c: text/html

text:
Laureano Gómez Castro
B’ e Laureano Eleuterio Gómez Castro [1].(rugadh 20mh an Gearran 1889 ann am Bogotá – chaochail 13mh an t-Iuchar 1965 ann am Bogotá) innleadair agus neach-poileataigs à Coloimbia,[2] le freumhan ann an Ocaña. Bha e na cheann-suidhe choloimbia bho 1950 gu 1953 nuair a dh’fhàg Roberto Urdaneta Arbeláez a’ cheanneas gu sealach air adhbharan na slàinte. Thàinig esan ais air chun a’ chinneas 13mh an t-Ògmhios 1953, ach chaidh e a chuir às a’ chathair an ceann greiseag leis an t-Seanalair Gustavo Rojas Pinilla. Mus do deach Gómez a thaghadh na cheann-suidhe, bha e air a bhith fear dhe na ceannardan na bu chudromaiche aig Partaidh Tòraidh na dùthcha fad trì deicheadan agus bhathar ag ràdh gur e fear dhe na òraidichean na b’ fhèarr anns a’ Chòmhdhail Choloimbia a bh’ann. Bha Riaghaltas fuilteach aige[3], ga steidheachadh air cur às nan Libearalach radaigeach, agus le sin fhuair e na far-ainmean "El Monstruo" (An t-Uilebheist) agus "El Basilisco" (An Eaglais Mhòr).
Phòs e María Hurtado Cajiao, à Popayán, air 9mh an t-Sultain 1916. Fhuair iad ceathrar duine-chloinne còmhla: Cecilia Gómez Hurtado, a phòs Daniel Mazuera Villegas agus an uair sin is i na banntrach, phòs i Carlos Francisco Fajardo Herrera; Rafael Gómez Hurtado, a bhàsaich ann an tubaist plèana nuair a bha e 30 bliadhna a dh’aois; Álvaro Gómez Hurtado, a phòs Margarita Escobar López; agus Enrique Gómez Hurtado, a phòs María Ángela Martínez.
Susbaint
Beatha anns a’ Phoileataigs[deasaich | deasaich an tùs]
Thogadh e fo bhuaidh an Comann Iosaid agus dh’ fhàg e an sgoil le Teisteanas Ard-ìre ann an 1904: mhàithrich e dhan Oilthigh Nàiseanta Choloimbia far an do dh’ionnsaich an Innsiniridh Sìobhalta, agus thug e ceum ann an 1909. Dh’ obair e mar innealadair ann an Antioquia agus steidhich e am pàipear-naidheachd "La Unidad" airson na beachdan tòraidh agus caitligeach a bhrosnachadh anns an dùthaich. Chaidh e a thaghadh na ball pàrlamaid airson Cundinamarca ann an 1911 agus chun an Seòmar nan Rìochairean gu ruige 1916; thill e dhan Chòmhdhail eadar 1918 agus 1921, cuine a cuidich e gun leigeadh Marco Fidel Suárez (dhen aon phàrtaidh) a dhreuchd mar cheann-suidhe. Chaidh e ainmeachadh leis a’ cheann-suidhe Pedro Nel Ospina Vásquez na mhinistear làn-ùghdarach ann An t-Sile ann an 1923 agus an aon bhliadhna na thosgair ann An Argantain; thill e ann an 1925 airson a bhith na mhinistear na h-obrach poblach, agus thug e pàirt ann an deasbad ainmeil searbh an t-Seanaidh anns an Lùnasdal 1926, rud a chuir air adhart e mar cheannard na dùthcha.
Bha e na bhall caochladh cruinneachaidhean roinneil (Santander agus Antioquia) ann an 1930 agus na Sheanadair eadar 1931 agus 1935 is turas eile eadar 1939 agus 1945: le sin dh’fhàs e a bhith an ceannard na bu mhotha aig a’ Phàrtaidh Tòraidh, agus Cathraiche an t-Seanaidh eadar 1934 agus 1935. ‘S e neach-dùbhlain gu math làidir an aghaidh Riaghaltasan nan Libearalach a bh’ann, gu h-àraidh an aghaidh Alfonso López Pumarejo (seann charaid aige o shean), ach mu dheireadh thall mhol esasn "gnìomhan gaisgeil" agus "ionnsaighean pearsanta" airson adhartasan nan Libearalach a sheachnadh. Cha tug am Pàrtaidh Tòraidh pàirt ann an taghaidhean a’ chinneas aig àm Poblachd nan Libearalach ann an 1934 agus 1938, fo bhuaidh Laureano Gómez. Thug iad taic gus an Libearalach dealachaidh Carlos Arango Vélez ann an 1942 agus chuir am pàrtaidh taic gu Mariano Ospina Pérez cneasda, leis gu robh sgaraidhean eadar na Libearalaich ro na taghaidhean dhe 1946. an dèidh gun do dhiùlt Gómez a bhith na thagraiche a’ chinneas, leis gu robh fhios aige gun adhbharadh sin aonadh nan Libearalach gu grad.
Ceann-suidhe na Dùthcha (1950-1953)[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh Laureano Gómez ainmeachadh na Mhinistear na Dùthchannan Cèin ann an 1948, ach leig esan a dhreuchd an ceann greiseag an dèidh fhoill-mhortadh Jorge Eliécer Gaitán, oir cha robh barrantas eadar-nàiseanta ann, leis gu robh iad dhen bheachd gur e na Tòraidhean a bha an sàs anns an gnothach fuillteach sin. ‘S e esan an aon tagraiche a bh’ann airson a’ Chinneas ann an 1949, leis gun do dhiùlt tagraiche nan Libearalach, Darío Echandía Olaya, an iomairt is easan ag ràdh nach robh teàrrainteach ann airson daoine a’ Phàrtaidh aige air sàilleabh sreath dhe fhoill-mhortaich a thug àite (mar Ghaitán), a mharbh a bhràthair fhèin (Vicente Echandía) agus leis gu robh ainneart nan guerrillas ùr, Libearalaich agus Comannaich, a’ fàs gu luath. Airson a’ chiad uair ann an eachdraidh na dùthcha, fhuair an Dotair Gómez a bharrachd air millean bhòtaichean, is le sin thug e an ceannas os làimh 7mh an Lùnasdal 1950.
Leis gur e ceannard nan Tòraidh a bh’ann is easan cho dìlseach dha na prionnsabalan dhe barantas an òrdugh agus miadh a’ bheatha, dhùn Gómez am pàrlamaid agus chuir e stad air saorsa airson ghrèiseig, gus fheuch ri obair a’ chinn-suidhe a dheànamh nas èifeachdaiche: bha suidheachadh poileataigeach na dùthcha gu math ùpraideach, le aonaidhean-ciùird agus ceannardan na meadhanan a’ toirt taic gu crosda dhan ionnsaigh an-iochdmhor an aghaidh an òrdugh laghail is an t-ainneart a’ fàs aig an aon àm. Dh’fhàg na dùbhlanaich air Gómez gun do chleachd e dòighean aintighearnail agus gun do chuir e air bhog ceannsachadh an aghaidh buill agus luchd-taic a’ Phàrtaidh Libearalach agus an aghaidh nan Comannach. Thuirt fìor dheagh bheachdadair air choireigin gu do rinn Gómez Laureano a dhìcheall airson na guthan dùbhlanach am broinn a’ Phàrtaidh aige fhèin a chur na thosd cuideachd.
Thathar a’ beachdachadh gur e an Riaghaltas a bu choireach airson mòran rudan uabhasach a rinn feachdan dhìomhair nan sìobhaltach fo armaibh. ‘S e Am poileas Chulavita a bh’ann am Far-ainm aca anns an sgìrean dùthchasail. Chuir iad ruaig air na Libearalaich Radaigeach agus na Comannaich, ris an canadh "Bandoleros". Rinn iad droch mhilleadh air oighreachdan agus croitean agus dh’ arbhartaich iad stòras agus fearainn nan ìobairtich. Thathar a’ beachdachadh gur e na feachdan dìomhair sin a bha ri cùlaibh iomadh mharbhadh dhe Libearalaich agus dùbhlanaich a thachair nuair a bha Gómez na cheann-suidhe.
Anns an dàrna làimh, tha feadhainn dhen bheachd gur e Riaghaltas dìreach eagalach aingidh a bha aig Gómez Laureano air sàilleabh an t-suidheachaidh dòrainn taobh a’ chogaidh sìobhalta neo-oifigeil anns an dùthaich an dèidh Am Bogotazo. Anns an làmh eile, saoilidh a’ mhòr-chuid dhe na Tòraidh agus daoine na h-Eaglaise Chaitligeach gur e fìor churaidh poileataigeach a bh’ann Gómez, leis gun do bhrosnaich e am foghlam crìosdaidh, chruthaich e Ecopetrol (Companaidh Nàiseanta a’ Pheatral), chuir e siostam na cìsean air dòigh, agus a bharrachd air sin dh’fhàs an eaconomaidh aig àm ùpraid sòisealta. Leasaichidh Gòmez Laureano cùisean sòisealta tro chaitheamh poblach.
Chuir Gómez Laureano Co-Cruinneachadh Bhun-Reachdail air dòigh, airson Stàit corpaichte, faisisteach a chruthachadh, coltach ri corra dhùthaich na Roinn Eòrpa mar an Eadailt fo Mhussolini. Nam biodh Gómez Laureano soirbheachail, bhiodh Coloimbia air a bhith a’ chiad dùthaich ann an Aimearaga a bheireadh a’ mhòr-chuid dhen Riaghaltais gu saoghal an gnìomhachais is le sin deamocrasaidh raideagach fhaighinn, mar a sgrìobh am Feallsanaiche Gearmailteach Jürgen Habermas. Bha am pròiseact aige gu math connspaideach, gun teagamh, ach thathar a’ cumail gun do steidhich sin deagh òrdugh air an dùthaich aig àm uabhasach ùpraideach.
Ghabh e greim cridhe ann an 1951 agus an uair sin stiùireadh an neach-ainmichte Roberto Urdaneta Arbeláez an Riaghaltas. A dh’aindeoin gu robh e tinn, bheireadh Gómez buaidh air an Riaghaltas tro Urdaneta agus chaidh e air ais mu dheireadh thall.
Bha suidheachadh na dùthcha a’ fàs na bu mhiosa taobh ainneart poileataigeach agus bha amharas ann gun gabhadh na feachdan armachd grèim air an Riaghaltas (a thachair 13mh an t-Ògmhios 1953). Gun roghainnean, b’ fheudar dha Laureano Gómez a theich thall thairis chun na Spàinne na fhògarrach.
A’ Bhuidhean Nàiseanta[deasaich | deasaich an tùs]
Lean Gómez mar cheannard nan Tòraidh, ged a bha e na fhògarrach thall thairis agus mar sin chuir e ainm gu Còrdadh dhe Benidorm ann an 1956 le ceannard nan Libearalach Alberto Lleras Camargo an aghaidh Riaghaltas an airm.
An ath-bhliadhna, an dèidh la caída Riaghaltas an Seanailear Rojas Pinilla, chuir e ainm gu Foillseachadh dhe Sitges le Lleras, a definiría poileataigs na dùthcha fad 17 bliadhnachan, leis an dà phàrtaidh traidiseanta a’ com-pàirteachadh an Riaghaltais gu ruige 1974 ann an aontachadh leis an canar A’ Bhuidhean Nàiseanta.
Thill Gómez gu Colombia far an robh e os cionn nan Tòraidh gus a bhàsaich e ann am Bogotá, air 13mh an t-Iuchar 1965. Rinneadh e còmhraidhean leis na Tòraidhean Òga nuair a bha ùine gu leòr aige. Aig an Oilthigh Saor dhe Bogotá (Spàinntis: Universidad Libre de Bogotá). ‘S e Alvaro Atencia Carcamo a bha an neach-ionaid poileatageach aige.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Simón Bolívar • Francisco de Paula Santander • Joaquín Mosquera • Rafael Urdaneta • Domingo Caycedo Santamaría • Jerónimo de Mendoza Galavís • José Ignacio de Márquez Barreto • Pedro Alcántara Herrán • Juan de Dios Aranzazu • Tomás Cipriano de Mosquera • Rufino Cuervo y Barreto • José Hilario López • José María Obando • José María Melo • Tomás Herrera • José de Obaldía • Manuel María Mallarino • Mariano Ospina Rodríguez • Juan José Nieto Gil • Bartolomé Calvo • Leonardo Canal González • Froilán Largacha • Manuel Murillo Toro • José María Rojas Garrido • Santos Acosta Castillo Joaquín Riascos • Santos Gutiérrez Prieto • Eustorgio Salgar • Santiago Pérez de Manosalbas • Aquileo Parra Gómez • Manuel María Ramírez Fortoul • Julián Trujillo Largacha • Rafael Núñez Moledo • Francisco Javier Zaldúa • Clímaco Calderón • José Eusebio Otálora • Ezequiel Hurtado • José María Campo Serrano • Eliseo Payán • Carlos Holguín Mallarino • Miguel Antonio Caro Tovar • Manuel Antonio Sanclemente • José Manuel Marroquín • Rafael Reyes • Diego Lemos • Jorge Holguín Jaramillo • Ramón González Valencia • Carlos E. Restrepo Restrepo • José Vicente Concha • Marco Fidel Suárez • Pedro Nel Ospina Vásquez • Miguel Abadía Méndez • Enrique Olaya Herrera • Alfonso López Pumarejo • Eduardo Santos • Darío Echandía Olaya • Alberto Lleras Camargo • Mariano Ospina Pérez • Laureano Gómez Castro • Roberto Urdaneta Arbeláez • Gustavo Rojas Pinilla • Gabriel París • Guillermo León Valencia • Carlos Lleras Restrepo • Misael Pastrana Borrero • Alfonso López Michelsen • Julio César Turbay Ayala • Belisario Betancur Cuartas • Virgilio Barco Vargas • César Gaviria Trujillo • Ernesto Samper • Carlos Lemos Simmonds • Andrés Pastrana Arango • Álvaro Uribe • Juan Manuel Santos Calderón

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tryleg
‘S e clachan ann an ceann a deas Chuimrigh a th’ann Tryleg (Beurla: Trelech, Treleck neo Trelleck). Tha an t-ainm a’ ciallachadh Trì Sglèatan bho dhà fhacal anns a’ Chuimris: tri agus llech (sglèat). Chaidh am baile a stèidheachadh anns na meadhan aoisean, nuair a bha e na fiù’ s bu mhotha na Chepstow. Tha e suidhichte anns an t-Siorramchd (Cuimris: Sir) Fynwy, eadar Llanisien agus Trefynwy, ri taobh na Coilltean ris an canar Dyffryn Gwy, air an àirde an ear na siorramachd, dìreach ri taobh na crìochan le Sasainn. Tha am baile fhèin aig 158m os cionn ìre na mara[1] aig astar dhe 85km bho Abertawe agus 43km bho Chaerdyff prìomh-bhaile na dùthcha.[2] Tha 2,428 daoine a’ fuireach anns an sgìre.[3]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Bertrand Russell: (1872 – 1970) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1950.


