text:
Am Putan Dearg
Tha Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean dealasach a bhith a’ cur ris na gheibh thu às an àm anns am bi thu nad oileanach.
Cleachd am Putan Dearg a chur fios thugainn mu mar as urrainn dhuinn an t-seirbheis againn a leasachadh, no a dh’innis dhuinn mu na rudan as toigh leat mun oilthigh agad!
Tha Còir Oileanaich UHI a’ comharrachadh na bu chòir dhut a bhith an dùil ris bho UHI agus na bu chòir do UHI a bhith an dùil ris bhuat, gus an soirbhich thu mar oileanach.
Mur a chaidh na dùilean agad a choilionadh, is e an Neach-oide Acadaimigeach Pearsanta agad an neach as fheàrr comhairle agus taic a thoirt dhut. Ma tha thu mì-chinnteach cò an Neach-oide Acadaimigeach Pearsanta agad, cuir fios don stiùiriche prògraim, neach-oide no sgioba taic oileanach agad aig a’ Chom-pàirtiche Acadaimigeach agad agus cuidichidh iad thu le bhith a’ faighinn a-mach. Mur eil fhios agad cò ris am bu chòir dhut bruidhinn, neo nam bu toigh leat rudeigin innis dhuinn mu mar a tha a’ dol dhut mar oileanach aig UHI, cleachd am foirm seo.
Molaidhean agus taing
Ma chòrd e riut a bhith aig UHI, no nam bu toigh leat taing a thoirt do neach-obrach a chuidich thu, bu toigh leinn cluinntinn bhuat cuideachd. Innis dhuinn mu na rudan as toigh leat mun oilthigh agad, agus cuiridh sinn na beachdan agad air adhart do na daoine iomchaidh. Is urrainn dhut am foirm seo a chleachdadh a dh’innis dhuinn mu mholaidhean no beachdan sam bith a th’ agad gus an t-oilthigh a dhèanamh nas fheàrr.
Nuair a chleachdas tu am foirm seo, thèid post-d a chur chun Oll Iain Moireasdan, Deadhan nan Oileanach, a dh’obraicheas le co-obraichean iomchaidh air feadh an oilthigh agus, a leigeas fios thugad mu adhartas do theachdaireachd, mar as iomchaidh. Gu tric tha e cuideachail fios a chur do cho-obraichean eile as do leth agus cuidichidh iad thu. Ach nam b’ fheàrr leat gun tèid d’ainm a chumail dìomhair, thoir iomradh air seo sa phost-d agad, agus cha tèid d’ainm a chur air adhart do dhuine sam bith a thaobh na teachdaireachd agad.
Leugh freagairtean do dh’fhios air ais bho oileanaich
Leugh aithisg a’ Phutain Dheirg 2015-16
Leugh na h-inbhean seirbheis againn
Is e goireas airson thrioblaidean fhuasgladh agus fios a thoirt air ais a th’ anns a’ Phutan Dhearg. Ma tha thu airson gearan foirmeil a dhèanamh, is urrainn dhut am pròiseas a lorg an seo.


c: text/html

text:
- TIOTAL
- Bus air an Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- HCD00229
- ÀITE
- Caol Àcain
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11956
- KEYWORDS
- carbad
bus
Bha am bus seo, a chaidh a chlàradh ann an Inbhir Nis, ST 5670, fo shealbh agus air a ruith le Alasdair Sutharlanach às An Ath Leathainn san Eilean Sgitheanach. Tha am mullach canabhais a' coimhead easbhaidheach airson droch shìde a' chinn a' tuath. Chan eil teagamh ge-tà nach robh seo na leasachadh air na modhan còmhdhail a b' àbhaist a bhith ann. Tha "The Highland Chief" mar a chaidh ainmeachadh, air a phàirceadh ri taobh an rathaid ann an Caol Àcain, is Caol Loch Aillse air tìr mòr ris a' chùl thar na loch
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Great Salt Lake Desert
'S e fàsach anns na Stàitean Aonaichte a tha ann am Fàsach Great Salt Lake (Beurla: Great Salt Lake Desert)
Tha e suidhichte ann an Utah a Tuath. Tha a' ghainmheach geall air sgàths gu bheil salainn ann. 'S e seo am farsaingeachd aige: 10,360 cilemeatair ceàrnagach.
Bha pàirt den fhilm Pirates of the Caribbean le Johnny Depp air a thogail an seo.
Fàsach Alvord • Fàsach Amargosa • Baja California • Creag Dhubh (fàsach) • Channeled scablands • Fàsach Chihuahuan • Àrd-thìr Cholorado • Fàsach Escalante • Great Basin • Great Salt Lake Desert • Jornada del Muerto • Fàsach Mhojave • Fàsach Nk'mip • Fàsach Owyhee • Fàsach dathte • Fàsach Shonora


text:
- TIOTAL
- Sgeidse de dh'Iomairt Sheanalair Monck ann an 1654
- EXTERNAL ID
- QZP40_941_006_P001
- DEIT
- 1654
- LINN
- 1650an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31366
- KEYWORDS
- iomairtean
blàran
Crombail
Cùmhnantaich
ar-a-mach
gearasdanan
airm
mapaichean
planaichean
zoomable
deilbh leudachail
B' e fear den luchd-taic a bu dhìlse aig Crombail a bh' ann an Seanalair Seòras Monck. Fhad 's a bha Crombail a' riaghladh, an dèidh do Theàrlach I a bhith air a chur gu bàs, bha Monck na Cheannard ann an Alba.
Ann an 1652 chaidh Morair Middleton a shuidheachadh mar Cheannard Theàrlaich II air a' Ghàidhealtachd agus ann an 1654 bha tuilleadh air 8,000 saighdear aige ann. Thòisich Seanalair Monck na Cheannard ann an 1654, agus thog e arm a dhol a shabaid an aghaidh Middleton sa Ghàidhealtachd anns An Ògmhios sa bhliadhna ud. Rinn e dà cholbh den arm aige is mar sin fhuair e làmh an uachdar air Middleton, is ghlac e e aig Loch Garaidh.
Chuir Monck cìsean àrda air athair sam bith a leigeadh le a mhac a dhol a shabaid air taobh an Riaghaltais, is bha e a' tabhann deagh dhuaisean nan deidheadh duine de luchd-stiùiridh nan Rìoghairean a ghlacadh. Anns an Iuchar, dh'innis e do Chrombail gun robh na Rìoghairean sgapte is gun robh e air pàirtean den Ghàidhealtachd a losgadh. Stèidhich e seirbhis mhath fiosrachaidh sa Ghàidhealtachd cuideachd. Tha e air a ràdh gun d' rinn Monck barrachd gus na Ridirean Albannach buaireasach a chur fo smachd na rinn Rìgh sam bith roimhe. Gus smachd a chumail, chuir Monck air dòigh gearasdanan an Inbhir Air, Inbhir Lòchaidh, Inbhir Nis, Lìte is Peairt.
An dèidh bàs Chrombail, bha aimhreit is èiginn an taobh a-staigh arm Mhonck 's mar sin thionndaidh e gu taobh Theàrlaich II, is chuir e air ais air an rìgh-chathair e.
Tha am map seo o leabhar XVIII de Ghnìomhan Comann Gàidhlig Inbhir Nis, 1891-1892


text:
- TIOTAL
- Litir chun an Urr. H. MacCoinnich mu Mhàiri Ros, Sgianaid
- EXTERNAL ID
- Z_GB1741_R31_1_08
- ÀITE
- Sgianaid
- SGÌRE
- Tunga is Fàrr
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Cinn t-Sàile MhicAoidh
- DEIT
- 8 An t-Ògmhios 1847
- LINN
- 1840an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn Ghallaibh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6122
- KEYWORDS
- faothachadh nam bochd
taigh nam bochd
airgead
Tunga is Farr
A' chiad duilleag de litir chun an Urr. H. MacCoinnich, ministeir Thunga, ag iarraidh carthannas do Mhàiri Ros. Tha an litir ag ràdh gu bheil leisg air Màiri cuideachadh a ghabhail ach seach gu bheil i sna "last twenty years she lived by her industry in a bothy, without so much as a chicken to encumber the tenants, and otherwise inoffensive, she has not a blood relation now living in the district."
Tha crìoch ga chur air an duilleig le bhith ag ràdh nach urrainn dhi obair-làimhe throm a dhèanamh


text:
Atlantic Gaelic Academy agus cùrsaichean air loidhne bhon t-Sultain 2007 a-mach
Thachair mi air teachdaireachd air facebook.com an diugh bha i a-mach air an an làrach seo. Bidh iadsan a’ tòiseachadh cùrsaichean air loidhne le skype am bliadhna. Seo na tidsearan a bhios a’ gabhail pàirt.
Fàilte chridheil ort
Tha mi 47 bliadhna a dh'aois, tha mi pòsta 's tha mi a' fuireach ann an Inbhir Narann.
Tha e a' còrdadh rium a bhith sgrìobhadh beagan Gàidhlig. Tha mi fhathast ag ionnsachadh 's mar sin dheth, cha bhi a h-uile càil buileach ceart: nì mi mearachdan!
Co-dhiù ma tha greiseag agad - thig a-steach! Tuilleadh mu dheidhinn Gràisg


text:
Tha fhathast deagh aimsir againn ann an Inbhir Narann ach tha e buailteach a bhith caran fuar sa mhadainn. Thug mo chèile an dealbh seo. Bidh feadhainn dhiubh o Thìr nam Blòg eòlach air an t-sealladh seo suas dhan drochaidh rèile tarsainn na h-aibhne
Fàilte chridheil ort
Tha mi 47 bliadhna a dh'aois, tha mi pòsta 's tha mi a' fuireach ann an Inbhir Narann.
Tha e a' còrdadh rium a bhith sgrìobhadh beagan Gàidhlig. Tha mi fhathast ag ionnsachadh 's mar sin dheth, cha bhi a h-uile càil buileach ceart: nì mi mearachdan!
Co-dhiù ma tha greiseag agad - thig a-steach! Tuilleadh mu dheidhinn Gràisg


text:
Ravenna
‘S e baile mòr agus port ann an ceann a tuath na h-Eadailt a th’ ann an Ravenna (IPA: raˈvenna, Romagnol: Ravêna). S'ann às an Etruscanach Rasna a tha an t-ainm. Tha e suidhichte aig dìreach 8m os cionn ìre na mara,[1] faisg air Cesena, ri taobh a' Chanal Candiano anns an sgìre (Eadailtis: Provincia) Ravenna, anns an roinn (Eadailtis: Regione) Emilia-Romagna, faisg air a’ Mhuir Mheadhanach, 281km air falbh bhon An Ròimh, prìomh-bhaile na dùthcha, 264km bho Mhilano, 114km bho Phadova agus 105km bho Fhirenze.[2] Tha 159,497 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile,[3] an 24mh na dùthcha.[4] 'S e prìomh-bhaile Iompaireachd an Ròimhe an Iar bho 402 gu ruige 476. Chaochail an sgrìobhadair Dante Alighieri an seo ann an 1321.


text:
- TIOTAL
- LMS 14764 'Clan Munro' agus clas 'River' neo-aithnichte ann an àite neo-aitnichte
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_189
- ÀITE
- neo-aithnichte
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28224
- KEYWORDS
- locomotaibhean
trèanaichean
LMS 14764 'Clan Munro' agus clas 'River' neo-aithnichte ann an àite neo-aithnichte. Tha tanca uisge ann an cùl an deilbh.
B' e ball den chlas 'Clan' de locomotaibhean luchd-siubhail 4-6-0 aig Rèile na Gàidhealtachd a bh' ann an 14764 (HR 52 roimhe). Chaidh a dealbhachadh le Crìsdean Cuimein agus chaidh a togail le Hawthorn Leslie & Co sa Chaisteal Nuadh ann an 1919. Lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis sa Ghearran 1948.


