text:
Oilthigh Halle-Wittenberg
Is e oilthigh aosmhor Gearmailteach a tha ann an Oilthigh Mhàrtainn Lùtair Halle-Wittenberg (Martin-Luther-Universität Halle-Wittenberg sa’ Ghearmailtis, Martin-Luther-University of Halle-Wittenberg sa’ Bheurla). Tha e na laighe ann an Wittenberg agus ann an Halle-Saale ann an Sagsainn-Anhalt anns a' Ghearmailt. B’ àbhaist a bhith dà oilthigh ann a chaidh an cuir ri chèile ann an 1817.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
'S e am pàirt den Oilthigh Wittenberg ris an canar “Leucorea” am fear as sine. Chaidh a stèidheachadh ann an 1502 le cuideachadh bho rìgh Frederic III. Bha e ceangailte ris a’ mhanachainn Augustineum. Thòisich iad air eòlas-lagha, eòlas-diadhachd agus eòlas-leighis a theagasg. Bho 1508 bha Màrtainn Lùtair ag obair an seo. Bha Melanchthon na àrd-ollamh airson cànan Greugais. Anns an 16mh linn bha an t-Oilthigh Wittenberg cliùiteach airson rannsachaidh chreideimh.
Ach nuair a ràinig Napoleon Sagsainn ann an 1813, dhùin e an t-oilthigh. An uair sin dh’ imrich Oilthigh Wittenberg gu Halle.
Ach bha Oilthigh Halle an-seo mar thà, fear a chaidh a stèidheachadh ann an 1694. Ann an 1817 chaidh an dà oilthigh a chuir ri chèile mar Vereinigte Friedrichs-Universität Halle-Wittenberg. Is e sin as adhbhar gu bheil dà dealbh aig an oilthigh. Dh’atharraich an t-ainm a-rithist gu Martin-Luther-Universität Halle-Wittenberg ann an 1933.
An-diugh tha ionad airson eachdraidh an Ath-leasachaidh ann, ionad airson Cànan agus Dualchas na Gearmailt, agus ionad airson rannsachadh mu na Stàitean Aonaichte.
Daoine cudromach[deasaich | deasaich an tùs]
Daoine cudromach ann an Oilthigh Wittenberg:
- Màrtainn Lùtair, ath-leasachair
- Phillip Melanchthon, ath-leasachair
Àrd-ollaimh cudromach ann an Oilthigh Halle-Wittenberg:
- Emil Adolf von Behring, (1854-1917), fhuair e Duais Nobel 1901 airson eòlas-leighis
- Gustav Hertz, (1887-1975), fhuair e Duais Nobel nàdar-fheallsanachd ann an 1925
- Karl Ziegler, (1898-1973), fhuair e Duais Nobel ceimigeachd ann an 1963
Oileanaich cudromach ann an Oilthigh Halle-Wittenberg:
- Georg Friedrich Händel, (1685-1759), neach-ciùil
- Clemens Brentano, (1778-1842), bàrd ainmeil anns a’ Ghearmailt
- Joseph Freiherr von Eichendorff, (1788-1857), bàrd agus sgrìobhadair ainmeil anns a’ Ghearmailt
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- Duilleag Oifigeil Oilthigh Màrtainn-Lùtair Halle Wittenberg, anns a' Bheurla
- Duilleag oifigeil nan oileanaich, anns a' Bheurla
- ZUSAS, anns a’ Bheurla
- Ionad Rannsachaidh Wittenberg, anns a’ Bheurla
- Duilleag oifigeal Leurorea Wittenberg, anns a' Ghearmailtis
- Liosta nan Àrd-Ollaimh
Oilthigh Chologne | Oilthigh Erfurt | Oilthigh Halle-Wittenberg | Oilthigh Heidelberg | Oilthigh Leipzig | Oilthigh Rostock | Oilthigh Tübingen


c: text/html

text:
Naidheachdan 11:00m
15 An Cèitean 2012 Ùraichte aig Ùraichte aig
Brooks
Thèid seann àrd-oifigear News International, Rebekah Brooks, agus an duine aice Teàrlach Brooks, a chur fo chasaid gun do chuir iad bacadh air ceartas anns an rannsachadh mu fharchluais air fònaichean. Tha ceathrar eile fo chasaid cuideachd - Cheryl Carter a bha na P.A. aig a' Bh.Ph. Brooks, agus Mark Hanna, ceannard tèarainnteachd News International nam measg. Tha iad uile fo chasaid gun do chuir iad stuth am falach air Scotland Yard, agus gun do dh'fhiach iad ri stuth pàipeir eile agus coimpiutairean a ghluasad à oifisean News International airson an cur falach air na Poilis.
Rannsachadh Brìbearachd
Chaidh dithis eile a chur an grèim an-diugh mar phàirt de rannsachadh nam Poileas mu chasaidean gun deach pàigheadh mì-laghail a thoirt do dh'oifigearan poilis agus do dhaoine eile ann an dreuchdan poblach. Chaidh fear a tha 50 bliadhna de dh'aois, agus boireannach a tha 43, a chur an grèim ann an Lunnainn mar phàirt den rannsachadh a tha a' dol air adhart ri taobh an rannsachaidh mu fharchluais air fònaichean.
Francois Hollande
Ghabh Francois Hollande a bhòidean na bu tràithe an-diugh mar Cheann-suidhe air an Fhraing, agus an dèidh dha Prìomhaire ainmeachadh, thèid e gu ruige Berlin airson chòmhraidhean ri Seansalair na Gearmailt Angela Merkel, mu èiginn an Euro. Tha Mgr Hollande air a bhith a' càineadh poileasaidh na Gearmailt airson ghearraidhean agus cùmhnaidh ann an Sòn an Euro, agus esan ag ràdh gum feum fàs eaconamach a bhrosnachadh air dòighean eile.
A' Ghrèig
Tha ministearan ionmhais na h-Eòrpa a' coinneachadh an-diugh a dheasbad trioblaidean an ionmhais agus ceannardan na Grèige fhathast a' feuchainn ri riaghaltas a stèidheachadh naoi là an dèidh taghaidhean na dùthcha. Tha dragh ann mun bhuaidh air sgìre an Euro gu lèir ma 's e 's gun tig air a' Ghrèig an t-airgead singilte Eòrpach fhàgail.
Total
Thuirt a' chompanaidh ola Total, gun tòisich iad air an obair an-diugh airson feuchainn ri stad a chur air a' ghas a th' air a bhith ag aodion à Clàr Eilginn anns a' Chuan a Tuath bho chionn sia seachdainnean. Tha iad a' feuchainn ris an tobair a stobadh le poll, ach tha iad ag ràdh gum bi là no dhà ann mus bi fios aca a bheil sin ag obair.
UBC
Tha cuireadh aig feadhainn a chaill an cosnadh an t-seachdain seo chaidh nuair a chaidh a' chompanaidh thogail UBC fodha gu tachartas ann an Inbhir Nis air an 23mh là den mhìos seo. Tha an cruinneachadh sin ag amas air comhairle agus taic a thoirt dhaibh le riochdairean ann bho Skills Development Scotland, Colaiste Inbhir Nis, Ionadan Obrach, Comhairle na Gàidhealtachd, HIE, agus diofar chompanaidhean anns a' ghnìomhachas. Tha dùil ri dà thachartas eile den aon sheòrsa anns na h-Eileanan an Iar a dh'aithghearr.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- TIOTAL
- Earrann de Bharrantas an t-Suaicheantais aig Acadamaidh Rìoghail Inbhir Nis, 1933
- EXTERNAL ID
- AB_ROYALACADEMY_004
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1933
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Ewen Weatherspoon
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 497
- KEYWORDS
- sgoiltean
foghlam
còir-sgrìobhte
suaicheantais
earraideas
Chaidh Acadamaidh Rìoghail Inbhir Nis a stèidheachadh ann an 1792, a' gabhail àite na seann sgoil ghràmair sa bhaile, le ceanglaichean a' dol air ais gu "Sang Schuile" (sgoil chiùil) Manachainn Inbhir Nis. Bha an togalach tùsail air an t-Sràid Ùir a chaidh ath-ainmeachadh Sràid an Acadamaidh goirid an dèidh sin. Fhuair an sgoil Còir-sgrìobhte Rìoghail bhon Rìgh Seòras III ann an 1793, 's mar sin thathas a' cleachdadh an fhacail 'Rìoghail' anns an tiotal. Tha an Còir-sgrìobhte an-dràsta air a thaisbeanadh san Acadamaidh.
Nuair a bha an sgoil a' tighinn suas gu cuimhneachan nan ceud bliadhna ann an 1892, b' e Seòras Bruce (Ceannard 1884-8194) a bu mhotha a ghabh ùidh ann a bhith a' comharrachadh nan 100 bliadhna sin. Thòisich e iris nam maighistirean-sgoile The Academical, a lean gus an tugadh air a dhreuchd fhàgail. Bhrosnaich e ùidh, cuideachd, ann an suaicheantas don sgoil, agus rinn e tarraing gus a dhealbhachadh. Bha e mothachail air àite teaghlach Mhic an Tòisich ann am bun-stèidh agus stiùireadh na sgoile.
Bha fear Uilleam Mac an Tòisich na Phròbhaist aig Inbhir Nis a' bhliadhna a stèidhicheadh an sgoil, agus tràth anns an 19mh linn dh'fhàg an Caiptean Uilleam Mac an Tòisich, Fear Fàrr, sùim mhòr mar dhìleab gus am faigheadh a chuideachd an cuid foghlaim aig an Acadamaidh Rìoghail. Tha an t-airgead a-nis mar phàirt de stòras an Acadamaidh, agus 's e Mackintosh Farr Fund a tha air (a-nis mar phàirt de bhuileachaidhean an Acadamaidh).
Dh'ath-dhealbhaich ailtire à Obar Dheathain, Mgr G H Gall, an suaicheantas airson na sgoile agus chaidh aontachadh air an dreach dheireannach san Ògmhios 1892. Tha Bratach na Croise le leabhar fosgailte a' riochdachadh ionad foghlaim Albannach. Bha ceann a' chàmhail agus ceann an ailbhein nam pàirt de shuaicheantas Inbhir Nis nuair a bha e na bhorgh. Aig bonn na sgèithe tha 'cat salient' a' riochdachadh teaghlach Mhic an Tòisich. Tha an crùn anns a' cheathreamh gu h-àrd a' riochdachadh a' cheangail rìoghail tron chòir-sgrìobhte. Ged a bha e bho thùs fon sgèith ach a-nis os a cionn gheibhear facail-suaicheantais an Acadamaidh, Labore et Virtute, a ghabhas a bhith air eadar-theangachadh ann an diofar dhòighean ach nas dìriche mar "Obair agus Sàr-mhathas". Fo na facail-suaicheantais tha "Toirds Sàr-mhathais".
Anns an t-Samhain 1932 sgrìobh Morair nan Suaicheantas litir don Acadamaidh, ag innse dhaibh nach robh cead oifigeil aca airson an t-suaicheantais, agus mar sin dh'fhaodadh an sgoil a dhìteadh agus a pheanasachadh a h-uile h-uair a bhiodh an suaicheantas air a chur an gnìomh. Ge-tà, nam biodh an sgoil a' gabhail gnothach ris aig a' chiad chothrom, ghabhadh an suaicheantas a chlàradh gu h-oifigeil agus a chleachdadh gun chùis-lagha. Chaidh seo a dhèanamh aig cosgais £19 anns a' Mhàrt 1933, agus chaidh an suaicheantas a chlàradh anns a' Chèitean 1933. Cha mhòr nach robh an cruth oifigeil, a nochdas an seo, ionann ris a' chruth a chuireadh an gnìomh tràth anns an 20mh linn


text:
- TIOTAL
- An Dotair MacChoinnich, probhaist Inbhir Nis agus ball de Chomunn Gàidhlig Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_064
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1890an; 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11098
- KEYWORDS
- An Dotair MacChoinnich
Inbhir Nis
Comunn Gàidhlig Inbhir Nis
An Dotair MacChoinnich, probhaist Inbhir Nis agus ball de Chomunn Gàidhlig Inbhir Nis.
Chaidh an Comunn Gàidhlig a stèidheachadh ann an 1871. B'e an amas litreachas agus eachdraidh na Gàidhlig a bhrosnachadh, cuimhne a chumail air sàr-Ghàidheil agus tasgadh-airgid taobh a-staigh na sgìre a bhrosnachadh.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Jacksonville, Florida
'S e Jacksonville (IPA: /ʃɪˈkɑːgoʊ/)) am baile as motha a tha ann an Florida. Tha an Cuan Siar ear air. Anns a’ bhliadhna 2011 bha 146,453 duine a’ fuireach an seo.
Eachdraidh eile[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1791.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Bahía Blanca, An Argantain
- Murmansk, An Ruis
- Changwon, Coirèa a Deas
- Nantes, An Fhraing
- Yingkou, Sìne
- Port Elizabeth, Afraga a Deas
- Curitiba, Braisil
- San Juan, Puerto Rico


