c: text/html

text:
- TIOTAL
- Dithis nighean taobh a-muigh taighe ann an Cinntìre
- EXTERNAL ID
- QZP27_60_39_12A
- ÀITE
- neo-aithnichte
- LINN
- 1890an; 1900an; 1910an
- CRUTHADAIR
- Charles & Dennis MacGrory
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann Earra-ghàidheil is Bhòid agus Seirbheis Fiosrachaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30689
- KEYWORDS
- leanabachd
dèideagan
Dithis nighean nan seasamh taobh a-muigh taighe ann an Cinntìre. Tha 'gird is cleek' aig an nighean air an làimh dheis, dèideag air an robh mòran chlann dèidheil aig deireadh an naoidheamh linn deug agus toiseach an fhicheadamh linn. B' e cearcall iarainn a bh' ann an 'gird', mu thrì throighean air a tharsainn, agus b' e an 'cleek' a bha a' stiùireadh a' chearcaill air adhart. B' e an gobha a bhiodh gan dèanamh mar bu trice
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Argyll and Bute Library & Information Service

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sappho
Bha Sappho (Attach Grèigis: Eaπφώ, Aeolach Grèigis: Ψάπφw, Sapphô) 'na bàrd Seann Ghrèigeach, às a' bhaile mòr den Eressos air an t-eilean na Lesbos, a bha 'na mheadhan-dualchais 'san linn 7mh BC. Bha i air bhreith àmeigin eadar 630 BC is 612 BC. Tha e air chreidsinn gun robh i beag is dorcha.
Bha Sappho, nighean Scamander agus Cleïs, pòsda (tha cluich-àbhachd Attic ag ràdh ri ceannaiche beairteach, ach tha sin teagmhach) agus bha nighean aice, cuideachd ainmichte Cleïs. Dh'fhàs i glè lùthmhor fad a beatha air a bàrdachd—cho mòran ri a thog an baile mòr den Syracuse ìomhaigh a chur onoir oirre nuair thadhail i. Bha a teaghlach ealamh gu sluagh-iùlach, a rinn Sappho a shiubhal mòran. Bha i comharraichte fad a beatha cho a' bhan-mhaighstir-sgoile sheòrsa sgoil-chrìochnachaidh Grèigeach do caileagan. As dualtaiche, bha a h-oileanaich 'na cùisean a bàrdachd.
Bha i 'na bàrd-ealaidhe a leasaich a rannachd àraidh, àitheanta mar sapphach rannachd, agus bha i urramach air stiùireadh gluasad ealanta air falbh às a' chlasaigeach cuspairean nan dia, dham chuspairean nam faireachdainn pearsanta daonna. Thug geur-dhàn iomradh oirre 'san Anthologia Palatina, air chur às leth ri Plato, cho an "deicheamh Cheòlradh".
Sgrìobh Sappho gu h-àraidh dàna-ghaoil, aiste a tha mìreannan a' maireann, ach aon dàn iomlan, Fragment 1, "Laoidh do Aphrodite". Given her reputation in the saoghal sean, seach tha mìreannan a-mhàin a h-obrach a' maireann, chaill an saoghal ionmhas luachmhor 'na h-obrach.
Roinn a dàna-ghaoil air sheòladh ri mnathan. Tha 'n facal leasbach fhèin bunaichte às an ainm an eilein den Lesbos às a thàinig i. ('S e an bun a th' innte a co-fhacal nas neònaiche sapphach, bunaichte às a h-ainm.)
Seach an cuspair co-sheòrsach—agus seach an feòlmhorachd soilleir aice—bha a h-obrach coirichte leis a' Chrìostail eaglais, mar a tha 'n prìomh-adhbhar, gu teagmhach, nach eil a' chuid as motha dhi air mhaireann, seach cothlamadh de dèanamh dearmad air cha dèanamh amhlaidhean, agus ga milleadh gu beòthail.
Fhad 's ar tràth tha 'n cuspair seo àitheanta gu math, anns na seann linntean 'gus Na Linntean Meadhanach, bha i nas iomraitiche air (a-rèir ri fionnsgeul) ga tilgeadh fhèin de creag seach gaol neo-dhìolta air seòladair ainmichte Phaon. Tha 'n sgeul seo a' cur làithean air Ovid agus Lucian 'san An Seann Ròimh agus chan eil còmhdach Crìosdail gu cinnteach. Chan eil ionnrain chòmhragaile timcheall ìomhaighean cudthromach ann an eachdraidh neo-àbhaisteach. (Tha ionnran àraidh gun robh cèile air smaoineachadh dhi ainmichte Cercglas den Andros, facal air am fhacal "Bod, às a' Bhaile nam Fear"). Cho fada ri tha eachdraidh fo chùram, thàinig Sappho às teaghlach uasal, bha triùir bràthair aice, phòs i 's thug i breith ri co-dhiù aon nighean, bha fuathaichte dhan Syracuse air adhbharan poileataigeach, thill sa' bhliadhna 581 BC, agus mharbh aig aois shean.
Sappho 'san Litreachas[deasaich | deasaich an tùs]
Sgrìobh an gliocair Maximus às an Tyrus (dara leth na dara linn. AD), gun robh Sappho "beag agus dubh" agus gun robh a càirdeis do a ban-càirdean coimeas dham chàirdeis sin Shocrates:
- Dè eile 'bha 'n gràdh na mnà Leasbaiche ach an ealain a' ghaoil Shocrates? Seach nochd iad dhomh a chleachd iad gaol 'nan slighe fhèin, i sin nam bean, e sin nam fear. Seach tha iad ag ràdh a ghaolaich iad iomadh dhaoine agus gun robh iad glacte le h-uile rud àlainn. Mar a bha Alcibiades agus Charmides agus Phaedrus dha, bha Gyrinna 'gus Atthis agus Anactoria dhan Leasbach.
Dh'ainmich Plato Sappho an "Deicheamh Ceòlradh" agus an "Ceòlradh bàsmhor".
Sgrìobh Aelianus Claudius ann Eachdraidh Rèitichte (Πoιkίλn ισtopίa) a dh'ainmich Plato Sappho glic.
Chliùthaich am bàrd grèigeach Odysseas Elytis (linn 20mh AD às Lesbos) i ann an a Mhikra Epsilon: .. chan eil neach dhen t-seòrsa, eadar mothachail agus curanta, air nochdadh le beatha. Rìbhinn bheag chiar, a dhearbh a bhith urrach gu comhad le ceannsachadh ròs, ciallachadh tonn no beul-binn, agus ràdh 'tha gaol 'am dhut', a lìonadh 'n cruinne le mothachadh.
Sgrìobh Horace 'na Ealaidhean a bheil na eadhlaidhean Shappho còir air cliùthachadh naomh.
Sgrìobh Mòrair Byron na loidhnean leantail uimpe 'na Childe Harold:
- And onward viewed the mount, not yet forgot, (Is air adhart ghabh an t-each sealladh, cha dìochuimhnichte fhathast)
- The lover's refuge and the Lesbian's grave. (An dìdean an leannain is an uaigh an Leasbaich.)
- Dark Sappho! could not verse immortal save (Sappho dubh! Nach thèid do rann sìth-bheò shàbhaladh)
- That breast imbued with such immortal fire? (Am broilleach lìonta le teine sìth-bhuan den t-seòrsa?)
Sgrìobh Teàrlach Baudelaire mu Sappho 'na leabhar na bàrdachd Na Blàthan an t-Uilc (Les Fleurs du Mal).
Sappho anns a' Ghàidhlig[deasaich | deasaich an tùs]
Rinn Ùisdean Laing eadar-theangachaidhean sgoinneil de cheithir dàin le Sappho (Fiabhras-gaoil na Ban-fhighich Òig; Maighdean gun Iarraidh; Maighdean air a Trèigsinn; agus Ar Màthair, an Oidhche ; . Seo a' chiad dhiubh :
- A mhàthair na bi dìteach,
- Ged tha mo spàl cho mall;
- Thàinig Aphrodite
- Le fiabhras cuirp is inntinn
- Is dh'fhàg i mise dall...
(Às Gu Tìr Mo Luaidh le Ùisdean Laing, air a chur a-mach le Pàipear-Naidheachd Steòrnabhaigh, 1964.)
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- "An Sappho Dhiadhaidh"
- Wiki Faclair Dualchasach
- SAPPHO: An Saoghal na Bàrdachd Leasbaiche
- Sappho às an Faclair nam Beath-eachdraidh agus Eòlas-ùirsgeulach Grèigeach is Ròmanach Smith (1867)
- Sappho agus Hellenisteach bàrdachd clàr-leabhraichean sgoilearach le Martin Cuyper


text:
- TIOTAL
- leabhar chuibhreannan Connadh charbadan
- EXTERNAL ID
- Z_PC_WGORDON3_005_008
- LINN
- 1930an; 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- W Gordon
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8506
- KEYWORDS
- leabhraichean cuibhreannachaidh connaidh
leabhraichean cuibhreannachaidh
An Dàrna Cogadh Mòr
cuibhreannan connaidh
Tha an ìomhaigh seo a' sealltainn a' chòmhdaich aghaidh de leabhar chuibhreannan connadh charbadan, a' dol air ais chun an Dàrna Cogadh Mòr. Ann an 1939, dh'ainmich Riaghaltas Bhreatainn cuibhreannachadh air an dà chuid ola agus peatrail. Chaidh leabhar chuibhreannan connadh charbadan a thoirt do gach neach-seilbh carbaid, agus an toiseach b' e trì galain san t-seachdain a bha ceadaichte. Bha seo an coimeas ri 200 mìle de shiubhal carbaid gach mìos. Mar thoradh air gainnead peatrail thòisich daoine a' dèanamh barrachd feum de chòmhdhail poblach. Bha meas air roinn chàraichean cuideachd agus bha iadsan, a bha a' taisbeanadh sanas air uinneag a' chàir aca a' tabhann togail, airidh air cuibhreann connaidh a bharrachd. Chùm cuibhreannan connaidh a' dol às dèidh bliadhnaichean a' chogaidh, gus an deach am bacadh a thogail mu dheireadh thall ann an 1950