text:
Ta logh anvaaragh chiune ayns çheer Mnar, gyn alt erbee roie stiagh aynjee chamoo strooan erbee roie magh assjee. Jeih thousane blein er-dy-henney va ard-valley mooar Sarnath ny lhie rish, agh cha nel Sarnath ayn foast.
T’ad gra, ‘syn eash ass cooinaghtyn rish aegid y teihill, roish my daink deiney Harnath dys çheer Vnar, va ard-valley elley rish y logh; ard-valley cloaie lheeah Ib, cho shenn as y logh hene, as cummaltee aynjee nagh by haittin lesh sooillyn deiney. By whaagh ad as neuwoyagh; as dy jarroo, shen cliaghtey bioee heihill ta aw as garroo foast. T’eh grainnit er rollianyn breekagh Kadatheron dy row crackan glass oc, daah ny loghey as ny kay ta girree jee; va sooillyn deamagh oc, as beillyn puissagh bog, as cleayshyn quaaghey, as cha row coraa erbee oc. T’eh grainnit foast dy daink ad neose jeh’n eayst fo choodagh kay oie dy row, as maroo haink y logh vooar chiune as ard-valley cloaie lheeah Ib. Lhig da’n skeeal shen ny dyn, t’eh shickyr dy dug ad ooashley da jee-jalloo cloaie mooir-ghlass ayns cummey Vokrug, y jialgheer ushtey mooar, as rish oieghyn ny h-eayst vishee ghaunse ad rinkaghyn graney roish. As t’eh screeut er pabyr Ilarnek dy dooar ad aile laa dy row, as eisht doad ad aile dy mennick rish ny feillaghyn oc. Agh cha nel monney screeuit er ny cummaltee shid, son v’adsyn ayn ayns ny shenn shenn eashyn, as s’aeg ad cloan gheiney, as beggan fys t’oc er ny bioee hinney v’ayn. Erreish da ymmodee eashyn, haink deiney dys çheer Mnar: deiney dorraghey bochillagh as ny shioltaneyn keyrragh oc, as hrog ad Thraa, Ilarnek as Kadatheron er yn awin Ai lhoobagh. As va kynnee ennagh ny s’tramylt na’n cheilley, as seiy ad er oaie dys oirr ny loghey, as troggal Sarnath raad dooar ad meain chostal ‘sy thalloo. Cha nee foddey voish caayr lheeah Ib dy ren ny clein wandreilagh lhiaghtey kied chlaghyn Harnath, as ghow ad yindys mooar voish cummaltee Ib. Agh va blass feoh ‘sy yindys oc, son er lhieu nagh cooie eh dy row lheid ny bioee shooyl ayns seihll deiney ‘sy choleayrtys. Chamoo by vie lhieu ny jallooyn quaaghey v’er leacyn lheeah Ib, as adsyn agglagh son ny h-eashyn v’orroo. Quoi ec ta fys er y fa dy hannee cummaltee as jallooyn ‘sy teihll cho anmagh, eer rish roshtyn deiney? Agh she çheer feer chiune ee Mnar, as foddey roish çheeraghyn elley laa as oie.
Myr s’menkey honnick ny Sarnathee cummaltee Ib, ny smoo y dwoaie hug ad orroosyn; chamoo leodee eh tra dooar ad ny cummaltee faase as bog fo bwoalley claghyn as shleiyghn as sideyn. As myr shen, laa dy row, ren ny fir chaggee aegey, tilgeyryn as shleiyderyn as sideryn, soiaghey er Ib as marroo ooilley cummaltee ny caayrey, as seiy ad ny kirp whaagh stiagh ‘sy logh liorish shleiyghyn liauyrey, er son nagh row ad arryltagh dy ventyn roo. As er son nagh by vie lhieu leacyn lheeah grainnit Ib, cheau ad adsyn stiagh ‘sy logh myrgeddin, as goaill yindys rish y doccarys cre’n aght hie ny leacyn tromey er ymmyrkey ass foddey jeh; as shegin daue er ve, son nagh row nyn lheid ry-akin ayns çheer Vnar chamoo ny thallooyn mygeayrt-y-mooee.
As myr shen ass ard-valley shenndeeagh Ib cha row nhee erbee er mayrn agh y jee-jalloo mooir-ghlass grainnit ayms cummey Vokrug, y jialgheer ushtey. Hug ny fir chaggee eshyn lhieu erash dys Sarnath, myr cowrey ny barriaght v’ocsyn er shenn jeeghyn as cummaltee Ib, as myr cowrey kioneys er Mnar. Agh yn oie erreish daue ny hroggal ‘sy çhiamble va drogh-haghyrt ayn. Honnick ad soilshaghyn quaaghey harrish y logh, as ‘sy voghrey hooar ad dy row y jee-jalloo ersooyl, as yn ard-saggyrt Taran-Ish ny lhie marroo, myr fer hooar baase ass atçhim erskyn insh. As er yn altar chrysolite, ayns linnaghyn garroo er-craa, va Taran-Ish er screeu cowrey DEYREY.
Shimmey ard-saggyrt v’ayn ny lurg Taran-Ish, agh cha dooar ad arragh y jee-jalloo mooir-ghlass. As shimmey eash haink as daag, tra haink lesh Sarnath dys ard-raah, do nagh by chooin agh lesh saggyrtyn as shenn vraane ny screeu Taran-Ish er yn altyr chrysolite. Dirree bollagh traghtee eddyr Sarnath as caayr Ilarnek, as vaylartee ad meain chostal ny thallooin son meain elley as eaddee ghoan as clijeenyn as lioaryn as greieyn fir cheirdey as dagh ooilley chooid hoailleeaght t’er fys ocsyn ta cummal rish yn awin Ai lhoobagh as ny çheeraghyn mygeayrt-y-mooee. Myr shen haink Sarnath dy ve mooar as ynsit as aalin, as hug magh ee sheshaghtyn caggee varriaghtagh dys cur fo chosh ny caayryn faggys jee; as fy-yerrey, she reeghyn ooilley Mnar as ymmodee çheeraghyn ree va nyn soie er stoyl reeoil Harnath.
By yindys as ard-voyrn y teihill as ooilley gheiney ee Sarnath ard-ooashley. Va ny boallaghyn eck jeh marmyr gloasagh yn ‘aasagh, 300 stundayrt er yrjid as 75 er lheead, do dod fainee deiney goll shaghey y cheilley rish imman er y vullagh. Skeayll ad rish 500 lane staid, son nagh row ad foshlit agh er y çheu cour y logh; ayns shen ren boalley marrey cloaie glass fendeil y chaayr noi tonnyn, tra dirree ad dy quaagh dagh vlein rish feailley traartys Ib. Ayns Sarnath roie jeih straiddyn as daeed voish y logh dys giatyn ny caravaanyn, as lhie jeih straiddyn as daeed harroo. V’adsyn ass onyx, agh raad hooill cabbil as dronnagyn as elefantyn, va leacyn tryal orroo. As va giatyn Harnath wheesh as ny straiddyn, as ad prashey, as cummaghyn lionyn as elefantyn roo, grainnit ass clagh nagh row er-enney ec deiney foast. Ass breek fo glonney as agaid va thieyn Harnath, as garey boallit as loghan gollrish crystal ocsyn ooilley. Er aght quaagh v’ad troggit, son cha row y lheid ry-akin ayns caayr erbee agh ish; as va troailtee ass Thraa as Ilarnek as Kadatheron cliaghtey goaill yindys er ny meillaghyn-mullee hollys oc.
Agh ny smoo yindyssagh foast va ny plaaseyn as çhiambylyn, as garaghyn Zokkar, y shenn ree. Shimmey plaase v’ayn, as y sloo jeu ny smoo na nane erbee ayns Thraa ny Ilarnek ny Kadatheron. As ad wheesh ard, dod deiney sheiltyn nagh row mullagh er-nyn-skyn agh y speyr hene; agh fo soilshey doagan lane dy ooil Ghothur, va jallooyn foawragh ry-akin er ny boallaghyn, jeh reeghyn as sheshaghtyn-caggee, as yn aalid oc creeoil as shaghrynagh ec y traa cheddin. Shimmey colloo v’ayns ny plaaseyn, ass marmyr daahit, grainnit ayns cummaghyn ny share na aalid deiney. As ayns ny plaaseyn, son y chooid smoo, va ny laareyn nyn mosaicyn ass beryl as lapis-lazuli as onyx jiarg as carbuncle as reih stooghyn elley, reaghit do dod y fakider sheiltyn dy hooill eh er ymmyryn dy vlaaghyn goan. As va farraneyn ayn myrgeddin, as ad ceau ushtey soaral myr skiootyn aalin kiaddit dy schleioil. She plaase reeghyn Vnar as ny thallooghyn ghow varriaght orroo ooilley. Er piyr dy lionyn airhey chroymmit va'n troyn ny hoie, as shimmey greeish v'ayn eddyr eshyn as y laare sollys. As v'eh grainnit ass un veer dy iuaagagh, ga nagh nhione da fer erbee caid ass haink meer wheesh foawragh. Shimmey lout-lhiattee v'ayns y phlaase shid, as shimmey preaban caggee v'ayn raad chagg lionyn as deiney as elefantyn son baillish y ree. Ny keayrtyn vaiht ad preaban caggee ennagh lesh ushtey hayrn ad ass y logh ayns ammyryn ushtey mooarey, as eisht va caggaghyn-marrey breeagh ayn, ny caggaghyn eddyr snauederyn as reddyn marrey marrooagh.
By ard as yindyssagh shiaght çhiambylyn tooragh jeig Harnath, ass clagh gial yl-daahagh ass enney agh ayns shid. Va'n fer smoo jeu lane thousane stundayrt er yrdjid, as chumm ny h-ard-saggyrtyn aynsyn, as s'goan y scansh v'eddyr ny h-aghtyn beaghee v'ocsyn as v'ec ny reeghyn. Er y thalloo va hallaghyn wheesh mooar as aalin as hallaghyn ny plaaseyn; as ayndaue chruinnee çhionnalyn son ooashlaghey Zo-Kalar as Tamash as Lobon, ard-yeeghyn Harnath, as va ny h-ynnydyn casherick ocsyn gollrish troynyn reeghyn fo chay thooishey. Cha row jee-jallooghyn Zo-Kalar as Tamash as Lobon gollrish adsyn v'ec jeeghyn elley; v'adsyn wheesh faggys da bioys dy dod oo vreearrey dy nee ny jeeghyn faasaagagh bwaagh hene va nyn soie er ny troynyn iuaagagh. As ec kione greeishyn gyn jerrey ass sercon sollys va'n çhamyr hooragh oc. Assjee yeeagh ny h-ard-saggyrtyn harrish y chaayr as ny thallooghyn as y logh car y laa; as er yn eayst 'olliaghtagh as rollageyn as planaidyn trome-cheeallagh as scaanyn ny loghey er fud ny h-oie. Ayns shid ren ad y shenn oardagh ard-cheiltagh hug dwoaie da Bokrug, y jialgheer ushtey, as ayns shid va'n altar chrysolite as screeuyn-DEYREY Taran-Ish er.
As by yindyssagh chammah ny garaghyn ren Zokkar, y shenn ree. Skeayll ad ayns mean Harnath, liauyr as lheead as boalley ard mygeayrt-y-moo. As va meilley-vullee glonney mooar er-nyn-skyn; rish aalican hoilshee grian as eayst as rollageyn as planaidyn ny hrooid, as rish emshir ghonney hrog ad caslyssyn gialley jeh grian as eayst as rollageyn as planaidyn jeh. 'Sy tourey ren feayraghanyn schlei sheidey geay veeley soaral nyn drooid, as 'sy gheurey ren aileyn follit ad y hiassaghey, do she sheer-arragh v'ayn ayns ny garaghyn shid. Roie strooanyn beggey harrish shillee yial, dys rheynn lheeantyn glassey as garaghyn yl-ghaait, as shimmey droghad lhie harroo. Shimmey eas v'ayn 'sy lhiabbee echey, as shimmey loghan lileeagh gheayrt ad stiagh aynjee. Snaue ollee vaney er strooan as loghan, as va kiaull ushagyn goaney co-heeaney marish arrane ny h-ushtaghyn. Dirree ny brooinyn nyn ardaneyn glassey. Ayns shid as ayns shen va grianane ayn, fo viljyn feeney as blaaghyn millish, ny soieagyn as furrymyn ass marmyr as porphyry. As shimmey çhiamble beg v'ayn dhyt goaill aash ny cur padjer da jeeghyn beggey.
Dagh blein ayns Sarnath ren ad ardeailley stroie Ib, as er yn ardeailley va slane palçhey dy ‘eeyn, arraneyn, rinkey as ooilley gennallys ayn. Hug ad arrym da anmyn adsyn v’er cur naardey ny shen cretooryn quaaghey; as ren daunseyryn as looteyryn cheau crooinyn roseyn ass garaghyn Zokkar craidey mysh cooinaghtyn ny cretooryn as ny jeeghyn shenndeeagh oc. As yeeagh ny reeghyn harrish y logh as guee mollaght er craueyn adsyn lhie aynjee. Hoshiaght nagh by vie lesh ny h-ard-saggyrtyn ny ardeaillaghyn shoh, son va skeealyn quaagh ry-chlashtyn nyn mast’oc; er yn aght skell rish y jalloo mooir-ghlass, as dy hooar Taran-Ish baase ass atçhim as faagail raaue dauesyn. As dooyrt ad dy vaik ad lossan ny keayrtyn fo ushtey ny loghey ass y toor ard oc. Agh rish ymmodee bleeantyn goll shaghey gyn seiyjaght, va ny saggyrtyn hene geayrey as guee as goaill ayrn ayns ronneeaght ny feaillaghyn. Dy jarroo, ‘sy toor ard oc, nagh row adsyn er gooilleeney y shenn oardagh ard-cheiltagh hug dwoaie da Bokrug, y jialgheer ushtey? As hie shaghey thousane blein lane dy verçhys as taitnys ayns Sarnath, yindys y teihill as ard-voyrn ooilley deiney.
Va ardeailley thousane blein stroie Ib ooashley erskyn sheiltynys. V’ad er loayrt er er fud Mnar rish jeih bleeantyn, as rish yn ardeailley tayrn er gerrey haink deiney dys Sarnath er cabbil as dronnagyn as elefantyn – deiney ass Thraa, Ilarnek as Kadatheron, as ooilley caayryn Vnar as ny çheeraghyn myrgeayrt-y-mooee. Er yn oie phoyntit, roish ny boallaghyn marmyragh, va paalyn prinseyn as paalanyn troailtee currit seose, as dirree arraneyn cummalee vaynrey er feie slyst ny loghey. 'Sy halley-fleahagh echey va'n ree Nargis-Hei ny lhie, er meshtey ec shenn 'eeyn ass sellaryn Phnath castit, as shimmey krink gee as giu mysh, as shimmey sleab roie noon as noal. Nagh by vooar y bee naightagh goan 'syn 'eailley shid! Kellee aalin ass ellanyn Nariel 'sy Cheayn Veanagh, mannanyn ass crink foddey Implan, boynyn dronnagyn ass yn 'aasagh Bnazagh, croyn as spiosyn ass keylljyn Chydathria, as pearlyn ass Mtal tonnagh lheiet ayns feeyn geayr Hraa. Va aunlynyn ass towse ayn, aarlit ec ard-choagyryn Vnar, as cooie da blayst dagh goaldagh. Agh she eeastyn mooarey ny loghey va reih vee yn 'eailley, dagh nane foawragh, as adsyn currit er moggaidyn airhey roobeenagh as diamanagh.
As y ree as y krinkys jannoo feailley 'sy phlaase, as jeeaghyn er yn ard-vee duirree orroo er moggaidyn airhey, ren fir elley feailley ayns dagh ooilley voayl. Ayns toor yn ard-hiamble ren ny saggyrtyn ronneeaght, as ayns palaanyn çheumooie ny boallaghyn va flahyn ashoonyn naboonagh jannoo kelloorey. As by ard-saggyrt Gnai-Keh y chied honnick scaaghyn çheet neose veih'n eayst vishee as goll stiagh 'sy logh, as y chay vollaghtagh ghlass dirree ass y logh, dys skeaylley lesh yn eayst as ceau scaa baggyrtagh harrish tooryn as meillaghyn-mullee Harnath erreeit. Eisht honnick adsyn v'ayns tooryn ny çheumooie ny boallaghyn sollyssyn quaaghey er yn ushtey; as fakin dy row clagh lheeah Akurion, dirree er ard ass y logh rish y clyst rere cliaghtey, bunnys baiht. As daase aggle dy tappee, derrey ghow neose flahyn Ilarnek as Rokol foddey ny paalyn as paalanyn oc, as ad y 'illey, as faagail cour yn awin Ai, ga nagh by leayr dauesyn yn oyr hene daag ad.
Eisht, er çhee meanoie, vrish ooilley giatyn prashey Harnath veih my cheilley, as vrooight magh çhionnal er keoie ren y çheer rea doo, do roie ny flahyn as troailtee ghoaldagh er çhea fo atçhim. Son by leayr er eddinyn y çhionnal baanrid ass scoagh do-hurranse, as er ny çhengaghyn oc va focklyn wheesh agglagh nagh duirree clashtynagh erbee son feanish. Ren deiney as sooillyn keoie er aggle oc gyllagh ny vaik ad ayns halley-fleahagh y ree, raad nagh nee Nargis-Hei as y krinkys va ry-akin foast, agh sheshaght dy nheeghyn glassey gyn coraa. Va sooillyn deamagh oc, as beillyn puissagh bog, as cleayshyn quaaghey, as ghaunse ad rinkaghyn graney; as dymmyrk ad ayns spaagyn maaigerey moggaidyn airhey roobeenagh as diamanagh, lane dy aile feohdagh. As rish roie er çhea ass caayr erreeit Sarnath er cabbil as dronnagyn as elefantyn, yeeagh ny flahyn as troailtee reesht er y logh chayagh, as fakin dy row clagh lheeah Akurion lane vaiht.
Er feie çheer Mnar as ny çheeraghyn mygeayrt-y-mooie skeeayll skeealyn adsyn daag Sarnath, do nagh jagh caravaanyn arragh reesht cour y chaayr vollit as y veain chostal eck. Shimmey blein hie shaghey derrey hie troailtagh erbee ree, as eer eisht cha b'lhoys agh da fir aegey vraew 'Alona foddey goll; fir aegey chontoyrtyssagh vane as gorrym-hooillagh, gyn mooinjerys erbee da cummaltee Vnar. Hie ad dy jarroo dys y logh dys jeeaghyn er Sarnath; agh ga dy dooar ad y logh chiune anvaaragh hene, as clagh lheeah Akurion ta girree er ard assjee rish y clyst, cha vaik ad yindys y teihill as ard-voyrn ooilley deiney. Raad va boallaghyn 300 stundayrt er yrjid er nirree, as tooryn ny s'yrjey foast, she slyst curree follym v'ayn; as raad va daeed millioon dooinney er gummal cha snaue agh jialgheeyryn-ushtey dwoaieagh nish. Cha row eer meainyn ny meain chostal ry-akin, son va DEYREY er jeet er Sarnath.
Agh lieh-oanluckit mastey ny leaghyryn honnick ad jee-jalloo cloaie mooir-ghlass; jee-jalloo shenn ass towse, fo vrat famlee, grainnit ayns cummey Vokrug, y jialgheeyr-ushtey mooar. As va'n jee-jalloo currit ayns ard-çhiamble Ilarnek, as neayr's shen hie eh er ooashlaghey fo'n eayst vishee er feie çheer Mnar.
Ass obbyr Lovecraft "The Doom that came to Sarnath", çhyndaait ayms.


