text:
- Tanag danaid an enic
Magh Ai lorg landhemhin
glor mn dlighim re gach ndreim
sirim gach tir fo tuarim.
- 3660] Ceilligh gach aen bhis a mbroid
gid
[...]
deachfear ag Fanaid
mor broid gach deidhfhir re dan
goid an enic don abhran.
- Is e in tabhran ro alaich
3665] an edail an ealadhain
do sgar in daghdan re dhath
abhran ban agus bachlach.
- Le righaib chagillte in cruid
nach tabhair treas ar mianaib
3670] bindi in cliar abhran foltach
sa camdhan fiar firlochtach
p.238
- Is iad duasa a nduthaich daib
(bia dna olarndha) d'aghbhail
mor a ceadach ar a cuid
3675] or na theallach ni iarraid.
- Sgarloid ur is eich is ba
duasa deaghaesa dana
a nedail mhor ni muirrnd beag
cuirn is or is airgead.
- 3680] Cliar ag cach rindi ga rad
cliar re (thathraisg) an abhran
gach fili bind da bagud
tind laim chridi is comthlamadh.{MS folio 23r b}
- Da rindeadh creach nac coir di
3685] ni thed rinn anadh (eirbhi)
da trian bho is each is arradh
ni mo creach dha gualabhair.
- Da trian indmhais Inse Fail
fheacht eile rob i ar nedail
3690] bha farbrig ba boing re baeis
boill na nairdrigh ro iarrmais
- Mael seaclaind Gabran da ghuid
aensuil Eochadha d'iarraidh
gor shir sin saeghul Mo Bhi
3695] nir daeradh ind fa eni
- Sa Bhreifni ni beg a rath
a cloind Bhriain mhoir meic Eathach
re la gan debheach re daimh
ata in teneach ar admhail.
- 3700] Oireacht meanmnach Maighi Slecht
Teallach nEathach na nardecht
sith mhagh ar ar shill gach neach
da dichradh ind in teneach.
p.240
- Da creachadh Inis Fail
3705] re fis an enich daghbhail
in eli mar dha fuair cor
da cuaid Eriu as a thinod
- Teallach nEathach na narm nglas
na neneach nan indmhas
3710] deigfir gan eallach gan or
teallach an enic dhadogh.
- Tomas mac Briain briseas cath
ise triath Teallaich Eathach
fear gradha ind na oireact
3715] dana lind a lorgaireacht.
- Ni fuil mas fhir don fhir sgeoil
nocho triall a tir naineoil
o bord maigi na in Ai
uaindi ach madh uighi aenlai.
- 3720] Dadola ar fud na Fodla
ar cis chaich da chomhfhuagra{MS folio 23v a}sgeal truadh mar tharlla in teneach
ag sluadh Banbha is bigeanach.
- Na chin fein fuair a ghabhail
3725] ig Mag soiclech Shamhradhan
on te gar choir a chagar
nocho doigh e dhuaslugud.
- Easbhaidh bho is indmhais is each
ar a thir thug in teneach
3730] tegheadh fa crodh mara cleacht
is nir ghon enfear dand oireacht.
- Is righdha rugadh i breath
ag mac Briain Benni Coilceach
ar ar chrodh ge dha cuir sin
3735] is gan dol fa fhuil inn enich.
p.242
- Fir mo ghut re geg Findi
maith fuigeall na firindi
do ghebh loghadh ar bru bhais
acht go molar thu a Thomhais.
- 3740] Teallach nEathach na neach nhgeal
teni beo nachar baideadh
bristear ar chach gach cath leo
a rrath gu brath bidh bithbheo.
- Mac meic Dhondchaidh dhuin Uisnich
3745] fhados teni in teallaichsin
a brondadh mar gual ngairthi
condadh buan a beathaiti.
- Athair Tomais tug gach maighm
Brian Breagach rob e a orainm
3750] ba Brian Breagach im cheand greach
in seaghach fial seang suirgheach.
- Righraidh Teamhrach tuaithi Breadh
as iad sgaith gleiri Gaegheal
ar ud Bhanbhan cian re clas
3755] a darrla im Brian da mbregas.
- Breaghdha ar gach neach fo nimh
is on righraigsin raithteir
a radh ri neach im ni olc
ni thi ar mbhreath ar a mbredhocht.
- 3760] As i in breagacht ge be i mbheath
gaisgeadh is uaill is eneach
ag sin triar nar tri lochta{MS folio 23v b}
da bhi a mBrian na breadhachta.
- Ceirdi a athar o fhas
3765] meabrach ataid ag Tomas
in triur ro bhi im Brian on brudh
dlai ar a triar ni tugsun.
p.244
- Gaisgeadh is eneach is uaill
sa fhearchoin echtaich armruaidh
3770] na dhiaid lenas is ni da locht
breogos Briain is a beogocht.
- In fod fireonach i bhuil
is da cinel cleach Ludhbhaidh
suithneart san uir as ar as
3775] da cruithneacht a tuir Tomas.
- Rigan chonghaireach caithmeach
a thir duasbhog dheaghaichneach
a fidh na talamh ni thug
a tarad ach dfir fialbug.
- 3780] A tuath ni theid ar a muin
marcach ainfhial nach easguir
tir na ngeleac is na greadh seang
fear gan eneach ni fuilnghnend.
- Da thir is fearta feili
3785] freasdal churadh Chorrshlebhi
idna i tuath nar cnai bha crodh
is gnai i Dhuach fan domhan
- Liadi uisgi a ol gu beacht
dala in uaran ga oireacht
3790] brondadh cruidh gan cruas du cach
as uas da tuir a chonach.
- Eneach orro ga urail
is bind le sil Samhradan
neach do miadaich miadh na nam
3795] ga riar a gegaibh Gabhran.
- Ni uil is ni bia is da mbeath
fear dan aicmi gan eneach
comhartha a sil is e riam
ni dibh e damad ainfial.
p.246
- 3800] Gach cluain taebtrom torrach
dun gealal dedbhan dearclondach{MS folio 24r a}a tir inn inbhaidh a toir
bidh re tignaib ga iarraid.
- Mor saith tanaisdi a thiri
3805] beag nar baid clu a choimdhini
docair do domna fai fas
is a gnai tarrla ar Tomas.
- Mairg do ni fraechacht na fearg
ris an gruadh chorcra ngelearg
3810] magnenar neach do ni tlas
da mbeath ar a thi Tomas.
- Mac Briain mheic Samradhan shaeir
a lucht deabtha ro dhiansgail
gach greas da gresaibh re gha
3815] ga mheas re treasaib Tana. Tanag
- Nualaith Breadh bumi na gliar
bainmheirrleach enich Oirghiall
ar muin mhna Eni na eoch
ata a theiri don neneoch.
- 3820] In teneach na fhir ghradha
gun geanmnaidh reigh rosgmhalla
a crodh mar ra chleacht ro chaith
no gor ghabh neart ag Nualaith.
- Ingean Mheg Ughir ucht ban
3825] glac mheirgeal amlas uchtan
gach eang greata o gheis Chabha
mar neachta ar eis fhearthana. Tanag
- Tanag dathchur Fhodla air
Aedh O Domhnaill Duin Bhalair
3830] gealltair do ri Fail i fhad
cain as gach thir as a tanag. Tanag
p.248


c: text/html

text:
An Luirg
'S e baile beag ann an Cataibh a tha ann an Luirg. Tha e suidhichte aig ceann earra-dheas Loch Sìn mu 80 cilemeatair air falbh bho Inbhir Nis. Tha mu 1.200 duine a' fuireach ann.
Tha Slighe Arsaidheil Chnoc an Uird ann, ruigear dùn tiodhlagaidh bho 4,500 bliadhna RC air ais. Air muallach Chnoc an Uaird tha tobhtaichean dhùn ann a tha nas sine na sin.[1]
Tha am baile cliùiteach air sgàths gur e teas meadhan fèill caoirich a tha ann. Tha cuid de na reicean fhollaiseach caoirich as motha anns an Roinn Eòrpa ann.
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “Iùil cuairtean Culturach nan Roinnean Eòrpach”; Neach-foillseachaidh: Buidhne Stéidhichte airson Turasachd an AER”, foillsichte aig MACULART, S. A. , Barcelona, 1995, ISBN 8487722199

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tha e an urra ri Seirbheis nan Tasglann tasglainn co-cheangailte ri sgìre Chomhairle na Gàidhealtachd a lorg, a ghleidheil agus an dèanamh so-ruigsinneach. Tro Sheirbheis nan Tasglann tha Comhairle na Gàidhealtachd a' coinneachadh ri dleastanas reachdail gus dèanamh cinnteach gu bheil siostam dòigheil ann airson na clàran aca fhèin, agus clàran nam buidhnean a thàinig romhpa, a ghleidheil agus a riaghladh agus, cuideachd, sgrìobhainnean eile a chuireadh fon cùram.
Cruinneachaidhean nan Tasglann
Tha cruinneachaidhean fo chùram Chomhairle na Gàidhealtachd on chòigeamh linn deug chun an latha an-diugh agus tha iad a' gabhail a-steach chruinneachaidhean poblach agus prìobhaideach. Tha sgrìobhainnean oifigeil annta bho na seann Shiorrachdan taobh a-staigh sgìre Chomhairle na Gàidhealtachd, on ochdamh linn deug gu 1975; tha clàran ann bho thrì deug Chomhairlean Baile on chòigeamh linn deug gu 1975. Am measg nan clàran a tha aig Seirbheis nan Tasglann air an tasgadh no air iasad fad ùine, tha pàipearan teaghlaich, oighreachd agus pearsanta, clàran chomainn is bhuidhnean, agus cuid de chlàran eaglais.
Seirbheisean ri Fhaighinn
Tha a' mhòr-chuid de thasglainn na seirbheis rim faotainn airson sealltainn riutha anns an t-seòmar rannsachaidh poblach ann an Inbhir Nis. Tha an rùm-lorg fosgailte an asgaidh don h-uile duine. Tha luchd-obrach an còmhnaidh ann airson comhairle a thoirt seachad. Feumaidh uair-tadhail a bhith air cur air dòigh.
Airson fiosrachadh air uairean fosglaidh agus far a bheil sinn, theirig chun na làraich-lìn again.
Collections
dlighe-sgrìobhaidh © 2003 - 2014 Am Baile/The Gaelic Village


text:
10/09/2013
An-diugh tha sinn a' beachdachadh air dà dhealbh-chluich gu math eadar-dhealaichte.Thug Steafain MacRisnidh sùil air an dealbh-chluich Victoria - sgeulachd mu dheidhinn trì ginealaichean ann an coimhearsneachd air Ghàidhealtachd anns an fhicheadamh lìnn a chaidh a sgrìobhadh le David Greig.
Chaidh Dolina NicIllinnein a choimhead If these Spasms Could Speak, dealbh-chluich le aon neach-cleasaiche stèidhichte air sgeulachdan èibhinn, cianail, annasach agus inntinneach mu dheidhinn daoine ciorramach. Chaidh a sgrìobhadh agus a chluich leis a' chleasaiche Robert Softly.
Cuideachd dè a bhiodh tu dèonach pàigheadh airson botul fìon? Sin a' cheist a tha Cathy a' cuir air feadhainn a tha gu math dèidheil air an deoch.
Agus tha Seonag Nic a' Ghobhainn air ais anns anns a' chidsin. An-diugh tha i gu bhi a' dèanamh cèic Streusel.
Am measg a' chiùil tha Michael Bublé, Bryan Adam, Nina Nesbitt agus One Republic. bbc.co.uk/feasgar.
Last on
More episodes
Cèic Streusal
An Cèic:
4 unnsa ìm
4 unnsa siùcar mìn
3 uighean
8 unnsa flùr lom
1 spàin-teatha bicarbonate of soda
1 spàin-teatha fùdar bèicearachd
8 unnsa bàrr geur
An t-Uachdar:
8 unnsa siùcar donn (bog, soileir no dorcha)
2 spàin-teatha caineal prann
4 unnsa cnò-Fhrangach (walnuts) (air an gearradh)
2 unnsa ìm
Mar a nì thu seo:
Teasaich an àmhainn gu 180C/350F/comharra gas 4. Linig tiona cèic ceàrnagach 23cm/9” le pàipear greaseproof air gach taobh agus liac le ìm.
An t-uachdar:
Measgaich an siùcar donn, an caineal prann, na cnòthan-Frangach agus an t-ìm ann am bobhla gu bheil e na phronnagan. Cuir gu aon taobh e gu rithist.
An Cèic:
Measgaich an t-ìm agus am bàrr gu bheil iad bog. Cuir ris an t-siùcar agus measgaich gu math gus a bheil e aotram. Cuir ris na h-uighean , aon as dèidh aon, agus measgaich gu matg gach uair.
Ann am bobhla eile criathar am flùr, bicarbonate of soda , a’ fùdar bèicearachd còmhla. Fill a-steach dhan choimeasg ìm, beag air bheag an cois a’ bhàrr
Dòirt leth dhen choimeasg dhan tiona agus crath leth dhen na pronnagan air uachdar. Dòirt an corr dhen choimeasg dhan tiona agus dòirt na th’air fhàgail de na pronnagan air uachdar.
Cuir dhan àmhainn e airson 60-70 mionaidean gus am fàs e donn.
Nuair a tha a chèic bruich thoir an tiona as an àmhainn agus leig leis fuarachadh airson còig mionaidean mus d’ thoir thu as e.
Streusal Cake
Cake:
4 oz butter
4 oz caster sugar
3 eggs
8 oz plain flour
1 tsp bicarbonate of soda
1 tsp baking powder
8 fl oz sour cream
Topping:
8 oz brown sugar (soft, light or dark)
2 tsp ground cinnamon
4 oz chopped walnuts
2 oz butter
Method:
Preheat oven to 180C/350F/Gas Mark 4.
Line the base of a 23cm/9 inch square cake tin with greaseproof paper and grease the paper and sides.
For the topping, place the brown sugar, cinnamon and walnuts in a bowl. Mix, then add the butter and rub in until the mixture resembles breadcrumbs.
To make the cake, cream the butter until soft. Add the sugar and beat until light and fluffy. Add the eggs, one at a time, beating well after each addition.
In another bowl, sift the flour, bicarbonate of soda and baking powder together. Fold the dry ingredients into the butter mixture in three batches, alternating with sour cream. Fold until blended after each addition.
Pour half of the batter into the prepared tin and sprinkle over half the topping. Pour the remainder batter on top and sprinkle over the remainder topping. Bake until browned, 60-70 minutes. Leave in tin for 5 minutes, then turn out and cool on a wire rack.


text:
Niue
'S e dùthaich eileanach ann an Roinn a' Chuain Shèimh a tha ann an Niue. Tha far-ainm oirre: "Creag na h-Ioma-Eileanan". Tha rìaghaltas aice fèin, ach tha ceangal poileiteagach làidir ri Sealainn Nuadh. Tha i na laighe mu 2,400 cilemeatair air falbh 'san earra-thuath Sealainn Nuadh eadar Tonga, Samoa, agus Cook Islands.
B’ e Captain James Cook a chiad seòladair a ràinig Niue anns a’ bhliadhna 1774. Chuir esan an t-ainm "Savage Island" ris an eilean o chionns gun robh coltas ri muinntir Niue a bhith gan dathadh le fuil. Ach cha b’e fuil a bha oirre ach dath banana dearg.
Cleachdar an cànan Niueanaich agus a’ Bheurla anns na sgoiltean agus anns na chòmhraidhean lathail.


