text:
Sgeama chumhachd nan tonn air fàire
- 9 An t-Luchar 2014
Tha Urras Taobh Siar na Hearadh air aonta a ruighinn le Comhairle nan Eilean Siar agus Ionad Chumachd Mara na h-Eòrpa (EMEC), a tha suidhichte ann an Arcaibh, airson làrach deuchainn a dheànamh airson innealan chumhachd nan tonn.
Dh'fhoillsichear na planaichean airson na raointean mara agus iad gan cuir air dòigh far chosta Ìle agus na Hearadh.
"Fhuair sinn cead airson an gabhaltas a ghabhail," thuirt Stiùiriche Chumhachd Ath-Nuadhachail an Urrais, Ruairidh MacllFhinnein.
"Tha sinn am beachd sgrùdadh a dhèanamh, tha sinn an dòchas, air grunnd a' chuain airson innealan a chur ann a bheir dhuinn cumhachd.
"An t-àite anns a bheil iad gu bhith, bidh iad gu math mòr, agus chanainnsa an fheadhainn a chuireas iad a-mach ann an siud gum feumadh iad a bhith gu math tapaidh, o chionn, tha droch mhuir a-muigh ann.
"Tha seo a-muigh air cùl Cheapabhail, air an rathad a-mach a Hiort anns a' chuan fhosgailte.
Obraichean
"Bha sinn am beachd nam faigheamaid rud a chur na b' fhaide a-steach gum biodh e na bu fhreagarraiche dhuinn, ach 's dòcha nach fhaigh sinn air sin a dhèanamh, o chionn chan fhaigh thu ach dìreach an rud a chuireas an Crùn a-mach air do shon.
"Tha sinn an dòchas gum bi seo na rud math dhan Urras, agus tha sinn an dòchas gun toir e a-steach obraichean.
"An rud a bu toil leinn fhaicinn, 's e gun cuireadh EMEC oifis ann an seo air taobh an iar na Hearadh airson an gnothach a làimhseachadh.
"A-niste seach gu bheil an gabhaltas againn, feumaidh sinn daoine a lorg a chuireas gnothaichean air adhart.
"Agus tha sinn an dòchas gum faigh sinn daoine a chuireas innealan a-muigh an seo far a bheil an gabhaltas againn, o chionn tha e doirbh gabhaltas fhaighinn.
"Chan urrainn dhut an rud a dhèanamh 's a chaitheamh a-mach air a' mhuir an àite sam bith. Feumaidh tu cead fhaighinn on Chrùn, agus chan fhaod thu a chur ach dìreach far a bheil iadsan ag innse dhut," thuirt e.


c: text/html

text:
Firefox
Is e brabhsair an asgaidh a tha ann am Mozilla Firefox a tha air stiùireadh le Mozilla Corporation. Anns an Fhaoilleach 2011, bha Firefox an dàrna brabhsair a bu chleachdte, le 31% cleachdaichean air an t-saoghal ga chleachdadh.[1]
Firefox sa Ghàidhlig[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Firefox 3.6 air a bhith ri fhaighinn sa Ghàidhlig a-mach on t-Sultain 2010 agus dearbhair-litreachaidh airson na Gàidhlig 'na chois a-mach on Dùbhlachd 2010. Chaidh Firefox 4.0 a sgaoileadh sa Ghàidhlig, an cois nan cànan eile, 22 dhen Mhàrt 2011.
Faic cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Global Web Stats. W3Counter (25/2/2011).

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
An Dubh is an Gorm
'S e cruinneachadh de sgeulachdan goirid le Iain Mac a' Ghobhainn a tha ann An Dubh is an Gorm (1963).
B' e an dàrna leabhar anns an t-sreath Leabhraichean ùra Gàidhlig Oilthigh Obair-Dheadhain a bha fo stiùireadh Ruaraidh MacThòmais[1] Chaidh a mhaoineachadh leis an Urras NicCaoig.[1]
Sgeulachdan[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh seachd de na sgeulachdan fhoillseachadh ann an Gairm mus deach an cur anns an cruinneachadh seo.[1]
- An Solus Ùr
- Is agus Esan
- Am Maor
- An Cuan is na Faoileagan
- A' Ghloine
- An Carbad
- E Fhèin 's a Bhràthair
- Abraham is Isaac
- Jenkins is Marlowe
- A' Bhan-Shoisgeulaiche
- Aig a' Chloich-Chuimhne
- An Taghadh
- An Comhradh
- An Léine
- Anns a' Bhùrn
- Anns an Uaimh
- Na h-Iùdhaich
- Am Prìosanach
- Na Facail air a' Bhalla
- An Dubh is an Gorm
A' chiad fhoillseachadh[deasaich | deasaich an tùs]
- Mac a' Ghobhainn, Iain. (1963) An Dubh is An Gorm (Obar Dheathain: Oilthigh Obair-Dheadhain) Clò-bhuailte le A. Learmonth 's a Mhac, Sruighlea.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 Mac a' Ghobhainn, Iain. (1963) An Dubh is An Gorm (Obar Dheathain: Oilthigh Obair-Dheadhain) Clò-bhuailte le A. Learmonth 's a Mhac, Sruighlea.


text:
Sgoil Eòlas an Oirthir agus Afraga
Bha Sgoil Eòlas an Oirthir agus Afraga ([[Beurla:School of Oriental and African Studies (SOAS)) stèidhichte ann an 1916 mar Sgoil Eòlas an Oirthir, le Afraga air a chuir ris an ainm anns na 1930an. 'S e prìomh amas na colaiste foghlam agus trèanadh a thoirt do luchd-riaghlaidh Breatannach a bhitheadh a' fàgail airson obair riaghlaidh air feadh an Impireachd. Bhon àm ud tha a' ghnè aig SOAS air atharrachadh agus is e a-nis am prìomh ionad air an t-saoghal airson eòlas agus foghlam mun Oirthir agus Afraga.
Mar colaiste ann an Oilthigh Lunnainn, bidh SOAS a' teagaisg Lagh, Saidheans Sòisealta, Ealain agus Cànain le cuideam air an Oirthir agus Afraga anns gach cuspair.
'S e leabharlann SOAS an ionad-ghoireasan aig Breatainn gu leir airson an Oirthir agus Afraga agus am fear as motha de sheors anns an Roinn Eòrpa.
Tha an sgoil air fàs gu mòr anns na bliadhnachan mu dheireadh; bho mu 1,000 oileanach ann an 1970 gu barrachd air 3,000 san latha an-diugh - le mu leth aca nan ollamhaich.
Tha dà ealanlann air an stèidheachadh aig a' cholaiste cuideachd: Am 'Percival David Foundation of Chinese Art' agus am 'Brunei Gallery'.
Tha SOAS mar is trìc air a mheas mar aon de na deich oilthighean as fhearr ann am Breatainn anns na clàran rangach aig na paipearan naidheachd.[1][2] Anns an 'Guardian', tha SOAS air a rangachadh anns an 4mh aite airson na trì bliadhna mu dheireadh agus anns a' chlàr rangach eadar-naiseanta aig an THES, tha e 44mh anns an t-saoghal, 11mh anns an Roinn Eòrpa agus 's e an 7mh oilthigh Breatannach air a rangachadh.
'S urrainn dhut seann oileanaich a lorg ann an iomadach ìre agus suidheachadh cùmhachdach ann an fòghlam, lagh, diplomasaidh, naidheachdas, riaghaltas, ionadan eadar-naiseanta, Buidhnean Neo-Riaghaltais (NGOan), bancaireachd, dualchas-ealain, na meadhanan agus oilthighean.
Daoine le Ceangal ri SOAS[deasaich | deasaich an tùs]
- Aung San Suu Kyi:
- Paul Robeson:
- Enoch Powell:
- Bernard Lewis:
- Luisa Diogo:
- David Lammy:
- Dom Joly:
- Walter Rodney:
- Jemima Khan:
- Sultan Salahuddin:
- Mette-Marit:
- Syed Muhammad Naquib al-Attas:
- Akbar S. Ahmed:
- Michael Jay:
- Zeinab Badawi:
- Fred Halliday:
Luchd teagaisg[deasaich | deasaich an tùs]
- Sir Harold Bailey
- Sir E. Denison Ross
- Sir Hamilton Gibb
- Sir Ralph Turner
- Sir Cyril Philips
- T. Grahame Bailey
- T. N. Dave
- Arthur Llewelyn Basham
- Vladimir Minorsky
- Bernard Lewis
- Edward Ullendorff
- Arthur Waley
- D. Neil MacKenzie
- David Marshall Lang
- Christoph von Fürer-Haimendorf
- Arnold Bake
- K. de B. Codrington
- Malcolm Yapp
- R. B. Serjeant
- P. M. Holt
- A. D. H. Bivar
- Ronald Emmerick
- Arthur Arberry
- W. B. Henning
- N. E. Mary Boyce
- J. R. Firth
- Ann K. S. Lambton
- Nicholas Sims-Williams
- A. S. Tritton
- Alfred Guillaume
- Ralph Russell
- John Wansbrough
- Xiao Qian
- Lao She
- K. N. Chaudhary
- Reginald Johnston
- William Radice
- Dr. David Dalby
- Patricia Crone
- Gerald Hawting
- Daniel de Vries
- Lucy Durán
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ (17 January 2008) guardian.co.uk | Education. London: Browse.guardian.co.uk. A' tarraing air 29 April 2010.
- ↑ "University League Table 2013". The Complete University Guide. A' tarraing air 3 July 2012.


text:
The Lady of Shalott
Tha The Lady of Shalott 'na dàn fionnsgeulach leis a' bhàrd Sasannach Alfred, Triath Tennyson (1809–1892).
Tha 'n dàn (a sgrìobh Tennyson dhà seòrsachan: aon sa' bhliadhna 1833, le fichead rann, an eile sa' bhliadhna 1842 le naoi rann deug) bunaichte gu fuasgail air sgeulachd às an Le Morte d'Arthur le Tòmas Malory timcheall Eilean Astolat, maighdeann a thuit a-steach dham ghaol le Lancelot, ach bàsaichidh bho bròn nuair cha thill e a gaol. Thill Tennyson dhan sgeulachd 'san “Lancelot agus Eilean” ('na 1859 Sgeulan an Rìgh). Ge-tà tha 'n sgeulachd àrsaideach Eilèin glè eugsamhail bhon bheatha na Mnaoi-uasaile, nach eil ainmichte 'gus a nach eil, nochdadh i, gu lèir daonna.
Tha A' Bhean-uasal an dàin Thennyson a' fuireach ann an turaid air eilean ann an abhainn dlùth ri Camelot, air an eilean na t-Sealaid. Tha i fo mallachd: ma seallaidh i gu dìreach aig a' Chamelot, thig dàneigin neo-aithnichte rithe. Mar sin tha i a' coimhead an saoghal tro sgàthan, agus fighidh i mar a chì i ann an lìon seunmhor. Tha na boillsgidhean faileasach na beatha seach an turaid ga mealladh a shealladh, ged tha fios aice a bheireadh sin a' mhallachd ri a deireadh neo-aithnichte. Aon là, ge-tà, a' faicinn Lancelot 'na sgàthan, thuigidh i cho tìnn a bheil i a beatha, agus de faicinn an saoghal tro dubhar is fàileasan a-mhàin.
- On burnish'd hooves his war-horse trode; (Air iongnan lìomhaichte cheumaich a steud-each;)
- From underneath his helmet flow'd (À fo a bhiorraid sruth)
- His coal-black curls as on he rode, (A chamagan dubha 'ghuail cho mharcaich e)
- As he rode down to Camelot. (Cho mharcaich e sìos dham Chamelot)
- From the bank and from the river (Às a' bhruach is às an abhainn)
- He flashed into the crystal mirror, (Dhèalraich e 'steach dhan sgàthan a' chriostail)
- "Tirra lirra," by the river ("Tire lire" ri taobh an abhainn)
- Sang Sir Lancelot. (Sheinn Triath Lancelot.)
Gèillidh i mu dheireadh thall dham mhealladh agus seallaidh i a-mach gu dìreach nuair maraichidh Triath Lancelot seachad a caisteal a' seinn, agus seallaidh i a dh'ionnsaigh Chamelot:
- The mirror crack'd from side to side; (Sgàin an sgàthan a taobh ri taobh)
- "The curse is come upon me," cried ("Tha a' mhallachd a' tigh'nn orm," ghuil)
- The Lady of Shalott. (A' Bhean-uasal na t-Sealaid)
A' fàgail a turaid, lorgaidh i bàt' a sgrìobh i a h-ainm air, agus seòlaidh sìos an abhainn dham Chamelot, a' seinn òran brònach, bàsachadh fad tha i 'seinn. Ruigidh i reòta ri bàs, agus tha Lancelot am measg na ruirich is mnàthan-uasala a chì i:
- "Who is this? And what is here?" ("Cò a tha seo? Is dè th' an-seo?")
- And in the lighted palace near (Agus 'san taigh-rìgh 'n cois)
- Died the sound of royal cheer; (Bhàsaich an fuaim na meoghaile rìoghail;)
- And they crossed themselves for fear, (Is chros ias fhèin air eagal,)
- All the Knights at Camelot; (Uile nan Ridirean aig a' Chamelot;)
- But Lancelot mused a little space (Ach Lancelot chnuasaich air greis)
- He said, "She has a lovely face; (Thuirt e, "Th'aghaidh àlainn aice;)
- God in his mercy lend her grace, (Dia 'na iochd thoir dhi maitheas,)
- The Lady of Shalott." (A' Bhean-uasal na t-Sealaid)
Tha roinn a' smaoineachadh "A' Bhean-uasal na t-Sealaid" a chomharrachadh na t-imcheiste nan luchd-ealain, sgrìobhadairean, agus ceòladairean: a chruthachadh obraichean timcheall agus gleidheadh an saoghal, no a mhealtainn an saoghal tro maireann anna gu soirbh.
External links[deasaich | deasaich an tùs]
- An dealbh Iain Uilliam Waterhouse na Mnaoi-uasaile na t-Sealaid
- An dàn iomlan 1842
- Taobh-ri-taobh coimeas nan seòrsachan 1833 & 1842 an dàin Thennyson (ullaichte leis An Tionnsgnadh Chamelot aig an Oilthigh na Rochester)
- An sgeulachd cho bha i air lorgadh 'san Le Morte d'Arthur Mhalory
- "Lancelot agus Eilèan"
- "A' Bhean-uasal na t-Sealaid": giorrachadh (gabhail a-staigh e-teacsa)
- Elizabeth Nelson, "A' Bhean Chuairtichte: Ciallachaidhean Dealbhach na 'Mnaoi-uasaile na t-Sealaid'"


text:
Pietrasanta
‘S e baile beag an ceann an tuath na h-Eadailt a th’ ann am Pietrasanta. Tha e suidhichte anns an sgìre Lucca, anns an roinn Toscana, aig 3km bhon a‘ mhuir agus aig astar dhe 63km bho Phisa. Tha an t-ainm a’ ciallachadh clach chràbhach bhon Eadailtis pietra: clach agus santa: cràbhach. Tha 24,833 duine a' fuireach anns a' bhaile.[1]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Rugadh an sgrìobhadair Giosuè Carducci an seo ann an 1835.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Écuassinnes
- Grenzach-Wyhelen
- Montgomery (Alabama)
- Zuduńska Wola
- Utsunomiya
- Villeparisis


