text:
- TIOTAL
- Taigh-aoigheach Choir’ Uisg’, Ealaghol, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_5537
- ÀITE
- Ealaghol
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37167
- KEYWORDS
- Taigh-aoigheachd Ealaghoil
Oifis Puist Ealaghoil
turasachd
àite-fuirich luchd-turais
Tha Taigh-aoigheachd Choir’ Uisg’ ann an Ealaghol san Eilean Sgitheanach san dealbh seo tràth anns an 20mh linn. ‘S e taigh dà ùrlarach a th’ann le leudachadh air an taobh dheis a tha dèanta de dh’iarann preasach le poirdse chun an aghaidh a tha a’ ruith air leud an taighe. Bha Oifis Puist na coimhearsnachd ann aig aon àm, ach aon uair ‘s gun do thòisich e a’ tabhann àite-fuirich, ghabh an taigh beag an ath dhoras thairis an obair sin. Feumaidh e bhith gun robh an gnìomhachas math, oir chaidh an dà thogalach a leasachadh, le ùrlar eile agus uinneagan mòra anns an taigh bu lugha, agus chaidh an leudachadh air an taigh bu mhotha ath-thogail le clach.
‘S e taigh-bìdh uachdranach le rùmannan a th’ anns an togalach an-diugh (2012), ris an canar Taigh Choir’ Uisg’, ach aithnichear a’ phrìomh taigh fhathast, le grianan glainne ri aghaidh.
Le aon de na seallaidhean as fheàrr san Eilean Sgitheanach den Chuiltheann, tha Ealaghol air a bith na cheann-uidhe a tha a’ còrdadh ri luchd-turais bho linn Bhictoria. ‘S ann às an sin cuideachd a bhios turais-bàta a’ fàgail gu Loch Coir’ Uisg’, a-staigh am maesg nam beann. Bha e aig aon àm an eisimeil air croitearachd agus iasgach, ach tha leasachaidhean air rathaidean agus còmhdhail air mòran a bharrachd luchd-turais a bhrosnachadh gus tadhal air an sgìre, ged a tha an rathad às An Àth Leathann fhathast singilte agus caran lùbach, a’ cur ri cho sònraichte sa tha an àite.


c: text/html

text:
Cogadh 1812
Mhair Cogadh 1812 dà bhliadhna gu leth, ghabh e àite ann an Aimearaga a Tuath, agus bha na Stàitean Aonaichte agus an Impireachd Bhreatainn an sàs ann. Riaraich an cogadh tòrr thrioblaidean a thàinig, ach nach deach a cheartachadh, leis an Aramach Ameireaganach bliadhnaichean roimhe. Ged a thachair seo, cha do dh'atharraich crìochan sam bith idir, aig a' cheann thall. Ghairm Ameireaga cogadh an aghaidh nam Breatannach ann an 1812 airson mòran adhbharan; mar eisimpleirean bacadh eaconomach a chuireadh ann le Breatann oir a bha i a' cogadh ris na Frangaich cuideachd, aig an àm. A bharrachd, chuireadh Breatann maraichean Ameireaganach an grèim agus an uair sin thugadh iad orra obrachadh airson a' Chabhlaich Rìoghail, agus bhrosnaicheadh iad na tùsanaich an aghaidh nan Ameireaganach agus an dòchais aca gum biodh iad a' meudachadh. Bha na h-Ameireaganaich ag iarraidh ri smachd a ghabhail anns na tìrean-imrich aig Breatann ann an Aimearaga a Tuath cuideachd.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kl. Ianair
[...]
. Anno Domini .dcccc.x.uiii., alias .dcccc.xix.
Caisc for sept. kl. Mai & Minchaisc ala laithiu do shamradh.
Aedh oa Mael Sechnaill do dhalladh le brathair, la Donnchad, ri Midhe.
Bellum re n-gentibh occ Duiblinn for Goidhelu {folio & column H47ra} du i torcair Niall m. Aedho, ri Erenn, tertio anno regni sui, .xuii. kl. Octimbris, .iiii. feria, & du i torcair Aedh m. Eochocain ri Coicidh Conchobair, & Mael Mithid m. Flannacain, ri Breg, & Concobur h. Mael Sechnaill ridomna Temrach, & Flaithbertach m. Domnaill ridomna Ind Fhochlai, & m. Duib Sinaigh, .i. Mael Craibi ri na n-Airgiallu, & alii nobiles multi. Cath Atha Cliath le Gullo.
p.370{§H1}
§
- Bronach indiu h-Eiriu h-uag
cen rurig ruag rigi giall;
is deicsiu nime cen grein
fairgsi Muighe Neill cen Niall.
- Nis-ta medair maithius fir,
nis-ta sith na suba sloigh,
ni cumaing oenach do ain
o ros-baid in broenach broin.
- Truag sin, a Magh m-Bregh m-buidhe,
a thir n-alaind n-adguide,
ro scarais frit righ ruirech,
fot-racaibh Niall niam-guinech.
- Caiti mail iarthair betha,
caiti grain cech airm-ghretha
indid Niall crodha Cnucha
ro malart a mor-thriucha?
Cett m. Flaithbertaigh, rí Corcu Mo Druagh, Tigernach H. Cleirigh, ri H. Fiachrach Aidhne, mortui sunt.


text:
1959
MCMLIX
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Bhuannaich Salvatore Quasimodo an Duais Nobel ann an Litreachas.
- Bhuannaich Augusto Roa Bastos an Duais Losada airson nobhailean.
- 3 am Faoilleach, inbhe stàite do dh'Alaska.
- Chaidh cnàmhan Dearcmhara shawcrossi a lorg anns an Eilean Sgitheanach.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 12 am Faoilleach - Per Gessle, ann an Halmstad. Ceòladair às An t-Suain.
- 1 am Màrt - Nick Griffin, ann an Lunnainn. Neach-poileataigs à Sasainn.
- 13 an Giblean - Meg Bateman, ann an Dùn Èideann. Bàrd Gàidhealach agus ollamh à Alba.
- 30 an Giblean - Stephen Harper, ann an Toronto. Neach-poileataigs à Canada.
- 17 an t-Ògmhios - Cailean Fox, ann an Tobar na Màthar. Neach-poileataigs à Alba.
- 3 an Lùnasdal - Koichi Tanaka, ann an Toyama. Ceimigear às An t-Seapan.
- 26 an Dàmhair - Evo Morales, ann an Orinoca. Neach-poileataigs à Boilibhia.
- 25 an t-Samhain - Teàrlach Ceanadach, neach-poileataigs.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 3 am Faoilleach - Edwin Muir, sgrìobhadair is eadar-theangaiche Albannach.
- 3 an Gearran - Buddy Holly, ann an Grant Township (Iowa). Seinneadair agus sgrìobhadair às na Stàitean Aonaichte.
- 9 an Giblean - Frank Lloyd Wright, ann am Phoenix (Arizona). Ailtire às na Stàitean Aonaichte.
- 9 an t-Ògmhios - Adolf Otto Reinhold Windaus, ann an Göttingen. Ceimigear às a' Ghearmailt.
- 20 an Dàmhair - Alfonso López Pumarejo, ann an Lunnainn. Neach-poileataigs à Coloimbia.


text:
- TIOTAL
- Dealbh de chrann-sneachda air HR 108
- EXTERNAL ID
- GB1796_RAILWAYSLIDES_987_168_17
- ÀITE
- Inverness
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11686
- KEYWORDS
- rathaidean-iarainn
treanaichean
còmhdhail
locothan
einnseinnean
smuid
sneachd
Taigh-tasgaidh Comhdhail Ghlaschu
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn HR 108 le crann-sneachda air.
Tha e coltach gun deach an dealbh seo a thogail taobh a-muigh ionad-obrach Loch Gorm ann an Inbhir Nis.
Chaidh àireamhachadh 17921 leis an LMS às dèidh a' Chruinneachaidh (Grouping) agus chaidh a thoirt a-mach à seirbheis san t-Samhain 1930.
Nuair a thug Rathad-iarainn na Gàidhealtachd a-steach a' chiad einnsean den chlas 'Big Goods' deilbhte le Daibhidh Jones ann an 1894, b' iad a' chiad locothan ann am Breatainn aig an robh co-chur rothan 4-6-0 agus b' iad cuideachd na h-einnseanan prìomh-loidhne bu chumhachdaiche a bha ag obair san dùthaich. Chaidh 15 a thogail uile gu lèir le Sharp Stewart & Co ann an Glaschu (àireamhaichte 103 gu 117) agus ghluais iad uile gu sealbh LMS ann an 1923. Tha an aon loco aig Rathad-iarainn na Gàidhealtachd a mhair na ball den chlas seo (HR 103) agus faodar fhaicinn ann an Taigh-tasgaidh Taobh na h-Aibhne ann an Glaschu.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Highland Photographic Archive


text:
Kingston, Iaimeuca
'S e prìomh-bhaile Iaimeuca a tha ann an Kingston, ainm oifigeil: Kingston and St. Andrew Corporation. Anns a’ bhliadhna 1923 chuir riaghaltas Iaimeuca an dà ceàrn St. Andrew Parish agus Kingston Parish ri chèile mar "Kingston and St. Andrew Corporation" (KSAC). Anns a’ bhliadhna 2001 bha 96,052 daoine a’ fuireach ann an Kingston Parish agus 555,828 ann an St. Andrew. [1] Tha am baile suidhichte san àirde an earra-dheas an eilein. Tha na beanntan Blue Mountains, Red Hills agus Long Mountain timcheall air agus tha port-mara nadarra aige.


text:
- TIOTAL
- Seataichean Farpais Comann Srathspè & Ruidhle na Gàidhealtachd, 1933
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_GRANT_979_65_PRINTEDLEAFLETS_007_22
- DEIT
- 1936
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 7023
- KEYWORDS
- fìdhlearachd
fìdhlearan
farpaisean
Chaidh an duilleag seo leis an tiotal 'Cruinneachadh de Srathan-spè & Ruidhlichean' a sgaoileadh a-mach sa Chèitean 1933 gu buill Comann Srathspè & Ruidhle na Gàidhealtachd leis an rùnaire a bh' ann aig an àm, Mgr. Iain Friseal. Tha e a' toirt cuireadh do bhuill cruinneachadh de shia seataichean a chur a-steach gus beachdachadh orra mu choinneamh na farpais. Tha na slatan tomhais a thaobh taghaidh a' gabhail a-steach 'as fheàrr airson obair chruaidh', 'as fheàrr a tha gun fhoillseachadh' agus 'as fheàrr ann an gleus biorach'.
Tha Comainn Srathspè agus Ruidhle air a bhith gu coitcheann ann an saoghal a' chiùil traidiseanta ann an Alba bho chaidh a' chiad chomann a chur air bhonn ann an Dùn Èideann ann an 1881. Chaidh a' mheur Ghàidhealach a cur air bhonn ann an 1903. Bha Alasdair Grannd (aithnichte cuideachd air an ainm 'Battan'), aon de na buill-stèidhidh, na cheannard air a' chomann airson faisg air dà fhichead bliadhna, suas gu àm a bhàis ann an 1942


text:
- TIOTAL
- Loch Fada agus rathad gu Cill Fhaolain
- EXTERNAL ID
- HCD00838
- ÀITE
- Loch Long
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12529
- KEYWORDS
- Loch Fada
Cill Fhaolain
Melville Wills
gheat
Chithear Loch Fada anns an dealbh an seo, a' coimhead don taobh an ear thuath a dh'ionnsaigh Beinn Chill Fhaolain (753m). Tha rathad cumhang a' leantainn taobh Loch Fada à Aird Eilbh seachad air Conchra, gu Saileachaidh agus oighreachd Chill Fhaolain aig ceann an loch. Tha farsaingeach bheanntan agus coilltean fèidh air an còmhdachadh leis an oighreachd agus gheibhear gu Easan Glomach troimhe. B' ann le Mgr Melville Wills, aig an robh gheat aig acair anns an loch, a bha an oighreachd aig àm Donnchadh Mac a' Phearsain. Chaidh an taigh a bh' ann bho thùs agus a bha aig bonn Beinn Chill Fhaolain a leagail anns na 1990an
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Bosna agus Hearsagobhana
Is e dùthaich ann an earra-dheas na h-Eòrpa a tha ann am Bosna agus Hearsagobhana[1][2], Bosnia-Herzegovina[3], neo Bosnia agus Herzegovina,[4] (ainm goirid: BiH/БиX). Tha crìochan aice san ear-thuath le Croàisia, san ear leis an t-Sèirb agus leis a' Mhonadh Neagrach ‘sa deas. Eadar 1918 is 1992 bha Bosna agus Hearsagobhana pàirt na Poblachd Shòisealach Iùgoslaibhia. An dèidh 1992 dh’fhàg iad Iùgoslaibhia, ach an toiseach bha cogadh ann eadar 1992 is 1995 anns an dùthaich fhèin. An-diugh tha trì sgìrean ann: Sgìre Brčko, Federation Bosna agus Hearsagobhana agus Poblachd Srpska. Tha muinntir na dùthcha a’ buntainn do trì buidheann le dualchas eadar-dhealaichte: Bosnaich, Sèirbich agus Cròthaisich. Is e sin as adhbhar gu bheil triùir ceann-suidhe anns a’ phàrlamaid. Tha Sarajevo na phrìomh-bhaile.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- Duilleag oifigeil riaghaltas Bosna agus Hearsagobhana
- Duilleag oifigeil den Àrd-riochdaire
- B&H Ionad Turasachd
- Ionad Turasachd Co-nasgadh Bosna duilleag oifigeil


text:
- TIOTAL
- Iasgach a' bhradain air a' Chaol, Drochaid a' Bhanna
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1849
- ÀITE
- Drochaid a' Bhanna
- SGÌRE
- Dòrnach agus Craoich
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Craoich
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33770
- KEYWORDS
- bàta
eathar
lìon
lìon-iasgaich
iasgach
diùcan Chataibh
drochaidean
Tha Drochaid a' Bhanna, baile beag ann an Ros an Ear, na laighe air Caolas Chataibh mu 21km an iar air Dòrnach. Bha gnìomhachas soirbheachail glacadh a' bhradain le lìn ann an Drochaid a' Bhanna gus an do dh'fhàs an t-iasg ro ghann.
Chaidh an drochaid a chithear san dealbh seo a dheilbh le Uilleam Arrol agus a togail ann an 1893. Chaidh a togail an dèidh don drochaid a bh' ann roimhe, tè a chaidh a dheilbh le Tòmas Telford agus a thogail ann an 1811-12, a bhith air a sgrios ann an tuiltean ann an 1892. Chaidh an treas drochaid, an àite tè Uilleim Arrol, a thogail ann an 1973.
Mus deach drochaid Telford a thogail, bhiodh luchd-siubhail a' dol tarsainn a' chaolais a' cleachdadh an aiseig aig Port a' Choltair no Meikle Ferry, 14km an ear air a' Bhanna. Ann an 1809 chaidh aiseag a bha ro làn fodha agus chaidh còrr is 100 neach am bàthadh. Chaidh drochaid a' Bhanna a thogail goirid às dèidh sin


