text:
Feòil-itheadairean eile / Other carnivores
Ro-ràdh
'S ann do theaghlach nan neas a bhuineas a' mhòr-chuid dhe na feòil-itheadairean a tha air fhàgail againn air tìr, ach a-mhàin an cat-fiadhaich agus an sionnach. Chaill sinn na feòil-itheadairean mòra (madadh-allaidh, mathan agus lioncs) o chionn fhada air sgàth cus seilg. Tha làn dìon aig ceithir feòil-itheadairean oir tha iad buailteach do gheur-leanmhainn (biast-dhubh, taghan, cat-fiadhaich agus broc) ach tha na gnèithean eile fhathast pailt ann an cuid de sgìrean ann an Alba. Cleas eòin chreiche, tha fios againn a-nis gum bi feòil-itheadairean mhòra a' marbhadh bheathaichean nas lugha a tha a' farpais riutha. Mar sin ma thèid aon ghnè a riaghladh le daoine, dh'fhaodadh gun toireadh e cuideam far an fhir eile. Mar eisimpleir, bidh sionnaich ag ithe thaghain, agus mar sin, ann an sgìrean far a bheil deagh smachd air sionnaich, dh'fhaodadh gun deigheadh àireamh nan taghan am meud.
Sionnaich / Foxes
Dhe na feòil-itheadairean gu lèir, 's iongantach mura h-ann dhan t-sionnach as fhasa a tha e fàs cleachdte ri àite agus cha mhòr nach eil e sa h-uile h-àrainn ann an Alba. 'S ann air an oidhche as motha a bhios na sionnaich a-muigh, ach chithear iad air an latha far nach eilear a' cur dragh orra, aig àm gintinn am meadhan a' gheamhraidh (an t-àm as motha a nì na sionnaich fuaim) agus nuair a tha iad nan èiginn a' biathadh nan cuilean.
'S e paidhir as àbhaist a bhith ann an teaghlach, ach dh'fhaodadh suas ri sia dhiubh (inbheach fireann agus grunnan bhoireann) a bhith a' roinn aon sgìre. Leis gu bheil iad a' cumail mar seo ri sgìrean, tha an àireamh aca a' fuireach stèidheil oir tha e a' cur chrìochan air an àireamh bheathaichean a bhios ann an sgìre. Cleas mhamailean eile a bhios a' cumail ri sgìre, 's àbhaist àireamh nan sionnach a bhith nas motha air talamh ìosal seach gu bheil barrachd bheathaichean ann a dh'itheas iad. Faoadaidh sionnaich na saobhaidhean aca a chladhach far a bheil an ùir freagarrach airson sin, no faodaidh iad an dèanamh bho thuill rabaid air an dèanamh nas motha. Chan eil iad idir mar na bruic a bhios a' toirt stuth leapa a-steach dhan t-saobhaidh. Bidh na cuilein gam breith air talamh lom, ach bidh biadh ga thoirt a-steach. Mar sin tha bian agus itean timcheall an tuill ag innse gur e sionnaich a tha a' fuireach ann agus nach e bruic.
Neasan agus neasan beaga / Stoats and weasels
Tha an neas (Mustela nivalis) agus an neas bheag (M. erminea) le chèile pailt agus ann an iomadh àite. Ann an Alba 's e an neas bheag as pailte ach tha iad le chèile nas pailte na feòil-itheadair sam bith eile ann an Alba. Bidh geamairean a' cumail smachd orra, ach tha coltas ann gun urrainn dhaibh àireamh fhallain a chumail suas agus tha an àireamh air a dhol am meud bho mheadhan nan 1990an.
Tha an t-eadar-dhealachadh nam meud a' toirt buaidh air na seòrsaichean bheathaichean a ghlacas iad. Bidh iad le chèile a' dol a-steach do thunailean an creich: tha neasan gu h-àraidh math air bad-alain a leantainn air bruaichean agus a-steach dha na tuill aca, fiù 's a thunailean a chaidh a dhèanamh fo shneachd, ach tha neasan geala air an cuingealachadh ri tuill nas leatha, mar tuill rabaid, radain agus famhalan. 'S e rabaidean as motha a bhios an neas bheag ag ithe agus tha àireamh agus sgaoileadh na neas bheag co-cheangailte gu dlùth ri àireamh agus sgaoileadh nan rabaidean. Bidh neasan beaga uaireannan a' fuireach ann an togalaichean ged nach bi iad a' dèanamh sin cho tric ri na taghain.
Feòcallain agus fearaidean / Polecats and ferrets
Chaidh am feòcallan (Mustela putorius) a gheur-leanmhainn gu bàs ann an Alba mu thoiseach an 20mh linn, ach on uair sin, chaidh feadhainn a thoirt a-steach às ùr (gu neo-oifigeil) agus tha feadhainn a-nis ann an Earra-Ghàidheal agus 's dòcha ann an Siorrachd Pheairt. Tha am buidheann an Earra-Ghàidheal agus fear eile ann an Cumbria a' toirt dòchas dhuinn gur dòcha gum faodadh an gnè seo tilleadh gu taobh an iar agus ceann an iar-dheas Alba.
Chaidh an fhearaid a chaidh fiadhaich (M. furo) a tha faisg air ann an càirdeas, a bhriodadh ann an caochladh dhathan agus briodaidh i cuideachd còmhla ri feòcallain. Tha e furasta a dhol ceàrr eadar an fheadhainn le comharran coltach ri feòcallain, ris an canar fearaid-fheòcallain agus feòcallain fìor. Seach gu bheil fearaidean air an cumail tric le daoine, dh'fhaodadh beathaichean teiche an àite sam bith. Tha sin ga dhèanamh doirbh faighinn a-mach mu bhuidhnean dhiubh a tha dha-rìribh fiadhaich, 's e sin gan cumail fhèin suas gu fiadhaich a-muigh. A dh'aindeoin agus an àireamh mhòr de dh'fhearaidean a thathar a' call agus a' teiche gach bliadhna, chan eil buidhnean fiadhaich follaiseach air tìr-mòr ach ann an sgìre Spè agus ann an Cataibh. Ach bidh iad a' dèanamh math air eileanan le mòran rabaidean, agus glè bheag de dh'fheòil-itheadairean eile. Tha iad mar-thà stèidhte ann an Sealtainn, Uibhist, Beinn na Fadhla, Bòid agus Ìle.
Am mionc Ameireaganach / American mink
Chaidh am mionc Ameireaganach (Neovison vison) a stèidheachadh gu fiadhaich anns na 1950an mar thoradh air mòran dhiubh a' teiche agus a' dol mu sgaoil bho thuathanasan bèin. Tha e a-nis air sgaoileadh tron mhòr-chuid dhen dùthaich, ach a-mhàin, gu ruige seo, ann an Gallaibh agus a' chuid as motha de Chataibh. Thug e nas fhaide dhaibh tìreachadh ann an Alba na thug e ann an àite sam bith eile ann am Breatainn, agus thachair sin far a bheil an dòbhran pailt agus a' dol am meud. Ged a tha coltas gu bheil àireamh a' mhionc san fharsaingeachd a' dol am meud, tha na h-uiread de dh'fhianais ann gu bheil an gnè a' crìonadh ann an cuid de sgìrean.
Tha mionc mar as trice co-cheangailte ri àrainnean uisge, nam measg cladaichean far a bheil iad gu h-àraidh pailt. Tha iad anns na h-Eileanan Siar far a bheil Pròiseact Mionc nan Eilean Siar ag amas air cur às dhaibh airson an àireamh chudromach, eadar-nàiseanta de dh'eòin a bhios a' neadachadh air an talamh a dhìon.
Tha am mionc math air e fhèin a dhèanamh freagarrach mar chreachadair agus gabhaidh e brath air raon mòr de mhamailean, eòin agus iasg. Tha deagh fhianais ann gu bheil am mionc co-cheangailte ri crìonadh uabhasach nam famhalan san RA. Air sgàth 's mar a bha am mionc a' creachadh uighean agus iseanan ann an coloinidhean eòin-mhara sna h-Eileanan Siar, thàinig fàilligeadh mòr ann an gintinn, agus chrìon àireamh nan eun a bha a' gintinn. Dh'fhaodadh gur e am mionc cuideachd as coireach ri bàs nan salmonid ann an cuid de shiostaman aibhne.


c: text/html

text:
Thathas den bheachd gur e àrainnean Edu as cumhachdaiche air an lìon. Tha mòran ùghdarrais agus luach aig na ceanglaichean cùil a thig bho na làraichean sin gu na stòran lìn ceangailte.
Is e ceanglaichean a th 'ann an Edu a tha a' tighinn bho thùsan lìn foghlaim àrd-ùghdarrasach. Tha Google a 'tàladh cheanglaichean mar a tha earbsach agus as ùghdarrasaiche agus a' toirt creideas don àrainn ceangailte. Ann am faclan eile, faodaidh grunnan taic-tìre càileachd barrachd luach a thoirt don làrach agad na na mìltean de cheanglaichean aig ìre ìosal no meadhanach-càileachd. Faodaidh iad àrdachadh mòr a dhèanamh air na rèitichean agad agus cuidichidh iad thu a 'faighinn air TOP de dhuilleag nan toraidhean rannsachaidh.
Mar as trice chan fhaighear roinnean edu furasta agus chan fhaod ach an fheadhainn aig a bheil ionad foghlaim dearbhte na stòran lìn aca a thogail air raointean edu. A bharrachd air an sin, tha an àireamh as motha de roinnean edu air a bhith a 'dol timcheall gu math gu math. Tha tòrr de cheanglaichean a tha a 'tighinn a-steach agus làrach-lìn àrd an dèidh sin air stòran lìn a tha air an lìon airson ùine mhòr. Sin as coireach gu bheil e a 'dèanamh ciall liosta ath-cheanglaichean edu a chruthachadh. Cho math riumsa, tha Google a 'cur fàilte air roinnean edu. Ach, feumaidh tu a bhith ag obair gu cruaidh fon t-susbaint agad, uidheamachadh làraich agus cliù mar chomharradh gus edu backlinks fhaighinn. Sin as coireach gu bheil susbaint foghlaim stèidhichte air rannsachadh agus a 'creidsinn gu bheil fòcas air a bhith a' faighinn beagan taic spionnadh airson adhbharan luachadh innealan-luirg as urrainn dhut do chuideachadh nas fheàrr.
Slighe air liosta fhaighinn de backlinks edu
Tha cuid de mhaighstirean-lìn a 'creidsinn gu bheil e faisg air a dhìcheall a bhith a' faighinn taic bho luchd-stiùiridh an-asgaidh. Tha mòran cnapan-starra a 'leigeil le maighstirean-lìn ceanglaichean a thoirt a-steach air ais-lìn edu. Tha e doirbh a bhith a 'tighinn a-steach le susbaint, tha e duilich na h-iarrtasan uile a leantainn, agus adhbharan iongantach eile a chumas seilbh air làraich-lìn bho chothroman togail ceanglaichean edu.
Ach, gu fìrinneach, tha a h-uile dad tòrr nas fhasa. Ma tha fios agad dè a tha thu a 'dèanamh, chan fhaigh thu backlinks edu ainneamh. Ach ge-tà, feumaidh tu a bhith a 'tighinn a-steach le dòighean togail èifeachdach èifeachdach agus a' dol às deidh. Bruidhnamaid cuid dhiubh.
Is e aon de na dòighean as fhasa ceanglaichean fhaighinn bho roinnean sam bith, a 'gabhail a-steach goireasan foghlaim. Tha làraichean-lìn Edu mòr air duilleagan stòrais. Faodaidh seo a bhith buannachdail do mhaighstirean-lìn a tha eòlach air dè tha iad a 'dèanamh. Feumaidh tu gu cinnteach a bhith ann an ceàrnaidhean sònraichte gus an dòigh togail ceangail seo a chleachdadh. Mar eisimpleir, ma thèid do ghnìomhachas a chur anns a 'ghnìomhachas fallaineachd, faodaidh tu brath a ghabhail air. Thoir rannsachadh Google, a 'cleachdadh nan ceistean a leanas: "làrach:. edu fitness + inurl: resources, "" site:. edu slim diets + inurl: ceanglaichean, "msaa. Le bhith a 'dèanamh an rannsachaidh seo, gheibh thu liosta de stòran-lìn edu. Feumaidh tu fios a chur gu sealbhadairean no rianachd nan làrach-lìn seo agus innis dhaibh mun tùs fiosrachaidh lìn agad le mòran fiosrachaidh mun chuspair.
Tha an togalach ceangal seo math, ach bu chòir dhut a bhith mothachail gum bi e fada bho gach neach a 'ceangal ris an duilleag agad no pìos susbaint. Tha cunnart ann nach eil ach àireamh mhòr de luchd-stiùiridh lìn a 'sgioblachadh an tagraidh agad. Ach, feumaidh tu a ghabhail gu cothromach oir tha an dòigh seo sìmplidh agus chan eil e a 'gabhail ùine mhòr. Sin as coireach gu bheil gach ceangal a tha thu a 'riaghladh gus a bhith a' glacadh mar seo na bhuannachd dhut.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- TIOTAL
- Am Fuaran agus an Eaglais Shaor Aonaichte, Inbhir Ghòrdain
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_5630
- ÀITE
- Inbhir Ghòrdain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Cuithne
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37256
- KEYWORDS
- cairtean-puist
fuaranan
eaglaisean
tadhlaichean rìobhail
Eideart VLL
Chithear am fuaran agus an Eaglais Shaor Aonaichte, Inbhir Ghòrdain, air a' chairt-phuist seo.
Tha am fuaran a' comharrachadh an turais aig Rìgh Eideard VIII agus Banrigh Alexandra ann an 1902.
Chaidh seo fhoillseachadh leis a' Bh-Uas NicDhòmhnaill, bean a' Probhaist, ann an 1904. Chaidh a' mhaoineachadh leis an Amenities Association (Comunn nan Goireasan). Chithear Rathad a' Chaisteil ri aghaidh na deilbhe. Chithear agus an Eaglais Shaor Aonaichte, a chaidh a thogail ann an 1861, ri cùl na deilbhe. Is e Eaglais na h-Alba a th' ann a-nis


