text:
Coloimbia Mhòr
'S e Coloimbia Mhòr (Spàinntis: La Gran Colombia) ainm eachdraidheil airson Stàit uabhasach mòr crìochnaichte a chaidh a chruthachadh ann an 1821 leis a' Cho-chruinneachadh Cúcuta. Chaidh an t-ainm Poblachd na Coloimbia (Spàinntis: República de Colombia) a thoirt air an dùthaich ùr. Thathar a' cleachdadh an t-ainm Coloimbia Mhòr ann an dòigh eachdraidheil airson sgaradh a dheànamh eadar Coloimbia o shean agus Coloimbia [1] an latha an-diugh.
Cha robh a' Phoblachd sin ann, gu laghail, ach eadar 1821 agus 1831, agus chaidh e a stèidheachadh air aonadh na seann roinnean Spàinnteach dhe Leas-Rìoghachd Ghranada Ùire, Caipteineachd Choitcheann na Bheiniseala agus Ceannas Quito, a bharrachd air an Roinn Shaor Guayaquil. Bha tìrean am broinn na Stàite a tha a-nis ann an dùthchannan mar Choloimbia, A' Bheiniseala, Eacuador agus Panama a bharrachd air sgìrean beaga dhe Costa Rica, Pearu, Braisil, Guiana agus Niocaragua.
Chaidh Stàit ùr a mholadh aig a' Cho-chruinneachadh Angostura ann an (1819), [2] ach cha do deach sin a chur air bhog gu ruige a' Cho-Chruinneachaidh ann an Cúcuta, far an do deach Bun-Reachd a sgrìobhadh.[3]
Chaill Coloimbia Mhòr a-mach à chèile aig deireadh na 1820an agus toiseach na 1830an air sàilleibh eadar-dhealachaidhean do-rèiteachail mòra aig ìre poiliteagach taobh feadaraileachd agus meadhanachadh an Riaghaltais, a bharrachd air frionas roinneil eadar sluaighean eadar-dhealaichte am broinn na Poblachd.[4] 'S e Poblachd Ghranada Ùire a bha air an dùthaich na bu lugha ùr.


c: text/html

text:
Kl. Ianair.ui. feria, l. xx. ui. Anno Domini M.x.iiii.
Hic est annus octauus Circuli Decinouinalis & hic est .ccccc. & .lxxxii. annus ab aduentu sancti Patrici ad babtizandos Scotos. Feil Grigoir ria n-Init & Minchaisc i samradh isin bliadain-si quod non auditum est ab antiquis temporibus.
Sloghud la Brian m. Cenneitigh m. Lorcain, la righ n-Erenn, & la Mael Sechlainn m. Domnaill, la righ Temhrach co h-Ath Cliath. Laighin uile do leir i tinol ar a cinn & Gaill Atha Cliath & a coimlin do Ghallaib Lochlainne leó. .i. x.c. luirech. Gnithir cath crodha etorra dona frith inntsamail. Maidhis iarum for Gallu & for Laighniu i tosaigh corus-dileghait uile do leir. In quo bello cecidit ex adhuersa caterua Gallorum Mael Mordha m. Murchada ri Laigen, & Domnall m. Fergaile rí na Fortuath: cecidit uero a Gallis Dubghall m. Amlaim, Siuchraidh m. Loduir iarla Innsi Orcc, & Gilla Ciarain m. Gluin Iairnn rigdomna Gall, & Oittir Dub, & Suartgair, & Donnchad h. Eruilb, & Grisene, & Luimne, & Amlaim m. Laghmaind, & Brotor qui occidit Brian, .i. toisech na loingsi Lochlannaighi, & .ui. mile iter marbad & bathad.
p.448
Do-rochuir immorro a fritguin o Gaidhelaibh: .i. Brian m. Cenneitigh ardrí Gaidhel Erenn & Gall & Bretan, August iartair tuaiscirt Eorpa uile; & a mc., .i. Murchad; & a mc.-sidhe, .i. Toirrdelbach m. Murchada; {folio & column H55rb} & Conaing m. Duinn Chuan m. Cenneitigh rigdomna Muman; & Mothla m. Domnaill m. Fhaelain ri na n-Deisi Muman; Eocho m. Dunadhaigh & Niall H. Cuind & m. Cennetigh, tri coimthe Briain; da righ H. Maine, H. Ceallaig[gap: extent: two words]; & Mael Ruanaigh H. h-Eidhinn rí Aidhne; & Geibhinnach H. Dubagain rí Fer Maige; & Macc Beathadh m. Muiredaigh Cloin ri Ciaraidhe Luachra; & Domnall m. Diarmada ri Corco Baiscind; & Scannlan m. Cathail ri Eoganachta Locha Lein; & Domhnall m. Eimhin m. Cainnigh mormhaer Marr i n-Albain; & alii multi nobiles.
Luidh tra Mael Muire mc. Eochadha, comarba Patraicc, co sruithibh & co minnaibh co nn-ice Sord Coluim Cille co tuc as corp Briain righ Erenn, & corp Murchada a mc., & cenn Conaing & cenn Mothlai coro adhnacht i n-Ard Macha i n-ailaidh nui. Di aidhci dhec immorro do samhadh Patraicc ic are na corp propter honorem regis possiti.
Dunlang m. Tuathail, ri Laighen, do éc.
Cath eter Cian m. Mail Muaidh & Domnall m. Duibh Da Bairenn co torchair ann Cian & Cathal & Roghallach, tri m. Mail Muaidh, & ár impu.
Cathal m. Domnaill, ri H. n-Echdach, do marbad la Donnchad m. Briain.
Maidm ria Tadhg m. Briain for Donnchad m. Briain co fargbad Ruaidri H. Donnacan, ri Aradh.
Sluagad la H. Mail Doraid & la H. Ruairgg i Magh n-Ai coro marbsat Domnall m. Cathail & gur innriset in Magh & co rucsat a n-giallu Connucht, licet non in eadem uice.
Maidm for Dal n-Araide ria n-Ultaibh ubi multi occisi sunt.
p.450
Flaithbertach m. Domnaill comarba Ciarain & Finnen, & Ronan comarba Feicin, & Conn H. Digraidh in Christo dormierunt.
At imda tra airisi na bliadna-sa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bremen
‘S e baile mòr agus port[1] anns a' Ghearmailt a tha ann am Bremen (IPA:bʁemən). ‘S e fear dhe na 16 stàitean (Gearmailtis: Länder) na dùthcha. Tha am port Bremerhaven, 60km air falbh mu thuath, am broinn na stàite cuideachd. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 150. Tha am pàirce-nàiseanta Lüneburger Heide suidhichte iar air Bremen.
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha e coltach gu bheil Bremen uamhasach seann ach chan eil sinn idir cinnteach dìreach cho seann ‘s a tha e. Sgrìobh Claudius Ptolmaeus mu dheidhinn Phabiranum, a bha fo buaidh na Cauci ann 150.[2] Anns an 8mh Linn chaidh feachdan Theàrlaich Mhòir gu ruige na h-aibhne Weser gus Crìosdaidheachd a thoirt do treubhan pàganach na sgìre.[3] Thug Riourik, Lochlannach às An t-Suain, aig an robh oighreachdan mòra ann am Friesland, ionnsaigh air Bremen ann an 859 ach, air sgàth sin, thug an Rìgh Louis II a-mach às an dùthaich e.[4] Chaidh easbaigeachd a chur air dòigh anns a’ bhaile, is na easbaigean à Bremen ag iomairt air Crìosdaidheachd a thoirt gu Lochlann fad na linntean.
Bhagairt Heinrich XII à Bayern air cumhachd nan Easbaig anns an 12na linn.[5] Rinn esan a’ chùis orra, ghabh e thairis am baile, chuir e riaghaltas sìobhalta nan àite, is leig esan na bu laigse iad; ‘S e baile marsanta a bh' ann an a dhèidh, is bha làmh an uachdair aig loingeas Bhremen ann an ceann a deas A’ Chuain Tuatha gus a nochd an Lìog Hansa, co-bhann a bha os cionn na Mara Bhaltach, is iad a’ cleachdadh caidreachasan airson An Cuan Tuath a chur fo smachd dhaibh. Aig toiseach an 14mh Linn chuireadh bàtaichean spuinneadair à Bremen ionnsaighean air soithichean Hansa aig muir.[6] Ach mu dheireadh thall, ann an 1358, ghabh comhairlichean à Bremen pàirt ann an co-labhairt Hansa ann an Lübeck is chuir iad roimhpe ballrachd Hansa fhaighean airson cogadh a sheachnadh.[7]
Bha Bremen na bhall cùlachrach diùid na Hansa:[8] dh’iarradh am baile cuideachd air an Hansa anns na h-iomairtean a bheireadh e an aghaidh cinn-fheadhna na treubhan Friesianach anns an sgìre air inbhir na h-aibhne Weser, ach cha bhiodh Bremen daonnan an sàs ann an Iomairtean na Hansa anns a’ Muir Bhaltach. Bha am mì-rùn sin gu math ùpraideach ann an 1425, is loisg muinntir Bhremen sgrìobhainnean na Hansa dìreach ann an Ceàrnag an fhèille ann am meadhan a’ bhaile. Thilgeadh Bremen a-mach às an lìog ann an 1427,[9] le toraidhean mòra: Dh’iarr stàitean eile, mar Oldenburg, air Bremen gun cuireadh e talamhan dhaibh leis cho lag ‘s a bha Bremen gun cuideachadh na Hansa, is chaill am baile mòran thalmhan air sgàth sin.
Chaidh a’ chiad port innealta na Gearmailte a thogail ann am Bremen Vegesack ann an 1620.[10] Ann an 1827, air sàilleabh gu robh am Weser a' fàs beag air bheag na bu ghainmhiche, cheannaich Bremen oighreachdan aig inbhir na h-aibhne fhèin, airson port eile fhaighinn is thug iad Bremerhaven air, neo Port Bremen sa Ghàidhlig.[11] Chaidh an companaidh cudromach muireil Lloyds na Gearmailte an Tuath a stèidhich ann an 1857.[12] Leasachadh obraichean mairearachd na h-aibhne fad na 1870an –1880an.
Dh’fhàsadh am baile beag air bheag tro mhalairt is gnìomhachasan is chaidh oifis margaidh chotain a chuir air dòigh ann an 1872.[13] Chaidh àireamh-shluaigh a’ bhaile suas bho mu 35,000 ann an 1812 gu cor ris 100,000 ann an 1875 is fiù’s 250,000 ann an 1911.[14]
Bha Bremen na bhall Co-chaidreachas na Gearmailte a Tuath bho 1867 gu ruige 1871[15] is an uair sin bha e am broinn stàit ùr, Iompaireachd na Gearmailte bho 1871, ach chum e a chuid neo-eisimeileachd taobh cusbainn is cìsean gu ruige 1888. Gu mì-fhortanach, chaidh oidhirp a dhèanamh air beatha an Iompaire Gilliam II ann am Bremen ann an 1901.
‘S e na Sasannaich a bha os cionn Bhremen dìreach an dèidh an Dàrna Cogaidh, is an uair sin na h-Aimearaganaich bho 14mh An t-Sultain 1944 o chionn 's gu robh iad ag iarraidh gum biodh port air a’ Mhuir a Tuath anns an sgìre aca.[16] Le sin cha bheireadh Bremen a-steach do Shagsainn Ìosail, leis gu robh an roinn sin anns an sgìre a bha fo bhuaidh nan Sasannach. Air sgàth sin, chaidh Bremen a ghairm na bhaile neo-eisimeileachd Hansa (Gearmailtis : Freie Hansestat) am broinn Poblachd Fheadarail na Gearmailte ann an 1947, le Bremerhaven na bhroinn oir nach robh e idir faisg air fearann Shagsainn Iosail.[17]
Clìomaid[deasaich | deasaich an tùs]
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Dealbhan[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Bremenports
- ↑ World Port Source
- ↑ Alemania.net
- ↑ Geneanet
- ↑ Karl Jordan, Henry the Lion. A Biography, ISBN 0-19-821969-5
- ↑ Deremilitari
- ↑ World Port Source
- ↑ Bremen City Report
- ↑ The German Hansa: The emergence of international businesses 1200 - 1800, P. Dollinger, ISBN 978-0-415-19073-2
- ↑ Radio Bremen
- ↑ Bremerhaven.de
- ↑ Hapag-Lloyd
- ↑ Baumwolleboerse
- ↑ Bremen City Report
- ↑ IGE
- ↑ Bremen City Report
- ↑ Essential Travel
- ↑ Urząd Miasta Gdańska
- ↑ Riaghaltas Iosrael
- ↑ Stadt Rostock
Baden-Württemberg • Bayern • Berlin • Brandenburg • Bremen • Hamburg • Hessen • Mecklenburg-Vorpommern • Nordrhein-Westfalen • Rheinland-Pfalz • Saarland • Sagsainn • Sagsainn-Anhalt • Sagsainn Iosail • Schleswig-Holstein • Thüringen


text:
18/02/2013
Tha Crisdean Dòmhnallach a' toirt breab do Rapal còmhla ri Coinneach Mac a' Ghobhainn. Tha Crisdean na oileanach aig Sabhal Mòr Ostaig a' dèanamh Gàidhlig agus Ceòl Traidiseanta. B' àbhaist dha a bhith a' frithealadh Sgoil Chiùil na Gàidhealtachd anns a' Phloc agus mar sin bheiridh e fàsgadh air a' bhocsa agus port air a' phìob. Tha e cuideachd air a bhith an sàs anns na "ceilidh trails" aig Fèisean nan Gàidheal, a' film Seachd: The Inaccessible Pinaccle agus Film G. Tha iomadh seòrsa spòrs a' còrdadh ris cuideachd agus cumaidh e cab gu leòr ri Coinneach a-nochd. bbc.co.uk/feasgar.


text:
Colbhasa: Eilean Dhòmhnaill MhicFhionghain
Thòisich co-labhairt air Eilean Cholbhasa Dihaoine, gus 100 bliadhna on a chaochail Dòmhnall MacFhionghain a chomharrachadh.
B' esan a' chiad cheannard a bh' air Roinn Cheiltis Oilthigh Dhùn Èideann.
Rugadh Dòmhnall MacFhionghain ann an Colbhasa ann an 1839.
Dh'innis an t-Oll. Dòmhnall Uilleam Stiùbhart, a bhios a' bruidhinn aig a' cho-labhairt: "Rinn e uabhasach math anns an oilthigh agus, an ìre mhath air a' cheann fhèin, rinn e sàr-sgoilear Gàidhlig dheth fhèin."
B' e an t-Àrd-Oll. MacFhionghain a' chiad duine a chaidh a shuidheachadh ann an Cathair Eòlais Cheiltich aig Oilthigh Dhùn Èideann, ann an 1882.
“Start Quote
End Quote An t-Oll. Dòmhnall Uilleam Stiùbhart Oilthigh Dhùn Èideann
Tha sinn uabhasach pròiseil às an t-Oll. Dòmhnall MacFhionghain ann an Dun Èideann, agus gu dearbha bu chòir dhan a h-uile Gàidheal a bhith pròiseil às.”
B' esan cuideachd a' chiad ollamh Ceilteach a bh' ann an Alba air fad.
Bha an dreuchd seo aige gu àm a bhàis, ann an 1914.Pròis
Thuirt an t-Oll. Stiùbhart: "Tha sinn uabhasach pròiseil às an t-Oll. Dòmhnall MacFhionghain ann an Dun Èideann, agus gu dearbha bu chòir dhan a h-uile Gàidheal a bhith pròiseil às."
Aig a' cho-labhairt, bidh an t-Oll. Stiùbhart a' toirt seachad òraid mun t-strì a rinn na Gàidheil airson Ollamh Gàidhlig, no Ollamh Ceilteach, a bhith aca ann an oilthigh ann an Alba.
Thuirt e gun robh seo uabhasach cudromach aig an t-àm, 's gu leòr a' dèanamh dì-meas is tàir air cultar nan Gàidheal agus gu dearbha air na Gàidheil fhèin.
Bidh e cuideachd a' coimhead air na tha de dh'fhiosrachadh againn mu Eilean Cholbhasa sna fìor sheann làithean - na Meadhan Aoisean gu ruige an 17mh linn.
"Bidh mi gu h-àraidh a' coimhead air Màrtainn Màrtainn, fear-siubhail a chaidh timcheall nan eilean 's a sgrìobh leabhar tomadach, inntinneach mu na h-eileanan air fad, Colbhasa nam measg," dh'innis e.Sgoilearan
Bidh sàr sgoilearan Gàidhlig leithid an t-Oll. Dòmhnall Meek agus an t-Oll. Raghnall MacIlleDhuibh cuideachd a' bruidhinn aig an tachartais, a thuilleadh air cuid de mhuinntir Cholbhasa fhèin, Kevin Byrne agus Alastair Scouller, a rinn obair ionmhalta air Gàidhlig an eilein, nam measg.
Chaidh a' cho-labhairt a chur air chois le Urras Leabhraichean nan Eilean.


