c: text/html

text:
Tha 24 deugaire gan deisealachadh fhèin gus toiseach-tòiseachaidh a dhèanamh air làithean-saora an t-samhraidh le bhith a' dèanamh air Port Rìgh anns an Eilean Sgitheanach airson na Sgoil Samhraidh Dràma. Air a cur air dòigh le Fèisean nan Gàidheal tha an sgoil fosgailte do luchd-labhairt na Gàidhlig eadar 14 agus 18 bliadhna a dh’aois agus tha i ruith eadar Diluain 4 agus Dihaoine 15 den Iuchar.
A-nise na ceathramh bhliadhna, tha an sgoil air sìor fhàs nas motha le taic bho Iomairt na Gàidhealtachd agus nan Eilean agus Bòrd na Gàidhlig, agus tha comharran bronsachail ann gun cùm i a’ fàs san àm ri teachd leis an àireamh as àirde de thagraichean shoirbheachail a bh’ ann gu ruige seo.
Bidh na com-pàirtichean, a bhuineas do gach ceàrnaidh de dh’Alba, a' coimhead air adhart ri ceala-deug a bhios loma-làn spòrs anns am faighear bun-stèidh air leth ann an caochladh sgilean a bhios feumail do chleasaichean, luchd-sgrìobhaidh agus luchd-stiùiriche ùra airson an àrd-ùrlair agus air beulaibh a’ chamara.
Fo smachd Artair Donald mar stiùiriche-ealain na Sgoile, bidh e fhèin agus an sgioba ealanta de luchd-oide aige - Frank MacConnaill, Wilma NicUalraig, Daibhidh Walker, Ruairidh MacNeacail agus Catrìona Lexy Chaimbeul uile ag obair gu cruaidh gus tàlant nan com-pàirtichean a leasachadh le sùil gun tèid dealbh-cluich ùr a thaisbeanadh air oidhche mu dheireadh na Sgoile.
Gheibhear cothrom an tàlant aca a chur gu feum air fiolm cuideachd le taic bhon sgioba aig FilmG far an tèid sgilean deatamach agus uidheamachd a thabhann gus fiolm ghoirid a riochdachadh a fhreagras air a’ cho-fharpais aig FilmG airson 2011. Bidh dòchas ann gun soiribhich leotha sa cho-fharpais mar a rinn compàirtichean na Sgoile Samhraidh Dràma ann an 2010.
Thèid toradh an cuid obrach tron cheala-deug a thaisbeanadh don mhòr-shluagh air an oidhche mu dheireadh den Sgoil Shamhraidh aig Stiùidio Fàs, Sabhal Mòr Ostaig ann an Slèite air Diardaoin 14 Iuchar aig 7.30f.
Tha Fèisean nan Gàidheal air leth toilichte gu bheil MG ALBA gu bhith an sàs sa Sgoil Shamhraidh Dhràma airson a’ chiad uair, càirdeas a th’air a’ chothroim Stiùidio Fàs a chleachdadh mar àite thaisbeanaidh agus feum a dhèanamh à taic teicnigeach tron chuirm.
A bharrachd air dràma Ghàidhlig cluinnear pailteas de cheòl tradiseanta leis gun tèid an oidhche thaisbeanaidh a chumail ann an co-bhonn le compàirtichean bho Fhèis Alba a bhios a' gabhail àite air a’ Phloc aig an aon àm.
Cosgaidh tiogaidean airson an tachartais £6 agus £3. Gheibh clann còmhla ri inbheach a-steach an asgaidh. Airson fiosrachadh mu thiogaidean fònaibh gu 01478 613 555 no cuiribh post-dealain gu brath@feisean.org
Airson tuilleadh fiosrachaidh mun Sgoil Shamhraidh Ghàidhlig cuiribh fios gu Oifgear Dràma Fèisean nan Gàidheal Dougie Beck air 01463 225559 no air post-dealain dougie@feisean.org
‘S e iomairt Fèisean nan Gàidheal a th’ anns an Sgoil Shamhraidh Dhràma a tha a' faighinn taic bho Bhòrd na Gàidhlig, Iomairt na Gàidhealtachd ‘s nan Eilean, Alba Chruthachail, Comhairle na Gàidhealtachd agus Eden Court.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- TIOTAL
- Seallaidhean air Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1103
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1930an; 1940an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33023
- KEYWORDS
- cairtean-puist
taighean-solais
taighean-òsta
eileanan
drochaidean
Born Free Foundation
eilean
pàircean fiadh-bheathaichean
urrasan glèidhteachais
tèarmannan nàdair
sgrìobhadairean
Chithear grùnn sheallaidhean de Chaol Loch Aillse ann an Siorrachd Rois sa chairt-phuist seo. Tha an sealladh sa mheadhan a' sealltainn bàt'-aiseig a' Chaoil. Bha aiseag ann fad cheudan bhliadhnaichean a bha a' dol eadar an Caol agus Caol Àcain san Eilean Sgitheanach, mus deach Drochaid an Eilein Sgitheanaich a thogail, a' ceangal an eilein gu tir-mòr. Gu ruig meadhan nan 1930an, cha ghabhadh ach aon chàr aig an aon àm a thoirt thairis air a' chaolas.
Fad iomadh bliadhna bha Taigh-òsta Loch Aillse (taobh a deas gu h-ìosal) a' frithealadh dhan trafaig a bha a' dol air an aiseag eadar an Caol is Caol Loch Aillse. 'S ann le Sir Alasdair MacMhathain a bha an togalach an toiseach, ach reic a mhac e ri Companaidh Rèile Lunnainn 's Meadhan-tìre aig deireadh an 19mh linn. Aig an àm seo 's e Taigh-òsta an Stèisein a bh' air. Deichean de bhliadhnaichean às dèidh siud chaidh an taigh-òsta a reic a-rithist agus chaidh ainm ùr a chur ris agus chaidh a leasachadh 's a leudachadh. An-diugh tha Taigh-òsta Loch Aillse a' frithealadh nan daoine a bhios a' stad sa bhaile air an rathad ann no às dèidh dol-thairis na drochaid.
Tha taigh-solais Chaol Àcain (deas gu h-ìosal) air eilean beag dhen ainm Eilean Bàn. Chaidh an taigh-solais, le a thùr a tha 70tr a dh'àirde, a thogail ann an 1857 le breigichean 's le clachan briste. Bha an dà neach-glèidhidh agus an teaghlaichean a' fuireach san dà thaigh bheag air an eilean, agus a' chlann a' dol air aiseag don sgoil ann an Caol Àcain. Ann an 1960 chaidh an taigh-solais gu bhith fèin-gluasadach. Chaidh an t-eilean agus na taighean beaga a cheannach ann an 1963 le Gavin Maxwell, sgrìobhadair is fear-nàdair, agus planaichean aige gus an eilean a dhèanamh na phàirc airson fiadh-bheathaichean. Ach nuair a bhàsaich e ro thràth beagan bhliadhnaichean às dèidh siud, cha tàinig na planaichean gu buil. Tha an t-eilean an diugh na chreag-stèidh do dhrochaid an Eilein Sgitheanaich, ach 's ann le Urras a tha e, agus Urras Born Free na mheasg, a tha a' sùileachadh ri àrainneachd an eilein a ghleidheadh


text:
Gealach
'S i a' Ghealach (Laideann: Luna) an aon saideal nàdarrach aig an t-Saoghal. 'S ise a' chòigeamh ghealach as motha anns a' Chrios-Ghrèine. Tha an t-astar cuibheasach eadar meadhan an t-Saoghail agus meadhan na Gealaich 384,403 cileameatairean (238,857 mìltean), mu 30 uiread trast-thomhas an t-Saoghail. Tha trast-thomhas na Gealaich 3,474 cileameatairean (2,159 mìltean) - beagan a bharrachd air cairteal fhir an t-Saoghail. Tha sin a' dèanamh gu bheil tomhas-lìonaidh na Gealaich faisg air 1/50mh fhir an t-Saoghail. Tha iom-tharraing aig a h-uachdair mu 1/6mh iom-tharraing an t-Saoghail. Tha a' Ghealach a' cuartachadh An Saoghal gu lèir turas ann an 27.3 làithean, agus 's iad na h-atharrachaidhean cuartach ann an cruinneadaireachd siostam an t-Saoghail, na Gealaich 's na Grèine a tha an urra ri na ceumannan-Gealaich a bhios ag ath-thachairt sna h-uile 29.5 làithean.
'S iad iom-tharraing agus na forsaichean meadhan-aomachdail, air an gineadh le cuartachadh na Gealaich 's an t-Saoghail mun timcheall na h-aon aisil, am barycentre, a tha an ìre mhath an urra ri tìde-mhara an t-Saoghail. 'S i a' chumhachd, a tha ga caitheamh ann a bhith a' gineadh an tìde-mhara, a tha gu dìreach an urra ris an lùghdachadh ann an cumhachd chomasach aig reul-chuairt na Gealaich 's an t-Saoghail mun timcheall air a' bharycentre, a tha ag adhbharachadh meudachadh bliadhnail 3.8cm a dh'astar eatorra. Leanaidh A' Ghealach oirre a' gluasad gu socrach air falbh bhon t-Saoghail gus nach bi buil na tìde-mara eatorra cudthromach tuilleadh. An uairsin, socraichidh reul-chuairt na Gealaich.


text:
- TIOTAL
- An Gearastan agus Rathad nan Eilean
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2902
- ÀITE
- An Gearasdan
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mhàillidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34801
- KEYWORDS
- cairt-puist
map
An Gearastan
Lach Abar
Cille Chomhain
muile
malaig
An t-Eilean Sgitheanach
Tha map den Ghearstan agus sgìre Loch Abar mun cuairt, le cudrom air a leigeil air ròidean a tha a' dol gu slighean aiseig chun nan eilean air a' chairt-puist seo. Nam measg sin tha Cille Chomhain far a bheil an aiseag a' dol a-null a Mhuile agus Malaig far a bheil aiseag a' dol dhan Eilean Sgitheanach. Tha beagan dàta cumadh-tìre bunaiteach air a' mhap cuideachd.


text:
23 an Giblean
'S e 23 an Giblean an 113mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (114mh ann am bliadhna-leum). Tha 252 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1824 - Cur às do thràilleachd ann am Beilise, Honduras, Panama, El Salbhador agus Guatamala.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1775 - J. M. W. Turner, ann an Lunnainn. Peantair Breatannach.
- 1855 - Marco Fidel Suárez, ann am Hato Viejo. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 1858 - Max Planck, ann an Kiel. Fiosagaiche às a' Ghearmailt a tha ainmeil airson na h-obrach aige air buaidh an dealan-solais, rèidhidheachd chorp dhubh agus meacanaigs cuantamach.
- 1899 - Bertil Ohlin, ann an Klippan. Eaconamaiche às an t-Suain.
- 1902 - Halldór Laxness, ann an Reykjavík. Ùghdair à dh'Innis Tìle.


text:
Teaghlach
Ma shireas sibh "teaghlach" ann an bith-eòlas, faic Teaghlach (bith-eòlas).
'S e buidheann dhaoine a tha a' fuireach còmhla no aig a tha ceanglaichean fala a tha ann an teaghlach.
Seòrsaichean theaghlaichean[deasaich | deasaich an tùs]
Tha trì seòrsaichean teaghlaich ann: teaghlach niùclasach, teaghlach leudaichte agus teaghlach le pàrant singilte.
Tha teaghlach niùclasach a' ciallachadh athair, màthair agus aon no tuilleadh phàistean, bràthair agus piuthar a' fuireach còmhla.
Tha teaghlach leudaichte a' ciallachadh athair, màthair, clann, seann-phàrantan, uncailean, antaidhean, co-oghaichean agus mar sin sìos. Faodaidh iad uile fuireach còmhla, ach am bitheantas chan eil ach an teaghlach niùclasach a' fuireach anns an aon àite, agus tha an teaghlach leudaichte nas sgaoilte.
Tha teaghlach le pàrant singilte fear far a bheil dìreach aon de na phàrantan a' fuireach còmhla leis a' chlann.


text:
France Prešeren
Seann dealbh camara den bhàrd France Prešeren (mas fhìor)
'S e bàrd Romansach Sloibhiniach a tha ann an France Prešeren (aithnichte anns a’ Ghearmailtis mar Franz Prescheren). Is ann iomraiteach a tha e mar bhàrd nàiseanta na Sloibhinia. Ged nach robh a chuid sgrìobhaidh glè phailt, bhrosnaich e a h-uile litreachas Sloibhiniach na dhèidh. Rugadh e ann an Vrba sa bhliadhna 1800, agus chaochail e ann an Kranj ann an 1849. Tha e ainmeil gu h-àraidh airson a dhàin fhada Sonetni Venec (Blàth-fhleasg Shonaidean”),[1] anns a bheil gràdh a’ bhàird da dhùthaich agus da phoball air an riochdachadh ann an samhladh a ghràidh mhì-shona da leannan Iulia.
Tha cruth an dàin seo gu math iomadh-fhillte. Is e co-chruinneachadh de chòig sonaidean deug (gach tè le 14 sreathan) a tha ann. Tha a’ chiad sreath den chiad rann air aithris anns an t-sreath dheireannaich den 14mh sonaid, agus mar a’ chiad shreath den 15mh sonaid (ris an canar ann an Sloibhinis “Magistrale”). Mar an ceudna, is ann a tha a t-sreath deireannach de gach sonaid air aithris anns a’ chiad shreath den ath shonaid. Mu dheireadh, tha an 15mh sonaid air a cruthachadh às na sreathan a thòisich gach tè de na 14 sonaidean eile. Air an dòigh seo, tha na sreathan roimhaithnichte air an ath-aithris trì uairean san dàn gu lèir, agus gach àm ann an co-theacs eadar-dhealaichte.
Chan eil e furasda eadar-theangachadh math fhaotainn air son an fhacal “Magistrale”. Is dòcha gun dèan am facal Gàidhlig “ùrlar” an gnothach, ged nach eil e dìreach ceart. Ann an 1994 dh’ fhoillsich an iris GAIRM (Àireamh 167 agus Àireamh 168) eadar-theangachadh Gàidhlig den dàn gu lèir, air a dhèanamh le Garbhan MacAoidh. Seo a' chiad shonaid agus am “Magistrale”:
- Chruthaicheam, air ur son, fleasg ùr, mo phobail,
- de shonaidean – còig-deug an àireamh –
- a-chum gun taitinn ùrlar dàin trì uairean
- air aithris ruibh, le sgoinn cho-sheirmich chiatach.
- Imichidh agus tillidh rainn na sonaid’
- an cuilbh, rann seach rann, is riamh ‘ roimhe;
- a los gum bi an toiseach mar an deireadh,
- is bàrd na fleasga coltach ri a bhàrdachd:
- Air an dòigh cheudna, bheir gu buil an smuaintean
- mu gràdh san oidhche, cràdh gu moch sa mhadainn;
- lasrach am briseadh-latha ‘s àm ur n-èirigh,
- Is ùrlar cridhe thusa, oir an dèidh seo,
- san àm ri teachd, a bhitheas cliùiteach, allail,
- cuiridh mi ‘n cuimhne dhuibh mo leòntan fhathast.
Magistrale (“Ùrlar”)[deasaich | deasaich an tùs]
- Cruthaicheam, air ur son, fleasg ùr, mo phobaill;
- cuiridh mi ‘n cuimhne dhuibh mo leòntan fhathast,
- a thaobh nam fiùran ann am chridh’ ag cinntinn,
- rìoghaichidh daonnan ròsan mìn na bàrdachd.
- Chan eil ‘ad ceangailte le crios na grèine;
- sa chamhanaich chan eil na gaothan soitheamh,
- is sinne air ar n-iadhadh le creagan;
- gu domhain dhrùidh an stoirm air ar dachaigh.
- Air’n uisgeachadh le deòir, le iargain mathaicht’,
- le cobhair spionnaidh chinneasaich an teanntachd,
- thàinig mar seo na h-uairean dubha ‘s doilleir.''
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Faic an dàn (sa Bheurla) Kranjska Gora, Slovenia le J. F. Hendry, ann an Modern Scottish Poetry, deasaichte le Maurice Lindsay. Faber & Faber, Lunnainn, 1946.
à