text:
Rathad-iarainn
Is e siostam-ghiùlain a tha anns an rathad-iarainn neo rathad nan gad a tha stèidhichte air rathad sònraichte a bhitheas a' breith agus a' steòrnadh carbadan a tha uidheamaichte dha.
Inntrigeadh[deasaich | deasaich an tùs]
Is e cruth an rathaid, dà ghad iarainn, co-shìnte agus teannaichte sìos air bunachar freagarrach.
Bithidh na carbadan rathad-iarainn uidheamaichte le cuibhlichean "bilte". Tionndaidh dà chuibhle air aiseal cumanta, Tha barr nan riomb leatha agus rèidh agus bithidh bile mun chuairt gach cuibhle air a slios a-staigh.
Mar sin faodaidh do na carbadan a ruith air bàrr an rathaid gun a bhith tuiteam dheth.
Aig a' charr as simplidh chan eil dith ach air rathad singilte goirid agus carbad a-mhàin. Bha cuid de na h-ionadan-bhradain air an Abhainn Tatha a' cleachdadh rathadan-iarainn mar seo eisg a ghiùlain suas dhan rathad-dubh eadar Peairt is Dùn Deagh sìos ris na 1990an.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh turachadh air rathaidean nan gad ann an Sasuinn mun bhliadhna 1604. Is ann as fiodh a rinneadh na gadan do na rathadaibh nan gad bu tràithe agus b' e cumhachd eich a tharruinn na uaganain a chaidh orra. Chaidh toiseach air cleachdadh gadan iarainn bho meadhan an 18mh linn, agus bho toiseach an 19mh linn chuireadh carbadan-smùide an gnìomh. Ré na 1820'n rinn Nicholas Wood an rannsachadh a dhearbh bun-saidheans an rathaid-iarainn, agus an luib sin, eadar 1825 agus 1840, chaidh leasachadh ana-mhòr air an teicneolas. A roimhe 1850, leigeadh na cnàimhean de branndairean nàiseanta agus eadar-nàiseanta air feadh Eòrpa.
Tha an sgrìobhadh eachdraidheil bu sine mu rathad nan gad a' nochdadh ann an cùise laghail Sasunnach a chaidh air èisdeachd an 1604. B' e cnap na cùise gu robh fear seilbh mhèinne-guail air cuir "tylting rails" thairis air fearann (a bha an seilbh fear eile) eadar beul a mhèinn agus laimrig air Abhainn na Sebheirn ann an Siorramachd Nottinghaim.
Mun bhliadhna 1609 fhuair fear à Siorramachd Nottinghaim dom b' ainm Beaumont taic air mèinn-ghuail air Bruaiche na Tyne an Ear-thuath Shasainn, thug e leis iomadh innlean nach robh aithnichte ann an Ear-thuath Shasainn aig an àm - nam measg Snìomhairean Talmhainn agus coincheap rathad nan gad. Thug muinntir Ear-thuath Shasainn ri na h-innlean seo, bu sònraichte rathaidean nan gad agus chaidh leasachadh nan raointean-ghuail mu Caisteal Nuadh air Taidhne air adhart gu luatha. Thogadh ficheadan de rathaidean nan Gad eadar beul-meinnibh agus laimrigibh aibhne. Bha rathaidean nan gad, neo rathaidean-uagain mar a chaidh orra, cho dlùth cheangailte ri leasachadh na sgìre gun deach iad fo far-ainm "Newcastle Road" roimhe deireadh an 17mh linn.
Cha robh an cuid bu mhòr de na rathaidean-uagain seo nas fhada na ceithir neo còig cheud meatair agus gu robh iad a' claonadh gu ìre mhòr bho bheulmheinn chun laimrig, is ann mar sin a bhiodh carbadan làn nan ruithe "leis a' bhruaich" fo cumhachd tarruinn talmhainn agus chuireadh eich ri feum a tharruinn na carbadan aotrom air ais ris a' mhèinn.
Chaidh leasachadh air an teicneolas mean air mhean- bho meadhan an 18mh linn chuireadh cinn iarainn air na gadaibh fhiodh agus ro dheireadh an linn rinneadh gadan-ruithe as iarainn leaghta. Thàinig cuibhlichean iarainn a-steach as deidh 1750 agus ro deireadh an linn rinneadh an siud 's an seo bòrd-claoin fèin-obrachaidh.
Is ann an 1722 a chaidh togail air a' chiad rathad-uagain an Alba, eadar Tranent agus Cockenzie air Raon ghuail a Lodaidh, agus is ann an 1754 a chaidh fhosgail air a chiad rathad-uagain an Èirinn, eadar an slochd ghuail aig Drum Glas an Contae Tir Éoghainn agus canal leth-mhìle air falbh. Thuraich an t-inneal smùid róthadachd aig Seumas Bhatt ann an 1784, inneal stèidhichte a bha seo a chleachd smùid bho goilear fa-leth aig bruthaich gu math ìosal. Taobh a-steach deich bliadhna thoisich an Córnach Risteard Trevithick a thogail innealan “paisgte” air an robh an goilear na bunachar don inneal fhèin agus a chleachd “smùid làidir” aig bruthaicheas suas ri 40 punnd air an òirleach cheàrnag ( 2.5 ailean). Thog Trevethick inneal smùid fèin-ghluasad cho tràth ri 1801 agus ann an 1804 rinn e inneal a ruitheadh air gadan airson fear a sheilbh obraichean iarainn agus rathad trama aig Pen-y-Darren an Cymru a Deas. Dhearbh an inneal a thog Trevethick gum b' urrainn do inneal stotha a tharruinn cuid uagain na sguain, ach cha deach an cleachdadh an aite nan each a bha nan modh tarruinn àbhaisteach aig an am.


text:
Hiort
Tha na h-eileanan ris an canar Hiort, a’ chuid as iomallaiche a dh'Alba, 41 mìle (68 cilemeatair) an iar air Beinn a’ Bhaoghla ann an Ìnnse Gall na h-Alba. Tha na h-eileanan seo, len cuid bhearraidhean is stacan, air àite sìolachaidh cho cudromach ’s a tha air ceann an iar thuath na Roinn Eòrpa airson eòin-mhara. Nuair a dh’fhàg na daoine ann an 1930, thàinig eachdraidh iongantach air tighinn beò gu crìch.
Dh'fhàg an còigeamh Iarla Bhòid Hiort aig Urras Nàiseanta na h-Alba mar dhìleab ann an 1957. Chaidh a chomharrachadh san aon bhliadhna mar Thèarmann Nàdair Nàiseanta le Glèidhteachas Nàdair (Dualchas Nàdair na h-Alba a-nis). Dìreach mus do chaochail e, dh’aontaich Iarla Bhòid pìos beag fearainn a thoirt air mhàl do Mhinistrealachd an Dìon mar stèisean-lorgaidh ràdair airson raon nan urchraichean ann am Beinn a’ Bhaoghla ann an Innse Gall.(Chaidh an aonta màil ùrachadh ann an 1976 airson 25 bliadhna eile.)
An-diugh, tha na trì buidhnean seo, Urras Nàiseanta na h-Alba, Dualchas Nàdair na h-Alba agus Ministrealachd an Dìon, ag obair ann an co-bhanntachd gus program glèidhteachais agus rannsachaidh a leudachadh air na h-eileanan airson a bhith cinnteach gun tèid Làrach Dhualchas na Cruinne a chumail gu math agus a dhìon.
Chaidh Hiort a chomharrachadh iomadh uair aig ìre eadar-nàiseanta airson dualchas agus nàdar air leth.
An dèidh don RAF an t-eilean a' gabhail os làimh ann an 1957, bha Seumas A. MacAoidh na oifigeach-fhoghluim airson a rèiseamaid. Bha e thall air Hiort agus chunnaic e cia mar a bha beatha nam balach a bha an urra ris nan rocaidean an sin. Sgrìobh e alt toil-inntinneach leis an tiotal Hiort an Diugh a chaidh fhoillseachadh ann an GAIRM Leabhar VIII, 1959-60. Rinn e luaidh air alt eile le Tim Weir mu Hiort, a thàinig a-mach ann an Gairm an Earraich,1958.
Ionad fiosrachaidh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha planaichean ann ionad fiosrachaidh mu dheidhinn Hiort a thogal ann am Mangurstadh ann an Ùig Leòdhais.[1]
Sgrìobhaidhean mu Hiort[deasaich | deasaich an tùs]
Sgrìobh Màrtainn MacGilleMhàrtainn mun chuairt a rinn e do Hiort ann an 1697 anns an leabhar A Late Voyage to St Kilda. Chaidh an leabhar fhoillseachadh ann an 1698.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Boraraigh * Dùn * Hiort * Soaigh * Stac an Àrmainn * Stac Biorach * Stac Lì * Stac Leibhinis


text:
Fear à Inbhir Nis fhathast a dhìth
- 22 An Gearran 2013
Tha an iomairt airson fear-gnothaich à Inbhir Nis a lorg a' leantainn.
Chaidh Euan Barras, a bhiodh a' ruith thaighean-seinnse mar The Phoenix ann an Inbhir Nis, fhaicinn mu dheireadh aig a dhachaigh ann am Baile Muilinn an Lèigheis tràth sa mhadainn Diciadain.
Tha heileacoptair le Feachd an Adhair, poilis le coin agus luchd-teasairginn air a bhith a-muigh ga lorg.
Tha Mgr Barras 46 bliadhna de dh'aois.
Tha e 5tr 8" de dh'àirde agus tha am falt aige, a tha donn, air a ghearradh goirid.


text:
Eaconamas Dachaigh
06 An Damhair 2011
Tha Stòrlann Nàiseanta Na Gàidhlig toilichte a ràdh gu bheil an goireas airson Eaconamas Dachaigh a-nis air fhoillseachadh.
Thathas an dòchas gun cuidich an goireas seo le bhith a’ teagasg Eaconamas Dachaigh tro mheadhan na Gàidhlig agus gum brosnaich e tuilleadh ùidh ann an slàinteachas, a bhith cruthachail, agus smaoineachadh mun àrainneachd.
Chaidh an goireas a sgrìobhadh le buidheann comhairleachaidh Eaconamas Dachaigh, agus bu thoigh leinn taing mhòr a thoirt dhaibhsan airson obair ionmholta a dhèanamh.
A bharrachd air a’ ghoireas chruaidh, tha CD na chois air a bheil a h-uile càil a tha ri fhaotainn anns a’ ghoireas fhèin. Cuideachd, bidh stuthan-taice air-loidhne, me deuchainnean-cheist airson gach aonad.


text:
Pàrtaidh Tòraidh Choloimbia
Fear dhen dhà phàrtaidh traidiseanta na dùthcha, chaidh am Pàrtaidh Tòraidh Choloimbia (Spàinntis: Partido Conservador Colombiano) a stèidheachadh ann an 1849 le Mariano Ospina Rodríguez, ceann-suidhe na Poblachd bho 1857 gu 1861, agus José Eusebio Caro, athair Miguel Antonio Caro Tovar (ceann-suidhe na Poblachd bho 1892 gu 1898) agus athair-cèile Carlos Holguín Mallarino (ceann-suidhe na Poblachd bho 1888 gu1892).
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Làrach-Lìn oifigeil a' Phàrtaidh Thòraidheach (Spàinntis)


text:
Reamhrachd chloinne air Ghàidhealtachd
- 27 An t-Sultain 2013
Fhuair sgrùdadh ùr gu bheil cha mhòr cairteal de chloinn ann an sgìre NHS na Gàidhealtachd ro reamhar.
Anns an aithisg bhliadhnail a thig air beulaibh a' Bhùird Dimàirt, cuiridh Stiùriche na Slàinte Poblaiche, an Dtr Mairead Somerville, am prosbaig air slàinte òigridh.
Canaidh an aithisg aice cuideachd gum bi cha mhòr cairteal de dh'òigridh eadar sia bliadhna deug agus ceithir bliadhna fichead a dh'aois a' smòcadh, agus gu bheil 15% de dheugairean anns an sgìre ann am barrachd chunnart gun tig a' ghriùthlach orra air sgàth 's nach d' fhuair iad banachdach an MMR.
Reamhrachd
Tha barrachd chloinne gam meas ro reamhar air prìomh a h-aon sa bhun-sgoil air a' Ghàidhealtachd na tha ann an Alba gu lèir.
Thuirt an Dtr Somerville gu bheil e duilich mìneachadh carson a tha seo, ach tha i ag ràdh gu bheil còrr is seachd fichead sgoil a-nis a' gabhail pàirt ann an iomairt shlàinte air a bheil "High 5" a tha a' toirt stiùiridh do chloinn mu bhiadh, eacarsaich, slàinte 's eile.
Tha i ag ràdh gun deach adhartas a dhèanamh a thaobh a bhith a' lùghachadh an àireamh chloinne a bhios a' smòcadh, ach tha i ag aideachadh gu bheil obair mhòr fhathast ri dhèanamh an sin.


text:
A' snàmh gu Taigh Iain Ghròt
22 An Dàmhair 2013 Ùraichte aig Ùraichte aig
'S iomadh duine a th' air a dhol air turas eadar Lands End agus Taigh Iain Ghròt son airgead a thogail do charthannas, ach tha a' chuid as motha de dhaoine a' cumail ris na rathaidean air tìr.
Chan eil Sean Conway.
Tha esan a' snàmh eadar an dà àite, rud nach deach a dhèanamh a-riamh roimhe.
Tha e an-dràsta a' dèanamh a shlighe suas cladaichean iar thuath na h-Alba, agus mar a fhuair Calum MacIlleathain a-mach cha deach cùisean buileach mar a bha e an dùil.


text:
Tursachan Chalanais
Tursachan àraid ann an cruth croise, a chaidh an togail mu 3000 RC. Anns a mheadhan tha cearcall de thursachan, le barpa sa mheadhan. Timcheall air an seo tha na tursachan ann an cruth croise a' dol gu siar, sear agus deas. Bhon tuath tha loidhne fhada (83m) de thursachan a tha a' fàs nas cumhainge faisg air a' chearcall.
Suidheachadh
19cm siar bho Stèornabhagh far an A859, Eilean Leòdhais.
Roinn – Na h-Eileanan Siar. Comharradh air Cliath-mhòr na Rìoghachd NB 213 330
Slighean-rothaireachd
Làrach air Lìonra Nàiseanta nan Slighean-rothaireachd
Cuiribh fios gu
Fòn 01851 621422
Uairean fosglaidh agus Prìs
Fosgailte an-asgaidh fad na seachdain fad na bliadhna. Tha Ionad an Luchd-tadhail fosgailte:
An Giblean – An t-Sultain, 10.00m – 6.00f, a h-uile latha
An Dàmhair – Am Màrt, 10.00m – 4.00f, Diciadain - Disathairne
Goireasan
Chan eil an lùghdachadh a gheibh Luchd-taice Alba Eachdraidheil ag obair an seo.