text:
- TIOTAL
- Luchd-tadhail aig Oisean a' Chungadair, Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00237
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1930an; 1940an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11963
- KEYWORDS
- teaghlach
bùth-chungaidhean
Oisean a' Chungadair
Caol Loch Aillse
Dh'fhosgail Donnachadh Mac a' Phearsain a' bhùth-chungaidhean aige, ri fhaicinn an seo ris a' chùl, nuair a ghluais e do Chaol Loch Aillse ann an 1912. Bha I suidhichte aig crois-rathaid na Prìomh Shràid agus Rathad an Stèisein, far an robh gu leòr luchd-tadhail air ais 's air adhart bhon stèisean 's an lamraig far an robh am bàt'-aiseig a' dol don Eilean Sgitheanach. A bharrachd air na rudan àbhaisteach aig bùth-chungaidhean, 's a chionn 's gu robh e na fhear-togail-dhealbh, chum Mac a' Phearsain caochladh ghoireasan-togail-dhealbhan. Bha a' bhùth cuideachd mar ionad turasachd oir bha Mac a' Phearsain a' reic mhapaichean, cuimhneachain agus an leabhar-iùil ainmeil aige anns an robh a h-uile seòrsa fiosrachaidh a bhiodh feumail do neach-siubhail. Chan eil fios cò th' anns an teaghlach anns an dealbh ach bha iad nan càirdean no nan caraidean do theaghlach Mhic a' Phearsain
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
.i. Aderaid blodh do na eolcaib tuile t-srotha Nil do techt a fertanaib mora noch feras a cricaib ciana & mar linas an sroth, sceighidh amach ar fud ferainn na h-Eigifti & ani dani an fertain do na cineadacaib eli, is e sin doni uisci srota Nil do na h-Egeftecaib. Et adermuid-ne nach fuil ardhamaint na resun acu san da derbad na neithi sin ach baramail
p.50amhain, oir mar dacit siat srotha eli an domain da linadh o fertanaibh , sailid gorab mar sin linas srut Nil.
Derbocamaid-ni anois gorab breg an baramail sin, oir da madh iat na fertana, mar adubradar san , cuis tuili srota Nil, da linfaide gan aimsir airithe cum a linta gac uair d'ferfad ann co h-acmainnech trit an m-bliadain amach, mar lintar na srota eli. Et as follus da gac aen daci e nac lintar an srot sin acht a n-aimsir airithi sa bliadhain .i. a mi Adhuist; ach an trat feras co h-imarcac a crich egin laim ris an Eghift, gabaidh an srot sin becan linta on fertain sin, oir an fertain feras a cricaib ciana on Eghift ni medaiginn si srot Nil caiti ar son rofad tobair an th-srota on Egift & ar rotirma na talman & is ime sin, gibe trat d'earrach no da th-samradh no d'aimsir eli feras ann, suidhid an ferann gainmec rotirim & britin na greine uisci na fertana & ni liginn e d'innsaidi an t-srota. No an trat lintar tri imarcaidh fertana, maille le fuarlochaib mora, an srot, ata da teas an talman a timcill an t-srota, nach tusca lintar na fuarlaidhi na suighes an talam iad. Ni minic bis an t-uisci aicideach sa t-srot sin & bidh caithi linta port re port da uisci fein.
Da derbad sin, da n-dernta claidhi a m-bedh da ced no tri ced mili ar fad an talman tirim ge madh mor d'uisci da doirtfea a ceann de da t-suidfedh an talam uili e sul da roised en deoir an ceann eli de; & is mar sin t-shuiges talamh brithnech te srota Nil na h-uiscada feras na timcill sul shoitid an Eghift, ma sedh ni hi an fertain cuis tuili srota Nil.
Ni ele da derbad an raeda cedna mar dacualasa om arsantaib fein .i. da sailedar Egiftidh uair egin nach linfad srot Nil no co curtaighi an maighdin
p.52budh ailli & bud ferr deissi isin Eighift ann, & is uime sin da ba egin doib fuarlaidhi an t-srota d'faghail da fliuchad an ferainn , oir as e sin bis acu a n-inadh na fertana; & da curdis an maidhin as ailli dageibthi ansa cric uili a tosac mi Auust annsa srot, & da linad an srot an uair da eissi sin & ni h-ar son na mna do cur annsin acht ar son a aimsiri fein da techt . Agus da linadh an Eghift na timcill fein uile & da bi an monadh so a n-gnathochann (?) isin Eigift no co tainic aimser Thomarus 6 .i. ri na h-Eigifti. Et mar daconnaic an ec isin angnathadh(?) borbpecac sin a tosach mis Adhuist, do rinne litir bec & adubairt innti A n-ainm an tigerna trocairidh Thomarus righ na h-Eighifti, betha & slainti da srot Nil, & madh ail let, a srot Nil , tri cumachtaib De t'uisci da dortad ar ferann na h-Eigifti, guidmid thu ma denum anois & munab ail let, ni fuil brig acainn innut. Agus da chuir an litir annsa srot annsin, & ni trit an litir, na trit an mnai, ac mar tainic a aimser fein da cuir dar a bordaib co h-acmuinnech & do lin an Egift. Et as uime sin, da mad o na fertanaib sin da ticfedh an tuili sin , as a minic sa bliadain feras ann, as minic do linfad an srot. Ma sed os a breg an baramail so, oisceol-sa cuis firinnech tuili srota Nil.
Agus aderim gorab idir oirrcer an domain & an ard teas ata bun an t-srota & idir iartar an domain & an aird tuaig teit se a fairgi & is amlaid ata aer na h-Egifti te, tirim & ni licinn gaeth na neil na fertain inti co brac ac co h-annam. Oir, ge tait na crica
p.54eli ac seidid 'na timcill, dluthaid & daingnidh an t-aer sin, innas corab maille re h-anfad romhor teit neil no fertain tar coicrich an aeir sin astec. Agus an uair ainminic theit, bid toirrnec adhuathmar ann & gaeth romor & teinntec mhor noch marbas eallach na h-Egifti. Et as i naduir an aeir coitcinn, an trat teidhes, dul a scailedh & a letni; & an tan fuaras, timsaighi d'innsaigi a celi, & dluthaid & tairrngidh gach ni is cosmail ris da innsaighi. Aer na mara, as fuare e san aithi na sa lo & is ime sin an trat ardaighes an grian co h-inadh medon lae, tri teas na greine, scailid an t-aer & lethnaidh & seididh an gaet aniar on uair sin co taca medon aichi a n-doirsib na srotann t-silis is in fairrgi siar, & buailidh a n-agaid na srotana & teilgid iat da n-ainneoin tar a n-ais & ni liginn doib siled sa fairgi no co m-boininn fuacht na h-aithi a brig as teas na greini; & is mar sin as o teas an aeir tic gabhail risna srotaib & is o fuacht an aeir tic an siledh. Et mar is teo aer na mara sa lo na san aithi & gorab o neasacht na greine duinn & o na fad uainn tig an claechlod sin ar an aer, ma sedh an aimser ana ro foicsi duinn sa bliadain hi .i. an samradh, as ann as roteo an t-aer sin na fairgi. Et as ime sin on ced la da mhi Mai conuic an taca a tet an grian a n-eccinocsium Septimpir, seididh gaet na fairgi soir d'innsaighi na h-Egifti as cinn srota Nil & cuiridh re h-aer na h-Egifti da gluasacht & da chur as a inadh fein.
Et o ta an t-aer sin tirim, trom, dogluasta gabaidh risin n-gaith & ni fagann a inadh fein, & an gaet bis oc sir seididh, o nac fadann slidhi eli, cuiridh srot Nil da aineoin tar a ais & ni leiginn en deor de sa fairgi, & scubaid an gaeth cedna moran da
p.56gaineamh na fairgi a n-dorus srota Nil da ainneoin . Et as uime sin, o nac leigter sibal dan t-srot sa fairgi, linaidh se ar fud na h-Eighifti suas & bid an tuili sin ar bun an comfad bis a brig fein sa gaith .i. feadh na h-aimsire adubramar o cianaibh, on ced la da mhi Mai co h-eccinocium Septimpir & as annsin tinnscnus a brig dul as an n-gaith & facus an grian a mullach na fairgi & islides si deis a celi san aird teas don doman. Et o nac fedann uisci an t-srota gabail ris an gaith mar fuair conuice sin, brisidh se an sliab gainimh & teit roimhe sa fairrgi & fagaidh in Egift & is annsin donit na h-Egiftidh treabad & cur , o bis a deimhin acu nac toirmeoscadh an srot iat co d-ti an aimser cedna aris. Et mar sin is follus co toirmeoscaithi iat co minic ni bud tusca na n-aimsir sin da madh o na fertanaib da ticfad tuili srota Nil.
Et tecmaid an linadh cedna da srotaib na cric eli siles is in fairgi siar gin co tecmann co mor re srot Nil, oir ni fuil acht aer lag sogluasta, nac gabann ansin n-gaith & gluaises le gac slighe da m-berinn e is na cricaib ele. Et as ime sin nac bi lethad tuili srota Nil a n-en t-sroth eli is na cricaibh &co raib in ti da crutaid srot Nil bennaithi tre bithu sir in secla cecloram .


text:
Dè tha Sinn a’ Comharrachadh air Latha a’ Chuimhneachaidh? (What do We Commemorate on Remembrance Day?) Anns a’ chiad alt san t-sreath ùr de dh’ obair ann an Gàidhlig agus a’ Bheurla Ghallta air Bella, tha Ruairidh MacÌomhair a’ beachdachadh air eachdraidh latha a’ chuimhneachaidh agus cò is dè a thathar a’ comharrachadh san latha an-diugh. In the first article in a new strand of work in Gaelic and Scots on Bella, Ruairidh Maciver explores the background to remembrance day and asks who and what is being commemorated today.
Tha latha a’ chuimhneachaidh a-rithist a’ tarraing dlùth – latha nuair a thèid cogaidhean Bhreatainn agus a’ Cho-fhlaitheis an cuimhneachadh agus an comharrachadh air feadh an t-saoghail. Bidh an t-seirbheis mhòr aig Cenotaph Lunnainn a cheart cho rìoghail agus cho mòrchuiseach is a bha i a-riamh. Gu dearbh, is comharrachadh ceud bliadhna on Chogadh Mhòr fhathast a’ leantainn, ‘s ann nas rìoghaile agus nas mòrchuisiche a bhitheas i.
Thèid iomadh seirbheis eile a chumail air feadh na dùthcha agus bidh na mìltean an làthair, ach airson mòran eile ’s e bhios ann ach latha pearsanta cuimhneachaidh: cothrom urram a thoirt don mhairbh air falbh bho fhèis nan seirbheisean armailteach. Bu chòir an cothrom seo a bhith aig gach neach, ach bu chòir dhuinn uile a bhith mothachail air dè dìreach a tha sinn a’ comharrachadh agus ar dòigh-cuimhneachaidh fhèin a thaghadh.
Tha caochladh bheachdan air a bhith timcheall comharrachadh a’ chogaidh bho chaidh na ciad sheirbheisean cuimhneachaidh an cumail an 1919. Dhiùlt cuid a shaighdearan pàirt a ghabhail sa Phairèid Buaidhe a ghabh àite san Ògmhios 1919 agus iad den bheachd gur ann a’ moladh cogadh a bha e. Agus bhon chiad latha cuimhneachaidh san t-Samhain a’ bhliadhna sin, bha cuid a bha thall ’s a chunnaic a’ faireachdainn gun deach an cumail a-mach bho na seirbheisean oifigeil. Chum buidhnean de sheann shaighdearan an seirbheisean neo-oifigeil fhèin, aig an robh deoch-làidir pailte (eu-coltach ri seirbheisean stuama na stàite) agus a tharraing dìmeas bho phàipearan-naidheachd an latha.
Dh’fhàs an crom-lus aithnichte sa bhad mar shamhla air seirbheis agus ìobairt nam Breatannach sa chogadh, ach cha d’ thug e fada gus an deach ceistean a thogail mu bhrìgh an t-samhlaidh (agus tha na ceistean sin fhathast ann an-diugh). Tha e ceart gu bheil sinn a’ ceasnachadh ìomhaigh a chaidh a chur air adhart an toiseach le luchd a’ chogaidh fhèin, ach chan eil math a bhith dèanamh dìmeas air an fheadhainn a tha an dara cuid airson crom-lus dearg a chaitheamh no a sheachnadh. Cuiridh mi fhìn crom-lus geal orm am bliadhna, ach ’s e roghainn phearsanta a th’ ann an sin.
Bhon chiad dol-a-mach bha deasbad aig àrd-ire san riaghaltas mun fhòcas a bu chòir a bhith aig latha a’ chuimhneachaidh. Thubhairt am morair Tòraidheach, Curzon, Ceannard Chomataidh Latha a’ Chuimhneachaidh ann an 1921 nach bu chòir 11mh Samhain a bhith na latha airson caoineadh ach airson comharrachadh ‘sàr latha ann an eachdraidh na dùthcha’. Thog an deasbad sin ceann a-rithist ann an 2013 nuair a thubhairt Daibhidh Camshron gun robh e airson ‘s gum biodh comharrachadh a’ Chogaidh Mhòir coltach ri subhachas an Iubailidh Daoimein, agus gun canadh e ‘rudeigin mu dheidhinn cò a th’ annainn nar daoine’. Thaisbean an Camshronach le bhriathran dòigh-smaoineachaidh le freumhan domhainn am Breatann, a tha cleachdadh cuimhneachadh mar phropaganda agus a tha ag iarraidh oirnne uile a bhith an luib na cùise.
Agus cò iad na ‘daoine’ air a bha e bruidhinn? Bràthair mo shean-sheanmhair, Dòmhnall MacLeòid, à Pabail, Leòdhais, a bhàsaich aig Blàr Tigres ann am Mesopotamia ann an 1916? Cha deach a chorp a lorg a-riamh agus chan eil air fhàgail dheth ach ainm sgrìobhte air carragh-cuimhne ann am Basra. Mo shean-sheanair, Dòmhnall Dòmhnallach, às an Aird, a bha air bòrd an HMS Formidable nuair a chaidh a bualadh le torpedo Gearmailteach an Caol Shasainn air latha na bliadhn’ ùire 1915? Bha e air aon de na 268 a thàinig beò às na 780 a bha air bòrd, ach cha d’ fhuair e riamh seachad air. No bràthair màthair mo sheanmhair, Coinneach MacIlleathain às An Taobh Tuath sna Hearadh, a chaidh a bhàthadh nuair a chailleadh an Iolaire far chosta Leòdhais air latha na bliadhn’ ùire 1919? Cha chanadh subhachas ri cleas an iùbailidh càil as fhiach no as fhìor mu dheidhinn bàs nam fear seo san teaghlach agam, no bàs nan ceudan de mhìltean eile ann an eachdraidh gach teaghlach san Rìoghachd Aonaichte.
Agus dè chanadh e mu chogaidhean ar linn fhèin? Aig an àm seo den bhliadhna tha innleachd na stàite a’ dèanamh oidhirp gus gach cogadh anns a bheil Breatainn air a bhith an sàs an cur còmhla mar phàirt den aon sgeulachd. An Cogadh Mòr, an Darna Cogadh, na Falklands, Cogadh a’ Chamais, Afganastan, agus Ioràc, uile fon aon bhratach. Ach ma thèid thu fo bhratach, feumaidh tu gabhail ris an sgàile, agus tha sgàile Ioràc fhathast a’ laighe gu trom air nua-eachdraidh armailteach Bhreatainn. Agus airson nan teaghlaichean Breatannach a chaill ri linn Ioràc (gun luaidh air na mìltean de theaghlaichean Ioràcach), ‘s e aon latha cuimhneachaidh eile a th’ ann an seo far am feum iad feitheamh airson freagairt a choireigin mu chùl-adhbharan na còmhstri. ’S e tàmailt agus cuis-nàire a th’ anns an dàil ann an rannsachadh Chilcott airson na stàite. Agus ma tha aon nì a’ ceangal an Cogadh Mòr agus Ioràc, ’s e cho beag spèis a bh’ aig na ceannardan a thug na cogaidhean sin gu buil airson na feadhna a dh’fhuilingeadh air an sgàth.
Tha e cudromach a bhith cuimhneachadh air cogaidhean agus an fheadhainn a chaidh am marbhadh rin linn. Tha cinn-bliadhna a’ toirt dhuinn cothrom smaoineachadh as ùr mu dheidhinn na thachair, agus ar n-oideachadh fhèin mu mhearachdan an ama a dh’fhalbh. Tha cuimhneachadh cudromach mar rabhadh mu dhìleab fhòirneart agus a bhith teagmhach mu rùintean ar ceannardan poilitigeach. Ach feumaidh sinn a bhith faiceallach mun mheadhan, oir tha an dòigh anns a bheilear a’ cuimhneachadh chogaidhean a cheart cho cudromach agus buadhmhor is a tha gnìomh a’ chuimhneachaidh fhèin.


