c: text/html

text:
Tuilleadh taic do smachd Eileanach
Thuirt fear de chomhairlichean an Eilein Sgitheanaich gum bu chòir dhan eilean, agus eileanan eile air taobh siar na Gàidhealtachd, a dhol an sàs anns an iomairt a th' air tòiseachadh airson tuilleadh chumhachdan fhaighinn do sgìrean eileanach.
Bha Hamish Friseal a' bruidhinn às dèidh do Chomhairlean Shealtainn, Arcaibh agus nan Eilean Siar innse gu bheil iad airson barrachd smachd fhaighinn air gnothaichean mar grunnd na mara, cumhachd ath-nuadhachail agus an t-iasgach.
Thuirt Mgr Friseal nach bu chòir dha bhith gu diofar gu bheil an t-Eilean Sgitheanach mar phàirt de Chomhairle na Gàidhealtachd.
"Bu chòir dhuinn mar Chomhairle a bhith ag obair còmhla ris na trì sgìrean eileanach eile," thuirt e.Coimisean nan Eileanan Eòrpach
"'S i comhairle gu math mòr a th' ann an Comhairle na Gàidhealtachd, agus 's dòcha nach eil iad a' tuigsinn nan duilgheadasan a th' againn anns na h-Eileanan, ged a tha an t-Eilean Sgitheanach air a cheangal aig an ìre a tha seo le drochaid, tha sinn fhathast nar n-eilean.
"Tha ceangal ann. An obair a tha a' dol air adhart air a' mhuir. Feumaidh sinn an neart a tha sin a chur ri chèile, mar eileanaich.
"Mur a faigh sinne smachd air na h-uisgeachan a tha timcheall oirnn, mar a tha na h-eileanan eile a' feuchainn, chan eil sinn a' dol a dh'fhaighinn mòran às na leasachaidhean a dh'fhaodadh tachairt annta san àm ri teachd," thuirt e.
“Start Quote
End Quote Tormod Dòmhnallach Fear-Gairm Comhairle nan Eilean Siar
Tha mi a' smaoineachadh gu bheil iad air a cheangal ri laghan Eòrpach a tha mar thà ann an àite.”
Aig a' cheart àm fhuair na trì comhairlean eileanach taic bho Choimisean Eileanan na Roinn Eòrpa a thaobh a bhith ag iarraidh barrachd chumhachdan.
Tha dùil gun cuir an Coimisean molaidhean gu Comataidh Mhinistearan na h-Eòrpa, 's gun cuir sin barrachd cuideim air Riaghaltasan Bhreatainn agus na h-Alba.
"Dh'aontaich coinneamh den Choimisean airson Eileanan Eòrpach gu h-aona-ghuthach taic a chur ris an iomairt againn fhìn, 's aig Arcaibh is Sealtainn," thuirt Fear-Gairm Comhairle nan Eilean Siar, Tormod Dòmhnallach.
"Tha mi a' smaoineachadh gu bheil iad air a cheangal ri laghan Eòrpach a tha mar thà ann an àite, agus sin ag iarraidh air riaghaltasan a bhith a' leigeil le coimhearsnachdan co-dhùnaidhean a dhèanamh air rudan a tha a' toirt buaidh orra cho faisg air a' choimhearsnachd 's a ghabhas.
"Tha mi a' smaoineachadh gu bheil sin a' toirt barrachd cothrom dhuinn cuideam a chur air an riaghaltas gach cuid ann an Westminster agus ann an Dùn Èideann sin a dhèanamh," thuirt e.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Thigibh còmhla ri Essie Stiùbhart
's i a' gabhail cuairt dhachaigh, còrr is còig cheud mìle
tro ghlinn, srathan agus mu chuairt chladaichean Chataibh.
B' e na Stiùbhartaich aon de na
teaghlaichean mu dheireadh a chaidh air an rathad mar luchd-siubhail,
no ceàrdan mar a chanadh cuid, gach samhradh. Is làidir
na bannan a thog iad air an t-slighe, 's iad air am pasgadh gu dlùth
ann an càirdeas muinntir an àite agus air am bogadh ann
an cultar làidir Gàidhealach.
Tha an cultar agus an dòigh-beatha
sin a-nis air a dhol às an t-sealladh, ach gu fortanach, chan eil
na sgeulachdan no na cuimhneachain.
An seo, cluinnear agus chithear Essie a'
ruith air an t-saoghal, air a' bheatha agus air cuid de na daoine air
an robh iad eòlach ann an Cataibh.
Brùth air a' mhapa agus gabh cuairt
na cuideachd.
Leugh mu dheidhinn Essie
Stiùbhart, sgeulaiche a bhuineas don luchd-siubhail a chleachd
a bhith a' coiseachd srathan Chataibh gach samhradh.


text:
Mòd na Cloinne
Duration: 00:44
An dàrna latha de farpaisean cloinne còmhla ri Màiri Anna NicUalraig.
Available since: Mon 15 Oct 2012
This clip is from
Mòd 2012 Mòd na Cloinne 2012
Cuid den chloinn a shoirbhich aig farpaisean na cloinne aig Mòd Dhùn Omhain.
First broadcast: 16 Oct 2012
Featured in...
-
Prògraman Rèidio
Iomradh air na prògraman rèidio a bhios ri chluinntinn air BBC Radio nan Gàidheal.
More clips from Mòd 2012
- Calum MacLeòid Duration: 03:11 Farpais a Bhuinn Oir 2012 (Gold Medal)
- Eilidh Davies Duration: 02:41 Farpais a Bhuinn Oir 2012 (Gold Medal)
- Ailig Dòmhnallach Duration: 03:13 Farpais a Bhuinn Oir 2012 (Trad Medal)
- Cairistìona Stone Duration: 03:36 Farpais a Bhuinn Oir 2012 (Trad Medal)
- Cò choisinn na buinn? Duration: 03:34 Farpais a Bhuinn Oir 2012 (Trad Medal)


text:
An Cuan a Tuath
'S e cuan Eòrpach a tha ann an Cuan a Tuath. Tha Breatainn an Iar air, an Fhraing, a' Bheilg, na Tìrean Ìsle agus a' Ghearmailt a Deas air, agus Danmhairg agus Nirribhidh an Ear air. Tha e ceangailte ris a' Chuan Siar le Caolas Sasannach air taobh an iar-dheas agus le Cuan Nirribheach air taobh a tuath.
Tha mòran uisge aibhnichean Roinn-Eòrpa a' dol dhan chuan, a' toirt leis uisge bhon Mhuir Bhaltach.
Thug seòladh a' chuain bhuaidh mhòr air eachdraidh Roinn-Èorpa, an dà chuid seòladh airson malairt agus seòladh aig amannan chogaidhean. An-diugh, tha an cuan cudromach air sgàth malairt, ola agus chumhachdan na gaoithe is uisge.


text:
Clint Eastwood
'S e cleasaiche à Calafòrnia sna Stàitean Aonaichte a tha ann an Clinton "Clint" Eastwood (San Francisco, 31 an Cèitean 1930).[1] Thòisich e a chluich ann an "Rawhide", streath Tbh anns na 1970an. An uair sin bha e na actair ann am filmichean mòra, me:
- A Fistful of Dollars
- For a Few Dollars More
- The Good, the Bad and the Ugly
- Hang 'Em High
- Escape from Alcatraz
- The Bridges of Madison County
- Gran Torino
Ann an 1971 thòisich e filmichean a stiùireadh cuideachd, me: "Firefox" agus "Honkytonk Man".
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]


text:
Prìomh Mhinistear na Cuimrigh a' cur an aghaidh neo-eisimeileachd do dh'Alba
Thuirt Prìomh Mhinistear na Cuimrigh, Carwyn Jones, gum feuchadh e ri bacadh a chur air Alba neo-eisimeileach bho a bhith a' cleachdadh an nòt.
Bha Mgr Jones, a tha na Làbarach, a' toirt seachad òraid aig Oilthigh Dhùn Èideann oidhche Chiadain, far an do dh'iarr e air muinntir na h-Alba bhòtadh an aghaidh neo-eisimeileachd san referendum an ath-bhliadhna.
Thuirt e gur e aonta maireannach a thaobh fèin-riaghlaidh a b'fheàrr do dh'Alba, mar phàirt den Rìoghachd Aonaichte, gum biodh aonadh airgid na "bhùrach", 's nach obraicheadh e a chum maith na Cuimrigh.
"'S e siostam gu math doirbh a bhiodh ann bho shealladh na Cuimrigh dheth," thuirt e.
"Bhiodh dragh mòr mòr orm mu shiostam airgid sam bith a dh'fheumadh aonta eadar diofar riaghaltasan."
Thuirt e gun iarradh e, mar Phrìomh Mhinistear na Cuimrigh, "còir a bhith a' toirt seachad a bheachd" air moladh airson leithid de dh'aonadh airgid.
Tha an SNP air a bhith ag ràdh gur e aonadh airgid a b'fheàrr leothasan, fo am biodh Alba a' cleachdadh an nòt, còmhla ris a' chòrr den Rìoghachd Aonaichte.
Tha Rùnaire an Ionmhais, Iain Swinney, ag ràdh gum biodh sin a chum maith gach cuid na h-Alba agus an còrr den Rìoghachd Aonaichte.
"Tha e a' dèanamh ciall gu follaiseach a thaobh na h-eaconamaidh gum bi sinn a' roinn airgid eadarainn - sin bun na h-argamaid airson aonadh airgid an nòt," thuirt Mgr Swinney.
Ma bhòtas muinntir na h-Alba airson neo-eisimeileachd, thuirt e: "bhiodh an SNP an dùil gun toireadh Riaghaltas Bhreatainn spèis don mholadh a chuir sinn mu an coinneimh."
Tha an Seansalair, Seòras Osborne, air a ràdh roimhe gur ann ao-coltach a bhiodh aonta Riaghaltas na Rìoghachd Aonaichte ri aonadh airgid.


text:
Dragh mu ghràinneagan a-rithist an Uibhist
Is coltach gu bheil gràineagan a' tilleadh gu sgìrean ann an Uibhist às an robh Dualchas Nàdair na h-Alba gan gluasad.
Nì a' bhuidheann a-nis tuilleadh rannsachaidh air àireamhan, càit a bheil iad agus dè an cron a dh'fhaodadh iad a dhèanamh air eòin.
"Tha sinn a' dol a chumail òirnn gan glacadh," thuirt tè-labhairt SNH, Emily Edwards.
"Tha sinn air a bhith gan glacadh ann am Beinn nam Fadhla co-dhiù.
"Tha sinn a-niste a' beachdachadh air cuid de na ribichean a ghluasad gu 's dòcha Uibhist a Tuath, air sgàth 's gu bheil na gràinneagan a-niste ann an sgìrean far a bheil na h-eòin ghrunnachaidh a tha seo.
"Ged nach bi sinn a' cur barrachd ribichean a-muigh, tha sinn gu bhith gan gluasad gu àiteachan eile," thuirt i.