text:
Brùth air an dealbh gus slideshow fhaicinn.
Mu mo dheidhinn
Fàilte chridheil ort Tha mi 47 bliadhna a dh'aois, tha mi pòsta 's tha mi a' fuireach ann an Inbhir Narann. Tha e a' còrdadh rium a bhith sgrìobhadh beagan Gàidhlig. Tha mi fhathast ag ionnsachadh 's mar sin dheth, cha bhi a h-uile càil buileach ceart: nì mi mearachdan! Co-dhiù ma tha greiseag agad - thig a-steach!
Tuilleadh mu dheidhinn Gràisg
Feumaidh tu a dhol ann gun dàil, 's e bhideo air leth a th' innte!
An toigh leat a bhith sgrìobhadh? Carson nach tòisich blog Gàidhlig?
Ceanglaichean
-
- Reul Chearbach Air Chuairt
Am faca tu fhathast e?
Stuth eile a sgrìobh mi
- Traigh Inbhir Narann an-diugh aig dol fodha na grè...
- Deasbad eadar Gràisg agus Art MacCarmaig (no fìor ...
- Sgrìobhadh ùr - An Claigeann aig damien hirst
- Trì molaidhean do Bòrd na Gàidhlig.
- 'Eil B na G a' cosg airgid air seìrbheis a th' ann...
- Dealbh den phortal ùr
- +++Naidheachd a’ briseadh+++Naidheachd a’ briseadh...
- A’ dèanamh coimeas air pris dà lìon sòisealta air ...
- Latha-luain Woolies
- Coimhearsnacdh Ghàidlig ùr?
Ùr agus uabhasach fhèin feumail: Podcasts sa Ghàidhlig
- Gaelcast
- Leabhraichean aig Clann Tuirc
- Comhairle nan Leabhraichean
- Cosmonot
- An Gàidheal Ùr
- Am Peursa
- "Cothrom" (Clì Gàidhlig)
- Ùr-sgeul
- Comhairle nan Eilean Siar
'Cha dèan brògan tioram iasgach'
Ceanglaichean eile far a bheil sgriobhaidh sa Ghàidhlig ri fhaighinn
‘Is fad' an abhainn air nach fhaighear ceann.’
‘Is tric a bheothaich srad bheag teine mòr.’
‘Is beò na h-eòin, ged nach seabhagan uil’ iad.’


text:
- TIOTAL
- Balach beag a' coimhead air caismeachd aig Gearastan nan Camshronach
- EXTERNAL ID
- PAN5_11
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- c.1954
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20190
- KEYWORDS
- saighdearan
airm
mailisidh
na rèiseamaidean Gàidhealach
balaich
parèid
meàrrsadh
Camshronaich
Anns an dealbh seo, tha balach beag a' coimhead air a' Chaismeachd Crìochnachaidh aig saighdearan ùra ann an Gearastan nan Camshronach, Inbhir Nis, Armlann Rèisimeideach Camshronaich na Banrigh. Is docha gur e mac an dealbhadair a th' anns a' bhalach. Chaidh tòiseachadh air an gearastan a thogail ann an 1986 nuair a chaidh co-dhùnadh fon sgeama 'localisation' gum bu chòir armlann maireannach agus sgìre airson fasdadh saighdearan a bhith aig gach rèisimeid. Nuair a chaidh planaichean airson ath-leasachaidhean airm ainmeachadh ann an 1881, chaidh Siorrachd Inbhir Nis a thoirt do na Camshronaich. A chionn 's nach robh an gearastan ann an Inbhir Nis deiseil aig an àm, bha an t-armlann stèidhichte ann an Dùn Deòrsa còmhla ri Armlann nan Gàidheal Sìophortach fad còig bliadhna gus an robh Gearastan nan Camshronach deiseil ann an 1886. B' e Gearastan nan Camshronach Armlann nan Camshronach gu 1960 nuair a chaidh na h-armlannan rèisimeideach uile a dhùnadh mar phàirt de ghearraidhean anns na feachdan armaichte. Às dèidh 1960, bha prìomh-oifisean Gàidheal na Banrigh fhathast stèidhichte ann an Gearastan nan Camshronach agus is e HQ Breatannach nan Gàidheal (4mh Buidheann-chatha de Rèisimeid Rìoghail na h-Alba) a th' ann fhathast.
(Chaidh am fiosrachadh seo a thoirt seachad le Taigh-tasgaidh Rèisimeideach nan Gàidheal, Dùn Deòrsa)
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Roinnean an Iar Thuath
'S e aon de na territories Chanèidianach a tha ann an Roinnean an Iar Thuath [1] (Beurla: Northwest Territories, Fraingis: les Territoires du Nord-Ouest). Tha e suidhichte san àirde a tuath na dùthcha. Tha Yellowknife na phrìomh-bhaile.
'S e 1,140,835 cilemeatair ceàrnagach an farsaingeachd aige. Anns a' bhliadhna 2006 bha 41,464 duine a' fuireach an seo.
Tha aon de na h-eileanan as motha air feadh an t-Saoghail stèidhichte ann an Roinnean an Iar Thuath :
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
Alberta | Columbia Bhreatannach | Manitoba | Brunswick Nuadh | An Talamh Ùr is Labrador | Alba Nuadh | Roinnean an Iar Thuath | Nunavut | Ontario | Eilean Eòin | Quebec | Saskatchewan | Roinn an Iukon


text:
30 an t-Iuchar
'S e 30 an t-Iuchar an 211mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (212mh ann am bliadhna-leum). Tha 154 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1945 - Patrick Modiano, sgrìobhadair às an Fhraing.
- 1947 - Arnold Schwarzenegger, actair Ostaireach.
- 1948 - Carel Struycken, ann an Den Haag. Actair às na Tìrean Ìsle.
- 1977 - Derek Mackay, neach-poileataigs Albannach.
- 1961 - Huub Pragt, ann an Eindhoven. Lùth-chleasaiche agus Èipheit-eòlaiche às na Tìrean Ìsle.
- 1979 - Graeme McDowell ann am Port Rois, Contae Aontroma, Èirinn a Tuath. Cluicheadair goilf.
- 1980 - Justin Rose ann an Johannesburg, Afraga a Deas. Cluicheadair goilf.
- 1999 - Joey King, actair Aimeireaganach à Los Angeles.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1898 - Otto von Bismarck, ann am Friedrichsruh. Prìomhair na Prùise is na Gearmailte.
- 2003 - Carlos Lemos Simmonds, ann am Bogotá. Fear-poileataigs à Coloimbia.
- 2004 - Ali Abbasi, craoladair sa Ghàidhlig.
- 2007 - Ingmar Bergman, ann am Fårö. Riochdaire nam film às an t-Suain.


text:
- TIOTAL
- Litir o Oighreachdan A' Mhorfhaich, 1924
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D522_62
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5470
- KEYWORDS
- glèidhteachas
coilltearachd
smachd phlàighean
Litir o Oifis Oighreachd A' Mhorfhaich ag aontachadh gur e bogsa le 608 earbaill fheòragan, is nach b'e 657 mar a thuirt iad an toiseach, a bha Rianadair Chlub Fheòrag na Gaidhealtachd air fhaighinn bhuapa.
Ann an 1844, thug Baintighearna A' Mhorfhaich air an riaghaltas feòragan dearga a thoirt air ais dhan Ghaidhealtachd. Ach chaidh an àireamh aca am meud gu luath, is chaidh iad a dh'iomadh àite. Air sgàth a' mhillidh a bha iad a' dèanamh anns na coilltean, chruthaich sealbhadairean-fearainn Club Feòrag na Gaidhealtachd gus na feòragan a shealg, a ghlacadh is a mharbhadh. Bha an Club a' pàigheadh airgead airson gach feòrag a bha sealbhadair no an luchd-obrach a' marbhadh, a rèir àireamh nan earball a bhathar a' faighinn