text:
Gàidhlig - cha bhithinn às a h-aonais!
Deasbad eadar Gràisg agus Art MacCarmaig (no fìor dheagh dhoppelgänger didisteach)
Art:
Hello a h-uile duine. Chan ann tric a bhios mi a' gabhail pàirt ann am fòram den t-seòrsa seo ach tha mi air a bhith a' leughadh nam beachdan mu mygaelic a nochd an dèidh sgeulachd anns a' Sun bho chionn greis. Tha mi nam Chathraiche Eadar-amail air Bòrd na Gàidhlig agus tha mi air freagairtean a chur do chuid de na ceistean a th' air a bhith aig daoine air ForArgyll agus chì sibh iad thall an sin. Chan eil sinne aig Bòrd na Gàidhlig airson dad a chumail falaichte. Cha robh sam amharc againn a-riamh ach cha robh sinn deònach a dhol an-sàs ann an deasbad mas do nochd mygaelic. Leis gun deach a' phròiseact a chur air bhog an diugh, ma tha ceistean a bharrachd agaibh nach deach a fhreagairt fhathast, leig fios.
Gràisg:
Halo agus fàilte ort Art Ceist sam bith ceangailte le obair a' bhùird no dìreach mygaelic.com?
Art:
Tha mise fosgailte do cheist sam bith, a Ghràisg. Mar a bha mi ag ràdh cha bhi mi a' gabhail pàirt sna fòraman seo ro thric ach cuiridh mi sùil bho àm gu àm. Ach tha Bòrd na Gàidhlig deònach gu leòr ceistean a fhreagairt aig àm sam bith air cuspair sam bith co-cheangailte ri ar n-obair.
Gràisg:
ok ma tha a charaid seo ceist dhut agus beagan searmonaich na luib
Bho seo a-mach am biodh am Bòrd deònach a dh’obair leis a’ choimhearsnachd a tha air loidhne mu thràth air proiseactean eile – a leithid eadar-theangachaidh ‘strings’ Abair Thusa agus goireasan eile? Sheall air an Fhòram seo, rinn tè sa Ghearmailt eadar-theangachaidh air cha mhòr a h-uile càil i fhèin agus chuir i an àirde i-fhèin e. . Tha i airidh air moladh bhon bhòrd aig a char as lugha. Seall air an sàr obair a rinn ‘Cadalach’ shìos ann an Manchester le tirnamblog.com agus cha d’fhuair esan facal molaidh bhon bhòrd no bhuidheann Gàidhlig sam bith eile nas motha. An cuir am Bòrd duais bhliadhnal air dòigh airson a leithid sàr obair a rinn ar caraid 'Gun Ghleoc' no Cristean thall aig Abair Thusa no Akerbeltz le d-dwelly? Bu choir don bhòrd a h-uile tàlant a tha sin a thoirt a-steach don ghnothaich nam bheachdsa. Tha daoine deiseil ‘s deònach Art. Dè do bheachd?
Tuilleadh air Fòram na Gàidhlig ann an uine nach bi fada tha mi an dòchas...
Agus a tuilleadh air sin thuirt Art thall aig ForArgyll.com:
Sgrìobhadh ùr - An Claigeann aig damien hirst
Tha sgrìobhadairean stèidhichte mar Alasdair Caimbeul (Alasdair a’ Bhocsair), Màrtainn Mac an t-Saoir agus Catrìona Lexy Caimbeul ann, còmhla ri sgrìobhadairean ùra mar Alison Lang augs Màiri E.NicLeoid. Tha ùghdaran gu tur ùr ri fhaighinn cuideachd, agus tha sgrìobhadairean bho dhùthchannan eile ann; bhon a’ Ghearmailt, na Stàitean agus Iapan. Tha ficsean Gàidhlig a’ tighinn beò. Saoilidh mi gu bi iad ri reic aig Comhlaire nan leabhraichean a’ dh’ aithghearr. Dhomhsa gun teagamh sam bi ’s e Leabhar trì an leabhar as fheàrr agus gu h-àraidh an sgeulachd ‘Tìr nan Còtaichean Geala’- saoil Carson a tha sin? J
Co-dhiù Gheibhear tuilleadh fiosrachaidh air làrach Comhairle nan Leabhraichean.


text:
Szczawno-Zdrój
‘S e baile beag air an àirde an iar-dheas na Pòlainn a th’ ann Szczawno-Zdrój (IPA: ‘ʂt͡ʂavnɔ ‘zdrui̯, Gearmailtis: Ober Saltzbrunn, an dèidh 1935 Bad Saltzbrunn).Tha e suidhichte eadar 400m agus 430m os cionn ìre na mara anns an sgìre Wałbrzych, anns an Roinn Dolnośląskie (Siberia Ìosal), aig astar dhe 61km bho Wrocław, prìomh-bhaile na roinne, agus 362km bho Warsaw, prìomh-bhaile na dùthcha.[1] Tha 5,506 daoine a' fuireach anns a' bhaile bheag seo.[2] ‘S e baile Gearmailteach a bh’ann gu ruige 1945 nuair a chaill na Gearmailtich An Dàrna Cogadh.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Gerhart Johann Robert Hauptmann (1862 – 1946): Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1912.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Briey[3]


text:
Blackwater Reservoir
'S e stòr-amar anns na beanntan os cionn Ceann Loch Lìobhann ann an Loch Abar a th' anns an Blackwater Reservoir. Tha an dam aige 914m de dh'fhaide agus le sin 's e an dam as fhaide a th' ann air a' Ghàidhealtachd. Tha e 27m de dh'àirde agus tha e suidhichte air a' mhòinteach gharbh 305m a dh'àirde. 'S e aon de na h-àiteachan as fliuch ann am Breatainn leis an uisge anns air a' mhòinteach agus a' tighinn bhon mhuir.
Chaidh an dam a thogail aig eadar 1905 agus 1909 linn mar sgeama cumhachd-uisge a chleachd am British Aluminium Company (cuideachd Alcan) gus alman a leaghadh ann an Ceann Loch Lìobhann. Aig an àm sin b' e an dam a bu mhotha na Roinn Eòrpa a bh' ann.[1] Chaidh a chruthachadh le Patrick agus Charles Maik agus tha e a' casg uisge bhon Uisge Dhubh is bho Lochan a' Chlaidheimh. Tha 6km de dh'fheadain-uisge cruadhtain agus 13km de pìoban-uisge stàillinn a' ceangal an loch leis an fhactaraidh. Chaidh an dam a thogail le neart-làimhe agus innealan làimhe agus air sgàth na h-obrach cruaidhe agus suidheachadh cunnartach chaill mòran luchd-obrach am beatha. Tha cladh aca fhèin ri taobh an dama. Dhùin an leaghadair-almain ann an 1998, ach tha dealan ga chruthachadh fhathast bhon chumhachd-uisge airson na sgìre agus an leaghadair-almain anns a' Ghearasdan.
Tuilleadh Leughaidh[deasaich | deasaich an tùs]
- MacGill, Patrick (Chiad Fhoillseachadh 1914) Children of the Dead End. Fèin-eachdraidh neach-obrach Èireannach air balla-casg a' Bhlackwater Reservoir. Foillseachadh ùr (2005) Birlinn ISBN 1841580007
Tùsan[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NN 240 605 (56° 41′ 55.87″ Tuath, 4° 46′ 37.18″ Iar)


text:
1888
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1888 (MDCCCLXXXVIII).
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Chaidh Yaoundé, prìomh-bhaile Chamarun, a stèidheachadh le luchd-malairt Gearmailteach
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 13 an Lùnasdal - John Logie Baird, innliche Albannach a dh'innlich an telebhisean (b. 1946)
- 28 an Lùnasdal - Eduardo Santos, ann am Bogotá. Fear-poileataigs à Coloimbia.
- 16 an t-Sultain - Frans Eemil Sillanpää, ann an Hämeenkyrö. Sgrìobhadair à Suòmaidh.
- 16 an Damhair - Eugene O'Neill, ann an Eabhraig Nuadh. Sgrìobhadair às na Stàitean Aonaichte.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 19 an Giblean - Charles Darwin, ann an Down. Fear-saidheans à Sasainn.


text:
Al-Ghazali
Bha al-Ghazali (ainm slàn: Abu Hāmed Mohammad ibn Mohammad al-Ghazzālī no 'san sgrìobhadh Arabais: ابو حامد محمد بن محمد الغزالى - Tus 1058 Ibidem 1111) fòghlamaichte ann an iomadach eòlaidheachd ann an Islam agus bha è cuideachd a gabhal pairt an agus eòlach air cuir-seachadan nan Sufidhean. Chaidh a dheanamh na Mhaighstear de Cholaiste Nizamiyyah an Baghdad 'sa bhliadhna 1091. Mar ceann an coimhearsnachd Muslim bha è traing a teagaisg agus a toirt seachad òraidean air lagh an creideamh agus cuideachd ag argamaid an aghaidh mì-chreideamh agus ceistean bho'n h-uile pàirt den t-sluagh. An deidh ceithir bliadhna ge-ta dh'fhàs al-Ghazali diombach agus mì-chinnteach mu chreideamh agus mu dheireadh dh'fhàg e Baghdad is e a leigeal seachad a dhreuchd agus an t-saoghal. Chuir e seachad mu dà bhliadhna a cuairteachadh tro Shiria agus Iarusalem agus a crìochnachadh a thorramh gu Mecca thill e gu Tus agus chuir e a seachad a thìde a sgrìobhadh, a gabhal pàirt ann an gnàthasan Sufi agus a teagaisg a luchd-leanmhainn gu na bhàs è.


text:
Rudolph Pariser
'S e ceimigear a th’ ann an Rudolph Pariser.
Rugadh e san 8mh, an Dùbhlachd 1923 ann an Harbin, an t-Sìn. Chaidh e dhan sgoil an toiseach ann am Beijing agus an uair sin ann an Tokyo. Dh’imrich do na Stàitean Aonaichte anns a’ bhliadhna 1944, dìreach ron Darna Cogadh.
Tha e ainmeil air sgàths an obair aige airson molecular orbital computation a dh’fhoillsich e anns a’ bhliadhna 1953. Bha e ag obair còmhla ri Robert Parr air a’ phròiseict seo. An-diugh canar Pariser–Parr–Pople method ris, o chionns gun robh John A. Pople ag obair air an aon rud aig an aon àm cuideachd.


text:
Tha togalach Pàrlamaid na h-Alba ann an sgìre Holyrood ann am meadhan Dhùn Èideann aig bonn na Mìle Rìoghail faisg air Lùchairt Taigh an Ròid.
Mapaichean
Seallaidh am mapa gu h-ìosal far a bheil Pàrlamaid na h-Alba. Ma thaghas tu 'View Larger Map', fosglaidh seo Google Maps aig a bheil an roghainn stiùireadh fhaighinn bhon àite far a bheil thu don Phàrlamaid.
View Larger Map
A' dol gu Taigh an Ròid air a' bhus
Is urrainn luchd-tadhail na seribheisean bus 35 (stad as fhaisg: Canongate) agus 36 (stad as fhaisg: Horse Wynd) aig Lothian Buses fhaighinn.
Tha grunn slighean bus eile a tha meadhanach faisg air làimh. Gheibhear fiosrachadh mu na seirbheisean bus ionadail uile bho Traveline.
A' dol gu Taigh an Ròid air an trèana
Tha togalach na Pàrlamaid beagan is 1.5 km (no mu mhìle) bho stèisean rèile Waverley Dhùn Èideann. Tha fios mu sheirbheisean rèile gu/bho Dhùn Èideann ri fhaighinn bho làrach-lìn National Rail.
A' dol gu Taigh an Ròid air an rathad
’S e Cnoc Naomh Eòin (inntrigeadh bho Rathad Holyrood) no am fear faisg air stèisean rèile Dùn Èideann Waverley (inntrigeadh tro New Street) na pàirceanchàraichean as fhaisge air a’ Phàrlamaid.
Tha beagan àiteachan pàircidh poblach, air an cumail don fheadhainn aig a bheil bràistean gorma, rim faighinn air Caigeann nan Each (Horse Wynd) airson luchd-tadhail air Sgìre Holyrood. Thèid àite pàircidh eile a chur air dòigh faisg air làimh nuair nach fhaighear gu na h-àiteachan pàircidh sin.
Feumaidh draibhearan còidse an cearcall-tionndaidh air beulaibh Our Dynamic Earth air Rathad an Ròid (Holyrood Road) a chleachadh airson daoine a leigeil a-mach/a-steach. Faodaidh còidseachan fuireach an seo airson suas ri 15 mìonaidean. Tha pàrcadh do chòidseachan ri fhaighinn aig Rathad an Leas-rìgh (Regent Road). Bu chòir daoine coiseachd bho thaobh a-muigh Our Dynamic Earth. Bu chòir dhaoine tionndadh air an làimh dheas air an t-slighe a-mach à Our Dynamic Earth agus coiseachd tro ghàraidhean na Pàrlamaid gus an dòras poblach air Caigeann nan Each (Horse Whynd).
A' dol gu Taigh an Ròid air baidheagal
Tha stòrsan-rothair poblach rim faighinn ri taobh Ionad Fiosrachaidh Taigh an Ròid air Caigeann nan Each.


text:
Scottish GaelicEdit
EtymologyEdit
AdverbEdit
- in addition, as well, beside, besides, either
- Chan eil mi ag iarraidh càil a bharrachd. - I don't want anything else.
- Dè na h-òrain as toil leat a bharrachd iad seo? - Which songs do you like besides these?
- Cha robh e òg, agus cha robh e slàn a bharrachd. - He wasn't young, and he wasn't healthy either.
Usage notesEdit
- Can also convey the meaning of English adjetives additional, extra, spare:
- Bidh busaichean a bharrachd a dol ann aig àm na fèise. - Extra buses go there at the time of the festival.
- Bha dìreach aon phaidhir shocaisean a bharrachd agam. - I had just one pair of spare socks.


text:
1972
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1972 (MCMLXXII).
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Bhuannaich Heinrich Böll an Duais Nobel ann an Litreachas.
- Fhuair Bàgh Caswell inbhe mar Ionad de Shuim Shònraichte Shaidheansail (ISSS).
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 2 am Faoilleach - Rodney MacDonald, neach-poileataics agus ceòladair Canadach
- 4 an Lùnasdal - Eva Amaral, seinneadair, ceòladair agus snìomhadair ciùil às an Spàinn
- 14 an t-Samhain - Josh Duhamel, actair Aimeireaganach
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 27 am Màrt - Maurits Cornelis Escher, ann an Laren. Dealbhadair agus Peantair às Na Tìrean Ìsle.
- 30 an t-Samhain - Compton Mackenzie, ùghdar Whisky Galore
- Carme Ballester i Llasat, ann am Paris. Tè-iomairt à Catalòinia.


text:
, Available now
-
Siubhal gu Seachd le Pluto — 02/03/2015
Sùil air tachartasan spòrs a ghlac aire Derek Pluto Moireach bhon deireadh sheachdain.
-
Feasgar — 02/03/2015
Tha Eilidh Rothach agus Kirstie NicLeòid a' toirt sùil air naidheachdan na maidne.
-
Rogha is Tagha — Còmhla ri Angela NicFhionghuin
Taghadh à prògraman na seachdain air a thoirt thugaibh le Angela NicFhionghuin.
-
Còmhla a-rithist — Garaids Mitchell, Ep 1, Part 1
Seann luchd-obrach Garaids Mitchell a' meòrachadh air làithean a dh'fhalbh.
-
Mac'ille Mhìcheil — 27/02/2015
Cuiridh Iain Mac 'Ille Mhìcheil agus aoigh sònraichte an deireadh-sheachdain air a chasan.
-
Feasgar — 27/02/2015
Tubaistean air an àrd ùrlar agus mar a tha cleasaichean a' dèiligeadh leotha aig an àm.
-
Siubhal gu Seachd le Pluto — 26/02/2015
Ceòl agus fealla-dhà air ur slighe dhachaigh còmhla ri Derek Moireach agus Sanjeev Kohli.
-
Feasgar — 26/02/2015
Air Seachdain Nàiseanta Trioblaidean Bìdh cluinnidh sinn bho thè a tha a' fulang.
-
Siubhal gu Seachd le Pluto — 25/02/2015
Ceòl, spòrs agus fealla-dhà air ur slighe dhachaigh còmhla ri Derek Moireach.
-
Feasgar — 25/02/2015
Beachd Sandra Mhoireach air na chaidh fhoillseachadh aig Seachdain Fasan Lunnainn.


text:
Blàr Flodden
Chaidh an cath ainmeil air a bheil Blàr Flodden a chur air an 9mh latha den t-Sultain ann an 1513 an Northumbria, nuair choinnich arm na h-Alba ri arm Sasannach. 'S ann air sgath an àireamh glè mhòr de dh’uaislean a chall am beatha air taobh na h-Albannaich, còmhla ris an rìgh fhèin, a tha an cath seo comharraichte. Chan ann dìreach ceannardan na h-Alba a chaidh a chur às aig a’ bhlàr, ach beatha innleachdail na dùthaich, oir bha na h-uaislean aig an àm sin an sàs gu mór anns a’ bheatha innleachdail na dùthaich.
Bho 1511, bha Alba agus Sasainn an sàs ann an cogadh mòr, iomadh-fhillte Eòrpach ris a chanar Cogadh na Lìoge Naomh, no Cogadh na Lìoge Chambrai. Bha an Rìgh Seumas IV airson taic a thoirt don Fhraing, air sàilleibh an t-seann chaidreamh eadar na dà rìoghachd, fhad ’s a bha an Rìgh Eanraig VIII Shasainn a’ dèanamh ionnsaigh oirre. Aig an aon àm, bha Pàpa na Ròimhe an strì an aghaidh na Frainge, le cobhair bho Eanraig VIII. Leis an robh Eanraig VIII san Fhraing, bha arm Sasannach aig Blàr Flodden fo cheannard Iarla Surrey, Tòmas Norfolk (seanair Anne Boleyn).