text: O Athair ro naomh an seirbhis Dhè ‘s ceannard mòr ro urramaicht’ le toil is cumhachd mhòrachd Dhè os cionn na h-Eaglais iomlan taght’; ar daoine uaisle saor le chèile, ceann cinnidh àrdaicht’ againn cruinnicht’, thaobh anam Alba bruidhinn treun airson rìoghachd gu lèir is aonaicht’. Mar mhic gu sochair tro’ linntean fad’ an Eaglais filia specialis, le pròis is irioslachd san Tì a chuir sar chomharra chùmhnant naomha oirnn; mar leanabh nighean àraidh roghnaicht’, seo sgrìobh sinn fhèin an ùmhlachd trom bhur mic gu bràth, an gealladh làidir an cràbhadh fior bhur casan ‘pògadh. Bhathas ‘tuigse, Thighearn Athair Naomh, tro’ uine fad’ measg muinntir mhòr bho Ghalile, Galatia, Gaul, Galicia nas gairge nan slògh borb’, gum bi ar laochan cliùiteach fior air saorsa grèim gu daingeann cumail; an togradh duibh cuir sinn fo riaghal -nach dànaich duin’ no dùthaich eil’, Fad mìltean bliadhna cruaidhe trom an aghaidh Bhreatannach, Lochlann’s eile, ar n-athraichean air strì ar tìr a chumail an saors’ bho Shasainn sanntach glacail; a-nis am fianais le eachdair’ sean, an-diugh nar seasamh nar fir sìorraidh, bha againn ceud is tìr rìghrean deug gun coigrich breugach air ar rìoghachd. Tro’ linntean dh’fhàs ar rìoghachd ‘s ar daoine beannaicht’ len athraiche naomha gu lèir mar chlann gu sònraicht’ bhràthair Phàdraig le mòran càirdeis, bàidhealachd is sochair, fo dhìon Anndra an sìth a’ còmhnaidh -gus Eideard ann an càirdeas breugach gu grad rinn cogadh garg nar n-aghaidh ‘s fear cruaidh gar cur fo èiginn brònach. Chan urrain dhaibh na h-uilc a thuigsinn nach fhaca marbhadh agus ainneart ach iadsan dh’fhuiling on Rìgh neo-airidh am mulad dubh, am bàs cho tosdach, na h-eaglaisean, abaidean uile, air sgrios am marbhadh brùideil borb gun chiall, nach seachainn bodach, bean no leanabh, gun urram air na sagairtean bàidheil. Rinn Raibeart treun ar Prionnsa gaisgeil stri mhòr mar Iudas Maccabeus, a chur ar cùl bruadaran Shasainn le aintighearn a chaoidh nar riaghladh; tro’ bhliadhna trom, chridh’ treun a’ cumail gu maireann, fad cruaidh chunnart’ mòr a’ dìon le sgiath nas cinntich fìor a mhuinntir sheas air taobh na h-oighreachd. Chuir sinn air àirde Rìgh na taghadh, fear glèidhidh treun air saorsa Alba, a rugadh ‘na rìgh is ‘na dhuine fiùthail, airson sin tha sinne deas ri sabaid. Ma strìochdas e anfhann gar trèigsinn, sin bitheamaid grad ‘n Righ ud a dhiùltadh, ma ghèilleas e fhèin ri seirbhis Shasainn, ‘n sin Rìgh nas fheàrr bidh sinn a’ taghadh. Chan fheum sinn dearbhadh a-rithist an glòirbhinn mhòr an sgeulachd Alba, cha chuir sinn earbs’ an airgead mealltach, chan iarr sinn ràiteachas gun fhiù, cha bhi sinn gu dìlinn a’ gèilleadh fo thràillealachd ìsle Shasainn amh, cho fad’s a mhaireas ceud a-mhàin glèidhidh sinn gu treun ar saors’ gu bràth. Aon lagh air Iùdhach is Greugach a-mahàin mar sin an Alba ‘s Sasann cuideachd, bidh an Tì as àirde toirt a bhreitheanais air uilc fad bliadhn’ dorcha dòrainneach. A Thighearn, tha sinn ag achanaich, cuir stad air sannt Rìgh ud na h-uile Sasuinn a tha leis an talamh nas mò ‘na fheum far an d’fhuair seachd Rìghrean sàsachd. Is sinne an còmhnaidh nar dùithacih bhig, chan iarr sinn ach rudan is leinn fhèin, sin innis dha leig dhuinn bhith ciùin, ar sìth a ghealladh tha sinn deònach. Chan urrain dhuibh gu dearbh seachnadh bhur dleasnas soilleir, Athair as naomha, mus fhaic am pàganach peacach Eaglais ‘s a h-ainm dol sìos am masladh grànda. Sin Cronaich Rìghrean an leisgeil bhreugaich nach urrain dhaibh Tir Naomh a’ chuideach, a chionn a’ chogaidh an aghaidh nàbaidh, ‘s iad trang aig creachadh an coimhnearsnach; is aithne do Dhia a leugh an cridhe -gun eallach Eideard, bhitheamaid deas le aoibhneas saorsa thoirt don Tìr, ‘s an làthair Eaglais bheir sinn gealladh. Nis deanamaid ùmhlachd duhibh mar mhic is a bhith taitneach daonnan d’ur toil, ach seasamh an seo am fianais ar Dia is feumaidh sinn ar comhairle fhoillseach -na gabh gun dearchadh fascal Shasainn, na cuir ann bhur muinighin neochiontach, neo-chùramach na dèan ar tilgeadh an cogadh dòrainneach brònach fuileach. Gach olc a chuireadh iadsan oirnne, am mulad ceudna ‘s e an dìoghladh leinne, a Dhè as Àirde, na cionta sin cho uabharr, dona, fo chùnntas cuir-sa; bithidh sgrios gu lèir air àitibh uile, ma chumas sibhse bhur taic ri Sasainn an casgradh diabhlaidh air corp is anam aig airseirigh feumaidh sibh am freagradh. Do chathair Dhè bheir sinn ar cùis air beulaibh an Rìgh ro Mhòr ar breitheamh; ar n-inntinn uaith ri fòirneart a’ cathadh an ainm Dhè is earbsa Chrìosd, gu robh ar Dia a’ deònach dhuinn a’ mhisneach làidir treun is seasmhach, gun cumadh sinn ar cinneach saor ‘s gu’n còpadh sinn aintighearnas daingeann. Gu maireadh sibh an seirbhis Eaglais a’ bhliadhna 1320 beannaicht’; bho Obair-bhrothaig Giblean sèathamh an còigeamh bliadhn’ deug an Rìgh roimh-ainmicht’.


text:
- TIOTAL
- Togalach Alasdair Ghrannd ann an Caol-shràid Baron Taylor, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- GB1796_GRANT_979_65_PHOTO_003
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11595
- KEYWORDS
- fìdhlearan
fidheall
a' fìdhlearachd
slatan-iasgaich
iasgach
iasgairean
B' ann à Battangorm, Drochaid Chàrr a bha Alasdair Grannd (1856 - 1942) agus 's ann à sin a fhuair e am far-ainm aige - 'Battan'. B' ann nuair a bha e na bhalach a thàinig e faisg air an dà rud a b' fheàrr leis na bheatha - a' fìdhlearachd agus ag iasgach. Dh' fhàs e anabarrach math anns na dà dhiubh; mar iasgair ann a bhith ag innleachadh slat-iasgach ris an canar 'Grant Vibration Rod', agus mar fhìdhlear agus e na cheannard air Comann Gàidhealach Srath-spè agus Ruidhle airson cha mhòr dà fhichead bliadhna agus cuideachd ann a bhith ealanta ann an dèanamh fhidhealan. Cuideachd, dh'innlich e fìdheall a bha cruinn ris an canar 'Rondello'. Chithear eisimpleirean de shlat-iasgaich, fidheall agus Rondello Alasdair Ghrannd ann an Gailearaidh Ealain agus Taigh-tasgaidh Inbhir Nis.
Anns a' Chèitean 1887 ghluais Grannd gnìomhachas nan slat-iasgaich agus acfhainn à Drochaid Chàrr gu Inbhir Nis, an toiseach aig Togalaichean Ghleann Albainn, Sràid Young. Ghluais e bho sin na b' fhaide air adhart gu togalach aig 7 Baron Taylor's Lane a bha a' toirt a-steach gobha copair agus tiona agus togalach gruagaire agus an gnìomhachas slat-iasgaich agus acfhainn. 'S dòcha gur e Mgr Grannd nuair a bha e na b' òige a tha na sheasamh taobh a-muigh an doras aghaidh (meadhan na deilbh)
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Highland Photographic Archive