text:
The Lady of Shalott
Tha The Lady of Shalott 'na dàn fionnsgeulach leis a' bhàrd Sasannach Alfred, Triath Tennyson (1809–1892).
Tha 'n dàn (a sgrìobh Tennyson dhà seòrsachan: aon sa' bhliadhna 1833, le fichead rann, an eile sa' bhliadhna 1842 le naoi rann deug) bunaichte gu fuasgail air sgeulachd às an Le Morte d'Arthur le Tòmas Malory timcheall Eilean Astolat, maighdeann a thuit a-steach dham ghaol le Lancelot, ach bàsaichidh bho bròn nuair cha thill e a gaol. Thill Tennyson dhan sgeulachd 'san “Lancelot agus Eilean” ('na 1859 Sgeulan an Rìgh). Ge-tà tha 'n sgeulachd àrsaideach Eilèin glè eugsamhail bhon bheatha na Mnaoi-uasaile, nach eil ainmichte 'gus a nach eil, nochdadh i, gu lèir daonna.
Tha A' Bhean-uasal an dàin Thennyson a' fuireach ann an turaid air eilean ann an abhainn dlùth ri Camelot, air an eilean na t-Sealaid. Tha i fo mallachd: ma seallaidh i gu dìreach aig a' Chamelot, thig dàneigin neo-aithnichte rithe. Mar sin tha i a' coimhead an saoghal tro sgàthan, agus fighidh i mar a chì i ann an lìon seunmhor. Tha na boillsgidhean faileasach na beatha seach an turaid ga mealladh a shealladh, ged tha fios aice a bheireadh sin a' mhallachd ri a deireadh neo-aithnichte. Aon là, ge-tà, a' faicinn Lancelot 'na sgàthan, thuigidh i cho tìnn a bheil i a beatha, agus de faicinn an saoghal tro dubhar is fàileasan a-mhàin.
- On burnish'd hooves his war-horse trode; (Air iongnan lìomhaichte cheumaich a steud-each;)
- From underneath his helmet flow'd (À fo a bhiorraid sruth)
- His coal-black curls as on he rode, (A chamagan dubha 'ghuail cho mharcaich e)
- As he rode down to Camelot. (Cho mharcaich e sìos dham Chamelot)
- From the bank and from the river (Às a' bhruach is às an abhainn)
- He flashed into the crystal mirror, (Dhèalraich e 'steach dhan sgàthan a' chriostail)
- "Tirra lirra," by the river ("Tire lire" ri taobh an abhainn)
- Sang Sir Lancelot. (Sheinn Triath Lancelot.)
Gèillidh i mu dheireadh thall dham mhealladh agus seallaidh i a-mach gu dìreach nuair maraichidh Triath Lancelot seachad a caisteal a' seinn, agus seallaidh i a dh'ionnsaigh Chamelot:
- The mirror crack'd from side to side; (Sgàin an sgàthan a taobh ri taobh)
- "The curse is come upon me," cried ("Tha a' mhallachd a' tigh'nn orm," ghuil)
- The Lady of Shalott. (A' Bhean-uasal na t-Sealaid)
A' fàgail a turaid, lorgaidh i bàt' a sgrìobh i a h-ainm air, agus seòlaidh sìos an abhainn dham Chamelot, a' seinn òran brònach, bàsachadh fad tha i 'seinn. Ruigidh i reòta ri bàs, agus tha Lancelot am measg na ruirich is mnàthan-uasala a chì i:
- "Who is this? And what is here?" ("Cò a tha seo? Is dè th' an-seo?")
- And in the lighted palace near (Agus 'san taigh-rìgh 'n cois)
- Died the sound of royal cheer; (Bhàsaich an fuaim na meoghaile rìoghail;)
- And they crossed themselves for fear, (Is chros ias fhèin air eagal,)
- All the Knights at Camelot; (Uile nan Ridirean aig a' Chamelot;)
- But Lancelot mused a little space (Ach Lancelot chnuasaich air greis)
- He said, "She has a lovely face; (Thuirt e, "Th'aghaidh àlainn aice;)
- God in his mercy lend her grace, (Dia 'na iochd thoir dhi maitheas,)
- The Lady of Shalott." (A' Bhean-uasal na t-Sealaid)
Tha roinn a' smaoineachadh "A' Bhean-uasal na t-Sealaid" a chomharrachadh na t-imcheiste nan luchd-ealain, sgrìobhadairean, agus ceòladairean: a chruthachadh obraichean timcheall agus gleidheadh an saoghal, no a mhealtainn an saoghal tro maireann anna gu soirbh.
External links[deasaich | deasaich an tùs]
- An dealbh Iain Uilliam Waterhouse na Mnaoi-uasaile na t-Sealaid
- An dàn iomlan 1842
- Taobh-ri-taobh coimeas nan seòrsachan 1833 & 1842 an dàin Thennyson (ullaichte leis An Tionnsgnadh Chamelot aig an Oilthigh na Rochester)
- An sgeulachd cho bha i air lorgadh 'san Le Morte d'Arthur Mhalory
- "Lancelot agus Eilèan"
- "A' Bhean-uasal na t-Sealaid": giorrachadh (gabhail a-staigh e-teacsa)
- Elizabeth Nelson, "A' Bhean Chuairtichte: Ciallachaidhean Dealbhach na 'Mnaoi-uasaile na t-Sealaid'"


text:
IS andsin ro eirghetar Clanna Eogain gu crodha ciallmar curata ima caem-ri im Ceallachan cum an chatha. Ocus do coraighhedh gu calma ag na curaduibh bro bhadhbha bith-aluinn bhuan-aicmheil bratac Ocus sonn sesmach sith-remhar sleagh & tor tenn triath-onchonta taisech & grinne
p.7gasda gadhamail gormlann & lonn-bhuaile ladhach línanart uman laechraid. ár ni rabhutar gorm-ait nait glan-luirecha 'gá n-gasraid. achtmad inair cuanna coir-tharblaithi & cotuin & muincedha maisecha min-gresacha re diden corp & cnes & caeim-cenn.
IS and do coraighedh ag laechraid Lochlainn sonn trom treabar-dhaingen tren-luirech & dún dluith duaibhsech duibh-iarainn & cathair clogud-ghlas cruadh-fhaebrach chaith-sciath & ruadh-bhuaili remhar-crann um laech-Amhlaibh & um Lochlainn & um Morann & um Maghnus ár ba h-iat-sein ceathra cuingedha catha na laechraidi Lochlainn sin & .IIII. C. a coimeirghi gacha curad dibh.
IS ann do chuiredar clanna echtacha Eogain a cenn in muighi gu mor-aicintach fa a caem-ri fa Ceallachan. & tucadar corrana a sciath tara cheli & tucsat snadmanna niadh ara lethan-cresaibh a leanmain da chele & do choraighset na VII n-deighfhir dec ba h-uaisli dona h-ard-maithib a timceall in righ-fhlatha da ro-choimhet. & do eirigh rect aicnid ana righ & ferg ana bh-feinneadhuibh & menma 'na miledaib & luinne ina laechaibh & crodacht 'na curadaibh & gairgi ana n-gillanraid.
Cidh tra o dho riachtadar a n-oig & a n-eirrid & a n-aes feig foruallach {folio L 149b1} a n-urthosach na h-irghaile do chaithemh a cloch & a cael-shoighet & a coirr-shleg da gach leith dona laecraidhibh & do leiceadh lar in mhuighi dona miledaib & lathar an chatha dona curadhaibh & inadh na h-imgona dona h-airseduibh. Ocus o do riactadar cuingedha caem-Lochlainn & mileda Mumhan cu h-ait na h-ursclaidi ro ghabhadar ag rodinged a ruaid-sleg & ag laech-bualad a lorg & ag comthuarcad a claidem. Acht chena ba lethtrom in lan-chomhrac-sin. Ar ro tollta cuirp & cnis & cridhedha na n-gasrad n-glan Mhuimnech gu luath tresna línanartaib & ni ghabhdais a lanna lan-fhaebhracha-som na Lochlannaig tre gharbh-dhaingne na n-gorm-luirech & ni letraitis na lorga na laech & ni chirraidis na claidim na cind ar cruaidhi na cathbharr icca coimdhiten & tucsat na Lochlannaig ara mora ar Muimnechaib re h-athaig don lo-sin.
Cidh tra o' d-connaic Ceallachan na mileda aga marbad & na curaidh aga comach & na laeich aga letrad & Clainn Eoghain oca n-airleach do eirigh a brath & a bharann
p.8& a bheodhacht & rugasdar ruathar ro-fhlatha tre rabharta ro-fheirgi & saer-clanna Sil Eoghuin oca imdhiten gu maithibh na Lochlannach. Ocus ro siacht Ceallachan gu cath-Amhlaib & ro ghabastar gres a n-garb-luirigh in gaiscedaigh gur leag a cathbarr fo a bhraghait & gur scoilt in ceann dona cruadb-huillib gur thuit in Lochlannach leis.
IS annsin do riacht Suilleban cona tri l. calma curata caemh-fher ar colgaibh oca cosnam & rucastar bern bruitti borb-ainbthenach tre laech-lar catha na Lochlannach. IS annsin do eirig in tuir gan turbrodh & in tren gan traethad & in leoman gan lagad gusan la-sin .i. Morann mongach muinter-gharbh moir-menmach. .i. mac righ loingsi Leoghasa co tri C curad 'na coimeirgi & ar rochtain dona maithibh do tuairgeadar a cele gu neimhnech naimdighi nert-chalma. Cid tra saidhis Suilleban an sleigh tar brollach na bocoidi & fo cimuis in cathbairr{folio L 149b2} isin churad cu tarla co luath isin laech-braghait gur chuir in cenn ar comus in caith-mhil & dichennais in daeigh-fher & beris leis in cenn gu Ceallachan da commaidhiumh & ad-rochratar muinnter in Lochlannaigh isin gleo-sin.
IS annsin do riacht Donnchad & degh-Mhaghnus do comrac isin caith-irguil Ocus do comhtuaircetar na cinn dona cloidhmhibh clais-lethna & ro leadairset na scéith dona lorguibh lan-troma & do gonsat na cuirp dona craisechaibh. acht cena ad-rochair Magnus le mor-Donnchad.
IS andsin do riacht Lochlainn &
Ribordan ar beluibh Ceallachain do
comrug Ocus do riachtadar gona áith-gera aicmhele o
Lochluinn ar laec-Ribordan. O dho
gonad in gaiscedac & o do treaghdadh in trein-fer o 'd-connuic nar
ghabhadar a airm in t-airsidh bui na agaid rucastar
Ribordan laechruathar gu Lochlainn
& ro treic a claidem & a choirr-shlig & ro chuimhnigh a urgna aith
iarann-gorm & tarraid ichtar luirigi in Lochlunnaig gu coimdhes ana
cle-laim & tuc tarraing tinnesnach don trein-fer gu ledair
leabhar-bruinne in laeic gur leicedar a abuch & a inathar as &
dichennais in deig
d-fher & commaidis in
cenn. Acht ata ni chena ro tuitset an cethrar
crodha cait-miled-sin do laechraid Lochlainn & ro fhacbhatar
na laeic na laitrecha
p.9& ro mheabhuidh dona miledaib & innsaigedar co Luimnech da luath-conmhail. Ocus is tre deiridh na Lochlannach do chuatar maithi na Muimnech isin m-baili. cu nach rainic ona Lochlannchaib na doirrsi do dunad gur marbad isna tighibh & isna toraibh na trein-fhir & tuccait a mna & a maccaemha & a muintera a m-broid gu maithibh na Muimnech & ro tinoilset or & airget & il-mhaine in baili & tucait cinn & coscair & cath-fhaidhbh na curad gu Ceallachan & ro taispenad cinn in cethrair fa h-uaisli dona Lochlannchaib dho. Cunadh da fhoirgiull-sin do can in fili na focuil-si ag innisi na n-echt & na n-aithes & ac tuirim ar marbad dona mor-Lochlannchaib & ar milled dona Muimhnechaib isin mor-chath co n-debhairt
p.10
Crodha sin a Clainn Eoghain.
Asa h-aithle-sin ro tinoiled na creacha ag na curadaib. Ocus adubhairt dream acu anadh in n-oighthi-sin isin m-baili & innsoigid arnamharach gu Caisiul da creach-loscad. Adubairt Suilleban risna saer-shluaghuibh dul in aghaid-sin gu Corcaig airm a rabatar a n-geill & a m-braigdi cu nach soichdis fesa nait techta rompa. Do cinnedh an comairli-sin ag na curaduib & rangadar in agaid-sin gu Corcaig. Tancatar Danair & Duibhgeinnti in bhaili da n-indsaigid do chathugad friu & do brised in cath arna Duibhgheinntibh danardha & ro h-airgedh in chathair leis na curadaib & rucsat a m-braighdi as in m-broid a rabhadar. Do batar fir Muman in oighti-sin a Corcaig ac caithemh a flegh & a fuirlin & do bhatar tri trath isin baili & ro triallsat d' innsaighidh Caisil. Ocus ag dula seach uillinn Shlebi Crot doibh do tinolsat Fir Mhuighi & h-I Chuanach & buannadha na Lochlannach cuca & tucsat cath doibh & do brised in cath la feruibh Muman & do marbad IIII. C. {folio L 150a2} dona buannadhuibh & da socraidi. Ocus nir mhair dona X. C. do bhatar Clanna Eogain ag cath Luimnig acht tri C. isin lo-sin. Ocus gabuit rempa ag creachad gacha criche gu rancatar cu Durlus. Ocus tinoluit Ele Tuaiscirt & Éle Deiscirt na coinne cu Durlus do thabhairt chatha doib & Danair an dúnaid leo. O' t-cualatar
p.11h-Uí Luigdech & Eoganacht sín ro thinolsat co Ceallachan da chabair um Cuilen mac Aindiaraidh meic Dunadaigh um thaisech a tuath & do riachtadar in da thuaith-sin cona trein-feruibh ar ghaib & ar colguibh V. C. a lin ag rochtain Ceallachain. Ferthar cath eturra & na h-Eili & ro ghabhadar-san ri Éle in la-sin & ro marbad na buannadh Lochlainn leo & do marbad da C. do Clainn Eogain isin lo-sin. Ro creachsad in crich & nir loiscset in baili. Ocus tiagait rompa gu Caiseal. se C. a lin. Ocus do riacht Donnchad mac Caeim gu Caisiul na g-coindi & do agaill Ceallachan h-é & do chuimhnig a g-caradradh & do gheall a seal don Mumain do & tuarasdal a dingmhala & at-bert an laidh.


text:
1882
MDCCCLXXXII
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 19 an Giblean - Blàr a' Chumhaing
- Chaidh Florida (Coloimbia) a stèidheachadh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 2 am Faoilleach - Ivar Kamke, ann an Stockholm. Neach-ealain às an t-Suain.
- 2 an Gearran - James Joyce. Sgrìobhadair.
- 20 an Cèitean - Sigrid Undset, ann an Kalundborg. Sgrìobhadair.
- 21 an t-Ògmhios - Lluís Companys i Jover, ann an Tarrós. Neach-poileataigs à Catalòinia.
- 4 an t-Ògmhios - John Bauer, ann an Jönköping. Neach-ealain às an t-Suain.
- 14 an Dàmhair - Éamon de Valera, ann an Eabhraig Nuadh, Neach-poileataigs à Èirinn.
- 11 an t-Samhain - Tomás Ó Rathaile, ann an Lios Tuathail. Cànanaiche na Gàidhlig à Èirinn.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 23 an t-Sultain - Friedrich Wöhler ann an Göttingen. Ceimigear Ghearmailteach.
- 21 an Dùbhlachd - Francisco Javier Zaldúa, ann am Bogotá. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 31 an Dùbhlachd - Léon Gambetta, ann an Sèvres. Neach-poileataigs às An Fhraing.