text:
- TIOTAL
- HR 34 'Perthshire' ann am Peairt
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_001_081
- ÀITE
- Peairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 24577
- KEYWORDS
- railway locomotives
Highland Railway locomotives
Highland Railway Society
HRS
Eadar An t-Sultain 1863 agus an Dàmhair 1864, thug Rèile Snaim Inbhir Nis agus Obar Dheathain a-steach 18 locomotaibhean clas 'Glenbarry'. B' e 2-2-2an a bh' annta sin a bha airson an cleachdadh sa chiad dol a-mach airson trafaig luchd-siubhail. Bha iad air an àireamhachadh 28 gu 35 agus 46 gu 55.
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn HR 34 'Perthshire' ann an stèisean Pheairt. B' e 'Seafield' an t-ainm tùsail a bh' oirre agus chaidh a h-ath-thogail san Dùbhlachd 1883 agus a h-ath-ainmeachadh 'Perthshire' ann an 1889 agus b' i an dàrna loco aig HR air an robh an t-ainm sin. Chaidh a toirt a-mach à seirbheis sa Ghiblean 1897


text:
- TIOTAL
- Agallamh le Beth Thom mu bheatha teaghlaich rè àm a' chogaidh
- EXTERNAL ID
- WD_HF02_TRACK03_THOM
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Inbhir Pheofharain
- DEIT
- 2005
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Beth Thom
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 3191
- KEYWORDS
- An Dara Cogadh
An Dàrna Cogadh
às-fhalamhachadh
evacuation
evacuees
claistinneach
Tha cuimhn aig Beth Thom mar a thug a màthair a-steach daoine air às-fhalamhachadh, evacuees o Lunnainn, dhan taigh aca aig àm an Dàrna Cogaidh.
Dè a' bhuaidh a bh' aig a' chogadh air an teaghlach agaibhse?
Uill, chaidh an duine agam èigheachd suas, coltach ris a h-uile duine eile, cha mhòr, mur nach biodh iad ag obair ann an àiteachas no rudeigin, obair far nach fheumadh iad a dhol a-steach dha na Feachdan. Dh'fheumadh sinne a-rèisd a bhith a' fàs biadh airson a h-uile duine san dùthaich, agus bha a h-uile duine a' cumail nan gàrraidhean aca fhèin, a' fàs mheasan is ghlasraich, agus nam biodh àite gu leòr, a' cumail dhà no trì cearcan, gus am biodh ugh ann dha do thea no rudeigin mar sin. Agus bha mise a' fuireach còmhla ri mo mhàthair.
Aon fheasgair na Sàbaid sa chogadh - bha blitz a' dol ann an Lunnainn - nochd boireannach air an stairsnich againn agus leanaibh còig bliadhna a dh'aois na chadal na h-uchd agus bha i a' lorg àite-fuirich. Bha i a' fuireach an Canning Town agus chaidh a bomadh a-mach. Mar sin lean i an duine aice suas gu tuath - bha esan air a stèiseanadh an Uachdar Nìad - agus cha b' urrainn dhi àite-fuirich sam bith a lorg. Mar sin thug mo mhàthair a-steach i, agus bha sin a' ciallachadh ann an taigh le ceithir rumannan nach robh cus rùim ann dha duine eile, eadar mo mhàthair, mo bhràthair, agus mi fhìn. Nise bha an dithis eile a bha seo ann, agus mo mhac fhèin. Agus 's ann mar sin a bha sinn a' fuireach aig an àm agus bha e glè dhuilich a bhith 'faicinn gun gabhadh duine am bomadh a-mach 's nach robh àite-fuirich sam bith aca, àite sam bith far an dèidheadh iad, far am fuiricheadh iad agus mar sin tha sin air leantainn rium bhon uairsin. Chum sinn fios air a chèile a' dol fad iomadh bliadhna gus mu dheireadh a bhàsaich an duine aice. Tha e coltach gur e fear-doca a bh' ann shìos mu sgìre Lunnainn.
Chaidh an t-agallamh seo a chlàradh mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005 ann am Bun-sgoil Ard Rois.


text:
- TIOTAL
- Coisiche ann an Gleann Comhann
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0317
- ÀITE
- Gleann Comhann
- SGÌRE
- Ceann a Tuath Latharna
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Liosmòr 's An Apainn
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 9978
- KEYWORDS
- Gleann Comhann
luchd-coiseachd
coiseachd nam beanntan
luchd-sreap
beanntan
Chaidh an dealbh seo a thogail sa chiad leth den 20mh linn le M.E.M. Donaldson, agus chì thu ann fireannach aig fois ri taobh creig ann an Gleann Comhann. Tha ad de shràbh aige agus coltas là brèagha samhraidh ann.
Rugadh tè nan dealbhan-camara, Mary Ethel Muir Donaldson ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i fad is farsaing air a' Ghàidhealtachd an iar agus a tuath, a' sgrìobhadh is a' togail dhealbhan. Eadar 1912 is 1949 sgrìobh i iomadh leabhar air dualchasan agus eachdraidh shòisealta na sgìre. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Na peathraichean Caimbeulach à Dòrnaidh Aichillidh Bhuidhe
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_0305
- ÀITE
- An Dòrnaidh
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- DEIT
- 1920
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40190
- KEYWORDS
- Caimbeul
Bùth Dhòrnaidh
Aichillidh Bhuidhe
Seonaidh
Seòras
Babs
Bella
Seasaidh
Beasaidh
Anna
'S e seo dealbh ceathrar de na còignear pheathraichean Chaimbeulach às An Dòrnaidh Aichillidh Bhuidhe. Tha Seasaidh anns an t-sreath chùil le Bella air a làimh dheis. Tha Anna anns an t-sreath aghaidh le Babs air a làimh dheis. Rugadh Anna ann an 1894 agus chaochail i mu 1978. Chaochail Babs ann an 1938. Chan eil am piuthar eile, Seasaidh, no an dithis bhràthair, Iain agus Seòras, anns an dealbh idir. Bha gnìomhachas marsantachd aig an teaghlach aig An Dòrnaidh Aichillidh Bhuidhe, ris an canadh Bùth Dhòrnaidh (bhathar eòlach air an teaghlach mar Caimbeulaich An Dòrnaidh). Bha Seasaidh, Bella, Iain agus Seòras a' cumail na bùtha fhad 's a bha na peathraichean eile a' fuireach agus ag obair air taobh an iar na h-Alba agus timcheall air Glaschu. Mar a dh'fhàs an teaghlach na bu shine, dhùin a' bhùth anmoch anns na 1960an 's cinnteach ann an 1968 greiseag an dèidh do dh'Iain caochladh. Cha do phòs duine de na Caimbeulaich agus tha a' bhùth a-nis na thaigh (2008).
Bha an gnìomhachas aig an teaghlach airson 120 bliadhna agus thathar a' smaoineachadh gur i tè dhen chiad bhùithtean a thug creideas ann an Siorrachd Rois
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum


text:
Sòrbais Uachdarach
Is e cànan a tha anns an t-Sòrbais Uachdarach (hornjoserbšćina, Beurla: Upper Sorbian). Buinnidh i don gheug Slàbhach den teaghlach Innd-Eòrpach. Tha an t-Sòrbais Uachdarach dlùth-chàirdeach don t-Sòrbais Ìochdarach, agus tha i faisg cuideachd air an t-Seacais, air an t-Slòbhacais agus air a’ Phòlais. Anns a' Ghearmailt tha inbhe thèarainte is oifigeil aig an t-Sòrbais Uachdarach mar mhion-chànain. [2]
Tha an t-Sòrbais Uachdarach ga bruidhinn ann an Sagsainn, gu h-àraid eadar Bautzen (Budyšin), Kamenz (Kamjenc) agus Hoyerswerda (Wojerecy). Tha mu 13,300 duine a’ cleachdadh Sòrbais Uachdarach mar phrìomh-chànan.
'S e cànan leasaichte a th' innte: tha briathrachas gràmair slàn aice agus chaidh briathrachas teicneolais, ealain no matamataigs a leasachadh agus gabhaidh fiù 's fiosaigs neo ceimig tro mheadhan na Sòrbais teagasg. Thairis air na linntean bha dà chanan Sòrbais Uachdarach ann: tè Uachdarach Chaitligeach agus tè Uachdarach Phròstanach ach bha an dà chànan co-leaghta na b'anmoiche. A bharrachd air sin bha agus tha buaidh làidir aig a' chreideamh air fèin-aithne nan Sòrbach. Thachair e mar eisimpleir gus às dèidh an darna cogaidh, nach do phòs na Sòrbaich Chaitligeach ach ri chèile.
'S e teis-meadhan beatha cultarach a’ chànain seo a tha anns a' bhaile Bautzen neo Budyšin ann an Upper Lusatia. Chìthear sanas-rathaid dà chànanach air feadh a' bhaile.
Eisimpleir[deasaich | deasaich an tùs]
Seo eisimpleir le Sòrbais Uachdarach agus Gàidhlig:
- 1 "a" ma bhios boireannach a' bruidhinn
- 2 facal air fhacal: Ach tha mòran daoine an seo an-diugh.
- 3 ma bhios dithis a' bruidhinn


text:
- TIOTAL
- Saighdear agus dithis bhoireannach
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_0232
- ÀITE
- Aichillidh Bhuidhe
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- DEIT
- 1914
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40130
- KEYWORDS
- dealbh teaghlaich
Dealbh de dh'Iain Caimbeul agus a dhithis pheathraichean le Barabal air an làimh chlì agus Anna air an làimh dheis. Tha iad air taobh a-muigh na dachaigh agus gnìomhachas nan ceannaichean san Dòrnaidh, Aichillidh Bhuidhe. Thàinig Iain beò às a' Chiad Chogadh agus chuidich e le bhith a' ruith gnothachas an teaghlaich gus an do chaochail e sna 1970an
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum


text:
- TIOTAL
- Inbhir Nis agus Linne na Manachainn o thràigh Chùil Lodair
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0082
- ÀITE
- Linne Fharair
- SGÌRE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 9516
- KEYWORDS
- Cùil Lodair
Inbhir Nis
Linne na Manachainn
Tha an dealbh seo, a chaidh a thogail sa chiad leth den 20mh linn le M.E.M. Donaldson, a' toirt sealladh thairis air Inbhir Nis agus air Linne na Manachainn, o chladach Chùil Lodair.
Rugadh tè nan dealbhan-camara, Mary Ethel Muir Donaldson ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i fad is farsaing air a' Ghàidhealtachd an iar agus a tuath, a' sgrìobhadh is a' togail dhealbhan. Eadar 1912 is 1949 sgrìobh i iomadh leabhar air dualchasan agus eachdraidh shòisealta na sgìre. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar - litir mu luach-cìse an fhearainn, 1953
- EXTERNAL ID
- HCD_DAVIDBANKS_105
- DEIT
- 28 An Lùnastal 1953
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 1413
- KEYWORDS
- gnìomhachas an iasgaich
iasgach a' bhradain mara
bradan
gnìomhachas a' bhradain
iasgach a' bhric
breac
iasgach le lìon
cìsean
riaghaltas sgìreil
Chaidh an litir seo a chur gu Seumas Banks aig Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar. Tha e mu dheidhinn a thaigh ann an Ach' a' Bhàigh, Port Rìgh. Faisg air an taigh bha seada-bhàta ann anns an glèidheadh iad na bàtaichean na bu mhotha a bhiodh aca ag iasgach san t-seusan. Bhiodh iad cuideachd a' glèidheadh lìn, uidheam eile agus bàtaichean beaga ann sa gheamhradh. Tha coltas na litreach seo ag innse gu robh Banks an dòchas gum biodh an talamh air ath-luachadh mar fhearann àiteachais gus nach biodh an taigh-còmhnaidh fhèin a' nochdadh air liosta luachaidh na siorrachd. Dh'fhàgadh sin Banks gun ach glè bheag de chìsean-siorramachd a phàigheadh, fìor bhuannachd don ghnothachas aige. Ach dh'fhàg freagairt Fear-measaidh na Siorramachd glè bheag de theagamh sa chùis no cothrom air barrachd rèiteachaidh.
West Highland Salmon Fisheries Co Ltd (Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr.)
Ann an 1944 cheannaich Seumas Banks & Mic, Peairt, màl iasgaich a' bhradain aig Oighreachd Chille Mhoire san Eilean Sgitheanach, bho A Powrie & Co, agus chuir e air bhonn a' West Highland Salmon Fisheries Co Ltd' (Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr.) gus am màl obrachadh. Chùm an companaidh a' dol gu ruig 1962 nuair a chaidh a reic gu Coinneach MacMhathain, Port Rìgh.
Nuair a ghabh Banks & Mic thairis am màl bha stèiseanan iasgaich ann an Leathallt, Rigg (Boraraig), Stafainn, Port Rìgh, Camas Tianabhaig, Bail' Meadhanach agus Caisteal Bhròchaill (ann an Ratharsair). Ann an 1956 chaidh Bail' Meadhanach agus Camas Tianabhaig a chur còmhla mar stèisean a' Bhràighe, le triùir ag obair ann, ged a bhiodh ceathrar ag obair mar bu trice sna stèiseanan eile. Bhiodh an companaidh a' cumail mu 28 duine ann an obair gach bliadhna, agus an obair ga thairgse dhan aon fheadhainn gach bliadhna mus fheuchadh an companaidh ri daoine ùra fhastadh.
Bhiodh an seusan a' tòiseachadh fada sa Ghiblean/ tràth sa Chèitean agus a' dol gu deireadh an Lùnastail. Bhiodh grùnn fhireannaich cuideachd gam fastadh ann am mìosan a' gheamhraidh ach an toireadh iad deigh a nìos o dhama an t-Slugain gu bhith air a stòradh san taigh-deighe aig cidhe Phort Rìgh. Bhiodh gach ball den sgioba a' faighinn cùmhnant le fios air tuarastal, sgeama airgid a-bharrachd a bha san amharc agus uairean obrach agus chaidh oilisgin agus bòtannan rubair a thoirt dha.
Chaidh an t-iasg glacte a roinn ann am bradan, bànag agus breac, agus àireamh nam bànag a bu mhotha. Gach bliadhna ghlacadh iad mu 3000 iasg uile-gu-lèir fada sna 1940an agus tràth sna 1950an. Ann an 1957 chaidh an àireamh a bu mhotha a-riamh a ghlacadh - faisg air 10,000 iasg.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Skye and Lochalsh Archives


text:
Jöns Jacob Berzelius
B' e ceimigear às an t-Suain a bha ann an Jöns Jacob Berzelius.
Canadh e "athair na chemigeachd san t-Suain" agus tha e ainmeal airson an taisgealadh de shileacon, shelenium, thorium is cerium.
Beatha[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh e ann am Väversunda san t-Suain a deas. Bha e na oileanach ann an Oilthigh Uppsala far an do dh'ionnsaich e leigheas agus ann an 1807 thug e na ollamh ann an Karolinska Institutet.
Lorg e na h-eileamaidean sileacon, selenium, torium is cerium. Chaidh bhanadium agus litium a lorg anns a deachainn-lann rannsachaidh. Dh'ainmich Berzelius an tachartas "catailis". Thionnsgail e cuideachd samhlaichean mar H agus O do eileamaidean cheimigeach. [1]
Dh'obair e còmhla ri an neach-cuideachaidh aige, Anna Sundström, gus an do phòs e Elisabeth Poppius ann an 1836.
Urraman[deasaich | deasaich an tùs]
Bhuannaich e an Bonn-Chuimhne Copley ann an 1836 còmhla ri Francis Kiernan. Dh'ainmicheadh pàirc ann an Stockholm air.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Eachdraidh-bheatha aig Pròiseact Runeberg (Suainis)


text:
- TIOTAL
- Loch Coir' Uisg', An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2309
- ÀITE
- Loch Coir' Uisge
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1920an; 1930an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34209
- KEYWORDS
- loch
beanntan
dealbh-tìre
turasachd
Tha Sgùrr Dubh Mòr ag èirigh air cùl Sgùrr Dubh Beag anns an dealbh seo a thogadh on chladach aig ceann a deas Loch Coir' Uisg' anns an Eilean Sgitheanach. Tha an còrr de dhruim a' Chuilthinn ann an cumadh crùdh eich mun loch, air cùl agus chun an taoibh dheas den Sgùrr Dubh, a' cruthachadh dealbh-tìre sònraichte a tha a' tàladh shreapadairean, coisichean agus luchd-turais dhan àite aonaranach seo


text:
4 an Lùnastal
'S e 4 an Lùnastal an 216mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (217mh ann am bliadhna-leum). Tha 149 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1903 - Taghadh Phàpa Pius X, ann an Cathair na Bhatacain.
- 1704 - Chaidh Giobraltair a ghlacadh leis an Grand Alliance.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1521 - Giambattista Castagna, san Ròimh. Pàp (Urbain VII) fad greis ann an 1590.
- 1783 - Stendhal, sgrìobhadair às an Fhraing.
- 1783 - Domingo Caycedo Santamaría ann am Bogotá. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 1859 - Knut Hamsun, ann an Vågå. Sgrìobhadair.
- 1870 - an Ridire Harry Lauder, oirfideach Albannach (b. 26 an Gearran 1950).
- 1940 - Roban Harper, neach-poileataigs Albannach.
- 1952 - Moya Brennan, seinneadair Èirinneach.
- 1960 - José Luis Rodríguez Zapatero, ann an Valladolid. Neach-poileataigs às an Spàinn.
- 1961 - Barack Obama, Neach-poileataigs Ameireaganach agus 44mh Cinn-suidhe nan Stàitean Aonaichte.
- 1972 - Eva Amaral, ceòladair agus snìomhadair ciùil às an Spàinn.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1060 - Rìgh Eanraig I na Frainge.
- 1875 - Hans Christian Andersen sgrìobhadair às an Danmhairg.


text:
- TIOTAL
- MS 14384, 'Loch Laggan' taobh a-muigh seada Bhlàr Athall, An Cèitean 1928
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_193
- ÀITE
- Blàr Athall
- SGÌRE
- A' Ghàidhealtachd / Siorrachd Pheairt; Garbhchrìochan Pheairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT: Blàr Athall
- DEIT
- 15 An Cèitean 1928
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 26918
- KEYWORDS
- stèisean rathaid-iarainn
stèiseanan rèile
Comann Rathaid-iarainn na Gàidhealtachd
HRS
locothan
San deilbh seo, chithear LMS 14384, 'Loch Laggan' taobh a-muigh seada Bhlàr Athall sa Chèitean 1928.
Bha 'Loch Laggan' air aon de bhuidheann de 15 locothan 4-4-0 'Loch Class' a chaidh a thogail do Rathad-iarainn na Gàidhealtachd ann an Glaschu ann an 1896. Bha an àireamh HR 123 air ron bhuidhneachadh (grouping). Chaidh a thoirt à seirbheis anns an t-Sultain 1938.
Dh'fhosgail Stèisean Bhlàr Athall air a' phrìomh-loidhne eadar Peairt is Inbhir Nis anns an t-Sultain 1863. Bha ainm an stèisein air a litreachadh mar 'Blair Athole' (seach Blair Atholl) an toiseach fad beagan bhliadhnaichean. Dhùin an stèisean ri seirbheisean bathair anns an t-Samhain 1966 ach bidh trèanaichean luchd-siubhail a' stad ann fhathast.


text:
Kl.
Ceallachan rí Caisil moritur.
Aodh mac {Gairbith ri} Cairbre Moire et Dartraige a suis.
Celecair mac Robartaig do Íbh Mac Uais Mide comorba Finnain & Ciarain quieuit.
Robartach comarba Coluim Cille quieuit.
Níall h. Tolaircc flaith Cuircne moritur, a quo Carn h. tTolaircc for bru Lochu Ribh. {MS folio 200rb (302b)}
Kl.
Sluaighedh la Domnall mac Muircertaigh go longaibh for Loch Eirne.
Dunadhach mac Egertaigh episcopus Cluana M Nois quieuit.
p.184
Kl.
Congaluch mac Maoilmithidh rí Eirenn do marbadh cona riograidh do Gallaibh Atha Cliath et la Laignibh et Aod mac Aictide ri Teabtha et Madudan mac Aoda meic Maoilmithidh et Cormac mac Cathalan rí fFer nArda.
Maonach comarba Finnén quieuit.
Tadg mac Catail ri Connacht moritur. r[con] [damaged]
Kl.
Cathusach mac Doiligén comarba Padraig saoiepscop Gaoideal quieuit.
Maolfotartaigh rí Caisil moritur. rm [with suspension stroke over m]
Maelcoluim h. Canannain rí Cinél Conaill moritur.
Flann mac Aodagain comarba Glinne da Loca quieuit.
Muiredach h. Lachtnain ri Tebta moritur.
Kl.
Tanaissi mac hUidir comarba Comgaill do marbadh do Gallaibh.
Túathal mac Ugaire rí Laigen moritur.


text:
- TIOTAL
- Taigh croiteir - an taobh a-staigh
- EXTERNAL ID
- QZP40_UC2568_P014
- ÀITE
- neo-aithnichte
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38273
- KEYWORDS
- croit
croitearachd
taighean
taighean-croit
teine mònach
àirneis taighe
cuibhleachan-snìomh
innealan-ciùil
Seo an seòrsa taigh croiteir a bha cumanta air Ghàidhealtachd, taigh cloiche le tughadh no sgrathan air ' mhullach. Bha e cumanta gu leòr gum biodh rùm ann dha na beathaichean fon na h-aon chabair.
'S e an cidsin an rùm a bu chudromaiche san taigh, far an robh daoine a' còcaireachd, a' suidhe agus ag ithe. Bhathas a' còcaireachd air teine mònach no air a' chagailte fhosgailte. Cha leigeadh iad an teine às uair sam bith agus bhathas a' còcaireachd ann am praisean iarainn crochte os a chionn.
Bha àirneis an taighe sìmplidh, le beinge, seathar-baraille fear an taighe, bòrd agus seathraichean eile do luchd-tadhail.
B'e Bìoball Gàidhlig, cuibhle-shnìomh agus inneal-ciùil cuid de na rudan eile a bhiodh anns an taigh. Bha an t-inneal-ciùil cudromach mar an aon chur-seachad a bh' ann sa gheamradh.
Tha an dealbh seo ri fhaighinn ann 'The Misty Isle of Skye' le J A MacCulloch


text:
Mariano Ospina Rodríguez
B’ e Mariano Ospina Rodríguez Neach-poileataigs, fear-aithris agus fear-lagha à Coloimbia, [2] a steidhich am Pàrtaidh Tòraidh Choloimbia. Bha e na cheann-suidhe na dùthcha eadar 1857 agus 1861. [3][4] Rugadh e ann an Guasca, Cundinamarca 18 an Dàmhair 1805 agus chaochail e ann an Santa Marta, Magdalena, 9 am Faoilleach 1885.
Beatha[deasaich | deasaich an tùs]
Dh’ionnsaich e eòlas-lagha aig an Colegio de Nueva Granada agus fhuair e deagh chliù rè na bliadhnachan mu dheireadh na Coloimbia Mòire o chionns gur e sàr dhìonadair agus fear-taic Francisco de Paula Santander a bh’ann; a bharrachd air sin, bha e an sàs ann an Cuilbheart an aghaidh Bholívar, is b’ fheudar dhàsan a theich gu Antioquia, an roinn far an robh iomadh luchd-dhùbhlain an aghaidh Bholívar fo stiùireadh an t-Seanalair José María Córdova: bha Ospina fiù’s na Rùnaire an t-Seanalair fhèin. Nuair a bhàsaich Córdova ann an 1829, thoisich Ospina a chuid obrach ann an saoghal a’ poileataigs gu dearbh, mar bhall-phàrlamaid anns an roinn ùr dhe Antioquia, far an robh e cuideachd na rùnaire a’ chaibineit agus na Riochdaire anns a’ Chòmhdhail.
‘S e fìor dheagh dhaoine a bh’ann oir dhèiligeadh ris na daoine ann an dòigh glè mheasail. ‘S e ball Buidheann nam Ministear (neo meadhanach) a bh’ann. Dh’ainmich an ceann-suidhe Pedro Alcántara Herrán e mar Rùnaire na Roinne agus na Dùthchannan Cèin ann an 1841; chleachd e an dreuchd sin airson pàirt a ghabhail ann an deasachadh a’ Bhun-Reachd dhe 1843 agus steidhich e siostam làidir an fhoghlaim anns na bun-sgoiltean agus aig ìre meadhanach anns an dùthaich. An uair sin bha e na Riaghladair ann an Antioquia.
Thill e chun a’ Chòmhdhail ann an 1845 agus sgrìobh esan agus José Eusebio Caro a’ chiad prògram an Riaghaltais aig Buidheann nam Ministear (Spàinntis Sector Ministerial), ainm a bha air na Tòraidhean aig an àm (1849); thathar ag ràdh gur e steidheachadh a’ Phàirtidh Thòraidh a bh’ann an gnothach sin.
Dh’fhàs e a bhith na phrìomh cheannard nan Tòraidh rè na 1850an agus sheas e mar thagraiche a’ chinneas aig na taghaidhean ann an 1857. Fhuair e buaidh air dithis nàmhaid Libearalach, Manuel Murillo Toro agus Tomás Cipriano de Mosquera airson an teirm bho 1857 gu ruige 1861. A dh’aindeoin nach d’ fhuair e ach beagan na bu fheàrr na 40% nan bhòtaichean, chuir e air dòigh Riaghaltas smachdail a’ phàirtidh. Fhad ‘s a bha e os cionn an Riaghaltais shabaideadh an aghaidh buaireas siostam a’ Ghranada Ùr o chionns gur e stàit meadhanachadh a bh’ann a leigeadh e do stàitean feadarail (Panama agus Antioquia) a bhith ann. Le sin, ghairm e co-chruinneachadh ann an 1858 airson bun-reachd na dùthcha a leasachadh, is le sin rugadh Co-chaidreachas Ghranada.
Dh’adhbharaich na atharraichean poileataigeach-shòisealta sin an Cogadh Sìobhalta dhe 1860. B’ fheudar dha Ospina a shabaid an aghaidh Tomás Cipriano de Mosquera, ach chaill e. Chaidh e a chur às an tìr ann an 1861 an dèidh an Riaghaltas agus thill e ann an 1871; chuir e seachad na bliadhnachan mu dheireadh aige an sàs anns na meadhanan agus a’ teagasg aig an oilthigh.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Simón Bolívar • Francisco de Paula Santander • Joaquín Mosquera • Rafael Urdaneta • Domingo Caycedo Santamaría • Jerónimo de Mendoza Galavís • José Ignacio de Márquez Barreto • Pedro Alcántara Herrán • Juan de Dios Aranzazu • Tomás Cipriano de Mosquera • Rufino Cuervo y Barreto • José Hilario López • José María Obando • José María Melo • Tomás Herrera • José de Obaldía • Manuel María Mallarino • Mariano Ospina Rodríguez • Juan José Nieto Gil • Bartolomé Calvo • Leonardo Canal González • Froilán Largacha • Manuel Murillo Toro • José María Rojas Garrido • Santos Acosta Castillo Joaquín Riascos • Santos Gutiérrez Prieto • Eustorgio Salgar • Santiago Pérez de Manosalbas • Aquileo Parra Gómez • Manuel María Ramírez Fortoul • Julián Trujillo Largacha • Rafael Núñez Moledo • Francisco Javier Zaldúa • Clímaco Calderón • José Eusebio Otálora • Ezequiel Hurtado • José María Campo Serrano • Eliseo Payán • Carlos Holguín Mallarino • Miguel Antonio Caro Tovar • Manuel Antonio Sanclemente • José Manuel Marroquín • Rafael Reyes • Diego Lemos • Jorge Holguín Jaramillo • Ramón González Valencia • Carlos E. Restrepo Restrepo • José Vicente Concha • Marco Fidel Suárez • Pedro Nel Ospina Vásquez • Miguel Abadía Méndez • Enrique Olaya Herrera • Alfonso López Pumarejo • Eduardo Santos • Darío Echandía Olaya • Alberto Lleras Camargo • Mariano Ospina Pérez • Laureano Gómez Castro • Roberto Urdaneta Arbeláez • Gustavo Rojas Pinilla • Gabriel París • Guillermo León Valencia • Carlos Lleras Restrepo • Misael Pastrana Borrero • Alfonso López Michelsen • Julio César Turbay Ayala • Belisario Betancur Cuartas • Virgilio Barco Vargas • César Gaviria Trujillo • Ernesto Samper • Carlos Lemos Simmonds • Andrés Pastrana Arango • Álvaro Uribe • Juan Manuel Santos Calderón