text:
Cataibh
'S e aon de na Siorrachdan traidiseanta na h-Alba a tha ann an Cataibh (Beurla: Sutherland).
Ged a tha gu tric Cataibh air "Sutherland" air fad anns an latha a tha ann, gu traidiseanta cha b' e ann an Cataibh ach a' phàirt an ear, le Dùthaich MhicAoidh (no Dùthaich 'Ic Aoidh) air a' phàirt an iar-thuath agus Asaint (no Asainte) air a' phàirt an iar-dheas.
Anns a' bhliadhna 2001 bha 13,466 duine a' fuireach an seo.
'S e Dòrnach prìomh-bhaile na sgìre agus an t-aona borgh ann an Cataibh. Seo cuid den na bailtean eile:
Bailtean[deasaich | deasaich an tùs]
- Achadh Anndra, Achadh an t-Sabhail, Achadh Taigh Phairidh, Achadh an Dabhaic, Achadh Mhealbhaich, Achadh nan Càrnan, Achadh na h-Annaid, Achadh an Fheàrna, Achadh Rìdhisgil, Achadh Rumasdail, Achadh Toitidh, Achadh a' Bhàthaich, Alltais, Allt na h-Eirbhe, Àrd Achadh, Àird Gaoith, Armadal, Allt a' Phuirt, Ailbhinn, Àisir Beag, Àisir Mór, Asaint
- Brùra, Bada Call, Baile a' Chladaich, Baile a' Chnuic, Baile na Coille, Baile na Cill, Am Blàran Odhar, Am Blàr Mòr, Borghaidh, Bràigh Thunga, Bun Ilidh, Bad an Tràill
- Ceann Loch Biorbhaidh, An Cadha Mór, Clach Toll, An Clais Mór, Clais an Easaidh, Callbacaidh, An Crasg, Craoich, A' Chròic, An Cùl-cinn, Cùl-cinn an Droma Bhig, Cul Raoin, Cill Pheadair, Ceann a' Bhràist, An Caolas Cumhang, Caol Sròim
- Drochaid a' Bhanna, Diùranais, An Dail Riabhach, An Dail, Dòrnach, An Dùn, Dùnaidh, An Droman, An Druim Beag,
- Eurabol, Éibhleag
- An Fheannag Mhór, Farr, An Fhionndail, Forsan Àird,
- Goillspidh, Gartaidh Mór, Na Grùidean
- Innis nan Damh, Inbhirean, Inbhir Chirceig, Inbhir Sin, Innis nan Lìon
- An Luirg, Loch an Inbhir, An Leathad, An Leithrinn Mhór, Lianasaid Mhór, An Lòn Mòr, Loth Beag, An Lùb Chruaidh
- A' Mhealbhaich, A' Mhuigh
- An Nead,
- Am Port Beag, Port nan Con, Port Sgeirea, Prannsaidh Cruaidh
- Ruigh an Lòin, An Ruigh Còinnich, Raoghard
- Sgobhairigh, Saingea Beag, Sabhal, Sgeirea, Spainnigeadal, An Stòr, Srathan, Suardailigh, Saghair
- Tunga, Taobh Mhealanais, Tealamainn, An Tairbeart, Torrasdal, Tranntail Beag, Tranntail Mór, Tunga
Cruinn-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
- Bodach Storr, Am Buachaille, Beinn Hòb, Beinn Laoghail, Beinn Mhór Asaint, Beinn Dearg, Beinn a' Bhragaidh, Beinn Clìbric, Bàgh Shanabhait, Beinn Spionnaidh
- Calbha Beag, Calbha Mór, Caolas Dhòrnaich, A' Chuineag, Canasp, Cùl Mòr, Creag a' Chnocain, Carn Liath (broch), Carrann, Creag a' Chnocain, An Caol Catach, Cona Mheall
- Dùn Dòrnaigil
- Eilean an Róin Mór, Eilean Choraidh, Eilean nan Rón, Eilean Shannda, Eileanan nan Gall, Eas a' Chual Aluinn
- Fionne Bheinn, An Fharaird
- Loch Fleòid, Loch a' Chàirn Bhàin, Loch Sìn, Loch Mheathadaidh, Loch na Claise
- Am Parbh
- Stac Pollaidh, Srath Ilidh
- Uamh an Claonaite


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Òran air a sgrìobhadh le: Gun Urra agus air a sheinn le: Iain MacIomhair (Costello) agus Mairead NicDhonnchaidh.
This is a song written by: Gun Urra and sung by: Iain MacIomhair (Costello) and Mairead NicDhonnchaidh.
Sèist / Chorus
Falt trom, trom, dualach,
Falt buidhe mu do ghualainn
Falt as grinne chuaileas,
Na dhual air mo chruinneig-sa.
A' dol an-àird na staidhreach,
Gun solas is gun soillse;
'S mi cuimhneach' air a' mhaighdinn;
A chùm a-raoir bho chadal mi.
Air feasgair ciùin samhraidh
'S mi siubhal air a' chabhsair
Cò choinnich rium ach m' annsachd
Aig seann taigh nan glainneachan!
'S e thusa bhith cho bòidheach,
Is mise bhith cho gòrach,
'S an gaol a thug mi òg dhut,
An-diugh gam leòn le aithreachas.
Tha cùl do chinn cho àlainn
'S gur grinn thu aig an t-snàthaid
Cò chunnaic riamh air sràid i
Nach gràdhaicheadh mo leannan-sa!
'S tha thusa dol a phòsadh
Is mise dol a sheòladh
Air long nan trì chroinn àrda
'S gur brònach leam an dealachadh.
Rugadh Mairead NicDhonnchaidh air 19 Ògmhios1888, ann an Gleann MhicAoidh, mu dhà mhìle gu leth bho Phort na h-Abhainne, ann an ...Fiosrachadh air Mairead NicDhonnchaidh / Learn more about Mairead NicDhonnchaidh
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
Burnmouth
'S e baile-iasgaich anns na Crìochan a tha ann am Burnmouth. Tha e suidhichte faisg air crìochan na h-Alba deas air Inbhir Eighe. Tha a' mhòr-rathaid A1 a' ruith tron baile. Tha Burnmouth ann an Siorrachd Bhearaig, aon de na Siorrachdan traidiseanta a bha ann an Alba. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 51′ 0″ Tuath agus 2° 5′ 0″ Iar.
Tha dà roinnean ann am Burnmouth: Upper Burnmouth agus Lower Burnmouth. Tha Upper Burmouth suidhichte air mullach nan creagan agus tha Lower Burnmouth aig bonn nan creagan gu ruighe a' chladaich. Chaidh am port-mara a thogail anns na 1830 agus bha stèisean ann cuideachd eadar 1846 is 1962.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Larach-lìn Bhurnmouth
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NT 948 619


text: Everyone is entitled to all the rights and freedoms set forth in this Declaration , without distinction of any kind , such as race , colour , sex , language , religion , political or other opinion , national or social origin , property , birth or other status . Tha gach neach fa leth airidh air gach còir is saorsa a tha sgrìobhte anns A ' Ghairm seo a dh ' aindeoin gnè sam bith , mar tha cinneadh , dath craicinn , gnè-cinneil , cànan , creideamh , beachdan poiliticeach , tùsachd nàiseanta neo sòisealta , sealbhachd , gin neo inbhe air bith eile . Universal Declaration of Human Rights My car was badly damaged in the accident. Chaidh cron mòr a dhèanamh air a' chàr agam san tubaist. tatoeba She got in the taxi. Chaidh i a-steach anns an tacsaidh. tatoeba Tell me the name of the ninth month. Innis dhomh an t-ainm a tha air an naoidheamh mìos. tatoeba You're the love of my life. 'S tusa gràdh mo bheatha. tatoeba Where did you buy the shoes? Càite an do cheannaich thu na brogan seo? tatoeba Tom had a lot of fun at the party. Chòrd am pàrtaidh glan le Tom. tatoeba The castle is on the other side of the river. Tha an caisteal air taobh eile na h-aibhne. tatoeba The ice is very thick. Tha an t-éigh glè thiugh. tatoeba Furthermore , no distinction shall be made on the basis of the political , jurisdictional or international status of the country or territory to which a person belongs , whether it be independent , trust , non-self-governing or under any other limitation of sovereignty . A thuilleadh , chan fhaod deifir a bhith air a dhèanamh air bonn inbhe phoiliticeach , uachdaranail neo eadar-nàiseanta a tha ceangailte ri dùthaich dom buin neach co-dhiù tha an dùthaich sin neo-eiseimeileach , fo urras , fon rìaghladh neo fo bhacadh dùthcha eile . Universal Declaration of Human Rights Everyone has the right freely to participate in the cultural life of the community , to enjoy the arts and to share in scientific advancement and its benefits . ' S e còir nan uile compàirt a bhith aca ann am beatha chultarail an coimhearsnachd fhein , a bhith sòlasach anns na h-ealain is roinn a bhith aca anns gach maitheas a shruthas bho gach adhartas saidheansail . Universal Declaration of Human Rights Why do people go to the cinema? Carson a thèid daoine don taigh-dealbh? tatoeba Nor shall a heavier penalty be imposed than the one that was applicable at the time the penal offence was committed . Ni mo na sin chan fhaodar càin nas truime a chur air neach na bha freagarrach aig an àm san deachaidh an eucoir a dhèanamh . Universal Declaration of Human Rights Proclaims this Universal Declaration of Human Rights as a common standard of achievement for all peoples and all nations , to the end that every individual and every organ of society , keeping this Declaration constantly in mind , shall strive by teaching and education to promote respect for these rights and freedoms and by progressive measures , national and international , to secure their universal and effective recognition and observance , both among the peoples of Member States themselves and among the peoples of territories under their jurisdiction . NA GAIRM CHOITCHEANN AIR COIRICHEAN A ' CHINNE-DAONNA seo na bhun-tomhais do gach sluagh is dùthaich a chum na crìche gun dèan gach neach is gach dùthaich ( a ' cumail na Gairm seo nan sealladh ) strì gu bhith a ' brosnachadh nan còirichean agus nan saorsaidhean sin tro theagasg is tro fhoghlam agus tro cheuman adhartach - nàiseanta agus eadar-nàiseanta - a ' daingneachadh an cleachdaidhean am measg nan dùthaich dem bheil iad fhein nam buill agus cuideachd anns na tìrean a tha fon ughdarras . Universal Declaration of Human Rights The boy I love doesn't love me. Chan eil gràdh orm aig a' bhalach is tha gaol agam air. tatoeba Everyone has the right to a standard of living adequate for the health and well-being of himself and of his family , including food , clothing , housing and medical care and necessary social services , and the right to security in the event of unemployment , sickness , disability , widowhood , old age or other lack of livelihood in circumstances beyond his control . Tha còir aig na h-uile air àite còmhnaidh a tha iomchaidh airson an slàinte fhein is slàinte an teaghlaich - sin a ' gabhail na ghlacan biadh , aodach , taigheadas , lèigh-aire agus seirbhisean sòisealta - agus a thuilleadh air sin tha còir aca air dìon ann an aghaidh call-obrach , tinneas , eu-cothrom , banntrachd , seann aois agus gainne beò-shlaint ann an suidhichean a tha thar an comais . Universal Declaration of Human Rights Everyone has the right to rest and leisure , including reasonable limitation of working hours and periodic holidays with pay . Tha còir aig gach neach air fois agus saor-thìde còmhla ri cunbhalachadh reusanta air uairean obrach maille ri làithean saora le pàigheadh bho àm gu àm . Universal Declaration of Human Rights Close the door, please. Duin an dòras, mas e do thoil e. tatoeba In the exercise of his rights and freedoms , everyone shall be subject only to such limitations as are determined by law solely for the purpose of securing due recognition and respect for the rights and freedoms of others and of meeting the just requirements of morality , public order and the general welfare in a democratic society . Ann an cleachdadh a chòirichean is a shaorsaidhean bithidh gach neach umhail do gach crìch a chuireas an lagh air chois airson a bhith a ' dèanamh cinnteach gum bi còirichean agus saorsaidhean dhaoine eile air an coimhead agus bithidh e leagte ri na riatanais a tha moraltachd , rian pobaill agus maitheas coitcheann a ' tagradh ann am poball deamocraiteach sam bith . Universal Declaration of Human Rights We got to the station at six. Ràinig sinn an stèisean aig sia uairean. tatoeba Everyone has the right to life , liberty and security of person . Tha còir aig gach neach air beatha , saorsa agus tearainteachd . Universal Declaration of Human Rights Everyone who works has the right to just and favourable remuneration ensuring for himself and his family an existence worthy of human dignity , and supplemented , if necessary , by other means of social protection . Tha còir aig gach neach a tha anns an obair air tuarasdal freagarrach a bheireadh dha fhein ' s dha theaghlach bi-beò a bhiodh a-rèir luach agus inbhe an duine eadhon ged a dh ' fheumte leasachadh a dhèanamh tro mheadhanan eile airson dìon sòisealta a bhith aige . Universal Declaration of Human Rights


