c: text/html

text:
Mary Mallon
Bha Mary Mallon (An Chorr Chríochach an t-Sultainn 23, 1869 – an t-Samhain 11, 1938), cuideachd àitheanta ri Typhoid Mary, 'na ciad neach 'sna Stàitean Aonaichte a bheirsinn an ionnanachd neach-giùlain slàinte an fhiabhrais bhric. Air feadh a dreuchd mar còcaire sa' cheàrnaidh Eabhraig Nuadh, tha 53 luchd àitheanta a bhith air chur fo tinneas troimhpe, is bhàsaich trì nan luchd seo as a' ghalar. Tha a suaicheantas ann an cuid airson a diùltaidh dhealasaich a pàirte fhèin 'san sgaoilteadh a' ghalair, còmhla le a diùltadh a stadadh a h-obair mar còcaire. Bha i air chur gu danarra air leth dà uair air North Brother Island le ùghdarrasan slàinte fhollaisich agus bhàsaich i air an eilean. 'S e comasach gun rugadh i leis a' ghalar, oir bha a màthair tinn leis an fiabhras bhreac fad a leatromachd.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
13.04.2012
Tillidh an deas-ghnàth a bhuineas ri Bonn Carnegie airson Gràdh Daonna gu Pàrlamaid na h-Alba ann an Dàmhair 2013 mar chuimhneachan air Ceud Bliadhna de dh'Urras Carnegie na RA. Mar phàirt den tachartas bidh sreath de dheasbadan poblach air gràdh daonna eadar-nàiseanta. Thèid deas-ghnàth Bonn Carnegie a chumail Diardaoin 17 Dàmhair 2013.
Chaidh seo ainmeachadh an dèidh coinneamh eadar an t-Oifigear Riaghlaidh Tricia Marwick BPA agus Vartan Gregorian, Ceann-suidhe Corporaid Charnegie Nua-Eabhrac agus Cathraiche Comataidh Taghaidh Bonn Carnegie airson Gràdh Daonna.
Chum Pàrlamaid na h-Alba, ann an co-bhoinn ri Urrasan Carnegie, an deas-ghnàth mu dheireadh ann an Taigh an Ròid sa bhliadhna 2005, nuair a chaidh duaisean a bhuileachadh air Sir Tom Farmer agus an teaghlach Cadbury; Agnes Gund; an teaghlach Hewlett; A Mhòrachd an Aga Khan; agus an teaghlach Packard. 'S ann sna Stàitean Aonaichte a chumadh a h-uile gnothach eile dhen t-seòrsa-sa.
Thuirt an t-Oifigear Riaghlaidh, Tricia Marwick BPA, a tha ann an Nua-Eabhrac mar phàirt de Sheachdain na h-Alba:
“Chan e gu bheil togalach Pàrlamaid na h-Alba aig Taigh an Ròid mar shuaicheantas a-mhàin ach cuideachd tha e stèidhichte gu daingeann a-nis mar ionad-deasbaid an dà chuid don tìr againn fhèin agus gu h-eadar-nàiseanta. 'S e seo, cho math ri cho mòr 's a shoirbhich deas-ghnàth 2005, a th' air adhbhrachadh gun till Comataidh Taghaidh Bonn Carnegie airson Gràdh Daonna gu Taigh an Ròid airson na cùise cliùiteil seo. 'S e Pàrlamaid na h-Alba an aon àite taobh a-muigh den SAA a chum an gnothach seo a-riamh, rud a dh'fhàgas an rud a dh'ainmeachadh an-diugh tòrr mòr nas brìghmhoire.
"Bhrosnaich obair Anndra Carnegie a thaobh gràdh daonna mòran ghinealachdan ri linn nam bliadhnaichean. Ann a bhith ag obair cuide ri Urras Carnegie na RA, 's e ar n-amas gun comharraich is gun cuimhnich sinn spiorad na h-obrach sin ri linn clàr poblach nan deasbadan a bhios mar cho-phàirt den deas-ghnàth."
Thug an Ceann-suidhe Vartan Gregorian an iomradh seo:
“B' ann le mòr-aoibhneas a thagh na 22 buidhnean a chumas dìleab Anndra Carnegie a' dol Taigh an Ròid mar ionad deas-ghnàth Bonn Carnegie airson Gràdh Daonna.
"Rinneadh an co-dhùnadh seo mar ùmhlachd air tìr-dhùchais agus obair dhaonna Anndra Carnegie, agus mar thaing do na buidhnean a chumas a chuid obrach a' dol san Rìoghachd Aonaichte - Urras Carnegie na RA, Urrasan Dhùn Phàrlain agus Ciste nan Gaisgeach, agus Urras Carnegie airson Oilthighean na h-Alba.
"Nì sinn fiughair ri tilleadh a dh'Alba gus an ath-dheas-ghnàth a bhuineas ri Bonn Carnegie airson Gràdh Daonna a fhrithealadh, agus tha sinn gu sònraichte toilichte gum bi gnothach 2013 air bhonn aig an aon àm 's a bhithear a' comharrachadh ceud bliadhna de dh'Urras Carnegie na RA, urras a chuir gu mòr mòr ri saoghal a' ghràidh dhaonna. Tha e daonnan mar onoir do Chomann Carnegie Nua-Eabhrac, a tha an ceartuair a' comharrachadh Ceud Bliadhna o chaidh a chur air chois le Mgr Carnegie, a bhith ag obair cuide ris na co-bhuidhnean, cho math ri Pàrlamaid na h-Alba, a chor is gun toirear aitheantas do ghràdh daonna annasach Anndra Carnegie, gràdh fialaidh a chuir gu mòr ri beatha uidhir a dhaoine sna Stàitean Aonaichte, ann an Alba agus air feadh na cruinne. Tha Comataidh an Taghaidh ag obair gu dìcheallach gus luchd-buinn ainmeachadh a tha a' leantainn gu dlùth ri fialaidheachd Anndra Carnegie na h-Alba. Tha sinn fìor thoilichte, a-rithist, a bhith a' faighinn fàilte 's furan tighinn gu Pàrlamaid àlainn na h-Alba ann an Taigh an Ròid."
Thuirt Uilleam Mac Thòmais, Cathraiche Onoireach Urras Carnegie na RA, Cathraiche Onoireach Comataidh Taghaidh Bonn Carnegie airson Gràdh Daonna agus iar-ogha Anndra Carnegie:
"Tha mise glè thoilichte gun till deas-ghnàth Buinn Carnegie airson Gràdh Daonna agus rudan eile ceangailte ri seo gu Pàrlamaid na h-Alba ann an Dàmhair 2013. Ri linn na bliadhna sin bidh Urras Carnegie na RA a' comharrachadh Ceud Bliadhna dhe bhith air chois agus mar sin tha e glè iomchaidh gum bi an "teaghlach" de bhuidhnean Carnegie a' cruinneachadh ann an Dùn Èideann. Tha mi cinnteach gum biodh mo shinn-seanair glè phròiseil às na chaidh a thoirt a-mach leis na buidhnean aige air feadh an t-saoghail."
Cùl-sgeul
Chuireadh Bonn Carnegie airson Gràdh Daonna air chois sa bhliadhna 2001 mar chomharrachadh air ceud bliadhna de ghnothach foirmeil Anndra Carnegie. Bithear ag ainmeachadh luchd-buinn leis a h-uile buidheann Carnegie air feadh nan Stàitean Aonaichte agus san Roinn Eòrpa, agus thèid an taghadh a dhèanamh le Comataidh anns a bheil riochdairean à sia de na buidhnean sin.
Bithear a' toirt seachad bonn gach dàrna bliadhna mar aitheantas air neachan air leth agus teaghlaichean a bha fìor fhialaidh thar tìde leantainneach. Cuiridh na rinn luchd-buinn an cèill feallsanachd Anndra Carnegie, 's e sin, gun tig dleastanas an cois saidhbhreis, agus gum bu chòir saidhbhreas prìobhaideach a bhith gu mathas a' mhòr-shluaigh.
Ann an Comataidh an Taghaidh a thaobh 7mh Bonn Carnegie airson Gràdh Daonna tha ceithir buidhnean maireannach - Comann Carnegie Nua-Eabhrac, Tochradh Carnegie a thaobh Sìth Eadar-nàiseanta, Ionad-saidheans Carnegie, agus Urras Carnegie airson Oilthighean na h-Alba - cho math ri dà bhuidhean neo-mhaireannach a bhios sa chomataidh aig gach cùis-dhuaise. Am measg na bhios ann an comataidh an taghaidh am bliadhna tha Urras Carnegie na Ra agus Coimisean Ciste nan Gaisgeach Carnegie.
www.carnegiemedals.org
Thèid tuilleadh fiosrachaidh mun deas-ghnàth 's mu chlàr nan tachartasan poblach ainmeachadh tro thìde.


text:
Kl. Ianair
[...]
Anno Domini .dcccc.x.iii. alias .dcccc.xiiii.
Indredh Deiscirt Bregh & Deiscirt Ciannachta o Flaunn m. Mael Sechnaill. Cealla ili do sharugud leis.
Mael Brigte m. Giblechain, ri Conaille, do guin o h-Uib Echoch quarto mense regni sui.
Slogad la Niall m. n-Aedho i n-Dal n-Araide Iunio mense. Loingsech h. Lethlabhair, ri Dal Araide, dia tairecht oc Fregabul & maidm fair co fargabh a brathair asa lurgg, .i. Flathrue h. Lethlabair. Aedh m. Eochocain, ri in Coicidh, & Loingsech, ri Dal Araide, dia tairecht oc Carn Erenn & maidm foraibh. Cerran m. Colman, tosech Cenel Maelche,
p.362& m. Allacain m. Laichtechain & alaile du fhacbail asa lurgg. Aed autem cum paucissimis ex fuga reuertens & acerrime intra fugam resistens, quosdam ex militibus Neill prostrauit. Dubgall filius eius uulneratus euasit.
Bellum nauale oc Manainn eter Bárid m. n-Oitir & Ragnall h. Imair ubi Bare pene cum omni exercitu suo deletus est.
Nocoblach mar di gentibh oc Loch Da Caech.
Sidh eter Niall m. n-Oedho, ri n-Ailigh, & Aedh righ in Coicidh, oc Telach Occ i kl. Nouembir.{H 46[bis]rb }
Slogad Ind Fhochlai la Niall m. n-Aedho h-i Midhe h-i mis Decimbir. Sgorais oc Grellaigh Eillti fri Crosa Coil aniar. Luidh slogh h-uadh asin dunadh du saghaid arba & conndaidh. Dusn-arraid Oenghus h. Mael Sechlainn cona braithribh olchena & co slogh fer Midhe co fargabsat coicer ar cethrachait leo im Coinnecan m. Muirchertaich & im Fhergal m. Oenghussa & im Uathmuran m. n-Ailibh & im Erudhan m. Gairfhidh, toisech H. m-Bresail Macha, & im Mael Ruanaidh m. Cumuscaich, toisech Sil Duibhthire, & im Mael m-Brighti m. n-Aedhacain & im m. n-Erumain m. Aedho & im Fiachraigh m. Cellachain & im Mael Muire m. Flannacain, rigdomna na n-Airghialla. {§H1}
§
fuaramar cuain ina taibh,
as-bert Cormacan fri Niall:
nachin-lecar siar, tiagham sair.


text:
THA Fèis Bhaile nam Marsantach a’ dol ann an Glaschu, ’s an-diugh ’s a-màireach tha clàr loma-làn aca bhon bhuidhinn GalGael anns an Ramshorn Theatre. Bidh iad a’ taisbeanadh sgilean saorsainneachd le togail eathraichean bho dheich sa mhadainn, ’s thèid a’ film Às an Tràigh a shealltainn aig meadhan-latha agus gach leth-uair bhon uair sin.
Bidh òrain, sgeulachdan ’s cèic ann còmhla ris an t-seinneadair ainmeil á Ceap Breatainn, Màiri Sìne NicLaomainn, mu 2f, le cothrom coimhead air dà fhilm aig Taigh Chearsabhaigh (Taigh-Dhealbh Uibhisteach), Sruth nam Fear Gorm agus A Confluence. Tòisichidh gach nì a-rithist Di-Dòmhnaich aig 11 sa mhadainn.
Ann an Dùn Èideann cha bhi fada mus tòisich Iomall na Fèise. Ma thaidhpeas tu Gaelic a-steach air edinburghfestivals.co.uk thig Bruce Fummey am bàrr leis a’ chluich-chomadaidh Gaelic in the Afternoon, sam bi e a’ seanchas aig a’ Bheehive Inn mun rathad a rinn e a dh’ionnsaigh fileantas sa Ghàidhlig. Ach faodaidh tu cumail ort ga fhaicinn ann an dà chluich eile, My Afro Celtic Angst agus The Jacobites and Bonnie Prince Charlie, nach bi ro ùmhail do dh’urram eachdraidh nan Seumasach.
Air neo dè mu dheidhinn Angus: Weaver of Grass aig an Netherbow Theatre bho 19 Lùnastal? Sann a bhios fuaim, ceòl agus dealbhan gan cleachdadh gus sgeul an Uibhistich Aonghas Mac-a-Phì innse – fear a bha a’ fighe trusgain iongantach á feur fad an lethcheud bliadhna a bha e ann an ospadal leighis-inntinn.
A bharrachd air na cluichean ’s a’ chomadaidh gheibhear sgeulachdan Gàidhlig don chloinn air an innse le Catrìona Leacsaidh Chaimbeul agus Tormod Caimbeul air 25 agus 26 Lùnastal aig RBS Imagination Lab mar phàirt de dh’Fhèis nan Leabhraichean, agus ron a-sin, aig RBS Corner Theatre air 10 Lùnastal, nì Aonghas Pàdraig Caimbeul, Mìcheal Klevenhaus agus Màiri NicLeòid còmhradh mu dhìleab ficsean na Gàidhlig fo stiùir Moray MhicBhàtair, ughdar An Introduction to Gaelic Fiction.
Mas toil leat ceòl, tha clàr ùr aig Capercaillie agus cuirm gu bhith aca aig na h-Assembly Rooms air 5 Lùnastal (8.30f, £17), no cuirm chlàrsaichean air 23 Lùnastal ann an Eaglais St Andrew’s and St George’s West, Sràid Dheòrsa. Mas e am piàna as fheàrr leat, bidh cuirm piàna air nòs na h-Alba ’s na h-Èireann san Jazz Bar air 13 Lùnastal (£10).


text:
- Blog Gàidhlig
- Club-Chloinne ChalMac
- Cur-seachadan is tachartasan
- Suidheachadh nan Seirbheisean is fiosrachadh ùr
- Tairgse airson Seirbheis Aiseagan Chluaidh is nan Eilean (SACE) - A' Gleidheadh a' Chùmhnaint
Mus siubhail thu
Faigh fios mu aiseagan air a' fòn agad
Gabhaidh brathan-teacsa a chur chun a' fòn-làimhe agad leis an fhiosrachadh as ùire mu sheirbheisean.
Text alerts sign up
Ceistean Bitheanta
Dèan cinnteach gu bheil thu ullaichte mus siubhail thu is nach cuir dad dragh ort le bhith toirt sùil air na Ceistean Bitheanta againn mus fhalbh thu.
Tòisich am Mapa Eadar-ghnìomhach
Mapa Eadar-ghnìomhach
Cuir eòlas air taobh siar is eileanan na h-Alba le bhith cleachdadh a' mhapa ùr eadar-ghnìomhach againn. Gheibh thu a h-uile port, slighe is ceann-uidhe aig CalMac ann an aon ghoireas feumail. Tog ort is cuir eòlas air an taobh siar an-diugh.