text:
- TIOTAL
- Tionndadh anns an abhainn os cionn Caisteal Charabasdail
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1877
- ÀITE
- Cùl Ràthain
- SGÌRE
- Baile Dhubhthaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Cinn Chàrdainn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33797
- KEYWORDS
- caistealan
'S e seo cairt-phuist de Chaisteal Charabasdail, Cataibh.
Chaidh Caisteal Charabasdail a thogail eadar 1905 agus 1917 do Bhana-dhiùc Chataibh. Bha Màiri Caroline Mitchell na bana-dhiùc air sgàth 's an dara pòsaidh aice ann an 1889 ri Seòras Granville Uilleam Suthurlanach Leveson-Gower, 3mh Diùc agus an 18mh Iarla Chataibh. Thathar nas eòlaiche oirre mar "Duchess Blair" air sgàth 's a' chiad phòsaidh aice ris a' Chaiptean Artair Kindersely Blair den 71mh Highland Light Infantry, a chaochail ann an tubaist seilg ann an 1883 faisg air Baile Chloichrigh.
'S e seann sgìre clàraidh agus clèireach a th' ann an Cataibh agus an-diugh tha e na phàirt de sgìre riaghaltais ionadail na Gàidhealtachd


text:
Joule
Is aonad-neart de Shiostam Eadar-nàiseanta nan Aonadan a tha anns an Joule.
Mìnichear an Joule a bhith: An uimhir neirt a tha dith a ghluais forsa de 1 Newton tro astar de 1 meatair
Tha seo a' ciallachadh gum bidh Forsa de 1 Newton a' libhrigeadh Joule de neart nuair a ghluaiseas e eallach tro astar de 1 meatair.
Is e aonad sìolaichte a tha anns an Joule, a' ciallachadh gu bheil e sìolaichte bho dà aonad nas bun-aiteach, an meatair agus an Newton. Mar sin is urrainnear an Joule a mhìnich mar Newton x Meatair.


text:
Taidigeastàn
‘S e dùthaich ann an Àisia a tha ann an Taidigeastàn[1] neo Tajikistan[2][3] ainm oifigeil: Poblachd Thaidigeastàn (Taidigis: ҶyMҳypии ToҷиkиcToH, Tajikistan sa Bheurla). Tha i suidhichte ann an Meadhan Àisia. Tha crìochan aice san ear le Sluagh-phoblachd na Sìne, sa tuath le Cirgiostàn, san iar le Usbagastàn agus sa deas le Afganastan.
'S e Dushanbe am prìomh-bhaile aice.
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)


text:
El Cerrito, Calafòrnia
‘S e baile air an àirde an iar Nan Stàitean Aonaichte ann an Calafòrnia a th' ann an El Cerrito. Tha an t-ainm a’ ciallachadh An Cnoc Beag sa Ghàidhlig, bho dhà fhacal Spàinntis: Cerro (Cnoc) agus -ito (-ag). Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1906, le fògarraich a bha a’ teiche Crith-thalmhainn Shan Francisco. Tha e suidhichte aig 267m os cionn ìre na mara,[1] ri taobh a' Chuain Shèimh, anns an stàit Calafòrnia, air iomall Shan Francisco. Tha am baile 3,905km air falbh bho Washington, D.C. (Prìomh-bhaile na dùthcha), 564km bho Los Angeles, 2,969km bho Chicago agus 2,790km bho St. Louis.[2] Tha 23,549 duine a' fuireach anns a’ bhaile. Chaochail an Ceimigear Edwin Mattison McMillan an seo ann an 1991.


text:
- TIOTAL
- Buidheann de bhalaich muinntir an iasgaich aig cala Chrombaidh
- EXTERNAL ID
- PC_CAMPBELLROSS_41
- ÀITE
- Cromba
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Crombaidh
- DEIT
- c.1910
- LINN
- 1910an
- CRUTHADAIR
- Willie John Smith
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Campbell Ross
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22074
- KEYWORDS
- coimhearsnachdan iasgaich
bàtaichean iasgaich
calaidhean
Tha buidheann de bhalaich de mhuinntir an iasgaich nan suidhe ri taobh cala Chrombaigh. Bha an cala cudromach ann a bhith a' cur a-mach an èisg tro na bliadhnachan, gu sònraichte tràth anns an naoidheamh linn deug, nuair a bha Cromba na phrìomh stèisean ciùraidh sgadain. Bha bàtaichean a' cleachdadh a' chladaich air beulaibh baile nan iasgairean, an àite a' chala, gus an t-iasg a chur air tìr agus an t-àite fosgailte air a' mhachair gus am bàtaichean a tharraing suas agus an stòradh.
Bha coimhearsnachd iasgaich ann an Cromba co-dhiù cho fada air ais ris an t-seachdamh linn deug agus dh'fhaodadh e bhith fiù 's na tràithe na sin. Bha na daoine eadar-dhealaichte bhon chòrr den bhaile agus bha an cleachdaidhean agus an dualchainnt fhèin aca.
Bha na bàtaichean iasgaich buailteach a bhith beag agus b' urrainn dha na fir iasgach faisg air an dachaigh. Bha na boireannaich a' cur a' bhiathaidh air dòigh agus ga chur air dubhain an lìn bhig. Bha iad fiù 's a' giulan nam fear a-mach chun nam bàtaichean, gus an tòisicheadh iad an latha le casan tioram, agus bha iad a' toirt an èisg gu tìr bho na bàtaichean ann am basgaidean.
Tha seo bho sreath de dhealbhan-camara de Chromba agus a' bhaile iasgaich air an togail mu 1910 le Uilleam Iain Mac a' Ghobhainn. Bhuineadh Mac a' Ghobhainn dha Cromba agus mar sin bha e eòlach air a chuspairean. Air an adhbhar sin chan eil na dealbhan cho mì-nàdarrach ri feadhainn eile bhon aon àm


text:
Còirichean / Copyright
© Dualchas Nàdair na h-Alba
Tha na còirichean airson an fhiosrachaidh air an làrach-lìn seo le Dualchas Nàdair na h-Alba (SNH) ach a-mhàin nuair nach eil e ag ràdh seo. Tha na còirichean air fad glèidhte.
Fhad 's nach eil sìon ag ràdh nach fhaod, faodadh luchd-ceannaich fiosrachadh a chlò-bhualadh no a thoirt a-nuas bhon làraich airson a chleachdadh gu pearsanta neo taobh a-staigh na buidhne aca fhèin. Bu choir gun aithnichear cò às a thàinig am fiosrachadh. Chan fhaodar am fiosrachadh a chleachdadh air adhbharan coimeirsealta.
Ma tha sibh ag iarraidh barrachd fiosrachaidh air ceadan a thaobh còirichean cuiribh fios gu imagelibrary@snh.gov.uk


text:
- TIOTAL
- Uisge air Beanntan Thoirbheartain
- EXTERNAL ID
- PC_GHENDRY_039
- ÀITE
- Toirbheartan
- SGÌRE
- Loch Carrann
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: A' Chomraich
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- George Hendry
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22582
- KEYWORDS
- sealladh na tìre
costaichean
Chithear anns an dealbh-chamara seo sealladh thar Loch Gheàrrloch, a-null gu beanntan Thoirbheartan is iad an cuartachadh le sgòthan. Leis mar a tha i na sgìre de bheanntan neo-thorrach, creagach agus lochan-mara, tha i tarraingeach fad na bliadhna dha streapadairean agus coisichean-bheanntan.
'S i clach-ghainmhich dhearg Thoirbheartan as motha às a bheil beanntan Thoibheartan dèante, le cuid dhe na beanntan as àirde agus as iongantaiche air a' chost an iar, le Liathach (3461 troighean), Beinn Eighe (3367 troighean) agus Beinn Dearg (2998 troighean) nam measg. Gheibhear beàrn mhòr eadar na beanntan seo uile agus tha cuid a meas gu bheil coltas orra mar chaistealan. 'S iad na beanntan a chithear anns an dealbh ach Badhais Bheinn, Beinn Dearg seachad oirre, agus a' Bheinn Bhreac


text:
Cristoforo Colombo
'Se fear-malairt bhon Eadailt a bh'ann an Cristoforo Colombo no mar is àbhaist 'sa Bheurla Christopher Columbus. Rugadh e anns a' bhliadhna 1451 agus bhàsaich è air am 20mh den Chèitean 1506. Tha e ainmeil airson Aimearaga a lorg ged a tha fhios againn a-nis nach e a chiad fhear bhon Roinn Eòrpa a lorg e ; mar eisimpleir tha e coltach gun do ruig buidhean Lochlannaich agus ron a sin buidhean mannaich bho Èirinn agus Alba Aimearaga a Tuath mu mìle bliadhna roimhe. Sheòl Columbus tarsainn air an Cuan Siar agus e an dochas slighe nas goirid a lorg gu na h-Innseachan agus dùil aige Or agus spìosaich thoirt air ais dhan Rìgh agus am Ban-Rìgh san Spàinn. Lorg e Ameireaga far an robh dùil aige muir a lorg.
Ceangal a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- GRD: Crìsdean Columbus (Gàidhlig)


text:
David Crystal
'S e cànanaiche a th' ann an David Crystal. Rugadh e ann an Èirinn a Tuath air 6 an t-Iuchar 1941 agus thogadh e sa Chuimrigh agus ann an Sasainn.
Rinn e ceum ann am Beurla aig Colaiste Oilthigh Lunnainn eadar 1952 agus 1962 agus às dèidh sin bha e a' rannsachadh air Cleachdadh na Beurla. Bhon sin bha e a' teagasg cànanachais aig Oilthigh Bhangor. Tha e a' gabhail ùidh ann an ionnsachadh agus teagasg cànain, bàs cànan agus cleas-chànanas, stoidhle Beurla, Shakespeare agus cuspairean eile. Tha e na neach-taic aig Comann Eadar-nàiseanta nan Tidsearan Beurla mar dàrna Chànan (International Association of Teachers of English as a Foreign Language).
Obair[deasaich | deasaich an tùs]
Sgrìobh David Crystal còrr is 100 leabhar (mòran còmhla ri daoine eile) air mòran diofar chuspairean. 'S e aon de na h-obraichean as ainmeile Cambridge Encyclopedia of Language (1987) agus Cambridge Encyclopedia of the English Language (1995), agus 's e deasaiche an Cambridge Biographical Dictionary, Cambridge Factfinder, Cambridge Encyclopedia, agus an New Penguin Encyclopedia (2003). A bharrachd air sin sgrìobh e tòrr aistean.
Tha an leabhar as ùire aige mu dheidhinn cànan nan teacsaichean fòn-làimhe: Txtng: The Gr8 Db8
Leabhraichean[deasaich | deasaich an tùs]
- Language Death (2002) ISBN 0-521-01271-6
- How Language Works (2007) ISBN 1-58567-848-1
- The Cambridge Encyclopedia of Language (1997) ISBN 0-521-42443-7
- Txtng: The Gr8 Db8 (2008) ISBN 0-19-954490-5
- Think On My Words: Exploring Shakespeare's Language (2008)
- The Fight for English: How Language Pundits Ate, Shot, and Left (2008)
- The Stories of English (2005)
- Discover Grammar (1996)
- Language and the Internet (2001)
- The English Language: A Guided Tour of the Language (2004)
- Words, Words, Words (2007)
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Làrach-lìn David Crystal
- Blog David Crystal
- Crystal Reference: Companaidh Foillseachaidh Tuairisgeul David Crystal
- Lèirmheas Leabhair le Danny Yee: Leabhraichean David Crystal
- All The Answers: Làrach Mòr-eòlais deasaichte le David Crystal
- The Bio Site: Làrach Eachdraidh-beatha deasaichte le David Crystal le 25000 Eachdraidhean-beatha


text:
Dè th’ ann an ionnsachadh air-loidhne?
Tha e a’ ciallachadh gun urrainn dhut ionnsachadh airson ceum barrantaichte aig an taigh, bhon obair no à àite eile!
Tha na ceumannan air-loidhne againn air an lìbhrigeadh gu tur air coimpiutair agus air an eadar-lìon, a’ cleachdadh an teicneòlais as ùire airson teagasg air-loidhne agus ioma-mheadhanan, a’ tabhann dhut sùbailteachd nad ionnsachadh air astar - ge be dè na feumalachdan agad agus ge be far a bheil thu san t-saoghal.
Ionnsaich air-loidhne leis na ceumannan air-loidhne barrantaichte againn agus bi nad phàirt de lìonra de dh’oileanaich a bhios ag ionnsachadh bhon taigh cuideachd, leis an àrainneachd ionnsachaidh mas-fhìor shònraichte againn. Tha na goireasan ionnsachaidh, an teagasg agus taic theicnigeach uile rim faotainn air-loidhne. Mar sin, chan fheum thu a bhith ann gu pearsanta airson a’ mhòr-chuid de na cùrsaichean againn. Faigh tuilleadh fiosrachaidh mun Àrainneachd Ionnsachaidh Mas-fhìor.
Ionnsachadh Air-loidhne leinn
- Cothrom air goireasan co-labhairt bhidio adhartach
- Cothrom air seirbheis leabharlainn ioma-sgìreil mhòr
- Taic theicnigeach 24 uairean
- Ceangal ri lìonra de dh’oileanaich eile an oilthigh


