text:
News Naidheachdan
8 September 2016
BBC ALBA HEAD OF CONTENT SET FOR NEW ROLE AT TG4
MG ALBA today paid tribute to Alan Esslemont, BBC ALBA’s head of content, who has been appointed Director-General of TG4, the Irish language TV channel.
Donald Campbell, chief executive of MG ALBA, said: “Alan has made an outstanding contribution to MG ALBA and BBC ALBA over the last eight years and we wish him well as he takes on an exciting new challenge with TG4.
“From BBC ALBA’s first night on air, Alan and his team have implemented a strategy that has been carefully devised in order that our channel would appeal to our core audience of Gaelic speakers and also attract a wider audience that would experience and enjoy the language and Gaelic culture.
“We are delighted that such a strategy has made BBC ALBA the success it is today and we thank Alan who played an important part in making it happen.
“We look forward to building on that strong foundation, and ensuring that with our partner the BBC, the channel continues to go from strength to strength.”
Ken MacQuarrie, the BBC’s Director, Scotland said: “Alan was central to the launch and subsequent successful development of BBC ALBA and he has been a passionate supporter of Gaelic broadcasting. His drive and enthusiasm have brought BBC ALBA viewers a wide variety of high quality programmes across Factual, Music, Drama and Sport over the past eight years. He’s been instrumental in forging an excellent working relationship between BBC Scotland and MG ALBA and we’ll miss him as he heads off to lead the Irish language broadcaster TG4. We wish him well for the future.”
8 Sultain 2016
CEANNARD PHRÒGRAMAN BBC ALBA AIR AINMEACHADH MAR CHEANNARD ÙR TG4
Rinn MG ALBA moladh an-diugh air Ailean Esslemont, Ceannard Phrògraman BBC ALBA, a chaidh ainmeachadh mar Cheannard ùr TG4, an t-seanail telebhisein Èirinneach.
Thuirt Dòmhnall Caimbeul, Àrd-Oifigear MG ALBA: “Thar nan ochd bliadhna mu dheireadh tha Alan air sàr obair a dhèanamh do MG ALBA agus do BhBC ALBA agus tha sinn a’ guidhe gach maith dha leis an obair ùir aig TG4.
“Bhon chiad oidhche a chaidh BBC ALBA air an èadhar tha Alan agus an sgioba aige air ro-innleachd a chruthachadh a dh’aona ghnothaich gus an t-seanail a dhèanamh tarraingeach don phrìomh luchd-amhairc Gàidhlig fhad ’s aig an aon àm a’ tàladh luchd-amhairc nas fharsaing, a’ toirt thuca ar cànan agus cultar na Gàidhlig.
“’S e an ro-innleachd seo a tha air cùlaibh soirbheachas BBC ALBA agus tha sinn a’ toirt taing do dh’Ailean airson a’ phàirt chudromach a bh’ aige ann a bhith a’ cur sin an sàs.
“Tha sinn a’ coimhead air adhart ri bhith a’ togail air a’ bhun-stèidh sin agus a’ dèanamh cinnteach le ar com-pàirtiche, am BBC, gu lean an t-seanail bho neart gu neart.”
Thuirt Coinneach MacGuaire, Ceannard BBC Scotland: “Bha Ailean an teis-meadhain cur air bhog agus leasachadh BBC ALBA agus tha e air a bhith na neach-taic làidir airson craoladh Gàidhlig. Tro a dhealas, chaidh prògraman de dh’àrd ìre a thoirt do luchd-amhairc na seanail thar nan ochd bliadhna a dh’fhalbh, bho phrògraman aithriseach, ciùil, dràma agus spòrs. Tha pàirt deatamach air a bhith aige ann a bhith a’ cruthachadh dhàimhean eadar BBC Scotland agus MG ALBA agus bidh sinn ga ionndrainn ’s e a’ falbh gu TG4. Tha sinn a’ guidhe gach maith agus soirbheas dha.”
2016 News Archive Tasglann Naidheachdan 2016Mòd Vlog winnersBuannaichean Vlog a’ Mhòid
FilmG 2017FilmG 2017
Celtic Formats Pilot Scheme 2016/17Sgeama pìleat Fòrmatan Ceilteach 2016/17
Big Gaelic SurveySuirbhidh Mhòr na Gàidhlig
Gaelic writers' surveyBeachdan gan sireadh air leasachadh tàlant sgrìobhadh
Strategic team reinforcing commitment to Gaelic BroadcastingSgioba ro-innleachdail a' daingneachadh dealas go Chraoladh Gàidhlig
Vlog a’ Mhòid / Mòd VlogVlog a’ Mhòid
Bannan - international audiencesBannan - luchd-amhairc eadar-nàiseanta
Charter reference to Gaelic broadcasting welcomedFàilte air iomradh sa Chairt Rìoghail air craoladh Gàidhlig
BBC ALBA Head Of Content set for new role at TG4Ceannard Phrògraman BBC ALBA air ainmeachadh mar Cheannard ùr TG4
BBC ALBA - new schedule of programmes for Autumn 2016BBC ALBA - clàr ùr de phrògraman airson Foghar 2016
Political support for Gaelic broadcasting remains wide-ranging and strongTaic làidir ann bho air feadh na roinn phoilitigeach airson craoladh Gàidhlig
Demand for increased resources for BBC ALBAIarrtas airson BBC ALBA nas trease
Annual Report 2015-16Aithisg bhliadhnail 2015-16
BBC ALBA success at the RTS Scotland AwardsSoirbheachas aig Duaisean RTS Alba
BBC Charter ReviewCairt Rìoghail A’ BhBC
Ofcom appointed two new MG ALBA Board membersDà bhall ùr air an ainmeachadh air Bòrd MG ALBA
MG ALBA TV Writing Scholarship for Gaelic SpeakersCothroman Sgoilearachd MG ALBA ann an Sgrìobhadh Ficsean airson luchd-labhairt na Gàidhlig
Little by Little, has been redesigned as new on LearnGaelic.ScotTha làrach-lìn Beag air Bheag air a cur air bhog às ùr air LearnGaelic.Scot
MG ALBA supports Gaelic media apprenticeshipMG ALBA a’ gabhail pàirt ann an sgeama preantasachd ùr
BBC Radio nan Gàidheal celebrating double success at the Celtic Media Festival 2016BBC Radio nan Gàidheal air dà dhuais a bhuannachadh aig Fèis nam Meadhanan Ceilteach 2016
3 BBC ALBA programmes shortlisted in RTS Scotland awards3 prògraman BBC ALBA air geàrr-liosta duaisean RTS
BBC ALBA is set to move up the EPGBBC ALBA a' gluasad suas an EPG
The Best Place to Work in TV 2016Àite as fheàrr a bhith ag obair ann an telebhisein 2016
Celtic Media Festival ShortlistGeàrr-Liost Fèis nam Meadhanan Ceilteach
HAMISHHAMISH
Celtic Media Festival 2016Fèis nam Meadhanan Ceilteach 2016
FilmG online streamFilmG ga chraoladh beò
Live CurlingCroladh beò
2017 News ArchiveTasglann Naidheachdan 2017
2016 News ArchiveTasglann Naidheachdan 2016
2015 News ArchiveTasglann Naidheachdan 2015
2014 News ArchiveTasglann Naidheachdan 2014
2013 News ArchiveTasglann Naidheachdan 2013
2012 News ArchiveTasglann Naidheachdan 2012
Programme Press Releases Tasglann Naidheachd Phrògraman
Follow this link to the programme press release archive.
Lean an ceangal seo gu tasglann phrògraman


c: text/html

text:
Erfurt
‘S e baile mòr faisg air Gotha ann an cridhe na Gearmailte a th’ ann am Erfurt (IPA: 'ɛʁfʊʁt). ‘S ann às na Thuringii, seann treubh Gearmailteach a bha nan tàmh an seo mu 500 a th' ann an ainm ach chaidh e a chlàradh airson a’ chiad turas mar Erphesfurt ann an sgrìobhainn eaglaise ann an 742. Tha e suidhichte aig 200m os cionn ìre na mara anns an t-srath Thüringen, ri taobh na h-aibhne Gera, anns an stàit Thüringen agus ‘ e prìomh-bhaile na stàite a th' ann cuideachd. Tha am baile 236km air falbh bho Bherlin agus 100km bho Leipzig.[1] ‘S e Kreisfreie Stadt neo baile neo-eisimeileachd a th’ ann agus tha dà oilthigh an seo, am Fachschule agus Oilthigh Erfurt. Tha 202,929 dhe dhaoine a' fuireach anns a’ bhaile, leis gur e an 37mh baile as motha na dùthcha.[2] Tha am Pàirc Nàdarra Steigerwald dìreach ann an ceann a deas a’ bhaile.[3]
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Bha Erfurt uabhasach cudromach ann am malairt le glas-lus fad na meadhan aoisean o chionn 's gu robh e dìreach ri taobh ath tarsainn na h-aibhne Gera. Gu mì-fhortanach bha sreath dhe ionnsaighean an aghaidh nan Iùdhach an dèidh na Plàighe ann an 1339. Chaidh mu cheud a mharbhadh is theich càch. Chaidh oilthigh a stèidheachadh an seo ann an 1392, is thug Martin Luther ceum an seo. Chaidh e a dhùnadh ann an 1816. Bha am baile fo bhuaidh Mhainz bho 1664 gu ruige 1802, is an uair sin bha e am broinn na Pruise. Ghabh na Frangaich thairis am baile bho 1806 gu ruige 1815. ‘S e baile prùisianach a bh’ann gu ruige 1944. Ged an do tug na Sasannaich agus na Aimeireaganaich ionnsaighean cruaidh air a’ bhaile le plèanaichean is bomaichean làidir aig deireadh An Dàrna Cogadh, cha do rinn iad droch sgrios is milleadh airsan idir. Chaill e gu na h-Aimeireaganaich ann An Giblean 1945. Bha Erfurt am broinn A’ Gearmailt an Ear bho 1949 gu ruige 1989.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Alfred Weber (1868 – 1958) Eòlaiche sòisealta.
- Max Weber (1864 – 1920) Eòlaiche sòisealta.
- Martin Luther (1483 – 1546) Thug e ceum an seo.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Bailtean as motha na cruinne
- ↑ Steigerwald
- ↑ Riaghaltas Iosrael
- ↑ Annuaire de France
- ↑ Stadt Mainz
- ↑ City of Shawnee

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Cumadh
Ann an geoimeatras, 's e loidhne-muigh nithean dà-sheallach (2sh) a th' ann an cumadh. Tha dealachadh air a dhèanamh eadar cumadh agus cruth. 'S e riochd nì a tha trì-sheallach (3sh) a th' ann an cruth. 'S e cumaidhean a th' ann an cearcall, ceàrnag agus triantan, ach cruthan a th' ann an ciùb, pioramaid, priosam no siolandair. Faodar cumaidhean a tharraing bho chruth an iomadh dòigh, mar eisimpleir sealladh-plana no roinn-tharsainn no loidhne-muigh aodainn sam bith aig a' chruth a tha còmhnard.
Tha an t-aon chumadh aig dà nì ma tha imeachd, cuartachadh no sgèileadh (meudachadh no lughdachadh) ann a lìbhrigeas an dara fear gu mionaideach air an fhear eile. Faodaidh am factar-sgèile a bhith àicheil, oir 's e cuartachadh 180° a th' anns am factar-sgèile de -1. Canaidh sinn gu bheil dà chumadh:
- cosmhail ma tha an t-aon chumadh aca,
- co-chòrdach ma tha an t-aon chumadh agus an t-aon mheud aca.
Ach tha iad neo-ionnan ma tha an dara fear na fhaileas an fhir eile.
Cumaidhean sìmplidh[deasaich | deasaich an tùs]
'S e cumadh sìmplidh a th' ann ma tha e dèante de dh' earrainnean sìmplidh geoimeatrach mar mhìrean loidhne no arcan cearcaill. Tha feartan geoimeatrach mar fharsaingeachd agus cuairt-thomhas furasta dh' annaladh aig a' mhòr-chuid dheth. 'S e na cumaidhean sìmplidh as aithnichte:
- na poileagain,
- cearcall, roinn cearcaill agus gearradh-cuairteig,
- fàinne
- lionsa agus corran
- eileaps agus ugh-chruth
Leacadh chumaidhean sìmplidh[deasaich | deasaich an tùs]
'S e am feart aig cuid de na cumaidhean sìmplidh gun gabhar an leacadh. 'S e sin ri ràdh gum faodar an cur taobh ri taobh airson uachdair a chòmhdachadh gun bheàirn sam bith eatarra. Mar eisimpleir gabhar ceart-cheàrnaich agus triantain a leacadh ach cha ghabhar cearcallan no sia-cheàrnaich.
Cumaidhean ceangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Faodar uimhir de chumaidhean sìmplidh an cur ri chèile airson cumaidh nas toinnte dhealbhadh. 'S e cumadh ceangailte mar ainm air agus tha e furasta feartan mar fharsaingeachd agus cuairt-thomhas a dh' annaladh ma tha an cumadh air a roinn air na h-earrainnean simplidh aige.


text:
Geo-iomadachd san sgìre agad Geodiversity in you area
Faigh a-mach mu chreagan, mèinnearaich, cruthan-tìre Linn na Deighe, cladaichean, aibhnichean agus ùirean san sgìre agad, tron t-sreath aig Scottish Natural Heritage Landscape Fashioned by Geology agus ar leabhar Gàidhlig Ìnnse Gall; Cruth-tìre air a dhealbh le clach-eòlas
Cliog air na ceàrnaidhean dathte air a' mhap airson na leabhraichean Landscape Fashioned by Geology a leughadh air-loidhne.
Tha leabhar a tha na ro-ràdh dhan t-sreath ri fhaotainn cuideachd: Scotland: The Creation of its Natural Landscape (Beurla)
Last updated on Monday 16th April 2012 at 09:48 AM. Cliog an seo airson beachd a thoirt air an duilleag seo


text:
- TIOTAL
- Agallamh le Seumas MacNeacail mu àm deireadh a' chogaidh
- EXTERNAL ID
- WD_BF05_TRACK05_NICOLSON_GAELIC
- DEIT
- 2005
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- James Nicolson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 3177
- KEYWORDS
- An Dara Cogadh
An Dàrna Cogadh
cogaidhean
Feuchdan Armaichte
arm
claistinneach
A bheil cuimhn' agaibh air deireadh a' chogaidh?
Tha. Tha cuimhn' agam air deireadh, nuair a sguir an cogadh. Bha sinn shuas an ceann a tuath an Eadailte is bha sinn a' cluinnteil stòrannan is rumours a' dol mun cuairt gu robh an cogadh a' dol a - gu robh e a' tighinn gu ceann, agus oidhche no dhà mus do sguir an cogadh, och bha sinn cinnteach gu robh e gu bhith seachad. Is bha sinn a h-uile h-oidhche, cha robh sinn a' dol a chadal no càil, timcheall nar suidhe timcheall air na radio sets a bh' aig na signallers ag èisteachd ris na naigheachdan a' tighinn a-staigh. Agus cho fad 's is cuimhne leam, tha mi smaoineachadh gu robh e suas mu mheadhan-oidhche, thàinig fios gu robh an cogadh seachad. Agus chaidh na gunnaichean a thoirt a-mach, na gunnaichean mòra a bh' againn, twenty-five pounders, agus chaidh blanks a chur annta, blank cartridges, agus chaidh na gunnaichean a chur dheth. Agus an uairsin thug an t-oifigear a bha in charge an sin, thug e dhuinn an t-òrdugh 'Cease fire!' Agus an uairsin bha sin an cogadh seachad dhuinne san Eadailt. Ach bha e a' dol air adhart sna h-Ìnnsean. Agus nuair a thug iad a-nall sinn às an Eadailt gu ruig Breatainn a-rithist is thòisich sinn air treanadh airson a dhol a-null gu na h-Ìnnsean.
Thàinig sinn air ais gu ruig Sasainn co-dhiù às an Eadailte agus fhuair sinn leave às a sin nuair a thàinig sinn a-nall. Roimhe sin, bha na - feumaidh gun d'fhuair - fhuair sinn leave is chaidh sinn air-ais is thòisich sinn air treanadh airson a dhol a-mach gu na h-Ìnnsean, is bha sinn a' treanadh air gliders. Bha iad ag ràdh gun toireadh iad a-mach ann am pleanaichean is ann an gliders sinn a-mach gu na h-Ìnnsean - chan eil fhios 'am ciamar a bha iad a' dol a dhèanamh sin ach sin an idea a bh' ac aig an àm. Agus aig an àm sin nuair a bha sinn a' treanadh air na gliders a bha iad seo fhuair sinn embarkation leave is thàinig mise dhachaigh air an leave a bha sin. Agus fhad s' - an t-seachdain a bha mi aig an taigh tha cuimhn' agam air bhan, bhan Lipton mar a chanadh iad aig an àm sin, bùth Lipton ann am Portrìgh. 'S e draibhear aig bhan Lipton a thug an naigheachd suas dhan a'Bhràighe gun do leag iad am bomb a bha seo air Hiroshima. Agus chuir iad an uairsin, leag iad bomb eile air baile mòr eile ann an Japan. Agus bha an cogadh seachad le siud. Sin agad mar a bha e. Ach chaidh mise a chur air ais a Shasainn a-rithist is chaidh ar cur a-null dha na h-Ìnnsean is dh'fhàg iad ann a shiud sinn airson bliadhna. Agus chaidh sinn gu ruige Bombay, is an uairsin air an trean às Bombay suas dhan a North West Frontier is tha mi 'smaoineachadh gun tug sin dhà no trì làithean - 's e àite mòr, mòr a th' ann an India, dùthaich mhòr. Agus bha sinn shuas an sin air an North West Frontier airson suas ri bliadhna.
Chaidh an t-agallamh seo a chlàradh mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005 ann am Bun-sgoil Phort Righ.


