text:
Abhainn Mhagdalena
'S e an abhainn as motha, as fhaide agus as cudromaiche ann an Coloimbia a th'ann an Abhainn Mhagdalena.[1] Toisichidh an abhainn shuas ann an Huila ann an ceann a deas na dùthcha, is i a' sruthadh mu thuath fad 1,558km [2] tro na roinnean dhe Tolima, Cundinamarca, Caldas, Boyacá, Antioquia, Bolívar, Cesar, Magdalena gu ruige Muir A' Chairibianach faisg air Barranquilla, ann an Atlántico.[3] Tha an Abhainn Mhagdalena a' sgarradh dà sliabh a-mach a chèile: An Cordillera Central agus An Cordillera Oriental, is iad na slèibhtean as thuath na h-Andes. Ro àm an treàna agus a' pleàna, 's e bàtaichean a' toirt daoine agus bàthar air an abhainn sin a bh'ann prìomh mheadhann chòmhdhail na dùthcha.
Ainmean na h-Aibhne[deasaich | deasaich an tùs]
Chuir an Ceannsaiche Spàinnteach Rodrigo de Bastidas an t-ainm Magdalena air an abhainn nuair a ràinig e beul na h-aibhne aig Bocas de Cenizas an 1 an Giblean 1501. Bha mòran ainmean tùsanach aice roimhe. Bha Yuma air a' phàirt as ìsle, Arli air a' phàirt meadhanch agus Guacahayo aig a' phàirt as àirde aice. A bharrachd air sin, 's e Karacali an t-ainm a bha oirre gu lèir airson iomadh bhuidheann.


c: text/html

text:
Ball-Coise
Is e Cupa na h-Alba an duais as sine ann an Comann buill-choise agus an duais nàiseanta buill-choise as sine san t-saoghal. Thòisich Comann Ball-coise na h-Alba ann an 1873. Ann an 1895 bha uimhir de chlubaichean na h-Alba a’ gabhail pàirt ann an Cupa na h-Alba is gum feumte farpais eile a chur air dòigh gus cothachadh ris an iarrtas. Tha an fharpais seo air a bhith soirbheachail thar 135 bliadhna ach le beagan brisidh air cùisean aig àm a’ Chiad agus an Dàrna Cogaidh.
Tha sgioba nàiseanta na h-Alba a’ cluich aig Pàirce Hampden ann an Glaschu. Tha iad air a’ chuairt dheireannach de Chupa na Cruinne a ruighinn naoi tursan, ged nach do chluich iad ann ach ochd tursan. Fhuair iad troimhe gu Cupa na Cruinne ann am Brasil ann an 1950 ach seach nach b’ e Alba a bha nan Luchd-gleidhidh Bhreatainn aig an àm, roghnaich Comann Ball-coise na h-Alba gun pàirt a ghabhail.
Bha tòrr luchd-tadhail an Steòrnabhagh an uair sin eadar saighdearan, seòladairean, iasgairean agus luchd-malairt agus tha a cheart cho dòcha gur iad a thug an gèam chun nan Eilean Siar.
Bhuannaich Athletic Steòrnabhaigh a’ chiad lìog ann an 1903. Ann an 1904, bha trì sgiobaidhean eile san lìog: Ramblers, Caberfeidh agus Thistle. Bha farpaisean eadar-sgìreil san dùthaich mu 1900. Bha farpaisean air leth ann an Nis, air a’ Bhac, air an Taobh Siar agus san Rubha ann an 1931 agus an dèidh sin.
Thug Comann Leòdhais is Na Hearadh
Ghlaschu cupa Eilean an Fhraoich don Taobh Siar ann an 1933 agus dh’iarr iad orra farpais a chur air dòigh do sgìrean Lèodhais is Na Hearadh. Ghabh an Taobh Siar, Nis, Càrlabhagh, Am Bac, An Rubha, Ùig, Ceann a Tuath nan Loch agus Ceann a Deas nan Loch pàirt air a’ bhliadhna sin, leis Na Hearadh is Tolastadh a’ tighinn cuide riutha an dèidh sin. Chan fhaodadh, agus chan urrainn fhathast, sgiobaidhean à Baile Stèornabhaigh pàirt a ghabhail ann an Cupa Eilean an Fhraoich. Bhuannaich an Taobh Siar an cupa air a’ chiad bhliadhna nuair a rinn iad a’ chùis air Ùig sa chuairt dheireannaich.
Tha Ball-coise nam Ban cuideachd na phrìomh spòrs san eilean le Caileagan Sgoil MhicNeacail fo-aois 18 a’ buannachadh Cupa Ceann a Tuath na h-Alba agus Cupa Alba nan Caileagan-sgoile iomadach turas.
Tha ochd sgiobaidhean a’ cluich ann an Lìog Leòdhais is Na Hearadh an-dràsta. Tha sgiobaidhean nas òige cuideachd aig na sgiobaidhean sin is iad a’ cluich aig ìre fo-aois 18, fo-aois 16 agus fo-aois 14. Gus an sgilean a leasachadh agus airson an dèanamh deiseil airson farpaisean, tha club leasachaidh aca a bhios a’ trèanadh an òigridh.
Loidhne-tìm
Gnìomhan
- Rannsaich na diofar chupannan a tha gan cluich san sgìre agamsa (Eilean an Fhraoich, Jock Stein, Cupa Leòdhais) agus cruthaich bileag/faidhle-fiosrachaidh a’ taisbeanadh do chuid thoraidhean
- Faigh a-mach an robh duine san teaghlach agad (seanair, pàrant, uncail, co-ogha) a’ cluich dhan sgioba ionadail. Sgrìobh aithris agus feuch ri dealbhan fhaighinn a tha a’ toirt taic dhad aithris.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Liberec
'S e baile mòr agus sgìreachd (Seacais: okres) ann an ceann a tuath Poblachd nan Seiceach a th' ann an Liberec (IPA: lɪbɛrɛt͡s, Gearmailtis: Reichenberg). Tha Liberec suidhichte air na crìochain leis A' Phòlainn agus A' Ghearmailt, eadar Jelenia Góra agus Dresden san roinn (Seacais: kraj) Liberecký, ri taobh na h-Aibhne Lužická Nisa (Gearmailtis: Lausitzer Neiße), aig 374m os cionn ìre na mara. Tha 102,562 duine a' fuireach ann.[1] 'S e an còigeamh baile as motha na dùthcha a th' ann cuideachd.
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1348 agus bhuineadh e do Albrecht Václav Eusebius z Valdštejna bho 1622 gu ruige 1634[2] agus an uair sin dhan Ostair-Ungaire ro 1918. Chlàradh an t-ainm Gearmailteach ann an 1352 mar Reychinberch agus an t-ainm Seacach ann an 1592 mar Lychberk: b' e gu robh am fuaim R ann an Gearmailtis ag atharracha dh gu L ann an Seacais.[3] Bheireadh sin Beinn Bheairteach dhuinn sa Ghàidhlig. Dh'fhàs Liberec gu math beairteach anns an 16mh Linn air sàilleabh gu robhar a' dèanamh a' chlotha an seo. Chuir Cogadh nan 30 Bliadhna agus a' phlàigh às do mhalairt aig deireadh an 17mh Linn. Thoisich Tionndadh Gnìomhachais an seo fad an 19mh Linn la tòrr mhuilinn-aodaich ann ach thàinig sin gu crìoch anns na 30an.[4] Theich na Iùdhaich a bha nan tàmh an seo ann an 1938 nuair a thug Hitler ionnsaigh air an sgìre air fad, air an robh Sudetenland.[5] B' e baile dà-chànanach a bh'ann ron an Dàrna Cogaidh ach chaidh cha mhor a h-uile daoine aig an robh Gearmailtis a chur às an dùthaich ann an 1946.