text:
26/06/2009
Litir na seachdain aig Ruaraidh MacIllEathain. This week's letter for learners from Roddy MacLean.
Last on
More episodes
Litir 521: Iain Dubh Leòdhasach, an Seòladair
B’ e mac iasgair a bh’ ann an Iain Dubh. Nuair a bha e na bhalach beag, bhàthadh athair. An dèidh sin, thogadh e le bràthair athar. Bha iad a’ fuireach faisg air an Acarsaid Mhòir ann an Leòdhas. ’S e Cala Steòrnabhaigh a chanas sinn ris an àite an-diugh. Air feasgar àraidh chunnaic Iain long bhrèagha a’ tighinn fo aodach slàn a-staigh don chala. Chan fhac’ e riamh sealladh cho bòidheach. Leum e a-staigh na bhàt’-iasgaich fhèin agus, mus do ràinig acair na luinge an grunnd, bha e air bòrd oirre. Dh’fheòraich an sgiobair dheth am bu mhath leis a bhith na sheòladair. Fhreagair Iain Dubh nach robh nì air bith air an t-saoghal a b’ fheàrr leis.
“Thalla dhachaigh, ma-tà,” ars’ an sgiobair, “agus faigh cead d’ athar. Thigibh le chèile an seo a-màireach.” Bha an sgiobair deònach leigeil le Iain seòladaireachd ionnsachadh bhuaithe. Thuirt Iain nach robh athair beò ach gun iarradh e cead bràthair athar.
Thill e moch an ath latha. Dh’innis e don sgiobair gun d’ fhuair e cead o bhràthair athar falbh leis an luing.
“Agus an tuirt e dad riut mu mhuinntireas a ghabhail?” ars’ an sgiobair. “O,thubhairt,” fhreagair Iain Dubh. “Tha agam ri bhith air bòrd na luinge fad còig bliadhna airson seòladaireachd ionnsachadh.” “Agus dè thuirt e riut mu thuarastal?” dh’fhaighnich an sgiobair.“Thuirt gun robh agam ri bonn-a-sia fhaighinn aig ceann a’ chiad mhìos agus dàbhonn-a-sia aig ceann an dara mìos, a’ dùblachadh mar sin gach mìos gu deireadh nan còig bliadhna.”
Rinn an sgiobair gàire. Gun smaoineachadh air a’ bhargan, thuirt e, “Gheibh thu sin,a laochain.” Agus chaidh Iain a cheangal ris an luing le bann-ceàirde. Air an ath latha, sheòl an long a-mach às a’ phort. Chaidh i air turas-cuain do dhùthchannan fad’ air falbh.
Aig ceann ceithir bliadhna thill i a Shasainn. Ràinig i am port dham buineadh i. Thàinig an fheadhainn leis an robh an long air bòrd. Chuir iad fàilte air an sgiobair, agus thug iad sùil air an luing. Bha Iain Dubh air fàs na ghille gasta agus na sheòladair air leth. Ach fhathast cha d’ fhuair e sgillinn de a thuarastal, ach a-mhàin tastan no dhà airson cosg anns na puirt san robh e a’ tadhal. Agus cha do rinn an sgiobair an t-sùim a dh’fheumadh e pàigheadh aig deireadh nan còig bliadhna.
Dh’fhaighnich fear dhen fheadhainn leis an robh an long cà’ d’ fhuair iad an seòladair òg a bha cho math air obair. “Fhuair ann an Eilean Leòdhais,” fhreagair an sgiobair.
“Feumaidh gu bheil thu a’ toirt tuarastal math dha,” thuirt a’ chiad fhear, “oir ’s e seòladair cho tapaidh ’s a chunnaic mi riamh.” “Uill,” ars’ an sgiobair, “cha tug mi tuarastal sam bith dha fhathast. Dh’ iarr e fhèin gum biodh e ceangailte còig bliadhna, agus gum faigheadh e bonn-a-sia aig ceann a’ chiad mhìos agus dà bhonn-a-sia aig ceann an dara mìos, a’ dùblachadh mar sin gach mìos.”“An do smaoinich thu riamh dè rinn thu?” thuirt am fear leis an robh an long.“Gheall thu don ghille tuilleadh nas fhiach an long fhèin agus na choisinn i on chiad latha a chaidh i gu muir!”
Chunnaic an sgiobair gun robh sin fìor. Dè bha a’ dol a thachairt do dh’Iain Dubh? Tha an stòiridh a’ leantainn an ath-sheachdain.
Faclan na Litreach
Abairtean na Litreach
Puing-chànain na Litreach
Gnathas-cainnt na Litreach
Tha “Litir do Luchd-ionnsachaidh” air a maoineachadh le MG ALBA


text:
An rud bu mhotha bh’ air bàrr theangan Tiristeach an uair a thadhail mi air an eilean an-uiridh b’e na muilnean-gaoithe. Na ceudan dhiubh.
Bho chionn trì bliadhna, cha mhòr, tha Scottish Power Renewables air a bhith ag amas air achadh-mara mòr de mhuilnean-gaoithe a thogail sa mhuir an iar-dheas air an eilean. Ann am plana an luchd-leasachaidh tha làrach mu 361 km2, tè den fheadhainn as motha san Roinn Eòrpa, a chruinnicheas eadar 500 agus 1800 MW de chumhachd glan: gu leòr gus na feumalachdan aig 270,000 gu 1,000,000 taigh a shàsachadh. Agus chaidh dreuchdan ùra a ghealltainn do mhuinntir an eilein.
Ach tha am pròiseact air beagan de sgaradh adhbharachadh anns a’ choimhearsnachd. Tha Robert Trifle, 67, fada an aghaidh leasachadh mòr den t-seòrsa, gu h-àraidh nuair a bhios an t-achadh-mara cho mòr agus cho faisg air eilean a rùin – “ro mhòr, ro fhaisg”, sna faclan aige fhèin.
Ghluais Robert a Thiriodh ann an 2005 as dèidh dha bhith tighinn dhan eilean gach bliadhna fad fichead bliadhna, ’s tha e air son an t-eilean a ghlèidheadh mar a tha e. Thòisich e a’ bhuidheann “No Tiree Array” (NTA) gus dùbhlan a thoirt don phròiseact, ’s chunnaic mi na h-amasan aca air sanasan mòra fhad ’s a bha mi a’ gabhail cuairt timcheall.
Tha dragh aig Robert gun deanadh am pròiseact cron uabhasach air coltas na h-àrainneachd nàdarra, air beathaichean-mara na sgìre (mar an cearban-grèine), air eòin na mara (mar am muir-bhuachaille), air turasachd, air iasgach – fiùs air croitearachd ’s air an aimsir. Agus tha dragh eile aige – nach fhaigheadh muinntir an eilein cus buannachd ás a’ phròiseact.
A rèir Robert, bu chòir do na Tiristich gnìomhachas na turasachd a leasachadh an àite cumhachd ath-nuadhachail. Tha e cuideachd a’ moladh “Tiree” a bhrosnachadh mar “sàr-ainm” air son biadh na mara ’s feòil bhon eilean, a’ samhlachadh deagh ghnè do luchd-ceannaich air feadh an t-saoghail. Bha Robert agus buill na buidhne toilichte an uair a chaidh dàil bliadhna a chur anns a’ phròiseact aig deireadh 2012.
Bidh iad an dòchas gur e samhla a th’ ann nach faicear na muilnean-gaoithe seo idir. Ach tha fear air an eilean mar-thà, nach eil ’na chùis chonnspaideach, agus a tha a’ toirt buannachdan don choimhearsnachd gun teagamh sam bith. Sann le Urras Choimhearsnachd Thiriodh, a thòisich ann an 2006, a tha e, ’s e air a ruith le Tiree Renewable Energy Ltd fo smachd an Urrais. Gheibh pròiseactan ionadail na coimhearsnachd airgead maoineachaidh le prothaid sam bith a nì an iomairt seo.
A bharrachd air a’ mhuileann-gaoithe, tha an t-Urras air buannachd mhath thoirt don choimhearsnachd le bhith brosnachadh ceangal èifeachdach luath ris an eadar-lìon. An-diugh, as dèidh ceithir bliadhna, seo fear de na sgeamaichean ionadail eadar-lìn as motha ’s as soirbheachail ann an Alba. Fianais gu bheil e comasach leasachadh a nì diofar a dhèanamh gun aimhreit gun ùpraid. Se tìde a dh’innseas dè cho furasta ’s a bhitheas e an aon rud a dhèanamh ann an Tiriodh a-rithist san àm ri teachd.


text:
Corockle lurg-chooyleeacklagh
Ta corockle lurg-chooyleeacklagh goll er fockley magh liorish y çhengey faggys da ny bentyn da cooyl y ghreeym cooyl-eeacklagh, agh cha nel eh cho foddey erash as y clea. Nyn mast'oc, ta ny corocklyn cleaoil-chooyl-eeacklagh ry-akin heose. Ta daa horçh elley, ny corocklyn cooyl-chroymmit as corocklyn cooyl-eeacklagh-chleaoil lurg-chooyleeacklagh rere fockley magh, agh ta collooghyn nyn hene oc 'sy taabyl ASE. She cummey ny çhengey ta eddyrscarrey oc veih y cheilley:
Shoh lurg-chooyleeacklee yn Abbyrlhit Sheeanagh Eddyr-ashoonagh:


text:
- TIOTAL
- Sealladh den Chananaich bho os cionn an stèisein
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_599
- ÀITE
- A' Chananaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Mhaircnidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27314
- KEYWORDS
- Rèile na Gàidhealtachd
HR
rathaidean-iarainn
HRS
Sealladh bhon os cionn stèisean Na Cananaich, leis an stèisean fhathast fosgailte.
Dh'fhosgail stèisean Na Cananaich air 1 An Gearran 1894 agus b' e ceann-uidhe nam 22 km de Loidhne an Eilein Duibh às A' Bhlàr Dhubh. Dhùin e do luchd-siubhail air 1 An Dàmhair 1951 agus do sheirbheisean bathair air 13 an t-Ògmhios 1960