text:
- TIOTAL
- Buidheann de dhaoine aig Club Goilf
- EXTERNAL ID
- PC_WGORDON_002_033
- ÀITE
- Goillspidh
- SGÌRE
- Goillspidh, Raoghard agus An Luirg
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Goillspidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- W Gordon
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30381
- KEYWORDS
- goilf
An Cogadh Mòr
An Dàrna Cogaidh
gnìomhachasan
Anns an dealbh seo, chithear grunn dhaoine aig club goilf. Dh'fhaodte gur e Club Goilf Ghoillspidh a th' ann. Is e Anna Ghòrdan, nee Chamhron a th' anns a' bhoireannach. Rugadh Anna ann an Goillspidh air 6 Cèitean 1887. Dh'obraich Anna mar chlèireach agus ann an 1916, phòs I Àdhamh Anderson Gòrdan a bha cuideachd à Goillspidh bho thùs. Bha Mgr Gòrdan na fho-cheannard anns na Sìophortaich agus shabaid e anns a' Chogadh Mhòr.
Às dèidh a chogaidh, rinn na Gòrdanaich imrich gu Bothan Òrd, Am Blàr Dubh shabaid an dà mhac aca anns an Dàrna Cogadh agus às dèidh a' chogaidh bha a' bhùth-chiùil 'The Record Rendezvous' ann an Sràid na h-Eaglais, Inbhir Nis aig Iain - am mac a b' òige aca. Bha bùth-ghruagaire aig Catrìona ann an Sràid an Aonaidh, Inbhir Nis, rè nan 1970an


text:
- TIOTAL
- Cleasaichean a' tadhal air sgoil
- EXTERNAL ID
- PC_WGORDON_002_019
- ÀITE
- neo-aithnichte
- DEIT
- 1908
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- W Gordon
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30367
- KEYWORDS
- Loch Iall
An Cogadh Mòr
Anns an dealbh, chithear buidheann de dh'actairean agus iad a' tadhal air sgoil. Tha iad a' cluich ann an dealbh-cluich mu na Seumasaich ach chan eil fhios againn dè an t-ainm a bh' oirre. Tha an dà bhan-actair anns an dàrna sreath (4mh agus 5mh bhon deas), a' cluich 'Lady Ann' agus 'Flora MacDonald'. Anns an treas sreath, 6mh bhon làimh dheas tha an caractar Sir James.
Tha Àdhamh Anderson Gòrdan a' cluich Sir James. Bha Àdhamh Anderson Gòrdan na fho-cheannard anns na Sìophortaich agus shabaid e anns a' chogadh mhòr. 'S ann à Goillspidh a bha e bho thùs ach rinn e imrich gu Bothan Òrd, Am Blàr Dubh na b' fhaide de a bheatha


text:
Mac Leòid, Aonghas U. G. (2012) Innis-na-Fìrinne: Dòmhnull Mac-na-Ceàrdaich (1885-1932) agus a obair fhoillsichte. MPhil(R) thesis, University of Glasgow.Full text available as:
Abstract
Tha an tràchdas seo a’ sgrùdadh beatha agus saothair Dhòmhnuill Mhic-na-Ceàrdaich (1885-1932). Tha e a’ coimhead air iomraidhean air am measg sgoilearach Gàidhlig cheana ged a tha iad seo air a bhith gu math gann. Chìthear ge-tà gu bheil a’ mhòr chuid de na h-iomraidhean a’ riochdachadh spèis an fhir-sgrùdaidh air a’ bhàrd. Nam measg tha Somhairle MacGill-eain agus Anna NicIain. A’ coimhead air beatha a’ bhàird tha an tràchdas a’ cleachdadh tùsan foillsichte agus neo-fhoillsichte gus eachdraidh-bheatha bunaiteach a chur ri chèile. Tha e a’ daingneachadh cuid de dh’fhiosrachaidh mu bheatha obrach agus mu na gluasadan aige eadar Barraigh, Dùn Èideann, Lunainn agus Manchester. A thaobh saothair a’ bhàird tha an tràchdas a’ coimhead air an obair fhoillsichte aige air fad. Tha e a’ cleachdadh na leabhraichean aige, Guth na Bliadhna, An Ròsarnach agus Gairm mar a’ phrìomh thùsan airson seo. Tha gach pìos obrach air a’ sgrùdadh bho sùil litreachail agus an tràchdas a’ feuchainn air a’ chiad mheasadh sgoilearail orra air fad. Tha obair dràmatach aige air a sgrùdadh còmhla ris na dàin agus tha seo a’ toirt cothrom a bhith a’ measadh na rinn e sa mheadhan ùr seo ann an litreachas na Gàidhlig. Tha cuideachd sgrùdadh air na h-aistichean aige air chuspairean eadar poiliteags, creideamh agus ealain. Tha iad seo nan tùs gu math chudromach air beachdan feallsanachail am measg nan Gàidheal às dèidh a’ Chiad Chogaidh. Tha liosta leughaidh aig a chrìoch a’ sealltainn far a gheibhear saothair sgaoilte a’ bhàird.


text:
- TIOTAL
- Ealaghol, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2230
- ÀITE
- Ealaghol
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1940an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34127
- KEYWORDS
- Ealaghol
Coruisg
cuairtean bàta
Ann am meadhan na deilbh seo tha na Grand View Tearooms ann an Ealaghol, san Eilean Sgitheanach, agus gu dearbh tha deagh sheallaidhean ann. Gu dearbh tha na seallaidhean sònraichte àlainn. Tha rathad singilte a' dol gu ruige Ealaghol, agus aig a' cheann tha e a' cromadh gu ruige a' chidhe. Bho sin tha Loch Scàbhaig a' sìneadh a-mach gu bonn a' Chuilthinn, leis na mullaich ag èirigh gu h-àrd, corrach, eireachdail, agus ged a bhiodh a' ghrian a' deàrrsadh, no ged a bhioidh sgòthan ann, tha an solas glan agus làn faireachdainn. Airson iomadh bliadhna tha luchd-turais, luchd-coiseachd agus sgrìobhadairean air a bhith a' dèanamh turas air bàta à Ealaghol thar Loch Scàbhaig gu Loch Coruisg - gu dearbh cha mhòr nach robh a h-ùile neach-siubhail ri linn Bhioctoria dhen bheachd gum feumadh iad an turas seo a dhèanamh. An-diugh, tha an turas a cheart cho tarraingeach, le sreath de luchd-turais a' dèanamh air Ealaghol


text:
- TIOTAL
- Dealbh de dhrioftairean sgadain air acair aig cidhe Ullapul
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_0737
- ÀITE
- Ulapul
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40471
- KEYWORDS
- gnìomhachas an iasgaich
iasgach
bàtaichean-iasgaich
tràlairean
San dealbh seo, chithear tòrr dhrioftairean sgadain ann an Ullapul. Is e an Lily Oak am bàta ri aghaidh na deilbhe. Tha geansaidhean teann agus briogais dhubh-ghorm air an dithis fhear a tha nan suidhe. Tha oillsgin bhuidhe agus bòtannan fada geala air an fhear air an taobh dheas. Ri cùl na deilbhe, chithear bàta a tha ag ullachadh gus an t-iasg a ghiùlan.
Chaidh Ullapul a dhealbhadh mar stèisean iasgach ann an 1788 le Comann Iasgach Bhreatainn. Gach sèasan bhiodh bàtaichean agus cutairean sgadain a' tighinn à air feadh na h-Alba. Thàinig crìonadh air gnìomhachas an sgadain anns na 1930an agus rinneadh a' mhòr-chuid den ghiullachd èisg air a' chosta an ear, ged a bha bàtaichean fhathast ri iasgach air a' chosta an iar
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum


text:
- TIOTAL
- Litir bho Alasdair Grannd, 3 An Gearran 1894, duilleag 2 & 3
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_GRANT_979_65_PATENT_006_002
- DEIT
- 1894
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis (stuth làmh-sgrìobhte)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6939
- KEYWORDS
- fìdhlearan
fìdhlean
slatan-iasgaich
B' ann à Batan Gorm, Drochaid Chàrr, a bha Alasdair Grannd (1856 - 1942), is 's e sin an t-adhbhar gun d' fhuair e am far-ainm - 'Battan'. Nuair a bha e na bhalach chuir e eòlas air dà rud a bha gu bhith air leth cudromach na bheatha - fìdhlearachd agus iasgach. Chaidh e air adhart gu bhith air leth math air gach rud; mar iasgair nuair a chruthaich e an slat-iasgaich iongantach aige fhèin ris an canar an 'Grant Vibration Rod', agus mar fhìdhlear le bhith a' stiùireadh Comann Srath Spè agus Ruidhle na Gàidhealtachd airson faisg air dà fhichead bliadhna agus thànaig e gu bhith na eòlaiche air dòighean cruthachaidh fhìdhlean. A thuilleadh air an sin chruthaich e fidheall sònraichte ann an cruth diosg ris an canar an 'Rondello'. Chithear eisimpleir den t-slat-iasgaich, an fhidheall agus an Rondello aig a' Ghranndach aig Taigh-tasgaidh agus Gailearaidh Ealain Inbhir Nis (IMAG).
Anns a' Chèitean 1887, ghluais an Granndach a ghnìomhachas, a' rèic uidheamachd agus slatan-iasgaich à Drochaid Chàrr gu Inbhir Nis. Bha e ann an Togalach Glenalbyn, Sràid Young, an toiseach ach ghluais e a-rithist gu togalach aig 7 Caolshràid Baran Mhic an Tàilleir, far an do sgrìobh e an litir (dreach?) seo air 3 An Gearran 1894. Chan eil fhios cò thuige a bha i ach is mathaid gur ann gu iasgair eile no neach-deasachaidh iris a bh' ann aig an àm oir tha an Granndach ag ràdh gum faod e an litir atharrachadh neo a cheartachadh mar a tha e a' faicinn iomchaidh. Tha a' chuid is motha den litir air a toirt suas le beachdan a' Ghranndaich air farpaisean iasgach a' mhaghair a tha na bheachdsan 'unsatisfactory to practical fishers'


text:
- TIOTAL
- Teaghlach Mhic a' Phearsain anns na Torran
- EXTERNAL ID
- HCD00726
- ÀITE
- Na Torran
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1940an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12433
- KEYWORDS
- Beinn
Blà Bheinn
An Cuiltheann
Na Torran
baile-fearainn
teaghlach Mhic a' Phearsain
màrmor Sgitheanach
Tha na Torran na bhaile fearainn ann an taobh an iar dheas an Eilein Sgitheanaich air an rathad eadar an t-Ath Leathann agus Ealaghol. Tha e aig bun Beinn Dearg agus air taobh eile Loch Shlaopainn bho Bhlà Bheinn (928m). Tha coltas eagach sònraichte Bhlà Bheinn ri fhaicinn ri cùl na deilbhe. Thathar a' meas na sreath bheanntan seo mar thè den fheadhainn as bòidhche ann an Alba agus is iomadh streapadair is neach-coiseachd à air feadh an t-saoghail a bhios a' dol ann air sàilleabh seo. Bhiodh Donnchadh Mac a' Phearsain, dealbhadair agus neach-chungaidhean a' Chaoil, a' dol air tursan latha dhan Eilean Sgitheanach còmhla ri càraidean is càirdean gu tric. Chan eil teagamh sam bith ann nach eil an rathad gu Ealaghol tro na Torran sònraichte is tarraingeach. B' àbhaist do na Torran a bhith ainmeil airson màrmor an Eilein Sgitheanaich bho chuaraidh Chille Chrìosd faisg air làimh, a sholair màrmor airson Caisteal Armadail. Thathar ag ràdh gun tàinig màrmor airson Abaid Eilean Ì às a' chuaraidh cuideachd. Anns an latha an-diugh thathar fhathast a' cleachdadh màrmor air staranan taighean na sgìre
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Inbhir Dhobhrain
'S e clachan beag ann an Earra-Ghàidheal agus Bòd a tha ann an Inbhir Dhobhrain (Beurla: Inveroran).[1] Tha e suidhichte aig ceann an iar Loch Tulla air bruach an uillt bhig ris an canar Allt Òrain. Tha Drochaid Urchaidh faisg air, mu 3 mìltean air taobh an ear dheth. Tha e suidhichte eadar Taigh an Droma agus Taigh an Rìgh. 'S e seo na co-chomharran aige: 56° 31′ 58.24″ Tuath agus 4° 48′ 28.1″ Iar.
Chithear na beanntan Am Monadh Dubh, Stob Ghabhar, Stob a’ Choire Odhair, Meall nan Eun agus Stob Coir’ an Albannaich bhon àite seo.
Anns na seann làithean b’ e Inbhir Dhobhrain an àite far an robh na dròbhairean uisge a thoirt dhan sprèidh aca air an t-slighe gu deas. An-diugh tha taigh-òsta ann a chaidh a thogail ann an 1708. Bha cuid duine ainmeil a’ stad an seo airson oidhche m. e.: Donnchadh Bàn Mac an t-Saoir, Charles Darwin agus Charles Dickens.[2]
Tha Slighe na Gàidhealtachd an Iar, frith-rathad astair eadar Glaschu agus an Gearasdan a' dol tron chlachan seo.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Iain Mac an Tàilleir, "Ainmean-Àite", duilleag 67, Pàrlamaid na h-Alba
- ↑ Taigh-òsta Inbhir Dhobhrain
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NN 273 414
- Inbhir Dhobhrain aig Albawest