text:
Beachd Ailein
CHAN IONGNADH GUM BHEIL an co- dhùnadh aig a’ Phrìomhaire ùr Theresa May gus Boris Johnson a stèidheachadh mar Rùnaire Dhùthchannan Cèin air uimhir de dh’ùpraid adhbharachadh ann am meadhanan an t-saoghail.
Thuige seo tha Boris Johnson air cliù a chosnadh mar bhuamastair a’ falbh le theanga air a ghualainn ‘s gun smaointinn na faiceall aige air na tha e air a bhith ag ràdh neo cò air a tha e a’ dèanamh tàire.
Gu dearbh bho chionn greise bha cuid a’ nochdadh bheachdan anns na meadhanan gur e cùis- eagail eadar-nàiseanta a bhiodh ann nam biodh Boris Johnson na Phrìomhaire am Breatann agus Dòmhnall Trump na Cheann-suidhe air na Stàitean Aonaichte.
Chaidh ar gleidheadh bhon tromlaighe sin gu ìre leis gur i May a fhuair dreuchd Prìomhaire, ach ann am beachd mhòran feadh an t-saoghail chan eil giùlan Johnson gu ruige seo co- dhiù ga uidheamachadh airson dreuchd a tha cho cudromach agus a tha ag iarraidh sàr sgilean uaisleachd agus dioplòmasaidh.
‘S gann a bha May air tòiseachadh na h- obair ùr nuair a thachair am murt oillteil ann an Nice ann an ainm cheannairce, agus thàinig an uairsin oidhirp armaichte san Tuirc gus riaghaltas ùr a stèidheachadh. Ma bha dearbhadh a dhìth air na h-uallaichean a tha an lùib dhreuchdan prìomhaire agus mhinistearan, nochd sin gu math aithghearr. Aig an aon àm ‘s a tha cunnartan phoilitigs an t-saoghail fon aire, tha riaghaltas Bhreatainn cuideachd ri co- dhùnadh a dhèanamh air co- dhiù thèid armachd niuclasach Trident ùrachadh, le mòran de shluagh na dùthcha agus luchd-poilitigs an aghaidh sin air adhbharan cosgais agus feallsanachd a thaobh armachd niuclasach.
Cluinnear argamaidean làidir nach eil leithid seo de dh’armachd na bhacadh far nach eil ceannardan stèidhichte a bhiodh deònach a chleachdadh, agus tha leisg air mòran de luchd-poilitigs dearbhadh gum biodh iadsan deiseil leithid seo de sgrios a bhuileachadh air an t-saoghal.
Chan eil cus dol a dh’argamaid an aghaidh rùn cur às do dh’armachd niuclasach feadh an t-saoghail, ach canaidh mòran nach coileanar sin le leithid Bhreatainn a bhith a’ cur bhuaipe an dìon bho Trident. Dùbhlain dhoirbh dhan luchd- riaghlaidh ùr uile agus feum dha Rùnaire nan Dùthchannan Cèin a bhith ag imeachd gu math faiceallach.
Canaidh cuid nach gann gun do thachair suidheachadh riamh air nach tug Shakespeare tarraing ann an dòigh air choreigin na chuid sgrìobhaidhean. Saoil mar sin nach dòcha gum bheil samhla aig Boris ris a’ phrionnsa anns an dealbh- chluich Eanruig IV nuair a tha e a’ cur faoineas òige às a dhèidh agus a’ gabhail uallaichean rìoghail an dèidh bàs athar. ‘Bidh na nì mi nas fheàrr ann an sealladh an t-sluaigh ri linn an fhaoineis a rinn mi roimhe.’
BORIS Johnson’s senior ministerial appointment surely gives him an opportunity to reinvent himself as a respected international politician and statesman. Possibly replicating the prince in Shakespeare’s Henry IV. ‘My reformation, glitt’ring o’er my fault, shall show more goodly and attract more eyes than that which hath no foil to set it off.’
Ailean Caimbeul (Allan Campbell) ailean@obantimes.co.uk


text:
Is annsin tainic Ailbhe o Imliuch Iubhair do dhol i n-árainn; & tainicc co Fid-inis, áit i raibhe Mac Creiche. Ocus nírb ésin a ched-ainm, acht Mac Croidhe Ailbhe; Mac Creiche dano a ainm an tan tucc aisecc na creiche a túaidh ó h-Aódh mac Eachach. Ciodh tra acht do iarr Ailbhe ar Mhac Creiche techt lais dochum n-áirne; & do innis Mac Creiche d' Ailbhe amhail do bi an glas air, & an leth docuiredh an eochair.
Ro ansat in oidhce sin maraon le Mac Creiche; & tucc
p.16Dia a c-cuid leth ar leth doibh. Ocus dochuaidh Ailbhe an oidhce arna marach ar cenn uiscce gusan tioprait 17 isin aill ata leth túaid don inis, co f-facaidh an téiccne 'san tiopraitt. Tucc leis é don tigh, & ro gherr & ro chosgair é; & frith an eochair imedhón an bhradáin. Sléchtais Mac Creiche do Ailbhe imon firt sin do dhenamh fair; & oscclais Ailbhe do Mhac Creiche, & téid Mac Creiche lais dochum n-Airne.


text:
Bha Liam thall sa Chremlin bho chionn ghoirid às leth Special Counsel Mueller ’s e a’ sgrùdadh na dlùth-dhàimh eadar an Ceannard agus am Pop Icon as fheàrr leis. Feuch mar a chaidh dha.
Do dhaoine a bhuineas do dhùthchannan NATO ’s nach eil air a bhith ann am prìomh-bhaile na Ruis roimhid, ’s dòcha gu bheil an t-ainm ‘A’ Cheàrnag Dhearg’ a’ dùsgadh ìomhaighean de chaismeachdan armailteach is ròcaidean niùclasach gan taisbeanadh fo bhrataichean dearg comannachais.
Bho dh’aom na làithean sin, tha tachartasan nas maoithe as trice buailteach a bhith dol sa Cheàrnag ainmeil. Airson nan deich bliadhna a dh’fhalbh, tha aon de na tatùthan airm as motha san t-saoghal air àite nan ròcaidean a ghabhail thairis: Tatù Airm an Tùir Spasskaya. Agus airson deannan bhliadhnaichean a-nise, tha còmhlan-pìoba amalaichte air a bhith na phàirt mhòr dhen fhèill, a’ taisbeanadh ceòl cathach nan Gàidheal do shluagh a tha dèidheil fhèin air ceòl cogaidh. Gu dearbha, bha pìos mòr san tatù mar chuimhneachan air an t-Seanarail Khalilov, seann cho-òrdanaiche an tatù a bhàsaich san tubaist phlèana Tu-154 air Latha na Nollaige 2016.
Mar a thàinig an deagh rath orm-sa, fhuair mi cothrom a dhol an lùib buidheann dhe sia fichead pìobairean is drumairean eile – gun iomradh air an leth-cheud dannsaire Gàidhealach – a chruinnich còmhla airson deich latha barraichte nach tig san dìochuimhne gu bràth. Fhuair an còmhlan-pìoba siubhal, àite-fuirich agus biadh an asgaidh, còmhla ri dà thuras timcheall Mhosgo. Cha robh againn ach airgead an leanna a thoirt leinn, ach creid thusa nach b’ e na fàirdeinean a bha sin.
Bha mi cleachdadh na cairt Revolut agam (air an dug mi iomradh roimhe). Mar sin, dh’fhaodainn clàradh a chumail de na chosg mi chùl a’ bhàir (a bha thairis air 90% de na chosg mi uile-gu-lèir). A bharrachd air bàr an taigh-òsta, nach dùin, bha deagh bhàr meadhan Mhosgo, Bàr BQ, a bha cuideachd sgoinneil airson biadh.
Tha biadh Ruiseanach car coltach ri salachair mairt: proinnte, lom, agus chan ghabhainn e ged a bhiodh e an asgaidh. Bhiodh balla feòil agus càl na stiallan ga lìbhrigeadh còmhla ri bobhla blàth borsch, brot tana searbh bheetroot a thug dhomh losgadh-bràghad nuair a bh’ agam ris a’ phìob a chluich goirid às dèidh làimhe. Nuair a dh’fhaighnich mi dhe na h-eadar-theangairean againn mun bhiadh, thuirt iad gun robh e a cheart cho math ris a’ bhiadh a bha iad fhèin cleachdte. Agus, nach beag an t-iongnadh, gun d’fhuair mi na trotskies an dèidh grunnan làithean air a’ bhiadh ud. Fada nas sàbhailte cumail leis a’ MhcDs agus sàr-bhiadh Bàr BQ.
Tha an leann sàbhailte gu leòr, ge-tà. ’S ann agam a bhiodh fios – pìobairean gun char ri dhèanamh feadh an latha – cò mheud pinnt a dh’òladh, aig Dia tha brath. Gu dearbha fhèin, cha b’ e san turas ach daorach le far-ainm tatù. Neo a bheil a h-uile tatù mar sin?
Bhiodh ar n-obair làitheil a’ ruith bho 6f gu 11f, anns an robh greisean fois. Àn dèidh dhan tatù, bhiomaid uileag a’ taomadh air ais air a’ bhus dhan taigh-òsta agus thòisicheadh am pàrtaidh mu mheadhan-oidhche – na buidhnean eile à dùthchannan an t-saoghail gan dinneadh a-steach dhan bhàr, fuaim na pìoba ga mheasgachadh le còmhlan ionnsramaidean pràise Ostaireach, seinn is èigheach Turcach is òl Kazakh.
Bhiodh loidhne fada dhe deichnear a’ feitheamh phinntean agus mar as motha dh’fhàs an loidhne phàthach, Dhia, cha bu luaithe a lìonadh na glainneachan. Rud neònach mun Ruis: tha àite aig a h-uile duine, dleastanas aig gach anam – rud commanachais shaoil sinn. Ach bha e ciallachadh na seirbheis bu mhiosa. Air chùl a’ bhàir, bhiodh aonan a’ tarraing nam pinnt, aonan aig an till a’ gabhail òrdughan, aonan a’ coimhead air an dithist eile, aonan a’ coiseachd ann an cearcallan agus aonan, cha d’ fhuair mi a-mach fhathast gu dè diabhal dleastanas a bh’ aige. Agus ged a bha e foilleasach, oir bha sinn ag innse dhaibh, gun robhar ag iarraidh mu fhichead pinnt, cha lìonadh fear nam pinnt glainne gus an d’fhuair e an t-òrdugh aig tè an till. ’S e cuid den t-seirbheis agus den fhrithealadh as miosa a fhuair mi a-riamh ann am Mosgo. Bha e cho neònach – dh’fhanadh tu ùineachan a’ feitheamh frithealadh no deoch no biadh, ach aon uair ’s gun robh e agad, bhiodh iad a’ feuchainn ri thoirt bhuat leis gun robh iad a’ smaointinn gun robh thu deiseil. Chan eil fhiosam cò mheud truinnsear leth-ullamh a chaidh a chlìoraigeadh bhuam thairis an deich latha. Agus an uair sin, bhiodh tu feitheamh ùineachan a bharrachd airson pàigheadh. Chuir e mi fhìn agus na h-Albannaich ris an robh mi còmhla às ar rian.
Fhuair sinn seachad air seo le bhith luath gu bàr an taighe-òsta airson òrdugh trì pinntean an urra a chur a-steach mus nochdadh càch. Air cuid de na h-oidhcheannan, bha e cus nas fhasa fuireach air ar cois gu breacaist aig 7m agus a’ falbh innte an dèidh do ar bruthan a bhith làn de bhiadh maiden annasach na Ruis – cearc ghoilte, bainne-cum-iogurt agus rudan nach tèid agam air liteachadh.
Ach a Liam, feumaidh gun d’ rinn thu barrachd na fuireach taic a’ bhàir fad deich latha. Rinneadh! Rè na fèille, bha sinn a’ cleachdadh Taigh-tasgaidh Eachdraidh na Ruis airson a bhith a’ stòradh nam pìoba agus fèilidhean. Fhuair mi cothrom aon feasgar a dhol a-steach ann agus na stòrasan a rannsachadh. Bha e gu math inntinneach mar thaigh-tasgaidh – chìtheadh tu gun deach a chur air dòigh mu dheireadh san linn shòisealach, gun mhòran aithris-sgeòil ach làn de phìosan arceòlais (mar a bha taighean-tasgaidh bho chionn fichead bliadhna no an còrr).
Ri taobh Taigh-tasgaidh Eachdraidh na Ruis, bha an taigh-tasgaidh dhan Chogadh 1812, as fhiach tadhail gu mòr. An coimeas ris an t-seann taigh-tasgaidh bha am fear seo ùr-nòsach, sgeadaichte le taisbeanaidhean ioma-mheadhanach. Nuair a choisicheas tu a-steach, tha sgàile mhòr mud choinneamh is saighdear Frangach a’ gèilleadh ro fhuachd a’ gheamhraidh Ruiseanaich agus Cossack. Shin agad an t-adhbhar eile airson tadhal ann, tha an taigh-tasgaidh air aon de na eisimpleirean as taobhaiche a chunnaic mi a-riamh. Silly Frenchmen…
Ann an 1812, nuair a bha impireachd Napoleon aig àirde cumhachd, ghabh iad ionnsaigh air impireachd na Ruise. Gliocas, cha b’ e. Mar as fhaide a gheàrr Napoleon tron dùthaich, ’s ann as fhaide a tharraing feachdan nan Ruiseanach a-steach gu cridhe an dùthcha. Nuair a cheannsaich Napoleon Smolensk, bha làn dùil aige gun gèilleadh na Ruiseanaich ris. Ach deagh naidheachd cha tàinig. Chuir e na tosgairean aige a dh’ionnsaigh St Petersburg gu far an robh impire na Ruise, ach èisteachd cha d’fhuaireadh. Leis an fhearainn mun cuairt dha na smàl an dèidh dha na Ruiseanaich teine a chuir ris, ghabh e Mosgo thairis san t-Sultain, 1812.
Ach goirid na dhèidh, chaidh prìomh-bhaile na Ruise a chur na theine. Cha chreideadh Napoleon gun dèanadh feachdan na Ruise ratreut cho fada agus an uair sin gun cuireadh iad teine rim prìomh-bhaile. Le lasraichean a’ slìobadh bhallachan a’ Chremlin agus an geamhradh reòite rompa, cha robh rogha ro Napoleon ach teicheadh. ’S e an teicheadh seo – a lean gu ciad fògradh Napoleon – air aon de na tachartasan as cudromaiche ann an eachdraidh nuadh-aimisireil na h-Eòrpa. ’S e an slaodan a chleachd e anns an teicheadh am pìos as ainmeile a tha a’ riochdachadh na mearachda mòire a rinneadh.
A-nist gun robh a’ chaothach air na Ruiseanaich, thàinig dìoghaltas. Lean iad an t-arm Frangach fada a-steach gu cridhe na h-Eòrpa, a’ leagal baile an dèidh baile, ’s a’ trusadh iuchar-baile an dèidh iuchar-baile, a tha uileag gan taisbeanadh san taigh-tasgaidh.
Chan e seo ach a’ bheag de na rinn mi sa bhaile agus tha tòrr ann nach robh tìde agam fhaicinn. Ach ’s dòcha nach math dhomh a dhol ann an cus doimhneachd mun dithist bhall ISIS a chuirear an grèim taobh a-muigh na fèille. ’S e baile annasach fhèin a th’ ann am Mosgo, is tha mi an dòchas gum faigh mi an cothrom cluich ann a-rithist an ath bhliadhna.
Mo thaing gu Diane Bhrus a thug dhomh an cothrom seo!
– Liam Alastair Crouse