text:
Burundaidh
'S e dùthaich ann an Afraga a tha ann am Burundaidh[1]; ainmean eile: Buruindi [2] neo Burundi[3][4], ainm oifigeil: "Poblachd Bhurundaidh". Tha crìochan aice le Ruanda san taobh tuath, le Tansainìa san earra-dheas agus le Poblachd Dheamocrach na Congo san iar. Tha an Loch Tanganyika anns an iar na dùthcha.
'S e Bujumbura am prìomh-bhaile aice.
Thàinig an t-ainm Burundaidh bhon chànan Bantu: Kirundi.
Tha an dùthaich gu math iomallach agus chan eil moran stòrais nàdarra aice. Mar sin dheth ‘s e aon de na dùthchannan as bochda air feadh an t-saoghail a-rèir Làn-thoradh dùthchail (GDP) gach pearsa.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1871901391
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)


text:
Mata Hari
B' e dannsair agus tè-bhuairidh ainmeil às na Tìrean Ìsle a bh' ann am Mata Hari (fìor ainm: Margaretha Geertruida Zelle, Leeuwarden, 7 an Lùnasdal 1876 - Vincennes, 15 an Dàmhair 1917). Ghabhadh oirre gur e tè-bhràthaidh a bh' innte agus chuireadh gu bàs i le arm na Frainge ri linn a' Chogaidh Mhòir.
Teaghlach[deasaich | deasaich an tùs]
Bhuineadh Mata Hari do theaghlach meadhanach beairteach à Fyslân ann an ceann an tuath na dùthcha. Bha bùth aig athair agus rinn esan tòrr airgid tro a chuid inbheistidhean ann an gnothach an ola. Chaidh M'greet bheag gu sgoiltean prìobhaideach leis a dithis bhràthair. Gu dòrainneach, bhristeadh gnothaichean athar ann an 1898. Chaidh an ceòl air feadh na fìdhle eadar a pàrantan agus sgar iad. Chaochail a màthair ann an 1891 agus phòs athair a-rithis le tè air an robh Susanna Catharina ten Hoove, ann an Amsterdam ann an 1893. Chaidh Margaretha gu taigh a goistidh, a bha na thàmh ann an Sneek, faisg air Leeuwarden. Rinn i trèanadh airson a bhith na neach-teagaisg ann an Leiden. Dh'fheuch ceannard na sgoile a bheadradh rithe agus dh'fhàg i an sgoil.
Pòsadh[deasaich | deasaich an tùs]
Phòs i ri fear air an robh Rudolf MacLeòid ann an 1895, a bhuineadh do sheann theaghlach Ghàidhealach àrdanach uachdaranach a dh'fhàg Alba na linntean roimhe. 'S e oifigear an Airm thall anns an Innd-Innse, oir bha an dùthaich sin fhathast fo bhuaidh nan Tìrean Ìsle.


text:
Tha barrachd gus an t-saoghail dìreach Google Translate, tha cuideachd barrachd gus an t-saoghail dìreach Bing Translate, a rèir coltais a '~ 150 millean Ruiseanaich a tha cuideachd a' dèanamh mòr stuff, le Yandex, as mòr-chòrdte search engine anns an Ruis.
Yandex 'toirt taic do iomadh cànan agus a' dèanamh eadar-dhealaichte na toraidhean eile einnseanan, tha e cuideachd a 'speisealachadh ann an cànanan a tha air a labhairt anns an Ruis leithid Bashkir, Kirghiz agus Tatarais. Dè bha sinn a-nis comasach air cur ris an liosta de chànanan, a 'dèanamh àireamh iomlan de taic fèin-obrachail eadar-theangachadh gu cànanan mhòr 95!
Tha bharrachd de Yandex cuideachd mar thoradh air atharrachadh ann an dòigh sam bi sinn a 'cleachdadh auto eadar-theangachaidhean, mar sin tha e a-nis comasach a chur an roghainn de na eadar-theangachadh einnsean bu toigh leat cleachdadh.
Tha sinn cuideachd a bha mòran (agus sinn a 'ciallachadh MÒRAN) bugs stèidhichte ann an seo release, an t-atharrachadh log bheir dhut deagh bhlas de seo:
- Yandex eadar-theangair taic a chur ris
- Air a chur ris an roghainn a b 'fheàrr a thaghadh eadar-theangairean òrdachadh tro slaodadh is leigeil às
- Fix breithneachail bug ann an dreuchd eadar-theangachadh agus eadar-theangachadh air fhoillseachadh
- Ceartachaidhean ann an cànan taghadh UI (fada ainm a 'chànain)
- Fix eadar-theangachadh dialog nach luchdadh Cliog air a 'chiad
- No longer ana Google iuchraichean a-muigh
- Fix an glan fèin-ghluasadach eadar-theangachaidhean ann an utils tab
- Taic Bashkir, Kyrghiz agus Tatarais taing do Yandex – a-nis a 'toirt taic 95 Cànain!
- Air a chur ris an Swahili taic do Bing
- Lùghdachadh fholach ùine eadar dreuchdan ann an eadar-theangachadh na h-uile 2 diogan
- Fix shortcodes nuair a wrapping   tag
- New Google icon
- Fix WP_Widget deprecation gairm airson WordPress 4.3
- Minor fix airson buddypress rannsachadh amalachadh
- Fix an cuid de chùisean nuair a https urls nach biodh ath-sgrìobhadh
- Fix ath-sgrìobhadh taic airson trì litir cànain (an-dràsta a-mhàin ceb)
Meal an tionndadh seo!


text:
Kl. Ianair iiii. f. l. uiii. Anno Domini m.xc.i.
Murchadh m. m. Domnaill Remhuir do marbadh i mebhail la Enna m. Diarmata.{folio & column H62vb}
In leth iartharach do Raith Arda Macha do loscadh.
Donn Sleibhe H. Eochadha ri Uladh do marbadh la m. m. Lochlainn la righ Oiligh i m-Belach Goirt in Ibair i cath.
M. Aedha m. Ruaidri ri Iarthair Conacht do ec.
p.526
Mael Isu comarba Patraic i. .xu. Kl. Enair in penitencia quieuit. Domnall m. m. Amhalgadha do oirdnedh isin abdaine ina inadh fo cetoir.
Bliadain tra suthach co n-degh-sin in bliadain-si.


text:
DŔ ný mi? /á What can I do?
Ge bith an ann a' dol thar-dh¨thcha gu h-Óighearach air baidhsagal a tha thu, a' coiseachd air do shocair air ceum san nÓbachd no a' faighinn a-mach mu fiadh-bheatha aig TŔarmann NÓdair NÓiseanta, tha d¨thaich na h-Alba a' feitheamh ri bhith air a foillseachadh. Tha ar n-Órainneachd Ólainn eadar-mheasgte air leth freagarrach airson nithean sp˛rsail is brosnachail, dha gach aois is sgil, a mhealtainn innte.
Fois agus cur-seachad
Coisich, rach air baidhsagal, marcaich air each, plubraich ann an curach is eile. Ach faigh brosnachadh a dhol a-mach!
Bi Ŕasgaidh
Faigh a-mach gum faod am blÓr a-muigh a bhith na lann l¨th-chleas, gu tur an-asgaidh agus dýreach air do stairsich!
Obair saor thoileach
Cuidich obair-nÓdair na h-Alba le bhith a' faighinn dreuchd shaor-thoileach. Dh'fhaodadh tu dýreach uair a thýde a dhŔanamh no seachdain slÓn.
Dýon aon rud dha fiadh-bheatha
A bheil thu airson t˛iseachadh? Lorg beachdan an seo - deagh roghainnean airson a' ghÓrraidh agus rudan a dh'fhaodas tu a dhŔanamh c˛mhla ri daoine eile.
GÓirneilearachd airson fiadh-bheatha
A bheil thu ag iarraidh barrachd dhealain-dŔ is seilleanan-m˛ra fhaicinn nad lios? Tha t˛rr ann a dh'fhaodas tu a dhŔanamh.
Tachartasan
DŔ tha dol faisg ort-sa? Lorg ceanglaichean gu tachartasan nÓiseanta agus tachartasan ionadail.
Last updated on Tuesday 13th March 2012 at 16:19 PM. Cliog an seo airson beachd a thoirt air an duilleag seo


text:
Clach-ghainmhich Thoirbheartanach
Tha clach-ghainmhich Thoirbheartanach na clach ghrùideach ghainmhich. Chaidh a' chlach a chruthachadh anns an linn Proterozoic, mu 1.200 is 544 millean bliadhna sa chaidh. Bha grùid à Graonlainn air a toirt a-steach tarsainn Alba le seann aibhnichean, gu h-àraidh air oir shiaraich an tìr-mhòir is pàirt den Eilean Sgitheanach agus air a chòmhdachadh an gneiss a bha ann roimhe sin. Air sgàth gluasadan tectonic tha cuid de na clachan nan laighe fon mhuir a-nis, agus feadhainn eile a' nochdadh mar bheinn.
Tha i gu math cumanta air oirthir an iar-thuath na Alba, gu h-àraid ann an Gallaibh, chìthear deagh eisimpleirean ann an Asaint agus ann an Ros agus Cromba. Rud beag nas deasaiche tha i ri faicinn anns a' Chomraich, ann an Ratharsair is na h-Eileanan Cròlainneach, ann an Rùm, Sòdhaigh agus ann an Sgalpaigh an t-Sratha.
Canar gun tàinig an t-ainm seo bho Loch Thoirbheartain; cleachd James Nicol e airson a' chiad turais airson na cloiche-gainmhich sònraichte seo.