text:
Coinneamhan mu bhuidseat CnES
Cumaidh Comhairle nan Eilean Siar sreath choinneamhan sna seachdainnean ri teachd airson beachdan a shireadh air buidseat an ùghdarrais.
Chaidh cuid dha na cinn-latha agus na h-àitichean far an tèid an cumail atharrachadh bho na chaidh an sanasachd roimhe.
Bi a' choinneamh ann an Steòrnabhagh a-nis ann an seòmar prìomh oifisean na comhairle agus chaidh coinneamh an Taobh Shiar a ghluasad gu Diluain an 16mh dhen t-Samhain.
Bi coinneamh Uibhist a Tuath a-nis ann an Sgoil Paibeil.
Tha na coinneamhan gan cuir air dòigh airson cothrom a thoirt dhan phoball beachd a thoirt air dè na seirbheisean a bu chòir prìomhachas fhaighinn.
Tha iad mar phàirt dhen ullachadh a tha a' chomhairle a' dèanamh air thoiseach air a bhith a' cur air adhart buidseat.
Bidh an t-ùghdarras cuideachd a' sireadh beachd an luchd-obrach mun chùis.


text:
À Gallaibh a Ghreenwich
'S i sgleat Gallach a chaidh a thaghadh airson an ceàrnag timcheall air a' Chutty Sark ann an Greenwich ann an Lunnainn a chòmhdachadh.
Chaidh 7,000 meatar ceàrnagach den chloich òrdachadh bho chuaraidh an Spideil, airson a' phròiseict gus an soitheach ath-fhosgladh don phoball, às dèidh mar a chaidh a sgrios ann an teine ann an 2007.
Chosg an obair-càraidh £50m uile gu lèir, 's chaidh an soitheach fhosgladh leis a' Bhàn-righ deireadh a' Ghiblein am bliadhna.
Chaidh an Cutty Sark - an cliobair teatha as sine a tha fhathast anns an t-saoghal - a thogail ann an Dùn Bhreatann.
Tha i air a bhith ri fhaicinn ann an Greenwich bho 1954.
Tha coltas nan leacan, a rèir choltais, air ùidh a nochdadh bho phròiseactan eile ann an Lunnainn.
Dh'fhaodadh gun tig buannachd mhòr do chompanaidh bhig Ghàidhealach - no Gallach - às ath-nuadhachadh tè de na soithichean malairt as ainmeil a th' ann.


text:
Ceann a tuath na Hearadh "clàraichte"
Tha Urras Cheann a Tuath na Hearadh air a' chiad uachdaran a th' air an talamh ionaltraidh air fad aca a chlàradh le Coimisean na Croitearachd.
Tha 600 croit clàraichte a-nis aig a' Choimisean, a-mach às an timcheall air 18,000 croit a th' ann an Alba.
Fo Achd na Croitearachd 2010, feumaidh croitean 's talamh ionaltraidh na h-Alba a bhith air a chlàradh leis a' Choimisean.
"Mar a tha fhios aig tòrr dhaoine a-nis, ma tha duine a' dèanamh càil leis an lot aige, mar a' toirt an lot seachad, no a' dol a thogail taighe 's a bhith ri dì-chroitearachd, feumar sin a chlàradh an toiseach mus fhaigh iad air càil a dhèanamh," thuirt Coimiseanar Sgìreil nan Eilean Siar, Murchadh Mac IllInnein
"Aig an t-seann choimisean bha daoine a' cantainn carson nach eil mapaichean againn?
"Cha robh feum aig a' Choimisean air mapaichean, chun a seo co-dhiù. Ach anns an Achd ùr ann an 2010, rinn an Riaghaltas glè shoilleir gun robh iad ag iarriadh a h-uile croit a th' ann air mapa, agus crìochan a bhith aig a h-uile lot.
"Agus gum biodh fios aig a h-uile duine dè an talamh a th' aca. Chan e dìreach croitearan, ach an Rìoghachd fhèin 's a h-uile duine ann an Alba.
"Chan eil duine a' cur ìmpidh air croitean seo a dhèanamh, ach tha a' mhòr-chuid de dhaoine ag iarraidh sgioblachadh chùisean aca fhèin airson a bhith ceart co-dhiù.
"Ma tha iad a' dol a thoirt an lot seachad do dhuine eile mus bàsaich iad, feumaidh iad a dhèanamh co-dhiù," thuirt e.


text:
- A bheil bràthair beag agad?
Chan eil bràthair beag agam, or tha piuthar beag.
- A bheil thu a’fuireach ann an Dun Eideann?
Tha mi a’fuireach ann an Dun Eideann.
- An robh thu trang an de?
Bha mi trang an de.
- An robh thu a’coimhead TV a raoir?
Tha robh mi a’coimhead TV a raoir.
- Am bi thu ag ‘ol cifaidh a nochd?
Cha bhi mi ag ‘ol cofaidh a nochd.
- Am bi thu a’do dhachaich aig naoi a nochd?
Cha bhi mi a’do dhachaich aig naoi a nochd. Bidh mi a do dhachaich aig coig a nochd.
- An robh thu a’leughadh?
Cha robh mi a’leughadh a raoir.
- Am bi thu ag obair a màireach?
Bidh mi ag obair a màireach.
- An robh thu toilichte anns an sgoil?
Cha robh me toilichte anns an sgoil.


text:
Dragh mu chòmhdhail chloinne sna h-Eileanan Siar
Feumaidh Comhairle nan Eilean Siar stad a chur air poileasaidh ùr, mus tig e a-mach, a bhios a' ciallachadh gum bi feum aig barrachd chloinn-sgoile coiseachd dhan sgoil air rathaidean nach eil sàbhailte.
Sin a rèir buidheann SNP na Comhairle, a tha a' togail dragh gu bheil an t-astar a dh'fheumas a bhith eadar dachaigh is sgoil airson cothrom a bhith aig pàiste air còmhdhail an asgaidh a' fàs nas fhaide.
Tha an Comh. Dòmhnall Manford ag ràdh nach eil rathaidean nan Eilean Siar freagarach airson clann òg a bhith a' coiseachd air ais is air adhart bhon sgoil.
"Tha mi ag iarraidh air a' Chomhairle gun seo a chur an sàs gus am bi fhios aig na pàrantan, gus an tuig na pàrantan dè tha a' dol a thachairt, agus bidh an cothrom aca rudeigin a dhèanamh mu dheidhinn," thuirt Mgr Manford.
"Anns an fharsainneachd - agus feumar fuireach gus am faic sinn an cluinnear dè bhios aig pàrantan ri ràdh mu thimcheall air seo - ach tha gu leòr de rathaidean nam bheachdsa nach biodh e glic iarraidh air chloinn coiseachd air, agus nach bu chòir toirt orra coiseachd chun nan sgoiltean gus am biodh sàbhailteachd air a dhèanamh air slighean-coiseachd.
"Bhithinn an dùil cluinntinn san aithghearrachd, "tha seo a' dol a thighinn a-steach."
"Ma tha thu a' dol ga chur an sàs gu math luath tha e riatanach gum bi fios aig na pàrantan agus gun dèilig a' Chomhairle ri sin mus tèid a chur an sàs," thuirt e.
Thuirt Ceannard na Comhairle, Aonghas Caimbeul, gu bheil e na ioghnadh dha gun robh an Comh. Manford agus an SNP a' togail seo an-dràsta, leis gun robh Mgr Manford na chathraiche air Comataidh na Còmhdail aig an àm a chaidh seo aontachadh mar phàirt de bhuidseatan, agus nach do thog esan no buidheann an SNP draghan nuair a chaidh a chur troimhe.


text:
Earrannan gaoithe
Tha Urras Oighreachd Ghabhsainn ann an Leòdhas am beachd dà chrann-gaoithe eile a thogail faisg air Baile an Truiseil agus iad an duil an t-airgead air an son a thusadh le earrannan a reic ris an t-sluagh.
Bhiodh trì crainn-gaoithe aca an uair sin agus tha an t-Urras ag ràdh gur e dòigh mhath a th' ann air airgead a thasgadh, le buannachd nas fheàrr na thigeadh à cunntas-banca.
Thuirt fear de stiùirichean an Urrais, Tormod MacThòmais, is e a' bruidhinn mu na earrannan: "Bu chaomh leinn gum biodh a' choimhearsnachd an sàs ann agus gum biodh iad na bu dlùithe ris a' phròiseict."
Bha Mgr MacThòmais ag ràdh gun cosgadh an sgeama còrr air £2m.
Tha an t-Urras an dòchas pàirt den airgead fhaighinn bhon bhanca air iasad, agus gun deigheadh iad an uair sin chun na choimhearsnachd a reic earrannan.
Thuirt Mgr MacThòmais gum bi co-dhiù riadh de 5% ann.


text:
Naidheachdan 11:00m
1 An Dàmhair 2014 Ùraichte aig Ùraichte aig
ISIS
Bha itealain Tornado le Feachd an Adhair an sàs ann an ionnsaighean às ùr air feachdan na Stàite Ioslamaich ann an Iorac. Seo an dàrna turas a bha itealain cogaidh Breatannach an sàs bho dh'aontaich Pàrlamaid Westminster ri sin an t-seachdain seo chaidh.
Alice Gross
Thuirt poilis Scoland Yard a bha a' coimhead airson na h-ìghne-sgoile, Alice Gross, ann an Lunnain gur ann a' rannsachadh murt a tha iad. Fhuair iad corp ann an Abhainn Trent air Taobh Siar Lunainn a-raoir. Cha do rinn iad aithne oifigeil air a' chorp fhathast ach chaidh fios a thoirt do theaghlach na h-ìghne, a bha 14.
Camshron
Thig co-labhairt nan Tòraidh ann am Birmingham gu ceann an-diugh le òraid bhon Phrìomhaire, Daibhidh Camshron. Tha làn dùil gun geall e a-rithist cumail ris a' chlàr-ama a chaidh aontachadh airson tuilleadh chumhachdan do Phàrlamaid na h-Alba.
Babcock
Dh'innis Rùnaire an Dìon, Mìchael Fallon, gun d' fhuair a' bhuidheann Babcock cùmhnant anns a bheil luach £2.6bn, airson obair aig Ionad a' Chabhlaich Rìoghail aig Faslane air Cluaidh. 'S iad Babcock a tha a' ruith an ionaid sin dhan MoD, far a bheil na bàtaichean aigeinn niuclasach Trident stèidhichte.
Sgoil Lionail
Chuala coinneamh phoblach ann an Nis ann an Leòdhas a-raoir gun cùm pàrantan orra a' strì airson Àrd-sgoil dà bhliadhna Lionail a ghlèidheadh. Tha Comhairle nan Eilean Siar ag iarraidh a dùnadh an ath-bhliadhna 's iad ag ràdh gu bheil àireamh nan sgoilear a' sìor-thuiteam. Nan dùnadh an àrd-sgoil, bhiodh a' chlann a' dol a Sgoil MhicNeacail ann an Steòrnabhagh.
Ebola
Tha oifigich slàinte anns na Stàitean Aonaichte a' feuchainn ri sgeul fhaighinn air feadhainn aig an robh buntanas ri duine air a bheil an galair Ebola ann an Texas. Dh'fhàs an duine tinn ceithir là an dèidh dha tilleadh à Liberia air Taobh Siar Afraga agus tha e fìor ìosal anns an ospadal ann an Ameireaga.


text:
A charaid chòir,
Mòran taing gu a h-uile duine a ghabh pàirt ann an co-fharpais ChLAS am-bliadhna. Bha tòrr phìosan sgrìobhaidh fìor mhath ann is bha e gu math doirbh dìreach sia phìosan a thaghadh airson duaisean fhaighinn.
’S e na sgoilearan a bha soirbheachail ann a bhith a’ faighinn duais am bliadhna:
Luchd-Ionnsachaidh
A’ Chiad Duais – Aonghas Fearghasdan, AS3, Àrd-sgoil Àird nam Murchan
An Dàrna Duais – Iseabail Ghlas, AS1, Acadamaidh Chùlodair
An Treas Duais – Niamh Robb, AS1, Acadamaidh Rìoghail Inbhir Nis
Fileantaich
A’ Chiad Duais – Eòin Cuimeanach, AS1, Àrd-sgoil Gheàrrloch
An Dàrna Duais – Laura Penman, AS2, Àrd-sgoil Sheumais Ghilleasbuig
An Treas Duais – Leanne NicFhionghain, AS2, Sgoil Bhàgh a’ Chaisteil
Mealaibh ur naidheachd!
Tha leabhran beag le na pìosan sgrìobhaidh as fheàrr ri fhaighinn an-seo:
https://clas123.files.wordpress.com/2013/05/booklet-2016.docx
Dùrachdan,
Kirsten NicDhòmhnaill


text:
Rannsachadh poblach ga iarraidh mu Alba chruthachail
Tha fear a bha na stiùiriche air buidheann nan ealan Gàidhlig, Pròiseact nan Ealan, ag iarraidh gun tèid mion-sgrùdadh a dhèanamh air a' bhuidhinn Alba Chruthachail.
Thuirt Calum Maclleathainn gu bheil a' bhuidheann cearbach, agus gun tug iad maoin air falbh bho Phròiseact nan Ealan gun iad a bhith riamh air chuairt ann an coimhearsnachd Ghàidhlig.
Nuair a chaidh atharrachaidhean mòra a thoirt air Alba Chruthachail, bha Pròiseact nan Ealan am measg nam buidhnean a chaill an t-ionmhas a bha iad a' faighinn bhuapa.
Bithidh e fhathast fosgailte do Phròiseact nan Ealan cur a-steach airson taic-airgid tron Chrannchur Nàiseanta.
Ach tha Mgr MacIlleathain ag ràdh nach eil sin math gu leòr.
Tha e ag ràdh nach eil Alba Chruthachail ag obair gu ceart, 's gum biodh iad air am buaireadh a tha a-nis gan cuairteachadh a sheachnadh nan robh iad air èisteachd ri buidhnean ealain aig an àm.
Thuirt e gun do chaill Alba Chruthachail earbsa coimhearsnachd ealain na h-Alba gu tur.