text:
- TIOTAL
- Bruthach a' Mhansa, Ros Mhaircnidh
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_5830_AT
- ÀITE
- Ros Mhaircnidh
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Mhaircnidh
- DEIT
- 2009
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Andrew Taylor
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37468
- KEYWORDS
- creideamh
naoimh
Bha Ros Maircnidh na àite cudromach anns na ciad bhliadhnaichean dhen Eaglais Chruithnich. Chaidh eaglais ann an Ros Maircnidh, aig an robh ceanglaichean ris an Naomh Moluag (bh.592), a h-ùrachadh anns an ochdamh linn leis an Naomh Curetán air an robh cuideachd Naomh Boniface. Tha cudrom Ros Maircnidh do chultar nan Cruithneach furasta aithneachadh le na clachan-snaidhte Cruithneach a chaidh a lorg faisg air cladh a' bhaile. Chithear na lorgaidhean seo ann an taigh-tasgaidh a' Ghroam, Ros Maircnidh.
Chaidh a' chiad chathair-eaglais de sgìr-easbaig Rois a stèidheachadh ann an 1124 ann an Ros Maircnidh, le Daibhidh I Rìgh na h-Alba. Thogadh cathair-eaglais ùr anns a' Chananaich ann am meadhan an tritheamh linn deug, agus chaidh làrach cathair-eaglais Rois a chur an sin. Thogadh an Eaglais Paraiste a th' ann an-diugh aig Ros Maircnidh ann an 1821 air làrach na cathair-eaglais a bh' ann bho thùs.
Chaidh Ros Maircnidh a chomharrachadh mar Bhaile Rìoghail tràth anns an tritheamh linn deug, urram a fhuair a' Chananaich cuideachd ann an 1455


text:
Charles Darwin
'Se neach bith-eòlas a bh' ann an Charles Darwin (12 an Gearran, 1809 - 19 an Giblean, 1882.) Tha e ainmeil airson cuir air adhart am beachd ris an canar 'Mean-fhàs'. Tha an smuain seo ag ràdh gun robh aon sinnsear aig a h-uile beathach agus fàs-bheairt a tha beò san latha an diugh. Bheachdaich e gur ann trobh tàghadh nàdarra no 'Natural Selection'a bhiodh atharraichean a' tighinn air creutairean.
'San anns am bliadhna 1838 a chrìochnaich Darwin am beachd aige ach tha luchd-eachdraidh den bheachd gun robh feagail air a chuir a-mach oir gun robh e a foillseachadh ceistean mu creideamh diadhachd. Mar sin cha deach an leabhar aige a sgaoileadh gu 1859 agus an uair-sin 'sann seach gun cuala e gun robh fear eile, Alfred Russel Wallace, air an aon beachd a ruighinn agus bha e faisg air a chuir a-mach. Chuir Darwin an leabhar aigesan a-mach an toiseach.
'S e ainm an leabhar : On the Origin of Species by Means of Natural Selection, or the Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life. Mar is tric bith daoine direach a cleachdadh Origins of Species .
B' e Odón de Buen y del Cos a thug na sgrìobh Darwin mu Mhean-fhàs a-steach dhan Spàinn, ged a fhuair e dubh chàineadh on Eaglais Chaitligeach.[1]


