballaib & isin croicinn & an brigh indarbtach co h-anbann. Et is iat cuisi spetsialta na h-eslainti so, mar atait fliuchada truailligthi gera mailisecha arna comcumusc re fuil deirg & mar atait lenna remra mailisecha, & is cuis so d'fhuil deirg do beith fliuch & is cuis di linn dub ar n-imdugad a comsuigiugad na lennann & innarbtur a foirimill iad cum in croicinn, & gaband truailled & cnai cucu ann sin. Et tic an eslainti so co minic o gnathugad na mbiad saillte & nger & serb & na spisrud nger noch gnathaigter do caithim leisna
p.80biadaib remra fuara & o gnathugad neithedh uisgiemail deis bid, oir genid sin lenna mailiseca, gera re n-abar simus. Et is amlaid genid na neithi millsi tochus & bruth, mar atait figeda & bainde, & neithi métha, oir do-nid so duinti & teilgid in t-adbur a foirimell cum in croicinn. Da reir sin do-ní gnathugad caithmhe na figedh míla d'imdugad da reir Auicenna, & is inann adbur doib & do sgaibies & do pruritus & do tinea.
3. Taisgelta ann so; da roib sgaibies mailli re morgad & rann mhor do corp in duine do tachmang di mailli re crechtaib dobalaid tuic co fuil drochprem aici & is dona h-eslaintib mailiseca benus a collad do duine hi, & is decair a leighes & muna tachmaingi acht becan don corp & gan collad do buain de & gan imurcraigh pene do cur air is urusa a leighes.
4. Labrum anois do leighes na h-eslainti so, oir is egin neithi imda d'fhagbail da leighes & is e cedleighes is ferr do denam dhi .i. na lenna truaillighthi do glanad mailli re catrifusia, oir adeir Auicenna sa 4 Canoin co ndein in folmugad na lenna loisgi d'innarbadh. An 2 ni, oilemain bidh & dighi d'ordugad doib. An 3 ni, in t-adbur do dilegad. An 4 ni, a n-innarbad co h-imlan. An 5 ni, fotraicthi do denum doib. An 6 ni, is eigin lictubairi comfurtachta do tobuirt doib. An .7. ni, is eigin neithi noch aentaighius riu do tobairt doib muna roib in corp linta do drochlennaib.
5. Is eigin uinnimindti do coimilt ar tus de, oir is mor in furtacht isin eslainti so mar do cifem tar ar n-eis. Item berbter fumiter a medhg & glan & cuir ʒ no tri ʒ do shene air, oir foirid se pecugad na lennann da ngnathaigter e & glanaid iat ona n-imarcraig & muna faghtur medhg bainne gabair cuigi so gab sugh fumiter & time & sgabiosa & dubchosach & ae abha, & mad aimser samraid berbter & glantur & tabuir mailli re medhg no re hepitime & is romaith.
6. An 2 ni dlighidh do tobairt dot uigh nach dlighinn fer na h-eslainti so biada saillte na gera do caithem, & sechnad gach uile biad do-ni losgad fola deirge, mar ata lus & uinnemain & gairleog & pibur & mil & a cosmaile, gidh edh fedaidh mil do berbad ina saetraighib & gan a caithim mar cuid & dlighidh se neithi gera do shechnad, mar ata granta parthais & clobus & neithi diureiticeca d'eis a codach, & sechnad na biada genes fuil derg mailli re h-imdugad lenna duib, mar ata feoil mairt & mil muighe & fiadha & ganndal & lachan & feoil t-saillte & loisgi & sencaisi saillte & a cosmaile. Sechnad suiper & diner & colladh lae & collad d'eis bidh & gluasacht laidir d'eis caithme & aran slim pluir & aran goirt te & sechnad gach uile ni gaethmar
p.82& meith {MS M fo 95v col 2} & righin & na neithi do-ni duinti & na neithi truagha lenab' urusa dul cum morgaid, & bainde & uighe & fuil ainmidhi & gach uile ni lenab' urusa impodh cum mailisigh, & ni maith doib luibi fuara naid tortha oma mar atait peridha & cno & smera & airnedha & prema fuara; sechnaid ferg & dobron & smuaintighthi rodoimne & imurcraid saethuir & lanamnuis & co lanmor d'eis bidh, & sechnaid meisgi & a cosmaile d'aicidib na h-anma & gach uile imurcraigh ele. Et gnathaigid biadha sodilegtacha mar ata feoil mennan & uan & banb & cerc & cabun & pertrisi & phecog, & sechnaid na h-ein beca & na h-ein uisgidi aga mbid cosa dunta & gnathaigid borraiste & uiola & malua & lus na sugh talman ina potaistib. Ibid fin arromaticum ar cur uisgi trit & sechnaid lind nua & must & linn goirt &c.
7. Na neithi dilegas linn finn saillte & na lenna loisgi & dilegas lind dub da roib linn finn saillte ann, gab prem fineil & persille & mersi & ragum & corrcopog, crim muc fiad, bitoine, isoip, sedubal, tim, dairin, serban muc, blicht fothanan, dubchosach, sugh borraiste, fumiter, & sgabiosa, sil endiuia & melilotum & ros, blath borraiste, blath camamil, & uiola, ainis & carui, licoiris, canel, nux muscata, siucra mil & punt do ros & dein deoch dib, comtrom tri punt no cart saxanach. Da roib in t-adbar o linn dub no o linn ruad & an brusgar do beith tirim, gab prem seledonia & ragum & eillide, finel, corrcopog & copog cruind commor de gach ni, tim, dairin, crim muc fiad, bilar, selidonia, sugh fumitir, & sgaibiosa, borraiste, samadh, ferna na h-uili sticados, ainis, claman lin, carui, pione, croicinn gilcaighi & fuinnsinne, canel & risine arna nglanad & licoiris & punt mela 'na aenur & dentur dib mar adubrumar romaind. Da roib linn ruad loisgthe ann, gab prem fineil & persilli, endiuia, crim muc fiad, dubcosach, serban muc, seledonia, tim, dairin, sugh fumitir, sugh apsinti, lactuca, melelotum, blath rosa & uiola & borraiste, snas cnaime iboire, canel, spoidi, risine arna nglanad, licoiris, siucra & dentur deoch dib mar adubramur romaind.
p.84
8. A n-aigid gach uili cineil don sgaibies gab corrchopog & cuir buaicis cnaibi arna maethugad a finegra & berb iat fo luaith grisaig & bruid co maith iat mailli re senblonoig muice & cuir uait in buaicis & in croicinn foirimellach & cuir in tres rann ann do raib & do shuighi indus co lenaid slat mar tochta do shliseoig no do chleiti, & cuir becan d'airget beo ann arna timperail le seili duine ar cedlongad ar dernaind & coimil don inad a mbia in bruth no na gerba & fognaid sin co maith cin co cuirir in t-airget beo inti. Item gab gairleog & bruith co min hi & curtur blonog muice trithi & foirfid gach uile brudh fo chenn an 4 uair cuirfir ris.
Item dein luaith do gairleoig & cuir tri mhil & foirid na piasta bis a n-aigid duine. Item gab beich nua & bruidh iad mailli re salann & cuir a n-edach lin & coimil don inad a mbia in bruth in uair bias in t-othur a fothrugad. Item is maith na neithi coitcinna etroma so .i. na lama d'innladh co minic a medhg bainne gabar & is maith indladh asa fual fein no folcadh do denum do luaith finemna & is romaith &rl. in Ros adeir so.


text:
Càrn nan Sgeir
'S e eilean beag a tha ann an Càrn nan Sgeir. Tha e suidhichte air àird an iar na h-Alba air ceann Loch Bhraoin. 'S e aon de na h-Eileanan Samhraidh a th' ann. Tha e suidhichte air àirde a deas Eilean nan Eich agus air àird a tuath an eilean Meall nan Caorach. 'S e seo na Co-chomharran aige: 57° 57′ 39.61″ Tuath agus 5° 21′ 40.78″ Iar. Tha an t-àite as àirde 28 meatair os cionn na mara.
Ged a tha an cuid as motha de na Eileanan Samhraidh à clach-ghainmhich, tha talamh Càrn nan Sgeir à gneiss Leòdhasach. [1]
Chan eil duine sam bith a' fuireach ann.
Tha na h-aiseagan Caledonian Mac a' Bhriuthainn a' dol seachad air anns an t-siubhail aca eadar Ulapul is Steòrnabhagh.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Haswell-Smith, Hamish (2008): The Scottish Islands, duilleag 194; Dùn Èideann, Canongate. ISBN 9781847672773
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NC 012 018
Càrn Iar • Càrn Deas • Càrn nan Sgeir • Eilean a' Bhotail • Eilean a' Bhuic • Eilean a' Chlèirich • Eilean a' Chàr • Eilean Dubh • Eilean Fada Mòr • Eilean nan Eich • Eilean Mhàrtainn • Eilean Mullagrach • Eilean Ruisteil • Glas-leac Beag • Glas-leac Mòr • Meall nan Gabhar • Sgeir nam Feusgan • Tannara Bheag • Tannara Mhòr