text:
- TIOTAL
- Staidhre eadar na ballachan ann an Dùn Teilbh, Gleann Beag
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0245
- ÀITE
- Dùn Teilbh
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Gleann Eilg
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 9826
- KEYWORDS
- dùin
arc-eòlas
Tha Dùn Teilbh air fear dhe na trì dùin a tha sa Ghleann Bheag, deas air Gleann Eilg. Tha tobhta an dùin air chumadh leth chearcaill agus tha cuid dhe na ballachan ann fhathast suas gu 30 troigh. Cleas Dhùn Troddan, a tha faisg air, bha togail dhùbailte air na ballachan le staidhrichean annta airson faighinn gu na gailearaidhean gu h-àrd. Thathar dhen bheachd gun deach falbh leis a' chuid bu mhotha de chloich an dùin nuair a bha Taigh-feachd Bheàrnaraigh ga thogail ann an 1722. A dh'aindeoin sin tha Dùn Teilbh air dùn cho math 's a mhair air tìr-mòr na h-Alba.
Rugadh M.E.M. Donaldson ann an 1876 agus thàinig i dhan Ghàidhealtachd mu 1908. Rinn i tòrr siubhail ann an ceann a tuath agus air taobh siar na Gàidhealtachd a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. B' e Rubha Aird nam Murchan fear dhe na h-àitean a b' fheàrr leatha agus b' ann an sin a rinn i a dachaigh ann an Sanna ann an 1927.
Eadar 1912 agus 1949, sgrìobh Miss Donaldson iomadh leabhar mu eachdraidh shòisealta agus mu chleachdaidhean na Gàidhealtachd. 'S e 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' as ainmeile agus tha dealbhan annta a rinn i fhèin. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Loch Obha, a' coimhead gu tuath bhos cionn Cladaich
- EXTERNAL ID
- QZP40_1103_P003
- ÀITE
- Loch Obha
- SGÌRE
- Ceann a Deas Latharna
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Gleann Urchaidh 's Innis
- LINN
- 1830an
- CRUTHADAIR
- John Fleming
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31421
- KEYWORDS
- lochan
caistealan
caibealan
tobhtaichean
cladhan
caistealan
rubha
eileanan
Tha Loch Obha na laighe an ear-dheas air an Òban agus, le faid de cha mhòr 24 mìle (38cm), 's e an loch fìor-uisge as fhaide ann an Alba. Tha e glè chaol, dìreach mìle ann an leud ann an àiteachan. San dealbh seo tha sealladh ann air an loch bho os cionn baile beag Cladaich, agus chithear pàirt dhen sin ris an aghaidh. 'S e baile sgapte a th' ann an Cladaich, mu chòig mìle an iar-dheas air Dail Mhàilidh. Tha e na laighe ri taobh Abhainn Chladaich a bhios a' coinneachadh ri Abhainn Archain mus sruth iad
a-steach a Loch Obha.
'S e Innis Dhubh a th' air an eilean choillteach as fhaisge, agus air a chùlaibh tha eilean fada de bhlàr-fhraoich air a bheil Innis Fhadhail far a bheil tobhtaichean chaibeil agus chladh. Nas fhaide suas an loch tha Fraoch Eilean ann far an robh uaireigin daingneachd aig Clann MhicNeachdainn. 'S e Innis Draoighnich ('s docha o draoidhean/ droigheann) a th' air an rubha a shìneas a-steach dhan loch dìreach seachad air Cladaich.
Sna seann làithean 's e bacadh nàdarra a bh' ann an Loch Obha, a' dìon Chaimbeulaich Earra-Ghàidheil o an naimhdean gu tuath. Tha tobhtaichean Caisteal Fhionn-chàirn agus Caisteal Chaol a' Chùirn rin lorg ann an Loch Obha, a bharrachd air iomadach seann chrannag. Tha an loch cuideachd ainmeil air a bhreac dhonn fhiadhaich.
'S ann bho 'The Lakes of Scotland' le Iain Fleming a thàinig an dealbh seo


text:
Allmhaigh
'S e baile ann an Comhairle Shiorrachd Àir a Deas a tha ann an Allmhaigh (Beurla: Alloway). Tha e na fhrith-bhaile Ayr agus tha e suidhichte air bruach Abhainn Dhùin. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 25′ 48″ Tuath agus 4° 38′ 9.6″ Iar.
'S e àite-brèith Raibeart Burns a th’ ann, agus an t-àite far a bheil an dàn ainmeil aige , "Tam o' Shanter" a’ cluich. An-diugh tha taigh-tasgaidh ann ris an canar Burns Cottage.
Tha tobhtaichean de sheann eaglais ann, Alloway Kirk agus seann drochaid thairis air Abhainn Dhùin.
Tha gnìomhachas-turasachd gu math laidir ann an Allmhaigh.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NS 334 186


text:
- TIOTAL
- A' cleachdadh Cas-chrom anns an Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP99_94032_01_01
- ÀITE
- Tròndairnis
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cille Mhoire
- DEIT
- 1933
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38546
- KEYWORDS
- innealan
croitearachd
crann
Bha a' chas-chrom gu math freagarrach airson na Gaidhealtachd air sgàth an talaimh bhriste agus na creagan a bh' ann. 'S e pìos fiodha, mu 6 troighean a dh'fhaid, a bha crom aig a' bhonn a bh' ann an cas-chrom. Bha ceann rèidh fiodha oirre, agus pìos de dh'iarann biorach air an taobh airson gearradh. Bha pìos fiodha a' tighinn bhon chois air an làimh dheis. Bha seo a' ciallachadh gum b' urrainn dhan duine a bha ag obair, a chas a chleachdadh gus an t-inneal a chur dhan talamh.
Chaidh an dealbh seo a thogail ann an Tròndairnis anns an Eilean Sgitheanach. 'S e Tròndairnis an rubha a th' air taobh tuath an eilein


text:
Nafarroa
'S e fear de na mòr-roinnean na Spàinne a tha ann Nafarroako Foru Erkidegoa (Basgais) neo Comunidad Foral de Navarra (Spàinntis). Thathar dhen bheachd gur ann às an fhacal roimh-ròmanach Naba a th’ ann an t-ainm is gu bheil sin a’ ciallachadh Tìr Rèidh a-measg nam Beanntan.[1] Tha e suidhichte air ann an ceann a tuath na dùthcha, ri taobh Beanntan nam Pirineo.[2] Tha Nafarroa aon-roinneil. 'S e Nafarroa an11mh cheàrn as motha a tha anns a' Spàinn. Tha e cho farsaing ri 10,391 cilemeatair ceàrnagach, 2.2% na dùthcha. Anns a' bhliadhna 2009 bha 620,337 duine de shluagh ann,[3] le dlùths aig àireamh 59.7 duine gach km². A bharrachd air sin, tha dà chànain oifigeil ann: Spàinntis agus Basgais. Tha i na Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh fo smachd an Parlamento de Navarra/Nafarroako Parlamentua. Tha pàrlamaid le ceann-suidhe agus Buidheann Riaghlaidh aige. Tha dìreach aon sgìrean ann is ‘s e Iruña a th’ ann am prìomh-bhaile. Tha aon port-adhair eadar-nàiseanta ann, (Iruña).
Cruinn-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
Tha iadhtag ann, a bhuineas do Nafarroa, air an àirde an iar-dheas na roinne a-muigh Zaragoza. 'S e Petilla de Aragón an t-ainm a tha air.[4] Tha e na aite fa leth air sàilleabh gu bheil sliabh ann eadar an iadhtag sin agus an còrr dhen roinn. Chan eil ach 34 duine a' fuireach ann.
Ceangal a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Andalusia • Aragón • Asturias • Na h-Eileanan Balèarach • Na h-Eileanan Canàrach • Cantàbria • Castilla-La Mancha • Castilla y León • Catalòinia • Co-chomann València • Dùthaich nam Basgach • Extremadura • A' Ghàilis • Madrid • Melilla • Murcia • Nafarroa • La Rioja • Ceuta


text:
- TIOTAL
- Leabhar-latha Sheumais Banks, Maighstir-sgoile ann an Gallaibh, 1839-1860 - mapa 2
- EXTERNAL ID
- GB1741_P451_P003_MAP
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH
- DEIT
- 1860
- LINN
- 1840an; 1850an; 1860an
- CRUTHADAIR
- James Banks
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn Ghallaibh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 9319
- KEYWORDS
- creideamh
eaglaisean
coitheanalan
briseadh na h-eaglais
soisgeulach
foghlum
foghlam
sgoiltean
sgoiltean eaglais
oideachadh
Chaidh an leabhar-latha seo a sgrìobhadh le James no Seumas Banks, maighstir-sgoile ann an Gallaibh eadar 1839 agus 1860.
Tha leabhar-latha Banks a' tòiseachadh ann an 1839 nuair a bha e a' fuireach ann an Dùn Èideann. Tha abairt san leabhar-latha o a làithean tràtha, ceann-latha 25mh Dàmhair 1839, nuair a tha e a' sgrìobhadh gu bheil e a' cur seachad ùine còmhla ri "another of the Normal Lads". O na facail seo tha e coltach gu robh Banks a' dèanamh treanadh mar thidsear aig sgoil den ainm 'the Normal and Sessional School of Edinburgh', air Sràid a' Mhargaidh. Sa Ghiblean 1840 ghluais e gu Inbhir Feisidh ann an Gallaibh gus an tòisicheadh e obair na mhaighstir-sgoile an sin agus san Dùbhlachd 1841, phòs e Eilidh Nic a' Mhuilleir à Pultneytown.
San Lùnastal 1843, ge ta, chaidh a chur às a dhreuchd ann an Inbhir Feisidh air sgàth, mar a chuir e fhèin e, "adhering to the Free Protesting Church of Scotland". Sa Chèitean 1843 dh'fhàg an treas pàirt de na ministearan Eaglais na h-Alba, agus cuideachd faisg air leth de na cothionalan aca, ach an cuireadh iad air bhonn Eaglais Shaor na h-Alba. 'S e tachartas mòr a bha seo, air a bheil Briseadh na h-Eaglaise, no an "Disruption" ann am Beurla, àm chudthromach ann an eachdraidh na h- Alba ùir. Tha leabhar-latha Banks a' toirt dhuinn beagan lèirsinn inntinneach air a' bhuaidh a dh'fhàg am Briseadh seo air beathannan dhaoine chumanta.
Ro àm Briseadh na h-Eaglaise ann an 1843, bha tòrr smachd aig Eaglais na h-Alba air sgoiltean Alba. Bha Seumas Banks air a threanadh a dhèanamh aig an Sgoil 'Normal agus Sessional' ann an Dùn Èideann, àite a bha air a ruith leis an 'General Assembly', b' e sin Àrd Sheanadh Eaglais na h-Alba, agus ann an Inbhir Feisidh bha e air a bhith a' teagasg aig sgoil a bha na "General Assembly school". Mar sin, nuair a cheangail e e fhèin ris an eaglais ùir, Eaglais Shaor na h-Alba, mar thorradh air sin chaill e obair, a thuarastal agus an taigh-sgoile far an robh e fhèin 's a theaghlach a' fuireach. San leabhar-latha an 23mh Màirt 1844 sgrìobh e, "Ever since my ejection I have lived at my father's house teaching for the last few weeks a few children who came in. My prospects of attaining another situation have been frequently blasted and the future is still very dark and sometimes I feel somewhat discouraged. But blessed be the name, I do not repent".
An dèidh greis dìomhain gun obair fhuair Banks cuireadh san Dàmhair 1845 a dhol a theagasg aig Sgoil na h-Eaglais Saoir ann an Ham, Gallaibh. Thog Eaglais Shaor na h-Alba ceudan de sgoiltean an dèidh a steidheachadh ann an 1843 agus b' e sgoil Ham tè dhiubh sin. Gu dearbh, ann an 1847 bha an Eaglais Shaor a' cumail a-mach gu robh barrachd air 44,000 sgoilearan gan teagasg sna sgoiltean ùra aca air feadh Alba.
Tha e coltach nach robh Banks ro thoilichte ann an Ham. San Dàmhair 1847 dh'innis e mar a chaidh a chur às a leth gun do rinn e ionnsaigh air gille san sgoil aige. Bha màthair a' ghille ag ràdh gu robh a mac "cut and his trousers torn" an dèidh do Bhanks dèideag a thoirt bhuaithe sa chlas. Sgrìobh Banks, "every influence has been used to stir the Minister, the people and even the very children against me". Chuir e a-steach iarrtas gun gabhadh a ghluasad gu sgoil ùr ach dh'fheumadh e fuireach ris an Lùnastal 1849 mus d' fhuair e a ghluasad gu Baile Dhubhthaich ann an Gallaibh.
Ach lean a dhroch fhortan ri Banks ann am Baile Dhubhthaich. Cha robh an sgoil ùr agus an taigh-sgoile ach letheach air an togail nuair a ràinig Banks 's an teaghlach, agus sgrìobh e nach robh aca an toiseach ach "only an old barn for both school and dwelling house". An dèidh dhaibh gluasad a-steach don taigh ùr aca, bhàsaich dithis den chloinn aig Seumas is Eilidh. Sgrìobh Banks na leabhar-latha gun tuirt dotair na sgìre gur e an taigh a bhith "cold and damp" a dh'adhbhraich bàs na cloinne.
San t-Samhainn 1850, fhuair Banks cuireadh do sgoil ùr agus ghluais an teaghlach a-rithist gu Cèis, far an do rinn Banks teagasg gus an do leig e dheth a dhreuchd san t-Samhainn 1873. Ghluais e an uair sin leis an teaghlach a Dhùn Èidinn.


text:
- TIOTAL
- Ath-choinneachadh Nursaichean Ospadalan Inbhir Nis, Sultain 1986 (pàirt 1)
- EXTERNAL ID
- PC_NURSES_REUNION_1986_01
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 27 An t-Sultain 1986
- LINN
- 1980an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Nurses League of Inverness Hospitals
- AITHNEACHADH MAOINE
- 41314
- KEYWORDS
- nursadh
ospadalan
cruinneachaidhean
ath-choinneachaidhean
taighean nam bochd
Ath-choinneachadh Nursaichean Ospadalan Inbhir Nis, Sultain 1986 (pàirt 1)
'S e seo a' chiad phàirt de phìos film a chaidh a thogail aig ath-choinneachadh ann an 1986 de dhaoine a bha nan niusaichean aig ospadalan ann an Inbhir Nis bho na 1930an air adhart. 'S ann ann an Eden Court a bha e agus bha mu 350 duine ann.
Tha am film a' tòiseachadh le labhairtean is litrichean bho dhaoine nach b' urrainn a dhol ann. Às dèidh sin tha iomradh goirid (chan eil fhios cò bha a' bruidhinn) de leasachaidhean aig na diofar ospadail sa bhaile - Creag Dùn Eathain, Creag Phàdraig, an RNI (Ospadal Rìoghail a Tuath), Cùil Duthail, Baile a' Chnuicagus an Rathaig Mhòr.
Chaidh am film a thogail air camcoòdair làimhe 's mar sin tha e uaireannan a' crathadh beagan.


text:
- TIOTAL
- Loch Usaidh agus beanntan Rois, Baile Màiri
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1274
- ÀITE
- Loch Usaidh
- SGÌRE
- Inbhir Pheofharain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Fothraitidh
- LINN
- 1960an; 1970an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33200
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Siorrachd-Rois
Ros is Cromba
lochan
fiosaichean
fàidhean
Loch Usaidh
Chithear sa chairt-phuist seo Loch Usaidh, faisg air Baile Màiri. Tha iomadach eilean beag is fiadh-bheatha air an loch. A rèir choltais, 's ann ann an Loch Usaidh a shad Coinneach Odhar a' chlach aige mus deach e fo chasaid airson buidseachd, rinn e fàidheadaireachd gun deigheadh a lorg aon latha am broinn èisg agus gum faigheadh an neach a lorgadh a' chlach comas fàidheadaireachd a dhèanamh. Cho fad 's as aithne do dhuine, cha deach a' chlach a lorg fhathast


text:
NormanHIST 1 noun LING, ED form of FrenchFraincis na Normannach 2 noun Scandinavian colonist of Normandy Normannach masc
Taispeáin iontráil iomlán
3 noun in Irish historyNormannach mascGall masc 4 adjective LING, ED relating to Normani bhFraincis na Normannacha Norman verb briathar i bhFraincis na Normannach 5 adjective relating to NormansNormannach(de chuid) na Normainne(de chuid) na Normannachhe was Norman ba Normannach éa Norman knight ridire Normannach, ridire de chuid na Normainne 6 adjective in Irish historyNormannach(de chuid) na Normannach(de chuid) na nGallhe was a Norman ba Normannach é, ba Ghall éa Norman fortress daingean Normannach, daingean de chuid na Normannach, daingean de chuid na nGall


text:
12 an t-Iuchar
'S e 12 an t-Iuchar an 193mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (194mh ann am bliadhna-leum). Tha 172 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1672 - Ann am Bliadhna na Dosgainne chaidh na feachdan Frangach ionnsaigh thar an abhainn Rhein air Poblachd nan Seachd Roinnean Aonaichte aig Lobith agus thug iad buaidh air arm lag fann na Poblachd.
- 1691 - Chaidh Pàpa Innocentius XII a thaghadh mar phàpa.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1817 - Henry David Thoreau, ann an Concord. Feallsanaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 1904 - Pablo Neruda, ann am Parral. Bàrd às an t-Sile.
- 1928 - Elias James Corey, ann am Methuen (Massachusetts). Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 1948 – Richard Simmons, cleasaiche à New Orleans, Louisiana sna Stàitean Aonaichte.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1536 - Desiderius Erasmus
- 1850 - Robert Stevenson, innleadair Albannach a tha ainmeil air sgàth 's nan taighean-solais a bha e air a thogail.