text:
Goranchacha
B’ e mac na grèine Xué agus nighean a’ Chinn-fheadhna Gachetá a bh’ann Goranchacha. Thathar ag ràdh gu robh e mar smàrag mhòr, ach tha feadhainn eile dhen bheachd gu robh e coltach ri Chía ann am Miotas nam Muisca.[1] Nuair a bha e 24 bliadhna a dh'aois, thoisich e a dhol mun cuairt air feadh Dùthaich nam Muisca is e a’ sgaoileadh a cuid theagaisg aig Bochica. Le sin dh’fhàs e a bhith na fhiosaiche, airson a chuid ath-leasachaidhean creideimh a rinn e.
An latha a bha seo, fhuair e fios gun do leig ceann-fheadhna ann an Ramiriquí càin air fear-leanmhainn aige. Chaidh e dìreach gus a’ bhaile sin, prìomh-bhaile nan zaque aig an àm, airson an connspaidiche a chur gu bàs. Ghabh e an Rìoghachd os làimhe, chuir e deachdaireachd air dòigh agus steidhich e a phrìomh-bhaile ann an Hunza (Tunja an latha an-diugh). Thog e Teampall na Grèine an siud is dh’òrdaich e caismeachd gus athair urramachadh.[2]
Tha am beul-aithris a’ mìneachadh gu robh tòrr shearbhanta aige agus bha earball bheathaich air fear dhuibh, Chacha. Bha Goranchacha cho earbsach air Chacha, ach aon latha thuirt esan gun tagradh mòran rudan fuathmhor is le sin dh’fhalbhadh e airson corra bhialdhna. Dh’fhàg e am baile, dhùin Goranchacha callaid a’ bhaile agus cha robh sgeul nas motha air Chacha a-chaoidh.


text:
Sgeulachd na seachdaine
Nuair a chunnaic e mi nam sheasamh aig an doras, thuirt e: "Madainn mhath, a bheil na pàrantan a-staigh?" :o
Bha mi gun fhacal a ràdh an toiseach, an uair sin thuirt mi: "Dè na pàrantan...?" - Dh' innis e gun robh e airson sguabadairean a reic agus dh' fhaighnich e a-rithist am b' urrainn dha bruidhinn ri mo phàrantan. "Chan eil pàrantan an-seo idir!" thuirt mi. "Oh", ars esan, "tha mi duilich, eh, an tusa, eh... sibhse... bean an taighe?" Thuirt mi gur mi, agus tapadh leibh agus tioraidh.
Gun teagamh bha an duine agam, a chuala a h-uile rud bhon t-seòmar aige, dhen bheachd gun robh sin gu math èibhinn.
An latha as dèidh sin bha dùil aig cuideigin bho chompanaidh àrachais tighinn dhan taigh againn gus bruidhinn rium mu dheidhinn rud no dhà. Bha an duine agam air bruidhinn ris mar-tha aig an oifis aige, agus dh' innis e dhan duine ud gum bithinn-sa aig an taigh an latha sin.
Sheirm clag an dorais ma-tha agus dh' fhosgail mi. "Madainn mhath", thuirt mi ris an duine, agus bha esan a' coimhead rud beag troimhe-chèile. Thug e sùil air pàipear a bha na làimh agus thuirt e: "Eh, tha mi duilich, is dòcha gu bheil mi aig an doras ceàrr..." - "Cha chreid mi gu bheil", thuirt mise, "nach eil sibh a' tighinn bhon chompanaidh àrachais...?" - "Oh, tha", ars esan, "mar sin, an e is dòcha piuthair nas sìne agaibh no cuideigin eile san teaghlach a bhitheas mi a' bruidhinn ris?" Agus leugh e m' ainm bhon phàipear aige. Thuirt mi ris gur e mise sin, agus bha e troimhe-chèile dha-rìribh.
An-diugh a-nis, bha mi aig an sgoil shònraichte far a bheil mi ag obair. Bha mi nam shuidhe anns an t-seòmar teagaisg eadar dà leasan, a' sgrìobhadh rudeigin ann am faidhlichean nan sgoilearan, nuair a thàinig balach ùr a-steach. "A bheil mi ceart an-seo airson Laideann?" dh' fhaighnich e. "Tha", arsa mise agus cùm mi orm sgrìobhadh oir bha tìde gu leòr ann gus an tòisicheadh an leasan eile. Thòisich am balach na leabhraichean aige a chur air a' bhòrd agus gu h-obann dh' fhaighnich e: "Cò ris a tha an tìdsear coltach ma-tha? An e seòrsa seann bhò a th' innte?" - "Oh, chan eil fhios 'am...", thuirt mise, "ach tha i na suidhe air do bheulaibh co-dhiù." ;P Bha an nàire air gun teagamh.
Ach tha mise air mo shàrachadh le sin. Tha fios agam gu bheil coltas nas òige orm, ach chan eil mi choooo òg >:(
Dealbhan às na h-Eileanan :D
Seo an eilean Thiriodh...
Agus seo feadhainn eile à Bhatarsaigh + Barraigh:
"Wheelhouse" às an aois iarainn, agus an sealladh bhon t-sliabh sin...
Dùn ("broch") ann am Bhatarsaigh:
Agus an uair sin lean mi orm do na tràighean...:
Dathan nan eilean :D
Mona caran gòrach:
Thig tuilleadh, ach tha mi ro leisg an-dràsd' :-P
Turas a dh' Èirinn :)
Rud inntinneach a mothaich mi, 's e gun tèid mi a dh' Èirinn a chiad turas an dearbh latha a fhuair Pàdraig Pearse (gaisgeach mòr dhomh nuair a bha mi nas òige ;)) bàs o chionn 101 bliadhna, às deidh an Easter Rising ann am Baile Átha Cliatha :o
Ruigidh mi Baile Átha Cliath anmoch san oidhche a-màireach, agus tha mi an dòchas gum faigh mi lorg air an osdal-òigridh ceart gu leòr. Di-Haoine bidh ùine agam dol air turas beag tron bhaile, agus an uair sin thèid mi air a' bhus a Roscommon.
Chan eil fhios agam am bi cothrom agam dol a-steach dhan eadar-lìon an-sin, ach chì mi. Bidh mi trang gu leòr co-dhiù. Tha mi a' dèanamh fiughar mhòr ris an fhèis, ach tha mi beagan diùid cuideachd ;)
air na frith-rathaidean gaineimh
eadar lochan is abhainn
a' ruith air fad a' ghàradh bruaich
mar gum b' e leinn-se a tha e
sìos do na cluaintean torrach
freumhan nan craobh a' cagar a-nios
agus tarsainn na h-aibhne
anns na tuinn, am bàta ìosal
dhachaigh a-nis tron choille bheithe
mo smuaintean a' sgaoileadh
mar blàthan nan craobh
do snodha-gàire air sgiathan eòin
tarsainn na dùthcha
fori fora forum... agus smuaintean eile
Bha mise an sàs le duilleag aig MySpace ;)
Bha mi daonnan dhen bheachd nach toigh leam MySpace, ach chunnaic mi daoine snog ann bho àm gu àm, agus chan urrainnear teachdaireachdan a sgrìobhadh gun a bhith na bhall.
Co-dhiù 's co-dheth, tha mi fhathast ag iarraidh an làrach-lìn agam fhèin a thogal a-rithist, 's ann dìreach gu bheil mi ag iarraidh làrach àlainn, mòr, le mòran rudan inntinneach, agus chan eil tìde agam idir... no tha mi dìreach leisg, is dòcha. Ach tòisichidh mi :)
Bha e gu math teth an-seo an-diugh, tha mi an dòchas gum bi e nas fhuaire a-rithist a dh' aithghearr. Chan eil mi ag iarraidh samhradh bhon Ghiblean dhan t-Sultain :o cha bhi m' inntinn ag obrachadh gu ceart.
Nise, chuir mi romham dàn Gàidhlig a leughadh gach feasgar. Feumaidh mi aideachadh gun do chuir mi sin romham aig toiseach na bliadhna mar-tha. Haha... bidh mi fhathast a' cur seachad cus ùine air an eadar-lìon, chan eil sin cho math. Bu chòir dhomh leabhraichean a sgrìobhadh :P
Earrach :-)
Bha e fuar, fuar, fuar na laithean sa chaidh, agus fliuch cuideachd. Ach an-diugh bha latha brèagha grianach ann, chaidh mi a snàmh tràth sa mhadainn, agus bha mi ann an deagh shunnd as-dèidh sin. Thàinig an GATH ùr anns a' phuist, agus leabhraichean sgoinneil bho charaid ann an Innis Tìle :-D San fheasgar bha dà sgoilear agam anns an sgoil-taic shìos sa bhaile, ach cha do nochd iad, agus mar sin shuidh mi ann an cafaidh snog agus dh' ith mi reòiteag mhòr :-P Bha mi nam shuidhe an-sin fon ghrèin mu uair a thìde, a' leughadh sgeulachdan le Aesop ann an Seann Ghrèugais. Tha mi toilichte gu bheil mi a' dèanamh fìor adhartais anns a' chànan sin, bha mi an còmhnaidh ag iarraidh a bhith comasach Seann Ghrèugais a leughadh coltach ri Laideann.
A' coiseachd dhachaigh bhon bhùth ann am beul na h-oidhche, agus an adhar fhathast blàth agus socair, thàinig seo nam inntinn:
osna mhaoth a' ghiblein òig
a' sìreadh corragan ri m' fhalt
tha a' ghaoth air leigeil às
na h-aodach gruamach geamhraidh
agus mise a' toirt fa-near
na bliadhna a' sgaoileadh
bidh an sàmhradh seo sgoinneil
(Seadh seadh, tha fios agam nach eil an Giblean ann fhathast, ach cha bhitheadh e cho snog le "osna mhaoth a' mhàirt òig :-P)


text:
Ùidh san òtrach airson prìosain ùir
Dh'fhaodadh gun tèid priosan ùr a thogail ann an Inbhir Nis air làrach seann òtrach faisg air Drochaid Cheasaig.
Tha Seirbheis Phrìosan na h-Alba air ùidh a shealltainn anns an làraich, airson fear ùr a thogail an àite Prìosan Phorterfield, ann an sgìre a' Chrùin den bhaile.
Tha deasbad air a bhith a' dol greis mu na bu chòir a dhol an àite Phorterfield.
Tha faireachdainn ann gu bheil am prìosan a th' ann ro bheag airson na th' ann de phrìosanaich, agus ro shean airson an là an-diugh, 's e air a thogail o chionn còrr is 100 bliadhna.
Nochd beachd roimhe, gum faodadh prìosan agus cùirtean a' bhaile a bhith suidhichte còmhla air an aon làraich.
Tha an làrach sa bheil Seirbheis Phrìosan na h-Alba air ùidh a shealltainn air seann òtrach an Longman, an cois na mara air iomall a' bhaile.
Chosgadh prìosan ùr còrr air £60m a thogail.