text:
Funded by University College, Cork and
Professor Marianne McDonald via the CELT Project
2. Second draft, revised and corrected.
Extent of text: 5020 words
Distributed by CELT online at University College, Cork, Ireland.
Text ID Number: G100014
Availability [RESTRICTED]
Available with prior consent of the CELT project for purposes of academic research and teaching only.
Hardcopy copyright lies with the School of Celtic Studies (Dublin Institute for Advanced Studies).
CELT: Corpus of Electronic Texts
The present text represents pages 116140 of the volume, being the years A.D. 12371314 in the chronology of the compiler(s). All editorial introduction, translation, notes and indexes have been omitted. Editorial corrigenda are integrated into the electronic edition. Missing text supplied by the editor is tagged sup resp="SOI".
Text has been checked and proofread twice. All corrections and supplied text are tagged.
The electronic text represents the edited text.
There are no quotation marks.
Soft hyphens are silently removed.
div0=the body of annals; div1=an annal (i.e. the annalistic matter gathered under one year); div2=an individual entry in an annal. From div1 and div2, canonical references can be made. All entries are numbered, and zero is reserved for the chronological criteria of each annal. The n attribute of each text in this corpus carries a unique identifying number for the whole text. Page-breaks are marked pb=""; folio breaks are marked mls unit="folio" n="". The title of the text is held as the first head element within each text.
Dates occuring in running text are tagged in ISO form.
Personal names including role names and group names (kindreds, lineages, dynasties, peoples etc.) have been tagged. Place names (kingdoms, lordships, churches, monasteries etc.) have not been tagged. Technical terms have been tagged. Content markup is subject to revision.
This text uses the DIV1 element to represent the Annal.
Refs: EVENT ( )
This text uses the DIV1 element to represent the Annal.
Created: By various scribes of the late fifteenth century. Date range: c.14801499.
Beatrix Färber (ed.)
Beatrix Färber (ed.)
Beatrix Färber (ed.)
Beatrix Färber (ed.)
Stephen Beechinor (ed.)
Beatrix Färber (ed.)
Donnchadh Ó Corráin (ed.)
Students at Department of Irish History, UCC (ed.)
Students at Department of Irish History, UCC (ed.)
Students at Department of Irish History, UCC (Text capture)
p.116
{folio 27A}Tomas .h. Ruadhan, espog Luighni, quievit.
H. Tormaig, easpog Conmhaicne, quievit.
Annal MCB1238.
M.cc.xxx.uiii. Kl. Enair ar Aine & xii. fuirri.
Donnchadh Uaithneach mac Aedha mic Ruaidhri do marbhadh la Tadhg mac Aedha mic Cathail Crobhdeirg.
Donnchadh mac Duarcan h. Eghra, rí Luigne, du gabail do Tadhg mac Aedha mic Cathail Crobhdeirg, & in tan rucadh da coimead ro marbhsat mic Aedha Hí Eaghra arinn tsligid.
Mael Ruanaidh mac Donnchadha Í Dubhda du marbhadh la Mael Seachlainn mac Concubhair Ruaidh mic Muircheartaigh Í Concubhair & la mac Tigearnan mic Chathail Í Conchobhair.
Caisleana do deanum i Muintir Murchadha & i Conmaicne Cuile & hi Ceara.
Ruaidhri mac Aedha Hí Flaithbheartaigh do gabail do Gallaibh.
Cloictheach Eanaig Duin do deanum.
Sluaigheadh mór la Gallaibh Ereann cu mMac Lachlainn, & a innarba asa thír & righi & í d'fhagbail ag mac Í Neill.
In t-easpog .i. ardeaspog O Ruanadha do eg.
Annal MCB1239.
M.cc.xxx.ix. Kl. Enair ar Sathurrn & xx.it iii. fuirri.
Muircheartach mac Domnaill I Briain do eg isin bliadhain-sin.
Toirrdhealbhach mac Ruaidhri h. Concubhair, rig Connacht, do eg.
p.118
Cath Cairn tSiaghail tug Domnall Mag Lachlainn du ar marbhadh Domnall Tamnaichi O Neill & Mag Mathamna & maith Cineoil Moain & sochuidhe air ceana; & do hathrighad in bliadhain roime sin & do gab aris in righi ceadna a haithli in madma móir sin tucc.
Annal MCB1240.
Mccxl. Kl. Enair ar Domnach; iu. uathaidh.
Aedh mac Gilla [na Naemh] Cruim Í Shechnusaigh do marbhadh la Concubhar mac Aedha mic Cathail Crobhdeirg & la Fiachra h. Flainn.
Feidlimidh mac Cathail Crobhdeirg, ri Conacht, do dul tairis docum righ Saxan & anóir mór do fhaghbail do don turussin.
Cormac mac Tomaltaigh do aithrigad.
Feargal mac Con Connacht Hi Raighilligh do marbhadh la Mael Ruanaidh mac Feargail & la Concubhar mac Cormaic.
Donnchadh mac Muircheartaigh do gabail righi na Cairrgi.
Gilla na Naem O Dreaain, oircinneach Arda Carna, do eg.
Sadb inghean Hi Ceinnedidh, bean Donnchadha Cairprigh I Briain, do eg.
Annal MCB1241.
Mccxl.i. Kl. Enair ar Mairt & xu. fuirri.
Domnall Mag Lachlainn, ri Cinel Eoghain, cona brathrib do marbhadh la Brian O Neill .i. a cath Cameirgi.
Domnall Mór O Domnaill, rí Ceneoil Conaill & Fear Manach, a egh re hagart iar mbreth buadha o deman & o doman, & a adhnacul i mainistir Easa Ruaidh.
Murchadh h. Flaithbheartaigh, easpog Eanaigh Duin, d'eg.
Diarmaid mac Magnusa mic Toirrdhealbhaigh, sai einig & eangnuma, do eg.
Tadhg mac Ruaidhri Hi Gadhra do eg.
Annal MCB1242.
Mccxl.ii.Kl.Enair ar Ceadain & .xxui. fuirri.
p.120
Donnchadh Cairpreach O Briain, ri Tuadmuman, & a mac .i. Toirrdhealbhach, a n-eg leath ar leath.
In t-Athcleireach mac Aedha mic Ruaidri do marbhadh la Toirrdhealbhach mac Aeda mic Cathail Crobhdeirg.
Brian O Dubhda, ri O Fíachrach & O nAmalgadha, do eg.
Sluaigheadh mór lesin ngiústis & la Fedlimidh {folio 27B}O Conchobhair i Tir Conaill i ndeaghaidh Taidg I Conchobhair gur gabsat braighdi Í Domnaill don cur-sin.
Tadg O Conchobhair do gabhail in bliadhain-sin tre furail Fedlimidh la Coin Connacht O Raigilligh.
Magnus O Muireadhaigh do marbhadh do Tomas Mac Murchadha.
Niall mac Domhnaill Muraigh mic Ruaidhri Hí Conchobhair do loscadh & tri Hi Shechnusaigh i n-aentigh i Maig Eo na Saxan lá Logbais do muintir Mic Muiris.
Toirrdhealbhach mac Donnchadha Cairprigh d'eg.
Annal MCB1243.
Mccxl.iii. Kl. Enair ar Dardain & uii. uathaidh fuirri.
Tadg mac Aeda mic Cathail Crobhdeirg do gabail Cormaic mic Tomaltaigh & do breth a mathar fein leis a mainistir na Builli .i. ben Cormaic mic Tomaltaigh L. .i. inghean Mec Carrthaigh & a tabairt do Coin Connacht O Raigilligh.
Tadg arís do dul i coinni Con Connacht uathadh do dainib & a gabhail tre feall & a muintear do marbhadh, & Tadg do dalladh tre furail Gall & Gaeidhil la Coin Conacht O Raigilligh.
Sluaidheadh mór la ríg Saxan docum rig Frangc. Forcongur iarrata do teacht on rig ar ceann Gall Ereann & ro chuireadh Ricard mac Uilliam Burc do cur tairis, & teasta Ricard arin tsluaigheadh-sin.
Ruadhri mac Aedha mic Cathail Crobhdeirg do bathadh arin tSinainn ag Ath Líag.
Concubhar mac Aedha mic Cathail Crobhdeirg, adbhar rig Conacht, do eg.
p.122
Annal MCB1244.
M.ccxl.iiii. Kl. Enair ar Aine & xuiii. fuirri.
Sluaidheadh la Feidlimidh mac Cathail Crobhdeirg isin mBreifne du dighail a dalta & a brathur, .i. Taidhg Hí Conchobhair, ar Ib Raighilligh & ar fearaib Breifne, gur airgset & gur marbsat in neoch do fuaradar do buaib & do dainib innti nóco rancadar Ath na Cuire arin Geirgthigh a Loch Finnmuighi, & do bi inn abhann fo carrtuili; & do bi teach goblach isin port & docuaid Maghnus mac Muircheartaigh & Conchobhar mac Cormaic isin teach & tanic sidi gaiti ann gur toit in teach go tarla gabal i ceann mic Muircheartaigh gur bris a ceann & a muinel gur marb; & ba mor d'inadaibh edualaing asa tanic gu teasta amlaidh sin.
Donncadh O Dalaigh, saí dana & tighi n-aigheadh, do eg.
Donnchadh mac Fingin mic Mail Seachlainn mic Aedha mic Toirrdhealbaigh I Concubhair, easpog Shila Muireadhaigh, do eg.
Loscadh Tuama isin bliadhain-sin etir tighib & templaibh.
Cormac mac Tomaltaigh Mic Diarmada de Clainn Mail Ruanaigh, ríg Maighi Luirg & Airtigh & Tiri Tuathail & moran d'Furtuathaibh Connacht, do eg isin bliadhain-sin.
Feargal Mac Adain do marbhadh la Concubhar Mac Tigearnan i feill i nInis Fraich ar Loch Gile.
Annal MCB1245.
Mcc.xlu.Kl.Enair ar Domnach & xxix. fuirri.
Muircheartach mac Muirgiusa mic Cathail Mic Diarmada de Clainn Mail Ruanaidh do marbhadh do Breifnechaibh.
Concubhar Ruadh mac Muircheartaigh Muimhnigh do marbhadh ac eadrain da muintir fein i Purt na Leicci. Do marbhadh d'O Timaith a maer buddein tre imacallaimh focail, & Gilla Crist h. Birn mac Imair do marbhadh in mair iar sin.
Caislean Sligid do denum le Mac Muiris isin bliadhain-sin & a furail ar Feidhlimidh a denum ara phinginn fein.
p.124
Annal MCB1246.
Mcc.xl.ui. Kl. Enair ar Luan & x. uathaidh fuirri.
Fiachra O Floinn, taiseach Sil Mael Ruanaidh, do eg.
Sgribni gu hErinn o righ Saxan do innsaighidh Feidhlimidh Í Concubhair & Gall da rada dul i n-airrceist righ Saxan i mBreatnaibh do gabhail righi Breatan {folio 27C}ar ais no ar eigin, & tigearntus o Gallaibh Ereann do Feidlimidh tara ceann sin; & daronad in sluaigheadh mor sin la Féidhlimidh & la Gallaibh gu rancadur i mBreatnaib i nn-airceist in rígh & ro millset in crich; & ba honorach Feidlimidh ag rig Saxan & ba buidheach e-sium ag teacht on rí anoir.
Cearball Buidhe O Dalaigh quievit.
Mccxl.uii. Kl. Enair ar Mairt & xxi. fuirri.
Sluaigheadh mór la Mac Muiris & la Gallaibh i Ceneal Conaill co rancatur Eas Ruaidh. Ó Domnaill do tinol Ceneoil Conaill & Cineoil Eoghain & tancadur na sluaigh-sin i nn-arceist a cheli & tucsat tóchur troda da ceili & ro meabhadh ar O nDomnaill; & ro marbhadh Mael Seachlainn O Domnaill, rí Ceneoil Conaill, ann sin, & Mac Somairli .i. ríg Oirir Gaideal & in Gilla Muinelach O Baigill & maithi Cineoil Conaill do marbhadh ann la Mac Muiris Mic Gearailt. Ro hairgeadh & ro hinnrad Ceneal Conaill co léir uili leo & gerb iad Gaill ann rob esbadhach iad dun ruathur-sin.
Uilliam Brit & a brathuir, .i. serriam Connacht in tUilliamsin, & ridiri og & seiniscal Conacht .i. Mac Eliget du marbhadh do mac Anmchadha Mic Gilla Padraig d'Osraighibh.
Tadhg mac Concubhair Ruaidh do loscadh Innsi Moiri Claenlocha & ochtur ar xx.it do Gallaibh do loscadh innti.
Comergi do macaib ríg Connacht ma Torrdhealbhach mac Aedha mic Cathail Croibhdeirg co riachtadur Fid O nDiarmada & Muintir I Fathaigh, & ro marbsadur daine inntib; & rancatur as sin co caislen Bona na Gaillme & ro loisceatar in baile & in caislen & ro marbaid & ro milid daine roimda. Ro lenadar Gaill iat & tugsat tochur doibh & ro marbhadar-sum drong do Gallaibh, & do imgedar da n-aindeoin uatha & docuadur a Cera.
p.126
Ro tinoil dino Siurtan d'Esetur & Clann Adam & Gaill Cera & d'innsaigeadur gu Toirrdealbhach. Ro fhagaibh Torrdhealbhach in crich o nach roibi lín teagmala riu.
Buirgeis Cinn Trachta do loscadh do Tadhg mac Concubhair Ruaidh & do Tadhg mac Tuathail.
Cidh tra acht ni fuaradur Gaill re fada crithnughadh coimeagla mar in cogadh-sin fa macaibh rígh, uair nír facsat tuath na tricha cead gan creachargain do Connachtaibh isin bliadhainsin.
Giústis nua do chur do ríg Saxan i nErinn isin bliadhainsin & ba maith a smacht.
Annal MCB1248.
Mccxl.uiii. Kl. Enair ar Ceadain & aili uathaidh fuirri.
Comergi do denam do macaib Maghnusa, & innto doib ar Gallaibh & caislean Mic Einri du loscadh leo, & do mac Conchobhair Ruaidh, & a constapla do gabhail & creacha tuaiscirt Umaill do breith doib ar Innsib Mod. Ro tinoil dono Siurtán d'Esetur & Seoan Puitiler & Robin Laighles & daine imda leó & táncadur co Baili Tobair Padraig & as sin gu hAchadh, Fhabhair, & ro airgseat Umhall ar {folio 27D}namarach tuaigh & teas. Tanic Enri dino sluag i nUmall, ar ba leis fein hí & ro bí innti 'na comnaighi. Doroinni dino Mac Enri sith re Domnall mac Magnusa & ro geall Domnall sochraidi & artraighi do innsaighid a braithreach. Mic h. Conchubhair do badar-sin ar Innsib Mod & rocualadar sochraiti do dul o Enrí ar ceand artraich cum Domnaill. Docuadar-sum i nn-arceist na buidhne-sin & ro marbadur dib Ouain mac na goillsighi & Seoan mac in gallshagairt, & ro marbhadh la Diarmaid mac Maghnusa arin ruathursin Senóid Guiber & iiii. dia muintir araen ris, & ro marbhadh Diarmaid arin lathair-sin & gnim truag e-sidei.
Tadhg mac Conchobhair Ruaidh du marbhadh do Gallaibh isin bliadhain-sin, & ba mór a gráin & a eagla in mic-sin ar Gallaibh co fuair bás.