text:
Malmö
‘S e baile[1] mòr agus port[2] cudromach faisg air Lund, air an àirde an iar-dheas na Suaine a th' ann am Malmö (IPA: malːˈmø, Liotuànais: Malmė, Laideann: Malmogia). Tha e suidhichte air caolas air a bheil Öresund, a sgaras an t-Suain bhon Danmhairg, aig 12m os cionn ìre na mara,[3] anns an roinn (Suainis: län) Skåne,[4] 513km air falbh bho Stockholm (prìomh-bhaile na dùthcha), 546km bho Uppsala, 244km bho Göteborg agus 1,229km bho Bhoden.[5] Chaidh Malmö a stèidheachadh ann an 1275 le Easbaig Lund mar Malmhaug bhon fhacal malm, a tha a' ciallachadh gainmheach agus 303,873 duine a' fuireach ann.[6] 'S e an naoidheamh baile as motha na Suaine a tha ann cuideachd.[7] Tha port Mhalmö ag obair ann an co-bhann le Copenhagen air an taobh thall a' Chaolais.
Bailtean co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- An Caisteal Nuadh
- Firenze
- Kaliningrad
- Port Adeleide
- Szczecin
- Straslund
- Tallinn
- Tangshan
- Vaasa
- Varna
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Svensk Geografi
- ↑ Copenhagen Malmö Port
- ↑ Mongabay
- ↑ Nationalencyklopedin
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Statistika Centralbyrån
- ↑ Geonames


text:
Is annsin adberat aingil nime frisan Duilem: Uch, uch, a Tigerna, ar siat, tarra co luath a comhfochraib duin, conach loisge teine beo bratha sinn! Uair ge nemnech an teine-so fuil isin t-saegul budh téo fo shecht teine bratha inass. Oir ceithri teinnti fil ann & secht tes gach teinedh dibh n-aroili, amal isbert aroile ecnaidhi .i. teine talman & teine gealain & teine bratha & teine ifrind. {column fo 96a2}
Saerfaitir annsin na h-aingil & anmanna na naom & na fíren mur do beth iasc a n-uisci, conach loiscinn teine bratha iat.
- Secht tes teinedh talman tais
an teine ghealain gealbrais,
secht tes teinedh bratha brais
an teine ifrinn amhnais.


text:
Priobhaideachd is Criomagan
Poileasaidh air Prìobhaideachd
Tha Sabhal Mòr Ostaig OGE a’ meas prìobhaideachd phearsanta na chùis chudromach agus tha e ag obair a rèir laghan na Rìoghachd Aonaichte airson prìobhaideachd a luchd-cleachdaidh a ghleidheadh.
Tha’ Cholaiste a’ cumail fiosrachadh pearsanta a rèir Achd Dìon Dàta 1998. Tha am poileasaidh seo a’ cur an cèill nan dòighean a chleachdas is a dhìonas sinn fiosrachadh sam bith a bheir thu seachad ‘s tu a’ cleachdadh na làraich-lìn seo. Tha thu ag aontachadh gu bheil thu a’ gabhail ri cruinneachadh is cleachdadh an fhiosrachaidh agad a rèir a’ phoileasaidh sa.
Neach-stiùiridh-dàta
Ma tha thu airson fiosrachadh a tha a’ Cholaiste a’ cumail atharrachadh no a dhubhadh às, cuir fios gu sm02mm@smo.uhi.ac.uk
Na tha sinn a’ cruinneachadh
- ‘S ma dh’fhaoidte gum bithear ag iarraidh ort fiosrachadh pearsanta a thoirt seachad airson litrichean-naidheachd, a’ bhùth air-loidhne no cùrsaichean air-loidhne a chleachdadh. ‘S ma dh’fhaoidte gum biodh an t-ainm, an tiotal, an seòladh is an àireamh-fòn agad am measg an fhiosrachaidh seo, a dheigheadh a chumail air pàipear no air coimpiutair.
- ‘S ma dh’fhaoidte gun iarr foirmichean-lìn ort fiosrachadh cairt-chreideis agus/no banca a chur thugainn gus an tèid againn air bathar no seirbheisean a thoirt seachad. Tha na foirmichean seo ag obair air ceangal dìonach gus an tèid fiosrachadh a chumail sàbhailte.
Na nì sinn leis an fhiosrachadh
- Tha e air a chleachdadh airson am bathar, na seirbheisean no am fiosrachadh a bha thu ag iarraidh a sholarachadh
- Tha sinn cuideachd ga chleachdadh airson fiosrachadh a tha sinn a’ meas inntinneach dhut a chur thugad, ach ma tha thu a’ canail rinn nach eil thu ga iarraidh
- Tha sinn a’ sgrùdadh an fhiosrachaidh airson an làrach-lìn againn a leasachadh
- Bidh sinn a’ sgaoileadh fios air atharrachaidhean do na seirbheisean againn
Cha tèid fiosrachadh pearsanta a chleachdadh ach a rèir nan adhbharan a chaidh a chur an cèill is cha tèid a reic, a cheadachadh no a mhalairteachadh do dhaoine eile ach ma dh’fheumas a rèir an lagha.
Brath
Tha am fiosrachadh an lùib na làraich-lìn seo mar fhiosrachadh coitcheann a-mhàin. Tha am fiosrachadh ga thoirt seachad le Sabhal Mòr Ostaig agus ged a tha sinn a’ feuchainn ri fiosrachadh a chumail ceart is freagarrach, bidh cuid a rudan ag atharrachadh an-dràsta ‘s a rithist. Cha bhi coire air a’ Cholaiste airson fiosrachadh a thèid atharrachadh is tha i a’ gleidheadh na còrach airson am fiosrachadh atharrachadh nuair a thogras i. Mar sin, ‘s ann an urra riut fhèin dè an earbsa a tha thu a’ cur air an fhiosrachadh.
Tha ceanglaichean do làraichean-lìn le buidhnean is goireasan eile taobh a-muigh Sabhal Mòr Ostaig air an làraich-lìn sa. Chan eil smachd againn air dè an t-susbaint a nochdas air na làraichean sin. Chan eil foillseachadh nan ceanglaichean sin a’ ciallachadh gu bheil sinn a’ moladh no a’ dol le beachdan nan làraichean sin.
Thathar a’ dèanamh a h-uile oidhirp airson an làrach sa a liubhairt gu h-èifeachdach. Ach cha bhi coire air Sabhal Mòr Ostaig ma bhios gnothaichean teicnigeach ag adhbharachadh nach bi an làraich ri fhaighinn air chor sam bith.
Faodaidh Sabhal Mòr Ostaig am poileasaidh seo atharrachadh bho àm gu àm le bhith ag ùrachadh na duilleig seo. Bu chòir dhut sùil a chumail air an duilleig bho àm gu àm feuch a bheil thu a’ cumail ris a h-uile atharrachadh.
Poileasaidh Coimpiutaireachd air Criomagan (Cookies)
Dè th’ ann an criomagan?
‘S faidhle beag a th’ ann an criomag a bhios a’ sireadh cead a bhith suidhichte air draibh cruaidh a’ choimpiutair agad. Bidh a’ chriomag a’ cuideachadh le sgrùdadh trafaic lìn no ag innse dhut gu bheil thu air tadhal air làrach shònraichte. Tha i a’ leigeil le prògraman lìn freagairt a thoirt dhut mar neach-cleachdaidh fa leth. Chan eil criomag, air chor sam bith, a’ leigeil leinn an coimpiutar agad no fios mu do dheidhinn a chleachdadh, ach na tha thu fhèin airson a thoirt dhuinn.
Ciamar tha sinn gan cur an sàs?
Tha sinn a’ cleachdadh trì prìomh sheòrsachan chriomagan.
• Criomagan a tha am bathar-bog-lìn a’ cleachdadh (airson na mòr-chuid, ainmean a’ tòiseachadh le exp) – can gu bheil sinn a’ cumail nam beagan duilleagan mu dheireadh air an robh thu gus an toir sinn thu air ais far an robh thu mus do lìon thu foirm, no ‘s ma dh’fhaoidte gun steidhich sinn criomag airson innse dhuinn dè cho fad ‘s a dh’fheumas sinn fiosrachadh a thasgadh dhut. Tha a’ bhùth-lìn a’ cur chriomagan an sàs airson a’ bhasgaid agad a chuimneachadh is an t-òrdugh a chur air dòigh. Tha liosta ann de na criomagan exp as cumanta againn. Faodaidh tu gabhail ris na criomagan seo no an diùltadh, ach mura h-eil an làrach ag obair mar bu chòir, ‘s dòcha gum feum thu gabhail riutha.
• Criomagan a sgrùdas trafaic (tòiseachadh le __utm) – tha sinn a’ cleachdadh Google Analytics airson faighinn a-mach ciamar a tha daoine a’ cleachdadh na làraich againn, agus airson seirbheis nas fheàrr a chur an gnìomh is sinn a’ sgrùdadh nan duilleagan a thathar a’ meas feumail is nach eil feumail. Tha sinn a’ cleachdadh an fhiosrachaidh air adhbharan sgrùdaidh a-mhàin.
• Criomagan ioma-mheadhan is sòisealta – ‘s ma dh’fhaoidte gum bi cuid de na meadhanan fillte air na duilleagan againn, a leithid bhideothan YouTube no goireasan Facebook, a’ cleachdadh chriomagan airson an t-seirbheis a dhèanamh nas fheàrr, is iad ga dèanamh nas pearsanta. Tha na criomagan seo riatanach, mar as àbhaist, airson am fiosrachadh ioma-mheadhan is sòisealta againn a chleachdadh, agus le bhith gan cleachdadh, tha thu ag aontachadh gun tèid an stèidheachadh.
Agus thèid criomag a tha fìor riatanach a stèidheachadh airson cuimhne a chumail gun do dhùin thu am fios mu dheidhinn nan criomagan.
Dè a nì mi mur a bheil mi airson gabhail ri criomagan?
Tha suidheachaidhean anns a’ bhrobhsair-lìn agad a leigeas leat smachd a chumail air mar a bhios tu a’ brobhsadh làraichean-lìn. Tha seo a’ gabhail a-steach suidheachaidhean gus rian a chumail air na criomagan agad. Thoir sùil air fiosrachadh cuideachaidh do bhrobhsair no tadhail air na ceanglaichean gu h-ìosal airson barrachd fiosrachaidh:


text:
Robbie Williams
Tha Robert (Robbie) Peter Williams (13 an Gearran, 1974) na sheinneadair Shasannach.
Rugadh e ann am Burslem, Stoke-on-Trent, Siorrachd Stafford.
Susbaint
- 1 A Bheatha
- 2 Leis fhèin
- 3 Dòigh-beatha Robbie
- 4 Clàran
- 5 Iomraidhean
- 6 Ceanglaichean a-muigh
A Bheatha[deasaich | deasaich an tùs]
Take That[deasaich | deasaich an tùs]
Thòisich Robbie ann an saoghal a' phop leis a' chòmhlan-ciùil, Take That a bha ga stiùireadh leis an t-seinneadair/bàrd Gary Barlow. Chaidh an còmhlan-ciùil a stèidheachadh ann an 1991 agus bha iad gu math soirbheachail, a' ruigsinn àireamh a h-Aon ochd tursan. Chruthaich an soirbheachas cothroman do chòmhlan-ciùil choltach ri Boyzone agus 911. Ge-tà, thathar a' ràdh nach d' fhuair Robbie air adhart le buill eile a' chòmhlain-ciùil air sgàth a fheartan bhlèigeardach, agus bha e an còmhnaidh a' strì leis na buill agus leis an rianachd. Dh'fhàg e Take That ann an 1995. Faicibh Dealachadh Take That.
Leis fhèin[deasaich | deasaich an tùs]
As dèidh Take That[deasaich | deasaich an tùs]
As dèidh dhà Take That fhàgail, anns a' bhad thòisich Williams ga bhogadh fhèin ann an dòigh-beatha Ròc is Roll còmhla ris a' chòmhlan-ciùil Oasis. Lean seo ri strì gu math poblach le drogaichean agus deoch làidir. Chuir e air mòran cuideam agus bhiodh e tric a' nochdadh mar bhurach, gun bhearradh is gun nighe. As dèidh dhà agus Oasis a dhol a-mach air a chèile gu math poblach, thug Noel Gallagher "That Fat Dancer from Take That" air.
Cha robh meadhanan ciùil na RA den bheachd gum biodh an Williams mì-mhodhail seo soirbheachail mar neach-ciùil. Bhathar an dùil gum biodh buill eile bho Take That na bu shoirbheachail, gu h-àraidh Gary Barlow agus gu h-ìre Mark Owen.
Life Thru A Lens[deasaich | deasaich an tùs]
Ann an 1996, bha Williams deiseil airson a dhreuchd mar sheinneadair leis fhéin a thòiseachadh gu ceart. Mar a' chiad chlàr aige, chuir e a-mach "Freedom", seann òran le George Michael anns an Lùnastal. As dèidh greis ann an clionaig deoch-làidir, chaidh "Freedom" a leantainn le "Old Before I Die". Ràinig an dà chlàr àireamh a Dhà air na chartaichean RA. Lean seo gu foillseachadh a chiad chlàr, Life Thru A Lens", nas anmoiche ann an 1997.
Bha "Freedom" agus "Old Before I Die" air Life Thru A Lens - ach bhathar a' beachdach gun robh e na bhriseadh dùil agus cha do shoirbhich an ath dhà chlàr idir; b' iadsan "Lazy Days" agus "South of the Border".
Angels[deasaich | deasaich an tùs]
An t-òran mu dheireadh a chaidh a chur a-mach bhon chlàr aig àm na Nollaig 1997, bha "Angels" na oran gaoil, agus thog e Life Thru A Lens gu àireamh a h-Aon air na chartaichean, (28 seachdainean as dèidh dhà a sgoileadh). Tha cliù aige mar an t-òran a shabhail dreuchd Williams, agus tha e fhathast gu math taitneach gu mòran an-diugh.
Dh'fhàs Williams ainmeil gu math luath anns an Rioghad Aonaichte le mòran chlàran eile a' dol a-steach dhan Phrìomh Deich, ach cha robh buaidh mhòr aige anns na Stàitean Aonaichte. Bha Millennium, stèidhichte air criomag bhon òran James Bond You Only Live Twice, na àireamh a h-Aon anns an RA an an 1998 ach cha d' ràinig e ach àireamh 72 sna Stàitean.
I've Been Expecting You[deasaich | deasaich an tùs]
Lean an dàrna clàr "I've Been Expecting You" air an dàigh James Bond is chaidh e gu àireamh a h-Aon anns an Damhair 1998. Ann an 1999, dh'obraich e le Tom Jones air a chlàr Reload.
Bha òran soirbheachail eile aige ann an 2000 le "Rock DJ", ach b' e am bhideo don òran a ghoid na ceann-naidheachdan. Anns a' bhideo, bha Robbie a' nochdadh aig roller disco nuair a rùisg e dheth aodach agus an uairsin a chraiceann, a fheòil fhèin buill-bhodhaig, gam biadhadh dha na dannsairean boireannach gus nach robh ach cnamhach a' dannsa. Bha mòran connspaid ann a thaobh a' bhideo is chaidh a thoirmeasg ann an iomadh dùthaich.
Sing/Swing When You're Winning[deasaich | deasaich an tùs]
As dèidh an treasamh clàr shoirbheachail Sing When You're Winning ann an 2000, chaidh soirbheachadh Robbie a dhearbhadh ann an 2001 nuair a ràinig e àireamh a h-Aon aig àm na Nollaig còmhla ris a' bhana-chleasaiche Astràilianach, Nicole Kidman, a' seinn an t-seann òran le Frank and Nancy Sinatra, Something Stupid.
Nochd Something Stupid air a' chlàr Swing When You're Winning, far an do sheinn Robbie iomadach òrain chlasaigeach mar "Ain't That A Kick In The Head" agus "Mack The Knife". Nochd an ath-chlàradh den òran le Bobby Darin, "Beyond the Sea" ann am Finding Nemo ann an 2003.
Escapology[deasaich | deasaich an tùs]
Ann an 2002, sguir Robbie dheth sgrìobhadh còmhla ri a chom-pairteach-sgrìobhaidh, Guy Chambers. Ach, thàinig iad còmhla a-rithist sia miosan as dèidh sin airson Escapology, a chaidh a sgoileadh anmoch ann an 2002. Bha clàr eile aige, "Feel," gu math soirbheachail san Roinn Eòrpa, 's e a' dol còmhla ri bhideo spaideil far an do nochd Darryl Hannah.
Chaidh an ath bhideo de "Come Undone," a ghearradh gu mòr le MTV air sgàth's gun do sheall e Robbie a' dèanamh an oba-noga le dà bhoireannach phiosail. Cuideachd, bha mòran bhiastagan is daolagan anns a' bhideo. Aig an àm seo, dhealaich Robbie is Chambers gu oifigeil.
A dhreuchd o chionn ghoirid[deasaich | deasaich an tùs]
Ann an 2002, chaidh Robbie a thaghadh mar fear dhe a' cheud Breatannaich as fhearr leis a' BhBC ach chaidh a thaghadh mar fear dhe na Breatannaich as miosa le Channel 4 ann an 2003.
Chaidh eachdraidh-beatha oifigeil a sgrìobhadh le Chris Heath, "Feel", agus chaidh fhoillseachadh ann an 2004. Dh'innis e mu na tachartasan a thàinig gu bàrr leis an "Live Summer Tour 2003", far an do chluich Williams air beulaibh barrachd is millean duine thairis air trì làithean ann an Lùnastal ann an Knebworth Park ann an Hertfordshire, le 3.5 millean a bharrachd ga choimhead beò air telebhisean agus air an eadar-lìon. Ro Knebworth, anns an Dùbhlachd 2003, rinn Williams tour de Astràilia agus an Sealainn Nuadh còmhla ri Duran Duran.
On a dhealaich e bho Chambers, tha Robbie air fheuchainn gus a luchd-cainidh aicheadh. Leis a' chom-paitreach-sgrìobhaidh ur, Stephen Duffy, tha Robbie air iomadh òran eile a sgrìobhadh, a' toirt a-steach an àireamh a h-Aon, "Radio",
Nochd 'Radio' air na "Greatest Hits" aige anns an Damhair 2004. Nochd Williams aig Live 8 ann an Lunnainn far an robh e na rionnag air an latha. Sheall e cho math 's a tha e mar sheinneadair agus a chomas le uimhir de dhaoine, gu h-àraidh nuair nach robh fios aig mòran air na faclan do "Feel".
Chuir Williams a-mach clàr ùr anns an Damhair 2005 air a bheil 'Intensive Care', a' beachdachadh air meadhan aois agus na trioblaidean is dùbhlain a tha na lùib, chaidh e gu h-àireamh a h-aon agus bha blas reggae air mòran dhe na h-òrain.
Dòigh-beatha Robbie[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Robbie singilte an-dràsta, 's e a' fuireach ann an Los Angeles, California. Chan eil daoine sam bith an sin ga aithneachadh. Tha mòran beachdachadh a' dol ann am meadhanan na Breatainne mu dheidhinn a ghnèthachd mì-shoilleir agus a bheatha-gaoil. Tha Robbie air ìomhaigh mar gaoladair spaideil a bhrosnachadh agus tha mòran sgeulachdan ann a' bruidhinn air a chomasan ann an leabaidh. Bidh e tric a' taghadh bhoireannaich bhon luchd-èisteachd aig na cuirmean aige, agus a' toirt pòg (leis an teanga) dhaibh.
Ach bidh na sgeulachdan seo a' nochdadh gu math tric nuair a bhios clàr ùr aige ri reic.
Clàran[deasaich | deasaich an tùs]
Clàran Stiùideò[deasaich | deasaich an tùs]
- Life Thru a Lens (1997); #1 RA
- I've Been Expecting You (1998 (RA) / 2002 ( SA )); #1 RA
- The Ego Has Landed (1999); #63 SA (Direach ann an Ameireaga a'Tuath)
- Sing When You're Winning (2000); #1 RA, #110 SA
- Swing When You're Winning (2001); #1 RA
- Escapology (2002); #1 RA, #43 SA
- Intensive Care (2005)
- Rudebox (2006)
- Let's Swing Again (2007)
Clàran 'Beò' agus cro-chruinneachan[deasaich | deasaich an tùs]
Clàran Singilte[deasaich | deasaich an tùs]
- Lun 1996 "Freedom" RA: #2 a'Ghearmailt: #10
- Gib 1997 "Old Before I Die" RA: #2 a'Ghearmailt: #37
- Iuch 1997 "Lazy Days" RA: #8 a'Ghearmailt: #90
- Sult 1997 "South of the Border" RA: #14
- Dubh 1997 "Angels" US: #41 RA: #4 a'Ghearmailt: #9 a'Fhraing: #7
- Mar 1998 "Let Me Entertain You" RA: #3
- Sult 1998 "Millennium" US: #72 RA: #1 a'Ghearmailt: #41 a'Fhraing: #16
- Dubh 1998 "No Regrets/Antmusic" RA : #4 a'Ghearmailt: #60 a'Fhraing: #67
- Mar 1999 "Strong" RA: #4 a'Ghearmailt: #68 a'Fhraing: #99
- Samh 1999 "She's The One/It's Only Us" RA: #1 a'Ghearmailt: #27 a'Fhraing: #74
- Dubh 1999 "Win Some Lose Some" Direach mar clàr singilte ann an New Zealand
- 1999 "Karma Killer"
- Mar 2000 "United"
- Lun 2000 "Rock DJ" US Hot Dance Music/Club Play: #25 RA: #1 a'Ghearmailt: #9 a'Fhraing: #40
- Damh 2000 "Kids" (le Kylie Minogue) RA: #2 a'Ghearmailt: #47
- Dubh 2000 "Supreme" RA: #3 a'Ghearmailt: #14 a'Fhraing: #12
- Gib 2001 "Let Love Be Your Energy" RA: #10 a'Ghearmailt: #68
- Iuch 2001 "Eternity/Road to Mandalay" RA: #1 a'Ghearmailt: #7 a'Fhraing: #45
- Damh 2001 "We Are The Champions" (le Queen)
- Dubh 2001 "Somethin' Stupid" (le Nicole Kidman) RA: #1 a'Ghearmailt: #2 a'Fhraing: #16
- Gear 2002 "Better Man" direach mar clàr singilte ann an Austrailia
- Mar 2002 "Mr. Bojangles/I Will Talk And Hollywood Will Listen" a'Ghearmailt: #77
- 2002 "Mack The Knife" direach ann am Mexico
- Gib 2002 "My Culture" (1 Giant Leap feat. Maxi Jazz & Robbie Williams) RA: #9 a'Ghearmailt: #69
- Dubh 2002 "Feel" na Staitean Aonaichte: #40 RA: #4 a'Ghearmailt: #3 a'Fhraing: #6
- Ceit 2003 "A Man For All Seasons" (bhon film Johnny English)
- Gib 2003 "Come Undone" RA: #4 a'Ghearmailt: #16 a'Fhraing: #49
- Iuch 2003 "Something Beautiful" RA: #3 a'Ghearmailt: #46 a'Fhraing: #70
- Damh 2003 "Feel (Live)" (bho "Live At Knebworth")
- Damh 2003 "Hot Fudge (Live)" (bho "Live At Knebworth")
- Samh 2003 "Sexed Up" RA: #10 a'Ghearmailt: #53
- Damh 2004 "Radio" RA: #1 a'Ghearmailt: #2 a'Fhraing: #48
- Dubh 2004 "Misunderstood" RA: #8 a'Ghearmailt: #20
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- Larach-lin Oifigeil
- Robbie Williams Ultimate Fan Club
- http://www.rw-world.com
- http://www.robbiewilliams-info.com
- http://www.robbiewilliamslive.com
- http://www.robbiewilliams-tr.com
- http://www.robbiewilliams-info.com
- http://www.fans-supreme.de
- http://www.robbiewilliams.nu
- http://www.robbiewilliams.pl
- Robbie Williams lyrics


text:
10/02/2013
Ann an Dèanamaid Adhradh an-diugh, còmhla ri Mgr Seumas MacNèill, cluinnidh sibh na laoidhean agus na leughaidhean a leanas:
Còisir Eaglais Naomh Barr sa Bhàgh a Tuath ann am Barraigh a' seinn na leanas:
Thighearna, Thàinig Thu Chun na Linne
An Gloria
Kyrie
Mise Dia na Muir 's na Speur
Salm 24 - A Thighearna, Seall Dhomh do Dhòighean
Padraig Hughes a' seinn an 'Alleluia'
Maeve NicFhionghuin - Laoidh an Iasgair
Chualas cuideachd na leughaidhean seo:
A' chiad leughadh bhon Fhàidh Isaiah 6: 1-8 agus an dàrna leughadh bhon Chiad Litir aig Naomh Pòl gu muinntir Chorinth 15: 1-11, air an leughadh le Anna Nic na Ceàrdaich. Bha
Soisgeul Naomh a rèir Luc 5: 1-11 air a leughadh le Angela NicFhionghuin.
Rugadh Mgr Seumas ann an Eilean Bharraigh agus 's ann gu Colaiste na Sagairteachd anns an Ròimh a chaidh e son ionnsachadh a bhith na shagart.
Bha Mgr Seumas na shagart an toiseach ann am Morar agus Beinn a' Bhaoghla agus an uairsin ghluais e gu Oilthigh Ghlaschu far an robh e a' teagasg ann an Roinn na Diadhachd airson còig bliadhna. Chaidh e an uairsin dhan Eilean Sgiathanach agus b' e a' chiad sagart-paraiste a bh' air sgìre an Eilein Sgiathanaich. Aig an àm sin bha e cuideachd a' frithealadh paraiste an Dòrnaidh.
Tha Mgr Seumas an-diugh stèidhichte aig Cathair-Eaglais Naomh Chaluim Chille san Òban agus 's e an iar-easbaig a tha air Sgìre Easbaig Earra-Ghàidheal 's nan Eilean.
Nuair a gheibh e beagan ùine dha fhèin is toigh leis a bhith a' leughadh 's a' coiseachd.


text:
K.
Caoincomrac episcopus et princeps.
Ceallach mac Saorgusa episcopus Aird Macha quieuit.
Maolfinnian ri Bregh moritur.
Duiphgilla mac Eidirsgeóil ri h. Cinnsilaigh {moritur}.
Kl.
Ioseph {.i. Loca Con d'Uib Fiacrach an tuaisgirt} abb Cluana M Nois in pace quieuit.
Saruccadh Cenannsa la Flann mac Maoileclainn for Donnchadh .i. a mac fadhesin et alii multi decollati sunt circa oratorium.
Dungal mac Baithine princeps ogus episcopus Glinne da Locha quieuit.
Fogurtach mac Maoilruanaidh ri Cineoil Conaill moritur.
Cairpre Cam episcopus Cluana M Nois quieuit. As do tuargaib spirit Maoilseclainn meic Maoilruanaidh cenn.
Ead ri Cruithentuaithe do tuitim fri da h. Imair & fri Catol go d. cedoibh.
Ailech d'argain do Gallaibh.
K.
Flann mac Domnaill ridamna an Tuaisgirt moritur.
Eignecan mac Dalaigh ri Cinel Conaill moritur.
Sluaighedh la Flann mac Maoilechlainn et la Cerball mac Muireccén co firu Mumhan coro inreaadar ó Gabrán co Luimnech.
Kl.
Colman episcopus Daimhliag et Lusga quieuit.
p.156
Feirgil episcopus Findabrach quieuit.
Sluaighedh fer Muman la Cormac mac Cuilennain et la Flaithbertach go Magh Lena gur tinoilsit Leth Cuinn doibh annsin um Flann mac Máoileachlainn go raoinedh for Leth Cuinn.
Annus mor{t}ahtatis.
Sluaicchedh oile la Cormac et la Flaithbertach for Ua Néll & for Connachta co ttugsat gialla Connacht et gur ortattur insi Locha Ribh assa coblach.
Cain la Cele Cleirech for Leth Cuinn.
Kl.
Sluaigedh la Cinel nEoghain .i. la Domnall mac Aodha et la Niall mac Aodha gur loisccsid Tlachtga.
Bellum Bealaigh Mugnai re Laignibh & re Leith Cuinn for feraib Muman in quo Cormac {mac} Cuilennain ri Caisil scriba optimus atque episcopus & ancorita & sapientissimus Gaoidiol occisus est .i. Fiach h. Ugfadan o Dennlis isse ro mharb Cormac. Fogertach mac Suibne ri Ciarraighe Cuirchi {&} Ceallach mac Cearbaill ri Osraighe occissi sunt, Ailill mac Eogain princeps Trin Corcaighe et Maolmordha ri Rat Ailinne et Maolgorm ri Ciarraighe Luacra .ui.m. ibi multi ceciderunt. Colman princeps Cinn Eittigh & ri Corcu Duibne & alii multi nobiles qui non numerati sunt, ut dixit:
- Cormac Feimin, Fogartach,
Colmán, Ceallach cruaid nugra
adbathad co n-ilmilibh
a ccath Bealaigh muaidh Mughna.
- Flann Temra don Tailtenmagh,
Cearball do Carmain cionach,
i septdecim Septembir
claoisiod cath cedoibh ilach.
- In t-epscop, an {t-}anmcara,
an sui ba sochla fordarc,
ri Caisil co n-ilmainib:
A De, dursan do Cormac.
Cormac.
p.158Fland mac Maoilechlainn ri Temrach, Cerball mac Muirigen ri Laigen, Catal mac Concupuir ri Connacht uictores erant.
Maolograi mac Congalaicch ri Lochu Gabar per dolum occisus est o Fhogurtach mac Tolairc.


text:
Šiauliai
‘S e baile mòr faisg air Panevėžys, ann an ceann a tuath Liotuàinia a th' ann an Šiauliai (IPA: ʃʲɛʊˈlʲɛɪ, Gearmailtis: Schaulen, Pòlais: Szawle, Iùdais: Shavel/שאַװל, Ruiseis: ШaBли). Tha e suidhichte ri taobh Loch Rėkyvos (Liotuànais: Rėkyvos Ežeras), 129m os cionn ìre na mara,[1] anns an roinn Šiaulių Rajono, 94km air falbh bho Vilnius (prìomh-bhaile na dùthcha), 261km bho Klaipėda, 120km bho Kaunas agus 37km bho Želva.[2] Chaidh Šiauliai a stèidheachadh air 22 an t-Sultain 1236, latha Cath Soule a thug àite an seo, agus fhuair e còirichean mar bhaile ann an 1589. Tha 107,875 duine a' fuireach ann.[3] 'S e an ceathramh baile as motha na dùthcha a th'ann cuideachd.[4]
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Baranovichi
- Częstochowa
- Etten-Leur
- Fredericia
- Jelgava
- Khmelnytskyi
- Kaliningrad
- Kristianstad
- Omaha
- Pärnu
- Teterow
- Wrocław
- Xianmen


text:
Guga
Buinidh an guga do dh'àl an t-sùlaire. Ann an Earra-Ghàidheal, bhathar a' toirt an fhacail "amhsan" air, agus ann an sgìrean eile, 's e "Caraid nan Gàidheal" a chanadh ris.
Bha an guga ag abachadh aig an aon àm ris an eòrna.
Tha e na chleachdadh aig muinntir Nis bho linn Oisein a bhith a' dol a dh'eilean Shùlaisgeir, le sgothan fosgailte, a dh'iarraidh ghugannan. Tha iad ris an cleachdadh seo fhathast.
Bhiodh na Nisich a' fuireach 7 latha no 8 air Eilean Shùlaisgeir bho chionn còrr is 400 bliadhna, agus a' toirt air ais leotha làn an eathair de dh'eòin 's de dh'itean.
Tha Sùla Sgeir no (Sùlaisgeir), suas ri 40 mìle tuath 's an ear-thuath air Rubha Robhanais, Leòdhas. Tha e leth-mhìle bho cheann gu ceann, agus 200 troigh os cionn na mara.
Chan eil bàgh ann anns an gabh eathar tìr, mar sin, 's ann suas aodann na creige aig ìochdar geodhaidh a tha na h-eathraichean air an tarraing.


text:
Inbhir Narann fo Thighearnas a’ Co-op
Abair thusa gur e Baile a’ Co-op a th’ann an Inbhir Narann. Bhon a ghabh iad sealbh air Somerfield tha iad air a bhith a’ cur a’ bhathar fhèin am broinn a’ bhùth ud. Cha mhòr nach eil am proiceas sin seachad a-nis. Tha ceithir bùthan Co-op againn sa bhaile a-nis agus smachd orra cuideachd air an stèisean peatrail air taobh an iar a’ bhaile agus tha bathar grosaireachd na chois cuideachd. Tha mòran den bheachd gu bheil prìsean a’ dol an àirde gu math luath anns an togalach far an robh Somerfield agus gu bheil an Co-op a’ toirt a’ gabhail brath oirnn. Gu h-iongantach tha feadhainn den bheachd gur eadar an dha bhùth aig teas meadhan a bhaile, gheibhear prìsean nas iosal san Somerfiled an taca ris a’ bhùth air a’ phrìomh shràid. Mar a thuirt mi, tha da àite eile aca, ma tha eòlas agad air Inbhir Narainn tha Morning Noon and Night ri fhaighinn aig crois-shlighe Merryton agus Co-op eile ann an Tradespark. ‘S e bùth mor a tha airidh air na seachadan a th’ann an Somerfield agus chan urrainn dhut coltas math a dhèanamh eadar sin agus bùthan mòra ann an Farrais, Eilginn no Inbhir Nis. Tha Fiu ‘s Lidl ri dìg an rathaid taobh a-muigh Farrais nas motha. Chan eil mòran rum a ghluasad san Co-op air a’ phrìomh shràid nas motha. Agus ‘s math nach eil sinn uile feuchainn ri biadh a cheannach as na h-àiteachean seo. Nan robh bhiodh loidhnichean ann dìreach mar a bha iad ri fhaicinn aig am èiginn an Northern Rock. Airson taghadh nas s’ fheàrr airson biadh fhaighinn tha thu buailteach a’ tachairt air do chuid càirdean agus nàbaidhean ann an Tesco Farrais, Inbhir Nis no ASDA ann an Eilginn no grunn àiteachean eile.
A bheil fuasgladh sam bith air faire? Ma dh’fhaoidte gu bheil. A-nis tha sinn a’ feitheamh air co-dhùnadh air rannsachadh poblach a ghabh àite na bu tràithe sa bhliadhna. Tha Sainsbury’s airson faighinn a-steach air larach air taobh an ear a’ bhaile agus iad air 200 dreuchd a’ gealltainn dhuinn. Chuir an co-op na h-aghaidh gu mòr, mòr ge-tà agus bha dh’fhastadh iad luchd lagha agus eòlaichean. ‘S e sabaid cruaidh a bh’ann a’ toirt a-steach iomadh cuspair a’ buntainn ri leasachaidh, dealbhaidh agus cor gnothaichean Inbhir Narann. Chuir Sainsbury agus a’ Co-op uabhas de pàipearan-fianais air adhart fad an rannsachaidh a bha seo. Fada bhon a chunnaic muinntir Inbhir Narann co mheud deiseachan daor spaideil a gluasad nam measg. Chaidh am blàr a chur agus chaidh am blàr a chaill le Sainsbury’s?
‘S e seòrsa ìoronas a th’ann dhomhsa, nach eil an Co-op a’ dol ris an canar ‘the caring, sharing co-op’ san snìomh aca fhèin? Nuair a thig e gu h-aon agus dha chan eil iad a’ coimhead ach air an son fhein mar a tha iomadach gnìomhachas eile a dh’aindeoin an cuid eachdraidh. Uill chan eil muinntir Inbhir Narann ga thuigsinn idir, seall air Huntlaidh, baile le 4,000 dhaoine an taca le Inbhir Narann le barrachd air 8,000, tha Tesco agus ASDA aca ann an Huntlaidh. A bharrachd air sin tha an Co-op a’ bagradh oirnn. Bu choir dhaibh a bhith dèanamh leasachaidh air a’ bhùth as motha aca fo chùmhnant eadar Roinn na Gàidhealtachd agus Somerfield (nach maireann) ach ma bhios Sainsbury a’ faighinn cead bho Riaghaltas na h-Alba tha iad a’ cumail a-mach nach tèid an leasachadh sin air adhart.
co-dhiù tha an co-dhùnadh bhon rannsachadh phoblach sin air a bhith air deasg Mgr Stiùbhart Stevenson shìos aig Taigh an Roid. A-nis tha dail uabhasach air a bhith ann bhon a ràinig e an deasg ud. Thathar a ràdh sa phàipear naidheachd The Nairnshire Telegraph gu bheil eagal ann gu bheil sin a’ ciallachadh gun deach Sainsbury’s a dhiùltadh. Uill ma tha sin fior abair thusa gum bi mòran den bhaile seo làidir den bheachd gur e sgainneal sa mile bliadhhna ur a bhiodh an siud. An tèid air trèigsinn buileach glan do Thighearnas a’ Co-op?


text:
Sagsainn Ìosail
Is e Sasgainn Ìosail (neo Niedersachsen anns a' Ghearmailtis/Lower Saxony sa Bheurla) an stàit as motha ach aon anns a' Ghearmailt. Tha Hànobhar (Hannover anns a’ Ghearmailtis) anns an ear-dheas na phrìomh-bhaile.
Susbaint
Suidheachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Sagsainn Ìosail ann an ceann a tuath na Gearmailt. Tha Cuan a Tuath (A' Mhuir a Tuath) agus Schleswig-Holstein air tuath Sagsainn Ìosail. Tha an Òlaind an iar air Sagsainn Ìosail, agus Mecklenburg-Vorpommern, Brandenburg agus Sagsainn-Anhalt an ear air Sagsainn Ìosail. Anns a' dheas tha Nordrhein-Westfalen, Hessen agus Thüringen.
Na bailtean mòra[deasaich | deasaich an tùs]
Is e Hànobhar le 516.000 luchd-àiteachaidh am baile as motha ann an Sagsainn Ìosail. Anns an dàrna àite tha Braunschweig (luchd-àiteachaidh: 245.220) anns an ear-dheas Sagsainn Ìosail. Anns an treas àite is e Osnabrück (165.000) anns an deas, baile cudthromach le oilthigh, agus is e àite-suidhe an easbaig Caitligich. Tha Oldenburg (158.500) ann am meadhan Sagsainn Ìosail, agus tha Göttingen (129.000) le oilthigh cliùiteach deas air Hànobhar. Tha Wilhelmhaven (83.500) le port-mara domhainn do bhàtaichean bathair agus Emden (51.700) agus Cuxhaven (52.000) le port-iasgaich anns an Tuath Sagsainn Ìosail aig Cuan a Tuath. Is e Celle (71.300) agus Lüneburg (71.900) an geata don Lüneburger Heide. Dh’fhàs Hameln (58.900) ainmeil leis an sgeulachd Der Rattenfänger von Hameln (Pìobaire nan radan ann an Hameln) leis na bràithrean Grimm.
Cruinn-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an cuid as motha na dùthcha rèidh, ach anns an ear-dheas tha beanntan ann ris an canar Harz agus Solling. Is e an Wurmberg (971m NN), am Bruchberg (927m NN) agus an t-Achtermann (925m NN) na beanntan as àirde anns an Harz agus ann an Sagsainn Ìosail.
Is e Große Blöße (528m NN) an t- ainm air a’ bheinn as àirde anns an Solling.
Aibhnichean[deasaich | deasaich an tùs]
- Weser 358 km
- Leine 247km
- Ems 241 km
- Elbe 238 km
- Aller 205 km
Cladh-aibhnichean[deasaich | deasaich an tùs]
- Mittellandkanal: 195 km
- Dortmund-Ems-Kanal 147km
- Elbe-Seiten-Kanal 115km
Lochan[deasaich | deasaich an tùs]
- Steinhuder Meer 29 km², doimhne: 1,5m
- Dümmer 13 km², doimhne: 1,2 m
- Zwischenahner Meer 5,5 km², doimhne: 3,3m
Eaconomaidh[deasaich | deasaich an tùs]
O chionn 's gu bheil an cuid as motha na dùthcha gu math rèidh, tha àiteachas cudthromach ann an Sagsainn Iosail.
Tha beagan iasgaich a’ dol ann ann an Cuxhaven.
Tha roinn na turasachd làidir ann an Sagsainn Ìosail, gu h-àraid anns an tuath agus anns na h-eileanan.
Ann an roinn na dèanadachd tha gnìomhachas bhàtaichean agus chàraichean cudthromach. Tha roinn togail bhàtaichean ann am Papenburg, Emden agus Wilhelmshaven. Tha am Meyer Werft ann am Papenburg a’ togail nam bàtaichean-cuairt-mara as motha air feadh an t-saoghail. Ann an Wolfsburg tha mòran chosnaidhean anns an fhactaraidh Volkswagen. Agus tha trì àitichean ann an Sagsainn Ìosail, far a bheil factaraidhean Airbus.
Tha Hànobhar uabhasach trang, ma bhitheas an CeBIT ann, fèill chudthromach anns an t-saoghal –choimpiutaireachd.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Aig àm Iulius Caesar bha an cuid as motha na Roinn-Eòrpa fo smachd nan Ròmanach. Anns a’ bhliadhna 9 as dèidh Chrìosda dh’fheuch na Ròmanaich na Gearmailtich ann an ceann a tuath na dùthcha a chuir fo smachd a-rithist. Anns a’ bhlàr Kalkriese faisg air Osnabrück chaill na Ròmanaich a-rithist. Cha b’ urrainn do dh’Ìompaire sam bith eile a’ Ghearmailt a chur fo smachd gus an tàinig Tearlach Mòr (742-814) 800 bliadhna an-dèidh sin.
An-dèidh cogadh nan 30 bliadhna (1618-1648) bhris an dùthaich às a chèile, cha robh dad air fhàgail ach sgìrean beaga gun cumhachd.
B’ urrainn do na Kurfürsten Hànobhair pìosan a chuir ri chèile a-rithist ann a bhith a’ pòsadh agus mar dhìleab agus dh’fhàs iad na bu treasa a-rithist, gus an robh Sèoras Ludwig (1660-1727) na rìgh ann am Breatainn Mòr (1714-1727) bho thaobh a mhàthair.
Mhair am aonadh pearsanta aonadh eadar Breatainn agus Hànobhar gu ruige 1837. Bha rìoghachd Hànobhair ann bho 1814-1866, ach ann an 1866 ann an cogadh eadar Pruisia agus an Ostair chaidh a ghabhail le Pruisia.
Aig an aon àm bha trì sgìrean eile ann (Braunschweig, Oldenburg und Schaumburg–Lippe), ach bha iad na bu ghlice. Ghabh iad san Deutsches Reich mar stàitean neo-eisimeileach ann an 1871.
An-dèidh an dàrna cogadh chaidh Hànobhar, Braunschweig, Oldenburg agus Schaumburg–Lippe a chur ri chèile agus chaidh Sagsainn Ìosail a stèidheachadh ann an 1946.
Daoine cudthromach[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Robert Koch à Clausthal faisg air Hànobhar iomraiteach ann an rannsachadh air bitheagan ghabhaltach, gu h-àraid a thaobh lorg na caitheimh. Ann an 1905 fhuair e Duais Nobel eòlas-leighis.
Cànanan beaga, dual-chainntean[deasaich | deasaich an tùs]
Ma bhruidhnear mu chànanan beaga, bithear a’ smaoineachadh gur e Frìsis an Ear (Ostfriesisch anns a’ Ghearmailtis) an cànan a tha aig na daoine ann an taobh tuath a’ Ghearmailt. Ach chan eil sin fìor.
Thàinig Friosais-an-Ear bho Anglo-Friosais agus tha e ceangailte ris a' Bheurla Ghallda. Ann an Sagsainn Ìosail chan eil dad air fhàgail ach sgìre bheag faisg air Cloppenburg, far a bheil Saterfriesisch air a bruidhinn le 2000 daoine.
Ann an taobh tuath a’ Ghearmailt bruidhnear Ostfriesisches Platt (Friosais-an-Ear ⁊ Sagsais Ìosail). Thàinig an cànan seo à Niedersächsisches Platt (Northern Low Saxon) agus tha e ceangailte ri Duitsis agus Friosais). Ged a bhàsaich Niedersächsisches Platt seach ann an sgìrean iomallach, tha an Ostfriesisches Platt gu math làidir fhathast an ann taobh tuath a’ Ghearmailt.
Bidh 50% de na daoine a’ cleachdadh Ostfriesisches Platt gach latha, gu h-àraid air an dùthaich. Tha iad a’ sealltainn gu bheil iad eadar-dhealaichte agus sònraichte. Ged a tha tòrr dual-chainntean ann ann an Ostfriesisches Platt, tha faclair oifigeil ann, tha rèidio ann, pàipearan-naidheachd cuideachd. Is urrainnear an cànan a’ cleachdadh anns na seirbhisean. O chionn goirid chìthear sanasan-rathaid dà-chànanach, agus tha tòrr ainmean-àite ann an Ostfriesisches Platt co-dhiù, m.e.: Rechtsupweg ( Slighe air do làimh deas 'sa Ghàidhlig)
Tha Friesisch, Saterfriesisch agus Ostfriesisches Platt air an dìon le European Charter for Minority Languages.
Seo eisimpleir le Ostfriesisches Platt, Àrd-Ghearmailtis oifigeil agus Gàidhlig:
Biadh agus deoch[deasaich | deasaich an tùs]
Dòighean traidiseanta[deasaich | deasaich an tùs]
- Grünkohlessen (Biadh càl-greannach)
Mar as àbhaist bidh an càl-greannach a’ buain an-dèidh a’ chiad reòthadh 'san gheamhradh. An toiseach bidh na daoine a' coiseachd air na sràidean bheaga do thaigh-seinnse a’ bhaile. Air an t-sràid cluichidh iad Boßeln, gèam sònraichte coltach ri Roadbowling. Bidh iad a’ toirt troilidh le leann agus Schnaps neo Korn (deoch làidir) còmhla riutha, agus ma bhios crois an rathaid ann neo tachartasan sònraichte anns a’ ghèam, feumaidh a h-uile duine òl. Mar as trice bidh na daoine air an deagh shunnd, mus ruig iad an taigh-seinnse. An uair sin ithidh iad Grünkohlessen: Sin càl-greannach le buntàta agus Pinkel (isbean le spìosrach às an àite fhèin) agus hama agus muicfheoil bruichte. Ma bhitheas iad deiseil, bidh ceòl agus dannsa ann agus bidh iad a’ taghadh Rìgh-Càil.
Tì[deasaich | deasaich an tùs]
Tha cupa tì uabhasach cudthromach ann an Ostfriesland anns an Tuath Sagsainn Ìosail. Tha seann lagh ann ris an canar Reachd nam Friseach. Tha e math an aghaidh eucairdeis. Seo e: Chan fhaodadh tu duine a thilg a-mach às do thaigh, mura òladh tu trì cupannan tì le Kandis (siùcar cruaidh) agus uachdar còmhla ris.
Friesengeist/Moorgeist[deasaich | deasaich an tùs]
Is e taibhse a’ mhonadh an t-ainm a tha air Kornbrand le lusan, deoch làidir eile. Bithear ga losgadh airson mionaid, mus òlar e.
Ceangal a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
Baden-Württemberg • Bayern • Berlin • Brandenburg • Bremen • Hamburg • Hessen • Mecklenburg-Vorpommern • Nordrhein-Westfalen • Rheinland-Pfalz • Saarland • Sagsainn • Sagsainn-Anhalt • Sagsainn Iosail • Schleswig-Holstein • Thüringen


text:
An Dùn
'S e baile ann an Comhairle Shruighlea a tha anns An Dùn (Beurla: Doune).[1] Tha e suidhichte aig bruach Abhainn Teadh mu 8 mìltean air àird an iar-thuath Shruighlea is mu 8 mìltean air àird an ear-dheas Calasraid. 'S e seo na co-chomharran aige: 56° 11′ 24″ Tuath agus 4° 3′ 10.8″ Iar.
Tha na tobhtaichean de sheann chaisteal ann, Doune Castle, a chaidh a thogail anns a’ 14mh linn.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Iain Mac an Tàilleir, "Ainmean-Àite", duilleag 40, Pàrlamaid na h-Alba
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NN 726 016


text:
Na Goill
Is docha tha thu lorg gall
Tha diofar ciallan aig am facal no an t-ainm Gall aig ìre atharaichte de dh'eachdraidh. Tha e an còmhnaidh air a chleachdadh ri neach, air a no le sluagh 'Goill', nach eil gàidhealach. Aig aon àm 'se gall an t-ainm a bh'aig na Gàidhil ri na Lochlannaich agus mar sin 'se Innse Gall a th'again fhathast air na h-Eileanan an Iar oir b'abhaist gun robh iad uile fo smachd an t-sluagh ud fiùs ged a bhitheadh Innse Gaidheal nas fìor mar ainm san latha an diugh. Anns na linntean an dèidh do na Gaidhil cùmhachd fhaighinn air na Lochlannaich an Alba thoisich Gall bhith air a chleachdadh airson na h-Albannaich a bhitheadh a bruidhinn an t-seòrs Beurla ris an canar A' Bheurla Ghallda agus 'se a Ghalldachd a bha again air am pàirt de dh'Alba far an lorgadh tu iad.


text:
Màiri Mhòr nan Òran
Rugadh Màiri Mhòr nan Òran (1821 - 1898), no Màiri Nic a' Phearsain, no Màiri Nighean Iain Bhàin, ann an Sgèabost san Eilean Sgiathanach. Chuir i seachad a h-òige anns an Eilean Sgitheanach agus ann an 1848 phòs i Isaac Mac a' Phearsain, greusaiche à Inbhir Nis, agus chaidh i a dh'fhuireach còmhla ris anns a' bhaile. Bha sianar chloinne aca. Ann an 1871 chaochail Isaac agus chaidh Màiri a dh'obair na banaltruim.
'S ann ri linn na h-obrach seo, a-rèir na bàrdachd aice, a chaidh a chur as leth Màiri gun do ghoid i aodach boireannaich a bh' air ùr-bhàsachadh agus a chaidh a cur don phrìosan airson còrr is mìos. Chaidh dearbhadh as dèidh làimh gun robh Màiri neo-chiontach ach cha d'fhuair i seachad air an tàmailt airson ùine mhòr agus bha i air a gluasad gu bàrdachd a dhèanamh mun eucoir a rinneadh oirre agus air iomadach cuspair eile.
Dh'fhàg Màiri Inbhir Nis goirid às dèidh seo agus chaidh i a dh'fhuireach ann an Glaschu. Rinn i trèanadh foirmeil an sin mar bhanaltram agus mar bhean-ghlùine. Bha i ainmeil a-measg Ghàidheil Ghlaschu leis mar a bhiodh i a' frithealadh chèilidhean agus tachartasan mòra Gàidhealach eile anns a' bhaile. Rinn i grunn òran ainmeil mu na cruinneachaidhean seo, nam measg 'Camanachd Ghlaschu' agus 'Deoch-shlàinte Gàidheil Ghrianaig'.
Tha an t-uamhas de dh'òrain Màiri a-mach air bòidhchead an Eilein Sgitheanaich agus air na h-atharrachaidhean a bha air tighinn air an àite. Tha tòrr aca seo gan seinn fhathast, leithid 'Nuair a bha mi òg', 'Eilean a' Cheò' agus 'Soraidh leis an Àite'. Bhiodh i a' tilleadh dhachaigh tric fhad 's a bha i a' fuireach aig deas agus mu dheireadh chaidh i air ais a dh'fhuireach, an toiseach ann an Os agus an uair sin ann an Sgèabost. Bha i gu mòr an sàs ann an Strì an Fhearainn agus bhiodh i a' frithealadh choinneamhan chroitearan agus a' dèanamh agus a' gabhail òran-brosnachaidh dhaibh. Nam measg seo tha 'Coinneamh nan Croitearan', 'Brosnachadh nan Gàidheal' agus 'Òran Beinn Lì'.
Chaochail Màiri ann am Port Rìgh ach tha i air a h-amhlaigeadh ri taobh a cèile ann an Inbhir Nis.
'Màiri Mhòr nan Òran', deasaichte le Dòmhnall E Meek (Gairm, 1977)
'An Introduction to Gaelic Poetry', le Ruairidh MacThòmais (Dùn Èideann, 1990)


text:
Beath-eachdraidh
Se beath-eachdraidh (Beurla: biography; “biographaidh/faidh”) a tha ann am pìos (aiste, leabhar, artagail 7c) ag innse sgeulachd air beatha cuideigin. Nuair a sgrìobh an cuspair fhèin mu beatha aige/aice, sin Fèin-eachdraidh (Beurla: “autobiography”)
Ged a tha fìcsean eadar-dhealaichte, is urrainn do fìcsean a bhith fèin-eachdraidheil ann an dòigh oifigeil, neo mì-oifigeil. Air taobh eile, is urrainn do cuid den beath-eachdraidh a bhith làn de fìcsean ged nach bu chòir sin a bhith mar seo.


text:
SS Great Eastern
B' e an long mu dheireadh den triùir a dhealbh Isambard Kingdom Brunel a bha ann an SS Great Eastern. Chaidh a togail aig Gravesend air an Thaimes. B' e Scott Russell a thog ise as leth an Great Eastern Company, agus chuireadh i air bochd an 1857.
Bha i aig an àm an long a bu mhòtha anns an t-saoghal: bha i 680 troighean 's an fhad, 83 troighean 's an leud (118 troigh thar na bocsaichean-cuibhle) agus bha a slige 60 troigh anns an àird. Bha innealan aige le cumhachd de 11,000 eich a dh'iomain bidhis-uisge agus cuibhlichean-uisge.
Chaidh a dealbhadh a ghiulain 1,000 luchd-shiubhail, 5,000 tunna bhathair agus 15,000 tunna ghuail ( mar connadh). B'e amas luchd-stiùiridh companaidh na Great Eastern a bhith ga cleachdadh air an triall gu Astràilia, ach cha robh i soirbhiceall anns a' mhalairt sin.


text:
Woodstock (Oxfordshire)
‘S e baile beag ann an ceann a deas Shasainn a th’ ann Woodstock. Tha e suidhichte faisg air Àth nan Damh,[1] ri taobh na h-Aibhne Glyme,[2] aig 74m os cionn ìre na mara,[3] 79m air falbh bho Birmingham agus 92km bho Lunnainn, prìomh-bhaile na dùthcha.[4] Tha 2,924 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile.[5] Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1179, ged an do chlàradh an t-àite mar choille rìoghail anns an Leabhar Doomesday ann an 1186.[6]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Winston Churchill: (1874 – 1965) a rugadh anns an Lùchairt Blenheim, faisg air Woodstock.


text:
2010
MMX
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 2010 FIFA World Cup ann an Afraga a Deas
- 27 an t-Sultain - leis an aiste Sylvester Stallone tha 8000mh artagail ann an Wikipedia Gàidhlig a-nis.
- 22 an Damhair - Chaidh an HMS Astute air grunnd aig Caol Acain.
- Bhuannaich Mario Vargas Llosa an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 10 an Giblean - Lech Kaczyński, ceann-suidhe na Pòlainn a chaochail ann an tubaist adhair ann an Smolensk.
- 10 an Giblean - Dixie Carter, ann an Houston. Actair às na Stàitean Aonaichte.
- 10 an Lùnasdal - Jimmy Reid, ann an Glaschu.
- 17 an Lùnasdal - Edwin Morgan, ann an Glaschu. bàrd Albannach.
- 20 an t-Sultain - José Saramago, ann an Tías (Las Palmas). Sgriobhadair às A' Phortagail.
- 29 an t-Sultain – Tony Curtis, ann an Henderson. Actair às na Stàitean Aonaichte.
- 28 an t-Samhain - Leslie Nielsen, ann am Fort Lauderdale, Stàitean Aonaichte. Cleasaiche à Canada.
- 9 an Damhair - Maurice Allais, ann an St Cloud. Eaconamaiche às an Fhraing
- 10 an Damhair - Solomon Burke, ann an Amsterdam. Seinneadair às na Stàitean Aonaichte.
- 19 an Damhair - Tom Bosley, ann an Rancho Mirage. Actair às na Stàitean Aonaichte.
- 25 an Dùbhlachd - Iain Noble, fear-taice na Gàidhlig.


text:
Tunna
Tunna (metreachd)[deasaich | deasaich an tùs]
Is e aonad cuideam co-ionnan ri mile cilogram (1,000 Kg) a tha anns an Tunna. Toimheasar bathair tomadach coltach ri gual neo coirce (air an reic le tuathanaich) mar eisimplirean, leis an tunna.
Tunna Fàda[deasaich | deasaich an tùs]
An Eorpa anns an latha an diugh, is e an luach metreachd de 1000 Kg a tha "tunna" a' ciallachadh. Tha an cuideam seo glè dluth (ged nach eil e co-ionnan) ris an Tunna Fada, de 2,240 lb. a bha Breatuinn agus na duthchanan ceangailte dhi a' cleachdadh a roimhe na 1970'n. Geds a chaidh Gniomhacasan Naiseanta (na Breatuinn) gu tomhaisean metreachd gu luath as deidh 1968 bha an roinn priobhaideach torr nas fadalach agus bha cuid dhaibh ag obair anns an seann tomhais sios ri na 1990'n. Nuair a bhitheas tomhais eagnaidh cudthromach (aig inbhe tunnaichean) tha e riatanach a dhearbh de seorsa tunna a tha agad. Anns a' Bheurla cleachdar da litreachadh: "Ton" airson an tunna fada agus "Tonne" airson an tunna metreachd.
Tunna Goirid[deasaich | deasaich an tùs]
Cleachdar an tunna goirid de 2,000 lb anns na Staitean Aonaichte.
Tunna Lionaidh[deasaich | deasaich an tùs]
Measaichear meud luinge leis an tunna-lionaidh, a tha co-ionnan ri 100 troigh ^3.
Measaichear cuideam de cuid bathar le tomhais-lionaidh, mar eisimplir fiodha "cruinne". Chan eil e soirbh a chuir crann air Biorsamaid, ach tha e nas fhasa a thomhais meud de cnap fiodh. Measar tunna fiodh a bhi co-ionnan ri 40 troighe^3 .


text:
El Rosal
' S e baile beag ann an Cundinamarca,[1] Coloimbia,[2] a th'ann El Rosal. Tha e suidhichte shuas anns na beanntann àirde na h-Andes aig astar dhe 20km bho Bhogotá. Tha teodhachd mheadhach dhe 13˚ aige. Chaidh am baile a steidheachadh ann an 1887.
Susbaint
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
'S e ainm Spàinntis a tha a' ciallachadh Achadh na Ròisean neo Lus na Ròisean a th'ann El Rosal.[3] Tha an t-iar-leasachan -al a' ciallachadh àite làn chraobh neo doire-choille,[4] m.e: Yopal ann an Casanare neo Chaparral ann an Tolima.
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha 13,502 nan tàmh anns a' bhaile, chan eil ach 4,301 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile.[5] Tha fearrann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[6] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail.
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala a th'ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an El Rosal (is mòran dhuibh mestizos), chan eil Tùsanaich ann, ach tha 37.8% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. ' S urrainn dhan 93% dhe na daoine ann an El Rosal leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 21.1% dhe na dachannan.[7]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an El Rosal. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,[8] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Chaochail José María Obando an seo ann an 1861.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Mapa na Roinnean
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Real Academia de la Lengua
- ↑ Spanish about.com
- ↑ Figearan Oifis a' Chunntas-sluaigh
- ↑ Cololmbia Virtual
- ↑ Bileag fhiosrachaidh DANE
- ↑ Country Studies: Colombia


text:
Caol Àcainn
'S e baile beag a tha ann an Caol Àcainn (Beurla: Kyleakin). Tha e suidhichte air ceann an ear an Eilein Sgitheanaich. Tha Caol Loch Aillse mu a choinneamh thairis air tìr-mòr na h-Alba.
Eadar 1841 is 16 an Dàmhair 1995 bha aiseagan a’ ruith eatorra, gus an deach Drochaid an Eilein Sgitheanaich a thogail anns a' bhliadhna 1995.
Cuideachd tha seann chaisteal ann a chaidh a thogail anns a' 15mh linn. 'S e Caisteal Maol an t-ainm a th’ air.
Bun ainm an àite[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Àcainn san ainm Caol Àcainn a' buntainn ri ainm Rìgh Lochlannach, Rìgh Hacon (Haakon). B' e seo Rìgh a chaidh a chogadh ris na h-Albannaich, ach a chaill Cath na Leirge ann an 1263. An dèidh a' chath, ghabh na Lochlannaich an ruaig. Chaidh an luingeis a sgapadh bho chèile le gaoith, agus sheòl iad mu thuath ris na h-eileanan. Dh'fhàs an Rìgh Hacon tinn, agus chaidh e air tìr ann an Caol Hacoin. Chuir e seachad ceithir latha deug air an rèidhlean ghorm a tha a' giùlan ainm an Rìgh gus an latha an-diugh. Tha e coltach gun robh an ceàrn sin den Eilean Sgitheanach aig an àm ud fo ùghdarras nan Leòdach a bha de fhuil rìoghail Lochlainn iad fhèin. Tha e air aithris gum b' e sin an t-adhbhar nach do chuir Sgitheanaich an latha sin dragh air an sgioba a bha leis an Rìgh ged bu nàimhdean iad do Rìgh Alba.[1]
Faic cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Measg nam Bodach, An Comunn Gàidhealach (1938), taobh-duilleig 67
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NG 747 265
- Caol Àcainn - duilleag eadar-lìon
- Fiosrachadh mu Chaisteal Moil


text:
Fichead Facal- 20 Words Fichead Facal
Girls’ namesAinmean boireann
Gaelic names are becoming really popular in Scotland. Here is a small selection of popular Gaelic names. Don’t be disheartened if your name is not on this list. Try the LearnGaelic dictionary for a fuller list. Ann an Alba an-diugh, bidh daoine a’ toirt spèis do dh’ainmean Gàidhlig. Is e seo cuid dhiubh. Na gabh dragh mur eil an t-ainm a th’ ort an seo. Feuch am Faclair LearnGaelic airson tuilleadh.
The vocative case is used in Gaelic when a person is being addressed by their name. This case changes some names so that Dòmhnall (Donald), becomes "A Dhòmhnaill" - note that an ‘h’ is added and the name is slenderised, that is to say an ‘i’ is added.
‘Màiri’ becomes ‘a Mhàiri’, but it does not need to have an ‘i’ added! Names like Eilidh, or Una, which start with vowels do not change. Bidh daoine a’ cleachdadh an tuiseal gairmeach nuair a tha iad a bruidhinn ri cuideigin agus ga ainmeachadh. Tha an tuiseal seo ag atharrachadh "Dòmhnall" gu "A Dhòmhnaill". Tha an t-ainm air a shèimheachadh.
Tha ‘Màiri’ ag atharrachadh gu ‘A Mhàiri’. Chan eil ainmean mar ‘Eilidh’ no Ùna ag atharrachadh.
Abairt na seachdain
Oidhche ShamhnaOidhche Shamhna
Hallowe'en. This is the 31st of October and this was the main holiday in the Celtic calendar. Is e seo 31 Dàmhair agus prìomh fhèis na bliadhna Ceiltiche. Thathar ag ràdh gu bheil spioradan mun chuairt!
Media Na Meadhanan
- Speaking our Language Speaking our Language
- An Litir Bheag An Litir Bheag
- Litir do Luchd-ionnsachaidh Litir do Luchd-ionnsachaidh
- BBC ALBA BBC ALBA
- BBC Radio nan Gaidheal BBC Radio nan Gaidheal
- Media pages Meadhanan
- Publishing Foillseachadh
- Bliadhna nan Òran, BBC ALBA Bliadhna nan Òran, BBC ALBA
Dictionaries and Resources Faclairean is Goireasan Eile
- Big Dictionary (Ceumannan) Faclair Mòr (Ceumannan)
- An Seotal An Seotal
- Faclair na Pàrlamaid Faclair na Pàrlamaid
- Dwelly-d Dwelly-d
- GOC (spelling) English Modhan Litreachaidh Beurla
- GOC (spelling) Gaelic Modhan Litreachaidh Gàidhlig
- An Stòr-dàta Briathrachais Gàidhlig An Stòr-dàta Briathrachais Gàidhlig
- Am Faclair Beag Am Faclair Beag
- Grammar tips Criomagan Cànain
- Munros Pronunciation Guide Fuaimneachadh nam Beann
Computing Coimpiutaireachd
- iGaidhlig iGaidhlig
- LibreOffice
- OpenOffice OpenOffice
- Browser: Firefox Brabhsair: Firefox
- Browser: Opera Brabhsair: Opera
- Spellchecker: MS Word (LTS) Dearbhair: MS Word (LTS)
- Spellchecker: Mac (Sealgar) Dearbhair: Mac (Sealgar)
- Spellchecker: Firefox Dearbhair: Firefox
- Typing Taidhpeadh
Worth a look Seall Seo
- Tobair an Dualchais Tobair an Dualchais
- Am Baile (Gaelic Village) Am Baile
- Royal National Mod An Comunn Gàidhealach
- Gaelic Resource Database GRD
- Scottish Natural Heritage Dualchas Nàdair na h-Alba
- Island Voices Guthan nan Eilean
- Akerbeltz Akerbeltz
- Taic.me Taic.me
- Cainnt mo Mhàthar Cainnt mo Mhàthar
- Fòram na Gàidhlig Fòram na Gàidhlig
- Quizlet Quizlet
Parents, Carers and Teachers Pàrantan, Luchd-cùraim is Tidsearan
- Useful phrases Abairtean feumail
- Homework Help Taic le obair-dachaigh
- Parents and Teachers, BBC ALBA Pàrantan is Tidsearan, BBC ALBA
- Teachers' Notes, BBC ALBA Notaichean Tidseir, BBC ALBA
- Learning and Teaching Scotland Ionnsachadh agus Teagasg Alba
- Stòrlann Stòrlann
- Primary Subjects Cuspairean Bunsgoile
- Secondary Subjects Cuspairean Ard-sgoile
- Languagenut


text:
Kl. Ianair
[...]
. Anno Domini .dcc.xc.ii.
Dubh Da Leithi m. Sinaich, abbas Aird Machae, Crunnmail Droma Inasclann abbas Cluana Iraird, Coirpri m. Laidhgnein ri Laigen Desgabair, Doimtech prinnceps Treoit Moer, Cinaedh m. Cumuscaigh abbas Dermhaigi, Flaithgel m. Taichlich abbas Droma Rathae, perierunt.
Lex Comain la Aildobur & Muirghus for Teora Connacht.
Lex Ailbhi for Mumain & ordinatio Artroigh m. Cathail in regnum Mumen.
Sarugad Faindelaig la Gormghal m. n-Dindanaigh; & eccur & innred Aird Machae & guin duine ann la h-U Cremhtain. Receptio Foindelaig iterum i n-Ardd Machae.
Comotatio reliquiarum Toli.


text:
Maccoinnich, Aonghas (2006) Mar Phòr san t-Uisge ? Ìomhaigh Sìol Torcail an Eachdraidh. In: Litreachas & Eachdraidh. Rannsachadh na Gàidhlig 2, Glaschu 2002. Roinn na Ceiltis, Oilthigh Ghlaschu, Glaschu / Glasgow, pp. 214-231. ISBN 10: 0-903204-22-3
Full text not available in this repository. (Request a copy from the Strathclyde author
)
Abstract
Tha an alt seo a' toirt iomradh air Sìol Torcail Leòdhais (neo Clann MhicLeòid Leòdhais) mu àm briseadh na h-oighreachd aca (c.1598-1610), agus an dì-meas a bha aig sgrìobhaichean rè an àm fhèin agus aig luchd-eachdraidh on uairsin orra. Tha an alt a' dèanamh sgrùdadh air na beachdan a tha am follais mu dheidhinn a' chinnidh agus a' sireadh, cho fad's a ghabhas sin dèanamh, beachd air dè cho "cothromach" sa bha leithid de bheachdan. Tha e sgrìobhte ann an Gàidhlig. This article, written in Gaelic, examines the views, both contemporary and in subsequent historiography of the Macleods of Lewis, a 'broken' clan who fell foul of James VI's government and were disposessed.
Actions (login required)


text:
A' Bheiniseala
'S e dùthaich ann an Aimearaga a Deas a tha anns a' Bheiniseala[1] neo Benesuela[2]neo Bhenesuèla[3][4] (Venezuela san Spàinntis). 'S e República Bolivariana de Venezuela an t-ainm oifigeil a th’ oirre. Tha crìochan aice san ear le Guidheana, san iar le Coloimbia agus sa deas le Braisil.
Tha na h-eileanan Trianaid agus Tobago, Greanada, Naomh Lùisia, Barbados, Curaçao, Bonaire, Aruba, Naomh Bhionsant agus Eileanan Greanadach agus na Lesser Antilles san àird a tuath dhith anns a’ Mhuir Chairibianach.
Tha ola gu leòr ann.
Tha Caracas na phrìomh-bhaile aige.
'S e Hugo Chavez am prìomhaire an dràsda.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1871901391
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- A' Bheiniseala ann an Encyclopædia Britannica
- Universidad de Oriente, Venezuela materials ann an Digital Library of the Caribbean


text:
Manannan mac Lir
'San Eòlas ur-sgeulachd na h-Èireann, bha Manannan mac Lir 'na dhia na mara 'gus na h-aimsire. Tha e mar as trice air ghabhail a-staigh ri aon nan Tuatha Dè Danann, ged b' e air uairibh air smaoineachadh ri nas sine na iad.
Bha 'n t-ainm air thoirt dha Orbsen no Oirbsen. Tha 'n t-ainm Manannan bunaichte às an ainm nas moiche dhan Eilean Mhanainn, agus bha 'n mac Lir athair-ainmeach riochd-bhriatharach agus chomharraich "mac na Mara (Ler)": th' athair air thoirt anns na sinnsireachdan mocha ri Allód. Chan eil e càirdeach dham charactar Lir na sgeulachd ainmeile nam Clann Lir.
Bha a bhean Fand. Riaghail e thairis na Innsean Naomha cho math ri Mag Mell, an Fodhasaoghal.
Bha mòran rudan draoidheile aig Manannan. Thug e gu Cormac mac Airt a chuach draoidheil na fìrinne; bha long aige nach robh siùil a dhìth air ainmichte "An Sguabair nan Tuinn"; shealbhaich e brat-falaich a thug dha do-fhaicsinneachd, clogaid caoireach, agus claidheamh ainmichte "Freagairiche" nach rachadh iomrall a sgiath. Shealbhaich e cuideachd each ainmichte "Enbarr na Muinge Ruithliche" a b' urrainn do thar uisge shiubhal cho furasta ris an tìr.
Dh'fhàg Manannan a bhean, Fand, agus ghabh i gaol air Cù Chulainn. Seach cha b' urrainn do duine bàsmhor agus sìthiche (bha Fand 'na Ban-righ nan Sìthiche) mhaireann còmhla gun milleadh 'n sìthiche, sgrios Manannan am cuimhne de a chèile.
Dh'àraich e dhà leanaban-altraim:
Dh'fhàisnich e cuideachd ri Bran, 'san Taisdeal Bhran, a bhitheadh laoch àrd air theàrnadh as, Mongan mac Fiachna.
'San Eilean Mhanainn, bha Manannan mac Lir air chantainn ri Mannan. Air Oidhche Leth an t-Samhraidh, chuir na luchd an tairgse feur gorm ri Mannan-beg-mac-y-Leir agus rinn ùrnaigh ri beannachdan 'san seòladaireachd agus iasgach. B' e air chreidsinn a bhith 'na dhraoidh a b' urrainn do cabhlach meallach dhèanamh às sligean pheasair air chor a mheatachadh ionnsaighich chomasach.
Thagair dualchasan nan Linntean Meadhanach gun robh ann meud nam caractar eachdraidheil àitheanta ri Manannan, a mhair aig amannan eugsamhaile. Bha aon dhiubh measraichte 'na phrionnsa Èireannach air bhith ainmichte Orbsenius a bha caithreamach air a chomasan aig seòladh an Cuan na h-Èireann ri ceannaiche.
Tha a mhac-samhail Cuimreach 'na Manawyddan ap Llyr.
Ainmean eile: Barinthus, Manannan, Manawydan, Mannan (Gaelg)


text:
Uruguaidh
'S e dùthaich ann an Aimearaga a Deas a tha ann an Uruguaidh[1][2][3], (Spàinntis:República Oriental del Uruguay, IPA:reˈpuBlika oɾjenˈtal del uɾuˈɣwai). Tha crìochan aice sa tuath le Braisil agus san iar leis an Argantain. Tha an Cuan Siar san ear-dheas dhith.
‘S e an darna dùthaich neo-eisimeileach as lugha a tha ann an Aimearaga a Deas. Tha mu 3.46 millean duine a’ fuireach ann an Uruguaidh, ach tha mu 1.7 millean a’ fuireach anns an àrd-bhaile Montevideo fhèin. [4]
Tha àiteachas gu math cudthromach airson eaconomaidh Uruguaidh. Tha 10% den GDP a’ tighinn às a’ ghnìomhachas seo.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ CIA - The World Factbook – Uruguaidh
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Duilleag oifigeil Riaghaltas Uruguaidh
- El País – Am Pàipear Naidheachd as cudthromaiche
- Fiosrachadh na dùthcha aig Oilthigh Universidad de la República (Spàinntis)


text:
Douglas Young
'S e eadar-theangaiche, bàrd, neach-poileataigs is àrd-ollamh Albannach a bh' ann an Douglas Young (5 An t-Ògmhìos 1913, Tayport - 23 An Dàmhair 1973). Chaidh e do dh'Oilthigh Chill Rìmhinn is do dh'Oilthigh Oxford.
Susbaint
Sgoilearachd[deasaich | deasaich an tùs]
Bha Young na sgoilear clasaigeach, is bha e gu sònraichte eòlach air Greugais. Bha e na òraidiche ann an Greugais an Oilthigh Chill Rìmhinn. Ann an 1960s, bha e a' teagaisg cuspairean clasaigeach (cultar, cànain is eachdraidh nan Seann Ghreug is Seann Ròimh) anns na Stàitean Aonaichte.[1]
Eadar-theangachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Dh'eadar-theangaich e gu Beurla Ghallda bho iomadh cànan: mar eisimpleir an dealbh-chluich Na Losgannan le Aristophanes(The Puddocks, 1957) neo an dàn "Le Cimetière Marin" le Paul Valéry (The Kirkyaird by the Sea). Ged nach do nochd iad ann an clò còmhla ri Dàin do Eimhir ann an 1943, bha Young ag eadar-theangachadh bàrdachd Shomhairle MhicGill-Eain gu Beurla Ghallda cuideachd.
Douglas Young is Somhairle MacGill-Eain[deasaich | deasaich an tùs]
Bha Young air leth cudromach a thaobh Dàin do Eimhir, a' chiad leabhar le Somhairle MacGill-Eain na h-aonar. Sgrìobh MacGill-Eain iomadh litir gu Young, is bha Young a' deasachadh an leabhair nuair a bha MacGill-Eain a' sabaid anns an Dàrna Chogadh ann an Afraga a Tuath. Mar a sgrìobh Crìsdean Whyte, ghlèidh Young na dàin a bha MacGill-Eain fhèin ag iarraidh dìtheachadh.[2]
Poileataigs[deasaich | deasaich an tùs]
Bha Young 'n sàs ann am poileataigs. Ann an 1938, ghabh e ann am Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba. Roghnaich e a dhol dhan phrìosan ann an 1942, an àite a ghabhail pàirt anns an Arm aig àm an Dàrna Chogaidh.[3]
Leabhar-chlàr[deasaich | deasaich an tùs]
Bàrdachd[deasaich | deasaich an tùs]
- Auntran Blads: An Outwale o Verse by Douglas Young. Glaschu: William MacLellan, 1943.[4]
Mu a dhèidhinn[deasaich | deasaich an tùs]
- McClure, Derrick J. "Douglas Young and Sorley MacLean". Gaelic and Scots in Harmony. Proceedings of the Second International Conference on the Languages of Scotland. Deas. le Ruaraidh MacThòmais. Glaschu: Oilthigh Ghlaschu.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Eachdraidh-Beatha aig Scottish Poetry Library
- ↑ Whyte, Crìsdean (deas.). Somhairle MacGill-Eain. Dàin do Eimhir / Poems to Eimhir (Glaschu: ASLS, 2002) d.1.
- ↑ Eachdraidh-Beatha aig Scottish Poetry Library
- ↑ Douglas Young and Sorley Maclean - J.Derrick McClure


text:
Heertçh (ellan)
She Heertçh (Gaelg Albinagh: Hiort, Baarle: Hirta) yn ellan smoo mastey ellanyn yn ellanree t'er enney fo'n ennym cheddin. T'eh ny lhie magh veih coose heear ny h-Albey. Ta'n ellan 3.4 km (2.11 mi) er lheead veih'n neear my hiar, as 3.3 km (2.05 mi) veih'n twoaie my yiass. T'eh 6.285 km2 (2.427 mi ker) er eaghtyr as ta'n coose 15 km (9.3 mi) er lhiurid. Cha nel agh un ynnyd tarlheimagh er yn ellan as eh soit ayns baie coadit Bàgh a' Bhaile er çheu hiar yiass yn ellan. Magh veih Bàgh a' Bhaile as magh veih'n lhargagh veen ta roie gys Gleann Mòr, ta ny h-eayninyn shassoo jeeragh magh veih'n 'aarkey. She Conachair (430 m, 1,410 tr) y boayl s'yrjey er yn ellan. Ta Dùn scarrit veih Heertçh liorish ammyr cheyll aaghowin 50 m er lheead.


text:
Sgùrr Sgumain
'S i beinn anns a' Chuiltheann anns an Eilean Sgitheanach a tha ann an Sgùrr Sgumain. Tha i 947 m a dh'airde.
Tha an t-ainm Sgùrr Sgumain a’ tighinn bho “Sguman”. ’S e facal Gàidhlig a th’ ann airson beinne le cruth staic. Chleachdar am facal cuideachd airson soitheach a chleachdar gus uisge a chur a-mach à bàta [1] . Tha An Sguman cuideachd faisg air a’ Chuiltheann eadar na beanntan agus a’ mhuir. Tha pàirt air Sgùrr Sgumain leis an ainm A' Chìoch, ’s e creag mhòr a th’ ann a tha a’ tighinn a-mach à taobh Sgùrr Sgumain coltach ri cìoch. Canar ris Cìoch An Sgumain cuideachd (no Cioch a Sgumain ann an Forbes [1] )Tha a' Chiodh agus Sgùrr Sgumain glè ainmeil le streapadairean, air sgàth 's gu bheil pailteas de rathaidean streip a' dol suas bho Choire Lagain faisg air a' Chìch gu mullach Sgùrr Sgumain.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NG 448 207
Am Baisteir • Belig • Blà Bheinn • Bruach na Frìthe • Garsbheinn • Sgùrr Alasdair • Sgùrr na Banachdaich • Sgùrr Dubh Mòr • Sgùrr Dearg • Sgùrr nan Eag • Sgùrr an Fheadain • Sgùrr nan Gillean • Sgùrr a' Ghreadaidh • Sgùrr a' Mhadaidh • Sgùrr MhicCoinnich • Sgùrr Sgumain • Sgùrr Thuilm • Sgùrr Thearlaich • Sgùrr Thormaid


text:
Poileasaidh ghunnaichean ga dheasbad aig Holyrood
Thèid na dòighean-obrach aig cuid de dh'oifigearan poilis, a bhios a' giùlain ghunnaichean fhad 's a tha iad an sàs ann an obair làitheil, fon phrosbaig Diardaoin.
Bidh buill bho Chomataidh a' Cheartais aig Holyrood a' ceasnachadh an fheadhainn a tha a' dèanamh dà ath-sgrùdadh air a' phoileasaidh.
Tha Poilis na h-Alba ag ràdh nach eil ach àireamh ghlè bheag de na h-oifigearan aca a' giùlain ghunnaichean nuair a tha iad an sàs ann an obair àbhaistich.
A rèir na buidhne, 's e 275 oifigear a th' anns an t-suidheachadh sin, a-mach à còrr is 17,000 dhiubh san t-seirbheis.Adhbhar iomagain
Ach, tha an suidheachadh seo na adhbhar iomagain do chuid, gu sònraichte ann an sgìre Chomhairle na Gàidhealtachd, far a bheil comhairlichean airson cur às dhan dòigh-obrach seo uile gu lèir.
Tha am poileasaidh a-nis fo sgrùdadh aig Ùghdarras Phoileas na h-Alba (SPA) agus aig an t-Àrd-Inspector,Derek Penman.
Thèid esan a cheasnachadh le Comataidh a' Cheartais mu ciamar a tha an rannsachadh aige a' dol.
Nochdaidh Cathraiche an SPA, Vic Emery, mu choinneimh na comataidh cuideachd, 's dùil gum bi an t-Ùghdarras a' sireadh bheachdan an t-sluaigh air a' phoileasaidh - rud a dh'fhaodadh ceistean a thogail an e co-dhùnadh dòigh-obrach a tha seo, no suidheachadh a tha a' toirt buaidh air coimhearsnachdan.


text:
Baile Bhainidh
'S e baile ann am Moireabh a tha ann am Baile Bhainidh (Beurla: Dufftown). [1] Tha am baile suidhichte air bruach Abhainn Fhiodhaich. 'S e seo na co-chomharran aige: 57° 26′ 26.81″ Tuath agus 3° 7′ 34.07″ Iar.
Ann an 2001 bha 1,454 duine a' fuireach an seo.[2]
Chaidh am baile a chur air bhonn ann an 1817 le James Duff, 4mh Iarla Fìobha. Chuir esan an t-ainm "Dufftown" ris a' bhaile. Roimhe sin bha tuineachadh eile ann air an robh an t-ainm "Baile Bhàinidh" (Beurla: Balvenie).[3]
Tha caisteal ainmeil aige, Caisteal Baile Bhàinidh (Balvenie Castle)
Tha mòran taighean-stail ann am no faisg air Baile Bhainidh. 'S e am baile aon de na h-àitichean as ainmeile air feadh an t-saoghail airson uisge-bheatha na h-Alba.
Seo cuid de na taighean-stail:
- Balvenie Distillery
- Dufftown Distillery
- Glendullan Distillery
- Glenfiddich
- Kininvie Distillery
- Mortlach Distillery
Chan eil an Convalmore Distillery, am Parkmore Distillery agus am Pittyvaich Distillery ag obair an-diugh, chaidh an dùnadh.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Stòr-dàta SMO
- ↑ Scotland's Census Result OnLine
- ↑ Iain Mac an Tàilleir, "Ainmean-Àite", duilleag 41, Pàrlamaid na h-Alba
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Làrach-lìn Bhaile Bhainidh
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NJ 323 405


text:
1989
MCMLXXXIX
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Thuit an drochaid Rathaid Iarainn thar Abhainn Nis.
- Bhuannaich Augusto Roa Bastos an Duais Cervantes ann an Litreachas.
- Bhuannaich Camilo José Cela an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 22 an t-Sultain - Béatrice Martin, ann am Montreal. Ceòladair à Canada.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 11 an t-Iuchar - Laurence Olivier, ann an Steyning. Actair à Sasainn.
- 26 an Damhair - Charles J. Pedersen, ann an Salem. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 12 an t-Samhain - Dolores Ibárruri, ann am Madrid. Tè-phoileataigs às An Spàinn.


text:
Gual
Is e gual mèinnear cruaidh dubh air a chleachdadh mar chonnadh. Tha gualan pàirt mhòr dhe, ach bithidh tearr, ola agus fiu 's aillnean haidhdreo-ghualachd glaiste ann.
Lorgar gual an breithean fo bharr na talmhainn. Ann an Alba (agus gu dearbh anns a' choir de Breatainn), is glè bheag de na breathan-ghuail a tha nas motha na 900mm 'san tiughad
Seòrsaichean Ghuail[deasaich | deasaich an tùs]
Tha iomadh seòrsa gual sònraichte le ainm fa leth, mar eisimpleir, anthracite, gual còcaidh, gual-stoithe 7c. Tha na ainmean seo stèidhichte gu ìre mhòr air na gnìomhan a bha gach seòrsa gual bu fhreagarrach ris, ach tha na feartan de gach gual a' crochadh air a choimheasg cheimidh.
Is ann an anthracite gual cruaidh a tha mu 95% gualachd, 2-3% haidhdreo-ghualan agus mu 2% uisge. Losgaidh e gu theth le làs ìosail agus as aonais smùid. An lùib na feartan seo b'e anthracite connadh a' roghainn leis a' Chabhlach Rìoghail re an 19mh agus tràth 'san 20mh Linn (mus tàinig ola a bhi na chonnadh àbhaisteach do goillearan luinge). Bha pailteas de anthracite ann an ceann-a-deas a' Chuimrigh agus aobharaiche am fèille air an son buaidh mhòr don eaconamaidh Cuimreach re an 19mh Linn.
Is ann an gual-còcaidh gual meadhanach làidir le mu 35% de haidhdro-ghualachd na broinne. Dèanar còc as le cuir urchair dheth a-steach air amhainn sònraichte far an tèid a teasachadh as aonais adhair. An lùib an teas, leaghaidh na tearran anns a' bhroinne, thèid iad a sileadh as agus tharrainnear iad dheth bho bun na h-amhainne. Fuasglaidh na haidhdro-ghualanachd as aotrom nan àile neo gas agus tarrainear iadsan dheth a bhith losgta mar truaill neo a bhi cleachdta nan connaidh. Is e còc an stugh a tha air fhàgail as dèidh seo, aotrom le bàrr fhosgailte cha mhòr nach e gualan a-mhàin a tha ann. Losgaidh e gun smùid idir, le làs ìosail agus cleachdar e an furnaisean-iarrainn: an dà chuid furnaisean-ioslachaidh agus furnaisean-ath-leaghaidh.
B' e gual-stoithe na h-ainm air caochladh gualaibh, sònraichte leis an fhèille a lorg iad sios ri na 1960an (agus eadhon na 1970an)le rathaidean-iarainn agus muilnean a bha na ruith air cumhachd-stoithe, togta anns na goillearan de na h-innlean aca fhèin. Bha an cumhachd seo a' crochadh air a' choisir-dhubh, na daoine a bheathaich teintean nan goillear le sliosaidean.
B' fheudar don ghuail a bhi làidir gu leòr nach rachadh a phronnadh ann am bocsa teine (suas ri 1.2m san leathad agus 3m san fhad air inneal rathad-iarainn) ach b' fheudar dha a bhi so-bhriste ri cnap mu mheud doirn- mus am biodh farsainnead mòr gu leòr air gach pìos gual gun losgadh e luath gu leòr - oir is e luaths an losgaidh a riaghladh cumhachd an inneil.
Tùs ghuail[deasaich | deasaich an tùs]
Thòisich gual mar seòrsa mòine.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Bha eòlas air gual ann an Roinn Eòrpa cho tràth ris an 14mh Linn, ach cha deach a cleachdadh an còcaireachd neo teasachadh taighean mun do dh'fhàs simileirean chumanta. Tha, an co-mheas leis a' smùid a dh'èireas bho fiodh neo mòine agus e na losgadh, smùid ghuail gu math searbh air na sùilean agus tha fàileadh làidir leis.
Is dòcha gun do thòisich meinneireachd gual ann an Alba rè an 17mh Linn. Gun teagamh chaidh a' chiad leasachadh mòr air raon gual an Lodainn tràth anns an 18mh cheud. Is coltach gun chuireadh teicneòlais mèinnearachd bho Northumbria an gnìomh aig an àm. Gun teagamh lean a' chiad rathad nan gad samhail cho-aimsireil de rathadan nan gad ri bruathaich an Tyne.


text:
bòrd-stiùiridh Fèisean nan Gàidheal
Bidh Bòrd-stiùiridh Fèisean nan Gàidheal a' coinneachadh gach ràithe.
Bidh na leanas a' riochdachadh nam Fèisean air a' Bhòrd-stiùiridh:
Donnchadh MacGuaire - Fèis Rois (Sgìre na Gàidhealtachd) - Cathraiche
Ùisdean Robasdan - Fèis Tìr an Eòrna (Sgìre nan Eilean Siar) - Rùnaire
Ealasaid NicIlleBhàin - Fèis Cheann Loch Goibhle (Sgìre Earra-Ghàidheal)
Deirdre Beck - Fèis Lochabair (Sgìre na Gàidhealtachd)
Seumas Caimbeul - Fèis Fhoirt (Sgìrean Eile)
Cairistiona Ghreumach - Fèis an Earraich (Sgìre na Gàidhealtachd)
Raibeart (Bob) MacFhionghuin - Fèis Dhùn Bhreatuinn an Iar (Sgìrean Eile)
Peigi NicIllFhinnein - Fèis Eilean an Fhraoich (Sgìre nan Eilean Siar)
Elaine Spence - Fèis Lannraig a Tuath (Sgìrean Eile)
Bidh na leanas a' frithealadh coinneamhan den Bhòrd-stiùiridh:
Iain Mac a' Ghobhainn - Alba Chruthachail
Comh Iain A Mac Ìomhair - Comhairle nan Eilean Siar
Ann Marie Reid - Iomairt na Gàidhealtachd agus nan Eilean
Mòrag Anna NicLeòid - The Highland Council
Art MacCarmaig - Ceannard Fèisean nan Gàidheal
Anne Willoughby - Manaidsear Gnìomha Fèisean nan Gàidheal
Calum Ailig Mac a' Mhaoilein - Manaidsear Leasachaidh Fèisean nan Gàidheal
Tha pàipearan bho choinneamhan a' Bhùird an seo airson an toirt a-nuas.
Coinneamh den Bhord-Stiuiridh -17.02.11
Coinneamh den Bhord-Stiuiridh - 02.12.10
Coinneamh den Bhord-Stiuiridh - 24.09.10
Coinneamh den Bhord-Stiuiridh - 27.05.10
Coinneamh den Bhord-stiuiridh - 18.02.10
Coinneamh den Bhord-stiuiridh - 04.12.09
Coinneamh den Bhord-Stiuiridh - 25.09.09
Coinneamh den Bhord-Stiuiridh - 29.05.09
Coinneamh den Bhord-Stiuiridh - 20.2.09
Coinneamh den Bhord-Stiuiridh - 5.12.08
Coinneamh den Bhord-Stiuiridh - 19.09.08
Coinneamh den Bhord-Stiuiridh - 26.05.08
Coinneamh den Bhord-Stiuiridh - 18.02.08
Coinneamh den Bhord-Stiuiridh - 03.12.07
Coinneamh den Bhord-Stiuiridh - 14.09.07
Coinneamh den Bhord-Stiuiridh - 29.05.07
Coinneamh den Bhord-Stiuiridh - 26.02.07
Coinneamh den Bhord-Stiuiridh - 07.12.06
Coinneamh den Bhord-Stiuiridh - 15.09.06
Coinneamh den Bhord-Stiuiridh - 22.05.06
Coinneamh den Bhord-Stiuiridh - 7.03.06
Coinneamh den Bhord-Stiuiridh - 6.12.05
Coinneamh den Bhord-Stiuiridh - 22.09.05
Coinneamh den Bhord-Stiuiridh - 17.05.05


text:
Margaret Thatcher
'S e tè-phoileataigs a bh' ann am Margaret Thatcher (Grantham, 13 an Dàmhair 1925 - 8 an Giblean 2013).[1] Bha i na Prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte eadar 1979 agus 1990.
Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Cleachdar uaireannan 'Mairead Thatcher' nuair a thathas a' bruidhinn anns a' Ghàidhlig. [2]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ "Margaret Thatcher dies aged 87" (8 an Giblean 2013). A' tarraing air 8 an Giblean 2013.
- ↑ Coinneach MacÌomhair agus Mata MacÌomhair air 'Prògram Choinnich', Radio nan Gaidheal 18 Sultain 2013


text:
Comann Iosaid
S e òrdugh creidimh am broinn na h-Eaglaise Caitligeach a th’ann an Comann Iosaid (Laideann: Societas Iesu). Chaidh An Comann Iosaid a steidheachadh leis na Spàinntich Naomh Ignacio de Loyola, Naomh Francisco Javier, Pedro Fabro Cràbhach, Diego Laynez, Alfonso Salmerón, Nicolás de Bobadilla agus Simón Rodrigues ann an 1534, ann am Paris, san Fhraing.Tha faisg air 19,000 buill a’ chomainn ann, sagartan, luchd-ionnsachaidh agus manaich. Le sin, ‘s e an òrdugh creidimh fireannach nas motha na h-Eaglaise Caitligeach aig ìre eadar-nàiseanta an latha an-diugh.
Fiosrachadh mun Chomann[deasaich | deasaich an tùs]
Bho thùs tha na Iosaidean, ris an canar buill a’ Chomainn mar as tric, air a bhith an sàs ann an soisgeulachd an t-Saoghail, dìon an cuid chreideimh, agus iad ag obair an aghaidh a’ Phròstanachais, (Stiùir iad an Ana Atharrachadh Creideimh). Tha iad air a bhith ag obair ann an seirbheis a’ Phàip. ‘Se prìomh amas a’ Chomainn «coileantachd chrìosdail, phearsanta agus do chàch, a lorg airson glòir agus seirbheis Dhè». 'Se ball a' chomainn a th'ann Pàpa Frangan I.


text:
Carn Tóchair
'S e iomairt a th' ann an Carn Tóchair gus Gàidhlig na h-Èireann ath-stèidheachadh mar chànan na coimhearsnachd mun chuairt air Machaire Rátha (Maghera) ann an Contae Dhoire ann an Èirinn-a-Tuath. Cha robh Machaire Rátha na Gaidhealtachd oifigeil a-riamh agus is coltach gun do bhàsaich na fileantaich mu dheireadh anns an sgìre mu mheadhan na ficheadamh linne. Chuir an luchd-iomairt air Comataidh-leasachaidh Charn Tóchair an t-amas romhpa gun toireadh iad Gàidhlig na h-Èireann air ais mar chànan na coimhearsnachd taobh a-staigh dà ghinealach.
Thòisich an iomairt le naíscoil (sgoil-àraich) ann an 1991, agus a-nis tha dà naíscoil aca agus aonad anns a' bhun-sgoil a tha a' sìor dhol am meud. Thog iad ionad coimhearsnachd, An Carn, agus cumaidh iad clasaichean Gàidhlig na h-Èireann ann. Tha bùth agus oifis a' phuist anns a' Charn agus ionadan gnìomhachais ri a thaobh. Thog iad taigheadas sòisealta faisg air a' Charn cuideachd.


text:
Ashgabat
'S e prìomh-bhaile Thurcmanastàn a tha ann an Ashgabat[1] (Cànan Turcmanastàn: Aşgabat). Anns a’ bhliadhna 2001 bha 695,300 duine a’ fuireach anns a’ bhaile fhèin. Tha am baile suidhichte eadar am fàsach Kara Kum agus an ruith-bheanntan Kopet Dag. 'S e seo an co-chomharran aige: 37° 58’ Tuath agus 58° 20’ Ear.
Chaidh am baile a stèidheachadh anns a’ bhliadhna 1818.
Tha an rathad-iarainn Trans-Caspian railway a’ stad an seo. 'S e Ashgabat Airport am port-adhair aige.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Albuquerque, (Meagsago Nuadh)[2]
- An Àithne
- Ankara
Ceangal a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ SisterCities


text:
Zug
‘S e baile meadhanach ann an cridhe na h-Eilbheis a th’ ann am Zug (Eadailtis: Zugo, Fraingis: Zoug, Laideann: Tugium). Tha e suidhichte aig 503m os cionn ìre na mara[1] eadar Loch Zug (Gearmailtis: Zugersee) agus an Coille Deinikerwald, anns an roinn (Gearmailtis: Kanton) Zug fhèin, dìreach 22km air falbh bho Zürich, 209km bho Ghenève agus 84Km bho Bhern, prìomh-bhaile na dùthcha.[2] Tha 26,327 duine a’ fuireach anns a’ bhaile, an 26mh baile na dùthcha a-rèir àireamh-sluaigh.[3] ‘S e Gearmailtis an cànan a tha aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann an Zug. Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turas ann an 1240.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Johann Michael Bossard (1874 – 1950): Fear-ealaine.
- Walo Lüönd (1927): Actair.
- Thomas Hürlimann (1950): Sgrìobhadair.
Bailtean Co-cheagailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Fürstenfeld[4] (Steiermark)
- Kalesija[5] (Càirdeas)
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]


text:
Cogadh nam Boer
Bha dà chogadh ann ris an canar na Cogaidhean Boer. Cha mhòr nach robh na tìreachasan Duitseach (Boer) ann an Afraga a Deas air an cuairteachadh le tìreachasan Breatannach. Thug seo còmhstri agus teinnteachd, agus gu dearbh cogadh, mun cuairt ann an 1880-1881 agus 1899-1902. Sheas na Beorich na b' fhaide na bha dùil an aghaidh cumhachd na h-Ìompaireachd Bhreatannaich agus thug a' Ghearmailt taic dhaibh. Thug seo dhachaigh air Breatainn gun robh feum aice air càirdean eadar-nàiseanta.


text:
Padrón
‘S e baile beag air an iar-thuatha na Spàinne a th’ ann Padrón. Tha e suidhichte aig inbhir na h-Aibhnichean Sar agus Ulla, aig astar dhe 491km bho Mhadrid, prìomh-bhaile na dùthcha, 73km bho Chorùna, prìomh-bhaile na roinne agus 18km bho Shantiago de Compostela, prìomh-bhaile na coimhearsnachd.[1] Tha am baile air an àirde an iar na Gàilise. Tha 8,841 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile,[2]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Camilo José Cela: (1916 – 2002) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1989.


text:
Kl. Ianair uii f. l. x.u. Anno Domini m.c.xx.uii.
Sluagadh la Tairrdelbach H. Concobuir i n-Desmumain co roacht Corcaigh Moir Muman co tuc giallu Muman co leir.
Airthir do ghabail taighi Flainn m Sinaigh i Triun Saxan for Raghnall m m Riabaigh aidhci Luain Inite & a dichennadh leó.
Cath eter Ultu fadhein i torcradur da righ Uladh. .i. Niall m. Duinn Shleibhe & ár Uladh ime & Eochaidh H. Mathgamna i frithghuin.
Gilla Crist H. h-Eicnigh ri Fer Manach & airdrigh Airgiall do éc i Clochar m n-Daimin iar n-aithrigi thoghaidhe.
Fir Muman & Laigen do impodh doriisi for Thairrdhelbach H. Conchobuir & a n-geill do dhilsiughadh doibh & a mac d'aithrighadh do Laighnibh & do Ghallaibh; araide do-rat-sum ri aile forro .i. Domnall m. m. Fhaelain.
Cearball m. m. Fhaelain & ár H. Faelain ime do thuitim la h-Uibh Failghi for lar Cille Dara i cosnum comorbuis Brigte.
Tailltiu ingen Murchadha H. Mael Sechlainn ben Tairrdhelbaigh H. Concobuir d'éc.
Mael Brigte H. Forannan airchinnech Arda Sratha, Mael Brighte H. Cinaetha airchinnech Airde Trea in bona penetencia mortui sunt.
Gilla Crist H. Mael Eoin comarba Ciarain Cluana M. Nois sonus & sobarthu airchinnech chell n-Erenn in Christo quiéuit.


text:
Aquiminzaque
'S e an Rìgh (neo zaque) mu dheireadh air Hunza (Tunja, Coloimbia an latha an-diugh) bho 1537 a bh'ann Aquiminzaque.[1] Phòs e Gámeza, nighean Ghanza, ceann-fheadhna ann an Samacá.[2] Chaochail e ann an 1541.
'S e mac bhràthar Quemuenchatocha, an Zaque roimh làimhe, a bh'ann. Bha e na Riaghladair gu math sgileil bho thoiseach toisichidh an riaghlaidh aige. Chuir ionnsaighean nan ceannsaiche Spàinnteach air an dùthaich aige agus le sin an Riaghaltas aige bun os cionn. Aig an toiseach cho-òbraich e leis na Spàinntich, is fiù's thionndaidh e gu bhith na chaitligeach.[3] Ach nuair a mhothaich cho cruaidh s' a bhiodh buaidh nan Spàinnteach air na Muisca dh'èirigh e suas nan aghaidh ann an ar-a-mach a chaidh a chur sìos le Hernán Pérez de Quesada agus an ceann greiseag chaidh e a chur gu bàs tro chur dheth a' chinn ann an Tunja.[4]
Chuir bàs Aquiminzaque crìoch air Co-chaidreachas nam Muisca.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Universidad Distrital Francisco José de Caldas, Bogotá
- ↑ Fiosrachadh a' Chomhairle
- ↑ El Abedul
- ↑ Leabharlann Luis Angel Arango


text:
Donald Knuth
'S e neach eòlaiche-choimpiutaireachd agus an t-Ollamh Emiratus aig an Oilthigh Stanford a th' ann am Donald Ervin Knuth às Na Stàitean Aonaichte (rugadh 10 am Faoilleach 1938). 'S e ùghdar an leabhar mòr The Art of Computer Programming a th' ann agus 's e “athair mìneachadh nan algairmean” am far-ainm a th' air. Leasaich e am mìneachadh air camadh àireamh nan algairmean agus chruthaich dòighean matamataig foirmeil a th' orra. Rinn e asymptotic notation nas cumanta.
Chruthaich e siostam clò-shuidheachadh TeX, cànain sònrachaidh air cruth-clò METAFONT, agus buidheann aodann-clò Computer Modern. Chruthaich e siostaman prògramaidh WEB/CWEB agus dhealbhaich e seata fiosrachaidh MIX/MMIX.


text:
Cuimrigh
'S e baile beag ann an Siorrachd Pheairt is Cheann Rois a tha ann an Cuimrigh (Beurla: Comrie). 'S e seo na co-chomharran aige: 56° 22′ 29.74″ Tuath agus 3° 59′ 17.71″ Iar anns' a Ghàidhealtachd a deas, 7 mìle air astar bho am baile Craoibh agus 3 mìle air asrat bho Phàirc Nàiseanta Loch Laomainn agus nan Trosaichean aig Am Port Mòr. Bha an duaisean 'Large Village Britain in Bloom Winner' bho 'The Royal Horticultural Society' aig Cuimridh anns na bliadhnaichean 2007 agus 2009. Bha mòran duaisean aig Cuimrigh anns' a iomairt 'Beautiful Scotland' cuideachd. Ann an 2001 bha 1,839 duine a' fuireach an seo. [1]
Suidheachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Cumirigh suidhichte aig an comar trì abhainn - An ruadh thuill (Beurla: The Water of Ruchill), Uisge Dubh-Éireann (Beurla: The River Earn) agus Uisge na Leathad Cnoc (Beurla: The River Lednock). Cuideachd, tha Cuimridh suidhichte aig an comar A' Ghàidhealtachd agus A' Ghalldachd, leis cultair, cànain agus ìntinn a' tighinn bho gach taobh. Gu dearbh, tha an t-ainm 'Cuimridh' às na Seann-Ghàidhlig bho 'comar', 'S dòcha bho mal-ios eadar facail seann-Ghàidhlig. Tha Am Baile critheanach neo The Shaky Toun am frith-ainm air Cuimridh, air sgàth 's gu bheil mòran crith-thalmhainn aig Cuimrigh air sàilleibh an sgàineadh na Gàidhealtachd, a'ruith tron a bhaile, agus tron am meadhan na h-alba. 'S e an làrach nam prìomh seismometer san t-Saoghal a th'ann Cuimrigh.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Cultar[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NN 772 221


text:
Los Angeles
Ann an California, 's e Los Angeles[1] (Spàinntis: /los ˈaŋxeles/) am baile leis an àireamh as motha de dhaoine agus an darna baile anns na Stàitean Aonaichte gu lèir le 3,849,378 a bha a' fuireach ann ann an 2006. Anns an sgìre Los Angeles, bha suas gu 13.3 millean duine a' fuireach ann sa bhliadhna sin. Chaidh Los Angeles a stèidheachadh ann an 1781 leis na Spàinntich. Bha an sgìre seo na pàirt den dùthaich Meagsago eadar 1821 is 1848. Tha baile eile, air a bheil Beverley Hills, air a chuairteachadh air gach taobh le Los Angeles.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Dustin Hoffman (1937). Actair.
- Chris Pine (1980). Actair.
- Andrew Garfield (1983). Actair.
- Joey King (1999). Actair.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Stadt Berlin
- ↑ Annuaire de France


text:
Co-fhlaitheas na Pòlainn - Liotuàinia
B’ e Co-fhlaitheas na Pòlainn – Liotuàinia (Pòlais: Rzeczpospolita Korony Polskiej i Wielkiego Księstwa Litewskiego, Liotuànais: Abiejų Tautų Respublika) stàit air an àirde an ear na Roinn Eòrpa a mhair bho 1569 gu ruige 1795 is e ga stiùireadh eadar A' Phòlainn agus Liotuàinia. Chaidh an stàit seo a sgaradh eadar An Ostair, An Ruis agus A’ Phrùis mean air mhean tron 18mh Linn gus an deach e à bhith.
'S e stàit mhòr air a sgaoileadh tro na tìrean a bha fo bhuaidh na Pòlainn is Liotuàinia roimhe, air a stèidheachadh air aonaidhean is còrdaidhean eatorra a bh' ann an Co-fhlaitheas, gu h-àraidh an dèidh an Aonaidh Krew (1386).[1] Bha siostam poilitigeach anabarrach ann, air an robh Deamocrasaidh nan Uachdaran neo Saorsa an Òir, far an robh cumhachdan an rìgh fo bhuaidh na Sejm (Gàidhlig: Pàrlamaid) agus nan Uachdaran.[2] ‘S e roi-ruithear a’ dheamocrasaidh, na monarcachd bhun-reachdail agus na feadaraileachd a th' ann an latha an-diugh a bh' ann an siostam siud. A bharrachd air sin, chaidh Bun-Reachd nàiseanta a chur air chois mus do deach an Co-fhlaitheas à bhith (1505), is e an dàrna fear as aosda ann an eachdraidh na cruinne a bh’ann.[3] Gu foirmeil, bha an dà stàit co-ionnan ach 's e leis A’ Phòlainn a bha làmh an uachdair.[4] Bha àite uabhasach làidir aig an Eaglais Chaitligeach anns a’ Phoblachd, ged an robh an dùthaich gu math ceadach taobh chreideamhan, rud a dh’atharrachadh mean air mhean tro na linntean.[5] 'S e àiteachas a bha aig cridhe an eaconomaidh. Bha an stàit gu math soirbheachail airson an dà nàisean aig an toiseach, tron aois an òir mar a chanadh e, ach bha an dàrna linn beagan na bu chruaidh dhuibh: call armailteach, ar-a-mach nan croitear, buaireas poilitigeach. Tha e inntinneach gur robh an t-ainm ann am Pòlais a’ ciallachadh Poblachd Crùn na Pòlainn agus na Diùcachd Mòire Liotuàinia,[6] leis gur e A’ Phòlainn a bha a’ stiùireadh na stàite. Tha an t-ainm anns an Liotuanais a’ ciallachadh dìreach Poblachd na Dà Nàisein.[7]
Bha freumhan na Diùcachd Mòire Warsaw, air a stèidheachadh ann an 1807,[8] anns a’ Cho-fhlaitheas, a thuilleadh air gluasadan ath-bheothachaidh eile a nochd ri linn ar-a-mach an Fhaoilleach (1863 – 1864)[9] agus anns an 1920an, is fiù 's an iomairt neo-tharbhach a rinn Józef Piłsudski gus stàit fheadarail a chruthachadh, fo stiùireadh na Pòlainn, air am biodh Międzymorze ("eadar na cuantan"), le Liotuàinia agus An Ucràin na bhroinn. ‘S e Poblachd na Pòlainn nar làithean fhèin a th' ann stàit-leantainneach a’ Cho-fhlaitheis.[10] Dhiùltadh Poblachd Liotuàinia ron Dàrna Cogadh ceangail sam bith leis, air sgath 's nach d’fhuair iad buannachdan, gu h-eachdraidheil, bhon stàit. Mhair an stàit gu ruige Treas Roinneadh na Pòlainn ann an 1795.[11] A bharrachd air an fhearann far a bheil A’ Phòlainn agus Liotuàinia an latha an-diugh, bha A' Bhealaruis, sgìrean mòra na h-Ucràin, Livonia (An Laitbhe an latha an-diugh) agus sgìre Smolensk san Ruis a-staigh na stàite siud cuideachd.[12] Mar as àbhaist thathar a’ cumail suas gur e A’ Phòlainn a th' ann stàit-oighre A’ Cho-fhlaitheis, is anns a’ bhitheantas cha bhi Lituània dhen bheachd idir gur e aimsir mhath tharbhach dhuibh, is iad ag ràdh gur e fiù 's làmhachas làidir an àite co-obrachadh co-ionnan a bh' ann an Aonadh siud.[13]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Jučas, Mečislovas (2000), Lietuvos ir Lenkijos unija, Aidai, ISBN 9986-590-95-7
- ↑ Sciaga
- ↑ Riaghaltas na Pòlainn
- ↑ Riaghaltas na Pòlainn
- ↑ Byzanz und Ostmitteleuropa, 950-1453, Herausgegeben von Günter Prinzing und Maciej Salamon, Otto Harrassowitz Verlag, 1999, ISBN 978-3-447-04146-1
- ↑ Dict
- ↑ Lingvozone
- ↑ Wirtualna Francja
- ↑ The attitude of the French Parliament to the Polish insurrection of 1861-1864, Gleb Bogoiavlensky, University of Washington, 1943
- ↑ Polish News
- ↑ Sciaga
- ↑ Every Culture
- ↑ University of Michigan


text:
“Tha Riaghailt 6.9 de na Gnàth-riaghailtean ag ràdh:
1. Tha raon-ùghdarrais Comataidh Co-ionnanachd Chothroman a’ toirt a-steach beachdachadh agus aithris air gnothaichean co-cheangailte ri co-ionnanachd chothroman agus cumail ri co-ionnanachd chothroman taobh a-staigh na Pàrlamaid.
2. Anns na Riaghailtean sin, tha “co-ionnanachd chothroman” a’ toirt a-steach casg, cur às no riaghladh lethbhreith eadar dhaoine air bunait suidheachadh feise no pòsaidh, air bunait cinneadail no air bunait ciorram, aois, taobh feise, cànain no tùs sòisealta no feartan pearsanta sam bith eile, a’ toirt a-steach chreideamhan no bheachdan leithid creideamhan diadhaidh no beachdan poileataigeach.”
Equal Opportunities Committee: closing date 23 August 2013


text:
Saint John's, Antigua agus Barbuda
'S e prìomh-bhaile Antigua agus Barbuda a tha ann an St John's, dùthaich bheag anns a’ Mhuir Cairibianach. Leis a’ phort-mara aige 's e teas meadhan malairteach na dùthcha a th’ ann cuideachd. Chaidh am baile a stèidheachadh anns a’ bhliadhna 1632. Tha an Sir Vivian Richards Stadium san àird an ear a’ bhaile. Bha mòran gèamaichean criogaid an seo anns a' Chupa na Cruinne Criogaid 2007.
Ceangal a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Map St. John's aig Caribbean-On-Line.com