text:
Untitled Document
fish and game no but department of agriculture yes. They say you can take pest species with any method with special regulations on poison...
Posted on Oct 2, 2007, 10:11 PM
from IP address 76.103.211.241
Respond to this message
Return to IndexResponses
pest control in new york, air gun hunting, air gun hunting pictures, air gun hunting starlings, air gun hunting squirrels, air gun hunting pigeons, air gun hunting rabbits, racoons, airgun hunter, airgun silent pellet trap, crossman air gun, crosman airgun, beeman airgun, rws air gun, chinese airgun, american air gun, air force airgun, air arizona gun,air gun review , american air gun,air gun pellets , air gun target ,walther air gun ,air soft pellet gun,air gun scope, air cooled gun machine ,air force air gun, cheap air soft gun, air bb gun ,chinese air gun , used air gun, air nail gun, air pellet gun , air canada gun , air gun pyramid , air gun rifle, benjamin air gun, air gun sale , air gun accessory , bsa air gun, air gun com , diana air gun , fx air gun , air staple gun , air gun pistol , air blow gun, air gun part , sheridan air gun, air gun silencer, automatic air gun , marksman air gun , air gun magazine , competition air gun , air gun sale soft, air gun co2 , air gun store , tech force air gun , hot air gun , eletric air soft gun , air cobra gun, air gun mods , airgun varmint control


text:
Conservatoire Rìoghail na h-Alba
Tha Conservatoire Rìoghail na h-Alba (Beurla: Royal Conservatoire of Scotland) ʼna sgoil ciùil ann an teas-mheadhan bhaile Ghlaschu. Bʼ e “Acadamaidh Rìoghail Ceòl is Dràma na h-Alba” an t-ainm a bhʼ air gu ruige 1 an t-Sultain 2011.
A bharrachd air cùrsaichean ann an ceòl clasaigeach agus iomadh rud eile, tha ceum aca ann "Ceòl na h-Alba" agus ann an "Ceòl na h-Alba - pìobaireachd". Tha Calum Ros aʼ teagasg Gàidhlig agus òrain còmhla riutha. Tha iad ag obair còmhla ri Ionad Nàiseanta na Pìobaireachd ann an Glaschu agus ri Sabhal Mòr Ostaig san Eilean Sgitheanach.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Conservatoire Rìoghail na h-Alba - làrach-lìn oifigeil


text:
Beannchar (Èirinn)
'S e baile meadhannach agus port ann an ceann a deas Chontae an Dúin, ann an Èirinn a Tuath a th'ann am Beannachar (Seann ainmean Beannachor Mór agus Inbhir Beag).[1] Tha e suidhichte aig ìre na mara, ris an taobh a deas Loch Laoigh,[2] 112km air falbh bho Doire, 19km bho Bheul Feirste, 269km bho Ghaillimh, 359km bho Chorcaigh agus 152km bho Bhaile Átha Cliath, prìomh-bhaile na dùthcha.[3] Chaidh am baile a stèidheachadh mu 555 leis an Naomh Comgall.[4]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Bregenz (An Ostair)
- Virginia Beach (Virginia)
- Prüm (A' Ghearmailt)


text:
Led Zeppelin
Còmhlan-ciùil fìor mhath a chruthaich Roc Cruaidh leis a' chiad chlàr aca, Led Zeppelin I. Bha ceathrar ann, Jimmy Page na chluichdear giotàir, Robert Plant a' seinn, John Paul Jones air bass is air meur-chlàran agus John Bonham no Bonzo mar a chanadh cuid ris, air na drumaichean.
Thoisich iad ann an 1969 mar 'The Yardbirds Ur, as deidh dha an còmhlan den aon ainm a sgaradh, a' fàgail Page leis na còirichean airson an ainm. Thug iad orra 'Led Zeppelin' mar ainm as deidh fealla-dhà a rinn Keith Moon bho The Who nuair a thuirt e 'Thèid e sìos mar balùn luaidhe no (Led Zeppelin)'.
Chlàr iad a' chiad chlàr, Led Zeppelin I ann an trì seachdainean agus thoisich iad anns a' bhad air an dàrna chlàr, ris a chanar, Am Bombadair Donn no gu h-oifigeil Led Zeppelin II.
Mar a chaidh an Siar a ghlèidheadh[deasaich | deasaich an tùs]
Air feadh beatha a' chòmhlain, bha cliù nas motha aig Zeppelin ann an Aimeireaga na bha riamh ann am Breatainn fhèin. Chaidh am fiolm "The Song Remains The Same" ann am Madison Square Gardens. An-diugh, 'S e Stairway to Heaven a th' anns an òran a tha air a bhith ga chluich as trice air rèidio ann an Aimeirigea. Ann an "Hammer of the Gods", an leabhar mu dheidhinn a' chòmhlain, tha e air a dhèanamh a-mach gum faca Led Zeppelin na Stàitean mar àite far an robh iad saor is gun bacadh orra.
As deidh Zep[deasaich | deasaich an tùs]
Nuair a dh'eug Bonham, dhealaich an triùir mhaireannach, ag ràdh nach robh Led Zeppelin ann as aonais. Ach tha iad air thighinn còmhla ceithir tursan, airson a' chiad turas ann an 1985 airson Live Aid, airson 40 bliadhna de Clàran a' Chuain Siar, airson banais Jason Bonham, (Mac Bhonzo) agus nuair a chaidh an aontachadh mar bhuill de Thalla Cliù Rock agus Roll ann an 1992
Thàinig Page & Plant còmhla, as aonais John Paul Jones, ann an 1994 airson cuirm air MTV, air an robh Unledded agus rinn iad da chlàr, No Quarter ann an 1994 agus Walking into Clarksdale ann an 1998.
Clàran[deasaich | deasaich an tùs]
- Led Zeppelin I
- Led Zeppelin II
- Led Zeppelin III
- Led Zeppelin IV
- Houses of the Holy
- Physical Graffiti
- The Song Remains the Same
- Presence
- In Through the Out Door
- Coda
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Stairway to Heaven songfacts, tabs, videos and audio, at the Stairway to Heaven website.
- Led Zeppelin reunion information and press conference video


text:
29/08/2014
Litir do luchd-ionnsachaidh le Ruaraidh MacIlleathain agus cluinnidh sinn mu chlach a' choire ann a Tiriodh. The week's letter for learners from Roddy MacLean.
Last on
More episodes
Litir 789: Clach a’ Choire, Tiriodh
Bha mi ag innse dhuibh mu Chlach a’ Choire – The Ringing Stone – ann an Tiriodh. Tha i faisg air cladach a tuath an eilein. ’S e clach iomrallach a th’ innte a thàinig bho Eilean Rùim ann an Linn na Deighe. Tha caogad ’s a trì làraichean cruinn no ugh-chruthach oirre a chaidh a dhèanamh le mac-an-duine. Thathar a’ smaoineachadh gun robh a’ chlach air a cur gu feum ann an cleachdaidhean diadhaidh còrr is ceithir mìle bliadhna air ais.
Agus ’s dòcha gun do lean an creideamh sin, gu ìre air choreigin, ann an linn nan Gàidheal. A rèir beul-aithris, co-dhiù, bha na Tiristich dhen bheachd gun robh rudeigin os-nàdarrach mun chloich. Seo agaibh an stòiridh mu Chlach a’ Choire agus Lachlann am Bàrd.
O chionn fhada bha gnothaichean truagh ann an Tiriodh. Bha na daoine bochd agus gann de bhiadh. Chaidh fear a bha seo a-mach a dh’ionnsaigh na cloiche. B’ esan Lachlann am Bàrd. Cha robh e ann riamh roimhe ach bha e air cluinntinn gun robh cumhachdan sònraichte aig a’ chloich. Bha e a’ dol a shireadh cobhair bhuaipe oir bha an sluagh ann an èiginn.
Le a dhòrn dùinte tharraing e buillean air a’ chloich. Ach cha tàinig fuaim sam bith aiste. Bha i mar chlach sam bith eile.
An uair sin, thog e dòirneag bhon chladach. Bhuail e gu cruaidh air a’ chloich leatha trì tursan. Thàinig fuaim mòr às a’ chloich, mar gur e clag iarainn a bh’ innte.
Sheas Lachlann air ais. An ceann ùine ghoirid, nochd ceann anns a’ chuan faisg air. Shaoil e an toiseach gur e ròn a bh’ ann. Ach mar a thàinig an creutair na b’ fhaisg’ air a’ chladach, chunnaic Lachlann gun robh ceann fir aige, le falt fada. Bha an t-eagal air an duine ach sheas e far an robh e.
Thàinig an creutair a-mach às a’ mhuir. Choisich e suas an cladach a dh’ionnsaigh Lachlainn. Nuair a bha e faisg air a’ bhàrd, thuirt e, ‘Carson a ghairm thu orm, a Lachlainn?’
‘Tha am mart agam bochd agus tha i air sguir a thoirt bainne,’ fhreagair an duine, agus eagal na ghuth. ‘Chan eil biadh agam airson mo leanaibh.’
Sheas an creutair na thost. Bha e a’ gabhail beachd air an t-suidheachadh. Mu dheireadh, thuirt e, ‘Tha mòran daoine ann an eugmhais aig an àm seo. Ach thàinig thusa air mo thòir airson cobhair. Thalla dhachaigh agus thoir biadh dha do leanabh. Na inns do dhuine an reusan a thàinig thu an seo.’
Thionndaidh an creutair air ais don chuan. Mus deach e fodha, thuirt e a-rithist, ‘Tha mòran daoine ann an eugmhais…’ Thionndaidh Lachlann air a shàil agus chaidh e dhachaigh.
Nuair a ràinig e an taigh, fhuair e am mart slàn agus làn de bhainne. Mar a bha e dhàsan, ’s ann a bha e do na coimhearsnaich aige cuideachd. Bha pailteas bainne is bìdh aca bho sin a-mach.
Cha tuirt Lachlann guth ri duine mun turas aige do Chlach a’ Choire. Uill, cha tubhairt gus an robh e na sheann duine, agus na h-oghaichean timcheall air ri taobh an teine.
Nise, nuair a bha mi fhìn aig a’ chloich o chionn ghoirid, chunnaic mi ròn anns a’ mhuir faisg orm. Uill, tha mi a’ smaoineachadh gur e ròn a bh’ ann…
Faclan na Litreach
Abairtean na Litreach
Puing-chànain na Litreach
Sheas an creutair na thost: The creature stood in silence. The reason for the lenition of tost ‘silence’ is that it is preceded by na which contains the third person singular masculine possessive pronoun (because creutair is masculine); literally I was saying ‘the creature stood in his silence’. If it had been feminine I would have said sheas i na tost as the feminine possessive pronoun does not cause lenition. Other examples would be sheas mi nam thost, sheas thu nad thost, sheas sinn nar tost, sheas iad nan tost.
Gnàthas-cainnt na Litreach
Tha mòran daoine ann an eugmhais aig an àm seo: many people are in want/suffering deprivation at this time.