text:
- TIOTAL
- Frith-rathad tro Ghleann Nibheis
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0979
- ÀITE
- Gleann Nibheis
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mhàillidh
- LINN
- 20th Century
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10865
- KEYWORDS
- Gàidhealtachd agus Eileanan
turasachd
carabadan-eich
glinn
gleanntan
beinn
beanntan
frith-rathaidean
dealbh camara
Tha Gleann Nibheis, gleann bòidheach ann an Loch Abar, na laighe deas air a' Ghearasdan aig bun Beinn Nibheis, a' bheinn as àirde ann am Breatainn. Chaidh am frith-rathad tron ghleann a thogail aig deireadh an naoidheamh linn deug agus chaidh a chleachdadh le mòran charbadan-eich. Chithear Meall Cumhann ann am meadhan na deilbhe. Chaidh an dealbh a thogail le M.E.M. Donaldson sa chiad leth den 20mh linn.
Rugadh an dealbadair, Mary Ethel Muir Donaldson, ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Rinn i tòrr siubhail ann an ceann a tuath agus air taobh siar na Gàidhealtachd a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. B' e Rubha Àird nam Murchan fear de na h-àiteachan a b' fheàrr leatha agus b' ann an sin a rinn i a dachaigh ann an Sanna ann an 1927.
Eadar 1912 agus 1949, sgrìobh Miss Donaldson iomadh leabhar mu eachdraidh shòisealta agus mu chleachdaidhean na Gàidhealtachd. 'S e 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' as ainmeile agus tha dealbhan annta a rinn i fhèin. Chaochail i ann an dachaidh-cùraim ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Buidheann Nursaichean aig Eden Couet, 1950an
- EXTERNAL ID
- PC_NURSES2_033
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Nurses League of Inverness Hospitals
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29362
- KEYWORDS
- ospadalan
cùram-slàinte
Buidheann nursaichean aig Sgoil Thrèanaidh Nursaichean Eden Court anns na 1950an.
Nan seasamh clì gu deas: M E NicCoinnich, J NicCoinnich, W NicLeòid, W A NicAoidh, M L Patience, M T NicCullach.
Nan suidhe clì gu deas: E R Pearl, I M Chaimbeul, E M NicLeòid, C NicLeòid, D NicAoidh, M R Patience.


text:
- TIOTAL
- Sgeidse de Chala na Cananaich agus an cidhe
Sgeidse de Chala na Cananaich agus an cidhe
- EXTERNAL ID
- ROMGH_PA_94_178
- ÀITE
- A' Chananaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Mhaircnidh
- LINN
- 1880an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Taigh Ghroam
- AITHNEACHADH MAOINE
- 39241
- KEYWORDS
- bàtaichean
calaidhean
Chithear sgeidse de Chala na Cananaich agus an cidhe a' dol air ais gu mu 1880 an seo. Chaidh an cala clach-ghainmhich, a ghabhas obrachadh a rèir an làin, a thogail le Tòmas Telford ann an 1817 agus chosg e £4,000. Thàinig cuid dhen airgead seo bho mhaoin ghlèidhte Choimiseanairean nan Oighreachdan Arfuntaichte. Chaidh cidhe fiodha a chur ris ann an 1879 ach bha e air falbh ro mheadhan na ficheachdamh linn.
Aig deireadh na 19mh linn, bhiodh regatta bliadhnail ga chumail ann am Bàgh na Cananaich san Lùnastal, le co-fharpaisean seòlaidh, iomraimh, agus snàmh. Thàinig Cluba Bhàtaichean Rubha na Cananaich bhon seo gus an do sguir iad aig toiseach a' Chogaidh Mhòir.
Chaidh an cluba ath-bheothachadh ann an 1956 fon ainm 'Chanonry Sailing Club'. 'S e cluba gnìomhach a tha seo le measgachadh de gheòlaichean agus eathraichean-siubhail, agus mìosachan gu math làn de thachartasan
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Groam House Museum


text:
- TIOTAL
- Carbadan Albannach aig Taigh-òsta Gheàrrloch
- EXTERNAL ID
- GAIRLOCHM_115
- ÀITE
- Geàrrloch
- SGÌRE
- Geàrrloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Geàrrloch
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas Gheàrrloch
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5200
- KEYWORDS
- càraichean
carbadan
Dealbh-camara air a bheil an tiotal, "Scottish Automobile cars at Gairloch Hotel", de chàraichean Albannach a' spaidsearachd aig Taigh-òsta Gheàrrloch.
Tha Taigh-òsta Gheàrrloch fhathast glè mheasail aig daoine a tha airson oirthir na h-Alba a rannsachadh, gu h-àraid mar a tha e na laighe os cionn tràigh mhòr Gheàrrloch.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Gairloch Heritage Museum


text:
1995
MCMXCV
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Chaidh "Drochaid an Eilean Sgitheanach" eadar Caol Loch Aillse agus Caol Acain, an t-Eilean Sgitheanach a thogail.
- Bhuannaich Seamus Heaney an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 27 an t-Sultain - Lina Leandersson, ann am Falun. Actair às An t-Suain.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 18 am Faoilleach - Adolf Butenandt, bith-cheimigear Gearmailteach
- 2 an Gearran - Donald Pleasence, ann an Saint-Paul-de-Vence. Actair à Sasainn.
- 2 an Giblean - Hannes Alfvén, ann an Danderyd. Eòlaiche-fiosaig às an t-Suain.
- 14 an Cèitean - Christian B. Anfinsen, ann an Randallstown. Ceimigear.
- 30 an t-Samhain - Uilleam MacMhathain, sgoilear Albannach.
- 9 an Dàmhair - Ailig Dùghlas-Home, ann an Lunnainn. Neach-poileataigs à Sasainn.
- 22 an Dùbhlachd - James Meade, eaconamaiche à Sasainn.


text:
- TIOTAL
- Maighstir Johnstone; Ard-chonstabal
- EXTERNAL ID
- PAW26125
- ÀITE
- Neo-iomchaidh
- DEIT
- 1961
- LINN
- 1960an
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21377
- KEYWORDS
- poileas
èideadh
poileas
aodach
Anns an dealbh seo a chaidh a thogail air 28 dhen t-Samhainn 1961, chithear Iain Johnstone a bha na àrd-chonstabal air Siorrachd Inbhir Nis. 'S e Siorrachd Inbhir Nis a chuir air chois a' chiad fheachd poileis air a' Ghaidhealtachd ann an 1841. Bho 1841, bha feachd nam poileis an urra ri Baile Inbhir Nis, gus an deach Poileas Baile Inbhir Nis a stèidheachadh ann an 1847. B' àbhaist gu robh Feach Poileis Siorrachd Inbhir Nis air an suidheachadh sa chaisteal agus Poileas Baile Inbhir Nis ann an Lùb a' Chaisteil, 's gun ach beagan shlatan eatorra. Chaidh an dà bhuidheann còmhla ann an 1968 gus Feachd Inbhir Nis a chruthachadh
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Dealbh-camara de dhithis bhoireannach ann an seathraichean-pasgaidh
- EXTERNAL ID
- GB232_D928_C_III_04_03
- ÀITE
- neo-aithnichte
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8256
- KEYWORDS
- eachdraidhean teaghlaich
sloinneadh
Tha an dealbh seo de dhithis bhoireannach, agus tè dhiubh a' Bh-Uas E.J.Malherbe, na pàirt de thasglann JLM Mitchell aig Comunn Gàidhlig Inbhir Nis. 'S cinnteach gur e sinnsearan JLM Mitchell a th' annta.
'S ann à Inbhir Nis a bha an Siorraidh Seumas Lachlann Màrtainn Mitchell (r.13 Ògmhios 1929) agus 's e an dotair iomraiteach, Lachlann Mitchell, a b' athair dha. Chaidh Seumas a shuidheachadh na shiorraidh làn-ùine ann an Dùn Èideann ann an 1978 agus rinn e seirbheis an sin gun do leig e dheth a dhreuchd ann an 1995. Bhàsaich e air an t-26mh dhen t-Samhainn 2001


text:
Gleann Sìdh
'S gleann ann an Siorrachd Pheairt is Cheann Rois a tha ann an Gleann Sìdh (Beurla: Glenshee). Tha am baile beag Spideal Ghlinn Sìdh ann. 'S e seo na co-chomharran aige: 56° 48′ 0″ Tuath agus 3° 26′ 0″ Iar.
Bidh daoine a' sgìtheadh an seo bho àm gu àm. Tha beagan fhiosrachaidh mu ainmean-àite Gàidhlig aig an Ionad-Sgìthidh air làrach-lìn an Ionaid.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NO 125 685
- Làrach-lìn aig Ionad-Sgìthidh Ghlinn Sìdh


text:
An Gearasdan
She balley ayns Gaeltaght ny h-Albey eh an Gearasdan (Baarle: Fort William, Gaelg Albinagh son "yn Garrastan"). T'eh ny nah valley smoo ayns Gaeltaght ny h-Albey lurg Inbhir Nis. Ta'n balley ny hoie er çheu yiass y Ghlion Mooar er oirr An Linne Dhubh as Loch Iall. T'eh soit cosh Veinn Nivish, y slieau s'yrjey ayns ny h-Ellanyn Goaldagh, as cosh Ghlion Nivish.
She laare turryssagh scanshoil eh an Gearasdan, lesh Gleann Comhann beggan da'n jiass, Aonach Mhòr da'n twoaie as Gleann Fhionnainn da'n sheear.