text:
Naidheachdan 11:00m
24 An Gearran 2016 Ùraichte aig Ùraichte aig
Fioscal
Bheir Rùnaire na h-Alba, Dàibhidh Mundell, aithris do Thaigh nan Cumantan feasgar air an aonta ionmhas ùr do dh'Alba. Chuir Riaghaltas na h-Alba agus Riaghaltas na Rìoghachd Aonaichte mìosan seachad a' deasbad na ceist, mus tàinig iad gu aonta an-dè. Ach tha Rùnaire an Ionmhais, Iain Swinney, a' cur teagamh ann am beachd Mhgr Mhundell gum faodadh Pàrlamaid na h-Alba cuid de na cumhachdan ùra sin fhaighinn goirid an dèidh an taghaidh anns a' Chèitean.
EU
Chuir Rùnaire a' Cheartais, Mìchael Gove, teagamh ann am beachd a' Phrìomhaire, gu bheil dìon as an lagh air an aonta ùr air ballrachd Bhreatainn anns an Aonadh Eòrpach. Thuirt Mgr Gove gum faodadh Cùirt Cheartais na h-Eorpa cur às dhan aonta ùr sin, mus tèid fiù 's a stèidheachadh ann am bun-reachd an EU. Thuirt Sràid Downing an-diugh gu bheil lagh eadar-nàiseanta a' cur dion air an aonta.
Gearraidhean
Tha coltas àimhreit phoilitgeach eadar buidheann an SNP agus a' bhuidheann-riaghlaidh neo-eisimeileach aig Comhairle na Gàidhealtachd agus iad a' coinneachadh a-màireach a chur buidseat air dòigh. Cuiridh na dùbhlanaich - an SNP - an aghaidh cuid dhe na gearraidhean as miosa, nam beachd-san. Ach tha na neo-eisimeilich, a tha a' riaghladh na Comhairle, ag ràdh gur e Riaghaltas SNP na h-Alba as coireach ris na gearraidhean a dh'fheumas iad a dhèanamh. Agus a rèir an fhiosrachaidh a tha aig Radio nan Gàidheal, tha coltas ann gum bi cuid dhe na comhairlichean neo-eisimealach a' togail fianais phoblach an aghaidh Riaghaltas na h-Alba ron choinneamh a-màireach.
Seirbheisean Slàinte
Thuirt buidheann iomairt anns an Eilean Sgitheanach, NHS SOS, gur e adhbhar misneachd a th' ann dhaibh gu bheil Comataidh nan Ath-Chuingean ann am Pàrlamaid na h-Alba ag èisdeachd riutha. An dèidh sùil a thoirt air ath-chuinge an-dè, ris an do chuir còig mìle duine an ainm, dh'aontaich a' chomataidh gum feum tuilleadh sgrudaidh a dhèanamh air plana NHS na Gàidhealtachd airson ospadal ùr anns an Ath-Leathann le lùghdachadh air seirbheisean aig Ospadal Phort Rìgh, oir gu bheil gu bheil cus cheistean gun fhreagairt ann. Thuirt NHS na Gàidhealtachd gu bheil iad den bheachd gun do rinn iad co-chomhairle phoblach a bha cothromach agus gun do rinn iad an co-dhùnadh as fheàrr don Eilean Sgitheanach, Loch Aillse agus taobh siar dheas Rois.
Didcot
Tha luchd-smalaidh agus sgioba chon fhathast a' coimhead airson triùir air nach eil sgeul an dèidh do phàirt de sheann stèisean cumhachd Didcot ann an Oxfordshire tuiteam an-dè. Chaidh aon duine a mharbhadh agus tha còignear anns an ospadal.
Trump
Shoirbhich le Dòmhnall Trump airson an treas turas ann an sreath is e a' farpais airson àite a ghlèidheadh mar thagraiche dha na Poblachdaich ann an taghadh a' chinn-suidhe anns na Stàitean Aonaichte. Tha a' chiad chunntas ag ràdh gun do gabh e còrr is 40% den bhòt ann an Nevada, a' fàgail Ted Cruz agus Marco Rubio a' farpais airson an dàrna àite.


text:
Dùbhlan spòrs ùr an Uibhist
Thathar a' cur ìmpidh air lùth-chleasaichean is luchd-spòrs pàirt a ghabhail ann an tachartas spòrs ùr anns na h-Eileanan Siar as t-fhoghar.
Tha The Heb - Race on the Edge a' gabhail a-steach ruith, falbh air baidhseagal agus ann an curach faid Uibhist a Tuath, Beinn nam Fadhla agus Uibhist a Deas.
Mairidh an rèis dà là anns an t-Sultain.
Tha 150 cilomeatar de dh' fhaid ann uile gu lèir.
Tha an fheadhainn a th' air cùl an dùbhlain ag ràdh gu bheil an cùrsa freagarrach do dhaoine a bhios a' ruith ann an rèisean tric.
Ach thuirt iad gu bheil e cuideachd freagarrach dhaibhsan nach eil cho eòlach, ach a tha fallain agus a tha deiseil is deònach.


text:
Naidheachdan 11:00m
17 Am Faoilleach 2017 Ùraichte aig Ùraichte aig
Brexit
Tha buidheann de bhuill Thòraidheach a' cur ceist mu choinneimh na Pàrlamaid 's iad ag iarraidh air a' Phrìomhaire a dhol gu Taigh nan Cumantan seach feitheamh ri aithris bho Rùnaire Brexit, Dàibhidh Davis. Tha feadhainn de na Tòraidhean mì-thoilichte 's iad ag ràdh gum bu chòir do Theresa May a plana airson Brexit a thoirt do Thaigh nan Cumantan an toiseach, mus dèan i òraid air a' chùis ann an Lunnainn an-ceartuair.
Atmhorachd
Dh'èirich ìre na h-atmhorachd, a rèir clàr an CPI, gu 1.6% anns an Dùbhlachd, an ìre as motha ann an dà bhliadhna gu leth. Bha e suas bho 1.2% anns an t-Samhain. Bha cosgais bith-beò nas motha na bha eòlaichean an dùil 's tha iad ag ràdh gur e prìs a' bhìdh agus faraidhean adhair nas daoire as motha a thug buaidh air sin.
Davos
'S e an Ceann-Suidhe Xi Jinping a' chiad cheannard Sìonach riamh a tha air bruidhinn ri Fòram Eaconamach na Cruinne nuair a thug e òraid dhan choinneimh ann an Davos anns an Eilbheis an-diugh. Rinn e moladh air cruinnealachd, agus tha sin ga chur an aghaidh Dhòmhnaill Trump, a tha air bruidhinn mu thràth air gnìomhachas Aimeireaganach a dhìon bho bhathar saor Sìonach.
Cumhachd ath-nuadhachail
Tha oidhirp eile ann an-diugh toirt air an Riaghaltas taic a ghlèidheadh do phròiseactan cumhachd ath-nuadhachail anns na h-eileanan. Tha Ball nan Eilean Siar ann an Westminster, Aonghas Brianan MacNèill, am measg na bhios a' coinneachadh ri ministearan an Riaghaltais agus e ag iarraidh orra am beachd atharrachadh air sgur den taic do phròiseactan ath-nuadhachail ann an sgìrean eileanach.
SQA
Tha Comataidh an Fhoghlaim ann am Pàrlamaid na h-Alba ag ràdh gum feumar càirdeas nas fheàrr a stèidheachadh gu sgiobalta eadar tidsearean na h-Alba agus Ùghdarras Teisteanas an SQA. Thuirt a' chomataidh gu bheil dearbhadh aca air cion fiosrachaidh shoilleir agus mearachdan ann am pàipearan deuchainn agus gu bheil cion earbsa aig tidsearan anns a' bhuidhinn. Thuirt an SQA gun toir iad sùil air na tha a' chomataidh a' moladh dhaibh.


