text:
Seilein gan goid sna Hearadh
- Air fhoillseachadh
Chaidh seilein dubha dùthchasach, a tha tearc agus cudromach airson seilein a ghlèidheadh ann an Alba, a ghoid anns na Hearadh.
Chaidh dà bheachaid a ghoid fhad 's a bha an duine leis a bheil iad, Gavin Jones, a' coimhead às dèidh athar, a tha tinn.
'S e na Hearadh fear den ghlè bheag de dh'àiteachan air Ghàidhealtachd 's anns na h-Eileanan far nach eil am parasaid Varoa air nochdadh.
Tha Varoa air sgrios mòr a dhèanamh air seilein mheala air feadh a' chuid as motha den dùthaich.
Tha seilein dubha dùthchasach nas comasaiche na seilein eile air tighinn beò aig tuath, agus tha oidhirpean a' dol ann an corra sgìre gus an àireamhan a mheudachadh.
Tha an obair seo a' dol air adhart ann an Colbhasa, Ceann Loch Iù, agus ann an Srath Spè.
Chan fhaodar seilein de sheòrsa sam bith eile a chumail ann an Colbhasa no ann an Ceann Loch Iù, gu laghail, gus bacadh a chur air briodadh le seòrsaichean eile.
Tha Mgr Jones air a bhith a' briodadh sheilean dubha dùthchasach airson grunn bhliadhnaichean, agus chaidh aige air srèana gu math glan dhiubh a chruthachadh.
Tha mar a chaidh cridhe nan colanaidhean aige - mu 2,000 seilean aig an àm seo den bhliadhna - a ghoid a' fàgail nach gabh na h-àireamhan aca leudachadh gu na deuchean mhìltean as t-Samhradh.
Tha na seilein dubha dùthchasach comasach air sgèith san uisge, agus air làithean gaothach airson biadh a thrusadh.
Thuirt Mgr Jones gu bheil daoine air tighinn thuige ag iarraidh seilein a cheannach bhuaithe roimhe, agus gun robh na chaidh a ghoid gu feum do ghlèidhteachas san fharsainneachd.


c: text/html

text:
Barrachd phòsaidhean anns na Hearadh
- Air fhoillseachadh
Tha àrdachadh mòr air tighinn air na tha de dhaoine a' pòsadh anns na Hearadh.
Eadar seo agus deireadh na h-Òg-mhìos, tha dùil gum pòs 30 cupal anns an eilean, 's mòran dhiubh a' dol ann a dh'aona-ghnothaich airson pòsadh.
Tha 23 cupal air roghnachadh am bòidean a thoirt seachad air an tràigh - an taca ris na deich pòsaidhean tràghad a bh' ann an-uiridh.
Tha seo a' toirt buannachd do ghrunn ghnìomhachasan anns na Hearadh, eadar taighean-aoigheachd 's companaidhean a tha a' toirt seachad sheirbheisean bainnse.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dealasach a thaobh rannsachadh agus leasachadh de dh'àrd-chàileachd bathair, smachd teann bhathar càileachd a 'chiad amas
Thoir as seirbheis phroifeiseanta, luath fhreagairt, àrd-èifeachdais
Hangzhou Grow Technology Co., Ltd. a tha a 'chompanaidh ag obair ann an achadh toinisgeil ìomhaigh aithne bathar le còrr is 10 bliadhna, tha sinn fìor-eòlaichean air saothrachadh an còd-loidhne de sganair, meòir modal agus tùrail glasaidh ann an Sìona.
"Fàs" tha a 'strì airson meudachadh air sàsachd luchd-cleachdaidh le bhith a' coinneachadh ri luchd-ceannach a 'riatanasan, a' chompanaidh air a dhol seachad ìre eadar-nàiseanta ISO 9001 a 'sònrachadh riatanasan càileachd air siostaman rianachd, agus cuideachd a fhuair an CE teisteanais bho TUV agus aig an robh seòrsa de dìon bheachdan-smuain ann biometric siostam.
Suas gu nis, stuthan againn a tha a-null gu na h-Eòrpa, Ameireaga, Singapore, an Ear Mheadhanach, Àisia a Deas agus an sgìre le àrd-chliù. Tha sinn gu trèibhdhireach an dòchas a 'co-obrachadh còmhla riut san àm ri teachd agus a' leudachadh a 'mhargaidh còmhla.


text:
Chan eil mucan-mara air stad a ’cruinneachadh bitcoin. Tha pàtranan gluasad gnàthach a ’moladh gu bheil mucan-mara bitcoin aig a bheil eadar 100 gu 1,000 BTC fhathast gu math bullish air na tha san amharc don mhaoin dhidseatach. Air a ’mhìos slaodach san t-Sultain bha a’ mhaoin a ’fulang ìsleachadh agus tubaistean a thug a’ phrìs sìos chun raon malairt $ 40K. Ach, bha mucan-mara air seo a chleachdadh mar chothrom na tacan aca a mheudachadh aig prìs ìosal.
Bha wallets Bitcoin le eadar 100 agus 1,000 air cumail orra a ’cur ris a’ chothromachadh aca agus ro dheireadh an t-Sultain, bha na wallets sin air cruinneachadh de 85.7K BTC a chruinneachadh. Ann am prìsean an latha an-diugh, bheireadh an t-suim seo luach $ 4.76 de BTC air a chruinneachadh le mucan-mara fhad ‘s a bha luchd-tasgaidh reic a’ clisgeadh a ’reic an tacan. Tha na seòlaidhean mucan-mara sin cuideachd air na pocannan aca a chumail tro mhìos fada an t-Sultain.
Bidh mucan-mara a ’meudachadh an cuid grèim air solar cuairteachaidh
Mar a bhios mucan-mara bitcoin a ’cruinneachadh barrachd bhuinn, tha an àireamh de sholarachadh cuairteachaidh iomlan de bitcoin a tha iad air a dhol suas cuideachd. Tha na h-àireamhan gnàthach a ’cur an solar iomlan de BTC a tha aig na wallets muc-mhara sin aig 21.3% de sholarachadh cuairteachaidh iomlan na so-mhaoin. Tha an àireamh seo a ’riochdachadh clàr ùr airson wallets a’ cumail eadar 100 agus 1,000 BTC air na suimean aca.
Leughadh co-cheangailte | Àireamh de bhuidhnean gnìomhach Bitcoin a ’fàs 19% gus ìrean tairbh 2020 a bhualadh, air an stèidheachadh airson àrdan ùra?
A bharrachd air ceannach, tha mucan-mara cuideachd a ’cumail. Chomharraich 2021 an àireamh as àirde de làmhan daoimean (luchd-gleidhidh fad-ùine) ann am bitcoin. A rèir aithris, cha do ghluais 81% de sholar iomlan BTC anns na trì mìosan a dh ’fhalbh. Tha an meatrach seo a ’sealltainn gum faodadh an so-mhaoin didseatach a bhith a’ dol a-steach gu clisgeadh solair.
Tha an ìre de BTC a tha a ’fàgail iomlaidean a’ toirt bàrr air an àireamh de bhuinn a tha a ’gluasad a-steach, a’ moladh gu bheil luchd-tasgaidh a ’cruinneachadh am maoin agus gan gluasad gu roghainnean stòraidh pearsanta nas sàbhailte.
Bitcoin Price a ’faighinn air ais bhon Dip Dimàirt
Bha prìs Bitcoin air tuiteam fon $ 54K oidhche Mhàirt às deidh do phrìs na so-mhaoin didseatach gluasad faisg air $ 58K tron latha. Bha seo air sgàth gu robh luchd-malairt a ’cuir airgead a-steach ann an cuid de bhuannachdan às deidh don mhaoin a bhith a’ bualadh aig ìre àrd ceithir mìosan. Ach, bha an so-mhaoin air tòiseachadh a ’faighinn air ais mu uair a-thìde às deidh an ìsleachadh agus chaidh e gu tuath air $ 56K tràth madainn Diciadain mus deach e air ais sìos a-rithist.
Tha prìs BTC a ’faighinn air ais gu malairt gu tuath air $ 57K | Stòr: BTCUSD air TradingView.com
Mar a bhios malairt meadhan-seachdain a ’fosgladh, tha bitcoin air tòiseachadh a’ faicinn spionnadh ath-nuadhaichte. Bha a ’phrìs air a dhol sìos a-rithist gu $ 54K, ged a bha e na b’ ìsle an turas seo na chunnacas aig deireadh deireadh Dimàirt. Le mucan-mara a ’lìonadh am pocannan agus faireachdainn làidir grèim am measg luchd-tasgaidh, tha coltas ann gu bheil an so-mhaoin deiseil gus briseadh eile a dhèanamh a dh’ ionnsaigh $ 57K.
Leughadh co-cheangailte | Tha Bitcoin còrr air $ 100,000 fhathast comasach ro dheireadh na bliadhna, ag ràdh anailisiche rannsachaidh
Tha Bitcoin sìos 3.78% anns na 24 uairean mu dheireadh gus a bhith ri malairt aig $ 55,048 aig àm an sgrìobhaidh seo. Tha meud malairt suas anns an aon ùine, ach chunnaic an ìsleachadh prìsean call 3.90% ann an caip a ’mhargaidh, a tha fhathast a’ cumail seasmhach os cionn $ 1 trillean.
Ìomhaigh sònraichte bho Xycinews, cairt bho TradingView.com
Stòr: https://www.newsbtc.com/news/bitcoin/bitcoin-accumulation-shows-bullish/


text:
Naidheachdan 11:00m
Thuirt poilis a tha a' rannsachadh na tubaiste aig Fèill-adhair Shoreham gum faodadh gun èirich àireamh nam marbh cho àrd ri fichead. Tha oifigearan ag ràdh gu bheil iad an dùil gun tèid tuilleadh chorp a lorg nuair a thèid na th' air fhàgail den itealan Hawker Hunter a thogail far rathad an A27 ann an Sussex. Thòisich Ùghdarras nam Plèanaichean 's nam Port-Adhair a' dèanamh ath-sgrùdaidh air sàbhailteachd aig fèilltean-adhair às dèidh mar a thàinig an t-itealan a-nuas ann an trafaig Disathairne.
Tha poilis air Ghàidhealtachd air an A87 a dhùnadh às dèidh tubaist-rathaid eadar Uachdar Thìre agus an Dòrnaidh. Tha e air a thuigsinn gun deach dithis fhireannach a ghoirteachadh san tubaist a thachair nuair a chaidh bus agus càr an comhair a chèile. Tha na Poilis air an rathad a dhùnadh eadar Uachdar Thìre agus Drochaid Mhoireasdain, agus tha càraichean gan cur timcheall taobh Achadh na Sìne, ach chan eil an t-slighe seo idir freagarrach do làraidhean.
Chaidh an t-urram as àirde anns an Fhraing a bhuileachadh air triùir Aimeireaganach agus Breatannach a chuir stad air fear-gunna air trèana gu Paras. A' nochdadh ann an Lùchairt Elysee an-diugh sa mhadainn chaidh an Legion d'honneur a buileachadh air Spencer Stone, Alek Skarlatos, Anthony Sadler, agus Chris Norman, le Ceann-Suidhe na Frainge, Francois Hollande.
Dh'fhaodadh beatha dhaoine a bhith ann an cunnart ann an ceann a tuath na Hearadh mura tig piseach air seirbheisean slàinte, a rèir comhairle choimhearsnachd na sgìre. Tha iad mì-thoilichte gur ann à Steòrnabhagh a tha dotairean a' tighinn taobh a-muigh uairean-obrach àbhaisteach. Mhol Cathraiche na buidhne, Iain MacLeòid, gum biodh cuideigin le sgilean meidigeach, leithid nurs, stèidhichte anns an sgìre airson measadh a dhèanamh air daoine a dh'fhaicinn an robh iad feumach air cùram anns an ospadal. Thèid coinneamh phoblach a chumail air a' chùis seo air an Tairbeart a-nochd fhathast.
Tha margaidh nan earrainnean Sìonach ari tuiteam gu mòr ri linn draghan gu bheil eaconamaidh na dùthcha a' fuarachadh. Thuit prìs nan earrainnean 8.5% an-diugh air clàr Shanghai, a' ciallachadh gu bheil luach nam margaidhean Sìonach air tuiteam còrr agus an treas cuid o mheadhain na h-Ògmhìos. Thuit margaidhean air feadh Àisia leis an naidheachd, agus tha luach nan earrainnean cuideachd air tuiteam air na margaidhean Eòrpach.
Rinnear cobhair air còignear iasgairean às dèidh dhan bhàta aca car a chur dhith fhèin 's i air a' ghrunnd ann an Caol Mhuile tràth sa mhadainn. Thog bàta-teasairginn an Òbain an criutha ann an rath sàbhalaidh a' bhàta. Thathas a' tuigsinn nach deach duine a ghoirteachadh.


text:
Le buileachadh togail "2025 Dèanta ann an Sìona" agus "Belt and Road", air a stiùireadh le leasachadh luath air grunn raointean tagraidh, tha sgèile iomairtean fùirneis Sìona air a dhol suas bliadhna an dèidh bliadhna. Le leasachadh luath air diofar raointean tagraidh, tha an ìre dùmhlachd gnìomhachais air a dhol suas mean air mhean, agus tha càileachd thoraidhean air a bhith air a leasachadh gu leantainneach. Tha e a ’sealltainn gu bheil gnìomhachas an fhùirneis air a dhol a-steach don ìre de leasachadh meadhanach agus àrd-astar. Chaidh an 13mh Taisbeanadh Fùirneis Eadar-nàiseanta Sìona (Beijing) (CIFE2019) a chumail aig Ionad Taisbeanaidh Eadar-nàiseanta Sìona (Pàillean Ùr) bhon Chèitean 29-31 gus ùr-ghnàthachadh agus leasachadh gnìomhachas an fhùirneis a bhrosnachadh agus gus co-obrachadh domhainn a bhrosnachadh. agus iomlaid am measg iomairtean. Mar aon de na luchd-taisbeanaidh, tha buidheann Fengerda air cliù mòran luchd-ceannach a chosnadh san taisbeanadh seo.
Tha Taisbeanadh Fùirneis Eadar-nàiseanta Sìona (CIFE), aon de na taisbeanaidhean fùirneis ainmeil air feadh an t-saoghail, air a bhith air a chumail gu soirbheachail airson 12 bliadhna bho chaidh a stèidheachadh ann an 2004. Tha an taisbeanadh ag amas air àrd-ùrlar gun chrìoch a thogail airson gum bi an gnìomhachas a ’malairt ann am bathar, a’ brosnachadh bhrandagan, agus teicneòlas iomlaid. Tha e na ghnìomhachd chudromach don ghnìomhachas tuigse fhaighinn air an fhiosrachadh as ùire agus grèim fhaighinn air a ’ghluasad leasachaidh as ùire sa ghnìomhachas. Cuir ris a ’ghluasad gu leantainneach ri ùr-ghnàthachadh agus adhartas teicneòlach gnìomhachas an fhùirneis. Bidh CIFE2017 a ’toirt còmhla còrr air 500 taisbeanair agus deichean de mhìltean de phroifeiseantaich à Sìona, a’ Ghearmailt, na Stàitean Aonaichte, an Eadailt, Korea a-Deas, Iapan, Brasil, Chile, an t-Suain, an Fhionnlainn agus dùthchannan eile. Aig an aon àm, chùm an taisbeanadh grunn fhòraman gnìomhachais, iomlaidean teicnigeach, co-rèiteachadh malairt agus sreath de ghnìomhachd, a ’gabhail a-steach tilgeadh àrd-inbhe, uidheamachd tilgeadh ùr, fèin-ghluasad, innealan-fuadain gnìomhachais, molltairean, stuthan amh agus toraidhean slabhraidh gnìomhachais eile teicnigeach uidheamachd. Tha grèim soirbheachail CIFE2017 air mòran aire a tharraing agus cliù fhaighinn anns a ’ghnìomhachas. Tha e a ’nochdadh mòran de thachartasan sgoinneil agus tha e cuideachd a’ nochdadh gu bheil gnìomhachas an fhùirneis air a dhol a-steach do àm leasachaidh ùr.
Ùine puist: Dùbhlachd-15-2020


text:
1935
MCMXXXV
TachartasanDeasaich
- Chaidh Mitú (Coloimbia) a stèidheachadh.
- 10 an t-Ògmhios: Chaidh an Cogadh Chaco, eadar Boilibhia agus Paraguaidh, gu crìoch.
BreitheanDeasaich
- 8 am Faoilleach - Elvis Presley, ann an Tupelo (Mississipi). Seinneadair às na Stàitean Aonaichte.
- 31 am Faoilleach - Kenzaburo Oe, ann an Uchiko. Sgrìobhadair às An t-Seapan.
- 6 an t-Iuchar - Tenzin Gyatso, ann an Takster. Dalai Lama à Tibet.
- 14 an t-Iuchar - Ei-ichi Negishi, ann an Changchun. Ceimigear às An t-Seapan.
- 17 an t-Iuchar - Donald Sutherland, ann an Saint John. Actair à Canada.
- 8 an t-Sultain - Iain Noble, ann am Berlin. Fear-taic na Gàidhlig, à Alba.
- 11 an t-Sultain - Gherman Titov, ann an Verkh-Zhilino. Paidhleat, speuradair agus neach-poileataigs às An Aonadh Sobhiat.
- 15 an t-Sultain - Mehmed Emîn Bozarslan, ann an Diyarbakır. Sgrìobhadair às An Tuirc.
- 17 an t-Sultain - Ken Kesey, ann an La Junta (Calafòrnia). Sgrìobhadair às na Stàitean Aonaichte.
- 31 an Dàmhair - Mohammad Hussein Tantawi, ann an Cairo. Saighdear agus Neach-poileataigs às An Èipheit.
- 1 an t-Samhain - Edward Said ann an Ierusalem. Sgrìobhadair à Palastain.
BàsanDeasaich
- 20 am Màrt - Jón Þorláksson, ann an Reykjavík. Neach-poileataigs à Innis Tìle.
- 13 an t-Iuchar - Tryggvi Þórhallsson, ann an Reykjavík. Sagart agus neach-poileataigs à Innis Tìle.
- 11 an Dàmhair - Samuel Peploe, peantair à Alba.
- 20 an Dàmhair - Arthur Henderson, ceannard a' Phàrtaidh Làbarach
- 13 an Dùbhlachd - Victor Grignard ann an Lyon. Ceimigear às An Fhraing.


text:
703: Beathaichean, a chaidh à bith, air mapaichean na h-Alba (1)
Litir sheachdaineach do luchd-ionnsachaidh le clàr-fuaime, tar-sgrìobhadh is mìneachadh. A weekly letter to Gaelic learners with audio, transcription and explanation.
Tha an litir ag obrachadh leis an fhaclair. Tagh an taba ‘teacsa Gàidhlig’ agus tagh facal sam bith san teacsa agus fosglaidh am faclair ann an taba ùr agus bidh mìneachadh den fhacal ann. The letter is integrated with the dictionary. Select the tab ‘Gaelic text’ and choose any word and the dictionary will open and you will see the English explanation of the Gaelic word.
Tha e inntinneach a bhith a’ coimhead air mapaichean airson fianais de dh’ainmhidhean a th’ air a dhol à bith. Bhathar a’ coimhead o chionn ghoirid airson fianais mun lugh no lioncs. Bha an cat mòr sin uairegin beò ann am Breatainn – air a’ Ghàidhealtachd, gu dearbh. Lorgadh cnàmhan dheth ann an uamh ann an Innis nan Damh ann an Asainte. Fhad ’s as aithne dhomh, ge-tà, chan eil an lioncs a’ nochdadh ann an ainmean-àite ann an Alba.
’S iad na creutairean eile a dh’fhàg cnàmhan anns na h-uamhan ann an Asainte, agus nach eil beò ann an Alba an-diugh – fèidh-shneachda, madaidhean-allaidh, madaidhean-beaga (no madaidhean Artach) agus mathain. Uill, chan eil sin buileach fìor. Tha fèidh-shneachda, no reindeer, beò anns a’ Mhonadh Ruadh. Ach thugadh a-steach iad às an t-Suain a dh’aona-ghnothach anns na caogadan dhen linn a dh’fhalbh. Bha iad air a dhol à bith fada roimhe sin ann an Alba.
Nuair a chithear madadh ann an ainm-àite ann an Alba, a bheil e a’ riochdachadh madadh-ruadh, madadh-allaidh no madadh-beag? Shaoilinn gur e am madadh-ruadh a thathar ag ainmeachadh anns a’ chuid mhòir dhiubh. Ach, ma tha an t-ainm sean gu leòr, chan urrainn a bhith cinnteach dè am madadh a th’ ann – ruadh no allaidh. Cha bhiodh e ro choltach gum biodh am madadh-beag air ainmeachadh againne.
Corra uair, tha ruadh anns an ainm – mar eisimpleir ann an Allt a’ Mhadaidh-ruaidh faisg air an Luirg, Càrn a’ Mhadaidh-ruaidh ann an Srath Chonain agus Sgùrr a’ Mhadaidh-ruaidh ann an Cnòideart. Anns na h-eisimpleirean sin, faodar a bhith cinnteach gur e an sionnach a th’ air ainmeachadh.
Agus am madadh-allaidh? Uill, chan eil allaidh a’ nochdadh air na mapaichean, fhad ’s as aithne dhomh. Ach dè mu na faclan eile airson madadh-allaidh – faclan mar alla-mhadadh, faol, faol-chù, gladaman, glaoidheaman, coille-chù, cliabhach, ulmhach no mac-tìre? Uill, cha do lorg mi gin de na h-ainmean sin air ar mapaichean nas motha.
Tha sin a’ fàgail creutair eile, agus cnàmhan dheth air an lorg anns na h-uamhan ann an Asainte – am mathan no math-ghamhainn. Lorg mi dà ainm-àite anns a bheil am mathan air ainmeachadh ann an Gàidhlig, a rèir choltais.
’S e fear dhiubh Eilean Math-ghamhna air cladach a deas Loch Fìne ann an Earra-Ghàidheal. Nise, chan eil mi cinnteach carson a tha an t-ainm sin air an eilean bheag sin. A chumadh, ’s dòcha? No a bheil sgeulachd ann mu dheidhinn? Ma tha sibh eòlach air an eilean, agus ainm, bu mhath leam cluinntinn bhuaibh.
’S e an t-àite eile a lorg mi anns a bheil am mathan air ainmeachadh – Allt Mhathain. Tha an t-allt sin a’ sruthadh eadar loch beag, air a bheil Loch na Bà Brice, agus abhainn air a bheil Abhainn Gleann Leireag. Agus ’s e an rud a tha inntinneach – an sgìre sa bheil e. Tha e ann an Asainte, faisg air an Nead. Tha sin dìreach beagan mhìltean air falbh bho uamh anns an d’ fhuair mathan bàs o chionn fhada.
A bheil ceangal ann eadar na dhà? ’S iongantach gu bheil. Tha tomhas-aoise rèidio-charboin ag innse dhuinn gun do bhàsaich am mathan sin còrr is trì air fhichead mìle bliadhna air ais. Ach an robh a leithid beò fada gu leòr ann an Alba airson a bhith air an ainmeachadh mar fhiadh-chreutairean ann an ainmean-àite? Chan eil fhios a’m.
Faclan na Litreach: lugh, lioncs: lynx; Innis nan Damh: Inchnadamph; Asainte: Assynt; madadh-ruadh, sionnach: fox; Cnòideart: Knoydart; An Nead: Nedd.
Abairtean na Litreach: airson fianais de dh’ainmhidhean a th’ air a dhol à bith: for evidence of animals that have become extinct; uairegin beò:alive at one time; lorgadh cnàmhan dheth ann an uamh: bones belonging to it were found in a cave; fhad ’s as aithne dhomh:as far as I know; fèidh-shneachda, madaidhean-allaidh, madaidhean-beaga (no madaidhean Artach) agus mathain: reindeer, wolves, Arctic foxes and bears; anns a’ Mhonadh Ruadh: in the Cairngorms; thugadh a-steach iad às an t-Suain a dh’aona-ghnothach: they were deliberately introduced from Sweden; na caogadan dhen linn a dh’fhalbh: the 1950s; cha bhiodh e ro choltach: it wouldn’t be very likely; faisg air an Luirg: near Lairg; faodar a bhith cinnteach: one can be certain; cladach a deas Loch Fìne: the southern shore of Loch Fyne; a chumadh, ’s dòcha?: its shape, perhaps?; bu mhath leam cluinntinn bhuaibh:I’d like to hear from you; tha an t-allt sin a’ sruthadh: that burn flows; dìreach beagan mhìltean air falbh: just a few miles away; anns an d’ fhuair mathan bàs o chionn fhada: in which a bear died a long time ago; tha tomhas-aoise rèidio-charboin ag innse dhuinn: radiocarbon dating tells us; gun do bhàsaich am mathan sin còrr is trì air fhichead mìle bliadhna air ais: that that bear died more than 23,000 years ago; an robh a leithid beò fada gu leòr?: were such things alive long enough?; mar fhiadh-chreutairean: as wild creatures.
Puing-chànain na Litreach: In the Litir I puzzle over two place-names that appear to name the bear (presumably Eurasian brown bear) – Eilean Math-ghamhna in Argyll and Allt Mhathain in Assynt. But do they really mark the presence of the species?
If you have any thoughts on the names I’d be pleased to hear from you. In addition to mathan and math-ghamhainn, Dwelly gives the following words for ‘bear’ – art, beithir, brach, muc-abhainn, rustag, ùraisg agus ursa. Ursag is a female or young bear and ursan is a male bear. Sid means a bear’s lair. I have found no reference to any of these on our maps, with the possible exception of Coire nam Brach near Glengarry. Bears are named in a few places in Wales, such as Afon Arth and Dyffryn Arth in Ceredigion; as in Scotland, the species is long extinct there.
Gnàthas-cainnt na Litreach: ’S iongantach gu bheil: it’s unlikely (to be).
Download the text of this week's letter as a PDF:Thoir a-nuas Litir mar PDF:
PDF documents are especially suited for printing out. Most computers can open PDF files, but if you have problems viewing them you may need to install reader software such as Tha faidhleachan PDF gu sònraichte math airson clò-bhualadh. Tha e furasta gu leòr do chuid de choimpiutairean faidhleachan PDF fhosgladh, ach ma tha trioblaid agad ‘s dòcha gum biodh e feumail bathar-bog mar Adobe Acrobat Reader. fhaighinn.
Litir do Luchd-ionnsachaidh
This letter corresponds to Tha an Litir seo a’ buntainn ri An Litir Bheag 399
Podcast
BBC offers this litir as a podcast: Visit the programme page for more info and to download or subscribe. Tha am BBC a’ tabhainn seo mar podcast. Tadhail air an duilleag-phrògraim airson barrachd fiosrachaidh no airson podcast fhaighinn


text:
Neach-ealain ùr-nòsach air ainmeachadh airson Sgoilearachd Jon Schueler aig Sabhal Mòr Ostaig
Chaidh Oliver Mezger ainmeachadh mar an neach-ealain ùr a bhios a’ tighinn gu Sabhal Mòr Ostaig fo Sgoilearachd Jon Schueler. Tha ainm aig Oliver mar neach-ealain ùr-nòsach is innealta a bhios a’ cleachdadh mheadhanan leithid film is cleasachd agus na meadhanan didseatach. Tha Oliver stèidhichte ann an Alba agus tha e air grunn thaisbeanaidhean a chur air dòigh bho dh’fhàg e Sgoil Ealain Ghlaschu ann an 2006 far an do rinn e Ceum Maighstireil sna h-Ealain Ghrinn.
Thuirt an t-Oifigear Leasachaidh Ealain aig Sabhal Mòr Ostaig, Kath NicLeòid: “Chaidh Oliver Mezger, a’ chiad duine a tha stèidhichte ann an Alba a tha air an sgoilearachd seo fhaighinn, a roghnachadh bho am measg 406 luchd-ealain a chuir a-steach air a shon bho air feadh an t-saoghail. Tha cliù na sgoilearachd a’ sìor dhol am meud agus tha e a’ tarraing luchd-ealain aig a bheil ùidh sa Ghàidhealtachd agus an t-àite a th’ againn san t-saoghal mhòr san latha an-diugh. Tha iad cuideachd a’ faicinn gu bheil cothrom air leth ann iad fhèin a bhogadh ann an coimhearsnachd, cànan, tìr agus cultar na sgìre agus tha cothrom aca air na goireasan barraichte a th’ againn an seo aig Sabhal Mòr Ostaig airson luchd-ealain.”
A’ bruidhinn air an naidheachd gun deach Sgoilearachd Jon Schueler 2015 a bhuileachadh air, thuirt Oliver: “Tha mi air mo dhòigh glan an cothrom seo fhaighinn. Bidh e fìor mhath ùine a chur seachad a’ cnuasachd air bàrdachd Ghàidhlig is ceòl na pìoba ann an doimhneachd còmhla ri oileanaich is luchd-rannsachaidh aig Sabhal Mòr Ostaig. Ann a bhith a’ dèanamh oidhirp Ceòl Mòr a thuigsinn is a thaisbeanadh ann an dòigh a tha freagairt air an latha an-diugh, bidh mi a’ cur cheistean san ùine agam ann an Slèite – mar neach-ealain a bhios a’ dèanamh feum de dh’fhilm is cleasachd – a thaobh ciamar a tha mi a’ dol a shealltainn, tro na h-ealain lèirsinne, mar a tha sinn fhathast san linn dhidseatach a’ faireachdainn faisg air na seann ealain ach aig an aon àm a’ faicinn gu bheil iad eadar-dhealaichte bho na th’ againn an-diugh.”
Fhuair Oliver an Duais RSA Morton 2013/14 o chionn ghoirid airson luchd-ealain a tha ag obair ann an Alba le meadhan far a bheil iad a’ cleachdadh lens. Leis an duais sin, chaidh aig Oliver air an obair ‘Air Sgàth – For the sake of Margaret Tait’ a dhèanamh le film is dealbhan. Thug e dà bhliadhna dha crìoch a chur air agus e a’ freagairt air a’ film a rinn Margaret Tait, ‘Caora Mòr – The Big Sheep’ ann an 1966.
Thèid Sgoilearachd Jon Schueler a bhuileachadh air neach-ealain eadar-dhealaichte gach bliadhna agus b’ e Takeshi Shikama à Iapan a’ chiad neach-ealain a fhuair an sgoilearachd ann an 2013, agus an uair sin ann an 2014 bha an neach-ealain fuaime Helmut Lemke às a’ Ghearmailt air mhuinntireas aig a’ Cholaiste leis an sgoilearachd. ’S e com-pàirteachas eadar-nàiseanta, sònraichte a th’ ann an Sgoilearachd Jon Schueler eadar Sabhal Mòr Ostaig OGE agus Urras Jon Schueler, le taic bho Acadamaidh Rìoghail na h-Alba, agus tha e a’ cur ris a’ phrògram air mhuinntireas a tha mu thràth air a ruith le SMO, le taic bho Alba Chruthachail, airson sgrìobhadairean Gàidhlig, luchd-ciùil, luchd-ealain lèirsinne agus luchd-dràma Gàidhlig. Bidh an sgoilearachd a’ ruith gu 2016. Chaidh a stèidheachadh gus comharra a dhèanamh agus cuimhne a chumail air beatha, obair agus buaidh an neach-ealain chliùitich, eadar-nàiseanta agus a’ pheantair eascruthaich, Jon Schueler (1916-1992), agus airson aithne a thoirt dhan dlùth-chàirdeas a bh’ aige le cruth-tìre agus àrainneachd na Linne Slèitich.
Chaidh co-labhairt is taisbeanadh a chumail gus beatha Jon Schueler a chomharrachadh eadar 27-29 Cèitean 2016 aig Sabhal Mòr Ostaig, ceud bliadhna bho rugadh Schueler.
Aithisg Sgoilearachd Jon Schueler 2015 “parallels” le Oliver Mezger
Airson tuilleadh fios air an obair a rinn Oliver aig Sabhal Mòr Ostaig, rach gu: http://ohvmezger.co.uk/
Chithear an seo film ghoirid a chruthaich Oliver – “foghar – noise, sound, note, blow” https://vimeo.com/169000680


text:
Traktate
Prof. Dr. Werner Gitt
Gälisch: Wie komme ich in den Himmel?
Cionnas a Gheibh mi gu Nèamh?
Die grundlegende Frage, die suchende Menschen sich stellen, wird hier von Prof. Dr. Werner Gitt beantwortet. "Wie findet man den Himmel?" Auf jeden Fall nicht durch eigene Anstrengungen oder Konzepte. "Was aber bringt uns wirklich in den Himmel?" Gott hat die Einladungen für den Himmel schon verteilt wie im Gleichnis des Menschen, der zu einem großen Fest Einladungen verschickte. Doch viele Menschen redeten sich heraus.
Prof. Dr. Gitt ruft dazu auf, nicht so "kurzsichtig" wie diese Leute zu sein. Jesus will uns vor der Hölle erretten und diese wird kein Vergleich zu der sogenannten "Hölle von Auschwitz" sein. Er hat am Kreuz für unsere Schuld bezahlt, wir müssen diese Einladung nur annehmen, dann ist ein Platz im Himmel "gebucht". Ein Entscheidungsgebet soll den Lesern dabei helfen.
Dieses Traktat eignet sich besonders gut zur Weitergabe an suchende Menschen!
8 Seiten, Best.-Nr. 120-60, Kosten- und Verteilhinweise | Eindruck einer Kontaktadresse
Cionnas a Gheibh mi gu Nèamh?
Tha mòran ann nach bi ag iarraidh idir a bhith a’ smaoin-eachadh air an t-sìorraidheachd; gu dearbh tha gu leòr ann agus ged a bheachdaicheas iad air a’ bhàs, cha toir iad smuain do na tha ri teachd na dheidh. Nuair a bha i na pàisd, ghabh a’ bhana-chleasaiche Drew Barrymore, a rugadh ann an 1975, aon de na prìomh phàirtean anns an fhilm E.T. Aig aois ochd air fhichead, thuirt i, “Ma thachras gum bàsaich mi ron chat agam, bu mhath leam gun biodh luath mo chuirp air a toirt dhan chat ri ithe; mar sin bhithinn beò tro bheatha mo chait.” Nach eagalach an seòrsa aineolais a tha sin.
Nuair a bha Iosa air an talamh, thàinig sluagh mòr thuige,
len trioblaidean. Mar bu trice, b’iad sin trioblaidean na
beatha seo.
- Thàinig deichnear lobhair ag iarraidh slànachaidh (Lucas 17.13);
- Bha na doill ag iarraidh am fradhairc (Mata 9.27);
- Bha fear ann a bha airson gun dèanadh Iosa rèite, ann an deasbad mu oighreachd (Lucas 12.13-14);
- Thàinig na Phairisich len ceistean meallta mu phàigheadh chìsean do Chèasar (Mata 22.17).
B’ann ainneamh a thàinig iad a dh’fhaighneachd mun t-slighe gu Rìoghachd Nèimhidh. Thàinig aon uachdaran àraidh agus dh’fhaighnich e, “A Mhaighistir Mhaith, ciod a nì mi a chum gun sealbhaich mi a’ bheatha mhaireannach?” Fhreagair Iosa e, “Reic na h-uile nithean a th’ agad agus thig agus lean mise” (Lucas 18,18). Ach bha an t-uachdaran ro bheairteach agus air an adhbhar sin cha do lean e comhairle an Tighearna. Leig e seachad a chothrom air sìorraidheachd bheannaichte.
Air an làimh eile, bha feadhainn ann nach robh a’ sireadh Glòir ach nuair a thachair Iosa riutha air an t-slighe, agus a dh’fhosgail Esan dhaibh an soisgeul, ghabh iad ris agus lean iad E anns a’ bhad.
Bha fadachd air Sacheus gus Iosa fhaicinn. Ach ‘s ann a fhuair e barrachd air na bha dùil aige. Nuair a chaidh Iosa gu a thaigh – nuair a bha iad a’ gabhail cupa tì, ma thogras tu a ràdh – fhuair e slàinte da anam. “Thàinig slàinte, an-diugh a dh’ionnsaigh an taighe seo” (Lucas 19.9).
Agus dè mu ar deidhinne?
Bho na chunnaic sinn gu ruige seo, tuigidh sinn grunn rudan:
- Tha Rìoghachd Nèimh ri fhaotainn aig àm sonraichte ann an tìm. Tha e math fios a bhith againn air seo. Tha e ag ràdh gun urrainn dhutsa, a leughadair, a’ bheatha mhaireannach a shealbhachadh a n-diugh.
- Cha ruig duine air Rìoghachd Nèimh tro oibrichean fhèin.
- Is urrainn an rìoghachd seo a shealbhachadh gun roimh-ullachadh sam bith a dhèanamh.
Tha ar beachdan fhìn air Rìoghachd Dhè fhaicinn tur ceàrr, mur a h-eil iad stèidhichte air facal Dhè. Agus is iomadh beachd faoin a bhitheas aig daoine. Ghabh neach, uaireigin, òran mu chleasaiche a bha a’ leigeil dheth a dhreuchd anns an t-siorcas, an dèidh iomadh bliadhna. “Gu cinnteach bidh e ann an Glòir”, bha an t-òran ag ràdh, “oir thug e toileachas do uidhir de dhaoine.” Thog tè a bha beairteach taigh anns am faodadh fichead boireannach bochd a bhith a’ fuireach an-asgaidh. Cha robh ach aon cùmhnant air a leagail orra mar mhàl: dh’fheumadh iad gealltainn gum biodh iad ag ùrnaigh fad uair a thìde gach latha airson anam a’ bhoireannaich a thug dhaibh an dachaigh. Bha i a’ sireadh slàinte d’a h-anam tro a h-oibrichean.
Ach ciamar, da-rìribh, a shealbhaicheas sinn Nèamh?
Chleachd Iosa cosamhlachd airson freagairt na ceiste sin a dhèanamh soilleir. Ann an Soisgeul Lucais,(14,16) tha E ag innse mu fhear (mar shamhla air Dia) a bha ag ullachadh fèise. Chuir e a-mach cuiridhean pearsanta chun na fèise, ach fhuair e briseadh dùil leis na freagairtean: “Thòisich iad uile a dh’aon ghuth air an lethsgeul a ghabhail. Thuirt a’ chiad fhear ris, ‘Cheannaich mi fearann agus is èiginn domh dol a-mach agus fhaicinn.’ Thuirt fear eile, ‘Cheannaich mi còig cuing dhamh agus tha mi a’ dol gan dearbhadh.’ Agus thuirt fear eile, ‘Phòs mi bean agus air an adhbhar sin, chan eil e ’n comas domh teachd.’ ”
Chrìochnaich Iosa a’ chosamhlachd le briathran an fhir-taighe, “Tha mi ag radh ribh nach blais aon de na daoine ud a fhuair cuireadh dem shuipeir-sa” (Lucas 14.24). Tha a’ chosamhlachd seo a’ dèanamh soilleir, gun gabh Glòir a shealbhachadh no a chall. “Se a tha cudromach, a bheil thu a’ gabhail ris a’ chuireadh no ga dhiùltadh? Cha b’ urrainn dha a bhith na b’ fhasa. Am b’ urrainn?
Ma bhitheas daoine air an glasadh a-mach à Glòir, aig a’
cheann thall, cha thachair sin air sgàth nach robh eòlas na
slighe aca, ach seach gun dhùilt iad cuireadh an t-soisgeil. Chan eil na triùir sin anns a’ chosamhlachd, nan eiseamplairean matha dhuinn idir. Cha do ghabh aon aca ris a’ chuireadh a fhuair iad. An robh an fhèis air a cur dheth air an sgàth? Cha robh. Ach seach gun dhiùlt iadsan, tha fiathachadh air a chur a-mach a chum an t-saoghail uile: fiathachadh a tha sìmplidh, soilleir. Tha e ag radh, “Thig.”
Agus tha neach air bith a ghabhas ris a’ chuireadh sin,
a’ faighinn àite aig an fhèis. Dè a tha a’ tachairt an turas seo? Tha sluagh mòr a’ tighinn. Nuair a chì fear an taighe, an ceann ùine, gu bheil àitean falamh fhathast ann, tha e ag radh r’a sheirbheisich, “Gabh a-mach gus na rathaidibh mòra agus na gàraidhibh agus co-èignich iad gus teachd a-steach, a chum gum bi mo thaigh air a lìonadh” (Lucas 14.23).
Bu chaomh leam, a-nis, sùil a thoirt air na tha a’ chosamhlachd seo ag ràdh ruinne an-diugh. Tha rùm fhathast ann an Nèamh agus tha an Tighearna ag ràdh riut, ‘Thig agus gabh d’àite. Dèan d’àite anns an t-sìorraidheachd cinnteach an-diugh. Tha Rìoghachd Nèimh mìorbhailleach thar labhairt. Sin an t-adhbhar a tha Iosa ga shamhlachadh ri fèis. Tha 1. Corintianach 2.9 ag radh, “Chan fhaca sùil agus cha chuala cluas agus cha tàinig ann an cridhe duine na nithean a dh’ullaich Dia dhaibhsan aig a bheil gràdh Dha.” Chan eil càil, an àite air bith air thalamh, a tha coltach ris. Tha e, gu dearbh, ro-phrìseil.
Dh’fhosgail Iosa, Mac Dhè, an t-slighe dhuinne. Is Esan a rinn an rathad gu Nèamh. Chan eil air fhàgail againne ach a bhith a’ miannachadh le ar n-uile chridhe a bhith maille ri Iosa, ann. Is cinnteach gur e a-mhàin feadhainn a tha cho geàrr-sheallach riutha-san a bh’ anns a’ chosamhlachd, a dhiùltas cuireadh Dhè.
Slàinte ann an Iosa Crìosd
Tha an dàrna earrainn anns an dàrna caibideil de leabhar nan Gnìomharan uabhasach cudromach: “Ge b’e neach a ghairmeas air ainm an Tighearna, teàrnar e.” Tha an earrainn seo aig cridhe an Tiomnaidh Nuaidh.
Nuair a bha Pòl anns a’ phrìosan ann am Philippi, rinn e sumadh air na bha e ag radh ri fear-coimhead a’ phrìosain, leis na briathran seo: “Creid anns an Tighearna Iosa Crìosd agus teàrnar thu fhèin agus do thaigh” (Gnìomharan 16.31).
Tha an teachdaireachd sìmplidh, glan ach aig a’ cheart àm, ‘s e teachdaireachd bunaideach a th’innte, a dh’atharraicheas beatha dhaoine. Bha fear-coimhead a’ phrìosain air
iompachadh air an dearbh oidhche.
Agus co bhuaidhe a bhitheas Iosa Crìosd gar teàrnadh? ’S e ceist chudromach a tha sin. Tha E gar teàrnadh bhon t-slighe gu dìteadh sìorraidh; bhon t-slighe gu ifrinn.Tha am Bìoball a’ teagaisg dhuinn gun cuir a h-uile neach seachad sìorraidheachd ann an Glòir no ann an ifrinn. Chan eil àite eile ann. Aon uair ‘s gun dùin am bàs ar sùilean, cha bhi e nar comas tuilleadh a bhith a’ creidsinn gur e am bàs a’ chrìoch. Bidh ar beatha air a meas a rèir mar a ghabh sinn ri Crìosd. ‘S e sin a dhearbhas càit an cuir thu seachad an t-sìorraidheachd.
Nuair a bha mi anns a’ Phòlainn air cuairt-theagaisg, thadhail sinn air seann champa cogaidh Auschwitz far na thachair nithean cho uamhalta, aig àm an dara cogaidh. Eadar 1942 agus 1944, chaidh còrr is millean gu leth Iùdhach a sgrios an sin agus bha na cuirp air an losgadh. Ann an litreachas, tha e air a lìbhrigeadh aig amannan mar “Ifrinn Auschwitz”. Thàinig an abairt sin thugam nuair bha an neach-seòlaidh a’ sealltainn dhuinn seòmar-gas anns am b’ urrainn cur às do shia ceud duine aig an aon àm. Chan eil e nar comas ruighinn air cho eagalach ‘s a bha sin. Ach an e ifrinn a bh’ ann?
B’ urrainn dhuinne a dhol tron t-seòmar-gas air sgàth gun tàinig an t-àm iargalta ud gu crìch ann an 1944. Tha an campa fosgailte a-nis; chan eil droch-dhìol no àmhghar air am fulamg ann tuilleadh. Thàinig crìoch air Auschwitz. Ach tha ifrinn a’ Bhìobaill gun chrìch.
Nuair a bha mi a’ dol a-steach dhan taigh-tasgaidh, mhothaich mi gun robh dealbh de chorp Iosa Crìosd air a’ chrann-ceusaidh, air a sgròbadh air a’ bhalla an sin, le tarang. Bha aon de na prìosanaich a’ dèanamh soilleir gun robh e air a dhòchas a chur ann an Iosa agus Esan air a cheusadh. Bhàsaich an duine seo anns an t-seòmar-gas, còmhla ri càch, ach fhuair e fàilte a Nèamh. Chan eil teicheadh idir às an ifrinn a tha Iosa a’ mìneachadh dhuinn anns an Tiomnadh Nuadh. (Faic, mar eiseamplair Mata 5.29-30; Mata 7.13; Mata 18.8). Chan eil ann an ifrinn ach iargaltas is eagal do-labhairt.
Tha Rìoghachd Dhè buan, maireannach cuideachd. Agus is ann an sin a tha an Tighearna ag iarraidh ar cruinneacheadh. Carson nach eil thu a’ gabhail ri a chuireadh? Gairm air ainm Dhè an-diugh agus dèan d’ àite fhèin ann an Glòir cinnteach. Aon uair, is mi air bruidhinn ann an talla mu chuireadh an t-soisgeil, thàinig boireannach far an robh mi. Bha i gu math troimh – chèile.
“Ciamar as urrainn do dhuine àite fhasdadh da fhèin ann an Rìoghachd Nèimh?” thuirt i. “S ann a tha sin mar gun robh thu a’ bruidhinn air ionad-turasachd.” – “Uill”, fhreagair mise, ‘ann an dòigh, ‘s ann mar sin a tha e. Mur a dèan thu d’ àite cinnteach, chan fhaigh thu gu do cheann-uidhe. Ma tha thu airson a dhol gu Hawaii, feumaidh an ticead fhreagarrach a bhith agad. “Ach tha agad ri pàigheadh airson na ticeid sin”, thuirt ise. “Uill”, arsa mise, “feumar pàigheadh airson na ticeid gu Nèamh cuideachd. Ach tha i cho daor is nach tèid aig duine againn air a ceannach. Tha ar peacaidhean gar cumail à Rìoghachd Dhè. Chan fhuiling an Tighearna peacadh na làthair agus ma tha sinne airson sìorraidheachd
a chur seachad ann an Nèamh, feumaidh sinn a bhith air ar tèarnadh bho ar peacaidhean uile. Cha ghabh sin a
dhèanamh ach tro Iosa Crìosd – an t-aon duine a bha gu tur saor bho pheacadh. Is Esan a-mhàin a b’ urrainn pàigheadh airson ticead dhutsa no dhomhsa. Phàigh Esan a’ phrìs a dh’fhosgladh dorsan Nèimh airson A shluaigh, le fhuil fhèin, air a’ chrann.”
Mar sin, dè is èiginn dhomh a dhèanamh? Tha E soilleir gu bheil Dia air cuireadh a thoirt dhuinn uile. Tha iomadach earrainn anns a’ Bhìoball a tha a’ cur impidh oirnn gus gabhail
ris a’ chuireadh sin:
- “Dèanaibh spàirn chruaidh gu dol a-staigh air a’ gheata chumhang: oir tha mi ag ràdh ribh, gun iarr mòran dol a-staigh, agus nach urrainn iad” (Lucas 13.24).
- “Gabhaibh aithreachas, oir tha rìoghachd Nèimh am fagus” (Mata 4.1).
- “Imichibh a-steach air an doras ch umhang; oir is farsaing an doras, agus is leathann an t-slighe a tha a’ treòrachadh a chum sgrios, agus is lìonmhor iad a tha a’ dol a-steach oirre: ach is cumhang an doras agus is aimhleathann an t-slighe a tha a’ treòrachadh chum na beatha, agus is tearc iad a tha ag amas oirre” (Mata 7.13-14).
- “Gabh grèim den bheatha mhaireannaich a chum mar an ceudna an do ghairmeadh thu” (1. Timoteuis 6.12).
- “Creid anns an Tighearna Iosa Crìosd, agus tèarnar thu-fhèin agus do thaigh” (Gnìomharan 16.31).
Tha iad sin uile nan cuiridhean làidir, dùrachachdach. Tha iad a’ cur impidh air an leughadair gus gabhail riutha. Is cinnteach gur e am freagairt reusanta do dhuine sam bith tuiteam gu a ghlùinean le ùrnaigh mar seo:
“A Thighearna Iosa, tha mi a’ leughadh anns a’ Bhìoball nach ruig mi air Glòir ach Tromhad-sa. Tha mi a’ miannachadh lem uile chridhe a bhith maille riut-sa anns an t-sìorraidheachd. Cùm mi à ifrinn, ged a tha mi ag aideachadh gu bheil mi nam pheacach ifrinn-thoillteanach. Tha mi a’ creidsinn an t-soisgeil: gun tug Thu do bheatha air a’ chrann gus mo shaoradh, leis a’ ghràdh a bh’ agad dhomh. Ghabh Thu ort fhèin am peanasachadh air an robh mise airidh. Tha mo pheacaidhean uile soilleir dhut-sa, bhom òige gus an latha ’n-diugh – an fheadhainn as aithne dhomh fhìn agus an fheadhainn a tha falaichte bhuam. Tha mo smuaintean agus m’ uile chridhe fosgailte fod shùilean, mar leabhar. Mar a tha mi, chan urrainn gun ruig mi air Nèamh. Tha mi air mo lìonadh le gràin agus fuath dom pheacadh agus tha mi a’ guidhe gu maitheadh Tu e dhomh. Thig a-steach dom chridhe agus ath-nuadhaich e. Cuidich leam gus an cuir mi cùl ris a h-uile nì nach eil ceart nad shealladh, agus suidhich m’ inntinn air cleachdaidhean dìreach. Foillsich dhomh am Bìoball - d’ fhacal fhèin. Thoir dhomh a bhith a’ cluinntinn do ghuth agus a bhith a’ leantainn do thoil le ùmhlachd. Bi nad Dhia dhomh à seo a-mach, a’ foillseachadh do shlighe dhomh, anns gach ceum. Tha mi a’ toirt taing dhut, A Dhè, airson gun d’èisd Thu rim ùrnaigh. Tha mi a’ creidsinn gu bheil mi nam leanabh dhutsa, agus gum bi mi maille riut ann an Glòir. Amen.”
Dr. Werner Gitt
Director and Professor (retired)
Neue Bücher
-
Werner Gitt
In 6 Tagen vom Chaos zum Menschen
240 Seiten, Taschenbuch
€ 4,95
Prof. Dr. Werner Gitt
Der Himmel – Ein Platz auch für Dich?
96 Seiten, Taschenbuch
€ 2,90
Yildiz, Jasmin
Maria Magdalena
96 Seiten, Fester Einband
€ 2,95
Gitt, Werner
Was war der Stern von Bethlehem?
140 Seiten
€ 3,00
-
Yildiz, Jasmin
Nicht die Hälfte hat man mir gesagt
192 Seiten, Taschenbuch
€ 3,95
Werner Gitt
Schatzfinder - Himmlisches und Erlebtes
352 Seiten, Paperback
€ 6,50
Werner Gitt
Zeit und Ewigkeit
160 Seiten, Taschenbuch
€ 2,50
Prof. Dr. Werner Gitt
Wunder und Wunderbares
320 Seiten, fester Einband
€ 6,90
Neue Verteilschriften
-
Prof. Dr. Werner Gitt
Wer hat die Welt am meisten verändert?
Prof. Dr. Werner Gitt
Der Gottesbeweis durch die Liebe
Prof. Dr. Werner Gitt
Corona und das Leid in dieser Welt – Broschüre
-
Prof. Dr. Werner Gitt
Was hat Corona mit Gott zu tun?
Prof. Dr. Werner Gitt
Leben im All – Spekulationen und Fakten
Prof. Dr. Werner Gitt
Warum ich als Wissenschaftler der Bibel glaube
12 Seiten, DIN-A5, Broschüre, Kosten- und Verteilhinweise
Prof. Dr. Werner Gitt
Kann ich leben, wenn ich sterbe?
-
Werner Gitt
In 6 Tagen vom Chaos zum Menschen240 Seiten, Taschenbuch€ 4,95Prof. Dr. Werner Gitt
Der Himmel – Ein Platz auch für Dich?96 Seiten, Taschenbuch€ 2,90Yildiz, Jasmin
Maria Magdalena96 Seiten, Fester Einband€ 2,95Gitt, Werner
Was war der Stern von Bethlehem?140 Seiten€ 3,00
-
Yildiz, Jasmin
Nicht die Hälfte hat man mir gesagt192 Seiten, Taschenbuch€ 3,95Werner Gitt
Schatzfinder - Himmlisches und Erlebtes352 Seiten, Paperback€ 6,50Werner Gitt
Zeit und Ewigkeit160 Seiten, Taschenbuch€ 2,50Prof. Dr. Werner Gitt
Wunder und Wunderbares320 Seiten, fester Einband€ 6,90
-
Prof. Dr. Werner Gitt
Wer hat die Welt am meisten verändert?Prof. Dr. Werner Gitt
Der Gottesbeweis durch die LiebeProf. Dr. Werner Gitt
Corona und das Leid in dieser Welt – Broschüre
-
Prof. Dr. Werner Gitt
Was hat Corona mit Gott zu tun?Prof. Dr. Werner Gitt
Leben im All – Spekulationen und FaktenProf. Dr. Werner Gitt
Warum ich als Wissenschaftler der Bibel glaube12 Seiten, DIN-A5, Broschüre, Kosten- und VerteilhinweiseProf. Dr. Werner Gitt
Kann ich leben, wenn ich sterbe?