text:
, Monday 4 March 2013
-
10:03
-
13:30
Dìleab a' Bhàird Bhochd — Stòras Shrainnsearan ann a Nis - taghadh òrain le Murchadh Macleòid
Luchd-tadhail air dachaigh Thormoid MhicLeòid a chaidh a chlàradh o chionn 50 bliadhna.
-
14:03
Caithream Ciùil — 04/03/2013
Ceòl Gaidhealach 's Ceilteach agus fiosrachadh air dè a tha dol agaibhse gach feasgar.
-
16:03
Fàilt' air an Dùthaich — còmhla ri Iain Costello MacIomhair
Iain Costello MacIomhair le ceòl dùthchail bho leithid Merle Haggard agus Dolly Parton.
-
19:03
Rapal — 04/03/2013
Coinneach Mac a' Gobhainn ann an Ionad FÀS anns an Eilean Sgitheanach. bbc.co.uk/rapal.
-
22:00
Dìleab a' Bhàird Bhochd — Stòras Shrainnsearan ann a Nis - taghadh òrain le Murchadh Macleòid
Luchd-tadhail air dachaigh Thormoid MhicLeòid a chaidh a chlàradh o chionn 50 bliadhna. (R)
-
22:30
Fàilt' air an Dùthaich — còmhla ri Iain Costello MacIomhair
Iain Costello MacIomhair le ceòl dùthchail bho leithid Merle Haggard agus Dolly Parton. (R)


text:
Facal-toisich
Bheir an catagaraidh seo fiosrachadh mu phoileasaidhean is ro-innleachdan na stèidheachd a thaobh co-ionannachd is iol-ghnèitheachd. Còrr’ uair bidh fiosrachadh air a shaoradh o fhoillseachadh ma bhios fiosrachadh pearsanta ann, no fiosrachadh a dh’fhaodadh, nan leigte ris e, droch bhuaidh mhòr a thoirt air leas malairteach duine sam bith, slàinte cuirp no inntinn no sàbhailteachd duine sam bith a chur an cunnart, droch bhuaidh mhòr a thoirt air coilionadh èifeachdach ghnothaichean poblach, no nam faodadh e bhith na bhriseadh dìomhaireachd a bhiodh buailteach do cheuman laghail.
Poileasaidhean co-ionannachd Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean


text:
La Unión (Nariño)
'S e baile meadhanach ann an Nariño, Coloimbia,[1] a th’ ann an La Unión. Tha e suidhichte ann an ceann a deas na dùthcha, aig 1,650m os cionn ìre na mara agus 92km air falbh bho Phasto. 'S e baile le gnàth-shìde bhlàth a th' ann agus tha teodhachd mheadhanach mu 19˚ aige, rè na bliadhna. Cha deach am baile a stèidheachadh ach ann an 1945.
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Tha 27,914 nan tàmh anns a' bhaile fa leth, tha a’ mhòr-chuid dhuibh, 17,636 a’ fuireach thall anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile.[2] Tha fearann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[3] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail nan sgìrean dùthchasail. Le sin, ‘s e pàtran àireimh-shluaigh traidiseanta a th’ ann La Unión fhathast.
A taobh cinnidh, 's e daoine geala/mestizos a th' anns a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an La Unión, ach tha 0.1% dhe Tùsanaich agus 0.3% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. 'S urrainn dhan 85.3% dhe na daoine ann an La Unión leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, chan eil fòn aig an taigh ach aig 12.2% dhe na dachannan.[4]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann am La Unión. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,[5] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s a tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Figearan Oifis a' Chunntas-sluaigh
- ↑ Colombia Virtual
- ↑ Bileag fhiosrachaidh DANE
- ↑ Country Studies: Colombia


text:
- TIOTAL
- Luchd-obrach Caisteal Charbasail agus luchd-tadhail
- EXTERNAL ID
- NRM_NBNW_FNL_DS080615
- ÀITE
- Cùl Ràthain
- SGÌRE
- Baile Dhubhthaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Cinn Chàrdainn
- DEIT
- An t-Sultain 1999
- LINN
- 1990an
- CRUTHADAIR
- Chris Hogg
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Nàiseanta an Rèile, Iorc
- AITHNEACHADH MAOINE
- 19874
- KEYWORDS
- rèile
rathaidean-iarainn
ostailean òigridh
ìomhaighean
caistealan
Dealbh camara a chaidh a thogail san t-Sultain 1999 de luchd-obrach an ostail òigridh agus luchd-tadhail ann an gailearaidh nan ìomhaighean ann an Caisteal Charbasdail. Tha an caisteal air a bhith na ostail òigridh bho 1945 agus tha e faisg air an Loidhne a Tuath agus 's e Cùl Ràthain an stèisean air a shon.
Chaidh Caisteal Charbasdail a thogail le Ban-diùc Dhubhairiche Cataibh eadar 1906 agus 1917. Phòs Màiri Caroline Blair (Mitchell mus do phòs i) an 3mh Diùc Chataibh ann an 1889. Nuair a bhàsaich e ann an 1892 dh'fhàg e a' chuid a bu mhotha dhe na bh' aige aig a bhantraich, ach sheas an teaghlach an aghaidh an Tiomnaidh. Mu dheireadh thàinig gach taobh gu aonta a thug rèite ionmhasail mòr dhan Bhan-diùc Dhubhairiche. Dh'aontaich an teaghlach cuideachd caisteal a thogail dhith fhad 's a bha e air taobh a-muigh fearann Chataibh. Tha an caisteal air a shuidheachadh air taobh cnuic agus follaiseach don chuid mhòr de Chataibh, gu h-àraidh a' phrìomh rathad agus loidhne an rèile a dh'fheumadh teaghlach Diùc Chataibh a chleachdadh air an slighe gu deas. B' e 'Caisteal a' Ghamhlais' a bh' air oir bhathas den bheachd gun do shuidhich a' Bhan-diùc an caisteal an sin gus gamhlas a thoirt do theaghlach an duine aice agus an aonta gun tàinig iad. Thathas ag ràdh gur e an t-adhbhar nach eil aghaidh cloc ach air trì de cheithir thaobhan tùr a' chaisteil - tha taobh Chataibh bàn - nach robh a' Bhan-diùc airson an uair a thoirt do na càirdean a bh' aice roimhe.
Ann an 1933 chaidh Caisteal Charabasdail a cheannach le Theodor Salvesen, fear mòr nan soithichean. Ann an 1945 thug teaghlach Salvesen seachad an caisteal, na bha na bhroinn agus an oighreachd gu lèir na ghibht do Chomann Ostailean na h- Òigridh.
Fiosrachadh
O chionn còrr is ceud bliadhna, chaidh dhà de na rathaidean-iarainn as àillidh air an t-saoghal, Loidhne Rèile a' Chaoil agus Loidhne Rèile a Tuath, a thogail. Tha prìomh loidhne na Gàidhealtachd air a ceangal ris a' chòrr de lìonra rèile na RA. Bho 1997 gu 2003, thog Taigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile deilbh nan trì loidhnichean sin, agus bho na h-ìomhaighean chaidh trì taisbeanaidhean a chruthachadh - 'Connections to the Kyle' ('Ceanglaichean dhan Chaol'), 'By Firth and Flow' ('Ri Caolas agus Sruth) agus 'The Highland Link' ('An Ceangail Gàidhealach'). Nochd na taisbeanaidhean air Lìonra Tasglann na h-Alba (SCAN) fon taisbeanadh dhidseatach 'North by Northwest' a chur air bhog gu h-oifigeil làrach Thasglann Nàiseanta na h-Alba air 5 an t-Ògmhios 2001 ann an Inbhir Nis. Sheas an co-obrachadh le SCAN gu 2009 nuair a chaidh 'North by Northwest' a ghluasad gu làrach-lìn Am Baile.
Tha 'North by Northwest' a' clàradh eachdraidh beò agus tha e a' clàradh boillsgeadh ann an tìm ann am beatha dhaoine agus an loidhne anns na bliadhnachan mu dheireadh den fhicheadamh linn agus toiseach a' chiad linn thar fhichead. Bha na taisbeanaidhean a' comharrachadh a' bhuaidh a bha aig rèile na Gàidhealtachd air daoine, sealladh-tìre agus eaconamaidh Gàidhealtachd na h-Alba.
Tha sinn a' toirt taing airson taic don Luchd-urrais a leanas a mhaoinich an t-siurbhidh dhealbh camara de phrìomh loidhne na Gàidhealtachd, Loidhne a' Chaoil agus an Loidhne a Tuath le luchd-togail-dheilbh bho Thaigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile eadar 1997 agus 2003:
Railtrack, Railtrack-Alba, Scotrail, EWS, Porterbrook, First Engineering, Com-pàirtichean Lìora Rèile na Gàidhealtachd, Comhairle na Gàidhealtachd, Iomairt Rois & Chromaidh, Iomairt Ghallaibh agus Chataibh, Safeways, Caraidean Taigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile, Comhairle Pheairt & Chinn Rois agus Comann Rèile na Gàidhealtachd