text:
Cùmnant a' Chabhlaich Rìoghail ga fhoillseachadh
Dh'fhoillsich Riaghaltas na Rìoghachd Aonaichte fiosrachadh mu chùmhnant airson trì soithichean patròl ùra a thogail air Chluaidh don Chabhlach Rìoghail, luach £348m.
Chaidh innse an-uiridh gun deadh na trì soithichean a thogail aig Gàradh BAE Systems ann am Baile a' Ghobhainn agus Scotstoun.
Thuirt an MoD a-niste gun cuir an cùmhnant dìon air còrr is 800 cosnadh air Chluaidh.
Thuirt Riaghaltas na h-Alba gur e neo-eisimeileachd as fheàrr airson leasachadh a thoirt air gnìomhachas an togail-shoithichean.
Comas cogaidh
'S ann airson iomairtean an aghaidh ceannairc, spùineadaireachd agus cùiltearachd dhrogaichean ann an uisgeachan Breatannach a thèid na soithichean a chleachdadh.
"'S ann an gàraidhean soitheach Breatannach a-mhàin a tha soithichean Cabhlachd Rìoghail Bhreatainn a thogail," thuirt Rùnaire an Dìon, Mìcheal Fallon, agus e a' foilleachadh a' chùmhnant.
"Tha an cùmhnant seo, luach iomadh millean not, a' taisbeanadh ar miann a bhith a' cur airgid a-steach ann an soithichean ùra airson a' Chabhlaich Rìoghail, agus a bhith a' glèidheadh an eòlais a tha a dhìth airson na soithichean cogaidh seo a thogail san àm ri teachd ann am Breatainn.
"Bidh seo gu buannachd an sàr-luchd-obrach air Chluaidh, an teaghlaichean agus eaconamaidh ionadail Ghlaschu.
"Tha an seòrsa seo de dh'in-ionmhas bho Riaghltas na Rìoghachd Aonaichte riatanach airson togail-shoithichean a chumail a' dol sa bhaile, agus na ceudan de dhreuchdan speisealta einnsinìreachd a tha cho cudromach ann a bhith a' cumail comais cogaidh aig a' Chabhlach Rìoghail."
Luach an airgid
Bidh deaca itealan nan soithichean air ath-dhealbhachadh mu choinneimh nan heileacoptairean Merlin as ùire a th' ann, a thuilleadh air goireasan stòraidh agus fuirich nas motha a bhith annta.
Chaidh planaichean an togail air Chluaidh fhoillseachadh anns an t-Samhain an-uiridh, nuair a dhearbh BAE Systems gun robh e a' toirt togail-shoithichean gu crìch aig Portsmouth, agus a' gearradh còrr is 800 cosnadh aig na gàraidhean aca ann am Baile a' Ghobhainn, Scotstoun, Ros Saoidhe ann am Fòbha, agus aig oifis na companaidh faisg air Bristol.
"Cuirear fàilte air obair sam bith aig gàraidhean soitheach air Chluaidh, ach chan atharraich an naidheachd seo bho Westminster, dìreach seachdainnean air thoiseach air an Referendum, gur e neo-eisimeileachd as fheàrr airson a' ghnìomhachais," thuirt labhraiche do Riaghaltas na h-Alba.
"Leis gu bheil gàradh togail-shoithichean a' Chabhlaich Rìoghail ann am Portsmouoth ga dhùnadh, chan fhada gus nach bi àite eile anns na h-eileanan seo far an gabh obair air leithid de shoithichean dèanamh ach gàraidhean Albannach.
"Ma tha Westminster deònach obrachadh còmhla ri Astràilia a thaobh obair-dealbhachaidh do na soithichean Type 26 - agus òrdan luach cha-mhòr leth bhillean not a thoirt do Choirea a Deas airson tancairean armaichte - tha e fiù 's nas sìmplidhe soithichean a' Chabhlaich Rìoghail a thogail ann an gàraidhean Chluaidh, a tha a' tabhainn na càilleachd as àirde, agus an luach as fheàrr airson an airgid."
Tha dùil gum bi a' chiad tè de na trì soithichean deiseil ann an 2017.


text:
Mì-chinnt mu Bhùth Bharraigh
Thòisich iomairt ann am Barraigh gus an togalach anns a bheil bùth coimhearsnachd an eilein a ghleidheadh.
Tha Comhairle nan Eilean Siar am beachd an togalach ann am Bàgh a' Chaisteil a leagail mar phàirt de leasachadh air a' bhaile.
'S ann leis a' Chomhairle a tha an togalach.
B'fheàrr le Bùth Bharraigh a chumail agus iad ag ràdh gu bheil a' mhì-chinnt a th' ann a' cur dragh mòr orra.
"Fìor staing"
"Tha sinn ann am fìor staing air saileabh tha mì-chinnt mu dheidhinn dè tha a' dol a thachairt is dè tha a' dol a thachairt dhan phròiseict againn", thuirt tè de stiùirichean na bùtha, Màiri Anna NicFhearghais.
"Tha uallach mòr oirnn gum bi sinn gun dachaigh. Tha gainnead mòr de thogalaichean ann am Barraigh is tha iarrtas mòr ann airson aonadan anns am bi daoine ag obair.
"Ged a tha a' Chomhairle a' gealltainn gu bheil iad a' dol a thogail dà aonad ùr, chan eil cinnt sam bith againn gum faigheamaid dachaigh ann an tè seach tè dhuibh".
Thuirt i nach eil a' bhùth a' reic ach gnothaichean nach fhaighear ann am bùithtean eile an eilein, is mar sin nach eil iad a' farpais ri gnìomhachasan eile.
Buille
'S e buille a bhiodh ann dhan àite an goireas a chall, thuirt i.
"Tha sinn a' gabhail a-staigh rudan a tha daoine san àite a' dèanamh agus gan reic às an leth.
"Tha e air beatha às ùr a chur a-staigh a Bhagh a' Chaisteil.
"Tha e a' toirt cothrom a bharrachd do dhaoine. Tha e a' toirt cothrom gnìomhachais dha daoine, tha e a' toirt cothrom do dhaoine a bhith ag obair gu saor-thoileach", thuirt i.
Tha faisg air 500 duine air an ainmean a chur ri ath-chuinge air loidhne.


text:
Dòchas mu Bhilly Irving
Thuirt cèile Billy Irving, fear às Earra-Ghàidheal air an deach binn còig bliadhna ann am prìosan sna h-Ìnnseachan, gun robh i dòchasach gun cuidich am Prìomhaire, Theresa May, e fhèin agus còignear eile a shaoradh nuair a thadhaileas i air an dùthaich an ath-sheachdain.
Bha na fir an sàs ann an iomairt an aghaidh spùinneadairean nuair a chaidh an sòitheach aca a dh'uisgeachan Ìnnseanach.
Lorg na h-ùghdarrasan gunnaichean mì-laghail air bòrd.
Thuirt cèile Mhgr Irving, Yvonne McHugh, gu bheileas gan cumail ann an suidheachadh bochd, agus thuirt i gu bheil i an dòchas gun tèid aig a' Bh-Ph. May air ìmpidh a chur air Prìomhaire nan Ìnnseachan na fireannaich a shaoradh.


text:
Eòlaiche ag ràdh gur e conaltradh ùr an cothrom mu dheireadh
10 An t-Samhain 2016 Ùraichte aig Ùraichte aig
A rèir eòlaiche cumhachd, 's e co-chomhairleachadh air cumhachd gaoithe eileanan iomallach an cothrom mu dheireadh do phròiseactan mòr ath-nuadhachail anns na h-Eileanan.
Bha Murchadh Moireach a' bruidhinn 's Ministear a' Chumhachd, Greg Clark, ag innse an-dè nach bi tuathan-gaoithe air tìr airidh air subsadaidhean.
Ach thuirt Mgr Clark gun tèid rannsachadh a dhèanamh air an gabh cùis shònraichte a dhèanamh do leasachaidhean gaoithe sna h-Eileanan.
Tha Ruaraidh Rothach ag aithris.