text:
- TIOTAL
- Caisteal Inbhir Nis agus Abhainn Nis
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_428
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11388
- KEYWORDS
- caistealan
taighean-cùirte
prìosain
aibhnichean
cathair-eaglaisean
Màiri, Bàn0righ na h-Alba
am Prionnsa Teàrlach
Sealladh de Chaisteal Inbhir Nis agus Abhainn Nis bho Rathad Chùil Daothail.
Tha caisteal air a bhith air an làraich seo bhon 12mh linn. Anns na 500 bliadhna as dèidh seo chaidh a sgrios agus ath-thogail grunn uairean. Ann an 1163 rinn Maolcolm IV Maor-sìth oighreachail Chaisteal Inbhir Nis de Sheadha MacDhubhaich, dàrna mac a' 5mh Iarla Fiobha. Thugadh smachd a' chaisteil do Bhaliol ann an 1292 ach, as dèidh do chogadh briseadh ann an 1296, chaidh a ghabhail thairis le arm Eideird I Shasainn. Chaidh ath-ghlacadh le Anndra de Moray ri linn Cogaidhean na Saorsa, agus chaidh a ghlacadh a-rithist le na Sasannaich gus an deach a thoirt air ais le Bruce a dh' òrdaich a leagail.
Mu dheireadh a' 14mh linn chaidh caisteal ùr a thogail air an làraich ach chaidh a sgrios le Dòmhnall, Triath nan Eilean, ann an 1411. Bliadhna an dèidh sin thòisich Alasdair Stiùbhart, Iarla Mhàirr air ath-thogail. Bha an caisteal air a ghabhail thairis le òrdugh Eideird IV ann an 1463. Chaidh ath-ghlacadh le Alasdair MacDhòmhnaill Loch Aillse ann an 1491. Ann an 1508 bha Iarla Hunndaidh air òrdachadh mar Mhaor-dearg Dualach Inbhir Nis agus mar Riaghladair a' Chaisteil. Ann an 1562 nuair a thàinig Màiri, Bàn-righ na h-Alba a dh' Inbhir Nis chaidh cead faighinn a-steach don chaisteal a dhiùltadh dhi le Alasdair Gòrdanach, neach-tagraidh Hunndaidh. Mu dheireadh chaidh aig na feachdan aice air làmh an uachdair fhaighinn air an luchd-dìon agus chaidh an Gòrdanach a chrochadh. Chaidh a chreachadh, ged nach deach a ghabhail thairis, le Diùc Mhontròsa ann an 1643 agus, ceithir bliadhna as dèidh sin, chaidh a ghlacadh le Feachdan Rìoghail. Chaidh an caisteal a dhìth gus an deach a leasachadh ann an 1715 le feachdan a bha dìleas do Dheòrsa I airson a bhith na àite tèarainte an aghaidh nan Seumasach. Thàinig an eachdraidh bhuaireasach seo gu h-àirde ann an 1746 nuair a dh'òrdaich Teàrlach Eideard Stiùbhart a sgrios. Bha tobhta air an làraich gu 1833.
Tha ceann a deas caisteal an latha an-diugh, an taigh-cùirte, a' dol air ais gu 1833-6 agus chaidh an roinn a tuath a chur ris mar phrìosan ann an 1848. Ann an 1901, as dèidh prìosan Phorterfield a thogail, thàinig an roinn sin dhen chaisteal gu bhith na phrìomh-oifis do Phoilis Siorrachd Inbhir Nis agus thàinig an taigh-cùirte gu bhith na Sheòmar Comhairle do Chomhairle Siorrachd Inbhir Nis. As dèidh ath-eagrachaidh an riaghaltais ionadail sna 1970an thàinig e gu bhith na Sheòmar-cùirte don Sgìre
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Cladh Chiarain, Camas nan Geall, Àird nam Murchan
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0514
- ÀITE
- Camas nan Geall
- SGÌRE
- Àird nam Murchan
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Àird nam Murchan
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10418
- KEYWORDS
- Camas nan Geall
Àird nam Murchan
tursachan
cladhan
dùin
Cladh Chiarain
tursa
cladh
dùn
Chaidh an dealbh seo de Chladh Chiarain aig seann thuineachadh Chamas nan Geall air cladach a deas Rubha Àird nam Murchan a thogail le M.E.M. Donaldson sa chiad leth dhen 20mh linn. 'S ann on 18mh linn a tha an dà chlach-uaighe a tha ris a' bhalla, a tha do Chaimbeulaich Àird Shlignis. Tha tursa le crois oirre ri taobh a' chlaidh.
Rugadh M.E.M. Donaldson ann an 1876 agus thàinig i dhan Ghàidhealtachd mu 1908. Rinn i tòrr siubhail ann an ceann a tuath agus air taobh siar na Gàidhealtachd a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. B' e Rubha Àird nam Murchan fear dhe na h-àitean a b' fheàrr leatha agus b' ann an sin a rinn i a dachaigh ann an Sanna ann an 1927.
Eadar 1912 agus 1949, sgrìobh Miss Donaldson iomadh leabhar mu eachdraidh shòisealta agus mu chleachdaidhean na Gàidhealtachd. 'S e 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' as ainmeile agus tha dealbhan annta a rinn i fhèin. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Barrantas Dealais an aghaidh Iain Rois, no Mac Dhàibhidh, d.4
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_L_INV_HC_9_27I_04
- DEIT
- 1792
- LINN
- 1790an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5770
- KEYWORDS
- pàipearan cùirte
clàran cùirte
Na Fuadaichean
peanasan
Seo barrantas dealais an aghaidh Iain Rois, no Mac Dhàibhidh, agus feadhainn eile, leis a' cheann-latha 1792. Tha e co-cheangailte ris a' chiad ar-a-mach (agus an aon fhear san do nochd fòirneart às leth nan "reubaltach") ann an Aimhreit Chaorach Shiorrachd Rois, às dèidh sin ainmichte mar 'Bliadhna nan Caorach'. Tha an aimhreit a' sealltainn toiseach tòiseachaidh nam Fuadaichean, nuair a bha na h-uachdarain a' faighinn a-mach gun robh tomhas mòr de thuathanachas chaorach na bu phrothaidiche na bhith a' leigeil an cuid talmhainn a-mach air mhàl gu luchd-gabhail.
Tha an luchd-casaid air an coireachadh le bhith a' dochann Ailein Chamshroin uair is uair, fiù 's gun ìre gun robh iad "a' strì ri chèile ach cò gheibheadh buille air", agus a' goid air. Tha iad air an coireachadh cuideachd le bhith a' toirt ionnsaigh air a bhràthair Alasdair Camshron, am manaidsear Iain Camshron agus a bhean Caitriona Chamshron, agus a' maoidheadh orra an taigh aca a losgadh gu talamh. Tha iad fo chasaid gun do leig iad mu sgaoil an cuid chruidh a bha Camshron air a dhleasadh, agus a' bagairt a mharbhadh mura gealladh e an sgìre fhàgail agus a chuid chaorach a thoirt leis, "a' mionnan agus a' gealltainn gun cuireadh iad às do chaoraich gu tur san dùthaich".
Mar ro-chùram, tha am barrantas ag òrdachadh na prìosanaich a chumail ann an Inbhir Nis, seach ann am prìosan sam bith eile ann an Siorrachd Rois, "oir bhathar a' creidsinn gum faodadh oidhirp a bhith ann an saoradh nan deigheadh an cuir fo ghlais ann am Baile Dhubhthaich no ann an Inbhir Pheofharain". Theich an còignear fhear, a chaidh a dhìteadh, air an 14 den t-Sultain, fhad 's a bha iad a' feitheamh ri am binn a chur an gnìomh, agus cha deach a-riamh an glacadh a-rithist a dh'aindeoin duais £5 a bhith air a thairgsinn airson gach fear aca.
Thathar a' toirt iomradh air Ailean Camshron an seo, air an tugte ionnsaigh "leis a' cheithir fichead no an ceud a chruinnich ann an dòigh aimhreiteach agus onghaileach" air 29 den Ògmhios 1792, mar "fear-taic", ach tha a shuidheachadh nas coltaiche ri seumarlan no fiù neach-gabhail. B' e cìobair à Loch Abar a bh' ann agus cha robh ceangal sam bith aige ri cinneadh. Ann an dòigh, b' e luchd-gabhail a bh' anns a' chuid mhòr de luchd-taic, ach b' e luchd-gabhail uasal a bh' annta aig am biodh grunn iar-luchd-gabhail a bhiodh ag àiteach na talmhainn. Nuair a rinn mòran luchd-gabhail eilthireachd a dh'Ameireaga mar thoradh air inbhe shòisealta nas ìsle a dhiùltadh, bhiodh iad glè thric a toirt leotha an iar-luchd-gabhail aca. A rèir coltais, cha robh iar-luchd-gabhail aig Camshron, dìreach caoraich. Bhiodh e an còmhnaidh a' cròdhadh a' chruidh agus nan each, dom biodh luchd-gabhail san nàbaidheachd a' toirt cead a bhith a' dol air seachran air an ionaltradh aige, agus ag iarraidh airgid airson an leigeil ma sgaoil.
Gu h-annasach, is e 27 den Iuchair 1792 an ceann-latha a th' air a' bharrantas seo, an latha a bha Clann Rois Shrath Rùsdail cruinn còmhla aig banais agus a chuir iad romhpa am bagairt a chur an gnìomh agus na caoraich fhuadach a-mach. Ceithir latha às dèidh sin thòisich timcheall air 400 duine a' sgiùrrsadh chaorach a-mach à cnuic na Gàidhealtachd, agus mu Dhisathairne an 6mh latha den Lùnastal bha còrr agus sia mìle beathach caorach aca air an rathad dhan Mhanachainn, ach bha an t-arm air an t-slighe agus ann an uairean moch na maidne thug iad an grèim grunn de na Rosaich, a bha fhathast a-muigh sa bheinn, agus cuideachd Iain Ros, Dòmhnall Rothach agus a mhic Uilleam agus Seòras, a bha air tilleadh dhachaigh


text:
- TIOTAL
- Gearastan nan Camshronach, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- HC_INV_BUILDINGS_004
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1980an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 13453
- KEYWORDS
- arm
rèisimeidean
'S e seo dealbh-camara de Ghearastan nan Camshronach ann an Inbhir Nis. Air a thogail le Oifis nan Innleadairean Rìoghail eadar 1880 is 1886, 's e dachaigh Chamshronaich na Banrigh a bh' ann eadar Ògmhios 1886 agus Sultain 1960 nuair a ghluais an rèisimeid a Dhùn Deòrsa, beagan mus deach rèisimeidean Shìophoirt is Chamshroin an ceann a chèile


text:
- TIOTAL
- Taigh Fharabraoin agus Taigh a' Chùil
- EXTERNAL ID
- QZP40_U_8131048_P013
- ÀITE
- Taigh Fharabraoin; Taigh a' Chùil
- SGÌRE
- Am Blàr Dubh
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Cunndainn
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38336
- KEYWORDS
- taighean
cinnidhean
oighreachdan
togalaichean
'S ann san 19mh linn a chaidh Taigh Fharabraoin a thogail, agus tha e air a bhith na thaigh-eiridinn o chionn iomadach bliadhna. B' ann le Clann Choinnich a bha Tùr Fharabraoin, a tha faisg air. Chaidh a thogail san t-16mh linn ach chan eil ann ach tobhta a-nis. Thug Coinneach Odhar iomradh air san fhàisneachd mu dheidhinn bàs Chlann Choinnich. Dh'fhàgadh an tùr mu dheireadh nuair a thogadh an taigh.
Thogadh Taigh a' Chùil tràth anns an 19mh linn mar thaigh-seilg do Chlann Choinnich a' Chùil. Tha e faisg air a' Chunndainn agus thathar am beachd gur e an treas togalach a th' air bhith air an làraich sin. Chaidh e na thaigh-òsta mu dheireadh.
Chaidh an dealbh seo a tharraing bhon leabhar 'Picturesque Ross-shire, Strathpeffer and Dingwall' a chaidh fhoillseachadh ann an Inbhir Pheofhairean timcheall air 1900


text:
- TIOTAL
- Cairt-aithneachaidh Companaidh Rèile London Midland and Scottish
- EXTERNAL ID
- Z_PC_WD_WS_014
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8354
- KEYWORDS
- Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
An Dàrna Cogadh
An Dara Cogadh
cairt-aithneachaidh
cairtean-aithneachaidh
rèile
rèilichean
Bha a' chairt-aithneachaidh seo air a cleachdadh le Uilleam Shand rè an Dàrna Cogaidh nuair a bha e ag obair airson Companaidh Rèile London Midland and Scottish (LMS).
Chaidh an LMS a chruthachadh ann an 1923 nuair a dh'fheumadh còrr is 300 companaidh rèile fa leth a dhol còmhla ann an 4 buidhnean a mhàin. Bha Rèile na Gàidhealtachd, a bha a' ruith Prìomh Loidhne na Gàidhealtachd, Loidhne a' Chaoil agus Loidhne an Fhìor Chinn a Tuath air aon de na companaidhean a bu lugha a chaidh an lùib an LMS. Ann an 1948 chaidh an LMS agus na trì companaidhean mòra eile a chur an seilbh na stàite 's chaidh iad an lùib Rèile Bhreatainn.
Rinn sgoilearan à Bun-sgoil Rosebank, Inbhir Nàrann agallamh ri Uilleam Shand mar phàirt de phròiseact Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh ann an 2005


text:
Log in to make the most of Hymnary.org collections.
1. Leanabh an àigh, an Leanabh aig Màiri
Rugadh san stàball, Rìgh nan Dùl;
Thàinig do'n fhàsach, dh'fhuiling 'n ar n-àite
Son' iad an àireamh bhitheas dhà dlùth!
2. Ged a bhios leanabain aig rìghrean na talmhainn
An greadhnachas garbh is anabarr mùirn,
'S geàrr gus am falbh iad, 's fasaidh iad anfhann,
An àilleachd 's an dealbh a' searg san ùir.
3. Cha b'ionann 's an t-Uan thàinig gur fuasgladh
Iriosal, stuama ghluais e'n tùs;
E naomh gun truailleachd, Cruithfhear an t-sluaigh,
Dh'éirich e suas le buaidh o ùir.
4. Leanabh an àigh, mar dh'aithris na fàidhean;
'S na h-àinglean àrd', b'e miann an sùl;
'S E 's airidh air gràdh 's air urram thoirt dhà
Sona an àireamh bhitheas dhà dlùth.
Source: TTT-Himnaro Cigneta #609


text:
- TIOTAL
- LMS 14683 'Cawdor Castle' agus 14769 'Clan Cameron' air trèana san Aghaidh Mhòr, An t-Sultain 1929
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_077
- ÀITE
- An Aghaidh Mhòr
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Daothal 's Ràta Mhurchais
- DEIT
- 14 An t-Sultain 1929
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28129
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
LMS 14683 'Cawdor Castle' agus 14769 'Clan Cameron' air trèana san Aghaidh Mhòr san t-Sultain 1929. 'S e an 3.45 f à Inbhir Nis a Pheairt a th' anns an t-seirbheis.
B' e pàirt den chiad bhaidse de locomotaibhean luath luchd-siubhail 4-6-0 clas 'Castle' a chaidh a dhealbhachadh dha Rèile na Gàidhealtachd le Pàdraig Druiminn a bh' ann an 14683 (roimhe seo HR 148). Chaidh a togail le Dübs ann an Glaschu agus fhuairear i san Ògmhios 1900. Lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis sa Ghiblean 1937.