text:
Miguel Antonio Caro Tovar
B’ e Miguel Antonio José Zoilo Cayetano Andrés Avelino de las Mercedes Caro Tovar. [2][3] (Bogotá 10mh an t-Samhain 1843 – Bogotá 5mh an Lùnasdal de 1909) neach-aithris, ùghdar agus neach-poileataigs à Coloimbia[4].
‘S e an t-ùghdar José Eusebio Caro, fear stèidhich Pàrtaigh Tòraidh Choloimbia a bh' ann athair, ach chaochail esan nuair a bha Miguel Antonio na bhalach òg. Le sin, cha b’ urrainn dhàsan a chuid fhoghlaim a choileanadh. Bha ùidh mhòr airsan air naidheachdas agus poilteataigs bhon a leanabachd agus bho 1871, nuair a thoisich e taic a thoirt dha na beachdan a bu radaigiche agus a bu Chaitligiche a’ Phàrtaidh Tòraidh, b’ urrainn dha a bhith na líder de opinión tron a’ phàipear-naidheachd aige "El Tradicionista". A bharrachd air an obair aige mar neach-aithris poiliteagach, dh’fhàs e a bhith fear dhe na cànainich a bu chliùitiche ann an Aimearaga Laideannach, is shaoil gu robh e aig an aon ìre na Andrés Bello agus Rufino José Cuervo.
An dèidh sin b’ e fear dhe na luchd-taic a bu chudromaiche aig Rafael Núñez agus pròiseact an Ath-bheòachaidh aige rè na 1880an; mar sin, b’ urrainn dha a bith fear dhe na aislingiche a bu mholtha a' Bhun-Reachd 1886, is e a’ stiùireadh sgrìobhadh na bile sin mar bhall Comhairle nan Riochdairean, a chaidh a stèidheachadh airson sin a dhèanamh.
Chaidh e a thaghadh na leas Ceann-suidhe na Poblachd ann an 1892, an ceann ri chèile ris a’ Cheann-suidhe Núñez, a fhuair an dreuchd aige a-rithist, ach cha b’ urrainn dhàsan a ghabhail air a’ chumhachd air sàilleabh draghan na slàinte, is le sin thug Caro a làmh air a’ cheannas; chaochail Núñez an ceann dà bhliadhna agus bha an ceannas aig Caro gu ruige deireadh an teirm dhe sia bhliadhna aige ann an 1898. Gu neònach, a dh’aindeoin gu robh fear dhe na teirmean a b’ fhaide ann an eachdraidh Choloimbia aige, cha do chleachd e an tiotal dhe Ceann-suidhe, ach Leas Ceann-suidhe an urras ri cumhachd a’ chinneas, leis cho measail ‘s a bha e air an t-seann cheannard aige. ann an 1898 lorg e a chur an ceannard a bha mu ochdad bhliadhna a dh’aois Manuel Antonio Sanclemente ann an Ceannas na Dùthcha, agus am bodach litreach José Manuel Marroquín ann am Leas Ceannas, is e a’ feuchainn ris a’ bhuaidh phoileataigeach aige a chumail beò, ach dh’fhàilnich am plan nuair a chuir Marroquín, le taic bho fheadhainn dhe na Tòraidh, às a’ chathair Sanclemente ann an 1900.
Bun-Reachd 1886[deasaich | deasaich an tùs]
Bhathar airson Bun-Reachd ùr a chur air bhog ann an 1886 gus ath-bheothachadh a chruthachadh aig gach ìre a’ chomainn-shòisealta ann an Coloimbia. Bha na smuaintean aig Núñez uabhasach tarraingeach dhà, gu h-àraidh taobh rian ùir a chur air a’ chomann-shòisealta agus cothrom a thoirt dhan stàit an cumhachd a mheadhanachadh agus aig an aon àm an òrdugh a mheudachadh aig gach uile ìre a’ chomainn-shòisealta.
Bha beachdan làidir aig Caro taobh chreideimh, agus air sgàth sin chruthaich e Bun-Reachd, a bha ga steidheachadh air luachan na h-Eaglaise Chaitligeach. Bha a’ bhun-smuain aige taobh dùthchais ga stèidheachadh air a’ bheachd nach dh’ aontachadh na daoine gu math eadar-mheasgte à Coloimbia ri chèile ach an Spàinntis agus an Eaglais Chaitligeach. Ann an 1887, chuir an Stàit ainm ri Concordait leis a’ Bhatacan, far an d’ fhuair an Eaglais Caitligeach sochairean na bu mhotha na ann an dùthaich eile sam bith a rèitich cumhnant dhen sheòrsa, is Caro ris a chùlaibh. Bho 1887, bha foghlam creideamh caitligeach am fiachaibh anns na sgoiltean, cha b’ fheudar dhan Eaglais cìsean a phàigheadh agus cha robh a’ chlèir fo smachd an t-siostaim cheartais cumanta.
Cha robh buaidh mhaireannaich dhomhainn aig Miguel Antonio Caro air a’ bheatha nàiseanta Choloimbia poileataigeach a-mhàin, ach cultarail cuideachd. Tha e glè chruaidh breith dheimhinnte a dhèanamh air an obair e leig e mar stàitire agus ùghdair. Le sin, feumaidh sinn ath-sgrùdadh a dhèanamh air an obair aige.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Simón Bolívar • Francisco de Paula Santander • Joaquín Mosquera • Rafael Urdaneta • Domingo Caycedo Santamaría • Jerónimo de Mendoza Galavís • José Ignacio de Márquez Barreto • Pedro Alcántara Herrán • Juan de Dios Aranzazu • Tomás Cipriano de Mosquera • Rufino Cuervo y Barreto • José Hilario López • José María Obando • José María Melo • Tomás Herrera • José de Obaldía • Manuel María Mallarino • Mariano Ospina Rodríguez • Juan José Nieto Gil • Bartolomé Calvo • Leonardo Canal González • Froilán Largacha • Manuel Murillo Toro • José María Rojas Garrido • Santos Acosta Castillo Joaquín Riascos • Santos Gutiérrez Prieto • Eustorgio Salgar • Santiago Pérez de Manosalbas • Aquileo Parra Gómez • Manuel María Ramírez Fortoul • Julián Trujillo Largacha • Rafael Núñez Moledo • Francisco Javier Zaldúa • Clímaco Calderón • José Eusebio Otálora • Ezequiel Hurtado • José María Campo Serrano • Eliseo Payán • Carlos Holguín Mallarino • Miguel Antonio Caro Tovar • Manuel Antonio Sanclemente • José Manuel Marroquín • Rafael Reyes • Diego Lemos • Jorge Holguín Jaramillo • Ramón González Valencia • Carlos E. Restrepo Restrepo • José Vicente Concha • Marco Fidel Suárez • Pedro Nel Ospina Vásquez • Miguel Abadía Méndez • Enrique Olaya Herrera • Alfonso López Pumarejo • Eduardo Santos • Darío Echandía Olaya • Alberto Lleras Camargo • Mariano Ospina Pérez • Laureano Gómez Castro • Roberto Urdaneta Arbeláez • Gustavo Rojas Pinilla • Gabriel París • Guillermo León Valencia • Carlos Lleras Restrepo • Misael Pastrana Borrero • Alfonso López Michelsen • Julio César Turbay Ayala • Belisario Betancur Cuartas • Virgilio Barco Vargas • César Gaviria Trujillo • Ernesto Samper • Carlos Lemos Simmonds • Andrés Pastrana Arango • Álvaro Uribe • Juan Manuel Santos Calderón