text:
LEARNGAELIC WITH AN LÀ LEARNGAELIC LEIS AN LÀ
- Gaelic text Teacsa Gàidhlig
- English text Teacsa Beurla
- Gaelic & English text Teacsa Gàidhlig & Beurla
- Vocabulary Briathrachas
Ionad cànain, cultair is ciùil do dh'Uibhist a Deas (12/02/2015)
[Innes Rothach – Preseantair] Tha e coimhead coltach gun tèid ionad cànain, cultair agus ciùil a thogail ann an Uibhist a Deas. Mun àm-sa an-uiridh, cha robh ach sia mìosan aig a' bhuidhinn Ceòlas airson am pròiseact a thoirt air adhart no cur às dha. Tha Ceòlas a-nis ag obair ann an com-pàirteachas le buidhnean eile airson a thoirt gu buil ann an 2017. Tha an aithris seo aig Shona NicDhòmhnaill.
[Shona NicDhòmhnaill – Neach-aithris] ‘S ann sa bhliadhna 2011 a dh’inns Ceòlas an toiseach gu robh a’ bhuidheann an dùil ionad ùr a thogail ann an Uibhist a Deas. Ach, mun àm seo an-uiridh, nochd teagamhan leis a’ phròiseact agus chuir iad romhpa fhèin, mura biodh iad air adhartas gu leòr a dhèanamh ann an sia mìosan, gum biodh iad a’ cur cùl ris an togalach ùr airson greis co-dhiù. A-nis tha an suidheachadh a’ coimhead gu math nas fheàrr.
[Mairi NicAonghais] Tha a-nis neach-obrach againn ag obair gu sònraichte air a’ phròiseact a thoirt air adhart agus tha cuideachd gu leòr dhe na buidhnean a tha an lùib Gàidhlig 's cultair is ionnsachadh air tighinn air bòrd agus air taic a thoirt dhuinn agus tha an gnothach a’ coimhead gu math coltach a-nis gu bheil sinn a’ dol a chur air adhart ionad no àite air choireigin ann an ceann a Deas Uibhist eadarainn fhèin agus Colaiste a’ Chaisteil.
[Iain Mac a’ Mhaoilein] Bha rudeigin ann a thaobh Uibhist 's ceòl a tha làidir, làidir agus tha feum againn tha mi smaointinn air rudeigin a dhèanamh airson sin a bhrosnachadh ‘s a leudachadh agus ‘s ann a thaobh sin a tha sinn ag obair ‘s tha sinn air a bhith ag obair còmhla ri Ceòlas agus dòchas againn agus beachd againn rudeigin mòr a dhèanamh ann an Uibhist.
[Shona NicDhòmhnaill – Neach-aithris] Chan eil na clasaichean agus cùrsaichean aig Ceòlas a’ ruith ach beagan sheachdainean dhen bhliadhna ach tha feum aig oileanaich nan cùrsaichean ciùil aig colaiste Chaisteil air àite suas ri 36 seachdainean sa bhliadhna.
[Mairi NicAonghais] Am fear a bha gu math nàdarra, bha sinn fhìn a’ smaointinn cuideachd ‘s e Colaiste a’ Chaisteil gu seachd àraid far a bheil iad a’ dèanamh a’ chùrsa ciùil ‘s mar a tha sin air a bhith cho soirbheachail ann an Uibhist.
[Shona NicDhòmhnaill – Neach-aithris] Agus le àite sònraichte airson nan cùrsaichean bhiodh e comasach an àireamh oileanach a th’ orra a leudachadh gu suas ri ceithir fichead duine.
[Iain Mac a’ Mhaoilein] Ma tha duine sam bith ag iarraidh fiosrachadh fhaighinn mu dheidhinn no ag iarraidh iad fhèin a bhrosnachadh ‘s e Uibhist an t-àite airson sin a dhèanamh, ‘s e an t-àite ceart. Tha mi smaointinn gu bheil, agus ‘s ann a thaobh sin a tha math a bhith ag obair còmhla ri Ceòlas.
[Shona NicDhòmhnaill – Neach-aithris] Tha goireasan 's seirbheisean faisg air làimh riatanach do dhaoine a bhios a’ frithealach a leithid a dh’ ionad. Agus mar sin tha e coltach gur ann an Dalabrog no Loch Baghasdail a bhios an togalach. Bidh coinneamh phoblach ann an Dalabrog oidhche Haoine airson beachdan agus taic an t-shluaigh fhaighinn air an làraich as freagarraiche. Shona NicDhòmhnaill, BBC An Là, Uibhist a Deas.
Language, culture and music in South Uist
[Innes Munro – Presenter] It looks likely that a centre for language, culture and music will be built in South Uist. Around this time last year, the group Ceòlas had only six months to move forward with this project or abandon it completely. Ceòlas are now working in partnership with other groups to bring it to completion in 2017. Shona MacDonald reports.
[Shona MacDonald – Reporter] It was in the year 2011 that Ceòlas initially said that they hoped to build a new centre in South Uist. But this time last year, doubts arose and they decided that if there was not enough progress made in six months they would abandon plans for set aside the new building for a while anyway. The situation now looks a lot better.
[Mary MacInnes] We now have someone working especially on bringing the project forward and also plenty many of the groups who are involved in Gaelic,culture and learning have come on board to provide us with support and it looks likely now we can set up a centre or place of some kind in South Uist between ourselves and Lews Castle College.
[Iain MacMillan] There’s something about Uist and music that is very strong and I think we need to do something to encourage and broaden this and it’s because of this that we have been working with Ceòlas in the hope of achieving something great in Uist.
[Shona MacDonald – Reporter] Ceòlas’ classes and courses only run for a few weeks in the year but the Castle College’s music course students need a place up to 36 weeks of the year.
[Mary MacInnes] The one that was the natural choice, one we thought ourselves too was Lews Castle College especially as they run the music course which has been very successful in Uist.
[Shona MacDonald – Reporter] And with a special place to hold the courses they would be able to expand the number of students to eighty people.
[Iain MacMillan] If anybody wants information about it or wants encouragement Uist is the place to do it, it’s the right place. I think it’s due to this that it’s good to be working with Ceòlas.
[Shona MacDonald – Reporter] It is essential that there are utilities and services close to hand for those who would be attending the centre. Therefore it’s likely that the building will be in Daliburgh or Lochboisdale. There will be a public meeting in Daliburgh on Friday night to get some opinions on the most suitable site and to get support from the people. Shona MacDonald, BBC An Là.
Ionad cànain, cultair is ciùil do dh'Uibhist a Deas
(Language, culture and music in South Uist)
CuideachadhHow to use this site
Tha Learn Gaelic le An Là ag amas air luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig a tha, le beagan misneachd, deiseil airson ceum air adhart a ghabhail. Tha an t-susbaint freagarrach dhan h-uile neach-ionnsachaidh, ach bidh e nas cuideachaile do dhaoine a tha seachad air an ìre Tòiseachaidh.Learn Gaelic with An Là is aimed at learners who have already gained some confidence in Gaelic and want to take their learning to the next level. The material is suitable for all learners, but those who have progressed beyond the Beginner level will find this section particularly useful.
Bidh sinn a’ cur sgeulachdan bhon phrògram BBC An Là beò gach seachdain, le tar-sgrìobhadh Gàidhlig is eadar-theangachadh Beurla. Bidh dath an teacsa ag atharrachadh nuair a thèid facal a chluich. ‘S urrainnear cliogadh air facal sònraichte agus cluichidh am bhidio bhon sin a-mach. Dh’fhaodadh gum biodh seo cuideachail dha luchd-ionnsachaidh airson fuaimneachadh a dhearbhadh. Stories from the BBC ALBA Gaelic news programme "An Là" are uploaded on a weekly basis, with a Gaelic transcript and an English translation. As each Gaelic word is spoken, the accompanying text changes colour. Individual words can be selected with a simple click and the video will play from that point onwards. Learners may find this useful for checking pronunciation.
Bidh gach paragraf Gàidhlig a’ gluasad ri linn na h-aithris, ach faodar cuideachd na bàraichean-sgrolaidh a ghluasad gu earrann shònraichte den aithris.Each Gaelic paragraph automatically scrolls in conjunction with the news report, but the manual scrolling bars can also be used to move the text to a particular section of the report.
Chithear an tar-sgrìobhadh Gàidhlig anns a’ chiad dol a-mach. Ach, gheibhear eadar-theangachadh Beurla den tar-sgrìobhadh le bhith a’ taghadh Beurla no Gàidhlig agus Beurla.The Gaelic transcript is shown by default. However, you can see a translation of the transcript by selecting the English or Gaelic and English tabs.
Tha briathrachas cuideachd ri fhaotainn, le faidhlichean fuaim Gàidhlig na chois. Tha a’ bhriathrachas air a thaghadh bhon aithris fhèin, le measgachadh leithid ainmean-àite, briathrachas naidheachd, gnathasan-cainnt is abairtean. Key vocabulary is also provided, with accompanying Gaelic audio. This is a selected from the vocabulary contained in the news report and may include a selection of place names, news terminology, useful colloquialisms and phrases.
Tha luchd-leasachaidh an làraich a’ moladh gun tèid am brabhsair-lìn as ùire a chleachdadh airson an t-susbaint seo fhaicinn. Am measg nam brabhsairean ùra (saor an-asgaidh) as urrainnear a chleachdadh, tha Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer agus Safari.The developers of the site recommend that an up-to-date web browser is used to ensure the content displays to its optimum. Suitable browsers (which are free to use) include the latest versions of Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer and Safari.
Gheibhear an làraich seo air tablaidean is fònaichean-làimhe ach, a chionn ‘s gur e bhidiothan làn-sgrion a-mhàin a sheallas iPhone, bithear a’ cluich faidhle-fuaim seach bhidio.The site should work on mobile devices, but since iPhones will only show video full-screen and hide the transcript, we play an audio file instead of the video.
Credits
This site uses technology from jPlayer and Mozilla Popcorn, and builds on an idea and code developed by Mark Boas and associates at Happyworm.
All videos used are courtesy of BBC An Là and the British Broadcasting Corporation, who retain all rights to them.
Site design and coding by Sealgar Ltd.
Video, audio and transcripts provided by bbc.co.uk/alba.