Sluaidheadh le Muiris Fi Gearoid i Tir Conaill ; creacha & airgne do denum lais & O Canannan do innarbadh as tir amach & ríghi do fhagbail ac mac Hi Domnaill.
p.128
Sluaigheadh la Giustís na hEreann d'innsaigidh Hí Neill & Cinel Eoghain, & is i comairli dorinni o do bí neart Gall ar Erinn uili bráighde do tabhairt don Giustís.
Ruaidhri O Canannan du marbhadh la Gofraigh mac nDomnaill Moir Hí Domnaill & ríghi do gabhail do fein.
Muircheartach Cleirech O Dubhda do marbhadh la hAed mac Féidhlimidh Í Conchobhair isin bliadhain-sin.
Seoan Triiél co maithibh a muintiri do marbhadh la Gilla (na) Naem O Feargail.
Riccard mac muintire Uilliam Burc do eg a Saxanaib, & a corp do tabairt a nErinn & a adhlacadh i nAth Eiseal.
Amhlaibh mac Cathail Riabhaigh I Ruairc do marbhadh do Conchubhar Carrach Mac Donnchadha i meabhail.
Annal MCB1249.
Mccxl.ix. Kl. Enair ar Aine & xiii. fuirrí.
Sluaigheadh mor le Giusdís na hEreann do innsaighidh Laighin du cosc na mac rígh do bí ag denum uilc ar fud Laighean, & ni tucsat taeb ris, & ro airg-siumh in crich o nach rucc orro.
Cogad & uilc imda do denum do Fingin Mac Carrthaigh ar Gallaibh Desmumhan isin bliadhain-sin.
Adamh Minadur du marbhadh da mac Gilla Mo Coinni Í Catail & moran maille ris.
Piarus Puer & Dauid Triu & marcshluagh do gillib óga maraen riu do teacht roime Mic Feoruis i Conachtaib co caislean Sligidh; & do cualaidh mac Feidlimidh sin & tug airrceist orro & ro marbhadh leis Piarus Puér & Dauid Triu & cuicciúrdu gillib óga maraen riu, & rucad na cuirp-sin co hEas Dara. Imthusa mic Feidlimidh, tanic remi i Tír Fiachrach & ar fud crichi Mic Fheorais & ro airg o Muaigh co Traigh; & ro lean Gearoidin [...]
p.130
Annal MCB1303.
{folio 28A}intIarla & Gaill & Gaeidhil imda do dul a hErinn cabhlach mór & neart ar Albanchaibh do gabhail doibh.
Teapoid a Burc dearbrathair in Iarla d'ég ar toidheacht do don tshluaigheagh-sin i Carraig Feargusa adhaigh Nollac.
Annal MCB1304.
Mccxcxiiii.Kl.Enair.Matha mac Gilla Isa O Raighilligh, rí Brefne, do marbhadh do Teallach Dunchadha ar Achadh na Corra & galloglaigh do marbhadh malle fris. Mag Samradhan & Mag Dorchaidh do guin and.
In Cunndais bean Ricaird a Burc, Iarla Uladh, mortua est.
Uatér a Burc, oighri in Íarla ceadna, mortuus est.
Annal MCB1305.
Mcccu. Kl. Enair.Muircheartach O Conchobhair Fhailge & Mael Mordha & a brathair .i. in Calbhach O Conchobhair malle fri nonbur ar .xx.it do maithibh a muintire do marbhadh do Sir Ferus Mac Feoruis tre tangnacht a Caislen Feorais.
Caislean Innsi hEoghain do denum leisinn Iarla.
Maidm le hAedh mac Cathail Í Conchobhair & le Clainn Muircheartaigh air Muintir Raighilligh co ndorchair ann Pilip O Raighilligh & oighri Clainni Suibhne & Mag Buirrce ceann na ngalloclach malle fri c. ar xl. do dainib eili.
Toirrdhealbhach mac Neill Ruaigh Hi Briain quievit in Christo.
Matha Og O Raighilligh do marbhadh do Teallach Dunchadha.
Aed Og O Feargail in Christo quievit.
Annal MCB1306.
Mccc.ui.Kl.Enair.Toirrdhealbhach O Briain, ri Tuadhmumhan, do eg. Donnchadh O Briain a mac do righad na inad.
p.132
Feargal Mag Radhnaill, taiseach Muintire hEoluis, do marbhadh da brathribh fein.
Donnchadh mac Conchobhair in Copain & Flann O Floinn do marbhadh le hAedh mac Eoghain I Conchobhair.
Cagad mor etir Aedh mac Eoghain Í Conchobhair, rí Conacht, & maithi Síla Muireadhaigh araen ris & Aedh mac Cathail Ú Conchobhair gu moran do macaib rígh & taiseach Conacht malle ré taiseachaibh & oireachtaibh na Brefne air cheana 'man Sinainn re tri mís no ceathair, co ndearnadar drem do macaibh rígh Aedha mic Cathail forbais isna Tuathaibh maraen re sochraide gur gabsat creacha & airgne. Flann mac Fiachra Í Floinn, adbur taisigh Shíl Mail Ruanaidh, & Brian mac Donnchadha Riabhaigh Í Conchobhair maeraen redainib imda eile do marbhadh ar lorg na creiche-sin.
Donnchadh O Flaithbheartaigh, espog Cilli hAlaidh, saí einigh & crabhaidh, in Christo quievit.
Roberd a Briús, mórmaer Cairrgi, do gabhail ríghi nAlban ar eigin i n-agaigh rígh Saxan.
Domnall Tuirtreach O Neill do marbhadh i tuisil re lucht taighi I Neill.
Sir Uilliam Prinndargás, ridire rocrodha, mortuus est.
Creach mór do deanum do Clainn Muircheartaigh i crích Cairpri du ar marbhadh Dauid O Caeman & daine imda eli.
Brían Carrach O hEghra do marbhadh la Cormac O Flannacan.
Annal MCB1307.
{folio 28B}M.ccc.uii. Kl. Enair. Donnchadh Muimhneach O Ceallaigh, rígh O Maine, saí coimdeas im gach ní do maith dar fhoghain do duine, quievit in Christo.
Domnall mac Taidhg mic Briain mic Annrias mic Briain Luighnigh mic Toirrdhealbhaigh Móir do marbhadh le hAedh mBrefnech mac Cathail Ruaidh Í Conchobhair.
Tadhg mac Maeil Shechlainn mic Donnchadha mic Domnaill mic Maghnusa mic Torrdhealbhaigh Moir do marbhadh do Cathal mac Domnaill mic Taidhg.
Mael Shechlainn O Gairmfhleadhaigh, taiseach Clainni Moáin, quievit in Christo.
p.134
Amlaibh mac Airt mic Cathail O Ruairc, ri Brefne, do marbhadh la mac Feargail Gairbh Meg Samradhain.
Concubhar mac Fiachra O Floinn mortuus est.
Eachdhruim O Maine do loscadh le dreim do macaib rígh O Maine.
Goill Rosa Comain uib dorba do marbhadh le Donnchadh O Cellaigh, rig O Maine, ag Áth Eascrach Cuan du i ndorchuir Pilip Muinnter & Seoan Muinnter & Maighiu Triu maraen re dainibh ele etir marbhadh & fhadhbagh & gabhail. Do gabhadh ann Diarmaid Gall Mac Diarmada & Cormac Mac Cethernaigh & ro leiceagh as a sochraideadha fo comus, & ro gabhadh ann fos seirriam Rosa Comain; & do leiced as iad air trill & doronsat síth ar son in baile do loscadh le hEmunn Butillér.
Donnchadh O Flannacan, easpog Oili Finn, in Christo quievit.
Coróin do tabairt do rí Saxan & Breatan & Ereann .i d'Edubard Og.
Ailbe inghean Taidg Í Conchobhair mortua est.
Clann Muircheartaigh do teacht i Maigh Cetni & arbanna crichi Cairpri & morán d'arbannaibh Tíri hOilealla & in Corainn do loscadh leó, & is don toisc-sin do marbhadh Tadhg mac Maghnusa.
Cathal mac Maghnusa do marbhadh lesin Cathal ceadna.
Maghnus Mag Oireachtaigh mortuus est.
Annal MCB1308.
Mccc.uiii. Kl. Enair.Da crích Cairpri Droma Cliab d'argain do Ruaidhri mac Cathail Ruaidh I Conchobhair.
Tigearnan Mag Tigearnan mortuus est.
Creach mór do denum do Mael Ruanaigh Mac Diarmada ar macaib Domnaill Í Conchobhair i crich Cairpri. Creach ele do denum do Brian O Dubhda & do Gallaibh Luighne & O Fíachrach arna macaib ceadna.
Soighnen teneadh do toitim i mainistir na mbrathar i rRos Comain gur bris in mainistir.
p.136
Annal MCB1309.
Mccc.ix. Kl. Enair.Aedh mac Eoghain mic Ruaidhri mic Aedha mic Cathail Crobhdeirg, ríg Conacht & adbhar ríg Ereann, do marbhadh le hAedh mBrefneach O Conchobhair i Coill in Clachan & morán do maithibh a muintire; & is iat so na maithisin .i. Concubhar Mac Diarmada & Diarmaid Ruadh mac Taidhg Í Conchobhair & Diarmaid mac inCharraig mic Taidhg mic Mael Ruanaidh &Diarmaid O hEili & Gilla na Naem Mac Aedhacain ollamh. Aedh Brefneach do teacht as tír & na Tri Tuatha (do) techt 'na teach.
Mael Ruanaigh Mac Diarmada & Si(l Muiread)aigh do tabairt {folio 28C}Uilliam a Burc co hOil Finn.
Aedh Brefneach do beth isna Tuathaibh & a dul isa Midhe a coinde in Iarla, & na Tri Tuatha do impodh fair da eis. Aedh ar teacht asa Midhe do gabhail longphuirt a nUachtar Tiri & crech do denum dó ar Aedh O Flannacan & a caithem ann.
Concubhar mac Donnchadha Í Briain do marbhadh do Gallaibh a feall.
Cathal mac in Liathanaidh, ab na Trinoide, do togha cum easpogoidi Oili Finn.
Ruaidhri mac Cathail & O Floinn do dul aranMachaire marcsluagh & mac Mic Feorais do marbhadh leo.
Coinne do denum d'Uilliam a Burc & do Conachtaib re mac Cathail 'ma Áth Slisen. Brisedh coinne eaturu & maidm do tabairt ar mac Cathail ann sin & drem da muintir do marbhadh.
Uilliam Burc do dul co mainistir na Buille & Clann Muircheartaigh do teacht a Tír nOilealla. Arbar imda do loscadh & do milleadh doibh.
Mac Uilliam do teacht ar Corrshliab anúass. Mac Cathail do cur asa longphort dó & Donnchadh O Finnachta do marbhadh do tosach sluaigh Mic Uilliam & daine eli nach airimhtear sunna.
p.138
Mccc.x. Kl. Enair.Creach mor risi n-abarthai Creach in Toitean do denam d'Aedh Brefneach ar Mael Ruanaidh Mac Diarmada a Clochar O Muirgile, & Donnchadh mac Donnchadha Mic Diarmada do ghabhail & a bean .i. inghean Í Flannacan do marbhadh ann. Mna & leinibh imda do loscadh ann.
Longphort do gabhail a Cill Fhada d'Uilliam Burc & do Connachtaigh. Aedh Breifneach do deanum longphuirt a Cill Srianan ina n-aghaidh & cethern cunnbalafein da marbhadh a feill .i. Seónag Mac Uighilin .i. ar comaghaibh.
Feidhlimidh mac Aedha do righad ar Connachtaib.
Cormac O Flannacan, taiseach Tuaithi Ratha, do marbhadh la Muintir Peodachan.
Caislen Sligidh do dénum leisinn Iarla.
Fichi tunna fína do cur fo thír in Muig Cetne in tan-sin.
Mac Craith Mag Uidir, rígdamna Fear Manach, & Donn Mac Gilla Michil, taiseach Clainni Congaili, do milleadh & do loscadh le Roalb Mac Mathgamna.
Feargal Mag Dhorchaidh do eg.
Una inghean Aedha mic Feidhlimidh d'eg.
Sluaigheadh le Seafraigh O Feargail co Dun Uabhuir ait ar marbhadh Domnall mac Aedha Oig Í Feargail & Aedh mag Maeil Isa & Gofraig mac Muircertaigh.
Creacha móra do denum le Uilliam Burc & le Mael Ruanaidh Mac Diarmada & le Clainn Domnaill i crich Cairpri ac Cloinn Muircheartaigh. Cealla & tempaill do sarughad doibh.
Annal MCB1311.
M.ccc.xi.primo. Kl. Enair.Crea(ch m)or do deanum le Clainn Muircheartaigh i Connachta {folio 28B}& Gilla Crist mac Muirgiusa mic Donnchadha Mic Diarmada do marbhadh ann & Aedh mac Cormaic & Uilliam Mac Gilla Arraith & Donnchadh mac Tomaltaigh & daine maithi eli.
Da mac Uilliam Leth a Burc do marbhadh dona macaib righ Laighneacha.
p.140
Tadhc O hAnlighe, taiseach Cineoil nDofha, do marbhadh la Siurtan d'Esetur.
Domnall mac Amlaibh mic Airt h. Ruairc, rí Brefne, mortuus est.
Domnall O Bírn, taiseach Tíri Briuin, do eg.
Sluaigheadh mór le hUilliam Burc isin Mumain i nn-aghaidh in Claraigh & cath do tabairt daib da cele & maidm do tabhairt arin Clarach ann; & Uilliam Burc do gabhail ar deireadh a muintire ag lenmain in madma, & gidh eadh ro gabhadh Uilliam & is é tuc in maidm.
Cogad mor i Tuadhmumhain isin bliadhain-sin, & cath do tabhairt do Donnchadh Mac Con Mara & da oireacht .i. do Tricha Cead O Caisin i nn-aghidh Í Briain & fear Mumhan uili; & Donnchadh Mac Con Mara do marbhadh ann & maithi a oirechta uili & Domnall O Grada, taiseach Cineoil Dungaile, & ar diairmithi aturu leth ar leth.
Donnchadh O Briain, rígh Tuadhmuman & deghadhbhar ríg Ereann, do marbhadh i mebail do Murchadh mac Mathgamhna I Briain.
Lochlainn Riabhach O Deaghaidh da marbhadh le Mathgamain mac Domnaill Connachtaigh Í Briain.
Seónag Mac Uighilin do marbhadh in Gruelaigh i mBaili Thobair Bríghde, & a marbhadh fein inn, & is don gearrshamhaigh dar marb sé Aedh Brefneach O Conchobhair do marbhadh e fein.
Creach do denum le Feidhlimidh O Conchobhair, ri Conacht, ar Clainn Muircheartaigh ar bord Muigi Cetne & Mael Shechlainn mac Conchobhair Ruaidh, risi raiti Ceann in Meghil, & daine eli do marbhadh ann.
Diarmaid O Briain .i. Cleirech mortuus est. Muircheartach O Briain do rígadh 'na inad.
Gilla Ísa O Dálaigh, ollamh risin dan, mortuus est.
Gilla Crist Mac Donnchadha mortuus est.
Annal MCB1312.
Mcccxii. Kl. Enair.Uilliam Mac Feorais, ardeaspog Tuama, in Christo quievit.
Benidhecht O Bragan, espog Luighne, in Christo quievit.
Malaici Mac Aedha, espog Oili Finn, do togha cum airdespogoide Tuama.
p.142
Annal MCB1313.
Mcccxiii. Kl. Enair.Diarmaid Cléireach O Briain, rí Tuadhmumhan, quievit inChristo.
Clemens Papa mortuus est.
GillaÍsa Mag Dhorchaidh, taiseach Cineoil Luachain, do marbhadh.
Rex Frangcie mortuus est.
Tadhg mac Annrias d'eg.
Cathal mac Murchadha Carraigh Í Feargail d'eg.
Tigearnan mac Neill Í Ruairc do marbhadh.
Annal MCB1314.
Mccc.xiiii. Kl. Enair. Niall O Domhnaill occisusest.
Maidm Muintire Raighilligh ag Druim Leathan le Ruaidhri mac Cathail Í Conchobhair.
Niall mac Briain O Néill mortuus est.