text:
Electronic edition compiled by Benjamin Hazard
Funded by University College, Cork and
The Higher Education Authority via the LDT Project
1. first draft, revised and corrected.
Extent of text: 2085 words
Distributed by CELT online at University College, Cork, Ireland.
Text ID Number: G100018
Availability
Available with prior consent of the CELT programme for purposes of academic research and teaching only.
CELT: Corpus of Electronic Texts
The present electronic text represents pp. 337-340 of Gearóid Mac Niocaill's edition, including his introduction with footnotes. Entries in Text C are dated by Mac Niocaill.
Text proofread twice.
The electronic texts represents the edited text. Text supplied by the editor [in square brackets] is tagged sup resp="GMN". Notes are tagged note type="auth" and numbered; Latin text is tagged.
There are no quotations.
Soft hyphens are silently removed. When a hyphenated word (hard or soft) crosses a page-break this break is marked after the completion of the hyphenated word.
div0=the whole text; div1=the annal; div2=the individual entry.
Names are not tagged. Such tagging may be envisaged in a future edition.
This text uses the DIV2 element to represent the Annal.
Created: Uilliam Mac an Leagha Date range: c. 1460-1475.
Beatrix Färber (ed.)
Beatrix Färber (ed.)
Julianne Nyhan (ed.)
Peter Flynn (ed.)
Beatrix Färber (ed.)
Benjamin Hazard (ed.)
Benjamin Hazard (ed.)
Benjamin Hazard (Text capture)
p.337
I l[acute ]mhscríbhinn Add. 30512; ff. 39rb-40rb, sa British Museum .i. British Library, at[acute ] na hann[acute ]la so; le f[acute ]il. Níl de theideal orthu inti ach 'Senchronic sunn', i l[acute ]imh sheanChathail Uí Chonchubhair; mas fíor do Robin Flower.1 Uilliam Mac an Leagha (fl. c. 1460-75) a scríobh an LS féin.2
Ní de réir blianta at[acute ] na himeachtaí éagsúla d[acute ]taithe, ach do réir an achair de bhlianta eatarthu. Sé an míniú is dóichí air sin, déarfainn, n[acute ] gur cuireadh le chéile an 'senchronic' seo as foinse a bhí d[acute ]taithe le calainnisé sin, le sreath de KKK, gan bliain A.D. ag gabh[acute ]il leo, fé mar at[acute ] i dtosach Ann[acute ]la Inse Faithleann, nó BL Cotton Titus A XXV. Luíonn sé le dealramh go raibh sonraí compóideaois na gealaí ar an 1 Ean[acute ]ir, cuir i gc[acute ]si dteannta cuid acu: féach tagraí d[acute ] leithéid fé na blianta 1086, 1103.3
D[acute ] ainneoin seo, is fuirist d[acute ]taí a chur i leith fhormhór na n-imeachtaí, mar t[acute ] dh[acute ] phonc dheimhneacha ann: cath Chluain Tarbh (1014) agus cathanna Stamford Bridge agus Hastings (1066). Níl le déanamh ach [acute ]ireamh siar agus aniar ó na pointí sin. Ní féidir sin a dhéanamh do leith an d[acute ] mhír thosaigh ar ar thugas (A) agus (B); is follas go raibh bearnaí sa bhun-téacs óna gcineann an téacs so idir (A) agus (B), agus idir (B) agus (C). Chun d[acute ]taí a chur ina leith siúd, caithfí dhul i dtuilleamaí foinsí eile; cheapas go mb'fhearr iad d'fh[acute ]gaint fé mar bhíodar.
Ó thaobh na d[acute ]taíochta dhe, réitíonn d[acute ]taí na n-ann[acute ]la so le d[acute ]taí ceartaithe AU suas go dtí 863; idir sin agus 819 t[acute ]id bliain chun tosaigh; agus t[acute ] 819 féin ceart.
B'í tuairim Robin Flower go mb'as proibhinse Ard Macha do na hann[acute ]la so;4 agus déarfainn go bhfuil an ceart aige. Níl tagairt iontu d'aon eaglaiseach ón dtaobh amuigh den tuaisceart. Ní fuirist a r[acute ] cathain a cuireadh le chéile iad, sa chrot ina bhfuilid anois againn, mar ní féidir bheith cinnte dhe go dtugann an d[acute ]ta deiridh (1134) terminus post quem dúinn: thiocfadh dhó go raibh a thuilleadh ann tr[acute ]th. Ó thaobh na teangan de níl de leid deimhneach iontu ar an d[acute ]ta ach an fhoirm 'dí' mar mhalairt ar 'd[acute ]' (dí bhliadhain/d[acute ] bhliadhain), malairt a bhí coitianta go leor sa Mhe[acute ]n-Ghaeilg, ach a bhí imithe i léig fé aimsir an D[acute ]in Dírigh. Ní dóigh liom, mar sin, go mbeadh dul amú orainn da ndéarfaimis gur i leath deiridh an 12ú céad nó i dtosach an 13ú céad a cuireadh le chéile iad.
p.338
Laogaire mac Neill iar feiss Temra annis uii & mensibus uii & diebus uii uixit .i. dule Dé .i. gaeth & grian & rl. do rat i rraith fri Laighnibh im mathem na Boramai dóib, corus marbsat iarum na dule sin. Oc Grellaig Da, Phil umorro hi Maig Life eter in da chnocc .i. Eriu & Alpu as marbh.
Is isin cuicedh bliadhain umorro a flaithiusa do luidh Patraic docum hErenn. Deda cosmailsi umorro Patraic & Mysi .i. se fichit bliadhain a n-aos simul; is inderb umorro a n-adnacul simul.
Coic cet bliadhain umorro acht di bliadhain o ghein Crist co b[acute ]s Patraic.
Secht mbliadhna ar cet umorro o b[acute ]s Patraic co bas Tibir imperatoris.
Deich mbliadhain o b[acute ]s Tibir {folio 39va} co b[acute ]s Ulltain Aird Breccain.
Bliadhna umorro eter Ultan & Oid mac Bric. Uii mbliadhna o bas Oida mic Bric co b[acute ]s Choluimb Cidle & Griguir papa na Romha.
Cethri bliadhna o b[acute ]s Coluimb Cille, co b[acute ]s Baitine abbatis Ia.
Da bliadhain o b[acute ]s Baithin co bas Cainnigh meic h. Thalann.
Da bliadhain o b[acute ]s Cannig co b[acute ]s Comgaill Bennchair.
Da bliadhain o do ronad cetul na canóine co b[acute ]s Aodha Ordnide meic Neill Frosaig.
Ocht mbliadhna fichet umorro o bas Aoda Ordnide co badad Neill Caille meic Aoda.
Ocus bliadhain ria mbadad Neill Caille ro baided Turgeis la Maolseclainn mac Mailruanaid.
Bliadhain o badad Neill co b[acute ]s Fedlimid meic Crimthainn.
Cuic bliadhna deac ó bas Fedlimid co bas Maoilseclainn meic Maoilruanaid.
Se bliadhna dec ó bas Maoilshechlainn co bas Aoda Finnleith meic Neill Caille.
Se bliadhna decc aili dano o bas Aeda Findleith co bas Saerbrethaig meic Connait.
Bliadhain uad-sen co b[acute ]s Flaind meic Lonain primecis hErenn.
Da bliadhain deac umorro o bas Flaind co cath Muigi Ailbhe i torcair Cormac mac Cuilindain.
Ocht mbliadhna o marbad Corbmaic co b[acute ]s Flainn meic Maoilsechlainn.
Tri bliadhna o bhas Flainn co marbad Neill Glun nDuibh meic Aoda Finnleith.
Se bliadhna o marbad {folio 39vb} Néill Glun nDuibh co b[acute ]s Cathail meic Concabair.
p.339
Bliadhain ar trichait umorro o b[acute ]s Cathail meic Concabair co marbad Congalaig meic Maoilmithig.
Deich mbliadhna o marbad Congalaig co marbad Fergail hUi Ruairc la Domnall mac Congalaig.
Cetri bliadhna uad-sen co cath Bili Suili Oir hi torcair Ualgarg h. Ruairc la Concabar mac (Taidhg) & co cath Cille Móna eter Domnall mac Congalaig & Domnall mac Muircertaig hUi Neill, ait i torcuir Ardgal rí Ulad.
Tri bliadhna iar sin co bas Concubair meic Thaidg righ Connacht.
Secht mbliadhna umorro o b[acute ]s Concabair co bas Domnaill meic Muircertaig righ Erenn in Ard Macha & co cath Temrach eter Maolsechlainn mac Domnaill & Glún Iaruinn & cu b[acute ]s Mughroin comarba Coluim Cille & Comaltan h. Clerig rí Ua Fiachrach Aidne & Agda mac Dubcind ri Tetba.
Deich mbliadhna o chath Temra co bas Erdaird meic Coisi primeces hErenn.
Ocht mbliadhna uad-sen co b[acute ]s Duib Da Lethe comarba Patraic.
Bliadhain post cath Glindi Mama la Brian for Gulla.
Coicc bliadhna post co cath Craibi Tulchai dú hi torcair Aod mac Domnaill ri Ailig & Echaid ri Ulad.
Se bliadhna iar sin co bas Cathail meic Concabair righ Connacht & Maoilsuthain hI Cerbaill airdecnaid hErenn.
Cetri bliadhna as sen co cath mBriain du hi torcair Brian {folio 40ra} & Murchadh a mac & M[acute ]ol Mordai mac Murchadha ri Laigin & Gilla Ciarain mac Gluin laruind & Siuchraid mac Lodair co maithib Gall & Lagin.
Di bliadhain iar tain co bas Meic Liacc primeccess hErenn & co cath Neill meic Eochadha & Neill meic Duib Tuinde dú hi torcair Niall mac Duib Tuinde & Domnall h. Loingsig ri Dail Araide.
Se bliadhna iar sin co b[acute ]s Maoilsechnaill meic Domnaill rig hErenn.
Di bliadhain iar sin co b[acute ]ss Cu[acute ]n h. Lothchain primecces hErenn & co b[acute ]s Maoilruanuidh hUi Ciarda rí Coirpri.
Tri bliadhna iar sin co b[acute ]s Maoilruanaidh hUi Maoldoruid & co marbad Gadra meic Dunaduig & co brissed bachla Ísu & co marbad Raon h. Maoilsechlainn rig Mide i cath Lecce Blada la Sitriucc mac Amlaib & la Dunchadh ri Breg.
Tri bliadhna dano iar sin co marbad Taidg meic Cathail meic Concabair & Domnaill Guirt rig Midi & co bas Gormfhlathi ingine meic Murchadha meic Find .i. mathair Sitruc meic Amlaib & Donncada meic Briain & co b[acute ]s Conmara meic Liac primollam hErenn.
Tri bliadhna trichatt iar sin co bas Neill meic Echadha & Neill meic Maoilsechnaill & Ciarain fir leginn Cenandsa.
Bliadhaina imorro iar sin co dul Donnchaidh {folio 40rb} meic Briain & Echmarcaig meic Ragnuill dar muir dia n-ailithri & co b[acute ]s Duib Da Lethe comarba Patraic & co marbad Grifrid meic Leobailin airdri Bretaine do Chan[acute ]n mac Iacco.
Bliadhain iar sin co b[acute ]s Donnchaidh meic Briain & Echmarcaig in ailithri.
p.340
Bliadhain iar tain co b[acute ]s Edbaird rig Saxan & co cath Arailt fri Lochlannuibh dú hi torcair tri mili do Lochlannuibh im in rig & noí mile do Shaxanuibh & co cath Arailt iterum fri Francu dú i torcair Arallt uadéin.
Bliadhain iar sin co cath Tuluig Adnaig hi torchair Aod h. Concabair.
Tri bliadhna iar sin co b[acute ]s Murcada meic Diarmata meic Maoil na mBo.
Da bliadhain iar sin co cath Odba dú hi torcair Diarmait mac Maoil na mBó & Tadg mac Gilla Patraic hUi Fhergaile & Cú Ulad h. Flathroi ri Ulad & gabail m[gap: extent: 2 or 3 letters]asida co n-[acute ]r Lagen la Conchobar h. Maoilsechlainn.
Bliadhain post co marbad Concubuir h. Maoilsechlainn do Murchad mac Flainn.
Se bliadhna uaidsen co bas Cellaig h. Ruanada ardollam hErenn.
Coic bliadhna iar sin co cath Mona Cruinneoice i torcair Donnchad h. Ruairc & Ceinnetig h. Briain
Di bliadhain iar sin co bas Tairrdelbaig I Briain & co cath Crincha ria mac nDomnaill Remuir for Maol{folio 40va}sechlainn mac Concabair & co cath Conachla ria Ruaidri h. Concabair du i torchair Aodh mac Airt. XX bliadhain imorro o cath Aoda hucusque; bliadhain aile deac cechtarde dib.
Se bliadhna iar sin co dallad Ruaidri h. Concabair dia modaib fein.
Aon bliadhain dec imorro o dallad Ruaidri co cath Muigi Coba.
XX bliadhain imorro o cath meic Cailig co rigi sin [acute ]r bliadhain ar xx. cechtarde.
Da bliadhain dec dano o cath Muigi Coba & o marbad Magnusa co tasc Muircertaig h. Briain.
Di bliadhain iar sin co bas Maelmoire h. Dunain.
Ocus bliadhain aile iar tain co bas Diarmuta h. Briain.
Bliadhain iar sin co bas Murcertuig.
Bliadhain post co marbad Neill meic meic Lochlainn.
Bliadhain iar sin co bas Domnaill h. Lochlainn.
Bliadhain iarum co bas Aeda h. Ruairc.
Tri bliadhna iar sin co maidm Colbtha ria nDiarmaid h. Maoilsechlainn for feruib Fernmuige.
Tri bliadhna iar sin co maidm Atha Trothil & co maidm Atha Fhirdia ria feruib Fernmuige for h. Briuin.
Bliadhain iar sin co bas Cellaig cmarba Patraic.
In bliadhain post maidm Craibe Tri Cruim ria Tigernan h. Ruairc.
In bliadhain post maidm na Segsa ria Tairrdelbach & maidm Osca ria Tigernan h. Ruairc.
Da bliadhain as sen co maidm Ratha Mailan ria nDonnchadh h. Cerbaill for Gallaib Atha Cliath hi torchair Ragnall mac Poil meic Amainn.
In bliadhain post ec Muircertaig comarba Patraic {folio 40vb} & abdaine do gabail do Niall & ordned Mailmedoc hUi Morgair & rl.


text:
Alasdair MacCoinnich
B'e ceannaiche bhian a bha ann an Alasdair MacCoinnich, a' chiad duine Eòrpach a shiùbhail thairis air Tir-mòr Ameireaga-a-Tuath agus a ràinig an Cuan Sèimh.
Rugadh e an, neo faisg air, Steornabhagh, Eilean Leòdhais an 1764. Às dèidh bàs a mhàthar an 1774 chaidh e còmhla ri athair gu Eabhraig Nuadh. Nuair a thòisich an t-Ar-a-mach Aimearaganach ann an 1775, chaidh athair Alasdair, a bha air a bhith na oifigeach airson Rìgh Deòrsa ann an Arm Bhreatainn rè Bhliadhna Theàrlaich, dhan Arm Dearg a-rithist agus chuireadh Alasdair fhèin tuath gu Canada. Ghabh e an sàs ann am malairt nam bian gun e ach còig bliadhna deug. Chuir e sùim anns na bh' aig na h-Innseanaich ri ràdh mu chumadh na tìre anns an àirde an ear-thuath agus an 1789, aois còig bliadhna fichead, bha e os cionn iomairt a bha a' miannachadh slighe a lorg bho Chanada, nach robh ach na dùthaich bheag aig an am sin ach mun taobh sear, an iar dhan Chuan Sèimh.
Cha do shoirbich leis an sgrìob a rinn e an 1789. Lorg e ceann aibhne a bha a' ruith an iar a mach à Loch Slèibh Mòr, ach cha do lean i ach dhan Cuan Argtach. (an-diugh 's e Abhainn MhicCoinnich a chanar ris an abhainn seo).
Dh'fheuch MacCoinnich a-rithist an 1793, 's e a' fagail Fort Fork air 9 an Cèitein. An turas seo lorg e beàrn sna Rockies agus ràinig a sgioba cladach a' Chuain Shèimh air 22 Iuchar 1793.[1]
Thill MacCoinnich a dh'Alba na sheann aois. Chaochail e an 1820 agus chaidh a thiodhlacadh ann an Abhach, san Eilean Dubh.
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Fionnlagh MacLeòid, Alasdair MacChoinnich ann an Canada, Steòrnabhagh: Acair, 1991, ISBN 0-86152-843-3


text:
An Spàinn
'S e stait anns an Eorpa an Iar a tha anns an Spàinn[1][2][3][4][5][6] neo an Spàinnt.[7] Tha crìochan aice sa tuath leis an Fhraing agus le Andorra, san iar leis a’ Portugal, san ear is sa deas leis a' Mhuir Mheadhanaich agus le Giobraltair. 'S e Rìoghachd ann a th' ann an Spàinn an latha an-diugh, ach tha i air a bhith fo iomadh Cheannardan agus siostaman riaghlaidh eadar-dhealaichte, poblachdan agus deachdairean na measg.
Tha roinnean aig an Spàinn:
- Na h-Eileanan Balearach anns a’ Mhuir Mheadhanaich
- Na h-Eileanan Canàrach anns a’ Chuan Siar
- Ceuta agus Melilla ann an Afraga a Tuath
'S i rìoghachd ioma-nàiseantach a th' innte. Bruidhnear mòran cànain agus dual-chainntean eadar-dealaichte anns an Spàinn. Ged a tha Spàinntis na chànan oifigeil, tha Catalanais, Basgais is Gallego co-oifigeil anns na coimhearsnachdan fhèin-riaghlach. Ann an Val d'Aran tha an dual chainnt Aranais ann, cànan co-oifigeil a tha ceangailte le Ogsatanais.
Susbaint
Bailtean mòra[deasaich | deasaich an tùs]
Seo liosta nam bailtean as motha anns an Spàinn:[8]
- Madrid
- Barcelona
- València
- Sevilla
- Zaragoza
- Málaga
- Murcia
- Las Palmas de Gran Canaria
- Bilbao
- Palma de Mallorca
Cruth na tìre[deasaich | deasaich an tùs]
Tha dà fhàsach anns an Spàinn: Bardenas Reales faisg air Nafarroa agus Fàsach Thabernas anns an sgìre Almería.
Ceàrnaidhean poilitigeach[deasaich | deasaich an tùs]
A bharrachd air sin, tha 60 Roinnean anns an dùthaich.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- B' e bàrd barraichte Spàinnteach a bha ann an Antonio Machado.
- Rugadh Seòras Santayana a tha aithnichte an diugh mar fheallsanach, bhàrd agus sgrìobhadair ann am Madrid.
- Buannaich José Echegaray y Eizaguirre an Duais Nobel ann an Litreachas anns a’ bhliadhna 1904.
- Valentín González
- Francisco Franco
Faic cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Am Faclair Gàidhlig-Beurla, Colin Mark, foillsichte aig Routledge, Lunnainn (2004), ISBN 0-415-29761-3
- ↑ Brìgh nam Facal, Faclair Ùr don Bhun-sgoil (deas. Cox, Richard A.V.) - ISBN 0903204215
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1871901391
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Edward Dwelly, Illustrated Gaelic-English Dictionary, Birlinn Limited, Dùn Èideann, 2001, ISBN 1841581097
- ↑ Mongabay