text:
Am Baile Ghrialainn
Duration: 04:28
Cluinnear Dòmhnall MacLeòid a bha fuireachd an ath-dhorus don ùghdar ann am baile Ghrialainn. Agus tha Ailean Caimbeul a toirt iomradh air sgrìobhadh MhicIlleathainn aig an Leth-Allt, far an robh cuid de na sgeulachdan aige stèidhcihte.
Available since: Thu 29 Nov 2012
This clip is from
Sasannach Ghrialainn
Dealbh air Ailean Caimbeul MacIlleathain a bha tàmh san Eilean Sgiathanach.
First broadcast: 27 Nov 2012
Featured in...
-
Seachdain Leabhraichean Alba
Prògraman sònraichte a' comharrachadh Seachdain Leabhraichean Alba.


text:
Dìon bho Bhòrd na Gàidhlig
Chuir Bòrd na Gàidhlig dìon air mar nach b'urrainn do fhear de stiùirichean Comhairle na h-Eaglaise Brice ceist a fhreagairt air dè dìreach a bh' anns a' phlana Ghàidhlig aca.
Dh'fhoillsich a' chomhairle am plana nas tràithe an t-seachdain seo ach cha robh fios aig Nigel Mac an Fhleisdeir, a bha os cionn a' phlana, dè na prìomh phuingean a tha a' nochdadh ann.
Tha Bòrd na Gàidhlig ag ràdh gun obraich iad ris a' chomhairle gus am plana a chur an gnìomh agus gur ann tro cho-obrachadh a nì iad adhartas le planaichean Gàidhlig nam buidhnean poblach.


text:
Diùranais
'S e baile air a' Ghàidhealtachd a tha ann an Diùranais (Beurla: Durness). Tha am baile suidhichte air Caolas Diùranais. 'S sin am baile as motha air iar-thuath na h-Alba. Tha e air na mòr-rathaidean A836 agus A838 eadar Inbhir Theòrsa (116 cilemeatair/72 mìle san ear) agus Ulapul (109 cilemeatair/68 mìle sa deas). 'S e seo na co-chomharran aige: 58° 34′ 12″ Tuath agus 4° 45′ 0″ Iar.
Tha timcheall air 400 duine a' fuireach an seo.
Tha am baile ainmeil airson an uaimh aige ris an canar Uamh Smudha. Tha Clo Mor Cliffs faisg air, tha iad cho àrd ri 281 meatair (921 troigh) agus mar sin 's iad na sgeirean as motha air feadh tìr-mòr Bhreatainn.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NC 401 679
- Diùranais aig Undiscovered Scotland


text:
‘S e buidheann poiliteagach riaghladh anns An Eilbheis a th’ann an Roinn Eilbheiseach (Eadailtis: Cantone, Fraingis: Canton, Gearmailtis: Kanton, Rumantsch: Chantun). Tha Co-fhlaitheas na h-Eilbheis air a stèidheachadh air siostam na roinnean sin. Ghabh An Eilbheis leis an t-siostam gu math feadarail na roinnean sin mar a tha iad an latha an-diugh ann an 1848 is bha airgead, feachdan armachd agus crìochan aig na roinnean ro làimhe co-dhiù.[1] Ged an robh iad uile am broinn, gu beachdail, Iompaireachd Naomh Ròmanach nan Gearmailteach (Laideann: Sacrum Romanum Imperium), bha iad air a bhith neo-eisimeileach bhon a chuir An Eilbheis ruaig air arm an Iompaire Maximilian I ann an 1499. Tha structar agus cruth nan roinnean uabhasach eadar-dhealaichte, bho dìreach 37km² gu ruige 7,105km², is àireamhean-sluaigh cho beag mar 14,000 air a’ char as lugha gu ruige còrr is 1,200,00 ann an Zürich. ‘S e leis na roinnean a tha a h-uile dleastanas poiliteagach nach eil air a sgrìobhadh ann an Bun-Reachd na dùthcha, is ‘s e na roinn a cho-dhùineas na dleastanasan a bheirear dha na bailtean: le sin, tha diofaran mòra ann taobh na cumhachdan a tha aig na bailtean bho roinn gu roinn. Bidh dà roinn a chumail an Deamocrasaidh fosgailte poblach gus an latha an-diugh.[2]
Tha 23 anns an Eilbheis, is trì dhuibh nan leth-roinnean (Basel, Appenzell agus Unterwalden), ann an dà chuid air adhbharan eachdraidheil mar Unterwalden agus Appenzell, agus air sàilleabh diofaran taobh fàs eaconamach eadar am baile mòr agus an dùthaich, mar Bhasel.


text:
Kl. Ianair, .ui. f., l. uii. Anno Domini M.l.iii.
M. na h-Aidhchi H. Ruairc, ridomna Connacht, a marbad do Diarmait H. Cuinn a n-Innsi Locha Arbach.
p.490
Muiredach m. Diarmata airchinnech Rois Cré, h-Ua Ruadrach airchinnech Termoinn Fheicin, Flaithbertach H. Mael Fhabhaill rí Cairce Bracaidhe, Doilgen uasal-shacart Ard Macha, Domnall H. Cele airchinnech Slane, Murchad H. Beollan airchinnech Droma Cliabh,omnes in pace dormierunt.
Crech la mc. Lochlainn & la Firu Muighe Itha for Cenel m-Binnigh Locha Drochait co rucsat tri .c. bo & coro marbsat Dub Emna m. Cinaedha secnap Cluana Fiacna, & Cu Macha m. Clairchen, moer Dail Cais.
Mael Cron m. Cathail, ri Bregh, a marbad do U Riacan.
Donnchad H. Ceallachan, ridomna Caisil, do marbad d'Osraighibh.
Niall H. Eignigh, ri Fer Manach, do marbad do Feraib Luirg.
Cochlan, ri Delmna, a suis per dolum occisus est.


text:
The Godfather
'S e film domhainn, fada le Francis Ford Coppola a bhios a' suathadh air eolas nan Eadailteach Amerigeanach tro shuilean an teaghlaich Chorleone, an teaghlach Mafia as motha ann an New York. Steidhichte air an leabhar leis an aon ainm le Mario Puzo, (a dh'obair an comunn le Coppola ann a bhith a' dealbhadh an leabhair airson an sgailein airgid.), thathar a radh gur e The Godfather a th' ann am fear de na fiolmaichean as fheàrr is as cudromaiche ann an eachdraidh Fhiolmaichean.
Susbaint
Tuairisgeul Teaghlaich[deasaich | deasaich an tùs]
'S e an teaghlach a th' anns an sreath as cudromaiche a bhios a' ruith tron Fhiolm, 's ann às an teaghlach a dh'eiricheas a h-uile rud.
Na Caractaran[deasaich | deasaich an tùs]
The Godfather no Vito Corleone[deasaich | deasaich an tùs]
Cluichte le Marlon Brando
Sonny no Santino Corleone[deasaich | deasaich an tùs]
Cluichte le Seumas Caan
Fredo no Federico Corleone[deasaich | deasaich an tùs]
Cluichte le Iain Cazale
Connie no Constanza Corleone[deasaich | deasaich an tùs]
Cluichte le Talia Shire
Michael Corleone[deasaich | deasaich an tùs]
Cluichte le Al Pacino
Kay Adams[deasaich | deasaich an tùs]
Cluichte le Diane Keaton
Tom Hagen[deasaich | deasaich an tùs]
Cluichte le Raibeart Duvall
Tessio[deasaich | deasaich an tùs]
Sollozzo[deasaich | deasaich an tùs]
Apollonia
Na coig teaghlaichean
Johnny Fontane


text:
Riaghaltas a' dìon co-dhùnadh mu chòirichean seilge Ratharsair
Chuir Prìomh Mhinistear na h-Alba, Ailig Salmond, dìon air co-dhùnadh Riaghaltas na h-Alba còirichean seilge chroitearan Ratharsair a thoirt do bhuidhinn a tha stèidhichte còrr agus 200 mìle air falbh ann an Siorrachd Àir.
Thuirt na croitearan gur e masladh a th' ann an co-dhùnadh an Riaghaltais, agus tha iad ag iarraidh orra coimhead as ùr air a' ghnothach.
Thog am BPA Làbarach Rhoda Ghrannd a' chùis aig Ceistean a' Phrìomh Mhinisteir aig Holyrood, agus thuirt Mgr Salmond gun robh uallach air mininstearan na riaghailtean a leantainn ann an cùisean den leithid, agus gum feum iad luach an airgid fhaighinn às a' chùmhnant a chùm maith muinntir na h-Alba air fad.
Tha na croitearan den bheachd gu bheil an co-dhùnadh a' dol an aghaidh feallsanachd Ath-Leasachadh an Fhearainn, a tha ag amas air cumhachd a thoirt do choimhearsnachdan air an gnothaichean fhèin.Uachdaran
"Tha e do-chreidsinneach gu bheil an aon suidheachadh againn a-nis 's a bh' aig muinntir Ratharsair o chionn 50 bliadhna," thuirt Rùnaire Chomann Chroitearan Ratharsair, Anna NicGill-Ìosa.
"Shaoil sinn gun robh sin air fhàgail san eachdraidh, agus linn ùr ann le smachd aig coimhearsnachdan air gnothaichean."
Fhuair Comann Chroitearan Ratharsair còirichean seilge an eilein o chionn 18 bliadhna, agus tha iad air a ruith on uair sin.
Chaidh na còirichean a chur a-mach gu tairgse nuair a thàinig an cùmhnant gu crìch.
Bha na croitearan an dùil gum faigheadh iad as ùr iad, leis gun deach innse dhaibh nach robh uallach air ministearan gabhail ris an tairgse as àirde.
Tha muinntir an eilein a' tarraing coimeas ris an dòigh san do dhèilig seann uachdaran an eilein sna 1960an, an Dr John Green, a bha a' fuireach ann an Sussex agus nach do chuir seachad aon oidhche air an eilean, ri gnothaichean.
Choisinn e far-ainm Dr No, air dha bacadh a chur air reic cuid de thaighean san eilean ri muinntir an àite, agus air leasachadh cidhe aiseige do chàraichean.
Thuirt Ministear na h-Àrainneachd, Pòl Wheelhouse, gun robh tairgse nan croitearan gu math nas ìsle na an tairgse a fhuair na còirichean.
Thuirt e cuideachd gun robh clàsaichean anns a' chùmhnant airson na croitearan a dhìon mur a deadh na còirichean a chleachdadh gu ceart.
"Rinn sinn cinnteach gun obraich an tagraiche soirbheachail leis a' choimhearsnachd ionadail," thuirt Mgr Wheelhouse.
"Ma bhriseas iad an cùmhnant, dh'fhaodadh sinn na còirichean a chur a-mach gu tairgse a-rithist."