text:
Zierikzee
‘S e baile meadhanach faisg air Middelburg, san sgìreachd (Duitsis: gemeente) Schouwen-Duiveland, air an àirde an ear-dheas nan Tìrean Ìsle a th' ann an Zierikzee (IPA: zi.rɪk.ˌseː). Tha e suidhichte air san eilean Schouwen, eadar dà Chaolas: Grevelingenmeer ann an ceann a tuath agus Oosterschelde ann an ceann a deas, 1m os cionn ìre na mara,[2] anns an roinn Tìr na Mara (Duitsis: Zeeland), 106km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 50km bho Rotterdam, 55km bho Den Haag, 54km bho Zundert agus 98km bho Utrecht.[3] Chaidh Zierikzee a chlàradh airson a' chiad turas ann an 976 mar Creka, ach cha do nochd an t-ainm Zierikzee (Siricasha) gu ruige 1156. Fhuair e a chuid chòirichean (Duitsis: Stadsrechten) ann an 1248. Tha 10,483 duine a' fuireach ann.[4] Tha ministear na h-eaglaise Phròstanach sa bhaile, fear air a bheil Klaas Hendrikse, air leabhar neo dhà a sgrìobhadh far a chanas e nach eil Dia idir ann. ‘S e 'Am Ministear Neo-dhiadhaire' am far-ainm a tha air.[5]
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Hatfield[6]
- Saint-Hilaire-du-Harcouët
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Utopia
- ↑ Gladstone Family
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Centraal Bureau voor de Statistiek
- ↑ Inkpotgenootschaft
- ↑ DB City


text:
Naidheachdan Pinc
'S e làrach-lìn a th' ann an Naidheachdan Pinc a bhios a' foillseachadh naidheachadan LCDT (Leasbach, Co-ghnèitheach, Dà-ghnèitheach & Tar-ghnèitheach) bho air feadh an t-saoghal. Chaidh an làrach-lìn a chruthachadh 14mh Màrt 2008 le Crìstean MacMhìcheil, oileanach a' dèanamh Ceum BA ann an Gàidhlig 's Iomall a' Chuain Siar aig Sabhal Mòr Ostaig. Chaidh Naidheachdan Pinc a chruthachadh a' cleachdadh Wordpress, bathar-bog air loidhne a bhios a' toirt cothrom ri dhaoine làraichean-lìn agus blògaichean a chruthachadh. Air 01d Dàmhair 2008 chaidh Naidheachdan Pinc a ghluasad bho Wordpress gu Squarespace agus dhan làrach-lìn ùr www.NaidheachdanPinc.co.uk.
Amasan[deasaich | deasaich an tùs]
'S e amas Naidheachdan Pinc naidheachdan LCDT bhon air feadh an t-saogahl fhoillseachadh gu tur tro mheadhan na Gàidhlig.
Sgrìobhadairean[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Crìstean MacMhìcheil na neach-deasachaidh agus sgrìobhadair agus e ficheachd bliadhna a dh’aois, co-sheòrsach (gay) agus na oileanach aig Sabhal Mòr Ostaig a’ dèanamh Ceum BA ann an Gàidhlig ’s Iomall a’ Chuain Siar. Tha e ag ionnsachadh na Gaeilge.
Tha Eli Dhòmhnallach na sgrìobhadair agus i na maighistir-lìn aig Companaidh nan Iasad Oileanach. Tha i a’ fuireach ann an Glaschu leis a' chat reamhar aice.
Tha Alasdair Justice na sgrìobhadair agus e ag ionnsachadh na Gàidhlig. Tha e a' fuireach ann an California anns na Stàitean Aonaichte.


text:
Ged a tha an cuid a bu mhiosa de dhaonnachd uaireannan a’ tighinn am bàrr leis an daingneachadh de dh’aithne a thig o chòmhstri, ‘s ann gu tric a tha ath-nuadhachadh cultarail a’ tighinn còmhla cuideachd. Mar b’ fhuiltiche an strì, ’s ann as motha an t-ath-nuadhachadh, is dà thaobh an sgaraidh, tha e coltach, a’ feuchainn ri astar a chur eatarra. Ach ge b’ e cho gràineil is a dh’fhaodadh seo a bhith, tha eachdraidh a’ sealltainn – ’s mòr am beannachd – nach eil loidhnichean a’ bhlàir nan ruith gu dìreach, le cuid de dhaoine a-riamh ann nach eil a’ gabhail ri treubhachas ro shìmplidh mhic an duine.
Na Phròstanach le dualchas Eaglais na h-Èireann, tha an Dotair Iain MacCaluim (Ian Malcolm) às an Lorgain ga aithneachadh mar Bhreatannach. ‘S e a tha sònraichte gu bheil e cuideachd na òraidiche, na chraoladair, agus na sgrìobhadair ann an Gàidhlig na h-Èireann. Is e na ùghdair den leabhar Towards Inclusion: Protestants and the Irish Language (2009), tha ùidh shònraichte aige ann an eachdraidh na Gaeilge sa coimhearsnachd Chlèireach, agus tha e a’ feuchainn ri beagan solas a leigeil air a’ mhì-thuigse a mhaireas air gach taobh na Crìche, agus air taobh a-muigh na h-Èireann, mu eachdraidh a’ chànain. Tha am misneachd aige na fhèin-aithne mar Bhreatannach, ’s dòcha, a cheart cho cudromach dha ri eòlas agus tuigse air eachdraidh an eilein.
“Tha mi gun teagamh nam Bhreatannach, ach cha tèid mi às àicheadh gu bheil pìos mòr dhìom na Èireannach cuideachd. Ach am broinn nan Eileanan Breatannach, tha mi am beachd gu bheil Èirinn a Tuath na àite sònraichte – chan eil sinn uile gu lèir nar Breatannaich is chan eil sinn uile gu lèir nar Èireannaich, agus tha sin fìor air gach taobh den choimhearsnachd. Tha barrachd gar aontachadh na tha gar sgaradh.”
Chan eil na facail urramach, fìrinneach seo a-mhàin a’ toirt sealladh a-steach do dh’aithne ioma-fhillte an Ulaidh, tha iad, ‘s dòcha, a’ nochdadh beagan a bharrachd mu dheidhinn na beàirn eadar an t-sluagh. Mar a dh’ aidich an Dotair MacCaluim fhèin, thathar a’ faireachdainn gu bheil Cóigeamh Ulaidh an còmhnaidh air a bhith eadar dhealaichte bhon chòrr den eilean agus an Rìoghachd Aonaichte, agus tha ìomhaigh an àite agus an fhèin-aithne cho-roinnte a th’ aig na daoine air nochdadh chan ann mar thoradh air, ach a dh’aindeoin, stiùireadh oifigeil no cultarail o riaghaltas ann an Lunnainn no Baile Átha Cliath.
‘S mathaid, ge-tà, mar as lugha de dhiofar eadar nàimhdean ’s ann as mhotha de ghràin. Mar a tha eachdraidh a’ sealltainn, ’s e an t-sabaid eadar cultaran no deasbadan a tha gu ìre mhòr faisg air a chèile a tha uaireannan as fhuiltiche – Cogadh Sìobhalta nan Stàitean Aonaichte, no strì mhòr nan Cùmhnantach air na puingean as fhìnealta de dhiadhaireachd Phròstanach ann an Alba fhèin. Mar a leasaich Ian, tha an treubhachas air gach taobh an sgaraidh ann an Èireann a Tuath a’ ciallachadh gun deach ceistean a thogail mun roghainn aige Gaeilge a dh’ionnsachadh.
“Mar Ghàidheal agus mar Phròstanach, tha trioblaid air nochdadh o àm gu àm. Chuireadh e an t-iongnadh air cuid de dhaoine sa choimhearsnachd agam fhèin gun robh Pròstanach ag ionnsachadh seann chànan na Fèinne, agus tha mi air tachairt le iomadh Poblachdach a tha den bheachd nach bu chòir daoine Gaeilge a bhruidhinn mur a bheil iad a’ dol leis na beachdan Poblachdach cuideachd.”
Is e ri aghaidh an leithid de dh’aineolas, tha e na bheannachd gu bheil Iain a’ tuigsinn nach ann do threubh shònraichte a tha a’ Ghaeilge, agus làidir gu leòr na inntinn a chumail a’ dol le chòmhstri phearsanta gus eachdraidh a’ chànain a sgaoileadh sa choimhearsnachd Dhìlseach. Tha e na ìorantas, agus na chnap-starra gu adhartas a’ chànain, ma tha Poblachdaich no daoine sam bith eile a’ feuchainn ri sealbh cultarail a ghabhail oirre, agus nas cudromaiche tha e a’ cur barrachd meas air a’ Bheurla. Ma tha mion-chànan gu bhith beò, feumaidh comas a bhith aig luchd-labhairt a chleachdadh ann an suidheachadh sam bith, ach a-rèir na feallsanachd tana seo, ‘s ann a tha a’ Ghaeilge na cànan a tha freagarrach airson cabadaich shocair eadar daoine den aon bheachd, no a tha a’ frithealadh an aon eaglais, ach chan ann airson spàirn, no sìth, no còmhradh sam bith eile le nàmhaid aig a bheil Beurla. Ma ‘s i a’ Bheurla a’ bhun–roghainn chànanach ann an suidheachadh sam bith, ‘s i a bhuannaicheas, agus tha e riatanach gu bheil an leithid Iain MacCaluim agus muinntir na Gaeilge air fad a’ cur ceann ris an leithid no cha tig às ach ghettoachd agus mùchadh air a’ chànan.
Ach tha an Dotair MacCaluim, còmhla ri Pròstanaich is luchd-Aonaidh eile aig a bheil a’ Ghaeilge – leithid Linda Ervine, oifigear leasachaidh cànain ann am Beul Feirste agus piuthar-chèile Dhaibhidh Ervine nach maireann, a bha na bhall den UVF agus na bhall-pàrlamaid – le eachdraidh air an taobh. B’ ann air Rathad Bheersbridge, air a shuidheachadh ann an sgìre Dhìlseach, a chaidh a’ chiad mheur de Chonradh na Gaeilge a stèidheachadh san Lùnastail 1895, agus bha iomadh fir a bh’ aig ceann an Òrda Orainds an sàs sa bhuidheann air feadh na mòr-roinne, gun iomradh air na Pròstanaich aig an robh Gaeilge on ghlùn o na linntean a dh’fhalbh. Tha an Dotair MacCaluim am beachd gum b’ e an t-aramach poileataigeach aig toiseach an Fhicheadaimh Linn a bu choireach airson Pròstanaich iomain air falbh on a’ chànan.
“Chaidh An Conradh a ghabhail os làimh le Poblachdaich radaigeach, agus bhrosnaich iad Aramach na Càisge gu falaichte. Aig an Árd Fhéis ann an 1915, cheangail An Conradh e fhèin gu h-oifigeil gu Poblachdas, agus còmhla ris cheangail iad an cànan gu ideòlas poileataigeach. B’ ann an uairsin a chrìon an ùidh a bh’ aig Pròstanaich agus luchd-Aonaidh agus cha robh mòran ann a bha deònach an cànan ionnsachadh.”
Fhad ‘s a bha Èireannaich nam mìltean a’ cur cùl ris a’ Ghaeilge agus a’ togail na Beurla a bha, mar a tha i fhathast air feadh an t-saoghail, fosgailte do na h-uile ge b’ e am blàs no dùthaich, chaidh slabhraidhean an nàiseantachais a cheangail mu chasan na Gaeilge. Ma tha cànan air a chumail beò a-mhàin gus samhla de dh’aithne nàiseanta fhoirfichte a bhrosnachadh, thèid an cuid den t-sluagh nach gabh ris an aithne sin a chur chun an iomaill, gu h-àiridh ma tha mòr-chànan aca ri bruidhinn. Tha an fheallsanachd seo cuideachd a’ togail cheistean inntinneach mu fhamhairean litreachas na dùthcha, nàiseantaich agus Pròstanaich a chunnaic a’ Bheurla mar a’ chainnt aca fhèin.
Na bhalach, b’ e a’ chiad fhacail Ghaeilge a chuala Iain oíche mhaith agus codladh sámh o athair. A dh’aindeoin dhuilgheadasan, tha e fhathast ga cluinntinn is ga bruidhinn na bheatha làitheil, a’ diùltadh le misneachd agus le eòlas daoine a chanadh nach b’ ann dha a leithid a tha i. Ach tha Ulaidh na tìr a th’ air atharrachadh gu mòr o na seachdadan, agus thathar an dòchas, mar a tha teas na còmhstri a’ fionnarachadh, gum bi barrachd on a’ mhòr-roinn a’ toirt sùil air eachdraidh a’ chànain le sùilean soilleir agus, ge brith dè tha iad an dùil airson riaghailt phoileataigeach, ag aithneachadh gu bheil i na pàirt, gu ìre air choireigin, den fhèin-aithne aca uile.