text:
1848
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1848 (MDCCCXLVIII).
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Chaidh am Pàrtaidh Libearalach Choloimbia a stèidheachadh.
- 27 an Giblean - Cur às do Thràilleachd anns An Fhraing agus a cuid cholonaidhean (Guadeloupe, Martinique, Réunion, Guiana Fhrangach agus Senegal).
- 28 an Cèitean, inbhe stàite do Wisconsin
- 12 an t-Sultain - Chaidh an Eilbheis a chur air bonn mar stàit feadarail mar a tha i an-diugh.
- Chaidh siostam nan Roinnean san Eilbheis a chur air dòigh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1 am Faoilleach - John Horne, clach-eòlaiche Breatannach.
- 25 an t-Iuchar - Arthur Balfour, ann an Whittinghame. Neach-poileataigs à Alba.
- 8 an t-Sultain - Viktor Meyer, ann an Berlin. Ceimigear Gearmailteach.
- 30 an Dàmhair - Jorge Holguín Jaramillo, ann an Cali. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 5 an Dùbhlachd - T. P. O'Connor, fear-naidheachd agus fear-iomairt Pàrtaidh nàiseantach na h-Èireann.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 26 am Faoilleach - Iain MacGilleEathain (Bàrd Thighearna Cholla), bàrd Ghàidhlig
- 7 an Lùnasdal - Jöns Jacob Berzelius, ann an Stockholm. Ceimigear às An t-Suain.
- 24 an t-Samhain - William Lamb, prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte
- 4 an Dùbhlachd - Josef Mohr, sagart às an Ostair, a sgrìobh na faclan dhen òran Oidhche Shàmhach.


text:
- TIOTAL
- Ros Mhaircnidh, bhon Chreig, mu 1960
- EXTERNAL ID
- ROMGH_PA_94_214
- ÀITE
- Ros Mhaircnidh
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Mhaircnidh
- DEIT
- 1960
- LINN
- 1960an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Taigh Ghroam
- AITHNEACHADH MAOINE
- 39262
- KEYWORDS
- bailtean
taighean
Chaidh an sealladh seo de Ros Mhaircnidh a thogail bhon Chreig. Dìreach os cionn na tràghad tha Eaglais Paraiste Ros Mhaircnidh a chaidh a thogail eadar 1818 agus 1821. Tha dearbhadh ann gun robh tuinneachadh Crìosdail air, no faisg air, an làrach seo cho tràth ris an t-7mh linn agus chaidh a ghabhail thairis an uair sin le Naomh Boniface, air an robh Naomh Curadan cuideachd, anns an 8mh linn. An dèidh sin, san 12ra linn, chaidh a' chiad Chathair-eaglais aig Sgìr-easbaig Rois a thogail air an aon làrach.
'S e baile air oirthir a deas an Eilein Duibh a th' ann an Ros Mhaircnidh agus tha an t-ainm a' ciallachadh 'ros allt nan each'. Tha am bàgh a' sìneadh timcheall air Nis na Cananaich, air a bheil raon-goilf, gu Rubha na Cananaich far a bheil caolas cumhang eadar an Eilean Dubh agus oirthir Mhoireibh. 'S e an taigh-solais an seo an t-àite as fheàrr airson a bhith a' coimhead air na leumadairean-mara a tha ann an linne Mhoireibh agus a tha a' cur iongantas air an luchd-amhairc leis an leumadaireachd is an spòrs aca.
Tha Ros Mhaircnidh air a cheangal ri baile na Cananaich a tha ri thaobh, ach tha muinntir Ros Mhaircnidh a' cumail a-mach gur e as sine. Tha dearbhadh ann gun robh àite-tuineachaidh Cruithneach ann an Ros Mhaircnidh anns an 8mh linn. Chaidh còrr is 12 leac Cruithneach a lorg mu chladh a' bhaile, agus tha iad a-nis ann an Taigh-tasgaidh Ghroam anns a' bhaile.
Chaidh Ros Mhaircnidh a dhèanamh na bhorgh anns an 13mh linn, agus mar a' Chananach rinneadh e na Bhorgh Rìoghail an 1455. Mar a bha iomadh coimhearsnachd bheag, bha Ros Mhaircnidh fèin-sheasmhach sna làithean mus tàinig piseach air conaltradh. Chaidh lìon-aodaich fhàs agus chaidh anart a dhèanamh. Chithear fhathast ann an Gleann nan Sìthichean, làrach nam poll no "pows" far an deach an lìon-aodaich a bhogadh. Bha togail bhàtaichean agus iasgach bhradan am measg nan gnìomhachasan eile.
An-diugh, tha mòran anns a' bhaile do luchd-turais, mar eisimpleir Taigh-tasgaidh Ghroam, ceuman coillteach tro Ghleann nan Sìthichean gu easan, agus tràigh bhrèagha shìtheil. Le fosgladh Drochaid Cheasaig ann an 1982 tha an t-àite snog, sàmhach seo a-nis gu math furasta a ruighinn do luchd-tadhail an aon latha
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Groam House Museum


text:
Theodor Fontane
Is e sgrìobhadair cliùiteach às a' Ghearmailt a bha ann an Theodor Fontane. Is e fìorachas bàrdail a tha ann an dòigh sgrìobhadh aige.
Susbaint
A Bheatha[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh Heinrich Theodor Fontane 30mh den Dùbhlachd 1819 ann an Neu-Ruppin. Tha Neu-Ruppin anns an Iar thuath stàit Bhrandenburg anns a' Ghearmailt. Is e baile snog a th’ ann, faisg air loch miorbhallach, an Neu-Ruppiner See.
Bha bùth-chuingeadhan aig athair. Thogadh e anns a’ bhaile seo cuideachd, agus an dèidh dha an sgoil fhàgail, dh’ ionnsaich e an aon chuspair. Eadhon mar fhoghlainteach thòisich e air rannan a sgrìobhadh agus dheasaich e nobhail bheag, Geschwisterliebe (1839). Anns a’ bhliadhna seo fhuair e cosnadh ùr ann am bùth-chungaidhean anns a’ bhaile Burg faisg air Magdeburg. Ann an 1844 agus 1845 b’ fheudar dha seirbheis armailteach a dhèanamh agus an uair sin fhuair e cuireadh do Shasainn. B’ e seo a’ chiad turas gun deach e do Shasainn ann an 1845.
Ann an 1848, shabaid e anns na sràidean airson pàrlamaid Ghearmailtich agus sgrìobh e ceithir artaigealan gus taic a thoirt do na radagaich an lùib ar a-mach sa Ghearmailt. An dèidh sin chuir Fontane roimhe an obair aige a chrìochnachadh agus tighinn beò mar sgrìobhadair. Sgrìobh e aithrisean poileataigeach agus reic e iad don phàipear-naidheachd Dresdner Zeitung.
Ann an 1850 phòs e Emilie Rouanet-Kummer agus dh’imrich iad a Bherlin. An toiseach bha iad gu math bochd air sgath’ s gun robh Theodor Fontane gun obair, ach fhuair e obair ùr ann an 1851. Bha sianar chloinne aig Theodor Fontane agus a bhean, ach chaochail ceathrar dhiubh nuair a bha iad glè òg. Mhàir an nighean aca, Martha agus am mac, Frederic beò.
Eadar 1852 agus 1860 chaidh e a-rithist do Shasainn agus do dh'Alba cuideachd, an uair sin, eadar 1874 agus 1876, chaidh e don Fhraing, don Dhanmhairg agus don Eadailt, don Ostair agus don Eilbheis. Chruthaich e nobhailean, baileadan agus sean-fhaclan, agus sgrìobh e cuideachd mu na tursan aige: aithrisean, rosg eile agus bàrdachd, a bharrachd air 250 rann. Dh'eadar-theangaich Fontane Hamlet bho Bheurla gu Gearmailtis ann an 1842 agus dheasaich e aiste mu thuras do dh’ Alba, Jenseit des Tweed, (1860) agus mu sgrìoban ann an Sasainn agus ann an Alba, Wanderungen durch England und Schottland, (1844-1859). Is e rann ainmeil a tha am bailead Die Brück’ am Tay (sa Bheurla: The Bridge of Tay) (1880), far a bheil triùir taibhsean a' tarraing trèana à Dùn Èideann sìos far drochaid-rèile na Tatha.
Is e sgrìobhadair cliùiteach Gearmailteach a tha ann an Theodor Fontane, eadhon an-diugh. Chan eil clann anns a' Ghearmailt nach b' fheudar dhaibh an rann Herr von Ribbeck auf Ribbeck im Havelland ionnsachadh ann an sgoil, ach chìthear craobh nan peuran anns an rann gu ceart ann an Ribbeck, baile beag ann am Brandenburg.
Chaochail Heinrich Theodor Fontane 20mh den t-Sultain 1898 ann am Berlin.
Sgrìobh e iomadach leabhar agus nobhail agus seo cuid den fheadhainn às cudthromaiche:
- Die Brück' am Tay (1880), (The Bridge of Tay)
- Effi Briest (1894/95) [1], Nobhail, ISBN 0-14-044766-0
- Herr von Ribbeck auf Ribbeck im Havelland (1889) [2] ISBN 978-3351040222
Nobhailean, Sgeulachdan agus Rosg Eile[deasaich | deasaich an tùs]
- 1844–59: Wanderungen durch England und Schottland (A' coiseachd ann an Sasainn agus ann an Alba)
- 1860: Jenseit des Tweed (Cunntas-turais à Alba)
- 1862–88: Wanderungen durch die Mark Brandenburg (A' coiseachd ann am Mark Brandenburg)
- Band 1: Die Grafschaft Ruppin
- Band 2: Das Oderland
- Band 3: Havelland
- Band 4: Spreeland
- Band 5: Fünf Schlösser (1881–88)
- 1866: Der Schleswig-Holsteinsche Krieg im Jahre 1864
- 1873: Der Krieg gegen Frankreich 1870–71
- 1878: Vor dem Sturm (Ùirsgeul eachdraidheal)
- 1879: Grete Minde (Nobhail bheag a-rèir seanachas à Altmark)
- 1881: Ellernklipp (Sgeulachd muirt a-rèir leabhar-eaglaise Harz)
- 1882: L'Adultera (Nobhail bheag)
- 1883: Schach von Wuthenow. Erzählung aus der Zeit des Regiments Gensdarmes (Ùirsgeul eachdraidheil)
- 1884: Graf Petöfy (Ùirsgeul)
- 1885: Christian Friedrich Scherenberg und das litterarische Berlin von 1840 bis 1860 (faic cuideachd Christian Friedrich Scherenberg)
- 1883–85: Unterm Birnbaum (Sgeulachd muirt)
- 1887: Cécile (Ùirsgeul)
- 1888: Irrungen, Wirrungen (Ùirsgeul)
- 1890: Stine (Ùirsgeul)
- 1890: Quitt (Ùirsgeul)
- 1891: Unwiederbringlich (Ùirsgeul) ISBN 3-7466-5283-9
- 1892: Frau Jenny Treibel oder „Wo sich Herz zum Herzen find't“ (Ùirsgeul)
- 1894: Meine Kinderjahre (Fèin-eachdraidh)
- 1896: Die Poggenpuhls (Ùirsgeul)
- 1898: Der Stechlin (Ùirsgeul)
- 1898: Von Zwanzig bis Dreißig (Fèin-eachdraidh)
- 1906: Mathilde Möhring
Baileadan agus Rannan[deasaich | deasaich an tùs]
Sgrìobh Fontane a bharrachd air 250 rann, mar eisimpleir:
- Archibald Douglas (1854)
- Gorm Grymme (1864)
- John Maynard (1885)
- Silvesternacht
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Eadar-theangachadh gu Beurla le Hugh Rorrison agus Helen Chambers, Angel Books 1996 ISBN 0-946162-44-1, reissued by Penguin (in Penguin Classics) 2001 ISBN 0-14-044766-0
- ↑ Eadar-theangachadh gu Beurla agus cànanan eile: Translations
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- http://de.wikisource.org/wiki/Fontane Liosta coileantea nan obraichean aig Theodor Fontane
- Trials and Tribulations, one of Fontane's works (Beurla)
- Collection of links bho Oilthigh Bherlin


text:
- TIOTAL
- Plana den Drochaid Crochaidh ann an Inbhir Nis, 1855
- EXTERNAL ID
- GB1796_976-050-014
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1855
- LINN
- 1850an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10979
- KEYWORDS
- mapaichean
planaichean
drochaidean
einnseanaireachd
còmhdhail
Dh'fhosgail seann Drochaid Crochaidh Nis ann an 1855 agus bha rèis 225 troigh innte. Aig a cheann an ear chaidh bogha bharrabhallach a thogail, a' cur maise air an rathad a-steach dhan bhaile. Aig a' cheann an iar, chaidh dà thùr a bha fada na b' ìsle a thogail.
Air sgàth am fosgladh cumhang a bha air a' bhogha an ear agus am meudachadh ann an trafaig a bha a' dol thar an drochaid chaidh planaichean gus structair eile a chur na h-àite ann an 1939 ged nach do thòisich an obair airson 20 bliadhna eile.