text:
- TIOTAL
- HR 5 'Seafield' agus HR 22 'Aviemore'
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_001_018
- ÀITE
- neo-aithnichte
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 24531
- KEYWORDS
- railway locomotives
Highland Railway locomotives
Dealbh camara de HR 5 'Seafield' agus HR 22 'Aviemore' gun an trugaichean frithealaidh.
Chaidh an locomotaibh as fhaisg air a' chamara, HR 5 'Seafield' a thogail dha Rèile Snaim Inbhir Nis & Obar Dheathain le Hawthorns à Lìte sa Gearran 1858. Deilbhte le Alasdair Ailean, Stiùireadair Locomotaibhean aig Rèile Meadhan na h-Alba, bha co-chur rothan 2-4-0 aice agus chaidh a togail gu sònraichte airson trafaig bathair. B' i a' chiad tè de sheachd einnseanan air an robh an t-ainm clas 'Seafield'. Chaidh a gluasad gu Rèile na Gàidhealtachd a bha air ùr chruthachadh ann an 1865. Dh'ath-thog an HR i ann an 1880 le siolandairean nas motha agus ainm ùr,'Tain'. Lean i ag obair chun A' Chèitean 1897.
Chaidh HR 22 'Aviemore' a thogail san t-Sultain 1863 le Sarp Stiùbhart à Manchester. Bha i cuideachd air a dealbhadh le Ailean le co-chur rothan 2-4-0, agus chaidh a togail mar fhreagairt aison an fheum airson locomotaibhean a bha comasach air trèanaichean bathair a tharraing air an t-slighe ùr gu deas. B' i aon de dheich einnseanan a bha a' dèanamh suas clas'18'. Dh'ath-thog Rèile na Gàidhealtachd HR 22 le siolandairean nas motha sa Mhàrt 1873 agus a-rithist san Lùnastal 1876 mus deach a toirt a-mach à seirbheis ann an 1896


text:
- TIOTAL
- Ticead gu Ospadal Laighe Leabaidh-shiùla Ghlaschu
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D928_C_I_03
- DEIT
- 1835
- LINN
- 1830an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5616
- KEYWORDS
- ospadail
oileanaich mheidigeach
Tha an Ticead shia mìosan seo, leis an deit 1 Sultain 1835, airson Ospadal Laighe Leabaidh-shiùla Ghlaschu. Chaidh a cur gu Mgr Lachlann M. MacMhathain. Air a' chùl tha not air a shoidhnigeadh le J. Wilson a tha ag ràdh, 'Mr Matheson regularly attended the Lying-in Hospital for six months'. Leis gun tug e a-mach an dotaireachd mu dheireadh thall, tha e coltach gun robh e a' frithealadh an ospadail airson trèanadh. Tha an sgrìobhainn na pàirt de Thasglann JLM Mitchell aig Comann Gàidhlig Inbhir Nis. B' e Lachlann MacMhathain sinn-seanair Mhitchell.
Bhuineadh an Siorraidh Seumas Lachlann Màrtainn Mitchell (r. 13 Ògmhios 1929) do dh'Inbhir Nis agus bu mhac e don dotair ainmeil Lachlann Mitchell. Rinneadh siorraidh làn-ùine dhe ann an Dùn Èideann ann an 1978 agus thug e seirbheis an sin gus an do leig e dheth a dhreuchd ann an 1995. Chaochail e air 26 Samhain 2001


text:
Published: 16 Nov 2015
Thig còmhla rinn airson brot is milsean gu math blasta Dihaoine 20mh Samhain. Bidh sinn a’ togail airgead airson Mòd nan Eilean Siar 2016
An dòchas gum faic sinn ann sibh!
« Back to Mod News List
Published: 16 Nov 2015
Thathar an dòchas gum bi na duilleagan breithneachaidh a bha air fhàgail às dèidh Mòd Nàiseanta Rìoghail an Òbain a chuir a-mach sa phost ro deireadh na seachdaine. Mur eil iad agaibh ro Dihaoine, cuir fios thugainn ann an oifis a’ Chomainn Inbhir Nis.
01463 709 705
Published: 13 Nov 2015
Earrannan Ainmichte rim faotainn airson Mòd nan Eilean Siar 2016!
Gheibhear an ceannachd air-loidhne an seo.
No ‘s urrainn dhuibh an ceannachd,aig aon de na h-oifisean againn:
An Comunn Gaidhealach
Taigh Bhaile an Athain,
40 Sraid Hunndaidh,
Inbhirnis.
IV3 5HR
Fon: 01463 709705
Post-d: info@ancomunn.co.uk
Gheibhear tuilleadh fiosrachadh bho:
Michelle Kelly,
Rianadair Comunn na Clarsaich Studio G43,
Out of the Blue Drill Hall,
36 Sraid Dalmeny,
Dun Eideann.
EH6 8RG
Fon:0131 554 0212
Post-d:office@clarsachsociety.co.uk
« Back to Mod News List


text:
LEARNGAELIC WITH AN LÀ LEARNGAELIC LEIS AN LÀ
- Gaelic text Teacsa Gàidhlig
- English text Teacsa Beurla
- Gaelic & English text Teacsa Gàidhlig & Beurla
- Vocabulary Briathrachas
Seirbheis eadar-theangachaidh ùr Ghàidhlig (21/11/2012)
Màiri Rodgers - Preseantair] Dh’fhaodadh airgead mòr a chaomhnadh le seirbheis eadar-theangachaidh ùr Ghàidhlig. Chaidh siostam TòMaS a chruthachadh le Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean agus iad den bheachd gum faodadh an cànan atharrachadh gu mòr a rèir cò bha ag eadar-theangachadh. A-nis ged-tà, tha dòchas ann nach ann mar sin a bhios cùisean. Tha Eileen NicDhòmhnaill ag aithris.
[Eileen NicDhòmhnaill – Neach-aithris] Mòrag NicIlleathain a’ cur an nobhail aig Mìcheal Morpugo sa Ghàidhlig aice fhèin. Le luchd-eadar-theangachaidh bho Leòdhas gu Lodainn, chan eil rian ann, ach gum bi eadar-dhealachadh ann an dòighean sgrìobhaidh. A-nise, tha dòchas ann nach tachair sin, ‘s e TòMaS, no Translation Memory Service an t-ainm a th’air – a’ chiad sheirbheis de sheòrsa anns a’ Ghàidhlig
[Ruairidh MacAoidh - OGE] Tha an seirbheis air-loidhne. Tha mi an dòchas gum faigh sinn eadar-theangairean is buidhnean poblach airson seo a chleachdadh – airson cinnt a dhèanamh nach eil sinn dìreach ag eadar-theangachadh an aon rud, bliadhna as dèidh bliadhna. Mar sin, tha dùil againn, gum b’urrainn dhuinn na seann eadar-theangaichean a chleachdadh a-rithist ‘s a-rithist.
[Eileen NicDhòmhnaill – Neach-aithris] Tha an t-seirbheis ag obair san aon dòigh ‘s a tha fòn-làimhe. Cumaidh e na faclan agus na h-abairtean a tha luchd-eadar-theangachaidh a’ cleachdadh agus air a chleachdadh. Le sin, cuiridh e Gàidhlig air na h-abairtean a dh’aithnicheas e – rud a shàbhaileas tìde do luchd-eadar-theangachaidh.
[Mòrag NicIlleathain – Eadar-theangair] ‘S tha dùil agam a chleachdadh a-rithist airson rud a tha mi an ìmpis tòiseachadh air far am bi cnapan den aon rud anns na faidhlichean. Tha e freagarrach airson sin, ach aig an aon àm, tha mi a’ cur Gàidhlig air nobhail le Morpurgo agus cha chleachdainn e airson sin. Aig an ìre seo, cha bhiodh e freagarrach airson leithid sin.
[Eileen NicDhòmhnaill – Neach-aithris] Chosg an goireas ùr deich air fhichead mìle not. Tha an fheadhainn air a chùlaibh ag ràdh ged-tà gum faodadh buidhnean poblach a dh’fheumas planaichean Gàidhlig a chur air dòigh airgead mòr a chaomhnadh. Ach a bheil sin a’ ciallachadh gur ann air an luchd-eadar-theangachaidh a dhùnadh an doras?
[Ruairidh MacAoidh - OGE] Bidh barrachd ùine aca airson barrachd obrach a dhèanamh. Le seo, air sgàth ‘s gum bi barrachd chompanaidhean a’ tighinn air bhòrd, tha sin a’ ciallachadh gum bi barrachd obrach ann agus mar a tha - a thaobh amasan nam planaichean Gàidhlig, tha feum aig na companaidhean poblach air barrachd fhoillseachan Gàidhlig a chur air dòigh. Mar sin tha dùil ann gum bi barrachd obrach ann gu sònraichte leis na buidhnean ùra a tha a’ tighinn air bòrd cuideachd.
[Eileen NicDhòmhnaill – Neach-aithris] Eileen NicDhòmhnaill. BBC An Là.
A new Gaelic translation service
[Mairi Rodgers - Presenter] Large sums of money can be saved with a new Gaelic translation service. The system TòMaS was created by the University of the Highlands and Islands and they think language could to change drastically, depending on who was translating. Now, though, there is hope that things don’t have to be this way. Eileen MacDonald reports.
[Eileen MacDonald – Reporter] Morag MacLean is translating a novel by Mìcheal Morpugo into her own Gaelic. With translators from Lewis to Lothian, there is no standardisation, and there are differences in the ways of writing. Now, there is hope that this won’t happen. TòMaS, or Translation Memory Service, is its name, the first service of its kind in Gaelic.
[Ruairidh MacKay - UHI] The service is online. I hope that we will get translators and public bodies to use this – to make sure that we are not just translating tha same thing, year after year. For that reason, we expect we can use the same translations again. and again.
[Eileen MacDonald – Reporter] The service works in the same way as a mobile phone. It will keep the words and the phrases that the translators use. With that, it will put Gaelic on the phrases that it recognises – something that will save time for translators.
[Morag MacLean – Translator] I hope to use it again for something I am just about to start on where there will be bits of the same thing in the documents. It’s suitable for that, but at the same time, I am translating into Gaelic a novel by Michael Morpugo and I would not use it for that. At this stage, it would not be suitable for anything like that.
[Eileen MacDonald – Reporter] The new resource cost thirty thousand pounds. Those behind it say that public bodies, which need to set up Gaelic plans, could save lots of money. But does that mean that it’s on translators that the door will close?
[Ruairidh MacKay - UHI] They will have more time to do more work. With this, because more companies will come on board, tit will mean that that there will be more work and because of the aims of Gaelic plans, public bodies need to produce more Gaelic publications. Because of this, there us an expectation that there will be more work, especially for those new bodies who are also coming on board.
[Eileen MacDonald – Reporter] Eileen MacDonald. BBC An Là.
Seirbheis eadar-theangachaidh ùr Ghàidhlig
(A new Gaelic translation service)
CuideachadhHow to use this site
Tha Learn Gaelic le An Là ag amas air luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig a tha, le beagan misneachd, deiseil airson ceum air adhart a ghabhail. Tha an t-susbaint freagarrach dhan h-uile neach-ionnsachaidh, ach bidh e nas cuideachaile do dhaoine a tha seachad air an ìre Tòiseachaidh.Learn Gaelic with An Là is aimed at learners who have already gained some confidence in Gaelic and want to take their learning to the next level. The material is suitable for all learners, but those who have progressed beyond the Beginner level will find this section particularly useful.
Bidh sinn a’ cur sgeulachdan bhon phrògram BBC An Là beò gach seachdain, le tar-sgrìobhadh Gàidhlig is eadar-theangachadh Beurla. Bidh dath an teacsa ag atharrachadh nuair a thèid facal a chluich. ‘S urrainnear cliogadh air facal sònraichte agus cluichidh am bhidio bhon sin a-mach. Dh’fhaodadh gum biodh seo cuideachail dha luchd-ionnsachaidh airson fuaimneachadh a dhearbhadh. Stories from the BBC ALBA Gaelic news programme "An Là" are uploaded on a weekly basis, with a Gaelic transcript and an English translation. As each Gaelic word is spoken, the accompanying text changes colour. Individual words can be selected with a simple click and the video will play from that point onwards. Learners may find this useful for checking pronunciation.
Bidh gach paragraf Gàidhlig a’ gluasad ri linn na h-aithris, ach faodar cuideachd na bàraichean-sgrolaidh a ghluasad gu earrann shònraichte den aithris.Each Gaelic paragraph automatically scrolls in conjunction with the news report, but the manual scrolling bars can also be used to move the text to a particular section of the report.
Chithear an tar-sgrìobhadh Gàidhlig anns a’ chiad dol a-mach. Ach, gheibhear eadar-theangachadh Beurla den tar-sgrìobhadh le bhith a’ taghadh Beurla no Gàidhlig agus Beurla.The Gaelic transcript is shown by default. However, you can see a translation of the transcript by selecting the English or Gaelic and English tabs.
Tha briathrachas cuideachd ri fhaotainn, le faidhlichean fuaim Gàidhlig na chois. Tha a’ bhriathrachas air a thaghadh bhon aithris fhèin, le measgachadh leithid ainmean-àite, briathrachas naidheachd, gnathasan-cainnt is abairtean. Key vocabulary is also provided, with accompanying Gaelic audio. This is a selected from the vocabulary contained in the news report and may include a selection of place names, news terminology, useful colloquialisms and phrases.
Tha luchd-leasachaidh an làraich a’ moladh gun tèid am brabhsair-lìn as ùire a chleachdadh airson an t-susbaint seo fhaicinn. Am measg nam brabhsairean ùra (saor an-asgaidh) as urrainnear a chleachdadh, tha Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer agus Safari.The developers of the site recommend that an up-to-date web browser is used to ensure the content displays to its optimum. Suitable browsers (which are free to use) include the latest versions of Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer and Safari.
Gheibhear an làraich seo air tablaidean is fònaichean-làimhe ach, a chionn ‘s gur e bhidiothan làn-sgrion a-mhàin a sheallas iPhone, bithear a’ cluich faidhle-fuaim seach bhidio.The site should work on mobile devices, but since iPhones will only show video full-screen and hide the transcript, we play an audio file instead of the video.
Credits
This site uses technology from jPlayer and Mozilla Popcorn, and builds on an idea and code developed by Mark Boas and associates at Happyworm.
All videos used are courtesy of BBC An Là and the British Broadcasting Corporation, who retain all rights to them.
Site design and coding by Sealgar Ltd.
Video, audio and transcripts provided by bbc.co.uk/alba.