text:
- TIOTAL
- HR 76 'Bruce ann an Inbhir Nis, An Lùnastal 1923
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_001_304
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 27 An Lùnastal 1923
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 24771
- KEYWORDS
- locomotaibhean rèile
locomotaibhean Rèile na Gàidhealtachd
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
Ann an 1886 fhuair Rèile na Gàidhealtachd ochd einseanan frithealaidh 4-4-0 a bha iad air òrdachadh bho 'Clyde Locomotive Co Ltd'. B' e 'Clyde Bogies' a bha air a' chas seo agus bha iad airson an cleachdadh air seirbheisean na prìomh loidhne.
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn HR 76 'Bruce' ann an Inbhir Nis san Lùnastal 1923. B' i an còigeamh locomotaibh aig Rèile na Gàidhealtachd air an robh an t-ainm sin. Chaidh a crìochnachadh sa Ghiblean 1886 agus chaidh a sealltainn aig Taisbeanadh Dhùn ÈideAnn an an 1886 mus do thòisich i air a h-obair àbhaisteach san Dùbhlachd a' bhliadhna sin. Chaidh a h-ath-àireamhachadh 76A sa Mhàrt 1917 agus lean i ann an seirbheis gus an deach a' toirt a-mach à seirbheis ann an 1923


text:
Pròiseact Thiriodh
'S e pròiseact geàrr-ùine a th'ann am Pròiseact Thiriodh gus teigneòlas a thoirt air aghaidh is fhoillseachadh a leigeas le daoine sgrùdadh is èisdeachd ri clàir a rinneadh ann an Eilean Thiriodh thairis air an dà fhichead bliadhna a dh'fhalbh.
Luchd-taic a' phròiseict
Thug na buidhnean a leanas taic dhan phròiseact:
- Co-Roinn Ghàidhlig Thiriodh is Cholla
- a thug seachad a' chuid as motha dhen airgead airson innealan is siubhail
- Sgoil Eòlais na h-Alba, Oilthigh DhunEideann
- a thug seachad clàir, innealan-fuaim, agus an siostam airson na 'metadata'
- Roinn Choimpiutaireachd Oilthigh DhunEideann
- a thug seachad làrach WWW agus a chuir an gnìomh a h-uile rud teignigeach
- BBC Alba
- a thug seachad clàir, agus innealan air iasad airson a' phròiseict
- Sabhal Mòr Ostaig, Pròiseact Oilthigh na Gàidhealtachd 's nan Eilean
- a thug seachad taic-rianachd agus ionmhas airson innealan is siubhail
Bu thoigh leinn taing mhòr a thoirt dhan -a-h-uile duine a chuidich le Pròiseact Thiriodh, gu h-àraid dhan fheadhainn a thug cead dhuinn an stuth aca a chur a-mach mar seo.


text:
- TIOTAL
- Daibbhidh Risnidh bho Chamanachd Bhaile Ùr an t-Slèibh, 1980
- EXTERNAL ID
- SHINTY_D1101_2_49_89_06
- DEIT
- 1980
- LINN
- 1980an
- CRUTHADAIR
- Ewen Weatherspoon
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 39418
- KEYWORDS
- spòrs
sgiobaidhean spòrs
cluicheadairean iomain
Dealbh camara de Dhaibhidh Risnidh bho Chamanachd Bhaile Ùr an t-Slèibh ann an Cuairt Dheireannach Cupa MhicTàmhais 1980 an aghaidh Lòbhat.
'S e farpais cur-a-mach a th' ann an Cupa MhicThàmhais anns am bi sgiobaidhean bho sgìre Ceann a Tuath na h-Alba a' cluich. Tha a' chuairt dheireannach an còmhnaidh air a cluich aig Pàirce nam Bochd, Inbhir Nis.
Chaidh Camanachd Bhaile Ùr an t-Slèibh a' stèidheachadh ann ann 1895 agus 's e aon de na clubaichean as soirbheachail ann an eachdraidh an spòrs. Aig an àm a chaidh seo a' sgrìobhadh (2010) tha iad air prìomh cho-fharpais an spòrs, Cupa na Camanachd, a bhuannachadh 28 uair.


text:
Thursday, 29 September 2016
Sùil air ais - Tsunami a' Chuain Innseanaich
Ged a tha mi rim chluintinn tric air an radio, chan ann tric a bhios mi bruidhinn air mar a tha na naidheachdan a' toirt buaidh orm fhìn.
Ach ann an streath cho math 's a tha Radio nan Gàidheal air cruthachadh, tha Iain Moireasdan air a bhith a' bruidhinn ri luchd-fianais thachartasan mòra an t-saoghail.
Bho Ar-a-mach Ioràin gu 9/11, chan urrainn dhut ach a bhith air do ghlacadh leis an teisteanas.
Mar bu chòir a h-uile prògram Gàidhlig a bhith, tha iad pearsanta agus farsaing aig an aon àm.
'S ann air Tsunami a’ Chuain Innseanaich ann an 2004 a tha mise a' toirt fianais, agus tha e air Radio nan Gàidheal an-diugh.
Mar fhear naidheachd eadar-nàiseanta ('s mi a bha glamorous) bha mi ann agus chunnaic mi, ann an Sri Lanka agus an uairsin Banda Aceh, Indonesia, far na bhuail an t-suaile mhòr an toiseach agus far na chaill na mìltean am beatha.
Mar as fhaisg a thàinig e air latha clàraidh a' phrògraim le Iain, 's ann a thàinig e steach orm cho beag cuimhne 's a bh' agam air na thachair bho chionn aon bhliadhna deug air ais.
Siubhal ann, na cùisean èibhinn a tha a' tachairt sa h-uile suidheachadh dorcha, bha iad sin mar sgeulachd nam inntinn ach ainmean dhaoine, àiteannan, mar a chaidh làithean seachad, cha robh càil idir ann. Carson?
Gu fhortanach ann a leabharlann Mitchell ann an Glaschu tha a h-uile pàipear-naidheachd a bh' ann ri lorg.
Chladh mi mach na h-aithisgean a chuir mi air ais a dh'Alba bho thaobh eile an t-saoghail, àite a bha coltach ri deireadh an t-saoghail fad na ceala-deug a bha mi ann.
Chuir iad iognadh orm. A h-uile tubaist, sealladh sgrios, bàs agus èiginn a chunna mi, bha iad sgrìobhte. Agus leum iad bhon an duilleig air ais dham inntinn mar gun robh mi ann fhathast.
Ach bha a' chùis gu math inntinneach. Tha e iongantach mar a tha d' inntinn a' dùnadh sìos agus a' dùnadh às nan rudan a bheir droch bhuaidh ort.
Bha mi air diochuimhneachadh gus mo dhìon fhìn bho na seallaidhean uabhasach a chunnaic mi.
Chan e gun robh mi air mo leòn, neo gun do chaill mi teaghlach neo dachaigh.
Ach thug e deòir dha mo shùilean nuair a dh'fhosgail mi a-rithist cuimhne air an sgrios agus a' bhàs.
Bha m' inntinn air an duilleag a thionndaidh ach 's e bha eadar-dhealaichte dhomsa, an taca ri na mìltean eile, gun robh mise air a sgrìobhadh sios.
Dh'fhosgail mi m' inntinn, agus chan eil fios agam an e faochadh neo uallach a tha sin
Dè dìreach a chuimhnich mi, gheibh sinn a-mach ann am prògram, Fianais, air i-player a BhBC.
Posted by Whitehall 1212 at Thursday, September 29, 2016
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Chaidh mi shìos dhan tràigh an-raoir airson a’ coimhead air a’ ghrian a’ dol fodha. Nas tràithe thuirt roimh-innse na sìde gum biodh e fuar ‘s cha chreid mi nach bi reothadh ann. Mus tèid mi dhan tràigh chòmhdaich mi mo chuid chourgettes. Cha robh coltas toilichte orra fhathast an diugh as dèidh an aimsir a bh’ againn. Nan chailleadh mi iad cuiridh sinn dragh mòr orm oir tha ‘s e glasraich gu math feumail a th’ann ‘s buannachaidh mìosan gu leòr bhuapa. Cha do nochd mo phònair-ruith fhathast, tha an talamh ro fhuar cuideachd. Tha a’ ghrian a’ deàrrsadh uaireannan ach nach e a’ fàs fuar fad na-oidhche agus ‘s e samhradh truagh a th’againn gus an ire seo co-dhiù.
Uill shìos aig an tràigh ‘s abair dathan lag geamhrachail air fàire ‘s bha mi taingeil gun do chuir mi romham m’ ad a chuir orm. Thog mi dealbh ‘s rinn mi greasad orm dhachaigh.


text:
- TIOTAL
- An Fhadhail a Tuath, Beinn na Fadhla
- EXTERNAL ID
- PC_PRISCUS_BPC6464
- ÀITE
- Fadhail a Tuath
- SGÌRE
- Uibhist a Deas
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Uibhist a Deas
- LINN
- 1890an
- CRUTHADAIR
- George Washington Wilson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Mark Butterworth - Priscus
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29574
- KEYWORDS
- Am Prionnsa Teàrlach Èideard Stiùbhart
Prionnsa Teàrlach
fadhail
Roisnis
Beinn na Fadhla
Steòrnabhagh
Chaidh an dealbh seo a thogail leis an fhear-chamara Albannach Seòras Washington Wilson (1823-93) agus chaidh an dealbh a chleachdadh nuair a dhèanadh e òraidean air eachdraidh Alba. Tha an tuairisgeul seo air a thogail bho notaichean na h-òraid sgrìobhte le Washington Wilson fhèin.
Chuir iad gu muir is thàinig iad air tìr ann an Roisnis am Beinn na Fadhla agus às an sin rinn iad air Steòrnabhagh ach dh'fheumadh iad fasgadh a ghabhail


text: Is andsin tainic Dai mac Enda meic Amalgaid uair is e ba h-oici do Cloind Enna. Ceithri meicc Enda Airdchind meic Amalgaid .i. Dai in sosar. Tainic Dai mac Enda co h-Indbear Mbuada frisin abar Muaid on Amalgaid aniu, ba mor in buaid di cor ana h-indber fuair Parrthalon mac Sera iasc ar tus i n-Erind & do-rala Cormac na fharrad co ro beandaich h-i re naemaib Cloindi Fiachrach. Is ac Indbear Mbuada ro gabsad na ced iascaireda iascach fos .i. triur iascaired thainic i n-Erind ar merochad fhairrge .i. Cap & Laigne & Sluasad & ro beandachsad in cuan & ro beandach Parthalan & Neimid h-i & is i in naemad senaband h-Erend h-i & ro beannach Colam Cilli & Brigid & Caindeach mac Luthaich & meic Draigin & ro beandach espoc Muireadaich beos Inbear Mbuada.


text:
- TIOTAL
- A' coimhead gu tuath bhon drochaid-coise ann am Bun Ilidh
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_713
- ÀITE
- Bun Ilidh
- SGÌRE
- Cill Donnan, Loth agus Clìn
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Cill Donnain
- DEIT
- 11 An t-Sultain 1958
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- Harold D. Bowtell
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27424
- KEYWORDS
- Rèile na Gàidhealtachd
HR
stèisean
HRS
Bun Ilidh a' coimhead gu tuath bhon drochaid-coise, le trèana luchd sìos a' fàgail air cùlaibh 44712 agus 45458 dìreach a' ruighinn le trèana suas.
'S e 'Black 5' 4-6-0an a bha le LMS roimhe a th' anns an dà locomotive. Chaidh 44712 a thogail san Dàmhair 1948 mar LMS Àir. 4712 agus chaidh a toirt a-mach à seirbheis san t-Samhain 1966. Chaidh 45459 a thogail san Dàmhair 1938 mar LMS Àir. 5458 agus chaidh a toirt a-mach à seirbheis san Dùbhlachd 1962.
Chaidh Bun Ilidh fhosgladh air 15 An Cèitean 1871 agus b' e an ceann-uidhe air Rèile na Gàidhealtachd gu tuath airson trì bliadhna gus an deach an loidhne a leudachadh san Iuchar 1874. Ged a tha an stèisean fhathast fosgailte chaill e a ghoireasan bathair san Fhaoilleach 1984


text:
- TIOTAL
- Raon Goilf na Cananaich 's Ros Mhaircnidh
- EXTERNAL ID
- ROMGH_PA_94_008
- ÀITE
- A' Chananaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Mhaircnidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Taigh Ghroam
- AITHNEACHADH MAOINE
- 39101
- KEYWORDS
- taighean-solais
golf
spòrs
togalaichean
taigh nam bochd
Chaidh an dealbh-camara seo (gun cheann-là) den raon goilf, a thogail on Chananaich. Chaidh raon goilf le sia tuill fhosgladh an seo san Ògmhios 1889, agus ro 1924 bha e air a bhith ga leudachadh gu ochd toll deug.
San dealbh seo cuideachd chithear Taigh-nam-Bochd Aonaichte an Eilein Duibh agus Taigh-solais na Cananaich. Chaidh Taigh-nam-Bochd a thogail ann an 1859. Fhuair na taighean seo an t-ainm 'Aonaichte' bhon bha iad air am maoineachadh tro bhuidheann de pharaistean, ann a sheo le Abhach, Cromba, Cill Iùrnain, Cnoc Bheathain, Ruigh Solas, Ros Mhaircnidh agus Urchardan. Às dèidh 1930 thàinig an t-ainm gu bhith 'the Ness House Poor Law Institution' agus chaidh planaichean airson a leagail a dhèanamh ann an 1946.
Chaidh innleachdadh Taigh-solais na Cananaich a dhèanamh le Ailean MacStìophain agus thòisich an solas ag obair ann an 1846. Chaidh e gu fèin-obrach ann an 1984.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Groam House Museum


text:
Chía (Cundinamarca)
'S e baile mòr ann an Cundinamarca,[1] Coloimbia,[2] a th' ann Chía. Tha e suidhichte ann am meadhan na dùthcha aig 2,290m os cionn ìre na mara agus dìreach 2.7km air falbh bho Bhogotá, prìomh-bhaile na dùthcha. 'S e baile le gnàth-shìde caran fuar a th' ann agus tha teodhachd mheadhanach dhe 14˚ aige, rè na bliadhna. 'S e Chía an 49mh baile as motha na dùthcha.[3] Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1720.
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Tha na h-ùghdarrasan ionadail dhen bheachd gur e ainm Chibcha a th' ann Chía, mar as àbhaist ann an Cundinamarca. Tha e a' ciallachadh Gealach.[4]
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Tha 97,896 nan tàmh anns a' bhaile fa leth, ach chan eil ach 24,055, a’ fuireach thall anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile.[5] Tha fearann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[6] Air adhbharan trioblaidean poilitigeach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail.
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala/mestizos a th' ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann am Chía, ach tha 2% dhe Tùsanaich agus 1.1% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. 'S urrainn dhan 96.1% dhe na daoine ann am Chía leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 68.6% dhe na dachannan.[7]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Chía. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid Chaitligeach a th' ann fhathast,[8] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Mapa na Roinnean
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Bailtean as motha na dùthcha
- ↑ Fiosrachadh a' Chomhairle
- ↑ Figearan Oifis a' Chunntas-sluaigh
- ↑ Colombia Virtual
- ↑ Bileag fhiosrachaidh DANE
- ↑ Country Studies: Colombia