text:
Country
Austria Belgium England France Italy Jordan Oman Scotland Spain Sweden Switzerland Thailand United Arab Emirates Wales
Crag
(Old Man of) Hoy 123 Wall A'Bhuidheanach Bheag A'Mhaighdean A'Mharconaich Aiguille du Midi Aiguilles Rouges Am Bodach An Caisteal An Coileachan An Gearanach An Stac An Stuc An Teallach An Teallach - Bidein a'Ghlas Thuill An Teallach - Sail Liath An Teallach - Sgurr Fiona Aonach air Chrith Aonach Beag Aonach Dubh, East Face Aonach Dubh, North Face Aonach Dubh, West Face Aonach Eagach - Sgor nam Fiannaidh Aonach Meadhoin Aonach Mor Arboli Arbroath Ardmair Crags Ardvorlich Arrochar Caves Auchinstarry Quarry Barre de l'Escalès Bas Cuvier Beginners Slabs Beinn a'Bheithir - Sgorr Dhearg Beinn a'Bheithir - Sgorr Dhonuill Beinn a'Bhuird - North Top Beinn a'Chaorainn Beinn a'Chaorainn Beinn a'Chleibh Beinn a'Chochuill Beinn a'Chreachain Beinn a'Chroin Beinn a'Ghlo - Carn nan Gabhar Beinn Achaladair Beinn Alligin - Sgurr Mhor Beinn Alligin - Tom na Gruagaich Beinn an Dothaidh Beinn an Dothaidh, North East Corrie Beinn an Lochain Beinn Bhan Beinn Bhuidhe Beinn Chuirn Beinn Dearg Beinn Dorain Beinn Dubhchraig Beinn Eibhinn Beinn Eighe Beinn Eighe - Spidean Coire nan Clach Beinn Eunaich Beinn Fhionnlaidh Beinn Ghlas Beinn Heasgarnich Beinn Ime Beinn Iutharn Mhor Beinn Liath Mhor Beinn Liath Mhor Fannaich Beinn Mheadhoin Beinn Narnain Beinn Sgulaird Beinn Trilleachan (Etive Slabs) Beinn Tulaichean Beinn Udlaidh Beinn Udlamain Ben A'an Ben Alder Ben Avon - Leabaidh an Daimh Bhuidhe Ben Challum Ben Chonzie Ben Cruachan Ben Hope Ben Lawers Ben Ledi boulders Ben Lomond Ben Lui (Beinn Laoigh) Ben Macdui Ben More Ben More Ben Nevis Ben Oss Ben Starav Ben Vane Ben Vorlich Ben Vorlich Ben Wyvis (Glas Leathad Mor) Bernia Bidean nam Bian Binnein Shuas crag Bla Bheinn Bla Bheinn (Blaven) Black Crag (Borrowdale) Blantyre Towers Blencathra (aka Saddleback) Bowden Doors Braeriach Braeriach (Garbh Corie Mor) Braigh Coire Chruinn-bhalgain Broad Cairn Bruach na Frithe Buachaille Etive Beag - Stob Coire Raineach Buachaille Etive Beag - Stob Dubh Buachaille Etive Mor Buachaille Etive Mor - Sgor na Broige Buachaille Etive Mor - Stob Dearg Buckstone How Buet Bus Stop Quarry Butterbridge Boulder Bynack More Cairn Bannoch Cairn Gorm Cairn of Claise Cairn Toul Callerhues Cambusbarron Quarry (aka Thorntons Quarry) Cambusbarron West Quarry (aka Fourth Quarry) Carn a'Chlamain Carn a'Gheoidh Carn a'Mhaim Carn an t-Sagairt Mor Carn an Tuirc Carn Aosda Carn Bhac Carn Dearg Carn Etchachan Carn Gorm Carn Liath Carn Liath Carn Mairg Carn Mor Dearg Carreg Wastad Cat Wall Chong Phli Cir Mhor (South Face) Ciste Dhubh Clifton Crag Clogwyn Du'r Arddu (Cloggy) Clogwyn y Grochan Clogwyn yr Oen (Moelwyns) Coire an t'Sneachda Coire Sputan Dearg Crag Lough Craig Bwlch y Moch (Tremadog) Craig Caseg Fraith Isaf Craig Pant Ifan (Tremadog) Craigmaddie Craigmore Creag a'Mhaim Creag an Dubh Loch Creag Coire an Dothaidh Creag Dubh, Newtonmore Creag Ghlas Creag Leacach Creag Meagaidh Creag Mhor Creag Mhor (Meall na Aighean) Creag na h-Eighe Creag nam Fitheach, Knapdale Creag nan Damh Creag nan Ord Creag Pitridh Creise Crib Goch Cruach Ardrain Cuillin Ridge (Traverse) Cul Mor Cummingston Cwm Cneifion Cyrn Las Dali's Hole Derry Cairngorm Diabaig Dickinadozer Dinas Cromlech Dinas Mot Discworld Driesh Druim Shionnach Dumbarton Rock Dunglas Dunira Dunkeld, Cave Crag Dunkeld, Craig a Barns Duntelchaig Eagle Rocks East Woodburn Eiger El Chorro - Lower Gorge Erraid Crags Escalera Arabe Escher Wall / World Forcan Ridge Freyr Froggatt Edge Frontalas Bajas Frontales Medias Garbh Bheinn, South Wall Garbh Choire of Beinn a'Bhuird Geal Charn Geal Charn Geal Charn (Drumochter) Geal-Charn Geal-charn Ghalilah Headwall Gimmer Crag Glas Bheinn Mhor Glas Maol Glen Clova - Red Craigs area Glen Croe Glen Croe Boulders (Southside) Glen Lednock, Creag na h-Iolaire Glyder Fach Glyder Fawr Glyder Fawr crag Gogarth North Stack and Main Cliff Gogarth South Stack Gorros Gowder Crag Grandes Jorasses Grayskull Gorge Great Wanney Gruinard Bay Guadalest Hatta Hawkcraig Hell's Lum Helvellyn Hohlwegen Holyhead Mountain Huntly's Cave Idwal Slabs (aka Cwm Idwal) Jetty Crag Kebnekaise Khasab Beach Kilt Rock, Staffin Kingussie Crag Kirrie Hill Ko Laoliang Kyloe Crag (Kyloe Out) L'Aiguille Verte L'Elephant La Crémerie La Joux La Pierre d'Orthaz La Roche aux Sabots Langdale Boulders Las Encantadas Lawrencefield Le Col des Montets (French Side Les Gaillands Les Tines Ley Quarry Liathach Liathach - Mullach an Rathain Liathach - Spidean a'Choire Leith Limekilns Link Boulder (Clach Bharraig) Little Verdon Loch Restil Boulders Loch Tollaidh Crags Lochnagar Lochnagar - Cac Carn Beag Logie Head Los Cotos Loudoun Hill Low Crag Lower Falcon Crag Lurcher's Crag Maol Chinn-dearg Marin Mayar Meall a'Bhuiridh Meall An Fhir-Eoin Meall An Fhir-Eoin Beag Meall Dearg Meall Garbh Meall Garbh Meall Ghaordaidh Meall Glas Meall Gorm Meall Greigh Meall Meadhoin Meall nan Eun Meall nan Tarmachan Meiringen, Beretli Mellon Boulders Milestone Buttress Millstone Edge Mingulay Miroir d'Argentine Mont Blanc Mont Blanc du Tacul Montsant Moy Rock (Dingwall) Muay Thai Mullach Clach a'Bhlair Mullach nan Coirean Nearside/Junction Walls Neilston Quarry Neist North Berwick Law North Queensferry Quarry North Third NZP Old Man of Stoer Pabbay Pass of Ballater Peel crag Pena Rubia Pinnacle Crag Piz Badile Piz Palü Pizzi Gemelli Polldubh Crags, Glen Nevis Pont y Gromlech Slabs Port Bhan Portobello Pranang Beach Puig Campana Quayfoot Buttress Ratho Quarry Raven Crag (Langdale) Raven Crag (Walthwaite) Raven's Crag, Gairloch Raven's Crag, Iona Ravensheugh Crag Reiff - An Stiuir Reiff - Roinn a'Mhill Reiff - Rubha Coigach Reiff - Rubha Ploytach Reiff - Stone Pig Cliffs Riglos Roaches Upper Tier Roadside Crag Rockdust Rosa Slabs Rosyth Quarry Ruadh Stac Mor Ruthven Boulder Salisbury Crags (Edinburgh) Sarclet Sasso del Drago Sax (Cabreras) Scafell Pike Schreckhorn (Bernese Oberland) Seana Mheallan Sella Sentinel Rock Serengeti Sergeant Crag Slabs Servoz Sgùrr Alasdair Sgairneach Mhor Sgiath Chuil Sgor an Lochain Uaine Sgor Gaoith Sgor Gaoith - Carn Ban Mor Sgor na h-Ulaidh Sgurr a'Chaorachain Sgurr a'Ghreadaidh Sgurr a'Mhadaidh Sgurr a'Mhaim Sgurr an Doire Leathain Sgurr an Fhidhleir Sgurr an lochain Sgurr Choinnich Mor Sgurr Dearg Sgurr Mhic Choinnich Sgurr Mor Sgurr na Banachdich Sgurr na Sgine Sgurr nan Eag Shady Circus Sheigra Sea Cliffs Shelterstone Crag Shepherds Crag Sierra de Toix Simonside North Face Siurana - Valley Siurana - Village Skiddaw Snowdon (Yr Wyddfa) Spazzacaldera Sron na Ciche Sron nan Lairig St. Bride's Wall Stac An Fharaidh Stac Pollaidh Stag Rocks Stanage Plantation Stanage Popular Steall Gorge Crags, Glen Nevis Steall Hut Crag, Glen Nevis Steall Meadows Crags, Glen Nevis Stob a'Choire Odhair Stob Ban Stob Ban Stob Binnein Stob Choire Claurigh Stob Coir'an Albannaich Stob Coire a'Chairn Stob Coire an Laoigh Stob Coire nam Beith Stob Coire nan Lochan Stob Coire Sgreamhach Stob Diamh Stob Ghabhar Stob Poite Coire Ardair Stone Valley Crags Stronachlachlar Stuc a Chroin NE Buttress Stuc a'Chroin Sub Station Crag, Loch Sloy Suidhe Biorach Tawiyan Crag Thaiwand Wall The Angels Peak The Brack The Cairnwell The Cobbler The Devil's Point The Napes The Quadrocks The Saddle The Souter (Fastcastle) The Threesomes The Whangie Thunder Gorge Tofana di Rozes Toll Creagach Tom a'Choinich Traprain Law Tre Cime Trident Gorge Trossachs Boulders Tryfan Tryfan (East Face) Tryfan (West Face) Twll Mawr Uig Sea Cliffs, Lewis Urlkopf Plaisirwand Vallon de Berard Vallorcine Vilanova De Prades - Camping Wadi Bih Wadi Rum Wedge Buttress Wee's Present Wall Weem Crags White Mounth - Carn a'Coire Boidheach Wolfcrag Quarry Yellow house
Discipline
Alpine Bouldering Ice Scrambling Sport Trad Via Ferrata Winter
Partner
Adrian Al Goodridge Alice Moir Alison Mann Alistair Robertson Ally Fulton American Rob Andrew Ritchie Andy Etherson Andy Jamieson Andy La Bonte Andy Martlew Andy Moles Angie Taylor Ash Assorted spotters Bruce Calum Muskett caroline+claire Chris gordon Chris L, Andy M Chris L, Jamie W Chris Lawrence Colin Dave Barrow Dave Joy David Lowell david mitchell Dougie H, Chris L Dougie Harvey Dougie Harvey, Jim Hall Duncan Darnell Eddie Roebuck Esther Seddon Ewan Lyons Family Finlay Wild Gareth Riley Gaz George Reid Gordon Gordon neil Hannah Barnes, Kmac Hannah Burnett Ian Ian D Ian smith Jake James Jamie Wilson Jenny Jesper Grandin Jim Hall Jo Joe Joe Beagly Johan Johan Sweden John John Chivall John Maguire John Mccune Karen Karl Keith Laura Arena Louise Malcolm Airey Many fools Mariana Mark Stevenson Markus roupe Martin Martyn Stott Matt Matt Etheridge Matt L Matt+partner Mel Michael Thomas Michelle Allcott Mina MischaHY Misha MOD Monica Neil Kerr Neil Phillips Nick Olan Ollie Harmann Owen Pearce Patrick Mcbride Paul Calton Paul Pitcher Pete Hart Pete k Pete Nellist Pete Thompson Phil Cassidy Phil de Berger Phil Shaw Phil, Dave R Phil, Mike Ralph Richie Rob Rob U Robin Robin Jeffery Rory Brown Russell Corrigan Sam Sarah Sarah Laing Scott Sean James Shunt Simon Davidson Simon Wooley Sophie Steph Steven Stuart Susan Mc Team Hector Terry Walker Tim Tim Hamlet Tim Oats Tom Tom Sampson Tom Simmons Vicky Vicky Mayes Workshop
Year
1988 1992 1993 1994 1995 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016


text:
- TIOTAL
- Ceann an Iar de bhaile Loch Carrann
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0727
- ÀITE
- Loch Carrann
- SGÌRE
- Loch Carrann
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Carrann
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32647
- KEYWORDS
- cairtean-puist
ràthaidean Pàrlamaideach
Fuadaichean na Gàidhealtachd
bailtean
Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn sealladh de bhaile Loch Carrann ann an Taobh Siar Rois. Tha Loch Carrann air an taobh dheas. Thathar ag ràdh gur e Loch Carrann am baile beag as fhaide ann an Alba, a' sìneadh a-mach barrachd air dà mhìle air taobh tuath Loch Carrann, 16 mìle on mhuir.
Aig toiseach an 19mh linn, b' e tuineachadh beag air an robh Baile Shìne a bh' anns a' bhaile, air a shuidheachadh le MacCoinnich na Comraich. Goirid an dèidh sin, thàinig an rathad eadar An Caol is Port an t-Sròim dhan bhaile. Dh' fhàs an tuineachadh gu cabhagach ri linn na Fuadaichean, nuair a thàinig iomadh Gàidheal air an cuir às an dachaigh a Loch Carrann. Bha faisg air an trì uiread dhaoine ann ri linn seo. Aig an àm seo, ghabh am baile am pàtran sreathach a chithear an-diugh fhathast.
Tha barrachd air 900 duine ann an Loch Carran an-diugh, is iad ag obair air turasachd, croitearachd agus tuathanais-èisg


text:
Contae Cheatharlach
'S e siorramachd (Gaeilge: Contae) ann am Poblachd na h-Èireann a tha ann an Contae Cheatharlach[1] (tuiseal ainmneach: Ceatharlach,[2] Laideann: Comitatus Caterlogensis). Tha e suidhichte air an àirde an ear-dheas na dùthcha, ann an Còigeamh Laighean. Tha 54,612 duine a' fuireach san t-siorramachd fad 896km²,[3] an dàrna shiorramachd as lugha na dùthcha a thaobh fharsaingeachd agus an treas a lugha a thaobh àireamh-sluaigh. Tha crìochan aig Contae Cheatharlach le Contae Loch Garman, Cill Mhantáin, Cill Chainnigh, Cill Dara agus Laois.[4] Bha 86,228 nan tàmh sa chontae ann an 1841, ron a' Ghorta Mhòir.[5] 'S e Suta Laighean (795m) a th'ann a' beinn as àirde na siorramachd.[6]
Sgìrean Ionadail[deasaich | deasaich an tùs]
Tha seachd baranachdan (Gaeilge: barúntacht) am broinn Cheatharlach: Fotharta, Ráth Bhile, Tigh Moling Íochtarach, Tigh Moling Uachtarach, Uí Dhróna Thiar, Uí Dhróna Thoir agus Ceatharlach fhèin. A bharrachd air sin, tha 47 parraistean[7] (ann an dà sgìreachd-easpaig: Átha Cliath agus Cill Dara-Leithghlinne)[8] agus 600 bailtean fearainn sa chontae.
Bailtean[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Sabhal Mòr Ostaig
- ↑ Logainm
- ↑ Statoids
- ↑ Scoil Cronáin Naofa
- ↑ Cenus of Britain 1841
- ↑ Peakbagger
- ↑ Irish Times
- ↑ Comhdháil Easpag Caitliceach Éireann
Contae Aontroma • Contae Ard Mhacha • Contae Átha Cliath • Contae an Chabháin • Contae Cheatharlach • Contae Chill Chainnigh • Contae Chill Dara • Contae Chill Mhantáin • Contae an Chláire • Contae Chiarraí • Contae Chorcaí • Contae Dhoire • Contae an Dúin • Contae Dhún nan Gall • Contae Fhear Manach • Contae na Gaillimhe • Contae na hIarmhí • Contae Laoise • Contae Liatroma • Contae Loch Garman • Contae an Longfoirt • Contae Luimnigh • Contae Lú • Contae Mhaigh Eo • Contae na Mí • Contae Mhuineacháin • Contae Phort Láirge • Contae Ros Comáin • Contae Shligigh • Contae Thiobraid Árann • Contae Thír Eoghain • Contae Uíbh Fhailí


text: Bha e fhathast caran fuar an dè ach chur mi tri courgettes eile a dh’ aindeoin sin. Dh’ fhàs iad cus san poitean beaga. Cha do chuir mi na h-uile ge-tà, tha còig air fhàgail san taigh-uaine mar seòrsa poileasaidh àrachais. Sguir an t-uisge ach dh’fhuirich na sgòthan dubhar san adhar. Chuir iad beagan bacadh air ar spioradan, a bharrachd air sin bha agam a’ dol seachad àite far an do thug aon de mo nàbaidhean ionnsaidh air feadhainn Leylandii le chain saw. Cha robh dad air fhàgail ach stocan dhiubh, gach fear aca sia troighean a dh' aìrde ‘s rùisgte, gu tur rùisgte agus chan eil ach leòntan geala far an robh geugan. Caran neònach shaoil mi, chan eil mi measail idir air Leylandii ach carson nach do gheàrr e sìos gu làr iad? Saoilidh mi gum bi adhbhar no coreigin air a’ chùlaibh. Thug poball na Fraing ionnsaidh air a Bhun-reachd Eòrpach le chain saw cuideachd ach chuir sin toileachas orm. Mar a thuirt mi san phìos eile chan eil mòran an-diugh a’ cuir earbsa sna ceannardan poileataigeach ‘s tha an fhaireachdainn sin gu math cumanta san Fhraing cuideachd. Tha daoine a’ coimhead orra mar bhuidheann bhlaigeardan a tha ag obair air a shon fhèin. Tha mise làidir den bheachd nach eil na h-ùidhean aca na h-aon h-ùidhean aig an t-sluaigh Eòrpach. An èist iad? Mura a bheil dè a nis?