text:
Oilthigh Obar Dheathain
Susbaint
Oilthigh Obar Dheathain
Chaidh a’ chiad oilthigh ann an Obar Dheathain a stèidheachadh ann an 1495 leis an easbaig William Elphinstone. An toiseach b’ e St. Mary College (Colaiste Naomh Màiri) an t-ainm a bha air, ach an uair sin dh’atharraich e gu King College (Colaiste an Rìgh). Ann an 1593 chuir George Keith, (còigeamh Iarla Marischal) an dàrna cholaiste air bhonn, Marischal College (Colaiste Mharischal). Chaidh iad ri chèile mar aon oilthigh ann an 1858 leis an Achd nan Oilthighean (Alba). Tha sin a' dèanamh gur e Oilthigh Obar Dheathain an treas oilthigh as sine ann an Alba. Tha leabharlann cliùiteach ann le mu 1,000,000 leabhraichean.
Daoine cudromach Oilthigh Obar Dheathain[deasaich | deasaich an tùs]
- John James Richard Macleod (1876-1935), fhuair e duais Nobel 1923 airson eòlas-leighis (airson taisgealaidh mu insulin an aghaidh tinneas siùcar)
- George Paget Thomson (1892-1875), fhuair e duais Nobel nàdar-fheallsanachd ann an 1937
- William Thornton (1795-1828), innleachdaiche den togalach United States Capitol
- Ruaraidh MacThòmais (1921-2012), bàrd Gàidhlig
- Dòmhnall MacAmhlaigh (1930), bàrd Gàidhlig
- Iain Mac a' Ghobhainn (1928-1998), bàrd Gàidhlig
- Ridseard Baker — Ball Pàrlamaid na h-Alba
- Anne Begg — Ball Pàrlamaid na h-Alba
- Rhona Brankin — Ball Pàrlamaid na h-Alba
- Derek Brownlee — Ball Pàrlamaid na h-Alba
- Alistair Carmichael — Ball Pàrlamaid na h-Alba
- Alistair Darling — Ball Pàrlamaid na h-Alba
- Nanette Milne — Ball Pàrlamaid na h-Alba
- Nicol MacStèaphain — Ball Pàrlamaid na h-Alba
- Stewart Stevenson — Ball Pàrlamaid na h-Alba
- Iain Mac 'Illeathain — Craoladair
- John Bannerman, eachdraiche cliùiteach
- Roy Wentworth
- Lucía Etxebarría - ùghdair às An Spàinn


text:
Aspen, Colorado
'S e baile ann am Colorado, sna Stàitean Aonaichte, a th' ann an Aspen. Anns a’ bhliadhna 2010 bha 6,658 duine a’ fuireach an seo. Tha e suidhichte aig 2,579m os cionn ìre na mara,[1]
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1879.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Canfranc, An Spàinn
- Chamonix, An Fhraing
- Davos, An Eilbheis
- Garmisch-Partenkirchen, A' Ghearmailt
- Queenstown, Sealainn Nuadh
- San Carlos de Bariloche, An Argantain
- Shimukappu, An t-Seapan


text:
Bastag vane
She lus blaaghey ee bastag vane (Leucanthemum vulgare). T'ee dooghyssagh da'n Europey as ardjyn temprailagh ny h-Aishey.
Jalloo-oaylleeaght[reagh]
She lus sheer-vio t'ayn. Ta gass neuvanglaneagh eck, as blaa beg jeant jeh mysh 20 blaag gahagh bane mygeayrt kiarkyl dy vlaagyn jyskagh buighey. Ta bun-sthock snauee eck.
Ta duillagyn geayney dorraghey eck. Ta ny duillagyn s'inshley nyn soie er cass duillag, jeiragh dys spaddylagh, as saue-eeacklagh dys feeacklagh. Ta ny duillagyn s'ardjey ny s'girrey, as gyn chass.
T'ee cur magh rassyn lhean, as skeaylley liorish fraueyn myrgeddin.


text:
Buga
'S e baile meadhanach ann am Valle del Cauca (Roinn), ann an Coloimbia[1] a th' ann am Buga neo Guadalajara de Buga. Tha e suidhichte aig àirde dhe 969m os cionn ìre na mara 67km air falbh bho Chali, prìomh-bhaile na roinne, agus 445km bho Bhogotá. 'S e Buga an 44mh baile as motha na dùthcha.[2] Chaidh am baile a steidheachahd ann an 1555.
Susbaint
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Mar a b'àbhaist ann an Aimearaga, chruthachadh na Spàinntich ainmean-àite le freumhan anns na creideamhan aca neo mar chuimhne air àiteachan agus daoine ainmeil thall anns an Spàinn: m.e. Sante Fe de Bogotá, San Bonifacio de Ibagué agus Santiago de Cali.[3] Mar sin, fhuair am baile an t-ainm Guadalajara bhon a' bhaile leis an aon ainm ann An Spàinn. 'S ann às an ainm Arabais 'wād al-ḥaŷara (واد الحجرة neo وادي الحجرة) a tha Guadalajara agus tha e a' ciallachadh Abhainn na Clachan. Tha na h-ùghdarrsan a'creidsinn gur e ainm Tùsanach a th'ann an eilimeid Buga, oir bha tuathan Carib nan tàmh an seo ro ruigheachd nan Spàinnteach. A bharrachd air sin, tha tòrr àite ris an canar Buga ri fhaicinn air feadh A' Chairibìan.[4]
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha 116,893 nan tàmh anns a' bhaile, chan eil ach 17,000 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile.[5] Tha fearrann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[6] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail.
Taobh chinnidh, ' s e Daoine geala/mestizos a th'ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann am Buga. A bharrachd air sin. ‘s e Tùsanaich a th’ann 0.1% agus tha 8.2% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. ' S urrainn dhan 93.9% dhe na daoine ann an Buga leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 63.5% dhe na dachannan.[7]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Buga. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,[8] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Manuel Antonio Sanclemente: Ceann-Suidhe na dùthcha eadar 1898 agus 1900.
Eliseo Payán: Ceann-Suidhe na dùthcha ann an 1887.
Bailtean Ceangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Guadalajara, ann An Spàinn.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Bailtean as motha na dùthcha
- ↑ Toponimia
- ↑ Fiosrachadh a' Chomhairle
- ↑ Figearan Oifis a' Chunntas-sluaigh
- ↑ Cololmbia Virtual
- ↑ Bileag fhiosrachaidh DANE
- ↑ Country Studies: Colombia


text:
Tha beachd a’ dol gu bheil “eadar-theangachadh air cànan mar a tha todhar air fearann” (Steafan MacRisnidh, An t-Albannach, 18 Lùnastal). Ge-tà, chan e stuth a tha ann an todhar a sgaoileas tu air feadh an àite gun chùram, oir tha cunnart nach eil ann ach salchar puinnseanta a chuireadh ás do gach nì math a bha anns an ùir mar-thà.
Is beag an t-iongnadh gu bheil cuid dhinn amharasach, ach chan ann mu eadar-theangachaidhean san fharsaingeachd, oir bho dh’fhalbh an iris Gairm chan eil farsaingeachd ri faicinn ann. Cha mhór nach eil a h-uile eadar-theangachadh gu Gàidhlig a’ tighinn bhon Bheurla.
Tha e coltach nach eil am plana oifigeil air atharrachadh móran bho nochd a’ chiad leabhar clò-bhuailte Gàidhlig, Foirm na n-Urrnuidheadh, ann an 1567. Se eadar-theangachadh a bh’ ann, bhon Bheurla, de riaghailtean a sgrìobh John Knox a dh’innse ciamar a bu chòir Dia adhradh. Bha na h-ùghdarrasan ag amais air cur ás don dualchas Ghaidhealach agus litreachas Crìostail na Beurla a phlantaig ’na àite ann an riochd na Gàidhlig.
Chaidh airgead gun tomhais a chosg air eadar-theangachaidhean eile bhon Bheurla thairis air ceudan de bhliadhnachan. A’ coimhead eisimpleir de Thurus a’ Chrìosduidh a sgrìobh John Bunyan, le deilbh bhriagha agus clò mór a ghabhadh leughadh gu furasta fo sholas coinnle, chithear gun robh e mar eadar-lìon na linn, a’ sìor tharraing an leughadair na bu doimhne a-steach air litreachas agus saoghal na Beurla.
Bha am plana fiùs nas soirbheachaile a thaobh cànan na bha e a thaobh creidimh. Dh’fhalbh a’ Ghàidhlig bhon chuid as motha den dùthaich ach mhair a’ Bheurla uile-chumhachdach. Sann sa Bheurla a tha daoine a’ creidsinn a-nis, eadhon sna h-eaglaisean.
Tha creideamh na Beurla cho làidir ’s gun robh fiùs gluasad ann am Pàrlamaid na h-Alba gus ainmean àitean dualchasach atharrachadh gu bhith nas coltaiche ris a’ Bheurla. Chuireadh iad “Na Cùirn Ghorma” far an robh am Monadh Ruadh bho thoiseach tìm nan Gaidheal.
Tha an aon spiorad suarach a’ truailleadh an tobair anns na h-ealain, ann am foghlam, craobh-sgaoileadh agus foillseachaidhean oifigeil. Tha bàrdachd ga sgrìobhadh a-nis le sùil ris an eadar-theangachadh seach cluas ris a’ chànan bu chòir cunntadh.
A dh’aindeoin iomadachd de chànanan ’s de chultaran eile a dh’fhaodadh ar neartachadh, chan fhaic sinn tro uinneag na Gàidhlig ach saoghal tana na Beurla. Canaidh iad adhartas ri poidhle todhair.


text:
Chaidh Tricia Marwick BPA a thaghadh mar Oifigear-riaghlaidh air a’ Cheathramh Seisean de Phàrlamaid na h-Alba Diciadain 11 Cèitean 2011. Air an aon latha, chaidh Elaine Nic a’ Ghobhainn BPA agus Iain Scott BPA a thaghadh nan Leas-oifigearan Riaghlaidh.
Tha an earrann seo den làrach-lìn ag innse dhuibh beagan mu àite an Oifigeir-riaghlaidh, nan Leas-oifigearan riaghlaidh agus mu na prìomh dhleastanasan a tha aca.
Bidh an t-Oifigear-riaghlaidh a' cumail gun chlaonadh ann an seagh poilitigeach anns a h-uile nì a nì i, agus feumaidh na Leas-oifigearan cur an gnìomh gun chlaonadh cuideachd nuair a bhios na dleastanasan oifigeil a tha orra gan gabhail os làimh aca.
Is e an t-ullach as fhollaisiche a tha air na h-oifigearan-riaghlaidh dol sa chathair air seiseanan iomlan den Phàrlamaid anns an t-Seòmar-dheasbaid. Cuideachd, tha obair an Oifigeir-riaghlaidh a’ gabhail a-steach taghadh nan ceist a chuirear aig Àm-ceasnachaidh a’ Phrìomh Mhinisteir a h-uile seachdain, cho math ri taghadh nan ceistean is nan atharrachaidhean leasachail.
Tha trì uallachaidhean eile air an Oifigear-riaghlaidh, is e sin dol sa chathair air Buidheann Chorporra Pàrlamaid na h-Alba is air Bureau na Pàrlamaid, agus a’ Phàrlamaid a riochdachadh aig an taigh is thall thairis.
Tha taic aig an Oifigear-riaghlaidh san obair aice bhon dithis Leas-oifigearan agus gheibh sibh a-mach barrachd mu na h-obraichean air fad aca le bhith a' briogadh air na ceanglaichean air an taobh chlì.


text:
Ratharsair
'S e eilean fada caol air taobh an ear an Eilein Sgitheanaich a th' ann an Ratharsair. Chanaidh cuid Ratharsaigh, ach chan eil ann an sin ach cruth Gàidhealach air an t-ainm Beurla : Raasay.
Susbaint
- 1 Cruinn-eòlas
- 2 Gnìomhachas
- 3 Na h-Eaglaisean
- 4 Àiteachan sònraichte
- 5 Daoine ainmeil à Ratharsair
- 6 Sgrìobhaidhean mu a deidhinn ann an Gàidhlig
- 7 Iomraidhean
Cruinn-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an ceann a tuath creagach, agus tha coilltean sa cheann a deas. 'S e Dùn Cana a' bheinn as àirde air an eilean.
Bailtean[deasaich | deasaich an tùs]
'S e Inbhir Àrais am prìomh baile. Tha mu 185 daoine nan còmhnaidh air an eilean ach tha iomadh taighean nan iar-dhachaidh.
Bailtean fàs[deasaich | deasaich an tùs]
Eileanan beaga[deasaich | deasaich an tùs]
Tha trì eileanan beaga faisg air ceann a tuath Ratharsair: Rònaigh, am fear as motha, Fladaigh agus Eilean Taighe.
Lochan[deasaich | deasaich an tùs]
Faic cuideachd: Liosta nan lochan ann an Ratharsair
- Loch a' Chadha-chàrnaich
- Loch na Leanna
- Loch Meall Daimh
- Loch na Meilich
- Loch na Mnà
- Loch a' Mhuilinn
- Loch Storab
- Loch an Uachdair
Gnìomhachas[deasaich | deasaich an tùs]
Mèinn cloiche-iarainn[deasaich | deasaich an tùs]
Lorgar clach-iarainn air Ratharsair aig deireadh an 19mh linn, agus trath anns an 20mh linn fhuair maighstirean-iarainn Uilleam Baird & Co. seilbh air an eilean. Fhosgail Baird meinn-iarainn air an Eilean mu àm a' Chogaidh Mhòr ach cha do chum e a' dol às dèidh 1920.
Na h-Eaglaisean[deasaich | deasaich an tùs]
Nuair a chaidh An Eaglais Shaor Chlèireach stèidheachadh ann an 1893, bha Dòmhnall MacPhàrlain a bha na mhinistear ann an Ratharsair aig an àm seo, an sàs ann an tachartas seo gu mòr.[1]
Àiteachan sònraichte[deasaich | deasaich an tùs]
Caisteal Bhròchaill[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Caisteal Bhròchaill na thobhta san latha an-diugh.
Dùn Bhorghadail[deasaich | deasaich an tùs]
'S e làrach dùin à Linn an Iarainn a th' ann an Dùn Bhorghadail.
Rathad Chaluim[deasaich | deasaich an tùs]
Thàinig leabhar a-mach ann an 2006, Calum's Road le Roger MacÙisdein, mu dhèidhinn an rathaid air Ratharsair a rinn Calum MacLeòid leis fhèin gun chroit aige. Thug e deich bliadhna mas do chuir e crìoch air. Tha fonn ann cuideachd leis an aon ainm a sgrìobh Donald Shaw bho Capercaillie.
Taigh Mòr[deasaich | deasaich an tùs]
Nuair a bha Samuel Johnson agus James Boswell a' tadhail air Ratharsair, bha iad a' fuireach ann an Taigh Mòr Ratharsair. Tha Raasay Hotel a' cleachdadh an togalach a-nis.
Daoine ainmeil à Ratharsair[deasaich | deasaich an tùs]
Somhairle MacGill-Eain[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh is thogadh am bàrd Somhairle MacGill-Eain (1911-1996) air an eilean, ann an Òsgaig, far an robh a h-athair na thàillear. Tha a dhàn ainmeil "Hallaig" a' cuimhneachadh baile air taobh ear an eilein agus an t-sluagh a chaidh fhuadachadh. Tha 'Sgreapadal' a' làimhseachadh baile fuadaichte eile air an eilein, faisg air Hallaig.
Calum MacGilleathain[deasaich | deasaich an tùs]
Rinn Calum Iain "Beag" MacGilleathain (1915-1960), bràthair Shomhairle, obair mhòr mar neach-cruinneachaidh beul-aithris, ann an Alba is ann an Èirinn cuideachd.
Calum MacLeòid[deasaich | deasaich an tùs]
B' e neach-eachdraidh ionadail a bh' ann an Calum MacLeòid, sgrìobh e an leabhar Fàsachadh An-Iochdmhor Ratharsair (le eadar-theangachadh gu Beurla). Tha e gu h-àraidh ainmeil air sgàth 's gun do rinn e 'rathad Chaluim'.
Sgrìobhaidhean mu a deidhinn ann an Gàidhlig[deasaich | deasaich an tùs]
- MacLeòid, Calum. (2007) Fàsachadh An-Iochdmhor Ratharsair Dùn Phàrlain: Clò Àrnais ISBN: 978-0-9555014-0-1


text:
p.104
Do-luid Rúanaid forsin táin. Conruibhnigh a séitigh & forlengair a h-airbir míscaidh h-immorro int-í Rúanaidh & for-reblangair intain foidhid Condla & fo-ceird bedhg 'sin chomrair corob rúanaidh
p.105don béim. Tingair h-immorro int-í Rúanaidh sin chuibhleng & for-erlangair int-í Condlai, conid ann as-bert: Ní cheil Rúanaid rinnela brúchtaid in búar bódela timgair in tuir tredenus fosaid ní budh foillechtaidh cumang oliscenn suidhi forro rindaidh in ruanaidh-si. Ní cheil Rúanaidh. Conidh ann ro-soíedh in táin & rl.