text:
- TIOTAL
- Ceathrar dhaoine a' todhaigeadh achaidh
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_0559
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40337
- KEYWORDS
- croitearachd
todhaigeadh
tuathanachas
Tha ceathrar chroitearan san dealbh-chamara seo, 's iad a' todhaigeadh an achaidh. Bhiodh iad a' todhaigeadh ach am fuasgladh iad an talamh agus gus an glanadh iad an talamh, a' cur às do na fiadh-luibhean a bhiodh a' tacadh a' bhàrraca. Chaidh an dealbh a thogail timcheall sgìre Loch Bhraoin
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum


text:
- TIOTAL
- Taighean, faisg air Inbhir Theòrsa
- EXTERNAL ID
- QZP99_94052_01_10
- ÀITE
- Inbhir Theòrsa
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Theòrsa
- CRUTHADAIR
- I F Grant
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38619
- KEYWORDS
- bailtean
acarsaidean
Lochlannach
Lochlannaich
Taigh-tughaidh faisg air Inbhir Theòrsa, on chruinneachadh mhòr aig an Dotair I F Grannd, a' sealltainn na Gaidhealtachd tràth san 20mh linn.
Tha baile Inbhir Theòrsa air a' chladach a tuath ann an Gallaibh. Tha an t-ainm a' tighinn on Lochlannais airson 'abhainn Thor' is bha Lochlannaich san sgìre on 10mh linn. Chaidh Baile Rìoghail a dhèanamh dhen bhaile ann an 1633. Anns an t-17mh agus san 18mh linn chaidh taighean iasgairean a thogail mun acarsaid, is ann an 1798 thog Sir Iain Mac na Ceàrdaich à Ulbster am Baile Ùr an iar-dheas air an t-seann bhaile iasgaich. Ann an 1874 thàinig an rèile a dh'Inbhir Theòrsa, is rinn seo leasachadh air gnìomhachas leac a' bhaile. Tha acarsaid Sgrabastair, beagan siar air Inbhir Theòrsa, cudromach mar shlighe gu eileanan Arcaibh
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
- TIOTAL
- Sgioba treabhaidh air clach shnaidhte
- EXTERNAL ID
- QZP99_94032_09_07
- ÀITE
- Cinn Tìre
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL
- CRUTHADAIR
- I F Grant
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38607
- KEYWORDS
- crann
sgiobaidhean
clachan
snaidheadh gràbhaladh
croitearachd
àiteachas
San dealbh seo tha clach shnaidhte on 18mh linn a chaidh a lorg ann an Cinn Tìre. Tha gràbhaladh a' sealltainn sgioba treabhaidh aig bonn na cloich. Tha duine aig an toiseach a' treòrachadh ceithir beathaichean a' slaodadh chrann, is tha duine eile aig a' chùlaibh a' stiùireadh an lann-gearraidh
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
Dragh mu bhuaidh Tesco
Tha dragh air feadhainn a tha an lùib bhùthan coimhearsnachd ann an Leòdhas gum faodadh seirbheis ùr bho Thesco droch bhuaidh a thoirt orra.
Faodaidh daoine a-nis an stuth aca òrdachadh air an eadar-lìon bhon bhùth ann an Steòrnabhagh, agus thèid a thoirt dìreach gu na dachannan aca.
Tha Tormod Dòmhnallach, a tha an lùib na bùthaidh ann an Ùig, ag ràdh ma thòisicheas daoine a' cleachdadh na seirbheis gum faodadh e call a dhèanamh air bùthan coimhearsnachd.
Thuirt e gu bheil ceist ann am faigh cuid dhen na bùthan air cumail a' dol idir ma tha daoine gu bhith a' ceannach na dh'fheumas iad air an eadar-lìon.
Farpais
"'S e farpais a th' ann ceart gu leòr ach chan e farpais a th' ann a tha cothromach air dòigh sam bith. Tha e eu-comasach dha bùthan leithid na bùthaidh a th' againn ann an Ùig agus bùthan a th' air an ruith leis a' choimhearsnachd ann an sgìrean eile a bhith ann am farpais le leithid Tesco agus a' Cho-op", thuirt e.
Thuirt e gum feum daoine anns na coimhearsnachd taic a chumail ri na bùthan ionadail aca neo gu bheil cunnart ann rè ùine gun tèid iad à bith.


text:
Plana airson pheinnseanan mì-chothromach
Chan eil plana airson aois a' pheinnsein àrdachadh air feadh Bhreatainn idir cothromach do dh'Albannaich, a rèir a' mhinisteir ùir airson chòirichean pheinnseanaran.
Canaidh Shona Robison Diluain, gu bheil ùine beatha nas giorra ann an Alba co-dhiù, agus gun dèan àrdachadh ann an aois a' pheinnsein cùisean nas miosa buileach do sheann daoine.
'S ann fo smachd Riaghaltas na Rìoghachd Aonaichte a tha peinnseanan, agus iad an-dràsta stèidhichte aig an aon ìre air feadh na RA.
Anns a' chumantas, bidh Albannaich a' faighinn nas lugha bho pheinnsean na stàite air sgàth 's nach eil iad beò cho fada.
Fianais
Bidh Shona Robison a' foillseachadh fianais bho rannsachadh an Riaghaltais Albannaich gus taic a chur ris an argamaid sin.
A rèir an rannsachaidh, gheibh boireannaich ann an Alba £11,000 nas lugha nam beatha na an ìre chumanta; gheibh fireannaich £10,000 nas lugha.
Tha an àireamh sin ag èirigh gu £50,000, ma nithear coimeas eadar Glaschu - far a bheil daoine beò airson an ùine as giorra - agus Harrow ann an Sasainn.
Thuirt Shona Robison gun tèid seo a dhèanamh nas miosa le planaichean Riaghaltas na RA aois a' pheinnsein àrdachadh gu 67 bhon bhliadhna 2026.
Gheall Riaghaltas na h-Alba sùil ùr a thoirt air a' phlana seo ma bhòtas Albannaich airson neo-eisimeileachd, ach tha an iomairt Nas Fheàrr Còmhla ag ràdh gur e gleidheadh an Aonaidh an dòigh as fheàrr gus peinnseanan a dhìon.


text:
Slaic air a' Chomhairle mu Bhad a' Ghiuthais
Tha buaireadh a thaobh mar a chailleas òganaich feadh na Gàidhealtachd cothrom air cuir-seachad air a' bhlàr a-muigh aig ionad cuir-seachad Bhad a' Ghiuthais an Srath Spè a' dol am meud.
Thàinig e am follais an t-seachdain seo gun sguir Comhairle na Gàidhealtachd an t-ionad a chleachdadh air sgàth eas-aonta le Urras Srath Spè, leis a bheil e.
Bha ceithir loidsichean aig a' Chomhairle aig Bad a' Ghiuthais is aonta màil coig bliadhna fichead aca leis an Urras.
An uair a ghluais a' Chomhairle na seirbheisean cuir-seachad aca gu lèir fo sgèith HighLife Highland ge-tà, dhiùlt an t-Urras cumhnant ùr a dhèanamh leis a' bhuidhinn sin.
Thuirt iad gun toireadh e buaidh air inbhe cathrannais an urrais.
Doirbh
Thuirt a' Chomhairle gun robh an t-Urras air a bhith doibh dèiligeadh leotha, 's gun robh iad air bagairt na loidsichean a thoirt bhon Chomhairle agus airgead poblach a fhuair iad airson an aonta 25 bliadhna a chumail.
Ach tha an t-Urras ag ràdh a-nise nach eil sin fìor.
Thuirt iad, seach gu bheil an t-aonta màil a' tighinn gu ceann tràth, gum pàigh iad air ais a h-uile sgilinn.
Dh'fhàg iad air Comhairle na Gàidhealtachd cuideachd nach robh aca ach "smoke and mirrors" ann an oidhirp falach mar a chuir iad fhèin dàil às dèidh dàil anns na còmhraidhean airson aonta ùr.


text:
Càrlabhagh leis na daoine
Gheibh muinntir Oighreachd Chàrlabhaigh ann an Leòdhas smachd air an fhearann Dihaoine.
Tha còrr air 11,000 acair san oighreachd air taobh siar an eilein.
Tha an t-uachdaran air a bhith deònach a reic ris a' choimhearsnachd, 's thathas a-nis a' beachdachadh air mar a ghabhas leasachaidhean ùra a chur an sàs ann.
"Tha a h-uile càil air a dhol uabhasach math dhuinn," thuirt Coinneach MacIllInnein, a tha na bhall de dh'Urras Oighreachd Chàrlabhaigh.
Leasachadh
"Tha sinn air a bhith trì bliadhna ag obair air, a' feuchainn ri ruighinn na h-ìre seo.
"Ri linn gun robh an t-uachdaran a bh' ann airson an oighreachd a reic rinn, bha sinn toilichte gu leòr rannsachadh a dhèanamh feuch dè mar a dheadh dhuinn.
"'S tha sinn a-nis air a thighinn chun na h-ìre far an d' fhuair sinn an t-airgead airson an oighreachd a cheannach, agus tha a h-uile càil air a dhol troimhe.
"'S e uallach a th' ann, agus tha fiù an obair a chaidh a dhèanamh anns an trì bliadhna a chaidh, bha uallach ann an sin fhèin bhon chiad là a chaidh sinn a-mach a dh'fhaighinn beachd na coimhearsnachd.
"'S ann an-dràsta a tha an obair a' dol a thòiseachadh.
"Tha sinn air oifigear leasachaidh a chur air bhonn, a tha a' tòiseachadh ann an dà mhìos, agus bidh an neach a tha sin a' coimhead ri rudan a chur air adhart anns an oighreachd.
"Tha sinne an-dràsta ann an suidheachadh far a bheil oighreachd againn air nach eil fiachan sam bith, agus far a bheil beagan airgid a' tighinn a-steach.
"Dh'fhaodadh sinn dìreach suidhe sìos gun càil a dhèanamh - ach chan eil mi a' smaoineachadh gur e sin an dòigh air adhart idir.
"Tha sinn air a thighinn bho ìre far an robh oighreachd againn le deagh uachdaran - cha robh trioblaid sam bith againn leotha, agus bha an teaghlach Galloway air a bhith garbh math dhuinne.
Daoine òga
"Agus tha iad air a bhith garbh math dhuinn tron phròiseas a tha seo far an deach sinn air adhart leis an oighreachd a cheannach.
"Ach mar a bha na h-oighreachdan sin bho thùs, nuair a bha iad le uachdaran prìobhaideach, tha e garbh duilich dha na daoine sin rudan a chur air adhart mura bheil iad a' cur an airgid aca fhèin ann an leasachadh.
"Ach tha sinne a-nis ann an suidheachadh far a bheil e comasach dhuinn airgead poblach fhaighinn.
"Agus feumaidh sinn an uair sin a bhith a' dol a-mach a dh'fhaicinn dè na leasachaidhean a tha an sluagh ag iarraidh - chan e dè na leasachaidhean a tha sinne mar bhuidhinn-stiùiridh ag iarraidh - ach dè tha an sluagh anns an oighreachd ag iarraidh," thuirt e.
Tha Mgr MacIllinnein cuideachd gu math dòchasach mun àm ri teachd don oighreachd, agus daoine òga na sgìre gun an cùl a chur rithe.
"Tha sinn air a bhith uabhasach math leis na daoine òga againn," thuirt e.
"Tha iad a' falbh airson foghlaim an dèidh an àrd-sgoil a chrìochnachadh.
"Ach tha tòrr mòr aca air a thighinn air ais, 's tha iad air taighean a thogail air croitean, 's tha iad mar phàirt den choimhearsnachd, 's ag obair anns a' choimhearsnachd, 's ag obair 's dòcha an Steòrnabhagh 's a' tighinn air ais, agus tha ùidh aca anns an rud a tha a' tachairt - tha mi den bheachd co-dhiù," thuirt e.


text:
- TIOTAL
- Carragh-cuimhne Cogaidh Inbhir Ghòrdain
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1069
- ÀITE
- Inbhir Ghòrdain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Cuithne
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32990
- KEYWORDS
- cairtean-puist
carraighean cuimhne
ìomhaighean
A' Chiad Chogadh
linneachan
A' Chabhlach Rìoghail
campaichean cabhlachail
campa cabhlachail
Cabhlach Bhreatainn
Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn Carragh-cuimhne Cogaidh Inbhir Ghòrdain, a chaidh a thaisbeanadh ann an 1922, agus a tha stèidhte air rathad Alltan an t-Salainn. Chithear Linne Chrombaigh air a' chùl.
Tha fagasachd Inbhir Ghòrdain air an Linne Chrombaigh a' ciallachadh gu bheil e na shàr acarsaid do shoithichean. Tha na ceanglaichean a tha aig an àite ris a' Chabhlaich Rìoghail a' dol air ais chun an naoidheamh linn deug agus san 20mh linn bha e air a dhearbhadh mar champa oifigeil, agus iomadach uair a' toirt aoigheachd do Chabhlach Bhreatainn. Aig àm a' Chiad Chogaidh ghlèidh Inbhir Ghòrdain inbhe mar champa chabhlachail, a' solarachadh connaidh agus bùirn dhan Chabhlach Rìoghail. Dhùin an campa cabhlachail ann an Inbhir Ghòrdain mu dheireadh thall ann an 1956