text:
p.172
{folio 140a2}
- Crichad an caoilli gu cruaidh
in fuil uaibh nech noimluaidh ?
tucad do mac Sonaisc sin
ar an forbhais d[apos ]fhoirdhin et cetera
¶2] Na da triucha roboi an tir sin suil tucadh hi do Mhogh Ruith & ocht tuatha a ngach triucha , et as i so roinn in da triucha sin .i. mar ghabus glaisi Muillinn Mairteil i Sleibh Cain & Loch Luingi ar an Machaire & Gleann na nDibergach ar Monaidh mhoir. Et ar na tabhairt do Mogh Ruith doronadh aentriucha dhibh do loigdiugud a cis cana do sil Mogha Ruith [apos ]na dhaigh. Et as e ba cor re a connmhail isin tsaeirsi sin .i. Mogh Corb mac Cormaic Cais & a sil [apos ]na dhiagh. Et rocoimsig hi iarsin a ndeich tuathaibh, ocht tuatha ag freagra do thir &da thuaith d[apos ]fonn timchill.
¶3] As i cet tuath airimhther dibh sin .i. Eoghanacht Glennomnach, ar as i as uaisle dhibh, daig do soertuathaibh Caisil hi guna forthuaith, et Hi Ingair frisan abar Magh bFhece baili as uaisli don tuaith sin, Gleannamhu2 & Ceapach ingen Ferchair ar a comhair anunn, Gleann Cainntin, & as asta sin atait Hi Chaimh
p.173& Hi Dhighi, & Corr Tuaidhi asa fuilet Hi Fhinghinne & Lis Leitisil & Doire Hi Thnuthgaili asa fuilet Hi Thnuthghaili, Cathair Droinne asa fuilet Hi Annrathain, Dun Maelclaigh (.i. daingin Eoghanachta)3 & Achadh Loiscthi asa fuilit Hi Lachtnain & Hi Dubhthaigh & Hi Leannain & Hi Draignein; Seanchua (.i. Ceal Ghallain & Moin Banba ) 4 asa fuilit Hi Dhoronaigh & Lis na Caille asa fuilit Hi Dhubhghaill & Hi Cleirigh & Raith Mor asa fuilet Hi Dhornain. Leathbaile Hi Chonchubhair ar as e O Conchubhair ba tuiseach ar Ibh Ingair .i. ar Magh Feigi . Et as iat a hanmunna sin: Dun Loibin & Cluain Dallain & Moin Luachra & Ceall Garbain & as é coiccrichus amail gabus an bothar theit o Airgetlaind cu Cnocan Duin Martan & trít sis co hAbhuind Mhoir & an clagh allaniar do Ghurt an Ghrain co Gort Droma hAirrtri & o sin siar co Seiscen mar a teit a nAbhuind Moir & as iat Hi Dhallain duthaidh Cluana Dallain & Mona Luachra & Guirt an Grain. As i ceall Eoghanachta Gleannomnach Ceall Aenamhna, & train ferainn Brighi Gobhunn les in tuaith sin .i. Carrac Cormaic & Ceall Danain, Cul Domnann, Cluain Locha, Cluain Lena, Cluain Cairbreach, Ceall Bracain Coirrlis da Conall craescru, Tipra Grugain, Tulach Aedha, Ard Catha, Caim innsi, Dun Droignein don leth sair d[apos ]Aithlis Cindfhaeladh.
¶4] O doronadh entuath do dha tuathaibh O Cuain .i. d[apos ]Ibh Miale Machaire & d[apos ]Ibh Ingarduil an cet baili d[apos ]Hibh Ingardail .i. Conbaidh .i. coin X Fhinn do baidhthi ann & as sin atait Hi Buadhaigh , In Mhartra .i. Ath Unbla as atait Hi Aichir, Ceall Aicheadh as atait Hi Lomthuile, In Creg as atait Hi Riagain Leitir as atait Hi Corcrain, In Recles as atait Hi Mhaeil Luaig. Cill Conain cill na tuathi sin. O Conbaidhi as tuisech ar Ib Cain, & suil doronad entuath dibh sin fa tuiseach O Riagain ar Ibh Ingarduil.
p.174
¶5] Hi Maile Machaire, .i. Leac Glas & Cul Baedain asa fuilit Hi Thaimhdinigh & Hi Fhogartaigh, Leathnocht ana fuilit da sloinntech dhec .i. O Conbaidhe o Chathair meic Maille, Hi Gormachain o Lis Donnchadha, Hi Uallachtain o Chuirr Hi Uallachain, Hi Lachtnain o Fidhrus, Mac Cuirc o Chill Fheichin , Hi Cheithernaig o Cnocan Tulaird, Hi Chaelbheannaigh o Chuirr Hi Caeilbheannuigh, Hi Cuicneachain o Grealla Hi Cuicneachain, Cill Cromglaisi asa fuilit Hi Chuain, Laiche Hi Fiach asa fuilit comment and so throughout> Hi Finnachta, Ard Fleadha asa fuilit Hi Chinnfhaela, Manann asa fuilit Hi Britain, Garran O Cianaigh asa fuilit Hi Chianaigh. Cill Cruimtir cill na tuaithi sin. Et ata train termuinn Brighi Gobunn le Hib Cain .i. an da Cennecain & Cul Lughdach, Moin Muicrindi, Ceall Droma, In Mairbhthir, Na Lianain, Cnocan Hi Criongella, Belach na Ros.
¶6] Tuath O Cuscraidh .i. Liathmuine & Cul na nAracul asa fuilit Hi Lighda, Cluain mac Carthainn asa fuilit Hi Artuir, Lis an Cnuic asa fuilit Hi Dhonnchadha, Cill Mochuille asa fuilit Hi Bechagain & Hi Dhunadhuigh & Hi Riagain, Daire Faibleinn asa fuilit Hi Adhnachain, Loch Arda O Cillin asa fuilit Hi Chuind, Lethbhaili Hi Fhinn asa fuilit Hi Fhinn & a leathbhaili eli Na hArda a tearmonn Brighi Gobunn, Liagan Lig Uananch asa fuilit Hi Ithfearnain , Durmach asa fuilit Hi Dunadhuigh . Agus as i cill na tuathi sin Ath Cros Molaga asa fuilit Hi Corcrain & Hi Ceannsain, Hi Aenghusa & Hi Muirceartaigh & Hi Dhuibhedigh. Agus ata trian tearmuinn Brigi Gobunn leis in tuaith sin .i. Baili Brighi Gobhunn fein & Cluain Aei & Carrac in Furnaidhi & Garran Hi Adhnachain, Baili Hi Mhaeilmordha, Baile Hi Chuind, Cnocan Muigi Ginne, Cluain Garbhain, Cul Aithlis Cinnfhaelaidh, Gort na Fuinnsinn, Cill tSeanaigh, & as iat sloinntigh na cilli sin: O Maeilmorda a comharba & O Fingin a haisdre, O Brain & O Dergain & O Mulalaidh & O Flannagain & Meic in Brethnuigh, & as iat Hi Artuir tuisigh na tuathi sin.
¶7] Tuath O Conail .i. o Glinn Cubra co Lebglaisi & as iat Hi Dubliadh tuisigh na tuaithi sin & Liattruim o Airgeadloinn sair co Lebglaise duthaidh O nDublaidh & O nAibilainn esein; Baile
p.175idir da Abuinn .i. Ard Mac Coilberd & Uamh Cróine & as sin sair co Dun O nGennti , enbaile sin, & is as sin atait Hi Aengusa, Magh Drisein leth anes d[apos ]abhuinn & leth atuaidh, enbaile sin & as sin atait Hi Mhannog, Feic Beag, lethbaili hí, as aisdi Hi Rainn & Hi Fherghusa, Raith Siadail & An Corran a lethbaili eli, & as aisdi atait Hi Chuain. Cill Uird cill na tuaithi sin & aisdi atait Hi Mongain & Hi Chuilinnain & Hi Brocain.
¶8] As iat Hi Cuscraidh Shleibnhe fonn timchill na criche sin doraidheamar .i. Cill Meithne, Gort Aicde , Maelrach, Lurga, Daire Leith, Re Mac Meadha, Gleann Domhain, Ceapach na Fian , Gort Ruadh, Ceapach Hi Mheadra, Daire Lethan. Eidhen Molaga cona termann as cill don tuaith sin. Combarba na cilli sin Mac Fhloinn & maccleireach a bachla O Coscrain .
¶9] As i tuath as uaisli do leath eli na criche sin tuath Muighi Finne an afuil Cathair Dubhagain asa fuilit Hi Dhubhagain5 & as e leithet na tuaithi sin o Leth Reilgi na mBainnleagh aniar co habhuind na Carcrach sair. Maistre meic Gamnaighi .i. Hí Daerghala a duthaid6; Daire Hi Dhiarmada .i. Hi Dhiarmada & Hi Cochlain a duthaid; Dun Tuilche, Cill Curnain, Croch asa fuilit Hi Dhathail Croich, Ard gCenannuis & Dun ar Aill; enbaile iat & is as atait Hi Fhaelain & Hi Uirisi. Cill Fhada uamh adhnaicthi na tuaithi sin & as e Mac Congairbh .i. Mochaemoc7 robeannach an cill sin. Hi Mhaeilbili a comarbadha; Hi Amhradha & Hi Labhradha & Hi Eirc a duthaid & Hi Dhuibhtrochhaeil ba tuisigh orra .
¶10] Trian ele O Coinganghairm Mad O (Cathain) i Mis Signighi & Carrag Leime Laeghairi is asda atait Hi Domnaill Ceannmhuighi, Cill Cuili asa fuilit Hi Fergala; Baili Hi Fhiachain asa fuilit Hi Fiachain; Cluain Caisil & Daire na Teidi, Ardbaili
p.176Hi Annadha asa fuilit Hi Annadha; Garran O nGnima asa fuilit Hi Gnima; Cul Baili Hi Fhinn asa fuilit Hi Fhinn. Claenuir an uam adhnacail sin; d[apos ]Ibh Annadha as dutcha comharbus na cilli sin & Hi Cennagain a meiccleirigh. Atait Hi Brain o[apos ]n Cleitig isin trian sin & Meic Coirtein o Baile meig Coirtein & do mhuinntir Rathan iat sein, & tuisidhecht bhunaidh Hi Domnaill an trian sin & as leis co gnathach an da trian eli gach uair na beath tuiseach orro fein.
¶11] An treas trian d[apos ]Ibh Coingangairm .i. Magh nAla maille na chuid ronna asa fuilit Hi Gormain, An Brugh & Flaithneim asa fuilit Hi Ardgala; Tulach Finnlethid asa fuilit Hi Chuilein; Magh Lis an Ibair asa fuilit Hi Donnagain; Baili Hi Mhulghuala asa fuilit Hi Mhaeilghuala; Cill O nGeibinnain asa fuilit Hi Gheibennain & Hi Chailte. Claenuir uam adhnaicthi na deisi sin & O nGormain & Rathan uamh adnaicthi an trin osin amach ; & Meic Finain comarba Rathain. A sloinntigh osin amach: Hi Crainche, Hi Conaill, Hi Conaic, Hi Brain, Meic Coirtein , & as e tuisech an trian sin do bunad O hArdghala.
¶12] Hi Bece Abha .i. Dun Cruadha asa fuilit I Laeghairi; Na Rindi imon abhuinn, is asdu Hi Cairbre & Hi Chathail; Cill Laisre thall [apos ]s abhus, is aisdi Hi Cleirigh ; Moin Ainmne thall [apos ]s abhus, is aisdi atait Hi Eoghain; Ath an Crainn thall [apos ]s abhus, is as atait Hi Buachalla ; Cill Chuain, is aisde Hi Fiadhain no I Iain 8 & as iat Hi Laegairi a tuisigh sin
¶13] Leth eli na tuaithi sin Hi Bece Uachtarach .i. Sonnach Gobann & Cluain Lochluinn um abhuind mbic sair [apos ]s anair asa fuilit Hi Gobunn; Baili Hi Grigin imon abhuinn cetna asa fuilit I Grigin; Cleann Tuircinn sair [apos ]s annair [apos ]mon abhuinn; Daire Hi Ceinneidigh asa fuilit Hi Ceinneidigh; Ceall Ossain, Luimnech Beg tar Taedan siar & osin sair co Loch Luingi guna sloinnteachaibh eli. O[apos ]Gobunn a tuisech bunadh sin & as dual do in leth eli fh[apos ]Ibh. Bece gach uair nach beth duine maith d[apos ]Ibh Laeghuire.
p.177Cill Commuir uamh adnaicti O mBece ar leth & Hi Dhathail comharbadha na cilli sin & Hi Cochlain a meiccleirigh.
¶14] Tuath O Fiannadhuigh o Baili Hi Ghormain siar cus an rot a nDruim Raite & co hath na Ceall & o Abhuinn mhoir gu crich Muigi Finne & as e tuiseach na tuaithe sin Mag Fiannadhuigh & as iat a sloinntigh Hi Etromain & Hi Annrathain & Hi Fhir Eidhinn & Hi Brain Fhinn & Hi Dhubhain. Cill Cluaisi uam adhnaicti na tuaithi sin.
¶15] Tuath O nDuinnin annso , & as e a fat o mhullach Sleibhi Cain co hEchlascaibh Mulaga & as e a leithet o glaisi Muillin Mharteil co Bearn mic Imhair . O Lannain tuiseach na tuaithi sin; Hi Chinaeda & Hi Sheasnain & Hi Dunghassa & Hi Dungaili a sloinntig. Cill Mainches a n-uamh annlaicthi .
¶16] Fonn timchill leithi na crichi sin Rosach na Rigraidhi & Cathair Gobunn & Cluas Dubhoigi & an Carcuir, & as i uamh adhlaicthi na tuaithi sin Cill Colmain gerc , & a hainm dileas Hi Rosa, & as e a fad o mullach Sleibhe Cain gu hAbhuinn mbicc .


text:
- TIOTAL
- Agallamh le Donnchadh MacAonghais mu chuimhneachan sa Chabhlach Mharsanta
- EXTERNAL ID
- WD_BF01_TRACK06_MACINNES
- DEIT
- 2005
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Duncan MacInnes
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 3139
- KEYWORDS
- An Dara Cogadh
An Dàrna Cogadh
cogaidhean
soithichean
bàtaichean
cabhlach marsanta
nèibhidh
claistinneach
Tha Donnchadh MacAonghais o Cheann Loch Lìobhain ag aithris air a thachartasan sa Chabhlach Mharsanta san Dàrna Cogadh.
Bha sinn a' ruith dhan Ghearmailt, a Bhremen, às dèidh a' chogaidh, air turas air an robh 'ruith na gorta' (famine run). 'S ann a bha sinn ann am bàta Liberty dhen ainm an Samboats. Bha iad a' togail aon bhàta mar seo a h-uile là ann am Baltimore aig an àm. Bha iad a' togail nan 'drochaidean', na taighean-tarsainn àiteigin eile, Berkeley ann am Massachusetts, saoilidh mi. Agus bhiodh 'drochaid' an t-soithich air aon chrann mhòr agus bhiodh iad a' cur sìos an taigh-tarsainn seo, slàn, air clàr a' bhàta. Aon seachdain gus crìoch a chur air aon soitheach. Agus b' e sin a shàbhail sinn, eil fhios agad. Agus dìreach às dèidh a' chogaidh bha sinn a' seòladh bho Ghalveston sna Stàitean - Mobile, Alabama - dhan Ghearmailt le biadh agus tha cuimhn agam gu robh sgiobair agus 'mate' againn às a' Chuimrigh. B' e Gàidheil a bha san sgioba gu lèir, eil fhios agad, a dhuine. Thàinig an Cuimreach sìos agus thuirt e "Chan fhaod sibh a bhith a' bruidhinn, a' còmhradh ris na daoine a tha sin." Ach cha b' urrainn dhuinn càil eile a dhèanamh. Dh'fheumadh tu bhith 'g obair air an deac agus bha fir a' chidhe an sin. Agus bha na daoine bochda sin gan tolladh leis an acras, eil fhios agad, agus bha sinne a' toirt dhaibh na bha air fhàgail dhen dinneir againn. Agus och, thàinig e fhèin sìos agus bha e a' dol a sgrìobhadh sìos ar n-ainmean 's a' dol a chur na cuip ruinn, aig Dia tha fios dè eile, dìreach airson a bhith a' toirt biadh dha na Gearmailtich. Agus ma thùirt, thionndaidh an duine mòr seo à Steornabhagh air agus dh'innis e dha gu feumadh e eisteachd, eil fhios agad. Ach cha robh annta ach daoine coltach ruinn fhìn agus dh'fheumadh iad biadh fhaighinn....
Chaidh an t-agallamh seo a chlàradh mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005 ann am Bun-sgoil Cheann Loch Lìobhann.


text:
Air m' allaban a’ lorg leabhraichean-d
Beagan as deidh Nollaig rinn mi sgrìob air loidhne gus rudeigin a chuir na bhroinn. Sa chiad dol a –mach rinn mi air an Tasglann Eadar-linn. Bha fhios agam gun robh leabhraichean Gàidhlig ri fhaighinn an sin. Luchdadh a-nuas mi Coinneach Odhar agus bha an teacsa Gàidhlig furasta ri leughadh. Dh'fheuch mi ri greim fhaighinn air feadhainn eile ach bha briseadh dùil gam fheitheah. Cha robh an Tasglann a’ cruthachadh cruth ‘mobi’ dhomh a bhiodh freagarrach don Kindle. Dh'fheuch mi PDF ach dhomhsa cha robh sin furasta ri sheòladh air an sgàilean beag Kindle. An uair sin chaidh mi dhan Pròiseact Gothenburg agus gu mi-fhortanach cha robh ann ach aon leabhar Gàidhlig. Luadhach mi e ach chunnaic mi mearachdan sa teacsa, cha robh na fuaimreagan le srac a nochdadh mar bu chòir agus mar sin bha coltas caran neònach air an teacsa. ‘s docha gur e an aon trioblaid bathar-bog a tha ag adhbharach mhearachdan OCD dhen leithid seo? Co-dhiù chaidh mi dhan roinn Fraingis Gothenburg agus fhuair mi Raison et Sensibilité le Jane Austin agus Les Voyages de Gulliver le Johnathan Swift.
Bha nam chuimhne gu robh cruth teacsa ‘Mac Talla’ air an làrach SMO. Aon uair s’ gun robh mi a-steach chuir mi leth bhreac MacTalla anns an Kindle agam. Dh’obraich foidhle teacsa (txt) Mac Talla 1 gu math, math agus leugh mi beagan dheth, mus thog mi an cable USB a-mach fhuair mi grunn irisean eile den Pàipear-naidheachd ud.
‘S e sin mo chomhairle, nuair a thig e gu h-aon agus gu dhà mur a bheil cruth ‘Kindle’ ri fhaighinn, faigh am fear teacsa (txt) agus mur eil sin ann dèan leth-bhreac bho PDF agus cur ann sa Kindle e mar ‘plain txt’ le word no notepad msaa. 'S ann mar sin a tha mi air a bhith tilleadh dhan Tasglann eadar-lìn agus àiteachan eile far a bheil sgrìobhaidh.
Cha do cheannach mi dad fhathast ge-tà, chan eil mi a' tuigsinn carson a tha Amazon a' reic leabhraichean-d aig an aon phris ri leabhraichean seann nos? Nan robh iad cnap mhòr nas saoire saoilidh mi gun bhithinn-sa airgead a tha thoirt seachad dhaibh.
A bheil Kindle aig duine sam bith eile?