text:
Sgrùdadh agus aithris
Tomhas, sgrùdadh agus aithris
Bidh toraidhean so-thomhas (comharraidhean coilionaidh) gam mapadh an aghaidh gach aon de na h-amasan ro-innleachdail. Is e toimhsean o thaobh a-staigh na stèidheachd a th’ ann an cuid dhiubh seo, agus tha cuid eile stèidhichte air tobraichean dàta is comharraidhean coilionaidh on taobh a-muigh. Cho fhad ’s a bhios an dàta on taobh a-muigh ri fhaotainn, thèid cunntas a thoirt orra seo do Chomhairle Acadaimigeach an oilthigh agus/no Comataidh Phoileasaidh agus Ghoireasan a’ Chom-pairteachais Àrd-fhoghlaim gach ràith. Is ann air na buidhnean seo a bhios an t-uallach airson cunntas a thoirt air adhartas do Chùirt an Oilthigh agus fios a thoirt mu cho-dheasachadh no ceartachadh sam bith a bhios a dhìth.
Ath-bhreithneachadh
Tha am plana ro-innleachdail a’ toirt a-steach còig bliadhna o 2012 gus 2017. Tha am fad seo freagarrach don oilthigh aig an ìre seo san fhàs aige agus e a’ socrachadh cùrsa soilleir airson leasachadh an oilthigh feadh ùine a’ phlana. Air a shon sin, thèid ath-bhreithneachadh a dhèanamh air a’ phlana a h-uile bliadhna agus faodaidh gun tèid a ath-leasachadh no rudeigin a chur na àite feadh nan còig bliadhna, ma bhitear den bheachd gu bheil feum air sin.
Planadh obrachail
Mar bhunait do choilionadh nan amasan is nan cuimsean ro-innleachdail bidh planaichean obrach gnìomhachail agus pròiseasan planaidh nan com-pàirtichean acadaimigeach.
A bhith an co-chòrdadh ri planaichean ro-innleachdail nan com-pàirtichean acadaimigeach
Agus iad nan stèidheachdan neo-eisimeileach, tha a phròiseas is a chuairt fhèin aig gach fear de chom-pàirtichean acadaimigeach an oilthigh a thaobh planadh ro-innleachdail. Air a shon sin, bha na com-pàirtichean acadaimigeach air fad is làmh aca gu gnìomhach ann a bhith a’ dealbhadh plana ro-innleachdail Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean a tha, cho fhad ’s a ghabhas agus cho fhad ’s as iomchaidh, an co-chòrdadh ri rùintean coitcheann nan stèidheachdan a tha nam pàirt den oilthigh. Is dual, mar sin, mar a dh’ath-nuadhaicheas gach com-pàirtiche acadaimigeach a phlana ro-innleachdail fhèin, gun tèid na h-amasan is na cuimsean am plana ro-innleachdail an oilthigh a thogail is a sgàthanachadh sna sgrìobhainnean planaidh aca fhèin.
Plana Ro-innleachdail Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean 2012-2017 mar a chaidh aontachadh leis a’ Chùirt air 13 Dùbhlachd 2011


text:
An t-Àrd-Ollamh Crichton Lang
Leas-phrionnsapal
MRCVS
Thòisich an t-Àrd-Ollamh Lang aig Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean ann an 2006. Thrèan an t-Oll Lang agus obraich e an toiseach mar ligiche-sprèidh ann an Taobh Tatha mus do chuir e crìoch air PhD ann an rannsachadh dhrogaichean chuirt nan leithean agus lean e dreuchd oilthigh. Dh’obraich an t-Àrd-Ollamh Lang an toiseach aig Oilthigh Bristol agus an uair sin fad 12 bliadhna aig Oilthigh Chill Rìbhinn far an robh dreuchdan aige mar stiùiriche teagaisg airson sgoil a’ bhith-eòlais agus iar-dheadhan airson facaltaidh an saidheans, cho math ri bhith a’ teagasg agus a’ leasachadh a’ churraicealam anns na cuspairean aige fhèin (beò-eòlas gnìomhaichte, bith-eòlas daonna is coimeasach).
A’ togail air an eòlas fharsaing aige taobh a-staigh na roinn, cho-òrdanaich an t-Àrd-Ollamh Lang mòran de leasachadh ro-innleachdail an oilthigh tron t-slighe aige a dh’ionnsaigh chumhachdan buileachaidh cheuman agus tiotal oilthigh iomlan. Cho math ri prògram farsaing de dhleastanasan taobh a-staigh an oilthigh mar leas-phrionnsapal, tha ceannas sònraichte aig an Àrd-Ollamh Lang air gnìomhachdan cudromach ceangailte ri deimhinneachd inbhe agus neartachadh chùrsaichean acadaimigeach, euchdan agus toileachas nan oileanach agus leasachadh ro-innleachdail dhuaisean an oilthigh. Tha ùidh shònraichte aig an Àrd-Ollamh Lang ann an sgrùdadh ionadan agus sgrùdadh oilthighean agus tha eòlas aige air a bhith na neach-sgrùdaidh ionadan an dà chuid ann an Alba agus thall thairis.
Fios conaltraidh:
Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean
Oifis Stiùiridh
Slighe Nis
Inbhir Nis
IV3 5SQ
Fòn: +44 (0)1463 279326
Post-d: crichton.lang@uhi.ac.uk


text:
- TIOTAL
- Map Rathaidean Teampall 's msaa 1798 (Ruisgich/Bàgh Urchardain)
- EXTERNAL ID
- PC_GLENURQUHART_DMACDONALD_MAPS_003
- ÀITE
- Gleann Urchadain
- SGÌRE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Urchadan 's Gleann Moireasdan
- DEIT
- 1798
- LINN
- 1790an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Glenurquhart Heritage Group
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22650
- KEYWORDS
- tomhas
Druim na Drochaid
An Gleann Mhòr
Loch Nis
zoomable
Bha còmhdhail bho Inbhir Nis gu Cille Chuimein tro Ghleann Urchadain na phròiseact deatamach san 18mh Linn. A rèir coltais tha seo air a dhealbhachadh leis an riaghaltas oir tha mapaichean prìobhaideach an ama seo a' cur cuideam làidir air cleachdadh fearainn, gu sònraichte na bheathaicheadh e de chaoraich. Tha am mapa seo a' sealltainn na sgìre bho Obar Itheachan (mu 5 mìle gu Sear) dhan abhainn Choilltich ('Coiltie'). Mar a tha ann am mòran sgìrean tha 'Coiltie' air a litreachadh mar 'Koyltie' air an sgrìobhainn seo. Am measg nan àitean cudromach eile le ainmean air a bheil litreachadh Beurla a tha eadar-dhealaichte bhon litreachadh an-diugh tha; 'Enriag' ('Enrick'), 'Coulinloan' ('Cul an Loan') agus 'Bailmacan' ('Balmacaan'). 'S e as coireach airson seo nach eil cho fada bho chaidh litreachadh Gàidhlig a stèidheachadh ann an aibidil Laidinn. Chan eil am fearann os cionn Ostail Druim na Drochaid air a shealltainn gu mionaideach.
Tha mion-phuingean ann mun fhearann taobh a-muigh Ghlinn Urchadain. Tha a' chreag ri taobh an locha 'perpendicular'. 'S e briathar geoimeatrach a tha seo a' ciallachadh dìreach suas, 's tha e ri thuigsinn gur dòcha gum b' e neach le trèanadh ann an einnseanaireachd a sgrìobh mòran de na briathran. Tha àite adhlacaidh fo Obar Itheachan air ainmeachadh. 'S e àite fìor àrsaidh a tha seo agus tha ionad coisrigte ri Naomh Cholm Chille ri taobh an A82. Chithear gun robh an cnoc os cionn taobh an rathaid aig aon àm na b' fhasa fhaighinn ga ionnsaigh na bha taobh an locha, a bha air a dhlùth-chòmhdach le craobhan beithe.
Ao-coltach ri seo chan eil cus mion-fhiosrachaidh ann mu sgìrean nas cudromaiche de Ghleann Urchadain. Tha seo air a shealltainn gu h-àraidh aig Baile Mhuilinn, a bha air a bhith na phrìomh sgìre tionnsgalach sa bhaile aig an àm seo, ach chan eil e a' faighinn ach tiotal giorraichte. Ann an Gleann Urchadain fhèin, tha am mapa seo inntinneach 's e a' sealltainn Blàr na Maigh ('Lewiston'), baile tionnsgalach tràth, aig astar bhon abhainn Choilltich. Chaidh a ghluasad an dèidh seo gus a bhith na b' fhaisge air an t-sòlar uisge.
Chaidh Baile Mhuilinn agus Blàr na Maigh le chèile a chruthachadh le Sir Seumas Grannd, a fhuair an t-ainm 'Math' airson muinntir Ghlinn Urchadain a chuideachadh le bhith a' togail mhuilnean agus a' toirt biadh a-steach aig àm gorta. Tha am mapa seo a' clàradh gum bu leis na cnocan os cionn Ghlinn Urchadain. Tha mion-fhiosrachadh ann air taobh thall an Locha cuideachd agus tha e coltach gum b' ann de dh'oighreachd Mhic Shimidh a bha e


text:
1200
1. K. A.D. Mocc. Ar for Irrtaraibh tri meabail Slebe Fuaid la muinntir t-Seaain do Cuirsi.
2. Ar for Connachtaib la Gallaibh Midhe anar marbhadh Ruaidhri O Concubuir, ri Iartuir Connacht.
3. Cathal mac Toirrdealbhaigh, ri Connacht, do innarbadh Catail Carraigh mic Concubuir Maenmuidhi a Mughain.
4. Goill Mughan do dul la Cathal Carrac a Connachtaibh, gur innarbadur Cathal Croiddearg gu Sean do Cuirsi a n-Ulltaibh, & gur suighidar Cathal Carrac 'na inadh.
5. Creach la Ruaidhri gu n-Gallaibh Atha Fir Diadh fur Ard Maca. Creach eli leis for Inis Cainneadha Mic Cairill gur airg an baile guna teampull.
1201
1. K. A.D. Mocci. Gearalt mac Muiris & Anadh O Suileabhain & Finghuini O Caim, ri Fear Muidhi, d[apos ]faghbail bais.
2. {folio 18b} Sluaigheadh mor la h-Uilliam A Burc & la Muirceartac & la Concubur Ruadh & la Donnchadh Cairbreach, tri mic Domhnaill Moir h-I Briain, gu n-Gallaibh Corcaidhi & Muman gu rabadur seachtmuin a Cinn Eich dar marbadur Amlaibh O Donnamhain, rí O Cairbre Eabha, & do marbhadh cuid dona Gallaibh im Mac Coisdealba. Tainic an leaghaid & easpuig na Muman gu n-dearrnsad sidh idir Sil m-Briain & Cloinn Carrthaigh & O Mathgamna & Uilliam Burc, gur leig Uilliam Sil m-Briain uaidh da tighibh, & do fan fein a Corcaidh urmor an geimridh.
3. Ruaidri Mac Duinn t-Sleibhe, ri deidneac Uladh, do tuitim la beacan do muinntir Seaan do Cuirse.
4. Nial O h-Eignidh, ri Uirgiall & Fear Manach, do teacht lín a t-sluaigh le Cathal Croiddearg O Concubuir do gabhail rigi Connacht aris. Maidm & ár foro la Cathal Carrac mac Concubuir Maenmuidhe ag Eas Dara inar marbhadh Niall O h-Eignidh & Donncadh Mac Tigearnain, taiseac Cloinne Feril, & ri b[apos ]Fear Luirg & moran ele.
p.82
5. Seaan do Cuirse go n-Gallaibh Uladh & Midhe a Connachtaibh la Cathal Croidhdearg mac Toirdealbhaigh do gabhail a righi aris. Maidm & ar la Cathal mac Concubuir Maenmuidhe & la Connachtaibh aran sluadh-sin, gu n-deachaigh Seaan tar Loch Ri soir gur gabadur clann Ugho do Lasaighi é gurb eigin braide maithi Gall Uladh do tabhairt as. Maidm An Forbuir ann sin.
1202
1. K. A.D. Moccii. Sluaigheadh la Gallaibh Muman & la h-Uilliam & la Cathal Croidhdearg mac Toirdealbhaigh & la Sil m-Briain a Conachtaibh. Cathal Carrac mac Concubuir Maenmuidhe lín a t-sluaigh ara cinn asan Corrsliabh, go tugadur cath da ceile inar marbhadh Catal Carrac mac Concubuir Maenmuidhe ann, & gur gab Catul Crobhdearg righi Connacht.
2. Concubur Ruadh mac Domnaill Moir I Briain do teacht ar ceann creithi go Muirceartac mac Domnaill, a brathir. Muinntear Muircheartaigh do breith ar Concubur & a marbhadh leo.
3. Seaan Carrtanoin do teacht a n-Eirinn o Nosinnsius Papa.
4. Caislen la Ugo do Lasaighi anuis a n-Dun Ocalla os Loch Righi.
1203
1. {folio 19a} K. A.D. M.occ3. Samhrad gaetac fliuch gortach cocac.
2. Cluain Mic Nois & cealla & tuatha Connacht d[apos ]fasughadh & d[apos ]argain la Uilliam a Burc.
3. An mincaisg arin dara la do t-samrad an bliadhain-sin.
4. Maidm & ar la Domnall Mor mac Diarmada Cille Baduna a m-Beirrinn Mic Imair ar Gallaibh.
5. Ord na m-brathar minur do daingnigheadh & riagail do tobhairt daibh.
6. Cath idir Ugho do Lasi & Sean do Cuirse a n-Dun anar gabhadh Sean & 'na tugad ar a muinntiri, gurb eigin dó a tigearnus & a caislenas fein do Hugha.
p.84
1204
1. K. A.D. Mocc4. Sean do Cuirse & Cinel Eoghain do teacht atuaigh a n-Ulltaibh do gabhail a tigearnuis fein aris. Ualtair do Lasi go sluagh Midhe andeas 'na coinne gur cuireadur Ullta as atturra.
2. Huga do Lasi 'na Iarla & 'na Giusdis o ri Saxan a n-Eirinn.
3. Murchadh mac Murcaidh mic Amlaibh Moir I Donncadha do eag, ri Eoghanachta Lochi Lein.
1206
1. K. A.D. Moccvi. Domnall Mor mac Diarmada Cille Badhun mic Cormaic Muidhe Tamnac do éag a Curr Tighi Mic Curmainn ar m-beith dó fithi bliadhan a righi. Is lesan Domnall-sin do marbhadh Sethfraigh Gogan, & do feannadh guna ceithrinn bric n-dighailt a athur, is e tug maidm Innsi Eoganain, & Cille Mo Cumog, & Beirrni Mic Ímair, & Srona Olair, & moran do cathaibh eli, & do croch seacht n-giuisdisi, & do bris caislen Leasi Moir, & Duin Coireadha, & na Corad, & Ua Mairile, & I Mac Caille go leir.
2. Fingin mac Mic Carrthaigh do gabhail righi. Diarmaid Duna Drinain & Doncad Cairbreach O Briain & Donncad na h-Imirci Timcill mac Cein mic Donncaid Duinn mic Con Mara mic Brodcon mic Matghamna mic Cein mic Mail Muadh d[apos ]athrigh an Fingin-sin leath astigh do bliadhain, & Muimnigh uile o sin amach, & olc mor do teacht an bliadhain-sin o Gallaibh & o Gaeidilibh a Mumain uile.
3. Ugo do Lasi deith la & deith n-aichi a n-Ard Macha aga argain.
4. Mainistir Peatair & Poil do airgin & do losgadh le Bratach m-Buille O m-Baethagain & la ladrannaibh Mec Mathgamna.
5.{folio 19b} Maidm & ar ar t-Seaan do Cuirse ag Carig Feargusa.
6. Teach Damnata & Ceall Muragain & Cluain Eoguis do losgadh la Hugho do Lasi.
7. Caislen Duna Loich do deanum la Gallaibh.
p.86
1207
1. K. A.D. Moccvii. Ard Macha d[apos ]argain aris um feil Brigde la Hugho do Lasi.
2. Eigneachan O Domnaill, ri Cineil Conaill, & moran daine eli do tuitim la Niall Mac Mathgamna & la Fearaib Mannac & la Tuaith Ratha, & iad ag argain an tire go Fochraibh.
1209
1. K. A.D. Mocc9. Sluaigheadh la Fingin mac Diarmada mic Cormaic Muighi Tamnach gu Caman Monadh, & coblach 'na coinne a n-Ib Rathach, gurro marbsad imurcraidh daine & ealli. An Fingin-sin do marbadh la h-Ibh Suillibhain ag Lic Lachtain a timcill ronna creithi. Mac Girr Uille do buail do tuaigh é.
2. Cath idir Cinel Eoghain & Cinel Conuill lam re Fhathain Muru inar marbhadh Cathbarr O Domhnaill, ri Cineol Conaill, & moran do Cineol Conaill faris.
3. Diarmaid Duna Drinain mac Mic Carthaigh do gabhail righe.
4. Fingin mac Fingin Lici Lachtdain do marbhadh la Gallaibh Corcaidhi.
1210
1. K. A.D. Moccx. Seagan, ri Saxan, tigearna Gall Eireann, Diuic na h-Ormointi & Equitainia, Iarla Indigabia, do teacht coblac mor go Port Lairgi. Donnchadh Cairbreach h- Briain do teacht cuigi & e-sin do deanum ridiri de & do tabhairt Carig O Cinneall guna tigearnus do, & tri fichid marg do cis gaca bliadhna, & Muircheartach mac Domnaill Moir I Briain do legin amac. Catal Croidhdearg O Concubuir, ri Connacht, do teacht sluaigh mora cuigi da anorughadh; & dul do as sin go Baile Atha Cliath & Baltair do Lasaighi d[apos ]innarbadh a h-Erinn.
2. Docuaidh an ri sa Mighe o Baile Atha Cliath & do cuir a coblach o tuaigh 'na coinne gu Dun Ogalla re n-abuirtear Carloingport. O doconnaic Ugho do Lasi an ri ac dul o tuaigh, do loisg fein {folio 20a} caislen Machaire Conaill & Cuailgne a fianaisi
p.88an righ, noch dorinne Iarla Uladh & Uirgiala de roime sin gu gar, & teitigh fein gu Cairig Feargusa & fagaidh maithi a muinntiri ac coimead an caislein; & loisgeadh an Sradbaile, & teid fein tar muir ar eagla an rí. O[apos ]dconnaic ri Saxan an asanoir-sin d[apos ]fagbhail docuaidh o Droithad Srutra gu Carlaingport & dorinne droithead da longaibh tarin cuan, & docuaidh as sin gu Carig Feargusa sluaigh mora for tir & cabhlach ar muir, gur gabh an caislen mair sin.
3. Caislen ag Ath Luain la muinntir righ Saxan, & droithid tar Sinainn sair, & baile ar ceann an droithid t-sair.
1211
1. K. A.D. Moccxi. Caislen for Caeluisci Locha h-Eirne la Hanri m-Beac do righ Saxan, & é fein do marbhadh ann la h-O Neil & la Mac Mathgamhna.
2. Diarmaid Duna Drinuin mac Domnaill Moir mic Diarmada Cille Baghuna do gabhail a Corcaidh don t-seiriam, & Donchadh h- Mic Thire do marbhadh doibh, & Cormac Ciaraighach do dalladh arna tighlacadh do Ibh Suileabain don t-seiriam, & Madnus O Caim do marbhadh dona Gallaibh ceadna.