text:
Kl.
Maolmuad h. Maoilmúaidh rí fFer cCeall do tabairt ar écin a damlíag Durmuighe la Muircertach h. Cárraigh & a marbadh i mMaigh Lena.
Sluaighedh la Maolsechlainn et la h. Néll et la Donnchadh mac mBríain & {MS folio 207rb(315b)} la h-Airt h. Ruairc go tar (expunct.) Sinainn go ttugsat gialla Connacht do Maoilsechlainn.
Cu Luacra mac Concubair ri Ciarraighe Luachra moritur.
Losccadh Cluana M Nois.
Árd Macha do losccadh gusan raith genmothá an teac screabtra & ra loisccedh an damliag nor et an claigtec et an carbad & imad óir & argaid.
Maolmuire comarba Patraic cenn clerech Erenn quieuit.
p.224
Kl.
Fras cruithnecda d'fertain i n-Osraighibh.
Branacan h. Maoiluidir ardrechtaire Mide do badhadh la Bealltaine i lLoch Ainninne.
Aodh mac Flainn meic Maoilsechlainn rigdhamna Erenn do marbadh da Uibh Maighteachan d'Feroib Bile.
Longarg h. Maoiliduin secnab Cluana muc Nois quieuit.
Ua Geueannaigh righdamna H. Maine occissus est.
Kl.
Ab incarnatione Domini M acus xxii. anno decimo circuli .xui. Sitriucc mac Imair Puirt Lairge do marbadh {le) righ Osraighe.
Mac Leginn mac Cairill rí Airgiall penitens quieuit. {MS folio 207va(316a)}
Maolseclainn mac Domnaill mac Donnchadha airdri Erenn uile, tuile ordain iartair domain, do éc i g-Croinis Locha Ainninne in .xliii. anno regni sui in .iiii. Nonas Septembris die uidelicet dominico luna .ii., millesimo uero ac .xx.ii. post incarnationem dominicam anno, presentibus ac sibi astantibus uenerabilium sanctorum Patricii scilicet et Columbae ac Ciarani heredibus penitens in pace pausauit.
- Tri cet port ig an rig
ima tobair brot is bidh;
altrom o righ na nduile
a medhon gach dúine diobh.
- Dabach fir na Tulca thiar
'má ngeba rí Midhe mían,
Dia Domnaigh ibus digh dhi,
Dia Luain i maidean Mide.
Muircertach mac Carrthaigh Calma do marbadh on Gut per dolum.
Domnall h. Murchadha Glun Ilair rí an tuaisgirt ri (expunct.) o Ciannacht Glinne Geimhin do marbadh.
p.226
Kl.
Ercra greine i mmedhon laoi et ercra esga'sin mís cedna.
Domnall mac Aodha Big h. Maoilseclainn {MS folio 207vb(316b)} leithrí Midhe do marbadh o mac Seanáin h. Leochain & o Luighnibh.
Tádhg mac Bríain do marbadh d'Eilib i ffill iarna eráil do Donnchadh mac Bríain.
Concupur mac Aongusa meic Carrthaigh Calma do marbadh lasna Gotaibh tre celg.
Maelmuire h. Cainnén episcopus Suird quieuit.
Leobelin righ Bretan moritur.
Sluaighedh la h. Concupair la rig Connacht in Uibh Briúin gur marbadh ann Domnall h. Egra rí Luigne Connacht.
Oenric rí an domain in pace quieuit. Cuanu ra gab dar a éisi righe.
Kl.
Ugaire mac Dunlaing rí Laigen et Maolmorda mac Lorcain rí H. Censiolaigh et a mac, tec do gabáil forra og Dubloch do Dunnslebhe gur marbadh ann.
Ioseph mac Duncaidh anmcara Cluana M Nois quieuit, athair Cuinn na mBocht.
Sluaighedh la mac nEochadha go Gallaibh gur losg íad & go ttug gialla Gaoidheal uaithibh.
Cuan h. Lothcain primecius Erenn & saoí senchusa do marbadh i tTeathba & brenait a naonmur {no aonur} an lucht ra marp & as fiort filedh sin. +
Domnáll h. Egra rí an Corainn moritur.


text:
Cadalaiche na Cuimrigh? #Gàidhlig
Seo an dàrna post agam airson Là na Gàidhlig 2016! Anns a’ phost mu dheireadh agam, bha mi a-mach air moladh a nochd bho chionn goirid gum bu chòir trèana-caidil no cadalaiche (sleeper) a bhith ann eadar Dùn Èideann agus Gallaibh. Gur math a thèid leis an iomairt chudromaich seo, a bheir...
Air fhoillseachadh le: Trèanaichean, tramaichean is tràilidhean - DiarDaoin, 21 dhen Ghiblean, 2016
- Seann-naidheachdan
- Cuir bhòt! Cumhachdan ùra dhan Chuimrigh #gàidhlig
Tha tòrr air a bhith anns na naidheachdan bho chionn goirid mu chumhachdan ùra do Phàrlamaid na h-Alba. An robh fhios agad, ge-tà, gu bheil Seanadh na Cuimrigh gu bhith a’ ...Trèanaichean, tramaichean is tràilidhean - DiLuain, 24 dhen t-Samhain, 2014
- Cuir bhòt! Blog Seanadh na Cuimrigh #gaidhlig #cymru #CynulliadCymru #AssemblyWales
Dh’aithris sinn bho chionn goirid air mar a tha Seanadh Nàiseanta na Cuimrigh agus Seanadh Èireann a Tuath a’ cleachdadh nam meadhanan-sòisealta. Tha mi dìreach air ...Pàrlamaid na h-Alba - DiLuain, 30 dhen Ghiblean, 2012


text:
- TIOTAL
- Seud-muineil airgid ga thoirt do bhean a' Phrobhaist, 1955
- EXTERNAL ID
- PAN_19_063
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1955
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20580
- KEYWORDS
- probhaistean
borghan rìoghail
bailtean malairt rìoghail
bailtean rìoghail
bùirdeasach
bùirdeiseach
saoranaich
San deilbh seo, chithear am probhaist Seumas Mac an Tòisich Griogair agus a' bhean aig tachartas maidne ann an Taigh a' Bhaile, Inbhir Nis às dèidh do sheud-muineil le òradh airgid a bhith air a thoirt do bhean a' Phròbhaist airson cleachdadh aig tachartasan catharra.
Chaidh a thoirt dhi air 14 Giblean 1955 beagan uair a thìde ro thachartas na b'fhaide den latha anns an Taigh-dhealbh Playhouse nuair a chaidh Saorsa Borgh Rìoghail Inbhir Nis a bhuileachadh air an Fhìor Urr Tòmas MacIain, Cathraiche Bòrd Dealain-uisge Ceann a Tuath na h-Alba; Sir Ùisdean MacCoinnich, seann Probhaist Inbhir Nis; agus an Caiptean Anthony Miers, a rinn cliù dha fhèin mar chommandair bàta-tumaidh ann an 1942.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Iasgairean/Croitearan aig Ruspainn, Diùranais, 1890an
- EXTERNAL ID
- PC_MORRISON_6
- ÀITE
- Diùranais
- SGÌRE
- Eadar Dhà Chaolas agus Diùranais
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Diùirnis
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Willie Morrison
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29290
- KEYWORDS
- a' togail dhealbhan
daoine
croitearan
croitearach
croitean
iasgach
bàtaichean
cliabh
'S e croitearan agus iasgairean à Diùranais a th' anns an dealbh seo a chaidh a thogail aig Ruspainn anns na 1890an. Chithear seanair air taobh athar Uilleam Mhoireasdain a bha na neach-naidheachd agus neach-deasachaidh, ann am meadhan na deilbh le cliabh air a dhruim. 'S e Dàibhidh Moireasdan a bh' air agus chaochail e anns an Fhaoilleach 1941 aig 82 bliadhna a dh'aois.
Anns a' chiad loidhne, bhon làimh chlì chun na làimh dheis tha Ailig MacAoidh, a mhac Seòras MacAoidh ( a bha na nàbaidh aig Uilleam Moireasdan nas fhaide air adhart), Ruairidh Rothach, Teàrlach Moireasdan (a bha càirdeach do dh'Uilleam), Dàibhidh Moireasdan agus Uilleam MacDhòmhnaill (Uilleam Òg). 'S e tàilleir a bh' ann am Murchadh Moireasdan, uncail Dhàibhidh Mhoireasdain, ann an Saingea Beag a bha ainmeil mar òraidiche, neach èibhinn agus neach-iomairt airson còirichean chroitearan agus chaochail e timcheall air 1908.
Dhen chòignear aig a' chùl, chan eil ainmean airson an dithis air an làimh dheis ach 's e an triùir eile bhon làimh chlì chun na làimh dheis Raibeart J Dingwall, Aonghas MacDhòmhnaill agus Ruairidh Rothach


text:
- TIOTAL
- Sir Eoghann Camshron Loch Iall
- EXTERNAL ID
- QZP40_159_296
- DEIT
- 1874
- LINN
- 1870an
- CRUTHADAIR
- R Paterson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30939
- KEYWORDS
- Camshron Loch Iall
Loch Iall
cinnidhean
Seumasaich
madadh-allaidh
Blàr Coille Chnagaidh
uaislean
Bha spèis agus earbsa mhòr aig na fir aige do Shir Eoghann Camshron Loch Iall (1629-1719) . Bha e comasach ann an cogadh agus anns an dòigh anns an robh e ga ghiùlan fhèin. Fhuair e tiotal ridireachd ann an 1680, agus b'e sin an aon bhliadhna, a-rèir beul-aithris, a mharbh e am madadh-allaidh mu dheireadh ann an sgìre Loch Abair.
Bha e daingeann dha na Seumasaich agus bha e a' sabaid ann am Blàr Coille Chnagaidh ann an 1689 agus chuir e a mhac a shabaid anns an ar-a-mach ann an 1715. B'e ogha do Shir Eoghann Camshron, ogha air an robh "fear sèimh" Loch Iall, a bha a' sabaid dhan Phrionnsa Teàrlach ann an ar-a-mach nan Seumasach ann an 1745.
Chaidh an dealbh seo a thoirt bho 'A History of the Scottish Highlands, Highland Clans and Highland Regiments vol. 1' deasaichte le John S. Keltie


text:
- TIOTAL
- Coitheanal Eaglais aig Dabhach na Creige
- EXTERNAL ID
- PC_GLENURQUHART_DUNCANMACDONALD_008
- ÀITE
- Ceann Loch
- SGÌRE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Urchadan 's Gleann Moireasdan
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Glenurquhart Heritage Group
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22658
- KEYWORDS
- creideamh
eaglaisean
Loch Nis
Dabhach na Creige
Bho shiubhail an Naomh Colm Cille fad Loch Nis san 6mh Linn AD, tha Crìosdaidheachd air a bhith beò san àite. Tha an dealbh seo a' sealltainn luchd-adhraidh ag ullachadh airson seirbheis maidne taobh a-muigh na h-eaglais ann an Dabhach na Creige. Ged a bhiodh na daoine sin bochd a rèir mar a bha aig an àm, tha iad air an sgeadachadh gu grinn oir b' e latha spèisealta a bh' anns an t-Sàbaid dhan a h-uile duine aig an àm a chaidh an dealbh seo a thogail.
Tha an Eaglais taobh a-muigh Dabhach na Creige ann fhathast agus chithear i bho rathad an A82


text:
Gheibhear gach poileasaidh aig Fèisean nan Gàidheal airson luchdadh a-nuas air taobh deas na duilleig seo. Bidh poileasaidhean air an aontachadh leis a’ Bhòrd-stiùiridh ach tha iad fo sgrùdadh leantainneach aig amannan iomchaidh. Ma tha ceist sam bith agaibh a thaobh nam poileasaidhean no beachdan air na th’ againn an seo leigibh fios thugainn.
Tha Fèisean nan Gàidheal a’ brosnachadh chothroman co-ionnanachd anns gach suidheachadh is tha seo air a mhìneachadh anns na Poileasaidhean airson Co-ionnanachd Chothroman, Poileasaidh airson So-ruigsinneachd agus Plana Gnìomh Co-ionnanachd, Iomadachd agus In-ghabhail.
Tha e na amas cudromach aig Fèisean nan Gàidheal gum biodh tachartasan na buidhne agus nam Fèisean fosgailte do gach neach. Ma tha fiosrachadh a dhìth air Fèis sam bith mu na ghabhas dèanadh gus feumalachdan gach neach a ruighinn agus mu thaic airson seo a thoirt gu buil, leigibh fios dhan Oifigear Leasaichaidh agaibh anns a’ chiad dol a-mach.
Gheibhear taisbeanadh mu toirt a-steach daoine le feumalachdan sònraichte an seo.


text:
Tha Glaschu ainmeil air iomadh adhbhar ach feumar aideachadh nach eil a’ mhòr-chuid ro chàilear: grain-creideimh, mì-chleachdadh deoch-làidir, droch bhiadh, neds agus mar sin air adhart.
Tha e ceart, ge-tà, gu bheil cliù aig a’ bhaile airson a bhith càirdeil agus thathar ag ràdh gum bi daoine nach àithne dhut a’ tighinn thugad is a’ bruidhinn riut air an t-sràid. Chan eil teagamh sam bith nach eil seo fìor ach feumar faighneachd an e deagh rud a th’ ann an da-rìribh. Mar as trice ma bhruidhneas cuideigin rium air an t-sràid an seo, tha an deoch orra, tha trioblaidean slàinte- inntinn orra no tha iad airson faighinn a-mach a bheil thu a’ leantainn Rangers no Celtic gus an toir iad deagh bhreabadh dhut ma bhios an fhreagairt cheàrr agad!
Ach ged a bhios mi ag ràdh tòrr droch rudan mun bhaile san deach mo thogailmar fhealla-dha, agus ged nach eil e cho math ri Dùn Èideann nam bheachd, tha tòrr rudan ann mu Bhaile Mòr an Luchd-obrach a tha math. Chan e a-mhàin gur e fìor phrìomh bhaile na Gaidhealtachd a th’ ann (duilich Inbhir Nis), agus prìomh bhaile Thír Chonail (duilich Baile Atha Cliatha!), ach tha tòrr mòr pàircean matha ann cuideachd.
Bha na Bhictorianaich draghail mun truailleadh a bha na factaraidhean ag adhbharachadh agus bha iad den bheachd gun robh bailtean feumach air pàircean. Bha iad a’ faicinn phàircean uaine mar sgamhanan dhan bhaile agus tha tòrr a bharrachd phàircean ann an Glaschu na ann an cathair sam bith eile ann an Alba.
Tha tòrr phàircean mòra, mòra ann mar Bhaile Huistean, Pollaig, Bhictoria, Alexandra, Allt an Fhuarain, Pàirce Maxwell, Tollcross, Hogganfield, Pàirc na Banrigh, Kelvingrove, na Botanics is eile. Tha na ficheadan de phàircean nas lugha ann cuideachd. Tha iad air feadh na cathrach – tuath is deas, iar is ear, sgìrean beartach is sgìrean bochda.
Agus nas fheàrr na sin, tha tòrr aca ceangailte ris an lìonra rèile!
Nam measg, tha Pàirce Alexandra, pàirce Bhictorianach a tha suidhichte ann an cridhe ceann an ear a bhaile agus tha ri taobh stèisean Pàiread Alexandra (AXP).
Tha mi eòlach gu leòr air taobh an ear a bhaile oir bha mo mhathair na dotair teaghlaich sa cheàrnaidh sin is dh’fhàs mi gu math eòlach air Easterhouse, Ruchazie, Carntyne, Cranhill, Shettleston, Brigton, Dennistoun, Parkheid is eile nuair a bhithinn a’ dol a-mach sa chàr còmhla rithe agus i a-mach air na calls aice.
Airson adhbhar air choireigin, ge-tà, chan eil mi a’ smaoineachadh gun robh mi riamh ann am Pàirce Alexandra, fear de na pàircean as motha sa bhaile. Mar sin, cha b’ e ruith ach leum dhomh a dhol air an trèana air Meur-loidhne Allt an Fhuarain gu Pàiread Alexandra an latha roimhe nuair a bha mi airson a dhol air cuairt le Eubha bheag againn.
Cha do thòisich cùisean ro mhath, ge-tà. Chaidh mi dhan stèisean agus sgrìobh mi Alexandra air an inneal. Phut mi an uair sin air Alexandra Palace (Lunnainn)- an àite Alexandra Parade (Glaschu)- gun fhiosda dhomh agus chuir e iongnadh mòr orm nuair a nochd a’ phrìs – £170.
Chuir mi cùisean ceart ge-tà, agus bha an tiocaid £167.50 na bu shaoire aig a’ cheann thall agus mar sin, bha airgead gu leòr agam airson cofaidh aig Stèisean Sràid na Banrigh!
‘S e loidhne annasach a th’ ann am Meur-loidhne Allt an Fhuarain (Bellgrove-Sràid an Diùic-Cnoc an t-Sabhail-Allt an Fhuarain). Mar as trice, tha na trèanaichean cho falamh ri sporan an Sgitheanaich, dhan ìre is nach bi fiù’s ticket checkers orra.
Thàinig sinn far na trèana aig Pàiread Alexandra agus rinn sinn air a’ phàirc. A-rithist, chaidh a dhearbhadh gum bi muinntir Ghlaschu a’ bruidhinn riut oir thàinig fear òg thugam is thuirt e “an toir thu dhomh 20p son crogan leanna?”. Cha mhòr nach tuirt mi “Seo dhut £1 slan, am faigh thu ceithir dhomhsa cuideachd!”. Boom boom…
‘S e deagh phàirc a th’ ann le tunnagan is gàraidhean Bhictorianach òrdaichte ach tha cnoc ann cuideachd a tha àrd os cionn a’ bhaile far a bheil craobhan is feur fada far am faigh thu deagh shealladh den taobh an ear air fad, nam measg annasan mar Provan Gasworks agus na Gallogate Twins (no na Divis Flats mar a th’ agam orra).
Tha am pàirc air a cuairteachadh le bailtean àrda is rathaidean tranga is tha i tòrr, tòrr nas motha na shaoileadh tu bhon taobh a-muigh.
Chòrd an turas ruinn glan agus tha mi a’ planadh turas gu Pàirc Allt an Fhuarain mar-thà.
An turas: DUM-GLC, GLQ-AXP, AXP-GLQ, GLC-DUM.
Mìltean rèile: 8m 46s
Alasdair