text:
21 am Faoilleach
'S e 21 am Faoilleach an 21na latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich. Tha 344 latha (345 ann am bliadhna-leum) air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1924 - Vladimir Lenin ann an Gorki. Fear-poileataigs às an Ruis.
- 1950 - George Orwell ann an Lunnainn. Sgrìobhadair à Sasainn.
- 1997 - Còirnealair Parker, ann an Las Vegas. Manaidsear ciùil às na Tìrean Ìsle.


text:
Siorrachd Obar Dheathain
'S e fear den Siorrachdan traidiseanta na h-Alba a tha ann an Siorrachd Obar Dheathain.
Bailtean[deasaich | deasaich an tùs]
- Abèidh, Achadh nam Bláth, Achadh Leamhan, Achadh nan Cat, Àthfort
- Bad nan Sgoth, Am Baile Beag, Baile Mheadhain, Baile Phúir, Baile Shealbhaigh, Baile Thurra, Bealadair, Banbh, Beannchar, Beannchar Dómhnaig, A' Bhruaich, Bràigh Mhàrr
- Cala na Creige, Cárnaidh, Ceann a' Mhuigh, Ceann Phádraig, Ceann Tòrr, Cinn Cháàrdainn, Cinn Eadar, Cionn Droma, Cnoc an Arbhair, Coinmheadh, Corr Garaidh, Craichidh
- Deimhidh, Déir, Druim M'Aodhaig, An Dún, Dúnaidh, Dún Eicht
- Eicht, An Eilreig
- Fearann Mhártainn, Fionndan, Fionntraigh, Fobharan, Fordun, Fothair Aonghais, Fothair Chárdain
- Garbh Mhonadh, Gartaidh, Geárr Lagaidh
- Hunndaidh
- Inbhir Biorbhaidh, Inbhir Chruidein, Inbhir Uaraidh, Inbhir Úigidh, An Innis
- Lann Fhìonain, Lógaidh, Lón Magh, Lósda,
- Am Mód
- Obar Chiardair, Obar Dheathain, Obar Dobhair
- Peit Fhearghais, Am Port Leathann, Port Saoidh
- Ráth Thormoid, Roinnidh, Rórath, Ros Abhartaich, Ruadhainn
- Sgainn, Srath Dheathain
- Tarbhais, Tobar Bhríde, Tollaigh, Tórr nam Fiann, Tòrr Fionn, An Tulach, Turlann
- Uachdar Leasa, an t-Uisge Bán
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
- Bad an Eóin, Beinn a' Bhúird, Baile Morail, Beinn Bhrotain, Balgaidh, Beinn a' Chaorainn, Beinn Athfhinn, Beinn Mac Duibh, Beinn na Cìche, Bráigh Riabhach, Beinn Chíochan
- An Cárn Bhailg, Cárn a' Bhailg, Carrann, Creag Liathach, Cáorn an t-Sabhail, Cárn a' Mháim, Cárn Aosda, Clach na Beinne, Cárn Gorm an Doire
- Dubh Éireann, Deathan
- Am Monadh Ruadh, Am Monadh, Mór Bheinn, Monadh Caoin
- Páirc Náiseanta a' Mhonaidh Ruaidh,
- Sgór an Lochain Uaine, Sgór Gaoith
- Uisge Chollaidh, Uisge Íle, Uisge Úigidh, Úraidh


text:
Muileann Dhàibhidh
'S e baile ann an Comhairle Dhùn Bhreatainn an Ear a tha ann am Muileann Dhàibhidh (Beurla: Milngavie). [1] Tha am baile suidhichte air Abhainn Allander mu 6 mìltean air àird an iar-thuath Ghlaschu. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 56′ 28.83″ Tuath agus 4° 19′ 7.62″ Iar.
Anns a' bhliadhna 2001 bha 12,795 duine a' fuireach an seo.[2] Tha mòran daoine ann a tha a’ fuireach ann am Muileann Dhàibhidh ach ag obair ann an Glaschu.
Comhdhail[deasaich | deasaich an tùs]
Rathad-Iarainn: Tha steisean rathad-iarainn Muileann Dhaibhaidh aig ceann a' thuath meur loidhne de na "Dealanaich Glaschu" a dhealachas bho Rathad-iarainn Gaidhealtachd an Iar aig Gobhal Westertoin. Gheibhear treanaichean dìreach bho Mhuileann Dhaibhidh gu Steisean Glaschu Sraid na Ban-righ.
Tha Slighe na Gàidhealtachd an Iar, frith-rathad astair, a tòiseachadh an seo. Tha liagan à eibhir ann am meadhan a’ bhaile a’ sealltainn tòiseachadh na slighe.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Iain Mac an Tailleir, "Ainmean-Àite", Pàrlamaid na h-Alba
- ↑ Scotland's Census Result OnLine
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NS 552 745
- Làrach-lìn Mhuileann Dhàibhidh
- Muileann Dhàibhidh - Slighe na Gàidhealtachd an Iar (Beurla)
- Muileann Dhàibhidh aig Undiscoveredscotland


text:
- TIOTAL
- HR 73 Rosehaugh' am broinn seada
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_001_161
- ÀITE
- neo-aithnichte
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 24640
- KEYWORDS
- locomotaibhean rèile
locomotaibhean Rèile na Gàidheatachd
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
Ghabh a phrìomh neach-cuideachaidh, Daibhidh Jones, àite Uilleam Stroudley mar àrd-neach-stiùiridh locomotaibhean aig Rèile na Gàidhealtachd ann an 1870. B' e a' chiad locomotaibh a chaidh a thogail de dhealbhadh Jones an clas 'Duke 4-4-0 a bha ag obair air trèanaichean luath luchd-siubhail. Chaidh deich a thogail le Dübs à Glaschu ann an 1874 (àireamhan 60 gu 69) agus chaidh seachd eile a dhèanamh ann an Inbhir Nis eadar 1876 agus 1888 (àireamhan 4, 71 gu 75 agus 84. Glè thric thathas a' toirt iomradh air na trèanaichean as fhaide sin mar 'Lochgorm Bogies'.
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn HR 73 'Rosehaugh'. Chaidh a crìochnachadh san Fhaoilleach 1885 agus b' e 'Thurlow' an t-ainm tùsail a bh' oirre. Chaidh a h-ath-ainmeachadh 'Rosehaugh ann an 1898 agus a h-ath-àireamhachadh 73A san Dùbhlachd 1916. Chaidh a toirt a-mach à seirbheis mu dheireadh ann an 1923


text:
Cairistìona NicFhearghais
B' e bana-bhàrd a bh' ann an Cairistìona NicFhearghais, Christina Ferguson no Christiana Ferguson sa Bheurla. B' ann eadar 1745 agus 1746 a bha i a' dèanamh bàrdachd. Bha i pòsta aig Uilleam Siseal a chaidh mharbhadh aig Blàr Chùil Lodair. Bha e a' sabaid ann an arm a' Phrionnsa agus b' e suaicheantaiche do cheann-feadhna Siosalach a bh' ann. Rinn i òran 'Cumha do dh'Uilleam Siseal' no 'Mo Rùn Geal Òg', mar a chanas iad ris. Faisg air an t-Sruigh, tha carragh-chuimhne a' comharrachadh an àite far an robh Cairistìona agus Uilleam a' fuireach.
Dàin[deasaich | deasaich an tùs]
- Mo Rùn Geal Òg: An Lasair, d.174-179
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- Black, R. (deas.) 2001. An Lasair: An Anthology of Eighteenth-century Gaelic Verse (Edinburgh: Birlinn)


text:
- TIOTAL
- Uinneagan 5a - Taigh Baile Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- AB_INVTOWNHOUSE07_44
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1870s;1880s
- CRUTHADAIR
- unknown
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 419
- KEYWORDS
- Taigh Baile Inbhir Nis
glainne dhathte
suaicheantasan
sgiath
facail-suaicheantais
Stiùbhartaich Apainn
Clann Ghrannd
Clann MhicGriogair
Tha an dealbh seo a' sealltainn obair mhionaideach dhen uinneig anns a' mheadhan air a' bhalla a tuath anns a' Phrìomh Thalla, ann an Taigh Baile Inbhir Nis.
Aig a' mhullach tha suaicheantas, sgiath agus facail-suaicheantais Stoùbhartaich Apainn. 'S e clogaid riaghladair le crùn air an ìomhaigh a tha air an t-suaicheantas. Tha an sgiath gorm le ceàrnagan le dath an airgid. 'S e 'Forward' na facail-suaicheantais.
Gu h-ìseal air an làimh chlì, tha suaicheatas, sgiath agus facail-suaicheantais Clann Ghrannd. 'S e cnoc na theine a th' air an t-suaicheantas. Tha an sgiath dearg le trì crùin òir. 'S e 'Stand sure' na facail-suaicheantais. (Mar as àbhaist, 's e 'Stand fast' facail-suaicheantais Chlann Ghrannd.
Oair an làimh dheis, thasuaicheantas, sgiath agus facail-suaicheantais Chlann MhicGriogair. 'S e ceann leòmhann le crùn air an ìomhaigh a tha air an t-suaicheantas. 'S e craobh giuthais, no craobh daraich, le claidheamh a' coimhead gu crùn, a tha air an t-suaicheantas. 'S e 'S rìoghail mo dhream' na facail-suaicheantais


text:
Aois Criost, sé chéd fiche a trí.
Colman mac ua Barddani (.i. do Dal Barrdaine a chenel) abb Cluana Mic Nóis d'écc.
Iar m-beith trí bliadhna décc do Suibhne Meann h-i f-flaitheas Ereann do-cer la Congal c-Claon, mac Scandlain, i Traigh Bréna. Conadh dia oidhidh at-rubradh:
- Suibhne co sloghaibh dia soi
do tarraigh bronaigh Brenai
Ro marbhadh an gaeth go n-gail
la Congal Caech mac Scandail.
Aois Criost, sé chéd fiche a cethair.
An ced-bhliadhain do Domhnall, mac Aodha, mic Ainmirech, h-i righe n-Ereann.
S. Colman Stellan ó Tír Da Ghlas d'ég, 26 Maii.
S. M' Aodhocc, espucc Ferna, d'écc 31 Ianuari.
Ronan,
p.248mac Colmain, d'écc.
Cath Duin Ceithern ria n-Domhnall, mac Aodha, mic Ainmirech, for Conghal Caoch no Claon, mac Scandlain, dú in ro marbhadh Guaire Gaillseach mac Forannain, & aroile sochaidhe, & ro meabhaidh iarumh for Congal, dia n-ebradh:
- Cath Duin Ceithirn dia raibhe
cru ruadh dar suile glasa
Batar for sliocht Congail Cruim
colla muinremhra massa.
Cath Arda Corainn la Condaidh Cerr, tigherna Dail Riada, airm in ro marbhadh Fiachna, mac Démain, rí Uladh.
Aois Criost, sé chéd fiche a cúig.
An dara bliadhain do Domhnall.
Fionntain Maoldubh do écc.
Mo Bai mac ui Aldai.
Cath Lethairbhe etir Maol Fitrigh, toiseach Cenel Mic Earcca, & Ernaine mac Fiachrach, toiseach Cenel Feradhaigh, du in ro marbadh Maol Fitrigh mac Aodha Uairiodhnaigh.
Brandubh mac Mail Cobha, d'ég.
Aois Criost, sé chéd fiche a seacht.
An cethramhadh bliadhain do Domhnall.
Cath Atha Abla, dú in ro marbhadh Dicul mac Fergusa Tuli la Mumhain.
Inis Medcoit d'fothucchadh la h-epscop Aedhain.
p.250
Aois Criost, sé chéd fiche a h-ocht.
An cúicceadh bliadhain do Domhnall.
Cath Atha Goan, i n-Iarthar Liffe, ria f-Faolan, mac Colmain, & ria Conall, mac Suibhne, toisech Midhe, & ria b-Failge (no b-Failbhe) Flann, rí Mumhan, airm in ro marbhadh Criomhtann, mac Aodha, mic Seanaigh, rí Laighen, co sochaidhe oile imaille fris.
Mór Mumhan d'écc.
Aois Criost, sé céd triocha.
An sechtmhadh bliadhain do Domhnall.
Da mhac Aodha Slaine do mharbhadh la Conall, mac Suibhne, oc Loch Trethin, oc Fremhoinn, .i. Congal, toisech Bregh, senathair Ua c-Conaing, & Ailill Cruitire, senathair Shil n-Dluthaigh.
Cath Seghaisi, dú inar marbhadh Lochene, mac Nechtain Cendfoda, & Comasccach, mac Aongasa.
Cath Cuile Caolain re n-Diarmaid, mac Aodha Slaine, airm in ro marbhadh da mhac Aongusa, mic Colmáin Móir .i. Maol Umha & Colcca, & araill oile amaille friú, dia n-ebradh:
- Cath Cúile Caoláin caine
robo daonbaigh co n-dile
Meabhaidh ria n-Diarmait Deala
for fiora medha Midhe.
- h-i ruba Colgan Cendbháin
agus Maol Umha ind ollgráidh,
Dá mac Aongasa arm-glóir
mic cruth-glan calmóir Colmáin.
Segene, abb Iae Coluim Cille, do fothucchadh ecclaise Rechrainne.
Conall,
p.252mac Suibhne, toisech Midhe, & Maol Umha, mac Forannáin, do mharbhadh la Diarmaitt, mac Aodha Slaine.
Aois Criost, sé chéd triocha a h-aon.
An t-ochtmhadh bliadhain do Domhnall.
Ernaine, mac Fiachna, toisech Chenél Feradhaigh, do mharbhadh. As lais sidhe torchair Maol Fithrigh, mac Aodha Uairiodhnaigh, h-i c-cath Letherbhe.
Carthach, .i. Mo Chuda, mac Fiondaill do ionnarbadh a Rathain.
Aois Criost, sé chéd triocha a trí.
An dechmhadh bliadhain do Domhnall.
Failbhe Flann, rí Mumhan, d'écc.
Aois Criost, sé chéd triocha a cethair.
An t-aonmhadh bliadhain décc do Domhnall.
S. Eochaidh, abb Lis Móir, d'écc an 17 d'Aipril.
S. Fionntain, mac Telchain, d'écc an 21 d'October.
Cath Maighe Rath ria n-Domhnall, mac
p.254Aedha, & ria macaibh Aedha Slaine for Congal Claon mac Scandlain, rí Uladh, du i t-torchair Conghal, Ulaidh, & allmarraigh araon ris.
Cath Saeltire ria c-Conall c-Caol, mac Maoil Cobha, for Cenel n-Eoghain.
Aois Criost, sé chéd triocha a cúig.
An dara bliadhain décc do Domhnall.
Ailill, mac Aodha Róin, Congal, mac Dunchadha, d'écc.
Duinseach, ben Domhnaill, mic Aodha, rí Ereann, d'écc.