text:
Ro-rÓdh / Introduction
╠re 1
Th˛isich a' chiad ýre de Phr˛iseact Mionc nan Eilean Siar ann an 2001. Bha e a' feuchainn ri dýon a chur air na h-e˛in neadachaidh is imrich aig a bheil cudromachd eadar-nÓiseanta, gu s˛nraichte air an fheadhainn a gheibhear gu cunbhalach taobh a-staigh Roinnean Dýon S˛nraichte sna h-Eileanan Siar. Theich mionc Ameireaganach bho tuathanas bŔin sna 1950an agus 60an. Tha iad nan sealgairean ionnsaigheach agus bidh iad a' gabhail brath air uighean is iseanan e˛in grunnachaidh a bhios a' neadachadh air an talamh. Chuir am pr˛iseact Ós dha mionc neo-dh¨thchasach Ameireaganach bho eileanan Uibhist a Tuath, Beinn nam Fadhla agus Uibhist a Deas agus l¨ghdaich e an Óireamh gu m˛r ann an ceann a deas na Hearadh. ThÓinig ╠re 1 gu ceann sa MhÓrt 2006.
╠re 2
Th˛isich ╠re 2 sa bhad nuair a thÓinig am pr˛gram soirbheachail sna h-Uibhistean gu ceann sa MhÓrt 2006. Ri linn seo leudaich riaghladh gnýomhach gu tuath gu Le˛dhas is na Hearadh. B' e a' chiad ýre, agus 's d˛cha an ýre bu chudromaiche, raon bufair a stŔidheachadh dha na h-Uibhistean. Gus seo a choileanadh, th˛isich oidhirp glacaidh an toiseach ann an ceann a deas na Hearadh. Chaidh t˛iseachadh a' cur ribeachan cuimsichte mu thimcheall colonaidhean stŔidhte steÓrnanan. Ach bha a' chuid mh˛r den ribeachadh air a ghabhail os lÓimh, agus tha fhathast, ann an d˛igh dian is rianail, a' t˛iseachadh ann an ceann a deas na Hearadh mus do ghluais e gu tuath is gun iar tro Le˛dhas gu Nis. Tha seo a' toirt timcheall air 7 mýosan ga choileanadh. An uair sin tha an obair a' t˛iseachadh a-rithist. Tha mu 7500 ribe suidhichte fad na týde ann an Le˛dhas is sna Hearadh agus iad gan obrachadh air bunait chuairteil.áChaidh ╠re 2 a chrýochnachadh ann an 2011 agus thathas an d˛chas gun tŔid cur Ós gu tur dha na mionc Ameireaganach bho na h-eileanan siar. Thathas an d˛chas cuideachd gum meudaich Óireamhan nan eun a bh' ann an cunnart ri linn seo.
á
á


text:
Cùis mhuirt an Inbhir Nis
Nochd fireannach, 49 bliadhna de dh'aois, anns a' chùirt fo chasaid gun do mhuirt e duine ann an Inbhir Nis.
Chaidh Marc Mac an t-Sealgair, 37, a lorg marbh ann an Àite Ghlinn Seile mu 10.00m Dihaoine.
Nochd Raibeart MacIlleBhrath ann an Cùirt an t-Siorraim ann an Inbhir Nis fo chasaid gun tug e ionnsaigh air Mgr Mac an t-Sealgair le sgithinn, no rudeigin coltach ri sgithinn.
Cha do rinn e tagradh.
Chaidh Mgr MacIlleBhrath a chumail an grèim.
Chaidh a chur as leth Mhgr MhicIlleBhrath gun do mhuirt e Mgr Mac an t-Sealgair Diardaoin no Dihaoine a chaidh.
Tha a' chùis a' leantainn.


text:
Naidheachdan 11:00m
14 An Lùnasdal 2012 Ùraichte aig Ùraichte aig
Ìre na h-Atmhorachd
Tha Ìre na h-Atmhorachd air a dhol an-àirde, rud ris nach robh dùil. Chaidh an CPI an-àirde bho 2.4%, gu 2.6%, gu math nas motha na targaid an Riaghaltais, 's e sin 2%. Tha an tomhais eile air an Atmhorachd, an RPI, air a dhol suas gu 3.2%.
Faraidhean Rèile
Agus 's ann air an RPI sin a tha àrdachadh air faraidhean rèile airson na h-ath-bhliadhna stèidhichte. Chaidh ainmeachadh gun tèid faraidhean ann an Alba suas mu 4.2% anns a' choitcheannas. Tha sin ìre an RPI agus 1% eile air a chur ris. Ann an Sasainn, bidh an t-àrdachadh nas motha - 6.2% anns an fharsainneachd. 'S e 6.2% a bhios ann cuideachd do thrèanaichean eadar Alba agus Sasainn.
STV
Tha a' chompanaidh STV a' cur a-steach airson na stèiseanan ionadail a th' aig an Riaghaltas anns an amharc ann an Glaschu 's an Dùn Èideann a ruith. Rinn iad tagraidhean ann an co-bhann ri oilthighean Chaledonian Ghlaschu agus Napier. Thàinig an naidheachd gun robh STV às an dèidh mar chlach às an adhair. Innsidh Ofcom nas fhaide den là a bheil tagraidhean eile ann.
Còmhdhail Sgoile
Tha am buaireadh ann an Comhairle nan Eilean Siar mu dheidhinn còmhdhail sgoile a thoirt bho chuid de chloinn air fàs nas teotha. Chaidh puist-dealain eadar an comhairliche Nàiseantach Dòmhnall Manford, agus Ceannard na Comhairle, Aonghas Caimbeul, a dhèanamh poblach. Tha Mgr Manford a' cumail a-mach nach deach beachd phàrantan iarraidh air na h-atharrachaidhean. Ach a rèir Mhgr Chaimbeul, dh'aontaich Mgr Manford riutha o chionn 18 mìosan. Tha Dòmhnall Manford a-nise a' fàgail air Aonghas Caimbeul gur e poileataigs shuarach anns a bheil e an sàs. Ach tha Mgr Caimbeul ag ràdh gur e "poileataigs gabhail a' bhrath" a th' aig Mgr Manford.
Fèill nan Uan
Tha fèill mhòr uan na Luirge ann an Cataibh air tòiseachadh. Thèid faisg air 19,000 uan a reic an-diugh. Tha sin 6,000 a bharrachd air a' bhliadhna an-uiridh. Tha dòchas gum bi prìsean glè mhath, an dèidh mar a chaidh dha na fèilltean mòra ann an Inbhir Pheofharain agus Quoybrae anns na làithean mu dheireadh.
Arc-eòlas
Chaidh pròiseact ùr a stèidheachadh airson làraichean arc-eòlais ann an Alba a dhìon bho chrìonadh a' chladaich. 'S e Oilthigh Chille Rìmhinn a th' air a chùl, 's iomagain gu bheil an t-uabhas àiteachan luachmhor ann an cunnart.
Cuthag
Tha cuthag, a chaidh fhaighinn a' bàsachadh ann an gàradh ann an Surrey, ga toirt a-null dhan Eadailt air plèana. Chaidh an t-eun a thoirt air ais gu slàinte ann an ionad eunlaith, 's tha i a-nise a' dol air a' phlèana a bhreith air na cuthagan eile a tha mar thà air iteig air an t-slighe a dh'Afraga airson a' Gheamhraidh.