text:
Letter to Gaelic Learners Litir do Luchd-ionnsachaidh
A series of letters to support Gaelic learners. This will help learners who already have some knowledge and understanding of Gaelic and are looking to develop their language skills. Sound files, text, vocabulary and language notes are also available. Sreath de litrichean a bheir taic do luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig. Bidh iad seo cuideachail do luchd-ionnsachaidh le beagan tuigs air a’ Ghàidhlig agus a tha a’ coimhead airson dòigh air na sgilean cànain aca a leasachadh. Tha faidhle fuaim, teacsa, briathrachas agus puingean cànain rim faighinn cuideachd.
taicshortcuts
Camshronaich Challaird (Litir 936)
Bha mi ann an Loch Abar an t-seachdain sa chaidh ann an Lunn Dà Bhrà, deas air a’ Ghearasdan. Sin far a bheil mi fhathast an t-seachdain seo.
Air cladach a tuath Loch Lìobhainn, mu choinneimh beul Ghleanna Comhann air taobh thall an locha, tha Callaird. Tha taigh mòr ann air a bheil Taigh Challaird no Callert House. Gu siar air sin, faisg air an Omhanaich, tha Cùil Cheanna. Tha taigh mòr an sin cuideachd, air a bheil Taigh Chùil Cheanna no Cuilcheanna House. Tha Taigh Chùil Cheanna na thaigh-òsta an-diugh. Cha chreid mi gu bheil duine a’ fuireach ann an Taigh Challaird.
Tha an dà thaigh sin gu math sean. Bha iad uaireigin leis na Camshronaich, agus tha mi airson innse dhuibh mu bheul-aithris co-cheangailte ris a’ chinneadh sin.
Tha e a’ tòiseachadh le dithis a bha nam mic aig Camshron Challaird – Alasdair Dubh à Cùil Cheanna agus Ailean, leis an robh an taigh ann an Lunn Dà Bhrà. Bha e na chleachdadh aig cinn-chinnidh nan Camshronach an cuid mhac a chur gu sgoil anns an Fhraing. Bha dithis mhac dligheach aig uachdaran Lunn Dà Bhrà.
Chan urrainn dhomh a ràdh co-dhiù b’ e an t-uachdaran Ailean fhèin no fear de shliochd Ailein. Ach bha an dithis mhac aige anns an Fhraing còmhla. Bha aon mhac eile aige, ge-tà – fear dìolain dom b’ ainm Aonghas. Leis gun robh e dìolain, cha d’ fhuair e àrd-fhoghlam anns an Fhraing.
Fhad ʼs a bha an dithis mhac dligheach air falbh, rinn Aonghas a dhìcheall a bhith ann am fàbhar athar. Bha e an dòchas gur ann leis-san a bhiodh an oighreachd latha brèagha air choreigin.
Latha a bha seo, nochd teachdaire às an Apainn. Thuirt e gum biodh an dithis mhac a’ tilleadh dhachaigh air an làrna-mhàireach. Bhiodh iad a’ nochdadh aig Cùil Cheanna air an ath oidhche. Bha an athair air leth toilichte agus chuir sin farmad ann an cridhe Aonghais. ʼS e Aonghas a chaidh gan iarraidh. An àite an toirt dhachaigh, ge-tà, mhuirt e an dithis agus thiodhlaic e an cuirp ann an glac ris an canar Glac nam Marbh.
Tro thìde, fhuair daoine a-mach gur e Aonghas a mhuirt an dithis bhalach. Ach cha do chuir an t-uachdaran às an oighreachd e agus cha do dh’fhuiling e breith a’ cheartais. Bha cead aig Aonghas agus a theaghlach leantainn orra le bhith a’ fuireach air oighreachd Lunn Dà Bhrà. Ach bha muinntir an àite cinnteach gun tigeadh peanas orra – ʼs dòcha air an tìr gu lèir – uair no uaireigin.
An dèidh grunn bhliadhnaichean, chaochail an t-uachdaran. Leis nach robh mac dligheach aige, b’ e fear de mhic a bhràthar no a phiuthar a bha na oighre. Bha còignear mhac agus dithis nighean aig an uachdaran ùr. B’ e tè de na nigheanan a b’ ainmeile dhiubh. ʼS e Màiri a bh’ oirre mar ainm agus, leis gur ann à Callaird a thàinig na Camshronaich sin bho thùs, ʼs e Màiri Challaird a bh’ oirre mar ainm.
Bha iad ag ràdh gum b’ e Màiri an nighean a bu shnoige san tìr, agus gun robh gràdh aig a h-uile duine oirre, co-dhiù bha iad beartach no bochd. Innsidh mi dhuibh tuilleadh mu Mhàiri Challaird anns an ath Litir.
Faclan na Litreach: Loch Abar: Lochaber; Lunn Dà Bhrà: Lundavra; Callaird:Callert; teachdaire: messenger; an Apainn:Appin; an làrna-mhàireach: the next day; farmad:jealousy; oighre: heir; a bu shnoige: nicest, loveliest.
Abairtean na Litreach: : cladach a tuath Loch Lìobhainn: the northern shore of Loch Leven; mu choinneimh beul Ghleanna Comhann air taobh thall an locha: opposite the mouth of Glencoe on the far side of the loch; gu siar air sin, faisg air an Omhanaich, tha Cùil Cheanna: west of that, near Onich, there is Cuilcheanna; cha chreid mi gu bheil duine a’ fuireach ann an: I don’t think anyone lives in; bha iad uaireigin leis na Camshronaich:they were at one time owned by the Camerons; bha e na chleachdadh:it was the custom; dithis mhac dligheach:two legitimate sons; fear de shliochd Ailein:one of Allan’s descendants; fear dìolain dom b’ ainm Aonghas: an illegitimate one called Angus; rinn X a dhìcheall a bhith ann am fàbhar athar: X made an effort to be in his father’s favour ; gur ann leis-san a bhiodh an oighreachd latha brèagha air choreigin: that the estate would be his some day or other; a chaidh gan iarraidh: who went to fetch them; mhuirt e an dithis agus thiodhlaic e an cuirp ann an glac: he murdered the pair and he buried their bodies in a hollow; cha do chuir an t-uachdaran às an oighreachd e: the laird didn’t expel him from the estate; cha do dh’fhuiling e breith a’ cheartais: he didn’t suffer the judgement of justice; gun tigeadh peanas orra: that they would be punished; b’ e tè de na nigheanan a b’ ainmeile dhiubh: it was one of the daughters who was most famous: co-dhiù bha iad beartach no bochd: whether they were wealthy or poor.
Puing-chànain na Litreach: le dithis a bha nam mic aig: with two people who were the sons of. This use of the dative and the verb ‘to be’ is a common way of expressing identity; literally this phrase means ‘who were in their sons’ ie a bha anns na mic aca. Here’s another couple of examples. Bha iad nan oileanaich ‘they were students’ lit. ‘they were in their students’; bha iad nan gillean crosta ‘they were bad-tempered lads’ lit. ‘they were in their bad-tempered lads’.
Gnàthas-cainnt na Litreach: an cuid mhac a chur gu sgoil anns an Fhraing: to send their sons to school in France.
Download the text of this week's letter as a PDF: Thoir a-nuas Litir mar PDF:
PDF documents are especially suited for printing out. Most computers can open PDF files, but if you have problems viewing them you may need to install reader software such as Tha faidhleachan PDF gu sònraichte math airson clò-bhualadh. Tha e furasta gu leòr do chuid de choimpiutairean faidhleachan PDF fhosgladh, ach ma tha trioblaid agad ‘s dòcha gum biodh e feumail bathar-bog mar Adobe Acrobat Reader. fhaighinn.
An Litir Bheag
This letter corresponds to Tha an Litir seo a’ buntainn ri An Litir Bheag 632
Podcast
BBC offers this litir as a podcast – visit the programme page for more info and to download or subscribe. Tha am BBC a’ tabhainn seo mar podcast. Tadhail air an duilleag-phrògraim airson barrachd fiosrachaidh no airson podcast fhaighinn


text:
Naidheachdan 11:00m
22 An Giblean 2015 Ùraichte aig Ùraichte aig
Tesco
Dh'fhulaing Tesco an call as motha ann an eachdraidh na companaidh air a' bhliadhna-ionmhais a dh'fhalbh, 's iad a' foillseachadh call de £3.1bn. Thuirt Tesco gun do rinn iad prothaid ro chìsean de £961m - sìos 68% - ach gum b' fheudar dhaibh £4.7bn a ghearradh far luach nam bùithdean aca, 's iad cuideachd a' foillseachadh easbhaidh de £3.8bn ann an sgeama peinnsein na companaidh. Tha earrainnean Tesco air a dhol an-àirde 2.5% bho thàinig an naidheachd a-mach, 's faireachdainn ann gun tòisich cùisean a' fàs nas fheàrr dhan chompanaidh o seo a-mach.
Iomairt an Taghaidh
Tha pàrtaidhean poileataigeach na h-Alba ag amas air boireannaich, slàinte, agus cìsean an-diugh, agus iomairt an taghaidh choitchinn a' leantainn. Ann an Glasachu, dh'fhoillsich Pàrtaidh Làbarach na h-Alba am manifesto aca airson bhoireannach. Bha an SNP ann an Dùn Èideann 's iad ag iarraidh air na Làbaraich a' cheart uimhir a chosg air an NHS 's a tha na Nàiseantaich a' gealltainn. Bidh Tòraidhean na h-Alba cuideachd a-mach air slàinte an-diugh 's iad a' gealltainn barrachd airgid dhan NHS, leis na Lib-Deamaich ag ràdh gun lùghdaich iadsan cìsean do dhaoine bochda.
Claudia Lawrence
Chaidh triùir fhireannach a chur an grèim ann an ceann a tuath Yorkshire fo amharas gun do mhuirt iad Claudia Lawrence o chionn sia bliadhna. Chaidh Claudia, a bha 35, fhaicinn mu dheireadh anns a' Mhàrt 2009, agus i a' fàgail a dachaigh ann an York airson a dhol a dh'obair. Thuirt na Poilis gu bheil an triùir a chaidh a chur an grèim uile eadar 50 agus 60 bliadhna de dh'aois. Chaidh fireannach eile a chur an grèim agus a leigeil ma sgaoil air urras air a' mhìos a chaidh, co-cheangailte ri cùis a' Bh.Mh. Lawrence.
An Fhraing
Thuirt poilis ann am Paras gu bheil iad air bacadh a chur air plana airson ionnsaighean ceannairc a thoirt air eaglaisean anns an Fhraing. Tha iad air Algerianach, aois 24, a chur an grèim. Tha e cuideachd fo chasaid gun do mharbh e boireannach òg goirid mus deach a glacadh. Thuirt oifigich Fhraingeach gun deach gunnaichean, agus fiosrachadh mu thargaidean a lorg anns a' chàr aige.
HIAL
Thèid còmhraidhean a chumail an-diugh ann an oidhirp fuasgladh fhaighinn air an eas-aonta eadar Puirt-Adhair na Gàidhealtachd 's nan Eilean Eta agus luchd-obrach tèarainteachd. Thèid deasbad a dhèanamh leis an aonadh Prospect mu thabhartas sgrìobhte HIAL air ìrean pàighidh agus modhan-obrach.