text:
- TIOTAL
- Loch an Eilein, Rata Mhurchais
- EXTERNAL ID
- PC_TAYLOR_DECEMBER06_009
- ÀITE
- Loch an Eilein
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Daothal 's Ràta Mhurchais
- DEIT
- 20 An Dùbhlachd 2006
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Andrew Taylor
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Andrew Taylor
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30066
- KEYWORDS
- lochan
oighreachdan
iasgach
spors
cnuic
beanntan
Tha Loch an Eilein suidhichte air Oighreachd Rata Mhurcais ann an Srath Spè timcheall loch, a tha math airson iasgach bhreac agus bhradan, agus sealg. Is e an t-eilean ann am meadhan an loch agus tobhta a' chaisteil air an eilean seo am feart as drùidhtiche den loch, ge-tà. Aig aon àm bha an caisteal seo na ghearasatan aig Alasdair Stiùbhart, Faol-chù Bhàideanach. B' esan mac an Rìgh Raibeart II agus bha e na charactar eagalach ann an eachdraidh na h-Alba, aig an robh cliù mar an fhear a bha cunntachail airson Àrd-eaglais Eilginn a losgadh gu talamh. Air sgàth suidheachadh a' chaisteil ann am meadhan an locha bhiodh neach-ionnsaigh sam bith air fhaighinn doirbh briseadh a-steach ann


text:
chì mi bhuam
the human breakdown of absurdity
June 20, 2009
November 03, 2008
’s urrainn, ’s urrainn dhuinn!
Tha mi’n dùil gum bi Barack Obama ’na ath cheann-suidhe na Stàitean Aonaichte, agus cha bhi iongantas sam bith air na daoine a tha eòlach orm gum bithinn-fhìn fìor thoilichte air a’ sin. Co-dhiubh, thachair mi air a’ bhideo seo bho Louisiana le còmhlan zydeco a' seinn airson Obama, agus chòrd i rium òran mar seo ann am mion-chànan chluintinn.
Agus fhad ’s a tha mi air cuspair ceòl tradiseanta Ameireaganach, seo bhideo eile bho Charlottesville ann a’ Bhirdinia - far a bheil an teaghlach agam a’ fuireach a nis - le “hootenanny” airson “an t-atharrachadh a dhìth oirnn”.
September 30, 2008
fèis fhiolmaichean ghàidhlig ann an Ceap Breatainn
Bidh Féis Fhiolmaichean na Reul-iùil a' dol bho 3-5 an Dàmhair ann an Cladach a Tuath.
April 21, 2008
a’ seinn ann an “drag”
O na rudan a chì sibh air YouTube! Seo tè (ahem) a’ “seinn” an òran Ba Ba Mo Leanabh (le guth a tha gu mìorbhaileach coltach ris a’ ghuth aig Màiri Sìne Nic Laomainn). Tha bhideos eile aice a’ gabhail òrain eile ’sa Bheurla ’s ann an Duidsis (’se 'k zag twee beren am fear as fheàrr leam). Ach a rèir na freagairtean air an duilleag seo, bha feadhainn de’n bheachd nach do chuir Gerda am faireachdainn cheart air - beagan tuilleadh is aotrom airson sgeul mu dhuine a chaill a cheann.
April 19, 2008
November 10, 2007
2 fhilm mhath à Eirinn
Tha 2 fhilm ghoirid anns a' Ghàidhlig Eireannach ri fhaicinn air an eadar-lìon, an dà chuid le Daniel O'Hara:
Yu Ming Is Ainm Dom [Is Mise Yu Ming] - fear Sìneach, a' sireadh beatha ùr, air siùbhail ann an Eirinn. Tha e air Gaeilge a dh'ionnsachadh o chionn 's gu robh sin anns an atlas fo "Cànan Ofigeil". Ciamar a bhios e faighinn amach gun fhacal Beurla?
Fluent Dysphasia - le Stephen Rea a' cluich athair nach eil math ri bhruidhinn còmhla ris an nighean aige, gu h-àraid nuair a tha i a' sireadh cuideachadh leis a cuid Gaeilge anns an sgoil. Ach an dèidh oidhche cruaidh aig an taigh òsda . . . !
November 08, 2007
òrain ghàidhlig air myspace
Tha iomadh òrain Ghàidhlig ri fhaighinn air myspace an drasda. Seo cuid dhiubh:
Mary Jane Lamond
Margaret Stewart
Christine Primrose
Julie Fowlis
Margaret Bennett
Fiona MacKenzie
Meantime
Melody & Derrick Cameron (le Colin & Seumas Watson)
Norman MacKinnon
Mac Talla
MacKenzie
Alyth
Maggie Carchrie
Mill a h-Uile Rud
Oi Polloi
nad Aislingean
November 07, 2007
air imrich a rithist
Tha sinn air ais ann an Sasann Nuadh, far an d’fhuair a’ bhean agam obair aig oilthigh bheag air oirthir Chonnecticut. ’Se àite snog gu leor a th’ann, ged a tha e beagan neònach. Tha e glè “Sasann-Nuadhach” ann an dòigh – le seann-bhailtean mar Mystic leis a bàtaichean ’s a “clam shacks” agus le pailteas de ubhlan, pumpkins, agus siucar nan craobh. Ach, ’nam bheachdsa, chan eil coimhearsneachd ceart mun cuairt a seo. Tha a’ mhòr-chuid na bailtean “snog” tuilleadh is beairteach, agus an nuair sin tha bailtean bochd mar Lunnann Nuadh. Chuala mi gu bheil Connecticut an stàit as “stratified” anns na SA, agus cha bhiodh iongantas orm air sin.
Tha dà àite Innseanaich (“reservations”) an seo, baile Mohegan agus baile Pequot. Chan eil mòran daoine ann ach tha iad glè chudthromach o chionn ’s gu bheil casinos mòra aca – tha Foxwoods (aig na Pequots) am fear as motha ’san t-saoghal.
Aon rud eile a tha neònach an seo, sin ’s gu bheil Connecticut sgapte eadar “Dùthaich na Stocannan Dearga” agus an “Evil Empire”. Chan eil àite eile ann an Sasann Nuadh far a bheil mòran daoine a’ dol airson na Yankees. Dìreach mar cogadh catharra, bidh bràthair an aghaidh bràthair. Co-dhiubh, bha mise fìor, fìor thoilichte nuair a bhuannaich na Sox air a’ cho-latha brèith agam. Abair tiodhlac! Tha sinn uile a’ dèanamh an "Dannsa Papelbon" agus an “Okajima Oki-Doki” a nis!
October 16, 2007
...agus an uair sin rinn mi headbutt air
January 23, 2007
September 26, 2006
dachaidh ùr
Rinn mi-fhìn 's mo theaghlach imrich bho Massachusetts an Iar gu Columbus, prìomh-bhaile Ohio, far an d'fhuair mo bhean obair-bliadhna aig An Oilthigh Stàit Ohio. Cha robh mi ann a seo riamh, ach tha e a' còrdadh rium math gu leòr. Fhuair sinn àite ri taobh abhainn bheag agus ged a tha sinn ann am meadhan a' bhaile mhòir, tha i glè sàmhach aig an taigh (well, ok, 'se condo a th'ann...).
Bidh mise 'nam "athair fuireach-aig-an-taigh" am bliadhna, agus is mòr mo thoileachas air sin. Tha Dalia Eilidh a' tòiseachadh ri snàig a nis, agus thòiseach i cuideachd, nuair a bha mi a' gabhail biadh dhì, ri ghabhal biadh dhomhsa - a' togail Cheerio an dèidh Cheerio agus 'gan cur 'nam bheul. Toighms math.
Chan eil mi glè eòlach air Columbus fhathast. Seo far an do thogadh Phil Ochs, seinneadar/sgriobhadair poileataigeach bho na 60-an. Air an taobh eile, seo far an do thòisich Wendy's Hamburgers. Ach an rud as motha an seo, 'se gun teagamh an sgioba ball-coise Ameireaganach aig an oilthigh. Chan fhaca mi riamh a leithid - gach Disathairne bidh lèine neo ad dearg air a h-uile duine bho 8 gu 80, agus mun cuairt an oilthigh tha e mar siorcas, le loine fada de charaichean-phoileas. Agus sin amuigh a' stadium - bidh ceud mìle daoine istigh.
Well, feumaidh ri ràdh gu bheil mi coma co-dhiubh. Cha robh mi riamh measail air "college football" mar a chanas iad. 'S fheàrr leam an NFL (ball-coise Ameireaganach profeiseanta), camanachd-dèigh (hocaidh), agus gu h-àraidh ball-stèidhe (ha ha, sin am facal aig an stòr-data air baseball, ach an do chleachd cuideigin riamh e?). Ach chan eil mi airson a bhi bruidhinn air na Stocainnean Dearga an dràsda. Cùmaidh mi m'inntinn air 2004 - "...agus seo Dave Roberts a' ruith airson Millar..." Ahhh, toighms math.
May 11, 2006
puirt-a-shooby
Tha Louis Armstrong gu math ainmeil mar trombaidear agus seinneadair - gu h-àiridh an seinn "scat". Tha cuideigin ag ràdh gum b'esan a' chiad duine a chuir scat air a chlàradh, nuair a thuit am paipear far an robh na faclan a bha e a' gabhail. Co-dhiubh, 's toil leam seinn scat le Armstrong, Ella Fitzgerald, is eile. Ach 'se Uilleam "Shooby" Taylor, "The Human Horn", an seinneadair as fheàrr leam.
Nise, cha robh Shooby 'na sheinneadair math. Cha b'urrainn dha fonn a chumail, agus ghabh e "faclan" scat nach do ghabh duine riamh - "shoo poo plaw", "doo doo shraw", "poopy-poppy poopy-poppy", is mar sin. Agus, airson a' mhor-chuid de'n repertoire, rinn e seorsa de karaoke, a' seinn comhla ri clàraichean air a robh e measail - Johnny Cash, na Harmonicats, Mozart (!), is eile.
Mar sin, cha chuala sibh a leithid. Èisdidh mi ris nuair a bhios mi caran brònach, agus chan urrainn dhomh cuideachadh gun dèanamh gàire.
Seo duilleag leis na h-òrain aige, còmhla ri bhideo agus tuilleadh fiosrachadh.
May 03, 2006
na h-amadain breacach nan reult
Dìreach mar a smaointich mi nach b'urrainn mo dhuthaich a' fàs nas amaideach . . .
Tha ùpraid anns na Stàitean an drasda air imrich-a-steach, gu h-àraidh bho dhuthchanan Latino, agus tha an luchd fo amharas àbhaisteach (Republicanaich agus cinneadaich eile) a' feuchainn ri chuir eagal oirnn ro'n Sluagh Donn a Tha Briseadh Isteach bhon Deas.
Nisd tha na daoine leth-ghlic aig ceann an riaghaltais a' gearan air eadar-theangachadh Spàinntis de'n laoidh nàiseanta a rinn luchd-ciùil Latino. Thuirt W gum bu choir an òran air a gabhail anns a' Bheurla a-mhàin - ged a sheinn e-fhèin 'sa Spàinntis e nuair a bha e a' lorg an Taighe Ghil.
Agus an drasda tha Lamar Alexander, Seanair à Tennesse, a' toirt bile dhan Seanaid "ri chuir 'nar cuimhne carson a tha sinn a' seinn an Laoidh Nàiseanta anns a' Bheurla." Tha sin a' cur 'nam chuimhne-fhìn air fealla-dhà math a rinn Robert Klein bho chionn bliadhnaichean:
Carson a tha iad a' cluich an Laoidh Nàiseanta ro geama-spòrs? Nuair a bhios mi aig Madison Square Garden a' coimhead na Knicks a' cluich, chan eil fios a dhìth orm gu dè'n duthaich anns a bheil mi:Co-dhiubh, chuir an amaideas seo 'nam chuimhne gu bheil eadar-theangachadh Gàidhlig ann, a rinn Catrìona Nic Aonghais à Framboise, Ceap Breatainn nuair a bha i 'fuireach ann am Boston:
"Ca bheil sinn, Uilleam, Latvia?"
[Oh say, can you see...]
"O, seadh, seadh, tha sinn anns na Stàitean Aonaichte - dhiochuimnich mi!"
A' Bhratach Bhreacadh nan ReultTha ceanglaichean air an duilleag seo le eadar-theangaichean eile - Spàinntis, Gearmailteas, Iodais, Ladainn, Frangais (Cajun), agus Samoan. Agus seo e ann am Polais. Bhiodh iongantas orm mur an robh tuilleadh ann.
O am faic sibh gu moch an am bristeadh an tràth'
A ni dh'fhàg sinn fo uaill 'n am dol fodha na gréine,
Le chuid rionnagan soills' 'us na sgrìoban breac bàn
Thar an daighnich bho 'n àird troimh gach gàbhadh 'us éiginn?
'S gach ional-càtha 's gach fuaim bh' anns an iarmailt mu'n cuairt
Thug dhuinn dearbhadh troimh 'n oidhch' gu robh bhratach sin suas;
O! am bheil fathast a' bhratach air bheil breacadh nan reult
Os cionn dachaidh sluagh saor 'us àit' còmhnuidh nan treun?
March 08, 2006
taibhsean sonnenallee
Seo an naidheachd air an dealbh a tha aig ceann a’ bhluig seo.
Anns a’ bhliadhna 2003, bha mi ’fuireach còmhla ri mo bhean ann am Berlin. Bha sinn a’ fuireach air an t-sràid Sonnenallee ann an Neukölln, coimhearsnachd far bheil luchd-imriche Arabach is Turcach glè phailt. Co-dhiubh, bha mi ’dèanamh bhideo air an t-sràid nuair a thachair mi air “Uncle Sam’s”, bùth bheag a bha ’reic hamburgers ’s a leithid.
Bha e air taobh eile na sràide, agus nuair a bha mi ’ga filmeadh, thàinig bus a’ bhaile seachad.
Cha do smaointich mi air aig an àm, ach ùine beag an dèidh sin bha mi a’ coimhead air a’ bhideo, agus phut mi air “pause” dìreach nuair a bha am bus a’ dol seachad, agus chunnaic mi seo:
Chòrd an dealbh sin rium – bha an duine coltach ri taibhse, le Uncle Sam’s air a chùl, agus fuineadair Gearmailteach ri mo chùl, a’ nochdadh anns an uinneag. (le pretzel neon!) Le bhith stadadh a’ bhideo aig puingean eile, fhuair mi dealbhan math eile: taibhsean Sonnenallee.
February 22, 2006
caileagan nuas!
Ha ha. Mhothaich mi gu robh feadhainn à Portugal a’ tighinn gu tric dhan bhlog seo, o chionn ’s gu robh iad a’ googleadh an fhacail “nuas”. Uill fhuair mi amach bho faclair Portugais air an eadar-lìon gu bheil “nuas” a’ ciallachadh “lomnochd”. Obh obh, a chàirdean, tha mi duilich – nach e briseadh-dùil mòr a bh’ann dhuibh a’ tighinn an seo. Ach cumaidh mi orm m’aodach, muito obrigado.
January 14, 2006
a’ seinn air “a’ chlàrsach naomh”
Tha mi glè mheasail air òrain “sacred harp”. ’Se seann cheòl Ameireaganach a th’ann, a thainig amach bho na h-eaglaisean Pròsdanach ann an Sassainn Nuaidh. Bhàs e an sin anns an 19mh linn ach aig an aon àm dh’imrich e gu na stàitean a deas, far a bheil e beò fhathast mar beul-aithris diadhaidh. Ach an drasda, tha na h-òrain air an seinn a rithist ’san Tuath ann an ath-bheòthachadh saoghalta. ’Se ceòl dian, fiadhaich a th’ann, oir tha a h-uile duine a’ seinn gu àrd agus coma leotha guthan “bòidheach”. Èisdibh ris na h-òrain seo bho’n còmhlan far a bheil mi a’ fuireach:
Western Massachusetts Sacred Harp Community
Tha bhideo ann cuideachd air an duilleag seo, agus chìthear mar a tha iad suidhichte, le ceàrnag fhalamh – a h-uile duine a’ coimhead air a cheile – agus neach-stiùridh ’sa mheadhan. Anns a’ bhideo seo, ’se Peter King am fear-stiùridh, agus is esan drumair leis a’ chòmhlan Cordelia’s Dad – bidh iad a’ cur seann cheòl mar seo ri cheile le ceòl roc is punc. Tha an seinneadair, Tim Eriksen, ri fhaicinn air an duilleag-dhachaidh – is esan am fear maol air an taobh chlì. Bha guth Thim anns an fhilm Cold Mountain – b’esan guth Bhreandain Gleeson. Bha òrain sacred harp anns an fhilm cuideachd.
Carson a tha an t-ainm “sacred harp” air a’ cheòl seo? ’Se a’ ghuth a th’ann an clàrsach naomh. Tha ainm eile air cuideachd – soin chruith neo “shape note”, oir tha cruth air gach soin – fa sol la agus mi. Leis a’ mhòr-chuid na h-òrain, bidh iad a’ seinn na soinean mus tòisich iad air na faclan. Seallaibh eisempleir an seo. A bheil sibh eòlach air an òran seo, Plenary? Nach eil? Well, èisdibh ris an seo, bho seinneadairean ann am Mississippi (tha Plenary sios faisg air bonn na duilleag). Ach ’s docha gu bheil na faclan aig Raibeart Burns nas fheàrr airson Oidhche Challainn!