text:
Naidheachdan 11:00m
14 An t-Ogmhìos 2013 Ùraichte aig Ùraichte aig
Siria
Bheir na Stàitean Aonaichte armachd do na reubaltaich ann an Siria a tha a' strì an aghaidh a' Chinn-Suidhe Assad, agus Aimeireaga a' fàgail orra gun do chleachd iad armachd cheimigeach air muinntir na dùthcha aige fhèin. Chan eil e follaiseach fhathast dè an cruth a bhios air an taic armaichte a bhios ann an sin. Bidh an Ceann-Suidhe Obama a' deasbad na cùise aig a' choinneamh G8 ann an Èirinn a Tuath an ath-sheachdain.
Thuirt tè-labhairt nan Dùthchannan Aonaicht ann an Geneva, gu bheil Àrd-Rùnaire an UN, Ban Ki-moon, fhathast gu mòr an aghaidh tuilleadh armachd a chur an sàs ann an Siria. Thuirt i nach e armachd a tha a dhìth ann an suidheachadh Shiria, ach còmhriadhean sìthe.
Ioran
Tha taghadh ann an Ioran an-diugh airson ceann-suidhe a thèid an àite Mahmoud Ahmedinejad. 'S ann a' taobhadh gu deas ann an seadh poileataiceach a tha an sianar thagraiche ged a rinn aon fhear dhiubh, Hassan Rowhani, oidhirp bho chionn là no dhà air taic fhaighinn bho na buidhnean a tha ag iarraidh leasachaidh air riaghladh na dùthcha.
Gnìomhachas an Dìon
Thuirt an SNP nach eil iad a' toirt feart air Riaghaltas na Rìoghachd Aonaichte a chuir tuilleadh teagaimh ann an gnìomhachas an dìon ann an Alba neo-eisimeileach. Tha an Riaghaltas ann an Lunnainn ag ràdh gum biodh trioblaid aig Alba a' faighinn chùmhnantan bhon MOD nam biodh ceist sam bith ann mu fhiosrachadh dìomhair a dh'fhaodadh tèarainnteachd na Rìoghachd Aonaichte a chur ann an cunnart. Tha an SNP ag ràdh nach eil aig an Riaghaltas ann an Lunnainn ach leth-sgeul eile an aghaidh neo-eisimeileachd, agus gu bheil iad gu math cinnteach gum biodh companaidhean Albannach fhathast a' faighinn obrach bhon MOD.
Bàta-bathair air na creagan
Chaidh bàta-bathair air tìr ann am Muile. Chaidh an soitheach, anns a bheil faisg air 100 troigh, air sgeir mu 2.5 mìle gu deas air Tobar Mhoire. Tha i a' gabhail uisge, ach tha i fhathast na suidhe dìreach agus chan eil aithris sam bith ann air truailleadh. Thuirt na Maoir-chladaich gur e càrgo de dh'fhiodh a th' oirre. Tha bàta-teasairginn Thobar Mhoire, agus na Maoir-chladaich a' cumail sùil air an t-suidheachadh.
Drochaid Cheasaig
Tha dùil gum fosgail Drochaid Cheasaig gu làn-ìre a-rithist air an là mu dheireadh den mhìos seo, trì seachdainnean nas fhaide na bha dùil. Dh'fhaodadh obair a bhith ann fhathast tron oidhche airson seachdain no dhà an dèidh sin. Chaidh £13m a chosg a' leasachadh na drochaide bhon Ghearran am bliadhna. Agus bidh tuilleadh obrach ann eadar an Gearran agus an t-Ògmhios an ath-bhliadhna.


text:
Alliance Trust a' deasachadh plana tuiteamais
Thuirt a' chompanaidh tasgaidh Alliance Trust gu bheil iad a' tòiseachadh air companaidhean a chlàradh ann an Sasainn ron referendum air neo-eisimeileachd na h-Alba.
Thuirt a' bhuidheann, a tha stèidhichte ann an Dùn Dèagh, gur e mì-chinnt mu chìsean, riaghladh an ionmhais agus dè an t-airgead a bhiodh Alba neo-eisimeileach a' cleachdadh as coireach gu bheil iad a' dèanamh sin.
Aig a' cheart àm, thuirt àrd-oifigear na companaidh àrachais Aviva nach eil gnothaich aige-san ri neo-eisimeileachd na h-Alba.
Thuirt Mark Wilson gur e gnothach a th' anns an referendum do mhuinntir na h-Alba.
Thàinig an naidheachd seo bhon chompanaidh agus iad a' foillseachadh an aithisg bhliadhnail.
Mì-chinnt
A' toirt cunntas air 2014 mar "bliadhna chudromach" do dh'Alba, thuirt a' chompanaidh gun robh an referendum ag adhbharachadh "mì-chinnt".
Thuirt Àrd-Oifigear Alliance Trust, Katherine Garrett-Cox: "An dèidh còig bliadhna de dh'obair cruaidh agus atharrachaidhean mòra aig Alliance Trust, tha sinn am-bliadhna air tòiseachadh na buannachdan fhaicinn.
"Tha an referendum san t-Sultain ag adhbharachadh mì-chinnt do ar luchd-cleachdaidh 's ar gnìomhachas, agus tha uallach oirnn dèiligeadh leis an sin," thuirt i.
Lean Ms Garrett-Cox oirre: "Ge bith dè an taobh a thèid a' bhòt, tha e deatamach gun toir sinne seachad seirbheis leantainneach a bheir dìon do an cuid seilbhean agus sàbhalaidhean.
"Gus làn mhisneachd a thoirt dhaibh, tha sinn air tòiseachadh air companaidhean ùra a chlàradh ann an Sasainn, airson sùbailteachd a thabhann a thaobh obrach agus co-obrachadh le ar gnìomhachasan ann an Alba," thuirt i.


text:
Naidheachdan 11:00m
4 An t-Ogmhìos 2014 Ùraichte aig Ùraichte aig
Cor na Gàidhlig
Tha rannsachadh ùr bho Oilthigh Obar Dheathain a' togail cheistean mòra mu staid Gàidhlig na cloinne ann am foghlam tro mheadhan na Gàidhlig. Fhuair iad gu bheil trioblaidean mòra aig òigridh le gràmar, fuaimneachadh agus structar cànain, agus tha an rannsachadh ag ràdh gu bheil cuid de thidsearan nach eil misneachail gu leòr nan comasan cànain fhèin airson mearachdan a cheartachadh.
Dealan BT
Thàinig BT gu aonta sa bheil luach £300m airson na bhios a dhìth orra de chumhachd airson an ath 20 bliadhna a cheannach bho thuath-gaoithe anns na crìochan. Ceannaichidh BT leth den dealan a thig à Tuath-Gaoithe Fallago, faisg air Labhdair. Thuirt BT gum biodh an t-aonta math dhan àrainneachd agus a' toirt cinnt dhaibh fhèin mar bhuidhinn air a' phrìs a bhios iad a' pàigheadh air an dealan.
Òraid na Bànrighinn
Bidh fiosrachadh ann an Òraid na Bànrighinn an ceartuair air na laghan a tha Riaghaltas na Rìoghachd Aonaichte an dòchas a chur tron Phàrlamaid mus bi an taghadh coitcheann ann an ath-bliadhna. Tha 11 bhile ann, mòran dhiubh air an deach iomradh a thoirt anns a' Bhuidseat mu dheireadh. Tha dùil ri ath-dhearbhadh air miann an Riaghaltais ann an Lunnainn air Alba a chumail anns an Rìoghachd Aonaichte.
Neo-eisimeileachd
Thàinig rabhadh bhon bhuidhinn bheachdachaidh an Institiùt airson Rannsachaidh Fhiosgail, gum bi gearradh buidseit is àrdachadh chìsean nas motha ann an Alba neo-eisimeileach na bha dùil ron a seo. Tha an IFS ag ràdh gu bheil iad a' stèidheachadh sin air na h-àireamhan oifigeil as ùire. Tha an iomairt airson neo-eisimeileachd ag ràdh gum biodh cùisean ionmhais na h-Alba a' cheart cho math, no nas fheàrr.
Mailèisia
Thàinig aithrisean à Mailèisia, nach eil dearbhte gu h-oifigeil fhathast, gun deach corp fhaighinn far an robh sgiobannan teasairginn a' coimhead airson duine à Breatainn, Gareth Huntly. Tha còrr is seachdain bho chunnacas Mgr Huntly, a tha 34 bliadhna de dh'aois, 's a bhuinneas do cheann a tuath Lunnainn, agus a bh' air saor-làithean ann am Mailèisia.
Taigh-spadaidh
Ghluais pròiseact airson taigh-spadaidh san Eilean Sgitheanach air adhart, le Raonaid Jackson, a tha ri croitearachd ann an Orbost, ga fastadh mar stiùiriche. Tha e an urra rithese làrach fhaighinn dhan ghoireas, agus an sgeama a thoirt gu ìre dhealbhachaidh.


text:
Smachd air maoineachadh Eòrpach ga ghluasad
Chaidh fhàgail air Riaghaltas na h-Alba gu bheil iad a' tarraing barrachd is barrachd chumhachd a Dhùn Èideann, gu sònraichte a thaobh mar a tha airgead Eòrpach ga roinn a-mach.
Chun an seo bha airgead Eòrpach a' chinn a tuath air a ruith le Compàirteachas Eòrpach na Gàidhealtachd 's nan Eilean - bha na h-ùghdarrasan ionadail, HIE agus buidhnean eile an-sàs ann.
Ach, o seo a-mach, 's e a-nis Dùn Èideann a bhios ga ruith.
Thairis air an 20 bliadhna mu dheireadh, tha iomadach pròiseact air airgead Eòrpach a chur gu feum - drochaidean is cabhsairean ùra nam measg.
Bha an t-airgead air a roinn a-mach tro compàirteachas eadar ùghdarrasan ionadail agus buidhnean iomairt.
Smachd
Tha Riaghaltas na h-Alba a-nis a' dol a ghabhail smachd air a' mhaoineachadh seo os làimh.
Thuirt Fear-gairm Chomhairle nan Eilean Siar, Tormod Dòmhnallach, gur e briseadh-dùil mòr a th' ann gun tèid smachd air maoineachadh Eòrpach dhan Ghàidhealtachd 's na h-Eileanan a ghluasad a Dhùn Èideann.
Nochd am beachd aig coinneamh de Chomataidh Poileasaidh agus Stòras na Comhairle, le aon bhall ag ràdh gur e cùis nàire a th' ann.
Thuirt Riaghaltas na h-Alba nach robh an dòigh anns an robh an t-airgead air a roinn roimhe a freagairt air prìomhachasan nàiseanta.
Lagachadh
Thuirt Mgr Dòmhnallach gu bheil suideachadh na Comhairle air lagachadh gu ìre mhòir.
"Feumaidh sinn cuimhneachadh gur ann air sgàth an t-suidheachaidh a th' air Ghàidhealtachd agus anns na h-Eileanan a tha tòrr mòr den airgead Eòrpach seo a' tighinn a-steach dhan dùthaich, agus 's e briseadh-dùil a th' ann nach eil barrachd smachd againn mar Chomhairle air dè tha dol a thachairt leis an airgead a tha sin.
"Tha an t-airgead air feum mòr a dhèanamh agus tha sinn a' faicinn sin a' crìonadh air falbh agus ma 's e agus gu bheil a' mhaoin a tha seo a tha a' tighinn a-steach, ged a tha e nas lugha, ma tha e gu bhith ga cleachadh air Ghàidhealtachd 's anns na h-Eileanan, nì e fhathast feum mòr.
"Ach ma 's e 's gu bheil e gu bhith a' dol dha na bailtean mòra ann am meadhan Alba, 's e fìor bhriseadh-dùil a bhios an sin agus chan eil sinne a' faicinn gu bheil sin gu bhith cothromach air dòigh sam bith," thuirt Mgr Dòmhnallach.


text:
Gairm-èiginn aig taigh-òsta air Ghaidhealtachd
Chaidh ceathrar a thoirt dhan ospadal an dèidh suidheachaidh èiginnich aig taigh-òsta air a' Ghàidhealtachd tràth madainn Dihaoine.
Tha na seirbheisean èiginn air rannsachadh a thòiseachadh agus beachd ann gu bheil gas ag aodion aig Taigh-Òsta Drochaid Charra.
Chaidh an ceathrar a thoirt a dh'Ospadal an Ràthaig Mhòir ann an Inbhir Nis.
Chaidh 90 duine a thoirt a-mach às an taigh-òsta, goirid às deidh 05:00m Dihaoine.
Tha trì criuthaichean-smàlaidh air a bhith aig a làraich tron mhadainn, agus iad a' rannsachadh na cùise.