text:
Ann an leabhar-ciùil Bi Sunndach agus Seinn tha 34 òrain, rannan agus geamannan a chaidh a dhealbh gus ùidh chloinne de gach ìre comais a thogail agus am brosnachadh.
Ged a tha mòran de na h-òrain ùr, tha cuid ann air a bheil sinn eòlach agus measail, nam measg 8 òrain thraidiseanta ann an nòs ùr.
Le bhith a’ gabhail pàirt anns na geamannan ciùil spòrsail seo, ionnsaichidh clann sgilean ciùil bunaiteach leithid a bhith ag èisteachd, a’ gabhail cothrom mu seach, a’ cumail na buille, a’ faireachdainn ruitheam agus a’ fàs mothachail air pitse.
Òrain


text:
Beachd Dhòmhnaill
Seo fear dhe na h-adhbharan gu bheil sgoilearan - agus oilthighean - ann.
Tha feum air eòlaichean a tha neo-eisimeil, aig a bheil an saorsa an fhìrinn - mar a tha iad fhèin ga faicinn - a shìreadh agus a chur an cèill.
Ann an saoghal na Gàidhlig, far as coltach uaireannan gu bheil sinn uile eòlach air a chèile, dh'fhaodadh tu cumail a-mach gun robh sin nas cudromaiche builleach.
Mar sin, thèid èisteachd ri beachdan Dhòmhnaill Meek, as dèidh mar a dh'innis e do BhBC An Là gun robh staid Bòrd na Gàidhlig na "adhbhair nàire" dha.
'S e Dòmhnaill fear dhe na sgoilearan Gàidhealach as cliùitiche a tha ann.
B' ann air sgàth sin a dh'iarradh airsan a' chiad òraid Ghàidhlig a-riamh a thoirt seachad ann an Talla a' Bhòid aig Oilthigh Ghlaschu, air beulaibh nan ceudan sgoilearan Ceiltis bho air feadh an t-saoghal.
Dragh
A bharrachd air sin, bha an t-Ollamh Meek a-measg nam prìomh dhaoine a bha air cùl stèidheachadh a' Bhùird anns a' chiad dol a-mach.
Dusan bliadhna on uair sin, tha e dhen bheachd nach eil Bòrd na Gàidhlig idir a' coilionadh nan amasan a bha aige nuair a chaidh a chur air cois.
Tha fàgail Iain Chaimbeul às dèidh trì mìosan mar cheannard, agus fastadh Joe Moore, aig nach eil a' chànain, a' cur dragh mòr air.
Ach nas miosa na sin, tha an t-Ollamh Meek a' creidsinn gu bheil am Bòrd a-nis "a' riochdachadh an riaghaltais do na Gàidheil", seach na Gàidheil don riaghaltas.
Na bheachd fhèin, dh'fhàg sin nach robh ann ach "pìos eile de bhiurocrasaidh Dhùn Èideann".
Mar sin tha e a' moladh gum bu chòir sùil ùr, gheur a thoirt air amasan a' Bhùird.
Ciallach
Chan robh ministear na Gàidhlig, Alasdair Allan mun cuairt gus na ceistean seo a fhreagairt - tha e thall thairis.
Ach bhruidhinn Cathraiche a' Bhùird, Ailean Dòmhnallach, air Aithris na Maidne.
Ghabh e ris gun robh cuid de na puingean aig an Ollamh Meek "ciallach gu leòr".
Ach thuirt gun do dh'atharraich amasan a' Bhùird o chaidh a stèidheachadh, mar a dh'atharraich an saoghal agus saoghal na Gàidhlig gu sònraichte.
'S dòcha gur e a' cheist as cudromaiche a bheil sinne, Gàidheil na h-Alba, riaraichte gu bheil am Bòrd a' dèanamh na tha a dhìth, agus, mura h-eil, ciamar a chuireamaid sin an cèill?
Ceistean mòra do Mhinistear na Gàidhlig nuair a thilleas e.


text:
"Fiosrachadh ceàrr" air cùl sgìrean glèidhte mara
Tha Comhairle nan Eilean Siar ag iarraidh air Ministear nan Eilean, Derek MacAoidh, agus Ministear na h-Àrainneachd, an t-Oll. Aileen NicLeòid, a thighinn dha na h-Eileanan a bheachdachadh air an fhiosrachadh air a bheil Riaghaltas na h-Alba a' stèidheachadh na h-argamaid airson sgìrean glèidhte aig muir.
Tha iasgairean nan Eilean Siar ag ràdh gu bheil am fiosrachadh gu tur ceàrr, agus tha Riaghaltas na h-Alba ag ràdh gu bheil fiosrachadh a chuir na h-iasgairean thuca ceàrr.
"'S e là truagh a bhiodh ann a-nis, tha sinn beò ann an deamocrasaidh, mura biodh an Riaghaltas ag èisteachd ri gearain - gearain gu math reusanta - a th' aig na h-iasgairean," thuirt Cathraiche Comataidh an Leasachaidh Mhaireanaich aig Comhairle nan Eilean Siar, Alasdair Macleòid.
"Agus tha sinne ag iarraidh a bhith taiceil dha na h-iasgairean.
An Roinn Eòrpa
"Tha sinne a' faicinn, ma thèid na rudan a tha seo air adhart, a' bhuaidh a tha e a' toirt iar coimhearsnachdan iasgaich agus air na coimhearsnachdan anns an fharsainneachd tro na h-Eileanan. Chan ann a-mhàin ann an seo fhèin ach shìos an Uibhist, agus shìos am Barraigh.
"'S tha sinn a' cluinntinn cuideachd bho bhuidhnean eile a tha a' riochdachadh iasgairean mar an SFF, a th' air tighinn a-mach gu làidir an aghaidh an rud a tha an Riaghaltas a' feuchainn ri dhèanamh," thuirt e.
"Mar a h-uile suidheachadh mar seo, nuair a bhios connspaid ann, feumaidh sinn daoine fhaighinn timcheall a' bhùird, agus sealltainn dhaibh gu bheil iad ceàrr.
"Tha fios agamsa, Donnchadh MacAonghais agus an fheadhainn a tha ag obair anns a' ghnìomhachas, gu bheil iad air a bhith ag iasgach bho chionn bhliadhnaichean mòra, 's gu bheil a' cumail dàta. Tha sin aca, agus tha fada a bharrachd eòlais acasan air an t-suidheachadh bho thaobh an iasgaich na th' aig daoine nan suidhe ann an oifisean ann an Dùn Èideann.
"Chan eil mi ag ràdh nach eil fiosrachadh acasan, ach am fiosrachadh a th' aig na h-iasgairean, chuirinnsa fada a bharrachd earbsa ann an sin na an rud a tha daoine a' dèanamh air coimpiutairean.
"An rud a tha sinne a' dol a dhèanamh, tha sinn a' dol a ghnocadh air a h-uile doras, gum faigh sinn daoine a dh'èisteas rinn. Daoine le cumhachd. Agus gun atharraich sinn na rudan a tha a' dol a thachairt.
"Mura seas sinn còmhla, sinn fhìn 's na h-iasgairean, agus na buidhnean a tha a' dèanamh am bith-beò às a bhith ag obair aig muir," thuirt e.
Tha Mgr MacLeòid den bheachd nach biodh an t-Aonadh Eòrpach airson nan sgìrean glèidhte nam faiceadh iad a' bhuaidh a bheir iad air coimhearsnachdan, a dh'aindeoin argamaid an Riaghaltais gur ann bhon AE a thig na sgìrean glèidhte.
"Tha fhios agam gu bheil an Roinn Eòrpa taiceil dha coimhearsnachdan beaga," thuirt e.
"Nuair a smaoinicheas mise, a' dol air ais bhliadhnaichean, an taic-airgid a fhuair sinn bhon Roinn Eòrpa airson bun-structar a chur anns na h-Eileanan.
"Tha fhios agam gu bheil e duilich uaireannan faighinn a-mach dè tha a' tachairt anns an Roinn Eòrpa, ach tha sinne mar choimhearsnachd, thairis air na bliadhnaichean, air an t-uabhas de thaic fhaighinn on Roinn Eòrpa.
"Tha mi a' smaoineachdainn gur e seo an rud mu dheireadh a bhiodh iadsan ag iarraidh, toirt a-steach riaghailtean a tha a' dol a chur às dha coimhearsnachdan air feadh nan Eileanan," thuirt e.
Thuirt labhraiche do Riaghaltas na h-Alba: "mura dìonar na sgìrean seo, san ùine fhada, bhiodh cron maireannach air a dhèanamh air àrainnean agus an stoc èisg a tha a' crochadh orra - sin am fìor-chunnart do choimhearsnachdan mu na costaichean againn.
"Gu follaiseach, feumar dìon àrainneachd na mara agus feumalachdan nan coimhearsnachdan a tha a' crochadh air a chothromachadh - agus 's e sin as coireach gun do leudaich sinn an ùine anns ma faodar beachdan a chur thugainn. Chuir iomadh buidheann, iasgairean clèibhe nam measg, fàilte air na molaidhean againn.
"Tha sinn a' cur fàilte air beachdan sam bith bho dhaoine no buidhnean aig a bheil ùidh sa chùis. Thuige seo cha d' fhuair sinn beachdan sam bith bho Chomhairle nan Eilean Siar, no Comann Iasgairean nan Eilean Siar, agus dh'iarramaid orra an cuid bheachdan a chur thugainn."


text:
Naidheachdan 11:00m
3 An Lùnasdal 2015 Ùraichte aig Ùraichte aig
Seirbheisean Aiseig
Dh'fhoillsich Riaghaltas na h-Alba am pàipear-tairgse airson seirbheisean aiseig a' chosta an iar air an làraich-lìn aig Transport Scotland. Thuirt Rùnaire na Còmhdhail 's nan Eilean, Derek MacAoidh, gun robh am pàipear ga fhoillseachadh mar thoradh air gealladh gum biodh am pròiseas cho soilleir 's a ghabhas. Thuirt e gun robh an Riaghaltas an-dràsta a' cur panal neo-eisimeileach ri chèile a nì sgrùdadh air a' phàipear thagraidh, airson dèanamh cinnteach nach eil dad a' nochdadh ann a dhèanadh dìmeas air na companaidhean a bhios a' farpais airson na seirbheisean a ruith - Caledonian Mac a' Bhriuthainn agus Serco.
Maorach
Coinnichidh Riaghaltas na h-Alba ri marsantaich mhaoraich an-diugh a bhruidhinn air na duilgheadasan a th' aca ann a bhith a' cur stuth a-null dhan Roinn Eòrpa. Tha an staing ann an Calais a' ciallachadh gu bheil uimhir de dhàil ga chur air làraidhean 's gu bheil am maorach a tha iad a' giùlain a' dol a dholaidh mus fhaigh iad gu margaidh. Bidh a' choinneamh èiginneach a' coimhead air rudan mar slighean agus dòighean bathair eile a ghabhas an cleachdadh airson Calais a sheachnadh.
A' Ghrèig
Tha earrainnean ann am bancaichean mòra na Grèige air tuiteam suas ri 30% o dh'fhosgail margaidh earrainnean na dùthcha airson a' chiad uair ann an còig seachdainnean. Chaidh a' mhargaidh a dhùnadh goirid mus deach riaghailtean calpa a chur an sàs leis an Riaghaltas ann am Baile na h-Àithne nuair a bha staing fiachan na dùthcha aig àirde. Tha prìomh chlàr nan earrainnean cuideachd air tuiteam 22%.
Làraidh-sgudail
Bu chòir do Chomhairle Baile Ghlaschu beachdachadh air am bu chòir dhaibh a bhith ag iarraidh air daoine slàn-chunntas a thoirt seachad mun eachdraidh mheidigich aca nuair a tha iad a' cur a-steach airson dreuchdan aig a' Chomhairle. Nochd am moladh aig rannsachadh air tubaist na làraidh-sgudail anns a' bhaile anns an deach sianar a mharbhadh. Tha e air tighinn am bàrr gun robh dràibhear na làraidh, Harry Clarke, air innse dhan t-seann chompanaidh aige, First Bus, nach robh e a' fulang le tuainealaich agus laigsean nuair a chaidh e a dh'obair dhaibh ann an 2008.
Braisil
Thuirt Amnesty International gun do mharbh poilis armaichte ann am Braisil còrr is 1,500 duine thairis air na còig bliadhna a dh'fhalbh. Thuirt a' bhuidheann gu bheil fianais aca gun deach mòran de na daoine sin a mharbhadh gu mì-laghail, le oifigearan a' losgadh air feadhainn a bha mar thà air gèilleadh, no a bh' air an leòn.
Bancaireachd Uibhist
Cuiridh Comhairle Coimhearsnachd Loch nam Madadh litir a dh'ionnsaigh Banca na h-Alba, agus draghan a' nochdadh air an eilean mun t-seirbheis a tha am banca a' tabhainn. Tha daoine air a bhith a' gearain mu cho tric 's a tha am banca dùinte agus nach fhaigh iad air bruidhinn ri duine aghaidh ri aghaidh. Tha am banca an-dràsta fosgailgte dà là san t-seachdain.