text:
- TIOTAL
- LMS 14690 agus loco clas 'Castle' neo-aithnichte air trèana san Aghaidh Mhòr
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_183
- ÀITE
- An Aghaidh Mhòr
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Daothal 's Ràta Mhurchais
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28219
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
LMS 14690 'Dalcross Castle' agus loco clas 'Castle' neo-aithnichte a' fàgail An Aghaidh Mhòr air trèana luchd-siubhail a' dol gu deas.
B' e pàirt den dàrna baidse de locomotaibhean luath luchd-siubhail clas 4-6-0 clas 'Castle' a chaidh a dhealbhachadh dha Rèile na Gàdhealtachd a bh' ann an 14690 (HR 29 roimhe). Chaidh a togail le Companaidh Locomotaibhean Ceann a Tuath Bhreatainn agus fhuairear i ann an 1913. Lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis sa Ghiblean 1947.


text:
Tha ìomhaigh agus cliù aig a’ chlò Hearach air feadh an t-saoghail. Tha na Hearaich a-nis an dòchas gum bi an sluagh a cheart cho dèidheil air uisge beatha na Hearadh.
Tha fios air nochdadh gun tàinig suim airgid luach £1.9 millean bhon riaghaltas ann an Dùn Èideann gus taigh-staile a stèidheachadh air raon ri taobh a’ bhàigh air an Tairbeart. Chaidh planaichean leasachaidh fhoillseachadh aig coinneamh ann an Taigh Òsta na Hearadh agus tha dòchas ann gun tig còrr agus fichead cosnadh ás an obair. Tha fìor fheum air a leithid. Thuirt Calum MacAoidh, a tha a’ teagasg ann an Sgoil an Tairbeirt, “Tha mise faicinn àireamh nan sgoilearan a’ tuiteam gach bliadhna agus tha mi ’n dòchas gun tig daoine le teaghlaichean a shireadh obrach.”
Uile gu lèir cosgaidh am pròiseact £10 millean, ach thatar an dùil gun toir an cuideachadh a thàinig bhon Riaghaltas spionnadh do luchd-seilbh airgead a chur ’na lùib. Tha mòran air cur ris mar-thà, agus thuirt Simon Erianger, stiùiriche na companaidh, gu bheil e cinnteach gun tig an t-ionmhas a-steach. Am measg nam buannachdan a thig, bidh cothrom aig croitearan anns na h-eileanan sìol eòrna a reic ris an taigh staile.
Bidh na Hearadh a’ cumail ceann a’ mhaide ri eileanan eile, oir tha taighean staile anns an Eilean Sgitheanach, Ìle, Diùra, Muile, Arainn, Arcaibh agus, bho chionn dà bhliadhna air ais, ann an Leòdhas.
Thuirt Richard Lochhead, Ministear an Leasachaidh Dhùthchail, “Tha mi glè chinnteach nach fhada gus am bi an t-uisge beatha a cheart cho iomraiteach ris a’ chlò.”


text:
UCAS code Q532
UHI information line 0845 272 3600
'S e cùrsa Gàidhlig diana agus eadar-obrachail a tha anns a' Chùrsa Chomais a tha deasaichte dha luchd-ionnsachaidh eadar-mheadhanach a tha ag amas a bhith fileanta sa chànan. ’S ann air sgilean cànain a tha prìomh fhòcas a’ chùrsa, an dà chuid labhairte agus sgrìobhte, ach thèid cuspairean eile a ghabhail a-steach feadh a’ chùrsa.
Bidh cothrom agad trì seachdainean de ghreis-dhreuchdail a dhèanamh ann an àrainneachd Ghàidhlig agus na sgilean teòiridh ùra agad a chur gu feum.
An Cùrsa Adhartais
Modalan Riatanach:
Modalan Roghainneil:
*Sabhal Mòr Ostaig UHI a-mhàin
Ionnsachaidh tu tro òraidean agus clasaichean aghaidh-ri-aghaidh aig Sabhal Mòr Ostaig UHI san Eilean Sgitheanach, no Colaisde a’ Chaisteil UHI ann an Eilean Leòdhais; agus an dà chuid dhiubh aig cridhe coimhearsnachd na Gàidhlig.
Làn-ùine: 1 bliadhna
An t-Sultain
Do dh’oileanaich air còmhnaidh ann an Alba no anns an Aonadh Eòrpach/EEA (taobh a-muigh an RA) agus aig a bheil seòladh tron teirm ann an Alba, a’ dèanamh cùrsa fo-cheum (CertHE), tha na cìsean a leanas a’ buntainn ris:
*Chan eil a chìs Alba/EU fhathast aonaichte le Riaghaltas na h-Alba. Tha ìre cìs innseachail air a shealltainn sa chlàr.
Do dh’oileanaich air còmhnaidh anns a’ chòrr den RA (Sasainn, a’ Chuimrigh agus Èirinn a Tuath) agus aig a bheil seòladh ann an Alba rè na teirm, ’s iad seo na cìsean a tha rim pàigheadh:
Bu chòir cìsean a phàigheadh ro thoiseach a’ chùrsa gach bliadhna acadaimigeach mur tèid aontachadh air modh eile.
Tha àireamh de roghainnean maoineachaidh rim faotainn do dh’oileanaich an RA agus an AE a chuidicheas tu a bhith a’ pàigheadh airson do chuid ionnsachaidh agus cosgaisean bith-beò fhad ’s a bhios tu ag ionnsachadh.
Is iad seo na cìsean do dh’oileanaich nach bi gu h-àbhaisteach a’ fuireach anns an RA no anns an Aonadh Eòrpach aig a bheil seòladh ann an Alba tron teirm:
Dh'fhaodar sgoilearachdan agus tùsan maoineachaidh eile a bhith rim faotainn. Cuir fios chun na colaiste airson tuilleadh fiosrachaidh.
Aon uair ’s gun coilion thu An Cùrsa Comais gu soirbheachail, faodaidh gum bi ùidh agad ann an dreuchd ann an teagasg Gàidhlig no na meadhanan Gàidhlig.
Aon uair ’s gun coilion thu an cùrsa agad, is urrainn dhut dol air adhart ri farsaingeachd de chùrsaichean Gàidhlig eile, a' gabhail a-steach:
Bu chòir do thagraichean eadar-nàiseanta cuir a-steach a' cleachdadh an fhoirm tagraidh eadar-nàiseanta. Luchdaich a-nuas agus clò-bhuail am foirm, lion agus till e chun an t-seòlaidh a tha sgrìobhte air, mas e do thoil e. Tha barrachd fiosrachaidh ri fhaotainn do thagraichean eadar-nàiseanta aig ar duilleig do dh'oileanaich eadar-nàiseanta
Tha sinn air leth toilichte gu bheil thu a' beachdachadh air ionnsachadh aig Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean (UHI). Tha siostam inntrigidh UHI cothromach is fosgailte agus sinn dealasach a bhith a' tairgsinn co-ionannachd cothruim is a' seachnadh leth-bhreith. Bidh gach tagradh air a mheas a rèir airidheachd agus comas coileanaidh, gun leth-bhreith a thaobh gnè, aois, ciorraim, cinnidh no suidheachaidh shòiseo-eaconamaich. Bidh sinn a' cur fàilte air iarrtasan bho gach uile duine a tha ag iarraidh bhith na oileanach leinn agus tha e na amas againn seirbheisean iomchaidh is èifeachdach a thabhann do oileanaich le ciorraman.


text:
FEROLA VINTAGE, senovinių šviestuvų ir interjero salonasMas-fhìor air cairt gnothachais
FEROLA VINTAGE, senovinių šviestuvų ir interjero salonas
Àirneis, Àirneis chidsin, Àirneisean, Àrsaidheachd, Balla lights +30
Imprint
I-V 11:00-19:00
VI 11:00-16:00
- FEROLA VINTAGE, senovinių šviestuvų ir interjero salonas
Mapa
Gnìomh roinn-seòrsa
Àirneis, Àirneis chidsin, Àirneisean, Àrsaidheachd, Balla lights, Bedroom àirneis, Bhàsaichean, Bùth àirneis, Chandelier salons, Chandeliers, Chleachd àirneis, Clàr lampaichean, Dachaigh aodaich, Dachaigh sgeadachadh, Dekor, Featherbed, Floor lamp, Goods malairt, Lasadh design, Lasadh systems, Lasadh uidheam, Living room àirneis, Mirrors, Mullach lights, Obraichean ealain, Seann, Seann àirneis, Seann innealan, Seòmar-ionnlaid lights, Solais a-muigh, Solais a-muigh, Taobh a-staigh ideas, Taobh a-staigh nithean, Togail, fìor oighreachd, Vintage nithean
Qr code
vCard
Làrach-lìn
Làrach ainm: FerolaVintage


text:
- TIOTAL
- Seallaidhean de dh' Inbhir Ghòrdain
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1024
- ÀITE
- Inbhir Ghòrdain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Cuithne
- LINN
- 1920an; 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32945
- KEYWORDS
- cairtean
eaglaisean
An Eaglais Shaor Aonaichte
Eaglais na h-Alba
fuarain
Fuaran Rìgh Eideard
Comann nan Goireasan
tallachan-baile
taighean-cluiche
caolais
An Cabhlach Rìoghail
ionad cabhlaich
ionadan cabhlaich
Tha a' chairt seo a' sealltainn còig dealbhan de dh' Inbhir Ghòrdain, ann an Taobh Sear Rois. Gu h-àrd agus gu h-ìseal air an taobh chlì, agus gu h-ìseal air an taobh dheas tha trì seallaidhean eadar-dhealaichte de dh' Àrd Shràid Inbhir Ghòrdain. Gu h-ìseal air an taobh chlì tha oisean na h-Àrd Shràid agus Rathad a' Chaisteil, leis an Eaglais Shaoir Aonaichte aig mullach Rathad a' Chaisteil, a thogadh ann an 1861. 'S e seo a-nis Eaglais na h-Alba. Ann am meadhan an deilbh, chithear fuaran Rìgh Eideard. Chaidh a chur an gnìomh gu h-oifigeil leis a' bhean-phòsta Dhòmhnallach, bean a' phròbhaist, ann an 1904. Phàigh Comann nan Goireasan airson an fhuarain, mar chuimhneachan air a' chuairt aig Rìgh Eideard VIII gu Inbhir Ghòrdain ann an 1902. 'S e talla a' bhaile agus an taigh-cluiche a th' anns an togalach ghrinn a chithear anns an dealbh a tha gu h-ìseal, air an taobh dheas.
An am meadhan na cairte, tha dealbh de Chaolas Chrombaidh, agus gu h-àrd air an taobh dheas chithear Cidhe a' Chabhlaich ann an Inbhir Ghòrdain. Air sàilleabh gu bheil Inbhir Ghòrdain cho faisg air Caolas Chrombaidh, tha e na dheagh acarsaid do bhàtaichean. Tha na ceanglaichean aige ris a' Chabhlach Rìoghail a' dol air ais chun an 19mh linn. Agus mun tàinig am 20mh linn bha e air a mheas mar ionad oifigeil, dhan tàinig an Cabhlach Rìoghail iomadh uair. Bha Inbhir Ghòrdain air a chleachdadh mar ionad cabhlaich tron Chogadh Mhòr, a' cumail connadh agus uisge ris a' Chabhlach Rìoghail. Dhùin an t-ionad cabhlaich an Inbhir Ghòrdain ann an 1956


text:
Tallinn
Tha Tallinn na phrìomh-bhaile agus am baile as motha ann an Eastòinia. Tha e suidhichte aig a' Mhuir Baltach - ri taobh a' Chamais Shuòmaidh. Tha Tallinn 529km air falbh bho Vilnius (Liotuàinia), 905km bho Mhosgo (An Ruis), 279km bho Riga (An Laitbhe) agus 1041km bho Bherlin (A' Ghearmailt).[1] Taobh a-staigh na dùthcha, tha e 165km air falbh bho Tartu, 118km bho Phärnu, 196km bho Narva, 144km bho Kohtla-Järve agus 129km bho Viljandi.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Annapolis (Maryland)
- Białystok
- Dartford
- Gdańsk
- Gdynia
- Gent
- Göteborg
- Groningen[2]
- Kiel[3]
- Kotka
- Łomża
- Los Gatos (Calafòrnia)
- Malmö
- Mosgo
- Portland (Oregon)
- Riga
- Sankt Peterburg
- Schwerin[4]
- Venezia
- Vilnius


text:
- TIOTAL
- Taobh an ear Crois an Naoimh Mhàrtainn, Ì
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0781
- ÀITE
- Ì
- SGÌRE
- Muile
- SIORRACHD/PARRAIST
- ARGYLL: Kilfinchen and Kilvickeon
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10676
- KEYWORDS
- a' togail dheilbh
an Naomh Màrtainn
snaidheadh
Tha Crois an Naoimh Mhàrtainn air taobh an iar doras Abaid Ì. Bhiodh i air a snaidheadh aig àm air choreigin eadar 700 agus 800 agus tha i fhathast anns an dearbh àite san deach a thogail. An seo, tha an taobh an ear den chrois ri fhaicinn air a shnaidheadh le caochladh nathraichean agus bachaidean cruinne. Aig àm steidhicheadh na manachainn ann an 563, bhiodh croisean air an dèanamh le fiodh. Ach, am meadhan an 8mh linn bha an t-eilean air fàs gu bhith na àite cudromach a thaobh nan ealain agus bha croisean coltach ris an tè seo nan seasamh leotha fhèin air an dèanamh. Chaidh an dealbh seo a thogail anns a' chiad phàirt den fhicheadamh linn le M.E.M. Donaldson.
Rugadh Màiri Ethel Muir Donaldson ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd timcheall air 1908. Shiubhail i air feadh taobh an iar agus taobh a tuath na Gàidhealtachd, a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. B' e Rubha Aird nam Murchan fear de na h-àitea a b' fheàrr leatha agus rinn i a dachaigh ann an Sanna ann an 1927.
Eadar 1912 agus 1949 dh'fhoillsich a' Bh-Uas Donaldson mòran leabhraichean mu eachdraidh shòisealta agus cleachdaidhean air taobh an iar agus tuath na Gàidhealtachd. 'S e dhà de na leabhraichean as ainmeile aice 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' agus tha na dà dhiubh làn le na dealbhan aice fhèin. Chaochail i ann an taigh-altraim ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tiodhlachadh anns an Òban.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Post-d bho Aran / A bheil cù agad?
Fhuair mi post-d bho Aran an diugh agus tha e ag iarraidh beagan cuideachaidh bhuainn. (Às aonais cha bhiodh TnamB beò an diugh.) Dh'innis a bhean dha gum bi iad a' faighinn cù eile a dh'aithghearr agus mar sin bidh iad ag iarraidh ainm air a shon. Bu mhath leotha ainm Gàidhlig ach chan eil iad airson ainm mar Donnchadh no Eilidh no rudeigin mar sin a chur air -- b' fheàrr leotha rudeigin a tha nas traidiseanta airson con. Thug mi moladh no dhà dhaibh ach dè ur beachdan, a chàirdean?
Sgrìobhaibh ur beachdan an seo agus cuiridh mi gu Aran iad. Mòran taing :-)


text:
- TIOTAL
- HR 126 'Loch Tummel' a' ruighinn Baile an Luig
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_150
- ÀITE
- Baile an Luig
- SGÌRE
- A' Ghàidhealtachd / Siorrachd Pheairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT: Lad an Ràtha
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 26882
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
HRS
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn locomotaibh Rèile na Gàidhealtachd 'clas Loch', HR 126 'Loch Tummel' a' ruighinn Baile an Luig air trèana a' dol gu deas. Chaidh a h-àireamhachadh 14386 leis an LMS agus lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis san Lùnastal 1938.
B' e stad air prìomh loidhne Rèile na Gàidhealtachd a bh' ann am Baile an Luig. Dh'fhosgail an stèisean san Ògmhios 1863 agus dhùin i ann an 1965.