text:
2 an t-Samhain
'S e 2 an t-Samhain an 306mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (307mh ann am bliadhna-leum). Tha 59 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1389 - Chaidh Pietro Tomacelli a chrùnadh na Pàp (Bonifatius IX).
- 1889 – inbhe stàite do Dhakota a Tuath agus Dakota a Deas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1755 - Marie Antoinette, Ban-Rìgh na Frainge, ann an Wien.
- 1795 - James K. Polk, 11mh ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte
- 1911 - Odysseas Elytis, ann an Heraklion. Sgrìobhadair às a' Ghrèig.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1936 - Martin Lowry ann an Cambridge. Ceimigear à Sasainn.
- 1950 - George Bernard Shaw, ann an Ayot Saint Lawrence. Sgrìobhadair à Èirinn.
- 1966 - Petrus Josephus Wilhelmus Debije. Ceimigear à Maastricht, na Tìrean Ìsle. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1936.


text:
1955
MCMLV
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 14 an Cèitean - Chaidh Co-aonta Warszawa a chur air dòigh.
- 20 an Dùbhlachd - Chaidh Caerdydd (Cardiff) a ghlaodhadh mar prìomh-bhaile na Cuimrigh.
- Bhuannaich Halldór Laxness an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 18 am Faoilleach - Kevin Costner, actair Aimeireaganach.
- 26 am Faoilleach - Eddie van Halen, ann an Nijmegen. Ceòladair às Na Tìrean Ìsle.
- 28 am Faoilleach - Nicolas Sarkozy, ann am Paris. Neach-poileataigs às An Fhraing.
- 16 an Gearran - Brùs Creamhain, ann an Glaschu. Neach-poileataigs à Alba.
- 17 an Gearran - Mo Yan, sgrìobhadair à Sluagh-Phoblachd na Sìne
- 19 am Màrt - Bruce Willis, ann an Dar Oberstein. Actair às na Stàitean Aonaichte.
- 29 am Màrt - Rolf Lassgård, ann an Östersund. Actair às An t-Suain.
- 27 am Màrt - Mariano Rajoy Brey, ann an Santiago de Compostela. Neach-poileataigs às An Spàinn.
- 20 an Cèitean - Anton Corbijn, ann an Strijen. Dealbhadair chamara às Na Tìrean Ìsle.
- 30 an Cèitean - Brian Kobilka, ceimigear às Na Stàitean Aonaichte.
- 1 an t-Iuchar Augusto De Luca, ann an Napoli. Gràbhaltaiche-solais às An Eadailt.
- 8 an t-Iuchar - Monty Don, ann am Berlin. Preasantair telebhisein à Sasainn.
- 24 an Gearran - Steve Jobs, ann an San Francisco. Eòlaiche choimpiutair às Na Stàitean Aonaichte.
- 8 an t-Ògmhios - Tim Berners-Lee, ann an Lunnainn. Neach nàdar-fheallsanachd, eòlaiche-choimpiutaireachd à Sasainn.
- 28 an Dàmhair - Bill Gates, ann an Seattle. Neach-choimpiutair às Na Stàitean Aonaichte.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 11 am Màrt - Alexander Fleming, ann an Lunnainn. Bith-eòlaiche à Alba, a lorg penicillin.
- 18 an Giblean - Albert Einstein, ann am Princeton. Fear-saidheans às A' Ghearmailt.
- 12 an Lùnastal - Thomas Mann, ann an Zürich. Sgrìobhadair às a' Ghearmailt.
- 12 an Lùnastal - James Batcheller Sumner, ann am Buffalo (Eabhraig Nuadh). Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.


text:
- TIOTAL
- Taobh a-staigh Taigh an Leth-rathaid
- EXTERNAL ID
- PC_GLENURQUHART_JANBELL_003
- ÀITE
- Loch Nis
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Urchadan 's Gleann Moireasdan
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Glenurquhart Heritage Group
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22716
- KEYWORDS
- bothan
Tha taobh a-staigh taigh an Leth-rathaid ri taobh Loch Nis ri fhaicinn san dealbh seo. 'S e ostail nan òigridh a tha san taigh an-diugh agus tha e air oirean Ghleann Urchardain. Sna làithean mus robh càraichean ann bha an t-astar thar a' Ghlinne Mhòire gu math trom air daoine, ach aig an aon àm bha mòran dèidheil air, 's mar sin bhiodh iomadh neach-siubhail a' meas an taighe seo


text:
- TIOTAL
- Clach na Carraig no Clach Diarmid, Sròn Toilleir, Gleann Lònan
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0857
- ÀITE
- Sròn Toilleir
- SGÌRE
- Ceann a Deas Latharna
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: A' Chille Mhòr 'a Cille Bhrìghde
- LINN
- 20c
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10749
- KEYWORDS
- togail-dhealbh
A' Ghàidhealtachd agus na h-Eileanan
eachdraidhean sòisealta
tursachan
dealbh
'S ann aig Sròn Toilleir, Gleann Lònan, Earra-ghàidheal, a tha an leac-sheasamh san dealbh-chamara seo a chaidh a thogail le M.E.M. Donaldson sa chiad leth den 20mh linn. 'S e Clach na Carraig, no Clach D(h)iarmid a tha iad a' cur oirre, agus 's i tè de na leacan nan seasamh as drùidhtich a th' ann an Earra-ghàidheal. A-rèir beul-aithris, tha an leac seo, còmhla ri dà charraig eile a tha faisg oirre - cearcall cloiche is càrn - a' comharrachadh uaigh Dhiarmaid, curaidh cliùiteach Èireannach.
Rugadh an neach-togail-dhealbh, Màiri Ethel Muir Donaldson, ann an 1876 agus thàinig I chun na Gàidhealtachd mu 1908. Shiubhail I mun cuairt ceann a tuath agus taobh an iar na Gàidhealtachd, a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. Eadar 1912 agus 1949 rinn I iomadach leabhar air eachdraidh shòisealta agus cleachdaidhean an t-sluaigh ann an ceann a tuath agus taobh an iar na Gàidhealtachd. 'S iad 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' an dà leabhar as ainmeile a rinn i agus tha a dealbhan fhèin anns na leabhraichean sin. Dh'eug i ann an dachaigh-cùraim ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tiodhlacadh air Eilean I.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Bothan nan comharraidhean, Ceann Bhuirgh
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_274
- ÀITE
- Am Broch
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 26992
- KEYWORDS
- meur-loidhne Cheann Bhuirgh
Rathad-iarainn na Gàidhealtachd
Anns an dealbh seo, chithear bothan nan comharraidhean ann an Ceann Bhuirgh. Bha seo faisg air an dàrna stèisean do luchd-siubhail. Chithear an cala ri cùl na deilbhe.
Chaidh an rathad-iarainn eadar an Abhais agus Ceann Bhuirgh air an loidhne eadar Eilginn agus Farrais, fhosgladh le Rathad-iarainn Snaim Inbhir Nis agus Obar Dheathain air 22 Dùbhlachd 1862. Chaidh an rathad-iarainn seo na phàirt de Rathad-iarainn na Gàidhealtachd ann an 1865. Chaidh a' mheur-loidhne seo a leudachadh gu Hudaman air 10 Dàmhair 1892 agus chaidh an stèisean ùr seo do luchd-siubhail fhosgladh aig an àm sin. B' e an seann stèisean an stèisean airson bathar fhathast. Sguir seirbheisean do luchd-siubhail air 14 Sultain 1931 agus sguir seirbheisean bathair do Hudaman air 30 Dùbhlachd 195air 7 agus chaidh an rèile tron stèisean a thoirt air falbh às dèidh sin. Ann an 19air 70 chaidh ionad-stòraidh gràinne ùr a thogail ann an Ceann Bhuirgh dìreach seachad air an drochaid agus chaidh rèile a chur tron stèisean a-rithist. Chaidh seo a chleachdadh gus na 1990an


text:
- TIOTAL
- LMS 14279 ri shuntadh sa Chaol, an t-Ògmhios 1927
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_943
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- DEIT
- 20 An t-Ògmhios 1927
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27641
- KEYWORDS
- stèisean-rèile
stèisesanan rathad-iarainn
Comann Rathad-iarainn na Gàidhealtachd
HRS
locothan
trèanaichean
San deilbh seo, chithear LMS 14279 agus e ri shuntadh sa Chaol san Ògmhios 1927.
Bha an loco seo air aon den "Skye Bogie Class" aig rathad-iarainn na Gàidhealtachd. Chaidh iad seo a thogail gus obrachadh air an loidhne eadar Inbhir Pheofharain don Eilean Sgitheanach. Chaidh a thogail ann an 1893 leis an àireamh HR 86. Chaidh àireamhan ùra a thoirt dha dà thuras: 86A sa Ghiblean 1918 agus 86 a-rithist san t-Sultain 1919. Às dèidh "a' bhuidhneachaidh" (grouping), chaidh an àireamh LMS 14279 a thoirt dha agus lean e air gus an deach a thoirt à seirbheis san Dàmhair 1927.
Is e Caol Loch Aillse an ceann-loidhne aig an rathad-iarainn eadar Inbhir Nis agus an Caol. Chaidh an stèisean fhosgladh san t-Samhain 1897. Roimhe sin, b' e Port an t-Sròim ceann na loidhne. B' e an leudachadh de 10 mìle eadar Port an t-Sròim agus Caol Loch Aillse, a chosg £250,000 a thogail, an rathad-iarainn as cosgaile a chaidh a thogail riamh aig an àm sin.
Chaidh an stèisean, an gàrradh-bathair, na taobh-loidhnichean, na seadaichean-einnsein agus toglaichean co-cheangailte ri gnìomhachas an èisg uile a thogail air talamh far an robh creag cruaidh ann a dh'fheumadh iad spreadhadh air falbh. Sguir seirbheisean bathair sa Chaol san Lùnastal 1983.


text:
- TIOTAL
- Cuirm-chnuic Samhraidh, 1940an
- EXTERNAL ID
- KIGHF_HF_11_1_005
- ÀITE
- neo-aithnichte
- SGÌRE
- neo-aithnichte
- SIORRACHD/PARRAIST
- NEO-AITHNICHTE
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 42474
- KEYWORDS
- cuirm-chnuic
basgaidean bìdh
samhradh
teaghlach
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn buidheann neo-aithnichte a' gabhail tlachd ann an turas cuirm-chnuic air latha samhraidh. Tha am buidheann air àite air an leathad ris taobh an uisge a thaghadh. Tha am biadh agus na dh'fheumas iad airson cuirm-chnuic air an giùlan ann am basgaidean bìdh mòr. Tha glainneachan gan lìonadh agus gan togail, agus tha cuid de na fir a' caitheamh adan air an sgeadachadh le flùraichean.A rèir coltais tha a' chùis a' còrdadh riutha uile.


text:
1892
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1892 (MDCCCXCII).
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- A' chiad Mòd Nàiseanta anns an Òban.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 3 am Faoilleach - J. R. R. Tolkien, sgrìobhadair Sasannach, ann am Bloemfontein, Afraga a Deas
- 9 an Dàmhair - Ivo Andrić, ann an Travnik. Sgrìobhadair à Bosna agus Hearsagobhana.
- 16 an Dàmhair - Pearl S. Buck, sgrìobhadair Aimearaganach, ann an Hillsboro (Virginia an Iar), Na Stàitean Aonaichte.
- 4 an Dùbhlachd - Francisco Franco, ann am Ferrol. Deachdaire na Spàinne.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 3 am Màrt - Constantin Guys, ann am Paris. Peantair Franco-Òlaindeach.
- 5 an Cèitean - Froilán Largacha, ann am Bogotá. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 29 an Lùnasdal - William Forbes Skene, ann an Dùn Èideann. Sgoilear ceilteach à Alba.