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Thoir sùil tro na diofar làraich-lìn foghlam tha rim faotainn airson clann de gach aois.
Lorg làraich Bitesize a fhreagras air ìrean Nàiseanta 4 agus Nàiseanta 5.
All the information you need to learn Gaelic is on this one-stop shop.
Leughaidhean às na leabhraichean, Acrachan, Na Caraidean is Dè an uair a tha e, a Mhgr Madadh.
Pick-up your first words, or improve your Gaelic, with a helping hand from our range of learning sites.
Stiùireadh, ath-sgrùdaidhean agus deuchainnean ghoirid do sgoilearan air cuspairean aig Ìrean Nàiseanta 4, Nàiseanta 5 agus Àrd Ìre.
Revision guides and quizzes for pupils taking National 4, National 5 and Higher courses in Gaelic.
An introduction to BBC ALBA educational websites for children in Gaelic-medium education.
Tha Notaichean Tidseir airson gach prògraim foghlam a thèid a chraoladh air BBC ALBA is Radio nan Gàidheal air-loidhne.
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
Kl. Ianair
[...]
. Anno Domini .dcccc.xc.u., alias 996.
Tene di ait do ghabail Aird Macha conna-farcaibh dertach na dam liac na h-erdamh na fid-nemedh ann cen loscadh.
Diarmait m. Domnaill rí H. Ceinnselaig, Gilla Patraicc m. Donnchada rí Osraigi, Cormacc H. Conghalaig comarba Daiminnsi, mortui sunt.
Crech la Conaille & Mugdorna & Tuaiscert m-Bregh co Glenn Righe conus-taraidh Aedh m. Domnaill, rí Ailigh, & co tarat debaid doibh & co remaidh foraibh coro marbad rí Conaille and, .i. H. Cronghilla, .i. Matudan, & alii plurimi .i. da cet.


text:
Comhairle Shiorrachd Àir a Tuath
'S e aon de na 32 comhairlean na h-Alba a tha ann an Comhairle Shiorrachd Àir a Tuath (Beurla: North Ayrshire).
Susbaint
Suidheachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an cuid as motha dhith air tìr mhòr na h-Alba far an robh an t-siorrachd traidiseanta Inbhir Àir. Tha a' chomhairle a' gabail a-steach cuideachd an t-eilean Arainn a bha aig Siorrachd Bhòid agus cuid de na h-eileanan ann an Linne Chluaidh, m. e.: Cumaradh Mòr agus Cumaradh Bheag.
Tha Comhairle Shiorrachd Rinn Friù, Comhairle Shiorrachd Àir a Deas agus Comhairle Shiorrachd Àir an Ear timcheall oirre.
Tha Comhairle Shiorrachd Àir a Tuath cho mòr ri 885 cileameatair cèarnagach agus bha 135.830 duine a’ fuireach an seo ann an 2005.
'S e Irbhinn prìomh-bhaile ionadail na chomhairle.
Bailtean[deasaich | deasaich an tùs]
Anns an tìr-mòr[deasaich | deasaich an tùs]
Eilean Arainn[deasaich | deasaich an tùs]
Cumaradh Mòr[deasaich | deasaich an tùs]
Àitichean eile[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Comhairle Cathair Obar Dheathain | Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain | Aonghais | Earra-Ghaidheal agus Bòd | Comhairle Chlach Mhanainn | Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh | Comhairle Cathair Dùn Dè | Comhairle Shiorrachd Àir an Ear | Comhairle Dhùn Bhreatainn an Ear | Comhairle Lodainn an Ear | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù an Ear | Comhairle Dhùn Èideann | Comhairle na Eaglaise Brice | Comhairle Fhìobha | Comhairle Ghlaschu | Comhairle na Gàidhealtachd | Comhairle Inbhir Chluaidh | Comhairle Mheadhan Lodainn | Comhairle Mhoireibh | Comhairle nan Eilean | Comhairle Shiorrachd Àir a Tuath | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath | Àrcaibh | Comhairle Pheairt is Cheann Rois | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù | Comhairle nan Crìochan | Sealtainn | Comhairle Shiorrachd Àir a Deas | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Deas | Comhairle Shruighlea | Comhairle Dhùn Bhreatainn an Iar | Comhairle Lodainn an Iar


text:
Zipa
'S e tiotal urramach airson Rìghrean tìrean mu dheas Dùthaich nam Muisca a bh'ann an Zipa. Bha an dùthaich sin suidhichte far a bheil tìr àrd torach eadar na roinnean dhe Cundinamarca agus Boyacá ann an Coloimbia an latha an-diugh. Bha am prìomh-bhaile Bacatá, (Bogotá), suidhichte anns an sgìre ris an canar Comhnardan dhe Bogotá (Spàinntis: Sábana de Bogotá).
'S e tiotal oighreachdail a bh'ann an Zipa, ach cha leanadh sin an lìn athaireil gu dlùth. Thaghadh fear-ionlaid bho am broinn an teaghlaich rìoghail aig bàs an righ, anns a' chumanntas mac piuthair mhòr an righ nach maireann, neo fiu's am fear a bha na b'aosda na esan fhèin.
Bha Tisquesusa na Zhipa nuair a ràinig a' chiad duine às an Roinn Eòrpa, an ceannsaiche Gonzalo Jiménez de Quesada.
Zipas dhe Bacatá[deasaich | deasaich an tùs]
- Meicuchuca (1450 - 1470) A' chiad Zipa dhe Bacatá,
- Saguamanchica (1470 - 1490) An darna Zipa dhe Bacatá,
- Nemequene (1490 - 1514) An treas zipa dhe Bacatá,
- Tisquesusa (1514 - 1537) An ceithreamh Zipa dhe Bacatá, bha esan os cionn an Riaghaltais nuair a ràinig na ceannsaichean Spàinnteach. Mharbh na saighdearan aig Gonzalo Jiménez de Quesada e.
- Sagipa neo Zaquezazipa (1537- an Lùnasdal 1538): Còigeamh agus fear mu dheireadh dhe na Zipa ann am Bacatá. Chaidh e a chur gu bàs la Jiménez de Quesada.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- Velandia, R. Enciclopedia Histórica de Cundinamarca. Tomo I Volumen I. Ace Editorial Didacticos & Cia.


text:
-
-
Archives
- October 2014
- September 2014
- August 2014
- July 2014
- June 2014
- May 2014
- April 2014
- March 2014
- February 2014
- January 2014
- December 2013
- November 2013
- October 2013
- September 2013
- August 2013
- July 2013
- June 2013
- May 2013
- April 2013
- March 2013
- February 2013
- January 2013
- December 2012
- November 2012
- October 2012
- September 2012
- August 2012
- July 2012
- June 2012
- May 2012
- April 2012
- March 2012
- February 2012
- January 2012
- December 2011
- November 2011
- October 2011
- September 2011
- August 2011
- July 2011
- June 2011
- May 2011
- April 2011
- March 2011
- February 2011
- January 2011
- December 2010
- November 2010
- October 2010
- September 2010
- August 2010
- July 2010
- June 2010
- May 2010
- April 2010
- March 2010
- February 2010
- January 2010
- December 2009
- November 2009
- October 2009
- September 2009
- August 2009
- July 2009
- June 2009
- May 2009
- April 2009
- March 2009
- February 2009
- January 2009
- December 2008
- November 2008
- October 2008
- September 2008
- August 2008
- July 2008
- June 2008
- May 2008
- April 2008
- March 2008
- February 2008
- January 2008
- December 2007
- November 2007
- October 2007
- September 2007
- August 2007
- July 2007
- June 2007
- May 2007
- April 2007
- March 2007
- February 2007
- January 2007
- December 2006
- November 2006
- October 2006
- September 2006
- August 2006
- July 2006
- June 2006
- May 2006
- April 2006
- March 2006
- February 2006
- January 2006
- December 2005
- November 2005
- October 2005
- September 2005
- August 2005
- July 2005
- June 2005
- May 2005
- April 2005
- March 2005
- February 2005
- November 2004
- October 2004
- January 1970
- December 1969
-
Meta
Monthly Archives: March 2010
Beul ro luath?
Cha bu luaithe na sgrìobh mi mu dheidhinn teachd an earraich, ‘s ann a tha an geamhradh air tilleadh! THa mi an dòchas gu bheil na h-eòin bheaga a chunnaic mi faisg air an taigh seo, air an druideadh dlùth còmhla ri chèile anns an nid – blàth, nan suain seasgair. Cha sheas an fheadhainn as maoithe… Continue reading
Eòin an earraich air tilleadh
Chaidh mi air cuairt ghoirid a-mach air an rothair an-diugh air prìomh rathad Shlèite. Bha a’ ghaoth làidir, agus uaireannan bha sgrìob chruaidh oirre fhathast, ach a dh’ aindeoin sin, bha e follaiseach gu bheil an t-earrach a’ tighinn dlùth. Ann an cuid de ghàrraidhean Shàsaig, tha lus a’ chrom-chinn fo làn bhlàth agus nuair a dh’fhalbh mi suas gu mullach a’ mhonaidh eadar Torabhaig agus Eilean Iarmain, chunnaic mi blàthan beaga geala air na badan fraoiche.
Cha b’ e sin a-mhàin ach… Continue reading
DUFC a’ gabhail air Tobar na Màthar 3-0 le deichnear
Leis gu bheil grunn mhath gheamannan air fhàgail fhathast ro dheireadh an t-seusain, cha mhol mi an latha math mus tig an oidhche. Ge-tà, tha DUFC airidh air moladh mòr airson nan oidhirpean aca sa ghèam seo. B’ fheudar dhaibh trì chairteal den gh… Continue reading
Comments Off
DUFC a’ gabhail air Tobar na Màthar 3-0 le deichnear.
Leis gu bheil grunn mhath gheamannan air fhàgail fhathast ro dheireadh an t-seusain, cha mhol mi an latha math mus tig an oidhche. Ge-tà, tha DUFC airidh air moladh mòr airson nan oidhirpean aca sa ghèam seo. B’ fheudar dhaibh trì chairteal den ghèam a chluich le deichnear, nuair a fhuair Paul Dixon cairt dhearg. Chaidh a chur far a’ phàirc air sàilleabh ‘s gun robh a chois ro àrd ann an ionnsaigh air cluicheadair eile.
Shaoileadh tu gun cuireadh sin èis air oidhirpean Aonaichte, gu… Continue reading
Cairteal-chuairt dheireannach Cupa na h-Alba (Ath-chluich) – Dùn Dèagh Utd 1 Rangers 0
Grad iongnadh is fearg air sgioba coidsidh Rangers, nuair nach dubh an Rèitire às an tadhal a chuir Utd, mar is àbhaist dha bhith a’ dèanamh!Thachair e a-rithist a-nochd. Chuir DUFC tadhal ann, agus chaidh an tadhal a ghearradh às anns a’ bhad le … Continue reading
Posted in Cairteal Chuairt Dheireannach, Cupa na h-Alba, Dùn Dèagh Aonaichte, Dundee United FC, Iar-chuairt dheireannach, Rangers Comments Off
An ath-chluich dhen Chairteal Chuairt Dheireannach ann an Cupa na h-Alba.
Grad-iongnadh is fearg air sgioba coidsidh Rangers, nuair nach dubh an Rèitire às an tadhal aig Utd mar as àbhaist dha a bhith a’… Continue reading
Agallamh còmhla ri Rhoda agus Cathy Ann
Nuair a bha sinn aig a’ Mhòd ann an Ottawa an uiridh, bha cothrom againn bhruidhinn ri Rhoda Nic Risnidh agus Cathy Ann Nic-a-Phì. Tha sibh eòlach orra, tha sinn cinnteach. Tha Rhoda, a chaidh a breith ‘s a togail anns na Hearadh, ainmeil mar thidsear na Gàidhlig air feadh Ameireaga a Tuath. Tha Cathy […] Continue reading
Posted in podcasts Comments Off
Madaidhean-Allaidh
Tòrr naidheachdan ri thaobh madaidhean-allaidh ann an seo. An t-seachdain-sa chaidh, chaidh teidsear a bha seo a mharbhadh le buidhean de mhadaidhean-allaidh ann an Chignik Lake, tachartas a tha mu math ainneamh. Chaidh sgioba à Roinn Èisg ‘s Beat… Continue reading
Comments Off
Meòrachadh Beag air Bàs (Miroslav Holub)
’S iomadh duine a nì
mar nach do rugadh fhathast iad. Rè an ama sin, ge-tà,
dh’fhaighnicheadh do William Burroughs le oileanach
ma bha e gabhail ri beatha an dèidh bàis,
’s fhreagair e:
– An cinnteach leat nach do bhàsaich thu fhathas… Continue reading
Posted in eadar-theangachadh, Steafan MacRisnidh Comments Off
Frois a’ Phoit!
Nuair a thèid sinn a shnàmh sa mhuir mar chlann a’ plubraich air an t-sràid ann an tuil, no gar plumadh fhèin anns an tuba, is sinn nar suidhe mar chlod no mar ghuga, ?s beag an t-iongnadh ged a phlumas sinn gu grad gun èirich fras-uisge anns a’ bhad, a’ stealladh oirnn, ?s sinn […] Continue reading
Posted in Steafan MacRisnidh, Uisge Comments Off


text:
Sgoilearan Chaol Àcain dhan Phloc
Chaidh aontachadh gun tèid sgire Chaol Àcain san Eilean Sgitheanach a chur ann an sgire sgoile Àrd-sgoil a' Phluic.
Bha Caol Acainn thuige seo ann an sgìre sgoile Àrd-sgoil Phort Rìgh, a tha deich mìle fichead air falbh.
Chan eil Àrd-sgoil a' Phluic ach seachd mìle bho Chaol Àcain.
Thuirt Comhairle na Gàidhealtachd gum faigh sgoilearan à Caol Àcain bus-sgoile dhan Phloc.
Faodaidh sgoilearan à Caol Àcain a tha mar thà ann an Àrd-sgoil Phort Rìgh leantainn orra an sin, is bidh bus-sgoile ann dhaibh.Fàilte
Chuir Ceannard Àrd-sgoil a' Phluic, Donnchadh Feargasdan, fàilte air an naidheachd.
"Tha mi air leth toilichte leis a' cho-dhùnadh", thuirt e.
"Tha na pàrantan a' gabhail ris agus tha e a' dol a shàbhaladh ùine airson na cloinne a' tighinn dhan sgoil.
"Cuideachd, tha an aon cheannard air Bun-sgoil a' Chaoil agus Bun-sgoil Chaol Àcain, mar sin airson obair còmhla ris na bun-sgoiltean tha e a' dol a bhith feumail cuideachd", thuirt e.
Bidh Caol Reatha a' dol mar phàirt de sgìre sgoile Bun-sgoil an Ath-Leathainn is mar sin thèid sgoilearan à Caol Reatha gu Àrd-sgoil Phort Rìgh, mar a bha iad.
Thèid na h-atharrachaidhean a chur an sàs bho thoiseach na h-ath-bhliadhna sgoile san Lùnasdal 2013.