text:
Sgeulachd na seachdaine
Nuair a chunnaic e mi nam sheasamh aig an doras, thuirt e: "Madainn mhath, a bheil na pàrantan a-staigh?" :o
Bha mi gun fhacal a ràdh an toiseach, an uair sin thuirt mi: "Dè na pàrantan...?" - Dh' innis e gun robh e airson sguabadairean a reic agus dh' fhaighnich e a-rithist am b' urrainn dha bruidhinn ri mo phàrantan. "Chan eil pàrantan an-seo idir!" thuirt mi. "Oh", ars esan, "tha mi duilich, eh, an tusa, eh... sibhse... bean an taighe?" Thuirt mi gur mi, agus tapadh leibh agus tioraidh.
Gun teagamh bha an duine agam, a chuala a h-uile rud bhon t-seòmar aige, dhen bheachd gun robh sin gu math èibhinn.
An latha as dèidh sin bha dùil aig cuideigin bho chompanaidh àrachais tighinn dhan taigh againn gus bruidhinn rium mu dheidhinn rud no dhà. Bha an duine agam air bruidhinn ris mar-tha aig an oifis aige, agus dh' innis e dhan duine ud gum bithinn-sa aig an taigh an latha sin.
Sheirm clag an dorais ma-tha agus dh' fhosgail mi. "Madainn mhath", thuirt mi ris an duine, agus bha esan a' coimhead rud beag troimhe-chèile. Thug e sùil air pàipear a bha na làimh agus thuirt e: "Eh, tha mi duilich, is dòcha gu bheil mi aig an doras ceàrr..." - "Cha chreid mi gu bheil", thuirt mise, "nach eil sibh a' tighinn bhon chompanaidh àrachais...?" - "Oh, tha", ars esan, "mar sin, an e is dòcha piuthair nas sìne agaibh no cuideigin eile san teaghlach a bhitheas mi a' bruidhinn ris?" Agus leugh e m' ainm bhon phàipear aige. Thuirt mi ris gur e mise sin, agus bha e troimhe-chèile dha-rìribh.
An-diugh a-nis, bha mi aig an sgoil shònraichte far a bheil mi ag obair. Bha mi nam shuidhe anns an t-seòmar teagaisg eadar dà leasan, a' sgrìobhadh rudeigin ann am faidhlichean nan sgoilearan, nuair a thàinig balach ùr a-steach. "A bheil mi ceart an-seo airson Laideann?" dh' fhaighnich e. "Tha", arsa mise agus cùm mi orm sgrìobhadh oir bha tìde gu leòr ann gus an tòisicheadh an leasan eile. Thòisich am balach na leabhraichean aige a chur air a' bhòrd agus gu h-obann dh' fhaighnich e: "Cò ris a tha an tìdsear coltach ma-tha? An e seòrsa seann bhò a th' innte?" - "Oh, chan eil fhios 'am...", thuirt mise, "ach tha i na suidhe air do bheulaibh co-dhiù." ;P Bha an nàire air gun teagamh.
Ach tha mise air mo shàrachadh le sin. Tha fios agam gu bheil coltas nas òige orm, ach chan eil mi choooo òg >:(
Dealbhan às na h-Eileanan :D
Seo an eilean Thiriodh...
Agus seo feadhainn eile à Bhatarsaigh + Barraigh:
"Wheelhouse" às an aois iarainn, agus an sealladh bhon t-sliabh sin...
Dùn ("broch") ann am Bhatarsaigh:
Agus an uair sin lean mi orm do na tràighean...:
Dathan nan eilean :D
Mona caran gòrach:
Thig tuilleadh, ach tha mi ro leisg an-dràsd' :-P
Turas a dh' Èirinn :)
Rud inntinneach a mothaich mi, 's e gun tèid mi a dh' Èirinn a chiad turas an dearbh latha a fhuair Pàdraig Pearse (gaisgeach mòr dhomh nuair a bha mi nas òige ;)) bàs o chionn 101 bliadhna, às deidh an Easter Rising ann am Baile Átha Cliatha :o
Ruigidh mi Baile Átha Cliath anmoch san oidhche a-màireach, agus tha mi an dòchas gum faigh mi lorg air an osdal-òigridh ceart gu leòr. Di-Haoine bidh ùine agam dol air turas beag tron bhaile, agus an uair sin thèid mi air a' bhus a Roscommon.
Chan eil fhios agam am bi cothrom agam dol a-steach dhan eadar-lìon an-sin, ach chì mi. Bidh mi trang gu leòr co-dhiù. Tha mi a' dèanamh fiughar mhòr ris an fhèis, ach tha mi beagan diùid cuideachd ;)
air na frith-rathaidean gaineimh
eadar lochan is abhainn
a' ruith air fad a' ghàradh bruaich
mar gum b' e leinn-se a tha e
sìos do na cluaintean torrach
freumhan nan craobh a' cagar a-nios
agus tarsainn na h-aibhne
anns na tuinn, am bàta ìosal
dhachaigh a-nis tron choille bheithe
mo smuaintean a' sgaoileadh
mar blàthan nan craobh
do snodha-gàire air sgiathan eòin
tarsainn na dùthcha
fori fora forum... agus smuaintean eile
Bha mise an sàs le duilleag aig MySpace ;)
Bha mi daonnan dhen bheachd nach toigh leam MySpace, ach chunnaic mi daoine snog ann bho àm gu àm, agus chan urrainnear teachdaireachdan a sgrìobhadh gun a bhith na bhall.
Co-dhiù 's co-dheth, tha mi fhathast ag iarraidh an làrach-lìn agam fhèin a thogal a-rithist, 's ann dìreach gu bheil mi ag iarraidh làrach àlainn, mòr, le mòran rudan inntinneach, agus chan eil tìde agam idir... no tha mi dìreach leisg, is dòcha. Ach tòisichidh mi :)
Bha e gu math teth an-seo an-diugh, tha mi an dòchas gum bi e nas fhuaire a-rithist a dh' aithghearr. Chan eil mi ag iarraidh samhradh bhon Ghiblean dhan t-Sultain :o cha bhi m' inntinn ag obrachadh gu ceart.
Nise, chuir mi romham dàn Gàidhlig a leughadh gach feasgar. Feumaidh mi aideachadh gun do chuir mi sin romham aig toiseach na bliadhna mar-tha. Haha... bidh mi fhathast a' cur seachad cus ùine air an eadar-lìon, chan eil sin cho math. Bu chòir dhomh leabhraichean a sgrìobhadh :P
Earrach :-)
Bha e fuar, fuar, fuar na laithean sa chaidh, agus fliuch cuideachd. Ach an-diugh bha latha brèagha grianach ann, chaidh mi a snàmh tràth sa mhadainn, agus bha mi ann an deagh shunnd as-dèidh sin. Thàinig an GATH ùr anns a' phuist, agus leabhraichean sgoinneil bho charaid ann an Innis Tìle :-D San fheasgar bha dà sgoilear agam anns an sgoil-taic shìos sa bhaile, ach cha do nochd iad, agus mar sin shuidh mi ann an cafaidh snog agus dh' ith mi reòiteag mhòr :-P Bha mi nam shuidhe an-sin fon ghrèin mu uair a thìde, a' leughadh sgeulachdan le Aesop ann an Seann Ghrèugais. Tha mi toilichte gu bheil mi a' dèanamh fìor adhartais anns a' chànan sin, bha mi an còmhnaidh ag iarraidh a bhith comasach Seann Ghrèugais a leughadh coltach ri Laideann.
A' coiseachd dhachaigh bhon bhùth ann am beul na h-oidhche, agus an adhar fhathast blàth agus socair, thàinig seo nam inntinn:
osna mhaoth a' ghiblein òig
a' sìreadh corragan ri m' fhalt
tha a' ghaoth air leigeil às
na h-aodach gruamach geamhraidh
agus mise a' toirt fa-near
na bliadhna a' sgaoileadh
bidh an sàmhradh seo sgoinneil
(Seadh seadh, tha fios agam nach eil an Giblean ann fhathast, ach cha bhitheadh e cho snog le "osna mhaoth a' mhàirt òig :-P)


text:
Inbhir Aoidhe
'S e baile ann an Cnòideart air a' Ghàidhealtachd a tha ann an Inbhir Aoidhe (Beurla: Inverie). Tha am baile suidhichte san àird a tuath air Loch Nibheis aig cois Sgurr Coire Choinnichean 769m (2,522 troigh). 'S e seo na co-chomharran aige: 57° 2′ 15.72″ Tuath agus 5° 40′ 59.88″ Iar.
'S e sin an t-aona baile nach eil ceangailte le rathad do bhailtean eile den dùthaich. Tha aiseagan a' ruith eadar Inbhir Aoidhe is Malaig. 'S e 'The Old Forge' an taigh-òsta as iomallaiche air tìr-mòr Bhreatainn agus tha e suidhichte ann an Inbhir Aoidhe.[1]
Cruth an ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Nochd ainm a' bhaile aig Dwelly 1912 mar Inbhir Eigh no Inbhir Aoighe.[2] A-rèir Iain Mhic an Tàilleir 's e ainm measgaichte (Gàidhlig/Seann-Lochlannais) a th' ann an Inbhir Aoidh[3] agus ' s e Inbhir Aoidhe cruth ainm a' bhaile a-rèir Ainmean-Àite na h-Alba.[4]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ BBc News Highlands & Islands
- ↑ Faclair Dwellys
- ↑ Iain Mac an Tàilleir, "Ainmean-àite", Pàrlamaid na h-Alba, duilleag 66
- ↑ Ainmean-àite na h-Alba - Inbhir Aoidhe
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NG766000
- Gazetteer for Scotland - Inbhir Aoidhe
- Undiscovered Scotland - Inbhir Aoidhe


text:
Corra-ghràin mhòr Aimeireaga
'S e eun grunnachaidh a th' anns a' chorra-ghràin mhòr Aimeireaganach (Botaurus lentiginosus) a bhuineas do theaghlach a' chorra-ghritheach Ardeidae.
Coltas is giùlan[deasaich | deasaich an tùs]
'S e seo aon de na h-eunlaith as eireachdail a tha ri fhaicinn. Tha e ro-gharg nuair a bhios e leòinte, agus 's ann air sùilean a bheir e ionnsaigh mu thig nì beò sam bith faisg air, agus e air a leòn.
Àrainn[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an t-eun seo ri fhaicinn mu chuid de chladaichean Aimeireaga.
Modh-seilge[deasaich | deasaich an tùs]
Nuair a bhios an corra-ghràin mòr ag iasgach ann an doimhneachd uisge, cuiridh e solas a-mach às a bhroilleach cho làidir ri leus mòr. Le seo, thèid aige air pailteas a ghlacadh ann an tiota.[1]


text:
Macau
Stèidhicheadh Roinn Rianachdail Shònraichte Mhacau, a dh'aithnichear am bitheantas mar Macau[1], no Macao, air 20 Dùbhlachd, 1999. 'S i aon den dà Roinn Rianachdail Shònraichte Sluagh-Phoblachd na Sìne a th' innte, 's i Hong Cong an tè eile. Bha i air a riaghladh fad 442 bliadhna leis a' Phortagail, ga dèanamh an eilthir eòrpach as aosta ann an eachdraidh Àisia an Ear. Chan eil prìomh-bhaile aice, ach 's e am Freguesia de Nossa Senhora de Fátima an "Freguesia" as motha a th' ann.
Susbaint
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Faic Cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Lisboa Câmara Municipal
- ↑ Porto Câmara Municipal
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Aistean cho-ceangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Sluagh-Phoblachd na Sìne
- Poblachd na Sìne
- Roinn Rianachdail Shònraichte Sluagh-Phoblachd na Sìne
- Tìr-mòr na Sìne
- Siona
- Hong Cong
- Tai-Bhàn (eilean)


text:
Dail Bheithe
'S e baile ann an Dùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh a tha ann an Dail Bheithe neo Dail Beithigh[1] (Beurla: Dalbeattie). Tha e suidhichte ann an gleann air bruach Urr Water mu 6 cilemeatair (4 mìltean) ear air Caisteal Dhùghlais agus mu 19 cilemeatair (12 mìltean) iar-dheas air Dùn Phrìs. 'S e seo na co-chomharran aige: 54° 55′ 55.2″ Tuath agus 3° 49′ 19.2″ Iar. Ann an 2011 bha 4,289 duine a' fuireach an seo. [2] Bha a' chiad tuineachadh an seo ann an 1658, ach chaidh am baile a thogail ann an 1781. Bha gnìomhachas clachan ghràineil gu math cudromach airson a' bhaile, anns na 1810an bha mòran daoine a dh'imrich gu Dail Bheithe airson obair fhaighinn anns na cuaraidhean. An diugh tha an cuid as motha de na daoine ag obair ann an Dùn Phrìs.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
A-rèir carragh-chuimhne a' bhaile, fhuair 146 duine à Dail Bheithe bàs sa Chogadh Mòr[3] agus seachd duine thar fhichead eile san Dàrna Cogadh. Bha Faisisteachas[4] uabhasach làidir an seo ron an Dàrna Cogadh agus fiù 's bha am meur na bu mhotha nam Faisisteach suidhichte sa bhaile bheag seo ann an 1934, far an robh ballrachd mu 400 duine ann, le clèireach-baile os an cionn.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Alba le Roy Pedersen
- ↑ Scotland's Census Result OnLine
- ↑ Scottish War Memorials Project
- ↑ Radical Independence
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Làrach-lìn Dail Bheithe
- Làrach-lìn na Coimhearsnachd
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NX8327061230
An Abaid Ùr • Achadh nan Càrn • Airds of Kells • Dail Bheithe • Baile MhicIllFhaolain • Baile Ùr Ghall-Ghaidhealaibh • Beeswing • Borgh • Caisteal Dhùghlais • Cille Chuithbeirt • Cille Phàdraig Durham • Clachan Eòin • An Còrsa Feàrna • Corsock • Dùn Droighnein • Haugh of Urr • Baile Labhrainn • Palnackie • Port Aiseig a' Chrìch • Taigh an Rathaid • Tìr na h-Eaglaise