text:
Deargan-fraoich
Is e eun-seinn beag , dathach a tha ann an deargan-fraoich (Carduelis carduelis). Tha ainmean eile air buidheag agus lasair-choille. Tha e a' fuireach anns an Roinn-Eòrpa, anns an taobh tuath Afraga agus an taobh an iar Àisia.
Tha deargan-fraoich cuibheasach 12-13 ciadameatair a dh'fhaid, le 21-25 cm de réis-sgéithe, agus 14-19 gramaichean a chudrom. Tha fireannaich is boireannaich coltach ri chèile, le aodann dearg, ceann geal is dubh, sgiathan buidhe is dubh, drom donn agus ìochdar geal. Ge-tà, tha an dath dearg a' dol air cùl sùla an fhireannaich ach tha e a' crìochnachadh air thoiseach sùla a' bhoireannaich.
Bidh e ag ithe sìl beag mar iad sin de chluaran is leadan, ach nuair a bhios e a' biadhadh nan eòin òga aige, bhios a' glacadh meanbhan-fhrìde mar an ceudna.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Deargan-fraoich air làrach-lìn RSPB (Beurla)
- Deargan-fraoich air làrach-lìn Avibase (Beurla)


text:
- TIOTAL
- 37419 air uchdan faisg air Gairbh, An Giblean 1988
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_004_664
- ÀITE
- Gairbh
- SGÌRE
- Am Blàr Dubh
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Cunndainn
- DEIT
- 13 An Giblean 1988
- LINN
- 1980an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28635
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
Dìosail Clas 37, 37419, air trèana luchd-siubhail air uchdan faisg air Gairbh sa Ghiblean 1988.
Chaidh 37419 a thogail le English Electric ann an 1965. Chaidh a toirt a-mach à seirbheis ann an 2006.
Chaidh 309 locomotaibh dìosail Clas 37 a thogail dha Rèile Bhreatainn uile gu lèir eadar 1960 agus 1965. Uaireannan thathas a' toirt iomrach orra mar locothan 'English Eletric Type 3' agus chaidh am far-ainm 'Tractors' a thoirt orra air sgàth fuaim sònraichte am pìoban smùide.


text:
An t-Àrd-Ollamh Clive Mulholland
Prionnsapal agus Iar-Sheansalair
BSc, PhD, CSci, FIBMS, SFHEA, FRSA
Thòisich an t-Àrd-Ollamh Clive Mulholland aig an oilthigh anns an Ògmhios 2014. Bha e roimhe na Leas-Iar-Sheansalair airson Rannsachadh is Beatha nan Oileanach aig Oilthigh na Cuimrigh a Deas, le uallach ro-innleachdail airson rannsachadh, agus neartachadh teagaisg agus ionnsachaidh. Mus do thoisich e aig Oilthigh na Cuimrigh a Deas, dh’obraich e aig Oilthigh Ulaidh, Oilthigh na Banrìgh Beul Feirste agus Oilthigh Swansea.
Thòisich an t-Àrd-Ollamh Mulholland na rèis-obrach anns an t-seirbheis chatharra shaidheansail mus do ghluais e chun an NHS agus mu dheireadh chun roinn nan oilthighean. Thrèan e o thus mar neach-saidheans bith-mheidigeach, agus anns na 15 bliadhna a chaidh seachad thog e sàr-eòlas sònraichte air mar a ghabhas teicneòlasan ùra cleachdadh gus feabhas a thoirt air na dh’fhiosraicheas oileanaich, an dà chuid taobh a-staigh agus taobh a-muigh den t-seòmar-theagaisg.
Tha an t-Àrd-Ollamh Mulholland na Chaidreabhach de dh’Institiud nan Saidheansan Bith-mheidigeach, na Chaidreabhach de Chomann Rìoghail nan Ealain, na Chaidreabhach de Chomann Rìoghail an Eòlais-leighis, na Àrd-chaidreabhach de dh’Acadamaidh an Àrd-fhoghlaim, agus na Neach-saidheans Cùmhnantaichte.
Fios conaltraidh:
Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean
Oifis Stiùiridh
Slighe Nis
Inbhir Nis
IV3 5SQ
Fòn: +44 (0)1463 279215
Post-d: clive.mulholland@uhi.ac.uk
Julie Riach
Neach-taice Pearsanta don Phrionnsapal agus Iar-Sheansalair
Fòn: +44 (0)1463 279246
Post-d: julie.riach@uhi.ac.uk


text:
30 am Faoilleach
'S e 30 am Faoilleach an 30mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich. Tha 335 latha (336 ann am bliadhna-leum) air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1592 - Taghadh Phàpa Clemens VIII, ann an Cathair na Bhatacain.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1927 - Olof Palme, ann an Stockholm. Fear-poileataigs às an t-Suain.
- 1949 - Peter Agre, ann an Northfield (Minnesota). Bith-eòlaiche às na Stàitean Aonaichte a bhuannaich an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 2003.
- 1930 - Gene Hackman, ann an San Bernardino (Calafòrnia). Actair às na Stàitean Aonaichte.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1881 - Octavia Carlén, ann an Stockholm. Sgrìobhadair às an t-Suain.
- 2005 - Martyn Bennett, ann an Dùn Èideann. Fear-ciùil ùr-ghnothach a mheasgaich ceòl Albannach traidiseanta agus modhannan as ùire.
- 2011 - John Barry, ann an Eabhraig. Ceòladair à Sasainn.


text:
- TIOTAL
- "Newtonmore War Memorial" le Màiri Hedderwick
- EXTERNAL ID
- GB1796_D1101_2_25_42_10
- ÀITE
- Baile Ùr an t-Slèibh
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Ceann a' Ghiùthasaich 's Innis
- CRUTHADAIR
- Mairi Hedderwick
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11551
- KEYWORDS
- càirn-cuimhne
carraighean-cuimhne cogaidh
A' Chiad Chogadh
An Cogadh Mòr
An Dàrna Cogadh
Dealbh de Charragh-cuimhne Cogaidh Bhaile Ùr an t-Slèibh.
Tha an sgrìobhadh air a' charragh-cuimhne cloiche anns a bheil 9 meatairean de dh'àirde ag ràdh "ERECTED BY THE INHABITANTS OF NEWTONMORE AND DISTRICT IN LOVING MEMORY OF THOSE WHO GAVE THEIR LIVES FOR KING AND COUNTRY 1914-1918 1939-1945 / BEING DEAD YET SPEAKETH." Tha ainmean 44 fir cuideachd air an snaidheadh.
Tha an obair seo bho chruinneachadh de dheilbh agus sgeidsichean leis an sgrìobhadair agus an neach-dhealbh mòr-chòrdte, Màiri Hedderwick. Tha ceangal air choreigin aca uile ri Baile Ùr an t-Slèibh agus tha mòran dhiubh cuideachd a' riochdachadh gèam iomain. Thathas nas eòlaich air Màiri Hedderwick mar ùghdar agus neach-dhealbh an t-sreath leabhraichean chloinne, Ceitidh Mòrag, air a bheil mòran measail.


text:
Bandar Seri Begawan
'S e prìomh-bhaile Brùnaigh a tha ann am Bandar Seri Begawan[1] (Cànan Jawi: بندر سري بگاوان). Tha ainm a’ bhaile a’ ciallachadh: port-mara den riaghladair anns a’ chànan Mhalaidhsianach. Tha am baile suidhichte air bruach na h-Aibhne Brunei.
Is math as fhiach an lùchairt Istana Nurul Iman fhaicinn. Tha còrr is 1,800 seòmraichean ann. Tha an lùchairt cho mòr ri 200,000 meatair ceàrnagach agus mar sin dheth 's e seo an lùchairt as motha air an t-saoghail. Chaidh Mosg Omar-Ali-Saifuddin a thogail anns a' bhliadhna 1958. Faisg air a' mhosg tha Kampong Ayer, (Gàidhlig: baile-uisge). 'S e baile a th' ann a chaidh a thogail anns an uisge, coltach ri Venice.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)


text:
Elba
'S e eilean a th’ ann an Elba (Eadailtis: Isola d'Elba) agus tha e suidhichte 20km air falbh bho Piombino anns an Eadailt. 'S e an t-eilean as motha ann an Toscana a th’ ann agus an treas eilean as motha san dùthaich an dèidh Sicilia agus Sardainia.
Tha Elba agus na h-eileanan eile (Gorgona, Capraia, Pianosa, Montecristo, Giglio agus Giannutri) uile taobh a-staigh Pàirce Nàiseanta Innis-mhuir na Toscana (Eadailtis: Parco Nazionale Arcipelago Toscano). Tha Corsica, a tha fo riaghladh na Frainge, 50km mu dheas air Elba. Tha an t-eilean air a roinneadh ann an ochd sgìrean: Portoferraio, Campo nell'Elba, Capoliveri, Marciana, Marciana Marina, Porto Azzurro, Rio Marina agus Rio nell'Elba. Tha uachdar uile gu lèir dhe 224km² agus oithrir mu 147km aige. 'S e Monte Capanne, aig 1,018m, a’ bheinn as àirde. Tha àireamh-sluaigh dhe 30,000 air an eilean.
Ìomhaighean[deasaich | deasaich an tùs]
-
-
-
-
-
-
-
An taigh aig Napoleon Bonaparte, ann am Portoferraio.
-


text:
Orientalism (leabhar)
'S e leabhar a th' ann an Orientalism (ISBN 0-394-74067-X) a chaidh fhoillseachadh an 1978. Anns an leabhar seo chuir Eideard Said air adhart am beachd nach robh ann an “Orientalism” (ainm airson beachd, sgrùdadh no rannsachadh sam bith air an saoghal Earrach – an Orient) ach dòigh smaointinn a bha a cuir a h-uile cinneadh, dùthaich agus creideamh nach buineadh ris an t-saoghal Siarach air leth mar “the other”- àite nas borb, nas sìmplidh le cultar nas lag na bh’ anns an Roinn Eòrpa agus America agus nach biodh a chaidh cho math no cho làidir ri na sgìrean Chrìosdaidh. Bha e den bheachd gur ann stèidhichte air ceangalan “colonial” a bha “orientalism” agus nach deidheadh a dhealachadh bho na h-Impireachdan a bh' aig na dùthchannan Eòrpach agus an cumhachd a bh’ aca air saoghal nan Arab.
Thòisich an leabhar tòrr connspaid, gu h-àraidh eadar an sgoilear ainmeil Bernard Lewis agus Said, agus tha a chuid mhòr den bheachd gun dh’atharraich e gu ìre mòr an dòigh a tha oilthighean a teagaisg mu an Ear Mheadhanach.


text:
9 am Màrt
'S e 9 am Màrt an 68mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (68mh ann am bliadhna-leum). Tha 297 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 2011 - Tha Éanna Ó Coinnigh na Thaoisigh na h-Èireann.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1877 - Emil Abderhalden, neach-saidheans às an Eilbheis.
- 1923 - Walter Kohn, ceimigear às an Ostair.
- 1934 - Ûrij Gagarin, speuradair Ruiseanach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1948 - Uilleam MacBhatair, sgoilear Albannach.


text:
- TIOTAL
- Sealladh air taobh an iar Abhainn Nis
- EXTERNAL ID
- PAW23240A
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1958
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21203
- KEYWORDS
- cafaidhean
àitichean bìdhe
Pairce Buaille nan clag
Slighe Abhainn Nis
Sealladh de thaobh an iar Abhainn Nis a chaidh a thogail bho cheann an ear seann Drochaid Nis.
Chaidh an drochaid fhosgladh ann an 1855 agus bha rèis 225 troigh oirre. Aig ceann an ear na drochaid, bha bogha air obrachadh ann an cloich a bha a' toirt sealladh brèagha air a' bhaile. Aig a' cheann an iar chaidh dà thùr nas ìsle a thogail. Chaidh an drochaid a dhùnadh ann an 1959.
Tha an t-soidhne air an làimh chli a' comharrachadh na slìghe gu Pàirce Buaille nan Clag agus na h-eileanan air Abhainn Nis.
Air taobh eile na h-aibhne chithear Taigh-òsta Cholm Chille (air an làimh chlì) agus ri thaobh Taigh-òsta a' Ghrosvenor. Chithear Cafe Nis agus an t-àite bìdh air an oisean, An Rendezvous
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- HR 10 agus loco clas Castle nach-aithnichear aig ceann trèana ann am Blàr Athall
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_204
- ÀITE
- Blàr Athall
- SGÌRE
- A' Ghàidhealtachd / Siorrachd Pheairt; Garbhchrìochan Pheairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT: Blàr Athall
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 26926
- KEYWORDS
- stèisean rathaid-iarainn
stèiseanan rèile
Comann Rathaid-iarainn na Gàidhealtachd
HRS
locothan
trèanaichean
San deilbh seo, chithear HR 10, 'Ben Slioch' agus loco clas Castle nach-aithnichear aig ceann trèana ann am Blàr Athall. Chithear cùl nan comharraidhean tòisichidh cuideachd.
Bha 'Ben Slioch' air aon den dàrna bhuidheann den chlas air an robh na Small Bens. Chaidh a thogail aig ionad-obrach Rathad-iarainn na Gàidhealtachd fhèin, Loch Gorm ann an Inbhir Nis eadar an Iuchar 1899 agus an Gearran 1901.
Chaidh a' chiad bhuidheann de na locothan luaiths 'Castle' aig Rathad-iarainn na Gàidhealtachd a thoirt a-steach ann an 1900 le Peter Drummond. Chaidh a' chiad sia (àireamhan 140 gu 145) a thogail le Dubs ann an Glaschu agus chaidh an toirt don Rathad-iarainn san Ògmhios air a' bhliadhna seo. Chaidh ceithir a bharrachd, a chaidh a thogail le Dubs cuideachd, (àireamhan 146 gu 149), a thoirt don Rathad-iarainn san Iuchar 1902 agus chaidh dà a bharrachd (àireamhan 30 agus 35) a thogail leis an North British Locomotive Co. ann an 1910 agus 1911. Chaidh na locothan seo uile seo don LMS às dèidh a' bhuidheanachaidh (grouping) agus chaidh an toirt à seirbheis mus deach na rathaidean-iarainn don roinn phoblaich ann an 1948.
Dh'fhosgail Stèisean Bhlàr Athall air a' phrìomh-loidhne eadar Peairt is Inbhir Nis anns an t-Sultain 1863. Bha ainm an stèisein air a litreachadh mar 'Blair Athole' (seach Blair Atholl) an toiseach fad beagan bliadhnaichean. Dhùin an stèisean ri seirbheisean bathair anns an t-Samhain 1966 ach bidh trèanaichean luchd-siubhail a' stad ann fhathast.