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
B' e 2010 Bliadhna nan Òran air BBC Radio nan Gàidheal agus BBC ALBA agus chaidh farsaingeachd de phrògraman co-cheangailte ri òrain Ghàidhlig a chraoladh. 2010 was the Year of Song on BBC Radio nan Gaidheal and BBC ALBA and throughout the year an unparalleled line-up of music-related programmes were broadcast.
San earrainn seo lorgar fiosrachadh mu chuid de na prògraman a chaidh a chraoladh air a' BhBC thairis air a' bhliadhna 2010. In this section you can find information about a variety of programmes which were broadcast on the BBC throughout 2010.
Chithear criomagan bhidio bho phrògraman à tasglann Gàidhlig a' BhBC, leithid Bu Dual a Bhith Seinn, Aig Cridhe ar Ciùil agus 'S e Ur Beatha. Cluinnear cuideachd òrain agus earrannan goirid bho phrògraman aithriseach Radio nan Gàidheal. Watch video clips from the BBC's Gaelic television archive, including programmes such as Bu Dual a Bhith Seinn, Aig Cridhe ar Ciùil and 'S e Ur Beatha. You can also listen to songs and extracts from BBC Radio nan Gaidheal's radio features.
Saturday 18 September 201021:00 - 22:00
Donaidh Rothach aig fèis Bhlas 2010 / Donnie Munro's performance at the Blas 2010 festival
Monday 18 October 201020:30 - 21:00
Còig òrain aithnichte à Leòdhas / Five popular songs from Lewis
Mòd Nàiseanta Rìoghail: Prògram 1
Monday 11 October 201023:30 - 00:15
Cuid de luchd-buannachaidh Mòd Ghallaibh 2010 / Winning performances from Thurso 2010
Wednesday 7 April 201020:30 - 20:55
Dòmhnall Ruadh Phàislig à Uibhist a Deas / Donald MacIntyre from South Uist
Thursday 29 November 200711:10 - 11:30
A' sgrìobhadh seann òrain ùra / Writing new old songs
Saturday 23 January 201022:00 - 23:00
Cuirm-chiùil bho Fhèis Celtic Connections / Celtic Connections concert
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
Rùm
'S e aon de na h-Eileanan Tarsainn a tha ann an Rùm (IPA: [rˠuːm]). Tha e suidhichte anns na h-Eileanan a-staigh san àird a deas an Eilein Sgitheanaich agus san àird an iar Mhallaig. Le 40 mìltean ceàrnagach de mheud 's e Rùm an t-eilean as motha de na h-Eileanan Tarsainn.
Tha Ceann Locha (Beurla: Kinloch) na clachan as motha anns an eilean, tha e suidhichte san àird an ear an eilean aig ceann Loch Scresort, far a bheil am port-mara cuideachd. Tha Caisteal Cheann Locha faisg air a' bhaile a chaidh a thogail ann an 1900. 'S e "A' Bhrideanach" an t-àite as fhaide san iar dhen eilean. 'S e Askival (812 meatair/2,664 troigh) a’ bheinn as àirde a tha anns an eilean. Tha i suidhichte mu 5 cilemeatair san àird a deas Cinn Locha. Canar "Na Cuilthionnan Ruma" leis na beanntain anns an eilean, tha iad eadar-dhealaichte bho na Cuiltheann anns an Eilean Sgitheanach.
Anns a’ bhliadhna 2008 bha timcheall air 30 daoine a’ fuireach anns an eilean fhèin, tha iad uile ann an Ceann Locha. Tha an cuid as motha dhiubh ag obair mar rannsachair neo luchd-obrach airson Scottish Natural Heritage. Tha iad ann còmhla leis an teaghlach aca, mar sin tha bun–sgoil beag ann le dìreach tidsear a-mhàin. Tha talla a’ bhaile, bùth agus oifis a’ phuist ann an Ceann Locha cuideachd, ach chan eil taigh-seinnse neo eaglais ann. [1] Tha an aiseag MV Loch Nibheis a’ ruith eadar Mallaig is Canaigh, Eige, Rùm is Eilean nam Muc.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Bha daoine a’ fuireach ann an Rùm bhon 8mh linn RC, bha na Lochlannaich ann cuideachd. B’’abhaist a bhith timcheall air 450 duine a’ fuireach air an eilean. Ach eadar 1826 is 1828, aig àm nan Fuadaichean, dh’fheumadh a-uile duine an eilean fhagail airson Rùm a chur fo chaoraich. Dh’fhag 300 duine gu Alba Nuadh ann an 1826, agus an corr dhiubh ann an 1828 còmha ri 150 duine eile à Eilean nam Muc.[2] Thuirt fianais-shùl a bha ann nach do dìochuimhnich e gu siorraidh brath:
"the wild outcries of the men and heart-breaking wails of the women and children filled all the air between the mountain shores".[3]
Ach cha robh gnìomhachas caoraich soirbheachail. Sgrìobh an t-eòlaiche-chreagan Hugh Miller:
The single sheep-farmer who had occupied the holdings of so many had been unfortunate in his speculations, and had left the island: the proprietor, his landlord seemed to have been as little fortunate as his tenant, for the island itself was in the market; and a report went current at the time that it was on the eve of being purchased by some wealthy Englishman, who purposed converting it into a deer forest. How strange a cycle! [4]
Reic MacLean of Coll Rùm don Marquess of Salisbury ann an 1845, chleadh esan an t-eilean airson spòrs agus fois a ghabhail. Ann an 1888, cheannaich John Bullough à Lancashire Rùm. An uair sin bha e aig Sir George Bullough, bha esan a' feuchainn ainm an eilein ag atharrachadh gu Rhum air sgàths nach toil leis a bhith na "Laird of Rum".
Anns a’ bhliadhna 1957 reic George Bullough an t-eilean don Nature Conservancy Council, ris an canar Scottish Natural Heritage san laithean an-diugh. Dh’atharraidh iad an t-eilean gu tèarmann-nàdair. A-nise tha Rùm ainmeil airson nan eòin, m. e.: bidh mu 100.000 sgrab (Puffinus puffinus) a' neadachadh an seo gach bliadhna. Tha biastan dubha, ròin, gobhair is iolaire-mara ann cuideachd.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ "Frequently Asked Questions" Isle of Rum community. a' tarraing air 27 an Dàmhair 2007.
- ↑ Love, J.A. "Rhum's Human History" in Clutton-Brock and Ball (1987) duilleag 39-40.
- ↑ Waugh, Edwin (1882) The Limping Pilgrim quoting an unknown shepherd. Recorded in Love, J.A. "Rhum's Human History" in Clutton-Brock and Ball (1987) duilleag 40.
- ↑ Miller, Hugh (1845) The Cruise of the Betsey. National Museums Of Scotland: (2000 reprint). ISBN 978-1-901663-54-9
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Làrach-lin oifigeil - Rùm
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NM 360 976
Canaigh | Cola | Colbhasa | Diùra | Eige | Eilean nam Muc | Ì Chaluim Chille | Ìle | Lios Mòr | Longaigh | Luinn | Muile | Orasaigh | Pabaigh | Ratharsair | Rònaigh | Rùm | Saoil | An t-Eilean Sgitheanach | Sgalpaigh | Stafa | Tiriodh | Ulbha