text:
- TIOTAL
- Clasch shnaidhte, Tobar Oran, Colbhasa
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0926
- ÀITE
- Taigh Cholbhasa
- SGÌRE
- Diùra agus Colbhasa
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Colbhasa 's Orasa
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10819
- KEYWORDS
- Gàidhealtachd agus Eileanan
eachdraidh shòisealta
clachan snaidhte
tobraichean
dealbh camara
snaidheadh
croisean
eileanan
caibeilean
eaglais
eaglaisean
an eaglais Cheilteach
B' àbhaist don chloich shnaidhte seo, a chaidh a dèanamh san 9mh no san 10mh linn, a bhith na seasamh faisg air làraich na seann caibeil ann an Riasg Buidhe ann an Eilean Cholbhasa. Tha i a-nis na seasamh ann an Tobar Òran, an tobar naomh aig Taigh Cholbhasa. Chaidh an dealbh seo den chloich a thogail sa chiad leth den 20mh linn le M.E.M Donaldson. Thathar air a' chlach a shnaidheadh gus cruth croise a dhèanamh. Tha an ceann aig bàrr a' chrois a' riochdachadh Dia no Crìosd agus tha e coltach gu bheil an comharra mun smiogaid a' riochdachadh feusag. Tha gàirdeanan air a bheil pàtran snìomhach agus earball coltach ri earball èisg air a' bhodhaig. Thathar a' creidsinn gun tug obair ealan às na dùthchannan meadhan-thìreach an ear buaidh air an stoidhle snaidhidh seo, a tha cuideachd bitheanta ann an Èirinn.
Rugadh Mary Ethel Muir Donaldson ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Rinn i tòrr siubhail ann an ceann a tuath agus air taobh siar na Gàidhealtachd a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan.
Eadar 1912 agus 1949, sgrìobh Miss Donaldson iomadh leabhar mu eachdraidh shòisealta agus mu chleachdaidhean na Gàidhealtachd. 'S e 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' as ainmeile agus tha dealbhan annta a thog i fhèin. Chaochail i ann an dachaidh-cùraim ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Loch Toirbheartan agus Ailiginn
- EXTERNAL ID
- PC_JMSTRACHAN_221
- ÀITE
- Loch Toirbheartain
- SGÌRE
- Loch Carrann
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: A' Chomraich
- CRUTHADAIR
- JM Strachan
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- J I R Martin
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29063
- KEYWORDS
- Loch Toirbheartan
Beinn Ailiginn
Seo dealbh de Bheinn Ailiginn, beinn gu tuath air Loch Toirbheartan. Tha an t-ainm bhon fhacal àilleagan.
Tha dà mhullach air inbhe Rothaich aice:Tom na Gruagaich (922 m) gu deas, agus Sgùrr Mhòr (986 m) gu tuath.
Tha Loch Toirbheartan ga sgaradh ann an dà loch mara, Loch Toirbheartan Uarach agus Loch Sìldeig.
'S e loch mara eigh-shruthach mu 15 mìle a dh'fhaid a th' ann. Gu tuath tha na bailtean Rubha Dearg, Creag, Diabaig (far an deach am film Loch Nis a dhèanamh) Ailiginn Shìos agus Ailiginn Shuas. Gu deas tha Sìldeag. Tha Loch Toirbheartan cudromach airson iasgach mhuasgain-chaoil agus maorach agus tha corra thuathanas bhradan stèidhichte air an loch fhèin agus obair fheusgain


text:
- TIOTAL
- Taighean-croite, an t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2650
- ÀITE
- Port Rìgh
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Port Rìgh
- LINN
- 1900an; 1910an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34554
- KEYWORDS
- tugh
taighean-croite
baile
Chleachd Valentine's an dealbh seo fad iomadh bliadhna anns na sreathan chairtean-puist aca: "Colourtone", "Selectype" agus, an sreath às a bheil a' chairt seo a' tighinn: "Photo Brown". Ged a bha luchd-turais measail air coltas nan taighean-dubha seo, cha robh annta seo ach bothanan, agus cha b 'e ruith ach leum nuair a fhuair muinntir nan taighean seo cothrom a dh'imrich gu taighean nas goireasaiche. Bha na taighean seo suidhichte air a' chladach fon Mhill ann am Port Rìgh. Chaidh an t-ospadal a thogail air cuid den talamh seo. Is e Bayfield an t-ainm a th' air an sgìre seo a-nis ach is e "Sligneach" a' bh' air an àite ann an Cunntas-sluaigh 1851


text:
Zundert
‘S e baile meadhanach agus sgìreachd (Duitsis: gemeente) ri taobh na crìochan leis A' Bheilg, ann an ceann a deas Na Tìrean Ìsle a th' ann an Zundert. Tha e suidhichte ri taobh na h-Aibhne Aa of Weerijs, faisg air Antwerpen, 11m os cionn ìre na mara,[2] anns an roinn Brabant an Tuath (Duitsis: Noord Brabant), 102km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 72km bho Mhiddelburg, 52km bho Rotterdam, 72km bho Den Haag agus 76km bho Utrecht.[3] Chaidh Zundert a chlàradh airson a' chiad turas ann an 1157 mar Sunderda. Tha 21,263 duine a' fuireach ann.[4] Bidh am farpais fhlùraichean as motha san t-saoghal a' gabhail àite an seo as t-samhradh gach bliadhna.[5]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Vincent van Gogh (1853 - 1890). Dealbhadair.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Auvers-sur-Oise[6]
- Zoutleeuw
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Utopia
- ↑ Mongabay
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Centraal Bureau voor de Statistiek
- ↑ Bloemencorso Zundert
- ↑ DB City


text:
U. cccc.u.Kal. Ian. ii. f., l. xx. iii., Anno Domini M.cc.i.
Ruaidhri Mac Duinn Sleibhe, ri Uladh & cainnel gaiscidh na h-Erenn uile, do marbadh do Ghallaibh, .i., tria mírbuilibh Poil & Petair & Patraic ro sharaigh.
Tomaltach h-Ua Conchobair, comarba Patraic & ard-primaith Erenn uile do ecna & do crabadh, in pace quieuit.
Innarba Cathail Croibhderg h-Ui Conchobuir & righadh Cathail Carraigh i n-a inadh No comadh ar in Kalaind-si tuas tic innarba Cathail Croibdeirg.
Sloghadh la h-Aedh h-Ua Neill i foirithin Cathail Croibdeirg co Feraibh Muighi h-Itha & co n-Airghiallaibh co rangatar co Tech Baithin Airtigh, co ro shoisetur ann, co tangadur co h-Es Dara & co ruc orra Cathal Carrach co maithibh Connacht & Uilliam Burc co n-Gallaibh Luimnigh imaille fris & co ro mhuidh ar Thuaiscert n-Erenn & co fargbadh and h-Ua h-Eicnigh, airdrigh Airgiall et alii multi.
Sloghadh la Sheoan do Chuirt co n-Gallaibh Uladh & mac Ugo de Laci co n-Gallaibh Midhe i foirithin Cathail
p.236Croibderg, co rangadur Cill Mic n-Duoch. Annsein táinig Cathal Carrach co Connachtaibh imaille fris & co ro cuirset cath & co ro muidh ar Ghallaibh Uladh & Midhe. I bail i r-rabadur na coic catha, ní tainíg as acht da chath dibh.
Aedh h-Ua Neill do athrighadh la Cenel n-Eogain{folio & column MS1 56b} & righadh Conchobuir Meg Lachlainn doibh & co n-derna creich h-i Tir n-Ennai, co tuc bú{folio & column MS2 58a} diairmidhe & co ro marb daine. Annsein táiníg Eicnechan h-Ua Domnaill co longais Ceniuil Conaill & cona slogh ar tír, co ro gabsat longport ic Gaeth in Cairrgin. Iarsin tangatur Clann Diarmata co Port Rois don leth aile do gabail frisin loingis. Iarsin ro leicthea orra na tri longa déc lan do sluagh, co ro maidh ar Clainn Diarmata. Iarsin tainig Mac Lachlainn .i., Conchubhar Beacc i n-a foirithin, co ro gonadh a ech & co torcair don escar-sin la Cenel Conaill i n-einech Coluim Cille & a comarba & a scrine ro dhomíadhaigh. Ocus triasan mirbail cetna ro marbh Conchobur Murchadh h-Ua Crichan, ri h-Ua Fiachrach.
{§LATE} Conchubhar na Glaisfheine h-U Ruairc do badhudh.§