text:
- TIOTAL
- Tagradh agus Barrantas Dealais dha Crìsdeagh NicChoinnich, d.2
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_L_INV_HC_9_47_03_02
- DEIT
- 1764
- LINN
- 1760an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5796
- KEYWORDS
- pàipearan cùirte
clàran cùirte
murt
murtan
Is e seo a' chiad duilleag de Thagradh agus de Bharrantas Dealais an aghaidh Crìsdeag NicCoinnich, fon cheann-latha 28 Cèitean 1764. Tha i fo chasaid gun do mhurt i a màthair-chèile agus a bràthair-cèile san t-Sultain roimhe sin ann an Gleann Àirigh Gòbhlaich ann am parraiste Loch Bhraoin. Tha i air a dhol às àicheadh na casaid agus tha i ag agairt gu bheil leisgeul làidir aice, ach tha fios aig Mgr. Dàibhidh MacUalraig, Iar-Neach-Tagraidh a Mhòrachd air a' chuairt a tuath, air fianaisean a thug teisteanasan a dhearbhas na h-eucoirean. Mar sin, tha e ag iarraidh gum bi Crìsdeag NicCoinnich air a cur air ais dhan Tollbooth ann an Inbhir Nis


text:
Eindhoven
‘S e baile mòr agus sgìreachd (Duitsis: gemeente), ann an ceann a deas nan Tìrean Ìsle a th' ann am Eindhoven (IPA: ɛi̯nt.ˌɦoː.və(n), Laideann: Endhovia). Tha e suidhichte ri taobh na h-aibhnichean Dommel agus Gender, 22m os cionn ìre na mara,[2] anns an roinn Brabant a Tuath (Duitsis: Noord-Brabant), 112km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 88km bho Rotterdam, 107km bho Den Haag, 77km bho Utrecht, 52km bho Bhreda agus 77km bho Mhaastricht.[3] Chaidh Eindhoven a chlàradh airson a’ chiad turas ann an 1232 mar Endehoven, nuair a tug an Diùc Hendrik I à Brabant còirichean (Duitsis: Stadsrechten) dhan bhaile. 'S ann à eind (Duitsis: deireadh) agus hoove (Duitsis: 14 Ha) a th' ann an t-ainm. Tha 218,456 duine a' fuireach ann.[4] A bharrachd air sin, ‘s e an còigeamh baile as motha na dùthcha a th' ann an Eindhoven.[5] 'S e Eindhovens Dagblad a th' ann pàipear-naidheachd a' bhaile.[6]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Huub Pragt (1961): lùth-chleasaiche agus Eiphit-eòlaiche.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Utopia
- ↑ Mongabay
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Centraal Bureau voor de Statistiek
- ↑ Geonames
- ↑ Eindhovens Dagblad
- ↑ DB City


text:
Sealink
B' e Sealink an t-ainm deireannach air na seirbhisean aiseag a bha an seilbh Rathaidean Iarainn na Breatainn, eadar na 1960'n agus na 1990'n. Chaidh na seirbhisean eadar Eireann agus Breatuinn a' reic gu Stena trath anns na 1990'n. Ruitheadh na seirbhisean sin beagan bliadhnaichean fon stoidhle "Stena Sealink" ach chaidh smaladh air an ainm "Sealink" beagan bliadhna o shin.
Rathaidean-siubail[deasaich | deasaich an tùs]
- Muir Eireann
- Eileanan a' Chaolais
- Weymouth-Guernsey/Jersey
- Portsmouth-Guernsey/Jersey
- Isle of Wight
- Portsmouth-Ryde
- Portsmouth-Fishbourne
- Lymington-Yarmouth
- Caolas Sasannach
- Dover-Calais
- Dover-Boulogne
- Folkestone-Calais
- Folkestone-Boulogne
- Newhaven-Dieppe
- Weymouth-Cherbourg-Octeville
- Dover-Dunkirk
- Dover/Folkestone-Oostende
- Cuan a Tuath
- Harwich-Hoek van Holland
- Harwich-Zeebrugge
- Harwich-Dunkirk
Ceangal a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- Sealink-Holyhead.com Eachdraidh Sealink mun rathad-siubhail eadar Holyhead agus Dún Laoghaire


text:
- TIOTAL
- Taigh Viewfield, Inbhir Narann
- EXTERNAL ID
- HC_PLANNING_06_009_0792_AT
- ÀITE
- Inbhir Narann
- SIORRACHD/PARRAIST
- SIORRACHD NARANN: Inbhir Narann
- DEIT
- 2010
- LINN
- 2010an
- CRUTHADAIR
- T. Kenneth MacKenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Andrew Taylor
- AITHNEACHADH MAOINE
- 15178
- KEYWORDS
- taigh-tasgaidh
taigh teaghlaich
An Dàrna Cogadh
An Dàrna Cogadh Mòr
An 2na Cogadh
Chaidh Taigh Viewfield a thogail ann an 1803 ann an gàrraidhean mòra air taobh an iar Inbhir Narainn agus bhathas a' faighinn thuige tro Chraoibh-shlighe fhada. B' e Maoldòmhnaich Grannd a' chiad sealbhadair clàraichte a bh' air agus reic e ri fear Caiptean MacUilleam e ann an 1808. Ann an 1812 cheannaich Seumas Augustus Grannd an taigh 's e an dùil Ealasaid Mac an Tòisich à Bruaich na Muilne a phòsadh agus ann an 1913 rinn a' chàraid dachaigh teaghlaich de Thaigh Viewfield, far an robh iad a' fuireach airson a' chòrr dem beatha. B' e an làrach far a bheil stèisean nam busaichean an-diugh an an gàrradh le ballachan a bh' aca agus an àite stèisean nam poileas a th' ann an-diugh, bha loidse aig aon àm aig an inntrigeadh chun an t-slighe. Nuair a bhàsaich Seumas agus Ealasaid aig deireadh nan 1860an, fhuair tè de an nigheanan aca, Eliza Shireff e. Dh'fhàg ise an taigh aig mac a peathar, Harry Rose agus an dèidh sin chaidh a cheannach le staileadair.
Aig àm an Dàrna Cogaidh chaidh òrdugh-solair a chur air Taigh Viewfield agus bha luchd-armailteach às a' Phòlainn. Ann an 1948 fhuair a' Chomhairle an taigh. Bha an taigh an uair sin air a chleachdadh mar Oifisean na Comhairle, agus bha e air a chleachdadh leis a' Chlub Bòbhlaidh, an Leabharlann, Còmhlan Pìobaireachd Inbhir Narainn agus Taigh-tasgaidh Institùd Litreachail Inbhir Narainn. Bho 2003, tha an taigh air a bhith air a chleachdadh le Taigh-tasgaidh Inbhir Narainn a-mhàin.
Tha ìomhaigh de Dr Iain Grigor (1814 -1886), dotair meidigeach agus pròbhaist air Inbhir Narann roimhe a rinn mòran airson cliù Inbhir Narainn mar bhaile-turasachd slàinte a stèidheachadh agus a dh'fhàg tòrr de a bheairteas aig muinntir Inbhir Narainn. Chaidh an t-ìomhaigh a thogail ann an 1890 aig ceangal na Sràid Àird agus Sràid Leopold, ach chaidh a ghluasad ann an 1950 gu Taigh Viewfield.


text:
- TIOTAL
- Carragh-cuimhne Aignis, Eilean Leòdhais
- EXTERNAL ID
- PC_BRANLEY_RAIDERS_AIGNISH_3
- ÀITE
- Aignis
- SGÌRE
- Leòdhas
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Steòrnabhagh
- DEIT
- 17 An Dùbhlachd 2009
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Stephen Branley
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Stephen Branley
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21988
- KEYWORDS
- carraighean-cuimhne
clachan-cuimhne
còmhstri nan croitearan
deasbad talmhainn
Tha an carragh-cuimhne seo air a thogail aig làrach Tuathanais Aignis a bh' ann, àite far an do thachair còmhstri eadar na croitearan agus luchd-seilbh an fhearainn. Tha e mar chuimhneachan air pàirt de chòmhstri fearainn na Gàidhealtachd 's nan Eilean.
B' e ùpraid Aignis an 9mh den Fhaoilleach 1888 fear de na tachartasan na h-ama, 's dòcha, a bu mhiosa, far na sheas na croitearan suas an aghaidh nan uachdaran, gu h-àraid nuair a thachair seo cho goirid an dèidh ùpraid frìth na Pàirce. Aig tuathanas Aignis chaidh bratach fhosgladh mar ghairm-cruinneachaidh do na daoine agus cha b' fhada gus an robh mu 500 fir ann, feadhainn aca a bha airson a h-uile beathach, crodh is caoirich, a ruagadh air falbh. Na beathaichean nach do theich na fir sin romhpa dhan mhuir, bhris iad an casan le am maidean mòra. Nuair a nochd poilis agus saighdearan-mara thuca, thilg na fir clachan orra agus cha deach an luchd-ionnsaigh a sgaoileadh gus an do nochd buidheann on arm mun coinneamh, Rèiseamaid nan Albannach Rìoghail, leis na bèigleidean aca. Chaidh Achd na h-Ùpraid a leughadh don luchd-ionnsaigh sa Bheurla is sa Ghàidhlig agus aig deireadh an latha chaidh aon duine deug a chur fo chasaid sa phrìosan ann an Steòrnabhagh. An dèidh dhan t-sluagh an còrr de na beathaichean iomain pìos air falbh, thionndaidh iad air ais leotha seachad air an tuathanas.
An carragh-cuimhne: Tha an dealbhadh a' sealltainn smuain de dhaoine an aghaidh a chèile le dà charragh de chlach na sgìre mu 4.5 meatair a dh'àirde, gach carragh le aodann còmhnard agus creagan biorach a' putadh a-mach às. Tha druim chrùbach agus mullach a tha a' dol nas caoile aig gach carragh. Tha na clachan biorach a' coimhead a chèile a' sealltainn ionnsaigheachd agus aimhreit an tachartais


text:
- TIOTAL
- Aithisg on 'Inverness Courier' mu thuras Prionnsa na Cuimrigh, duilleag 9
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D375_P054
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 4883
- KEYWORDS
- turasan rìoghail
Eideard VIII
ospadalan
Seo an naoidheamh duilleag de dh'aithisg an 'Inverness Courier' mu thuras Eideird, Prionnsa na Cuimrigh gu Inbhir Nis air 26mh Ògmhios 1931.
Aig an Ospadal Rìoghail a Tuath, dh'fhosgail am Prionnsa ionadan ùra rèidiolasach is euslaintich-tadhail . Thadhail e air uàrd na cloinne, a bh'air ainmeachadh air nighean a bhràthar, a' Bhana-phrionnsa Ealasaid, is uàrd obair-lannsa do dh'fhireannaich. Rinn Mac an Tòisich nam Mac an Tòisich is Probhaist MacEòghainn òraidean goirid.
Tha an aithisg a' toirt iomradh air gach duine a bha co-cheangailte ri ullachadh airson an turais rìoghail, is tha iomradh sònraichte ann mun chiste daraich anns an robh Ticead a' Bhùirdeasaich is mun iuchair uile-òir leis an do dh'fhosgail am Prionnsa ionadan ùra an ospadail