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Òran air a sgrìobhadh le: calum macLeòid (Calum Cuddy) agus air a sheinn le: pàdraig mac a' ghobhainn (Pàdraig a' Choisich).
This is a song written by: calum macLeòid (Calum Cuddy) and sung by: pàdraig mac a' ghobhainn (Pàdraig a' Choisich).
Sèist / Chorus
'S e nochd oidhche bhatail mhòir,
'S tha gach aon againn air dòigh,
Le rifle 's biodag thruis nar dòrn
Air bruaichean ciùin El Alamein.
Tha 'n t-anmoch nis ri tarraing dlùth,
Tha ghealach togail ceann sna neòil,
'S tha balaich chalma ri cur cùrs
Gu tulaich àrd El Alamein.
'S beag mo chàil bhith 'n seo an-dràst';
'S mòr gum b' àill leam a bhith tàmh
An Eilean Leòdhais le mo ghràdh
Fo sgàil Fir Bhrèige Chalanais.
Ach siud am Fifty-first an-sàs,
Seòid na b' fheàrr cha deach gu blàr,
Na Sìophorts, 's Camshronaich 's Earra-Ghàidheal
Cur smùid ast' len cuid bhiodagan.
Tha nise seachdain agus còrr
Bho chuir mi na rainn-s' air dòigh,
Tha Rommel le chuid Afric Corp
Air ruaig air falbh bho Alamein.
Is cha robh buaidh bha siud gun phrìs,
Phàigh sinn air le fuil ar cridh';
Tha sinn fàgail mìltean sìnt'
San uaigh an ùir El Alamein.
Chan eil an seo ach dùthaich thruagh,
Chan eil deoch innte no biadh;
Bully Beef is briosgaid chruaidh,
'S e siud am biadh tha againne.
Bu shuarach leam bhith greis gun bhiadh,
Greis gun thàmh 's greis gun dìon,
Ach tart ro mhòr thug bhuam mo chiall
'S a dh'fhàg mi 'n-diugh ri fannachadh.
Is ged tha teas na fàsaich mhòir
Ga mo phianadh 's ga mo leòn,
Nam faighinn-s' innte làn mo bheòil
De dh'uisge fuar cha ghearaininn.
Nan robh agam an seo an-dràst'
Cothrom air an Tobair Bhàin
Chan fhàgainn i gum biodh i tràight'
Ged bhiodh innt' na galanan.
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
Daibhidh MacDhùnleibh
'S e aon de na rannsaichearan as ainmeile mu Afraga a bha ann an Daibhidh MacDhùnleibh (Beurla:David Livingstone). Rugadh e faisg air Baile an t-Saoir 19 am Màrt 1813 agus chaochail e 1 an Cèitean 1873 faisg air Lake Bangweulu ann an Saimbia.
Òigridh agus Foghlam[deasaich | deasaich an tùs]
Ri taobh na h-aibhne, a ruitheas eadar Bail’ an t-saoir agus Bothwell ann an Siorrachd Lannraig, lorgar togalach a chaidh a thogail anns an 18mh Linn, a’ tabhainn do mhuinntir an àite ionad far am faigheadh obair, rugadh Daibhidh Mac Dhùnlèibh, an darna mhac ann an teaghlach Nèill Mhic Dhùnlèibh, a bha pòsta aig Agnes Hunter. Ged nach b’e ach baile beag a bha ann am Bail’ an t-saoir, dh’fhàs e thairis air ceud bliadhna gu bhith na bhaile meinnearachd agus a’ crochadh air luchd-obrach a thigeadh à Èirinn agus sgìrean air a’ Ghàidhealtachd mar an ceudna. Aig an àm a rugadh Daibhidh, cha robh ach 2,000 duine a’ fuireach agus a’ tighinn beò sa bhaile, agus mar thoradh air sin, ’s urrainn dhuinn dealbh fhaighinn nar n-inntinn mar sgìre dhùthchail, iomallach, bheag, aodhaireil. Bheireadh an tìr buaidh nach bu bheag air inntinn òg Dhaibhidh; bhiodh e feumail agus cuideachail dha na dhreuchd a thagh e na b’ an-moiche na bheatha.
An cois Gort a’ Bhuntàta anns na 1790an air Ulbha, far costa Mhuile ann an Earra-Ghàidheal, thèich cha mhòr gach duine bhon eilean, a’ sìreadh beatha nach robh cho gàbhaidh. Thuinich a’ chuid a bu mhotha dhiubh ann an Canada agus Ameireaga-a-Tuath, ach dh’fhàg Niall, seanair Dhaibhidh, Ulbha airson tìr nach robh idir cho coimheach; bhathar eòlach air cliù na Galldachd aig an àm airson tabhainn do theaghlaichean ann an èiginn fastadh teàrainte, agus far nach coinneachadh iad ri gort a leithid ris an tàinig iad trast air a’ Ghàidhealtachd. Mar thoradh air sgìlean agus urram a bha aig Niall (bha comas leughaidh aige anns a’ Bheurla agus comas labhairt anns a’ Ghàidhlig mar aon. Thigeadh seo gu bhith cho feumail fhad sa dhòirt tòrr mhuinntir às na Ghàidhealtachd a-steach anns na sgìrean mu chuairt Ghlaschu; agus fhuair e deagh thaic bhon fhoirfich co-cheangailte ris an eaglais a dh’fhàg e), thug e buaidh air an luchd-fastaidh, agus fhuair e obair ann am banca. Bha a theaghlach air tighinn gu beatha ùr.
Dh’fhàs teaghlach Nèill (Daibhidh agus a bhràithrean agus a pheathraichean) eòlach air cultar nan Gàidheal bho stòras domhainn, beartaich, ’s e sin ri ràdh bho ghlùin an seanmhar. Dh’innseadh i sgeulachdan, agus ghabhadh i òrain Gàidhlig ris an luchd-èisteachd òg. Chunnaic Daibhidh, anns an àm a bha ri teachd bhon taigh bhochd ud, co-shìn eadar cultar nan Gàidheal, far a bheil aithris sgeulachdan agus òrain aig teis-meadhan na beatha, agus cultar nan Afraganach, a chaith am beatha-obrach anns an aon dòigh; agus a’ dèanamh an obair na b’ aotroime agus na bu thlachdmhòire dhaibh. Dh’fhaodmaiad a ràdh gun robh bloigh de thuigse aig inntinn òg ar gaisgich air a’ Ghàidhlig, ged a bha e air a chuairteachadh ri cultar Beurla Gallda. Gu dearbh, thugadh (agus bheireadh) tòrr sgrìobhadairean am beachd gur e deagh bhàrr-shampaill cumadh Gall a bhuin ri cultar na Galldachd a bh’ ann. ’S ann bho bhun-smaoin John Knox a gheibhear am feallsanachd “beus-obrach Phròstanaich”, agus theireamaid gu deimhinnt gun cuireamaid Daibhidh anns an dream sin.
Ach dè mu dheidhinn na beatha-obrach aige? Thòisich e, thathar ag innse dhuinn, obair anns a’ mhuileann aig deich bliadhna a dh’aois, ag obair bho shia ’s a’ mhadainn gu ochd air an oidhche, sia làithean a-mach à seachd. Às dèidh dha a chuid obrach a chrìochnachadh gach feasgar, lìbhrigeadh foghlam dha, còmhla ris a’ chloinn eile. Mhàir seo gu deich air an oidhche, agus aig fìor dheireadh na h-oidhche, tuigeamaid gum biodh inbheach sgìth leis an oidhirp, fiù ’s balach a bha fhathast ri sreap gu inbhe! Thugadh an cruadal seo buaidh air, ach ann an dòigh fhàbharach, bhuannachadh. Thuirt seann thuathanach ris an do dh’obrach MacDhùnlèibh gun robh am balach drìpeil fad na h-ùine – ach cha b’ ann ris an obair a bha fa-near dha a dhèanamh! Bha sròn Dhaibhidh an-còmhnaidh stuigte ann an leabhar air choireigin!
Mar a thug e ceumannan air adhart na chuid fhoghlam, fhuair e treanadh ann an Laideann agus Greigeis Chlasaigeach. Fhad ’s a bha e trang a’ cumail a shùl air an obair, bha sùil eile aige dluth-choimhead air leabhar gramarach no saidheansail. Thuigeamaid gun robh gaol domhainn agus acras mòr air a’ bhalach a-chum fiosrachadh ar saoghail a spionnadh a-mach à leabhraichean agus a chur gu feum na bheatha làitheil. Ach bha inntinn iomadh-fhillte aige, agus cha do lìon e a inntinn ri faoineasan agus caran an t-saoghail, mar a theireadh a cho-aoisich dha; fhuair e bainne spioradail bho athair, a bhiodh ga bheathachadh agus a dh’àlaich toraidhean an spioraid dha anns an lèir-ùine. ’S e fìor-chreideamhach a bh’ ann an athair Dhaibhidh, ach chaidh Niall agus a theaghlach an aghaidh eaglais an latha; lean teaghlach Nèill conaire na h-Eaglais Soisgeulaiche, an àite reachdan agus tuigse an eaglais stèidhichte, Eaglais na h-Alba.
Ach cha chuireamaid casaid air Daibhidh gur e creideamhach gruamach, rag a bh’ ann. Gu dearbh, rinn e fhèin gearan agus casaid an aghaidh co-obrach àraid ann an Afraga, bliadhanaichean air dha Bail’ an t-saoir fhagail, ag ràdh gun robh e a’ leantainn riaghailtean na Sàbaid gu litearach. Leis an dòigh seo, chaidh MacDhùnLèibh ann an cas-ceum Iosa a gheibhear anns a’ Bhìoball – duine nach robh idir eagalach a’ saltradh air gnàthasan an latha, nuair a chuir Iosa barrachd cliù ann a bhith na creideamhach a’ leantainn astar tròcair agus ath-thruas. Is cinnteach gun robh ar gaisgeach fad eòlach air teagasg a’ Bhiobaill, ge b’e cho no-co-aimsireil nar latha ’s a tha e. Ach is e riatanach gun tuigear an seòrsa duine a bha ann; duine a thuig teachdaireachd agus spiorad nan Sgriobtar, seach nam falcan lòm fhèin.
Co-dhiù, fhad ’s a bha e a’ cur eòlas air an t-saoghal ma chuairt, na splaoidean beaga air an deach e anns na coilltean agus seachrain aige air bruaichean na Cluaidh, chruinnich e agus thrusadh e lùsan agus eile a bhiodh a’ fàs air an dùthaich. Bhiodh an inntinn dualtach ri sgrùdadh-mionaideach aige gu tùr cuideachail dha, a’ clàradh ainmhidhein agus lùsan na dhùthcha fhèin agus ann an Afraga.
Leis an adhartais a rinneadh ann an cànanan agus saidheans mus deach e dhan oilthigh, bha fìor uidheamachd cheud-fhàthach aige a-chum foghlam aig ìre na b’ àirde a thòiseachadh. Ann an 1836, aig tòiseach an t-seimeastair, chaidh e fhèin agus athair air cois, eadar Bail’ an t-saoir agus Glaschu, ochd miltean a dh’fhaide, a’ falbh a’ chiad rud anns a’ mhadainn. Fhuair e àite-fuirich ann an Glaschu, ach am broinn ùine bige, thàinig e a-steach air nach robh an t-àite-fuirich iomchaidh dha, agus dh’fhàg e agus a’ sìreadh àite na bu fhreagarraiche. Cha deach mòran ùine seachad gus an do lorg e fear, agus aig a’ cheann thall ghluas e a-steach, agus a’ gabhail còmhnaidh fad a’ chiad sheimeastar ann an Glaschu (ach air saor-làithean).
Rè an cuid foghlaim aige, sheall e claonadh anns na saidheansan, gu dearbh anns an laboratoraidh chuimigich. Bha aige ri caraidean ùra a dhèanamh aig an oilthigh, ach cha robh sin idir na dùbhlan dha. Dh’fhàg e buaidh math agus maireannach air oileanach agus oraidichean mar aon, agus bha e na sgoilear dìcheallach. Fad na h-uine, rinn e meòrachadh air bileag (no duilleag-làimhe) a fhuair e anns an eaglais ann am parraist ris an deach e, trì miltean air falbh bho Bhail an t-saoir ann an Hamaltan. Leugh e le geur-ùidh, feasgar na Sàbaid àraid air dhàsan a’ bhileag a thogail, gun robh comann teachdaire (no “mission society”) a’ sìreadh dhaoine aig an robh teisteanas bho oilthigh ann an diadhachd AGUS ann an leigheas. Ged a chuir e fòcas aige air cuairt a choileanadh a Shìona, far an robh am feum mòr airson dotairean agus ministearan nam facal, thòisich an Cogadh Opium eadar Breatann agus Sìona, agus mar thoradh air sin, ghluas fòcas MhicDhùnlèibh aig a’ cheall thall do àite co-ionnanach ann am feum – tìr-mòr Afraga.
Às dèidh dha cuireadh fhaighinn gus treanadh a thòiseacheadh ann an Lunnainn, agus a’ dol tro nan deuchainnean gu soirbheachail ge b’e dàil no dhà bho oraidiche no dhà os-cionn obair-ceartachaidh agus siostam measaidh aig a’ chomann, thàinig e tuilleadh is barrachd follaiseach gun robh oileanach air leth comasach nan làmhan. A-rithist, dh’fhàg Daibhidh deagh mhiannan agus buaidh mhòr air gach duine ris an do thachair e ann an Lunnainn. Ach bho àm gu àm, dh’èirich ann an Albannach òg colna agus fearg agus, mar a chùm cuid a-mach, dìorrasach a leithid nach deach a lorg anns a cho-aoiseach. An d’ fhuair e, mar dìleab air nach robhar ag iarraidh, mì-ghnèithealachd bho a shinnsearan Ghàidhealach? An e foinnich pàirt do-sgaradh am-measg nan Gàidheal? Theireadh am-measg cultaran agus a’ beachdachadh oirnn, gu bheil inntinn Gàidheal luath agus dualtach ri tionndadh gu fearg gun rabhadh. Agus lean am faoin-shamhla seo MacDhùnlèibh tro a bheatha uile, ged a chuir e a’ chuid a bu mhotha dhaoine aig fois am-measg a chompanaich, le teò-chridheach agus an nàdar ciùin a ghabh còmhnaidh ann na bu thrice na rinn fearg a-riamh.
Ann an Afraga[deasaich | deasaich an tùs]
Thàinig Daibhidh MacDhùnlèibh gu tìr Afraga ann am Màrt, 1841. Bha ionad a’ mhisean air a stèidhichte bho 1799 ann an sgìre Cape Town, agus mar seo, bha structar agus bunaitean ann air an robh e comasach adhartas a thogail ann an ainm Comainn Mhisein Lunnainn (“London Mission Society”). Chuir e roimhe na sgìrean do-ruigsinn a ruighinn, ann an ainm a Shlànaighear, agus airson adhartas a’ chinne-dhaonna. Thuig e, mar a thàinig soisgeulaichean eile an àm gu co-dhùnadh, gun robh an dòigh a b’fheàrr do shaorsa nan Afraganach eisimileach air malairt agus creideamh. Cha robh am bun-smuain seo idir co-ionnanach ri bun-smuain nam Boer, no fiù ’s bun-smuain nan rannsachair Portugalach, a ghlacadh air na tùsanach agus sheòl iad tarsainn a’ chuain na traillean seo gu Ameireaga-a-Tuath agus a-Deas. Ach, bha smaointean ùra a’ tighinn am-measg dùthchannan eile ag iarraidh sgur a chur air malairt nan traillean na làithean ud. Gu tric is minig, bhiodh MacDhùnlèibh agus a nàimhdean – na Boers, mar a bu thrice – aig ùgannan a chèile, agus a’ deasbad pàirt na h-eaglais ann an saorsa cinne-dhaonna uile gu lèir, seach air an duine geal a-mhàin. Tro a obrach uile aig Sgoil Dhiadhachd ann an Lunnainn, rinn Daibhidh ath-aithris air teachdaire an t-soisgeil a bha a’ tabhainn saoradh dhan uile, ge b’ e cò às a bha duine àraid, an cultar anns an do dh’àraich e, no fiù ’s “a’ bheatha pheacach” a roinneadh na tùsanaich eatorra. Theireadh gu ùghdarras gun robh na bun-smaointean seo a bha aige an aghaidh na h-eaglais chlèireach an 19mh Linn leis a reachdan Ro-thaghadh. Ged a thigeadh eiciuimeanachas chun an uachdair nar latha an-diugh, b’e seo reachdan sheachranach bho “fhìrinn” an t-soisgeil a bh’ ann. Ach a dh’aindheoin seo, chùm e an creid seo aig teis-meadhan a bheatha, agus choisinneadh e deagh chliù dha gum biodh marainneach chun an latha an-diugh am-measg Afraganach anns a cheann a deas. Chaidh “Livingstone” ann an Saimbia agus “Blantyre” ann am Malabhaidh ainmeachadh mar chuimhneachadh air an rannsachair mhòr, nach do chaomhain e a chliù no a bheatha am-measg nam Boer agus an dòigh ris an do làimhseachadh e a nàimhdean, air an do dh’amharc e mar cnap-starra gu saorsa aimsireil, saoghalta agus do shaorsa spioradail nan Afraganach.
Ann an co-dhùnadh, is e cnag na cuise cuimhneachadh gur ann ann an saoghal gu tùr eadar-dhealaichte a bha MacDhùnLèibh a’ tighinn beò bho a cho-aoiseach, ann am Breatann agus thall thairis ann an Aimeireaga, am-measg nam Boer. Chuir e roimhe saorsa a’ libhrigeadh dhaibh uile ris an do thachair e. Chuir e fàilte air na tùsanaich bhochda a thigeadh gu bith caith-bheatha dha, a’ sgaoileadh an t-soisgeil, a’ dèanamh cairdeis maireannach, a’ fosgail Afraga gu malairt, a’ tabhainn leighis dhan fheumachd, a’ togail bhailtean, agus a’ stèidheachadh institiùdan Afraganach, an àite institiùdan Eòrpach. Mar bhlas den mheas anns an do chùm Afraganach e, bhon àm agus am-measg Afraganach an latha an-diugh, seo faclan Andrew Ross anns a’ chaibideil deireannach “David Livingstone: Mission and Empire”:
“Mythic status has been thrust upon Livingstone: as a saintly hero of Protestantism, as an icon of imperialism, as a leading embodiment of Scottish self-concsiousness, and lastly, in the 1960s, as the patron saint of African nationalism. At the dedication of the new monument to Livingstone at Chitambo’s, President Kaunda of Zambia led the singing and dancing and referred to Livingstone as the “first freedom-fighter”.
Thathar an dòchas leis an sgrìobhadair gun do dh’ fhàgadh deagh bhlas de bheatha MhicDhùnLèibh, agus a bhuaidh air Afraga ris nach bu chòir dhuinn a ghabhail gu suarach.
Tùsan[deasaich | deasaich an tùs]
Prìomh thùs: Ross, A. 2002, Hambledon and London, David Livingstone: Mission and Empire
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Internet Archive Leabraichean a sgrìobh MacDhùnleibh no a tha a' dèiligeadh le MacDhùnleibh] (Beurla)
- Daibhidh MacDhùnleibh aig Proiseact Gutenberg (Beurla)