text:
1833
MDCCCXXXIII
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Chaidh Girardota (Coloimbia) a steidheachadh.
- Sgrìobh Honoré de Balzac an leabhar Eugénie Grandet.
- Cur às do Thràilleachd ann am Breatainn agus a cuid cholonaidhean (Iaimeuca, Trianaid agus Tobago, Barbados, Greanada, agus Costa Afraga a Deas).
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 21 an Dàmhair - Alfred Nobel; ceimigear, innleadair agus nuadhasair às an t-Suain.
- 19 an t-Samhain - Joaquín Riascos, ann an La Chorrera. Neach-poileataigs à Coloimbia


text:
- TIOTAL
- LMS 14384 'Loch Laggan' air trèana ann an Coille Chnagaidh
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_318
- ÀITE
- Coille Chnagaidh
- SGÌRE
- A' Ghàidhealtachd / Siorrachd Pheairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT: Blàr Athall
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28329
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
LMS 14384 'Loch Laggan' air trèana dà choidse a' dol gu deas ann an Coille Chnagaidh. Tha crann-sneachda beag fiodha air a chur an sàs ri toiseach an locomotaibh.
B' e ball de locomotaibhean 4-4-0 clas 'Loch' aig Rèile na Gàidhealtachd a bh' ann an 14384 (HR 124 roimhe). Chaidh a togail le Dübs & Co ann an Glaschu ann an 1896. Lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis san t-Sultain 1934.


text:
Oilthigh Rostock
Is e Oilthigh Rostock (Universität Rostock 'sa Ghearmailtis, University of Rostock 'sa Bheurla) an t-oilthigh as sine ann an taobh tuath na Roinn-Eòrpa an dèidh Oilthigh Chill Rìmhinn. Tha e na laighe anns a’ bhaile Rostock ann am Mecklenburg-Vorpommern anns an Ear-thuath na Gearmailt. Tha Rostock ri taobh a’ Mhuir Bhaltach.
Chaidh a stèidheachadh ann an 1419 le cead bho Pàpa Màrtainn V. Mar a b’ àbhaist aig an àm seo bha iad a’ teagasg eòlas-lagha, eòlas-leighis agus feallsanachd, ach an toiseach cha robh eòlas-diadhachd ann. Anns an 15mh linn bha an t-Oilthigh Rostock ri measg na h-oilthighean mòra anns a’ Ghearmailt. Thàinig na h-oileanaich às an Òlaind, à Lochlainn, às a' Phòlainn, às an Ruis agus à Stàitean eile timcheall air a’ Mhuir Bhaltach.
Ann an 1542 thionndaidh an t-oilthigh gu creideamh Pròsdanach agus beachdan an Ath-Leasachaidh. An dèidh Cogadh airson 30 bliadhna (1618-1648) chaidh an inbheachd sìos, gus mu dheireadh thall cha robh dad air fhàgail ach sgoil airson muinntir na dùthcha. Anns an 19mh linn chaidh mòran togalaichean ùra a thogail agus dh'fhàs an t-Oilthigh Rostock ainmeil a-rithist.
An diugh tha naoi ceud-fàthan ann far am bi nas motha na 50 cuspair eadar-dhealaichte air a theagasg. Tha an t-oilthigh ceangailte ri 18 fheadainn eile anns an Roinn-Eòrpa agus air feadh an t-Saoghail. Tha leabharlann ann a chaidh a stèidheachadh ann an 1569 le tòrr na 2.2 millean leabhar.
Daoine cudthromach anns an Oilthigh Rostock[deasaich | deasaich an tùs]
- Tycho Brahe, (1546-1601), duine uasal às an Danmhairg, reuladair,
- Karl Ritter von Frisch, (1886-1982), às an Ostair, fhuair e Duais Nobel 1973 airson eòlas-leighis còmhla ri Nikolaas Tinbergen and Konrad Lorenz.
- Heinrich Schliemann, (1822-1890), Rannsachair àrceolas, rinn e cladhachadh cudthromach ann an Troy, Mycenae agus Tiryns.
- Rudolf Steiner, (1861-1925), neach-stèidheachaidh den Anthroposophy, Waldorf education, biodynamic agriculture, anthroposophical medicine agus Eurythmy
- Otto Stern, (1888-1969) ), fhuair e Duais Nobel nàdar-fheallsanachd ann an 1943
- Fhuair Albert Einstein agus Max Planck ollamhachd urramach Oilthigh Rostock ann an 1919.
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- Duilleag oifigeil Oilthigh Rostock anns a' Bheurla
- Duilleag oifigeil baile Rostock anns a' Bheurla
- University of Rostock - Eachdraidh ghoirid anns an Encyclopedia caitligeach
Oilthigh Chologne | Oilthigh Erfurt | Oilthigh Halle-Wittenberg | Oilthigh Heidelberg | Oilthigh Leipzig | Oilthigh Rostock | Oilthigh Tübingen


text:
20 an Cèitean
'S e 20 an Cèitean an 140mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (141mh ann am bliadhna-leum). Tha 225 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 685 - Blàr Dhùn Neachdain eadar na Cruithnich agus Northumbria.
- 1651 - Blàr Inbhir Cèitein
- 1802 - Ath-stèidheachadh thràilleachd taobh a-muigh na Frainge.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1799 - Honoré de Balzac, ann an Tours. Sgrìobhadair às an Fhraing.
- 1882 - Sigrid Undset, ann an Kalundborg. Sgrìobhadair à Nirribhidh.
- 1908 - James Stewart, actair Aimeireaganach.
- 1955 - Anton Corbijn, ann an Strijen. Dealbhadair chamara às Na Tìrean Ìsle.
- 1860 - Eduard Buchner, ceimigear Gearmailteach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1940 - Carl Gustaf Verner von Heidenstam, ann am Motala. Sgrìobhadair às An t-Suain.
- 1989 - John Hicks, eaconomaiche Sasannach.
- 1997 - Virgilio Barco Vargas, eaconomaiche, innleadair agus Neach-poileataigs à Coloimbia.


text:
- TIOTAL
- An S.S. Gondolier a' tighinn a-steach do na geataichean air an t-sligh'-uisge aig Cille Chuimein
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0085
- ÀITE
- Cille Chuimein
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Both Fhleisginn 's Obar Thairbh
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31974
- KEYWORDS
- Gondolier
Mac a' Bhruthainn
bàta-smùide pleadhanach
bàtaichean-smùide pleadhanach
slighean-uisge
Cabhlach Rìoghail
An Cuan Arcach
An dara cogadh
cairtean
Tha a' chairt seo a' sealltainn an S.S. Gondolier a' tighinn a-steach do na geataichean air sligh'-uisge a' Ghlinn Mhòir an Cille Chuimein. Chaidh an "Gondolier" a thogail ann an 1866 le J&G Thomson, airson co-bhanntachd de Dhàibhidh agus Alasdair Hutcheson agus Dàibhidh Mac a' Bhruthainn. Bha ochd bàtaichean-smùide pleadhanach, a bhiodh a' dol gu muir, agus dà bhàta a bh' air an slaodadh le eich aca. Bha am bàta-smùide pleadhanach "Gondolier" air a dealbhachadh a dh'aona ghothach gus a bhith dol tro gheataichean air an t-sligh'-uisge, agus bhiodh I a' seòladh o aon cheann gu ceann eile de Shligh'-Uisge a' Ghlinne Mhòir, eadar Inbhir Nis agus Banbhaidh.
Bha I a' seòladh gu ruige 1939, nuair a thugadh seachad I dhan Chabhlach Rìoghail, a thug I às a chèile agus a chuir I fodha sa Chuan Arcach gus bacadh a chur air bàtaichean an nàmhaid anns an Dàrna Cogaidh


text:
Dolair Aimearaganach
'S e an dolar aonad airgead nan Stàitean Aonaichte (Aimeiriceidh). B' e aonad airgid Spainteach a bha anns an dolar bho thus, air an robh luach de 6 tasdan agus 8 sgillin den argaid Shasunnach, neo 1/3 s phairt de Punnd Troy Airgid, a bha na bun-steidh de shiostaman argaid air feadh Tuath na h-Eòrpa.
Ghluais an Rìoghachd Aonaichte bho shiostam airgid steidhichte air pris airgid, ri siostam airgid steidhichte air pris òir aig deireadh an 18mh linn. Lean na Staitean Aonaichte air an leasachadh seo agus dluth-cheangaileadh an Dolar ri pris oir sios gu 1931 nuair a chaidh bochdadh air an luib failgeadh margaid-stoic na h-Aimeiriceidh (Wall Street) ann an 1929. Bhon àm siud tha luach na Dolair air flodrigeadh an aghaidh luach airgid nan Eòrpach, a gabhail malairt aig prisean (air an dolar) eadar £ 0.33 agus £1.
Aig Sultain 2010, is luach an dolair mu deidhinn Euro 0.82 neo £ 0.66 Breatuinneach.


text:
Mòsaimbic
'S e dùthaich ann an Afraga a tha ann am Mòsaimbic, [1] ainm eile: Mosaimbic [2], Mosambiog[3] neo Mosambìog [4] , ainm oifigeil: Poblachd Mhòsaimbic, (Fraingis: República de Moçambique, IPA: ʁɛ'publikɐ dɨ musɐ̃'bikɨ). Tha crìochan aige sa tuath le Tansainìa, san iar-thuath le Malabhaidh agus Saimbia, san iar le Siombabue agus sa earra-dheas le Dùthaich nan Suasaidh agus Afraga a Deas. Tha an Cuan Innseanach san ear dhith. ‘S e Maputo am prìomh-bhaile aice. B’ e Vasco da Gama a’ chiad duine às an Roinn Eòrpa a ràinig air Mòsaimbic anns a’ bhliadhna 1498 agus b’ e tìr-imrich na Phortagail a bha innte bho 1505. Thàinig an t-ainm Mòsaimbic (Moçambique) bho Muça Alebique, (rìgh Arabach).
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)


text:
Saimbia
'S e dùthaich ann an Afraga a tha ann an Saimbia, [3][4][5] neo Zambia[6][7] ainm oifigeil: Poblachd Shaimbia.
Tha crìochan aice san ear le Malabhaidh, sa tuath le Poblachd Dheamocrach na Congo, san ear-thuath Tansainìa, san iar le Angòla agus sa deas le Mòsaimbic, Siombabue, Botsuana agus Naimibia.
Tha Lusaka na prìomh-bhaile aice. Tha am baile suidhichte ann an earra-dheas na dùthcha.
B’ e David Livingstone a’ chiad rannsaichear Eòrpach a ràinig air na Victoria Falls aig an Abhainn Zambezi anns a’ bhliadhna 1855. Chuir esan an t-ainm ris an eas airson urraim a chur air Bhan-rìgh Victoria.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Staitistearachd nan Dùthchannan Aonaichte
- ↑ Sitesources Worldbank
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1871901391
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)


text:
Haiti
'S e an dàrna pàirt den eilean Hispaniola a tha anns an dùthaich Haidhti, Heitidh[1] no Haiti[2] (IPA: ˈhaiːti ). Mar sin dheth tha crìoch aice le Poblachd Dhoiminicia. Tha i na laighe anns na Greater Antilles anns a’ Mhuir Chairibianach. Tha Haiti a’ gabhail a-steach grunn eileanan beaga, m.e.:
- La Gonâve
- La Tortue (Tortuga),
- Les Cayemites
- Île de Anacaona
- La Grande Caye.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha eachdraidh Haiti inntinneach, air sgàth 's gum b' e Haiti a chiad phoblachd neo-eisimeileachd air feadh an t-Saoghail le daoine dhubha anns an riaghaltas an dèidh ar-a-mach soirbheachail nan tràillean. Chuireadh às do tràilleachd an seo ann an 1793 nuair a bha Louis Sononthox os cionn na dùthcha.[3]
San 12 am Faoilleach 2010 bhualadh Haiti le crith-thalmhainn uabhasach. Thuit milltean de thogaileachean anns a' phrìomh chathair Port-au-Prince agus bha 45,000-50,000 duine air am marbhadh. Tha 2,000,000 duine gun dhachaigh.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Finkelman and Miller, Macmillan Encyclopedia of World Slavery