text:
- TIOTAL
- An t-Seann Drochaid agus an Drochaid Ùr, Baile nan Granndach
- EXTERNAL ID
- PC_GM_POSTCARDS_054
- ÀITE
- Seann Drochaid na Spè agus an Drochaid Ùr
- SGÌRE
- Crombail
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH: Crombail, Inbhir Ailein 's Àbhaidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23309
- KEYWORDS
- mountains
hills
bridges
rivers
trees
Sa chairt-phuist seo chithear an dà chuid Seann Drochaid agus Drochaid Ùr na Spè, faisg air Baile nan Granndach.
Tha Drochaid Ùr na Spè, a chithear ann an ro-ionad an deilbh, mu 1 km deas air Baile nan Granndach. Tha an drochaid dèante à cruadhtan agus chaidh a dealbhachadh le companaidh einnseanaireachd Blyth agus Blyth. Chaidh a fosgladh gu h-oifigeil air 11 Dùbhlachd 1931.
Tha Seann Drochaid na Spè mu 1.5 km ear-dheas air Baile nan Granndach. Tha an drochaid dèante à clach-ghràin, agus chaidh a togail ann an 1754 le Màidsear Uilleam Caulfield, neach-ionaid an t-Seanalair Wade, mar phàirt den rathad armailteach a' ruith bho Chùbar Aonghais gu Dùn Deòrsa. Tha snaigheadh air an drochaid ag ràdh, "AD 1754. 5 companeis of the 33rd Regement Colonel Charles Hay. Ended"
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach


text:
Aimearaga a Deas
'S e mòr-roinn a th' ann an Aimearaga a Deas , aon de na seachd mòr-roinnean, agus 's e pàirt de na h-Aimearagan. Tha an Cuan Siar air taobh an ear, agus an Cuan Sèimh air an taobh an iar, agus tha am Muir Caraibeach air an oirthir a tuath. Ged a tha Aimearaga Mheadhanach ann an Aimearaga a Tuath, san fhirinn, gu tric tha e cruinnichte le Aimearaga a Deas air sgàth gu bheil iad ann an Aimearaga Laideannach còmhla.
'S e Spàinntis a tha aig a' mhòrchuid ann an Aimearaga a Deas, ach tha Braisil a' cleachdadh Portagailis (a tha gu math càirdeil ris), agus gheibhear cànanan eile ann: cànanan Eòrpach mar Beurla, Fraingis is Duitseis, agus mòran cànanan tùsach. Ged a tha an àireamh de chànanan tùsach gu math àrd, chan eil ach dà neo trì aig a bheil mòran luchd-bruidhinn ann fhathast - Quechua (cànan Incach) is Guaranaidh (cànan oifigeil ann am Paraguaidh, agus làidir)


text:
Gràdh
Tha mòran bhrìghean aig gràdh (a tha ainmichte gaol, cuideachd. Tha "gaol" nas dlùithe na "gràdh"). Gu h-àbhaisteach, tha e a' ciallachadh spèis, dìlseachd air cuideigin no rudeigin. Seach a bhuinteanas mòr timcheall eòlas-inntinn, 's e gaol a th'ann am cùis chumanta ann an ealain; tha sgeul-ghaoil aig a' chuid as motha nam film an-diugh is th' a' chuid as motha a' chiùil-dùthchais timcheall gràdh.
'S urrainn do daoine ghràdhachadh peataichean, pàrantan, càirdean, leannanan, neach sam bith. Mar theireadh abairtean, "Chan eil fhios aig gaol air crìochan.", "Chan urrainn do gaol air lorgadh bhith far nach eil e a' buntainn, is chan urrainn dha fhalach far a bheil e a' buntainn." Gu dearbh: 's urrainn do fireannach is boireannach a chèile, no dhà fireannaich no dhà boireannaich no gu dè eile; ma tha e ceadaichte a-staigh, buadhaichidh e thar rud sam bith.
Sònrachadh gràdh
Th'ann mòran dhealbhan a' ghràidh cho th'ann mòran sheòrsachan de leannanan. Tha gràdh air lorgadh 'san uile dualchaisean nan daonnach agus an seòrs' a' ghràidh a bheil a' maireann 'san dualchaisean eugsamhaile seo a' riochdachadh beachdan eugsamhaile timcheall mar a tha gràdh, a' cleachdadh an comharrachadh uileach de mar a tha gràdh gu fìor, doirbh a shocrachadh. Seallaibh barail gun dearbhadh Sapir-Whorf.
Th'ann mòran sheòrsachan a' ghràidh: an gràdh air anam no inntinn, gràdh air laghan agus eagrachaidhean, gràdh air corp, gràdh air nàdarr, gràdh air biadh, gràdh air airgead, gràdh air ionnsachadh, gràdh air cumhachd, gràdh air alladh, gràdh air an meas à daoine eile, agus mar sin air adhart. Lorgaidh daoine eugsamhaile seòrsachan eugsamhaile a' ghràidh nas cudthromaiche, is nas fheàrr, na daoin' eile. Tha gràdh beachdail, agus th'ann mòran cheistean uime.
Chan urrainn do gràdh mhaireann gun gràin, seach mar sin cha bhi càil aige a bhith coltaichte ri. Mura mhaireadh gràin, mar sin cha mhaireadh gràdh an dàrna cuid seach cha bhitheadh neach sam bith fiosrach mu mothachadh den t-seòrsa; feumaidh comhair bhith aig rudeigin a mhaireann gu fìor, ann am corp no ann an inntinn.
Uirsgeulach
Tha dualchasan eugsamhaile gràdh air dhiadhachadh, gu h-àraidh anns na dealbhan an fhireannaich is a' bhoireanaich. Th'an-seo clàr nan dia is ban-diathan a' ghaoil anns na h-eòlas-uirsgeul eugsamhaile.
- Àine; ban-dia an torachais agus a' ghaoil dhìoghrasaich 'san Eòlas-ur-sgeulachd na h-Eirinn
- Amor no Cupid — dia a' ghaoil dhìoghrasaich 'san Eòlas-ur-sgeulachd na Ròimhe
- Aonghus (no Aengus); dia na maise, na h-òige, agus a' ghaoil fheòlmhoir 'san Eòlas-ur-sgeulachd na h-Eirinn
- Aphrodite — ban-dia na maise 'gus a' ghaoil dhìoghrasaich 'san Eòlas-ur-sgeulachd a' Ghrèige
- Eros — dia a' ghaoil dhìoghrasaich 'san Eòlas-ur-sgeulachd a' Ghrèige
- Freya — ban-dia 'san Eòlas-uirsgeul na Lochlainn
- Kama — dia a' ghaoil fheòlmhoir 'san Eòlas-ur-sgeulachd na Hindi
- Rati — ban-dia a' ghaoil dhìoghrasaich 'san Eòlas-ur-sgeulachd na Hindi
- Venus — ban-dia na maise 'gus a' ghaoil dhìoghrasaich 'san Eòlas-ur-sgeulachd na Ròimhe
- Xochipilli — dia 'san Eòlas-ur-sgeulachd nan Astaiceach


text:
- TIOTAL
- Taighean Tuathanais, Caol Loch Aillse.
- EXTERNAL ID
- QZP99_94130_14_07
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- CRUTHADAIR
- Mrs MacDougall
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38747
- KEYWORDS
- togalach
seada
bàthach
sabhal
innealan
uidheamachd
cairt
'S ann on chruinneachadh aig an neach-eachdraidh is an neach-dualchais, Iseabail F. Ghrannd, a thàinig an dealbh seo agus chithear ann taighean tuathanais ann an Caol Loch Aillse. San leabhar 'Highland Folk Ways', tha I F Ghrannd ag innse mu na taighean a bh' aig daoine air a' Ghàidhealtachd agus mu na dòighean eadar-dhealaichte san deach an togail.
Tha mullach de dh'iarainn preasach air an togalach air an taobh chlì. Chaidh tulchann an togalaich seo a thogail suas le bhith a' cur pìos fiodha ris.
Tha mullach tughaidh traidiseanta air an togalach air an làimh dheis. Tha e air a chumail sìos le ròpa air a thromachadh le clachan. Tha e coltach gun do thuit an tughadh aig an tulchann, ga fhàgail fosgailte ris an aimsir
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
Srath Àrdail (3)
Each week the West Highland Free Press publishes the text for Ruairidh’s “Letter to Gaelic Learners” on BBC Radio nan Gàidheal (103.5-105 FM). Broadcasts are as follows: 10.00 pm on a Sunday night, following the Gaelic Learners’ programme ‘Beag air Bheag’. It is repeated at 10.30 pm on Wednesday. This is Litir 844. There is also a simpler version – An Litir Bheag – which goes to air around 7.00 pm on Monday evenings (six days prior to Litir do Luchd-ionnsachaidh). Litir Bheag 540 corresponds to Litir 844. The Litir is available on the BBC website at bbc.co.uk/litir.
Tha sinn a’ fuireach ann an Srath Àrdail ann an Siorrachd Pheairt airson aon seachdain eile. Tha an srath làn dualchas na Gàidhlig. Gu tuath air Cill Mhìcheil, tha baile beag ris an canar Dalnagairn ann am Beurla. ’S e sin Dail nan Càrn ann an Gàidhlig. Tha, no bha, cùirn ann agus b’ e fear dhiubh Càrn na Baoibh. Bha e a’ comharrachadh uaigh aig baobh, no droch bhana-bhuidseach, a chaidh a chur gu bàs an sin.
Bha bàs mòr aig crodh na sgìre, agus bha na daoine a’ coireachadh na baoibh. Ach cha bhiodh muinntir an àite ga faicinn fad na h-ùine. Uaireannan bha i do-fhaicsinneach. ’S ann mar sin a bhiodh i a’ dol gu cruinneachaidhean poblach. Bhiodh i a’ toirt sgleog do dhaoine. Leis nach robh iad ga faicinn, bha na daoine dhen bheachd gur e am fear no tè rin taobh a bu choireach. ’S ann tric a bhiodh an gnothach a’ tighinn gu dùirn. Bha muinntir Shrath Àrdail seachd searbh sgìth dhen bhaoibh.
Didòmhnaich a bha seo, bha an sagart fadalach a dhol don eaglais. Bha tàillear a’ cluich le siosar. Airson spòrs thug e sùil tro thuill nan corrag, mar gur e prosbaig a bh’ ann. Agus dè chunnaic e ach a’ bhaobh. Bha i ri a droch chleasan, a’ bualadh air duine an seo agus a’ cur prìne ann an tòn boireannaich an sin.
Cha tuirt e guth ach, an dèidh na seirbheis, chaidh e don t-sagart. Mhìnich e an gnothach dha. Dh’iarr an sagart air gun guth a ràdh ri duine, ach a bhith a’ tilleadh don eaglais an ath Dhidòmhnaich, agus an siosar aige na phòcaid.
Ach cha b’ urrainn don tàillear an gnothach a chumail dìomhair. Chunnaic a bhean gun robh rudeigin air tachairt dha agus fhuair i a naidheachd bhuaithe. Cha b’ fhada gus an robh a’ chùis am beul a’ bhaile. Mar dhìoghaltas, rinn a’ bhaobh sgrios a bharrachd air crodh a’ bhaile an t-seachdain sin.
Gu h-annasach, bha a’ bhaobh anns a’ choitheanal Didòmhnaich. Thug an tàillear an siosar aige don t-sagart. Chuir an sagart an siosar ann an aon phòcaid agus botal de dh’uisge coisrigte anns a’ phòcaid eile. Nuair a bha e a’ deisealachadh airson searmonachadh, thug e sùil tron t-siosar agus chunnaic e a’ bhaobh na suidhe anns a’ choitheanal.
Goirid às dèidh dha an searmon a thòiseachadh, sguir e gu h-obann. Chomharraich e a’ bhaobh. Thionndaidh i air a sàilean agus theich i. Dh’iarr an sagart air na daoine a leantainn. An dèidh greis a-muigh, shuidh a’ bhaobh air clach. Bha i do-fhaicsinneach do na daoine. Ach thog an sagart an siosar do a shùil agus chunnaic e i.
Dhòirt e an t-uisge coisrigte ann an cearcall timcheall na cloiche. Cha b’ urrainn don bhaoibh fhaighinn a-mach. Thòisich na daoine air clachan a chàrnadh oirre. Dh’èigh an sagart, ‘Cuiribh oirre, cuiribh oirre – clach airson gach mairt!’ ’S e sin a rinn iad, agus fhuair i bàs.
A bheil Càrn na Baoibh ann an-diugh? Chan eil. Chleachd uachdaran na clachan airson drèanaichean a dhèanamh. Ach, gu fortanach, chaidh an stòiridh a chlàradh le Teàrlach MacFhearghais a bhuineadh don sgìre.
* * * * *
Faclan na Litreach: Srath Àrdail: Strathardle; Siorrachd Pheairt: Perthshire; Cill Mhìcheil: Kirkmichael; cùirn: cairns; prosbaig: binoculars; do-fhaicsinneach: invisible; drèanaichean: drains; Teàrlach MacFhearghais: Charles Fergusson.
Abairtean na Litreach: bha bàs mòr aig crodh na sgìre: the cattle of the area were suffering great death; a’ coireachadh na baoibh: blaming the witch; bhiodh i a’ toirt sgleog do dhaoine: she would slap people; gur e am fear no tè rin taobh a bu choireach: that it was the person next to them that was responsible; ’s ann tric a bhiodh an gnothach a’ tighinn gu dùirn: often the matter would come to blows; bha an sagart fadalach a dhol don eaglais: the priest was late going to church; bha tàillear a’ cluich le siosar: a tailor was playing with scissors; airson spòrs thug e sùil tro thuill nan corrag: for fun he looked through the finger holes; bha i ri a droch chleasan: she was up to her bad tricks; a’ cur prìne ann an tòn boireannaich: sticking a pin in a woman’s bottom; cha tuirt e guth: he said nothing; agus an siosar aige na phòcaid: with his scissors in his pocket; fhuair i a naidheachd bhuaithe: he got his news from him; anns a’ choitheanal Didòmhnaich: in the congregation on Sunday; botal de dh’uisge coisrigte: a bottle of sacred water; nuair a bha e a’ deisealachadh airson searmonachadh: when he was making ready to give a sermon; sguir e gu h-obann: he suddenly stopped; thionndaidh i air a sàilean agus theich i: she turned on her heels and she fled; ann an cearcall timcheall na cloiche: in a circle around the stone; thòisich na daoine air clachan a chàrnadh oirre: the people started to pile stones on her; òr a dhèanamh de gach clach: to make each stone into gold; cuiribh oirre – clach airson gach mairt: put [a stone] on her – a stone for each cow.
Puing-chànain na Litreach: According to Dwelly’s dictionary, baobh means ‘wizard or wicked mischievous female who invokes a curse or some evil on others’. An associated noun is baobhachd and an adjective is baobhail. If you google ‘witch’ in Dwelly’s dictionary you get other words like buidseach, bana-bhuidseach, obag, raidseach, briosaid, bean-uibe, briosag and bana-bhustraich.
Gnàthas-cainnt na Litreach: cha b’ fhada gus an robh a’ chùis am beul a’ bhaile: it wasn’t long until the matter was the talk of the community.
Tha “Litir do Luchd-ionnsachaidh” air a maoineachadh le MG ALBA