text:
Aonta solair "gu buannachd na Gàidhealtachd"
Tha Comhairle na Gàidhealtachd air gealltainn nach caill gnothachasan beaga san sgìre a-mach ri linn plana airson seirbheisean is eile a cheannach ann an co-bhonn ri Comhairle Obar Dheathain is Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain.
Dh'aontaich a' Chomhairle ann am prionnsabal ceannach a dhèanamh còmhla ris na comhairlean eile, ann an oidhirp còrr air £20m a chùmhnadh thairis air còig bliadhna.
Bhiodh còrr air £1m sa bhliadhna ga shàbhaladh leotha.
Dheadh còig cosnaidhean a chruthachadh san sgìre cuideachd.
"Aig a' cheann thall feumaidh sinn airgead a shàbhaladh anns na bliadhnaichean a tha romhainn," thuirt an Comh. Alasdair MhicFhionnghain.
"Bha sinn a' coimhead air mar a bha an solar againn ann an Roinn na Gàidhealtachd ag obair, agus cha robh sinn den bheachd gun robh e ag obair cho math 's a bu chòir.
"Tha sinne a' cosg air Ghàidhealtachd an-dràsta còrr air £275m, agus na trì comhairlean le chèile, bidh iad a' cosg còrr air billean not, agus tha sinn an dòchas gum faigh sinn na seirbeisean nas saoire aig a' cheann thall.
Cosnaidhean
"Ach aon rud a chanainn, feumaidh na gnothachasan air Ghàidhealtachd a bhith a' coimhead air adhart cuideachd.
"Tha mise den bheachd cuideachd gum bi tòrr mòr ann dhaibh anns na làithean a tha romhainn.
"Cha bhi duine a' call an cosnaidh. Aig a' cheann thall tha sinne a' coimhead gum bi còrr air còig obraichean ùra a' tighinn dhan Ghàidhealtachd, agus 's e naidheachd mhath a tha sin cuideachd.
"Bidh na daoine sin ag obair còmhla ris na trì comhairlean - Obar Dheathain, Siorrachd Obar Dheathain agus Roinn na Gàidhealtachd - a' feuchainn ri seirbheisean fhaighinn nas fheàrr na tha iad an-dràsta.
"Cha chaill gnìomhachasan beaga air Ghàidhealtachd a-mach.
"Bidh sinne a' coimhead air seo. Feumaidh gnothachasan beaga na sgìre a bhith an sàs an seo cuideachd, agus feumaidh sinn a bhith a' cuideachadh dhaibh, airson ma tha iad ag iarraidh barrachd obrach, bidh sin ann dhaibh cuideachd.
"Feumaidh sinn coimhead air gach cùmhnant a th' aig a' Chomhairle, agus tha mise den bheachd gum bi buanachd ann dha na gnothachasan air a' Ghàidhealtachd," thuirt e.


text:
THA mi a’ cur fàilte chridheil air an dara leagan de Recollections of an Argyllshire Drover and Other West Highland Chronicles le Eric R Cregeen (Grace Note, £14.99).
Se leagan còmhdaich-bhuig tha seo – thàinig a’ chiad fhear (còmhdach-cruaidh) a-mach bho John Donald ann an 2004.
Bha Eric Cregeen (1921–83) ’na Mhanainneach a thàinig a dh’obair a dh’Earra-Ghaidheal ann an 1954, a’ cur chlasaichean-oidhche air dòigh ás leth Oilthigh Ghlaschu air feadh na siorrachd. Ghabh e ann an Sgoil Eòlais na h-Alba ann an 1966. Bha a bhàs aig aois 62 ’na chall uabhasach, oir bha e cho sgileil le pheann ’s a bha e le teip-recòrdair agus dh’fhoillsich e tòrr, eadar leabhraichean agus airtigealan.
Tha Recollections … ’na chruinneachadh sgoinneil de chuid de na sgrìobhaidhean as giorra aige, foillsicht’ an toiseach an diofar àiteachan eadar 1957 agus 1998. Tha dà airtigeal ann mu na clasaichean-oidhch’ ud, ’s a dhà mu dhiofar sheòrsachan de dh’obair thradiseanta – dròbhaireachd cruidh agus bualadh arbhair le sùist.
Os cionn gach nì eile ge-tà bha Cregeen ’na fhear-eachdraidh sòisealta: se sin, b’i a’ phrìomh ùidh aige beatha nan daoine cumanta san àm a chaidh. Tha dà rathad ann gu faighinn a-mach mu dheidhinn seo – sgrùdadh sheann phàipearan agus faighneachd dha na daoine fhéin. Tha dà airtigeal san leabhar far a bheil e a’ cleachdadh a’ chiad dhòigh: ‘The Tacksmen and their Successors’, stéidhte air pàipearan oighreachd ann an Caisteal Inbhir Aora, agus ‘Tradition and Change in the West Highlands’.
Ach sann ann an cuimhneachain nan daoine, agus anns a’ bhuntanas fhrionasach eadar beul-aithris agus eachdraidh, a bu mhotha a bha an tarraing do Chregeen. Tha trì airtigealan ann far a bheil e a’ cnuasachadh an dàimh sin, a’ tarraing eisimpleirean á Tiriodh ’s á àiteachan eile, agus trì a tha déiligeadh ri tùsan sònraichte: Dòmhnall Chaluim Bàin á Tiriodh; Dòmhnall Moireasdan á Àird Tuna anns an Ros Mhuileach; bàird agus bàrdachd Thiriodh.
B’e talamh riaslach a bha Cregeen a’ treabhadh. Bha e a’ feuchainn ri thoirt a chreidsinn air luchd-eachdraidh gun robh luach anns a’ chuimhne thradiseanta – gun robh pàirt chudromach de dh’eachdraidh ri fhaotainn taobh a-muigh pàipearan an ama. Gus an t-atharrachadh seo a thoirt gu buil, rinn e trì rudan. An toiseach, nochd e gun robh esan cho comasach ri gin acasan ann a bhith a’ làimhseachadh seann phàipearan ’s a’ tuigsinn an luach. An uair sin, dhearbh e gun robh fiosrachadh cudromach ann an cuimhne nan daoine nach robh anns na pàipearan idir, leithid: “The fact of tenants or crofters participating in a form of agrarian democracy . . . which emerges from oral testimony is a valuable corrective to the impression given by estate papers and most written sources that the whole of society in the Highlands was controlled by laird, factor and minister.”
Leis gun do nochd e gum faodadh pàipearan a bhith aon-taobhach, dh’aidich e gum faodadh cuimhne nan daoine a bhith aon-taobhach cuideachd, agus sheall e gum feumar an dà sheòrsa a chur còmhla mus bi eachdraidh shlàn air a sgrìobhadh. “There is little point in asking which is more ‘true’, for not only does each have its own validity and use, but in written sources and unwritten alike one can make out strands that can be described as objective and others which are interwoven with the values, beliefs and myths of a community or class.”
Mu dheireadh, leig e fhaicinn gu bheil seòrsa de chód ri bhristeadh mus dèanar ciall dhen chuimhne thradiseanta. Gu mì-fhortanach chan eil an cód air fad air a thoirt seachad ann an Recollections . . . , ach tha pàirtean dheth air an ainmeachadh ’s air an dearbhadh an siud ’s an seo: mar eisimpleir, bidh an guth tradiseanta a’ cur pròiseas fada an céill mar aon tachartas luath, ag innse mu na dh’éireas do dh’aon duine (a tha gu tric càirdeach dhan neach-innse) seach do mhóran, agus uaireannan, nuair as miosa an t-uabhas, “the folk memory is faulty, or chooses to forget” – leithid mu àm na gorta an Tiriodh, nuair bha aig treas cuid de na daoine ris an t-eilean fhàgail. Bu ghann a dh’fhàg siud comharradh sam bith anns a’ chuimhne, fiùs aig na seanchaidhean as fheàrr.
Leabhar luachmhor. Agus anabarrach inntinneach.


text:
SAN ùine bhig romhainn, tha dùil ris na mapaichean Gàidhlig as mionaidiche ’s as snasaile a chunnaic sinn riamh de Ghlaschu, de dh’Fhìobh, de Dhùn Dè ’s Sgìre Aonghais, de dh’Obar Dheathain, de dh’Ìle ’s Diùra, agus de dh’Arainn ’s Cinn Tìre. Nas fhaide air adhart, tha dùil gum faigh sinn Atlas Gàidhlig de dh’Alba, ged a bheir sin, is dòcha, timcheall air 10 bliadhna eile.
Dh’fhaoidte a ràdh gun robh Pòl Caomhanach (Paul Kavanagh) ag ullachadh ri seo fad a bheatha. Bha e riamh ag iarraidh mapa mionaideach Gàidhlig de dh’àite a bhreith, Bàrr Fhraoichnidh (Barrachnie) an taobh sear Ghlaschu. ’Na òige, b’ esan an t-aon duine a rinn Gàidhlig san àrdsgoil ann an Lannraig a-Tuath air fad. Rinn e bliadhna de Cheiltis san oilthigh, ach cha b’ ann gus trì bliadhna air ais a shuidh e sìos a dhealbhadh nam mapaichean ann an ceart dha-rìribh.
B’ e samhradh tioram, tachdte a bh’ ann, ann an sgìre Orihuela san Spàinn, faisg air a’ chrìch oifigeil eadar a’ Chatalanais ’s an Spàinntis. Cha robh air ach fuireach a-staigh le inneal-àile aig làn a neirt ’s a bhith a’ dèanamh mhapaichean.
Nuair a thuit an tud ’s an tad buileach o econamaidh na dùthcha, thill Pòl a dh’Alba. Tha e nas fhasa na h-ainmean-àite a rannsachadh a-nis na bha e bhon Spàinn. Ainmean-àite leithid an Ruaidh Ruighe (Riddrie) far a bheil e a’ fuireach an-dràsta còmhla ri chompanach an ceann an-earthuath Ghlaschu. “Bha e ’na iongnadh dhomh nuair a dh’ionnsaich mi nach robh Gàidhlig ga bruidhinn sna h-Eileanan an-Iar fhad ’s a bha i ga bruidhinn ann an Glaschu ’s air tir-mòr mun 12ra ’s mun 13mh linn,” thuirt e rium. “Bha làmh an uachdair aig Lochlannais anns na h-eileanan san àm ud. Se sin aon de na h-ìoranasan mu eachdraidh na h-Alba.”
Tha Pòl ag amas air sgìrean nach eilear a’ meas mar chreathall na Gaidhealtachd an-diugh – ach far an robh a’ Ghàidhlig làidir uair. Tha sin fiù a’ gabhail a-steach ceann a-tuath Shasainn! “Bha buaidh mhòr aig an t-Seann Ghàidhlig air sgàth Crìostachd. Tha barail ann gur e ainm Breatannais-Gàidhlig a th’ air Lindisfarne – far an robh manaich Èireannach a’ còmhnaidh – a’ freumhachadh ann an Lindis-Fearann. ’S dòcha gu bheil ‘Lindis’ co-dhàimheil ri ‘Linne’ – chuireamaid Linneas-Fearann air mar ainm Gàidhlig an-diugh.
“Ann an Cumbria cuideachd, sann á ‘Rann Ghlas’ a tha Ravenglass, agus gheibhear ainm Lochlannais-Gàidhlig ann an Aspatria – á Askr-Phàdraig (craobh-uinnseann Phàdraig), rud a bha bitheanta ri linn nan Gall-Ghaidheal.”
Tha e a’ dol an taobh eile cuideachd: “Ged a tha mòran den bheachd gu bheil a’ Bheurla a’ sìor chaismeachd air a h-aghaidh, chithear gun robh tràghadh agus lìonadh ann. Gheibhear ainmean Albannach, gu h-àraidh anns a’ cheann an-iardheas, a bha uair ’nan ainmean Beurla, a chaidh an gaidhealachadh agus an uair sin an galldachadh a-rithist.”
Leithid Dalswinton ann an Dùn Phris, no Tarbolton ann an Siorrachd Àir, tha ùidh aig Pòl annta a chionn ’s gu bheil iad ’nan dearbhadh gun deach Gàidhlig an àite na Beurla ann an cuid de sgìrean. “Thòisich an t-ainm mar Swinton, no Swinetoun, ’s an uair sin thàinig na Gaidhil agus chuir iad an ro-leasachan ‘dail’ ris. Ann an Siorrachd Àir, a bha fo riaghladh seann rìoghachd Northumbria air son greis, chuir iad ‘tòrr’ ris an ainm Bheurla Bolton.
“Se sin a tha a’ fàgail ainmean-àite Albannach cho toinnte an taca ri Sasainn, far a bheil e nas sìmplidhe. An sin, b’ e an t-seann Chuimris a bha ann an toiseach. Chaidh Beurla nan Angla-Shagsannach ’na h-àite, ’s mhair an suidheachadh sin gus an latha an-diugh. Chan eil na h-ainmean-àite cho iom-fhillte sa mhòr-chuid de Shasainn ri linn seo.”
Mar a rinn an t-Suirbhidh Òrdanais mabladh de’r n-ainmean-àite, gan tionndadh on Ghàidhlig ’s on Bheurla Ghallta, nì gach cànan butarrais de na h-ainmean a bh’ ann roimhe. Am measg nam mapaichean uile gu ruige seo, se Meadhan na h-Alba as dorra do Phòl, oir tha Siorrachd Lannraig ’na chois, agus cha deach rannsachadh dòigheil a dhèanamh air a h-ainmean Cruithneach, Gaidhealach agus Angla-Shagsannach fhathast. A chòrr, tha meadhan Siorrachd Àir caran tana bho thaobh ainmean-àite Ceilteach.
’S fheàrr leis a dhol air ais don Bheurla Ghallta, seach litreachadh an là an-diugh a chleachdadh nuair a bhios e a’ lorg tùs Gàidhlig. Ghabh Beurla nan Gall thairis tòrr de dh’ainmean Gàidhlig nam meadhan-aoisean, agus ann an Gàidhlig nam meadhan aoisean, bhathar a’ fuaimneachadh ‘th’ coltach ris an th san fhacal Bheurla thin, ’s b’ e th coltach ri then am fuaimneachadh a bh’ air ‘dh’ ann an Gàidhlig an linn sa. Air taobh sear na h-Alba, gheibhear an litreachadh dd mar chomharra air an t-seann fhuaimneachadh sin, gu h-àraidh timcheall Fìobha ’s Dhùn Dè.
Dè an fhreagairt aige ma-tà don t-seòrsa duine a chanadh gun robh sinn “a’ sparradh Gàidhlig” air muinntir àiteachan aig nach robh i le ainmean-àite Gàidhlig air soidhnichean agus mapaichean?
“Chan eil suim no foighidinn agam air an son. Tha làn chòir aig na Gaidhil bruidhinn mu ainmean-àite ’nan cànan fhèin! Cha bhi iad a’ gearan gu bheil na Fraingich a’ cantainn Édimbourg ri Dùn Èideann, no gur e Écossais a th’ annainn, no Escocia a th’ anns an dùthaich againn a rèir nan Spàinnteach!”