text:
Eaglais Fhìor Ìosa
'S e an Eaglais Fìor aig Chrìosd, no 'sa Bheurla "True Jesus Church", eaglais neo-eisimeileach a thoisich ann an Beijing an Sìona agus chaidh a stèidheachadh le Paul Wei an 1917. Tha mu 1.5 millean neach ann an sluagh an eaglais tarsainn air mu cheathrad dùthaich air feadh an t-saoghal agus tha è air a smaoineachadh mar pàirt den Pentecostal Movement 'san creideamh Crìosdaidh a thoisich anns an 1900an. Tha an eaglais an aghaidh an ionnsachadh a-rèir an Trianaid agus ì a cumail ri smuaintean diadhaidh Aontas Caingiseach na àite.
Tha deich prìomh chreideasan nan eaglais[deasaich | deasaich an tùs]
- Iosa Criosd, am facal a bha feoil, a chaochail air a 'chrois airson saorsa pheacach, aiseirigh air an treas là, agus suas gu nèamh. Tha e a-mhàin na Shlànaighear an cinne-dhaonna, an Cruithfhear de na nèamhan agus an talamh, agus an t-aon Dia fìor.
- Bìoball, anns na Seann Tiomnadh agus Tiomnadh Nuadh, a tha air am brosnachadh le Dia, agus sgriobtuireil air an aon fhìrinn, agus an ìre airson Crìosdail beò.
- Tha an Eaglais, a chaidh a stèidheachadh le ar Tighearna Iosa Criosd, troimh an Spiorad Naomh, aig àm an 'dàrna uisge', 'S e an ath-nuadhachadh fior eaglais abstolach an àm.
- Uisge Baisteadh e na Sacramaid airson maitheanas peacaidh airson ath-bheothachadh. Tha baisteadh Feumaidh a 'gabhail àite ann an nàdarra uisge beò, leithid na h-aibhne, a' mhuir, no as t-earrach. Baiste, a tha mar-thà a fhuair baisteadh uisge agus an Spiorad Naomh, a 'dèanamh a' baisteadh ann an ainm an Tighearna losa Criosd. Agus an neach a 'faighinn a' baisteadh feumar am bogadh gu tur ann an uisge le ceann crom, agus aghaidh sìos.
- A 'faighinn an Spioraid Naoimh, a chithear a' bruidhinn ann an teanganna, tha am barantas againn oighreachd an rìoghachd nèimh.
- Tha Sàcramaid bonn nighe a 'toirt comas aon gu bheil pàirt ris an Tighearn losa. Tha e cuideachd a 'frithealadh mar daonnan na chuimhneachan gun robh aon a bu chòir a bhith an gaol, naomhachd, irioslachd, maitheanas, agus an t-seirbheis. Gach neach a fhuair uisge baisteadh Feumaidh gun an casan a nighe ann an ainm Iosa Criosd. Chàch a chèile bonn nigheadaireachd Faodar cleachdte nuair a tha e iomchaidh.
- Tha Comanachadh na Sacramaid a tha a 'comharrachadh bàs an Tighearna Iosa Criosd. Leigidh e dhuinn gu compairteachadh de na feòil agus fuil ar Tighearna, agus a bhith ann an co-chomunn ris gus am faod sinn a bhith a 'bheatha mhaireannach agus air a thogail air an latha dheireannach. Sacramaid bithidh seo air a chumail cho tric 'sa ghabhas. Cha robh ach aon aran neo-ghoirtichte, agus grape sùgh bithidh a chleachdadh.
- Là na Sàbaid, an t-seachdamh là den t-seachdain (Disathairne), 'S e latha naomh, agus bheannaich naomhachadh le Dia. Tha e a bhith air fon an Tighearna gràs air son an cuimhneachan an cruthachadh Dhè agus slàinte, agus leis an dòchas siorruidh chòrr ann am beatha ri teachd.
- Slàinte a thoirt seachad le gràs Dhè tro chreideamh. Feumaidh creidmhich an crochadh air an Spiorad Naomh a leantainn naomhachd, gus urram a thoirt do Dhia, agus a ghràdhachadh, 'chinne-daonna.
- Tha an Tighearna 'tighinn Dàrna a' gabhail àite air an latha mu dheireadh nuair ea 'cromadh bho nèamh a thoirt breth air an t-saoghal: an ionracain Gheibh bheatha shiorruidh, fhad' sa tha na h-aingidh mhaireas buan gu brath thèid a dhìteadh


text:
- TIOTAL
- Postair a' sanasachd taisbeanadh Ghòrdain Chuimeanaich
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_1999_116_259
- ÀITE
- Cille Chuimein
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Both Fhleisginn 's Obar Thairbh
- LINN
- 1860an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6488
- KEYWORDS
- taisbeanadh Ghòrdan Chuimeanach
Sealgair Leòmhann
Cille Chuimein
Cainneal Chaledonian
turasan seilge
Postair a' sanasachd taisbeanadh Ghòrdain Chuimeanaich. Bha e aithnichte mar 'Shealgair Leòmhann' as dèidh iomairtean seilg thall thairis agus dh'fhosgail Roualeyn Gòrdan Cuimeanach taisbeanadh de a dhuaisean seilg ann an Cille Chuimein agus bhiodh e gan sealltainn do luchd-turais a bhiodh a' cleachdadh nam bàtaichean smùide air Sligh' Uisge Chaledonian. Thathar ag ràdh gum biodh Roualeyn a' coiseachd air bruachan na Sligh' Uisge nuair a bhiodh dùil ris a' bhàta smùid agus a' fàilteachadh an luchd-turais ann an làn-dheise Ghàidhealaich agus gobhar solta aige na chois. Bha e a' cosg tastan faighinn a-steach don taisbeanadh. Chaochail e ann an Cille Chuimein air a' 24 den Mhàirt 1866, aig aois 46
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Sathara an Iar
'S e dùthaich fo smachd Maroco 'san iar-dheas Afraga a tha ann an Sathara an Iar, [2], ainm eile: Sahàra an Iar[3][4] neo an Sahara Siar[5] (Beurla: Western Sahara, Arabais: الصحراء الغربية, eadar-litreachad: al-Ṣaḥrā' al-Gharbīyah; Spàinntis: Sahara Occidental).
Tha crìochan aice 'sa tuath le Maroco, san earra thuath le Aildiria agus 'san earra-dheas le Moratainia. Tha e suidhichte aig a’ Chuan Siar. Tha an cuid as motha den dùthaich a’ gabhail a-steach fàsach. 'S e El Aaiún am prìomh-bhaile aice.
Tha Sathara an Iar air liosta nan Dùthchannan Aonaichte a-mach o na 1960an. Roimhe sin bha Sathara an Iar na colonaidh Spàinnteach agus an uair sin (1975-76) pàirt de Mharoco. Tha iad ag iarraidh neo-eisimeileachd.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Instituto Cervantes
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Dùthchannan aig SMO


text:
Kl.
Flaithbertach h. Canannain rí Cinel Conaill moritur.
Cluain Ferta Brenainn do losgadh do Uib {MS folio 210ra(321a)} Maine accus h. Dunadhaigh do marbadh Cu Connacht meic Gadra.
Amalccaidh mac Flainn rí Calraighe do ec do galor anaithnidh re cenn .3. ttráth iar cco{i}nnmedh egne i c-Clúain M Nois.
p.238
Kl.
Art h. Ruairc rí Connacht do marbadh do Cinel Chonaill in secundo anno iar n-argain Cluana M Nois.
Feargal h. Ciarda rí Coirpre do marbadh d'feraiph Teabtha.
Gormlaith ingen Maoilseclainn quieuit.
Máolrúanaidh Got occisus est.
Kl.
Snecda mor isin bliadainsi dona frith samail.
Gorta mor do tiachtain i nUlltaibh gur fagsat a ttir co ndechattur i lLuighnibh et as tria milledh cataigh tainig an gorta sin .i. feall for dha mac Brain meic Maoilmordha do mac Eochadha et do maithibh Uladh iarna mbeth i ccumairque friu & as ar mac Maoil na mBo do ronsat Ulaidh an feall sin.
Niall h. Ruairc do marbadh do Aodh h. Concupair isin Corann.
Ceternach episcopus o Tigh Collainn do ecc.
H. Baillen episcopus Ruis Cre quieuit.
Mac Donnchadha Guit rigdomna Temrach quieuit.
Ua Eidhin rí h. fFiacrach Aidhne quieuit.{MS folio 210rb(321b)}
Kl.
Cele episcopus Ardachaidh quieuit.
Sluaighedh la Donnchadh mac mBriain dar Midhe et dar Breagha go Gallaibh is go Laignibh go rug gialla ó mac Mail na mBo et a rér o Gallaibh.
Fergal h. Maoilmhuaidh rí fFerg Ceall d'ecc.
Cennfaoladh h. Cuill ollam Muman moritur.
Gilla Coluim h. Egnigh airdri Airgiall quieuit.
Maolfaba{i}ll h. Edhin rí h. fFiacrach Aidne quieuit.
Sluaighedh la mac nEochadha et la mac Maoil na mBó i m-Midhe gur loisgsit cealla ffer Mide acht beg.
Hic est annus finis .ui. milium secundum Ebreicam ueritatem.
Kl.
Amalgaidh comurba Patraic quieuit.
Aneslis mac Domnaill rí Corca Baisginn do marbadh do mac Aisith meic Domnaill.
p.240
Sluaighedh la mac Bríain go Mag nAirb go rucc géll Laighen & Osraighe.
Ross Comain uile do losccadh eidir damliag & regles d'feraib Breifne.