text:
Fèisean nan Gàidheal
Ged a tha iomadh ciall aig an fhacal 'fèis', don a mhòr-chuid de dhaoine an-diugh tha e co-ionnan ri iomairt nam Fèisean, buidheann de dh'fhèisean-teagaisg air feadh Alba far am bi daoine, is gu h-àraid daoine òga, ag ionnsachadh agus a' taisbeanadh nan ealan Gàidhlig.
Tha fèisean a' toirt cothrom do dhaoine a thighinn còmhla airson an sgilean ann an seinn, dannsa, dràma agus ceòl traidiseanta a leasachadh. Tha an teagasg beòthail agus spòrsail, ach proifeasanta agus eifeachdach. 'Se fèis-seachdainn bhliadhnail am prìomh thachartas aig a' mhòr-chuid de na fèisean, ach tha àireamh nam fèisean a tha a' tabhann phrògraman de chlasaichean leanntainneach fad na bliadhna airson seirbhisean a chumail suas a' sìor-dhol am meud.
Susbaint
Fèis Bharraigh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh a' chiad fhèis a chur air bhog nuair a thòisich buidheann de phàrantan ann am Barraigh a' gabhail dragh gun robh dualchas an eilein a' dol bàs is nach robh an cuid chloinne ag ionnsachadh ceòl traidiseanta anns an sgoil. Mar dhòigh gus an suidheachadh seo a leasachadh chaidh a' chiad Fhèis Bharraigh a chumail anns an Eilean ann an 1981.
Nuair a chualas cho mòr is a shoirbhich le Fèis Bharraigh, thòisich coimhearsnachdan air feadh Alba a' cur nam fèisean aca fhèin air dòigh. Bha Fèis Bharraigh 21 bliadhna a dh'aois ann an 2002, agus 22 bliadhna bho 'rugadh' i, tha còrr is 35 fèisean ann, gach tè dhiubh ga ruith leis a' choimhearsnachd agus air a dealbhadh gus feumalachdan na sgìre a fhrithealadh. Tha a' mhòr-chuid de dh'Fhèisean fhathast gan ruith le comataidean saor-thoileach.
Iomairt Luachmhòr[deasaich | deasaich an tùs]
Tha na sgilean a tha gan teagasg aig Fèisean air am meas mar phàirt air leth cudthromach de dh'fhoghlam neo-fhoirmeil dhaoine òga, agus lorgar dearbhadh air a-seo anns an ìre de thaic a tha pàrantan is saor-thoilich deònach a thoirt seachad. Nas cudthromaiche air fad, tha e cuideachd ga mheas gu luachmhor leis na com-pàirtichean òga iad fhèin. Aig ìre nàiseanta, tha na fèisean gam meas le tòrr mar tè de na h-iomairtean-ealain as luachmhor a th'ann do dh'òigridh an Alba.
Bithidh còrr is 3,500 dhaoine òga gach bliadhna a' gabhail pàirt anns na 37 Fèisean; tha 4 dhiubh seo gan cumail tro mheadhan na Gàidhlig. Tha còrr is 450 dreuchdan-teagaisg gan tabhann le Fèisean – 132 dhaoine – àireamh a tha, an cois luchd-obrach Fèisean nan Gàidheal agus Fèis Rois, co-ionnan ri 24.8 obraichean làn-tìde.
Tha na 37 Fèisean nam buill de dh'Fhèisean nan Gàidheal, agus tha Bòrd-stiùiridh Fhèisean nan Gàidheal air a thaghadh às a' bhallrachd, leis a' bhallrachd. Bithidh na Fèisean a' tighinn còmhla aig Co-labhairt Bhliadhnail Fèisean nan Gàidheal, agus tro chuirmean-ciùil nàiseanta an-dràsda is a-rithist. Tha fiosrachadh ga sgaoileadh tron chuairt-litir Faileas.
A' Sior Fhàs[deasaich | deasaich an tùs]
Mar a tha iomairt na Fèisean air soirbheachadh agus mar a tha na bliadhnaichean air a dhol seachad tha atharraichean eile air a thighinn, nam measg Fèis Alba, a chuireadh air bhog ann an 1999, mar fhèis nàiseanta do chom-pàirtichean adhartach 'nan deugan agus 'nam ficheadan.
Tha fèisean nan samhla air sàr-obair anns na h-ealain do dh'òigridh agus neartachadh sgilean coimhearsnachd, agus tha iad a' tabhann àireamh nach beag de dh'obraichean, agus luach-airgid. Tha dealas airson cànan is cultur na Gàidhlig aig cridhe na h-iomairt agus bithidh Fèisean nan Gàidheal agus na fèisean a' strì an-còmhnaidh airson cothrom a leudachadh airson Gàidhlig a chleachdadh agus a bhrosnachadh anns na fèisean.
Leabhraichean[deasaich | deasaich an tùs]
- Fèis: The First Twenty-Five Years of the Fèis Movement, deasaichte le Kate Martin, Fèisean nan Gàidheal, 2006, ISBN 0952868741


text:
Tursachan Chalanais
Tursachan àraid ann an cruth croise, a chaidh an togail mu 3000 RC. Anns a mheadhan tha cearcall de thursachan, le barpa sa mheadhan. Timcheall air an seo tha na tursachan ann an cruth croise a' dol gu siar, sear agus deas. Bhon tuath tha loidhne fhada (83m) de thursachan a tha a' fàs nas cumhainge faisg air a' chearcall.
Suidheachadh
19cm siar bho Stèornabhagh far an A859, Eilean Leòdhais.
Roinn – Na h-Eileanan Siar. Comharradh air Cliath-mhòr na Rìoghachd NB 213 330
Slighean-rothaireachd
Làrach air Lìonra Nàiseanta nan Slighean-rothaireachd
Cuiribh fios gu
Fòn 01851 621422
Uairean fosglaidh agus Prìs
Fosgailte an-asgaidh fad na seachdain fad na bliadhna. Tha Ionad an Luchd-tadhail fosgailte:
An Giblean – An t-Sultain, 10.00m – 6.00f, a h-uile latha
An Dàmhair – Am Màrt, 10.00m – 4.00f, Diciadain - Disathairne
Goireasan
Chan eil an lùghdachadh a gheibh Luchd-taice Alba Eachdraidheil ag obair an seo.


text:
Sgoil Ghàidhlig Ghlaschu
'S e sgoil ann an Glaschu a tha ann an Sgoil Ghàidhlig Ghlaschu, far a bheil am foghlam a' lìbhrigeadh tro mheadhan na Gàidhlig.
Chaidh a' chiad sgoil fhosgladh ann an 1999 mar "Bun-sgoil Ghàidhlig Ghlaschu". Ach cha robh an togalach mòr gu leòr mar sin dh'fhosgail sgoil ùr, Sgoil Ghàidhlig Ghlaschu san Lùnastal 2006. 'S e sin an aon sgoil Ghàidhlig ann an Alba, far a bheil Sgoil Àraich, Bun-sgoil agus Àrd-sgoil anns an aon togalach.
Tha Poileasaidh Cànain aca a thathas ag ràdh:
Tha sinne nar sgoil Ghàidhlig agus leis an sin tha e mar dhleasdanas oirnn an cànan a bhrosnachadh, a leasachadh agus a chleachdadh taobh a-staigh na sgoile agus anns a’ choimhearsnachd. ’S e prìomh amas na sgoile fiosrachadh agus sgilean cànain nan sgoilear a leudachadh agus a bhrosnachadh anns a’ Ghàidhlig agus teagasg agus ionnsachadh a lìbhrigeadh aig an ìre as airde. [1]
Thèid na cùrsaichean den Churraicealam Albannach a theagaisg tron Ghàidhlig a-mhàin. An luib an modh teagaisg seo, thig fèin-dhearbadh air Gaidheal òga Ghlaschu. Chaidh cùrsaichean mar ceimigeachd, teicneòlas is matamataig a leasachadh aig ìre Àrd-sgoil. Tha clasaichean coimpiutaireachd is dràma ann cuideachd. Is a' Ghàidhlig chànan làitheil air fad na sgoile.
Anns na bliadhnaichean sa chaidh tha àireamh nan sgoilearan ann am foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ann an Glaschu a’ sìor fhàs. Anns a’ bhliadhna acadaimigeach 2007 gu 2008, dh’èirich àireamh nan sgoilearan 11% an aghaidh àrdachadh de 4% gu nàiseanta. Bho 2008 gu 2009 bha mu 400 sgoilear gu lèir ann. Ann an 2009/2010 tha mu 13% de sgoilearan bun-sgoile agus 25% de sgoilearan àrd-sgoile ann am foghlam tro mheadhan na Gàidhlig na h-Alba air fad ann an Glaschu.[2]
Air barrachd, tha prògraman cultarach don chloinn, m.e.: òrain is dannsa tradaiseanta no pìobaireachd. Bithear a’ toirt misneachd dhaibh pàirt a gabhail ann an co-fharpaisean is taisbeanaidhean, ann am Mòdan is Fèisean ionadail. Le sin thathar an dòchas gum bi iad a’ toirt Gàidhlig a-mach às an sgoil dhan choimhearsnachd.
Aistidhean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Poileasaidh Cànain Sgoil Ghàidhlig Ghlaschu
- ↑ Plana na Gàidhlig 2009 gu 2012 Comhairle Baile Ghlaschu td 26