text:
Valtos School 1904
by admin • 7 September 2008 • Archive photos, Education • 5 Comments
[singlepic=165,550,245]
There were 104 pupils at Valtos School in 1904. This key may help with the identification.
1 Mr Cameron
2 Flora Maciver Kneep (Floraidh nighean Mairead Alasdair)
3 Christina Mackay 21 Valtos (Cairstiona Rothaich)
4 Mary Matheson Kneep (Mairi Smiodaidh)
5 Betty Buchanan (Beit Dhomhnaill an t-Saighdear)
6 Barbara Maciver 25 Valtos (Bab Tharmoid Mhurchaidh)
7 Catherine Smith 13 Valtos (Catriona Chaluim a Ghobha)
8 Joan Buchanan 18 Uigen (Seonag Chaluim Mhoir)
9 Dolina Matheson 5 Kneep (Doileag Smiodaidh)
10 Annie Morrison Reithmir (Anna Mhurchaidh Sheumais Reithmir)
11 Annabella Macleod 29 Valtos (Barabal Dhomhnaill a’ Phost)
12 Annie Maclean 17 Valtos (Anna Tharmoid Bhain)
13 Peggy Matheson 18 Uigen (Peigi Chadham)
14 Anna Barbara Maciver 11 Kneep
15 James Morrison Reithmir (Seumas Dubh)
16 Angus Morrison 27 Valtos (Aonghas Moireasdan, An Ansh)
17 Murdo Smith 30 Valtos (Murchadh Gobha)
18 Donald Norman Mackay ? Valtos (Domhnall Tharmoid Aonghais)
19 John Buchanan 6 Kneep (Iain Dhomhnaill Iain Saighdear)
20 John Macleod 29 Valtos (Iain Dhomhnaill a Phost)
21 Farquhar Maclennan 15 Kneep (Fearchar Iain Seonaid)
22 Murdo Maciver 25 Kneep (Murchadh Tharmoid Mhurchaidh)
23 Norman Macdonald Kneep (Tarmod Mhorgain)
24 Donald Morrison 3 Valtos (Domhnall Aonghais Ruaidh)
25 Norman Macdonald Kneep (Tarmod Aonghais Domhnallach)
26 John Maclennan 15 Kneep (Iain Geal, Iolaire Survivor)
27 Hector Matheson 23 Valtos & 10 Reef (Eachainn Dhomhnaill Madson, lost in WW1)
28 Duncan Morrison Reithmir (Donnchadh Murchadh Sheumais)
29 Donald Macritchie 8 Kneep (Domhnall an Irish)
30 Malcolm Matheson 23 Valtos & 10 Reef (Calum Dhomhnaill Madson)
31 Norman Buchanan 8 Valtos (Tarmod Sham)
32 Angus Maclennan 1 Kneep (Aonghas a Rothaich)
33 Johan Matheson 29 Valtos (Seonag Chaluim Iain Mhoir)
34 Kate Macleod 37 Cliff Ceit (Chaluim Dhomhnaill)
35 Peigi Matheson 29 Valtos (Peigi Chaluim Iain Mhoir)
36 Christina Macdonald 14 Valtos (Cairstiona Choinnich Bhig)
37 Mary Macleod 19 Valtos & Bragar (Mairi Bhragair)
38 Annie Buchanan 18 Uigen (Anna Chaluim Mhoir)
39 Dolina Macleod 37 Cliff (Dollag Chaluim Dhomhnaill)
40 Annie Buchanan 6 Kneep (Anna Dhomhnaill Iain Saighdear)
41 Catherine Smith 30 Valtos (Catriona Dhomhnaill a Ghobha)
42 Annie Maclennan 24 Valtos (Anna Dhomhnaill Alasdair)
43 Mary Ann Maciver 11 Kneep (Mairi Ann an t-Saighdear)
44 Malcolm 13 Kneep (Calum, mac Anna Tharmoid)
45 Murdo Buchanan 18 Uigen (Murchadh Chalum Mhoir)
46 Iain Smith 30 Valtos (Iain Gobha)
47 John Morrison 32 Valtos (Iain Dhomhnaill Ruaidh)
48 John Morrison Reithmir (Iain Mhurchaidh Sheumais)
49 Alex Maciver 25 Valtos (Alasdair Tharmoid Mhurchaidh)
50 Malcolm Maclennan 24 Valtos
51 Donald Matheson 29 Valtos (Domhnall Chaluim an Mhoir)
52 Donald Maclennan Reithmir (Domhnall Ruadh Reithmir)
53 John Buchanan 8 Valtos (Iain Sham)
54 Donald Mackay 33 Valtos (Domhnall Uilleam Ruaidh)
55 Kenneth Maciver 11 Kneep (Coinneach an t-saighdear)
56 Peggy Buchanan 6 Kneep (Peigi Dhomhnaill an t-saighdear)
57 Margaret Matheson 18 Uigen (Mairead Chadham)
58 Unknown
59 Malcolm Macleod 17 Uigen (Calum a ‘Ghobha)
60 John Macleod 12 Valtos (Shonnaidh Mhic Iain)
61 unknown
62 Malcolm Morrison 3 Kneep (Calum Ailean)
63 Malcolm Matheson 5 Kneep (Calum Smiodaidh)
64 Unknown
65 Murdo Maclennan Reithmir (Murchadh Ruadh Reithmir)
66 Norman Maclennan 24 Valtos (Tarmod Dhomhnaill Alasdair)
67 Unknown
68 John Morrison 13 Kneep (Shonnaidh Mhartain)
69 Margaret Mackay Valtos (Mairead Tharmoid Aonghais)
70 Catherine Macdonald 4 Kneep (Catriona Aonghais Domhnallaich)
71 Christina Maciver 11 Kneep (Cairstiona an t-saighdear)
72 Jessie Morrison 3 Valtos (Seonaid Aonghais Ruaidh)
73 Anna Macdoanld 4 Kneep (Anna Aonghais Domhnallaich)
74 Etta Maciver 11 Kneep (Oighrig an t-Saighdear)
75 Malcolm Buchanan 7 Valtos (Calum Dhomhnaill an Mhurchaidh)
76 Unknown
77 Neil Maciver (Callanish) (Niall Aonghais Neill)
78 Unknown
79 Mary Ann Macdonald 4 Kneep (Mairi Anna Mhorgain)
80 Annie Macaulay 35 Cliff (Anna Bheag)
81 Annabell Matheson 29 Valtos (Barabal Chaluim an Mhoir)
82 Neillie Macdonald 2 Kneep (Neillie Mhurchaidh a Ghriasaich)
83 Unknown
84 Unknown
85 Unknown
86 Jessie Maclennan 15 Kneep (Seonaid an Seonaid)
87 Donald Maclennan 1 Kneep (Domhnall a Rothaich)
88 Unknown
89 Kenneth Macdonald 14 Valtos (Coinneach Choinnich Bhig)
90 Unknown
91 Angus Macleod 29 Valtos (Aonghais Dhomhnaill a Phost)
92 Kenneth Mackay 27 Valtos (Coinneach MacAoidh)
93 Angus Matheson 18 Uigen (Aonghas Chadham)
94 Norman Morrison 3 Kneep (Tarmod Mhartainn)
95 Angus Buchanan 18 Uigen (Aonghas Chaluim Mhoir)
96 Katie Ann Buchanan 6 Kneep (Ceitidh Ann Dhomhnaill an t-Saighdear)
97 Unknown
98 Chrissie Matheson 28 Valtos (Chrisiodh Eachainn)
99 Unknown
100 Donald Maclean 10 Valtos (Domhnall Dhomhnall Bhuidhe)
101 Annabell Macdonald 2 Kneep (Barabal Mhurchaidh a Ghriasaich)
102 Murdo Morrisom32 Valtos (Murchadh Dhomhnaill Ruaidh)
103 Calum Maciver/Buchanan? Kneep (Calum an t-Saighdear)
104 unknown


text:
Monaco
Is e rìoghachd agus stàit-bhaile ann an iar dheas na Roinn-Eòrpa a tha ann am Monaco[1][2] ('san Fhraingis: Principauté de Monaco). Tha i suidhichte eadar am Muir Meadhanach agus an Fhraing faisg air an Eadailt.
Is e an àireamh de na daoine, a tha a' fuireach air gach km², an tè as motha air feadh an t-Saoghal.
Tha Monaco ainmeil airson na daoine beartach, a tha a’ fuireach an seo. Chan fheum iad cìs cosnaidh a phaigheadh. Tha mòran tallachan-cluiche (Casino) ann am Monto Carlo, a tha cliùiteach cuideachd airson rèisean nan càraichean Formula One.
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Am Faclair Beag


text:
Faighean
Tha 'n faighean (cuideachd "duille", "geobag" no "truiteach" ) 'na fheadan a' leantainn às a' mhachlag dhan taobh a-mach a' chuirp 'san t-sineach bhoireannach, no dhan raon caolanach, fualach agus dham ghineadan 'san eòin bhoireannaich agus roinn snàigeanan bhoireannaich. Tha faighean aig biastagan agus creutairean eile gun chnàimh-droma, agus tha 'n faighean a' chuid togalach-uidhe an fheadain nan uighean.
Air na h-adhbharan na bothaige, 's urrainn do faighean co-chur sam bith a bhith a bheil a' riarachadh ri faighean, mar an faighean a' chuisle. Tha eisimpleir eile 'n faighean snàthainneanach mun fèithean-lùthaidh.
Faigheanan daonna[deasaich | deasaich an tùs]
Tha 'n faighean 'na fhearan lùbach lùthmhor mu 100 mm fada 'gus 25 mm sa' chroislin a bheil a' ceangal a' phit a-muigh dham mhuineal na machlaig a-staigh. Ma tha a bhean a' seasamh dìreach, tomhaidh na pìoba an fhaighein ri rathad suas-far cùl, cruthachadh ceàrn beagan nas motha na 90 puingean leis a' mhachlag. Tha 'n beul an fhaighein aig an crìoch chùl na pite, air chùl an beul an fhualaire. Tha 'n ròmag thairis an fhaighean. Tha 'n leth a-staigh an fhaighein bàn-dhearg mar is trice, mar na sgannan ronnach 'san leth a-staigh nan sineach.
(Sa' bhruidhinn cumanta, tha 'n facal "faighean" air chleachdadh gu mì-choltach a thoirt iomradh air a' phit no dham chrobhall bhoireannach am bitheantas; a' bruidhinn gu cruaidh, tha 'n faighean togalach àraid 'san leth a-staigh agus tha a' phit a-mach a-mhàin. A' cantainn ris a' phit an faighean dlùth an dàimh a chantainn ris a' bheul an sgòrnan.)


text:
- TIOTAL
- SY 'Killarney' aig Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00603
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1930an; 1940an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12306
- KEYWORDS
- ships
cruise ships
yachts
steam yachts
B' e soitheach-còrsachaidh le Coast Line Ltd. a bh' ann an SY 'Killarney' . Bhiodh i a' dol dha na h-Eileanan an Iar à Liverpool. Bha i a' stad ann an Caol Loch Aillse gu math tric, far an robh an luchd-siubhail a' caitheamh tòrr airgid air cuimhneachain, a rèir fear de leabhraichean Dhonnchaidh Mhic a' Phearsain, an cungadair is an dealbhadair a bhuineadh dhan àite. Sgrìobh e gum biodh Club Criogaid a' Chaoil a' cluich an aghaidh sgioba is luchd-siubhail an t-soithich air a' phàirc-chluiche bheag ann am meadhan a' bhaile, is tha dealbhan den seo anns a' chruinneachadh aige. Chithear an SY 'Killarney' a' tighinn gu cidhe an rèile anns a' Chaol, leis An Eilean Sgitheanach ri cùl na deilbh
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Postair taigh-cluiche, 22 dhen Fhaoilleach 1849
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_1999_116_378
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 22 Am Faoilleach 1849
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6498
- KEYWORDS
- postairean thaighean-cluiche
Lady of Lyons
Taigh-cluiche Rìoghail
Inbhir Nis
Dealbh-camara de phostair taigh-cluiche a' sanasachd na dealbh aig Bulwer, 'Lady of Lyons'. Bha an dealbh-chluich ga sealltainn san Taigh-cluiche Rìoghail ann an Inbhir Nis air an 22 dhen Fhaoilleach 1849, agus airson crìoch a chur air an fheasgar bha baoth-chluich fon tiotal 'Did you ever send your wife to Dingwall?' ga shealltainn. Bha prìsean faighinn a-steach eadar trì tastain airson suidheachan sna bogsaichean agus tastan airson suidheachan san lobht-àrd
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
28.02.2012
Tha Comataidh Eaconomaidh, Cumhachd agus Turasachd Pàrlamaid na h-Alba air dragh a nochdadh a thaobh comas coileanaidh nan targaidean turasachd a stèidhich Riaghaltas na h-Alba.
24.02.2012
Feumar coimhead air na dùbhlain a tha ro choimhearsnachd tuathachanais na h-Alba, a rèir aithisg a dh'fhoillsich Comataidh Cùisean Dùthchail, Atharrachadh Sìde agus na h-Àrainneachd an-diugh.
23.02.2012
Chaidh Àm Cnuasachaidh a thoirt seachadh leis an Fhior Urr Dàibhidh Arnott, Modaratair Àrd-Sheanaidh Eaglais na h-Alba.
22.02.2012
Is e seo an t-seachdain mu dheireadh gus beachdan a chur a-steach don rannsachadh aig Comataidh Eaconomaidh, Cumhachd is Turasachd Pàrlamaid na h-Alba air cho ruigsinneach sa tha na targaidean aig Riaghaltas na h-Alba airson cumhachd ath-nuadhachail.
22.02.2012
Sealladh ‘Bùth Aon-stad’ ga mholadh gus dèiligeadh ri bochdain connaidh
22.02.2012
Bruidhnidh Annie Lennox OBE ann am Pàrlamaid na h-Alba mar phàirt den phrògram thachartasan airson Latha a' Cho-fhlaitheis.
22.02.2012
Ghabh Comataidh Eaconomaidh, Cumhachd is Turasachd fianais o cheannard Comhairle nan Comhairlichean Eaconamach, Crawford Beveridge, agus am Proif Anndra Hughes Hallett, air obair na comhairle bho chionn goirid agus air a beachd air eaconamaidh na h-Alba.
20.02.2012
Ghabh Comataidh na h-Eòrpa is nan Cuisean Taobh a-muigh fianais bhon Fhìor Urramach Dàibhidh David Lidington, Ministear na Stàite airson na Roinn Eòrpa is Nato ann an Rioghachd na RA.
20.02.2012
Fosglaidh taisbeanadh a tha a' rannsachadh eachdraidh gnìomhachas Uisge-beatha na h-Alba ann am Pàrlamaid na h-Alba san t-Samhain, chaidh ainmeachadh an-diugh.
10.02.2012
Tha na riaghailtean mu na Buidhnean Tar-phàrtaidh (Cross Party Groups) aig Taigh an Ròid gu bhith air an sgrùdadh le comataidh aig a’ Phàrlamaid, chaidh a chur an cèill an-diugh.
09.02.2012
Tha am fiosrachadh as ùire mu chosgaisean nam BPA ri fhaighinn air làrach-lìn na Pàrlamaid a-nis
08.02.2012
Cha ghabh soirbheachadh no luach nan seirbheisean gus eucoir uair-is-uair a lùghdachadh ann an Alba socrachadh a rèir an fhiosrachaidh a chruinnich an Riaghaltas, tha aithisg bhon Phàrlamaid ag ràdh.
03.02.2012
Tha Comataidh Riaghaltais Ionadail is Ùrachadh aig Pàrlamaid na h-Alba air aithisg fhoillseachadh an-diugh a tha air taic a chur anns an fharsaingeachd ris an iomairt airson tuarastal-mairsinn.
02.02.2012
Chuir Comataidh Inbhean, Dòigh-obrach agus Cur-an-dreuchd Poblach Pàrlamaid na h-Alba rannsachadh air dòigh an-diugh gus ath-sgrùdadh a dhèanamh air Earrann 7 de Chòd Giùlain nam Ball.


text:
Coontae yn Chavan
She coontae ayns Nerin eh Coontae yn Chavan (Yernish: Contae an Chabháin; Baarle: County Cavan). Ta'n coontae soit ayns Ard y Joarey, fer jeh ny h-ardjyn reiragh ayns Nerin, as ayns Queiggey Ulley, fer jeh kiare queiggaghyn Nerin. Ta ennym y phreeu-valley, y Cavan, currit er y choontae. Ta'n coontae çhemmal rish Coontae Lheeahtrim 'sy neear, rish Coondaeghyn 'er Managh as Vuinaghan 'sy twoaie, rish Coontae ny Mee 'sy niar yiass, rish Coontae ny h-Eearvee 'sy jiass, as rish Coontae yn Lhongfort 'sy neear yiass. 'Sy vlein 2011 va 73,183 deiney cummal 'sy choontae
Cummal
Çheer-oaylleeaght as aarheynnyn politickagh[reagh | edit source]
Ta Coontae yn Chavan ny 19oo coontae smoo ayns Nerin er eaghtyr as ny 6oo coontae smoo ayns Queiggey Ulley. Rere earroo yn phobble, ta'n coontae ny 25oo coontae smoo ayns Nerin as ny 7oo coontae smoo ayns queiggey Ulley. Ta joarey 70 km (43 mi) er lhiurid rish Nerin Hwoaie as eh jeant seose dy slane myr y joarey rish Coontae 'er Managh. Cha nel agh un valley mooar ayn as eh ny phreeu-valley er y coontae - y Cavan hene.
Çheer-oaylleeaght ishigoil[reagh | edit source]
Ta'n coontae jeant ass dreeymeenyn, loghyn as cruink. Cha nel mooarane dy 'leih 'sy neear hwoaie jeh'n choontae. Ta na cruink ayns sheear hwoaie yn choontae goaill stiagh Binn Chuilceach, y boayl s'yrjey 'sy choontae as shassoo 665 m er yrjid.
She moir ram awinyn ayns Nerin Coontae yn Chavan. She Lag na Sionna moir y Çhannon, yn awin s'liurey ayns Nerin, er lhiargeeyn Binn Chuilceach. Ta'n Éirne girree ayns Loch na Beithí, 3 km çheu yiass veih Sraith an Domhain, as t'ee roie feie 120 km gys Loch Éirne. Ta awinyn elley 'sy choontae goaill stiagh an Abhainn Dubh (ta girree ayns Loch Ramhar as çheet ry-cheilley rish an Bhóinn 'syn Ooive), an Níth (ta girree faggys da Coill an Chollaigh), Abhainn na hEoghancha (ta girree ayns Loch Saileán as çheet ry-cheilley rish an Éirne) as an Chláideach (girree er Binn Cuilceach as roie stiagh gys Fer Managh). Ta mayraghyn an Casán as an Abhainn Rua toshiaghey 'sy choontae chammah.
Ta'n enmys "Coontae ny Loghyn" currit er y choontae as t'eh raait dy vel 365 logh ayn - fer da dagh laa 'sy vlein. She Loch Síodh Linn y loch smoo 'sy choontae as eh 18.8 km2 er eaghtyr. Ta'n loch shen soit ayns jiass y choontae as ta joaraghyn tree coontae çheet ry-cheilley ayn - joaraghyn y Chavan, ny Mee as ny h-Eearvee. Ta ard-hroggalys dy loghyn 'sy neear as 'sy twoaie jeh'n choontae as t'ad currit ry-cheilley myr Ardjyn Coadit Er-lheh, lheid as Loch Uachtair. Ta loghyn coadit elley ayn lheid as Loch Gamhna as Loch Ramhar soit 'sy niar as 'sy jiass jeh'n choontae. Ta begnagh 7,000 dy hectareyn (17,000 acyr), ny 3.6% jeh eaghtyr y choontae, coodit lesh keylljyn. Ta keylljyn ayn lheid as Keyll Bellamont faggys da Muinchille, Pairk Cheylley Coillidh Chaoin ec Loch Uachtair (keyll fo currym Coillte), Pairk Cheylley Dún na Rí as Keyll Boirinn.
Barranyssyn[reagh | edit source]
Ta hoght barranys 'sy choontae:
- Caisleán Raithin
- Clann Chaoich
- Clann Mhathúna
- Lucht Tí Íochtarach
- Lucht Tí Uachtarach
- Teallach Dhúnchadha
- Teallach Eathach
- Teallach Ghairbhíth
Baljyn as baljyn beggey[reagh | edit source]
- Achadh an Iúir
- Ármhach
- An Bádhún Buí
- Baile Mhic Shamhráin
- Baile Shéamais Dhuibh
- Béal Átha Conaill
- Béal Átha hÉis
- Béal Átha na nEach
- Béal Tairbirt
- An Blaic
- Y Cavan
- Cill na Leice
- Cill na Seanrátha
- An Cnoc Rua
- Coill an Chollaigh
- Coill Chóige
- Cros Domhnaigh
- An Damhshraith
- Droichead an Bhuitléaraigh
- Droichead Uí Dhálaigh
- Dún na Rí
- Gleann Ghaibhle
- An Muileann Iarainn
- Muinchille
- An Mullach
- Searcóg
- Sraith an Domhain