text:
- TIOTAL
- Toirt-seachad nan Duaisean aig Ospadal an Ràthaig Mhòir, 1953
- EXTERNAL ID
- PC_NURSES2_055
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1953
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Nurses League of Inverness Hospitals
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29379
- KEYWORDS
- ospadalan
cùram-slàinte
Na bhuannaich agus na britheamhan aig Seirbheis Toirt-seachad nan Duaisean aig Ospadal an Ràthaig Mhòir ann an 1953. Chan eil fios againn air air ainmean beagan de na tha san dealbh:
Sreath cùil bho chlì gu deas: Bh-Uas Skinner, Oide; Wilma Carmyle; Sìne Fhriseal; Mgr. Glover - Oide.
Sreath aghaidh bho chlì gu deas: A' Bh-Uas NicIlleBhrìde, Ban-cheannard; ?; ?; ?; ?; Ina NicCoinnich; ?


text:
Coirèa a Tuath
'S e dùthaich ann an Àisia an Ear a tha ann an Coirèa a Tuath[1], Coiria a Tuath[2][3] neo Corea a Tuath[4]
Tha crìochan aice san ear-thuath leis an Ruis, sa tuath le Sìona agus sa deas le Coirèa a Deas.
Canar Coirèa ris an leth-eilean seo, 'b e sin an seann ainm a bha air an dùthaich (còmhla ri Coirèa a Deas) cuideachd.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1871901391


text:
Craobh-Iubhair Fhartairchill
Is e iùbhar de ghnè Taxus baccata anns a' chladh ann am Fartairchill, Siorrachd Pheairt a tha anns a' Chraobh-Iubhair Fhartairchill. Tha i eadar 2,000 agus 5,000 bliadhna a dh'aois agus mar sin is e a' chraobh as aosda anns an Roinn-Eòrpa air a thathar eòlach, ged a tha siostam nam freumhan den ghiuthas Lochlannach Old Tjikko anns an t-Suain nas sine. Tha laodhan na craoibhe air falbh agus mar sin tha an iùbhar a' coimhead mar gum b' i grunn chraobhan na bu lugha, agus chan fhaodar a h-aois innseadh gu cinnteach bho na fàinneachan fàis.


text:
Oileanaich chiùil an t-Sabhail a’ togail fonn sa choimhearsnachd
02/2013
Mar phàirt den bhliadhna sa bheil Sabhal Mòr Ostaig a’ comharrachadh 40 bliadhna bhon a chaidh a’ cholaiste a stèidheachadh, tha oileanaich bhon BA (le Urram) Gàidhlig agus Ceòl Traidiseanta gu bhith dol air chuairt air feadh na Gàidhealtachd agus nan Eilean sa Mhàrt, far am bi iad, còmhla ri luchd-ciùil eile le ceangal ris a’ cholaiste, a’ cluich aig diofar chonsairtean.
Bidh a’ chuairt a’ tòiseachadh Dihaoine 8 Màrt nuair a bhios na h-oileanaich a’ dèanamh air Uibhist far am bi iad a’ cluich do luchd-obrach is sgoilearan Sgoil Lìonacleit mus tog iad orra a Bharraigh airson consairt agus dannsa air an oidhche còmhla ri Dàimh, còmhlan a thàinig còmhla aig a’ cholaiste o chionn còrr is deich bliadhna. Bidh na h-oileanaich an uair sin ann an Uibhist a Deas air 9 Màrt airson consairt aig àm diathaid Disathairne ann an Talla Staoinibrig, a chaidh a leasachadh às ùr o chionn ghoirid, agus bidh iad a’ cumail bùithtean-obrach do dh’òigridh na sgìre an sin cuideachd. Mus fhàg iad Uibhist bidh na h-oileanaich a’ dèanamh consairt is dannsa eile còmhla ri Dàimh ann an Talla an Ìochdair air oidhche Shathairne. An ath Dhihaoine, 15 Màrt, bidh na h-oileanaich a’ cluich sa Cheilidh Place ann an Ulapul còmhla ris an t-seinneadair Ghàidhlig iomraiteach Christine Primrose a tha air a bhith air sgioba obrach na colaiste nas fhaide na duine sam bith. Thig na h-oileanaich cruinn còmhla an uair sin còmhla ri Ailean Dòmhnallach aig a’ cholaiste fhèin Diardaoin 21 Màrt agus an uair sin cuiridh iad crìoch air a’ chuairt aca ann an Tiriodh Dihaoine 29 Màrt agus iad a’ cluich còmhla ri Ceòladair na Colaiste, Màiri Anna NicUalraig.
Thuirt Stiùiriche a’ Chùrsa, am pìobaire ainmeil Dr Decker Forrest: “Às dèidh mar a chòrd na tachartasan againn aig Celtic Connections ann an Glaschu cho mòr ri daoine san Fhaoilleach, bha sinn airson cumail oirnn a’ dèanamh sanasachd air mar a tha sàr cheòl agus sàr luchd-ciùil aig cridhe obair is beatha na colaiste agus bha sinn ag iarraidh aire dhaoine a tharraing gu mar a tha ceòl aig a’ cholaiste a h-uile latha.”
Thuirt Dr Forrest cuideachd gum biodh cothrom aig na h-oileanaich stiùir a ghabhail air mar a thèid na consairtean a chur air dòigh agus a shanasachd.
Thuirt Eilidh NicPhàidein, oileanach air an dàrna bliadhna den phrògram ciùil: “Tha ceangal againn uile ri co-dhiù aon de na h-àiteachan air am bi sinn a’ tadhal, tha triùir ann à Uibhist a Deas agus ’s ann à Tiriodh a tha mi fhìn. Bha sinn airson gum biodh barrachd fios aig daoine sna coimhearsnachdan againn mun phrògram chiùil againn, ach bha sinn cuideachd airson airgead a thogail airson buidhnean-carthannais ionadail le bhith gabhail tabhartasan agus a’ ruith rafal aig na consairtean.”
’S iad na buidhnean-carthannais dham bi na h-oileanaich a’ toirt taic: Cobhair Bharraigh, Maighstir Cailean ann an Ecuador; Young Carers an Eilein Sgitheanaich; agus Cùram Thiriodh.
Thòisich am BA (le Urram) Gàidhlig is Ceòl Traidiseanta ann an 2007 agus tha sgioba air leth de luchd-ciùil agus sgoilearan le Gàidhlig ga theagasg, leithid Christine Primrose, Ingrid agus Ailean MacEanraig, Feargaidh Dòmhnallach, Mairead Stiùbhart, Dr Iain Purser agus Dr Ùisdean Cheape.


text:
- TIOTAL
- Beinn Nibheis bhon Chorpaich, faisg air a' Ghearasdan
- EXTERNAL ID
- QZP40_39_P409C
- ÀITE
- A' Chorpaich
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mhàillidh
- DEIT
- 1898
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30799
- KEYWORDS
- lainn-amhairc
streap bheanntan
beanntan
Tha 1344 meatairean de dh'àirde an Beinn Nibheis; a' bheinn as àirde ann am Breatainn. Tha diofar shlighean ann gu ruige mullach na beinne, agus fear ac' air a bheil 'slighe nan turasaiche'. Gheibhear air an druim air an ear-thauth, tobhta Lann-amhairc aimsire anns an robh luchd-obrach eadar 1883 is 1904.
Thogadh an dealbh seo bhon leabhar 'Loyal Lochaber. Historical Genealogical and Traditionary' le W Drummond Norie, Glaschu, 1898


text:
Kl. Ianair iiii f. l. x.uiii. Anno Domini m.xxx.
Sord Coluim Cille cona thempall & co minnaibh imdaibh do loscadh.
Cú Aiffne H. Concobair ri H. Failghi do éc.
Amhlaimh m. m. Shenan ri Gaileng .i. Cocholl Fliuch, Oenghus H. Caindelban ri Loegaire & sochaide aile do maitibh do thuitim la firu Breifne i Sleibh Guaire.
p.578
Bellum itir fhiru Alban & feru Moreb i torcradar .iiii. mile d'fheraibh Moréb im a righ .i. Oenghus m. ingine Luluigh; mile imorro & uel centum quod est uerius d'fheraibh Alban i frithghuin.
Sluagadh la Conchobur H. Lochlainn & la Tuaiscert n-Erenn i n-Ulltaibh go ro thinolsatur Ulaidh do thabairt catha doibh. Mebhais imorro for Ulltaibh co ro ládh a n-ár im Aedh H. Loingsigh ri Dal Araide & im Gilla Patraic H. Serraigh ri Dal Buinde & im Dubh Railbhe m Cairtin & im shochaide archena. Innrit imorro in tir co h-Airther na h-Arda eter thuaith & chill co tucsat mile do brait uel paulo plus & il-mhile imorro do bhuaibh & do eachaibh. Maithi imorro Uladh ima righ iar sein co h-Ard Macha i comdhail Conchobhair co n-dernsat sith & comluighi & co fargsat giallu.
Meas mór cech toraidh co coitchenn i n-Erinn uile isin bliadhain-si.


text:
- TIOTAL
- Croisean aig Cille Mhoire Oib
- EXTERNAL ID
- QZP40_2408_P048
- ÀITE
- Cille Mhoire Oib
- SGÌRE
- Meadhan Earra-Ghàidheil
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Cnapadal a Tuath
- DEIT
- 1875
- CRUTHADAIR
- T P White
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31525
- KEYWORDS
- croisean
clachan snaidhte
gràbhalaidhean
dealbhan
comharraidhean
samhlaidhean
Chaidh baile Chille Mhoire Oib a thrèigsinn anns na Meadhan Linntean. Tha dà chrois air gach taobh de thobar ann am meadhan a' bhaile. Tha an dà dhealbh gu h-àrd a' sealltainn dà thaobh tè de na croisean. Tha crois shìmplidh air aghaidh sear na lic, is tha crois, dà phaidhir eòin, dà lann is mu cheithir bheathaichean eile air an aghaidh an iar.
Tha an dà dhealbh gu h-ìosal a' sealltainn dà thaobh croise a chaidh a lorg aig Ach-na-cille, air tuathanas Oibmore. Tha TP MacGilleBhàin ag ràdh gu bheil na croisean air gach taobh ann an stoidhle Èireannach.
Chaidh an dealbh seo a thoirt o 'Archaeological Sketches in Scotland: Knapdale and Gigha', le Caiptean TP MacGilleBhàin (1875)


text:
- TIOTAL
- Agallamh le Fay Anderson mu shiubhal aig àm a' chogaidh
- EXTERNAL ID
- WD_HF04_TRACK04_ANDERSON
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: A' Chille Mhòr 'a Cille Bhrìghde
- DEIT
- 2005
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Fay Anderson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 3214
- KEYWORDS
- An Dara Cogadh
An Dàrna Cogadh
cogaidhean
Eilean Cholla
claistinneach
Tha cuimhn' aig Fay Anderson mar a bha feum aice air leabhran Cead-siubhail, passport, gus an dèidheadh i a dh'Eilean Cholla san Dàrna Cogadh.
Aon de na rudan a thachair 's ann a bha sin nuair a bha an teaghlach againn a' tadhal air Eilean Cholla, greis a-steach dhan chogadh - bhiodh e naoi ceud deug - a-nis a' smaoineachadh air ais - ceathrad 's a dha? Agus sin sinn, a' tighinn suas air treana na h-oidhche o Shràid Bhochanan an Glaschu - rud gu math togarrach do chlann òg - agus thigeadh tu dheth aig sia uairean sa mhadainn san Òban gus an glacadh tu am bàta Loch Eireann dha na h-eileanan, agus bha duine mòr ann an turas-sa. Agus bha feum againn air leabhranan Cead-siubhail! Cha leigeadh iad leinn an t-Òban fhàgail gun leabhran Cead-siubhail. Agus m' athair, a rugadh 's a thogadh sna h-eileanan -
Donnchadh MacAonghais: Bha mise air an Loch Eireann, seadh.
- chaidh e buileach às a rian. 'Tha mi a' dol a chèilidh air mo mhàthair agus cha robh feum a-riamh air cead-siubhail airson sin!' thuirt e. Ach co-dhiù, dh'fheumadh sinn ar leabhranan cead-siubhail fhaighinn agus bhiodh sin air eagal 's gur e 'spy' no 'fifth columnist', mar a dh'ainmicheadh iad, a bh' ann an gin againn.
Chaidh an t-agallamh seo a chlàradh mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005 ann am Bun-sgoil Cheann Loch Lìobhann.


text:
- TIOTAL
- Dealbh de Disathuirne Dubh Inbhir Ùige le R. Mac Anndra, 1885
- EXTERNAL ID
- AB_WICK_ART_22
- ÀITE
- Inbhir Ùige
- SGÌRE
- Gallaibh an Ear
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Ùige
- CRUTHADAIR
- R. Anderson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 548
- KEYWORDS
- dealbh sealladh-tìre
dealbh mara
Lorgar an dealbh seo, "Wick's Black Saturday", le R. Anderson, ann an Talla Baile Inbhir Ùige.
19mh den Lùnastal 1848: Dh'fhàg 800 bàta cala Inbhir Ùige airson an iasgaich. Thàinig stoirm uabhasach air Costa an ear-thuath Alba agus chaidh na bàtaichean a ghlacadh taobh a-muigh a' chalaidh is iad a' feitheamh gus an tigeadh a' mhuir-làn ach am faigheadh iad slighe shàbhailte gu àite na bu chiùine. Dh'fheuch mòran ac' air a' bhàgh is an làn ag èirigh ach chaidh iad air na creagan air neo bhuail iad na chèile leis na teaghlaichean agus na càirdean aca gan coimhead.
Uile gu lèir, chaidh 37 neach a bhuineadh do Sgìre Inbhir Ùige a bhàthadh, a' fàgail 17 banntraichean agus 63 duine cloinne às an dèidh. Chaidh 18 bàtaichean fodha. Chailleadh 94 duine agus 30 bàta uile gu lèir air a' chost' an ear, agus bhathas a' meas luach na seilbh a chailleadh aig £23,000.
Thàinig e am follais anns an sgrùdadh phoblach a chumadh às dèidh làimh gum biodh na bàtaichean na bu dualtaiche a bhith air faighinn às slàn nam biodh iad air fuireach aig muir. Chùm tè dhe na bàtaichean a bu laige aig na lìn aice gus an tigeadh sàmhchair agus ràinig i an cala an ath latha.
Peantair: Raibeart Mac Anndra 1842-1885 a bha na ghràbhalaiche luingearachd agus sheallaidhean-tìre agus anns an fharsaingeachd