text:
Untitled Document
But if power is what you want, you are better off going with my valve.
High performance valves for the Crosman 13XX, 2289, 760, 2200, and 66 Powermaster series
Contact:
sifu_mcconahy@lycos.com
Posted on Jan 5, 2006, 5:46 PM
Respond to this message
Return to IndexResponses
pest control in new york, air gun hunting, air gun hunting pictures, air gun hunting starlings, air gun hunting squirrels, air gun hunting pigeons, air gun hunting rabbits, racoons, airgun hunter, airgun silent pellet trap, crossman air gun, crosman airgun, beeman airgun, rws air gun, chinese airgun, american air gun, air force airgun, air arizona gun,air gun review , american air gun,air gun pellets , air gun target ,walther air gun ,air soft pellet gun,air gun scope, air cooled gun machine ,air force air gun, cheap air soft gun, air bb gun ,chinese air gun , used air gun, air nail gun, air pellet gun , air canada gun , air gun pyramid , air gun rifle, benjamin air gun, air gun sale , air gun accessory , bsa air gun, air gun com , diana air gun , fx air gun , air staple gun , air gun pistol , air blow gun, air gun part , sheridan air gun, air gun silencer, automatic air gun , marksman air gun , air gun magazine , competition air gun , air gun sale soft, air gun co2 , air gun store , tech force air gun , hot air gun , eletric air soft gun , air cobra gun, air gun mods , airgun varmint control , Junior airgun hunting, airguns for kids, air gun bb gun for kids, Junior air gun bb gun hunting


text:
Chan eil dad ceàrr le Mandarin ach…
Chan eil Mgr Allan na aonar gu mi-fhortanach. Leugh mi Blog an-raoir a tha dà-chànanach, Brezhoneg agus Fraingis, far a bheil an sgrìobhadair a-mach air àite anns a’ Bhreatainn bhig far a bheil an t-àrd-sgoil a-nis teagaisg Mandarin an àite Brezhoneg. Thuirt am blogadair:
‘Chan eil mi airson a chur sìos air an iomairt airson Mandarin a theagaisg. ‘S e cothrom culturach agus cànanach a th’ ann an sin: an dragh dhomhsa ge-tà gur e seòrsa dearbhadh air seòrsa dhùnadh cultarach air thusa-fhèin agus an àrainneachd mu thimcheall ort, dhùnadh a tha airidh air mion-sgrùdadh ach chan eil lighiche-inntinn a th’ annam.’
‘S e deagh bheachd a th’ ann an sin. Carson nach teagaisg beagan Mandarin anns a Bhreatainn bhig no sa Ghaidhealtachd ach chan eil na adhbhar airson a bhith tilgeil cultair na Gaidhealtachd dhan t-sitig. ‘Carson a tha sinn a’ caitheamh a leithid airgid air teagaisg Gàidhlig’, dh’ fhaighneachd Mgr Allan. Uill Mgr Allan, chan eil prothaid ri dhèanamh às a’ Ghàidhlig, prothaid ann an airgead, seadh tha thu ceart, ach tha toradh eile tighinn às, toradh a bhios seachad air do thuigsinn saoilidh mi.
Uill am bu chòir dhuinn a bhith leantainn a fheallsanachd carson nach cuir sin às a h-uile càil nach dèan airgead dhan coimhearsnachd? Abair àite àlainn a bhiodh againn nan robh sinn cho dàna!


text:
Croitearan "slaodach" air croitean a chlàradh
- 23 An t-Sultain 2013
Chuala coinneamh bhliadhnail Caidreachas Croitearachd na h-Alba gur e glè bheag a th' air na croitean aca a chlàradh aig an ìre seo.
Fo riaghailtean ùra, feumaidh clàran croite a bhith air an lìonadh, agus mapaichean air an dealbhachadh, ma tha duine sam bith airson atharrachadh a dhèanamh air croit.
Chan e rud a dh'fheumas a h-uile croitear a dhèanamh.
"Tha rud beag airgid ann dhaibh ma gheibh iad an rud a-steach ro dheireadh na h-ath-mhìos," thuirt Murchadh MacIllinnein, a tha na Choimiseanair air Coimisean na Croitearachd.
"Chan eil fhios agam am bi cus dhaoine a' leum air sin aig deireadh na mìos, ach bidh fios aig a' mhòr-chuid, ma tha iad a' dol a dhèanamh càil mu dheidhinn nan croitean anns na bliadhnaichean a tha a' tighinn, gum feum an clàr a bhith dèanta.
"Ma tha duine ag iarraidh assignation no dì-chroitearachd a dhèanamh, feumaidh iad an uair sin an obair timcheall air a' chlàr a dhèanamh.
"Ach chan fheum a h-uile duine nach eil a' dèanamh càil mu dheidhinn an lot sin a dhèanamh.
"Ach air dhòigh eile, bidh e math do dhaoine seo a sgioblachadh dhaibh fhèin uaireigin, gun fhàgail ro fhada," thuirt e.


text:
Rob Donn MacAoidh
Rugadh Rob Donn MacAoidh (1714 - 1778) ann an Allt na Caillich ann an Dùthaich MhicAoidh. Nuair a bha e fhathast na ghille òg chaidh e dh'fhuireach ann an taigh Iain MhicEachainn, fear-taca na sgìre. Bha Rob na chìobair do dh'Iain MacEachainn agus cuideachd thug e a dhà no thrì bliadhnaichean anns an arm.
Bha liut air leth aig Rob Donn air a bhith a' dèanamh bàrdachd agus gu sònraichte air a bhith a' fanaid air daoine a b' aithne dha - ge b'e cho àrd no ìseal 's a bha an seasamh sa choimhearsnachd - agus tachartasan a ghabh àite ann an Dùthaich MhicAoidh. Dh'fhàg e còrr is dà cheud dàn as a dhèidh, air an sgrìobhadh sìos le daoine a bh' air èisteachd riutha o bheul a' bhàird fhèin. Cha robh comas leughaidh no sgrìobhaidh aig Rob Donn.
A-measg nan dàn as ainmeile aige tha marbhrann sgaiteach a rinn e do chloinn Fhir Taigh Ruspainn, marbhrann àlainn do dh'Iain MacEachainn agus dà òran a' nochdadh bàidh don Phrionnsa Teàrlach, ged nach b'ann air taobh a' Phrionnsa a bha Dùthaich MhicAoidh. Sgrìobh e cuideachd 'Cead Fhir Bhìoguis don Fhrìth', a tha a' nochdadh na tlachd a bha e a' gabhail ann a bhith a' sealg, agus òran-gaoil ainmeil a tha fhathast ga sheinn an-diugh, air a bheil 'Iseabail NicAoidh'. Bha deagh chuid de na dàin aige air leth èibhinn agus tha dà fhear aca seo fhathast ga sheinn gu tric cuideachd, 'Briogais Mhic Ruaraidh' agus 'Thèid Mi Cuide Riut'.
Cha robh sgoil aig Rob ach bha e eòlach air obair a' bhàird Shasannaich ainmeil Alexander Pope, tro chòmhraidhean le ministear na sgìre, an t-Urramach MacDhòmhnaill, agus chithear a' bhuaidh a bh' aig stoidhle agus smuaintean Phope air torr den bhàrdachd aig Rob Donn ach gu sònraichte air na marbhrainn.
Sgrìobhaidhean mu a dhèidhinn[deasaich | deasaich an tùs]
- Grimble, Ian. The World of Rob Donn. Saltire Society, 1999.


text:
Clachan Ghlinn Lus
'S e baile ann an Dùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh a tha ann an Clachan Ghlinn Lus (Beurla: Glenluce). [1][2] Tha e suidhichte air a' mhòr-rathaid A75 eadar An t-Sròn Reamhar agus Baile Ùr nan Stiùbhartach anns an Siorrachd traidiseanta Baile na h-Uige. 'S e seo na co-chomharran aige: 54° 52′ 40.8″ Tuath agus 4° 48′ 39.6″ Iar.
Ann an 2001 bha 611 duine a' fuireach an seo. [3]
Tha tobhta Glenluce Abbey faisg air a' bhaile. Chaidh an abaid a thogail timcheall air 1190.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Stòr-dàta SMO
- ↑ Alba le Roy Pedersen
- ↑ Scotland's Census Result OnLine
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NX 197 573
- Làrach-lìn a' bhaile


text:
Lobamba
'S e prìomh-bhaile traidiseanta ‘s reachdail Dùthaich nan Suasaidh a tha ann an Lobamba. Tha am baile suidhichte san iar den dùthaich, anns a’ Ghleann Ezulwini, 16 cilemeatair air falbh bho Mbabane anns a' cheàrn Hhohho. 'S e seo an co-chomharran aige: 26° 28’ Deas agus 31° 12’ Ear. Tha 5800 duine a' fuireach anns a’ bhaile fhèin.
Tha a' phàrlamaid suidhichte ann an Lobamba. Tha an Ntombi (màthair na ban-righ) a’ fuireach an seo cuideachd.
Tha Lobamba cliùiteach airson dà fhèill: The Reed Dance,(dannsa Reed) a theidh air a comharradh san Lùnasdal agus san t-Sultain airson urram a chur air màthair na bàn-rìgh agus an Incwala Kingship anns an Dùbhlachd agus anns an Fhaoilteach airson urram a chur air an rìgh. Aig na fèilltean bidh dannsa, òrain agus cùirteas ann anns an stoidhle traidiseanta.
Tha am Embo State Palace, an Royal Kraal agus Pàrlamaid Dùthaich nan Suasaidh anns a' bhaile fhèin. Tha taigh tasgaidh nàiseanta Dùthaich nan Suasaidh an seo, agus cuideachd taigh tasgaidh eile, ainmichte air Sobhuza II de Dùthaich nan Suasaidh. Tha am Mlilwane Wildlife Sanctuary agus am port-adhair Matsapha Airport faisg air a' bhaile.


text:
Cromba
'S e baile ann an Ros agus Cromba a tha ann an Cromba (Beurla: Cromarty). Bha e na phrìomh-bhaile den t-Siorrachd Chromba. Tha e suidhichte aig inbhir Caolas Chrombaidh agus mar sin tha port-mara aige. Tha e mu 5 mìltean air falbh bho Inbhir Ghòrdain.'S e seo na co-chomharran aige: 57° 40′ 53.86″ Tuath agus 4° 2′ 13.23″ Iar.
Anns a' bhliadhna 2001 bha 719 duine a' fuireach an seo.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NH 786 675