text:
- TIOTAL
- Carragh-cuimhne snaighte ann an Cathair-eaglais na Cananaich
- EXTERNAL ID
- ROMGH_PA_94_308
- ÀITE
- A' Chananaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Mhaircnidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Taigh Ghroam
- AITHNEACHADH MAOINE
- 39395
- KEYWORDS
- snaidhidhean
Tha an dealbh-camara seo a' sealltainn gu mìonaideach clàr-cuimhneachaidh Sir Alasdair MhicCoinnich ann an Cathair-eaglais na Cananaich. Tha e air a shealltainn mar Bàs a' cumail grèim air a' chaisteal, An Caisteal Ruadh. Anns an t-17mh linn, thàinig earrann air taobh an iar Cathair-eaglais na Cananaich gu bhith na chladh airson Clann 'ic Coinnich Shìophoirt. Tha iomadh clàr màrmoir a' cuimhneachadh cuid de theaghlach MhicCoinnich agus carragh-cuimhne a chaidh a thogail mu 1800, dha Alasdair a' Chùil anns a' Chathair-eaglais.
Chaidh Cathair-eaglais na Cananaich a thogail nuair a ghluais Easbaig Raibeart à Sgìr-easbaig Rois, bho Ros Mhaircnidh dhan Chananaich, ann am meadhan na 13mh linn. An dèidh an Ath-leasachaidh, thug Uilleam, Morair Ruadhainn, an luaidhe o mhullach na h-eaglais air falbh, is thuit an togalach ann an droch staid. Thug Oliver Crombail mòran den chlaich-ghainmhich dhearg a dh'Inbhir Nis gus an togadh e a dhaingneach leis. Chleachd muinntir a' bhaile an còrr dhith airson an taighean. Chan eil air fhàgail den chiad thogalach sin ach taobh deas a' chuirp-eaglais is an naomh-chiste den taigh-clèire. Chithear dealbh-iomaill an togalaich tùsail anns an fheur
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Groam House Museum


text:
1965
MCMLXV
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 18 an Gearran - Fhuair A' Ghaimbia a chuid neo-eisimeileachd.
- 3 an Dàmhair: Chaidh am Pàrtaidh Comannach Chùba a stèidheachadh ann an La Habana.
- 11 an t-Samhain: Neo-eisimeileachd Siombabue bhon Rìoghadh Aonaichte
- Bhuannaich Mikhail Sholokhov an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 18 an Gearran - Dr. Dre, ann an Los Angeles. Rapair às Na Stàitean Aonaichte.
- 21 an t-Ògmhios - Yang Liwei, ann an Suizhong. Paidhleat agus speuradair às An t-Sìona.
- 15 an t-Iuchar - Alastair MacIlleMhìcheil ann an Ìle. Neach-poileataigs a bha na Rùnaire Stàite na h-Alba eadar an Dàmhair 2013 agus an Cèitean 2015.
- 5 an t-Sultain - Murchadh Friseal, neach-poileataigs Albannach.
- 11 an Dàmhair - Alison Johnstone, neach-poileataigs Albannach.
- 19 an Dùbhlachd - Art MacCormaig, ann am Port Rìgh. Seinneadair agus ceòladair.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 4 am Faoilleach - T. S. Eliot, ann an Lunnainn. Sgrìobhadair agus bàrd.
- 24 am Faoilleach - Winston Churchill, Prìomh-mhinistear Bhreatainn (rug. 1874)
- 30 an Cèitean - Boris Pasternak, ann am Mosgo. Sgrìobhadair às an Ruis.
- 13 an t-Iuchar - Laureano Gómez Castro. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 8 an t-Sultain - Hermann Staudinger ann an Freiburg im Breisgau. Ceimigear às a' Ghearmailt.
- 16 an Dùbhlachd - Somerset Maugham, ann an Nice. Sgrìobhadair à Sasainn.


text:
- TIOTAL
- Luchd-obrach aig Muileann Chlò, Sràid Telford, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- PC_JOHN_MACKENZIE_05
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- John Mackenzie
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29164
- KEYWORDS
- muilnean
muilearachd
mdealbhan Inbhir Nis
ìomhaighean Inbhir Nis
San dealbh-chamara seo chithear buidheann de luchd-obrach aig a' mhuileann chlò a chleachd a bhith air Sràid Telford, Inbhir Nis, gu math faisg air an àite far a bheil an-diugh stòr a' Cho-op.
'S i an tè a tha na seasamh an treas on deas Seonag Chuithbheart (a rugadh Spiers). Bha i ag obair na breabadair (fasan fada san teaghlach aice) agus ghluais a pàrantan a dh' Inbhir Nis às Uachdar Àirde far an robh a h-athair, Iain Spiers, na bhreabadair chotain. Cuideachd san dealbh tha a nighean as aosta, Angag agus an duine aice, Seumas Mac an Tòisich - a tha nan suidhe as fhaide gu clì san dealbh. Bha a h-uile tè den cheathrar nighean aig Seonag - Angag, Catriona, Màiri agus Seasaidh, ag obair nam breabadairean aig a' mhuilinn.
[Chaidh am fios seo a thoirt seachad gu toileach leis an ogha aig Seonag, Iain MacCoinnich]


text:
Derek Bickerton
Rugadh Derek Bickerton air 25 am Màrt 1926 agus 's e cànanaiche agus bha e na ollamh aig Oilthigh Hawaii. Tha e den bheachd gum faighear toraidhean luachmhor air tùsan cànain ma choimheadar air cànanan creole. Le sin coimheadaidh e air cànan aig daoine fa-leth agus cànan mar chomharradh mhic an duine. Rinn e rannsachadh air cànanan creòle ann an Guyana agus Hawaii. Is esan a chruthaich am prìomh-phàirt den bhun-bheachd bioprogram cànain. Their am bun-bheachd seo gu bheil cànanan creòle coltach ri a chèile air sgàth 's gun tèid an cruthachadh bho pidgin le clann aig a bheil an aon chomas gràmair coiteann daonna (universal human innate grammar capacity) a tha san inntinn bho thùs.[1]
Fhuair e ceum aig Oilthigh Chambridge ann an 1949, agus thòisich e dreuchd mar òraidiche ann an litreachas Beurla aig Oilthigh Cape Coast ann an Gàna. Rinn e rannsachadh for-cheum ann an cànanachas aig Oilthigh Leeds, agus dh'fhàs e na òraidiche ann an cànanachas aig Oilthigh Ghuiana (1967-71). Bha e na Ollamh cànanachais fad 24 bliadhna aig Oilthigh Hawaii, às dèidh dha Ph.D fhaighinn bho Oilthigh Chambridge ann an 1976.
Anns an leabhar aige Roots of Language (1981) smaoinichidh e air bun-bheachd a fhreagaireas trì ceistean:
- Ciamar a thòisich cànanan creòle?
- Ciamar a thogas clann cànan?
- Ciamar a thòisich comas cànain mar chomharra mhic an duine?
Anns an leabhar Language and Species (1990), canaidh e gum faodar freagairt a lorg ris na ceistean seo le bhith ag agairt gu bheil tùsan cànain a' laighe ann am mean-fhàs de shiostaman shanasan agus smaoineachadh samhlach còmhla ri leasachadh syntax foirmeil na b' fhadalaiche.
Leabhraichean[deasaich | deasaich an tùs]
- Tropicana, A Novel. (1963)
- Dynamics Of A Creole System (1975)
- Bickerton, Derek (1981): Roots of Language. Karoma Publishers. ISBN 0-89720-044-6.
- Bickerton, Derek, (1984). The language bioprogram hypothesis, ann an: Behavioral and Brain Sciences, 7, 173-221.
- Bickerton, Derek (1990): Language and Species. University of Chicago Press. ISBN 0-226-04610-9.
- Language and Human Behavior, 1995
- Lingua ex Machina: Reconciling Darwin and Chomsky with the Human Brain, 2000 (còmhla ri William H. Calvin)
- Bickerton, Derek (2008): Bastard Tongues. Hill and Wang. ISBN 0809028174.
Tùsan[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Erard, Michael: “Walking the Talk”. Ann an: The New York Times, 30mh dhen Mhàrt 2008.


text:
- TIOTAL
- Leanaibh muinntir an iasgaich a' Cuimhneachadh Inbhir Theòrsa sna 1930an & 1940an (1)
- EXTERNAL ID
- QZP40_CAITHNESS_CROFTING_65
- ÀITE
- Inbhir Theòrsa
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Theòrsa
- LINN
- 1980an
- CRUTHADAIR
- Wilma Mackenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 41353
- KEYWORDS
- claistinneach
iasgach
bàtaichean-iasgaich
lìontan iasgaich
iasgairean
iasg
Sa phìos chlaistinneachd seo, tha Wilma NicCoinnich à Inbhir Theòrsa ag innse mar a bha teaghlach bochd a' cumail beò air tiodhlacan carthannais o fhear-sgrùdaidh nam bochd sna 1920an. Tha i a' cleachdadh an fhacail 'scoo', seòrsa de bhasgaid rèidh air fhighe air an cuireadh iad lìn-iasgaich, agus cuideachd an fhacail 'cadger', fear a bhiodh a' dol mun cuairt le sùil gheur feuch dè cheannaicheadh e a reiceadh e a-rithist, às an tàinig am facal 'to cadge'.
(tras-sgrìobhadh shlàn ri leantainn a dh'aithghearr)