text:
- TIOTAL
- Loch Obha is Caisteal Chaol a' Chùirn o Chnoc a' Gheòidh
- EXTERNAL ID
- QZP40_1103_P002
- ÀITE
- Loch Obha
- SGÌRE
- Ceann a Deas Latharna
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Gleann Urchaidh 's Innis
- LINN
- 1830an
- CRUTHADAIR
- John Fleming
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31420
- KEYWORDS
- caistealan
lochan
cnuic
beanntan
rubha
eileanan
Tha Loch Obha na laighe an ear-dheas air an Òban agus, le fad de cha mhòr 24 mìle (38cm), 's e an loch fìor-uisge as fhaide ann an Alba. Tha e glè chaol, dìreach mìle ann an leud ann an àiteachan. San dealbh seo tha sealladh ann o Chnoc a' Gheòidh aig bun Beinn a' Bhuiridh, a tha na phàirt den bheinn mhòir, Beinn Cruachan.
Sna seann làithean 's e bacadh nàdarra a bh' ann an Loch Obha, a' dìon Chaimbeulaich Earra-Ghàidheil o an naimhdean gu tuath. Tha tobhtaichean Chaibeil Innis Fhadhail, Caisteal Fhionn-chàirn agus Caisteal Chaol a' Chùirn rin lorg ann an Loch Obha, a bharrachd air iomadach seann chrannag. Tha an loch cuideachd ainmeil air a bhreac dhonn fhiadhaich.
Tha Caisteal Chaol a' Chùirn na shuidhe air rubha beag, uaireigin na eilean, ann an Loch Obha, mu mhìle dhan iar air Dail Mhàilidh. 'S ann on 15mh linn a tha an caisteal agus chaidh a thogail le Cailean Caimbeul, ciad Tighearna Ghleann Urchaidh. Ann an 1861 Chaidh Sir Iain Caimbeul Ghleann Urchaidh a dhèanamh na Chiad Iarla Bhràghad Albainn agus sna 1690an dh'atharraich e an caisteal gus am biodh e na ghearastan a bha comasach air 200 saighdear a chumail.
Chaidh an caisteal a chur gu feum na ghearastan leis an riaghaltas aig àm ar-a-mach nan Seumasaich ann an 1715 is 1745 ach a dh'aindeoin spàirn nan Caimbeulach, cha cheannaicheadh an riaghaltas an caisteal bhuapa. Ann an 1740 dh'fhàg na Caimbeulaich Caisteal Chaol a' Chùirn agus ghluais iad gu Caisteal a' Bhealaich (Caisteal Bheul Thatha) agus na h-oighreachdan aca ann an Siorrachd Pheairt. Ann an 1760 bha Caisteal Chaol a' Chùirn air a bhriseadh cho dona le buille dealanaich gun do thrèigeadh e gus an deach e na thobhta. O na 1950an tha e fo chùram Alba Eachdraidheil.
'S ann bho 'The Lakes of Scotland' le Iain Fleming a thàinig an dealbh seo