text:
- TIOTAL
- Millicent, Bain-diuc Chataibh
- EXTERNAL ID
- CAITHHORZ_THUFM_PH037
- ÀITE
- neo-aithnichte
- DEIT
- c.1905
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Caithness Horizons
- AITHNEACHADH MAOINE
- 4157
- KEYWORDS
- uaisleachd
Bha Millicent Fanny Sutherland-Leveson-Gower, Ban-diùc Chataibh (20 Dàmhair 1867 - 20 Lùnastal 1955) na tè-aoigheachd is na neach-leasachaidh. Rugadh am Fìobha i, an nighean bu shine aig Raibeart St Clair-Erskine, 4mh Iarla Ros Linne agus a bhean, Blanche.
Air a cho-là-bhreith aice, agus i seachd bliadhna deug a dh'aois, phòs i fear Cromartie Sutherland-Leveson-Gower, Marcas Stafford (1851 - 1913), agus cha b' fhada gus an robh i na tè-aoigheachd mhòr an Lunnainn. Ann an 1892, fhuair an duine aice an tiotal mar Dhiùc Chataibh, agus le seo na h-oighreachdan mòra air Gàidhealtachd na h-Alba, Staffordshire is Shropshire an Sasainn.
Rinn e obair leasachaidh shòisealta leithid feuchainn ri ath-bheothachadh a dhèanamh air gnìomhachasan dachaigh na clòimhe air a' Ghàidhealtachd, a' cur sgoil teicneòlais an Goillspidh, agus i na ceann-suidhe de Chomann Ghnìomhachas Dachaigheil na h-Alba.
Bha an dàrna duine aice, fear Percy Desmond Fitzgerald, na oifigear san arm agus mar seo chaidh an dithis ac' dhan Fhraing aig toiseach a' Chiad Chogaidh, ise le aonad-eiridinn na Croise Deirge. Chaidh a cur an grèim nuair a thug na feachdan Gearmailteach ionnsaigh air Namur, ach rinn i teicheadh. Bha i mu dheireadh a' ruith ospadal Breatannach na Croise Deirge an Calais suas gu deireadh a' chogaidh.
Chuir i seachad mòran dhen chòrr dhe beatha san Fhraing far an do chaochail i an 1955. Nuair a chaochail i ann am Paris, chaidh a losgadh agus thugadh an luath aice a thoirt air ais a Chataibh don chladh phrìobhaideach an Dùn Robain
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Caithness Horizons


text:
Leasachadh ga iarraidh airson Sràid a' Chaisteil
Tha luchd-gnothaich air Sràid a' Chaisteil an Inbhir Nis ag iarraidh air Comhairle na Gàidhealtachd piseach a thoirt air coltas na sràide.
Thuirt iad gun do dhiochuimhnich an t-ùghdarras ionadail mu Shràid a' Chaisteil fhad 's a bha leasachadh ga dhèanamh anns an t-seann bhaile le sgeama Streetwork.
Thuirt Denise Collins aig a bheil bùth air an t-sràid gun dèanadh cabhsairean agus solais-sràide ùra feum dhan àite.
Bha i cuideachd ag ràdh nach biodh e ro chosgail sin a dhèanamh.


text:
G. K. Chesterton
Bha G. K. Chesterton (29 an Cèitean 1874 – 14 an t-Ògmhios 1936) am measg nan sgrìobhadairean Sasannach a bu thorraiche agus a bu bhuadhaiche ron Chogadh Mòr. Tha e ainmeil mar fear de na sgrìobhadairean a b' e a b' fheàrr air cleachdadh paradacsan.
Bha e a' sgrìobhadh nobhailean (m.e. The Napoleon of Notting Hill, 1904, no The Flying Inn, 1914), bàrdachd, beath-eachdraidhean (m.e. mu dheidhinn Charles Dickens), aistean feallsanachd agus artagailean ann am pàipearan-naidheachd (chaidh mòran dhiubh foillseachadh ann an cruinneachaidhean mar The Defendant, 1901, All Things Considered (1908) no Tremendous Trifles, 1909). Ge-tà, tha e as ainmeile an-diugh airson nan sgeulachdan fir-rannsachaidh le "Father Brown", sagart Caitligeach agus fear-rannsachaidh neo-dhreuchdail. (Chaidh Chesterton iompachadh na Chaitligeach.) Sgrìobh e còig cruinneachaidhean de na sgeulachdan sin, agus a bharrachd air sin grunn sgeulachdan fir-rannsachaidh gun Fhather Brown.


text:
Carthannas Linda Norgrove air £1m a thogail
Tha carthannas a chaidh a chur air bhonn mar chuimhne air boireannach à Leòdhas a chaidh a mharbhadh ann an Afganastan o chionn còig bliadhna air £1m a thogail.
Bha Linda Norgrove ag obair do bhuidhinn chobhair anns an dùthaich nuair a chaidh a toirt am bruid le reubaltaich san t-Sultain 2010.
Chaidh a marbhadh mìos às dèidh sin nuair a dh'fheuch feachdan Aimeireaganach ri a saoradh.
Tha Bunait Linda Norgrove mar thà air cuideachadh gus sgoil ùr a thogail an Kabul ann an Afganastan.
Cuideachadh
Tha a' bhuidheann cuideachd air sgoilearachdan oilthighe a thoirt do 44 nighean.
Chaidh an carthannas a chur air chois le pàrantan Ms Norgrove, John agus Linda, a tha fhathast a' fuireach ann an Leòdhas.
Dh'innis Mgr Norgrove dhan BhBC: "Thug e ar n-inntinn far bhàis Linda."
"Bidh an cràdh a' falbh mean air mhean ged nach falbh e gu tur gu bràth."
Thuirt a' Bh.Ph. Norgrove gun robh mòran den chloinn a tha an carthannas a' cuideachadh a' coimhead suas ri a nighinn.
Thuirt i cuideachd gun robh i a' creidsinn gum biodh beachd measgaichte aig Linda mu na bha a pàrantan a' dèanamh.
"Tha mi a' smaoineachadh gun gabhadh Linda iongnadh agus gum biodh i toilichte gu bheil sinn a' dèanamh rudeigin airson àite air an robh gaol aice a chuideachadh.
Lorg rannsachadh a rinn Breatainn agus na Stàitean Aonaichte gun deach Ms Norgrove a mharbhadh le greinèad a chaidh a thilgeil le saighdear Aimeireaganach a bha a' feuchainn ri cobhair a dhèanamh oirre.


text:
LEARNGAELIC WITH AN LÀ LEARNGAELIC LEIS AN LÀ
- Gaelic text Teacsa Gàidhlig
- English text Teacsa Beurla
- Gaelic & English text Teacsa Gàidhlig & Beurla
- Vocabulary Briathrachas
Foghlam Gàidhlig ann an Inbhir Narann (18/04/2016)
[Angela NicIlleathain – Preseantair] Chaidh 10 latha, 10 bliadhna gabh mo leisgeul, de dh'fhoghlam tro mheadhan na Gàidhlig ann an Inbhir Narann a chomharrachadh le latha gu math spòrsail sa bhaile. Bhathar a' cur fàilte air clann aig an robh Gàidhlig agus cuideachd air feadhainn aig nach robh facal idir. Chaidh Seonaidh MacCoinnich ann dhuinn.
[Clann] Fàilte gu latha Gàidhlig Inbhir Narainn!
[Nighean 1] Uill choimhead sinn air mar, an dèan sinn leabhraichean.
[Nighean 2] Bha sinn a’ sgrìobhadh an ainm againn.
[Nighean 1] Bha clas à trì agus clas a dhà, a’ cluich air na drums.
[Seonaidh MacCoinnich – Neach-aithris] Sgilean soircais, ealain graffiti agus faramach, uile am measg nan rudan air an robh clann a’ gabhail part aig an latha spòrsail.
[Marilyn Hamilton] Today is just all about having fun, showing how we can have fun through the medium of Gaelic and how Gaelic culture is really relevant in today’s society.
[Seonaidh MacCoinnich – Neach-aithris] Ach a bheil rudan mar sgilean soircais cuideachail do chloinn òg Gàidhlig ionnsachadh?
[Ariel Killick] Tha mise a’ faicinn gu bheil e uabhasach cudromach gum bi clann a’ faighinn cothrom pàirt a ghabhail anns na h-ealain co-aimsireil cuideachd. A’ cur a’ Ghàidhlig ann an teis-mheadhain a’ chultair co-aimsireil mar a tha an-diugh tro mheadhain ealain graffiti agus ealain rap agus cuideachd sgilean soircais. Tha na h-ealain traidiseanta Gàidhlig fìor, fìor phrìseil agus fìor fìor chudromach ach tha e a’ cheart cho cudromach gum bi clann a’ faicinn gu bheil a’ Ghàidhlig a’ buntainn ri rudan a tha dol san latha an-diugh cuideachd.
[Seonaidh MacCoinnich – Neach-aithris] Agus fiù’s na rudan nas traidiseanta mar innse sgeulachdan, bha feum air Ruairidh MacIlleathain a bhith faiceallach.
[Ruairidh MacIlleathain] Feumaidh mi a bhith faiceallach nach cuir mi cus de mhurt is marbhadh ann oir bidh thu tuigsinn mar a tha iomadach seann stòiridh aig na Gàidheil, bha iad a’ falbh a’ marbhadh dhaoine eile, ‘s e gaisgich a bh’ annta air sàillibh sin. ‘S dòcha san latha an-diugh nach eil daoine buailteach a bhith cho bàidheil ri sgeulachdan cho borb agus mar sin tha mi air feadhainn a thaghadh nach eil buileach mar sin.
[Seonaidh MacCoinnich – Neach-aithris] Dè cho làidir ‘s a tha Gàidhlig san sgìre?
[Tia NicThòmais] Uill tha Gàidhlig gu leòr san sgìre. Tha cuid ag ionnsachadh agus cuid aig a bheil Gàidhlig o thùs agus tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig a’ fàs. Tha buidheann phàistean ann o 3, tha a’ Chròileagan an seo san Sgoil-àraich airson aois 3-5 agus tha e anns a’ Bhun-sgoil agus bidh tachartasan ann le ceòl. Aig Fèis Inbhir Narainn tha tòrr luchd-ciùil a’ tighinn a-steach airson clasaichean a thoirt agus rudan mar sin.
[Seonaidh MacCoinnich – Neach-aithris] Cùisean a’ coimhead math don Ghàidhlig san àm ri teachd. Seonaidh MacCoinnich, BBC An Là, Inbhir Narann.
Gaelic medium education in Nairn
[Angela MacLean – Presenter] 10 days, excuse me, 10 years of Gaelic medium education in Nairn was being celebrated with a fun day in the town. Children with Gaelic and also those without a word were welcomed. Seonaidh MacKenzie went for us.
[Children] Welcome to Nairn Gaelic Day!
[Girl 1] We looked at storytelling.
[Girl 2] We wrote our names.
[Girl 1] Primary 3 and 2 were playing on the drums.
[Seonaidh MacKenzie – Reporter] Circus skills, street art and noise. All the things children were taking part in at the fun day.
[Marilyn Hamilton] Today is just all about having fun, showing how we can have fun through the medium of Gaelic and how Gaelic culture is really relevant in today’s society.
[Seonaidh MacKenzie – Reporter] But are activities like circus skills helpful for young children to learn Gaelic?
[Ariel Killick] I see it as very important that children get the chance to take part in contemporary arts as well. Putting Gaelic at the forefront of contemporary culture, as we are doing today through the medium of street art, rap and circus skills. The traditional Gaelic arts are very, very precious and really, really important but it’s just an important that children can see that Gaelic relates to modern day activity too.
[Seonaidh MacKenzie – Reporter] And even with the more traditional aspects such as storytelling, Roddy MacLean had to be careful.
[Roddy MacLean] I must be careful not to have too much murder and death, as you understand that in many old Highland tales they would kill people and they would then become a hero. Perhaps today people don’t take too kindly to such brutal tales and therefore I’ve chosen ones that aren’t quite like that.
[Seonaidh MacKenzie – Reporter] How strong is Gaelic in the area?
[Tia Thomson] Well there’s plenty Gaelic in the area. Some are learning and some are native speakers and Gaelic medium education is growing. There’s a toddler group for under 3s, there’s a playgroup here in the nursery for ages 3-5, there’s Gaelic in the primary school and there are events taking place with music. Such as Fèis Inbhir Narainn where lots of musicians come in and take classes and things like that.
[Seonaidh MacKenzie – Reporter] Things are looking good for Gaelic in the future. Seonaidh MacKenzie, BBC An Là, Nairn.
Foghlam Gàidhlig ann an Inbhir Narann
(Gaelic medium education in Nairn)
CuideachadhHow to use this site
Tha Learn Gaelic le An Là ag amas air luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig a tha, le beagan misneachd, deiseil airson ceum air adhart a ghabhail. Tha an t-susbaint freagarrach dhan h-uile neach-ionnsachaidh, ach bidh e nas cuideachaile do dhaoine a tha seachad air an ìre Tòiseachaidh.Learn Gaelic with An Là is aimed at learners who have already gained some confidence in Gaelic and want to take their learning to the next level. The material is suitable for all learners, but those who have progressed beyond the Beginner level will find this section particularly useful.
Bidh sinn a’ cur sgeulachdan bhon phrògram BBC An Là beò gach seachdain, le tar-sgrìobhadh Gàidhlig is eadar-theangachadh Beurla. Bidh dath an teacsa ag atharrachadh nuair a thèid facal a chluich. ‘S urrainnear cliogadh air facal sònraichte agus cluichidh am bhidio bhon sin a-mach. Dh’fhaodadh gum biodh seo cuideachail dha luchd-ionnsachaidh airson fuaimneachadh a dhearbhadh. Stories from the BBC ALBA Gaelic news programme "An Là" are uploaded on a weekly basis, with a Gaelic transcript and an English translation. As each Gaelic word is spoken, the accompanying text changes colour. Individual words can be selected with a simple click and the video will play from that point onwards. Learners may find this useful for checking pronunciation.
Bidh gach paragraf Gàidhlig a’ gluasad ri linn na h-aithris, ach faodar cuideachd na bàraichean-sgrolaidh a ghluasad gu earrann shònraichte den aithris.Each Gaelic paragraph automatically scrolls in conjunction with the news report, but the manual scrolling bars can also be used to move the text to a particular section of the report.
Chithear an tar-sgrìobhadh Gàidhlig anns a’ chiad dol a-mach. Ach, gheibhear eadar-theangachadh Beurla den tar-sgrìobhadh le bhith a’ taghadh Beurla no Gàidhlig agus Beurla.The Gaelic transcript is shown by default. However, you can see a translation of the transcript by selecting the English or Gaelic and English tabs.
Tha briathrachas cuideachd ri fhaotainn, le faidhlichean fuaim Gàidhlig na chois. Tha a’ bhriathrachas air a thaghadh bhon aithris fhèin, le measgachadh leithid ainmean-àite, briathrachas naidheachd, gnathasan-cainnt is abairtean. Key vocabulary is also provided, with accompanying Gaelic audio. This is a selected from the vocabulary contained in the news report and may include a selection of place names, news terminology, useful colloquialisms and phrases.
Tha luchd-leasachaidh an làraich a’ moladh gun tèid am brabhsair-lìn as ùire a chleachdadh airson an t-susbaint seo fhaicinn. Am measg nam brabhsairean ùra (saor an-asgaidh) as urrainnear a chleachdadh, tha Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer agus Safari.The developers of the site recommend that an up-to-date web browser is used to ensure the content displays to its optimum. Suitable browsers (which are free to use) include the latest versions of Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer and Safari.
Gheibhear an làraich seo air tablaidean is fònaichean-làimhe ach, a chionn ‘s gur e bhidiothan làn-sgrion a-mhàin a sheallas iPhone, bithear a’ cluich faidhle-fuaim seach bhidio.The site should work on mobile devices, but since iPhones will only show video full-screen and hide the transcript, we play an audio file instead of the video.
Credits
This site uses technology from jPlayer and Mozilla Popcorn, and builds on an idea and code developed by Mark Boas and associates at Happyworm.
All videos used are courtesy of BBC An Là and the British Broadcasting Corporation, who retain all rights to them.
Site design and coding by Sealgar Ltd.
Video, audio and transcripts provided by bbc.co.uk/alba.