text:
Thug mi sgrìob eile air loidhne a-raoir agus thachair mi air blogaichean eile. Chuir mi iad air an liosta a tha agam. Airson adhbhar air choireigin chan eil a h-uile blogair deònach a bhlog a’ cur a-steach don Tìr nam Blòg no ma dh’ fhaoidte nach bi iad eòlach air an làrach sgoinn eil ud ach ma tha blog Gàidhlig agad chan eil ach do bhlog a chur a-steach air 'aonaich leinn' aig TnamB. Co-dhiù, tha An Liosta caran seann fhasanta an taca ri Tìr nam Blòg, bidh a h-uile càil a’ fosgladh ann an cèisean (frames), gu dearbh ‘s e an dàrna lìog a th’ ann ach tha mi a’ cumail a’ dol leis. Seo na blogaichean a chunnaic mi: Cainnt gun bhrìgh, Am Blog agus Puxill
Fàilte chridheil ort
Tha mi 47 bliadhna a dh'aois, tha mi pòsta 's tha mi a' fuireach ann an Inbhir Narann.
Tha e a' còrdadh rium a bhith sgrìobhadh beagan Gàidhlig. Tha mi fhathast ag ionnsachadh 's mar sin dheth, cha bhi a h-uile càil buileach ceart: nì mi mearachdan!
Co-dhiù ma tha greiseag agad - thig a-steach! Tuilleadh mu dheidhinn Gràisg


text:
- TIOTAL
- Mapa a' sealltainn Ar-a-mach nan Seumasach ann an 1745
- EXTERNAL ID
- QZP40_144_P128
- ÀITE
- Alba; Cheann a Tuath Shasainn
- DEIT
- 1899
- LINN
- 1740an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30912
- KEYWORDS
- Seumasaich
Ar-a-mach nan Seumasach
Am Prionnsa Teàrlach
Iarla Mhàrr
Blàr Sliabh an t-Siorraim
Tagraiche Òg
Seann Tagraiche
Gleann Fhionghain
a' togail na brataich
Blàr Chùil Lodair
zoomable
Nuair a chaidh Seumas VII a chur far na cathair-rìoghail ann an 1689, thug na Stiùbhartaich 50 bliadhna a' feuchainn ri tilleadh gu cathair-rìoghail Bhreatainn. Tron àm seo, thug na Seumasaich taic do Sheumas VII, a mhac, Seumas VIII (no an Seann Tagraiche) agus ogha (an Tagraiche Òg no am Prionnsa Teàrlach).
Thoisich a'chuid mu dheireadh de Ar-a-mach nan Seumasach ann an 1745. Thàinig Am Prionnsa air tìr air an taobh siar agus thog e a bhratach aig Gleann Fhionghain. B' ann às na fineachan Gàidhealach a bha a' chuid bu mhotha den luchd-taice aige. An toiseach, dh'obraich na h-innleachdan- sabaid aca, 'Highland Charge', gu math agus fhuair am Prionnsa cho fada deas ri Dàrbaidh. Ach cha b'urrainn dha an taic Shasannach agus Fhrangach a thogail air an robh e a' crochadh gu mòr. B' fheudar do na Seumasaich teiche, a' leantainn air an ruaig a chaidh a chur orra aig Blàr Chùil Lodair anns a' Ghiblean 1746. Fhuair am Prionnsa air falbh bhon a' bhlàr le a bheatha agus fhuair e às don Fhraing agus dhan Ròimh aig a' cheann thall. Thug an riaghaltas diofar innleachdan a-steach gus stad a chur air oidhirpean eile bho na Seumasaich. An deidh bàs a' Phrionnsa ann an 1788, cha robh cunnart sam bith air ar-a-mach eile.
Tha am mapa seo às an 'Historical Geography of the Clans of Scotland' le T B MacIain & Col Seumas A MacDhonnachaidh, 3mh Dreach, 1899


text:
Kreuzau
‘S e baile beag air an àirde an iar-thuath na Gearmailte a th’ ann Kreuzau. Tha e suidhichte aig 144m os cionn ìre na mara,[1] ri taobh na na h-Aibhne Rur agus am Pàirc Nàiseanta Rureifel,[2] faisg air Aachen, anns an sgìre Düren (Rheinland), 37km air falbh bho Köln, 56km bho Düsseldorf, 393km bho Hamburg agus 516km bho Bherlin, prìomh-bhaile na dùthcha.[3] Chaidh Kreuzau a chlàradh airson a’ chiad turas ann an 1319 mar Auwe Superior. Tha 17,834 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile.[4] Chaochail an sgrìobhadair Heinrich Böll: (1917 – 1985) ann an Kreuzau.


text:
1916
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1916 (MCMXVI).
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 24 An Giblean - Ar-a-mach na Càisge
- 1 an t-Iuchar - a' chiad latha de Bhlàr an Somme (a bha a' mairsinn gus 18 an t-Sultain); chaochail gu bhith 20,000 saighdearan den Airm Bhreatannaich, a bu mhotha san eachdaraidh an Airm.
- 7 an Dùbhlachd - Thòisich David Lloyd George mar phrìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte (gu 1922)
- Bhuannaich Carl Gustaf Verner von Heidenstam an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 10 am Faoilleach - Sune Bergström, ann an Stockholm. Fear-saidheans às An t-Suain.
- 12 am Faoilleach - P. W. Botha, ann am Paul Roux. Neach-poileataigs à Afraga a Deas.
- 11 am Màrt - Arailt MacUilleim, ann an Huddersfield. Neach-poileataigs à Sasainn.
- 26 am Màrt - Christian B. Anfinsen, ann am Monessen (Pennsylvania). Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 11 an Cèitean - Camilo José Cela, ann am Padrón. Sgrìobhadair às An Spàinn.
- 15 an t-Ògmhios - Herbert Simon, ann am Milwaukee. Eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 18 an t-Ògmhios - Julio César Turbay Ayala, ann am Bogotá. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 8 an t-Iuchar - Francis Crick, ann an Weston Favell. Eòlaiche-Bith à Sasainn.
- 11 am Màrt - Edward Heath, ann an Huddersfield. Neach-poileataigs à Sasainn.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 20 an Gearran - Klas Pontus Arnoldson, ann an Stockholm. Neach-aithris agus neach-poileataigs às An t-Suain.
- 14 an t-Sultain - José Echegaray y Eizaguirre, ann am Madrid. Sgrìobhadair às An Spàinn.
- 23 an t-Iuchar - Sir William Ramsay, ann an High Wycombe. Ceimigear à dh'Alba.
- 15 an t-Samhain - Henryk Sienkiewicz, ann an Vevey. Sgrìobhadair às A' Phòlainn.


text:
- TIOTAL
- Port-adhair Bhaile na h-Eaglaise, 1968
- EXTERNAL ID
- GB1796_1989_P21_3
- ÀITE
- Baile na h-Eaglaise
- DEIT
- 16 An Giblean 1968
- LINN
- 1960an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11033
- KEYWORDS
- dealbh-camara
raoin-adhair
aerodromes
Feachd an Adhair
companaidhean-itealain
'S e seo dealbh on adhar air Raon-laighe Bhaile na h-Eaglaise, air a thogail ann an1968.
'S e am port-adhair as motha a' frithealadh nan eileanan Arcach agus tha e air a ruith le Puirt-adhair na Gàidhealtachd 's nan Eilean Earranta. Nuair chaidh seo a sgrìobhadh bha cothrom ann siubhal air pleana, chan ann a-mhàin do na puirt-adhair nas lugha ann an Arcaibh ach cuideachd do bhailtean mòra na h-Alba
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Fiosrachadh mu Shloinneadh Shomhairle MhicDhòmhnaill, Carolina a Tuath
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D928_A_I_13
- ÀITE
- Carolina a Tuath
- DEIT
- 1777
- LINN
- 1770an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5541
- KEYWORDS
- USA
eilthireachd
eilthirich
sloinntearachd
sloinneadh
Chaidh a' chunntas seo, leis an deit 12 Cèitean 1777, a sgrìobhadh le Somhairle MacDhòmhnaill bho Shiorrachd Anson, Carolina a Tuath. Tha liosta ann de shinnsearan bhon Eilean Sgitheanach (le deitichean am bàis) agus feadhainn de theaghlach fhèin, le ainmean agus deitichean breith.
Rinn Caiptean Somhairle Dòmhnallach eilthireachd a Charolina a Tuath bhon Eilean Sgitheanach agus thuinich e ann an Siorrachd Anson. Thug e seirbheis mar Dhìlseach ann an Cogadh Saorsa Ameireagaidh agus an dèidh sin thuinich e ann an Shelburne, Alba Nuadh. Thill e dhan Eilean Sgitheanach c1792 far an robh e a' còmhnaidh gus an robh e còrr is 90. Dh'fhàg e banntrach òg a bha fhathast a' còmhnaidh aig Feaul, Cille Mhoire ann an 1886, 's i air aois 100 bliadhna a ruigheachd.
Tha an sgrìobhainn mar phàirt de Thasglann JLM Mitchell aig Comann Gàidhlig Inbhir Nis. Bhuineadh Siorraidh Seumas Lachlann Màrtainn Mitchell (r. 13 Ògmhios 1929) do dh'Inbhir Nis agus bu mhac e don dotair ainmeil Lachlann Mitchell. Rinneadh siorraidh làn-ùine dhe ann an Dùn Èideann ann an 1978 agus thug e seirbheis an sin gus an do leig e dheth a dhreuchd ann an 1995. Chaochail e air 26 Samhain 2001


text:
Pàrtaidh Spùinneadairean na RA
Tha Pàrtaidh Spùinneadairean na RA (no cuideachd Pàrtaidh nan Spùinneadairean, (Beurla:Pirate Party UK (PPUK, Cuimris:Plaid Môr-leidr DU 'na phàrtaidh poileataigeach san Rìoghachd Aonaichte.[2] Tha prìomh amasan a' phàrtaidh a' gabhail a-steach ath-leasachadh nan còraichean lethbhreac 's nam peutantan, taic do phrìobhaideachd, nas lugha de choimheadachd on riaghaltas agus o ghnothachas agus làn-taic do shaoirse na cainnte airson a h-uile duine.[3][4]
Ghabh am pàrtaidh pàirt ann an taghadh ann an 2010 a' chiad turas is 9 tagraichean aige san taghadh choitcheann ann an 2010. Chaidh ceannard làithreach a' phàrtaidh, Andrew Robinson, a thaghadh ro stèidheachadh a' phàrtaidh agus chaidh a dhearbhadh mar cheannard le buill a' phàrtaidh ann an 2010.
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Dh'fhàs ùidh ann am Pàrtaidh nan Spùinneadairean air feadh an t-saoghail ri linn cùis-lagha Pirate Bay. 'S e Spùinneadairean na Suaine, an t-àite às an robh Pirate Bay, a choisinn a' chiad bhall pàrlamaid ann an 2009 san taghadh dhan Phàrlamaid Eòrpach. 'S ann sa Ghearmailt agus san Fhraing a thug daoine ùidh ann gu h-àraidh agus chaidh ballrachd sa phàrtaidh am meud. Chaidh Pàrtaidh Spùinneadairean na RA a stèidheachadh mar phàrtaidh greiseag an dèidh an taghaidh dhan Phàrlamaid Eòrpach.[5][6] agus chaidh a chlàradh gu oifigeach an 30mh dhen Iuchar 2009.[2][7][8]
Leig Andrew Robinson dheth a dhreuchd bliadhna an dèidh sin[9] agus chaidh an sgrìobhaiche-ciùil 's òraidiche Laurence "Loz" Kaye a thaghadh 'na àite 26 dhen t-Sultain 2010[10]
Prìomh phoileasaidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Tha trì prìomh phoileasaidhean aig Pàrtaidh Spùinneadairean na RA[3]
- Crìoch a chur air ana-mheud de choimheadas, pròifileadh is lorgachadh de dhaoine leis an riaghaltas agus gnothachasan mòra.
- Dèanamh cinnteach gu bheil làn-saoirse na cainnte aig gach duine agus gu bheil fìor shaoirse aca pàirt is tlachd a ghabhail ann an co-chultar mac an duine.
- Ath-leasachadh nan còraichean-lethbhreac 's nam peutantan gus cead a thoirt do cho-roinneadh fhaidhlichean neo-mhalairteach agus faid nan còraichean-lethbhreac a tha ro fhada a dhèanamh nas giorra agus dèanamh cinnteach nach dèid peutantan a chleachdadh gus casg a chur air tionnsgalachd no a chum prìsean a stiùireadh.
Chaidh iomadh moladh eile a chur air fòraman a' phàrtaidh nuair a bha e 'ga chruthachadh, leithid ath-leasachadh rian nan taghaidhean, cead a thoirt do chainb agus ath-leasachadh Seirbheis Nàiseanta na Slàinte. Chuir am pàrtaidh an cèill gu soilleir gu bheil e a' cur fòcas air na trì prìomh phoileasaidhean aige a dh'aindeoin nam beachdan sin.[11]
An Taghadh Coitcheann 2010[deasaich | deasaich an tùs]
Sheas naoinear airson a' phàrtaidh san Taghadh Choitcheann ann an 2010 agus fuair e 1,340 bhòt, 's e sin mu 0.34% de dh'iomlan nam bhòtaichean sna roinnean far an robh tagraichean a' seasamh airson a' phàrtaidh.[12][13]
Chaill gach tagraiche an cuid taisg agus 's ann am Manchester Gorton a fhuair am pàrtaidh an toradh a b' fhearr le 0.62%.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Pirate Party UK now registered
- ↑ 2.0 2.1 Coimisean nan Taghaidhean
- ↑ 3.0 3.1 Làrach-lìn Pàrtaidh Spùinneadairean na RA
- ↑ Q&A: Why the UK needs the Pirate Party
- ↑ Pirate Party wins European Parliament seat
- ↑ Bay fans get voice on copyright issues
- ↑ Pirate Party launches UK poll bid
- ↑ Pirate Party UK sets sail
- ↑ The Pirate Party UK, One Year On
- ↑ Loz Kaye elected leader of UK Pirate Party
- ↑ http://www.pirateparty.org.uk/blog/2009/aug/14/our-core-beliefs/
- ↑ Everything starts somewhere
- ↑ Pirate Party celebrates 1,340-vote election result
- ↑ Election 2010, Worcester, BBC
- ↑ Election 2010, Bury North, BBC
- ↑ Election 2010, Bethnal Green & Bow, BBC
- ↑ Election 2010, Manchester Gorton, BBC
- ↑ Election 2010, Surrey South West, BBC
- ↑ Election 2010, Leicester West, BBC
- ↑ Election 2010, Glasgow Central, BBC
- ↑ Election 2010, Derby North, BBC
- ↑ Election 2010, Cities Of London & Westminster, BBC
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Pàrtaidh Tòraidheach na h-Alba • Pàrtaidh Làbarach na h-Alba • Pàrtaidh Libearal Deamocratach na h-Alba • Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba • RISE
Pàrtaidh Sòisealach na h-Alba • Pàrtaidh Spùinneadairean na RA • Pàrtaidh Uaine na h-Alba