text:
Tha thu a 'gabhail pàirt ann an Open Review de Bit le Bit: Rannsachadh Sòisealta ann an Digital Age. Rè Open Review faodaidh tu leughadh an leabhair agus a 'cuideachadh a dhèanamh nas fheàrr. 'S urrainn dhut a' tabhann mholaidhean a dhèanamh le bhith a 'cleachdadh na notaichean hypothes.is , an open source nota siostam. Nas fhaide, an làrach-lìn Thèid a 'cruinneachadh ur beachd fillte a-staigh le bhith a' tracadh an luchd-leughaidh agus thrèigsinn ìre de gach earrann den leabhar.
Fosgailte Review 'gabhail àite fhad' sa tha an leabhar seo a 'fhoillsichear, Princeton University Press, a tha a' dèanamh ath-bhreithneachadh. Tha fios air ais bho Open Ath-bhreithneachadh agus ath-bhreithneachadh a thèid a chleachdadh gus a chruthachadh làmh-sgrìobhainn ath-sgrùdaichte. The Open Review ùine gu crìch nuair a 'chuairt dheireannach an làmh-sgrìobhainn a chur chun Princeton University Press, a bhios buailteach a bhith san t-Samhain 2016.
Fosgailte Review chan eil seo dìreach mu 'glacadh typos. An àite sin, Open Review air a dhealbh gus a 'cruinneachadh a h-uile seòrsa de beachd, agus bhithinn gu h-àraidh' cur fàilte air beachdan sam bith a dh'fheumas tu mu dheidhinn brìgh an leabhair. Tha earrannan gu bheil thu a lorg gu h-àraidh troimh-chèile? A bheil puingean aca gum faigh sibh gu h-àraidh cudromach? Tha mi a 'dèanamh ag ràdh gu bheil thu a' smaoineachadh a dh'fheumas a bhith air a ghrinneachadh? A bheil pàirtean den leabhar a tha thu a 'smaoineachadh bu chòir a thoirt air falbh? Nuair ann an teagamh, tha mi a 'smaoineachadh bu chòir dhut leantainn fear de na prìomh phrionnsabalan aig Uicipeid: Bi dàna .
Tha, a h-uile notaichean tha poblach. Chì thu iad air an làimh dheis de gach duilleag no faodaidh tu leughadh dhaibh ann an allt fhoirm .
Gheibh thu airson a leughadh an làmh-sgrìobhainn is cuideachadh a dhèanamh nas fheàrr.
The Open Review Bidh am pròiseas a 'faighinn buannachd le chèile nan ùghdaran agus nam foillsichearan aca, fiù' s ma tha iad nach eil ùidh aig ann a 'meudachadh ruigsinneachd air eòlas. Bidh am pròiseas leantainn air adhart gu ìre nas àirde làmh-sgrìobhainn càileachd tro soilleir agus fillte a-staigh beachd. Nas fhaide, an Open Review Bidh am pròiseas a 'toirt seachad dàta luachmhor a dh'fhaodar a chleachdadh rè gun margaideachd den leabhar.
Nì sinn làn bhraith mu dheidhinn sin san àm ri teachd. Airson a-nis, faodaidh sibh tuilleadh a leughadh mu dheidhinn ar còd .
Tha mi cinnteach gum faigh iad. Seo cuid de na caran coltach pròiseactan a chuala mi mu dheidhinn:
Ma tha co-cheangailte ri pròiseactan eile gu bheil mi air chaill, cuiribh fios thugainn agus cuiridh sinn ris cheangal. Tha ar seòladh puist-d a tha info@bitbybitbook.com .
Leugh sibh ar prìobhaideachd agus cead poileasaidh .
Tha AAUP o chionn ghoirid aithisg fhoillseachadh air na cleachdaidhean as fheàrr airson ath-bhreithneachadh .
Cinnteach. Thoir sùil a-mach an còd earrann de làrach-lìn seo airson tuilleadh mu dheidhinn mar a rinn sinn e.
Cuiribh post-d gu info@bitbybitbook.com .


text:
29 an t-Sultain
'S e 29 an t-Sultain an 272mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (273mh ann am bliadhna-leum). Tha 93 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1273 – Chaidh Rudolph na Habsburg a thaghadh mar Rìgh na Gearmailt
- 1939 - Chaidh am bàta "RFA Birchoil" a dhol fodha faisg air Rubha Mealabhaig.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1547 - Miguel de Cervantes Saavedra ann an Alcalá de Henares. Sgrìobhadair às an Spàinn.
- 1901 - Enrico Fermi, anns an Ròimh. Fiosagaiche às an Eadailt.
- 1920 - Peter D. Mitchell, ann am Micham. Ceimigear à Sasainn.
- 1931 - Anita Ekberg, ann am Malmö. Actair às an t-Suain, agus James Watson Cronin, fiosagaiche às na Stàitean Aonaichte
- 1936 - Silvio Berlusconi, neach-poileataigs às an Eadailt.
- 1943 - Lech Wałęsa, neach-stèidheachaidh de Solidarność agus Ceann-suidhe na Phòlainn.
- 1961 - Julia Gillard, neach-poileataigs Astràilianach
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1902 - Uilleam Mac Congáil, breabadair, bàrd rannaghaill agus cleasaiche à Dùn Dè.
- 1902 - Émile Zola, ann am Paris. Ùghdair às an Fhraing.
- 1989 - Ferdinand Marcos, ann an Hawaii. Neach-poileataigs agus ceann-suidhe nan Eilean Filipineach.
- 2010 – Tony Curtis, ann an Henderson. Actair às na Stàitean Aonaichte.
- 2012 – Hebe Camargo, ann an Taubaté, actair à Braisil.


text:
Inbhir Moireasdan
'S e baile air a' Ghàidhealtachd a tha ann an Inbhir Moireasdan (Beurla: Invermoriston). [1] Tha e suidhichte air an rathad A82 far a bheil an gobhal-rathaid leis an A887. Tha Cille Chuimein mu 6 mìltean 14 (km) san àird a deas. Tha an Abhainn Moireastan a' sruthadh tron bhaile, tha inbhir na h-aibhne ann an Loch Nibheis faisg air. 'S e seo na co-chomharran aige: 57° 12′ 57.43″ Tuath agus 4° 37′ 6.83″ Iar.
Ann an Inbhir Moireasdan tha taigh-òsta ann leis an ainm Glenmoriston Arms a chaidh a thogail anns na 1800an. Roimhe sin bha taigh-seinnse ann far an do stad Samuel Johnson agus James Boswell air an turas aca air a' Ghàidhealtachd ann an 1773. Tha oifis a' phuist ann cuideachd, taigh-bìdh agus cuid bùthan. 'S e sealladh tarraingeach don luchd-turais a tha ann an eas Abhainn Moireastan. Tha seann drochaid thairis air an abhainn a chaidh a thogail ann an 1813 le Thomas Telford airson na bailtean Druim na Drochaid agus Cille Chuimein a cheangal. Ged a tha an drochaid caran briste san latha an-diugh tha i làidir gu leòr fhathast don luchd-coiseachd.
Cruth an ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Thèid an t-ainm Inbhir Moireasdan a chleachdadh air na soidhnichean rathaid ach a-rèir Ainmean-àite na h-Alba bu chòir "Inbhir Moireastan" a bhith ann, ainm a leanas riaghailtean GOC.[2]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Iain Mac an Tàilleir, "Ainmean-àite", Pàrlamaid na h-Alba, duilleag 66
- ↑ Ainmean-àite na h-Alba - Inbhir Moireastan
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NH420167
- Gazetteer for Scotland - Inbhir Moireasdan
- Undiscovered Scotland - Inbhir Moireasdan


text:
Richard Stallman
Richard Matthew Stallman (rugadh 16 am Màrt 1953 anns Na Stàitean Aonaichte), dh'aithnichear airson tòiseachadh am Pròiseact GNU, stéidhichte e am Free Software Movement, am Free Software Foundation, agus an League for Programming Freedom. 'S e neach-dèanadais[1] bathair-buig agus neach-prògramaidh a th' ann. Thùsairich e an gluasad copyleft agus 's e am prìomh ùghdair ceadachasan copyleft a th' ann, a' gabhail a-staigh GNU General Public License. Leasaich e mòran prògraman bathair-buig mar Emacs, an GNU Compiler Collection agus an GNU Debugger.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean A-Muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- Proiseact GNU
- Free Software Foundation
- GNU General Public License
- Stallman.org Duilleag Dhachaidh aig Stallman
- Blog aig Stallman
- Agallamh le Richard Stallman Sreath OWASP Podcast 2009
- Stallman air Pròiseact Gutenberg


text:
- TIOTAL
- An Turas Siar 1 - Uamh na Tasgaidh
- EXTERNAL ID
- WHA_COMIC_23
- ÀITE
- Na h-Eileanan Siar
- DEIT
- 2006
- CRUTHADAIR
- West Highland Animation
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- West Highland Animation
- AITHNEACHADH MAOINE
- 41511
- KEYWORDS
- Cultar
Beul Aithris
Dealbhan beò
Clann
Ceilteach
Galicia
tasgaidh
nathair
uamh
Tùr Bhreògan
Eilean nan Naomh
Tìr nan Òg.
An Turas Siar, Earrann 1: 'S e seo toiseach na sgeulachd anns a bheil na leth-aonan Alda 's Aldan air an sgaradh o chèile agus tha a' chuairt-dànachd aca a' tòiseachadh. Nuair a lorg Aldan ionmhas ann an uamh roi-eachdraidheil bha e air a ghoid air falbh le nathair ionmhas Ghalicia 's air a thoirt gu Eilean Ceilteach nan Naomh. Fhuair a phiuthar, Alda, a-mach càite an robh e 's chaidh i às a dhèidh ann am bàta beag.


text:
Mölnlycke
'S e baile anns an sgìre Suaineach Västra Götalands län a tha ann am Mölnlycke. Tha e na phrìomh-bhaile dhen choimhearsneachd Härryda.[1] Tha Mölnlycke suidhichte mu 10 cilemeatair deas air Göteborg. Anns a’ bhliadhna 2010 bha 15,608 duine a’ fuireach an seo. Chaidh am baile a stèidheachadh timcheall air 1850. An tòiseach b' e tuinneachadh an luchd-obrach na bha ag obair anns an fhactaraidh Mölnlycke AB a bha ann.
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Tha a h-uile coltas ann gur ann à Mölna (Gàidhlig: muileann) agus lyke (achadh) ann an seann Lochlannais a tha an t-ainm.[2] Bheireadh sin Achadh a' Mhuilinn dhuinn sa Ghàidhlig an latha an-diugh.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Martin Bagge (1958). Ceòladair.


text:
' A’ Tomhas na Cloiche ' - Iris litreachais ùr aig Clann Tuirc
Fhuair mi am brath-naidheachd na leanas bho Chlann Tuirc:
Tha iris ùr Ghàidhlig ga cur air chois le Clann Tuirc: A’ Tomhas na Cloiche. ’S e iris litreachais a bhios innte, a’ gabhail a-steach rosg is bàrdachd – a’ toirt ruim dhan an tradaisean air fad, le sùil ri nuadhas – agus breithneachadh is lèirmheasadh.
Ged a bhios cuideam san iris – mar a bhiodh dùil – ga chur air litreachas na Gàidhlig, bidh fàilte ro altan air sgrìobhaichean a bhios a’ sgrìobhadh ann an cànanan eile agus ro eadar-theangachaidhean à cànanan eile mar an ceudna, gu h-àraidh far am bi sin a’ beantainn ri leasachadh sam bith ann an litreachas na Gàidhlig fhèin.
Mar sin dheth, tha mi a’ sgrìobhadh thugaibh a ghuidhe oirbh rudeigin a chur a-steach, aon chuid cruthachail no breithneachail. Ma shoirbhicheas leis an iris, bhitheamaid an dùil ris a’ chiad àireamh fhaicinn an clò as t-fhomhar 2008.
Mar as trice, bithear an dùil ri stuth fhaighinn ann an cruth WORD leis a’ phost-dealain


text:
- TIOTAL
- Eaglais 'Telford' ann an Ulapul
- EXTERNAL ID
- ULLAPOOL_0021
- ÀITE
- Ulapul
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- DEIT
- An Cèitean 2003
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Janine Donald
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Janine Donald
- AITHNEACHADH MAOINE
- 39993
- KEYWORDS
- eaglaisean
taighean tasgaidh
Tòmas Telford
eaglaisean na Pàrlamaid
Tha an togalach seo air Sràid Earra Ghàidheil an Iar air a dhìon aig Ire A. Chaidh a togail ann an 1829 agus seo far a bheil taigh-tasgaidh Ulapul an-diugh. B'e Tòmas Telford prìomh dhealbhadair an togalaich agus 's e seo tè de na 32 eaglaisean dhen aon seòrsa air feadh na Gàidhealtachd. 'S e 'Eaglaisean na Pàrlamaid' no 'Eaglaisean Telford' a chanas iad riutha oir chaidh na h-àiteachan aoraidh seo a thogail an deidh do Choimisean na Gàidhealtachd 's nan Eilean cò-dhunadh gu robh feum air barrachd eaglaisean anns na sgìrean iomallach agus far nach robh cus dhaoine a' fuireach.
Bha gach eaglais (agus mans') rin togail aig cosgais £1500 a-mhàin, agus chum sin an dealbhachd sìmplidh, 's dòcha caran lom. Bha iad an toiseach a' dol a thogail 43 eaglaisean ach aig deireadh na h-ùine ann an 1830, cha robh ach 32 air an crìochnachadh agus 11 eaglaisean a bh' ann roimhe air an leasachadh.
Chaidh an t-seirbheis mu dheireadh a chluinntinn anns an eaglais seo ann an 1935. Tha an togalach air a bhith na thaigh-tasgaidh bho 1990 agus chaidh taobh a-staigh na h-eaglaise, na dathan agus an dreach, a dhèanamh mar a bha e bho thùs.
Anns an taigh tasgaidh tha clàran sgìreil, deilbh, eachdraidh agus roinn mu shloinntearachd rin lorg. Cuideachd tha taisbeanadh audio-visual mu Loch Braoin ri fhaicinn air clàr-amhairc mòr