text:
Episode 4
Tha Uaigneas a sgrùdadh an t-àite a tha aig boireannaich ann an àm deuchainn no trioblaid teaghlaich, agus a' toirt tuigse dhrùidhteach air an dòigh anns a bheil iad a làimhseachadh an t-suidheachaidh. Ann an cunntas fhosgailte, phearsanta tha Anna Mhàrtainn ag ìnnse mar a fhuair I thairis air bàs a ghille bhig aice goirid as dèidh dha bhith air ùr-bhreith.
Thought provoking examination of the role of women in times of family crisis and trauma. In a personal and candid account Anne Martin talks about how she coped with the death of her baby son.
Last on
More episodes
Next
You are at the last episode


text:
- TIOTAL
- Agallamh le Fay Anderson mu chòta Geàrd na Dachaigh
- EXTERNAL ID
- WD_HF07_TRACK08_ANDERSON
- DEIT
- 2005
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Fay Anderson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 3251
- KEYWORDS
- An Dara Cogadh
An Dàrna Cogadh
Home Guard
Geàrd na Dachaigh
èideadh
claistinneach
Tha Fay Anderson ag innse mu chosnadh a bh' ann mar a bha a h-athair ann an Geàrd na Dachaigh aig àm a' chogaidh.
Bha uniform, èideadh, aig m' athair-sa cuideachd. Bha esan ann an Geàrd na Dachaigh. Uill, tha fios agaibh air na sgeulachdan èibhinn uile mu Gheàrd na Dachaigh. Ach 's e fear de na rudan a b' fheàrr mu Gheàrd na Dachaigh, bheireadh iad dhut còta mòr. Bha an còta cho trom, cha mhòr, ris a' bhòrd a tha seo agus duine sam bith a bha airson coiseachd no ruith sa chòta 's ann le èiginn a dhèanadh iad e. Bha e fada - bho àrd aig d' amhaich gu sìos gu do shàiltean, mas bi dè am meud a bh' annad. Agus nuair a gheibheadh a h-uile duine còta Geàrd na Dachaigh, agus an geamhradh a' tighinn - 's e an t-Sultain, an Dàmhair a bh' ann, geamhradh nimheil - fhuair thu air còta Geàrd na Dachaigh a chur air do leabaidh. Nise, bha sin a' ciallachadh nach biodh tu idir ag èirigh gus an togadh do mhàthair an còta bhon leabaidh sa mhadainn bhon bha e cho trom ri poca saimeant. [Gàireachdainn] Agus bha sinn uile a' smaoineachadh gu robh seo mìorbhuileach, agus còta mòr donn thairis air an leabaidh, còta khaki. Ach chaidil thu mar sin. 'S e sin an dòigh a chaidh thu a chadal, chaidil thu mar sin. Còta Geàrd na Dachaigh.
Chaidh an t-agallamh seo a chlàradh mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005 ann am Bun-sgoil Cheann Loch Lìobhann.


text:
Pàpa Pòl VI
B' e Pàpa Eadailteach a bha ann am Pàpa Pòl VI (Laideann Paulus PP. VI,[1] Concesio,[2] 26 an t-Sultain 1897 - Castel Gandolfo 6 an Lùnasdal 1978). B' e Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini an t-ainm a bh' air bho thùs. Chaidh a thaghadh san 21 an t-Ògmhios 1963 mar phàpa an dèidh bàs Pàpa Iain XXIII. Chaochail e 6 an Lùnasdal 1978 ann an Castel Gandolfo. 'S e an 262 fear a bh'ann.[3]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Iain XXIII • Pòl VI • Iain Pòl I • Iain Pòl II • Beinidict XVI • Frangan


text:
- TIOTAL
- 'Crois a' Mheirlich', Cill Daltain an Ìle
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0044
- ÀITE
- Cill Daltain
- SGÌRE
- Ìle
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Cill Daltan 's An Obha
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 9423
- KEYWORDS
- Crois Chill Daltain
Ìle
Criosdachd
Criosdaidheachd
croisean
croisean cuibhle
snaidheadh
eaglaisean
Chaidh an dealbh seo a thogail sa chiad leth den 20mh linn le M.E.M. Donaldson agus chithear ann crois air aithneachadh mar 'Crois a' Mheirlich', a tha na seasamh sa chladh a tha timcheall air caibeal nam Meadhan-linntean an Cill Daltain an Ìle. A' tighinn on 14mh no 15mh linn, tha a' chrois stoidhle Ionianach seo na seasamh agus bonn de chàrn aice, air a dìon le rèile iarainn.
Rugadh tè nan dealbhan-camara, Mary Ethel Muir Donaldson ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i fad is farsaing air a' Ghàidhealtachd an iar agus a tuath, a' sgrìobhadh is a' togail dhealbhan. Eadar 1912 is 1949 sgrìobh i iomadh leabhar air dualchasan agus eachdraidh shòisealta na sgìre. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Taigh le fiodh mullach-taighe, Poll Nis
- EXTERNAL ID
- QZP99_97107_19_01
- ÀITE
- Poll Nis
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Àrasaig 's Mùideart
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38881
- KEYWORDS
- taighean
togalaichean
togail
mullaich
Chaidh an dealbh seo de thaigh a thogail aig Poll Nis, eadar Loch Ailleart is Arnipol. Tha e a' sealltainn ballachan an taighe air an dèanamh de chloich-thioram, le fiodh a' mhullaich na laighe air a' bhalla a-staigh. Bha iad seo cudromach dha-rìreabh, oir bha fiodh gann ann an cuid de sgìrean ann an ceann an iar-thuath na Gaidhealtachd is na h-eileanan. Bhiodh teaghlaichean uaireannan a' toirt fiodh a' mhullaich leotha ma bha iad a' gluasad gu taigh ùr.
Tha baile air a bhith aig ceann Loch Ailleart o 1650 co-dhiù, nuair a chaidh taigh-aoigheachd a chlàradh an sin. Ann an 1750, bha e mòr gu leòr airson nochdadh air map mar 'Kinloch Hoylort'. Tràth anns na 1800an, chaidh an 'Rathad gu na h-Eileanan' aig Tòmas Telford a thogail tro Cheann Loch Ailleart air a shlighe on Ghearasdan gu Arasaig, is gu Malaig a-rithist. Tha Rèile Thaobh Siar na Gaidhealtachd a' ruith tro Loch Ailleart cuideachd. Mu 1900, chaidh ainm a' bhaile atharrachadh o Cheann Loch Ailleart gu Loch Ailleart. Chuir cuid fàilte air seo, ach bha daoine eile mì-thoilichte leis, ag ràdh gur e baile a bh' ann an Ceann Loch Ailleart is uisge a bh' ann an Loch Ailleart
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
Plana Gàidhlig Iomairt na Gàidhealtachd 's nan Eilean, 2009-2012 / A Gaelic plan for Highlands and Islands Enterprise, 2009-2012
Gàidhlig
Tha Plana Gàidhlig Iomairt na Gàidhealtachd 's nan Eilean (HIE) air ullachadh ann an dreach sgrìobhainn reachdail airson a chur gu Bòrd na Gàidhlig mar fhreagairt air a' Bhrath Fhoirmeil gus Plana Gàidhlig a dheasachadh agus le aire do na feumalachdan mar a tha iad air a mhìneachadh ann an Earrann 3 de dh'Achd na Gàidhlig (Alba) 2005. 'S ann mu choinneamh nan trì bliadhna bho 2009 gu 2012 a tha am Plana seo.
Tha na bun-bheachdan cothromachd agus co-ionannachd aig cridhe Achd na Gàidhlig. Tha an reachdas a'comharrachadh gu bheil Gàidhlig na h-Alba 'na cànan oifigeil aig Alba le spèis co-ionnan ri Beurla.' Nì cur an gnìomh a' phrionnsabail seo, còmhla ri gnàthachadh eòlas agus mothachadh air a' Ghàidhlig am measg sluagh na h-Alba gu lèir, cothromachadh air an iomallachadh tha Gàidheil an Alba a' faireachdainn, agus bidh pàirt cudromach aige le seasmhachd ga toirt don chànan. Nì gnìomhachadh a' Phlana Ghàidhlig seo aig HIE cinnteach gun coilean a' bhuidheann a gnìomhan ann an dòigh a tha co-chòrdail ri spiorad na h-Achd.
Bheir HIE gu buil Plana Gàidhlig àrd-amasach ach pragmatach don bhuidhinn stèidhichte air na prionnsabalan a leanas:
Tha e cudromach do shoirbheachadh a' Phlana Ghàidhlig gun dèanar cinnteach gum bi seirbheisean air fhaotainn leis na Gàidheil anns a' chànan as fheàrr leotha. Tha prìomh dhleastanasan a' Phlana a' toirt prìomhachas do lìbhrigeadh sheirbheisean ann an Gàidhlig agus leasachadh air comas ann an sgilean Gàidhlig ach am bi cothrom aig luchd-obrach na seirbheisean sin a lìbhrigeadh air stèidh co-ionannachd ri Beurla, gu sònraichte ann an oifisean a tha a' frithealadh nam prìomh choimhearsnachdan Gàidhlig. 'S e aon de phrìomh amasan a' Phlana - a' Ghàidhlig a ghnàthachadh mar eileamaid de bheatha obrach làitheil ann an oifisean HIE, a' cur ri a fàs mar phàirt de bheatha làitheil ann an sgìre dha-chànanach na Gàidhealtachd 's nan Eilean.
Mar thomhas air soirbheachadh a' Phlana seo, tha HIE a' gealltainn gum bi na builean a leanas air a choileanadh aig deireadh 2012. Bidh HIE:
The Gaelic Plan for Highland and Islands Enterprise (HIE) has been prepared as a statutory document for submission to Bòrd na Gàidhlig in response to the Formal Notice of Requirement to prepare a Gaelic Language Plan and with regard to the requirements as set out in Section 3 of the Gaelic Language (Scotland) Act 2005. This Gaelic Plan for HIE covers a three-year period from 2009 to 2012.
The notion of fairness and of equity lies at the heart of the Gaelic Language Act. The legislation sets out that Scottish Gaelic is, 'an official language of Scotland commanding equal respect to the English language.' The application of this principle, alongside the mainstreaming of knowledge and awareness of Gaelic across Scotland's population, will counter the sense of marginalisation felt by Gaels in Scotland, and will play an important part in securing a sustainable, long-term future for the language. The implementation of this Gaelic Plan for HIE will ensure that the agency exercises its functions in a manner consistent with the spirit of the Act.
HIE will implement an ambitious but pragmatic Gaelic Plan for the agency based on the principles of:
Key to the success of the Gaelic Plan is ensuring Gaels have access to services in their language of choice.
The core commitments of the Plan give priority to the delivery of services in Gaelic and developing capacity in Gaelic skills towards enabling staff to deliver these services on a basis of equity with English, particularly at offices servicing the main Gaelic communities. A key aim of the Plan is to normalise Gaelic as an element of daily working life in HIE offices, complementing its evolution as a growing component of daily life in a bilingual Highlands and Islands.
As a measure of the success of this Plan, HIE commits to having achieved the following outcomes by the end of 2012. HIE will:


text:
Bremen
‘S e baile mòr agus port[1] faisg air Oldenburg air an àirde an ear-thuath na Gearmailt a tha ann am Bremen (IPA:bʁemən). ‘S e fear dhe na 16 stàitean (Gearmailtis: Länder) na dùthcha. Tha am port Bremerhaven, 60km air falbh mu thuath, am broinn na stàite cuideachd. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 150. Tha am pàirce-nàiseanta Lüneburger Heide suidhichte iar air Bremen.
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha e coltach gu bheil Bremen uamhasach seann ach chan eil sinn idir cinnteach dìreach cho seann ‘s a tha e. Sgrìobh Claudius Ptolmaeus mu dheidhinn Phabiranum, a bha fo buaidh na Cauci ann 150.[2] Anns an 8mh Linn chaidh feachdan Theàrlaich Mhòir gu ruige na h-aibhne Weser gus Crìosdaidheachd a thoirt do treubhan pàganach na sgìre.[3] Thug Riourik, Lochlannach às An t-Suain, aig an robh oighreachdan mòra ann am Friesland, ionnsaigh air Bremen ann an 859 ach, air sgàth sin, thug an Rìgh Louis II a-mach às an dùthaich e.[4] Chaidh easbaigeachd a chur air dòigh anns a’ bhaile, is na easbaigean à Bremen ag iomairt air Crìosdaidheachd a thoirt gu Lochlann fad na linntean.
Bhagairt Heinrich XII à Bayern air cumhachd nan Easbaig anns an 12na linn.[5] Rinn esan a’ chùis orra, ghabh e thairis am baile, chuir e riaghaltas sìobhalta nan àite, is leig esan na bu laigse iad; ‘S e baile marsanta a bh' ann an a dhèidh, is bha làmh an uachdair aig loingeas Bhremen ann an ceann a deas A’ Chuain Tuatha gus a nochd an Lìog Hansa, co-bhann a bha os cionn na Mara Bhaltach, is iad a’ cleachdadh caidreachasan airson An Cuan Tuath a chur fo smachd dhaibh. Aig toiseach an 14mh Linn chuireadh bàtaichean spuinneadair à Bremen ionnsaighean air soithichean Hansa aig muir.[6] Ach mu dheireadh thall, ann an 1358, ghabh comhairlichean à Bremen pàirt ann an co-labhairt Hansa ann an Lübeck is chuir iad roimhpe ballrachd Hansa fhaighean airson cogadh a sheachnadh.[7]
Bha Bremen na bhall cùlachrach diùid na Hansa:[8] dh’iarradh am baile cuideachd air an Hansa anns na h-iomairtean a bheireadh e an aghaidh cinn-fheadhna na treubhan Friesianach anns an sgìre air inbhir na h-aibhne Weser, ach cha bhiodh Bremen daonnan an sàs ann an Iomairtean na Hansa anns a’ Muir Bhaltach. Bha am mì-rùn sin gu math ùpraideach ann an 1425, is loisg muinntir Bhremen sgrìobhainnean na Hansa dìreach ann an Ceàrnag an fhèille ann am meadhan a’ bhaile. Thilgeadh Bremen a-mach às an lìog ann an 1427,[9] le toraidhean mòra: Dh’iarr stàitean eile, mar Oldenburg, air Bremen gun cuireadh e talamhan dhaibh leis cho lag ‘s a bha Bremen gun cuideachadh na Hansa, is chaill am baile mòran thalmhan air sgàth sin.
Chaidh a’ chiad port innealta na Gearmailte a thogail ann am Bremen Vegesack ann an 1620.[10] Ann an 1827, air sàilleabh gu robh am Weser a' fàs beag air bheag na bu ghainmhiche, cheannaich Bremen oighreachdan aig inbhir na h-aibhne fhèin, airson port eile fhaighinn is thug iad Bremerhaven air, neo Port Bremen sa Ghàidhlig.[11] Chaidh an companaidh cudromach muireil Lloyds na Gearmailte an Tuath a stèidhich ann an 1857.[12] Leasachadh obraichean mairearachd na h-aibhne fad na 1870an –1880an.
Dh’fhàsadh am baile beag air bheag tro mhalairt is gnìomhachasan is chaidh oifis margaidh chotain a chuir air dòigh ann an 1872.[13] Chaidh àireamh-shluaigh a’ bhaile suas bho mu 35,000 ann an 1812 gu cor ris 100,000 ann an 1875 is fiù’s 250,000 ann an 1911.[14]
Bha Bremen na bhall Co-chaidreachas na Gearmailte a Tuath bho 1867 gu ruige 1871[15] is an uair sin bha e am broinn stàit ùr, Iompaireachd na Gearmailte bho 1871, ach chum e a chuid neo-eisimeileachd taobh cusbainn is cìsean gu ruige 1888. Gu mì-fhortanach, chaidh oidhirp a dhèanamh air beatha an Iompaire Gilliam II ann am Bremen ann an 1901.
‘S e na Sasannaich a bha os cionn Bhremen dìreach an dèidh an Dàrna Cogaidh, is an uair sin na h-Aimearaganaich bho 14mh An t-Sultain 1944 o chionn 's gu robh iad ag iarraidh gum biodh port air a’ Mhuir a Tuath anns an sgìre aca.[16] Le sin cha bheireadh Bremen a-steach do Shagsainn Ìosail, leis gu robh an roinn sin anns an sgìre a bha fo bhuaidh nan Sasannach. Air sgàth sin, chaidh Bremen a ghairm na bhaile neo-eisimeileachd Hansa (Gearmailtis : Freie Hansestat) am broinn Poblachd Fheadarail na Gearmailte ann an 1947, le Bremerhaven na bhroinn oir nach robh e idir faisg air fearann Shagsainn Iosail.[17]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Ernst Rowohlt (1887 - 1960). Deasaiche.
Gnàth-shìde[deasaich | deasaich an tùs]
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Dealbhan[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Bremenports
- ↑ World Port Source
- ↑ Alemania.net
- ↑ Geneanet
- ↑ Karl Jordan, Henry the Lion. A Biography, ISBN 0-19-821969-5
- ↑ Deremilitari
- ↑ World Port Source
- ↑ Bremen City Report
- ↑ The German Hansa: The emergence of international businesses 1200 - 1800, P. Dollinger, ISBN 978-0-415-19073-2
- ↑ Radio Bremen
- ↑ Bremerhaven.de
- ↑ Hapag-Lloyd
- ↑ Baumwolleboerse
- ↑ Bremen City Report
- ↑ IGE
- ↑ Bremen City Report
- ↑ Essential Travel
- ↑ Urząd Miasta Gdańska
- ↑ Riaghaltas Iosrael
- ↑ Stadt Rostock
Baden-Württemberg • Bayern • Berlin • Brandenburg • Bremen • Hamburg • Hessen • Mecklenburg-Vorpommern • Nordrhein-Westfalen • Rheinland-Pfalz • Saarland • Sagsainn • Sagsainn-Anhalt • Sagsainn Iosail • Schleswig-Holstein • Thüringen