text: Susbaint snàithleach Togail feansa polypropylene Snàthad punched teòthachd obrachaidh Max ontinuous 100 ° C (212 ° F) Teòthachd àrdachaidh àrdachadh 110 ° C (230 ° F) Dùbhlan an aghaidh sàr-mhath Alkali Luchd-ionaid ocsaidean sàr-mhath Hydrolysis meadhanach Fuasglaidhean sàr-mhath Tha faireachdainn polypropylene math aotrom, sùbailte stuth a tha math air gabhail a-steach lioftaichean. Chan e a-mhàin gu bheil e comasach dha seasamh ri luchdachadh cruaidh nas àirde na stuthan eile, ach tha e cuideachd seasmhach ann an teòthachd agus resis ...


text:
‘S e seachdain trang a th’ air a bhith againn aig Dàna, ach ’s e Dihaoine a th’ ann a-diugh, ’s deagh àm son beagan fois a ghabhail le ceòl math.
Seo deich òran dhuibh a chaidh a mholadh le Calum MacConaill.
1. Digital Witness | St. Vincent
Feumaidh mi aideachadh gu bheil mi dìreach air cluinntinn mu dheidhinn St Vincent o chionn ghoirid, ’s tha mi air mo nàrachadh mu dheidhinn sin. Mhol Lauren Laverne i air Twitter, ’s gu dearbha, tha St Vincent airidh air na molaidhean. ‘S e seinneadair Ameireaganach a th’ innte, agus tha i a’ cluich ceòl cho ùr is cho eadar-dhealaichte bho dhuine sam bith eile a thathar a’ cluinntinn an-dràsta. Seo òran a tha air a’ chòigeamh chlàr aice, a thàinig a-mach an t-seachdain sa chaidh. Mur còrd an t-òran seo riut, feuch feadhainn de na h-òrain eile aice, leithid Cruel, Cheerleader neo Who, òran a rinn i còmhla ri Daibhidh Byrne. (’S e sin Daibhidh Byrne bho na Talking Heads, chan e an neach-craolaidh siubhail…)
2. Pale Sun Rose | Matthew and the Atlas
’S e còmhlan ùr a th’ ann am Matthew and the Atlas a tha stèidhichte ann an Lunnainn. Nochdaidh an t-òran seo air a’ chiad chlàr aca air a bheil an t-ainm Other Rivers, is thig sin a-mach air 14mh den Ghiblean. Òran snog dha-rìribh, ach video a bhios a’ fàgail droch aislingean agad.
3. An Seanduine Dóite | Aodh Mac Ruarí
’S ann à Dùn nan Gall a tha an seinneadair Èireannach Aodh Mac Ruairi. Seo òran air am bi luchd-èisteachd Radio nan Gàidheal eòlach, le Seonag is Mairead ga chluich gu math tric air Caithream Ciùil. Tha an t-òran ri fhaighinn air a’ chlàr Ceol Cheann Dubhrann a chaidh a chlàradh le Manus Lunny, a tha na bhall ann an Capercaillie.
4. Iron Sky | Paolo Nutini
Tha Paolo Nutini air ais le clàr ùr, is ged nach eil mi uabhasach measail air an t-seinneadair Albannach, tha fios a’m gu bheil tàlant sònraichte aige. ’S e òran sgoinneil a tha seo, caran coltach ri seann òrain soul a chluinneadh tu air ais anns na seasgadan. Tha mi a’ smaoineachadh gur ann mu dheidhinn neo-eisimeileachd a tha an t-òran seo, is tha Nutini a’ measgachadh ceòl is poileataigs ri chèile ann an stoidhle mhath, leis na faclan aige fhèin agus pìos bhon òraid ainmeil aig Charlie Chaplin anns an fhiolm The Dictator. Chanainns’ gun còrd an t-òran riut mura bheil ùidh agad ann am poileataigs, ge-tà. Chuir Adele drannd (tweet) a-mach o chionn seachdain mu dheidhinn a’ video seo, is thuirt i gur e sin “fear de na rudan as fheàrr a chunnaic mi nam bheatha air fad.”
5. The Fathom Line | The Hazey Janes
Tha mi air a bhith a’ leantainn na Hazey Janes bhon a fhuair mi a-mach gun robh dithis chloinne aig Mìcheal Marra, nach maireann, a’ cluich sa chòmhlan. Nam bheachd-sa, b’ e aon de na sgrìobhadairean Albannach a b’ fheàrr a bh’ ann am Marra, is tha Alice is Matthew ceart cho tàlantach ’s a bha an athair , ged a tha an stoidhle ciùil a bhios iad a’ cluich eadar-dhealaichte. Tha mi a’ dèanamh fiughar ris a’ chlàr ùr aca, Language of Faint Theory, a bhios ri fhaicinn anns na bùithtean as t-samhradh.
6. Fat Suit | No Regrets
Tha mi air bhioran mun chòmhlan ùr a tha seo, is a’ gabhail fadachd am faicinn beò. ’S e còmhlan traidiseanta a th’ ann sa chiad dol a-mach, ach le buaidh jazz orra, cuideachd. ’S e fonn àlainn a th’ ann an No Regrets: sia mionaidean de cheòl binn a chaidh a sgrìobhadh le Mhairi Marwick, a bh’ anns a’ chuairt dheireannach den duais Neach-Ciùil Òg Traidiseanta na Bliadhna o chionn ghoirid. Tha a’ video air a bhith ga chluich barrachd na trì mìle turas air YouTube sa mhìos a chaidh seachad, is chan e mise as coireach ach airson dà mhìle dhiubh.
7. Senandoah | Arlo Guthrie
Chuala mi an t-òran seo mìos air ais airson a’ chiad turais a-riamh. ’S e òran traidiseanta Ameireaganach a chaidh a sgrìobhadh anns an naoidheamh linn deug, is chuala mi e anns a’ chiad sreath den phrògram House of Cards. Faisg air deireadh an t-sreatha, tha Francis Underwood (a tha na phrìomh charactar) air tilleadh dhan t-seann cholaiste a bha e a’ frithealadh far an deach togalach ainmeachadh às a dhèidh. Bha oidhche mhòr aig Francis is na caraidean aige, is sheinn iad an t-òran seo còmhla ri chèile. Aon uair ’s gun cuala mi an t-òran, bha mi airson faighinn a-mach dè bh’ ann. Seo an dreach aig Arlo Guthrie air.
8. Boris | Lo Fang
’S e seinneadair à Maryland a th’ ann an Lo-Fang, is còrdaidh seo riut ma tha thu measail air Bon Iver is James Blake, chanainn. Tha tòrr dhaoine air a bhith dèanamh comasan eadar James Blake is Lo-Fang gu sònraichte. Cùm do shùilean a-mach is do chluasan fosgailte airson barrachd stuth bho Lo-Fang am-bliadhna. Faodar a’ chlàr aige, Blue Film, a cheannach an-dràsta.
9. La Vérité | François and the Atlas Mountains
Tuigidh mi gu bheil La Verité a’ ciallachadh “an fhìrinn”, mas math mo chuimhne. (Chan eil mi buileach cinnteach air sin, air sgàth ’s (mar a thuirt Girls Aloud) nach eil Fraingis agam, leis gun d’ rinn mi Gàidhlig aig Ìre-choitcheann ann an àrd-sgoil). Còmhlan Frangach eile a tha a’ leantainn air còmhlain mar Phoenix. B’ àbhaist dhaibh a bhith stèidhichte ann am Brighton, ach tha iad uile a-nis a’ fuireach san Fhraing a-rithist. Bidh iad a’ cluich ann an Glaschu aig deireadh na mìosa.
10. Ben’s My Friend | Sun Kil Moon
Tha Mark Kozelek – neo Sun Kil Moon, mar as fheàrr a dh’aithnichear daoine e sa ghnìomhachas ciùil – air ais na aonar le clàr ùr. Dh’obraich e còmhla ri The Album Leaf air a’ chlàr mu dheireadh aige, ach seo òran brèagha bhon chlàr Benji. ’S e duine sunndach a th’ ann an Kozelek, agus ’s ann mu dheidhinn bàsmhorachd a tha a’ mhòr-chuid den chlàr.


text:
William Henry Perkin
B' e ceimigear à Sasainn a bha ann an William Henry Perkin.
Bha e ainmeil airson a' chiad dhath fuadain, mauveine.
Beatha[deasaich | deasaich an tùs]
Nuair a bha e 15 bliadhna a dh'aois chaidh e don Colaiste Rìoghail na Cheimigeachd (nise na phàirt de Cholaiste Impireil Lunnainn) is dh'ionnsaich e ceimigeachd fo August Wilhelm von Hofmann. Rinn e an taisgealadh mauveine aige nuair nach robh e 18 bliadhna a dh'aois agus nuair an do dh'fheuch e ri cairt-gheal (quinine) a dhèanamh. Aig an t-àm seo bha gach gath nàdarra is daor.
Lean e dreuchd san gnìomhachas datha.
Bha e pòsta dà thuras, aig Jemima Harriet Lissett agus Alexandrine Caroline Mollwo. Fhuair e ceithir nigheannan agus trì mic, William Henry Perkin, Jr., Arthur George Perkin agus Frederick Mollwo Perkin. Bha gach mac na cheimigear.
Ann an 1907 sgoilt aipeandaig agus fhuair e am fiabhras-clèibhe agus chaochail e.
Urraman[deasaich | deasaich an tùs]
Bha e na cheann-suidhe a' Chomainn Cheimigeach eadar 1883 agus 1885.[1] Bhuannaich e am Bonn-Chuimhne Davy ann an 1889. Chaidh e na ridire ann an 1906.[2] Dh'ainmicheadh Bonn-Chuimhne Perkin a' Chomainn Gnìomachais Ceimigeach air.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Moore, Tom Sidney ⁊ Philip, James Charles (1941): The Chemical Society 1841-1941: a Historical Review. Lunnainn: Comann Ceimigeach.
- ↑ (1912): “Perkin, William Henry”, Dictionary of National Biography, 1912 supplement. Air a thogail 13mh dhen Lùnasdal 2016.


text:
821: Am Pinguin
Litir sheachdaineach do luchd-ionnsachaidh le clàr-fuaime, tar-sgrìobhadh is mìneachadh. A weekly letter to Gaelic learners with audio, transcription and explanation.
Tha an litir ag obrachadh leis an fhaclair. Tagh an taba ‘teacsa Gàidhlig’ agus tagh facal sam bith san teacsa agus fosglaidh am faclair ann an taba ùr agus bidh mìneachadh den fhacal ann. The letter is integrated with the dictionary. Select the tab ‘Gaelic text’ and choose any word and the dictionary will open and you will see the English explanation of the Gaelic word.
Chaidh triùir à Eilean beag Sgalpaigh – agus ochdnar à Leòdhas – a mharbhadh nuair a chaidh soitheach Gearmailteach a chur fodha anns an Dàrna Cogadh. Tha an eachdraidh air leth duilich, ach bha iad nam prìosanaich aig na Gearmailtich air bòrd soitheach air an robh ‘Pinguin’ mar ainm. Bha am Pinguin na shoitheach-cealgach – long-cogaidh a bha a’ toirt a’ chreidsinn gur e soitheach-carago a bh’ innte.
Ged a bha am Pinguin a’ coimhead coltach ri soitheach-carago, bha i làn armachd. Bha sia gunnaichean mòra (ceud gu leth mìlemeatair) oirre, ceithir gunnaichean an aghaidh itealain, dà thiùb airson toirpeadan, dà itealan bheag agus na ceudan de mhèinnean-mara. Ach bha an armachd gu lèir a-mach à sealladh. Bha na gunnaichean air an còmhdachadh le siotaichean iarainn air cliathaich an t-soithich.
Chan e sin a-mhàin, ach bhite a’ toirt a’ chreidsinn gun do bhuin am Pinguin do dhùthaich eile. Bhiodh i a’ cur suas bratach Ghearmailteach dìreach nuair a bha i deiseil gus ionnsaigh a thoirt air soitheach eile. Agus bha comharraidhean Feachd Rìoghail an Adhair air na h-itealain aice, a’ toirt a’ chreidsinn gun robh iad Breatannach. Bha i airidh air a h-ainm – ‘soitheach-cealgach’!
Tràth sa chogadh, chaidh iarraidh air an sgiobair am Pinguin a thoirt gu ceann a deas a’ Chuain Siar, don Chuan Innseanach agus timcheall costa Astràilia. Bha riaghaltas na Gearmailt ag iarraidh cron a dhèanamh air luingeas Breatannach anns na ceàrnaidhean sin. Agus, eadar na soithichean-cealgach agus na bàtaichean-aiginn anns a’ Chuan Siar, bha iad gu math soirbheachail anns a’ chiad dà bhliadhna dhen chogadh ann a bhith a’ cur luingeas Breatannach fodha. B’ e am Pinguin an soitheach-cealgach a bu shoirbheachaile aca.
Anns an Lùnastal naoi ceud deug is ceathrad (1940) lorg am Pinguin an tancair ‘British Commander’ faisg air ceann a deas Afraga. Bhuail i sligean innte agus thug caiptean a’ Bhritish Commander an t-òrdugh an soitheach a thrèigsinn. Chuir am Pinguin an tancair fodha, thog i an criudha agus dh’fhalbh i ag astar. Thachair a leithid sin iomadach turas.
Corra uair cha robh aice ri ionnsaigh a thoirt. Anns an Dùbhlachd naoi ceud deug is ceathrad (1940), ghabh i thairis an cabhlach Nirribheach a bha an sàs ann an sealg nam mucan-mara far South Georgia. Cha do loisg i slige sam bith orra.
Leis gun robh am Pinguin cho soirbheachail, aig amannan bha na ceudan de phrìosanaich-cogaidh air bòrd oirre. Bha fios aig na Breatannaich, nan cuireadh iad fodha i, gum faigheadh seòladairean Breatannach bàs. Ach cha robh roghainn aca. Bha i a’ dèanamh uiread de sgrios ’s gun robh aca ri a cur fodha.
Thàinig an deireadh air an ochdamh latha dhen Chèitean, naoi ceud deug, ceathrad ’s a h-aon (1941), nuair a bha HMS Cornwall an tòir oirre . Bha am Pinguin a’ toirt a’ chreidsinn gur e soitheach-caragò Nirribheach a bh’ innte. Mu dheireadh, thog i bratach Ghearmailteach agus loisg i air a’ Chornwall. Bhuail slige bhon Chornwall ann an stòras armachd a’ Phinguin agus spreadh i. Taobh a-staigh beagan diogan bha i air a dhol fodha. Chaill còrr is trì cheud Gearmailteach am beatha, agus còrr is dà cheud prìosanach-cogaidh. Nam measg bha aon duine deug à Leòdhas agus Sgalpaigh.
Faclan na Litreach: triùir: three people; ochdnar: eight people; soitheach-cealgach: commerce raider [‘deceitful vessel’]; bàtaichean-aiginn:submarines; soirbheachail: successful; luingeas: shipping; criudha: crew; prìosanaich-cogaidh: prisoners of war.
Abairtean na Litreach: nuair a chaidh soitheach Gearmailteach a chur fodha: when a German vessel was sunk; tha an eachdraidh air leth duilich: the story is tragic; bha iad nam prìosanaich: they were prisoners; long-cogaidh a bha a’ toirt a’ chreidsinn gur e soitheach-caragò a bh’ innte: a warship that was posing as a cargo vessel; ceithir gunnaichean an aghaidh itealain: four anti-aircraft guns; dà thiùb airson toirpeadan: two torpedo tubes; na ceudan de mhèinnean-mara: hundreds of mines; bha an armachd gu lèir a-mach à sealladh:all of the armaments were out of sight; air an còmhdachadh le siotaichean iarainn air cliathaich an t-soithich:covered by iron sheets on the side of the vessel; bhite a’ toirt a’ chreidsinn gun do bhuin X do dhùthaich eile:it would be pretended that X belonged to another country; dìreach nuair a bha i deiseil gus ionnsaigh a thoirt air: only when he was ready to attack; comharraidhean Feachd Rìoghail an Adhair: Royal Air Force markings; gu ceann a deas a’ Chuain Siar, don Chuan Innseanach agus timcheall costa Astràilia: to the south Atlantic, the Indian Ocean and around the coast of Australia; an t-òrdugh an soitheach a thrèigsinn: the order to abandon ship; an cabhlach Nirribheach a bha an sàs ann an sealg nam mucan-mara: the Norwegian whaling fleet; gum faigheadh seòladairean Breatannach bàs: that British sailors would die; bha i a’ dèanamh uiread de sgrios ’s gun robh aca ri a cur fodha: it was doing so much damage that they had to sink it; bhuail slige bhon Chornwall ann an stòras armachd a’ Phinguin agus spreadh i: a shell from the Cornwall hit the armaments store of the Pinguin and it exploded; taobh a-staigh beagan diogan: within a few seconds.
Puing-chànain na Litreach: Sgalpaigh: Scalpay (Harris). Is this the way you would spell Scalpay in Gaelic? Some might prefer Scalpaighor even Scalpaidh but the Litir follows the Gaelic Orthographic Conventions (GOC) 2009. They recommend Sgalpaigh. The –ay island names, originating in Norse, are written –aigh in Gaelic eg Barraigh (not Barraidh), except in Argyll where they end in –a eg Colbhasa(Colonsay) because that is how they are pronounced there. Scarp in Gaelic is (An) Sgarp, not Scarp, Sg being preferred to Sc.
Gnàthas-cainnt na Litreach: nuair a bha HMS Cornwall an tòir oirre: when HMS Cornwall was in pursuit of her.
Download the text of this week's letter as a PDF:Thoir a-nuas Litir mar PDF:
PDF documents are especially suited for printing out. Most computers can open PDF files, but if you have problems viewing them you may need to install reader software such as Tha faidhleachan PDF gu sònraichte math airson clò-bhualadh. Tha e furasta gu leòr do chuid de choimpiutairean faidhleachan PDF fhosgladh, ach ma tha trioblaid agad ‘s dòcha gum biodh e feumail bathar-bog mar Adobe Acrobat Reader. fhaighinn.
Litir do Luchd-ionnsachaidh
This letter corresponds to Tha an Litir seo a’ buntainn ri An Litir Bheag 517
Podcast
BBC offers this litir as a podcast: Visit the programme page for more info and to download or subscribe. Tha am BBC a’ tabhainn seo mar podcast. Tadhail air an duilleag-phrògraim airson barrachd fiosrachaidh no airson podcast fhaighinn


text:
Tha SCREENERS a ’toirt seachad fuasgladh gluasadach agus cosg-èifeachdach air a’ ghnìomh airson stuthan creige nàdarra agus stuthan ath-chuairteachadh a sgaradh air an làrach taobh a-staigh an àite as lugha agus an ùine as giorra. Tha an stuth air a sgaradh anns na meudan a tha thu ag iarraidh far a bheil e air a chruinneachadh no air a thoirt a-mach. Tha na scrionaichean freagarrach airson an dà chuid ro-sgrìonadh agus seòrsachadh deireannach. Ri fhaighinn airson innealan eadar 2.5 gu 50 tonna.
Chan urrainn dha Covid-19 stad a chuir air do ruigsinneachd gu “Dèanta ann an Sìona” teisteanasach.
Faodaidh sinn a bhith nad shùilean an seo, chan eil cùis càileachd a ’faighinn cothrom ruighinn ort.
Faodaidh sinn a bhith nad làmhan an seo, gheibh sinn cùisean gu math tro ghnìomhachas.
Faodaidh sinn a bhith nad bheul an seo, bidh sinn a ’rèiteachadh theirmean cho math ri factaraidhean.
Faodaidh sinn a bhith nad eanchainn an seo, le sèine solair mòr is urrainn dhuinn daonnan toraidhean cosg-èifeachdach a thoirt dhut.
Scan Gu Wechat


text:
Hemorrhoids no cuideachd pileachan a bheil na cnapan no na cnapan sin a tha a ’nochdadh swollen faisg air an anus, gus an urrainn dhaibh mòran pian agus itch a bhrosnachadh. Aig amannan bidh an sèid seo faodaidh e bleeding adhbhrachadh agus faodaidh an irioslachd seo a bhith air adhbhrachadh le làthaireachd stòl cruaidh no ceimigeachd cuid de bhiadhan.
Tha timcheall air 75% de dhaoine air eòlas fhaighinn air hemorrhoids aig àm air choreigin nam beatha. Ann an iomadh cùis bidh e a ’tachairt airson ùine agus aig amannan eile faodaidh an mì-chofhurtachd a bhith nas miosa airson làithean agus air diofar amannan tron bhliadhna. Tha ointments agus leigheasan ciad-làimhe ann, ach tha leigheasan dachaigh ann cuideachd as urrainn dhuinn a chuir a-steach aig an taigh.
Clàr-innse
- 1 Mar a gheibh thu faochadh bho hemorrhoids le uachdaran agus leigheasan thar-an-aghaidh
- 2 Leigheasan dachaigh gus faochadh a thoirt do hemorrhoids
- 3 Nuair a bu chòir dhut an dotair fhaicinn
Mar a gheibh thu faochadh bho hemorrhoids le uachdaran agus leigheasan thar-an-aghaidh
Gheibhear uachdaran den t-seòrsa seo thairis air a ’chunntair anns cha mhòr a h-uile bùth-leigheadaireachd. Faodar an cruth aige a thaisbeanadh ann an cruth uachdaran, ointments, pads, no suppositories. Bidh iad uile a ’lughdachadh sèid agus a’ toirt faochadh sa bhad. Tha tàthchuid mar lidocaine, hydrocortisone, agus calltainn buidseach gus faochadh a thoirt air pian, itching agus itching. Chan eilear a ’moladh hydrocortisone airson a chleachdadh airson còrr air seachdain, oir faodaidh e tiugh a’ chraicinn atharrachadh.
Ma tha am pian neo-sheasmhach faodaidh tu a chleachdadh faochadh pian beòil leithid acetaminophen, ibuprofen, no aspirin. Am measg nan gnìomhan aige bidh lughdachadh sèid, pian agus faochadh bho mhì-chofhurtachd. Tha wipes socair Faodar an cleachdadh cuideachd airson glanadh às deidh dhut gluasad amhach. Am measg nan togalaichean aige tha calltainn buidseach agus aloe vera gus fois a ghabhail san sgìre.
Leigheasan dachaigh gus faochadh a thoirt do hemorrhoids
Is e am prìomh ro-innleachd a dh'fheumas sinn a bhuileachadh seachain constipation. Airson seo feumaidh sinn ar daithead atharrachadh, cuir às do bhiadhan brosnachail leithid cofaidh, theine, spìosraidh làidir, spìosrach agus deoch làidir. Tha e air a mholadh gu mòr biadh àrd fiber agus gheibh sinn e ann an gràinnean slàn, glasraich agus measan. Le fiber bidh sinn a ’cuideachadh an stòl a bhith tòrr nas buige gus nach bi straining ann nuair a bhios iad a’ glasadh agus a ’dèanamh hemorrhoids nas miosa.
Glan an sgìre gu math às deidh gach falmhachadh
Is dòcha gur e an cleachdadh seo an dòigh as fheàrr air atharrachadh, bhon uairsin glanadh math às deidh falmhachadh cuidichidh e làimhseachadh luath. An dèidh a dhol don t-seòmar-ionnlaid tha e riatanach a dhèanamh Cleachd siabann is uisge blàth gus an sgìre a ghlanadh. Faodaidh cleachdadh wipes cuideachd a bhith na dheagh roghainn, ach fhad ‘s nach eil cùbhraidheachd no deoch làidir annta a dh’ fhaodadh a bhith iriosal.
Amaran Sitz
Bidh amaran Sitz ag obair iongantasan, oir bidh iad a ’cuideachadh le bhith a’ lughdachadh sèid hemorrhoids gu nàdarra. Faodaidh tu ullaich infusions sònraichte airson làimhseachadh agus cuir iad ris an uisge. Thèid amar-ionnlaid beag no lagan beag a chleachdadh a bhios a ’freagairt air an bidet far am bi thu ga chleachdadh airson suidhe. Tha an infusion air a dhòrtadh a-steach don amar-ionnlaid no an lagan agus feumaidh e a bhith ann an conaltradh ris na hemorrhoids a ’gabhail amaran de 10 gu 15 mionaidean aon uair san latha.
Is e na luibhean a tha ag obair as fheàrr fìon-dhearc, broilleach eich, calltainn buidseach agus broilleach bùidseir. Faodaidh tu cuideachd na luibhean sin a thoirt suas gu trì tursan san latha mar fhilleadh. Salann Epsom tha iad cuideachd nan làimhseachadh math. Cuir salainn ris an t-suidheachan no an amar-ionnlaid agad agus suidh airson 20 mionaid gus am bi thu a ’faireachdainn am faochadh sin.
Amaran Sitz le uisge blàth agus siabann dìreach mar sin, bidh iad cuideachd a ’faochadh hemorrhoids. Faodaidh tu a dhèanamh 3-4 tursan san latha airson 10-15 mionaidean anns gach seisean.
Aloe vera agus ola ollaidh
Chaidh an lus aloe vera a thoirt seachad togalaichean glè bhuannachdail airson suidheachaidhean craiceann. Tha buaidhean anti-inflammatory aige a chuidicheas le bhith a ’lughdachadh irioslachaidh agus faodaidh na co-phàirtean sin cuideachadh gu mòr leigheasan hemorrhoid.
Gus a chleachdadh, feumaidh tu a thoirt a-mach an gel fìor bho thaobh a-staigh nan duilleagan den lus agus cuir an sàs e san sgìre. Feumaidh tu a bhith faiceallach leis a ’todhar seo oir tha daoine aileirgeach don lus seo. Gus seo a dhèanamh, dèan deuchainn ro làimh le bhith a ’cur a-steach beagan 24 uair roimhe air a’ ghàirdean agus feitheamh gus nach bi freagairt ann.
Tha buaidhean anti-inflammatory aig ola ollaidh cuideachd. Faodaidh e do chuideachadh le bhith a ’gluasad hemorrhoids a tha air tighinn a-mach à taobh a-muigh an anus, a’ smeuradh le do mheur le ola agus gan toirt a-steach.
Bidh deigh agus fuachd a ’teannachadh
Ma tha an sgìre ro swollen agus painful, is dòcha cuir deigh a-steach gus an cnap sin a mhaothachadh. Paisg an deigh ann an clò agus cuir air an sgìre e airson timcheall air 15 mionaidean. Cuidichidh fuachd an t-snàthainn le bhith a ’lughdachadh sèid agus bidh buaidh anesthetic aige. Cuidichidh brùthadh uisge fuar a chuirear air an sgìre gus an mì-chofhurtachd seo a lughdachadh.
Nuair a bu chòir dhut an dotair fhaicinn
Hemorrhoids mar as trice tha iad furasta an làimhseachadh agus tha iad sealach. Tha cùisean far am faod a bhuaidh a bhith iom-fhillte gu math tearc, ach faodaidh e duilgheadasan adhbhrachadh. Nuair a tha na leigheasan air a bhith neo-èifeachdach agus am pian gu math leantainneach no ma chaidh tòrr fala a chall, feumar bruidhinn ri dotair. Ann an cuid de na cùisean sin, chaidh iarraidh air cleachd thrombectomy, le toirt air falbh lannsaireachd hemorrhoids no cleachdadh ligation le bannan rubair, gus casg a chuir air solar fala don hemorrhoid.


text:
Muscat
‘S e prìomh-bhaile Omàin agus am baile as motha den dùthaich a th' ann am Muscat (Arabais: مسقط, masqaṭ). Tha e suidhichte san ear na dùthcha, air cladach Camas Omàin. Tha an àrd-bhaile Mhuscat, ris an canar "Capital Area", a’ fàs nas motha gu math luath. Tha e cho mòr ri 3,500 km² agus anns a’ bhliadhna 2008 bha 731,730 duine a’ fuireach ann. 'S e Muscat aon de na bailtean as aosta a th’ ann air feadh an t-Saoghail. B' e Bhasco da Gama às a' Phortagail a’ chiadh fhear Eòrpach a ràinig Oman air an t-siubhail aige chun nan Innseachain.
Tha trì sgìrean ann a tha gu math cudthromach:
- Muscat an Iar: Al-Seeb, Udhaybah, Bawsher, Al-Ghubbrah agus Ghala
- Meadhan Mhuscat: Al-Khuwair, Madinat Al Sultan Qaboos, Shati-Al Qurm, Qurm agus Ras Al Hamra
- Muscat an Ear: Wuttayah, Ruwi, Matrah, Kalbuh, Old Muscat, Sidab agus Al-Bustan
Tha am port-adhair eadar-nàiseanta , am Muscat International Airport, eadar 15 is 20 cilemeatair air falbh bho na sgìrean Al-Khuwair, Madinat Al Sultan Qaboos, Shati Al-Qurm agus Al-Qurm.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]


text:
A' Ghort Mhòr
Thàinig Gort Mhòr (ann an Gàidhlig na h-Èireann: an Gorta Mór, [anˠ ˈgɔɾˠt̪ˠa mˠoːɾˠ]) a dh’ Èireann ann an 1845 agus dh'fhuirich e gu ruige 1852. Bhàis a barrachd air millean Èireannach—faisg air seachdamh àireimh sluaigh na h-Èireann—leis an acras no le cùisean co-cheangailte.[1]
Thàinig gaiseadh a' bhuntàta air feadh na h-Èireann, agus bha mòran daoine bochd a' crochadh sa bhuntàta airson bìdh. (Bha gaiseadh a’ bhuntàta ann air feadh an Eòrpa, ach bha gort mhòr a-mhàin ann an Èireann do bhrìgh sin). Cha tug an ùghdarras Breatannach, fo uachdranas a bha Èirinn, biadh do daoine tinne leis an acras.
Gu co-rèireach, bhàis àireamh Èireannach nas motha ann am "Bliain an Áir" (Bliadhna an Àr) ann an 1740 agus 1741, gort eile le fàilleadh buain a’ bhuntàta is nan gràinnean.[2] Gidheadh, tha a' ghort air sgàil mhòr a chur air an eachdraidh na h-Èireann. Chaochail a' ghort gu maireannach eòlas-sluaigh, poileataigs, agus cultar an eilein. Ghabh a' ghort a-steach dualchas nan Èireannach is an sliochd[1] agus bhrosnaich e gluasaidh fèin-riaghlach is Èireann Aonaichte. Làidrich an nàimhdeas eadar na h-Èireannaich is na riaghaltas Breatannach. Dh'àrdaich frionas cinnidh is creideamh agus neartaich nàiseantachas Èireannach ann an Èireann agus an sliochd Èireannach anns na Stàitean Aonaichte agus ann an dùthchannan eile.
Ron a' ghort[deasaich | deasaich an tùs]
Thug iasgaich Bhasgaich am buntàta, às an t-Saoghal Ùr, a dh' Èireann ann an 16mh linn. Ged a tha am buntàta glè thairbheach, rinn àiteachadh gum b' urrainn do tuilleadh daoine fuireach air an fhearann nas lugha. Mheudaich an àireamh-shluaigh gu h-obann–bho trì millean gu h-ochd millean—eadar 1800 is tòisich na goirte.[3]
Aig an aon àm, bha na h-uachdaran (mar a bha ann an Gàidhealtachd na h-Alba) air mòran daoine fhuadachadh oir a bha a' sprèidh agus na caoraich nas buannachdail, bhon fhearann nas torrach gu sònraichte. Bha mòr-chuid neo-làthaireach; mar sin, dh'fhàg a' phrothaid an dùthaich—faisg air £800,000 gach bliadhna.[4][5] Bha 60,000 acaire aig feadhainn, ach cha robh tèarainteachd teanantachd no còirean eile aig na tuathanaich.[6] Ann an deicheadan gus a' ghort, dh'fhàs roinn an fhearainn gu nas neo-ionnannas.[6] Bha an dùmhlachd-sluaigh as àirde aig am fearann as mì-thorrach san dùthaich, càrnach slèibhtean an iar agus an deas, far an do dh’fhuirich Gàidheil Èireannaich is Caitligich.
Anns an sgìrean seo, bha mòran daoine ag ithe buntàta agus beagan bainne togalach a-mhàin. Thog iad muice no gràn, ach màl a phàigheadh a-mh`àin. Nuair a bha buntàta gu leòr, bu dòigh-ithe freagarrach a bha ann; bha na h-Èireannaich nas àirde na na Breatannaich ri linn seo.[7] Ma-tà, bha iadsan a' crochadh ri deagh bhuain a' bhuntàta airson mairsinn beò.
Bha an Èirinn na basgaid-arain Shasainn; às-phortaich i bà, muice, ìm, agus gràn.[6]
Phytophora infestans[deasaich | deasaich an tùs]
’S oomycete a tha ann am Phytophora infestans. (Chan e fungas a tha ann idir.)[9] Dùthchasach air an t-Saoghal Ùr, thàining e dh' Eòrpa eadar 1842 is 1845. Ann an 1845, chaidh dàrna buain a' bhuntàta a call, agus ann an 1846, chaidh trì ceathramhan.[9]
Dèiligeadh nan ùghdarrasan Bhreatannach[deasaich | deasaich an tùs]
Bha carthannasan ionadail ann, ach cha robh airgead gu leòr aca. Chaidh an ciad neach-fulaing bàs leis an acras 24 an Dàmhair 1846, agus leis an Nollaige chaidh an airgead air comataidhean faothachadh nan sgìrean agus bha lèirsgrios air feadh na h-Èireann.[10]
Bha oidhirp aig riaghaltas Breatannach Robert Peel càintean na gràn a mhì-laghaich, airson a’ phrìs glè àrd gu fuadan a bheagachadh, ach cha do rinn gu ruige 1846. Cheannaich an riaghaltas £100,000 maoise agus reic air lasachaidh dhan Èireannaich bhochd, ach bha sin mar bhoinne an t-soithich-uisge.[11] Bha ùidh nas motha aige ann an "Achd Fòirneadh" aimhreit fhearannach ann an Èireann a cheannsaich. Cha do ghabh ris, agus thug am Pàrtaidh Cuigseach an riaghaltas an àite.
Bha ideòlas an aghaidh caiteachais phoblaich air a' riaghaltas Chuigseach. Chreid am prìomh mhinisteir, Morair John Russell, agus seirbheiseach sìobhalta faothachaidh na goirte, Sàr Charles Trevelyan, gun robh faothachadh air meudachd feumail an eaconomaidh a bhriseadh. Bha gràin-chinnidh an aghaidh nan Èireannach aig Trevelyan gu sònraichte; thuirt e gum b' e “effective mechanism for reducing surplus population" agus "the judgement of God" a bha anns a’ ghort.[12][13][14]
Sguirich an riaghaltas faothachadh am biadh gu lèir air ball. An àite, b' fheudar do daoine aig a bha feum air faothachadh am fearann aca a liubhairt gus an urrainn dhaibh tighinn a-steach taigh-obrach. Leig an lagh seo an uachdaran oighreachdan fhuadachadh gu èifeachdach, ach thàinig air na tuathanaich roghainn a dhèanamh eadar bàs leis an acras air an fheannag, agus fàgail bhon taigh-obrach gun nì air bith. Bha an suidheachadh-obrach uabhasach; chaochail mòran daoine an sin. Thabhaich an riaghaltas obair doirbh gun bhuannachd, mar eisimpleir briseadh nan clachan.[15] Tha “rathadan na goirte” a sguiridh ann an cùl nan cnoc fhathast ann air feadh na h-Èireann an iar agus an deas.
Ged a bha na taighean-obrach làna, ann an 1847, thòisich prògram chidsinean brot. B’ fheudar pàigheadh dhan uachdaran, gun do misnich fuadaichean, ach cha bha biadh gu leòr airson na dìolachan-dèirce.
Rinn tuathanaich Èireannaich aramach an aghaidh nan uachdaran agus an ùghdarras ann am Ballingarry, South Tipperary 29mh an t-Iuchar, 1848, ach thug na h-ùghdarrasan buaidh air ball. Tha an t-ainm “Aramach nan Èireannaich Òga” neo “Aramach na goirte” air.
Chaidh iomadh dhuine bacadh nan galaran a mhilleadh air sàilleibh an acras, agus mar sin, dh'fhoghain fliù no cnatan an marbhadh. Tha e follaiseach gun robh galaran easbhaidhe nam beòthamanan ann; bha an galar-fuilteach (“scurvy” sa Bheurla), an xerophthalmia, agus am peallagra gu math cumanta. Chuir fiabhras, sgàird, galar-àraidh, agus breac crìoch air cus a barrachd.[16]
Bha oidhirpean ann ospadalan ùr fhosgladh agus luchd-obrach sealach fhastachadh. A bharrachd air sin, bha an ospadalan ro thrang gabhail mu mòran galaran eile air sàilleibh na goirte.
Air feadh na goirte, às-phortaich an Èirinn tuille am biadh gun ion-phortaich. Thoradh i biadh gu leòr a h-uile duine a bheathaich, gum biodh air roinn co-ionnann.
Toraidhean na goirte[deasaich | deasaich an tùs]
Thug gràin-chinnidh an agaidh nan Èireannach am bàrr. Mar eisimpleir, thuirt ollamh Oilthigh Oxford nach biodh a’ ghort barrachd air millean duine a mhairbh, agus nach biodh sin gu leòr leas a dhèanamh.[18]
Thug na bàsaich agus na fuadaichean, as miosa far an robh Gàidhlig na h-Èireann as làidir, air adhart crìonaidh na cànain.
Gidheadh, anns na deicheadan às dèidh na goirte, thug Strì an Fhearainn (Gàidhlig na h-Èireann: Cogadh na Talún) còirean nan gabhaltach tro achdan fearainn Èireannaich.[19] Bhrosnaich a' ghort nàiseantachas cuideachd; às dèidh Aramaich na Càisge agus Cogadh na Saorsa (Gàidhlig na h-Èireann: Cogaidh na Saoirse), chaidh Poblachd na h-Èireann a stèidheachadh.
Rinn Tony Blair an ciad leisgeul oifigeil do Poblachd na h-Èireann ann an 1997. Thuirt e gun do dh'fhàillnich an riaghaltas Breatannach a mhuinntir fhèin.[20]
Sliochd nan Èireannach[deasaich | deasaich an tùs]
A bharr air na bàsaich, chaidh a barrachd air 500,000 tuathanaich Èireannaich bhochd a dh’fhuadachadh bhon fhearann aca.[21] Eilthirich milleanan bho Èirinn an cois dìreach na goirte, neart dhiubh às sgìrean Gaeltacht.[22] Chaill Èirinn ceithir millean daoine eadar 1845 agus 1900, leth a h-àireimh-sluaigh.
Dh'aoin mòran luchd-imrich Èireannaich anns na Stàitean Aonaichte ris an buidheann nàiseanta mar Clan na nGael (Clanna nan Gàidheal). Nam beachd-sa, bu sgrios-chinnidh riaghaltas Breatannach a co-èignich an fàgail na h-Èireann. Dheirbh saoirsinnean poileataigeach nan Stàitean dhaibh dùil Èireann neo-eisimeil; ghlèidh ceangalaichean tòcaile ris an t-seann dùthaich bho ghlùin gu glùin.
Choilean Èireannaich nan Stàitean Aonaichte, mar eisimpleir John Devoy agus Éamon de Valera, beachd mòr ann an neo-eisimeileachd na h-Èireann. Dh'astair de Valera, Ceann-suidhe Dhàil Èireann, dhan Stàitean Aonaichte ann an 1920 gus a fhaigh e aithneachainn do Poblachd na h-Èireann. Reic mòran urrasan na Poblachd dhan Èireannaich Aimeireagaich.
Tha mòran carraighean-cuimhne na goirte Mhòr anns na Stàitean Aonaichte. Tha an tè ann am Boston gu math ainmeil; tha i na h-ìomhaigh boireannaich tinn an acras is a cloinne.[23]
Sgrios-cinnidh no dunaidh nàdarrach[deasaich | deasaich an tùs]
B’ e Èireannach a bha ann an John Mitchel, an ciad duine a chuir coire na goirt do poileasaidh riaghaltas Breatannach. Rinn e abairt ainmeil, "The Almighty, indeed, sent the potato blight, but the English created the Famine."[24] Chuir an ùghdarras casaid ceannairce air ann an 1848; dh’fhaigh e binn ceithir bliadhna deug obrach pheanasach ann am Bermuda.[24]
Ged a cheadaich an riaghaltas Breatannach a’ ghort a thachradh, tha eachdraidhean ann air ainmeachadh "sgrios-cinnidh". Phàigh an riaghaltas airgead trì uiread nas motha le dìobhaladh tràillean a dh’uachdaran Caraibeach nuair a shaoir e a h-uile tràill.[25] Sgrìobh Christine Kinealy, eachdraiche, gun do shoillsich an tamall nach robh ùidh aig an riaghaltas Èireannaich bhochda a cuidicheadh, ach chunnaic e cothrom atharrachaidhean rùnaichte shòisealta a thoirt air adhart, mar eisimpleir smachd àireimh-sluaigh agus bhonntachadh an fhearainn. A dh’aindeoin an acras agus nam bàsan glèidheadh poileasaidh faothachadh fhìor-lùghdachadh.[26] Ghabh rannsachadh an Ollamh Francis A. Boyle ris a b' e sgrios-cinnidh a bha ann a-rèir cuspair-deuchainn 1948 Hague Commission. Sgrìobh e gun do rinn an riaghaltas Breatannach poileasaidh gortais ann an Èireann gu rùn sgriosa nan Gàidheal Èireannach.[27]
Sa Ghàidhlig na h-Èireann, ainmichear “Uileloscadh na nGael” (Uile-losgadh nan Gàidheal) gu tric.
Ann an ceòl is bàrdachd[deasaich | deasaich an tùs]
Nochd a' ghort gu tric ann an litreachas Èireannach.[28]
Ann an òran ainmeil “Skibbereen,” tha athair ag ràdh da mhac mu dhèidhinn na goirte, Aramach nan Èireannach Òga, agus fàgail bho Èireann.[29] Tha iomraidhean dha ann an òrain ainmeile eile "Fields of Athenry" agus "Thousands are Sailing" cuideachd.
Rinn Patrick Kavanagh ur-sgeul bàrdachd ann an 1942, “The Great Hunger.”
Ann an Alba[deasaich | deasaich an tùs]
Bha gaiseadh a' bhuntàta ann an Gàidhealtachd an iar agus anns an Eileanan Siar aig an aon àm, far a bha na croitearan am freastal a' bhuntàta cuideachd. Ann an Gàidhealtachd an Iar, mheudaich an àireamh-shluaigh 50 sa cheud.[30] Ath-shocraich an t-uachdaran an tuathanaich ann am bailtean ri taobh na mara, gun fhearann gu leòr aca. Mar sin, bha caoraich taobh a-staigh agus b' fheudar dhan croitearan obrachadh mar iasgaich no ann an gnìomhachas ceilp, bunan eile airgeid dhan uachdaran. Nuair a theannaich gnìomhachas ceilp, lorg an croitearan obair anns a' Ghalltachd. Bha aca ri obrachadh 200 latha am bliadhna a-muigh an croit màil a phàigheadh, agus cha robh fearann gu leòr do barran sam bith ach am buntàta.[30]
A dh'aindeoin, cha robh gort mhòr ann an Alba. Thug buidhnean-carthannachd Breatannach biadh gu leòr mòran bàsan leis an acras a chasg. Thog an Eaglais Shaor airgead agus sgaoil biadh gun umhail dha bhuidheann. An àite eaglaise, rinn "Central Board of Management for Highland Relief" an iom-fhuasgladh às dèidh an Gearran 1847. Thog e £210,000 ann an 1847, gu mòr anns a Ghalltachd.[31][30] Gidheadh, bha lèiridh mòr agus aimhreitean a dh' às-phortachadh na gràine. B' fheudar eadar-theachd a dhèanamh dhan armailt fhèin.[32]
Sgrìobh eachdraidhe gun robh feartan as miosa na deagh-euchdachd Bhioctòrianach air a' bhùird.[33] Cha robh cobhair do duine gu seilbh sam bith, ach seach mar a bha ann an Èireann, cha b' fheudar am fearann aca a liubhairt.[34] Bha an cuibhreann làthail (ann an coirce neo maois) gu tòisich 24 uingean gach duine, 12 gach mnà, agus 8 gach pàiste. (Cha sin biadh gu leòr a gheibh iad ann). Bheagaich an ùghdarras an cuibhreann leis an eagal gun do rinn an sochairean leisgeachd. B' fheudar obrachadh; bha "rathad na goirt" anns a' Ghàidhealtachd cuideachd.[30]
Fuadaichean[deasaich | deasaich an tùs]
Gu mòr, thug an uachdaran tìodhlac dhan faothachadh agus fiachan a mhaitheanas. Gidheadh, b' fhearr leotha gun do fhalbh an croitearan do nach urrainn màil a phàigheadh. Fo bagairt fèich is fuadachaidh, b' fheudar dhan croitearan falbh às a "cheann fhèin." Phàigh ùghdarrasan air eilthireachaidh 16,000 Gàidheil do Chanada, agus eilthirich faisg air 90,000 Gàidheil gu lèir.[30]
Chiall bailtean-croitearachd treasamh àireimh-sluaigh eadar 1840 is 1860,[30] àireamh nas motha gu co-rèireach san eileanan agus ceàrnan iomallaich. Ann an Àird nam Murchan, dh'fhuadaich Sàr James Milles Riddell 40 sa chuid àireimh-shluaigh gus 1856.[33][35]
Chàin a' phàipearan-naidheachd Gordon of Cluny, uachdar Barraigh, Èirisgeigh, agus Uibhist a Deas, air fuadaichean mì-laghail is diùltainn cobhair a phàigheadh. Nuair a thàinig dà mhìle Bharrach agus Uibhisteach do Chanada, thuirt Hector Munro às Hamilton, Ontario gum b' iadsan na daoine as ainnis a faic e a-riamh.[36]
A dh'aindeoin an droch chliù a tha aige, sholair an Diùc Chataibh gu nas fheàrr don croitearan ann an Cataibh. Ruig iad don Ghalltachd gu math còmhdaichte agus biadhta. Thug e airgead dhan màladairean aige aig nach robh cùmhnadh gu leòr airson eilthireachaidh.[36]
Ceanglaichean-lìn[deasaich | deasaich an tùs]
- Còmhradh le ollamh eachdraidh mu dhèidhinn a' Ghort Mòr ann an Èireann
- Gaiseadh a' bhuntàta ann am Barraigh aig Tobair an Dualchas
- Gaiseadh a' bhuntàta ann an Uibhist aig Tobair an Dualchas
- Gaiseadh a' bhuntàta ann an oighreachaidh Mhic Shimidh aig Tobair an Dualchas
- Gaiseadh a' bhuntàta ann an Tìoraidh aig Tobair an Dualchas (sa Bheurla)
- Gaiseadh a' bhuntàta sa Ghàidhealtachd aig Tobair an Dualchas (sa Bheurla)
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ 1.0 1.1 Kinealy, Christine (1994): This Great Calamity. Gill & Macmillan. ISBN 0-7171-1881-9. Td. 342.
- ↑ Sir William Wilde, "Table of Cosmical Phenomena," td. 124-32; Dickson, "The other great famine," ann an Cathal Póirtéir, (deas.) The Great Irish Famine (1955), Mercier Press, td. 53-55; agus David Dickson, "The gap in famines: a useful myth?", ann an E. Margaret Crawford (deas.), Famine: the Irish experience, Edinburgh: John Donald, 1989, td. 97-98
- ↑ [1]
- ↑ Litton, Helen (1994): The Irish Famine: An Illustrated History. Wolfhound Press. ISBN 0-86327-912-0.
- ↑ Grattan, Henry, (deas.) The Speeches of the Right Honourable Henry Grattan: In the Irish, and in the Imperial Parliament (1822) air loidhne.
- ↑ 6.0 6.1 6.2 Laxton, Edward (1997): The Famine Ships: The Irish Exodus to America 1846–51. Bloomsbury. ISBN 0-7475-3500-0.
- ↑ Komlos, John (2007): “European heights in the early 18th century,” ann an: Vierteljahrschrift für Sozial-und Wirtschaftsgeschichte, leabhar 94, àir. 3, td. 271–284. Air a thogail 26mh dhen Ghiblean 2013.
- ↑ Bourke, P. M. Austin (1960): The Extent of the Potato Crop in Ireland at the time of the Famine Leabhar XX, Part III. Dublin, Ireland: Statistical and Social Inquiry Society of Ireland, td. 1–35. Air a thogail 10mh dhen Ghiblean 2011.
- ↑ 9.0 9.1 Paddock, W. C (1992): Our Last Chance to Win the War on Hunger.
- ↑ Boyle, Phelim P., Ó Gráda, Cormac (An t-Samhain 1986): Fertility Trends, Excess Mortality, and the Great Irish Famine Leabhar 23, td. 9, 543–562. doi:10.2307/2061350.
- ↑ Woodham-Smith, Cecil [1962] (1991): The Great Hunger: Ireland 1845–1849. Penguin. ISBN 978-0-14-014515-1.
- ↑ “Historical Notes: God and England made the Irish famine”. Air a thogail 21mh dhen Ghiblean 2014.
- ↑ Trevelyn, Laura (2012): A Very British Family: The Trevelyans and Their World. I.B.Tauris. ISBN 978-1780762876.
- ↑ “The Great Famine”. Parliament UK. Air a thogail 21mh dhen Ghiblean 2014.
- ↑ Mitchel, John (1869): The history of Ireland: from the Treaty of Limerick to the present time. James Duffy.
- ↑ “The Census of Ireland for the Year 1851: Part VI General Report”.
- ↑ E.G. Ravenstein, "On the Celtic Languages of the British Isles: A Statistical Survey", ann an Journal of the Statistical Society of London, àirde fuaime 42, àmh. 3, (An t-Sultain 1879), td. 584.
- ↑ Gallagher, Thomas (1987): Paddy's Lament, Ireland 1846–1847: Prelude to Hatred. Houghton Mifflin Harcourt. ISBN 978-0-15-670700-8. Air a thogail 24mh dhen t-Sultain 2010.
- ↑ F.S.L Lyons,Ireland Since the Famine (1985)
- ↑ “The Irish famine Opening old wounds”. The Economist. Air a thogail 28mh dhen Fhaoilleach 2017.
- ↑ Póirtéir, Cathal (1995): The Great Irish Famine. RTÉ/Mercier Press, td. 156. ISBN 1-85635-111-4.
- ↑ Ross, David (2002): Ireland: History of a Nation. New Lanark: Geddes & Grosset, td. 226. ISBN 1-84205-164-4.
- ↑ “Boston Irish Famine Memorial”. Boston.com. Air a thogail 31mh dhen Dàmhair 2008.
- ↑ 24.0 24.1 Duffy, Peter (2007): The Killing of Major Denis Mahon. HarperCollins, td. 312, 323. ISBN 978-0-06-084050-1.
- ↑ Gray, Peter (1995): The Irish Famine. New York: Harry N. Abrams, Inc.
- ↑ Kinealy, Christine (1994): This Great Calamity. Gill & Macmillan, td. 353. ISBN 0-7171-1881-9.
- ↑ Ritschel, Dan (1996): The Irish Famine: Interpretive & Historiographical Issues. Department of History, University of Maryland. Air a thasglannadh [o http://www.umbc.edu/history/CHE/InstPg/RitFamine/irish-famine-historiographical-issues.html] 21mh dhen Ghearran 2009.
- ↑ “Writing of the Irish Famine” (Beurla). Oilthigh Oxford. Air a thogail 27mh dhen Fhaoilleach 2017.
- ↑ Skibbereen. Air a thogail 13 January 2007.
- ↑ 30.0 30.1 30.2 30.3 30.4 30.5 Devine, T M (2012): The Scottish Nation: A Modern History. London: Penguin, td. 191. ISBN 978-0-718-19320-1.
- ↑ Allen, Grahame (29 dhen Chèitean 2012): Inflation: the value of the pound 1750-2011 RESEARCH PAPER 12/31. Westminster: House Of Commons Library. Air a thogail 3s dhen Ghearran 2015.
- ↑ “Potato Riots at Inverness”. Ann an: Stamford Mercury, 13mh dhen Ghearran 1846.
- ↑ 33.0 33.1 Lynch, Michael (1992): Scotland: A New History. London: Pimilico, td. 372. ISBN 0-7126-9893-0.
- ↑ “Destitution in the Highlands”. Ann an: Morning Post, 18mh dhen Fhaoilleach 1851.
- ↑ MacKenzie, Sir Alexander [1883] (): The History of the Highland Clearances, td. 233-35. ISBN 9781290904506. Air a thogail 29mh dhen Fhaoilleach 2017.
- ↑ 36.0 36.1 Hector Munro, às-earrann ann an “Highland Emigrants”. Ann an: Inverness Courier, 29mh dhen Fhaoilleach 1852.


text:
656: Dùghall Bochanan (3)
Litir sheachdaineach do luchd-ionnsachaidh le clàr-fuaime, tar-sgrìobhadh is mìneachadh. A weekly letter to Gaelic learners with audio, transcription and explanation.
Tha an litir ag obrachadh leis an fhaclair. Tagh an taba ‘teacsa Gàidhlig’ agus tagh facal sam bith san teacsa agus fosglaidh am faclair ann an taba ùr agus bidh mìneachadh den fhacal ann. The letter is integrated with the dictionary. Select the tab ‘Gaelic text’ and choose any word and the dictionary will open and you will see the English explanation of the Gaelic word.
Nuair a bha Dùghall Bochanan, am bàrd spioradail, na dheugaire chaidh e a dh’fhuireach ann an Sruighlea. Chaidh e far rathad an Tighearna, ged a bha na peacaidhean aige a’ bualadh air a chogais. Tha e ag innse anns an leabhar aige Beatha agus Iompachadh Dhùghaill Bhochanain mar a thachair dha aon latha nuair a bha e a-muigh air an t-sràid. “Bha saighdear air mhisg a’ falbh romham,” tha e ag ràdh, “agus bha gillean òg’ eile a’ cur mì-thlachd air le bhith tilgeadh seann ghiobal de luideag shalach na aodann…”
Cha do thuig Dùghall an suidheachadh agus thog e an clobhd airson a thilgeil far an rathaid. Shaoil an saighdear gun robh Dùghall air fear de na bleigeardan a bha a’ dèanamh dì-meas air. Tharraing e a bheigeileid agus rinn e air Dùghall. Seo an tuairisgeul a tha Dùghall a’ dèanamh dheth: “Chaidh mi a-steach ann an clobhsa agus dìreach mar a bha mi a’ dol a-steach, agus esan air tì a lann a shàthadh annam, dh’òrdaich an Tighearna na fhreastal glòrmhor gun thuit e an aghaidh a chinn agus làigh e car ùine gun mhothachadh gus an d’ fhuair mi teicheadh lem bheatha.”
An dèidh ùine ann an Sruighlea chaidh Dùghall a dh’fhuireach ann an Dùn Èideann greis agus an uair sin don Cheapan ann an Siorrachd Shruighlea. “Bha mi nis’ ochd bliadhna deug a dh’aois agus dh’iarr m’ athair orm ceàird de sheòrs’ eigin a roghnachadh a chum a dhol ga h-ionnsachadh, ach sin an nì nach robh mi riamh deònach a dhèanamh,” tha e ag aideachadh, “oir ghràdhaich mi mo chaitheamh-beatha diamhanach, fuasgailt fhèin cho mòr ’s nach b’ urrainn mi smuainteachadh le tlachd air a’ chaochladh.” ’S iad na caraidean aige a mhol dha gu làidir ceàird a thoirt a-mach. Ghabh e obair le caraid airson trì bliadhna airson saoirsneachd ionnsachadh.
Ach mus robh na trì bliadhna seachad, chaidh Dùghall is a mhaighstir a-mach air a chèile agus chaidh e gu fear eile ann an Dùn Breatann. Cha do mhair an obair sin fada nas motha. Bha Dùghall air a ghlacadh le gnothaichean spioradail, ach chan eil sin a’ ciallachadh gun robh e an-còmhnaidh dìleas do theagasg nan sgriobtaran.
Anns an leabhar, tha e ag innse dhuinn mar a thug cuid de shearmonaichean buaidh mhòr air. Seo eisimpleir: Bha sàcramaid suipeir an Tighearna gu bhith air a frithealadh ann an Calasraid, agus chaidh mise don àite sin agus air Disathairne chuala mi searmon glè shòlasach … Thug am ministear fa-near gum faodadh an creideach a bhith air uairean ann an gluasad a’ ghràis cho lag ri caol-smùid a bhiodh de choinneal an dèidh a sèideadh às; “Ach,” ars esan, “am mùch an Tighearn’ Iosa an caol-smùid sin? Cha mhùch, beòthaichidh e e agus sèididh e air le gaoth an Spioraid Naoimh gus an gabh e suas na lasair.”
Ann an seachd ceud deug, ceathrad ’s a dhà (1742), chaidh Dùghall gu co-chruinneachadh mòr ann an Camas Long faisg air Glaschu. Thàinig dà fhichead mìle duine cruinn airson èisteachd ris an t-searmonaiche ainmeil Seòras Whitefield. Fhuair Dùghall misneachd ach bha fhathast teagamhan a’ bualadh air. Bha a bheatha a’ dol a dh’atharrachadh gu mòr, ge-tà, mar a chì sinn anns an ath Litir.
Faclan na Litreach: Dùghall Bochanan: Dugald Buchanan; deugaire: teenager; Sruighlea: Stirling; clobhd: cloth; clobhsa:close (between houses); saoirsneachd: joinery, carpentry; Dùn Breatann: Dumbarton; dìleas: loyal; sòlasach: pleasing to the mind; creideach: believer; air uairean: sometimes; gràs: grace; Camas Long: Cambuslang; searmonaiche: preacher; lasair: flame.
Abairtean na Litreach: Chaidh e far rathad an Tighearna: he eschewed the way of the Lord; bha na peacaidhean aige a’ bualadh air a chogais: his sins were preying on his mind ; bha gillean òg’ eile a’ cur mì-thlachd air: other young lads were annoying him; le bhith tilgeadh seann ghiobal de luideag shalach na aodann: by throwing an old torn dirty rag in his face; gun robh Dùghall air fear de na bleigeardan:that Dugald was one of the louts; tharraing e a bheigeileid: he drew his bayonet; air tì a lann a shàthadh annam: about to thrust his blade into me; dh’òrdaich an Tighearna na fhreastal glòrmhor: the Lord ordered in his glorious providence; thuit e an aghaidh a chinn: he fell flat on his face; teicheadh lem bheatha: fleeing with my life; dh’iarr m’ athair orm ceàird de sheòrs’ eigin a roghnachadh: my father asked me to choose some trade or other; ghràdhaich mi mo chaitheamh-beatha diamhanach: I loved my idle life;’s nach b’ urrainn mi smuainteachadh air a’ chaochladh: that I couldn’t think of an alternative; chaidh Dùghall is a mhaighstir a-mach air a chèile: Dugald and his master fell out with each other; sàcramaid suipeir an Tighearna: the sacrament of the Lord’s supper; thug am ministear fa-near: the minister noticed; cho lag ri caol-smùid a bhiodh de choinneal an dèidh a sèideadh às: as weak as a wisp of smoke from a candle after it has been blown out; am mùch X Y?: will X extinguish Y?; sèididh e air le gaoth an Spioraid Naoimh: he will blow on it with the wind of the Holy Spirit.
Puing-chànain na Litreach: Bha saighdear air mhisg a’ falbh romham: A drunken soldier was walking in front of me. Misg means ‘drunkenness, intoxication’. Air mhisg means ‘drunk’. The lenition of misg in the indefinite dative singular following air is an old grammatical model still seen in Irish Gaelic and preserved in our own language in phrases like air mhàl, mean air mhean. From misg we get the adjective misgeach ‘drunken, addicted to drink’ and the noun misgear‘drunkard, tippler’. Three stages of drunkenness from sòbarra upwards (or, more realistically, downwards) would be fo smùid, air mhisg and air a dhalladh [leis an deoch] (for a male) or air a dalladh (for a female).
Gnàthas-cainnt na Litreach: gun mhothachadh: unconscious.
Download the text of this week's letter as a PDF:Thoir a-nuas Litir mar PDF:
PDF documents are especially suited for printing out. Most computers can open PDF files, but if you have problems viewing them you may need to install reader software such as Tha faidhleachan PDF gu sònraichte math airson clò-bhualadh. Tha e furasta gu leòr do chuid de choimpiutairean faidhleachan PDF fhosgladh, ach ma tha trioblaid agad ‘s dòcha gum biodh e feumail bathar-bog mar Adobe Acrobat Reader. fhaighinn.
Litir do Luchd-ionnsachaidh
This letter corresponds to Tha an Litir seo a’ buntainn ri An Litir Bheag 352
Podcast
BBC offers this litir as a podcast: Visit the programme page for more info and to download or subscribe. Tha am BBC a’ tabhainn seo mar podcast. Tadhail air an duilleag-phrògraim airson barrachd fiosrachaidh no airson podcast fhaighinn