text:
- TIOTAL
- Seirbheis Ainmeachaidh 'Cuimhneachadh 125 Bliadhna an Loidhne a Tuath', 1999
- EXTERNAL ID
- NRM_NBNW_FNL_DS080508
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- An t-Iuchar 1999
- LINN
- 1990an
- CRUTHADAIR
- Lynn Patrick
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Nàiseanta an Rèile, Iorc
- AITHNEACHADH MAOINE
- 19833
- KEYWORDS
- rèile
rathaidean-iarainn
trèana
trèanaichean
Dealbh camara de Alison Magee agus Alasdair Mac a' Phearsain a chaidh a thogail san Iuchar 1999, aig seirbheis ainmeachaidh an ScotRail Clas 158 707 'Cuimhneahadh 125 Bliadhna an Loidhne a Tuath' aig stèisean Inbhir Nis. An dèidh an t-seirbheis ainmeachaidh bha an 156 707 agu obrachadh an trèana shònraichte a bha a' ruith eadar Inbhir Nis agus Inbhir Ùige agus Inbhir Theòrsa mar phàirt den chuimhneachadh 125 bliadhna on chaidh an Loidhne a tuath fhosgladh ann an 1874.
Chaidh Alison Magee a-steach do riaghladh ionadail ann an 1988, agus bha i a' riochdachadh Meadhan Chataibh air Comhairle na Gàidhealtachd. Bha i na Neach-gairm air Comhairle Sgìre Chataibh, agus an dèidh ceithir bliadhna na Iar-neach-gairm air Comhairle na Gàidhealtachd, chaidh a taghadh mar Neach-gairm ann an 2003.
B' e Alasdair Mac a' Phearsain a bha na stiùiriche air ScotRail ann an 1999. Leig e dheth a dhreuchd goirid an dèidh dhan dealbh seo a bhith air a thogail.
Fiosrachadh
O chionn còrr is ceud bliadhna, chaidh dhà de na rathaidean-iarainn as àillidh air an t-saoghal, Loidhne Rèile a' Chaoil agus Loidhne Rèile a Tuath, a thogail. Tha prìomh loidhne na Gàidhealtachd air a ceangal ris a' chòrr de lìonra rèile na RA. Bho 1997 gu 2003, thog Taigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile deilbh nan trì loidhnichean sin, agus bho na h-ìomhaighean chaidh trì taisbeanaidhean a chruthachadh - 'Connections to the Kyle' ('Ceanglaichean dhan Chaol'), 'By Firth and Flow' ('Ri Caolas agus Sruth) agus 'The Highland Link' ('An Ceangail Gàidhealach'). Nochd na taisbeanaidhean air Lìonra Tasglann na h-Alba (SCAN) fon taisbeanadh dhidseatach 'North by Northwest' a chur air bhog gu h-oifigeil làrach Thasglann Nàiseanta na h-Alba air 5 an t-Ògmhios 2001 ann an Inbhir Nis. Sheas an co-obrachadh le SCAN gu 2009 nuair a chaidh 'North by Northwest' a ghluasad gu làrach-lìn Am Baile.
Tha 'North by Northwest' a' clàradh eachdraidh beò agus tha e a' clàradh boillsgeadh ann an tìm ann am beatha dhaoine agus an loidhne anns na bliadhnachan mu dheireadh den fhicheadamh linn agus toiseach a' chiad linn thar fhichead. Bha na taisbeanaidhean a' comharrachadh a' bhuaidh a bha aig rèile na Gàidhealtachd air daoine, sealladh-tìre agus eaconamaidh Gàidhealtachd na h-Alba.
Tha sinn a' toirt taing airson taic don Luchd-urrais a leanas a mhaoinich an t-siurbhidh dhealbh camara de phrìomh loidhne na Gàidhealtachd, Loidhne a' Chaoil agus an Loidhne a Tuath le luchd-togail-dheil hbho Thaigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile eadar 1997 agus 2003:
Railtrack, Railtrack-Alba, Scotrail, EWS, Porterbrook, First Engineering, Com-pàirtichean Lìora Rèile na Gàidhealtachd, Comhairle na Gàidhealtachd, Iomairt Rois & Chromaidh, Iomairt Ghallaibh agus Chataibh, Safeways, Caraidean Taigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile, Comhairle Pheairt & Chinn Rois agus Comann Rèile na Gàidhealtachd


text:
- TIOTAL
- A' Roinn na chaidh a Ghlacadh, Abhach
- EXTERNAL ID
- ROMGH_PA_94_004
- ÀITE
- Abhach
- SGÌRE
- Abhach
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Abhach
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Taigh Ghroam
- AITHNEACHADH MAOINE
- 39097
- KEYWORDS
- Canada
sgadan
gnìomhachas an iasgaich
cutairean
clann-nighean an sgadain
calannan
boireannaich iasgaich
Chan eil ceann-là air an dealbh-chamara seo anns am faicear buidheann de bhoireannaich agus de chlann nan seasamh air Cala Abhaich. Ged 's e 'Dividing the Spoil' an tiotal a th' air an dealbh, tha a' chuid as motha de na basgaidean falamh, gun annta ach dhà no trì eisg.
Còmhla ri baile Chrombaigh 's e baile cudromach iasgaich air an Eilean Dubh a bh' ann an Abhach (san sgìre 's e 'Aw'och' a bhios iad ag ràdh). Gu dualchasach, bhiodh iasgairean Abhaich a' cur seachad a' gheamhraidh ag iasgach an sgadain sna h-uisgeachan a-staigh, agus sa gheamhradh bhiodh iad a' falbh leis na bàtaichean gu Gallaibh agus Loch Bhraoin. Nuair a thàinig na Zulus, na bàtaichean na bu mhotha, a-staigh fada sna 1800an, thòisich iasgairean Abhaich a' siubhal na b' fhaide ann am mìosan an t-samhraidh, gu àiteachan gu tuath mar Shealtainn agus cuideachd gu uisgeachan Shasainn.
Ann an àiteachan mar Abhach, bha obair mhòr aig na boireannaich ann an gnìomhachas an iasgaich. Bhiodh mnàthan nan iasgairean a' falbh le cuid den èisg, ann am basgaidean mar a chithear an seo, ach an reiceadh iad san sgìre mun cuairt iad. Sna seann làithean bhiodh iad a' dèanamh suaip le èisg airson bathar eile ach na b' fhaide air adhart b' e airgead a bhiodh iad ag iarraidh. Bhiodh caileagan gun phòsadh ag obair mar chutairean agus luchd-pacaidh an èisg, agus as t-samhradh bhiodh iad a' siubhal timcheall air na portan iasgaich ann an Alba, Èirinn agus Sasainn aig an obair.
Fada sna 1920an bha fhathast mu 200 iasgair san Abhach, ach chan ann mar sin a tha cùisean an-diugh - chan eil ach cabhlach glè bheag de bhàtaichean-iasgaich san Abhach, agus 's e muasgan-caola, iasg geal agus creachan mar is trice a tha iad a' glacadh.
Chaidh cala Abhaich a dheilbh le Tòmas Telford agus a thogail ann an 1814. 'S e Sir Alasdair MacCoinnich, an neach-rannsachaidh agus neach-malairt nam bian a thug seachad an t-airgead airson a thogail. B' ann à Eilean Leòdhais a bha e fhèin ach thàinig oighreachd Abhaich thuige tro phòsadh ann an 1812. Chuir e seachad a làithean san dà àite, Lunnainn agus Abhach gus an do bhàsaich e ann an 1820. Tha e air a thiodhlaiceadh sa chladh ann an Abhach.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Groam House Museum


text:
Cù Chullain
'S e gaisgeach mòr ceilteach a bh' ann an Cu Chullain, a shabhail Uladh aig àm an Tain Bo Chulaige. Bha neart mor aige air sgath 's gun robh Lugh na athair. Chuir e seachad uine air an Eilean Sgitheanach ag ionnsachadh sgilean cogaidh fo Sgathach. Bha e posta ri Eimhir ach dh' fhalbh e iomadach bhoireannaich.
Ainmeachadh Chu Chullain[deasaich | deasaich an tùs]
Thug Culann, àrd-ghobha Uladh, cuireadh dhan Rìgh Conchobair agus uaislean gu cuirm. Air latha na cuirme bha an rìgh agus uaislean a' coimhead air balaich ag iomain air an fhaiche air beulaibh na lùchairt.
Chunnaic iad rud a chuir iongnadh orra. Bha aon bhalach beag ag iomain an aghaidh ceud gu leth balach eile agus bha am balach beag a' dèanamh a' chùis orra a h-uile turas. Dh'fhaighnich an rìgh cò am balach beag a bh' ann agus chaidh innse dha gur e Setanta, Mac Sualtaim, mac a pheathar a bh' ann.
Chuir an rìgh ga iarraidh agus dh'iarr e air a thighinn chun na cuirme gu taigh Chullain. Thuirt Setanta gun deigheadh e ann ach nach robh na balaich eile air gu leòr iomain a chluich fhathast agus gun leanadh e iad.
Dh'fhalbh Conchobar agus na h-uaislean eile agus ràinig iad dùn Chullain aig beul an fheasgair. An uair a bha iad gu lèir nan suidhe, dh'fhaighnich Cullan an robh duine eile ri thighinn agus thuirt Conchobar nach robh. Bha e air dìochuimhneachadh mu Setanta. Dhùin Cullan na dorsan agus chuir e an cù mòr aige a-mach airson an dùn a dhìon.
An uair a bha iad deiseil de iomain, dh'fhàg Setanta na balaich eile agus chaidh e gu taigh Chullain. Bha e a' ruith agus e a' tilgeil a chamain umha agus a chnag airgid roimhe. Bhuaileadh e am ball leis a' chaman agus bheireadh e air a' chaman a-rithist mus tuiteadh e chun na talmhainn.
Chunnaic an cù e a' tighinn agus rinn e fuaim eagalach. Ruith e gu Setanta agus a bheul fosgailte 's e deiseil airson a reubadh às a chèile. Rug am balach air a' bhall airgid agus thilg e air a' chù e. Chaidh am ball a-steach a bheul a' choin agus a-mach air a chùl, a' toirt mionach a' choin leis, agus thuit e marbh.
Chuala iad am fuaim anns an dùn agus thuirt Cullan, "Tha cuideigin na phìosan beaga aig a' chù. Ruith iad a-mach agus bha am balach beag an sin agus an cù marbh ri thaobh.
"Cò thu?" dh'fhaighnich Cullan.
"Is mise Setanta, mac Sualtaim," ars am balach.
"Fàilte ort air sgàth d' athar 's do mhàthar ach chan ann air do sgàth fhèin," fhreagair Cullan. "Dè nì mi a-nis agus an cù a bha a' dìon a h-uile càil a th' agam marbh?"
"Ma tha cuilean ann an Èirinn dhen aon ghnè ris a' chù sin, fuiridh mise a' dìon do dhùin agus a h-uile càil eile a th' agad gus am fàs an cuilean mòr. Gabhaidh mise àite a' choin mhairbh."
"Tha sin math," arsa na daoine, "agus is e Cuchullain a bhios againn ort."
Agus sin mar a fhuair Cuchullain an t-ainm.