text:
1934
MCMXXXIV
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 20 an Giblean - Chaidh Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba a stèidheachadh.
- Bhuannaich Luigi Pirandello an Duais Nobel ann an Litreachas.
- Chaidh Concórdia (Braisil) a stèidheachadh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 11 am Faoilleach - Jean Chrétien, Prìomh-mhinistear Chanada.
- 5 am Màrt - Daniel Kahneman, ann an Tel Aviv. Eaconamaiche agus Inntinn-eòlaiche à Iosrael.
- 9 am Màrt - Ûrij Gagarin, ann an Klushino. Paidhleat agus speuradair às An Aonadh Sobhiat.
- 3 an Giblean - Jane Goodall, ann an Lunnainn. Daonn-eòlaiche à Sasainn.
- 21 an Cèitean - Bengt Samuelsson, ann an Halmstad. Fear-saidheans às An t-Suain.
- 30 an Cèitean - Aleksey Leonov, ann an Listvyanka. Paidhleat agus speuradair às An Aonadh Sobhiat.
- 16 an t-Ògmhios - William Sharpe, ann am Boston. Eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 4 an t-Iuchar - Wole Soyinka, ann an Abeokuta. Sgrìobhadair à Nìgeiria.
- 26 an Lùnastal - Iain Fearchar Rothach, neach-poileataigs na h-Alba a bhuannaich an duais Sàr Ghàidheal ann an 2011.
- 8 an t-Sultain - Peter Maxwell Davies, sgrìobhaiche ciùil.
- 13 an t-Samhain - Garry Marshall, cleasaiche às na Stàitean Aonaichte.
- Criosaidh Dick, bana-sgrìobhadair Gàidhlig à Glaschu.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1 am Faoilleach - Jakob Wassermann, ann an Altaussee. Sgrìobhadair às A' Ghearmailt.
- 29 am Faoilleach - Fritz Haber, ann am Basel. Ceimigear às A' Ghearmailt.
- 4 an t-Ògmhios - Iain Eairdsidh MacAsgaill (Bàrd Bheàrnaraigh), bàrd Gàidhlig agus pìobaire
- 4 an t-Iuchar - Marie Curie, ann am Passy. Tè-saidheans às A' Phòlainn.


text:
Gràisgealachd
Tha Gràisgealachd 'na cleachdadh de faclan no cleachdadh gun lorg a luchd-èisdeachd a bhith tàmailteach. 'S urrainn dhi air chleachdadh a bhith air toibheum, naomh-ghoid no a' bruidhinn an t-ainm Dè gu faoin. Tha iad air uairibh dèanta nas màilde, mar sin a' crìochnachadh ann am dealbhan nas lugha na eòlach, mar na bogachaidhean-brìgh.
Tha a' bhrìgh cuideachd a' gabhail a-staigh faclan eòlas-cacach, gnèithealach, suarach, cinneadach, no drùiseach. Th' am clàr a' gabhail a-staigh faclan a th' a-mhàin gràisgeil cho math ri na faclan sin air smaoineachadh a bhith drabasda.


text:
Protractair
'S e inneal dealbhaidh a tha ann am protractair, san cruth de cearcall neo leth-chearcall de stuth tana, gu h-àraid plastaig trìd-shoilleir. Bithidh "làr" (neo puing làraich) sgrìobta aig meadhan a' chearcaill agus ceuman (aonad tomhais nan uilnean) sgrìobta mun chuairt.
Tha cruth an inneal freagarrach ri:
- Tomhais den uilne eadar da loidhne sgrìobta air pìos pàipeir, agus a' gearradh a chèile. Cuirear làr a' phrotractair air a' phuing ghearraidh, agus bun loidhne a' phrotractair (Ceum=o) air tì de na loidhnichean.
- Ri togail uilne, cuirear làr a' phrotractair aig an aite far am bithidh ceàrnag an uilne stèidhichte, agus le bun-loidhne a' phrotractair na laighe air (aon) cas de an uilne, Comharraichear puing an làr air a' phàipear - le peansail biorach neo prìne, agus comharraichear puing eile aig riomb a' phrotractair, tomhaiste le sgal nan ceum. Tog am protractair far a' phàipeir agus tarrainn loidhne eadar an da phuing le riaghailt.


text:
- TIOTAL
- Leac croise ann an stoighle Tràth Chrìosdaidheachd
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0852
- ÀITE
- neo-aithnichte
- LINN
- 20c
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10744
- KEYWORDS
- togail-dhealbh
A' Ghàidhealtachd agus na h-Eileanan
eachdraidhean sòisealta
croisean
leacan croise
Crìosdaidheachd
dealbh
eiglais Ceilteach
ìomhaigh snaighte
ìomhaighean snaighte
Chaidh an dealbh seo dhen leac croise ann an stoighle Tràth Chrìosdaidheachd a thogail anns a' chiad leth dhen 20mh linn le M.E.M. Donaldson. Chan eil fhios càite a bheil e.
Rugadh an neach-togail-dhealbh, Màiri Ethel Muir Donaldson, ann an 1876 agus thàinig I chun na Gàidhealtachd mu 1908. Shiubhail I mun cuairt ceann a tuath agus taobh an iar na Gàidhealtachd, a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. Eadar 1912 agus 1949 rinn I iomadach leabhar air eachdraidh shòisealta agus cleachdaidhean an t-sluaigh ann an ceann a tuath agus taobh an iar na Gàidhealtachd. 'S iad 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' an dà leabhar as ainmeile a rinn i agus tha a dealbhan fhèin anns na leabhraichean sin. Dh'eug i ann an dachaigh-cùraim ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tiodhlacadh air Eilean I
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- 78052 deiseil airson falbh on Mhùnd
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_1357
- ÀITE
- A' Mhùnd
- SGÌRE
- Dòrnach agus Craoich
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Dòrnach
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27977
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
rathaidean iarainn
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
treanaichean
trèanaichean
einnseanan treana
San dealbh-chamara seo chithear einnsean-treana 78052 de Chlas BR 2/1 2-6-0 aig Rèile Bhreatainn, deiseil airson falbh on Mhùnd.
Chaidh an t-einnsean a thogail ann an Darlington ann an 1955 agus chaidh a tharraing às ann an 1966.
Dh'fhosgail an Rèile Chatach a loidhne eadar Drochaid a' Bhanna agus Goillspidh an 13mh den Ghiblean 1868, agus b' e a' Mhùnd fear de na stèiseanan air. Chaidh an loidhne obrachadh le Rèile na Gàidhealtachd agus ghabh iadsan a-steach e ann an 1884. Fhuair an stèisean ainm bho chnoc àrd faisg air làimh, air an do rinn Tòmas Telford obair einnseanairidh ann an 1817 airson bruaich an rathaid a dhèanamh. B' e a' Mhùnd cuideachd ceann-loidhne aig Rèile Aotrom Dhòrnaich, a dh'fhosgail gu ruig Dòrnach san Iuchar 1902. Dhùin e do sheirbheisean luchd-siubhail san Ògmhios 1960 agus do threanaichean bathair san Fhaoilleach 1964. Chaidh bothag nan comharraidhean a leagail.


text:
- TIOTAL
- Slighe-uisge a' Chaledonian aig Bainbhidh
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2892
- ÀITE
- Bainbhidh
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mhàillidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34799
- KEYWORDS
- cairt-puist
dealbh air a pheantadh
Slighe-uisge a' Chaledonian
Bainbhidh
slighe-uisge'bàta-smùid
Bàta-smùid a' Chaledonian
seòladh
A' Chorpaich
An Gearastan' Beinn Noibheis
Tha dealbh air a pheantadh de Shlighe-uisge a' Chaledonian aig Bainbhidh, suidhichte dìreach gu tuath air A' Ghearastan, aig toiseach Slighe-uisge a' Chaledonian, air a' chairt-puist seo. Tha dath na duilleach a' moladh gu bheil an sealladh seo a' tachairt as t-fhoghar. Tha seallaidhean soilleir a-null gu Beinn Nibheis, a' bheinn as àirde ann an Alba, à Bainbhidh.
Tha Slighe-uisge a' Chaledonian a' ruith bhon Chorpaich, anns a' Ghleann Mhòr faisg air A' Ghearastan, 62 mìle an ear-thuath gu Inbhir Nis. Chaidh a dheilbh leis an einnseanair torrach Albannach Tòmas Telford agus chaidh a thogail eadar 1803 agus 1822 aig prìs £840,000. An oòiseach b' e slighe malairt a bh' innte ach an-diugh 's e soithichean tlachd as motha a tha a' siubhal oirre.


text:
- TIOTAL
- A' cooimhead chun an ear bhon drochaid-coise ann an Eilginn
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_489
- ÀITE
- Eilginn
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH
- CRUTHADAIR
- LGRP 5184
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27211
- KEYWORDS
- Rèile na Gàidhealtachd
HR
rathaidean-iarainn
tùr-uisge
HRS
A' coimhead chun an ear bhon drochaid-coise taobh snaim Eilginn le locomotive clas 'Small Ben' ri aghaidh an deilbh.
Dh'fhosgail Stèisean Eilginn air 25 Am Màrt 1858 agus, an dèidh Inbhir Nis, b' e am baile bu mhotha air lìonra na Gàidhealtachd. Ràinig GNSR Eilginn sa Gearran 1862 agus ràinig an loidhne aca, Rèile Srath Spè, Prìomh Loidhne na Gàidhealtachd ann an Coit a' Ghartain an ceann ùine. Bha mòran connspaid agus sabaid laghail eadar HR agus GNSR anns an dàrna leth den 19mh linn


text:
- TIOTAL
- 'Treatise on the Planning and Constructing of Harbours in Deep Water', le Seumas Bremner, 1845 - Duilleag 44b
- EXTERNAL ID
- Z_QZP40_TREATISE_000660_044b
- DEIT
- 1845
- LINN
- 1840an
- CRUTHADAIR
- James Bremner
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd (duilleagan clò-sgrìobhte)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40882
- KEYWORDS
- einnseanairean
innleadairean
cala
calachan
Chaidh am pàipear seo leis an tiotal 'Treatise on the Planning and Constructing of Harbours in Deep Water' a sgrìobhadh le Seumas Bremner, fear-togail nan soithichean agus nan caladh agus fear-sàbhalaidh nan long-bhrisidhean o ghrunnd na mara. Rugadh e ann an 1784 ann an Stain, faisg air Cèis ann an Gallaibh.
Chaidh an 'Treatise' aig Bremner fhoillseachadh ann an 1845, agus tha iomradh ann air mar a chaidh a dhreuchd. Tha e cuideachd a' toirt seachad iomradh mionaideach teicnigeach air iomadh pròiseact a bha e air a dhèanamh chun na bliadhna sin.
Tha an ro-ràdh don 'Treatise' a' toirt fiosrachadh air a dhreuchd thràth agus mar a chaidh e an sàs ann an togail nan caladh. Ann an 1798 thòisich e na phreantas aig a' chompanaidh togail-shoithichean, Raibeart Steele & Mic ann an Grianaig. Às dèidh sin thill e a dh'Inbhir Ùige gus a chompanaidh fhèin a chur air bhonn. Thòisich e ag obair ann an togail chalachan ann an 1807 nuair a chaidh fhastadh leis a' chompanaidh a bha a' togail cala ùr ann am Pulteneytown. Cha robh eòlas sam bith aig a' chompanaidh togail air calachan agus dheilbh Bremner dhaibh soitheach a ghluaiseadh 's a chàradh clachan anns an togail. Mu dheireadh ghabh Bremner an t-uallach airson a' phròiseict airson an togail fon uisge.
Tro dhreuchd, thog no rinn Seumas Bremner mòr-chàradh air 18 calachan no laimrigean, agus san fhoillseachadh seo tha e a' toirt seachad iomradh teicnigeach air planadh agus togail nan calachan aig Cèis, Inbhir Ùige, Saircleit agus Inbhir Lòsaidh.
Dh'fhàs Bremner gu math ainmeil cuideachd ann an togail long-bhrisidhean bhon ghrunnd. Tro dhreuchd thog e 236 soitheach gu soirbheachail agus tha an 'Treatise' a' toirt làn fhiosrachadh air na dòighean anns an do rinn e sin. 'S e fear de na h-eisimpleirean a sheall e san ' Treatise' mar a thog e an 'Uncertain', soitheach a bha air a dhol fodha far Rubha Robhanais, Leòdhas, ann an 1841 ann an 11 aitheamh de dhoimhneachd. Dh'fheuch triùir eile an soitheach a thogail, ach cha deach leotha, ach 's e Bremner a rinn a' chùis agus a thug an soitheach gu tanalach far an gabhadh a càradh. Ged nach eil mion-eòlas air san 'Treatise', bha an sàr-phròiseact aige den t-seòrsa seo ann an 1845 nuair a chuir e an 'SS Great Britain' air bhog a-rithist. Bha an soitheach air a dhol air a' ghrunnd ann am Bàgh Dhùn Druim ann an Èirinn, agus 's i an soitheach a bu mhotha a bh' ann aig an àm.
San 'Treatise' cuideachd tha mìneachadh agus dealbhan teicnigeach ann air àireamh de thionnsgalan no rudan ùra a chruthaich Bremner a chuidicheadh ann an togail agus an glanadh chalachan agus rudan a dheilbh e cuideachd airson dinneadh phuist dhan talamh agus airson soithichean a thogail on ghrunnd. Tha an 'Treatise' a' crìochnachadh le grunn theisteanasan air obair agus innleachd Bhremner, air an sgrìobhadh le companaidhean a chleachd obair agus le na co-einnsinearan aige. Tha iad seo a' leigeil fios inntinneach dhuinn air caractar Bhremner agus iomadh duine ga mholadh airson "intrepidity", "activity" agus "perseverance".
Chaidh Seumas Bremner a dhèanamh na Bhall Sgrìobhaidh aig Institiùd nan Innleadairean-togail ann an 1833. Bhàsaich e san Lùnastal 1856, trì mìosan an dèidh bàs a mhnà, Cairistiona Nic na Clèirich, aig an robh e pòsta fad ceathrad 's a còig bliadhna. Chaidh carragh-cuimhne do Bhremner a thogail ann an Inbhir Ùige ann an 1903 agus tha a dhealbh ann an Talla a' Bhaile an sin


text:
- TIOTAL
- Seilearan Chaisteal an Rathaid
- EXTERNAL ID
- PAWA70D
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21537
- KEYWORDS
- Caisteal an Rathaid
William Grigor & Son,
uisge-beatha
fìon
malairtichean
albannach
Cafaidh a' Charlton
malairt
An ìnntreadh gu seilearan Caisteal an Rathaid. 'S e seo an doras a bha a' dol gu William Grigor & Son, Inbhir Nis. Bha William Grigor & Son, nam malairtichean mòra ann an gnìomhachas uisge-beatha agus fìon, agus ann an 1927 dh'fhosgail iad Cafaidh a' Charlton. Dh'attharraich seo a-rithist gu bhith na bhar agus na thaigh-bidhe. Bha Caisteal an Rathaid an toiseach air Rathad a' Chaisteil agus an uair sin air Sràid Hamaltan
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Item doirter uisgi rosicda no uisgi ele co h-opunn ima aigid oir is maith[gap: cut off/extent: part of last line of folio] {MS folio 23a} isin naixis, gid edh doní se urcoid da h-eisi da mbia a fad air, mar bis isin anmuinne doniter o lennuibh omha, & o eccla; oir omhdhuighi sin an t-adbur, & connmuidh in t-adbur leth istigh, & in spirut, & trit sin is du in t-uisgi do dortadh co h-opund air, & gan cómnuidhi do legin dó air. Et dlegthar uair and an t-uisgi do dortadh tar eis a ceile, & comhnuidhi do legin do and: & mar bis i n-anmuindi doniter o gairdechus, & o flux; dlegtar ann sin sgethrach do denumh, & in tsron do coimilt, & na slindein, & dethtach do legin futhu fon medhon, do reir Galen; & is maith in t-uisgi fuar do dortadh co h-opund isin cuis so, ar son in buille do-beir do duisecht an tesa, & do bud ferr and sin a duisecht le coimilt,
p.158& le neithibh deghbalaid. Sa cuis fuar, masedh, & a techt o línadh ní maith ar tus in t-uisgi do dortadh, gid edh fo derig, & ni h-ar son in coimplexa, acht ar son an buille do-beir. Toburtur aindsein neithi deghbalaid sa cuis so117 mar ata sanduile & sal cuach, & raib uisgi; curtur a n-edach lín iad; & curtur sa cuis fuar; & curtur lignum aloes, & lapadanum. Mod o linn fuar118 tic, gabh alifidanus cata119, & coimilter na boill imellacha, & co h-airighi an trath tic in t-adbur o linadh. Mad o neim tic an t-adbur, tobuir niamnuid, maille fin no le baindi innti, no cnó maille figedhidh, no sug athar talman is e bog, & curtur maide lethan itir a fiaclaib, & gairmter na ainm dilés co h-ard he: & toburtur triacla dó, & diamariton, & fin.