text:
Naidheachdan 11:00m
6 Am Màrt 2012 Ùraichte aig Ùraichte aig
Paul McBride
Tha rannsachadh post mortem ga dhèanamh ann am Pagastan air an fhear-lagha Albannach Paul McBride, air an tàinig bàs aithghearr an sin air an deireadh sheachdain. Chaidh Mgr McBride, a bha 47, fhaighinn marbh na leabaidh ann an taigh-òsta ann an Lahore, an dèidh dha gearain an oidhche ron a sin nach robh e a' faireachdadh gu math. Thuirt Rùnaire nan Dùthchannan Cèine, Uilleam Hague, gu bheil iad a' dèanamh na 's urrainn dhaibh airson cuideachadh le dust Mhgr McBride a thoirt air ais a dh'Alba.
Siria
Tha buldozers a' glanadh na th' air fhàgail de sgìre Baba Amr ann am baile Homs ann an Siria, air an do rinn feachdan an Riaghaltais sgrios an t-seachdain seo chaidh. Tha an sluagh a tha a' teicheadh às ag ràdh gu bheil feachdan tèarainnteachd an Riaghaltais a' marbhadh dhaoine gun adhbhar, agus tha a' Chrois Dhearg ag ràdh nach d'fhuair iadsan cead fhathast a dhol a-steach dhan sgìre.
Curriculum airson Sàr-Mhaitheis
Thèid sgrùdadh oifigeil a dhèanamh air dè cho deiseil 's a tha sgoiltean na h-Alba airson a' churriculum ùr airson Sàr-Mhaitheis a chur an sàs. Tha aonaidhean luchd-teagaisg, agus am Pàrtaidh Làbarach air a bhith ag iarraidh dàil sna deuchainnean airson gum faigh sgoiltean ullachadh ceart. Thèid Rùnaire an Fhoghlaim, Mìcheal Russell, a cheasnachadh mun chùis ann am Pàrlamaid na h-Alba an-diugh.
Cìsean
Dhearbh Rùnaire a' Ghnothachais, Vince Cable, gu bheil na Liberalaich Dheamocratach agus na Tòraidhean ann an Riaghaltas na Co-bhanntachd a' bruidhinn mu dhòighean ùra air cìsean a chur air daoine beartach ma 's e 's gun tèid cur às do dh'ìre an 50sg air Cìs a' Chosnaidh anns a' Bhuidseat. Thuirt Mgr Cable ris a' BhBC gu bheil iad a' beachdachadh air cìs "mansion tax" a chur air daoine aig a bheil taighean mòra luachmhor. ]
Inbhe Bhreatannach na Gàidhlig
Chuir sianar Bhall-Pàrlamaid an ainm ri gluasad ag iarraidh na h-aon inbhe dhan Ghàidhlig ann am Breatainn 's a th' aig a' Chuimris. 'S e am Ball Làbarach Tom Harris a chuir an gluasad air adhart aig Westminster, agus esan ag ràdh gu bheil e cudromach gum bi cothromachd aig a' chànan.
Sgoil Ghàidhlig
Tha e coltach gum faodadh sgoil Ghàidhlig ùr fosgladh sa Ghearasdan nas tràithe na bha dùil. Bha Comhairle na Gàidhealtachd an dùil gum biodh i deiseil airson na bliadhna 2016-17. Ach cluinnidh Comhairlichean gum bu chòir sin a thoirt air adhart bliadhna leis gum biodh an obair na bu shaoire. Bidh Comataidh an Fhoghlaim a' bruidhinn cuideachd air sgoil Ghàidhlig do Phort Rìgh, ged nach eil càil de dh'fhios cuin a thèid i sin a thogail.
Aiseag an t-Sròim
Tha aiseag chàraichean an t-Sròim air Loch Carrann na tàmh a-rithist. Bhris am bàt-aiseig goirid an dèidh dhi tilleadh gu seirbheis sa mhadainn an-diugh, agus thuirt Comhairle na Gàidhealtachd nach eil fhios aca cuin a thèid a càradh. Agus leis mar a tha a' ghaoth ag èirigh chan eil luchd-einnsiniridh deònach an rathad a tha iad a' càradh an dèidh maoim-slèibhe fhosgladh nas motha. Tha dùil ri Ministear Còmhdhail na h-Alba, Cè Brown, san sgìre feasgar a dh'fhaicinn chùisean dha fhèin.


text:
Naidheachdan 11:00m
9 An Dàmhair 2012 Ùraichte aig Ùraichte aig
An t-Aonadh Eòrpach
Thàinig an comharra as làidire fhathast bhon Phrìomhaire an-diugh gum faodadh referendum a bhith ann san ath-Phàrlamaid air àite Bhreatainn anns na Aonadh Eòrpach. Thuirt Dàibhidh Camshron aig co-labhairt nan Tòraidhean ann am Birmingham, gur e bhòt nàiseanta an dòigh as ciallaiche air taic fhaighinn, na bhriathran fhèin, airson aonta ùr leis an EU.
Eaconamaidh Bhreatainn
Tha eaconamaidh na Rìoghachd Aonaichte fhathast ann an cunnart a rèir na Maoin-airgid Eadar-nàiseanta. Tha an IMF ag ràdh nach fhàs an eaconamaidh cho math 's a bha dùil, agus thuirt a' bhuidheann, ma thachras sin, gum feum dàil a chur ann an gearraidhean an t-Seansalair airson na h-ath-bhliadhna.
Barclays
Tha Barclays a' gabhail thairis obair a' bhanca Dhùitsich ING Direct ann am Breatainn. Thèid cunntas còrr is 500,000 de luchd-cleachdaidh a ghluasad gu Barclays an ath-bhliadhna.
Liam Aitchison
Thèid dithis às na h-Eileanan Siar dhan Àrd-Chùirt ann an Glaschu air an ath-mhìos fo chasaid gur iad a mhuirt deugaire à Uibhist a Deas. Chaidh corp Liam Aitchison fhaighinn ann an togalach aig Stèidhnis faisg air Steòrnabhagh anns an t-Samhain an-uiridh. Cha do rinn Ionatan MacFhionnnghain, a tha 22, agus Stefan Miller a tha 20, tagradh sam bith nuair a nochd iad sa chùirt ann an Inbhir Nis fo chasaid muirt, agus chaidh an saoradh air urras.
Baile na Cille Bige
Chaidh plana airson baile ùir anns an Eilean Sgitheanach a ghluasad agus Sabhal Mòr Ostaig a' ceannach 40 acair de thalamh bho Urras Fearainn Chloinn Dòmhnaill ann an Slèite. 'S e Baile na Cille Bige an t-ainm a bhios air, 's tha Comhairle na Gàidhealtachd air cead-dealbhachaidh a thoirt dha ann am prionnsabal mar thà.
Baile na h-Àithne
Tha tèarainnteachd mhòr anns an Àithne, prìomh bhaile na Grèige, airson turas Sheansalair na Gearmailt Angela Merkel. Seo a' chiad turas aice dhan Ghrèig bho thòisich èiginn Sòn an Euro bho chionn faisg air trì bliadhna.
Prìs a' Chonnaidh
Chaidh gealltainn gun lean strì anns na h-Eileanan Siar airson gearradh ann am prìs a' chonnaidh an dèidh do dh'Oifis na Malairt Cothromaiche tadhail ann an Steòrnabhagh an-dè, agus iad a' rannsachadh phrìsean connaidh air feadh na dùthcha. Tha Comhairle nan Eilean Siar, agus Buill-Phàrlamaid na sgìre ag iarraidh air muinntir nan Eilean beachdan a chur ris an rannsachadh a thèid fhoillseachadh aig toiseach na h-ath-bhliadhna.


text:
Naidheachdan 11:00
25 Am Faoilleach 2012 Ùraichte aig Ùraichte aig
Crìonadh
Bha crìonadh de 0.2% ann an eaconomaidh Bhreatainn sna trì mìosan mu dheireadh den bhliadhna an uiridh. Tha na figearan bho Oifis nan Staitistig Nàiseanta beagan nas miosa na bha dùil agus e coltach gur e as coireach, gu ìre, gu bheil daoine air a bhith a' cleachdadh nas lugha dealain agus gas. Thuirt an ONS nach eil an seo ach a' chiad dreach de na figearan agus gum faodadh iad fhathast a bhith 0.2 % taobh seach taobh.
Referendum
Bidh Prìomh Mhinistear na h-Alba, Ailig Salmond, ag innse do Phàrlamaid na h-Alba an diugh mu phlanaichean son referendum air neo-eisimeileachd. Dh'inns e mu thràth gu bheil e airson gum bi an referendum sin as t-Fhoghar ann an 2014. Bidh trì mìosan ann de chonaltradh air na molaidhean. Bidh coinneamh naidheachd aig Mgr Salmond aig Caisteal Dhùn Èideann feasgar.
Coireachan Daonna
Thuirt Àrd Neach-tagraidh na Rìoghachd Aonaichte, Dominic Grieve, gu bheil e gu math cinnteach gun teid aig Breatainn air atharrachadh a thoirt air dòighean obrach Chùirt Eòrpach nan Còirichean Daonna. Bheir Daibhidh Camshron òraid do Chomairle na h-Eòrpa ann an Strasbourg an diugh agus e ag ràdh gum bu chòir dhan Chùirt aire a thoirt do fhìor dhroch eucoir an aghaidh cinne daonna seach a bhith a' cur seachad ùine a' dèiligeadh ri cùisean beaga. Thuirt Dominic Grieve gu bheil mòran dhùthchannan eile air an aon bheachd ri Breatainn.
RET
Coinnichidh companaidhean bathair nan Eilean Siar ri Ministear Còmhdhail na h-Alba, Cè Brown, ann an Dùn Èideann aig toiseach na h-ath mhìos a dh'innse dha cho fad' 's a tha iad an aghaidh atharrachadh air sgeama RET nam faraidhean aiseig saora. Thèid an sgeama RET a leudachadh sa Ghiblean ach thèid sguir den na faraidhean saora do laraidhean bathair. Agus chaidh ball nan Eilean Siar ann am Pàrlamaid na h-Alba, Alasdair Allan, às àicheadh nach eil e fhèin agus Riaghaltas na h-Alba ag èisteachd ris an dragh a th'air luchd-gnothachais anns na h-Eileanan an Iar mun bhuaidh a bheireadh atharrachadh san RET orra. Bha Mgr Allan a' freagairt Chàthraiche Stòras Uibhist, Aonghas MacIlleMhaoil, a thuirt gu bheil esan den bheachd nach eil Mgr Allan neo an Riaghaltas ag eisteachd ris na tha daoine ag ràdh mu na h-atharrachaidhean.
Cumhachd uaine
Dh'fhaillich air Riaghaltas na Rìoghachd Aonaichte cur às do riaghladh san Àrd Chùirt gu bheil e mì-laghail dhaibh gearradh air ais air an teachd a-steach a tha daoine a' cosnadh bho reic dealain a bharrachd bho phanalan grèine. Ghabh Cùirt an Tagraidh ris an argamaid gun cuireadh gearradh den t-seòrsa sin deich thar fhichead mìle cosnadh sa ghnìomhachas ann an cunnart.
Connadh
Dh'aontaich cha mhòr a h-uile companaidh a tha a' reic connaidh anns na h-Eileanan an Iar agus ann an sgìrean iomallach air tìr-mòr na Gàidhealtachd a dhol an sàs ann an sgeama an Riaghaltais a bheir còig sgillinn gach liotair far prìs a' chonnaidh. Thuirt Àrd-Rùnaire an Ionmhais, Danaidh Alexander, gu bheil e an dòchas gun cuir a h-uile companaidh eile an ainm ris an sgeama mus tòisich i air a' chiad là den Mhàirt.


text:
Iosa Chrìosd
As a’Wikipedia
Jump to: navigation, search
Jesus
Jesus
R. Bethlehem, mu 4 R.C. B. Ierusalem mu 33 B.C.
Mac Dhe. Slanaighear. Mac an Duine.
‘Se Iosa an duine a thòisich an creideamh Crìosdaidh le na thuirt e is na theagaisg e. Tha e cuideachd air ainmeachadh mar “Iosa Crìosd” no direach “Crìosd”. Tha an t-ainm Iosa a tighean bhon ainm Eabhra (Hebrew) “Yeshua” a tha tighean bho “Yehovah-shua” a ciallachadh “Glèidhidh Dia.” Tha am facal Crìosd a tighean ‘on facal Greugais “Khristós” (Xpισtός) a ciallachadh “an neach coisrigeach.” Tha am facal Eabhra “Moshiach”, no Mesiah ‘sa Ghàidhlig agus ‘sa Bheurla, a ciallachadh an aon rud ris an Greugais Khristós.
‘Sann anns an Tiomnadh Nuadh ‘sa Bhìoball a lorgas sinn na sgeulachdan mu Iosa. Cha do sgrìobh duine mu dheidhinn nuair a bha e beò agus mar sin chan eil sinn cho eolach air a bheatha ‘sa bhitheadh sinn an dochas.
Tha am Bìoball ag ràdh gun robh Iosa beò ann an àm Impireachd an Roimh anns an dùthaich far a bheil Israel an diugh. Chaidh a’ bhreith fhads a bha a mhathair agus athair a fuireach ann an sabhal seach nach robh rum anns na taighean-òsda. Tha latha Nollaig againn mar latha-saor airson seo a chuimhneachadh.
Nuair a dh’fhàs Iosa na inbheach thoisich e a siubhal mun dùthaich a teagaisg agus an innis sgeulachdan. Bha e a teagaisg gum bu choir do dhaoine gaol a thoirt do Dhia agus cuideachadh a thoirt do cheile.
Bha gu leor ag radh gum b’urrainn dha mìorbhail a dheanamh mar uisge a thiondadh gu fion, slàinte a thoirt air fhais do dhaoine tinn agus fiù beatha thoirt air fhais do feadhainn a bhàsaich.
Nuair a dh’fhàs Iosa ainmeil chaidh e gu Ierusalem. An sin thiondaidh na sagairtean cùmhachdach Iùthach na aghaidh agus chaidh a mharbhadh le na Romanaich air A’ Chrois.
Air tarraing à “http://gd.wikipedia.org/wiki/Iosa_Chr%C3%ACosd”
Categories: Creideamh | Crìosdaidheachd


text:
- TIOTAL
- Muinntir nan Eilean Arcach a' feitheamh a' chiad lìbhrigeadh de litrichean on adhar
- EXTERNAL ID
- GB1796_982_P_21
- ÀITE
- Ronaldsay bho Thuath
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11007
- KEYWORDS
- dealbh-camara
companaidhean-itealain
companaidhean-itealain
plèanaichean
Tha an dealbh-camara seo on adhar a' sealltainn muinntir eilean Ronaldsay a Tuath a' feitheamh air a' chiad lìbhrigeadh de litrichean on adhar ann an 1939.
'B e an Caiptein Ernest Edmund "Ted" Fresson, neach-stèidhidh aig Slighean-adhair na Gàidhealtachd Earranta, a thòisich seirbheisean cunbhalach eadar Inbhir Nis, Inbhir Ùige agus Baile na h-Eaglaise sa Chèitean 1933. Tha e air a mheas a bhith am measg nam prìomh phìleatan Breatannach. An dèidh a bhith ag obair gu soirbheachail fad 12 mìosan fhuair a' chompanaidh cùmhnant gus seirbheis adhair litrichean a thòiseachadh eadar Inbhir Nis is Baile na h-Eaglaise. B' e seo a' chiad sheirbheis chunbhalach adhair taobh a-staigh Bhreatainn don phost aig a' phrìs àbhaisteach agus thòisich e an 29mh Cèitein 1934
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Ath cheann-latha airson iarrtasan: 30 Sultain 2016
An dèidh bliadhna shoirbheachail, bidh Tasgadh – Stòras nan Ealan Dùthchasach – a’ tairgse thabhartasan suas ri £1,000 do bhuidhnean agus luchd-ealain a tha an sàs ann an Ealain Dhùthchasach na h-Alba.
Tha an stòras fo stiùir Fèisean nan Gàidheal le taic-airgid bho mhaoin ghlèidhte Alba Chruthachail. Gheibh daoine no buidhnean a tha an sàs anns na h-ealain dhùthchasach taic bhon stòras airson cruthachadh, lìbhrigeadh, cuairteachadh no taisbeanadh an cuid obrach. Tha taic ri fhaotainn bhon stòras airson leasachaidhean proifeiseanta cuideachd.
The dà cheann-latha fhathast air fàire ann an 2016-17 airson tagraidhean Tasgadh, a’ chiad fhear air 30 Sultain 2016. Gheibhear stiùireadh agus foirmean tagraidh aig feisean.org/tasgadh far a bheil fios cuideachd mu thabhartasan a chaidh a thairgse roimhe.
Sa bhliadhna 2015-16, fhuair maoin Tasgadh 116 tagradh. Coltach ri iomadh sgeama maoineachaidh eile, bha fad a bharrachd iarrtasan na bh’ ann de dh’airgead agus tagraichean a’ sireadh 359% den mhaoin a bh’ anns an stòras. Chaidh 64 tabhartas a thairgse – 43 airson pròiseactan ciùil, 4 airson dannsa, 9 airson sgeulaichean agus 8 airson pròiseactan ioma-ealain.
Chuir Ceannard Fèisean nan Gàidheal, Art MacCarmaig, fàilte air taic leantainneach bho Alba Chruthachail: “Tha Tasgadh air dearbhadh gu bheil iarrtas ann airson siostam gus suimean-taice beaga nach eil ro thoinnte agus a thèid a sgaoileadh nas luaithe a chur an gnìomh. Leanaidh Alba Chruthachail air, a’ toirt taic dhìreach do na h-ealain dhùthchasach agus a’ dèiligeadh ri pròiseactan mòra ann an dòighean eile, ach tha sinn air leth toilichte gu bheil maoin de £31,500 a’ toirt taic do cheòl traidiseanta an Alba, do dhannsa agus do sgeulaichean gu bhith a’ leantainn tro Tasgadh.”
Thuirt Brian Ó hEadhra, Oifigeach Ealain Ghàidhlig agus Cultair Alba Chruthachail: “Tha sinn riaraichte leis an fharsaingeachd de dh’iarrtasan a tha a’ tighinn air adhart airson maoin Tasgadh. Tha Fèisean nan Gàidheal ri moladh airson na thathar a’ dèanamh a’ brosnachadh thagraichean agus a’ stiùireadh an stòrais. Bidh sinn a’ toirt brosnachadh do dhaoine agus do bhuidhnean ag obair sna h-ealain dhùthchasach sùil a thoirt air Tasgadh airson taic, gu sònraichte iadsan a bhios ag obair ann an Gàidhlig, ann an Albais agus far a bheil luchd-amhairc a tha doirbh a ruigsinn.”


text:
Clàran an Tasglann
Tha Tasglann nan Eilean Siar a' dèiligeadh le clàran eachdraidheil Comhairle nan Eilean Siar agus clàran buidhnean a bha stèidhte mu dheireadh. Tha an Tasglann cuideachd a' dèiligeadh le clàran a chaidh a thoirt dhan Chomhairle airson adhbharan glèidhidh.
Tha sgrùdadh fhathast a' tachairt le na clàran seo ach gheibh sibh cothrom air na leanas tro an Tasglann:
- Clàran sgoile man leabhraichean latha agus pàipearan buird nan sgoiltean
- Clàran riaghaltais ionadail ro 1975
- Clàran pearsanta agus clàran gnìomhachais
Tha an Tasglann, na leabharlannan agus oifisean na Comhairle thairis air na h-Eileanan an Iar a' tabhainn cothroman cleachdaidh air na clàran seo.
Feumaidh sibh fios a chur thugainn mus toirt sinn cothrom air clàran sam bi. Cuir fios airson barrachd fiosrachaidh.


text:
Tesco air "fulang" bho dhìth rathaid
Thuirt a' chompanaidh Tesco gun tàinig call ionmhais orra ri linn is nach deach ceangal-rathad a thogail an iar air Inbhir Nis fhathast.
Dh'èirich eas-aonta eadar Tesco agus Comhairle na Gàidhealtachd a thaobh Tesco a bhith a' cur ri cosgais pròiseict an rathaid.
Dh'fhosgail Tesco bùth air Rathad Durais an Inbhir Nis ann an 2011.
Deich bliadhna ron a sin, bha a' chompanaidh air ainm a chur ri aonta-dealbhachaidh ri Comhairle na Gàidhealtachd gus £340,000 a chur ri pròiseict ceangal-rathad Inbhir Nis, às dèidh dhaibh bùth fhosgladh air Rathad Durais.
Tha sgioba-lagha Tesco ag ràdh ge-tà, gun robh e sgrìobhte sa chùmhnant gum feumadh an rathad a bhith air a thogail ro 2011.
A bharrachd air sin, tha a' chompanaidh ag ràdh gu bheil iad air fulang.
Thuirt iad gun do chaill iad "tòrr a bharrachd na £300,000" leis gun deach luach na làraich aca air Rathad Durais sìos, air sgàth is nach do thog Comhairle na Gàidhealtachd an ceangal-rathad a rèir a' chlàir-ama a bha iad air aontachadh leotha.
Tha Tesco 'son an gnothach a thoirt gu ceann gun sgillin ruadh a thoirt gu Comhairle na Gàidhealtachd.
Dh'iarr ceannardan na Comhairle coinneamh leis a' chompanaidh airson a' chùis a dheasbad.