text:
- TIOTAL
- Seann chrann Albannach agus cas-chrom
- EXTERNAL ID
- QZP40_159_8
- DEIT
- 1875
- LINN
- 1870an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30917
- KEYWORDS
- crann Albannach
cas-chrom
cruinn
àiteachas
a' Ghàidhealtachd
crann Gàidhealach
Chaidh an dealbh de sheann chrann Albannach agus de chas-chrom a thogail bho ghearradh-fiodha o dhealbh-litrichean san leabhar aig Iain S. Keltie, 'A history of the Scottish Highlands, Highland clans and Highland regiments', 1875, td 9. Tha an t-ùghdar ag innse gu bheil fad a' chrainn 'mu cheithir troighean gu leth, agus gun ann ach aon làmh airson a stiùireadh. Bha bòrd ùireach ceangailte ris le dà èill leathair, agus bha soc agus coltair ceangailte aig an t-sròin le cearcall iarrainn. Bha ceithir, sia no barrachd eich no beathaichean mairt ceangailte ri taobh a chèile anns na sìntean a bha air an dèanamh de leathair. Dh' fheumadh triùir no ceathrar fhear a bhith an sàs ann an seo oir bha an t-inneal cho duilich a làimhseachadh. Bha an treabhaiche a' coiseachd ri taobh a' chruinn agus grèim aige air an stiùir le aon làimh. Bha an draibhear a'coiseachd air thoiseach air na beathaichean an comhair a'chùil agus na sriantan aige air maide-tarsainn a bha aige na làmhan, tha e coltach. Air cùlaibh an treabhaiche bhiodh aon duine no dithis, agus b'e an obair acasan a bhith a' cur sios le spaid na sgrathan a bha an crann a' togail.'
Bhathas a' cleachdadh cas-chrom air talamh creagach far nach robh an crann gu feum. 'Bha mu shia troighean de dh'fhiodh làidir innte agus i air a lùbadh mun cheann ìochdarach le ceann leathann rèidh fiodha agus pìos de dh'iarann biorach ga chòmhdach aig an deireadh. Bha pìos fiodh ochd òirlich a dh' fhaid a' tighinn a-mach à cliathaich an iarainn-ghearraidh agus 's e sgonnan a bha seo a bha air an dinneadh leis a' chois gus an rachadh e air a chliathaich dhan talamh'


text:
El Rosal
' S e baile beag ann an Cundinamarca,[1] Coloimbia,[2] a th'ann El Rosal. Tha e suidhichte shuas anns na beanntann àirde na h-Andes aig astar dhe 20km bho Bhogotá. Tha teodhachd mheadhach dhe 13˚ aige. Chaidh am baile a steidheachadh ann an 1887.
Susbaint
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
'S e ainm Spàinntis a tha a' ciallachadh Achadh na Ròisean neo Lus na Ròisean a th'ann El Rosal.[3] Tha an t-iar-leasachan -al a' ciallachadh àite làn chraobh neo doire-choille,[4] m.e: Yopal ann an Casanare neo Chaparral ann an Tolima.
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha 13,502 nan tàmh anns a' bhaile, chan eil ach 4,301 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile.[5] Tha fearrann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[6] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail.
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala a th'ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an El Rosal (is mòran dhuibh mestizos), chan eil Tùsanaich ann, ach tha 37.8% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. ' S urrainn dhan 93% dhe na daoine ann an El Rosal leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 21.1% dhe na dachannan.[7]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an El Rosal. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,[8] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Chaochail José María Obando an seo ann an 1861.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Mapa na Roinnean
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Real Academia de la Lengua
- ↑ Spanish about.com
- ↑ Figearan Oifis a' Chunntas-sluaigh
- ↑ Cololmbia Virtual
- ↑ Bileag fhiosrachaidh DANE
- ↑ Country Studies: Colombia


text:
- TIOTAL
- Leacan aig Cill Bhearaidh, Cnapadal
- EXTERNAL ID
- QZP40_2408_P013
- ÀITE
- Cill Bhearaidh
- SGÌRE
- Meadhan Earra-Ghàidheil
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Cnapadal a Deas
- DEIT
- 1875
- CRUTHADAIR
- T P White
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31489
- KEYWORDS
- clachan
leacan
gràbhaladh
snaidheadhan
uaighean
comharraidhean
Tha Cill Bhearaidh air tìr-mòr, eadar Loch Caolisport is Loch an Tairbeairt an Iar ann an Cnapadal. Tha an eaglais aig Cill Bhearaidh coisrigte gu Naomh Berach, abaid Cluain-Cairpthe ann an Roscommon, no gu Naomh Barr. Tha cruinneachadh de chlachan snaidhte is leacan-uaghach o thoiseach nam meadhan linntean anns an eaglais. Chaidh na clachan an cruinneachadh o Oighreachd Chill Bhearaidh. Tha iad seo a' sealltainn an t-seòrsa ealain a chaidh a lorg aig Cill Bhearaidh.
Chaidh an dealbh seo a thoirt o 'Archaeological Sketches in Scotland: Knapdale and Gigha', le Caiptean TP MacGilleBhàin (1875)


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Taghadh à lèirmheasan a chaidh a sgrìobhadh mun bhàrdachd aig Somhairle MacGill-Eain, cuide ri beachdan air an clàradh air bhidio agus ann an earrainnean fuaim.
MacThòmais, R. (An Geamhradh 1977-78) Reothairt is Contraigh, taghadh de dhaìn 1932-72, le Somhairle MacGill-Eain.
Gairm, 101, td. 94
"Dhe na 71 dàin a th' anns an leabhar, sgrìobhadh 55 ro 1945, agus 16 bhon uair sin. Tha an cruinneachadh seo a' toirt beachd cothromach don leughadair air saothair a' bhàird, agus is math gu bheil e ri fhaotainn a-nis. Chì sinn gur h-e prìomh chuspairean na bàrdachd aige, na faireachdainnean aige fhèin (gu h-àraidh fo bhuaidh a' ghaoil), eachdraidh, agus poilitigs, agus uaireannan tha na cuspairean sin gu lèir air an snìomh ri chèile ann an dòigh a tha glè sgileil is làn ùidhe. Bha mòran de na dàin air an sgrìobhadh nuair a bha Cogadh na Spàinne a' dol, air neo ùr an cuimhne dhaoine, 's dh'fhàg sin làrach air a' bhàrdachd, mar a dh'fhàg beachdan Co-mhaoineach is Nàiseantach cuideachd. Tha na beachdan as daingne anns an taghadh seo, ach tha iad ann an sin fhathast, ged is ann air na Sòisealaich as motha bhios McGill-Eain a' leigeil a thaic an-diugh – no 's dòcha gur h-ann a tha feadhainn eile a' cur sin air a mhanadh. Poilitigs ann no às, tha mòran de dheagh bhàrdachd an seo, agus 's e sin an rud a sheasas.
Saoilidh mi gur e adhbhar duilgheadais a th' ann nach do dh'fhàg MacGill-Eain an ruith-dhàn "Dàin do Eimhir" slàn mar a bha e. Tha e air còig air fichead de na dàin a bh' anns a' chiad ruith-dhàn (1943) a thoirt dhuinn an seo, agus trì eile a bhuineadh dha ach a chaidh an clò an toiseach an Lines 34, agus tha e air ceithir air fhichead fhàgail às. Gun teagamh, bha mòran dhiubh sin goirid... agus bha feadhainn eile ann nach buineadh gu coileanta don ruith-dhàn...
Togaidh an taghadh seo, agus an t-òrdugh a th' air, mòran cheistean am measg eòlaichean, 's cha mhiste sinn sin. Agus tha Dàin do Eimhir ann fhathast, gu tilleadh thuca nuair a theirgeas an t-annas."
Caimbeul Hay, D. (An t-Earrach 1978) Do Shomhairle MacIlleathain.
Gairm, 102, td. 157
MacThòmais, R. (An Geamhradh 1990) O Choille gu Bearradh.
Gairm, 150, td186
"..dearbhadh dhuinn aon uair eile, gur h-e na dàin gaoil a rinneadh o chionn leth-cheud bliadhna as prìseile fhathast. Sin an fheadhainn a mhaireas, agus do na h-eòlaich co-dhiù mairidh iad anns a' chruth a bh'orra ann an 1943. Cha bu chòir seo a bhith na bhriseadh dùil no na adhbhar dragh don bhàrd. Cha do sgrìobh Burns facal nach robh sgrìobhte aige mus robh e ochd-deug air fhichead, 's tha deagh chuimhne air fhathast."
Meek, D. E. (2002) An Aghaigh na Sìorraidheachd?
Bàird na Ficheadamh Linn agus an Creideamh Crìosdail ann an Ò Baoill, C & McGuire, N.R. deas. Rannsachadh na Gàidhlig 2000. Oilthigh Obar dheathain, Roinn na Ceiltis
"Cho luath 's a thogas duine an cuspair seo – na bàird agus an creideamh Crìosdail anns an fhicheadamh linn – bidh an luchd-èisteachd, no cuid mhath dhiubh co-dhiù, buailteach a bhith a' smaoineachadh nach robh bàird na ficheadamh linn, agus gu h-àraidh na baìrd a bhios a' cleachdadh nua-bhàrdachd, a' dèanamh sìon ach a' càineadh na h-eaglaise, agus bidh iad buailteach cuideachd a bhith a' smaointeachadh gur e rud ùr a tha an sin, rud a tha coimheach agus air taobh a-muigh crìochan an dualchais...
Gun teagamh, tha MacGill-Eain a' togail casaid an aghaidh na h-eaglaise, ach 's e a tha ga bhioradh nach do thog an eagalis a guth an aghaidh aintighearnas is sàrachadh an t-sluaigh. 'S e an t-anam agus an spiorad an aon rud a b' fhiach don eaglais. Ach chan eil sin co-ionann ri bhith a' cur na sgine ann an cridhe a' chreideimh. 'S e tagradh an aghaidh anaceartas a tha anns an dàn seo (Ban-Ghàidheal). Gheibhear an aon seòrsa seallaidh 's tha aig MacGill-Eain ann an "diadhachd na saorsa), 's e sin liberation theology, mar a their sinn ris an-diugh. Thàinig an diadhachd sin gu aire dhaoine ann an Ameireaga a Deas agus ann an Afraga anns an dara leth den fhicheadamh linn, agus gu h-àraidh anns an dualchas Chaitligeach. Dh'fhaodamaid a' Bhan-Ghàidheal aig MacGill-Eain ath-chruthachadh mar bhean à Ecuador, no à Soweto...
Feumaidh sinn na linntean a dh'fhalbh a thoirt fa-near, ach tha e a cheart cho cudromach gum bi an sealladh a tha againn air an là an-diugh cothromach. Tha barrachd cothromachaidh anns an dealbh mhòr na bhios cuid ag aideachadh. Ma chuireas sinn gach dàn air leth leis fhèin, bidh sinn buailteach a bhith a' tighinn gu co-dhùnadh a rèir sealladh a' bhàird anns an dearbh mhionaid anns an do rinn e /i an dàn sin. Ma dhìochuimhnicheas sinn na beachdan a bhios an clò aig na bàird ann an rosg a bharrachd air dàn, bidh an dealbh a' sìor fhàs nas cumhainge. Mar eisimpleir, tha sinn uile glè eòlach air "Ban-Gàidheal" MhicGill-Eain, ach a bheil sinn cho eòlach air a' mholadh a bha aige air na searmonaichean cumhachdadh a chuala e na òige ann an Ratharsair, no air an dòigh anns an do dh'atharraich a bheachdan rè nam bliadhnachan air a' bhuaidh a bha aig creud chumhang nan Saor Chlèireach air dualchas na Gàidhlig anns an eilean sin agus air feadh na Gàidhealtachd?"
The Adobe Flash player and Javascript are required in order to view a video which appears on this page. You may wish to download the Adobe Flash player.
Dòmhnall Camshron ag innse dè tha a còrdadh ris mu bhàrdachd Shomhairle
Bliadhna bhon àm seo bha mi a' leughadh airson nan dall, feadhainn òga a tha san sgoil 's a tha ag ionnsachadh Gàidhlig 's a' deasachadh airson deuchainnean. Bha mi air leth fortanach gu robh agam ris an leabhar Nua-bhàrdachd Ghàidhlig a chur air tèip airson nan dall oir dh'ùraich e dhomh mo spèis do bhàird na linne seo. Bha mi ann an seòmar beag leam fhèin a' leughadh bàrdachd agus tòrr dhith a chur gaoir sìos cnàimh mo dhroma le a bòidhchead agus ealantas a cànain.
Bhon uair sin tha Coilltean Ratharsaidh aig Somhairle MacGill-Eain air fuireach nam inntinn. Nach iongantach na h-ìomhaighean, an eachdraidh is na fuaimean cainnt a th'aig a' bhàrd agus dhòmhsa bàrdachd a tha a' tighinn gu h-àraidh beò nuair a tha i air a leughadh.
Air adhart guCeanglaichean
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
Maol Rubha
'S e naomh Ceilteach a bh' ann am Maol Rubha (Mo Rubha neo Ma Ruibhe sa Ghàidhlig; Máel Ruba neo Máelrubai sa Ghàidhlig na h-Èireann), uaireannan, thathar a' cleachdadh "Rufus" cuideachd. Bha e beò eadar 642–722 AD is bha e à Èirinn bho thùs. Stèidhich e tuineachadh mhanach anns A' Chomraich, Siorrachd Rois.
Susbaint
A bheatha[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh e anns an sgìre Doire Chaluim Chille agus dh'fhuair e foghlam ann am Bangor. Ann an 671, nuair a bha e deich air fhichead bliadhna a dh'aois, sheòl e bho Èirinn gu Alba còmhla ri buidheann manaich. Mus do shuidhich iad anns A' Chomraich ann an 673, bha iad air a bhith a' siubhal anns an Earra-Ghàidheal.
Manachainn anns A' Chomraich[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an t-ainm-àite, "A' Chomraich", a' ciallachadh "comraich" neo "tèarmann" ("sanctuary" sa Bheurla),[1] is b' àbhaist don sgìre talmhainn naomh timcheall na manachainn a bhith air a chomharrachadh le croisean.
Tha iomradh air Maol Rubha agus a thuras gu Alba anns an eachdraidh bhliadhnail co-aoiseach na h-Èireann. Bha manachainn na Chomraich na h-ionad culturail is cràbhach glè chudromach, is bha Maol Rubha na mhiseanaraidh: chaidh e dhan Eilean Sgitheanach, Eilean Leòdhais, Loch Sin, Diùranais is Farr, airson Crìosdaidheachd a bhrosnachadh.
Maol Rubha anns an litreachas[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Somhairle MacGill-Eain a' toirt iomradh air Maol Rubha anns an dàn "Sgreapadal": "Sgreapadal an crò ’s a’ bhuaile / le ballachan a deas ’s an iar ’s a tuath, / agus an ear an linne / a-null gu Comraich Ma Ruibhe."[2]


text:
- TIOTAL
- Cidhe na h-Aiseig, Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HC_PLANNING_01_017F_0324
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- DEIT
- 1969
- LINN
- 1960an
- CRUTHADAIR
- T. Kenneth MacKenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Roinn Dealbhaidh Chomhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 13653
- KEYWORDS
- cidhe
aiseagan
taigh-òsta
càraichean
Tha carbadan a' feitheamh anns a' chiudha airson an aiseag dhan Eilean Sgitheanach à Caol Loch Aillse le oifis thiocaidean beag agus bùth phàipearan fon chreag. Tha mòr-bhùth a-nis air àite Taigh-òsta na h-Aiseig gu h-àrd a ghabhail.
Anns na 1950an chaidh an rathad a bha a' tighinn chun a' chidhe ìsleachadh, chaidh an cidhe gu lèir a dhèanamh na b' fharsainge agus chaidh an caisead a' leasachadh. Dh'fhàg seo cidhe mòr anns an robh 150 slat a dh'fhad, a ruigeadh bàtaichean aig a h-uile ìre den làn. Anns na 1960an bha aiseagan 'roll-on, roll-off' air an ùine a bha e a' toirt a' dol a-null dhan Eilean Sgitheanadh a dhèanamh nas luaithe, ach aig àirde an t-samhraidh bha an ciudha uaireanan a' sìneadh tron bhaile. Stad seòlaidhean nuair a dh' fhosgail Drochaid an Eilean Sgitheanaich air 16 An Dàmhair 1995, agus tha an cidhe a bha uaireigin air a' chleachdadh leis a' chàr, an-diugh a' toirt goireasan cur air bhog dha bàtaichean chur-seachadan agus bàtaichean-grunnachaidh bathair.