text:
Tunja
‘S e baile meadhananch ann an Coloimbia,[1] agus prìomh-bhaile na roinne Boyacá, a th’ann Tunja neo Santiago de Tunja.[2][3] Tha e suidhichte ann an iar-mheadhan na dùthcha anns an sgìre ris an canar Alto (Àrd) Chicamocha, 122km air falbh bho Bhogotá.[4]. Tha farsaingeachd dhe 118 km² aige, 87% dhuibh air an dùthaich agus 13% anns a’ bhaile fhèin. Tha meadhan a’ bhaile Tunja suidhichte aig 2,775m os cionn ìre na mara, ach tha an t-àite as àirde am broinn crìochan a’ bhaile aig 3,200m os cionn ìre na mara, ri taobh Cucaita. Tha an t-àite as ìsle suidhichte aig 2,400m os cionn ìre na mara, ri thaobh Moniquirá.
Bha àireamh-sluaigh dhe 154,096 aig a' bhaile fhèin ann an 2005, a-rèir a' chunntais-sluaigh mu dheireadh.[5] 'S e Tunja an 31mh baile as motha na dùthcha.[6]
Tha crìochan aige leis na bailtean beaga dhe Motavita agus Cómbita air an ceann a tuath, le Oicatá, Chivatá agus Soracá air an àirde an ear, le Boyacá, Ventaquemada agus Samacá air an ceann a deas, agus mu dheireadh thall le Samacá, Sora agus Cucaita air an àirde an iar. Chaidh e a steidheachadh leis na Spàinntich 6mh an Lùnasdal 1539.
‘S e sgìre fo riaghladh sònraiche a bh’ann, ro Bhun-Reachd 1991.
Susbaint
Ainm an àite[deasaich | deasaich an tùs]
‘S ann às a’ chànan tùsanach Hunza a thàinig ainm a’ bhaile, a tha a’ ciallachadh "Fireannach Faiceallach". Cha robh an t-ainm Santiago de Tunja air a-riamh, ged a tha feadhainn ga chreidsinn co-dhiù. Tha troimh-chèile ann taobh an ainm air sàilleabh an dòigh mar a rinneadh parraistean a’ bhaile: Parraiste Mhoire an Sneachda (Spàinntis: Señora de las Nieves) mu thuath; Naomh Barabail (Spàinntis Santa Bárbara) mu dheas, agus Naomh Seamus à Tunja (Spàinntis: Santiago de Tunja) dìreach ann am meadhan a’ bhaile. ‘S e Naomh Seamus an Abstol, Sàr Naomh na Spàinne, a th’ ann Sàr Naomh a’ bhaile is tha an t-ainm aige air a’ Chathair-eaglais cuideachd. Le sin ‘s e Parraiste na Cathaire-Eaglais aig Naomh Seamus an t-Abstol a tha air a’ pharraiste, ach chan air a’ bhaile.
Tha freumhan muisca an ainm Tunja ceangailte cuideachd ri fear dhe na cinn-fheadhna (Spàinntis: cacique) na b’ainmeil a bh’ ann: Hunzahua. Mar sin, nuair a steidhich Gonzalo Suárez Rendón am baile, thug e Tunja air, mar a mhìnich na sgrìobhainnean dhen 6mh an Lùnasdal 1539. Dearbhaidh sgrìobhainnean rìoghal an t-ainm sin nuair chaidh e a dh’ainmeachadh mar Bhaile, 29mh am Màrt 1541, is chuir Carlos V na Spàinne ainm dha:
...tha sinn ag iarraidh agus ag òrdachadh gur e Baile Mòr Tunja an tiotal a bhios air a’ bhaile siud bhon latha an-diugh agus gum bith gach uile còir, dìonachd agus sochair aige mar bhaile mòr.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Tuasgladh a’ Bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Dh’fhàg an ceannsaiche Gonzalo Jiménez de Quesada am baile Santa Marta anns a’ Ghiblean 1536, is thog e airsan mu dheas. Bha e ag amas air El Dorado a lorg is a chur an greim.
An ceann mòran mhìos air an rathad, choinnich e na rìoghachdan beaga a bha fo bhuaidh an Zipa, is mhothaich e nach robh na bailtean sin air an tìr àrd eadar Cundinamarca agus Boyacá cho inntinneach dhàsan fhèin. Fhad ‘s a bha e a’ lorg El Dorado fhuair e naidheachdan mu dheidhinn smàragan ann an Somondoco, a bharrachd air teachdaireachd neo dhà mu dheidhinn a’ chinn-chrìche aige anns an tìr ìosal rèidh oithireach (Spàinntis: Los Llanos Orientales). Ràinig Jiménez de Quesada Turmequé air 2 an t-Ògmhios 1537, a bha fo bhuaidh an Zaque. B’ fheudar dhàsan buaidh a thoirt air na Muiscas (gun chudthrom, na bheachdsa), air sgàth 's gun do dh’fhàilig iomairtean airson a dhol a-mach dha na tìrean ìosal tro thaobh an ear agus taobh an ear-thuath na tìrean àrda.
Tunja nuair a ràinig na Spàinntich[deasaich | deasaich an tùs]
Mar iomadh sgìre Muisca, bha uiread mhòr dhe taighean gan sgaoileadh air feadh na roinne anns an làrach far an do steidhich na Spàinntich am Baile. Bha dùn neo dhà aig rìghrean (neo Zaque) mar Quemuenchatocha, Aquiminzaque (Aquim/Quiminza) agus an ceann-fheadhna aig Boyacá, anns na h-àiteachan àrda air an àirde an iar a' bhaile, ris an canar San Lázaro an latha an-diugh. A bharrachd air sin, bha corra thaigh air leathadan na cnuic air an àirde an ear cuideachd, bhon an t-slighe gu Santafé gu ruige làrach ann an ceann a tuath a' bhaile.
Ceannsachadh a’ Bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
‘S e ceannsachadh gu math furasda a bh’ ann an dèidh gun do deach Quemuenchatocha a chur an greim le Jiménez de Quezada. A dh'aindeoin sin, chaidh esan a leantainn fhad ‘s a bha e beò fhathast leis a’ cheann-feadhna òg Aquiminzaque, am fear-ionlaid aige fhèin. Chaidh Aquiminzaque agus na luchd-leantainn aige a chur an greim le Pérez de Quezada cuideachd. Bha sàrachadh mòr anns a’ bhaile ùr leis gu robh Aquiminzaque airson a dh’èirigh suas an aghaidh na Spàinntich: Bha e gu math soilleir gum b’ urrainn dhàsan a chuid dhaoine a chruinneachadh leis gun do nochd, air latha a’ mhargaidh, 10 cinn-feadhna na roinne anns a’ char as lugha (Toca, Motavita, Samacá, Turmequé, nam measg). ‘S e cur gu bàs Aquiminzaque, ann an ceàrnag a' bhaile dìreach aon bhliadhna an dèidh ga chur an greim le Pérez de Quezada agus feachdan na Spàinne, a chuir crìoch air iomairt sìtheachadh na roinne. ‘S e samhla bristeadh saoghal nan Tùsanach is iad gan sgaoileadh fo bhuaidh nan Spàinnteach air feadh na Roinne Tunja a bh’ann an droch dhìol sin.
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha 154,096 nan tàmh anns a' bhaile, chan eil ach 7,475 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile. Tha fearrann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[7] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail.
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala/mestizos a th'ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann am Tunja, ach tha 0.2% dhe Tùsanaich agus 0.2% dhe daoine le freumhan ann an Afraga cuideachd. ' S urrainn dhan 94% dhe na daoine ann an Tunja leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 56.3% dhe na dachannan.[8]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Tunja. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,[9] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s a tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
- Fèisan Eadar-nàiseanta a' Chultair.
- A' Chàisg.
- Fèis na Prèasantan à Boyacá.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Sevilla, An Spàinn
- Bogotá, Coloimbia
- Florencia, Coloimbia
- Valledupar, Coloimbia
- Guayaquil, Eacuador
- Juliaca, Pearu
- Sucre, Boilibhia
- Cúcuta, Coloimbia
- Corrientes, An Argantain
- São Paulo, Braisil
- Vitoria-Gasteiz, An Spàinn
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Aquiminzaque: Righ mu dheireadh nam Muisca.
- Josefa del Castillo y Guevara
- Gustavo Rojas Pinilla: 1900 - 1975. Deachdaire na dùthcha.
- José Joaquín Ortíz
- Rafael Humberto Moreno Durán
- Pedro Álvarez Espinosa
- Guillermo Prieto La Rotta: 1970 - Fear-aithris.
Oilthighean[deasaich | deasaich an tùs]
Tha fear dhe na ceithir oilthighean nàiseanta na dùthcha an làthair ann an En Tunja, is e an Oilthigh Teasgasag agus Teicneòlas Choloimbia (Spàinntis:Universidad Pedagógica y Tecnológica de Colombia), a steidhich an t-Seanalair Gustavo Rojas Pinilla. Seo liosta an fheadhainn eile:
- Oilthigh an Naoimh Thòmais (Universidad Santo Tomás)
- Companaidh an Oilthigh Remington (Corporación Universitaria Remington)
- Oilthigh Antonio Nariño (Universidad Antonio Nariño)
- Oilthigh Coloimbia air Astar (Universidad Externado de Colombia)
- Urras an Oilthigh Juan de Castellanos (Fundación Universitaria Juan de Castellanos)
- Oilthigh Bhoyacá (Universidad de Boyacá)
- Oilthigh Pàpanach Bolivarianach Choloimbia (Universidad Pontificia Bolivariana de Colombia)
- Oilthigh Javerianach Choloimbia (Universidad Javeriana de Colombia)
- Institiùd Oilthigh a' Chiùil agua an Ealainne (Instituto Universitario de la Música y las Artes)
- Sgoil Riaghlaidh Poblach (Escuela Superior de Administración Pública E.S.A.P.)
Gallaraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Spòrs[deasaich | deasaich an tùs]
Tha dà sgioba proifeiseanta ball-coise anns a' bhaile. Cluichidh Boyacá Chicó anns a' phrìomh lìog agus cluichidh Patriotas Fútbol Club anns an lìog B. Compàirtichidh an dà sgioba an aon phàirc, Pàirc an Neo-Eiseimeileachd (Spàinntis:Estadio de La Independencia), suidhichte ris an taobh thuath a' bhaile.
'S e fear dhe na làraich oilimpeagach nas fheàrr na dùthcha a th'anns a' phàirc sin, leis gun do deach na goiresan aige a leasachadh airson a' cho-fharpais Libertadores ann an 2009: chaidh piseach a chur air an uiread dha luchd-leantainn gu 20,630, is a h-uile càil fo mhion-chomharrachadh na FIFA.[10]
Chuir am baile air dòigh an co-fharpais Sudamericano de Futsal Sub-20 ann an 2008. 'S e farpais fo 20 bliadhna aig ìre Aimearaga a Deas a bh'ann, is bhuannaich Braisil. Cha d'fhuair Coloimbia ach an ceathramh àite.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Leabharlann Luis Angel Arango
- ↑ Encyclopedia Britannica
- ↑ Invias
- ↑ Figearan Oifis a' Chunntas-sluaigh
- ↑ Bailtean as motha na dùthcha
- ↑ Cololmbia Virtual
- ↑ Bileag fhiosrachaidh DANE
- ↑ Country Studies: Colombia
- ↑ Conmebol avaló el estadio La Independencia de Tunja, El Espectador, 6 am Màrt 2009.
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Arauca • Armenia • Barranquilla • Bogotá • Bucaramanga • Cartagena • Cali • Cúcuta • Florencia • Ibagué • Inírida • Leticia • Manizales • Medellín • Mocoa • Montería • Mitú • Neiva • Pasto • Pereira • Popayán • Puerto Carreño • Quibdó • Riohacha • San Andrés • San José del Guaviare • Santa Marta • Sincelejo • Tunja • Valledupar • Villavicencio • Yopal


text:
Robadar imorro, tri meic oca .i. Gortimper, is esidhe ro cathaid fri Saxann; Caitigearnn; Pascannt, is do side do rat Ambros ri Breatan, Bocuelt & Gortigearnmain iar n-eg a athar; Faustus Noem, mac a ingene, & Gearman ro m-baisd & ro n-ail & ro forcan; & teachtaid in cathraig for bru srotha Raen. Nemnus adbert so.
Fearmael fil anosa for fearann Goirtigerndmain, mac Tedubre,
p.106mic Paistceann, mic Gooidicann, mic Morut, mic Alltad, mic Eldoc, mic Pauil, mic Mepric, mic Briacat, mic Pascent, mic Gortigearnd, mic Guatail, mic Guatulin, mic Gloa. Bonus & Paulus & Muron tri meic oile Gloa, is eside do roine in catraig Cairglou .i. Glusester for bru Sabrainde. Do cuaid Gearman dia tir.


text:
Walkerton, Indiana
‘S e baile beag ann an cridhe nan Stàitean Aonaichte a th’ ann an Walkerton. Tha e suidhichte aig 215m os cionn ìre na mara,[1] faisg air Loch Koontz, eadar Stillwell agus Plymouth, anns an stàit Indiana, air iomall South Bend. Tha am baile 851km air falbh bho Washington, D.C. (Prìomh-bhaile na dùthcha), 2,893km bho Los Angeles, 1,278km bho Bhoston agus 447km bho St. Louis.[2] Tha dìreach 2,144 duine a’ fuireach anns a’ bhaile. Chaidh Walkerton a stèidheachadh ann an 1856.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Harold Clayton Urey (1893 –1991): Ceimigear a bhuannaich an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1934.


text:
Eacuador
'S e dùthaich ann an Aimearaga a Deas a tha ann an Eacuador[1][2] neo Ecuador[3][4], ainm oifigeil: Poblachd Eacuador (Spàinntis: República del Ecuador). Tha an t-ainm a’ ciallachadh: Poblachd den Crios-mheadhain.
Tha crìochan aice san earra-dheas le Pearù agus sa tuath le Coloimbia. Tha an Cuan Sèimh san iar dhith.
'S e Quito am prìomh-bhaile aice, ach 's e Guayaquil am baile as motha san dùthaich.
Tha an dùthaich a’ gabhail a-steach na h-Eileanan Galápagos a tha suidhichte mu 965 cilemeatair air falbh san iar bhon tìr mhòr.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1871901391
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
Ceangal a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Ceann-suidhe Eacuador (Spàinntis)


text:
Roquebrune-Cap-Martin
‘S e baile beag ann an ceann a deas na Frainge a th’ ann Roquebrune-Cap-Martin (Ocseadanais: Ròcabruna Caup Martin, Eadailtis: Roccabruno-Capo Martino). Chaidh e a stèidheachadh ann an 970 leis an Iarla Conrad I. Tha e suidhichte aig 67m os cionn ìre na mara, ri taobh na Mara Mheadhanach, eadar Monaco agus Menton[1] anns an sgìre (Fraingis: Région) Provence-Alpes-Côte d’Azur anns an roinn (Fraingis: Département) Alpes-Maritimes, 690km air falbh bho Pharis, prìomh-bhaile na dùthcha, 19km bho Nice agus 108km bho Mharseille.[2] Tha àireamh-sluaigh dhe 13,663 aig a’ bhaile.[3] Chaochail am bàrd William Butler Yeats (1865 – 1939) an seo.


text:
Barrachd a' dràibheadh fo bhuaidh na dibhe
Thàinig àrdachadh san àireamh de dhaoine aig tuath a ghlac na poilis is iad a' dràibheadh fo bhuaidh na dibhe no drugaichean thairis air àm na nollaig.
Anns a' mhìos a chaidh seachad chaidh 40 dràibhear a ghlacadh.
Ann an 2011 chaidh 38 duine a chur an grèim agus 35 ann an 2010.
Thuirt ceannard nan rathaidean aig Poilis a' Chinn a' Tuath, Niall Lumsden, gur e bristeadh-dùil mòr a th'anns na h-àireamhan
Thuirt Mgr Lumsden gun do chuir na dràibhearan iad fhèin agus am poball ann an cunnart am beatha.
Thug e taing dhan phoball o chionn 's gur ann bhuapasan a thàinig am fiosrachadh mun chuid as motha de na cùisean.


text:
Lev Tolstoj
B' e Lev Nikolaevič Tolstoj (ЛeB HиkoлaeBич ToлcToй) (9 an t-Sultain 1828 – 7 an t-Samhain 1910) na sgrìobhadair, neach-feallsanach, sìochantair agus fear-leasachaidh sòisealtas Ruiseanach. Tha e air a smaoineachadh air mar aon de na nobhailichean as lìonmhor ann an eachdraidh. Tha gu h-àraid cudromach na nobhailean aige Vojna i mir (Cogadh is Sìth, 1869; BoйHa и Mиp san aibidil Ruisis, air fhoillseachadh mar War and Peace sa Bheurla) agus Anna Karenina.
Leabhar-chlàr[deasaich | deasaich an tùs]
Seo liosta neo-làn nobhailean is sgeulachdan ghoirid le Lev Tolstoj:
- Detstvo (Leanabas, 1852; ДeTcTBo san aibidil Ruisis, air fhoillseachadh mar Childhood sa Bheurla)
- Otročestvo (Balachas, 1854; OTpoчecTBo san aibidil Ruisis, air fhoillseachadh mar Boyhood sa Bheurla)
- Ûnost (Òigridh, 1856; ЮHocTb san aibidil Ruisis, air fhoillseachadh mar Youth sa Bheurla)
- Sevastopol'skie rasskazy (Sgeulachdan Sevastopol, 1855–56; CeBacToпoлbckиe pacckaзы san aibidil Ruisis, air fhoillseachadh mar Sebastopol Sketches sa Bheurla)
- Kazaki (Na Cosacaich, 1863; Kaзakи san aibidil Ruisis, air fhoillseachadh mar The Cossacks sa Bheurla)
- Polikuška (1863; Пoлиkyшka san aibidil Ruisis)
- Vojna i mir (Cogadh is Sìth, 1869; BoйHa и Mиp san aibidil Ruisis, air fhoillseachadh mar War and Peace sa Bheurla)
- Anna Karenina (1877; AHHa KapeHиHa san aibidil Ruisis)
- Smert' Ivana Il'iča (Bàs Iain MacEliah, 1886; CMepTb ИBaHa Илbичa san aibidil Ruisis, air fhoillseachadh mar The Death of Ivan Ilyich sa Bheurla)
- Hozâin i rabotnik (Uachdaran is Saothraiche, 1895; XoзяиH и paбoTHиk san aibidil Ruisis, air fhoillseachadh mar Master and Man sa Bheurla)
- Voskresenie (Aiseirigh, 1899; BockpeceHиe san aibidil Ruisis, air fhoillseachadh mar Resurrection sa Bheurla)
- Hadži-Murat (1912; Xaджи-MypaT san aibidil Ruisis, air fhoillseachadh mar Hadji Murat sa Bheurla)


text:
Gaoth Dobhair
She skeerey er coose Atlantagh Choontae Ghoon ny Ghoal, Nerin, eh Gaoth Dobhair (Yernish son "Geay Doour"; Baarle: Gweedore). T'eh sheeyney magh feie 28 km (16 mi) veih Mín an Chladaigh 'sy twoaie gys Croithlí 'sy jiass, as feie 14 km (9 mi) veih Dún Lúiche 'sy niar gys Machaire Chlochair 'sy neear. She fer jeh ny h-ardjyn çheerey smoo cummaltit 'syn Oarpey t'ayn as mysh 4,000 deiney cummal ayn. Ta seyrlannyn ardjynagh jeh'n çhirveish radio Yernish RTÉ Raidió na Gaeltachta soit ayn, myrane lesh campus mooie Ollooscoill Nerin, Galliu. Ta Gaoth Dobhair ny hoie fo scaa an Earagail.
Ta enney mooar er yn ard er-yn-oyr dy vel eh coontit myr crean y chultoor Yernagh, goaill stiagh shenn-chliaghtaghyn Yernagh, y chiaull hradishoonagh, y theater, ny cloiaghyn Gaelgagh as y Yernish. She ard Gaeltacht t'ayn as y chooid smoo jeh pobbyl yn ard nyn Yernisheyryn. Ta'n ennym "ny tree skeeraghyn" currit er Gaoth Dobhair as ny h-ardjyn Cloch Cheann Fhaola as na Rosa.