text:
Acair Earranta
'S e buidheann foillseachaidh a tha ann an Acair Earranta. Tha Acair air a bhith a' foillseachadh leabhraichean Gàidhlig agus Beurla. Thòisich e mar phàirt de Phròiseact Dà-chànanch nan Eileanan Siar ann an 1976. Tha e stèidhichte ann an Steòrnabhagh, Leòdhas.
Fhoillsich Acair iomadh leabhar cloinne is tha sgoiltean air feadh na h-Alba a tha a’ teagasg tro mheadhan na Gàidhlig gan cleachdadh. A bharrachd, tha Acair air fhoillseachadh leabhraichean dha inbhich air cuspairean diofraichte: bàrdachd, aistean, òrain, dealbh-chluichean, dannsa, creideamh, eachdraidh neo cultar is dòigh-beatha na Gàidhealtachd. Cuideachd, tha Acair a' foillseachadh leabhraichean Beurla air cuspairean co-cheangailte ris a' Ghàidhlig agus ris a’ Ghàidhealtachd.
Sgrìobhadairean Gàidhlig a chaidh fhoillseachadh le Acair:[deasaich | deasaich an tùs]
- Anndra A. Dunn: Còisir nan Gunna
- Catrìona Lexy Chaimbeul: Cluicheadairean
- Crìsdean Whyte: Bho Leabhar-Latha Maria Malibran
- Dòmhnall Iain MacDhòmhnaill: Fo Sgàil a’ Swastika
- Dòmhnall MacAmhlaigh: Deilbh Is Faileasan
- Iain Mac a' Ghobhainn: A' Bhàrdachd Ghàidhlig (deas. Moray Watson)
- Somhairle MacGill-Eain: Sangs tae Eimhir (eadar-theang. le Derrick McClure); Ris A’ Bhruthaich; Eimhir (Dàin do Eimhir air eadar-theangachadh gu Beurla le Iain Mac a' Ghobhainn)
- Ruaraidh MacThòmais: Sùil air Fàire
- Tormod Caimbeul: eadar-theangachadh leabhraichean cloinne gu Gàidhlig


text:
- TIOTAL
- Taigh-dhealbh La Scala: for-uinneag
- EXTERNAL ID
- GB232_DG_INV_LASC_2
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- c.1949
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8326
- KEYWORDS
- taighean-dhealbh
ailtireachd
planaichean
dealbhan
zoomable
deilbh leudachail
Plana de dh'fhor-uinneig La Scala, taigh-dhealbh ann an Caolshràid Strothers, Inbhir Nis. Dh' fosgail e ann an 1913 is an toiseach bha goireasan a bharrachd ann mar an seòmar-tì agus an seòmar-sgrìobhaidh bhan a chithear an seo. Chaidh am plana seo, a' sealltainn an làir, a chur gu Deadhan a' Chomainn, a dh'fheumadh aonta a thoirt do thogalach ùr no leasachadh air togalach a bh' ann mar-thà. Dhùin La Scala ann an 2001


text:
Led Zeppelin
Còmhlan-ciùil fìor mhath a chruthaich Roc Cruaidh leis a' chiad chlàr aca, Led Zeppelin I. Bha ceathrar ann, Jimmy Page na chluichdear giotàir, Robert Plant a' seinn, John Paul Jones air bass is air meur-chlàran agus John Bonham no Bonzo mar a chanadh cuid ris, air na drumaichean.
Thoisich iad ann an 1969 mar 'The Yardbirds Ur, as deidh dha an còmhlan den aon ainm a sgaradh, a' fàgail Page leis na còirichean airson an ainm. Thug iad orra 'Led Zeppelin' mar ainm as deidh fealla-dhà a rinn Keith Moon bho The Who nuair a thuirt e 'Thèid e sìos mar balùn luaidhe no (Led Zeppelin)'.
Chlàr iad a' chiad chlàr, Led Zeppelin I ann an trì seachdainean agus thoisich iad anns a' bhad air an dàrna chlàr, ris a chanar, Am Bombadair Donn no gu h-oifigeil Led Zeppelin II.
Mar a chaidh an Siar a ghlèidheadh[deasaich | deasaich an tùs]
Air feadh beatha a' chòmhlain, bha cliù nas motha aig Zeppelin ann an Aimeireaga na bha riamh ann am Breatainn fhèin. Chaidh am fiolm "The Song Remains The Same" ann am Madison Square Gardens. An-diugh, 'S e Stairway to Heaven a th' anns an òran a tha air a bhith ga chluich as trice air rèidio ann an Aimeirigea. Ann an "Hammer of the Gods", an leabhar mu dheidhinn a' chòmhlain, tha e air a dhèanamh a-mach gum faca Led Zeppelin na Stàitean mar àite far an robh iad saor is gun bacadh orra.
As deidh Zep[deasaich | deasaich an tùs]
Nuair a dh'eug Bonham, dhealaich an triùir mhaireannach, ag ràdh nach robh Led Zeppelin ann as aonais. Ach tha iad air thighinn còmhla ceithir tursan, airson a' chiad turas ann an 1985 airson Live Aid, airson 40 bliadhna de Clàran a' Chuain Siar, airson banais Jason Bonham, (Mac Bhonzo) agus nuair a chaidh an aontachadh mar bhuill de Thalla Cliù Rock agus Roll ann an 1992
Thàinig Page & Plant còmhla, as aonais John Paul Jones, ann an 1994 airson cuirm air MTV, air an robh Unledded agus rinn iad da chlàr, No Quarter ann an 1994 agus Walking into Clarksdale ann an 1998.
Clàran[deasaich | deasaich an tùs]
- Led Zeppelin I
- Led Zeppelin II
- Led Zeppelin III
- Led Zeppelin IV
- Houses of the Holy
- Physical Graffiti
- The Song Remains the Same
- Presence
- In Through the Out Door
- Coda
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Stairway to Heaven songfacts, tabs, videos and audio, at the Stairway to Heaven website.
- Led Zeppelin reunion information and press conference video


text:
'100 Leabhar an Linn' le Le Monde
'S e an liosta 100 Leabhar an Linn liosta den 100 leabhar as fheàrr san 20mh linn a rèir cunntas-bheachd a rinneadh ann an 1999 leis a' bhùth Fhrangach Fnac agus am pàipear-naidheachd Le Monde. Bho liosta de 200 leabhar, fhreagair 17,000 Frangaich a' cheist 'Dè na leabhraichean a mhaireas nur cuimhne? (' Quels livres sont restés dans votre mémoire? ').
Faic cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
External links[deasaich | deasaich an tùs]
- Le Monde's 100 Books of the Century (100 books) at goodreads.com


text:
Secondary Teacher (Gaelic Medium)/ Tidsear Ard-Sgoile (Foghlam tro Mheadhan na Gàidhlig), Aberdeen
Job details
Requirements
Feumaidh an neach-obrach iad seo co-dhiù/The post holder needs to hold as a minimum:
- Teisteanas teagaisg freagarrach/Appropriate teaching qualification
- Làn clàradh leis an GTC (Alba) anns a’ chuspair/roinn freagarrach, neo comasach air seo fhaighinn/Full GTC (Scotland) registration in the appropriate subject/sector, or be eligible for such registration
- Ball den sgeama PVG – Ag obair le Clann/PVG scheme membership – Working with children
Responsibilities
Thathar an dùil gun seall an neach-obrach gu bheilear/The post holder is expected to demonstrate:
- Fileanta ann an sgriòbhadh Gàidhlig agus Gàidhlig labhairteach/Fluency in written and spoken Gaelic
- Comasach air a’ churraicealam slàn a theagasg tro mheadhan na Gàidhlig a-rèir cuspair neo roinn, agus comasach an curraicealam a leasachadh/Ability to teach the full curriculum through the medium of Gaelic in the relevant subject or sector, and to develop the curriculum
- Comasach air clasaichean a stiùireadh agus a chuir air dòigh tro phlanadh agus ullachadh ann an teagasg agus ionnsachadh/Ability to manage and organise classes through planning and preparing for teaching and learning
- Comasach air adhartas sgoilearan a mheasadh, a chlàradh agus aithris air airson cur ri raon de dòighean obrach teagaisg agus ionnsachaidh/Ability to assess, record and report on the work of pupils’ progress to inform a range of teaching and learning approaches
- Comasach air sgoilearan ullachadh airson deuchainnean agus teisteanasan, agus ma dh’fheumar a dhèanamh, a’ cuideachadh len an rianachd/Ability to prepare pupils for examinations and qualifications and where required, assist with their administration
- Comasach air cur ri deagh rianachd agus feumalachdan farsaing na sgoile/Ability to contribute towards good order and the wider needs of the school
- Comasach air cur ris an sgoil agus planadh comhairle agus pròiseas leasachaidh/Ability to contribute to the school and council planning and improvement processes
- Comasach air eòlas agus sgilean a ghlèidheadh agus a leasachadh agus cur ri leasachadh proifeiseanta an luchd-obrach, a’ gabhail a’ steach tidsearan ùra agus oileanaich/Ability to maintain and develop knowledge and skills and contribute to the professional development of colleagues including probationary and student teachers
- Comasach air taic a chur ri leasachadh L3 Gàidhlig anns an ùghdarras ionadail/Ability to provide support to L3 Gaelic development within the local authority
Closing date: 08/12/2016
Reference: ABC02665Hazlehead Academy,
Aberdeen


text:
An Dàrna Cogadh
'S e cogadh mòr a bha anns An Dàrna Cogadh, eadar 1939 agus 1945 eadar dùthchannan a' Chaidreachais is a' Ghearmailt, An Eadailt agus Iapan. 'S e an cogadh a bu sgriosaile a thachair ann an eachdraidh an t-saoghail. Chaill còrr is 60,000,000 am beatha 's cha robh ceàrn an t-saoghail nach do dh'fhairich a bhuaidh. Bha feachdan an Fhaisisteachais, an Deamocrasaidh agus an Co-mhaoineas a' sabaid ri chèile sa chogadh.
Susbaint
An Cùmhnant Munich[deasaich | deasaich an tùs]
29mh an t-Sultain, 1938, chuir Neville Chamberlain (A' Bhreatann Mhòr), Édouard Daladier (An Fhraing), Adolf Hitler (A' Ghearmailt) is Benito Mussolini (An Eadailt) An Cùmhnant Munich (Seicis: Mnichovská dohoda; Beurla: Munich Agreement) air bhonn. A rèir An Cùmhnant Munich, dh'fhuair Adolf Hitler sgìrean faisg air na crìochan far a bheil sluagh Ghearmailtrach a' fuireach, Sudetenland, bhon t-Seic-Slòbhac (Czechoslovakia).
Uile-losgadh[deasaich | deasaich an tùs]
Is e an t-Uile-losgadh (Eabhra: haSho'ah, השואה) an scrios is murt den Iùdhaich Eòrpach a rinn na Nàsaich agus na luchd sin gun do phàirtich am beachd nan Nàsaich den linn an Dàrna Cogadh. Bha gràin mòr aig na Nàsaich air Iùdhaich sa' bheachd-smaoinealas agus sluagh-iùlach aca bho thùs, agus sgrìobh Adolf Hitler air a' chuspair sin san leabhar leis - Mo Chath Fhein (Mein Kampf). Smaoinich iad gun do rinn na Iùdhaich brath air a' Ghearmailt san Chiad Cogadh. Air sgath sin, rinn na Nàsaich iomairt bruideal is luath, a' cur muileannan de Iùdhaich ri campaichean-braighdeanais, agus gan marbhadh, a' mhorchuid le gas nimheil. Còmhla leis na h-Iùdhaich, dh'iarr na Nàsaich cuideachd a mharbhadh na Giofagan, Pòlainnich dhùthchasach agus Slàbhaich eile, prìosanaich-cogaidh on t-Aonadh Sobhiat, Comannaich, Clachairean, fir cho-sheòrsach, Pàpanaich, ciorramaich, agus daoine eile gum foillsicheadh maoidheadh ris na Nàsaich 'nan tòrachd airson chumhachd.
Bha na Nàsaich a' stèidheachadh campaichean-braighdeanais air feadh meadhan na Roinn-Eòrpa, mar eisimpleir Auschwitz-Birkenau, Majdanek, Chelmno, Sobibór, Treblinka is Belzec anns A' Phòlainn, Theresienstadt / Terezín anns an t-Seic-Slòbhac (Czechoslovakia), Mauthausen anns An Ostair agus Buchenwald, Bergen-Belsen, Dachau, Flossenbürg, Ravensbrück is Sachsenhausen anns A' Ghearmailt fhèin.
An Dàrna Cogadh ann an litreachas[deasaich | deasaich an tùs]
Litreachas Gàidhlig[deasaich | deasaich an tùs]
Rosg Gàidhlig[deasaich | deasaich an tùs]
- Dòmhnall Iain MacDhòmhnaill. Fo Sgàil a’ Swastika. Steòrnabhagh: Acair Earranta, 2000. Eachdraidh-beatha an saighdeir.
- Anndra A. Dunn. Còisir nan Gunna. Steòrnabhagh: Acair Earranta, 2013. An nobhail.
Bàrdachd Ghàidhlig[deasaich | deasaich an tùs]
- Somhairle MacGill-Eain. "Latha Foghair"; "Glac a' Bhàis"; "Gluaisibh gu Deas"; "Curaidhean"; "Alasdair MacLeòid"; "Dol an Iar"
Litreachas Aimeireaganach[deasaich | deasaich an tùs]
- William Styron. Sophie's Choice.
- Joseph Heller. Catch 22.
- Anthony Hecht. "Rites and Cereminies", "More Light! More Light!"
Litreachas Pòlainneach[deasaich | deasaich an tùs]
- Jerzy Kosiński. The Painted Bird.
- Władysław Szpilman. The Pianist.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Education Scotland: Eachdraidh na h-Alba: An Dara Cogadh
- BBC Alba: Strì gu Sìth 1939 - 1945: làrach-lin Ghàidhlig mu An Dàrna Cogadh
- Bàrdachd mu An Dàrna Cogadh le Somhairle MacGill-Eain air loidhne


text:
Cath
'S e sabaid a tha ann an cath (Beurla: battle - batail) eadar buidhnean mòra, gu h-àraidh mar pàirt de chogaidh. Tha "Blàr" againn mar facal eile airson cath, ach tha sin a' ciallachadh an talamh fhèin, mar ann am Blàr Ghobharaidh.
Cathan ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Cath Raon Ruairidh
- Blàr Boyacá
- Blàr Chùil Lodair
- Blàr Dhùn Chailleann
- Blàr Ghleann Seile
- Blàr na h-Eaglaise Brice (1298)
- Blàr na h-Eaglaise Brice (1746)
- Blàr Mharatoin
- Blàr Sliabh a' Chlamhain
- Ypres
- Borodino
- Battle of the Bulge
- Cath Hastings
- Blàr Stalingrad


text:
Comhairle Dhún Phrís is Gall-Ghaidhealaibh
Contae de chuid na hAlban is ea Comhairle Dhún Phrís is Gall-Ghaidhealaibh.
Bailte[athraigh | athraigh vicithéacs]
- Achadh na h-Eaglaise, An Áird, Amisfield, Applegarthtown, Árd Bhaile, Achadh an Cáirn, An Abaid Úr, Ae, Auldgirth
- Baile Úr nan Stiúbhartach, Baile na h-Eaglaise, Bárr na Driseig, Baile MhicIllFhaolain, Baile Mac Aoidh, A' Bhorlainn, Baile Úr Ghall-Ghaidhealaibh, Baile na h-Úige, Bankend, Beattock, Bentpath
- Caisteal Dhúghlais, Canonbaidh, Cathair, Cille Chonaill, Cille Chuithbeirt, An Córsa Feárna, Clachan Mór, Chapelknowe, Cille Chonaill, Cill Osbairn, Cille Phàdraig nam Fleamach, Crois Mhícheil, Comar Dreas, Clachan Ghlinn Lus, Clachan Eóin, Clarencefield, Cuingealach, Ceann Drochaid, Cille Bhláthain, Cathair Ruairidh, Caisteal nan Ceanadach, Cille Choluim, Collin,
- Dail Bheithe, Dalswinton, Daltan, Doire Chonaill, Dòrnach, Dún Phris, Dùn Sgoir, Druim Lannraig, An Druim Mór, Dubhras na Frìthe, Dùn Choll, Dún Droighnein, Dún Reicheit, Drochaid Charrainn, Drochaid a' Mhuilinn, Drochaid Mhic Iain,
- Eaglais Bhride, Eaglais Fheichein, Eastriggs, An Eileirg, Eskdalemuir
- Greatna, Gleann Lochair, Gall-Ghaidhealaibh, Gleann Chapall
- Hightae, Hoddom
- Inbhir Anainn
- Kettleholm, Kirtlebridge
- Langaim, Loch Mhabain, Logarbaidh, Lios Uillt, Loch Ríoghaine
- Am Magh Fada, Machair an Sgithich, Middlebie, Am Móine Naomh, Machair Ghallghaidhealaibh, Mouswald
- Parkgate, Port Aiseig a' Chrích, Port Neasaig, Port Phádraig, Powfoot
- Ruadhail
- An t-Seann Chathair, An t-Srón Reamhar
- Taigh an Rathaid, Taigh Mhártainn, Templand, Tír na h-Eaglais, Torthorwald, Tynron
- Wamphray, Waterbeck