text:
- TIOTAL
- Sreath Chairtean-puist "Greetings from Grantown on Spey"
- EXTERNAL ID
- PC_GM_POSTCARDS_048D
- ÀITE
- Seann Drochaid na Spè
- SGÌRE
- Crombail
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH: Crombail, Inbhir Ailein 's Àbhaidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23302
- KEYWORDS
- iasgach
iasgairean
slat
clann
lìon
Is e "The Old Spey Bridge" tiotal na cairt-puist seo agus is e tè de sreath de shia cairtean-puist air a bheil "Greetings from Grantown on Spey" a th' innte.
Tha Seann Drochaid na Spè suidhichte mu 1.5km deas air Baile nan Granndach. 'S ann à Clach-ghràin a tha an t-seann drochaid air a dèanamh agus chaidh a togail ann an 1754 leis a' Mhàidsear Uilleam Caulfield, neach-ionaid an t-Seanalair Wade, mar phàirt den rathad armailteach eadar Cùbar Aonghais agus Dùn Deòrsa. Tha na leanas gràbhailte air an drochaid: "AD 1754. 5 companies of the 33rd Regiment Colonel Charles Hay. Ended".
Bha Seann Drochaid na Spè ann mus deach an drochaid ùr a thogail. Chaidh an Drochaid Ùr a tha dèante a concrait, a dhealbhachadh leis a' chompanaidh innleadaireachd Blyth & Blyth. Chaidh a fosgladh gu h-oifigeil air 11 Dàmhair 1931.
Tha Baile nan Granndach, a tha na bhaile dealbhaichte, suidhichte mu 32 km an ear dheas air Inbhir Nis. Chaidh a stèidheachadh ann an 1765 leis an uachdaran ionadail, Sir Seumas Grannd
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach


text:
- TIOTAL
- Baile nan Granndach san t-Sneachd
- EXTERNAL ID
- PC_GM3_BOX2_014
- ÀITE
- Baile nan Granndach
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH: Crombail, Inbhir Ailein 's Àbhaidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22906
- KEYWORDS
- bailtean air am planadh
rèile
sneachda
turasachd
Banrigh Bhictoria
San dealbh-chamara seo chithear sealladh air sràid làn de shneachda ann am Baile nan Granndach, baile a tha na laighe mu 32 km dhan earra-dheas air Inbhir Nis. 'S e baile a chaidh a dheilbh a th' ann, stèidhichte ann an 1765 leis an uachdaran sgìreil, Sir Seumas Grannd.
'S e Baile nan Granndach fear de 150 bailtean beaga, no mar sin, a chaidh a phlanadh 's a stèidheachadh ann an Alba eadar 1750 is 1850. Leis an leasachadh ann an àiteachas san 18mh linn, gu sònraichte le cuairteachadh an fhearann-àiteachaidh, cha robh feum air an uibhir de dhaoine a bhith ag obair na talmhainn. Dh'adhbhraich seo tòrr aimhreit am measg an t-sluaigh, agus chuir iomadh uachdaran ann an Alba air bhonn baile air a phlanadh mar dhòigh a bhith a' brosnachadh bathair is gnìomhachais san sgìre, agus mar dhòigh a bhith a' cumail obair ris an fheadhainn a bha air an cur bhon fhearann aca.
Chàirich Sir Seumas Grannd am baile aige timcheall air ceàrnag mhòr sa mheadhan, ann an àite far an robh dà rathad an airm a' siubhal troimhe. Chaidh làraichean togail fo mhàl a reic ann an 1765, agus chuir Sir Seumas sanas-reic san 'Aberdeen Journal' ag ràdh gun toireadh e "Feus or long leases, and all proper encouragement to Manufacturers, Tradesmen, or others, sufficiently recommended and attested, as to Character and Ability, who incline to settle there."
Chuir Sir Seumas tòrr airgid a-steach don chùis feuch an tàlaidheadh e luchd-dèanamh às gach seòrsa don bhaile, ach mu dheireadh nan 1700an bha e follaiseach nach robh na gnìomhachasan sin idir a' dol gu soirbheachail. Ach b' ann mar ionad-frithealaidh don sgìre mun cuairt a thòisich am baile a' cosnadh, agus bho na 1860an air adhart fhuair e barrachd teachd-a-steach leis an àireamh na bu mhotha de luchd-turais a bha a' tadhal air.
Thàinig am fàs seo ann an turasachd, gu ìre, on rèile do Bhaile nan Granndach a dh'fhosgail ann an 1863 agus a thug a-steach mòran a bharrachd dhaoine a' tadhal air a' bhaile. San t-Sultain 1860 cuideachd, bha a' Bhanrigh Bhictoria 's am Prionnsa Ailbeart air turas a dhèanamh air a' bhaile an dèidh dhaibh Baile Mhoireil a cheannach sna 1840an, rud a bha air Gàidhealtachd na h-Alba a dhèanamh glè tharraingeach do mhòr-shluagh Bhreatainn.
Tha an neach-eachdraidh RN Mac a' Mhaoilein air bruidhinn air Baile nan Granndach mar "among the best-preserved and most interesting of all Scottish planned villages". An-diugh 's e fhathast ionad turasachd a th' ann agus tha àireamh-sluaigh de chòrr is 2000 neach a' fuireach ann.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach


text:
Abhainn Mhagdalena
'S e an abhainn as motha, as fhaide agus as cudromaiche ann an Coloimbia a th'ann an Abhainn Mhagdalena.[1] Toisichidh an abhainn shuas ann an Huila ann an ceann a deas na dùthcha, is i a' sruthadh mu thuath fad 1,558km [2] tro na roinnean dhe Tolima, Cundinamarca, Caldas, Boyacá, Antioquia, Bolívar, Cesar, Magdalena gu ruige Muir A' Chairibianach faisg air Barranquilla, ann an Atlántico.[3] Tha an Abhainn Mhagdalena a' sgarradh dà sliabh a-mach a chèile: An Cordillera Central agus An Cordillera Oriental, is iad na slèibhtean as thuath na h-Andes. Ro àm an treàna agus a' pleàna, 's e bàtaichean a' toirt daoine agus bàthar air an abhainn sin a bh'ann prìomh mheadhann chòmhdhail na dùthcha.
Ainmean na h-Aibhne[deasaich | deasaich an tùs]
Chuir an Ceannsaiche Spàinnteach Rodrigo de Bastidas an t-ainm Magdalena air an abhainn nuair a ràinig e beul na h-aibhne aig Bocas de Cenizas an 1 an Giblean 1501. Bha mòran ainmean tùsanach aice roimhe. Bha Yuma air a' phàirt as ìsle, Arli air a' phàirt meadhanch agus Guacahayo aig a' phàirt as àirde aice. A bharrachd air sin, 's e Karacali an t-ainm a bha oirre gu lèir airson iomadh bhuidheann.


text:
- TIOTAL
- Drum na Drochaid is Ach a' Mhonaidh
- EXTERNAL ID
- PC_GLENURQUHART_HERITAGEGROUP_003
- ÀITE
- Druim na Drochaid
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Urchadan 's Gleann Moireasdan
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Glenurquhart Heritage Group
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22668
- KEYWORDS
- Gleann Urchadain
the green, cairt
drochaid
Tha Gleann Urchadain cho freagarrach airson tuathanas is gun deach e a thogail air raon le talamh torrach. 'S e Ach a' Mhonaidh a chanar ris a' bheinn os chionn a' bhaile, beinn anns a bheil stòras aoil. 'S e seo fear dhe na h-adhbharan gun tàinig leasachadh cho mòr air àiteachas an Gleann Urchadain. Fàsaidh craobhan gu math air a' bheinn, rud 's dòcha a tha na shamhail air cho math 's a tha an talamh, ged nach neartaich aol fàs mar seo an còmhnaidh na staid nàdarra.
Air beulaibh na deilbh seo tha pàirt de Ghleann Urchadain ris an canar 'the Green'. Nuair a chaidh an dealbh seo a thogail, 's ann a bha caochladh a' tighinn air an àite. Chleachd e a bhith na làrach dha àitichean-margaidh is reic stoc. Tha an t-àite air a bhith riamh ainmeil mar àite torrach, agus na dheagh àite airson dàil no àite-margaidh. Mar bu tric, dheigheadh an crodh a thoirt gu siar dhan Bhlàr Dhubh. Nuair a chaidh an dealbh seo a thogail, bha na taighean an Gleann Urchadain air an togail glè fhaisg air a chèile mu thimcheall an àite, agus cha robhas idir ga chleachdadh san dòigh seo.
Anns na bliadhnaichean an deidh seo, chaidh 'An Green' a chleachdach mar phàirc dha muinntir Ghleann Urchadain. Cha robh h-uile duine an Gleann Urchadain airson is gun tachradh seo, is chaidh feansa a thogail mun cuairt air, is chithear comharra dhith fhathast. Leag greusaiche sa bhaile pìos dhith, is lean daoine eile e gus nach robh air fhàgail ach beagan chnagan.
Se an dara taigh air an taobh chlì an taigh as sine san sgìre. 'S e Greenlee ainm an taighe is chaidh e thogail tràth sna 1800an


text:
- TIOTAL
- Sanas Taigh-cluiche Inbhir Nis airson an dràma 'Wreck Ashore!'
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D313_73
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1850an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 4800
- KEYWORDS
- taighean-cluiche
sanasan dealbhan-cluiche
sanasan taighean-cluiche
dealbhan-cluiche
bròn-chluich
baoth-chluich
òran
dannsa
cleasaichean
ban-chleasaichean
dràma
actairean
cluicheadairean
Sanas Taigh-cluiche Rìoghail Inbhir Nis airson 17 Màirt 1851. Thòisich an oidhche leis an dràma 'Wreck Ashore!'. Chaidh 'Captain Grampus (fear a bha ri cùl-mhùtaireachd)' a chluich le Mgr Cobham. An dèidh sin bha a' bhaoth-chluich èibhinn ann, 'Gentleman in Black!' agus aig deireadh a' chluich sin rinn Mgr J.W. Anson an t-òraid mu dheireadh aige 's e a' fàgail. Dhùin an oidhche leis a'bhaoth-chluich 'John Duck Or, A Very Queer Bird'. Bha 'Sir Richard Wroughton (fear-leantail Taigh Hanòbhair)' air a chluich le Mgr Fisher agus bha 'John Duck (eun gu math neònach)' air a chluich le Mgr J.W. Anson.
Thòisich taisbeanadh na h-oidhche aig 8f agus bha prìsean nan suidheachan eadar sia sgillinn anns a' ghaileiridh agus dà thasdan anns na bocsaichean. Tha na facail ann an Laideann 'Vivant Regina Et Princeps' ('Beath' Fhada dhan Bhànrigh 's dhan Phrionnsa'), sgrìobhte aig bonn an t-sanais, mun Bhànrigh Bhictoria agus Prionnsa Albert.
Chan eil e soilleir cuine a dh'fhosgail an Taigh-cluiche Rìoghail an toiseach, ach tha teisteanas ann a tha a' toirt taic dhan bheachd gu robh e ann ro 1826. Ghluais an taigh-cluiche gu Seòmraichean Lowe, air Sràid na h-Eaglaise, ann an 1849, agus ghluais e dha àite mu dheireadh, air Sràid na Bruaich, dà bhliadhn' deug thar fhichead an dèidh sin. Chaidh an Taigh-cluiche Rìoghail a sgrios le teine air madainn Dimàirt an t-17mh den Mhàirt 1931. Bha cleasachd Will Fyffe air fhosgladh an oidhche roimhe ach cha deach mòran de na propan aige neo an t-airgead a chaidh thoirt a-steach a lorg a riamh


text:
Kl.
Domnall h. Nell rí Temrach post penitentiam obiit.
Maolsechlainn regnare incipit for Erinn.
Cath Temrach ria Maolseclainn mac Domnaill la rig hÉrenn {MS folio 202rb(305b)} for Gallaibh Atha Cliath & for macoib Amlaoib an tshainriudh dú a ttorchair ile um Raghnall mac Amlaoibh rigdamna Gall & um Conamail mac Gille Airre uel i & arlabraid Atha Clíath & socaide. Bráon mac Murchadha righdamna Laigen & Congalach mac Flainn ri Gaileng & a mac .i. Maolán & Fiacra & Cu Duiligh da mac Dublaith da rig Fer Tulach et Lachtnan rí Mugdom Maigen do tuitim a ffrithguin an catha.
Morsluaighedh la Maoileclainn mac Domhnaill la righ Temrach & la Eochaidh mac Ardgail ri Uladh go Gallaibh Atha Cliath go ttugsat forbais tri la et tri n-oidqe forra go ttugsat gialla hErenn ass um Domnall Claon ri Laigen et um aitire h. Néll arcena a n-ogrer o Gallaibh, fiche ced bo co sedaibh et maoinibh archena go saoire h. Néill o Sinainn go muir gan cain gan cabach. As annsin tra foruagair Maolseclainn: Gach aon do Gaoidelaibh fail a ccrich Gall a ndaoire & a ndocraidhe téd as dhá tír fen ar cenn sidhe & subachuis. Ba si brad Baibiloin na hÉrenn an sluaighedh sin.
Murchadh mac Riatai ab Ruis Comain et tanaisi Cluana M Nois quieuit.
Mugron ab Iae sgriba uel c et episcopus quieuit.
Amlaíbh mac Sitriucca ardri Gall Atha Clíath go hÍ a ndeoraidhecht iar sanct iar n-aithrighe mortuus est{MS folio 202va(306a)}
p.198
Agda mac Duibcinn rí Teabtha iar n-aitrighi mormus est.
Kl.
Eogan h. Cathan comorba Brenainn Cluana Ferta moritu.
Anmchadh episcopus Cille Dara quieuit.
Domnall h. Aiteid ri H. nEchach & Loingsich taoisich H. Niallan do comtuitim diblinaibh.
Clercén mac Donngaill comarba Fechin quieuit.
Kl.
Bruatur mac Ectigern rí H. Cinnsiolaigh moritur.
Orgain Cille Dara ó Imar Puirt Lairge.
Archu mac Nell righdamna Uladh a suis per dolum occisus est.
Dal cCais d'argain do Maolseclainn mac Domnaill & bile Muighe Adair do tescadh.
Muiredach mac Ruadrach comarba Fechin quieuit.
Kl.
Cathraoinedh re Maolseclainn mac Domnaill & re Glún Iarainn mac Amlaibh for Domnall Claen & for Imur Puirt Lairge dú a ttorchair ile etir badud & marbad um Gilla Padraig mac Imair et alii.
Glenn da Locha d'argain do Gallaibh Atha Cliath.
Inradh Laigen & a orgain la Maolseclainn go muir.
Kl.
Domnall Claon rí Laigen do marbad la Aodh mac Ectigtern d'Uibh Censiolaigh.
Aodh h. Dubhda ri tuaisgeirt Connacht moritur.
Tri meic Cearbaill meic Lorcáin d'arccain termainn Caoimgein & a marbadh a ttriur ren-aidqe.
Domnall mac Lorcain ri Lagen occisus est ó Ibh Censilaigh.