text:
Cnoc na Fèille
Òran glè thaitneach le Runrig, còmhlan-ciùil Ceilteach às an Eilean Sgitheanach. 'S ann mu dheidhinn tachartas neònach ann an Uibhist a Tuath, nuair a chunnaic cuid de dhaoine, gu h-àraidh cuid leis an dara shealladh no an dà-shealladh mar a chanar ann an Uibhist, solais a' siubhail faisg air Cnoc na Fèille. 'S e deagh oidhirp a th' anns an òran seo airson òran luaidh a dhèanamh ann an dòigh ùr, nuadh.
Faclan[deasaich | deasaich an tùs]
Gun dragh gun d' chuir e an t-eagal oirnn
Solas Cnoc na Fèille
Hogainn o ro ho ro illean ho ro eile.
Bha feadhainn ann a chunnaic e
'S càch ag innse nam breugan
Hogainn o ro ho ro illean ho ro eile.
Ach muinntir an dà-shealladh
Chitheadh iadsan co-dhiù e
Hogainn o ro ho ro illean ho ro eile.
Tha lach is gèadh is curracag
Nan caraidean air a' mhachaire
Hogainn o ro ho ro illean ho ro eile.
Tha feannag air a crochadh suas
Ceangailte le ròpa
Hogainn o ro ho ro illean ho ro eile.
Tha coineanach sa ghainmheach
Na sheasamh, abair urchaire
Hogainn o ro ho ro illean ho ro eile.
- Seist Hogainn o, hogainn o, ho ro ho ro illean
Hogainn o, ho ro illean, hogainn o horainn o.


text:
Bàrd
'S e bàrd cuideigin a sgrìobhas bàrdachd.
Seann-rian nam bàrd[deasaich | deasaich an tùs]
Ann an seann-chultar nan Gàidheal, bha diofar rangachaidhean de bhàird ann agus b' iad na bàird an rangachadh as ìsle dhiubh o shean, an fheadhainn aig an robh as lugha de sgoil. Bhiodh filidh a' tòiseachadh san t-seachdamh rang mar fhochloc agus a' dol air adhart rang gach bliadhna 's e air barrachd sgoil fhaighinn ann.
Tha na rangan seo ainmichte san làmh-sgrìobhainn Uraicecht na Ríar:
- Cis lir gráda filed? Ní ansae: a secht: ollamh, ánruth, clí, cano, dos, macfuirmid, fochloc
Bha 18 rangan de bhàird ann, 8 dhiubh am measg nan saor-bhàrd agus 8 eile am measg nan daor-bhàrd.


text:
Kl. Ianair i. f. l. xuiii. Anno Domini m.c.xi.
Doinenn dermair reoidh & snechtai co ro lai ar cenntai & altai.
Cathusach H. Ledai do samadh Patraic uasal-senoir Erenn in pace quiéuit.
Lugmadh do loscadh.
Port Lairgi do loscadh.
Ceanannus do loscadh.
p.552
Slogadh la h-Ulltu co Tealach n-Óc co ro thescsat a biledha. Crech la Niall H. Lochlainn co tuc mile no tri mile do buaibh ina n-dighail.
Teine di ait do loscadh Duin Da Lethglas eter Raith & Trian.
Senadh do tinol i Fiadh M. Aenghusa la maithibh Erenn im Chellach comarba Patraic & im Mael Muire H. n-Dunan im uasal-shenoir Erenn co coecait n-espoc uel paulo plus co tri cetaibh sacart & co tri milibh mc. n-ecalsa im Muircertach imorro H. Briain co maithibh Lethe Mogha im erail riaghla & sobesa for cach eter tuaith & eclais.
Donnchadh H. h-Anluain ri H. Niallain do marbadh dia braithribh i mebhail; na braithir h-isin fein do marbadh do Uibh Niallain ina dhighail ria cenn .xx. aidhche.
Comdhal iter Domnall H. Lochlainn & Donnchadh H. n-Eochadha econ Cuan co n-dernsat lan-shith & co tardsat Ulaidh eteredha a riara fein fein do Domnall H. Lochlainn.


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Tha an duilleag seo, a tha ag amas air tidsearan, a' toirt ro-ràdh goirid air na prògraman co-cheangailte ri foghlam a th' aig BBC Radio nan Gàidheal dha clann ann am foghlam tro mheadhan na Gàidhlig.
Tha gach prògram san t-sreath seo stèidhte air an leabhar Air do Bhonnagan a Ghaoil, le Tormod Caimbeul. Tha na rannan, agus na sgeulachdan a tha ag èirigh asta, gan cleachdadh le ceòl aighearach, beothail gus clann a bhrosnachadh gu bhith a' gluasad am bodhaigean ann an dòighean eadar-dhealaichte. Tha na prògraman a' cur taic ris an ìre thràth den Churraicealam airson Sàr-mhathais.
Thairis air an t-sreath tha Bella Bhragail agus Pòl Pongail a' stiùireadh sgoilearan gus na sgilean obair-cinn matamataigeach aca a leasachadh. Bheir iad air na sgoilearan a bhith ag obair an aghaidh a chèile, an aghaidh Bella agus Pòl agus an aghaidh a' ghleoca ann an suidheachadh a tha aotram agus tlachdmhòr.
Tha na còig prògraman anns an t-sreath seo air BBC Radio nan Gàidheal stèidhichte air cuspairean a tha cudromach a thaobh eòlas creideimh agus moraltachd aig an dàrna ìre. Faodar na prògraman a chleachdadh leotha fhèin, no airson taic a thoirt do dh'obair a thathar a' dèanamh mar-thà air cuspairean sònraichte. Tha gach prògram anns an t-sreath stèidhichte air duine sònraichte a tha ceangailte ri gach creideamh.
An diofar a tha eadar sgoiltean is cùisean sòisealta ann an Alba agus ann an Sìona. Tha na prògraman air an dealbh gus taic a thoirt do chlann a tha ag obair a dh'ionnsaigh a' chiad 's an dara ìre den Churraicealam airson Sàr-mhathais.
Prògraman foghlaim airson nam meadhan ìrean.
Sreath a tha a' ruith air mar a tha facail agus litrichean na Gàidhlig air am fuaimneachadh. Tha na prògraman foghlaim seo a' cur taic ris an ìre thràth den Churraicealam airson Sàr-mhathais.
Taic do sgoilearan aig a' chiad ìre den Churraicealam a tha ag ionnsachadh mu cheòl. Tha Anna a' coinneachadh ri Freadaidh am Feadan a tha ga toirt gu Tìr nan Eun agus Tìr nam Beanntan Àrda far a bheil i ag ionnsachadh mu fhuaimean a tha àrd agus ìseal agus sìos agus suas.
Tha na prògraman seo air an cruthachadh gus taic a thoirt do dh'obair ann an ceòl aig a' chiad 's an dàrna ìre den Churraicealam airson Sàr-mhathais. Tro a bhith ag èisteachd 's ag obair le na prògraman, bheir iad cothrom dhan chloinn: an guthan a chleachdadh, tuigse fhaighinn air bunaitean a' chiùil, èisteachd le tuigse ri ceòl, còmhradh mu cheòl agus eòlas a chuir air faclan co-cheangailte ri ceòl.
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
Sròn-adharcach
Is docha tha thu lorg aon-adharcach (each) (unicorn)
'S e seòrsa mamal a tha ann an sròn-adharcach neo aon-adharcach (Beurla: “rhinoceros”). B’àbhaist dhaibh a bhith cumanta eadar Afraga agus Aisia (Indonesia), ach tha iad ann an cunnart mòr ri feadh na dùthchannan seo, air sgath gu bheil an adharc aca air chleachdadh mar leighis-gaol.
San Linne-dheigh, bha aon-adharcaich ann an Roinn-Eòrpa air an robh falt tiugh.
Tha cuid a’ smaoineachadh gun d’ thàinig sgeul an “unicorn” a aon-adharcaich.


text:
643
Ro ghuidset na náim co faghbad-som bás 'siu bad Belltaine ocus comad ó dhroch-dáinib ocus comad do armaib delóirib ocus comad i g-cuithe shaluch ocus do-rála amlaid-sin uile. I nn-imorach Belltaine imorro do-rála agh allaid arna lot ocus sé ina rith ina chenn-som isin innse i m-búi Raigellach ocus sé ac coimét na h-innse. Mar at-chonnaic chuige ind agh n-allaid ro gab a ghái ocus tuc buille de isin agh ón t-slios co a chéile do. Ro-chuaid in t-ag ar snám uad. Ro-chuaid-sium i nn- ethar i n-degaid ind aighe. Ro-chuaid in t-ag sel fata ón loch co tárla é dochum bachlach ro bhátar oc buain mónadh ocus ro marbsat ind ag ocus ra rannsat eturru. Tánaic in rí dá n-innsaigid ocus do-róine bagar mór orra i r-roinn in aige allaid eturru. Ocus adubairt riu do chur uatha feola ind aige. Iss ed imorro ro chinnset na bachlaig acu marbad ind ríg Raigellaig riasiu do-bertáis dó in fheoil ar éicin ocus iss ed ón ro chomaillset. Ro ghabsat leit do na ruamaib bátar ina lámaib ina chenn co fargsat cen anmain é amail ro ghellsat na náim. Ba de ro chan Muirenn in bhen ro búi aice-sium .i. muime Diarmata:-
- Bái uile orba Briuin ba Rogellach
co dé domnaig luide do aisnig
cách dia comarbus
iar m-breith ind ríg do baislic
- Nochon cechar do mac
céin no m-beo etir laecha
's iss ed laithi sinsiti
bruinne ríg selge saetha


text:
Lucsamburg
'S e dùthaich bheag anns an Eòrpa an iar a tha ann an Lucsamburg[1][2] neo Lucsambourg[3] neo Lugsamburg.[4]
Tha i suidhichte san taobh an ear na Gearmailt, sa taobh tuath na Frainge agus san earra-dheas na Beilge.
Tha Lucsamburg suidhichte aig crìoch nan Cànanan Ròmanach agus Cànanan Gearmanach. Mar sin dheth tha trì cànanan oifigeil ann: Fraingis, Gearmailtis agus Lucsamburgais.
Tha Lucsamburg na phrìomh-bhaile.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Gàidhlig-Beurla, Colin Mark, foillsichte aig Routledge, Lunnainn (2004), ISBN 0-415-29761-3
- ↑ Brigh nam Facal, Faclair Ur don Bhun-sgoil (deas. Cox, Richard A.V.) - ISBN 0-903204-21-5
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1-871901-39-1
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)


text:
Meatailt throm
'S e modh ciùil a tha ann am meatailt throm (neo meatailt) similear gu ceòl ròc. Dh'èirich an stoidhle seo anns na 1960an/1970an. Dh'fhàs e bhon stoidhle ròc agus blues. Tha am fuaim làidir, reamhar, tomadach gu tric le casadh (Beurla distortion), giotàr aon-neach fada, buille làidir agus faram le liricean agus coilionaidhean ionnsaigheach.
Susbaint
Comharraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Mar is trice tha drumaichean, giotàr beus, giotàr ruitheam, prìomh ghiotàr, agus seinneadair ann an còmhlan-meatailt. Tha innealan eile air chleachdadh uaireannan cuideachd.
Am Prìomh Ghiotàr[deasaich | deasaich an tùs]
'S e am prìomh phàirt de ceòl meatailt throm a th' air giotàr dealain agus a leudachadh. Tha am prìomh ghiotàr a' cluich binnean, earrannan innealach, agus giotàr aon-neach. 'S e giotàr feart a th' ann. Mar as tric tha na binnean aige a' cleachdadh pongan singilte no double stops.
Roinn Ruitheam[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an giotàr ruitheam a' cuir taic ris a' phrìomh giotàr, a' cluich co-cheòl agus ag obair le drumaichean agus giotàr beus air a bhith nan roinn ruitheam. Tha am prìomh phàirt seo a' dol an aghaidh pàirt aig an seinneadair no “frontman”, agus tha e a' cruthachadh teannachadh agus farpais cheòlach.
An Seinneadair[deasaich | deasaich an tùs]
Gu h-àbhaisteach tha an guth binn agus gharg cuideachd. Mar eisimpleir tha binneas glan aig am fonn, ach ann an rannan tha guth garg air chleachdadh.
Faclan[deasaich | deasaich an tùs]
Mar modh ciùil eile, tha ceòl meatailt a' dèiligeadh le cuspairean leathann. Gu tric, tha na cuspairean gu math dorcha agus anns na 70ean agus 80ean bha dragh air daoine airson bha mòran òrain mu dheidhinn olc agus adhradh diabhail. Chan eil e mì-àbhaisteach airson cluicheadairean a chruthachadh connspaideach leis na faclan aca.
As dèidh ùine, thòisich diofar sheòrsa de cheòl meatailt - mar meatailt dubh, meatailt marbh, meatailt gothic agus meatailt cumhachd - agus mar sin a' nochdadh. Tha dà chiall aig meatailt: an ceòl seo gu lèir, neo na còmhlan is tràth, a bha a' cluich an stoidhle nas traidiseanta anns na 70ean. 'S e Black Sabbath, Van Halen agus Judas Priest eisimpleirean de na còmhlan seo.
Ged a bha meatailt uabhasach soirbheachail anns na 70ean agus na 80ean chan eil e cho poblach 's an latha an diugh. Tha tòrr dhan an seo co-cheangailte ris am modhan grunge a dh'fhàs mòr anns na 90ean tràth le còmhlan mar Nirvana agus Pearl Jam.
Aig an deireadh de na 1990ean, thòisich seòrsa de meatailt air a tha an t-ainm nu metal a dh'fhàs mòr, ach tha daoine ann a tha ag argamaid nach e meatailt "ceart" a tha seo. Mur e neo nach e, a-nis chan eil an ceòl seo cho shoirbheachail idir.
An Stoidhle[deasaich | deasaich an tùs]
Is tric 's e giotàir a tha cluich am pàirt is motha ann an ceòl meatailt agus tha cluich aon-neach (solos) uabhasach cumanta ann. Is coltach ann an còmhlain meatailt tha dithis neach-giotair (uaireannan triùir), neach-beus agus cluicheadair-druma. Tric tha na buill aig còmhlan meatailt air an gabhail ri mar na daoine is fheàrr air cluich na h-innealan aca anns an t-saoghal. Cluicheadairean giotàir mar Zakk Wylde, Toni Iommi de Black Sabbath agus Eddie Van Halen de Van Halen. Cluicheadairean druma mar John Bonham aig Led Zepellin agus Dave Lombardo de Slayer. Neach-beus mar Steve Harris de Iron Maiden.
Tric tha òrain meatailt air a-rèir an nòs mar a bhith mu dheidhinn cuspairean olc agus mar seo tha feadhainn de chòmhlan a' faighinn tòrr càineadh bho buidheann creideamh.
Buaidh air Cultar[deasaich | deasaich an tùs]
Tha meatailt air sgig-aithris anns am fiolm ainmeil This Is Spinal Tap.


text:
Na h-Eileanan Tarsainn
'S e innis-mhuir bheag a tha anns na h-Eileanan Tarsainn. [1] Tha iad suidhichte anns na h-Eileanan a-staigh san àirde an iar Alba. Tha an t-Eilean Sgitheanach san àird a tuath dhiubh agus tha Muile san àird a deas.
Tha na h-Eileanan Tarsainn a' gabhail a-steach ceithir eileanan mòra. Seo iad:
Seo Rùm an t-eilean as motha a tha anns na h-eileanan seo.
Tha iad na phàirt de Loch Abar. Gus 1891 bha Canaigh, Rùm is Eilean nam Muc nam pàirt den Earra-Ghàidheal, agus bha Eige na phàirt den Siorrachd Inbhir Nis. Eadar 1891 is 1975 bha iad uile nam pàirt den Siorrachd Inbhir Nis.
Tha mòran eileanan beaga agus sgeirean timcheall air na h-Eileanan Tarsainn cuideachd. Seo feadhainn aca:
- Sandaigh, faisg air Canaigh
- Eilean Chathastail, faisg air Eige
- Eilean nan Each san àird a tuath Eilean nam Muc
- Òigh-sgeir (na bi a' meascachadh le Heisker neo Eilean Heisgeir faisg air Uibhist a Deas)
- Garbh Sgeir,
- Eagamol, faisg air Eilean nan Each
- Humla
- da àite leis an ainm Dubh Sgeir


text:
Àrd-thìr Cholorado
'S e àrd-thìr anns na Stàitean Aonaichte a tha ann an Àrd-thìr Cholorado (Beurla: Colorado Plateau).
Tha e a' gabhail a-steach pàirt de Colorado, New Mexico, Utah agus Arizona. 'S e seo am farsaingeachd aige: 337,000 cilemeatair ceàrnagach.
Tha cruth na tìre gu math eadar-dhealaichte, tha fàsaichean ann cuideachd.
Tha mòran pàircean nàiseanta anns an Àrd-thìr Cholorada.
Fàsach Alvord • Fàsach Amargosa • Baja California • Creag Dhubh (fàsach) • Channeled scablands • Fàsach Chihuahuan • Àrd-thìr Cholorado • Fàsach Escalante • Great Basin • Great Salt Lake Desert • Jornada del Muerto • Fàsach Mhojave • Fàsach Nk'mip • Fàsach Owyhee • Fàsach dathte • Fàsach Shonora


text:
Baile Nèill
'S e baile anns an t-Siorrachd Rinn Friù an Ear a tha ann am Baile Nèill (Beurla: Neilston).[1] Tha e suidhichte ann an Gleann Levern, mu 2 mhìle air àirde an iar-dheas Ceann a' Bhàirr, 3.8 mìltean deas air Paislig agus mu 5.7 air àirde an iar-dheas air Rinn Friù. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 47′ 4.79″ Tuath agus 4° 25′ 24.23″ Iar.
Ann an 2001 bha 5,168 duine a' fuireach an seo. [2]
Tha Baile Nèill a' nochdadh ann an seann tùsan às an 12na linn. Bha e na sgìre eaglaiseil cudromach le ceangal làidir gu Abaid Phaislig air an taobh tuath dheth.
An-diugh tha mòran duine a' fuireach ann am Baile Nèill a tha a' dol gu Glaschu gach latha airson an obair aca. Tha meur rathad-iarainn a' crìochnachadh aig Baile Nèill.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NS 481 572


text:
Kaunas
‘S e baile mòr faisg air Šeteniai, ann an ceann a deas Liotuàinia a th' ann an Kaunas (IPA: kɐʊˑn̪ɐs̪, Gearmailtis: Kauen, Pòlais: Kowno, Iùdais: Kovne/קאָװנע, Laideann: Couna). Tha e suidhichte aig inbhir na h-Aibhnichean Nemunas agus Neris ri taobh an Loch-tasgaidh Kaunas, 66m os cionn ìre na mara,[1] anns an roinn Kauno Rajono, 94km air falbh bho Vilnius (prìomh-bhaile na dùthcha), 198km bho Klaipėda, 120km bho Šiauliai agus 97km bho Panevėžys.[2] Chaidh Kaunas a stèidheachadh ro àm nan Romanach ach cha do deach am baile a chlàradh gus 1361 agus fhuair e còirichean mar bhaile bhon an Righ Vytautas Didysis ann an 1413. Tha 311,148 duine a' fuireach ann.[3] 'S e an dàrna baile as motha na dùthcha a th'ann cuideachd.[4]
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Brescia
- Brno
- Odense
- Ferrara
- Grenoble
- Kharkhiv
- Linköping
- Los Angeles
- Łomża
- Myślibórz
- Tampere
- Tartu
- Tyumen
- Växjö
- Wrocław
- Xianmen


text:
Bruach Tatha
B' e baile iasgaich leis fhèin a bh' ann am Bruach Tatha (Brochtie sa Bheurla Ghallta), a tha a-nis na phàirt de Chathair Dhùn Dèagh, suidhichte air oir an ear na cathrach sin, air cladach Linne Tatha, air taobh ear na h-Alba. Canaidh muinntir a' bhaile The Ferry ris, agus 's e Broughty Ferry an t-ainm a th' air sa Bheurla. Tha pàirtean dhen bhaile seo mar iomall-bhaile Dhùn Dèagh, ach tha meadhan a' bhaile fhathast a' glèidheadh an dualchas aige fhèin, a thaobh coltas agus faireachdainn. Tha a h-uile coltas ann gur e Bruach Tatha an t-ainm a bh' air an àite seo bho thùs, agus gur ann à sin a thàinig Brocht-Brochtie is an uairsin Broughty sa Bheurla. Bhathas a' cuideachd a' toirt "Brothaig" air ann an Gàidhlig, agus 's e ainm Gàidhlig eile a th' air a' bhaile Aiseag Bhrothaig. B' e borgh neo-eisimileach a bh' ann am Bruach Tatha bho 1864 gus an deach a thoirt a-steach ann am Borgh Rìoghail Dhùn Dèagh ann an 1913.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha fianais ann air tuineachadh daonna bho chionn an linn ro-eachdraidheil agus dh'fhàs e gu bhith na bhaile iasgaich 's muc. B' e dachaigh Barain Gnìomhachas mòr an Diut san 19mh linn, agus dh'èigheadh air "am mìle ceàrnagach as beartaiche san Roinn-Eòrpa" aig an àm sin.
Chaidh Caisteal Bhrothaig a thogail ann an 1492, 's e a' dìon beul na h-aibhne gu 1932. Ach, a-rèir coltais, chaidh an caisteal, mar a tha e an-diugh, a thogail aig deireadh na naoidheimh linn deug, air an dearbh làraich far an robh an t-seann Daingneach. Tha e na sheasamh air roinn creige am Beul na Tatha.
Bha an Caisteal seo an sàs gu mòr ann an Cogaidhean ris na Sasannaich agus cuideachd ann an Cogadh Sìobhalta Shasainn.Ghabhadh le cabhlach Shasannach e sa bhliadhna 1547, agus thugadh air ais bhuapa e le cabhlach Albannaich is Fhrangaich sa bhliadhna 1550. B' e seo sèist a chuir crìoch air a' chogadh mu dheireadh eadar Alba agus Sasann. Tha toll ri fhaicinn ann am balla a' chaisteil agus bhathas a' cumail a-mach am beul a' bhaile gur e balla canain a dh'adhbhraich e, ach chan eil cinnt ann ma tha seo fìor, gus nach eil. Tha an caisteal an-diugh na thaigh-tasgaidh a tha saor an-asgaidh. Tha an taisbeanadh a' foillseachadh diofar àm ann an eachdraidh an àite, mar eisimpleir: gnìomhachas nam mucan-mara, gnìomhachas an diut, cogaidhean agus mar sin air adhart. Gheibh luchd-tadhail sealladh air dualchas nàdair an àite cuideachd.
Mus deach a' chiad drochaid-rèile an Tatha a thogail ann an 1878, b' e bat'-aiseig a bha a' ceangladh an loighne-rèile bho Obar Dheidhinn gu Dùn Èideann eadar Port na Creige agus Bruach Tatha.
Chaidh bàta-teasairginn a' bhaile, Bàta-teasairginn Mona, a chall san Dùbhlachd, 1959 leis a h-uile neach a bh' air bòrd, 's iad a' feuchainn ri long a bha eadar-dha-leann a shàbhaladh.
Taighean-òil[deasaich | deasaich an tùs]
Tha meadhan a' bhaile làn taighean-òil agus corra thaighean-seinnse, tòrr dhiubh aig a bheil deagh chliù, agus a tha a' toirt seachad biadh, a bharrachd air deoch. Chan e ach mìle ceàrnagach a th' ann am meud meadhan a' bhaile, agus gheibhear co-dhiù 15 taighean-seinnse na bhroinn, aon no dhà air gach sràid, agus gun ach mionaid no 30 diogan a thìde de chois eatorra. Tha The Fisherman's Tavern, The Ship Inn agus The Royal Anchor am measg an fheadhainn as aosta. Tha Fèis Leanna a' tachairt ann gach samhradh ann an cuid de na taighean-seinnse, ach gheibhear an cothrom beòir is leann àraid bho air feadh na h-Alba òl fad na bliadhna anns The Fisherman's Tavern.


text:
Atharrachadh beachd an SNP air Nato?
Tha mi a' tuigsinn gu bheil ceannas an SNP airson polasaidh a' phàrtaidh air Nato atharrachadh.
Dh'innis neach a tha faisg air a' Phrìomh Mhinistear dhomh gun robh iad a' beachdachadh air seo a mholadh don phàrtaidh, 's dòcha cho tràth ris an t-samhradh-sa.
An-dràsta, 's e poileasaidh an SNP nach biodh Alba neo-eisimeileach na ball dhen bhuidhinn dìon.
Ach a-nis, tha ceannas a' phàrtaidh airson taic fhaighinn airson poileasaidh ùir, far am biodh Alba fhathast taobh a-staigh na buidhne, ach as aonais armachd niuclasaich.
Tha iad a' creidsinn gum biodh seo na chuideachadh mòr dhaibh inntinn dhaoine a chur gu fois mu shàbhailteachd Alba neo-eisimeiliche.
Ach cha bhi seo furasta.
Cnap-starra
Dh'fheuch iad ri seo a dhèanamh turas eile, ach cheumnaich iad air ais as dèidh mar a nochd fearg a-measg ballrachd a' phàrtaidh.
An turas-sa, tha an duine ris an do bhruidhinn mi fhìn ag ràdh gu faodadh daoine coiseachd a-mach bhon SNP mar thoradh air seo, ach gun gabh am pàrtaidh ris aig a' cheann thall.
Cleachdaidh iad eisimpleir Nirribhidh - an dùthaich as fheàrr leis an SNP an-dràsta - a tha na ball Nato ach aig nach eil armachd niuclasach.
Do chuid air làmh chlì a' phàrtaidh, tha am poileasaidh gus Nato fhàgail na shamhla dhen t-seòrsa dùthcha a tha iad ag iarraidh.
Ach do cheannas a' phàrtaidh dh'fhaodadh e a bhith na chnap-starra eatorra agus neo-eisimeileachd fhèin.
'S coltach gu bheil sabaid mhòr air fàire.


text:
An Sgoil Shamhraidh Dhràma
- A bheil Gàidhlig agad?
- A bheil ùidh agad ann an dràma?
- A bheil thu gu bhith eadar 14 agus 18 bliadhna a dh'aois eadar 7 agus 18 Iuchar 2014?
Ma 's e 'Tha!' an fhreagairt a bh'agad airson gach ceist, siuthad – cuir iarrtas a-steach an-diugh fhèin gus àite fhaighinn aig an An Sgoil Shamhraidh Dhràma 2014
Tha beagan àiteannan ri fhaotainn 's mar sin tha sinn fhathast a' gabhail tagraichean airson an Sgoil Shamhraidh Dhràma. Dèan cinnteach gum faigh thu àite le bhith lìonadh foirm-tagraidh an diugh. (04/04/2014)
>>>FOIRM-TAGRAIDH SSD2014 AGUS TUILLEADH FIOSRACHAIDH<<<
'S e seo an t-seachdamh bliadhna aig an Sgoil Shamhraidh Dhràma aig Fèisean nan Gàidheal a tha toirt cothrom air leth do dheugairean le Gàidhlig tha ag iarraidh sgilean a leasachadh gus cleasachd a dhèanamh air an àrd-ùrlar agus air beulaibh a' chamara.
‘S e tachartas-còmhnaidh a th’anns an Sgoil Shamhraidh Dhràma a thèid a chumail ann am Port Rìgh aig toiseach làithean-saora an t-samhraidh eadar Diluain 7 Iuchar agus Dihaoine 18 Iuchar 2014.
Anns an ùine sin gheibh compàirtichean oideachadh ann an roghainn farsaing de sgilean dràma le torr spòrs 's fealla-dhà na chois. Thèid na sgilean sin a thaisbeanadh air an oidhche mu dheireadh le dealbh-chluich a thèid a chumail aig Àros air Diardaoin 17 Iuchar. A bharrachd air dealbh-chluich, gheibh compàirtichean cothrom pìos dràma-sràide a leasachadh ‘s a thaisbeanadh am meadhan Phort Rìgh agus fiolm ghoirid a dhèanamh airson FilmG, farpais nam fiolmaichean goirid aig MG ALBA.
Tha Fèisean nan Gàidheal gu math toilichte an tachartas còmhnaidh seo a thabhann aig £150, prìs gu math reusanta a tha toirt a-steach àite-còmhnaidh agus biadh a bharrachd air an oideachadh ‘s cur-seachadan eile a tha an cois clàr-ama na sgoile.
Chan eil eòlas air dràma no cleasachd riatanach gus pàirt a ghabhail anns an Sgoil Shamhraidh Dhràma.
Thèid agallamh fòn a chumail le tagraichean as dèidh làimh.
Chan eil ach 20 àite rim faotainn san Sgoil.
Ma tha ceistean agad mu SSD2014, cuir fios gu Oifigear Dràma Fèisean nan Gàidheal Dougie Beck le post-d no fòn thuige air 01397 704132.
Tha an Sgoil Shamhraidh Dhràma a’ faighinn taic bho Bhòrd na Gàidhlig, Iomairt na Gàidhealtachd ‘s nan Eilean agus Alba Chruthachail
An latha a bha seo
Chaidh an Sgoil Shamhraidh Dhràma a chur air bhonn le Fèisean nan Gàidheal ann an 2008 agus bhon uair sin tha còrr 's 100 deugaire le Gàidhlig bho air feadh Alba air trèanadh fhaighinn ann an caochladh farsaing de sgilean stèidse.
Oidhche thaisbeanaidh
Leasaichidh compàirtichean na Sgoil Samhraidh Dràma an cuid sgilean dràma rè na ceala deug agus gheibh iad cothrom gan taisbeanadh air an oidhche mu dheireadh.
Dealbhan bho oidhche-thaisbeanaidh na Sgoile ann an 2012.
SSD air YouTube
Tha clàr thaisbeanaidh den obair a rinn compàirtichean SSD2013 air YouTube far am faicear an oidhche thaisbeanaidh aca ann an Talla Dhonaidh Chaimbeul aig Sabhal Mòr Ostaig.
Dràma-sràide
A bharrachd air taisbeanadh air an oidhche mu dheireadh gheibh compairtichean cothrom eòlas a chur air theatar-sràide. Ann an 2013 bha seinn agus bàrdachd Ghàidhlig mar bhun-stèidh na taisbeanaidh a chaidh a leasachadh sa chiad seachdain.
Dràma-sràide
Fiolmaichean-goirid
Gheibh compairtichean cothrom sgilean cleasachd ionnsachadh air beulaibh a' chamara 's eòlas air sgilean clàraidh air cùl a' chamara aig an Sgoil Shamhraidh Dhràma.
Tha Fèisean nan Gàidheal fada an comann FilmG a tha toirt stiùir 's uidheamachd dhuinn gus fiolmaichean goirid a dhèanamh. Tha tasglann de na fiolmaichean goirid a chaidh a chur a-steach don cho-fharpais aig FilmG thar nam bliadhnaichean ri fhaicinn an seo: Fiolmaichean Goirid SSD