text:
- TIOTAL
- An 'Nereid' ga chur air bhog ann an Ach a' Bhàigh, Port Rìgh
- EXTERNAL ID
- HCD_DAVIDBANKS_020
- ÀITE
- Port Rìgh
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Port Rìgh
- LINN
- 1940an; 1950an
- CRUTHADAIR
- James/David Banks
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 13076
- KEYWORDS
- bradan mara
gnìomhachas an iasgaich
bàtaichean
gluasad bhàtaichean às an uisge
Chaidh an t-ainm 'Nereid' a chur air a' bhàta mhòr seo, ainm a bh' aig òighean beaga na mara a bhiodh a' cumail sùil air na seòladairean a bh' air cuantan garbha, a rèir nan sgeulachadan Greugach. San dealbh seo tha an 'Nereid' air acair ann am Bàgh Phort Rìgh, far an do chuir e seachad faisg air 40 bliadhna ag obair air iasgach a' bhradain mara.
Chaidh an 'Nereid' a thogail ann an Tairbeart Loch Fìn ann an 1925. Bha a' chiad chlàradh aige do Thòmas Mac a' Mhuilneir, Port Rìgh, ann an 1931. Chaidh e an uair sin a reic gu cuideigin ann an Geàrrloch ann an 1944, agus air athchlàradh. An uair sin ann an 1946 chaidh a cheannach le Seumas Banks a thug air ais a Phort Rìgh e airson iasgach a' bhradain mara. Rinn e ath-chlàradh dheth le àireamh an Àth Leathainn, BRD334 agus chùm e 'dol gu 1982 nuair a chaidh a reic gu neach-seilbh ùr ann am Beul Pheairt, Èirinn a Tuath.
San dealbh seo tha e ann an Ach a' Bhàigh, Port Rìgh. Nuair a bhiodh ràith an iasgaich seachad, bhiodh am bàta air a tharraing a-mach às an uisge agus air a ghlèidheadh ann an seada fad a' gheamhraidh. As t-earrach, nuair a bhiodh ullachadh ann airson an ath sheusain, bhiodh e air a ghluasad air ais gu oir na mara far an cuireadh làn na mara air ais air bhog e. San dealbh-chamara seo chithear mar a bhiodh iad a' cumail a' bhàta dìreach fhad's a bha iad ga tharraing suas air falbh on uisge.
West Highland Salmon Fisheries Co Ltd
Ann an 1944 cheannaich Seumas Banks & Mic, Peairt, màl iasgaich a' bhradain aig Oighreachd Chille Mhoire san Eilean Sgitheanach, bho A Powrie & Co, agus chuir e air bhonn a' West Highland Salmon Fisheries Co Ltd' gus am màl obrachadh. Chùm an companaidh a' dol gu ruig 1962 nuair a chaidh a reic gu Coinneach MacMhathain, Port Rìgh.
Nuair a ghabh Banks & Mic thairis am màl bha stèiseanan iasgaich ann an Leathallt, Rigg (Boraraig), Stafainn, Port Rìgh, Camas Tianabhaig, Bail' Meadhanach agus Caisteal Bhròchaill (ann an Ratharsair). Ann an 1956 chaidh Bail' Meadhanach agus Camas Tianabhaig a chur còmhla mar stèisean a' Bhràighe, le triùir ag obair ann, ged a bhiodh ceathrar ag obair mar bu trice sna stèiseanan eile. Bhiodh an companaidh a' cumail mu 28 duine ann an obair gach bliadhna, agus an obair ga thairgse dhan aon fheadhainn gach bliadhna mus fheuchadh an companaidh ri daoine ùra fhastadh.
Bhiodh an seusan a' tòiseachadh fada sa Ghiblean/ tràth sa Chèitean agus a' dol gu deireadh an Lùnastail. Bhiodh grùnn fhireannaich cuideachd gam fastadh ann am mìosan a' gheamhraidh ach an toireadh iad deigh a nìos o dhama an t-Slugain gu bhith air a stòradh san taigh-deighe aig cidhe Phort Rìgh. Bhiodh gach ball den sgioba a' faighinn cùmhnant le fios air tuarastal, sgeama airgid a-bharrachd a bha san amharc agus uairean obrach agus chaidh oilisgin agus bòtannan rubair a thoirt dha.
Chaidh an t-iasg glacte a roinn ann am bradan, bànag agus breac, agus àireamh nam bànag a bu mhotha. Gach bliadhna ghlacadh iad mu 3000 iasg uile-gu-lèir fada sna 1940an agus tràth sna 1950an. Ann an 1957 chaidh an àireamh a bu mhotha a-riamh a ghlacadh - faisg air 10,000 iasg.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- An Cuilthionn, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- HCD01025
- ÀITE
- Ealaghol
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12663
- KEYWORDS
- An Cuilthionn
cairtean-puist
'S dòcha gun do chleachd Donnchadh Mac a' Phearsain, an dealbhadair camara, an dealbh àireamhaichte seo mar phàirt de shreath de chairtean-puist a rinn e gus an gabhadh iad an reic sa bhùth leigheasan aige ann an Caol Loch Aillse
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Croitean is crodh ann an Gleann Urchaidh
- EXTERNAL ID
- QZP99_94130_13_08
- ÀITE
- Gleann Urchaidh
- SGÌRE
- Ceann a Deas Latharna
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Gleann Urchaidh 's Innis
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38743
- KEYWORDS
- àitean-còmhnaidh
sprèidh
coilltean
Crodh a' feurach air beulaibh thaighean-tughaidh ann an Gleann Urchaidh. Tha Abhainn Urchaidh a' ruith tron 'n ghleann o Dhrochaid Urchaidh, troimh Shrath Urchaidh is gu Dail Mhàillidh aig ceann sear Loch Obha. A rèir an Dotair Iòsaph Mac an t-Saoir anns a' Chiad Chunntas Staitistigeil airson Alba (1792), bha co-dhiù deich clachanan le 152 duine a' fuireach ann. Tha an gleann gu lèir, cha mhòr, làn de chraobhan-giuthais an-diugh
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
- TIOTAL
- Seallaidhean timcheall air Loch Carrann
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0724
- ÀITE
- Loch Carrann
- SGÌRE
- Loch Carrann
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Carrann
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32645
- KEYWORDS
- cairtean-puist
lochan
aiseagan
Fuadaichean na Gàidhealtachd
bailtean
Tha a' chairt-phuist seo a' sealtainn ceithir seallaidhean den sgìre mu thimcheall Loch Carrann an Taobh Siar Rois. Tha Loch Carrann còig mìltean a dh'fhaid is trì chairteil a mhìle a leud, a' ruith on ear-thuath dhan iar-dheas gu caolas Phort an t-Sròim. Bha aiseag uaireigin a' siubhal gu Sròm a Tuath mar phàirt chudromach den t-siostam còmhdhail eadar Caol Loch Aillse agus Ach na Sìne, Inbhir Pheofharain is Inbhir Nis. Nuair a chaidh rathad a thogail ri taobh na rèile air taobh deas na loch ann an 1971 chaidh stad a chur air an t-seirbheis aisig.
Aig ceann Loch Carrann tha baile Loch Carrann (air an taobh chlì aig a' mhullach) agus Gleann Carrann, far a bheil Coille Ach na Seileich. Thathar ag ràdh gur e Loch Carrann am baile beag as fhaide ann an Alba, a' sìneadh a-mach barrachd air dà mhìle air taobh tuath Loch Carrann, 16 mìle on mhuir.
Aig toiseach an 19mh linn, b' e tuineachadh beag air an robh Baile Shìne a bh' anns a' bhaile, air a shuidheachadh le MacCoinnich na Comraich. Goirid an dèidh sin, thàinig an rathad eadar An Caol is Port an t-Sròim dhan bhaile. Dh' fhàs an tuineachadh gu cabhagach ri linn na Fuadaichean, nuair a thàinig iomadh Gàidheal air an cuir às an dachaigh a Loch Carrann. Bha faisg air an trì uiread dhaoine ann ri linn seo. Aig an àm seo, ghabh am baile am pàtran sreathach a chithear an-diugh fhathast.
's e Bealach na Bà a th' air an rathad eadar Ciseorn is A' Chomraich (air an taobh chlì aig a' bhonn), is tha e ainmeil le cho cas 's a tha an rathad, ag èirigh gu 2053 troigh (625m). Tha an sealladh on mhullach mus tèid an rathad sìos dhan Chomraich mìorbhaileach. Cha robh rathad a' dol dhan Chomraich anmoch san 18mh linn gun deach an rathad seo a thogail à Ciseorn. Chaidh rathad eile a thogail gu Sìldeag ann an 1970, ach tha an sgìre fhathast ainmeil mar àite a tha duilich faighinn ann


text:
Neo-eisimeileachd na h-Alba
Chan eil Alba air a bhith neo-eisimeileach bho 1707 nuair a chaidh aonadh air adhart eadar pàrlamaid na h-Alba agus pàrlamaid Shasainn airson stèidheachadh Rìoghachd Bhreatainn Mòr fo Ban-rìgh Anne - am monarc mu dheireadh Stiùbhairteach.
Cha robh taghadh ach aig 3,000 daoine ann an Alba aig an àm, ged a bha muillean daoine ann.
Thug na Sasannaich £20,000 sa brìbean do poileatagaich na h-Alba airson an Aonadh.
An diugh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha taic airson neo-eiseimleachd air fas is crionadh san 20mh Linn. A-reir An t-Albannach (11/09/2006), thuirt YouGov poll gun robh 44% a' cur taic ri neo-eiseimleachd, 42% an aonadh, agus 15% gun beachd. Ann an 2014 bha Referendum air Neo-eisimealachd na h-Alba 2014 ann far an d' fhuair am freagairt 'Cha bu chòir' an àireamh a bu mhotha de bhòtaichean.
Pàrtaidhean poileatagach[deasaich | deasaich an tùs]
Tha na pàrtaidhean seo a’ strì airson neo-eiseimealachd na h-Alba, agus self-determination:
- Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba
- Pàrtaidh Shòisealach na h-Alba
- Pàrtaidh Uaine na h-Alba
- Margo NicDhòmhnaill
- Caimbeul MacMhàrtainn
Buidheannan eile[deasaich | deasaich an tùs]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Jimmy Reid: 1932 - 2010.


text:
- TIOTAL
- Bealach Inbhir Farragaig, Loch Nis
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_5623
- ÀITE
- Inbhir Farragaig
- SGÌRE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Both Fhleisginn 's Obar Thairbh
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37247
- KEYWORDS
- cairtean-puist
rathaidean
drochaidean
Friseal-Tytler
Woodhouselee
gearsdain
uirsgeulan
Dun Dearduil
Deirdre
Farragaig
coilltean
Chithear Bealach Inbhir Farragaig, Loch Nis air a' chairt-phuist seo.
Tha Abhainn Farragaig a' sruthadh sìos tron bhealach choillteach seo do Loch Nis. Tha an drochaid, air a bheil rathad aon-fhillte, a' dol thairis air Allt Chearc, fo-abhainn aig Abhainn Farragaig.
Chaidh an rathad a thogail san naoidheamh linn deug le Uilleam Friseal-Tyler. Phàigh athair, Am Morair Woodhouselee, a bha na bhritheamh ann an Cùirt an t-Seisein airson an rathaid.
Chithear Dùn Dearduil, dùn bho Linn an Iarainn, ri cùl na deilbhe. Chaidh seo ainmeachadh air 'Deirdre nam Bròn'.
Theich Deirdre, nighean Èireannach brèagha à Èirinn agus à Righ Conachar a bha ag iarraidh a pòsadh. Thàinig i a dh'Alba còmhla ris na trì mic aig Usnach. Bha gaol aice air fear aca, Naois. Bha iad a' fuireach faisg air an dùn fad greis. Thàinig fios à Èireann gun toireadh an rìgh mathanas dhaibh nan tilleadh iad ach nuair a thill iad, chaidh mic Usanaich a mharbhadh agus chuir Deirdre làmh na beatha fhèin.
Tha Coille Farragaig le Coimisean na Coilltearachd a-nis. Tha ionad luchd-tadhail ann cho math ri lìonradh de slighean coiseachd tro choille de craobhan-durcain is craobhan mòr-dhuilleagach


text:
- TIOTAL
- A' lionadh na h-aiseig, Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00423
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12135
- KEYWORDS
- aiseagan
Caol Loch Aillse
cidhichean
càraichean
Tha aiseag air a bhith a' seòladh dhan Eilean Sgiathanach à Caol Loch Aillse o làithean co-dhiù an 17mh linn. Chaidh sreath de na h-aiseagan ainmeachadh an dèidh àitichean ionadail mar Chaol Acainn, Corr Uisg' agus Port Rìgh. 'S ann à sgìre Eilginn a tha am Morris Minor agus 's e àireamh clàraidh à Inbhir Nis, HST 765, a th'air a' chàr a tha a' dol air an aiseig. A-rèir nan clàran 's e Hillman a bh' ann, a chaidh a chlàradh an toiseach do Mhàiri Nic a'Pherasain à Gleann Cuitheall, Caol Loch Aillse
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Cuimhneachan Trafalgar
(An t-Ard-mharaiche Macaroni Mac a' Pheanguin on na h-Eileanan Fàclannach a' sgrùdadh na trùpan.)
Trafalgar. Agincourt. Colditz. Rourke's Drift. Stiophan MacShuibhne air a' mhotar-baidhg aige. Sin na rudan a rinn na Breatannaich fhèin.
Nach eil àrd-inntinn oirnn uile? Neo a bheil sgeulachd caran eadar-dhealaichte ann?
Cò tha bruidhinn air press gangs? As aonais na press gangs, cha bhitheadh cabhlach mor aig MacNèill. Chaidh na press gangs air feadh na dùthcha, chun baile mor Sruighlea, agus àiteachan nach robh faisg air a' chuan mhòr idir. Sna luing dorcha, salach aig MacNèill, fhuair iad uile rum is sgiùrsadh, a bharrachd air ciorramachadh fada nas miosa na sin.
Cha b'e eachdraidh cho aighearach aig ìmpireileas Bhreatainn ris am faicear air na meadhanan san là an diugh.