text:
Corys parlamaidagh
Ta corys parlamaidagh çheet er corys dy reiltys raad ta shirveishee y chrouw chiannoortagh poyntit ass olteynyn y whaiyl slattyssagh as ta freggyrtagh da'n chorpane shen, 'syn aght dy vel ny crouwyn kiannoortagh as slattyssagh co-vestit. Ayns coryssyn parlamaidagh, dy mennick ta anchaslys glen eddyr y chione steat as y chione reiltys, as y fer shen enmyssit ard-vinishter, toshiagh ny ard-hirveishagh dy mennick, as staydys ennymagh ec y chione steat, dooinney ta enmyssit eaghtyrane (reiht ec y phobbyl ny ec y reiltys) ny monarch eiraghtagh (ayns reeriaght vunraghtoil dy mennick).


text:
An Talla Mòr
'S e seòmar mòr anns an t-seann cheàrnaig aig Sabhal Mòr Ostaig a th' anns an Talla Mhòr agus b' àbhaist seòmar bìdh agus cidsin a bhith innte. Thathar ga cleachdadh an-diùgh airson chèilidhean, chuirmean-ciùil agus phàrtaidhean.
Thèid mòran air iomrall agus canaidh iad "an Talla Mhòr" ris ann am Beurla, mar 's gur ann tric a nochdas an t-ainm anns an tuiseal thabhartach, m.e. "Tha an dannsa anns an Talla Mhòr."
Bha an Talla Mòr aig Sir Iain Noble.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Nuair a thog am Màidsear Ailean MacDhòmhnaillchaidh an seann togalach aig Sabhal Mòr Ostaig timcheall air a’ bhliadhna 1827, bha e air raon raon cruidh a dhèanamh den fhearann agus de na monaidhean timcheall air Ostaig, agus tha e coltach gur ann airson fodar a stòradh dhan gheamhradh a bha an Talla Mór, agus gur ann airson beagan gaoithe bhith a’ séideadh troimhe a bha na h-uinnegan móra, gus am fodar a chumal tioram.[1]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Fiosrachadh bhon Phroif. Ùisdean Cheape, SMO


text:
- TIOTAL
- Loch Lunndaidh, faisg air a' Phloc
- EXTERNAL ID
- HCD00538
- ÀITE
- Am Ploc
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1910an; 1920an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12243
- KEYWORDS
- loch
Loch Lunndaidh
beanntan
coille
loch-tasgaidh
rathad
zoomable
deilbh leudachail
Tha Loch Lunndaidh suidhichte anns na beanntan os cionn a' Phluic agus tha an rathad cùil eadar Diùranais agus Dùn Creige an cois a' chladaich air aon taobh. Tha e na loch-tasgaidh a tha a' solarachadh uisge dhan Phloc. Tha a' Choille Dhubh a' còmhdachadh nam bruaichean ìosal air a' bheinn mu a choinneimh. Chleachd Donnchadh Mac a' Phearsain, an dealbhadair camara an dealbh fharsaing seo anns an leabhran aige "Isles and Peaks of the West" a chaidh fhoillseachadh leis a' bhùth-chungaidhean aige ann an Caol Loch Aillse ann an 1923
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Loidse Beinn Damh, Toirbheartan
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_5923
- ÀITE
- Beinn Damh
- SGÌRE
- Loch Carrann
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: A' Chomraich
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37561
- KEYWORDS
- Annat
ailtireachd
togalach
togalaichean
Tha Loidse Beinn Damh, a-nis aithnichte mar Thàigh-òsta Thoirbheartan air neo mar Thàigh-òsta Loch Thoirbheartan, na shuidhe mu 9km an ear air Sìldeag, aig ceann an ear Loch Thoirbheartan Uaraich.
Chaidh an Loidse a dheilbh le Alasdair Ros airson a' 1mh Iarla Lovelace, agus chaidh a thogail eadar 1884-7. Tha an suaicheantas aige, agus cuideachd cuimhneachan de dh'Iubailidh Òir na Banrigh Bhioctoria, air an snaidheadh air an tùr chruinn, a chithear air taobh clì an deilbh seo.
Chaidh Loidse Beinn nan Damh atharrachadh gu bhith na thaigh-òsta tràth sna 1960an


text: Aderim co fuilngenn in craidhi drocheslainti co minic .i. co fuilngenn co gerr, & ni dein co fada, mar fuilngid na boill ele, oir ni fuilngenn in craidhi eslainti trom acht o cuis roseimh. Aderim fos co mbi nescoid arin craidhi, & ni fuilngenn se a daingniugadh and, oir teit an tecc gan fuirech ni is taosca na in sdaid, & is mar sin aderim co ngabunn teinnes109 an craidhi do tamall & ni gabunn teinnes (comnuidtech) e; no do fetfuidhi a radh co ngabund teinnes an craidhi tri comfulung na mball ele no tre coimcengul air, {MS folio 20b} & ni hona eslainti dilis fein. Dofetur a radh na gabund nescoid in craidhi ona folud fein, oir da ngabad, do bacfuide a oipriged fein de .i. beatha, & do tiucfad an tecc, oir adeir Auicenna gurub tarbach an craidhi do gach uile ball & nach gabaltach uatha é.


text:
- TIOTAL
- Sealladh air A' Chananaich, Ros 1693
- EXTERNAL ID
- QZP40_458_P010
- ÀITE
- A' Chananaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Mhaircnidh
- DEIT
- 1885
- LINN
- 1880an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31218
- KEYWORDS
- Ros
A' Chananaich
Cathair-eaglais na Cananaich
Aonghas Peutan
an t-Eilean Dubh
Ros Mhaircnidh
Seumas II
Tha an dealbh seo a' sealltainn baile na Cananaich mar a bha e ann an 1693, Tha e a' nochdadh anns an leabhar aig Aonghas J Peutan ' Illustrated Guide to Fortrose and Vicinity, with an appendix on the Antiquities of the Black Isle', a chaidh fhoillseachadh ann an Inbhir Nis ann an 1885.
'S e an t-seann ainm air sgìre na Cananaich 'Cananaich Rois' agus chaidh a cheangal ri Sgìre Rois Mhaircnidh ann an 1455 le còir sgrìobhte bhon Rìgh Seumas II, agus chaidh Baile Rìoghail na Cananaich agus Ros Mhairchnidh a chruthachadh.
Tha Cathair-eaglais na Cananaich ri faicinn ann am meadhan na deilbh ach chan eil i air a cumail cho math an-diugh 's a bha i an uairsin


text:
1990
MCMXC
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 27 an t-Iuchar - Fhuair a' Bhealaruis a chuid neo-eisimeileachd.
- 3 an Dàmhair - Dh'fhàs ath-aonachaidh na Gearmailte dligheach.
- 16 an t-Samhain - Chaidh am film The Rescuers Down Under fhoillseachadh le Walt Disney Feature Animation.
- 28 an t-Samhain - Deireadh rèim Mhargaret Thatcher mar Prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte.
- Bhuannaich Octavio Paz an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 22 an Giblean - Victor Dubuisson, ann an Cannes, an Fhraing. Cluicheadair goilf.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 4 am Faoilleach - Alberto Lleras Camargo, ann am Bogotá. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 15 an Giblean - Greta Garbo, ann an Eabhraig Nuadh. Actair às an t-Suain.


text:
Comhachag
Tha comhachagan 'nam pàirt dhen teaghlach Tytonidae.
Bidh a' chomhachag[1] (iolra: comhachagan) na dùisg tron oidhche , agus bidh i a' nochdadh gu tric ann am beul na h-oidhche is anns a' chamhanaich. Bidh iad a' cur dòigh air fasgadh rè an latha, ann an spiris shàmhach agus gan nighe fhèin, ach chìthear uaireannan iad air iteig ris an latha gheal. Bidh iad a' sealg eòin eile agus luchagan. 'S i cailleach-oidhche[2] (iolra: cailleachan-oidhche) briathar eile a thathas a' toirt air a' chomhachag, agus tha sin gu math cumanta cuideachd.
Beul-aithris[deasaich | deasaich an tùs]
Bidh a' chomhachag a' nochdadh gu tric ann am beul-aithris. Mar eisimpleir, anns an ràdh seo:
Tha mi nas eòlaich' air coille na bhith fo eagal na caillich'-oidhche.[3]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ An Seotal: Briathrachas Gàidhlig air-loidhne airson teagasg tro mheadhan na Gàidhlig anns an àrd-sgoil. Leughte 10 Faoi. 2015
- ↑ An Seotal: Briathrachas Gàidhlig air-loidhne airson teagasg tro mheadhan na Gàidhlig anns an àrd-sgoil. Leughte 10 Faoi. 2015
- ↑ Seanfhacail is Seanchas; Iain MacIlleathain agus Maletta NicPhàil, ISBN 0-903960-34-6


text:
- TIOTAL
- Anita - caractar bho Shiorcas Mhuileann Bhertram, Inbhir Nis, 1953
- EXTERNAL ID
- PAN7_101
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1953
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20275
- KEYWORDS
- Siorcasan
Inbhirnis
Siorcas Mhuileann Bhertram
taisbeanaidhean siùbhail
Thadhail grunn shiorcasan agus thaisbeanaidhean air Inbhir Nis bho dheireadh an 19mh linn agus air adhart. Bha Anita, a bha ainmeil seach gur i 'am boireannach bu lugha air an t-saoghal' na ball de Shiorcas Mhuileann Bhertram a thàinig a dh' Inbhir Nis san Lùnastal 1953
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Woodstock (Oxfordshire)
‘S e baile beag ann an ceann a deas Shasainn a th’ ann Woodstock. Tha e suidhichte faisg air Àth nan Damh,[1] ri taobh na h-Aibhne Glyme,[2] aig 74m os cionn ìre na mara,[3] 79m air falbh bho Birmingham agus 92km bho Lunnainn, prìomh-bhaile na dùthcha.[4] Tha 2,924 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile.[5] Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1179, ged an do chlàradh an t-àite mar choille rìoghail anns an Leabhar Doomesday ann an 1186.[6]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Winston Churchill: (1874 – 1965) a rugadh anns an Lùchairt Blenheim, faisg air Woodstock.


text:
18 an t-Ògmhios
'S e 18 an t-Ògmhios an 169mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (170mh ann am bliadhna-leum). Tha 196 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1155 - Crùnadh Friedrich I Barbarossa mar Impire Naomh Ròmanach.
- 1812 - Thòisich an Cogadh 1812 anns na Stàitean Aonaichte.
- 1940 - Dàrna Cogadh: Rinn Charles de Gaulle oraid ainmeil, ris an canar A’ Ghairm (Fraingis: L’Appel), air rèidio a' BhBC.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1754 - Anna Maria Lenngren, ann an Uppsala. Sgrìobhadair às an t-Suain.
- 1808 - Manuel María Mallarino ann an Cali. Fear-poileataigs à Coloimbia
- 1916 - Julio César Turbay Ayala, ann am Bogotá. Fear-poileataigs à Coloimbia.
- 1918 - Franco Modigliani, eaconamaiche Eadailteach-Aimerigeanach.
- 1918 - Jerome Karle, ceimigear às Na Stàitean Aonaichte
- 1929 - John C. Polanyi, ann am Berlin. Ceimigear à Canada.
- 1932 - Dudley R. Herschbach, ann an San José (Calafòrnia). Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 1942 - Paul McCartney, seinneadair aig The Beatles
- 1942 - Thabo Mbeki, an darna Ceann-suidhe dubh ann an Afraga a Deas.
- 1942 - Roger Ebert, ann an Urbana (Illinois). Sgrìobhadair às na Stàitean Aonaichte.
- 1949 - Lech Kaczyński, ceann-suidhe na Pòlainn
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1905 - Per Teodor Cleve, ceimigear, mèinn-eòlaiche is bith-eòlaiche às an t-Suain.
- 1928 - Roald Amundsen, ann an Seòlaid an Iar-Thuath. Rannsachair à Nirribhidh (tha latha bàis ceart mì-chinnteach).
- 1971 - Paul Karrer, ann an Zürich . Ceimigear às an Ruis.


text:
- TIOTAL
- Tabhartas Fearainn gu Uilleam Mac a' Ghobhainn, Carolina a Tuath
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D928_A_I_02
- ÀITE
- Carolina a Tuath
- DEIT
- 1769
- LINN
- 1760an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5520
- KEYWORDS
- tabhartasan fearainn
USA
planntachas
eilthireachd
eilthirich
colonaidhean
Tha an teisteanas seo, leis an deit 6 Cèitean 1769, a' buileachadh 100 acair fearainn aig Richland Creek, meur de McLendons Creek, ann an siorrachd Chumberland, Carolina a Tuath, air Uilleam òg Mac a' Ghobhainn. Tha an teisteanas a' toirt làn thuairisgeul air an fhearann agus bha e clàraichte aig oifis an Àrd-neach-sgrùdaidh aig Wilmington.
Tha an sgrìobhainn mar phàirt de Thasglann JLM Mitchell aig Comann Gàidhlig Inbhir Nis. Bhuineadh an Siorraidh Seumas Lachlann Màrtainn Mitchell (a rugadh 13 Ògmhios 1929) do dh'Inbhir Nis agus bu mhac e don dotair ainmeil Lachlann Mitchell. Rinneadh siorraidh làn-ùine dhe ann an Dùn Èideann ann an 1978 agus thug e seirbheis an sin gus an do leig e dheth a dhreuchd ann an 1995. Chaochail e air 26 Samhain 2001.


text:
- TIOTAL
- Sealladh air Inbhir Nis bhon Adhar
- EXTERNAL ID
- PC_TOMBAKER_02
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1990an
- CRUTHADAIR
- Tom Baker
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tom Baker
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30137
- KEYWORDS
- A' Ghàidhealtachd
Linne Mhoireibh
Loch Nis
Abhainn Nis
Inbhir Nis
Drochaid Cheiseig
Siorrachd Inbhir Nis
Chithear anns an dealbh-chamara seo, a thogadh le fear Tom Baker, sealladh bhon adhar a' coimhead sìos air baile Inbhir Nis, prìomh bhaile agus am baile as motha air a' Ghàidhealtachd. Lorgar Inbhir Nis aig sàilean de Linne Mhoireibh, is e a' falbh sìos do Loch Nis, agus tha daoine air a bhith a' gabhail còmhnaidh ann bhon t-6mh Linn A.D. Tha ainm a' bhaile sa Bheurla ('Inverness') a' tighinn bhon a' Ghàidhlig, is e a' ciallachadh 'beul Abhainn Nis' agus tha mu 66,000 neach a' fuireach ann, air a' char as motha,
an-diugh. Chithear Drochaid Cheiseig air an làimhe dheis dhen dealbh, is i a' dol tarsainn Linne Mhoireibh


text:
- TIOTAL
- Ag obair air feur air a' chroit
- EXTERNAL ID
- HCD00267
- ÀITE
- An Druim Buidhe
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1920an; 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11994
- KEYWORDS
- feur tioram
croit
rèile
Tha coltas gu bheil an dealbh seo a' sealltainn dòigh air feur a thioramachadh, is chaidh a togail air croit Mòrag NicFhionnlaigh aig An Druim Buidhe, leis an rèile gu Caol Loch Aillse ris a' chùl
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Dithis nighean a' cluich faisg air Sràid na Glìob, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- PAN6_100
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20222
- KEYWORDS
- eaglaisean
beatha làitheil
Dithis nighean a' cluich faisg air Sràid na Glìob, Inbhir Nis. Air taobh eile abhainn Nis tha Sràid Ghilbeirt, agus stìopall Eaglais an Naoimh Mharc, air a bheil an t-ainm Eaglais na Trianaid an-diugh, a tha ri cùl na deilbh
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Caisteal A' Mhaoil, Caol Acainn
- EXTERNAL ID
- HCD00469
- ÀITE
- Caol Àcain
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12176
- KEYWORDS
- caistealan
tobhtaichean
Am Maol
Moil
bailtean
Caol Acainn
zoomable
deilbh leudachail
Tha tobhta Chaisteal Mhaoil air creagan os cionn Loch Aillse, a' coimhead thar baile Chaol Acainn is an t-aiseag a' dol gu tìr-mòr. 'S dòcha gun deach a thogail mar dhachaigh clann MhicFhionghain anns a' 15mh linn, ach a rèir beul-aithris 's e bana-phrionnsa Lochlannach, Saucy Mary, a bha pòsta aig ceannard MhicFhionghain, a thog i. Fhuair i cìsean o bhàtaichean a bha a' dol seachad le slabhraidh a chur thar a' chaoil. Chithear Taigh A' Chaoil, o tràth san 19mh linn, aig astar air cùl a' bhaile, le craobhan mu thimcheall
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
ChoGath 챔피언 스포트 라이트, ChoGath Loch Ness, ChoGath Loch Ness price, ChoGath Loch Ness sale, ChoGath Loch Ness skin, ChoGath Loch Ness free lol skins giveaway, ChoGath Loch Ness gameplay, ChoGath 가이드, ChoGath Loch Ness lolking, ChoGath Loch Ness plays, ChoGath 프로 빌드, ChoGath 룬, ChoGath 스킨, ChoGath 팁, Loch Ness, Loch Ness ChoGath, Loch Ness ChoGath skin, 무료 롤 스킨 ChoGath, how to mod ChoGath Loch Ness, 롤 ChoGath, 롤 ChoGath 가이드, lol Loch Ness ChoGath, ChoGath 사용자 정의 스킨, ChoGath의 사용자 지정 빌드, ChoGath Loch Ness
[다운로드 이 무료 롤 스킨]


text:
- TIOTAL
- Suilbheinn is Canasp o Loch an Inbhir
- EXTERNAL ID
- PC_GHENDRY_071
- ÀITE
- Loch an Inbhir
- SGÌRE
- Asaint
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Asaint
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- George Hendry
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22615
- KEYWORDS
Tha sealladh a-null air beanntan paraiste Asainte ann an siorrachd Chataibh san dealbh-chamara seo. Chithear Suilbheinn air an làimh chlì agus Canasp air an làimh dheis.
'S e Suilbheinn tè de na beanntan as sònraichte air a' Ghàidhealtachd. Coltach ri mòran de bheanntan na sgìre seo, 's e beinn de chlach-ghainmhich ruadh Thoirbheartan a th' ann an Suilbheinn agus tha dà mhullach aice: am Meall Meadhanach, 723 m (2410 troigh) agus an Caisteal Liath, 731 m (2440 troigh). Bidh mòran de luchd-coiseachd a' dèanamh oirre.
'S e Corbett de 2779 troigh a th' ann an Canasp agus 's ann o sheann Lochlannais a thàinig a h-ainm, a' ciallachadh 'beinn bhàn'. Coltach ri mòran de bheanntan eile ann an Asainte, 's e gneiss Leòdhasach a tha foidhpe agus 's e clach-ghainmhich Thoirbheartan a th'innte, le mullach cuartsait Chambrianach. Tha slighe no dhà a' dìreadh na beinne ach chan eil daoine cho math air Canasp 's a tha iad air Suilbheinn a tha faisg air làimh


text:
- TIOTAL
- Taigh a' Bhaile Inbhir Nis - Pananl Fiodha 1
- EXTERNAL ID
- AB_INVTOWNHOUSE07_64
- ÀITE
- Inbhir Nis
- LINN
- 1680an
- CRUTHADAIR
- unknown
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 439
- KEYWORDS
- Taigh a' Bhaile Inbhir Nis
Gearradh Arm
Armachd
suaicheantais
facail-suaicheantais
earraideas
clachairean
Abaid
Doiminigeanach
Tha am pannal fiodha seo, aon de dhà dhiubh, crochte air an staidhre ann an Taigh a' Bhaile Inbhir Nis. Thathar den bheachd gu bheil e a' dol air ais gu 1686 oir air a' phannal eile tha Gearradh Airm Theàrlaich II air an aghaidh agus '86' air a' chùl.
Tha am pannal a' taisbeanadh an riochdachaidh as tràithe de Ghearradh Airm Borgh Inbhir Nis, càmhal air sgiath dhearg le tacsa bho dhà ailbhean. Is e adharc-shaidhbhreis a th' anns an t-suaicheantas lìonte le dìtheanan agus is e am facal-suaicheantais 'Concordia et Fidelitas' (Co-chòrdachd agus Dìlseachd).
Thathar a' smaoineachadh gu bheil an càmhal agus an dà ailbhean a' riochdachadh malairt farsaing a' bhaile ris an Taobh an Ear anns na meadhan linntean.
Ann an 1683 chaidh Seumas Mac a' Ghobhainn, Sàr Chlachair à Dùn Èideann, a bharantachadh an Gearradh Airm a shnaigheadh ann an aon de na clachan san drochaid a bhathar a' togail aig an àm. Thugadh an iomradh dha 'Our Saviour on the Cross supported by a dromedary on the dexter and an elephant on the sinister'. Trì bliadhna às dèidh sin, ged a bha e air a' chlach a ghearradh, chaidh iarraidh air fear eile a shnaigheadh le càmhal air an sgiath le tacsa bho dhà ailbhean, mar a bha e air a' phannal. An dàrna cuid cha robh an Comhairle cinnteach às a' Ghearradh Airm no 's dòcha nach robh iad ag iarraidh a bhith air am faicinn a' cur taic ri Eaglais na Ròimh. Cha robh poileasaidhean cràbhach an rìgh Caitligeach Seumas II agus VII air am meas idir. Chaidh a chur à dreuchd mu dheireadh thall ann an 1688 agus chaidh na Pròstanaich Uilleam agus Màiri a chur na àite. Aig a' cheann thall chaidh a' chlach thùsail, air a bheil an ceann-là 1686, a chleachdadh agus tha i a-nis air a cur dhan bhalla an iar de Thaigh a' Bhaile. Tha am facal suaicheantais air atharrachadh gu 'Dìseachd agus Co-chòrdachd'.
Tha a' Chrois air a toirt às a' chiad seula de Bhorgh Inbhir Nis. Bha i an toiseach na seula ann an Abaid Doiminigeanach a bha ann an Inbhir Nis bho 1233 gus an Ath-leasachadh. Chan eil càil air fhàgail den Abaid ach an seann chladh.
Chaidh an Gearradh Airm a dhèanamh oifigeil mu dheireadh thall ann an 1900. Bha e air a chleachdadh gu 1975 nuair a thàinig am borgh gu bhith na phàirt de Sgìre Inbhir Nis


text:
- TIOTAL
- Inbhir Nis agus Linne na Manachainn o Bhlàr Chùil Lodair
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0080
- ÀITE
- Linne Fharair
- SGÌRE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 9512
- KEYWORDS
- Cùil Lodair
Inbhir Nis
Linne na Manachainn
Seumasaich
Stiùbhartaich
Diùc Chumberland
Tha an dealbh seo, a chaidh a thogail sa chiad leth den 20mh linn le M.E.M. Donaldson, a' toirt sealladh thairis air Inbhir Nis agus air Linne na Manachainn, o Bhlàr Chùil Lodair.
Chaidh Cath Chùil Lodair a chur air an t-16mh dhen Ghiblean 1746 eadar luchd-taic Seumasach a' Phrionnsa Theàrlaich Eideard Stiùbhairt agus arm an Rìgh Hanòbharach Seòras II. 'S e ceann cùise de chogadh a bh' ann mu chreideamhan cràbhach agus poilitigeach a bha air cinneadh agus dùthaich a roinn. 'S e cho mì-riaraichte 's a bha daoine leis an dòigh riaghlaidh aig an Rìgh Chaitligeach Seumas VII Alba agus II Shasainn a dh'fhàg cuireadh a' dol gu Uilleam à Orains gus strì airson na rìgh-chathair agus a dh'fhàg Seumas a' teiche don Fhraing. 'S e ar-a-mach nan Seumasach an 1745-46 am fear mu dheireadh de ghrùnn oidhirpean neo-bhuannachail gus seann teaghlach nan Stiùbhartach a chur air ais air an rìgh-chathair.
Chaidh bratach nan Seumasach a thogail air an 19mh dhen Lùnasdal 1745 aig Gleann Fhionghain agus Teàrlach Eideard Stiùbhart air èigheachd na leas-rìgh agus athair na Rìgh Seumas VIII agus III. Thòisich an t-arm aige a' meàrrsadh gu ruige Lunnainn ach cha d'fhuair e na bha e an dùil de thaic ann an Sasainn. Chuir iad romhpa tilleadh don Ghàidhealtachd. Bha arm fo Uilleam Augustus, Diùc Chumberland, am mac a b' òige aig Rìgh Seòras II, gan ruith. Thàinig an dà arm an aghaidh a chèile air Mòinteach Dhruim Athaisidh (no Cùil Lodair mar a bha e an uairsin).
Bha an t-arm Seumasach na bu lugha ann an àireamh, air an droch uidheamachadh agus gann de dh'armachd-losgaidh agus de dh'eachraidh. Bha iad air meàrrsadh fad na h-oidhche roimhe air plòigh neo-shoirbheachail agus bha an t-acras orra (chaidh am biadh fhàgail an Inbhir Nis). A bharrachd air sin bha am fearann freagarrach don eachraidh agus do na gunnaichean mòra aig Cumberland agus gu tur mì-fhreagarrach don dòigh-cogaidh a b' fheàrr le na Seumasaich - an ionnsaigh. Chaidh ruaig a chur air na Seumasaich taobh a-staigh uair a thìde.
Rugadh tè nan dealbhan-camara, Mary Ethel Muir Donaldson ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i fad is farsaing air a' Ghàidhealtachd an iar agus a tuath, a' sgrìobhadh is a' togail dhealbhan. Eadar 1912 is 1949 sgrìobh i iomadh leabhar air dualchasan agus eachdraidh shòisealta na sgìre. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
An ataireachd bhuan, cluinn fuaim na h-ataireachd a\rd
Tha torann a chuain mar chualas leamsa 'nam phaisd,
Gun mhuthadh gun truas, a' sluaisreadh gainneamh na tra\gh's
An ataireachd bhuan, cluinn fuaim na h-ataireachd a\rd
Ach siubhlaidh mi uat, cha ghluais mi tuilleadh 'nad dha\il
Tha m'aois is mo shnuadh toirt luaidh air giorrad mo latha
'San a\m dhomh bhith suaint' am fuachd 's an cadal a' bha\is
Mo leabaidh dean suas ri fuaim na h-ataireachd a\ird.
translated from English to English
Capercaillie – An Ataireachd Ard Lyrics
Translation in progress. Please wait...


text:
Santa Mónica, Calafòrnia
‘S e baile mòr air an àirde an iar nan Stàitean Aonaichte a th’ ann am Santa Mónica. Chaidh an t-àite seo a chlàradh airson a’ chiad turas ann am 1769 le Gaspar de Portolà de Rovira (Riaghladair Calafornia a Deas).[1] Tha e suidhichte aig 37m os cionn ìre na mara,[2] air tràigh bhrèagha ri taobh a' Chuain Shèimhe, 3,715km air falbh bho Washington, D.C. (Prìomh-bhaile na dùthcha), 547km bho San Francisco, 2,824km bho Chicago agus 2,575km bho St. Louis.[3] Tha 89,736 duine a' fuireach anns a’ bhaile,[4] an 80mh baile as motha na stàite.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Robert Redford (1936): Actair.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Cassino[5]
- Hamm
- Fujinomiya
- Mazatlán


text:
Aeraght
She jastan dy ghassyn ta cruinnaghey corpane mooar jeh glout fondagh as ta freilt 'syn ynnyd liorish cooney ym-hayrn y chorpane ee aeraght. Ta planaidyn ennagh jeant seose ass gassyn ynrican, as ayns ny cooishyn shen, cha nel agh y jastan mooie coontit myr nyn aeraght oc (jeeagh er foawir ghas).
Ta'n enmys aeraght rollageagh cur sheese er yn ard mooie jeh rollage, as dy cadjin t'eh goaill stiagh y chooid ta goaill toshiaght veih'n fotosfeir magh. Foddee rollageyn lesh çhiassidyn injil co-vreneenyn co-vestit dy chroo 'syn aeraght vooie. Ta aeraght ny Cruinney, ta goaill stiagh ocsygien t'er ymmyd liorish y chooid smoo jeh bioagyn son tayrn ennal as daa-ocseed charboan t'er ymmyd liorish lussyn, algaghyn as keeanvacteyryn son co-haaghey sollysh, coadey bioagyn bio veih jeeyl ghien-oaylleeagh rere goulraght erskyn-ghorrym greiney. Ta'n cummal roie ny eiyrtys jeh billioonyn dy vleeantyn dy chaghlaa bea-chemmigagh er y çhenn-aeraght liorish bioagyn bio.