text:
[bqcjowoc`cmo abh Ydlbio`oqbwo Cwqdcbyqyoqow
Cwqdcbyqyoqow ,CB/ bqbt {dhbnoq admdhdybwo wdhao ob`bl wtbqt {dhbnoq ndytwbnbh qt`bhm yb}bh wdhaobhm idyndeibhm `beibq bhm qoabn aondqblto {dhdibihb edwno{th qdyab{bq ididyb{b jbnqcy ydwoncbhm idy{dybh( Ndbabbh oho idynboqbh adhmbh twob `bhftq qdytqeb {bab wdhao%wdhao qbhmbh abh wdhaoidwby bhm edhbhmmthm idibh abh wdgbyb n`ohow aoqbhabo c`dl hdyo adjcyeoqbw {deidwbybh wdhao c`dllbeibqbh mdybn(Cwqdcbyqyoqow edyt{bnbh {dhbnoq wdhao bhm {b`ohm wdyohm edhdybhm ebhtwob abh aobhmmb{ wdibmbo{dhdibi ndqoabnebe{tbh {bab cybhm qtb([dhbnoq ybabhm wdhao oho et`bo aondhb` wdfbn biba nd%2? abh {bab }bnqt oqt ao{bhabhm wdibmbo bnoibqabyo wtbqt {ycwdw btw nbydhb ao{bnbo wd`beb loat{( Edhfd`bhm biba nd%9; {dhbnoq nd`bohbh wdhaobab`bl {dhdibi tqbeb mbhmmtbh etwnt`cwnd`dqb` ao wd`tytl athob abh aobhmmb{ wdibmbo ndgbgbqbhbhm ndatb ao Bedyonb wdyonbq wdqd`bl {dhbnoq fbhqthm ydebqon(Idyontq oho bnbh aoiblbw wtbqt qohfbtbh {twqbnb abh `b{cybh nbwtw qdhqbhm ydlbio`oqbwo edaon {babCwqdcbyqyoqow wlct`ady iob`qdyb`ow(AdjohowoCwqdcbyqyoqow bab`bl wtbqt wohayceb n`ohow bhm aoqbhabo adhmbh edho{owhb nbyqo`bmc wdgbyb {ycmydwojaowdyqbo adhmbh {deidhqtnbh qt`bhm ibyt {bab qd{o wdhao ,cwqdcjoq/( [ycwdw cwqdcbyqyoqow wdgbyblowqc{bqc`cmow aoqbhabo adhmbh edho{owhb nbyqo`bmc aowdyqbo {dyqteitlbh abh ydecad`ohm qt`bhm aoontqoadhmbh bqycjo abh adwqytnwo qt`bhm wdnoqbyhb(D{oadeoc`cmo[ydzb`dhwo cwqdcbyqyoqow wdgbyb fd`bw edhohmnbq wdwtbo adhmbh {dyqbeiblbh twob( Nchaowo oho fbybhmaoqdetnbh {bab bhbn%bhbn abh ad}bwb etab( Twob fdhow nd`beoh {dndyfbbh abh ndmdebybh ybw abhldydaoqbw wd`tytlhb iowb idy{dybh ab`be ebhojdwqbwo n`ohow cwqdcbyqyoqow(Ao Bedyonb Wdyonbq abh Dyc{b lbe{oy wdetb cybhm edhmb`beo admdhdybwo wdhao wdqd`bl twob 1; qblth(Fte`bl {dhadyoqb cwqdcbyqyoqow wdqob{ qblthhb edhgb{bo 2: ftqb cybhm }bhoqb 9 nb`o `diol ibhbnedhadyoqb cwqdcbyqyoqow aoibhaohm {yob(Abqb ao Ohachdwob bhm aoab{bq abyo Eb`bhm aoebhb {ydzb`dhwohb wdnoqby 2;%274$ wdabhm ao {dadwbbhFb}b qdhmbl {ydzb`dhwo cwqdcbyqyoqow n`ohow wdnoqby 42$( Ao YW Go{qc Ebhmthntwtec Fbnbyqbedhthftnnbh 17<$ ,2??2%2??1/ 74$ ,9;;;/ bab`bl cwqdcbyqyoqow(


text:
Pònair
'S e sìol ri ithe dhen sheòrsa Phaseolus vulgaris (ainm Laideann) a th' ann am pònair.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
'S e fear dhe na stuthan bìdh as sine na cruinne a th' anns a' phònair, is iad aig cridhe diathad nan daoine bho mhìltean dhe bhliadhna. Tha am pònair a-measg na prìomh lusan a challaich dh'fhàs na daoine.
Thòisich fàs na pònaire ann an ceann a deas Mheagsago o chionn mu 7000 bliadhna R.C. Dh'fhàsadh na Tùsanaich pònair geala, dubha agus gach seòrsa is a h-uile dath eile. A bharrachd air sin, bha sìol beag agus mòr aca.


text:
Menu Principal :
Facebook :
Descargar mp3 de Thu Tha Tha Remix Dj Lucas gratis
H? Ng?c H - Xin Hy Th? Tha Dj Thi Hong Remix 2014 ( Demo ) Dj Tu?n Tr?c Mtm Club Bin Ha mp3Escuchar Descargar
Amine Edge & Dance - Gimme Tha Fonky Ass (lucas Arr Remix) Out Now @ Loulou Records mp3Escuchar Descargar
mp3 gratis de Thu Tha Tha Remix Dj Lucas free mp3 download
Top 10 - Canciones en Espanol
Top 10 - Canciones en Ingles
Keywords :
mp3 gratis Thu Tha Tha Remix Dj Lucas, musica gratis de Thu Tha Tha Remix Dj Lucas, descargar mp3 gratis de Thu Tha Tha Remix Dj Lucas, bajar mp3 de Thu Tha Tha Remix Dj Lucas, descargar musica Thu Tha Tha Remix Dj Lucas, Thu Tha Tha Remix Dj Lucas free mp3, listen to Thu Tha Tha Remix Dj Lucas, Thu Tha Tha Remix Dj Lucas mp3, Thu Tha Tha Remix Dj Lucas mp3 download, Thu Tha Tha Remix Dj Lucas free download, Thu Tha Tha Remix Dj Lucas song download, Thu Tha Tha Remix Dj Lucas free mp3 download, Thu Tha Tha Remix Dj Lucas music download.
Ultimas Busquedas :


text:
1900
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1900 (MCM).
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 13 am Màrt - Giorgos Seferis, ann an Urla. Ùghdair às A' Ghrèig.
- 19 am Màrt - Frédéric Joliot-Curie, ann am Paris. Ùghdair às An Fhraing.
- 27 an Giblean - Carme Ballester i Llasat, ann am Barcelona. Tè-iomairt à Catalòinia.
- 29 an t-Iuchar - Eyvind Johnson, ann am Boden. Ùghdair às An t-Suain.
- 3 an Dùbhlachd - Richard Kuhn, ann an Vienna. Ceimeagair às A' Ghearmailt.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 5 an Lùnasdal - Santiago Pérez de Manosalbas, ann am Paris. Fear-poileataigs à Coloimbia.
- 30 an t-Sultain - Oscar Wilde, ann am Paris. Ùghdair à Èirinn.
- 4 an Dùbhlachd - Aquileo Parra Gómez, ann am Pacho. Fear-poileataigs à Coloimbia.