text:
A' Cheò na h-Abhalon
'S e A' Cheò na h-Abhalon a th'ann an ùr-sgeulachd 1979 le Marion Zimmer Bradley, anns a aithrisidh i na Fionnsgeulan Artair bhon fhradharc nam mnathan na sgeulachd.
Susbaint
Fosgladh gnìomhadh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an cridhe na sgeulachd air Morgaine (gu tric air chantainn ri Morgan a' Bhean-shìdh ann an sgeulan eile), a th' air nochdadh le Bradley cho bean a' dèanamh spàirn a shàbhaladh a dualchas prìomh-mhàthaireil Ceilteach air tìr far a tha Crìosdaidheachd prìomh-athaireil a' bagradh a mhilleadh an dòigh-beatha draoidheach. Nì an leabhar iomraidhean cuideachd do na beathannan de Gwenhwyfar (Guinevere), Viviane, Morgause, agus mnathan eile a tha gu tric air bruthadh a thaobh ann an aithrisean eile nan sgeulan. Tha an Rìgh Artar agus na Marcaichean am Bùird Chuairtich 'nam caractaran-taicidh, an àite prìomh-charactaran.
Tha A' Cheò na h-Abhalon ann am coimeas cruaidh ris na h-aithrisean eile nan sgeulan Artarach, gun nochd Morgaine gu co-sheasamh cho badhbh no ban-draoidh olc, cèin, faoin; gun breithneachadh fìor air fhaighinn (no air iarraidh) air a gràin. Sa' chùis seo, tha Morgaine air dealbhadh cho bean neartmhor, dòrainneach a tha tiodhlacan agus dleasnasan àraide aig ùine chiothnachaidh uabhasach an t-sluagh-iùil agus a' chreideimh fad a gairme a dhìonadh a dualchas dùthchasach, prìomh-mhàthaireil an aghaidh nam cothrom neo-chomasach. Tha A' Cheò na h-Abhalon a' seasamh cho dealachadh airson ciall boireann-dhligheach de fionnsgeulan air socrachadh air fir leis an labhairt air na fiosrachaidhean nam mnathan aig àm de atharrachadh mòr, a' ghabhail a-staigh am mùthadh an neart nam gnè. Tha dealbh air thoirt air na blàran, tòrachdan, agus an strì an riaghladh Artair cho bunabhas-taicidh ris na beathannan nam mnathan. Tha air aithris an sgeulachd ann an ceithir earrann mòra, Leabhar a h-aon: Bana-mhaighsir na Draoidheachd, Leabhar a dhà: An Àrd-Bainrìgh, Leabhar a trì: An Rìgh an Daimh, agus Leabhar a ceithir: An Ciomach 'san Darach.
Bha an ùr-sgeulachd 'na buaidh air a foillseachadh ann an 1983 agus tha i mòr-chòrdte air a mhaireann dhan dh'àm làthaireil. Bradley later expanded the book into the Avalon series.
Giorrachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Bradley mu leabhar[deasaich | deasaich an tùs]
Daoine[deasaich | deasaich an tùs]
- Morgaine - Seanchaidh, bana-ghaisgeach. 'S e an nighean Igraine agus Ghorlois a th'innte.
- Wthyr Bendragon An t-athair Artair.
- Igraine A' mhàthair Mhorgaine agus Artair.
- Gorlois An t-athair Mhorgaine.
- Rìgh Artar An leth-bhràthair Mhorgaine.
- Gwenhwyfar
- Lancelet Am mac Viviane, air bhreith cho Galahad.
- Mordred Am mac Artair agus Mhorgaine, air bhreith cho buil mholaidh Bhealltainne nuair cha d'rinn iad aithne air a chèile.
- Morgause A' phiuthar nas òige Viviane agus Igraine.
- Patricius
- Elaine
- Viviane A' Bhaintighearna na h-Abhalon agus a' phiuthar nas sine Igraine agus Mhorgause.
- Taliesin (Am Meirlin na Breatainn)
- Kevin (Am Meirlin na Breatainn)
- Raven Ban-sagart na h-Abhalon.
- Accolon
- Nimue
- Niniane
Cùisean mòra[deasaich | deasaich an tùs]
- Abhalon
- Bealltainn
- Cuspair na Breatainn
- Dà-shealladh
- Nuadh-phàganachd
- Pàganachd
- An Soitheach Naomh
- Suirghe Artarach


text:
A mbatar ann la n-aile {Brussels 5100-5104 page 14} forin muir, tainic diabul chuca i ndeilbh sentu aduathmaire inglaine ifernaidhe, co-ndesidh for seol in churaigh i fiadhnaisi Brenainn a aénur. Ni-fhacaid dí nech dib siumh é acht Brenainn a aenar. Iarfaighis Brenainn do dhiabhal, cid ma-tánic a hifern riana aimsir coir .i. ria n-aimsir na heiseirghe moire. Is aire immorro tanac or diabhal, d'iarraidh mo phianta i clúsalaibh doimhnibh in mara duibh dorcha sa. Iarfaighis Brenainn dosomh: Cidh ón, caít itir a-fuil in loc ifernaidhe sin?Truagh sin ar diabal, ní-cumhaing nech a faicsin et se beo iarsin. Is annsin foillsighis diabal dorus ifirn do Brenainn. Et feghais Brenainn iarsin in carcair ngairbh nguirm sin lan do bréntaidh, lán do lasair, lan do mhosair, lán do longpurtaib na ndemhnu neimhnech, lan do ghol & do eígim & do ercoid, & gaire truagha & nuallguba mora, golfadach & basgaire na tuath peactach & bethu dubach bronach hi cridhe pheine, i carcraibh teinntigibh, i sruamhaibh na sretha sírteinedh, i cailiuch bithbroin & baís cen chrích cen forcenn, i lathachaibh dorchaibh, i cathairib tromlasar, i n-imat broin & bais & ríagh & cuimreach & tromtreas ndichumhaing co mbloedhgail adhuathmair na ndemhna neimhneach i n-aidhci bithdorcha bithuair bithbréin bithsalaigh bithchiamhair bithghairbh bithfoda bithmuichnig
p.413mharbthaig malartaigh muchna mhongteinntigh iccair imnair adheítig iffirn, hi slesaibh sliabh sírtheinedh cen anadh cen airisemh, acht sluaig demhna ic tarraing na pecthach i carcraib troma tenna tee tenntighi, dorcha doimhne diamhra dímaine daéra dubha deinmecha, salcha seda senta sirbrena sirdebtach sirtrodach sirscith sirmarb sirbeo. Gol ger garcc goethach golfartach gréchda geranach gothach goirt gergairmnech gubhudach.
Claidhbe gera. Gai ruadha. Demna dubha. Teinnti brena. Srotha neime. Cait ac sgribadh. Coin ag leadradh. Gaduir ag tabann. Demhuin ag blaeghaidh. Essa brena. Lathacha mora. Cuithe dorcha. Glenda doimhne. Sleibhti arda. Creaca cruaidhe. Sluaigh demhna. Longport salach. Pian cen anadh. Saithe sanntach. Tochur meinic. Troid cen fuireach. Demhna acc pianadh. Imad riagha. Betha bronach.
- Cruma croma cruaidhi calma cendmora.
Piasta buidhe bana belmora.
Leomain lonna lanluatha leidmeacha.
Sebaic roda ruadha roarda.
- Drecain dercca duba dronnmora deinmecha.
Ticcri trena tuathbertaigh.
Scoirpi gorma gimacha.
Griba garba goibgera.
- Cuile goirte guilbnecha.
Creabair croma cruadbghobacha.
Farcha troma iarnaighe.
Susta senta sengarba.
- Airm i-filet srotha secdha,
serba senta sirbréna,
lobhta legtha loisctecha,
loma luatha lantei lethna,
cumga cruaidhe cairrgeacha
p.414foda fuara fodomna,
beca mora feichtecha
Sirthe sínte súaiti sothoirsecha
Moighi loma loiscthecha
Tulcha corra gímacha.
Glenda croma crumhacha.
Mointi garbha deilccnecha
Coillti dubha teinntighi
Slighti salcha biastaighi.
Mara techta tulbréna.
Cloithi aidble iarnaidhe.
Usce duba doimhillsi
Aiddi imda examhla.
Samhud salach sírlobtha.
Gaetha goirti geimhreta
Snechta {Brussels 5100-5104 page 15} secda sirsilte
Lanna derga teinntidhe
Gnuse daéra dubhacha.
Demhna luatha leidmecha
Piana aidble eccsamhla. 8


text:
- TIOTAL
- Chairt-phuist gu Grannd bho Skinner, 24 Giblean 1906
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_GRANT_979_65_003_001
- DEIT
- 1906
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis (stuth làmh-sgrìobhte)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6556
- KEYWORDS
- fìdhlearan
fìdhlean
slatan-iasgaich
cairtean-puist
strathspeys
Is ann à Battangorm, Drochaid Chàrr, a bha Alasdair Grannd (1856 - 1942). 'S ann o ainm a'bhaile a thàinig far-ainm a'Ghranndaich - 'Battan'. Dh'ionnsaich e mun dà ùidh as motha a bhiodh aige na bheatha an tòiseach nuair a bha e na bhalach - fìdhlearachd agus iasgach. Dh'fhàs e air leth math air an dà chuid; mar iasgair-slaite chruthaich e slat-iasgaich air an robh an 'Grant Vibration Rod' agus mar fhìdhlear, bha e na cheannard air Comann nan Srath Spè is Ruidhle Gàidhealach (Highland Strathspey and Reel Society) fad cha mhòr 40 bliadhna agus bha e cuideachd na eòlaiche air togail fhìdhlean. Chruthaich e an seòrsa fhìdhle air leth ann an cruth cruinn air a bheil 'Rondello'. Chithear eisimpleir de slat-iasgaich, fidheall agus Rondello a'Ghranndaich ann an Taigh Tasgaidh is Gailearaidh Inbhir Nis.
Bha an Granndach na dheagh charaid aig an neach-ciùil is neach-sgrìobhaidh ciùil eile Seumas Scott Skinner (1843-1927), air an robh am far-ainm 'Righ nan Srath Spè' ('The Strathspey King') agus a chuir gu mòr ri ceòl tradiseanta na h-Alba. Chaidh a'chairt-phuist seo a chur gu Grannd le Skinner air 24 Giblean 1906. Tha e a'toirt dha a sheòladh aig an am sin: 15 Sràid Caroline, Farrais


text:
SPAUDOS TINKLAS, UABMas-fhìor air cairt gnothachais
SPAUDOS TINKLAS, UAB
Ad creation, Baisteadh tiodhlacan, Binders, Bùird, Bùird shanasachd +44
Imprint
I-IV 8:00-18:00
V 8:00-17:00
- SPAUDOS TINKLAS, UAB
Mapa
Gnìomh roinn-seòrsa
Ad creation, Baisteadh tiodhlacan, Binders, Bùird, Bùird shanasachd, Cairtean gnothachais, Car sanas, Clò-bhualadh seirbheisean, Clò-bhualadh seirbheisean, uidheam, stuthan, Colour clò-bhualadh, Dearbh-aithne chorporra, Dies, Fast a chlò-bhualadh, Flags, Foirmean, Funny tiodhlacan, Gift, Gnothachas tiodhlacan, Goireasan, Goods malairt, Ink, Leabhrain, Leaderboard, Lethbhreac seirbheisean, Lithuania bathar, Mìosachain, Mòr-chruth a chlò-bhualadh, Na sheasamh, Numerators, Obraichean clò-bhualaidh, Outdoor sanasachd, Outdoor sanasachd, Pàipearachd, Pinn, Pinn le stampa, Releases, Reusanta stampaichean, Sanasachd buidhnean, Sanasachd seirbheisean, Sanasachd, foillseachadh, Shanasachd buinn, Shanasachd postairean, Shanasachd tiodhlacan, Stampaichean, Stampaichean, Suaicheantas cruthachadh, Tiodhlacan, Tiodhlacan cur-seachadan, Wedding gifts
Qr code
vCard
Làrach-lìn
Làrach ainm: pradzia


text:
- TIOTAL
- Tagradh Raibeirt Dundas gu Morair Achadh na Cloiche: am freagairt
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_L_INV_HC_9_27II_03
- DEIT
- 1792
- LINN
- 1790an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5764
- KEYWORDS
- pàipearan cùirte
clàran cùirte
Seo susbaint tagradh a rinn Raibeart Dundas, Uas., Neach-tagraidh a Mhòrachd an Rìgh às leth Maitheas a Mhòrachd, gu an Fhìor Urramach Morair Achadh na Cloiche, aon de Choimiseanairean Breithneachaidh nam Morairean, Britheamh air a' Chuairt ann an Inbhir Nis, a thaobh glacadh agus braighdeanas Iain Rois, neach-gabhail ann an Srath Rùsdail, còmhla ri a dhithis mhac Alasdair agus Iain Ros agus Dòmhnall Rothach leis an ainm eile Mac an Aide, agus a mhac Uilleam Mac an Aide. Thathar a' cur às leth an fheadhainn fo chasaid "gu robh iad ciontach às a bhith a' cròdhadh, a' glacadh agus a' cur ruaig gu mì-laghail air iomadh treud chaorach".
Tha an sgrìobhainn co-cheangailte ris a' chiad tachartais ar-a-mach (agus an aon fhear san do nochd fòirneart às leth nan "reubaltaich") ann an Aimhreit Chaorach Shiorrachd Rois, às dèidh sin ainmichte mar 'Bliadhna nan Caorach'. Air an 27 den Iuchair 1792 bha Clann Rois Shrath Rùsdail cruinn còmhla aig banais agus a chuir iad romhpa am bagairt a chur an gnìomh agus na caoraich fhuadach a-mach. Ceithir latha às dèidh sin thòisich timcheall air 400 duine a' sgiùrsadh chaorach a-mach à cnuic na Gàidhealtachd, agus mu Dhisathairne an 6mh latha den Lùnastal bha còrr agus sia mìle beathach caorach aca air an rathad gun Mhanachainn. Bha an t-arm air an t-slighe ged-thà, agus ann an uairean moch na maidne thug iad an grèim grunn de na Rosaich, a bha fhathast a-muigh sa bheinn, agus cuideachd Iain Ros, Dòmhnall Rothach agus a mhic Uilleam agus Seòras, a bha air tilleadh dhachaigh.
Tha an aimhreit a' sealltainn toiseach tòiseachaidh nam Fuadaichean, nuair a bha na h-uachdarain a' faighinn a-mach gun robh tomhas mòr de thuathanachas chaorach na bu phrothaidiche na bhith a' leigeil an cuid talmhainn a-mach air màl gu luchd-gabhail