text:
Àireamhachd
’S e eòlas air làimhseachadh àireamhan a th’ ann an àireamhachd. Faodar àireamhan an cur ri chèile, an dealachadh, an iomadachadh agus an roinneadh agus tha comas-tuigse agus comas-cleachdaidh nan obrachaidhean seo èiseil dhuinn anns an t-saoghal mhòr.
’S e na h-àireamhan sìmplidh a tha air an cleachdadh airson cunntaidh. ’S e seo na h-àireamhan 1, 2, 3, 4, agus mar sin air adhart, ris an canar na h-àireamhan nàdarra ann am matamataig. Ach le bhith gan cur ri chèile agus gan dealachadh tha feumalachd àireamhan ùra – neoni agus na h-àireamhan àicheil – a’ tighinn mar coinneamh agus a’ leudachadh air ar tuigse àireamhan. Còmhla ris na h-àireamhan nàdarra, tha neoni agus na h-àireamhan àicheil a’ dèanamh suas àlach nan slàn-àireamhan. Tha roinneadh a’ toirt a-steach bun-bheachd nam bloighean agus an tuigse gum faod luach a bhith air àireimh eadar dà shlàn-àireimh. Mar eisimpleir, eadar a trì agus a ceithir tha 3.25, 3.617, 3.001 agus uiread de luachan gun chrìoch, agus gabhaidh àireamhan am meas mar gum biodh sreath leantainneach dhiubh. Uaireannan, tha seo air a riochdachadh le loidhne àireamh. Tha na slàn-àireamhan air an riochdachadh air an loidhne le puingean aig beàrnan cunbhalach, agus àireamh sam bith eile le puing aig àite sam bith air an loidhne. ’S e fìor-àireamh a chanar ri àireimh air am biodh luach sam bith.
Susbaint
Cur-ris (+)[deasaich | deasaich an tùs]
’S e cur-ris bun-obrachadh na h-àireamhachd far an cuirear àireamh ri àireimh eile airson suim a dhèanamh. ’S e obrachadh eadar dà àireimh, ach ’s urrainnear grunnan àireamh a chur ri chèile ma chuirear an treas àireamh ri suim a’ chiad dà, an ceathramh ri suim a trì, agus mar sin air adhart. Tha dà fheart chudromach aig cur-ris. Cha tèid an t-suim a-rèir:
- òrdugh suimidh:
-
- 17 + 5 + 63 = 22 + 63 = 85
- 17 + 5 + 63 = 17 + 68 = 85
- agus seo an Lagh Co-thiomsach,
- òrdugh àireamhan:
-
- 24 + 69 = 93
- 69 + 24 = 93
- agus seo an Lagh Co-iomlaideach.
Toirt air falbh (−)[deasaich | deasaich an tùs]
’S e toirt air falbh an t-obrachadh mùiteach ri cur-ris. Far a bheil dà àireimh air an cur ri chèile agus suim a dhèanamh, tha toirt air falbh a’ dealachadh àireimh bhon t-suim. ’S e a’ bhuil aice an diofar eadar dà àireimh. Mar eisimpleir:
-
- 27 − 8 = 19
Ma bheirear àireamh air falbh bho àireamh nas lugha, ’s e àireamh àicheil a tha anns a’ bhuil:
-
- 14 − 36 = −22
Ann an cunntasachd, thathar a’ dèanamh mìneachadh air àireimh àicheil mar suim air a ghabhail air iasad gu bhith ag ath-dhìoladh.
Tha e soilleir nach eil toirt air falbh a’ cumail ris an Lagh Co-iomlaideach no an Lagh Co-thiomsach. Tha a’ bhuil aice an urra ris òrdugh nan àireamhan:
-
- 15 − 7 ≠ 7 − 15
agus òrdugh an dealachaidh:
-
- 22 − 14 − 7 = 8 − 7 = 1
- 22 − 14 − 7 = 22 − 7 = 15
Mar sin tha e nas goireasaich a bheachdachadh oirre mar gum biodh i na suimeadh le àireamhan àicheil. Anns an dòigh seo:
-
- 22 + (−14) + (−7) = (22 + (−14)) + (−7) = (22 − 14) + (−7) = 8 + (−7) = 8 − 7 = 1
- 22 + (−14) + (−7) = 22 + ((−14) + (−7)) = 22 + (− 14 − 7) = 22 + (−21) = 22 − 21 = 1
Tha cur-ris a’ cumail ris na Laghan Co-thiomsach agus Co-iomlaideach co-dhiù a tha na h-àireamhan dearbh no àicheil.
Iomadachadh (× no ·)[deasaich | deasaich an tùs]
’S e cur-ris a tha aig bun iomadachaidh cuideachd. Le bhith ag ràdh gu bheil 4 uiread 9 a’ dèanamh 36, tha sinn ag ràdh gu bheil:
-
- 9 + 9 + 9 + 9 = 36
Agus ’s e geàrr-sgrìobhadh a th’ ann:
-
- 4 × 9 = 36
Canar toradh ri buil iomadachaidh, agus ma tha 9 air a h-iomadachadh le 4, ’s e iomadair a th’ ann a 4. Chionns gu bheil iomadachadh a’ cumail ris an Lagh Co-iomlaideach agus tha:
-
- 4 × 9 = 9 × 4
chan eil e gu diofar co dhiubh a tha na h-iomadair. Uaireannan thathar ag ràdh factaran ris an dà àireimh a tha air an iomadachadh. Tha iomadachadh a’ cumail ris an Lagh Co-thiomsach cuideachd:
-
- 3 × 4 × 5 = 12 × 5 = 60
- 3 × 4 × 5 = 3 × 20 = 60
’S e ionnanachd an iomadachaidh a th’ anns a h-aon. ’S e sin ri ràdh gun dèante an aon àireamh nam biodh àireamh air a h-iomadachadh leis a h-aon. Agus ’s e co-thionndadh àireimh am bloigh far a bheil an àireamh fhèin na seòrsaiche agus a h-aon na h-àireamhaiche. Mar eisimpleir ’s e co-thionndadh 5 a tha ann an 1/5. Dhèante a h-aon nan iomadaichte àireamh leis a’ cho-thionndadh:
-
- 1/5 × 5 = 1
Tha feart cudromach eile aig iomadachadh. Far a bheil iomadair agus suim, faodaidh an t-iomadair a bhith air a sgaoileadh a-measg àireamhan na suime:
-
- 7 × ( 14 + 9 – 4) = (7 × 14) + (7 × 9) − (7 × 4)
Canar Lagh an Sgaoilidh ri seo.
Roinneadh (÷ no /)[deasaich | deasaich an tùs]
’S e roinneadh an t-obrachadh mùiteach ri iomadachadh. Canar an roinn-àireamh ri buil roinneadh duaise-roinne le roinniche.
-
- roinn-àireamh = duais-roinn ÷ roinniche.
... agus dhèante an duais-roinn nam biodh an roinn-àireamh air a h-iomadachadh leis an roinniche. Faodaidh àireamh sam bith a bhith na roinniche ach neoni a-mhàin. Tha roinneadh le neoni gun bhrìgh. Cha chum roinneadh ris na Laghan Co-thiomsach no Co-iomlaideach agus tha e nas goireasaich a bheachdachadh oirre mar iomadachadh le co-thionndaidhean. Mar eisimpleir:
-
- 73 ÷ 21 = 73 × 1/21
Anns an riochd seo tha feartan iomadachaidh air an glèidheadh.
Cumhachdan[deasaich | deasaich an tùs]
Ma tha àireamh air a h-iomadachadh leatha fhèin, faodar a geàrr-sgrìobhadh mar a leanas:
-
- 92 = 9 × 9
- 93 = 9 × 9 × 9
- 94 = 9 × 9 × 9 × 9.
Tha am for-sgriobta a’ sealltainn na h-uiread de naoidhean a tha air an iomadachadh le chèile mar os cionn. Canar a’ chumhachd ris an fhor-sgriobta seo. Mas a h-aon a’ chumhachd, ’s e an àireamh fhèin a th’ innte:
-
- 41 = 4.
Tha briathran sònraichte againn ma tha a’ chumhachd co-ionnan ris a dhà no a trì. Canaidh sinn gu bheil an àireamh ceàrnaichte no ciùbaichte fa leth. A-mach air seo canar gu bheil an àireamh (togte) chun na ceathramh/ còigeamh/ ... cumhachd. Canar bonn ris an àireimh a tha togte chun cumhachd.
Tha riaghailt chudromach iomadachaidh a dh’àireamhan leis an aon bhonn:
-
- 72 × 73 = (7 × 7) × (7 × 7 × 7) = 75.
- an × am = am + n
’S e sin ri ràdh, ma tha dà àireimh ann leis an aon bhonn...
-
- iomadachadh = suimeadh nan cumhachdan.
Tha e soilleir cuideachd:
’S e sin ri ràdh gu bheil am ÷ an = am – n. Bhon riaghailt os cionn am – n = am × a–n agus bhon tuigse gu bheil roinneadh an aon rud ri iomadachadh leis a’ cho-thionndadh:
tha mìneachadh air a dhèanamh air cumhachd àicheil mar a leanas:
Chionns gu bheil: agus: agus gum faighear an aon bhuil le bonn sam bith, thathar a’ toirt brìgh don chumhachd neoni. ’S e a h-aon a th’ ann an àireimh sam bith chun na cumhachd neoni.
-
- a0 = 1.
Cumhachdan chumhachdan[deasaich | deasaich an tùs]
Tha 23 = 8, agus tha 82 = 8 × 8. Mar sin tha:
-
- (23)2 = 23 × 23 = 26
agus tha dara riaghailt aig àireamhan leis an aon bhonn. ’S e sin...
- Ma tha àireamh, a tha togte chun cumhachd, ath-thogte chun cumhachd eile, tha na cumhachdan air an iomadachadh.
’S e sin:
-
- (am)n = am × n.
Freumhan[deasaich | deasaich an tùs]
Ma tha 22 = 4 canaidh sinn gu bheil 2 na freumh ceàrnagach de 4 agus tha seo air a sgrìobhadh 2 = √4. Anns an aon dòigh, ma tha:
-
- .
’S e am freumh ciùbach ach chan eil briathran sònraichte aig a’ chòrr. Canar an ceathramh/ còigeamh/ .../ nmh freumh ris a’ chòrr. Chionns gu bheil:
...bho riaghailt iomadachadh nan cumhachdan, tha againne:
Tha e soilleir cuideachd gu bheil:
agus gum faod cumhachd a bhith na bloigh cuideachd.
Log-àireamhan[deasaich | deasaich an tùs]
’S urrainnear àireamh dhearbh sam bith a’ sgrìobhadh anns an riochd an agus n na fìor-àireamh. Ma sgrìobh sinn x = an tha e soilleir nam biodh (agus a ≥ 1):
... agus gu bheil n ann do gach luach x > 0. Chan eil n ann far am bi an = 0, agus chan eil n ann do àireamhan àicheil. Canar log-àireamh le bonn a ri n, agus sgrìobhar...
-
- n = loga(x)
Chan eil ann ach dà luach a tha cumanta mar bhonn log-àireamhan. Is iad seo 10 agus an àireamh sònraichte e. ’S e bonn nan log-àireamhan nàdarra a tha e, agus ’s e àireamh eucoimeasta a th’ innte
-
- e = 2.71828182845904523536028747135...
ach tha feartan àraidh aig log-àireimh nàdarra.
’S e feartan nan cumhachdan feartan nan log-àireamhan. Gus dà àireimh a dh’iomadachadh, tha na log-àireamhan aca air an cur-ris. Gus àireamh a thogail chun cumhachd, tha an log-àireamh aice air iomadachadh leis a’ chumhachd.
Ann an coimpiutaireachd agus air àireamhairean, tha e cumanta a sgrìobhadh log an àite log10 agus ln an àite loge ach ann am matamataig agus ann am fiosaig, mar as cumanta ’s e brìgh loge a th’ ann far a bheil log air a sgrìobhadh gun fho-sgriobta.
Far a bheil:
-
- n = log (x)
agus n na log-àireamh x, thathar ag ràdh gu bheil x na h-anti-log-àireamh n.


text:
1832
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1832 (MDCCCXXXII).
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 19 an Giblean - José Echegaray y Eizaguirre
- 8 an t-Sultain - José María Campo Serrano, ann an Santa Marta. Fear-poileataigs à Coloimbia.
- 1 an Dùbhlachd - Alasdair Gilleasbaig MacGilleMhìcheil, neach-cruinneachaidh beul-aithris.
- 8 an Dùbhlachd - Bjornstjerne Martinus Bjornson, Sgrìobhadair.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 22 am Màrt – Johann Wolfgang von Goethe, sgrìobhadair Gearmailteach (r. 1749)
- 21 an t-Sultain – an Ridire Walter Scott, nobhailiche agus bàrd Albannach (r. 1771).


text:
Kl.
Flaithbertach h. Canannain rí Cinel Conaill moritur.
Cluain Ferta Brenainn do losgadh do Uib {MS folio 210ra(321a)} Maine accus h. Dunadhaigh do marbadh Cu Connacht meic Gadra.
Amalccaidh mac Flainn rí Calraighe do ec do galor anaithnidh re cenn .3. ttráth iar cco{i}nnmedh egne i c-Clúain M Nois.
p.238
Kl.
Art h. Ruairc rí Connacht do marbadh do Cinel Chonaill in secundo anno iar n-argain Cluana M Nois.
Feargal h. Ciarda rí Coirpre do marbadh d'feraiph Teabtha.
Gormlaith ingen Maoilseclainn quieuit.
Máolrúanaidh Got occisus est.
Kl.
Snecda mor isin bliadainsi dona frith samail.
Gorta mor do tiachtain i nUlltaibh gur fagsat a ttir co ndechattur i lLuighnibh et as tria milledh cataigh tainig an gorta sin .i. feall for dha mac Brain meic Maoilmordha do mac Eochadha et do maithibh Uladh iarna mbeth i ccumairque friu & as ar mac Maoil na mBo do ronsat Ulaidh an feall sin.
Niall h. Ruairc do marbadh do Aodh h. Concupair isin Corann.
Ceternach episcopus o Tigh Collainn do ecc.
H. Baillen episcopus Ruis Cre quieuit.
Mac Donnchadha Guit rigdomna Temrach quieuit.
Ua Eidhin rí h. fFiacrach Aidhne quieuit.{MS folio 210rb(321b)}
Kl.
Cele episcopus Ardachaidh quieuit.
Sluaighedh la Donnchadh mac mBriain dar Midhe et dar Breagha go Gallaibh is go Laignibh go rug gialla ó mac Mail na mBo et a rér o Gallaibh.
Fergal h. Maoilmhuaidh rí fFerg Ceall d'ecc.
Cennfaoladh h. Cuill ollam Muman moritur.
Gilla Coluim h. Egnigh airdri Airgiall quieuit.
Maolfaba{i}ll h. Edhin rí h. fFiacrach Aidne quieuit.
Sluaighedh la mac nEochadha et la mac Maoil na mBó i m-Midhe gur loisgsit cealla ffer Mide acht beg.
Hic est annus finis .ui. milium secundum Ebreicam ueritatem.
Kl.
Amalgaidh comurba Patraic quieuit.
Aneslis mac Domnaill rí Corca Baisginn do marbadh do mac Aisith meic Domnaill.
p.240
Sluaighedh la mac Bríain go Mag nAirb go rucc géll Laighen & Osraighe.
Ross Comain uile do losccadh eidir damliag & regles d'feraib Breifne.


text:
Brabhsair-lìn
'S e bathar-bog a tha ann am brabhsair-lìn a bheir cothrom dhut rudan a lorg 's fhaicinn air an eadar-lìon. Ged a bhios daoine 'gan cleachdadh gus an t-eadar-lìon a bhrabhsadh, gabhaibh an cleachdadh cuideachd gus eadra-lìontan a bhrabhsadh.
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Nochd na ciad bhrabhsairean-lìon anns na 1980an agus 's e Netscape aon dhe na brabhsairean as sine a tha ann fhathast.
Co-fharpais nam brabhsair[deasaich | deasaich an tùs]
Tha iomadh brabhsair ann agus tha co-fharpais mhòr ann eatarra. Tha an roinn as motha aig 5 dhiubh an-diugh: Internet Explorer, Firefox, Google Chrome, Safari agus Opera.
Brabhsairean agus a' Ghàidhlig[deasaich | deasaich an tùs]
Tha dà bhrabhsair ri fhaighinn sa Ghàidhlig an-dràsta fhèin 's pròiseactan eadar-theangachaidh leis a' choimhearnsachd aca: Mozilla Firefox agus Opera.
'S e Opera a' chiad bhrabhsair a bha ri fhaighinn sa Ghàidhlig, eadar tionndadh 5.12 a chaidh a sgaoileadh ann an 2000 gu 6.06 ann an 2001. Bha beàrn ann an uair sin far nach robh brabhsair sam bith ri fhaighinn nach robh a thionndadh air dheireadh chàch. Thàinig tionndadh Gàidhlig de Firefox 3.6 a-mach an uairsin ann an 2010 agus gu goirid 'na dhèidh tionndadh ùraichte de dh'Opera 11 agus Firefox 4.0 22 dhen Mhàrt 2011. Tha Internet Explorer, am brabhsair aig Microsoft, air a bhith ri làimh a-mach o 11 dhen Dùbhlachd 2012 air siostaman Windows 8 ri linn pacaid cànain na Gàidhlig.[1]


text:
Chan eil sinn ach beag ann an sùilean Pàrlamaid Lunnainn
Chan eil mise ag iarraidh gun tachair e ach tha e a’ sìor-fhàs duilich an gnothaich seo a sheachnadh. Le mar a thathas a’ sgrùdadh sgìrean Pàrlamaid dha Westminster tha e gu bhith a’ ciallachadh gu bheil e gu bhith duilich argamaid a dhèanamh son sgìre Pàrlamaid nan Eilean Siar a chumail air leth leatha fhèin.
Tha an riaghaltas ann an Lunnainn den bheachd gu bheil cus buill-pàrlamaid ann is gum bu chòir an àireamh a ghearradh is cur a do suas ri 200 de na buill. Tha iad a’ cumail a-mach gun fheum cosgaisean poilitigs Bhreatainn a ghearradh. Tha fios gu bheil a h-uile càil anns an t-saoghal phoblach ga ghearradh anns an là a th’ ann. Ach tha sin a’ ciallachadh ceistean dha na h-Eileanan an iar.
Chan eil ach beagan is 20,000 luchd-bhòtaidh anns an sgìre. Tha sgìrean gu leòr ann an Sasainn far a bheil na mòr-chuidean mòran nas mò na sin gun luath air àireamh air luchd-bhòtaidh. Tha gu leòr ann an Sasainn den bheachd gu bheil luchd-poilitigs is riochdachadh gu leòr againn ann an Alba mar-thà, chan eil cho fada ri sin bhon a bha an dà chuid Prìomhaire is Seansailear Albannach againn. Tha buill Westminster againn, tha Pàrlamaid Dhùn Èideann againn, is chan eil a dhìth tuilleadh ach allt aig ceann an taigh againn. Tha sin uile a’ ciallachadh gu bheil an t-argamaid son sgìre Pàrlamaid fa leth dha na h-Eileanan gu bhith a’ fulang.
Tha fios gu bheil argamaidean ann son sgìre fa leth a bhith aig an sgìre. ‘S iad na h-Eileanan Siar an aon àite ann an Alba far a bheil mòr-chuid de luchd-bruidhinn na Gàidhlig. Tha an sgìre far air falbh gu leòr bho àitichean eile is gu bheil feumalachdan is gnothaichean eadar-dhealaichte a’ buaileadh oirnn. Ach le cuid de roinnean pàrlamaid ann an Sasainn gu bhith a’ fàs cho mòr ri 90,000 fo na planaichean ùra, chan eil e gu bhi càil nas fhasa an t-argamaid a dhèanamh.
Nam bithte ag iarraidh na h-Eileanan Siar a chuir còmhla ri sgìrean eile, ciamar a dh’ oibricheachadh e? An tigeadh iad a-steach còmhla ris an Eilean Sgìtheanach? Nan tigeadh, am biodh sin a’ ciallachadh gun fheuimte sgìre Loch Aillse a thoirt a steach cuideachd? Tha fios nach eil na seann sgeulachdan mu dheidhinn ‘nàimhdeas’ eadar Leòdhasaich is Sgìtheanaich cho buadhmhor is a bha iad. Ach chanadh gu leòr gu bheil an dà sgìre cho eadar-dhealaichte is nach bu chòir dhaibh a bhith còmhla.
Tha fios gu bheil Comhairle nan Eilean Siar air a bhith a’ beachdachadh agus a’ bruidhinn air an seo. Tha fios gu robhas a’ bruidhinn agus a’ smaoineachadh air an seo bho chionn fhada. Ach bidh muinntir nan Eilean an dòchas gu bheileas a’ bruidhinn ri na daoine ceart agus gu bheil fios aca càite am faigh iad èisteachd cheart.
Tha crìonadh na sgìre a thaobh daoine cuideachd gu bhith a’ togail ceistean gu leòr eile. Ma thathas a’ dùnadh sgoiltean agus a’ gearradh ann an ospadail, carson a tha ùghdarras foghlaim agus Bòrd Slàinte air leth gu bhi ann tuilleadh? Tha fios gu bheil gu bheil clèireachd is seirbheisean taic a-nis cudromach son oibrichean anns an sgìre, ach tha deisichean gu leòr ann an Dùn Èideann is Lunnainn a thigeadh air ais leis a’ phuing nach e sin as caithreach gu bheil na buidhnean sin ann.
ENGLISH SUMMARY: Reforms which will cut the number of MPs at Westminster pose uncomfortable questions for the Western Isles. It will be harder to argue for the case for a separate MP when the number of voters (about 20,000) is less that the majorities in some English seats.