text:
- TIOTAL
- Loch Coir' Uisg', An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2310
- ÀITE
- Loch Coir' Uisge
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1930an; 1940an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34210
- KEYWORDS
- loch
beanntan
dealbh-tìre
'S e seo dealbh a chithear gu tric air Loch Coir' Uisg' agus An Cuiltheann aig a' chùl. Tha am fiosrachadh air cùl na cairt mar seo: The head of Loch Coruisk is dominated by Sgùrr a' Ghreadaidh (3190 feet), in centre, supported by Sgùrr a' Mhadaich (3010 feet), on right, and Sgùrr-na-Banachdich (3167 feet) on left. The silence is austere and impressive. Reproduced from Gardner's "Peaks, Lochs and Coasts of the Western Highlands"


text:
- TIOTAL
- Taighean-tughaidh, Cill Donnain, 1902
- EXTERNAL ID
- QZP99_97107_09_07
- ÀITE
- Cill Donnain
- SGÌRE
- Uibhist a Deas
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Uibhist a Deas
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38846
- KEYWORDS
- taigh
taigheadas
each
cairt
feansaichean
'S ann on chruinneachadh aig an neach-eachdraidh is an neach-dualchais, Iseabail F. Ghrannd, a thàinig an dealbh seo air a bheil an tiotal 'Cottages at Kildonan'. Tha àireamh de bhailtean beaga ann an Alba leis an ainm Cill Donnain, agus chan eil e soilleir cò am fear aca a tha san dealbh seo, ach 's e as coltaiche gur e Cill Donnain ann an Uibhist a Deas a th' ann.
San leabhar 'Highland Folk Ways', tha I F Ghrannd ag innse mu na taighean a bh' aig daoine air a' Ghàidhealtachd agus 's na h-eileanan agus mu na dòighean eadar-dhealaichte san deach an togail. Tha coltas de sheòrsa a nochd 's an ochdamh linn deug air an t-sreath de thaighean san dealbh seo. Aithnichidh duin' an stoidhle seo air na h-oirean ceàrnagach, na tulchannan triantanach agus gu h-àraid air na luidhearan simileir 's na tulchannan. Mar a th' air na taighean seo, 's e tughadh a th' air mòran den t-seòrsa togalaich seo, ged a bha mullach de sglèat air mòran aca cuideachd. Tha poirdsichean air an cur ri dhà de na taighean seo, aon phoirdse air a dhèanamh le fiodh agus am fear eile air a thogail le clachan
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
Mianmar
'S e dùthaich ann an Àisia a tha ann am Mianmar[1][2] no Miànmar[3], ainm oifigeil: neo Union of Myanmar (Beurla). Tha ainm eile aice cuideachd: Burma [4][5].
'S e an dùthaich as motha a-rèir farsaingeachd a tha anns an tìr-mhòr Àisia-an-Earra-Dheas.
Tha crìochan aice san earra-thuath leis na h-Innseachan, san ear le Làthos, sa tuath le Sluagh-phoblachd na Sìne san iar le Bangladais agus san ear-dheas le Tài-lann.
Faic cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
- U Win Tin, fear-naidheachd, neach-poileataigs agus prìosanach poileataigeach ann am Mianmar.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1871901391
- ↑ An Tuil: Anthology of 20th-century Scottish Gaelic Verse, Duilleag 478


text:
- TIOTAL
- Caisteal Inbhir Nis, Rathad a' Chaisteil agus Drochaid Nis
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_54B_II
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11191
- KEYWORDS
- caistealan
drochaidean
taighean-cùrtach
prìosain
Tha caisteal air a bhith air an làraich bhon dara linn deug. Anns na 500 bliadhna a lean chaidh a mhilleadh agus ath-thogail iomadh uair.
Chaidh an taigh-cùrtach aig ceann a deas a' chaisteil a thogail eadar 1833-36 agus chuireadh an roinn a tuath ris mar phrìosan ann an 1848. Ann an 1901, an dèidh prìosan ùr a thogail aig Porterfield, b' e prìomh-oifis Poileis Inbhir Nis bha sa' chuid sin dhen chaisteal agus thainig an taigh-cùrtach gu bhith na Sheòmar Comhairle do Chomhairle Siorrachd Inbhir Nis. An dèidh atharrachadh ann an raighaltas ionadail sna 1970an thainig e gu bhith na thaigh-cùrtach dhan Sgìre.
Dh'fhosgladh Drochaid Nis san Lùnastal 1855. B' e drochaid-crochaidh a bha innte a bha 68.5 meatair de leud. Bha i seo an àite na seann drochaid a dh'fhalbh le tuiltean 1849. Cha robh an drochaid freagarrach airson na bha ann de charbadan agus chaidh tairgsean a shireadh airson drochaid ùir ann an 1939 ged nach do thòisich an obair airson 20 bliadhna eile.
O thùs, bha gàrraidhean a bha a' ruith sìos dhan abhainn aig na taighean ris an canar Ionad Ghòrdain, ach thugadh air falbh iad nuair a chaidh leudachadh agus àrdachadh a dhèanamh air an rathad gus an drochaid crochaidh a leigeil air adhart ann an 1855. Chaidh na taighean a leagail ann an 1900 gus àite a dhèanamh do thoglaichean na bu mhotha agus chaidh iad sin an uair sin a leagail ann an 1959 gus leigeil leis an drochaid crochaidh a bhith air a leagail.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
1840
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1840 (MDCCCXL).
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1840 - Phòs Ban-rìgh Bhictoria prionnsa Ailbeart Saxe-Coburg-Gotha.
- Chaidh Caldas (Coloimbia) a stèidheachadh.
- Chaidh Villavicencio (Coloimbia) a stèidheachadh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 10 an Gearran - Per Teodor Cleve, ceimigear, mèinn-eòlaiche is bith-eòlaiche às an t-Suain.
- 2 an Giblean - Émile Zola, ann am Paris, Sgrìobhadair às An Fhraing.
- 12 an t-Samhain - Auguste Rodin, deilbhear às an Fhraing.
- Frances Tolmie - a chruinnich iomadh òran Ghàidhlig.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 6 an Cèitean - Francisco de Paula Santander, ann am Bogotá. Saighdear agus Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 27 an Cèitean - Niccolò Paganini, ann an Nice. Ceòladair às an Eadailt
- Iain Criathrar, fidhlear à Siorrachd Pheairt.


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Rugadh Ruairidh Caimbeul, Ruairidh Pheter Ruairidh, anns an Nasg am Barraigh, air 22 Ògmhios, 1937. B' i Theresa NicIain, Tèireag Aonghais Chaluim, a mhàthair agus b' ise piuthar do Chaluim agus Anna NicIain, a rinn clàraidhean cho lìonmhor is luachmhòr de dh'òrain 's de sgeulachdan do Sgoil Eòlais na h-Alba, do Chaimbeulach Chanaigh agus don BhBC. B' e Ruairidh an aon bhalach agus b' e cuideachd a b' òige ann an teaghlach anns an robh triùir nighean, Catrìona, Màiri agus Annag.
Chaidh e do Sgoil Bhagh a' Chaisteil agus, aig aois 15, gu Sgoil a' Ghearastain agus à sin gu Oilthigh Ghlaschu, far an do cheumnaich e le M.A.. An dèidh a thrèanadh a dhèanamh aig Colaiste Chnoc Iòrdain, bha Ruairidh fortanach obair fhaighinn ann an Sgoil Bhàgh a' Chaisteil. An ceann còig bliadhna ghluais e a Ghlaschu gu Sgoil Naomh Gregory, air taobh an ear a' bhaile.
Phòs Ruairidh agus Sìne NicCeallaig, a bhuineas don Ghearastan, ann an 1968, agus tha triùir chloinne aca, Rory, Mairianna agus Innes. An dèidh pòsadh ghluais iad gu Ceann Loch Lìobhann, far an robh iad airson trì bliadhna.
Ghluais iad a-rithist gu deas, gu Sruighlea, airson cothrom a thoirt do Ruairidh teisteanas fhaighinn a leigeadh dha matamataig a theagasg. An dèidh sin fhaighinn, bha e ag obair ann an sgoiltean ann an Alva, Alloa, Sruighlea agus An Eaglais Bhreac, gus an do leig e dheth a dhreuchd, ann an 1996.
Nuair a ghluais e gu deas chaidh a thàladh do Chòisir Ghàidhlig Shruighlea agus 's ann aig an àm sin, is e mu 30 bliadhna a dh'aois, a thòisich e air seinn ged a bha e na phìobaire fada na bu tràithe. Bha Calum, bràthair a mhàthar, air feadan a thoirt dhà nuair a bha e 11 agus a' phìob bheag nuair a bha e 14. Bha e air beagan ionnsachaidh fhaighinn bho Niall Aonghas Dòmhnallach, a bha na cheannard air Sgoil Bhàgh a' Chaisteil, agus bho Dhòmhnall MacIain, a bha càirdeach dha mhàthair.
Tha an ceòl anns an ath ghinealach cuideachd. Chuir Ruairidh agus dithis de chloinn air chois an còmhlan Gleus, còmhla ri Dòmhnall MacCoinnich, agus airson mu shia bliadhna bhiodh iad a' cluich ann an clubaichean agus aig fèisean air feadh na dùthcha. Rinn Rory, a' cluich na pìoba agus an fhìdeig, agus Mairianna air an fhidheall agus air a' phiàna, ainm dhaibh pèin anns a' chòmhlan Deaf Shepherd agus bha Rory ann an Old Blind Dogs, The Big Spree agus Caledon an dèidh sin.
Na dheugaire cha robh uibhir de dh'ùidh aig Innes ann an ceòl. An dèidh ceumnachadh às an oilthigh chaidh e a dh'obair mar dhotair a dh'Astràilia. Ach 's fheudar nach tèid dualchas an aghaidh nan creag agus bho chionn bliadhna bha e anns a' chiad àite ann an co-fharpais ceòl bluegrass le luchd-ciùil bho air feadh Astràilia a' gabhail pàirt.
Tha CD de na h-òrain aig Ruairidh air an clàradh fon t-ainm Tarraing Anmoch. Tha Ruairidh agus Sìne a-nise air a dhol air ais a dh'fhuireach a Bharraigh agus tha an dachaigh anns a' Ghleann, ann am Bàgh a' Chaisteil.
Copyright © 2015 BBC. Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
Àrd-thìr Cholorado
'S e àrd-thìr anns na Stàitean Aonaichte a tha ann an Àrd-thìr Cholorado (Beurla: Colorado Plateau).
Tha e a' gabhail a-steach pàirt de Colorado, New Mexico, Utah agus Arizona. 'S e seo am farsaingeachd aige: 337,000 cilemeatair ceàrnagach.
Tha cruth na tìre gu math eadar-dhealaichte, tha fàsaichean ann cuideachd.
Tha mòran pàircean nàiseanta anns an Àrd-thìr Cholorada.
Fàsach Alvord • Fàsach Amargosa • Baja California • Creag Dhubh (fàsach) • Channeled scablands • Fàsach Chihuahuan • Àrd-thìr Cholorado • Fàsach Escalante • Great Basin • Great Salt Lake Desert • Jornada del Muerto • Fàsach Mhojave • Fàsach Nk'mip • Fàsach Owyhee • Fàsach dathte • Fàsach Shonora


text:
- TIOTAL
- An 'Singing Molecatcher of Morayshire' à Sgìre Mhoireibh' (1 de 6)
- EXTERNAL ID
- GB1796_SINCLAIR_JOHNMACDONALD_01
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1980an
- CRUTHADAIR
- John MacDonald
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 2053
- KEYWORDS
- òrain
canntaireachd
claistinneach
B' e òranaiche, feadalaiche, seinneadair phort-a-beul agus cluicheadair meiliòidian a bh'ann an Iain Dòmhnallach nach maireann, à Baile nan Gamhna ann an Eilginn. Bha e ag obair a' glacadh fhaimh agus bha e air ainmeachadh mar an 'Singing Molecatcher of Morayshire'.
A bharrachd, bho na 1940an gu na 1980an, bha e na neach-naidheachd airson "World's Fair", pàipear-naidheachd seachdaineach airson gnìomhachas an t-siorcais agus nam fèilltean. A' sgrìobhadh fon ainm-phinn "WellWisher", bha e ag aithris air tachartasan agus leasachaidhean ann an Alba ann an colbh fon tiotal "Notes from Scotia".
Bhiodh Iain a'dèanamh phupaidean cuideachd agus a'cur air chois chuirmean-cluiche do chloinn. Anns an earrann èisteachd seo, tha Iain air àrd-ùrlar a'dibhearsain le clann ann an Taigh-tasgaidh agus Gailearaidh Ealan Inbhir Nis.
All right, Donald, what are you going to do the - the Highland Fling? Get on with it.
Donald: Aye.
Aye, he says. All right, the Highland Fling.
[John sings, followed by applause]
Ìomhaigh - Elvis Payne. Tha an obair seo air a ceadachadh leis an Creative Commons Attribution 2.5 License.


text:
- TIOTAL
- Drochaid air meur-loidhne Dhòrnaich, a' Mhùnd
- EXTERNAL ID
- GB1796_RAILWAYSLIDES_987_168_22
- ÀITE
- A' Mhùnd
- SGÌRE
- Dòrnach agus Craoich
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Dòrnach
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11691
- KEYWORDS
- rathaidean-iarainn
treanaichean
còmhdhail
rathadan-iarainn aotrom
reachdas
rathad-iarainn na Gaidhealtachd a Tuath
rathaidean-iarainn duinte
loidhnichean duinte
Anns an deilbh seo, chithear drochaid air Rathad-iarainn Aotram Dhòrnaich aig a' Mhùnd faisg air Goillspidh. Tha coltas gu math ùr air an drochaid agus air na feansaichean agus mar sin, tha e coltach gun deach seo a thogail tràth anns na 1900an.
Dh'fhosgail Rathad-iarainn Aotram Dhòrnaich 2 Iuchar 1902. Bha e 8 mìle a dh'fhaid le stèiseanan ann an Dòrnach, Skelbo, Eurabol agus a' Mhùnd agus stad (halt) ann an Cambusavie. Bha a' mheur-loidhne ceangailte ri Loidhne a' Chinn a Tuath (an loidhne gu Inbhir Ùige is Inbhir Theòrsa) aig Stèisean a' Mhùnd faisg air Goillspidh. Bha an rathad-iarainn seo le companaidh neo-eisimeileach agus air obrachadh às an leth le Rathad-iarainn na Gàidhealtachd (Highland Railway - HR) gus an deach a ghabhail thairis leis an LMS (London Midland and Scottish) aig àm a' Chruinneachaidh (Grouping) ann an 1923. Dhùin loidhne Dhòrnaich ann an 1960.
Chaidh an rathad-iarainn dùthchail seo a thogail fo Achd nan Rathad-iarainn Aotrom (Light Railways Act) 1896, achd a bha ag amas air an lìonra-rèile a leudachadh ann an sgìrean dùthchail tro bhith ga dhèanamh na b' fhasa is na bu shaoire rathaidean-iarainn ùra a thogail.
Chaidh trì rathaidean-iarainn a thogail air a' Ghàidhealtachd fon reachdas seo: Rathad-iarainn Dhòrnaich ann an Cataibh (1902-1960), Rathad-iarainn Inbhir Ùige agus Liaboist ann an Gallaibh (1903-1944) agus Rathad-iarainn Cheann Loch Chille Chiarain is Mhachaire Shanais ann an Earra-Ghàidheal (1906-1931).
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Highland Photographic Archive


text:
28 an Cèitean
'S e 28 an Cèitean an 148mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (149mh ann am bliadhna-leum). Tha 217 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1503 - Phòs Seumas IV rìgh na h-Alba Mairead Tudor. Chaidh ainmean a chur fo chùmhnant-sìthe eadar Alba agus Sasann.
- 1900 - Chaidh stèisean Gare d'Orsay a dh'fhosgladh ann am Paris. Tha taigh tasgaidh Musée d'Orsay ann o 1986.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1759 - William Pitt Òg, Prìomh-mhinistear Bhreatainn
- 1883 - Sir Bertram Clough Williams-Ellis, ailtire a chruthaich am baile Portmeirion anns a' Chuimrigh.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1871 - Eugène Varlin, ann am Paris. Leabhar-cheangladair, ball nan aonaidhean-ciùrd agus rèabhlaideach às an Fhraing.
- 1912 - Paul-Émile Lecoq de Boisbaudran, ceimigear, anns an Fhraing.
- 1972 - Rìgh Eideard VIII.
- 2003 - Ilya Prigogine, anns a' Bhruiseal. Ceimigear.


text:
Podolsk
'S e mòr-bhaile anns an Ruis a tha ann am Podolsk (Ruiseis: Пoдoлbck). Tha e suidhichte mu 40km san àirde a deas air Mosgo. Tha an abhainn Pakhra a' ruith tron bhaile. Le 179.400 duine (2007) 's e Podolsk am baile as motha anns an sgìre Moscow Oblast. Tha e na theas-meadhan rianachail dhen sgìre Podolsk.
Susbaint
Eachdraidh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Bho 1627 a-mach bha baile beag an seo air an robh an t-ainm Podol (Пoдoл). Bha e suidhichte timcheall air abaid. Ann an 1791 fhuair iad inbhe baile. Dh'fhàs am baile na bu mhotha nuair a thogadh rathad-iarrainn eadar Moscobha agus an leth-eilean Crimea. Aig deireadh na 19mh linne thòisich gnìomhachas anns a' bhaile. Aig àm nan Comannach bha mu 70 factaraidh ann am Podolsk far an robh a' chuid as bu mhotha de mhuinntir a' bhaile ag obair.
Àireamhan-sluaigh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an clàr a' sealltainn atharrachadh nan àireamhan-sluaigh eadar 1897 is 2005.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Amstetten
- Bălț
- Bar
- Borisov
- Chernivtsi
- Henan
- Kavarna
- Kladno
- Ohrid
- Saint-Ouen
- Shumen
- Sukhumi
- Trier-Land
- Vanadzor
- Warmińsko-Mazurskie
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Làrach-lìn oifigeil Phodolsk (Ruiseis)
- Podolsk air mojgorod.ru (Ruiseis)
- Podolsk – Dealbhan bho Wladimir Iwantschenko (Ruiseis)


text:
Sgurr Alasdair
Is í Sgurr Alasdair an bhinn is airde san Chuiltheann, agus ar an t-Eilean Sgitheanach, Comhairle na Gáidhealtachd. Cosúil leis an chuid eile den sliabhraon tá sí comhdhéanta de ghabró, carraig a mbíonn sléibhteoirí in ann greim a bhreith uirthi go éasca. (airde: 992m os cionn na mara). Dhreap Alexander Nicolson Sgurr Alasdair san bhliain 1873 ar a chéad turais, agus táthar ag rà gur eisean an chéad duine ariamh a sheas ar a mullach. Ina dhiaidh do Norman Collie a fháil amach sa bhliain 1887 gurb í an bhinn seo an té is airde sa Chuiltheann, thugadh an t-ainm Alasdair uirthi agus urraim a thabhairt do Nicolson. Gaeilge na hAlban as seo amach - Ach ged a thathar ag innse gur esan a’ chiad duine a-riamh a bha shuas oirre, tha rud iongantach mun sgeulachd sin. Chaidh cìobair a bhoineadh dhan àite, fear Aonghas MacRath, còmhla ri Nicolson air a’ chiad chuairt aige agus lean esan e dhan mhullach. Tha sin a’ toirt a chreidsinn gun robh Aonghas eòlach sa bheinn mar thà, agus dh'fhaodadh e a bhith nach b' e Nicolson idir a’ chiad duine a sheas air mullach Sgurr Alasdair. Chanadh daoine ionadail Sgurr Lagain rithe bho thùs agus chleachd Alexander Nicolson fhèin an t-ainm sin.


text:
- TIOTAL
- Caol Loch Aillse a' coimhead chun an iar gu Caisteal Maol is Sgùrr na Còinnich
- EXTERNAL ID
- HCD00810
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- DEIT
- 1920
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12503
- KEYWORDS
- Caol Loch Aillse
Caisteal Maol
baile
An Caol
bàta
Sealladh thar Caol Loch Aillse anns na 1920an, a' coimhead a-null gu Caisteal Maol. Chithear bàta le crainn agus funail air acair anns a' Chaolas. 'S e seada nan einnsean, a thug obair do dh'fheadhainn a bha a' fàgail na sgoile, a tha sa mheadhan. 'S e Taigh-fuine Mhic a' Phearsain a bh'anns an togalach air an taobh chlì aig bonn na deilbh
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Ceannard ùr dha Stòrlann
23 Am Faoilleach 2012
Tha Stòrlann, a’ bhuidheann a bhios ag ullachadh stuthan teagaisg Gàidhlig do sgoiltean, air fhoillseachadh gu bheil iad air ceannard ùr fhastadh. ’S esan Dòmhnall Uilleam MacGille Mhoire, a b’ àbhaist a bhith ag obair aig Bòrd na Gàidhlig.
Ghabh Mgr MacGilleMhoire an obair os làimh air a’ mhìos seo fhèin agus e ag ràdh gu bheil e a’ coimhead air adhart gu mòr ri bhith a’ leasachadh agus a’ cur ri obair na buidhne. Tha e a’ gabhail thairis na dreuchd bho Johanna Marshall, a tha air tilleadh gu teagasg.
Bho chaidh Stòrlann a stèidheachadh ann an 1999, tha an obair aca air sìor dhol am meud an cois leudachadh ann am foghlam tro mheadhan na Gàidhlig. Tha iad a-nis a’ cur a-mach raon farsaing de stuthan airson sgoiltean-àraich, bun-sgoiltean agus àrd-sgoiltean.
A thuilleadh air leabhraichean is eile a chruthachadh dha sgoiltean, tha a’ bhuidheann an urra ri làrach-lìn Gaelic4Parents, far am faigh pàrantan stiùireadh ann a bhith a’ cuideachadh an cuid chloinne le obair dachaigh.
Tha An Seotal an lùib na buidhne cuideachd – pròiseact a tha a’ leasachadh briathrachas ùr airson nan goireasan a thathar ag ullachadh airson nan sgoiltean.
Tha na prìomh oifisean aig Stòrlann ann an Steòrnabhagh agus tha seachd duine deug de luchd-obrach aca stèidhichte ann an diofar àitean an Alba.
Thuirt Mgr MacGilleMhoire, aig a bheil còrr air trichead bliadhna de dh’eòlas air obair leasachaidh ann an raointean ealain, foghlaim agus cànain: “Bu mhath leamsa togail a dhèanamh air an obair ionmholta agus na stuthan tlachdmhor a tha sgioba Stòrlann air a thoirt gu buil gu ruige seo.”
“Tha mi a’ coimhead air adhart gu mòr ri bhith ag obair ann an co-bhonn ri buidhnean eile airson lìbhrigeadh a dhèanamh air na targaidean nàiseanta airson Gàidhlig ann an Alba, le amas togail agus cleachdadh a’ chànain anns an sgoil agus anns an dachaigh a bhrosnachadh.”
Buinidh Mgr MacGilleMhoire do Nis ann an Leòdhas agus bha e ag obair aig Bòrd na Gàidhlig fad ochd bliadhna, mu dheireadh a’ dèiligeadh ri planaichean Gàidhlig nam buidhnean poblach.
“Tha mi den bheachd gu bheil Stòrlann an sàs ann an obair a tha dha-rìribh inntinneach agus cruthachail anns a bheil ùidh mhòr agam,” thuirt e.
“A thuilleadh air an sin, tha a’ bhuidheann aig teis-meadhan na h-iomairt airson spionnadh às ùr a thoirt don Ghàidhlig ann an Alba – cuspair a tha glè dhlùth ri mo chridhe fhèin.”
Thuirt cathraiche Stòrlann Seonag NicFhionghuin: "Tha sinn uabhasach fhèin toilichte gu bheil Dòmhnall air a dhreuchd a ghabhail thairis agus tha sinn làn misneachd gun toir e a dhreach fhèin air an dreuchd. Tha sinn an dùil gur e àm soirbheachail a bhios ann dha Stòrlann."
Airson tuilleadh fiosrachaidh cuiribh fios gu Dòmhnall MacGilleMhoire air: 01851 700880
++++++++++++
Fiosrachadh do luchd deasachaidh
Tha Stòrlann Nàiseanta na Gàidhlig a’ co-òrdanachadh ullachadh agus sgaoileadh ghoireasan foghlaim Gàidhlig gu nàiseanta ann an Alba. Tha a’ bhuidheann air a maoineachadh le Riaghaltas na h-Alba agus Bòrd na Gàidhlig agus tha i ag obair ann an co-bhuinn ri ùghdarrasan ionadail air feadh na dùthcha, Ionnsachadh agus Teagasg Alba (LTS) agus buidhnean eile gus piseach a thoirt air ruigse agus càileachd ghoireasan foghlaim.
Tha àireamh bheag de ghoireasan Stòrlann do sgoiltean a-mhàin, ach tha a’ mhòr-chuid rin ceannach leis a’ mhòr-shluagh cuideachd. Nam measg seo tha faclairean, cùrsaichean, mapaichean, geamaichean, postairean agus tòrr eile. Tha tòrr dhiubh aig ìre a tha gu sònraichte freagarrach do luchd-ionnsachaidh. Gheibhear barrachd fiosrachaidh agus catalog air an làrach-lìn againn, www.storlann.co.uk/goireasan
PRÒISEACTAN
Tha an làrach-lìn www.Gaelic4Parents.com loma-làn ghoireasan do phàrantan le ùidh ann an Gàidhlig. Airson abairtean Gàidhlig do phàrantan, leabhraichean-èisteachd, fòram, òrain, rannan is tòrr eile, tadhailibh air an làraich. Ma tha a’ chlann agaibh ann am foghlam tro mheadhan na Gàidhlig gheibh sibh ainm-cleachdaidh agus facal-faire on sgoil a leigeas sibh don àrainn theàrainte air an làraich far am faigh sibh taic ‘bheò’ le obair-dachaigh agus cothrom còmhraidh ri pàrantan eile.
‘S e Stòr-dàta Briathrachais Gàidhlig a th’ anns An t-Seotal gu sònraichte airson taic a thoirt dha luchd-teagaisg chuspairean àrd-sgoile tro mheadhan na Gàidhlig ach a tha na ghoireas feumail dha luchd-compàirt eile leithid chraoladairean agus luchd-sgrìobhaidh fhaclairean. Thathas a’ co-obrachadh le buidhnean iomchaidh gus dèanamh cinnteach gun gabhar ri briathrachas a’ phròiseict gu tar-roinneil. Gheibhear barrachd fiosrachaidh air an làrach-lìn, www.anseotal.org.uk
Gach bliadhna tha Stòrlann a’ ruith co-labhairt nàiseanta Ghàidhlig do thidsearan àrd-sgoile agus bun-sgoile agus luchd-obrach nan tràth ìrean. Tha a’ cho-labhairt a’ toirt sùil air iomairtean ionnsachaidh agus teagaisg co-cheangailte ri goireasan ùra Stòrlann, no goireasan anns a’ bheairt. Gheibhear tuilleadh fiosrachaidh agus stòr de phàipearan bho gach co-labhairt aig www.storlann.co.uk/an-t-alltan


text:
- TIOTAL
- Ministear agus an Teaghlach aig Eaglais Shaor Aonaichte Chill Mhìcheil
- EXTERNAL ID
- PC_GLENURQUHART_DUNCANMACDONALD_005
- ÀITE
- Cille Mhìcheil
- SGÌRE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Urchadan 's Gleann Moireasdan
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Glenurquhart Heritage Group
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22655
- KEYWORDS
- eaglais shaor aonaichte
Tha Eaglais Shaor na h-Alba air a bhith na pàirt chudromach den choimhearsnachd. Tha an dealbh seo a' sealltainn ministear na h-Eaglais Shaoir Aonaichte (na shuidhe air a' chùl) agus a theaghlach. Tha iad ann an gàrradh na h-eaglais (a tha air a' chùl). Coltach ri mòran thogalaichean eaglaiseil, tha an eaglais dèanta a-mach à clach-ghainmhich, gnè de chloich a bha cumanta san àite. Bha am ministear agus a theaghlach a' fuireach sa mhansa, a tha air an aghaidh, agus chaidh a thogail ron eaglais fhèin.
Chaidh Eaglais Shaor na h-Alba a stèidheachadh às dèidh a' bhristidh, nuair a bha Eaglais na h-Alba ann an cunnart sgaradh a dhèanamh leis an t-siostam a bh' aca airson taghadh mhinistearan. Aig toiseach gnothaich, bha Eaglais na h-Alba a' taghadh dhaoine airson an ministrealachd ann an dòigh dheamocratach. Stèidhich stàit Alba achd ann an 1712 fon ainm Achd an Dìon, a thug cead dha na h-uachdarain am ministearan fhèin fhastadh.
Bha seo connspaideach oir a rèir coltais bha e a' dol an aghaidh mòran de na h-àithntean sa Bhìoball, a thaobh gun robh e a' toirt cumhachd air falbh bho na daoine. Dh'èirich an Eaglais Chlèireach Aonaichte agus an Eaglais Shaor a-mach às an aimhreit seo agus thagair iadsan am ministearan fhèin a thaghadh. Chaidh buill de na coithionalan sin còmhla agus chruthaich iad an Eaglais Shaor Aonaichte.
Dh'aonaich a' chuid mhòr de luchd-paraiste na h-Eaglais Shaoir Aonaichte le Eaglais na h-Alba a-rithist an dèidh dha Achd an Dìon a chur às bith, ach dh'fhuirich cuid de na buill neo-eisimeileach. Bha seo air sgàth 'saor-thoil', nì a tha a'dol an aghaidh na stàite a bhith a' solarachadh taic dha Eaglais na h-Alba, a tha an Eaglais Shaor Aonaichte a' creidsinn nach eil ann an co-chòrdadh ri àithntean a' Bhìobaill.
A dh'aindeoin seo, tha an dà eaglais glè choltach ri chèile. Tha na dhà a' cleachdadh an aon seòrsa de dh'ailtireachd Gotach, agus tha iad a' stèidheachadh an sàr-bheachdan diadhachd air obair Iain Calvin, neach-diadhachd às an Eilbheis. Bha Calvin a' teagasg gu bheil saoradh a' tighinn tro mhuinghin seach tro obair, agus bha e an aghaidh siostam Easbaigeach de bhith a' riaghladh na h-Eaglais le Easbaigean