text:
Blàr Sliabh an t-Siorraim
- Am batail a bu mhotha a chaidh a chur an ar-a-mach nan Seumasach 1715
- Chuireadh am blàr air Sliabh an t-Siorraim, talamh monaidh an iar air baile Dùn Bhlàthain, Alba
- Gun fhiosta, chaidh Blàr Preston a chur mun aon àm, shìos an Sasainn (12na-14mh dhen t-Samhain) - call eile airson nan Seumasach
- Dh'fhàillig air taobh seach taobh buaidh a thoirt a-mach, ged a bha arm Mhàirr còrr is da uidhir arm an riaghaltais
- Chaidh an t-ar-a-mach a dholaidh às a dhèidh
An luchd-cogaidh[deasaich | deasaich an tùs]
- Na Seumasaich, fo Iarla Marr, a' sabaid as leth Rìgh Seumas VIII
- Arm Riaghaltas Bhreatainn, as leth Taigh Rìoghail Hanobhair, fo chommand Dhiuc Earraghaidheil.
Bha mu 3000 fear aig Diùc Earraghaidheil. Ach bha mu 7000 aig Màrr - a chuid a bu mhotha dhiubh dheth na fineachan Gàidhealach, ged a bha Gàidheil an arm an riaghaltais cuideachd.


text:
- TIOTAL
- Cladh Leas a' Chaibeil, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_VII_7012
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11484
- KEYWORDS
- dealbh-camara
Inbhir Nis
cladh Leas a' Chaibeil
cladh
leacan-uaighe
cnàimhean
Dealbh-camara dubh is geal a' sealltainn leac-uaighe a' coimhead a-mach gu Cladh Leas a' Chaibeil, Inbhir Nis. Na shuidhe air ionad far an robh uaireigin abaid nam meadhan linntean, 's ann on ochdamh linn deug a tha an cladh. Mar a bhiodh iad a' dèanamh aig an àm ud, tha an leac air a snaidheadh le claiginn, cnàimhean tarsainn, nathraichean agus glainneachan-uarach.
Chithear leac-uaighe aig fear air an robh Iain MacAoidh air taobh chlì an deilbh.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- 45496 aig a' bhogsa-chomharra san t-Sloc
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_1242
- ÀITE
- An Sloc
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Daothal 's Ràta Mhurchais
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27889
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
loidhnichean rèile
Rèile na Gàidhealtachd
comharra rèile
soidhne
HRS
San dealbh-chamara seo chithear 45496, einnsean Clas 5, aig a' bhogsa-chomharra san t-Sloc.
Chaidh na h-einnseanan Clas 5 a dheilbh don LMS le Uilleam Stanier. Chaidh 842 dhiubh, air am biodh daoine a' cur na 'Black Fives', a thogail eadar 1934 agus 1951.
Le àirde 400 meatair, 's e Mullach Dhruim Uachdair an t-àite an dàrna as àirde air Mòr-loidhne na Gàidhealtachd eadar Inbhir Nis is Peairt. (Tha Bealach Dhruim Uachdair fhèin ag èirigh gu 460 m). Tha bòrd-ainm ann a' comharrachadh an fhìor ionad.
Le cho àrd 's a bha am mullach, bha feum air einnseanan 'paidhleat/pilot' a chuidicheadh le bhith a' tarraing nan trèanaichean an àirde nan leathad, 's mar sin chaidh leth-chearcall de loidhne dol-seachad a chur ann far am faodadh na h-einnseanan a-bharrachd seo a bhith air an togail dheth. B' e 'Slochd Crossing' a chuir iad air an àite seo air an loidhne agus an toiseach b' e dà bhogsa-comharra (a-rithist aon bhogsa a mhàin) a bha ga stiùireadh. Chaidh am far-loidhne cearcallach sin a dhùnadh ann an 1963.


text:
- TIOTAL
- Litir o Phrionnsa na Cuimrigh a' gabhail ri Saorsa Bhaile Inbhir Nis, duilleag 2
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D375_P040
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 4862
- KEYWORDS
- Leigian Bhreatainn
turasan rìoghail
Eideard VIII
Seo litir o oifis Eideird, Prionnsa na Cuimrigh, a' dearbhadh gun gabhadh e ri cuireadh tadhal air Inbhir Nis air an t-26mh Ògmhios 1931 gus òraid a dhèanamh do bhuill de Leigian Bhreatainn (Alba) agus gus Saorsa Inbhir Nis a ghabhail


text:
1929
MCMXXIX
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Bhuannaich Thomas Mann an Duais Nobel ann an Litreachas.
- Bhuannaich Hans von Euler-Chelpin, ceimigear às a’ Ghearmailt, agus Arthur Harden, ceimigear Sasainneach, an Duais Nobel ann an Ceimigeachd.
- Cur às do Thràilleachd ann an Ioràn agus Iòrdan.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 15 am Faoilleach – Martin Luther King, ann an Atlanta. Fear-iomairt às na Stàitean Aonaichte.
- 8 am Màrt – Hebe Camargo, ann an Taubaté. Actair à Braisil.
- 10 an Giblean - Max von Sydow, ann an Lund. Actair às An t-Suain.
- 4 an Cèitean – Audrey Hepburn, anns A' Bhruiseal. Actair às A'Bheilg.
- 29 an Cèitean - Peter Higgs, anns An Caisteal Nuadh. Fiosagaiche à Sasainn.
- 18 an t-Ògmhios - John C. Polanyi, ann am Berlin. Ceimigear à Canada.
- 9 an t-Sultain – Imre Kertész, ann am Budapest. Sgrìobhadair às An Ungair.
- 13 an Dùbhlachd - Christopher Plummer, ann an Toronto. Actair à Canada.
- Calum MacFhearghuis, sgrìobhaiche Gàidhlig à Leòdhas.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 11 am Faoilleach - Elfrida Andrée, ann an Göteborg. Sgrìobhadair-ciùil às An t-Suain.
- 4 an Giblean - Carl Benz, ann an Ladenburg. Innleadair às A'Ghearmailt.
- 21 an Cèitean – Archibald Primrose, ann an Epsom. Neach-poileataigs à Sasainn.
- 23 an t-Sultain – Richard Adolf Zsigmondy, ann an Göttingen. Ceimigear às An Ostair.
- 18 an t-Samhain - T. P. O'Connor, fear-naidheachd, neach-poileataigs agus fear-iomairt Pàrtaidh nàiseantach na h-Èireann.
- 8 an Dùbhlachd - José Vicente Concha, san Roimh. Neach-poileataigs à Coloimbia.


text:
München
'S e baile uabhasach mòr ann an ceann a deas na Gearmailte a th’ ann am München (IPA:ˈmʏnçən, Eadailtis: Monaco de Baviera, Beurla/Fraingis/Spàinntis: Munich, Pòlais: Monachium). Tha e suidhichte aig 518m os cionn ìre na mara ri taobh na h-aibhne Isar, anns an stàit Bayern, aig 504km air falbh bho Bherlin, 195km bho Stuttgart agus 612km bho Hamburg.[1] ‘S e Kreisfreie Stadt neo baile neo-eisimeileachd a th’ ann agus tha 16 oilthighean an seo. Tha 1,330,440 duine a' fuireach anns a’ bhaile, leis gur e an treas baile as motha na dùthcha.[2] B' e prìomh-bhaile Rìoghachd Bayern a bh' ann.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Chaochail an sgrìobhadair Paul Johann Ludwig von Heyse ann am München ann an 1914 agus Alistair MacLean ann an 1987.
- Eduard Buchner
- Wassily Leontief (1905 - 1999)
- Robert Huber (1937)
- Ernst Otto Fischer (1918 - 2007)
- Michael Bauer (1974) Cànanaiche.


text:
- TIOTAL
- Sealladh den Chananaich bhon Iar
- EXTERNAL ID
- ROMGH_PA_94_185
- ÀITE
- A' Chananaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Mhaircnidh
- DEIT
- 1895
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Taigh Ghroam
- AITHNEACHADH MAOINE
- 39246
- KEYWORDS
- bailtean
calaidhean
Tha an dealbh-camara seo den Chananaich bhon iar a' sealltainn soitheach seòlaidh sa chala agus leth-eilean na Cananaich nas fhaide a-muigh. Tha na facail a leanas sgrìobhte air a' chairt a tha mun cuairt an deilbh: 'Note the width of the top of Braehead' agus 'The School c. 1895'.
Tha a' Chananaich air oirthir a deas an Eilein Duibh. Dh'fhàs e mun cuairt na Cathair-eaglais, a chaidh a thogail san 13mh linn nuair a ghluais Easbaig Rois an sin à Ros Mhaircnidh. B' e 'Chanonry' an t-ainm tùsail a bh' air sa Bheurla a' ciallachadh Àite nan Canan, oir bha canain na cathair-eaglais a' fuireach ann am mansaichean mun cuairt na h-eaglais. Thuit a' chathair-eaglais ann an droch staid an dèidh an Ath-leasachaidh ann an 1560.
Air taobh deas an deilbh tha an cala clach-ghainmhich a ghabhas obrachadh a rèir an làin, a chaidh a dhealbhachadh le Tòmas Telford agus chaidh a thogail eadar 1813 agus 1817 agus chosg e £4,000. Chaidh cidhe fiodha a chur ris ann an 1879 ach bha e air falbh ro mheadhan na ficheadamh linn. An-diugh 's e dachaigh an 'Chanonry Sailing Club' a th' ann, cluba gnìomhach le measgachadh de gheòlaichean agus eathraichean-siubhail, agus mìosachan gu math làn de thachartasan a th' anns a' chala.
Nas fhaide air falbh, tha leth-eilean Rubha na Cananaich a' sìneadh mìle a-mach do linne Mhoireibh, agus thathas den bheachd gur e moirèan a th' ann (dùin chreagan agus chlachan), a chaidh fhàgail ann an linn na Deighe. Air astar tha costa Siorrachd Inbhir Nis
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Groam House Museum


text:
- TIOTAL
- Plana de Bhail Inbhir Nis le pròiseact airson gearastan
- EXTERNAL ID
- GB1796_INV_MAPS_002
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1728
- LINN
- 1720an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11597
- KEYWORDS
- mapaichean
planaichean
bailtea
gearastain
togalaichean
'A Plan of part of the Town of Inverness with a project for Barracks on Castle Hill. Secured with lines of defense.' 'S e 1728 an ceann-latha a th' air a' phlana agus tha e a' sealltainn a' cheàrnaidh de dh'Inbhir Nis mun cuairt air a' chaisteal a th' ann an-diiugh. Tha diofar ghearastain air a bhth air an làrach seo bho na 1100an. Tha còd àireamhail air a' phlana airson a' ghearastain agus tha mìneachadh air na h-àireamhan ri fhaighinn còmhla ri sgèile aig mullach deas a' phlana.


text:
Bòrd na Gàidhlig 's an riaghaltas
Tha mi dìreach bho leughaidh an Press and Journal. Tha an Riaghaltas a’ cumail a-mach nach bi feum air a h-uile duine air Bhòrd na Gàidhlig a bhith fileantachd sa Ghàidhlig ma bhios sgilean sònraichte aca – a leithid eòlas air mhion-chànan eile mar eisimpleir. Tha sin do-chreidsinn, dìreach do-chreidsinn! Ciamar fo ghrèin a tha sin a’ dol a’ toirt misneachd air an t-suidheachadh?
‘S e aon rud a bhith faighinn comhairle bho a leithid daoine anns a’ bheurla ach ma bhios neach sam bith am broinn BnG gun Ghàidhlig bhiodh a h-uile càil anns a’ bheurla nach eil?


text:
- TIOTAL
- Cuimhneachan-cogaidh Siorrachd Mhoireibh
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_5765
- ÀITE
- Inbhir Narann
- SIORRACHD/PARRAIST
- SIORRACHD NARANN: Inbhir Narann
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37394
- KEYWORDS
- Siorrachd Mhoireibh
Inbhir Narann
cuimhneachan-cogaidh
colbh ionaic
a' Chiad Chogadh
carragh-cuimhne
Tha a' chairt-puist seo a' sealltainn Cuimhneachan-cogaidh ann an Inbhir Narann, Siorrachd Mhoireibh. Chaidh an Carragh-cuimhne, a chaidh a shnaidheadh ann an soidhle Colbh Ionaig Greugach, a thogail gus cuimhneachadh air na fir bhon roinn a bha a' sabaid agus a bhàsaich anns a' Chiad Chogadh.
Chaidh Còir-sgrìobhte Rìoghail a thoirt dhan bhaile san dàrna linn deug le Alasdair I. Tha fianais ann gun robh tuineachadh an seo bho Linn an Umha