text:
- TIOTAL
- Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar - Cùmhnant Fhastaidh, 1956
- EXTERNAL ID
- HCD_DAVIDBANKS_113
- DEIT
- 1956
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 1442
- KEYWORDS
- gnìomhachas an iasgaich
iasgach a' bhradain mara
bradan
gnìomhachas a' bhradain
iasgach a' bhric
breac
iasgach le lìon
B' e an sgrìobhainn seo an cùmhnant fhastaidh cunbhalach a bhiodh Seumas Banks o Chompanaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar a' cleachdadh leis a h-uile neach-obrach aige. Tha e ag innse nan làithean a bhiodh aca ag obair, an tuarastal, dleastanasan agus uallach a bhiodh aig gach duine agus cuideachd an stèisean iasgaich às am biodh iad ag obair. Tha facal sa chùmhnant ag innse gu faodadh iad 's dòcha fuireach ann am bothag-còmhnaidh aig an stèisean. Ann an cuid de dh'àiteachan cha robh feum air seo bhon a bha na stèiseanan iasgaich faisg air dachaigh an iasgair. Ged nach eil e ag ràdh seo sa chùmhnant, bha oilisginean agus bòtannan air an toirt do gach duine.
Bha tuarastal na seachdain do gach neach-obrach sgrìobhte sìos air fad ann am faclan. B' e an tuarastal chunbhalach, mar a chithear sa chùmhnant seo air seusan 1956, £6 15t san t-seachdain. Mar bu trice gheibheadh an gafair no neach an einnsein airgead na bu mhotha - aig an àm seo b' e £7 a bh' ann san t-seachdain.
Sa chùmhnant bha fios air buannachd a gheibheadh gach neach-obrach. Bha seo ceangailte ri àireamh an èisg a chaidh a ghlacadh aig an stèisean aca. Chaidh an t-airgead a-bharrachd seo a chur air adhart an toiseach ann an 1956 an dèidh sreath de dhroch bhliadhnaichean. Stèidhich Banks an sgeama air fear a bha ag obair air a' chost an iar far an robh buannachd ga phàigheadh a rèir àireamh an èisg glacte aig gach stèisean. B' e a' bhuannachd a gheibheadh gach iasgair £1 gach ceud iasg agus bha e ga phàigheadh a-mach aig deireadh an t-seusain ma bha an cùmhnant ga choileanadh. Chuir Banks fios do gach neach-obrach mun sgeama seo sna litrichean thuca ro thoiseach seusan 1956.
Tha e ag ràdh sna litrichean nach bi buntanas sam bith san airgead a-bharrachd seo ri ' the payment of the usual bonus which we give in the event of an extra good year'. B' e a' bhliadhna fìor mhath 1951, agus bho na clàran tha e coltach gum b' e siud a' bhliadhna a b' fheàrr a-riamh a bh' aca. Tha clàrachadh a' ghlacaidh air 1951 a' sealltainn gun deach 1,528 iasg a ghlacadh ann an Stafainn; 1,587 ann am Port Rìgh; 1,114 ann an Ratharsair; and 2,997 aig an Leathallt. Nam biodh sgeama an airgid a-bharrachd ann aig an àm sin, bhiodh cuid de na h-iasgairean air cho mòr ri £29 an duine fhaighinn, uiread tuarastal ghrunn sheachdainean.
Mar choimeas, ann an seusan 1956 nuair a chaidh sgeama na buannachd a thoirt a-steach tha na clàran a' sealltainn : 692 iasg glacte ann an Stafainn; 507 ann am Port Rìgh; 457 ann an Ratharsair agus 836 ann an Leathallt. Ged a bha seo gu math na b' ìsle na 1951, bhiodh gach iasgair air eadar £5 agus £8 a bharrachd fhaighinn. B' e seo pàigheadh aon sheachdain cha mhòr, agus na shuim mhath airgid aig an àm sin.
West Highland Salmon Fisheries Co Ltd (Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr.)
Ann an 1944 cheannaich Seumas Banks & Mic, Peairt, màl iasgaich a' bhradain aig Oighreachd Chille Mhoire san Eilean Sgitheanach, bho A Powrie & Co, agus chuir e air bhonn a' West Highland Salmon Fisheries Co Ltd' (Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr.) gus am màl obrachadh. Chùm an companaidh a' dol gu ruig 1962 nuair a chaidh a reic gu Coinneach MacMhathain, Port Rìgh.
Nuair a ghabh Banks & Mic thairis am màl bha stèiseanan iasgaich ann an Leathallt, Rigg (Boraraig), Stafainn, Port Rìgh, Camas Tianabhaig, Bail' Meadhanach agus Caisteal Bhròchaill (ann an Ratharsair). Ann an 1956 chaidh Bail' Meadhanach agus Camas Tianabhaig a chur còmhla mar stèisean a' Bhràighe, le triùir ag obair ann, ged a bhiodh ceathrar ag obair mar bu trice sna stèiseanan eile. Bhiodh an companaidh a' cumail mu 28 duine ann an obair gach bliadhna, agus an obair ga thairgse dhan aon fheadhainn gach bliadhna mus fheuchadh an companaidh ri daoine ùra fhastadh.
Bhiodh an seusan a' tòiseachadh fada sa Ghiblean/ tràth sa Chèitean agus a' dol gu deireadh an Lùnastail. Bhiodh grùnn fhireannaich cuideachd gam fastadh ann am mìosan a' gheamhraidh ach an toireadh iad deigh a nìos o dhama an t-Slugain gu bhith air a stòradh san taigh-deighe aig cidhe Phort Rìgh. Bhiodh gach ball den sgioba a' faighinn cùmhnant le fios air tuarastal, sgeama airgid a-bharrachd a bha san amharc agus uairean obrach agus chaidh oilisgin agus bòtannan rubair a thoirt dha.
Chaidh an t-iasg glacte a roinn ann am bradan, bànag agus breac, agus àireamh nam bànag a bu mhotha. Gach bliadhna ghlacadh iad mu 3000 iasg uile-gu-lèir fada sna 1940an agus tràth sna 1950an. Ann an 1957 chaidh an àireamh a bu mhotha a-riamh a ghlacadh - faisg air 10,000 iasg.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Skye and Lochalsh Archives


text:
1855
MDCCCLV
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Chaidh Pretoria, prìomh-bhaile riochdail Afraga a Deas, a stèidheachadh le Marthinus Pretorius.
- Dh'fhosgladh rathad-iarainn eadar Inbhir Nis agus Inbhir Narann.
- Cur às deimhinnte do Thràilleachd ann am Pearu.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 23 an Giblean - Marco Fidel Suárez, ann am Hato Viejo. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 22 an t-Iuchar - Alasdair MacGilleBhàin, cànanaiche à Balguish ann am Bàideanach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 31 am Màrt – Charlotte Brontë, sgrìobhadair Sasannach.


text:
Fano
‘S e baile meadhanach ann an ceann a tuath na h-Eadailt a th’ ann am Fano (Dual-chaint: Fan, Laideann: Fanum Fortunae). Tha e suidhichte aig 18m os cionn ìre na mara,[1] faisg air Urbino, eadar Senigallia agus Venezia, anns an sgìre (Eadailtis: Provincia) Pesaro e Urbino, anns an roinn (Eadailtis: Regione) Marche, ri taobh na mara, 218km air falbh bhon An Ròimh, prìomh-bhaile na dùthcha, 353km bho Mhilano, 199km bho Phadova agus 141km bho Fhirenze.[2] Tha 64,342 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile.[3] Tha am baile faisg air inbhir na h-aibhne Metaurus.
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Bhuineadh Fano do Stàitean na h-Eaglaise.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Ippolito Aldobrandini (1536 – 1605): Pàp bho 1592 gu 1605.


text:
- TIOTAL
- HR 124 'Loch Laggan'le HR26 'Beauly' ann an cùl an deilbh
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_001_051
- ÀITE
- neo-aithnichte
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 24558
- KEYWORDS
- railway locomotives
Highland Railway locomotives
Highland Railway Society
HRS
Tha an dealbh camara seo a chaidh a thogail ann am Peairt a' sealltainn HR 124 'Loch Laggan'. Chaidh a togail ann an 1896 mar aon den chiad bhaidse de locomotaibhean clas 'Loch' a ghluais i gu sealbh LMS agus dh'obraich i chun An t-Sultain 1938.
Ann cùl an deilbh sann ìomhaigh seo tha HR 26 'Beauly', agus 's e seo an aon dealbh camara air a bheil fios den einnsean seo


text:
2011
MMXI
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 2 an Gearran - Fhuair Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean inbhe oilthigh.
- 5 an Cèitean - 3mh Taghadh Albannach.
- 23 an Cèitean - Stad TeleG, stèisean TBh ann an Alba.
- 9 an t-Iuchar - Fhuair Sudàn a Deas a chuid neo-eisimeileachd bho Shudan.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 4 am Faoilleach - Gerry Rafferty, seinneadair Albannach.
- 30 am Faoilleach - John Barry, ann an Eabhraig. Ceòladair à Sasainn.
- 14 an Giblean - William Nunn Lipscomb, ann an Cambridge (Massachusetts). Ceimigear.
- 2 an Cèitean - Osama bin Laden
- 23 an t-Iuchar - Amy Winehouse, seinneadair Sasannach.
- 19 an t-Samhain - Basil D'Oliveira, cluicheadair criogaid Sasannach.
- 5 an Dàmhair - Steve Jobs
- 12 an Dàmhair - Dennis Ritchie, eòlaiche-choimpiutaireachd às na Stàitean Aonaichte.
- 20 an Dàmhair - Muammar al-Gaddafi, saighdear, deachdaire à Libia.
- 23 an Dàmhair - Herbert A. Hauptman, Ceimigear ann am Buffalo.


text:
Dàrna prionnsapal agus iar-sheansalair air Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean a’ tòiseachadh na dhreuchd
Thòisich an t-Àrd-Ollamh Clive Mulholland na dhreuchd mar dàrna prionnsapal agus iar-sheansalair Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean.
Tha an t-Àrd-Ollamh Mulholland a’ tighinn don oilthigh bho Oilthigh na Cuimrigh a Deas, far an robh e na leas-iar-sheansalair (rannsachadh & beatha nan oileanach).
Agus e na neach-saidheans bith-mheidigeach, aig a bheil sàr-eòlas air bith-cheimiceachd chlionaigeach agus ionnsachadh air-loidhne, dh’obraich an t-Àrd-Ollamh Mulholland anns an t-seirbheis chatharra shaidheansail agus anns an NHS cho math ri roinn nan oilthighean.
Thuirt an t-Àrd-Ollamh Mulholland: “Tha mi ro thoilichte a bhith a’ tighinn do dh’Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean aig àm bhrosnachail na leasachadh. Tha mi a’ dèanamh fiughar ri bhith a’ stiùireadh an oilthigh mar stèidheachd adhartach ùr-ghnàthach a bhios daingeann na rùn agus suidhichte gu diongmhalta air a’ chùrsa a tha roimhe. Tha mi airson comas air feadh na sgìre a leudachadh agus a leasachadh, sàr bheatha-oilthigh a thoirt do na h-oileanaich againn agus taic do a thoirt dh’fheumalachdan cultarach agus eaconamach na Gàidhealtachd agus nan Eilean.
“An t-eòlas a th' agam air àrd-fhoghlam agus foghlam adhartach, ionnsachadh le taic bho theicneòlas, rannsachadh agus feabhas a thoirt air na dh’fhiosraicheas oileanaich, tha mi an dòchas gun tèid agam air a thoirt leam gus taic a thoirt do dh’amasan ro-innleachdail a' chom-pàirteachais shònraichte againn, a bhios a’ lìbhrigeadh na dà chuid foghlam aig ìre oilthigh agus ìre colaiste.
“Tha mi a’ dèanamh fiughar ri bhith ag obair leis na com-pàirtichean againn feuch an cruthaich sinn eisimpleir air leth de stèidheachd a tha suidhichte air diofar làraichean do luchd-ionnsachaidh an 21a linn air feadh ar sgìre agus nas fhaide às.
Bidh oilthighean a’ cur gu mòr ri eaconamaidhean nan sgìrean aca, ach chan e sin a-mhàin a bhios iad a’ dèanamh dhaibh. Bidh iad cuideachd a’ toirt buaidh air cultar, slàinte agus sunnd sòisealta nan coimhearsnachdan aca. Tha mi a’ creidsinn gu bheil Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean ann am fìor dheagh shuidheachadh a bhith a’ cur ri seo - chan ann a-mhàin anns an sgìre fhèin ach cuideachd aig an ìre nàiseanta agus eadar-nàiseanta.”
Tha an t-Àrd-Ollamh Mulholland na Chaidreabhach de dh’Institiud nan Saidheansan Bith-mheidigeach, na Àrd-chaidreabhach de dh’Acadamaidh an Àrd-fhoghlaim, na Chaidreabhach de Chomann Rìoghail an Eòlais-leighis, na Chaidreabhach de Chomann Rìoghail nan Ealain agus na Neach-saidheans Cùmhnantaichte. Tha dreuchdan air a bhith aige aig Oilthigh Ulaidh, Oilthigh na Banrìgh ann am Beul Feirste, Oilthigh Swansea, an NHS agus Roinn an Àiteachais ann an Èirinn a Tuath.
’S ann à Bangor, Èirinn a Tuath a tha e.
Tha an t-Àrd-Ollamh Mulholland a’ tighinn an àite Sheumais Fhriseil, a leig dheth a dhreuchd aig deireadh na Dùbhlachd 2013.


text:
1974
MCMLXXIV
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Chaidh Niue a stèidheachadh.
- Chaidh Poblachd Malta a stèidheachadh.
- Chaidh Inírida (Coloimbia) a stèidheachadh.
- Bhuannaich Eyvind Johnson agus Harry Martinson an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 28 am Faoilleach - Ty Olsson, cleasaiche à Alba Nuadh.
- 8 am Màrt - Ash Denham, neach-poileataigs ALbannach.
- 13 an Gearran - Robbie Williams, seinneadair Sasannach.
- 24 an t-Ògmhios - Magnus Carlsson, ann am Borås. Ceòladair agus seinneadair às an t-Suain.
- 1 an t-Sultain - Stephen Gallacher ann an Dechmont, Lodainn an Iar. Cluicheadair goilf.
- 2 an t-Sultain - Shirley-Anne Somerville, ann an Cair Chaladain. Neach-poileataigs à Alba.
- 16 an t-Sultain - Marie-José van der Kolk, ann an IJmuiden. Seinneadair às na Tìrean Ìsle.
- 4 an t-Samhain - Michael Bauer, ann am München. Cànanaiche na Gàidhlig às a' Ghearmailt.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 2 am Màrt - Salvador Puig i Antich, ann am Barcelona. Anarcach à Catalòinia.
- 24 am Màrt - Eduardo Santos, ann am Bogotá. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 2 an Giblean - Georges Pompidou, ann am Paris. Ceann-suidhe na Frainge bho 1969 gu ruige 1974.
- 9 an t-Ògmhios - Miguel Ángel Asturias, sgrìobhadair à Guatamala, ann am Madrid.
- 1 an t-Iuchar - Juan Domingo Perón, ann am Buenos Aires. Saighdear agus deachdaire às An Argantain.
- 11 an t-Iuchar - Pär Fabian Lagerkvist, ann an Stockholm. Sgrìobhadair às an t-Suain.


text:
- TIOTAL
- Luchd-obrach Cnoc a' Churraich
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_0295
- ÀITE
- Curriehill
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40181
- KEYWORDS
- Cnoc a' Churrach
Inbhir Pollaidh
Caiptean Lawson
Bad an Sgàlaidh
An Dòrnaidh
Aichillidh Bhuidhe
'S e seo dealbh de sheachdnar bhoireannach òga leis an tiotal air a' chiad dhealbh Curriehall Staff. Chan eil fios le cinnt an e an Curriehill faisg air Dùn Èideann a th' ann. B' e duine leis an ainm Mgr Lawson an neach-fastaidh aca agus b' ann aig Caiptean Lawson, a bhràthair, a bha oighreachd Inbhir Phollaidh faisg air Aichillidh Bhuidhe. 'S e Magaidh Sìne NicLeòid aon de na boireannaich a tha na suidhe aig aghaidh na buidhne agus tha Màiri Stiùbhart ri taobh na craoibh. 'S ann à Bad an Sgàlaidh Aichillidh Bhuidhe a bha Màiri agus 's e còcaire a bh' innte. 'S ann às An Dòrnaidh Aichillidh Bhuidhe a bha Magaidh NicLeòid
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum


text:
1893
MDCCCXCIII
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Chaidh Comann Camanachd Chinn a' Ghiuthsaich a stèidheachadh.
- Chaidh an Eaglais Shaor Chlèireach a stèidheachadh
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 29 an Giblean - Harold Clayton Urey ann an Walkerton, Indiana. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 14 an t-Iuchar - Johannes Gerhardus Strijdom, faisg air Willowmore. Neach-poileataigs à Afraga a Deas
- 21 an t-Iuchar - Hans Fallada, ann an Greifswald (a' Ghearmailt)
- 28 an Dàmhair - Christopher Kelk Ingold, ceimigear Sasannach
- 26 an Dùbhlachd - Mao Zedong
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 17 am Màrt - Jules Ferry, ann am Paris. Neach-poileataigs às An Fhraing.
- 6 an t-Iuchar - Guy de Maupassant ann am Paris. Ùghdar às An Fhraing.
- 17 an Dàmhair - Patrice de Mac Mahon ann am Montcresson. Saighdear agus neach-poileataigs às an Fhraing.