text:
Daibhidh II, Rìgh Alba
'S e mac le Raibeart Brus a bh' ann an Daibhidh Brusach, a bha na Rìgh ann an Alba eadar 1329 is 1371.
Susbaint
Breith is leanabachd[deasaich | deasaich an tùs]
Rinn Alba gàirdeachas mòr nuair a rugadh Daibhidh sa Mhàrt, 1324. Ged a bha an rìgh mòr Raibeart cha mhòr lethcheud bliadhna dh'aois, agus a bhean Ealasaid de Burgh mu chòig bliadhna deug thar fhichead, bha a-nise oighre fireann aige mu dheireadh thall, rud a bha a' gealltainn sonas is seasmhachd dhan dùthaich agus do sliochd nam Brusach.
Thathas ag ràdh gun deach an leanabh ainmeachadh airson Rìgh Daibhidh I Alba (1124-1153), fear dhen a' chiad rìghrean a thug Alba fo smachd agus a thug a-mach buaidh, agus rìgh san robh Raibeart a' cur suim nach beag.
Ann an 1328, rinn Alba is Sasainn Còrdadh Northampton eatarra, aontachadh-sithe a thug cogaidhean neo-eisimeileachd Alba gu crìche. Chaidh aontachadh le na riochdairean Albannach is Sasannach gun rachadh am prionnsa Daibhidh pòsadh ris a' bhana-phrionnsa Shasannach Joan an Dùin, nighean Èideird II Shasainn agus phòs iad nuair nach robh Daibhidh ach ceithir bliadhna a dh'aois.
Bàs athar - na rìgh aig aois còig[deasaich | deasaich an tùs]
Chaochail Raibeart, athair Dhaibhidh, san Ògmhios 1329 agus gun a làimh cinnteach air an stiùir, thugadh ceum air ais ann an Alba. Ghabh Eideard Balliol, mac le Iain Balliol, bràth air an t-suidheachadh seo le cuideachadh bho arm Sasannach agus shoirbhich leis aig Blàr Dhupplin (1332). Chaidh Balliol a chrùnadh na Rìgh Alba, mas fhìor, ann am Peairt ach chaidh a sgiùrsadh a-mach às an dùthaich goirid às dèidh sin.
Na Sasannaich a' bagairt a-rithist, agus teicheadh dhan Fhraing[deasaich | deasaich an tùs]
Ach an uair sin thugadh ionnsaigh na bu challmhoire buileach air Alba leis an rìgh Eideard III Shasainn, a rinn sgrios mòr air an arm Albannach aig Halidon, tuath air Bearaig, ann an 1333, agus chaidh an rìgh òg agus a bhan-righ a chur a-nall dhan Fhraing gus am biodh iad sàbhailte ann an cùirt Philip VI.
Tilleadh a dh'Alba, is cogadh le Sasainn air sgàth na Frainge[deasaich | deasaich an tùs]
Ann an 1341, bha e sàbhailte dha tilleadh a dh'Alba agus cha b' fhada gus an do ghabh e smachd air an dùthaich air fad. Ach ann an 1346, bha na Sasannaich a' bagairt ionnsaigh a thoirt air an Fhraing agus dh'iarr Philip VI cuideachadh air Alba. Ann an spiorad an t-seann caidreachais eadar Alba san Fhraing, chaidh Daibhidh agus arm mòr Alba thairis air an Abhainn Tuaidh a-steach do Shasainn san Dàmhair, ach thugadh buaidh orra le Sasannaich a' chinn a-tuath aig cath aibhiseach Crois Neville air taobh a-muigh ballaichean-dìona Durham. Ged a shabaid Daibhidh e fhèin gu treun, chaidh a thoirt am brùid agus bhiodh e na phrìosanach ann an Sasainn airson aon bliadhna deug.
Na phrìosanach an Sasainn[deasaich | deasaich an tùs]
Chuir Daibhidh seachad aon bliadhna deug na phrìosanach ann an Caisteal Odiham, siorrachd Hampshire. Thugadh urram dha leis na Sasannaich agus bha cead aige seòrsa cùirt a bhith aige fhad 's a bha e na phrìosanach. Dh'iarr na Sasannaich èirig de 100,000 marcaichean air Alba mus cuireadh iad ma sgaoil e; a chionn 's gun robh an dùthaich cho bochd san àm thug seo ùineachan, ach mu dheireadh chaidh co-aontachadh eadar an dà dhùthaich a shoidhnigeadh ann am Bearaig (1357), agus chaidh an rìgh a shaoradh.
Air ais an Alba[deasaich | deasaich an tùs]
Fhuair dùthaich bhochd Alba tàire nach robh beag leis an èirig a chaidh iarraidh orra leis na Sasannaich, agus cha deach a pàigheadh dheth a-riamh. Air sgàth 's nach robh oighre aige (oir chan fhaodadh a bhean Joan a bhith còmhla ris na phrìosanach), bha e na chleas aig Daibhidh an èirig a sheachnadh le bhith ag ainmeachadh Lionel, Diùc Clarence (mac le Eideard III Shasainn) na oighre do chrùn Alba. Ach bha uaislean Alba glè dhiombach dheth seo, agus cha tàinig e gu buil a-riamh. Chaochail a' bhanrigh Joan ann an 1362 agus phòs Daibhidh a' bhantrach Mairead Dhruimenach ann an 1364. Ged tà, cha robh duine cloinne aige le dàrna bhean seo nas mò, agus rinn e sgaradh-pòsaidh rithe ann an 1370.
Bàs Dhaibhidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaochail Daibhidh gu h-obann, gun duine sùileachadh ris, sa Ghearran 1371, aig àrd a chumhachd. Air sgàth 's nach robh a-riamh duine cloinne dligheach aige, fhuair mac a leth-peathar, Raibeart, an Stiùbhairt, seilbh air crùn Alba. Le bàs Dhaibhidh, thàinig taigh rìoghail nam Brusach gu crìch, agus fhuair na Stiùbhartaich seilbh air crùn Alba.


text:
"Cha do chuireadh siostam rabhaidh an sàs"
Thàinig e am bàrr gun tàinig moladh bho Mhinistrealachd an Dìon (MoD) cho chionn 15 bliadhna gum bu chòir siostam rabhaidh a chur air itealain Tornado airson 's nach bualadh iad ann an itealain eile.
Cha deach an teicneòlas a chur an sàs ge-tà.
An-uiridh, chaochail triùir nuair a bhual dà itealan Tornado le chèile air a' Ghàidhealtachd.
Tha dùil ri co-dhùnadh an ceartuair am bi rannsachadh tubaiste bhàsmhoir ann mun tubaist, a thachair os cionn Linne Mhoireibh.
Thàinig an naidheachd nach deach an siostam a chur an sàs a dh'aindeoin a' mholaidh am bàrr tro iarrtas fo Achd Saorsa an Fhiosrachaidh.
Thuirt fear-labhairt dìon an SNP, Aonghas Robasadan, gur e scainneal a th' ann, is gu bheil tòrr cheistean aig an MoD ri fhreagairt.
Thuirt an MoD gu bheil dòighean eile aca 'son tubaistean eadar pleanaichean san adhair a sheachnadh, is gur ann glè ainneamh a tha tubaistean den leithid ann.
Thuirt iad ge-tà, gu bheil deuchainnean a' dol an-dràsta air siostam rabhaidh ùr, is gun tèid a chur an sàs an ath-bhliadhna.


text:
Canaigh
'S e Canaigh [2] an t-eilean as fhaide iar a tha anns na h-Eileanan Tarsainn. Anns a’ bhliadhna 2006 bha 19 daoine a’ fuireach an seo.
Tha Canaigh ainmeil airson nan eòin aige.
Cruinn-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Canaigh mu 7 cilemeatair (4.3 mìltean) a leud agus 1.5 cilemeatair (0.9 mìle) air fhad. Tha an t-eilean Òigh-sgeir (Beurla: Haiskeir) mu 10 cilemeatair san àirde an iar-dheas Chanaigh. Tha an t-eilean ceangailte le Sandaigh le drochaid.
'S e an "Càrn a' Ghaill" an cnoc as àirde air Canaigh le 210 meatair (689 troigh) de dh'àirde. San àird an iar an eilein tha "Ceann Creag-airighe" le 130 meatair de dh'àirde.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Bha Canaigh aig Iain Latharna Caimbeul, seinneadair agus sgoilear Gàidhlig. Anns a’ bhliadhna 1981 thug e an t-eilean do dh'Urras Nàiseanta na h-Alba, ach bha cead aige a bhith a’ fuireach ann an Taigh Chanaigh, gus an do chaochail e ann an 1996. Chum Margaret Fay Shaw, a’ bhean aige, air cruinneachadh stuthan Gàidhlig, gus an do chaochail i anns a’ bhliadhna 2004, bha i 101 bliadhna a dh’aois.[3] Fhàg i an leabharlann agus an tasglann fìor mhath a tha ann an Taigh Chanaigh don Hebridean Trust. Tha planaichean aca gum bi an leabharlann fosgailte mar àite rannsachaidh don a h-uile duine.
Giùlan[deasaich | deasaich an tùs]
Tha port na mara mòr nàdarrach ann a tha suidhichte eadar Canaigh agus Sandaigh. Anns a’ bhliadhna 2005 leudaicheadh an cidhe. Cleachdaidh aiseagan Chaledonian Mac a' Bhriuthainn e. Tha an t-aiseag MV Loch Nibheis a’ ruith eadar Malaig is Canaigh, Eige, Rùm is Eilean nam Muc.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ RCAHMS. "Information on Coroghan Castle". A' tarraing air 2007-04-20.
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Road to the Isles. "Canna". A' tarraing air 2007-04-20.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NG 244 058
- Canna - an Island Story Bhideo mu Chanaigh
Canaigh | Cola | Colbhasa | Diùra | Eige | Eilean nam Muc | Ì Chaluim Chille | Ìle | Lios Mòr | Longaigh | Luinn | Muile | Orasaigh | Pabaigh | Ratharsair | Rònaigh | Rùm | Saoil | An t-Eilean Sgitheanach | Sgalpaigh | Stafa | Tiriodh | Ulbha