text:
- TIOTAL
- Srath Pheofhair a' coimhead gu Cnoc Fearralaidh
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1270
- ÀITE
- Srath Pheofhair
- SGÌRE
- Inbhir Pheofharain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Fothraitidh
- LINN
- 1910an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33196
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Siorrachd-Rois
Ros is Cromba
bùrn-iarainn
bùrn-èirigh
spà
àite-tadhail spàtha
cungaidh neo-àbhaisteach
cungaidh choiliontach
turasachd
bailtean
cnuic, dùin
Sa chairt-phuist seo chithear Srath Pheofhair coimhead suas gu cnoc ris an canar Cnoc Farralaidh. Tha Srath Pheofhair 4 mìle (cil.) an iar air Inbhir Pheofharain ann an srath Abhainn Pheofharain. Tha an gleann air a dhìon gu tuath le Beinn Uais (3431 troigh, 1046 meatair) agus dhan iar le beanntan Siorrachd Rois. Tha druim cumhang leis an ainm Druim Chat na chrìoch aige dhan taobh a deas. Tha Abhainn Pheofhair na ruith dhan ear a-steach do Linne Chrombaidh. 'S ann mar thoradh air na fuarain de phronnasg a chaidh an lorg ann sna 1770an a dh'fhàs e ann am meud is cho mòr aig daoine. Le taic làidir o Bhan-iarla Chrombaidh an uair sin, leasaich am baile beag na àite Bhioctorianach airson tadhal nan uisgeachan.
'S e cnoc beag bideanach a th' ann an Cnoc Fearralaidh anns a bheil 579 troigh (190m) a dh' àirde. Tha a' chreag cha mhòr dìreach air an taobh a deas agus an taobh a tuath. Tha i aig ceann droma ris an canar Druim a' Chait agus agus tha làrach dùin ghlainnichte o Linn an Iarrainn air a mullach. Tha àite fada, còmhnard, cruinn le togalaichean aig gach ceann air a chuartachadh le torran mòra de chloich ghlainnichte a bha uair nan gàrradh. An taobh a-staigh dhen sin tha coltas tuilleadh de thogail glainnichte, agus na tha air fhàgail de sheann tobar. Tha beachd ann gum faodadh e bhith gur e Cnoc Fearralaidh fear dhe na prìomh àiteachan-fuirich aig Fionn, a rèir na dh'innis Oisean.
Tha grunn bheachdan ann mu ghlainneachadh. Dh'fhaodadh e tachairt nuair a rachadh togalaichean a chur nan teine, 's ma dh'fhaoidte le cinneadh faisg air làimh. Tha beachd eile gun robh an dùn air a thogail o thùs mar dhìon, le clachan gun cheangal, agus gun robh an suidheachadh àrd aige ga dhèanamh iomchaidh mar àite rabhaidh. Dh'fhaodadh gun robh buaidh aig teinntean rabhaidh uaireigin air a' mheasgachadh de chlachan is sprùilleach eile a ghabhadh leaghadh, ag adhbharachadh glainneachadh.
Tha Cnoc Fearralaidh glè choltach ri cnuic eile air am faighear dùin ghlainnichte, oir tha e nochdte agus tha sealladh farsaing bhuaithe. Gheibhear eisimpleirean eile aig Cnoc an Ùird, Ceasag a Tuath, agus an Creag Phàdraig faisg air Inbhir Nis. O mhullach
Cnoc Fearralaidh chithear, chun an ear, Caolas Chrombaidh agus na Sùdraichean; gu deas chithear Loch Ùsaidh, anns a bheil a' chlach a chleachd Fiosaiche Bhrathainn airson fàisneachadh; chun an iar chithear beanntan Taobh Siar Siorrachd Rois, agus gu tuath tha Beinn Uais, le gleann Srath Pheofhair ris an aghaidh


text:
1945
MCMXLV
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- an Gearran - Co-labhairt Yalta.
- 24 an Dàmhair - Chaidh na Dùthchannan Aonaichte a stèidheachadh.
- Crìoch an Dàrna Cogaidh agus tòiseachadh a' Chogaidh Fhuair
- Chaidh La Unión (Coloimbia) a stèidheachadh.
- Bhuannaich Gabriela Mistral an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- Mairead Anna NicAoidh, ann an Regina, Canada. Sgoilear aig Sgoil Eòlais na h-Alba.
- 4 am Faoilleach - Richard Schrock, ann am Berne (Indiana). Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 29 am Faoilleach - Tom Selleck, ann an Detroit. Actair às na Stàitean Aonaichte.
- 14 an Gearran - Hans-Adam II, ann an Zürich. Prionnsa à Liechtenstein.
- 25 an Giblean - Björn Ulvaeus, ann an Göteborg. Ceòladair às an t-Suain.
- 14 an Cèitean - Yochanan Vollach, ann an Kyriat Bialik. Cluicheadair Ball-coise à Iosrael.
- 30 an t-Iuchar - Patrick Modiano, sgrìobhadair às an Fhraing.
- 1 an t-Sultain - Mairead NicEoghainn, ann an Lannraig. Neach-poileataigs à Alba.
- 10 an Dàmhair - Rob MacGiobain, ann an Glaschu. Neach-poileataigs à Alba.
- Seumas Caimbeul, anns an Eilean Sgitheanach. Seinneadair Gàidhlig.
- 15 an t-Samhain - Anni-Frid Lyngstad, ann am Ballangen. Ceòladair à Nirribhidh.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 28 an Giblean - Benito Mussolini, ann an Giulino. Deachdaire às an Eadailt.
- 30 an Giblean - Adolf Hitler, ann am Berlin. Deachdaire às an Ostair.
- 2 am Màrt - Emily Carr, ann am Bhictoria (Columbia Bhreatannach). Peantair à Canada.
- 6 am Màrt - Hans Fischer, ann am München. Ceimigear às a' Ghearmailt.
- 26 am Màrt - David Lloyd George, ann an Llanystumdwy. Neach-poileataigs às a' Chuimrigh.
- 9 an Giblean - Dietrich Bonhoeffer, ann am Breslau. Diadhaire às a' Ghearmailt.
- 12 an t-Sultain - Bep Schrieke, ann an Lunnainn. Neach-poileataigs às na Tìrean Ìsle.
- 20 an t-Samhain - Francis William Aston, ann an Cambridge. Feallsanaiche à Sasainn.


text:
Oileanaich chiùil às a’ Ghàidhealtachd agus na h-Eileanan a’ cluich aig Celtic Connections
Taisbeanaidh luchd-ciùil bho Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean na sgilean aca aig fèis Celtic Connections ann an Glaschu. Cluichidh luchd-obrach agus oileanaich à Colaiste na Gàidhealtachd an Iar UHI, Sabhal Mòr Ostaig UHI agus Colaisde a' Chaisteil UHI ann an cuirmean-ciùil agus aig tachartasan neo-fhoirmeil.
Bidh oileanaich bhon chùrsa BA aig an oilthigh ann an ceòl ghnìomhaichte air an àrd-ùrlar ann an taisbeanadh a’ tarraing aire air dualchas iol-ghnèitheach na h-Alba. A’ gabhail a-steach measgachadh de phìosan traidiseanta agus ùra, ann am Music of the Highlands and Islands bidh òrain Gàidhlig agus Albais, pìobaireachd na Gàidhealtachd agus fìdhleireachd à Sealtainn, às an Oirthir an Iar agus an Ear-thuath. Thèid a’ chuirm-chiùil a chumail aig Talla Chonsairt Rìoghail Ghlaschu bho 2f Disathairne 31 Faoilleach.
Bidh na h-oileanaich cuideachd a’ cluich ann an oidhcheannan ‘open mic’ aig an Old Hairdressers air Caolraid Renfield. Agus iad a’ gabhail àite bho 8f Diardaoin 29 agus Dihaoine 30 Faoilleach, bidh blas ‘indie’ aig na cuirmean-ciùil.
Am measg cuirmean-ciùil eile anns am bi luchd-obrach agus oileanaich an oilthigh a’ cluich tha:
- Tunebook le Melody Lab agus Emma Sweeney - 8f Diardaoin 22 Faoilleach aig Ionad Nàiseanta na Pìobaireachd (le luchd-obrach agus alumni bho àrainn Cholaisde a’ Chaisteil UHI ann am Beinn na Faoghla)
- Angus Nicolson Trio le Trio Konogan - 8f Diardaoin 22 Faoilleach aig Talla Chonsairt Rìoghail Ghlaschu (le luchd-obrach bho Shabhal Mòr Ostaig UHI)
- Llan de Cubel @ 30 le Waiora - 7:30f Disathairne 24 Faoilleach aig Leabharlann MhicMhìcheil (le luchd-obrach agus alumni bho àrainn Cholaisde a’ Chaisteil UHI ann am Beinn na Faoghla)
- The Bruce 700 agus Dàimh - 7.30f Diciadain 28 Faoilleach aig Talla Chonsairt Rìoghail Ghlaschu (le luchd-obrach bho Shabhal Mòr Ostaig UHI)
Bidh Seumas Dòmhnallach à Tiriodh, a tha na oileanach aig àrainn Cholaisde a’ Chaisteil UHI ann am Beinn na Faoghla, a’ cluich aig an tachartas. Tha e a’ mìneachadh carson a tha e a’ dèanamh fiughair ris: “Tha Celtic Connections a’ còrdadh rium gu mòr, tha e an-còmhnaidh math a bhith aig an fhèis agus i a’ gabhail a-steach farsaingeachd mhòr de cheòl. Is e cothrom air leth a th’ ann do luchd-ciùil òg a bhith a’ cluinntinn agus a’ cluich le luchd-ciùil mhòr san t-saoghal Cheilteach.”
Mhìnich Anna-Wendy Stevenson, stiùiriche prògraim airson a’ chùrsa BA (le urram) ann an ceòl ghnìomhaichte aig an oilthigh, na buannachdan a tha an lùib a bhith a’ gabhail pàirt anns an fhèis: “Tha mi air leth toilichte gum bi an t-oilthigh mar phàirt de Celtic Connections turas eile. Tha an tachartas a’ leigeil leis na h-oileanaich againn na tàlantan aca a thaisbeanadh agus eòlas luachmhor a chur air a bhith a’ cluich aig fèis chiùil mhòir. Tha oileanaich aig cridhe is cuislean na bhios sinn a’ dèanamh agus tha sinn airson taic a thoirt dhaibh gus an comas iomlan aca a thoirt gu buil.”
Gus tiocaidean a cheannach airson tè seach tè de na cuirmean-ciùil aig Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean no airson tuilleadh fiosrachaidh fhaighinn, tadhail air www.celticconnections.com Chan eil feum ann air tiocaidean airson nan oidhcheannan ‘open mic’.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mun oilthigh agus a chùrsaichean, tadhail air www.uhi.ac.uk


text:
1941
MCMXLI
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1 an Giblean - Thug a' Ghearmailt, an Ungair agus an Eadailt ionnsaigh air Iùgoslaibhia.
- 25 an Dùbhlachd - Ghabh Iapan thairis air Hong Kong.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 7 am Faoilleach - John E. Walker, ceimigear à Sasainn.
- 24 am Faoilleach - Dan Shechtman, ceimigear à Iosrael a bhuannaich an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 2011.
- 27 am Màrt - Ivan Gašparovič, ann am Póltar. Neach-poileataigs às An t-Slòbhac.
- 28 an Giblean - K. Barry Sharpless, ann am Philadelphia. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 28 an Giblean - Alistair MacLean, ann an Glaschu. Sgrìobhadair à Alba.
- 24 an Cèitean - Bob Dylan, ann an Duluth (Minnesota). Ceòladair agus bàrd às na Stàitean Aonaichte.
- 27 an Cèitean - Alasdair Caimbeul, ann an Nis. Sgrìobhadair à Alba.
- 25 an Cèitean - Vladimir Voronin, ann an Corjova. Neach-poileataigs à Moldàibhia.
- 2 an t-Ògmhios - Charlie Watts, ann an Lunnainn. Ceòladair à Sasainn.
- 19 an t-Ògmhios - Václav Klaus, ann am Pràg. Neach-poileataigs às An t-Seic.
- 30 an t-Ògmhios - Otto Sander, ann an Hànobhar. Cleasaiche às A' Ghearmailt.
- 1 an t-Iuchar - Myron Scholes, ann an Timmins (Ontario). Eaconamaiche à Canada.
- 6 an t-Iuchar - David Crystal, ann an Lios na gCearrbhach. Cànanaiche à Èirinn.
- 9 an t-Sultain - Dennis Ritchie, ann am Bronxville (Eabhraig Nuadh). Eòlaiche-choimpiutaireachd às na Stàitean Aonaichte.
- 30 an t-Sultain - Reine Wisell, ann am Motala. Dràibhear-rèisidh às An t-Suain.
- 24 an t-Samhain - Elmar Ternes, ann an Trier. Cànanaiche às A' Ghearmailt.
- 31 an Dùbhlachd - Alex MacFhearghais, ann an Glaschu. Manaidsear agus Cluicheadair Ball-coise à Alba.
- Donnchadh MacGillÌosa, ann an Nis. Sgrìobhadair Gàidhealach à Alba.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 4 am Faoilleach - Henri Bergson, ann am Paris. Sgrìobhadair agus feallsanaiche às An Fhraing.
- 4 an t-Ògmhios - Friedrich Wilhelm Viktor Albrecht, ann an Doorn. Ceusair na Gearmailte.
- 4 an Lùnasdal - Rabindranath Tagore, ann an Kolkata. Bàrd agus Sgrìobhadair às Na h-Innseachan.
- 14 an Lùnastal - Paul Sabatier, ann an Toulouse. Ceimigear às an Fhraing.
- 18 an t-Samhain - Walther Hermann Nernst, ann an Zibelle. Ceimigear às A' Ghearmailt.


text:
- TIOTAL
- An t-Eilean Sgitheanach, Port Rìgh à ***
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2487
- ÀITE
- Port Rìgh
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Port Rìgh
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34393
- KEYWORDS
- baile beag
cala
taigh-òsta
Gheibhear deagh shealladh cal Phort Rìgh agus thar a' bhàigh às an talamh àrd aig Sgarrabreac. Tha staran ann bhon a' bhaile, a bhios tòrr a' cleachdadh, a tha a' leantainn a' chladaich don Sgeir Mhòr agus seachad oirre don Bhile. Chaidh am pios talamh seo a cheannach ann an 1993 le Urras MhicNeacail gus an ceangail fada eadar a' Chlann agus an t-Eilean Sgitheanach a chomharrachadh.
Tha an cala a dhealbhaich Telford fon a' Mheall chraobhach leis an Skye Gathering Hall ri taobh Taigh a' Mheall an ath-dhoras don t-seann phrìosan dìreach chun a làimh chlì bhon a' mheadhan os cionn Sràid a' Chidhe. 'S fhada bho nach deach an Taigh-òsta Marine a tha fada chun a làimh chlì a leagail agus tha ionad-connaidh a-nis na àite. Thathar air planaichean mòra fhoillseachadh airson sgìre a' chala a leasachadh le rathad ù timicheall bonn a' Mheall agus ionad-bàtaichean ach feumar taic airgid fhaighinn agus tha deasbadan a' leantainn mun rathad as fheàrr air adhart airson aon de na piosan as priseile den bhaile. 'S e Redcliff ainm an taigh mhòir fada chun a làimh dheis anns an dealbh. B' ann le bràthair an teaghlach MhicDhòmhnaill aig a bheil Viewfield House a tha e, a tha air falach am measg nan craobhan fo Chathair Fionngal


text:
- TIOTAL
- Oifigich aig Comhairle Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- PAWACOUNCILLOR
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1902
- LINN
- 1900an
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21612
- KEYWORDS
- Comhairle Inbhir Nis
Eideard VII
crùnaidhean
Dealbh co-dhèanta de Chomhairle a' Bhaile agus oifigich Baile Rìoghail Inbhir Nis aig àm Crùnadh Rìgh Eideard VII agus a' Bhàn-righ Alexandra, a chithear aig bàrr na deilbh. Tha na làmh-sgrìobhaidhean aig cuid dhe na tha san dealbh aig bun na cèise. Bu chòir dhan Chrùnadh a bhith air a' 1mh dhen Iuchar 1902 ach aig deireadh an Òg-mhios bha greim mionaich air an Rìgh agus chuireadh air ais e gu 9mh dhen Lùnastal
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive