text:
Bìoball
'S e leabhar sgriobtair a tha ann am Bìoball (bhon Ghreugais Koine tὰ BιBλίa ta biblia "na leabhraichean"). Cleachdar leis na Iùdhaich (Tanach/Seann-Tiomnadh) agus Crìosdaidhean (Seann-Tiomnadh, Tiomnadh Nuadh agus uaireannan an Apocruiphia.
B' e am Bìoball a chiad leabhar a chuireadh air clò san Roinn Eòrpa. Chan eil ach gainnead de chànain a tha gun eadar-theangachadh, agus an leabhar a leughas daoine as trice. Dh'eadar-theangachadh am Bìoball gu Gàidhlig eadar 1767 agus 1807.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]


c: text/html

text:
Bhanuatu
'S e dùthaich eileanach anns a' Chuan Shèimh a tha ann am Bhanuatu neo 'Bhanuàtu[1], ainm oifigeil: Republic of Vanuatu ‘sa Bheurla neo République de Vanuatu san Fhraingis. Tha i na laighe mu 1,750 cilemeatair air falbh san ear air Astràilia, 500 cilemeatair (310 mi) san earra-thuath New Caledonia, san taobh an iar Fìdi agus deas air na na h-Eileanan Sholaimh.
Aig àm na Fraingich ‘s na Breatainnich bha ainm eile air an dùthaich: “New Hebrides”.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Panevėžys
‘S e baile mòr faisg air Šiauliai, ann an ceann a tuath Liotuàinia a th' ann am Panevėžys (IPA: pɐn̪ʲɛvʲeːˈʒʲiːs̪, Pòlais: Poniewież, Làtbhais: Panevēža, Iùdais: פוניבעזש/Ponevezh). Tha e suidhichte ri taobh na h-Aibhne Nevėžis (tha an t-ainm a' ciallachadh ri taobh na Nevėžis san Liotuànais), 52m os cionn ìre na mara,[1] anns an roinn Panevėžio Rajono, 132km air falbh bho Vilnius (prìomh-bhaile na dùthcha), 202km bho Klaipėda, 97km bho Kaunas agus 74km bho Želva.[2] Chaidh Panevėžys a chlàradh ann an 1503, nuair a thug an Diùc Aleksandras Jogailaitis cead airson eaglais a thogail dhan bhaile, agus fhuair e còirichean mar bhaile ann an 1837. Tha 98,612 duine a' fuireach ann.[3] 'S e an còigeamh baile as motha na dùthcha a th'ann cuideachd.[4]


text:
A' Bhealaruis
'S e dùthaich anns an Roinn-Eòrpa an ear a tha anns a' Bhealaruis[1] neo Bealoruisia[2] no Bealaruis[3], no Bealarus.[4] (Ainm oifigeil: Poblachd na Bealaruise.[1])
Tha an Ruis gun ear, an Ucràin gu deas, a' Phòlainn agus Laitbhia agus Liotuàinia gu tuath. 'S e Minsk am prìomh bhaile.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Tùsan[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ 1.0 1.1 Belarus ann Am Faclair Beag
- ↑ Dùthchannan ag SMO
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
Ceangal a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]


text:
Sòrbais Ìosal
Is e cànan Indo-Eòrpach a tha ann an Sòrbais Ìosal (Dolnoserbšćina, Beurla: Lower Sorbian). Tha an cànan a’ buntainn do theaghlach nan cànanan Slàbhach. Tha i càirdeach do Shorbais Uarach. Anns a' Ghearmailt tha inbhe thèarainte is oifigeil aig Sòrbais Ìosal mar mhion-chànain. [1]
Tha Sorbais Iosal ga bruidhinn ann am Brandenburg, gu h-àraid timcheall air a’ bhaile Cottbus. 'S teis-meadhan beatha cultarach a’ chànain seo a tha ann an Cottbus ann an earra-dheas Bhrandenburg. Thàinig an t-ainm Cottbus bhon fhacal Chóśebuz, tha e a' ciallachadh "taighean beaga brèagha". Chìthear sanasan rathaid dà chànanach air feadh a' bhaile.
Sorbais Iosal an-diugh[deasaich | deasaich an tùs]
A-rèir chunntasan-sluaigh anns a' bhliadhna 1900 bha Sòrbais Ìosal aig 55,8% de muinntir sgìre Bhrandenburg. [2] Ach canar gu bheil eadar 7.000 is 10.000 duine a’ cleachdadh Sòrbais Iosal mar prìomh-chànan anns an sgìre seo an-diugh, mar as trice am-measg nan seann daoine. Tha suidheachadh a' chànain nas miosa na suidheachadh Sòrbais Uarach a tha ga bruidhinn am-measg nan daoine òga cuideachd an-diugh.
Leis an pròiseict ùr Witaj (a' ciallachadh "Fàilte"), a chaidh a chur air bhonn ann an Cottbus 1998 's urrainn do chlann bhig Sòrbais Ìosal "ionnsachadh" anns an kindergarten. Thèid an cànan a theagasg ann an 30 sgoiltean. Tha prògraman Telebhisean fon tiotail Łužyca ann gach mios agus tha prògraman rèidio ann cuideachd.
Eisimpleir[deasaich | deasaich an tùs]
Seo Ùrnaigh an Tighearna ann an Sòrbais Ìosal:
- Wóśce nas, kenž sy na njebju,
- wuswěśone buź Twójo mě;
- pśiź k nam Twójo kralejstwo;
- Twója wóla se stań
- ako na njebju, tak teke na zemi.
- Wšedny klěb naš daj nam źinsa,
- a wódaj nam naše winy,
- ako my wódawamy swójim winikam.
- A njewjeź nas do spytowanja
- ale wumóž nas wót togo złego,
- Pśeto Twójo jo to kralejstwo a ta móc a ta cesć
- do nimjernosći. Amen.
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ European Charter for Regional or Minority Languages
- ↑ Cunntasan-sluaigh às a' bhliadhna 1900 (Gearmailtis)
Litreachas[deasaich | deasaich an tùs]
- Faßke: Der Niedersorben Wendisch. Foillsichte aig Domowina-Verlag, Bautzen 2003, ISBN 3-7420-1886-8
- Jodlbauer, Spieß, Steenwijk: Die aktuelle Situation der niedersorbischen Sprache. (Suidheachadh Sòrbais Ìosal an-diugh) Domowina-Verlag, Bautzen 2001, ISBN 3-7420-1844-2


text:
Cosgais cuairt-bheatha
Is e a tha ann Cosgais cuairt-bheatha an suimeadh den airgead a chosgar air goireas (acainn neo obair), ré fad a chuairt-bheatha. Tha cosgaisean cuairt-bheatha a' gabhail a-steach cosgaisean ceannaich, cosgaisean caraidh air fad a bheatha-obrachaidh agus na cosgais a bhriseadh sìos aig deireadh a bheatha. Tha an coincheap cudthromach ann an iomadh seòrsa gnìomhachas, a tha a' crochadh air acainn neo obraichean calpa, le luach susbainteach agus beatha fada.
Tha e air tighinn a bhith aithnichte mar inneal manaidsearachd-innlichidh rè an deichead a chaidh (gu 2010) agus tha Riaghaltas an Rìoghachd Aonaichte air cuir impidh air seirbhisich phoblach a bhios ga cleachdadh nuair a bhitheas iad a' measadh luach de proiseachdan calpa.


text:
Ròc
'S e stoidhle-chiùil a th' ann an ròc a thòisich anns Na Stàitean Aonaichte anns na caogadan a sgaoil air feadh an t-saoghail. 'S e tùs ròc 'rhythm and blues,' stoidhle-chiùil a chruthaich Ameireaganaich Afraganach anns Na Stàitean. Shiubhail ròc gus An Rìoghachd Aonaichte anns na seasgadan agus chaidh e gu bàrr an sin le còmhlanan-ciùil mar Na Rolling Stones agus Na Beatles.
Am facal 'ròc' fhèin[deasaich | deasaich an tùs]
Cleachdar 'ròc' leis an darna cuid, agus 'roc' leis an cuid eile. Cleachdar 'rac' ann an Gàidhlig na h-Èireann. 'S e facal Gàidhlig dùthchasach a th' ann an 'ròc' agus mhìnich Eideard Dwelly e mar a leanas: "to cry hoarsely, to utter a hoarse sound."
Còmhlanan ròc Gàidhlig[deasaich | deasaich an tùs]
- Atomgevitter
- Black Sister
- Na Gathan
- Là Luain
- Mill a h-Uile Rud
- Oi Polloi
- Runrig
- Sunrise Not Secular
- The Thing Upstairs
Còmhlanan ròc eile[deasaich | deasaich an tùs]
Stoidhlichean[deasaich | deasaich an tùs]


text:
Seanagal
'S e dùthaich ann an Afraga a tha ann an Seanagal[1] (Fraingis: le Sénégal), ainm oifigeil: Poblachd Sheanagail (Fraingis: République du Sénégal). Tha i suidhichte deas air an Abhainn Sénégal. Tha an Cuan Siar san taobh an iar dhith. Tha crìochan aice san ear le Màili, sa tuath le Moratainia agus sa deas le Gini is Gini-Bissau. Tha a' Ghaimbia na laighe am broinn Sheanagail.
'S e Dakar am prìomh-bhaile Sheanagail.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Gouvernement du Sénégal - Duilleag oifigeil Riaghaltas Sheanagail]
- BBC News Fiosrachadh - Seanagal
- CIA World Factbook - Seanagal


text:
Libia
'S e dùthaich ann an Afraga a tha ann an Libia.[1][2][3][4]
Tha e suidhichte air a’ Mhuir Meadhon-Tìre. Tha a’ mhòrchuid den dùthaich na fhàsach Sahara. Tha crìochan aice san ear leis an Èipheit, san ear-dheas le Sudàn, sa deas leis an t-Siad agus Nìgeir agus san iar le Algeria agus Tuinisia.
Tha Tripoli na phrìomh-bhaile. 'S e an ceathramh dùthaich as motha ann an Afraga a tha ann an Libia[5]. Bho 1969 gu ruige 2011 bha an dùthaich fo bhuaidh Mhuammar al-Gaddafi.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Staitistearachd bho na Dùthchannan Aonaichte, an t-Iuchar 2006


text:
MacCuthais air ais na cheannard
- 24 An Cèitean 2013
Tha an comhairliche Ruairidh MacCuthais air ais na cheannard air Comhairle Earra-Ghàidheal is Bhòid, trì mìosan an dèidh dha a dhreuchd a leigeil dheth.
Bidh an comhairliche Nàiseantach airson an Òbain os cionn buidhne de Nàiseantaich, Lib-Deamaich is Tòraidhean.
Thàinig air comhairliche Nàiseantach eile, James Robb, seasamh sìos mar cheannard an t-seachdain a chaidh às dèidh do Chomataidh Riaghlaidh Nàiseanta an SNP cur an aghaidh aonta co-bhanntachd le Lib-Deamaich agus Tòraidhean.
Tha dà bhuidhinn ann a-nis - buidheann Earra-Ghàidheal, Laomainn agus nan Eilean, le Ruairidh MacCuthais os an cionn, agus Earra-Ghàidheal is Bòd airson Atharrachadh, anns a bheil cuid de chomhairlichean SNP.
Thuirt an Comh. MacCuthais nach bu chòir do phoileataics nàiseanta buaidh a thoirt air ùghdarrasan ionadail.