text:
Each ga thoirt a-mach à teach
Chaidh each a bha ga chumail am broinn taighe ann an Leòdhas a thoirt air falbh leis na h-ùghdarrasan.
Bha Grey Lady Too ga cumail ann an seòmar-suidhe an taighe, air a' Bhac, fad dà Gheamhradh.
Thug Stephanie Noble, a tha 67, an t-each a-steach don taigh, a tha an cois taigh a nàbaidh, an là ron Nollaig ann an 2011.
Thuirt i nach robh àite san eilean a bha freagarrach airson a cumail.
Ailbhean
Dh'innis Comhairle nan Eilean Siar san Damhair an-uiridh gum feumadh i atharrachaidhean a dhèanamh air a taigh nam biodh i airson a h-each a chumail na bhroinn.
Am measg nan atharrachaidhean sin bha gun deadh dorsan a bhiodh an t-each a' cleachdadh a leudachadh, agus gum faigheadh an t-each barrachd rùm os a cionn.
Thuirt a' Chomhairle, mur a deadh na h-atharrachaidhean a dhèanamh air an taigh, gur e eucoir a bhiodh ann fo Achd Slàinte is Fallainneachd nam Beathaichean.
Thugadh an t-each air falbh bhon taigh, agus tha i a-nis ann an cùram na Comhairle.
Thuirt labhraiche don Chomhairle: "A chùm maigh a' bheathaich, ghabh Comhairle nan Eilean Siar each bho sgìre a' Bhac ann an Leòdhas thuca fhèin an-diugh.
"Rinneadh seo an dèidh mar a b'fheudar gnothach a ghabhail ris an dòigh san robh an t-each ga chumail, agus an dèidh do lighiche-sprèidh innse gum biodh e coltach gum fulaingeadh an t-each mur h-atharraicheadh a shuidheachadh.
"Iarraidh a' Chomhairle òrdugh cùirte a leigeas leinn gnothaichean nas fheàrr a chur air dòigh don each san àm ri teachd," thuirt e.
Ann an agallamh san Fhaoilleach 2012, thuirt Ms Noble: "'S ann leamsa a tha an taigh seo - ma tha mi ag iarraidh ailbhean a chumail san taigh, faodaidh mi. Chan fhaigh mi dad ach càineadh bho chàch seach nach eil e àbhaisteach.
"Chan eil e àbhaisteach a bhith a' cumail eun ann an cèidse - oir bu chòir dhaibh a bhith a' sgiathalaidh mun cuairt - ach cha bhi daoine a' gearain mu dheidhinn sin.
"Tha Grey Lady Too gu math sona.
"Bidh i a' dol a-mach air an lianaig - ged a tha i air lus no dhà leis na nàbaidhean ithe - agus bidh i a tighinn a-steach don taigh a-rithist leatha fhèin.
"Tha an t-each gu math toilichte san t-seòmar-suidhe, gus thuirt an SSPCA gu bheil i ann an deagh shlàinte," thuirt i.


text:
Moladh airson Bràigh Bhearaghadail
3 An Giblean 2014 Ùraichte aig Ùraichte aig
Thug Còmhdhail na h-Alba dhan fhollais an roghainn acasan airson rathad Bhràigh Bhearaghadail - air an A9 - a leasachadh.
Tha seo a' tighinn an dèidh sia mìosan de rannsachadh bhon bhuidheann air ciamar a ghabhadh an leathad chas a dhèanamh na bu shàbhailte.
Tha draghan air a bhith ann greis mu thubaistean air a' phìos den rathad a tha ro chumhang airson dà làraidh a bhith a' siubhal ri taobh a chèile.
Seo Coinneach Mac a' Ghobhainn.


text:
Naidheachdan
Tha an còmhnaidh tòrr a' dol aig a' Cholaiste agus gheibh thu cothrom cumail suas le na bha a' dol le bhith leughadh nan cuairt-litrichean, brathan-naidheachd is liosta de thachartasan againn. Tha cuideachd cothrom ann air barrachad fiosrachaidh fhaighinn mu Òraidean an t-Sabhail.
-
01/2018
Urram MBE ga bhuileachadh air an Ollamh Ùisdean CheapeChaidh MBE a bhuileachadh air an Ollamh Ùisdean Cheape aig àm na Bliadhn’ Ùire mar aithneachadh air na tha e air a dhèanamh a thaobh Foghlam Cultural na h-Alba agus Ceòl Traidiseanta. Tha Ùisdean air a bhith stèidhichte aig Sabhal Mòr Ostaig OGE, an t-Ionad Nàiseanta airson Cànan is Cultar...
-
12/2017
Plana Cànain a’ cur ri inbhe na Gàidhlig aig Colaiste Ghàidhlig na h-AlbaChaidh dàrna Plana Cànain Sabhal Mòr Ostaig fhoillseachadh an-diugh (13 Dùbhlachd), plana a chuireas ri inbhe na Gàidhlig aig an Ionad Nàiseanta airson Cànan is Cultar na Gàidhlig anns gach raon de dh’obair na colaiste. ’S e seo an dàrna Plana Gàidhlig aig a’ Cholaiste a chaidh a dheasachadh fo...
-
12/2017
An Cuan SgìthAn Cuan Sgìth – 13 Faoilleach – 24 Gearran 2018 Gailearaidh 1 & 2 Fosgladh agus Cèilidh Teaghlaich. 12 Faoilleach, 7-9f aig Taigh Chearsabhagh. Cuideachd aig Sabhal Mòr Ostaig – 11 Cèitean – 23 Ògmhios 2018 ’S e pròiseact ealain lèirsinneach dà bhliadhna a th’ anns A’ Chuan Sgìth, le...
-
12/2017
Ceòl an t-Sabhail Mhòir ga thaisbeanadh aig fèis Chatalanach ann am MallorcaBha seann oileanaich a cheumnaich on chùrsa BA Gàidhlig is Ceòl Traidiseanta ann an cuideachd Stiùiriche a' Chùrsa, Dr. Decker Forrest, agus oileanaich is luchd-obrach Shabhal Mòr Ostaig airson cuirm-chiùil ann am Mallorca aig deireadh an Dàmhair. Chaidh a' chuirm a chumail mar phàirt de ‘Festival de Mùsica de Bunyola’,...
-
11/2017
Òraid Chuimhneachaidh Shir Iain Noble & Neach Òg na BliadhnaChaidh an t-siathamh Òraid Chuimhneachaidh air Sir Iain Nobail a thoirt seachad leis a’ Mhorair Mhinginis, Ruaraidh Iain MacLeòid, aig Sabhal Mòr Ostaig air Dimàirt 14 Samhain agus b’ e an cuspair a bh’ aige, “Smuaintean air Eachdraidh Lagh an Fhearainn”. Chaidh an òraid a stèidheachadh le Sabhal Mòr Ostaig...
-
10/2017
Ban-Ameireaganach a’ buannachd farpais bàrdachd MhicDhòmhnaill ShlèiteB’ i Deborah Moffat, às Na Stàitean Aonaichte, a bhuannaich farpais bàrdachd MhicDhòmhnaill Shlèite am-bliadhna. Seo an dàrna bliadhna às dèidh a chèile a tha i air an duais a chosnadh. Rugadh Deborah ann am Vermont ach tha i nis a’ tàmh ann am Fìobha. B’ ann an 2013 a...
-
10/2017
Bòrd na Gàidhlig agus Riaghaltas na h-Alba a’ cur taic ri Buidhnean Thràth-bhliadhnaicheanTha Bòrd na Gàidhlig, a’ phrìomh bhuidheann ann an Alba air a bheil dleastanas gus leasachaidhean Gàidhlig a chur air adhart, agus Riaghaltas na h-Alba air taic ionmhais do Bhuidhnean Thràth-bhliadhnaichean fhoillseachadh an-diugh (Diluain 16 Dàmhair) aig a’ Mhòd Nàiseanta Rìoghail ann an Loch Abar. Thèid £107,911 gu 40 buidheann airson...
-
10/2017
Ceumnaiche Gàidhlig sònraichte a’ buannachadh tiotal Oileanach na BliadhnaTha ceumnaiche a chuir crìoch air ceum le urram a dh’aindeoin a bhith a’ fulang le droch shuidheachadh meidigeach, air a h-ainmeachadh mar Oileanach na Bliadhna 2017 aig Oilthigh na Gàidhealtachd ’s nan Eilean. Choisinn Hannah NicDhiarmaid (22) ceum BA (le Urram) ann an cànan is cultar na Gàidhlig agus...
-
10/2017
Còrr is 1,000 oileanach air ceumnachadh bhon t-Sabhal MhòrLe ceumnachd na bliadhna sa tha Sabhal Mòr Ostaig OGE, an t-Ionad Nàiseanta airson Cànan is Cultar na Gàidhlig, air clach-mhìle shònraichte a chomharrachadh agus còrr is 1,000 oileanach a-nis air teisteanas no ceum a thoirt a-mach bho thòisich iad a’ ceumnachadh ann an 1985. Cheumnaich 67 oileanaich Dihaoine sa...
-
10/2017
Còmhraidhean Ùra mu Ealainean GàidhligTha Glaschu Beò ro thoilichte a bhith a’ toirt Ro-innleachd airson nan Ealain Gàidhlig do Ghlaschu (2018- 22) am follais mar earrann de Phlana Gàidhlig Comhairle Baile Ghlaschu (2012-17). Bheirear seo am follais an co-bhuinn le Conservatoire Rìoghail na h-Alba, Sabhal Mòr Ostaig agus Theatar Nàiseanta na h-Alba le taic...
Duilleag 1 de 25: 123 Duilleag air adhart
Duilleag 1 de 25: 123 Duilleag air adhart


text:
- TIOTAL
- 1d Feachd nam Balach Inbhir Nàrann a' campachadh aig Cars Dhelnies, 1945
- EXTERNAL ID
- KIGHF_HF_6_05_04
- ÀITE
- Cars Dhelnies
- SIORRACHD/PARRAIST
- SIORRACHD NARANN: Inbhir Narann
- DEIT
- 1945
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 42272
- KEYWORDS
- scoutadh
feachd nam balach
Gluaiseacht nan Gillean
buidhnean òigridh
campachadh
Campa le 1d Feachd nam Balach Inbhir Nàrann aig Cars Dhelnies ann an 1945, aig àm an Dàrna Cogaidh.
Sreath cùil, clì gu deas: Robaidh Asher; Bert Camshron; [neo-aithnichte], Jim Clark; Athall Moiraeach
Sreath aghaidh: Jim Mac an Tòisich, Teàrlach Siosalach (òg), [neo-aithnichte], [neo-aithnichte], Teàrlach Siosalach (aasta)
Na shuidhe: Seòras Moireach
Mas urrainn dhuibh cuideachadh le bhith ag aithneachadh neach sam bith eile san dealbh seo bhiodh sin air leth toilichte cluinntinn bhuaibh.
Chaidh 1d Feachd nam Balach Inbhir Nàrainn a' stèidheachadh tràth san t-samhradh 1908 le buidheann bhalach a' tighinn còmhla agus bha iad uile air iris "The Scout" a leugheadh oir bha e air a thighinn a-mach bhon Ghiblean a' bhliadhna sin. Lean seo bho foillseachadh ann am pàirt tràth ann 1908 de "Scouting for Boys" aig Baden-Powell. An dèidh ùine dheth an t-samhraoidh a' bhliadhna sin dh'fhaighnich na balaich dha Mgr Seumas Riach, am maighstir-sgoile, am Feachd a ghabhail, agus bha e na Mhaighstir Scout gu mu 1915, nuair a dhùin am Feachd air sgàth nan amannan doirbh aig àm a' Chiad Chogaidh. Chaidh am Feachd ath-bheothachadh sa Cheitean 1921, fon Àrd-maraiche Sir Heathcote Grannd a bha a' fuireach annns Na Bothachan, chun an ear air Inbhir Nàrann. Ged a tha amannan air a bhith ann nuair nach robh a' ruith ach aon earrann, tha 1d Bhuidhean Feachd nam Balach Inbhir Nàrann air a bhith a' ruith on uair sin. Ann an 1939 dh'ath-thog iad seada a bha air a cleachdadh roimhe seo ann an Dùn Dheòrsa air an fhearann ri taobh Sgoill Millbank. B' e seo a' phrìomh-ionad aca gu ochionn beagan bhliadhnaichean nuair nach gabhadh i càradh tuilleadh. Feumaidh 1d Buidheann Feachd nam Balach Inbhir Nàrann an-diugh coinneachadh ann an togalaichean sgoile. Airson iomadh bliadhna, bho 1935 gu 1995, bha Feachd Mara nam Balach soirbheachail ann an Inbhir Nàrann agus bha am prìomh-ionad aig a' chala.


text:
Comunn Muile agus Ithe ¦ The Mull and Iona Association (1)
Comunn an Taobh-an-Iar (2)
Other (8)
Comunn Sgiathanach ¦ Glasgow Skye Association (1)
Comunn Gàidhealach Sgìre Bhruaich Chluaidh ¦ Clydebank and District Highland Association (1)
Clann Gàidhlig (1)
Comunn Leòdhais agus Na Hearadh Ghlaschu ¦ The Glasgow Lewis and Harris Association (2)
Comunn Gàidhealach Sgìre Bhail' Eilidh ¦ Helensburgh & District Highland Association (1)
Comunn Uibhist agus Bharraidh Ghlaschu ¦ The Glasgow Uist and Barra Association (1)