text:
A' Mhuir Dhubh
'S e muir air an àirde an ear-dheas na Roinn-Eòrpa a th' anns a' Mhuir Dhubh (Bulgàiris: ЧepHo Mope, Cairtbheilis: შავი ზღვა, Romànianais: Marea Neagră, Ruisis: ЧëpHoe Mópe, Turcais: Karadeniz, Ucràinis: ЧopHe Mope). Tha i suidhichte eadar Àisia agus an Roinn-Eòrpa agus bidh uisgeachan na Mara Duibhe a' sruthadh dhan Mhuir Mharmara tron Bhòsfaras.[1] Tha a' mhuir 1,175km a dh'fhaide. Tha doimhneachd na Mara Duibhe 1,253m thar cheann, ged a tha i mòran nas doimhne ann an corra àite, fiù 's 2,212m. Tha salannachd mheadhanach aice, 22.3psu, no fiù 's 22.33psu air grunnd na mara.[2] Tha luchd-rannsachaidh dhen bheachd gun do chruthaicheadh a' Mhuir Mharmara mu 5600 RC, nuair a bha ìre na mara a' sìor-fhàs an dèidh Linn na Deighe.[3] B' e loch mòr a bh' innte ro làimh. Tha Muir Azov ann an ceann a tuath na Mara Duibhe.
Bailtean[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ GRIDA
- ↑ Washington
- ↑ Ryan, W.B.F., Pitman, W.C.; et al. (An Giblean 1997). "An Abrupt Drowning Of The Black Sea Shelf". Marine Geology 138: 119–126.


text:
- TIOTAL
- Clach a' Chruinneachaidh, Sliabh an t-Siorraim
- EXTERNAL ID
- QZP40_1020_P029
- ÀITE
- Sliabh an t-Siorraim
- SGÌRE
- Dùn Bhlathain
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT
- LINN
- 1710an
- CRUTHADAIR
- John E. Shearer
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31397
- KEYWORDS
- batalan
blàran
Seumasaich
Hanobharianaich
Iarla Mhàrr
Diùc Earra-Ghàidheil
feachdan
saighdearan
clachan
cruinneachaidhean
Mu thrì mìle an ear air Dùn Bhlathain tha an raon far an robh Blàr Sliabh an t-Siorraim. Tha e air aithris gun do sheas Diùc Earra-ghàidheil aig Clach a' Chruinneachaidh a' coimhead feachd nan Seumasach ag uidheamachadh airson a' bhlàir. Anns an t-Samhainn 1715 choinnich 12,000 saighdear Seumasach, agus Iarla Mhàrr air an ceann, ri 4,000 saighdear an riaghaltais agus Diùc Earra-ghàidheil air an ceann.
Bha gach taobh a' cumail a-mach gur iad a bhuannaich ach ged a bha barrachd shaighdearan aig Màrr cha do ghabh e an cothrom brath a ghabhail air saighdearan Iarla Earra-ghàidheil. Air sgàth na mì-chinnt aig Blàr Sliabh an t-Siorraim, cha toireadh na Frangaich agus na Spàinntich an còrr taic seachad. Bhuannaich Iarla Earra-ghàidheil an latha air sgàth cho luideach 's a bha an stiùireadh a bha air na Seumasaich. Fhuair cliù nan Seumasach droch dhìol agus thàinig crìoch air an aramach.
Thàinig an dealbh seo à 'The Battle of Sheriffmuir' le 'an FSA Scot' (i.e. John E. Shearer)


text:
Eeast shliggagh
She enmys kishdinagh as eeasteyraght da neu-vertebree ushtee ta ceau ushylagh mooie as ta ymmydit myr bee eh eeast shliggagh. Ta'n enmys goaill stiagh dooieyn jeh mollusca, crustee, as echinodermyn. Ga dy vel y chooid smoo jeh eeastyn shliggagh goit magh ass çhymmyltaghtyn sailley, ta fir jeu ry-gheddyn ayns ushtey oor ny lomarcan. Ayns bishaghey rish shen, ta dooieyn ennagh jeh partanyn thallooin coontit myr bee, lheid as y Cardisoma guanhumi 'sy Charib.
Ta eeastyn shliggagh er nyn ee ec deiney goaill stiagh dooieyn ennagh jeh roaganyn, gib ghoo, ooastyryn, as greimmeyderyn marrey. Ta ny crustee goaill stiagh burdogeyn, praynyn, gimmee, pimproghyn, as partanyn.


text:
Manuel Murillo Toro
B’ e neach-poileataigs agus ùghdair à Coloimbia[2] a bh' ann am Manuel Murillo Toro (Chaparral, 1 am Faoilleach 1816 - Bogotá, 26 an Dùbhlachd 1880) Bha e na cheann-suidhe na dùthcha dà thuras airson a’ Phàrtaidh Libearalaich.[3][4]
Beatha[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh Manuel Murillo Toro ann am baile beag ris an canar Chaparral, anns an Tolima, ann an 1816. Chaidh e a chur gu Bogotá airson Leigheasachd ionnsachadh, ach leig esan an cùrsa sin airson an lagh ionnsachadh, agus dh’obair e airson Vicente Azuero agus Lino de Pombo nuair e na oileanach fhathast; thug e ceum ann an 1836.
Thoisich e a chuid obrach am broinn a’ Mhòr-dhail ann an 1837 agus bha e an siud rè Cogadh nan Àrdanach, (1840 – 1843), na fhear-chuideachaidh dhe corra cheann-feadhna a’ Phàrtaidh Libearalach. Fhuair e àite dhàsan fhèin anns a’ Phàrlamaid ann an 1846, agus nach e deagh òraidiche a bh’ ann, rinn e iomadh òraid gus a chuid bharaillean taobh bheachd-smuaintean agus an slighe air adhart a thoirt gu buill, is easan air a bhith gam brosnachadh anns na meadhanan libearalach bho thoiseach na 1840an. Bha e na Rùnaire (ministear) an Ionmhais anns an Riaghaltas aig José Hilario López (1849 – 1853), far an do bhrosnachadh e saorsa an gnìomhachais agus Lagh Ath-Leasachadh an Àiteachais dhe 1850, leis an t-Sluagh-ghairm Bu chòir dha obair an fhearainn a bhith ri chùlaibh sealbhadaireachd an fhearainn is an lagh sin a’ feuchainn ri smachd laghail a chur air trusadh an fhearainn aig fear neo dithis; chaidh sin neartachadh aig ìre a’ Bhun-Reachd mu dheireadh thall ann an 1936.
Tagraiche[deasaich | deasaich an tùs]
Bha e na thagraiche Ceannas a’ Ghranada Ùire ann an 1857 (an t-ainm a bha air Coloimbia aig an àm) airson bhuidhne am broinn nam Libearalach, agus fhuair e an dàrna àite, ri chùlaibh an Tòraidh Mariano Ospina Rodríguez ach chuir e buaidh air an t-seann cheann-suidhe Tomás Cipriano de Mosquera (Tòraidh o shean ach a-nis tagraiche buidheann eile nam Libearalach).
Ceann-suidhe[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh Stàit Uachdaranachd na Santander a chur air dòigh sa bhliadhna seo fhèin, agus Murillo Toro ga thaghadh do Bharail Riochdairean na Stàite mar a’ chiad cheann-suidhe aige airson teirm bho 16 an Damhair 1857 gu ruige 16 dhen Dàmhair 1859. Leig esan a dreuchd sin 10 am Faoilleach 1859 o chionn 's gun d’fhuair e àite anns an t-Seanadh. Ghabh Murillo Toro pàirt anns a’ Cho-chruinneachadh dhe Rionegro ann an 1863. Le sin; fhuair an dùthaich Bun-Reachd ùr agus ainm eile: Stàitean Aonaichte Choloimbia. An ath-bhliadhna rinn Murillo Toro an gnothach ann an taghaidhean a’ chinneas airson teirm dhe dà bhliadhna gu ruige 1866, agus a-rithist airson teirm eile eadar 1872 agus 1874. Stèidhich esan am pàipear fiosrachail an Riaghaltais, an Diario Oficial (Am Pàipear Oifigeil). Cho-dhùin e gur e prìomh amas obair an Riaghaltais Sìth Sòisealta a lorg, tro mheadhan a’ chòmhradh. A bharrachd air sin, chuir e ùrachadh bun-structar na dùthcha air dòigh: mar eisimpleir, thug e an Dealan-spèid a Choloimbia, a dh’aindeoin a chuid ghràin sgafanta an aghaidh eadar-theachdachadh na Stàite anns an Eaconomaidh. Le sin, ‘s e dìreach esan fhèin a chuir air bhog an smaoineachadh poiliteagach, ris an canar Libearalas Raidigeach.
Sgrìobhaidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Taobh a chuid obrach anns na meadhanan agus mar ùghdair, stèidhich e Gaceta Mercantil de Santa Marta, (Pàipear-naidheachd Marsanta dhe Santa Marta) ann an 1847 agus bha e an sàs ann an caochladh pàipearan eile. Chuir a bhàs, aig deireadh 1880, crìoch air a’ bhuaidh a bheireadh na smaointean libearalach-raidigeach air Riaghaltas an nàisein, o chionn 's gun robh làmh an iuchair aig sreath dha riaghaltasan Tòraidh rè faisg air 50 bliadhna. chuimhne air na adhartasan taobh a’ chonaltraidh a rinn e. Chaidh am pàirc ball-coise Manuel Murillo Toro ann an Ibagué, prìomh-bhaile na Tolima, a chur air dòigh mar chuimhne airsan.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Pàrtaidh Libearalach Choloimbia (Spàinntis)
Simón Bolívar • Francisco de Paula Santander • Joaquín Mosquera • Rafael Urdaneta • Domingo Caycedo Santamaría • Jerónimo de Mendoza Galavís • José Ignacio de Márquez Barreto • Pedro Alcántara Herrán • Juan de Dios Aranzazu • Tomás Cipriano de Mosquera • Rufino Cuervo y Barreto • José Hilario López • José María Obando • José María Melo • Tomás Herrera • José de Obaldía • Manuel María Mallarino • Mariano Ospina Rodríguez • Juan José Nieto Gil • Bartolomé Calvo • Leonardo Canal González • Froilán Largacha • Manuel Murillo Toro • José María Rojas Garrido • Santos Acosta Castillo Joaquín Riascos • Santos Gutiérrez Prieto • Eustorgio Salgar • Santiago Pérez de Manosalbas • Aquileo Parra Gómez • Manuel María Ramírez Fortoul • Julián Trujillo Largacha • Rafael Núñez Moledo • Francisco Javier Zaldúa • Clímaco Calderón • José Eusebio Otálora • Ezequiel Hurtado • José María Campo Serrano • Eliseo Payán • Carlos Holguín Mallarino • Miguel Antonio Caro Tovar • Manuel Antonio Sanclemente • José Manuel Marroquín • Rafael Reyes • Diego Lemos • Jorge Holguín Jaramillo • Ramón González Valencia • Carlos E. Restrepo Restrepo • José Vicente Concha • Marco Fidel Suárez • Pedro Nel Ospina Vásquez • Miguel Abadía Méndez • Enrique Olaya Herrera • Alfonso López Pumarejo • Eduardo Santos • Darío Echandía Olaya • Alberto Lleras Camargo • Mariano Ospina Pérez • Laureano Gómez Castro • Roberto Urdaneta Arbeláez • Gustavo Rojas Pinilla • Gabriel París • Guillermo León Valencia • Carlos Lleras Restrepo • Misael Pastrana Borrero • Alfonso López Michelsen • Julio César Turbay Ayala • Belisario Betancur Cuartas • Virgilio Barco Vargas • César Gaviria Trujillo • Ernesto Samper • Carlos Lemos Simmonds • Andrés Pastrana Arango • Álvaro Uribe • Juan Manuel Santos Calderón


text:
- TIOTAL
- Aonta mu thogail rathaidean, ris an do chuir na croitearan ainm
- EXTERNAL ID
- Z_GB1741_R31_3_18
- ÀITE
- Mealanais
- SGÌRE
- Tunga agus Fàrr
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Cinn t-Sàile MhicAoidh
- DEIT
- 20 An t-Sultain 1898
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn Ghallaibh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6228
- KEYWORDS
- aonta nan croitearan
togail rathaidean
Mealanais
Aonta ri croitearan Srathan an Iar, Mealanais, airson cosgais rathad a thogail.
Tha an t-aonta cuideachd ag ràdh gun crìochnaichear an treas earrann dhen obair an asgaidh, ma dh'aontaichear ris a' mholadh gun dèan iadsan an obair air fad. Tha ainmean sheachdnar dhe na croitearean sgrìobhte le làimh air air an aonta.
Tha na faclan " You had better keep this," sgrìobhte air cuideachd, agus tha e follaiseach gur e an t-aonta a tha e a' ciallachadh


text:
Dh’fhoillsicheadh a’ chiad chlàr-croitearachd gus cinnteachd laghail a thoirt do chroitearan a thaobh an cuid fearainn. Tha an clàr mar phàirt de dh’Achd Ath-Leasachaidh na Croitearachd 2010.
• Mhol ministear foghlaim na Spàinne lagh ùr a bheireadh air cloinn sna ceàrnaidhean fèin-riaghailteach tuilleadh Spàinntis ionnsachadh. Dh’iarr ceannard Chatalonia air na pàrtaidhean uile an lagh a dhiùltadh.
• A réir an econamaiche Ailig Kemp, gheibhear 17 millean baraille ola ás a’ Chuan a-Tuath sna 30 bliadhna a tha ri tighinn.
• Tha Riaghaltas Iapàin a’ cur dearbhadh air a h-uile tunail rathaid san dùthaich an déidh do mhullach tunail tuiteam air grunn charbadan a bha a’ dol troimhe, a’ marbhadh cóignear.
• Mharbh an doineann Bopha 420 duine, tha 383 a dhìth, ’s tha mu 306,000 a’ gabhail fasgadh am measg nam marbh ann am Mindanao anns na Filipìnich.
• Tha na poilis a’ ceasnachadh Stuart Hall ann an co-cheangal ri cùis Jimmy Savile.
• Tha “Gloidhcean agus na Dèideagan Briste”, panto ùr Gàidhlig, air chuairt. Bidh e ann am Bunsgoil Crois na Cìse, Dùn Éideann, air 10 Dùbhlachd. Faodar fios a chur gu 01478 613 355 no moreen@feisean.org.


text:
Na Seicich
'S e nàisean Slàbhach an Iar a tha anns na Seicich (Czechs sa Bheurla, Češi [ˈtʃɛʃɪ], o sheann cuideachd Čechové [ˈtʃɛxɔvɛː] sa Sheacais). Tha an cuid as motha aca a' fuireach anns an t-Seic, agus codaichean nas lugha ann an Slobhaigia, an Ostair, na Stàitean Aonaichte agus dùthchannan eile cuideachd. 'S e an cànan aca Seacais, a tha coltach ri Slobhacais agus Sorbais Uarach.
Seicich ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Naomh Václav (mu 907 - 935) (St Wenceslaus sa Bheurla), tèarmannair Bohemia
- Tèarlach IV (1316 - 1378), naomh ìompaire Ròmanach agus rìgh Seiceach
- Jan Hus (1372 - 1415) (John Huss sa Bheurla), sagart a bha buadhach airson na Pròstanach
- Jan Amos Komenský (1592 - 1670) (John Amos Comenius sa Bheurla), fear-teagaisg agus sgrìobhaiche air an robh "tidsear nan nàisean"
- Jaroslav Heyrovský (1890 - 1967), fear-saidheains a fhuair Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1959
- Jaroslav Seifert (1901 - 1986), bàrd a fhuair Duais Nobel ann an Litreachas ann an 1984
- Miloš Forman (r. 1932), neach-stiùiridh film a fhuair an t-Oscar dà uair (One Flew Over the Cuckoo's Nest, 1975, agus Amadeus, 1984)