text:
Pàpa Pòl VI
B' e Pàpa Eadailteach a bha ann am Pàpa Pòl VI (Laideann Paulus PP. VI,[1] Concesio,[2] 26 an t-Sultain 1897 - Castel Gandolfo 28 an t-Sultain 1978). B' e Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini an t-ainm a bh' air bho thùs. Chaidh a thaghadh san 21 an t-Ògmhios 1963 mar phàpa an dèidh bàs Pàpa Iain XXIII. Chaochail e 6 an Lùnasdal 1978 ann an Castel Gandolfo. 'S e an 262 fear a bh'ann.[3]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Iain XXIII • Pòl VI • Iain Pòl I • Iain Pòl II • Beinidict XVI • Frangan


text:
U. cccc.u.Kal. Ian. ii. f., l. xx. iii., Anno Domini M.cc.i.
Ruaidhri Mac Duinn Sleibhe, ri Uladh & cainnel gaiscidh na h-Erenn uile, do marbadh do Ghallaibh, .i., tria mírbuilibh Poil & Petair & Patraic ro sharaigh.
Tomaltach h-Ua Conchobair, comarba Patraic & ard-primaith Erenn uile do ecna & do crabadh, in pace quieuit.
Innarba Cathail Croibhderg h-Ui Conchobuir & righadh Cathail Carraigh i n-a inadh No comadh ar in Kalaind-si tuas tic innarba Cathail Croibdeirg.
Sloghadh la h-Aedh h-Ua Neill i foirithin Cathail Croibdeirg co Feraibh Muighi h-Itha & co n-Airghiallaibh co rangatar co Tech Baithin Airtigh, co ro shoisetur ann, co tangadur co h-Es Dara & co ruc orra Cathal Carrach co maithibh Connacht & Uilliam Burc co n-Gallaibh Luimnigh imaille fris & co ro mhuidh ar Thuaiscert n-Erenn & co fargbadh and h-Ua h-Eicnigh, airdrigh Airgiall et alii multi.
Sloghadh la Sheoan do Chuirt co n-Gallaibh Uladh & mac Ugo de Laci co n-Gallaibh Midhe i foirithin Cathail
p.236Croibderg, co rangadur Cill Mic n-Duoch. Annsein táinig Cathal Carrach co Connachtaibh imaille fris & co ro cuirset cath & co ro muidh ar Ghallaibh Uladh & Midhe. I bail i r-rabadur na coic catha, ní tainíg as acht da chath dibh.
Aedh h-Ua Neill do athrighadh la Cenel n-Eogain{folio & column MS1 56b} & righadh Conchobuir Meg Lachlainn doibh & co n-derna creich h-i Tir n-Ennai, co tuc bú{folio & column MS2 58a} diairmidhe & co ro marb daine. Annsein táiníg Eicnechan h-Ua Domnaill co longais Ceniuil Conaill & cona slogh ar tír, co ro gabsat longport ic Gaeth in Cairrgin. Iarsin tangatur Clann Diarmata co Port Rois don leth aile do gabail frisin loingis. Iarsin ro leicthea orra na tri longa déc lan do sluagh, co ro maidh ar Clainn Diarmata. Iarsin tainig Mac Lachlainn .i., Conchubhar Beacc i n-a foirithin, co ro gonadh a ech & co torcair don escar-sin la Cenel Conaill i n-einech Coluim Cille & a comarba & a scrine ro dhomíadhaigh. Ocus triasan mirbail cetna ro marbh Conchobur Murchadh h-Ua Crichan, ri h-Ua Fiachrach.
{§LATE} Conchubhar na Glaisfheine h-U Ruairc do badhudh.§


text:
Plèanaichean ùra do shlighean eileanach
- 11 An t-Luchar 2014
Tha Riaghaltas na h-Alba air innse gu bheil iad airson dà itealan ùr a cheannach airson sgìrean Bharraigh, Tiriodh agus Chinn Loch Chille Chiarain a fhrithealadh.
Tha an Riaghaltas ag ràdh gu bheil iad ag iarraidh sealbh a bhith aca air na plèanaichean seach a bhith a' crochadh air companaidh choimearsalta plèanaichean a chur air na slighean, agus an uair sin gum biodh cùmhnant nan seirbheisean sin nas tarraingiche nuair a thèid iad a-mach gu tairgse an ath-bhliadhna.
'S iad plèanaichean Twin Otter a tha iad ag ràdh a tha iad ag iarraidh airson nan slighean air a bheil òrdugh seirbheis phoblaich.
"Thar nam bliadhnaichean, an duilgheadas a th' ann tha mi a' smaoineachadh, 's e nach robh na companaidhean a tha a' ruith na seirbheis deònach plèanaichean ùra a cheannach," thuirt an Comh. Dòmhnall Manford.
"Le sin, ged a tha plèanaichean a-niste ann gan reic, mur a bheil companaidh airson an t-ionmhas a chur a-mach orra, cha bhi iad againn mur a bheil dòigh eile againn air am faighinn.
Naidheachd mhòr
"'S e naidheachd mhòr, mhòr a tha seo. Chan eil mi a' smaointinn gun do thachair e roimhe, far a bheil riaghaltas a' ceannach nan uidheaman airson an t-seirbheis a chur ann.
"Bha an t-seirbheis air a dhol gu bàs gu seo," thuirt e.
'S e Loganair a tha a' ruith na seirbheis an-dràsta, ach tha an cùmhnant a' tighinn gu ceann as t-Earrach 2016.
Tha an cùmhnant ùr airson an t-seirbheis a ruith fosgailte do dhuine sam bith, ach 's ann le Riaghaltas na h-Alba a bhios na plèanaichean fhèin.


text:
Co-dhùnadh air fàire mu sgeama cumhachd
- 13 An Dùbhlachd 2012
Tha dùil gun tig co-dhùnadh air sgeama cumhachd mara ann an Leòdhas an ceann beagan sheachdainean, is a' chompanaidh a th' air a chùl ag ràdh gun d'fhuair iad seachad air na cnapan-starra a bha mun coinneimh.
Chuir Aquamarine Power planaichean air adhart son innealan a chur air grunnd na mara far chosta siar Leòdhais.
Tha iad ag ràdh gum bi e comasach dhaibh 40MW de dhealan a thoirt à cumhachd nan tonn san leasachadh far chladach Bhuirgh.
Cha robh Dualchas Nàdair na h-Alba (SNH) an toiseach airson taic a chur ris a' phròiseict, 's iad a' faireachdainn nach robh fiosrachadh gu leòr ann airson tomhas ceart a dhèanamh air a' ghnothach.
Bha ceist air a' bhuidhinn gu sònraichte mun bhuaidh air beathaichean mara.
Farsaing
Tha Aquamarine Power a-nise air fiosrachadh nas fharsaing a thoirt dhan bhuidhinn ghlèidhteachais ge-tà, is thuirt SNH gu bheil iad riaraichte nach toir an sgeama droch bhuaidh air an àrainneachd.
Thàinig Aquamarine gu aonta cuideachd a dh'fhàgas gum bi e fhathast comasach do dh'iasgairean giomaich a ghlacadh san sgìre.
Dh'innis Comhairle nan Eilean Siar gu bheil iadsan a-nise deònach an làn-thaic a chur ris a' phròiseict.
Thuirt Aquamarine gu bheil iad air na duilgheadasan air fad a bh' aca a rèiteach is gu bheil iad a' feitheamh air co-dhùnadh deireannach bho Riaghaltas na h-Alba.
Bidh a' phròiseact ge-tà, an urra ri càbal a' Chuain Sgìth is ceistean gu leòr ann fhathast a thaobh na chosgas an càbal is cuin a bhios e ann.


text:
Stafa
’S e aon de na h-Eileanan a-staigh a tha ann an Stafa (Beurla: Staffa, IPA: [s̪t̪afa]). Tha e suidhichte air àird an iar na h-Alba, 10 cilemeatair siar air chòrsa Mhuile agus mu 9 cilemeatair tuath an ear-thuath air Ì Chaluim Chille. Tha e ann an Comhairle Earra-Ghàidheal agus Bhòid. 'S e seo na Co-chomharran aige: 56° 26′ 10.02″ Tuath is 6° 20′ 33.07″ Iar.
Tha Stafa mu 200 meatair a dh’ fhad agus 600 meatair a leud le 33 heactair ceàrnagach de mheud. Tha an t-àite as àirde 42 meatair (138 troigh) os cionn na mara.
Bhon bhliadhna 1968 tha Stafa aig an National Trust for Scotland. Chan eil duine sam bith a’ fuireach ann an diugh.
Thàinig an t-ainm Stafa bhon fhacal Seann Lochlannais "stafi-oy" agus tha e a’ ciallachadh: "Eilean nan stabhan neo stacan ".[1]
An Uamh Bhinn[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Stafa ainmeil air sgàth 's gu bheil mòran àitichean inntinneach ann. Bidh bàtaichean luchd-turais a’ tighinn don eilean fad an t-samhraidh. Am measg mòran uamhan eile 's e "An Uamh Bhinn" (Beurla: Fingal's Cave) an uamh as ainmeile ann an Stafa. Tha e suidhichte aig oirthir an àird a deas an eilein. Tha e 20 meatair a dh’àird agus 75 meatair a dh’fhad.
Anns an 19mh linn bha mòran daoine uaisle a’ tadhail air Stafa. ’Nam measg bha a’ Bhan-rìgh Bhictoria agus an duine aice. Bha William Turner a' cruthachadh cuid de na dealbhan aige anns an eilean fhèin. B’ e sealladh na h-Uaimhe Binn a chur misneachd do Felix Mendelssohn Bartholdy an Overture: "Die Hebriden" (Beurla: Hebrides Overture, opus 26) a sgrìobhadh. Chaidh a chluich a’ chiadh turas aig cuirm ciùil ann an Lunnainn ann an 1832. Anns an turas aige tro Alba anns na 1850an thadhail Theodor Fontane air Stafa cuideachd, chaidh na beachdan aige fhoillseachadh anns an leabhar Jenseit des Tweed.[2]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Iain Mac an Tàilleir, "Ainmean-Àite", duilleag 107, Pàrlamaid na h-Alba
- ↑ Aiste a sgrìobh Theodor Fontanes mun turas ann an Stafa Pròiseict Gutenberg (Gearmailtis)
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NM 324 356
- Stafa aig National Trust for Scotland
- Fingals Cave (Beurla)


text:
Gabh air do shocair leis na h-ubhlan, ma dh’ fhaoidte gum bi feum againn orra
Tha an siostam ionmhasail, peinseanan , àrachas ‘s a h-uile càil ceangailte ris a’ crochadh air fàs ‘s gun fhàs bidh am buaidh dhith sgrìosail oirnn.
‘Chuir nad chuimhne an ìmpireachd Ròmanach,’ sgrìobh Appleyard. Aon latha bha coltais ann gum biodh i an làthair gu bràth siorraidh ach thuit i. Am bi sinn an aon leithid de ‘rionnag an earbaill.’
Bha e a-mach cuideachd mu dheidhinn trioblaidean eile, gu h-àraidh ciamar a tha ‘globalisation’ a’ marbhadh deamocrasaidh san t-saoghal air feadh. Rinn e an co-dhùnadh gum bi aineolas a’ gabhail àite sìth, tinneas a’ gabhail àite slàinte, ‘s gort a’ gabhail àite reimhrachd.
Uill tha fhios agam gur e cunnartachan air fàire ‘s chì a’ mhòr chuid againn atharraichean gu leòr ach tha mi an dòchas gum faigh sinn troimhe. Ma bhios Maighstir Appleyard ceart bidh sinn a’ lorg biastagan sna gàrraidhean againn dìreach airson a bhith cumail beò.


text:
If you are using Internet Explorer 6, you may not have the best Bebo experience. Please consider upgrading.
Na Gathan
9
- Profile views: 915
- Profile created: January 2008
- www.bebo.com/na-gathan
- Genre:
-
- Label:
- Clàran nan Reul Indie Label
- Hometown:
- Slèite, An t-Eilean Sgitheanach UK
- Influences:
- Oi Polloi, Sunrise Not Secular, Nad Aislingean, Atomgevitter, The Picturebooks Runrig, La Luain, Dannsa, Derek MacLennan, Gra Granna, Mill a h-Uile Rud, Breag, Na Daolagan, Take That, An Tarbh Dearg, Lambert & Butler, Irn-Bru, Strongbow, Guinness, Iain Lom, Rex Tybee, Les Ramoneurs de Menhirs, Rapunzel Wizard
- Tagline
- Lasanta!
- Me, Myself, and I
- Thòisich sinn an 2007 leis an radioactive nuclear fallout (Tim agus Tòmaidh) a bha air fhàgail bho Là Luain. Choisinn Greg ballrachd nuair a sheall e dha na balaich eile cho math ‘s a bha na sgilean palm-muting aige a h-uile trup a chluicheadh e ‘Briseadh an Lagh’ le Judas Priest! Dh’aontaich iad gur e fìor chòmhlan na balaich a bhiodh ann, gun sgeul air nighean sa chòmhlan seo - agus a’ chiad rud a rinn iad? Fhuair iad nighean air na drumaichean! Ach abair drumair! Nuair a chuala Greg is Tim Kathryn cluich son a’ chiad trup cha b’ urrainn dhaibh fiù ‘s bruidhinn fad trì làithean oir bha iad a’ caoineadh le toileachas is fios aca gu robh còmhlan sgoinneil slàn ann a-nis! ‘S ann mun uair sin a choimhead Greg a-mach an uinneig aon latha san leabharlann, nuair a nochd ceithir gathan-grèine bho air cùl nan sgòthan, agus chaidh e ann suain mì-nàdarra psychedelic, ag ràdh a-rithist is a-rithist leis fhèin, “IS SINNE NA GATHAN IS SINNE NA GATHAN” Agus ‘s e Na Gathan a bh’ orra bhon uair sin
close Band Members
close Video Box
Ga Bruidhinn Làn Ùine - Na Gathan air Rapal Tbh
close Blog
-
Leabhar-latha an Turais - Glaschu/SteòrnabhaghDidòmhnaich 18 An Cèitean 2008
Shockers, Sràid Midland, Glaschu - còmhla ri Red Eyes, the Eddies agus Auslander
Òrain: Ga Bruidhinn Làn Ùine, Mo Nighean Dubh Bhòidheach, Gus an Tig an Latha, Ruigidh Sinn Màrs, Cò an Sradag a-Nochd?, Ròcamaid.
Dh’fhàg sinn madainn Didòmhnaich is chaidh sinn don cholaiste an toiseach airson an stuth ann an oifis Thimidh fhaighinn ach gu mì-fhortanach tha Timidh air fàs cho sean sna làithean sa gun do dhiochuimhnich e iuchair na h-oifis. Doh! Co-dhiù, bhris sinn sìos an doras le ceithir karate kick gathanmhor, thog sinn an t-sionth is an uair sin dh’fhàg sinn an t-eilean gu ceart. An dèidh èisteachd ris na pumpin’ toons (agus beagan Runrig!) air an rathad ràinig sinn a’ Eurohostel tràth san fheasgar is abair gur e ostail fìor ròcmhor a bh’ ann. Ghabh sinn cuairt timcheall a’ bhaile mhòir, coltach ri ceithir hillbillies anns a’ bhaile airson a’ chiad trup, agus an uair sin bha sinn deiseil a RÒCADH.... ACH gu mì-fhortanach cha robh ‘Rockers’. Bha fear an dorais na fhìor gehoink is cha do leig iad leinn fiù ‘s an stuth againn a thoirt a-staigh gus an robh e fhèin sàsaichte. Nuair a fhuair sinn a-staigh aig a’ cheann thall, bha an luchd-obrach a cheart cho càirdeil ‘s a bha an gloic aig an doras. Ach tha sinne cho cruaidh is tuff gun do rinn sinn soundcheck a’ càineadh a h-uile mac màthar dhiubh anns an àite.....ach bha e ann an Gàidhlig is cha robh iad gar tuigsinn so ma dh’fhaoidte nach eil sinn cho tuff sin! Thòisich ar luchd-leantainn a’ sruthadh is a’ dòrtadh a-staigh, a’ bualadh an dorais, a’ sabaid leis a’ bhouncer is a’ sgreuchail “NA GATHAN!! NA GATHAN!! WE WANT NA GATHAN” - well ‘s e sin a rinn Babs co-dhiù! Cha do nochd an t-uabhas feumaidh sinn aideachadh ach an fheadhainn a nochd thàinig iad gar faicinn-ne gun teagamh oir cha do tharraing na còmhlanan eile mòran a-staigh idir. Cha b’ e an gig a b’ fheàrr a chluich Gregidh ach chòrd e math gu leòr le càch. An dèidh cluiche, choimhead sinn na còmhlanan eile agus bha iad glè mhath, ach bha sinne dìreach ag iarraidh faighinn a-mach à ‘Rockers’ agus air falbh o shamh uabhasach na dileig a bha na bhroinn. Chaidh sinn don phub an ath dhoras far an robh iomadh superfan na Gathan a’ feitheamh oirnn, mar Babs, Pinny, Caxy, Alasdair Beag Bìodach, Scottaidh nas Bige nas Bìodaiche agus bha iad gar fìor mholadh ged a bha fios againn fhèin nach e gig uabhasach math a bh’ ann. Aig deireadh na h-oidhche, an dèidh beagan emotional blackmail agus temper tantrums rocmhor bho Ghregidh, (‘s e an cò-là-breith aig Greg còir a bh’ ann is cha robh gin dhe na so-called “pals” spìocach mosach aige son a dhol a-mach còmhla ris, smaoinich!) chaidh Greg is Kathryn is Tomaidh dhan Gharaids (Glasgow's finest, ahem, nitespot) agus shìorraidh nach e a tha fiù ‘s air fàs nas miosa (ma tha sin comasach) na bha e o chionn deich bliadhna - and that’s really saying something. Rinn sinn beagan dannsa (Tòmaidh tilgeil a-mach na shapes grùbhaidh a-rithist) is dh’òl sinn beagan watered-down vodka is cha b’ ann gus an uair sin a bha Gregidh sàsaichte gu robh birthday math air a bhith aige. Rinn sinn air an Eilean Sgitheanach an ath latha agus fios againn nach tèid sinn air ais a Rockers na galla gu sìorraidh bràth.
Diardaoin 29 An Cèitean 2008
Rapal TV, ann an Studio Alba, Steòrnabhagh, Eilean brèagha Leòdhais - còmhla ri Calamateur agus Manor Park Elite
Òrain: Gus an Tig an Latha, Ruigidh Sinn Màrs, Ga Bruidhinn Làn Ùine, Ròcamaid
Nise, cha robh turas Rockers cho math ‘s a dh’fhaodadh e bhith, ach bha an turas seo gu tur eadar-dhealaichte. Dh’fhàg sinn Slèite ann am meadhan na h-oidhche (well, seachd uairean sa mhadainn really, ach caran ro thràth airson Greg), agus rinn sinn air a’ bhàta ann an Ùige, airson an latha as exciting ann an eachdraidh nan Gathan gu ruige seo, a dhol a-null a Steòrnabhag
0 Comments 267 weeks
-
Leabhar-latha an TuraisDiardaoin, 31 Am Faoilleach 2008
Spirit Bar, Glaschu, còmhla ri Oi Polloi, Les Ramoneurs de Menhirs, agus Ceasefire
Òrain: Ga Bruidhinn Làn Ùine, Mo Nighean Dubh Bhòidheach, Fali Rò Fali Rè, Ruigidh Sinn Màrs, Cò an Sradag A-Nochd?, Cho Seachd Searbh dhe Na SAA!
Mar a bha na naidheachdan a’ gealltainn thòisich an turas againn le rathaidean fuar sleamhainn a’ gheamhraidh, agus abair thusa gu robh e doirbh, air cùl a’ chuibhle air rathad Chluainidh a’ feuchainn ri smachd a chumail air a’ chàr san t-sneachd fhad ‘s a bha Ruaraidh Atomgevitter ann an cùl a’ chàr a’ bruidhinn gun sgur mu dheidhinn na h-obscure idols aige bho na 1980s mar Mhìcheal Barrymore, Seumas Saville, Gary Gleansach, agus a’spòg-slaodaidh (wanking claw?) aig Jeremy Beadle, nach maireann! Ach co-dhiù no co-dheth ràinig sinn Glaschu, baile mòr nan Gàidheal, agus an dèidh pinnt no trì bha neart is spionnadh gu leòr againn airson ròcadh a-mach aig a’ chiad chuirm-chiùil againn. Thòisich an set gu math le seann chrowd pleaser, ‘Ga Bruidhinn Làn Ùine’, agus lean sinn oirnn le ‘Mo Nighean Dubh Bhòidheach’ agus Kathryn a’ bualadh nan drumaichean aig astar cho luath ‘s gu robh beagan ceò ri fhaicinn tighinn à corragan Ghreg is e feuchainn ri cumail suas rithe. Thug Tim rabhadh do na puncairean mun ath òran againn, ‘Fali Rò Fali Rè’, oir ‘s e fìor classic power ballad a th’ ann, rudeigin nach còrd ris a’ mhòr chuid dhe phuncairean an latha an-diugh ach chòrd e ris na bha an làthair gu mòr. Chum sinn oirnn le trì òrain ùr againn, ‘Ruigidh Sinn Màrs’, a tha stèidhichte air beatha an t-sàr Ghàidheil sin E.T, ‘Cò an Sradag A-Nochd?’, agus chuir sinn crìoch air an t-set leis an dreach sgoinneil againn dhe ‘I’m So Bored With The USA’ leis a’ Chlash, ‘Cho Seachd Searbh dhe na SAA.!’ - deagh chrìoch air fìor dheagh debut. Agus tha sinn fhathast gu mòr an comain nan Superfans againn a bha an làthair an oidhche sin, a leithid Neacag, Calum a’ Chactus, Donnie P, Babs, JT the Love Machine, Eilidh Bheag, Big Jon, etc. Fhuair Nicola a’ bhròg bhon dreuchd aige mar merchandise girl ge-tà oir bha a’ merchandise fhathast san Eilean Sgitheanach! Chuir Les Ramoneurs de Menhir agus Oi Polloi crìoch air oidhche mhath dha-rìreabh le sets a bha, ann am faclan Deek fhèin, dìreach fuckin sgoinneil.
Dihaoine, 1 An Gearran 2008
East Neuk Bar, Obar Dheathain, còmhla ri Oi Polloi, Les Ramoneurs de Menhirs agus Billy Liar
Òrain: Ga Bruidhinn Làn Ùine, Mo Nighean Dubh Bhòidheach, Ruigidh Sinn Màrs, Cò an Sradag A-Nochd?, Ròcamaid, Cho Seachd Searbh dhe Na SAA!
Dh’fhàg Tim is Tomaidh tràth is iad a’ coinneachadh ri Oi Polloi agus Les Ramoneurs de Menhirs san fheasgair ann an Glaschu agus iad uile a’ siubhail am broinn bhan a’ bhèiceir eadar Glaschu is Obar Dheathain. A rèir coltais bha 18 duine sa bhan agus cha do chuir ach dithis a-mach, cha robh sin cho dona. Dh’aontaich Greg is Kathryn nach do bhuannaich iad na punc ròc stripes aca fhathast agus nach robh iad airidh air cothrom siubhail ann a’ bhan a’ bhèiceir fhathast (aon latha ma dh’fhaoidte), mar sin, thàinig iad dhan cho-dhùnadh doirbh gum b’ fheàrr leotha draibheadh suas ann an càr, a’ suidhe air sèithrichean blàth is cofhurtail, ag èisteachd ris a’ rèidio, etc, - it’s a tough life. Nuair a ràinig sinn uile an East Neuk, mhothaich sinn gur e tough gig a bha romhainn an dèidh set dìreach sgoinneil bho Billy Liar, agus an t-àite dìreach làn phuncairean ceart. Thòisich sinn fhèin a-rithist le ‘Ga Bruidhinn Làn Ùine’ agus ‘Mo Nighean Dubh Bhòidheach’. ‘S ann aig an àm seo a choisich amadan air choireigin à Eilean Leòdhais air an àrd-ùrlar agus e a’ feuchainn ri breith air na làmhan againn fhad ‘s a bha sinn fhathast ann am meadhan a’ set againn! - thuirt cuideigin gur e seann charaid do Ghreg a bh’ ann ach tha Greg fhathast a' do
7 Comments 283 weeks
-
Faclan nan ÒranMo Nighean Dubh Bhòidheach
Latha bhon dè, bha mise sona,
A' cadal ri do thaobh.
Latha bhon dè, bha thusa gealltainn,
Gun tigeadh tu an-diugh.
A' tighinn air an ordaig,
Bruis fhiaclan na do phòca,
Gum fuirich tu an seo,
Gu bràth, gu bràth...
He ri re, mo nighean dubh bhòidheach!
Sin thu fhèin a' teannadh dhachaigh,
Cas-ruisgt' air an tràigh.
Sin thu fhèin, do shùilean mòra,
Cuaintean mìle bàidh.
A' tighinn air an ordaig,
Bruis fhiaclan na do phòca,
Gum fuirich tu an seo,
Gu bràth, gu bràth...
He ri re, mo nighean dubh bhòidheach!
Thachair mi ri nighean a' togail smeuran taobh an rathaid.
Is milis leam do phògan. Gun tilleadh tu an-dràsd'!
Fali Ro Fali Re
Nam sheasamh aig a' chidhe,
Fhad 's a bha an saoghal a' dol glas.
Deich latha 's ceithir mìosan,
Cha do thill na dathan fhathast.
Ciaradh an fheasgair,
Tha an solas dheth anns an uinneig.
Suas an starain, 's cha robh thu ann,
'S theab mi rànail.
Fali ro fali re
A' tuiteam às a chèile,
Tro thrannsaichean falamh
ann am Port Adhair Heathrow,
Thàinig tu nad aingeal,
Fo chraobhan eucalyptus
ann am Port Adhair Santa Rosa.
Ruigidh Sinn Màrs
Thuirt mi riut gu bheil mi cràicte
Mu do dheidhinn is mu do chainnt
Nach sgiob sinn sgoil an-diugh an-dràsta
Cha tèid sinn ann gu sìorraidh bràth
Thoir dhomh do làmh
Nì sinn air na speuran
Gàidhlig ar cainnt
Ruigidh sinn Màrs
Thàinig crìoch air ar samhradh
Nochd am bàta anns a' bhàigh
Dh'fhalbh mi gu saoghal eile
Is tu nad aonar air an tràigh
Thoir dhomh do làmh
Thoir dhomh do làmh
Thoir dhomh do làmh
Is ruigidh sinn Màrs
Cò an Sradag A-nochd?
Thig air ais dhachaidh, nighean, tha mi gad iarraidh,
An dòigh a nì thu dannsa, chan fhaigh na mo chadal,
A-nochd...
An darna cuid dona, an cuid eile brèagha,
Mì-mhodh na do shùilean gam fhàgail às mo rian,
Mar tha...
Cò an sradag a-nochd!
Is tu a tha!
Is tu an aon nighean ann an club làn dannsa,
Is tu an aon nighean a shàbhladh m' oidhche,
Le gràdh... do ghràdh!
Chuir thu seun orm le do phòg mhìn mhilis,
Chan fhaca mi an nighean cho àlainn na mo bheatha,
Ri seo...
Cò an sradag a-nochd!
Is tu a tha!
Ba, ba, da, ba.
Dannsa mar an lasair ann an dreasa bheag dhearg,
An dèan sinn ceum eile air an rathad air ais dhachaidh,
An-dràsta...
Thig air ais dhachaidh, nighean, tha mi gad iarraidh,
An dòigh a nì thu dannsa, chan fhaigh na mo chadal,
A-nochd...
Cò an sradag a-nochd!
Is tu a tha!
Ga Bruidhinn Làn Ùine
Nach eil thu mìorbhaileach, a' cagar ri mo thaobh,
Sochair 's tarraingeach mar oiteag anns a' chraobh,
A cuireadh sgàth air luchd na Beurla,*
Cànan nam bàrd ri chluinntinn anns an t-sràid.
Ga bruidhinn làn-ùine!
Stad mi aig a' phraban air an rathad gu do thaigh,
an dùil ri mo charaidean 's riutsa blàth a-staigh.
Abair ùpraid a’s a' bhar!
Cànan nam bàrd gu gormadh an latha.
Ga bruidhinn làn-ùine!
Laigh rium dlùth.
Innis dhomh do rùn.
Is tu mo charaid 's mo ghaol.
Ga bruidhinn làn-ùine!
Bidh mo charaidean air fad,
Bruidhinn bragail 's gun stad.
Tha sinn coma cuin 's càit.
Bàs na Gàidhlig thall' ‘s fuc!
Chan eil deireadh air an rathad,
's an saoghal mòr fosgailt' ri ar beul!
* Loidhne air a ghoid air Iain Lom.
Ròcamaid
Ceòl cho trom gun spothadh e càmhal,
Caraidean tighinn 's caraidean fàgail,
Tha an taigh cho trang ri triùir sa leabaidh.
Oi Polloi aig cùl a' ghàrraidh,
Cuid ri danns' 's cuid ri suirghe,
Is math an rud nach tig am poileas.
Nach eil mi gleansach? Nach eil thu pògmhor?
Bidh sinn nar rionnagan a-nochd!
Ròcamaid, he, he, nach danns sinn fad na h-oidhche?
Ròcamaid, he, he, nach ròc sinn fad an latha?
Fo ghealach mhòr air dath na fala,
Oidhche shamhraidh air a' mhachaire,
Gheibh sinn ar miann-ne gun nàire.
Blas na mara air do phògan,
Sàl 's gainmheach air do spògan
0 Comments 286 weeks
close Songs
- Ruigidh Sinn Mars - Rapal Beo! Download
close Photos
- East Neuk, Obar Dheathain (3)
- Henry's Cellar Bar, Dùn Èideann (1)
- My Album (13)
- RAPAL 360 (17)
- Rock Off 2008 (13)
- Sanasan nan cuirmean-ciùil (8)
- Spirit Bar, Glaschu (31)
close Comments
-
Steven Gibb10/17/08
Fans of Na Gathan, I've just uploaded some pictures from the Mod if anyone's interested.
-
Steven Gibb10/15/08
Tapadh leat!
-
Steven Gibb10/14/08
Absolutely brilliant in An Eaglais Bhreac yesterday!
-
Crìstean MacMhìcheil9/21/08
Tha mi a' fuireach ann an Cill Droichid (13 mìle taobh a-miugh Baile Ath Cliath) agus tha mi a' dol gu Ollscoil na hÉireann ann am Má Nuad. Aidh chuala mi bho Marina gu bheil SMO gu math trang agus nach eil seòmraichean air fhàgail. Tha mi an dòchas gum bidh àiteachan air an son san dàrna semester. Thug mi sùil air Sky a-raoir agus chan eil BBC Alba againn ann an Eirinn. Lorg mi BBC 1 NI agus BBC 2 NI ach sin e. Am bi sibh air BBC iPlayer?
-
Crìstean MacMhìcheil9/20/08
Dùrachdan bho Èirinn. Dè tha dol air ais aig a t-Sabhal?
-
Liz Pyper8/15/08
Meal do naidheachd! abair deagh naidheachd gun do bhunnaich sibh an co-fharpais aig Rapal, sin sibh fhèin!! Gabh spòrs a’ clàradh na h-òrain! An ath rud – bidh sibh air duaisean Brits! Gur math thèid leibh! xxx
-
Paul Duke7/24/08
Just seen some of the stuff when you guys came to craggy island and might i just say FANTASTIC!!!!
-
pepsi6/2/08
Ga Bruidhinn Lan Uine!!!! gle math
-
Calum Macaulay5/19/08
Sin sibh, bha e math ur faicinn a-raoir agus chòrd an gig rium GU MÒR!
-
Joy Dunlop5/6/08
Ged a chòrdadh e rium a bhith ann tha eagal orm gum bi mi ann am Muile an latha ud! Gura math a thèid leibh ged-thà, rocaibh air!!! x
-
Joy Dunlop5/5/08
Wow abair leum!!! Bha mi a' dol a radh leumadair ach bha eagal orm gun smaoineachadh sibh gur h-ann air beathach mara a bha mi... x
-
Marie MacKay4/25/08
Yippee!! Steornabhagh mu dheireadh thall!!!
-
Eilidh Macdonald4/25/08
'S ann air an 29mh a tha sibh a'dèanamh Rapal!
-
Angie G3/29/08
de tha an band seo mu dheidhn??
-
Calum Macaulay3/7/08
Sin sibh, bha mi direach gur coimhead air BBC iPlayer agus bidh sibh air gu diardaoine 'sa tighinn. Cothrom don fheadhainn nach robh an lathair blasad bheag fhaighinn dhe ur ceol... "Ga bruidhinn, lan uine!!!" Yeehaa na briosgaidean!!!!!!!
-
Daibhidh Hoyle2/18/08
sgzoinneil a thom! uill, tha sibh meadhanach math... aig a' char as lugha, chan e craobh-pasgadairean a th'annaibh, ma tha sin a' deanamh ciall... ainn-riaghailteas ahoy!
-
Michelle MacDonald2/12/08
Wowee, cumaidh mi mo shuilean 's cluasan fosgailte 'son sin, no way gun cail mi mach air sin!!


text:
Comhairlean ag aontachadh am buidseatan
- 14 An Gearran 2013
Beachdaichidh Comhairle nan Eilean Siar air a' bhuidseat aca Diardaoin 's iad gu bhith a' feuchainn ri airgead a shàbhaladh thairis air an dà bhliadhna a tha romhainn.
Am measg rudan eile, bidh iad a' coimhead air tideseran sònraichte a bhios a' tadhail air bun-sgoiltean, agus seirbheisean adhair eadar Barraigh is Beinn nam Fadhla.
Ann an Earra-Ghàidheal tha eagal ann gum faodadh faisg air 700 dreuchd a bhith ann an cunnart aig a' Chomhairle thairis air an ath sheachd bliadhna, 's buill na sgìre cuideachd gu bhith a' beachdachadh air a' bhuidseat Diardaoin.
Feumaidh iad £5.8m a shàbhaladh anns a' bhliadhna a tha romhainn.
Am measg nan rudan air am faodadh na gearraidhean bualadh, tha a' Ghàidhlig, le moladh £100,000 a ghearradh bho na bheireas an t-ùghdarras iondail de mhaoineachadh don chànan.
Tidsearan-taice is Leabharlannan
Ann am Moireibh tha comhairlichean air gabhail ri gearraidhean luach £7m anns a' bhuidseat aca airson na bliadhna a tha romhainn.
Ghabh buidheann-riaghlaidh na Comhairle ri atharrachadh aig a' mhionaid mu dheireadh a dh'fhàgas nach caill uidhir de luchd-taic thidsearan an cuid dhreuchdan.
Fon atharrachadh, caillidh 20 tidsear-taice an dreuchdan, seach an 40 ris an robh dùil an toiseach.
Tha ceannard na Comhairle, Ailean Wright, air rabhadh a thoirt ge-tà, gum faicear sgoiltean a' dùnadh fhathast.
Bha luchd-iomairt air cruinneachadh taobh a-muigh prìomh oifisean na Comhairle ann an Eilginn a' cur an aghaidh phlanaichean gus gearradh a thoirt air na bh' ann de thidsearan-taice san sgìre.
Chaidh am buidseat troimhe, 13 - 9, le triùir chomhairlichean a' diùltadh bhòtadh idir.
Dùinidh seachd leabharlannan air feadh na sgìre, agus caillidh buidhnean ealain am maoineachadh gu lèir a bha iad a' faighinn bhon Chomhairle.
Tha subsadaidhean airson seirbheisean bhusaichean cuideachd gan gearradh.
Thuirt Mgr Wright, gum bi gearraidhean tòrr nas motha a dhìth thar an ath thrì bliadhna, airson £30m a ghearradh far a' bhuidseit aca.


text:
Ball-coise
Tha an aiste seo a' bruidhinn mu dheidhinn socair (soccer), airson seòrsaichean eile - faic Còdaichean ball-coise
Is e spòrs buidheann poblach a th' ann am ball-coise. Gach latha, tha milleanan de dhaoine a' cluiche agus a' coimhead a' gheama. Is e buidheann riaghladh eadar-nàiseanta a' gheama FIFA (bho’n Fhraingis “Fédération Internationale de Football Association”) agus tha iad suidhichte ann an Zürich, An Eilbheis.
Riaghailtean a' Gheama[deasaich | deasaich an tùs]
Tha dà bhuidheann le aon chluicheadair deug ann am buidheann a' cluich ris a chèile agus `s e amas a' gheama am balla a chur ann an lìon a' chuspairiche aig an sgioba eile. Buannaichidh am buidheann a nì sin nas trice. Chan urrainn ach do na neachan-bàire làmh a chur air a' bhall.
NB. Tha ball-coise (neo football anns a' Bheurla) glè thric a' ciallachadh diofar geamannan ann an Astràilia, Na Stàitean Aonaichte agus Poblachd na h-Èireann.
Aistean co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- FIFA
- UEFA
- FA
- SFA
- Cuach na Cruinne
- Cupa na Roinn Eòrpa
- Cupa Ameireaga a' Deas
- Cupa Afraga
- Lìog na Buadhaiche Eòrpach
- Cupa UEFA
- Ball-Coise ann an Alba
- Ball-Coise ann an Sasainn


text:
München
'S e baile uabhasach mòr ann an ceann a deas na Gearmailte a th’ ann am München (IPA:ˈmʏnçən, Eadailtis: Monaco de Baviera, Beurla/Fraingis/Spàinntis: Munich, Pòlais: Monachium). Tha e suidhichte aig 518m os cionn ìre na mara ri taobh na h-aibhne Isar, anns an stàit Bayern, aig 504km air falbh bho Bherlin, 195km bho Stuttgart agus 612km bho Hamburg.[1] ‘S e Kreisfreie Stadt neo baile neo-eisimeileachd a th’ ann agus tha 16 oilthighean an seo. Tha 1,330,440 duine a' fuireach anns a’ bhaile, leis gur e an treas baile nas motha na dùthcha.[2] B' e prìomh-bhaile Rìoghachd Bayern a bh' ann.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Chaochail an sgrìobhadair Paul Johann Ludwig von Heyse ann am München ann an 1914 agus Alistair MacLean ann an 1987.
- Eduard Buchner
- Wassily Leontief (1905 - 1999)
- Robert Huber (1937)
- Ernst Otto Fischer (1918 - 2007)
- Michael Bauer (1974) Cànanaiche.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]


text:
1907
MCMVII
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Bhuannaich Rudyard Kipling an Duais Nobel ann an Litreachas.
- 16 an t-Samhain, inbhe stàite do dh' Oklahoma.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 15 an Gearran - Cesar Romero, cleasaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 22 an Cèitean - Laurence Olivier, ann an Dorking. Actair à Sasainn.
- 26 an Cèitean - John Wayne, ann an Winterset. Actair às na Stàitean Aonaichte.
- 23 an t-Ògmhios - James Meade, ann an Swanage. Eaconamaiche à Sasainn.
- 6 an t-Iuchar - Frida Kahlo, ann an Coyoacán. Peantair à Meagsago.
- 16 an t-Samhain - Burgess Meredith, Cleasaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 18 an t-Sultain - Edwin Mattison McMillan, ann an Redondo Beach. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 2 an Dàmhair - Lord Alexander R. Todd, ann an Glaschu. Ceimigear à dh'Alba.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 2 an Gearran - Dmitri Mendeleev, ann an Verkhnie Aremzyani. Ceimigear às An Ruis.
- 16 an Gearran - Giosuè Carducci, ann am Bologna. Sgrìobhadair às An Eadailt.
- 20 an Gearran - Henri Moissan, ann am Paris. Ceimigear às An Fhraing.
- 6 an t-Sultain - Sully Prudhomme, ann an Châtenay-Malabry. Sgrìobhadair às an Fhraing.


text:
Impireachd na Ròimhe
Iompaireachd na Ròimhe
Mòr-rìoghachd a mhair linntean, fo stiùireadh dhiofair iompairichean.
A rèir naidheachd an latha, dh' fhàg Romulus agus Remus, dithis bhràthair, ri chèile na coilltean mòra mu chuairt na Ròimhe às dèidh dhaibh cobhair le madaidhean-allaidh fhaighinn nuair a b' e pàistean a bh' annta, agus b' ann às dèidh Romulus gun deach am baile ainmeachadh.
Fhuair na Ròmanaich cliù a tha fhathast maille rinn, bho bhun-stèidh agus reachdan a chur air bhonn iomradh agus ainm nan ceannsaichean dùthchannan agus slòigh mhòra.
A bharrachd air siostam-sgrìobhaidh, siostaman riaghaltais bho dheamocrasaidh gu aintighearnas, bho cheannardan aig an robh Eadh gan riaghladh agus gan ruaigeadh gu lèir-sgrios 's cuid mhuinntir a chur sìos; gu Caesaran cràbhaich, tha eachdraidh iomadh-dhathte aig Baile na Ròimhe, agus as aonais cha bhitheadh adhartas a th' againn san taobh an iar.
Ged nach gabh dearbhadh seo, mura b' e eòlas nan Ròmanach air fhàgail dhuinn mar dhìleab, cha leig sin a leas a ciallachadh nach gabhadh sluagh eile an àite-san ann an eachdraidh. Bhitheadh Eòrpa na bu mhiosa dheth, is cinnteach ann an seagh no dhà, agus fada na b' fheàrr dheth ann an caochladh dhòighean eile.


text:
Pìos eile den t-saoghal ‘mas fhìor’ a’ tighinn beò dhomh
Choinnich mi le Lughaidh bho Fòram na Gàidhlig an-dè taobh a-staigh an leabharlann aig Oilthigh Roazhon. Sheall e dhomh na leabhraichean Ceiltis agus badan eile a bhios feumail dhomhsa agus an uair sin thèid sinn sìos dhan roinn Ceiltis far an robh coinneamh agam aig leth uair an dèidh dhà.
‘S e duine gasda a th’ann an Lughaidh agus bha e a’ bruidhinn Gàidhlig rium a’ mhòr chuid den ùine ach chan eil beagan Fraingis a’ cur dragh orm nas motha. Tha Lughaidh air a bhith ann an Roazhon ochd bhliadhna agus a-nis tha an ollamhachd aige a’ tighinn gu crìoch. Cuiridh sinn coinneamh air dòigh gach seachdain agus mus till mi gu Inbhir Narann tha mi an dòchas gum bi mise a’ bruidhinn beagan Breatnais a nì ciall dha.
As dèidh Lughaidh fhaicinn bha coinneamh agam le an Aotrou (Mgr) Frances Faverau, Kelener Brehoneg – Yezh ha lennegezh, (Professeur de Langue et literature bretonnes, sa chànain eile) agus chuir an duine còir sin a h-uile càil air dòigh air mo shon. Bidh mise a’ dhèanamh clasaichean Sìobhaltachd Cheilteach, Breatnais, Gaeilge agus beagan a bharrachd Fraingis le roinn eile den Oilthigh. Bidh sin dìreach sgrathail fhèin math, gu dearbh tha mise air mo dhòigh glan eadhon nuair a thuirt ollamh dhomhsa, ‘Tha agad òraid de 20 mionaid a thoir seachad ann an cola-deug, air….mmmmm, ‘dévolution écossaise.’’
‘Chan eil ach fichead mionaid’, ars mise.
Uill chan eil clasaichean agam an-diugh agus tha e grianach agus beagan nas blàithe leis a sin tha mise a’ dol a-null dhan Mhetro agus an uair sin bidh aon den tramaichean fo thalamh gam thoirt dhan bhaile.
Mar sin leibh an-dràsta.


text:
- Beag nach lor a luaidhim dhe
a tigfadh dulc ad esie
gidh cuich ga mbiadh breath in ill
a leath no trian ni thuirmhim.
- 2620] Do fhoir Dia Bhrefni mbhraenaigh
fhairsing fheraigh fhindraenaich
gach uir ri hidhnaib taraidh
san ibhraigh uir erlamhaigh.
- Latsa a meic Briain i bhairr thais
2625] do fhoir Dia Bhrefni mbhraenglais
tu a slat Chuilt ar do chagar
bac in uilc nir fhobradar.
- Gor fhoillsigh Dia bha dheni
fis duid a chind Coirrslebhi
2630] a flaith Gabrain gan grain dreas
rob ail tadhbhail a nuaingneas.
- Ni hamhlaidh sin tarrla in toisg
be maith gon ti ro thegoisg
do chuadhais on lucht rod ling
2635] an fuarais dulc ni airmim.
- A meic Bhriain nocho breg damh
indLogha fhuarais rabhadh
ba gaeth manuar thear robhaidh
a sduagh Breagh od bhidhbhadhaib.
- 2640] Nos amhlaidh fhuarais a fhis
sluaigh ar ti theacht mad rolis
o balbhthuind ag ben ri tir
go redh a bharrthruim baismin.
p.172
- No no rob e thfer rabhaidh
2645] ge dho berium baramhail
fod glan mar bha gnath ri Lugh
bagar do chach god chogur.
- Bid ort i nam na troda
buadha Logha Lamhfhoda
2650] terc a gheg Chlair nach cualaidh
med taigh o na hilbhuadhaibh.
- IndLogha thu a dhregoin Druing
i nagh no sinChonculaind
coir do shechna a badhbh Berrnais
2655] debhtha tharm is inFerghais.
- A meic Bhriain na tachor te
Tommas gidh e thainm baisde{MS folio 17r b}duid a laich Annla is ainm Lugh
rigairm thanma ni hantur.
- 2660] Lugh mac Ethne in errla fhind
braithreas nir faemh fa Erind
bha fraechdha rindaigh in fhir
do mhill a bhaigh re braithribh.
- Fuath do Lugh fa iadh nUisnich
2665] dob aithreach don feadhoinsin
ba lan gaidh gach tir o treas
nir mhin a mbaigh na mbhraithreas.
- As casmhail tusa a thuir Dhor
is Lugh ri maicni a mhathor
2670] glor faidheadh ag dul san drem
gan Lugh daireamh fa Erind.
- Aisi sin ainbreath rob ail
do breth ortsa a fhir Gabhrain
mad chuid don chindsa Chlair Bhreagh
2675] dar limsa nirbh ail thairemh.
p.174
- Biaidh aireamh as uaisli ort
ana fuil a chleath Cianocht
gan rimh ni fhagmaid dot agh
mar do sgribh Padraig peandbhan.
- 2680] Ader dhuid a fhir Eni
uirsgel ar a fhaisdeni
tocht imslan o dha ed soin
breg dimradh nochor fhoboir.
- Ag findChill Fhearta in fheoir bhuig
2685] aenna la dhar loigh Padruig
an amra da fhoir indi
tarrla ar a oigh aislingi.
- Tarfas do bili buadha
sa moighsea a fhir fhindChluana
2690] medh i taraoidh do thoill air
nir samail coill re craebhaibh.
- Ingnadh re habhsdal fhear Fhail
do ghluais gach coill na comhdail
nochtaid ochta geala gleand
2695] fedha ag tochta na thimcheall
- Lucht cnuasaich ar cnuas a chraebh
do condairc Padraig peandchaemh
nir thearcthana a dhuilli dhe
ealtadha on chruindi chuige.
- 2700] Musglais Padraig na peand noir
nachar mhaidh mheadhar egoir
rem i chroind ga labhra leis
poind a amhra da indes.
- Do chan Phadraig phuirt Chimi
2705] ar nindisi a aislingi
ros ber fen go beacht a breath
fa rem ceart airsen clereach.
p.176
- Cuingidh gebhas in gortsa{MS folio 17v a}brigha in croind do chondarcsa
2710] Dia nir char chogur nar thuig
do chan re phobul Padruig.
- Is iad coillti a chrand soichleach
do iadh man crand craebhthoirtheach
is fa cheart is doigh gach dream
2715] na sloigh ig teacht na timcheall.
- Innmhus i cniuas do fhear as
egis na healta iarrfas
tromdhamha ga naithni air
orrlamha caithmhi in cnuasaich.
- 2720] Barr rug orraim o eadhaibh
barr in croind gil gegleabhair
is i rachlann chaemh i chroind
gach craebh da dhathbharr dhighoind.
- Crand buadha nar thearc toradh
2725] tathairsiu a geg gormCharadh
a dreagun Ce in cridhi gloin
in bili rob e thathoir.
- Tusu craebh bairr i bhili
a leomhain glan Gairighe
2730] a fhlaith Caillmidhi is clu linn
is tu tairngiri in Tailgind.
- As tu a Mheg Shamhradhan shair
leandan Brefni in bhuird sgothchaimh
a chraebh phuirt braenamlaich Bhreagh
2735] do shaerabhlaibh ghuirt Ghaidheal.
- Togbhail cridhi dod chliaraibh
tagh a chonchair chailiallaich
saer o ferg uaibhrigh thfhaghlaidh
a ghruaidhghil derg dondabhraigh.
p.178
- 2740] An rosg da ndech do drech noig
inghean ur edaich sgarloid
ai bhili Gergi do ghebh
dergi agus gili id ghruaidhebh.
- Mailghi donda is dubh guairi
2745] agus rosg gorm geguaini
folt mar umha na fhailghibh
ort ag dula ar dondmhailghibh.
- Fuarais o Dia is demin sin
a Mheg Samradhain shuirghigh
2750] buaidh ndealbha is nenigh ar aen
a dheghir Emna daentaebh.
- Buaidh naigh ort a fhir Chodhail
buaidh mbuga ar do bhrughodhaibh{MS folio 17v b}cuis fhormaid ri gach sluagh soin
2755] buad comraig ar bar cathoibh.
- Buaidh sed oirbh ni coir a chelt
buaidh molta oirbh ban imert
denumh indluis bhar sluaigh sin
buaidh nindmhuis ar bhar negsibh.
- 2760] A meic Briain na mbriathar mbind
leath tenigh nochon airmhim
ri tabhairt shed mbuadha id bhais
a gheg Cluana nir charais.
- A Thomais Chruachna in cnis ghil
2765] a Mheg Shamhradhan shuilbhir
lat gach giall da ndleaghair dhe
du deabhaidh fa iadh nEle. le leath.Cuind.d.o.
- Mac De go ndearna a Nualaith
an errla choim craebhdhualaich
2770] congnm dan loind treabh dho thath
let ear led chloind led chonach.
p.180
- Anocht nach dearg do drech gil
a inghean mhall Mheg Uidhir
a shlat Bhreagh ni dolta dhe
2775] ad geal nochta ad geal ngaire. re
- Sgailedh Dia goirmidh dho ghlais
ai Shitriug mac Briain bharrchais
bidh maith din ar ndomhain de
ar fhoghail a ghribh Ghaille. l.ea.th.


text:
Uamh Smùdha gu bhith a' dùnadh
- 23 An t-Sultain 2013
Tha Uamh Smùdha, ann an Dùthaich MhicAoidh, gu bhith air a dùnadh treis, agus obair ga dèanamh gus creagan innte a dhèanamh nas seasmhaiche.
Bidh còrr is 40,000 duine a' tadhail air an uaimh gach bliadhna.
'S e am beul-uamha aoil-chloiche as motha ann am Breatainn.
Thuirt Comhairle na Gàidhealtachd, a tha an urra ris an uaimh, gur dòcha gum feumte i a dhùnadh suas ri cola-deug bho 30mh an t-Sultain.
Bhiodh cuideachd na ceuman-coise a dh'ionnsaigh na h-uamha, agus a dh'ionnsaigh Geòdha Smùdha, dùinte.


text:
Oilthigh Erfurt
Chaidh Oilthigh Erfurt a stèidheachadh ann an 1392 ann an Erfurt ann an Thüringen. B’ e am fear seo an treasa oilthigh as sine anns an dùthaich ris an canar a' Ghearmailt an-diugh. Bha e na oilthigh a bu mhotha aig an àm siud. Ach chaidh a dhùnadh ann an 1816, nuair a chaidh am baile Erfurt don Phruis.
An dèidh ath-aontachadh na Gearmailt ann an 1990, dh’fhosgail Oilthigh Erfurt a-rithist ann an 1994. An-diugh 's e tè de na ceithir oilthighean ann an Thüringen.
Daoine cudthromach ann an Oilthigh Erfurt:
- Peter Schöffer (1425-1503), fear-lagha a bha ag obair còmhla ri Gutenberg
- Màrtainn Lùtair
- Andrew Gordon, (1712-1751), manach Albannach agus neach-eòlas nàdar fheallsanachd


text:
Seirbheisean slàinte-inntinn gan atharrachadh
- 18 An Dùbhlachd 2013
Tha Bòrd Slàinte nan Eilean Siar air dòighean-obrach ùr aontachadh a thaobh nan seirbheisean slàinte-inntinn aca, nam measg leapannan a ghearradh ann an Ospadal nan Eilean.
Tha am Bòrd ag ràdh gu bheil iad airson barrachd cùraim a chur a-mach dhan choimhearsnachd.
Bha trì diofar roghainnean aig Bòrd na Slàinte air mar a dh'fhaodadh iad atharrachadh a thoirt air cruth nan seirbheisean slàinte-inntinn aca.
Tha an roghainn a thagh iad a' ciallachadh gun tèid gearradh air a' chùram a tha ga thoirt seachad ann an Ospadal nan Eilean ann an Steòrnabhagh, agus gu bheil iad airson cùram sa choimhearsnachd a leudachadh.
Tha 19 leapannan ann an ionad slàinte-inntinn an ospadail an-dràsta, ach fon dòigh-obrach ùr seo cha bhiodh ann ach 12.
Bhiodh barrachd luchd-obrach aig Bòrd na Slàinte sna coimhearsnachdan, agus tha iad airson barrachd taic a thabhann do luchd-cùraim.
Tha Bòrd na Slàinte ag ràdh gum bi còrr is 800 duine sna h-Eileanan an Iar a' fulang le Dementia eadar na bliadhnaichean 2025 agus 2030, agus gur e sin as coireach gu bheil iad airson barrachd cùraim a chur a-mach dhan choimhearsnachd.
Chan eil fhios fhathast cuin a thèid na h-atharrachaidhean seo a chur an gnìomh, ach tha an Riaghaltas ag ràdh nach bi airgead ann air a shon gu co-dhiù 2016.
Thuirt am Bòrd gun sgrìobhadh iad chun an Riaghaltais airson ìmpidh a chur orra airgead sam bith a bhios ri fhaotainn ron a sin a thabhachd dhaibh.


text:
Aois domhain, ceithre mile ceithre ced seasccat a naoi.
Iar m-beith seacht m-bliadhna h-i righe n-Ereann do Lughaidh Laghdhe do-chear la h-Aodh Ruadh, mac m-Bodhairn, mic Airgedmair.
Aois domhain, ceithre mile ceithre ced seachtmoghat.
An céd-bhliadhain d'Aodh Ruadh, mac Badhairn, h-i righe n-Ereann.
Aois domhain, ceithre mile ceithre chéd seachtmoghat a sé.
Iar m-beith seacht m-bliadhna h-i righe n-Ereann d'Aodh Ruadh, mac Badhairn, ro fagoibh an righe ag Dithorba, mac Demain, iar c-caithemh an ceid-shealoid dó budhein, ar ro batur ratha fair ima tealgadh uadh i c-cionn seacht m-bliadhna do Diothorba, & ar Diothorba bheós ima légadh uadh do Ciombaoth iar seacht m-blíadhna oile, & amhlaidh sin iar n-urd go forbadh a f-flatha. As aire do-ronsat an chora ísin immon righe ar robtar meic trí n-derbrathar.
Aois domhain, ceithre mile ceithre ced seachtmoghat, a secht.
An ced-bhliadhain do Diothorba, mac Demain, h-i righe n-Ereann.
Aois domhain, ceithre mile ceithre ched ochtmoghat a tri.
Iar m-beith seacht m-bliadhna h-i righe n-Ereann do Diothorba, mac Demain, ro fhagaibh an righe ag Ciombaoth, mac Fionntain, uair ba dó rainic an seal iar n-Diothorba.
Aois domhain, ceithre mile ceithre ced ochtmoghat a cethair.
An ced-bhliadhain do Ciombaoth mac Fionntain h-i righe n-Ereann innsin.
p.70
Aois domhain, ceithre mile ceithre ced nochat.
Iar m-beith seacht m-bliadhna h-i righe n-Ereann do Ciombaoth, mac Fionntain, ro fagoibh an righe ag Aodh Ruadh, mac Badhairn.
Aois domhain, ceithre mile ceithre chéd nochat a seacht.
Iar m-beith seacht m-bliadhna h-i righe n-Ereann an dara feacht d'Aodh Ruadh, mac Badhairn, ro fagaibh an righe ag Diothorba do ridhisi.
Aois domhain, ceithre mile ceithre ced nochat a h-ocht.
An ced-bhliadhain do Diothorba, mac Demain, an dara feacht ro gabh righe n-Ereann.
Aois domhain, ceithre mile cúig cet a cethair.
Iar m-beith seacht m-bliadhna do Diothorba don chur-sin h-i righe n-Ereann ro fhagoibh a sheal ag Ciombaoth, mac Fionntuin.


text:
Fàilte mheasgaichte do lùghdachadh chosgaisean
- 2 An Lùnasdal 2013
Chuir grunn luchd-poileataics sa cheann a tuath fàilte air co-dhùnadh gum bu chòir lùghdachadh a thoirt air na tha e a' cosg dealan bho cheann a tuath na h-Alba a chur don Ghriod Nàiseanta.
Nochd beachd à Comhairle nan Eilean Siar, ge-tà, gum feum an cosgais tighinn a-nuas barrachd na tha riaghladair a' chumhachd, Ofgem, air moladh airson diofar ceart a dhèanamh.
Agus tha BPA nan Eilean Siar, Alasdair Allan, ag ràdh gu bheil fhathast feum air cabhag a chur ann a bhith a' cur Càbal a' Chuain Sgìth an sàs, airson dealan bho na h-Eileanan a reic ris a' Ghriod.
"'S e cnap-starra airson cumhachd ath-nuadhachail anns na h-eileanan a th' anns a' chàbal, agus cnap-starra airson a' chàbail 's e sin na cosgaisean a th' ann airson ceangail ris a' Ghriod Nàiseanta," thuirt Mgr Allan.
Poileasaidh Ùr
"Ach tha mi an dòchas gum bi rudeigin a' nochdadh a-mach às an naidheachd a tha seo a tha a' ciallachadh gum bi cothrom ann airson siostam nas cothromaiche na th' againn an-dràsta.
"Anns an t-siostam a th' againn an-dràsta tha na sgìrean as fhaide air falbh bho na bailtean mòra - Lunnainn gu sònraichte - a' pàigheadh barrachd airson ceangail," thuirt e.
Thuirt Stiùiriche an Leasachaidh Eaconamaich aig Comhairle nan Eilean Siar, Calum Iain MacÌomhair, nach dèan an lùghdachadh seo cus feum dha na h-Eileanan Siar.
Tha esan ag ràdh gu bheil na h-Eileanan feumach air lùghachadh mòran nas motha na tha Ofgem a' moladh.
"'S e ceum beag air adhart a th' ann. 'S e ceum math a th' ann ma tha lùghdachadh sam bith a' dol a bhith anns na cosgaisean," thuirt e.
"Mar a tha fhios againn 's e cosgais an dealain a chur air falbh bho na h-Eileanan a tha a' cur bacadh air na gnìomhachasan a' tighinn gu bith.
"Tha mi a' smaoineachadh ge-tà, am prìomh rud a tha sinne a' coimhead ris, 's e an obair a chaidh a dhèanamh eadar Arcaibh, Sealtainn, na h-Eileanan Siar agus an dà riaghaltas far a bheil iad a' faicinn gu bheil feum air poileasaidh ùr.
"'S bhiodh sinne an dòchas, leis a' phoileasaidh ùr sin ro cheann thall na bliadhna, gum bi lùghdachadh mòr a' tighinn, agus chan e an lùghdachadh beag a tha sinn a' faicinn tron rud a tha Ofgem a' cantainn.
"Chan eil mi a' smaointinn gun dèan seo mòran dha na h-Eileanan. Bidh e gu math feumail dha ceann a tuath na h-Alba, ach airson nan Eileanan fhèin chan eil mi a' smaoineachadh gu bheil e a' dol a dhèanamh mòran diofair.
"Tha e feumail gu bheil lùghdachadh ann, ach mar a tha mi a' mìneachadh, tha mi a' smaoineachadh gu bheil sinne feumach air lùghdachadh tòrr a bharrachd air seo, tòrr nas motha na seo.
"Agus tha sinn gu math misneachail leis an obair a tha an riaghaltas ann an Lunnainn agus an riaghaltas ann an Dùn Èideann air a dhèanamh, gun tig an lùghdachadh sin ro cheann thall na bliadhna seo," thuirt e.


text:
Braunau am Inn
‘S e baile ann an ceann a tuath na h-Ostair a th’ ann Braunau am Inn. Chaidh am baile a chlàradh airson a’ chiad turas ann an 810 agus chaidh e ainmeachadh na bhaile ann an 1260, is le sin ‘s e fear dhe na bailtean as shine na h-Ostair. Tha e suidhichte ri taobh na h-Aibhne Inn, faisg air na crìochan leis A' Ghearmailt, anns a’ cheàrn (Gearmailtis: Bezirk) Braunau am Inn fhèin, anns an sgìre (Gearmailtis: Land) Oberösterreich anns an roinn (Gearmailtis: Region) Innviertel. ‘s e fiù ’s baile Babhàrianach ro 1779. Tha e suidhichte aig 352m os cionn ìre na mara, 225km air falbh bho Ghraz, 247km bho Vienna, prìomh-bhaile na dùthcha agus 52km bho Salzburg.[1] Tha 16,182 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile.[2]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Adolf Hitler: (1889 – 1945).
- Ernst Kaltenbrunner: (1903 – 1946).


text:
Innis Fhionghain
'S e baile ann an Siorrachd Rinn Friù a tha ann an Innis Fhionghain (Beurla: Inchinnan). [1] Tha e suidhichte air a' mhòr-rathaid A8 eadar Rinn Friù is Grianaig, dìreach air àird an earra-dheas Arascain. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 53′ 0" Tuath agus 4° 25′ 0″ Iar.
Ann an 1991 bha 1,574 duine a' fuireach an seo.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NS 489 682
- Làraich-lìn a' bhaile


text:
Sgeama faochaidh ga leudachadh?
16 An Dàmhair 2013 Ùraichte aig Ùraichte aig
Iarraidh Riaghaltas na Rìoghachd Aonaichte an t-seachdain seo cead gus sgeama faochaidh a' chonnaidh a leudachadh gu sgìrean dùthchail eile na h-Alba.
Aig an aon àm, thuirt Ball-Pàrlamaid nan Eilean Siar, Aonghas Brianan MacNèill, gum bu chòir dhaibh cuideachd a bhith ag amas air faochadh nas motha a thoirt do sgìrean a tha mar thà a' cur feum air an sgeama.
Tha tuilleadh fiosrachaidh aig an fhear-naidheachd phoileataiceach againn, Mìcheal MacNèill.


text:
Beinn Nivish
She Beinn Nivish (Baarle: Ben Nevis, Gaelg Albinagh: Beinn Nibheis) y slieau s'yrjey ayns ny h-Ellanyn Goaldagh. T'eh soit er çheu heear Am Monadh ayns Ard Logh Abar jeh Çheer ny Gaeil, faggys da balley An Gearasdan, Nalbin. Ta'n mullagh soit 1,344 m harrish yrjid ny marrey, as ta thie rollageydys ny hoie er y vullagh. Eddyr ny bleeantyn 1883 as 1904 va fwirran obbree beayn gobbraghey ayn as ad çhaglym fysseree emshyragh. Ta ny fysseree shoh coontit feer scanshoil foast son toiggalys yn emshyr Albinagh.


text:
Comhairle Shruighlea
'S e aon de na 32 comhairlean na h-Alba a tha ann an Comhairle Shruighlea (Beurla: Stirling Council).
Suidheachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Earra Ghaidheal agus Bòd, Comhairle Chlach Mhanainn, Comhairle Dhùn Bhreatainn an Ear, Comhairle na Eaglaise Brice, Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath, Comhairle Pheairt is Cheann Rois is Comhairle Dhùn Bhreatainn an Iar timcheall oirre.
'S e Sruighlea prìomh-bhaile ionadail na chomhairle.
Tha Comhairle Shruighlea cho mòr ri 2,187 cilemeatair ceàrnagach. Ann an 2007 bha timcheall air 88,200 duine a' fuireach an seo. Ach tha nas motha na 60 % de na daoine a’ fuireach ann an iar-dheas na comhairle, anns na bailtean Struighlea, Dùn Bhlàthain, Bridge of Allan is Bannockburn.
Bha a’ chuid as motha den Chomhairle Shruighlea a’ buntainn don t-siorrachd traidiseanta Shruighlea seach An Eaglais Bhreac. Tha e a' gabhail a-steach am pàirt san iar-dheas den seann Shiorrachd Pheairt cuideachd.
Bailtean[deasaich | deasaich an tùs]
Àitichean eile[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Comhairle Cathair Obar Dheathain | Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain | Aonghais | Earra-Ghaidheal agus Bòd | Comhairle Chlach Mhanainn | Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh | Comhairle Cathair Dùn Dè | Comhairle Shiorrachd Àir an Ear | Comhairle Dhùn Bhreatainn an Ear | Comhairle Lodainn an Ear | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù an Ear | Comhairle Dhùn Èideann | Comhairle na Eaglaise Brice | Comhairle Fhìobha | Comhairle Ghlaschu | Comhairle na Gàidhealtachd | Comhairle Inbhir Chluaidh | Comhairle Mheadhan Lodainn | Comhairle Mhoireibh | Comhairle nan Eilean | Comhairle Shiorrachd Àir a Tuath | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath | Àrcaibh | Comhairle Pheairt is Cheann Rois | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù | Comhairle nan Crìochan | Sealtainn | Comhairle Shiorrachd Àir a Deas | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Deas | Comhairle Shruighlea | Comhairle Dhùn Bhreatainn an Iar | Comhairle Lodainn an Iar


text:
Kl. Ianair .ui. f., l. xx.iiii. Anno Domini M.ii., alias Millissimo 3.
Flannchad H. Ruadhin comarba Ciarain, Dunchad H. Manchan comarba Coeimhgin, Donnghal m. Beoan airchinnech Tuama Grene, Eogan m. Cellaig airchinnech Arda Brecan, quieuerunt in Christo.
Sinach H. Uargussa, rí H. Meith, & Cathal m. Labradha, erri Midhe, do comtuitim.
p.432
Ceallach m. Diarmata rí Osraighi, Aedh H. Con Fhiacla rí Tethbha, Conchobur m. Mael Sechlainn ri Corcu Mbruadh, ocus Acher na Traightech occisi sunt.
Aedh m. Echtigern do marbad i n-dairthaigh Fherna Mór M' Oedoc.


text:
Ana-gaisgeach
'S e sèorsa de charactar litreachail, caractar ann am film amsaa a tha ann an ana-gaisgeach. Tha e (no i) na phrìomh charactar aig nach eil feartan a tha gu traidiseanta co-cheangailte ri gaisgeach. Mar eisimpleir, faodaidh e a bhith na dhuine gu math cumanta, duine eagalach, no eadhon eucorach; ge-tà, feumaidh co-fhaireachadh a bhith aig an leughadair no neach-coimhid leis.
Eisimpleirean[deasaich | deasaich an tùs]
- Winston Smith ann an 1984 le George Orwell
- Holden Caulfield ann an Catcher in the Rye le J.D. Salinger
- Yossarian ann an Catch-22 le Joseph Heller
- Luke Jackson ann an Cool Hand Luke


text:
Kl. Ianair .u. f. l. xii.Anno Domini m.lxxx.ui.
Mael Isu H. Brolcan sui in ecna & in crabaid & i filidhecht i m-berlai cechtardhai suam spiritum emisit. {§H2}
§
aidhchi fheile Fursa finn
ad-bath Mael Issu H. Brolchan
ach cia danach trom-tam tinn.
Mael Sechlainn H. Faelan athloech toghaidhi, M. Beathadh H. Concobuir ri Ciaraidhe, Erchadh H. Mael Fhoghamair ardescop Connacht, Mael Coemgin uasal-espoc Uladh, Fiachna H. Ronan airchinnech Cluana Dolcan in pace dormierunt.
Amalgaidh m. Ruaidri H. Ruadhacan do marbadh do Feraibh Fernmuighi.
Tairrdelbach H. Briain ri Erenn do ec i Cinn Choradh iar mor-martra & iar n-aithrighi fhota & iar tomailt cuirp Crist & a fhola i Prid. Id. Iuil isin sechtmadh bliadain sechtmogat a aisi. {§H2}
§ Tadhg imorro a mac do éc a cinn mhis.
i feil Iacoib co nglan-ruin
i .ix. fichet ad-bath
in t-airdrigh tenn Tairrdelbach.
Maidm na Crincha for Mael Seachlainn ria Laighnibh & ria Gallaibh i torcair Mael Ciaran H. Cadhusaigh ri Breg & alii multi.
Maidm ria n-Airteraibh for Uib Echach i torchair Domnall H. Atteidh.
Maidm Eochaille ria n-Ulltaibh for Airgiallu & for Ua Ruadhacan dú i torcair Cumuscach H. Laithein ri Sil Duibtire & Gilla Mo Ninne H. Eochadha muire Cloinni Sinaigh & alii multi.
p.522


text:
Buddy Holly
‘S e seinneadair agus sgrìobhadair Americanach a bh’ann an Charles Hardin Holley (7 an t-Sultain, 1936 – 3 an Gearran, 1959) a dh’fhàs ainmeil mar Buddy Holly.
Ged nach ro e ainmeil mar ceòladair ach airson bliadhna gu leth mus do bhàsaich è ann an spleadhadh-itealan ‘s e aon de na daoine is buadhach ann an eachdraidh ceòl ròc a bh’ann. Dh’ionnsaich còmhlain mar na Beatles agus na Rolling Stones a lean Buddy Holly rudan ùr-ghnàthach a bha ri lorg anns an ceòl aige. Ann 2004 dh’ainmich an iris ceòl “Rolling Stone Holly aig #13 air an liosta aca de an 100 Ceòladair a b’fheàrr ann an eachdraidh.


text:
Alofi
'S e prìomh-bhaile Niue a tha ann an Alofi. Anns a’ bhliadhna 2001 bha 614 duine a’ fuireach an seo. Tha e suidhichte anns a’ mheadhan Alofi Bay, anns an iar na dùthcha. ‘S e seo an co-chomharran aige: 19° 3' Deas 's 169° 55' Iar.
Tha Alofi a’ gabhail a-steach dà bhaile bheag:
- Alofi North (muinntir an àite: 256)
- Alofi South (muinntir an àite: 358)
Tha an riaghaltas suidhichte ann an Alofi a Deas.
Anns an Fhaoilteach 2004, chaidh Niue air bualadh le stoirm Cyclone Heta. Rinn i sgrios mòr air a’ bhaile, bhris an mòrchuid den na togalaichean agus an t-aonar ospadal sìos, agus chaidh dithis air mharbhadh.


text:
28.02.2012
Tha Comataidh Eaconomaidh, Cumhachd agus Turasachd Pàrlamaid na h-Alba air dragh a nochdadh a thaobh comas coileanaidh nan targaidean turasachd a stèidhich Riaghaltas na h-Alba.
24.02.2012
Feumar coimhead air na dùbhlain a tha ro choimhearsnachd tuathachanais na h-Alba, a rèir aithisg a dh'fhoillsich Comataidh Cùisean Dùthchail, Atharrachadh Sìde agus na h-Àrainneachd an-diugh.
23.02.2012
Chaidh Àm Cnuasachaidh a thoirt seachadh leis an Fhior Urr Dàibhidh Arnott, Modaratair Àrd-Sheanaidh Eaglais na h-Alba.
22.02.2012
Bruidhnidh Annie Lennox OBE ann am Pàrlamaid na h-Alba mar phàirt den phrògram thachartasan airson Latha a' Cho-fhlaitheis.
22.02.2012
Ghabh Comataidh Eaconomaidh, Cumhachd is Turasachd fianais o cheannard Comhairle nan Comhairlichean Eaconamach, Crawford Beveridge, agus am Proif Anndra Hughes Hallett, air obair na comhairle bho chionn goirid agus air a beachd air eaconamaidh na h-Alba.
22.02.2012
Is e seo an t-seachdain mu dheireadh gus beachdan a chur a-steach don rannsachadh aig Comataidh Eaconomaidh, Cumhachd is Turasachd Pàrlamaid na h-Alba air cho ruigsinneach sa tha na targaidean aig Riaghaltas na h-Alba airson cumhachd ath-nuadhachail.
22.02.2012
Sealladh ‘Bùth Aon-stad’ ga mholadh gus dèiligeadh ri bochdain connaidh
20.02.2012
Fosglaidh taisbeanadh a tha a' rannsachadh eachdraidh gnìomhachas Uisge-beatha na h-Alba ann am Pàrlamaid na h-Alba san t-Samhain, chaidh ainmeachadh an-diugh.
20.02.2012
Ghabh Comataidh na h-Eòrpa is nan Cuisean Taobh a-muigh fianais bhon Fhìor Urramach Dàibhidh David Lidington, Ministear na Stàite airson na Roinn Eòrpa is Nato ann an Rioghachd na RA.
10.02.2012
Tha na riaghailtean mu na Buidhnean Tar-phàrtaidh (Cross Party Groups) aig Taigh an Ròid gu bhith air an sgrùdadh le comataidh aig a’ Phàrlamaid, chaidh a chur an cèill an-diugh.
09.02.2012
Tha am fiosrachadh as ùire mu chosgaisean nam BPA ri fhaighinn air làrach-lìn na Pàrlamaid a-nis
08.02.2012
Cha ghabh soirbheachadh no luach nan seirbheisean gus eucoir uair-is-uair a lùghdachadh ann an Alba socrachadh a rèir an fhiosrachaidh a chruinnich an Riaghaltas, tha aithisg bhon Phàrlamaid ag ràdh.
03.02.2012
Tha Comataidh Riaghaltais Ionadail is Ùrachadh aig Pàrlamaid na h-Alba air aithisg fhoillseachadh an-diugh a tha air taic a chur anns an fharsaingeachd ris an iomairt airson tuarastal-mairsinn.
02.02.2012
Chuir Comataidh Inbhean, Dòigh-obrach agus Cur-an-dreuchd Poblach Pàrlamaid na h-Alba rannsachadh air dòigh an-diugh gus ath-sgrùdadh a dhèanamh air Earrann 7 de Chòd Giùlain nam Ball.


text:
Kl. Ianair
[...]
. Anno Domini .dcccc. lxx. .3., alias 974.
Murchad h. Flaithbertaich{folio & column H52ra} do dhul for creich i Cinel Conaill co tuc gabail mór conid-tarraidh oen-ghai & con-erbailt de oc Dun Cloitighe do cummain & aithrighe.
Diarmait m. Dochartaigh, comarba Mo Lasse, mortuus est.
Donnchad Finn, ri Midhe, do marbad la Agda m. Duibcinn.
Roeniudh ria n-Ugaire m. Tuathail for Osraighi i torchair Diarmait m. Donnchada. Maidm .ii. dono ria n-Osraigi for h-Uib Cennselaig i torcair Domnall m. Cellaigh.
p.412


text:
Leasachadh Chaisteal Leòdhais
- 29 An t-Samhain 2013
Tha dòchas ann gun tig airgead a dh'aithghearr airson na h-ath ìre de leasachadh air Caisteal Leòdhais ann an Steòrnabhagh.
Chaidh faisg air £6m a chomharrachadh mar-thà agus tha Comhairle nan Eilean Siar an dòchas naidheachd fhaighinn mun chòrr den airgead aig toiseach na h-ath-bhliadhna.
Thuirt Stiùiriche Leasachaidh Eaconamaich na Comhairle, Joe Mac a' Phì: "Tha a' Chomhairle ag obair an-dràsta air maoineachadh fhaighinn airson a' chiad làr, agus os cionn sin, sa chaisteal.
"Tha còmhraidhean a' dol le companaidh a tha a' ruith gnìomhachas a thaobh turasachd agus taighean-òsta.
"Tha sinn cuideachd aig ìre far a bheil sinn a' bruidhinn ris na buidhnean maoineachaidh agus ag iarraidh cho luath 's a ghabhas an t-airgead sin a chruinneachadh."
Tha dùil gum fosgail an taigh-tasgaidh as t-Samhradh 2015.
Anns an eadar-ama tha mòran obrach ri dhèanamh, ach tha Mgr Mac a' Phì toilichte leis mar a tha gnothaichean a' dol gu ruige seo.
Leis na còmhraidhean a tha a' dol an-dràsta mu ghearraidhean buidseit, dhearbh Mgr Mac a' Phì nach eil uallach orra a thaobh airgid.
Thuirt e: "Tha làn-mhaoineachadh againn airson an taigh-tasgaidh 's an tasglann, agus làrach ìosal a' chaisteil.
"Chuir a' Chomhairle romhpa, nuair a thòisich iad air an seo, crìoch a chur air a' phròiseict.
"Tha mi a' smaointinn gur e toil na Comhairle, agus gu cinnteach toil a' mhòr-shluaigh, gum bi taigh-tasgaidh 's tasglann, caisteal, gnìomhachas turasachd, agus an t-seirbheis dhualchais a tha a' tighinn an cois na pròiseict, gum bi sin ann agus gum bi e aig fìor àrd-ìre, agus gum bi muinntir nan eilein air fad moiteil às a h-uile sgath a tha sinn a' dèanamh an seo."


text:
St Peter's College, Auckland
'S e St Peter's College, Auckland an t-aona Àrd Sgoil Caitligeach do ghillean a-mhàin ann an Auckland, Sealainn Nuadh. Tha an sgoil gan teagaisg eadar 7 is 13 bliadhna a dh'aois. Le còrr is 1200 sgoilear a tha a' dol ann, 's e tè de na sgoiltean as motha ann an Sealainn Nuadh. Chaidh an sgoil a stèidheachadh ann an 1939.[1]
Am measg nan daoine ainmeil a chaidh dhan sgoil, bha am bàrd Sam Hunt (1946 -) agus Sir Michael Fay (1949 -), bancair is neach malairteach.
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Rick Maxwell, St Peter's College, Auckland, Simerlocy Press, Auckland 2008.


text:
Rap
'S e stoidhle ciùil a tha ann an rap a bhuineas ris na stoidhlean de 'Func' is 'Ceòl-anaim'. Dh' eirich e anns na Stàitean Aonaichte tràth sna 80an.
Ann an rap, bidh an rappair a' cabadaich thar ruitheam droma, a' beachdachadh air mòran chuspairean diofraichte bho phoileataics gu boireannaich. Aig an toisich, chaidh na ruitheaman a ghoid bho seann chlàran aig còmhlanan is seinneadaran mar James Brown, Isaac Hayes no Funkadelic.
Faicaibh hip-hop cuideachd.
Rapairean agus Còmhlanan Rap Cliùiteach Beurla[deasaich | deasaich an tùs]
- The Sugar Hill Gang
- 2Pac
- 50 Cent
- Busta Rhymes
- Common
- Cypress Hill
- Dr. Dre
- Eminem
- Eric B. agus Rakim
- Goldie Lookin' Chain no GLC
- Jay-Z
- Outkast
- The Notorious BIG
- Public Enemy
- The Roots