text:
[bqcjowoc`cmo abh Ydlbio`oqbwo Cwqdcbyqyoqow
Cwqdcbyqyoqow ,CB/ bqbt {dhbnoq admdhdybwo wdhao ob`bl wtbqt {dhbnoq ndytwbnbh qt`bhm yb}bh wdhaobhm idyndeibhm `beibq bhm qoabn aondqblto {dhdibihb edwno{th qdyab{bq ididyb{b jbnqcy ydwoncbhm idy{dybh( Ndbabbh oho idynboqbh adhmbh twob `bhftq qdytqeb {bab wdhao%wdhao qbhmbh abh wdhaoidwby bhm edhbhmmthm idibh abh wdgbyb n`ohow aoqbhabo c`dl hdyo adjcyeoqbw {deidwbybh wdhao c`dllbeibqbh mdybn(Cwqdcbyqyoqow edyt{bnbh {dhbnoq wdhao bhm {b`ohm wdyohm edhdybhm ebhtwob abh aobhmmb{ wdibmbo{dhdibi ndqoabnebe{tbh {bab cybhm qtb([dhbnoq ybabhm wdhao oho et`bo aondhb` wdfbn biba nd%2? abh {bab }bnqt oqt ao{bhabhm wdibmbo bnoibqabyo wtbqt {ycwdw btw nbydhb ao{bnbo wd`beb loat{( Edhfd`bhm biba nd%9; {dhbnoq nd`bohbh wdhaobab`bl {dhdibi tqbeb mbhmmtbh etwnt`cwnd`dqb` ao wd`tytl athob abh aobhmmb{ wdibmbo ndgbgbqbhbhm ndatb ao Bedyonb wdyonbq wdqd`bl {dhbnoq fbhqthm ydebqon(Idyontq oho bnbh aoiblbw wtbqt qohfbtbh {twqbnb abh `b{cybh nbwtw qdhqbhm ydlbio`oqbwo edaon {babCwqdcbyqyoqow wlct`ady iob`qdyb`ow(AdjohowoCwqdcbyqyoqow bab`bl wtbqt wohayceb n`ohow bhm aoqbhabo adhmbh edho{owhb nbyqo`bmc wdgbyb {ycmydwojaowdyqbo adhmbh {deidhqtnbh qt`bhm ibyt {bab qd{o wdhao ,cwqdcjoq/( [ycwdw cwqdcbyqyoqow wdgbyblowqc{bqc`cmow aoqbhabo adhmbh edho{owhb nbyqo`bmc aowdyqbo {dyqteitlbh abh ydecad`ohm qt`bhm aoontqoadhmbh bqycjo abh adwqytnwo qt`bhm wdnoqbyhb(D{oadeoc`cmo[ydzb`dhwo cwqdcbyqyoqow wdgbyb fd`bw edhohmnbq wdwtbo adhmbh {dyqbeiblbh twob( Nchaowo oho fbybhmaoqdetnbh {bab bhbn%bhbn abh ad}bwb etab( Twob fdhow nd`beoh {dndyfbbh abh ndmdebybh ybw abhldydaoqbw wd`tytlhb iowb idy{dybh ab`be ebhojdwqbwo n`ohow cwqdcbyqyoqow(Ao Bedyonb Wdyonbq abh Dyc{b lbe{oy wdetb cybhm edhmb`beo admdhdybwo wdhao wdqd`bl twob 1; qblth(Fte`bl {dhadyoqb cwqdcbyqyoqow wdqob{ qblthhb edhgb{bo 2: ftqb cybhm }bhoqb 9 nb`o `diol ibhbnedhadyoqb cwqdcbyqyoqow aoibhaohm {yob(Abqb ao Ohachdwob bhm aoab{bq abyo Eb`bhm aoebhb {ydzb`dhwohb wdnoqby 2;%274$ wdabhm ao {dadwbbhFb}b qdhmbl {ydzb`dhwo cwqdcbyqyoqow n`ohow wdnoqby 42$( Ao YW Go{qc Ebhmthntwtec Fbnbyqbedhthftnnbh 17<$ ,2??2%2??1/ 74$ ,9;;;/ bab`bl cwqdcbyqyoqow(


text:
Kl. Ianair, .ui. f., l. uii. Anno Domini M.l.iii.
M. na h-Aidhchi H. Ruairc, ridomna Connacht, a marbad do Diarmait H. Cuinn a n-Innsi Locha Arbach.
p.490
Muiredach m. Diarmata airchinnech Rois Cré, h-Ua Ruadrach airchinnech Termoinn Fheicin, Flaithbertach H. Mael Fhabhaill rí Cairce Bracaidhe, Doilgen uasal-shacart Ard Macha, Domnall H. Cele airchinnech Slane, Murchad H. Beollan airchinnech Droma Cliabh,omnes in pace dormierunt.
Crech la mc. Lochlainn & la Firu Muighe Itha for Cenel m-Binnigh Locha Drochait co rucsat tri .c. bo & coro marbsat Dub Emna m. Cinaedha secnap Cluana Fiacna, & Cu Macha m. Clairchen, moer Dail Cais.
Mael Cron m. Cathail, ri Bregh, a marbad do U Riacan.
Donnchad H. Ceallachan, ridomna Caisil, do marbad d'Osraighibh.
Niall H. Eignigh, ri Fer Manach, do marbad do Feraib Luirg.
Cochlan, ri Delmna, a suis per dolum occisus est.


text:
18/09/2013
Tha Seachdain Mothachaidh Meningitis ga chumail an t-seachdain seo agus tha e a' tachairt aig àm far a bheil fios gu bheil an àireamh de dhaoine a tha a' fulung leis ag èirigh mar a tha sinn a' gluasad air adhart gu mìosan an Fhoghair agus mìosan a Gheamhraidh. Tha an dotair Alasdair Moireasdan a' mìneachadh comharran a' bhiorais agus tha Murchadh Moireasdan ag innse mar a bhuail meningitis e fhèin agus mar a fhuair e seachad air. Tha Michelle NicDhòmhnaill air ais leis an t-sreath air filmichean ciùil agus an t-seachdain 'sa se an Sound of Music a th'aice dhuinn. Tha an sgeulachd stèidhichte air na cuimhneachain sgrìobhte aig Maria von Trapp, sgeulachd an teaghlaich Trapp a bha uile nan seinneadairean. Tha tòrr de na h-òrain a bh'anns a' film a-nis gu math ainmeil mar Edelweiss, My Favourite Things, Climb Ev'ry Mountain agus Do-Re-Mi. Agus le bliadhna gu àm Referendum airson Alba, cluinnidh sinn mu phrògram sònraichte a chithear air BBC Alba a-nochd fhathast aig leth uair an dèidh ochd. Sin Rathad an Referendum: A' Ghàidhealtachd le Iain MacIlleathain a' lìbhrigeadh tha cothrom eile èisteachd ris an àite prògram Choinnich MhicÌomhair madainn a-màireach air BBC Radio nan Gàidheal. bbc.co.uk/feasgar.


text:
06/09/2013
Tha Aileen Elder ann an cathair Janice Ann an t-seachdain 'sa.
Air chlàr 'sa phrògram tha Mìos Bear Necessities. Mar is trice nuair a chluinneas sinn mun mhìos seo tha a chuid as motha againn a' cuimhneachadh air ais air The Jungle Book agus na sgeulachdan-siubhail aig Mogwli agus a charaid am mathan Baloo. Ach gu mì-fhortannach tha na cartoons astar mòr air falbh bho na bhios a' tachairt dhaibh ann am pàirtean dhen t-saoghal far a bheil mathain a' faighinn droch dhiol eadar a bhith air an glasadh ann an cèidsichean gu bhith air an cleachdadh airson spòrsan fuilteach. Airson a' mhìos seo a' chomharrachadh, cluinnidh sinn sgoilearan Taobh Siar Leòdhais ag innse mu dheidhinn na teadaidhean as fheàrr leotha.
Tha Calum MacConail air ais le ionnsramaid ciùil eile - an t-seachdain 'sa an giotàr.
Tha Luke à Inbhirnis air a bhith a' leughadh an leabhar Vision Book of Football Records 2013 agus cluinnidh sinn a bheachd air na tha ann.
Cuideachd dùrachdan cò latha breith, na tha a' dol ann an saoghal nan runnagan agus mar a tha na charts a' seasamh an t-seachdain seo. Am measg a' chiùil tha Pink agus Naughty Boys. bbc.co.uk/aileag.


text:
Sìobar-spàs
'S e an sìobar-spàs an saoghal dealain de lìonraidhean choimpiutairean far a bheilear a' dèanamh conaltradh air loidhne.[1]
Chaidh am facal a chleachdadh leis an ùghdar William Gibson,[2] a' chiad turas, ged a bha rudan coltach ris air nochdadh roimhe.
Tha freumh Greugais aig a' chiad phàirt dhen fhacal, kuBepvήtnς (no kybernētēs san tar-litreachadh) a tha a' ciallachadh stiùiriche, pìleat no falmadair.
Tùsan[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Free Dictionary "Cyberspace Defined"
- ↑ [1]


text:
Seumas Dùghlas, Tighearna Dhùghlais
Bha Seumas Dùghlas (ris an canar cuideachd An Dùghlas Dubh no Guid Sir James) (1286 - 25 an Lùnasdal 1330), mac Uilleim Dhùghlais, na ridire aig àm nan Cogaidhean neo-eisimealachd anns an 14mh linn. Thachair e Raibeart Brus ann an 1306, nuair a bha Raibeart a' dol chun a' chrùnaidh mar rìgh na h-Alba ann an Sgàin, agus bha e fear de na ridirean a bu chudromaiche dha bho sin a-mach. Aig Blàr Allt a' Bhonnaich, bha e na cheann dhen sgiath chlì airm Albannaich. An dèidh do Raibeart Bhrus caochladh, bha Seumas Dùghlas a' giùlan a' chridhe aige do dh'Ierusalem, ach chaidh a mharbhadh leis na Mohamadanaich air an turas sin.


text:
Meatailt throm
'S e modh ciùil a tha ann am meatailt throm (neo meatailt) similear gu ceòl ròc. Dh'èirich an stoidhle seo anns na 1960an/1970an. Dh'fhàs e bhon stoidhle ròc agus blues. Tha am fuaim làidir, reamhar, tomadach gu tric le casadh (Beurla distortion), giotàr aon-neach fada, buille làidir agus faram le liricean agus coilionaidhean ionnsaigheach.
Susbaint
Comharraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Mar is trice tha drumaichean, giotàr beus, giotàr ruitheam, prìomh ghiotàr, agus seinneadair ann an còmhlan-meatailt. Tha innealan eile air chleachdadh uaireannan cuideachd.
Am Prìomh Ghiotàr[deasaich | deasaich an tùs]
'S e am prìomh phàirt de ceòl meatailt throm a th' air giotàr dealain agus a leudachadh. Tha am prìomh ghiotàr a' cluich binnean, earrannan innealach, agus giotàr aon-neach. 'S e giotàr feart a th' ann. Mar as tric tha na binnean aige a' cleachdadh pongan singilte no double stops.
Roinn Ruitheam[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an giotàr ruitheam a' cuir taic ris a' phrìomh giotàr, a' cluich co-cheòl agus ag obair le drumaichean agus giotàr beus air a bhith nan roinn ruitheam. Tha am prìomh phàirt seo a' dol an aghaidh pàirt aig an seinneadair no “frontman”, agus tha e a' cruthachadh teannachadh agus farpais cheòlach.
An Seinneadair[deasaich | deasaich an tùs]
Gu h-àbhaisteach tha an guth binn agus gharg cuideachd. Mar eisimpleir tha binneas glan aig am fonn, ach ann an rannan tha guth garg air chleachdadh.
Faclan[deasaich | deasaich an tùs]
Mar modh ciùil eile, tha ceòl meatailt a' dèiligeadh le cuspairean leathann. Gu tric, tha na cuspairean gu math dorcha agus anns na 70ean agus 80ean bha dragh air daoine airson bha mòran òrain mu dheidhinn olc agus adhradh diabhail. Chan eil e mì-àbhaisteach airson cluicheadairean a chruthachadh connspaideach leis na faclan aca.
As dèidh ùine, thòisich diofar sheòrsa de cheòl meatailt - mar meatailt dubh, meatailt marbh, meatailt gothic agus meatailt cumhachd - agus mar sin a' nochdadh. Tha dà chiall aig meatailt: an ceòl seo gu lèir, neo na còmhlan is tràth, a bha a' cluich an stoidhle nas traidiseanta anns na 70ean. 'S e Black Sabbath, Van Halen agus Judas Priest eisimpleirean de na còmhlan seo.
Ged a bha meatailt uabhasach soirbheachail anns na 70ean agus na 80ean chan eil e cho poblach 's an latha an diugh. Tha tòrr dhan an seo co-cheangailte ris am modhan grunge a dh'fhàs mòr anns na 90ean tràth le còmhlan mar Nirvana agus Pearl Jam.
Aig an deireadh de na 1990ean, thòisich seòrsa de meatailt air a tha an t-ainm nu metal a dh'fhàs mòr, ach tha daoine ann a tha ag argamaid nach e meatailt "ceart" a tha seo. Mur e neo nach e, a-nis chan eil an ceòl seo cho shoirbheachail idir.
An Stoidhle[deasaich | deasaich an tùs]
Is tric 's e giotàir a tha cluich am pàirt is motha ann an ceòl meatailt agus tha cluich aon-neach (solos) uabhasach cumanta ann. Is coltach ann an còmhlain meatailt tha dithis neach-giotair (uaireannan triùir), neach-beus agus cluicheadair-druma. Tric tha na buill aig còmhlan meatailt air an gabhail ri mar na daoine is fheàrr air cluich na h-innealan aca anns an t-saoghal. Cluicheadairean giotàir mar Zakk Wylde, Toni Iommi de Black Sabbath agus Eddie Van Halen de Van Halen. Cluicheadairean druma mar John Bonham aig Led Zepellin agus Dave Lombardo de Slayer. Neach-beus mar Steve Harris de Iron Maiden.
Tric tha òrain meatailt air a-rèir an nòs mar a bhith mu dheidhinn cuspairean olc agus mar seo tha feadhainn de chòmhlan a' faighinn tòrr càineadh bho buidheann creideamh.
Buaidh air Cultar[deasaich | deasaich an tùs]
Tha meatailt air sgig-aithris anns am fiolm ainmeil This Is Spinal Tap.


text:
Gàidhlig - cha bhithinn às a h-aonais!
Bidh Sainsbury’s a tighinn gu Inbhir Narann
Bha an taigh-cùirte loma-làn agus cha robh a h-uile duine faighinn a-steach agus rinn feadhainn casaid dha na h-ùghdarrasan ach chum iad a’ dol leis a’ choinneimh a dh’aindeoin sin. Saoilidh mi gur robh bharrachd air ceud dhaoine san rum sin agus cha robh mòran dhiubh an aghaidh Sainsbury’s. Nuair a thug Sainsbury’s seachad oraid thug an sluagh bualadh-bhas gu mòr, mòr dhaibh agus nuair a bha an fheadhainn eile a’ bruidhinn bha iad a’ magadh orra.
Aig a cheann thall bhòt na comhairlich 12-2 gus cead a thoirt gu Sainsbury’s. Abair thusa gur robh fuaim bualaidh-bhas ri cluinntinn shìos aig a’ chala. Latha eachdraidheil do Inbhir Narann. Chan fhaca mi a leithid coinneimh a riamh roimhe ann an Inbhir Narann. Chan eil againn ann an Inbhir Narann ach Somerfields agus Co-op beag agus chan eil mòran daoine toilichte leotha idir agus tha dùil againn uile gum bi Sainsbury’s againn ann an ùine nach bidh fada. ’S ann mar sin a bha e an-diugh.
Saoil an cuir iad soidhnichean dà-chànanach an àirde?