text:
Comhairlean ag iarraidh chòmhraidhean
Iarraidh riochdairean na h-iomairt Ar n-Eileanan Ri Teachd còmhraidhean ris an Riaghaltas ùr ann an Lunnainn agus iad a' coimhead ri gluasad air adhart le am plana 'son tuilleadh chumhachdan dha na h-ùghdarrasan eileanach ann an Alba.
Tha iad ag ràdh cuideachd gun gabh iad brath air cothrom sam bith a thig à suidheachadh ùr Westminster 'son cumhachdan a bharrachd air na chaidh a dheasbad gu ruige seo.
"Tha mi a' smaoineachadh gur e a' chiad rud a dh'fheumas sinn a dhèanamh 's e bruidhinn ris an Riaghaltas ann an Lunnainn agus dearbhadh dè na ceumannan a tha sinn a' dol a ghabhail anns na mìosan a tha romhainn airson gun tèid cumail ris an cinn-là a chaidh aontachadh ron taghadh," thuirt Fear-Gairm Chomhairle na Eilean Siar, Tormod Dòmhnallach.
"Shaoileadh daoine gum biodh e a cheart cho furasta no nas fhasa air sgàth 's gur e am Pàrtaidh Tòraidheach a tha a-nis a' riaghladh Bhreatainn, agus chan e co-bhanntachd a th' ann ann an dòigh sam bith.
Buil an Taghaidh
"'S urrainn dhaibh na co-dhùnaidhean a rinn iad cheana a choileanadh a-nis," thuirt e.
Tha na h-uimhir a-niste ag ràdh nach deach Coimisean Mhic a' Ghobhainn fada gu leòr ann a bhith a' moladh chumhachdan a bharrachd do dh'Alba às dèidh an referendum air neo-eisimeileachd, agus tha Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba, a tha a-niste le 56 buill aig Westminster, ag ràdh gum bi iadsan ag iarraidh barrachd.
Tha Mgr Dòmhnallach ag ràdh gur dòcha gun gabh barrachd fhaighinn dha na h-Eileanan cuideachd.
"Tha mi a' smaoineachadh gum bi àrainneachd eadar-dhealaichte ann air sgàth an taghaidh, agus gu h-àraid mar a thachair ann an Alba a thaobh am Pàrtaidh Nàiseanta a bhith a' faighinn uimhir de thaic.
"Agus tha mi a' smaoineachadh gu bheil Mgr Camshron fhèin air a ràdh gu ruige seo gur dòcha gum bi e a' coimhead ann an dòigh eadar-dhealaichte ris.
"Ma 's e 's gur ann mar sin a bhitheas cùisean, bidh sinne a' gabhail a' chothrom sin gach cuid airson nan Eileanan, agus an aon rud 's a bhios an Riaghaltas ag iarraidh a dhèanamh airson Alba.
"'S e na h-aon amasan a bhios againn, ach 's dòcha gun urrainn dhuinn putadh nas fhaide na 's dòcha a b' urrainn a dhèanamh gu ruige seo," thuirt e.


text:
Fèis Leabhraichean an Eilein Sgitheanaich
4 An t-Sultain 2015 Ùraichte aig Ùraichte aig
Chaidh leabhar ùr mu ainmean-àite an t-Sratha fhoillseachadh aig Fèis Leabhraichean an Eilein Sgitheanaich Dihaoine.
The e am measg grunn leabhraichean a tha a' nochdadh as ùr aig fèis na bliadhna-sa, leis an ùghdar ainmeil, Val NicDiarmaid a' foillseachadh na nobhail ùire aice oidhche Haoine.
Ach mar a tha Calum MacIlleathain ag aithris, 's iad seann leabhraichean a bhios air aire mòran do luchd- frithealaidh na fèise am bliadhna.


text:
Gun aonta
Thàinig a' chiad choinneimh eadar Mìcheal Ruiseal agus David Davis gu crìch gun aonta an-diugh.
Às dèidh deasbaid anns na trì pàrlamaidean an-dè, choinnich an dà mhinistear le dleastanas airson Brexit gus aonta a ruighinn air thoiseach air a' chòmhradh leis an Roinn Eòrpa.
A dh'aindeoin dùil agus dòchais aig Holyrood - mar a chithear anns an agallamh le Alasdair Allan às dèidh bhòt na Pàrlamaid Albannaich - is coltach nach eil an dithis air an aon rabh fhathast.
Anns a' bhrath-naidheachd a dh'fhoillsich iad còmhla às dèidh na coinneimh, thuirt an thaobh gun robh iad a' tighinn chun na ceist bho dhà seasamh gu tur eadar-dhealaichte.
Is lèir sin - ach tha Riaghaltas na h-Alba an dòchas gun aontaich Mgr Davis gum bi ministearan à Dùn Èideann an sàs anns a' chòmhradh, gu h-àraid air cùisean, leithid iasgaireachd, a tha fo smachd Holyrood.
Thuirt Mìcheal Ruiseal gun robh e an dòchas gun tèid aonta a ruighinn a dh'aithghearr - ach cha deach an-diugh.


text:
Gailfling
Tha na Gelfling 'nan luchd a' coltachadh sìthichean a lìon an saoghal ùirsgeulach de Tra le am sluagh, 'san film 1982 Jim Henson, An Criostal Dorcha.
'S e na luchd-tàrsainn a-mhàin a th' ann an Jen agus Kira de marbhadh am muinntir sìorraichte leis na Skeksis, bèistean olca, garga mar fangan, air an sìol. 'S urrainn do Gailflingean nam beathaichean 's nan lusan a bhruidhinn 's air suath ann an corporra 's urrainn dhaibh smuaintean, cuimhne, 'gus mothachaidhean a chodachadh ann am cùrs' air chantainn ri suain-measgachadh (dreamfasting). Ron Mhìle-Bliadhna Dorcha (an linn bhon uair a sgàin an Criostal ri nuair bha e air thoirt air ais) b' urrainn do Gailflingean boireannach do astaran mòra 'sgiathadh le cleachdadh sgiathan tarrang air ais mar sgiathan dealain-dhè. Ach fad na Mìle-Bliadhna Dorcha, bh' am comas a sgiathach cuibhrichte ri gluasad gu ciùin 's/no bacadh tuiteam (rudeigin a lorg Sein gu h-obann, nuair b' fheudar dha 's do Gire a leum de creag a theicheadh bho sgaoth nam Garthim). Bha Sein agus Gire innealach le crìochnachadh an fàisneachd a thug an Criostal air ais ri a chor nàdarra.
Ealain agus Ceòl[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an ealain agus am ceòl dà nan toilean mòra na Gelfling. Tha araon dhiubh ri ìre mòr air a fhàs, agus tha air a lorgadh uidheam na ciùil a' dol air ais gu bhith ris an fìor-thòiseachadh na h-eachdraidhe na Gelfling. Bha dèanta leis a' Ghelfling a' chuid as motha na cloiche snaidhte sa' Chaisteal Mhòr nan Skeksis fad an rìochachaidh nan Skeksis gus nochd an Sgiùrsadh de 529 na ciallan fìora nan biastan na nathrach.
Ged bha glè leasaichte ealain agus ceòl chan eil ann faireachdainnean na còmhstri air a bhith am measg na Gelfling mar th' ann le daoine daonna, glè mhòran an aghaidh; bha e còrdadh ris na luchd-ealain 's na ceòladairean na Gelfling a' teagasg am ceàirdean agus bha e còrdadh barrachd riutha nuair thigeadh aon an sgoilearan am follais a bhith glè chomasach aig a' cheàird.
Bha a' chuid as motha am ceòl cuibhrichte ri beul-aithris; mar sin, 'sna sgiùrsaidhean mòra air ghiùlain an aghaidh na Gelfling leis na Skeksis, bha caillte gu bràth mòran na ciùil seo. Bha clàraichte a-mhàin beagan òrain ann an dealbh sgrìobhte; mhair roinn nan mìrean seo an losgadh agus milleadh Àrd-Sgoil na Ciùil.
Rèiteachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Th' ann mòran ìrean an rèiteachaidh, a' caochladh 'san dèine agus faide nam buaidhean. Tha tron seòladh an suain-measgachaidh aon ìre. 'S urrainn do seo dèanta eadar dà luchd na Gelfling no eadar Gelfling is Luchd-Spàlaig a bhith. Aomaidh an ìre seo ag àrdachadh gu sealach an fiorachadh anamanta nan cunnraichean, socrachadh ceangail inntinneil eatorra gum beagaicheadh beag air beag thar an ama mur eil air fhaighinn ìre nas doimhne an rèiteachaidh.
Thig a' bhuil an ìre as làidire an rèiteachaidh de fear/bean gum mair o cheann gu ceann ann am beò iomlan (Ged tha seo mar a tachairidh mun cuairt 90% an ama, tachairidh rèiteachaidhean bean/bean agus rèiteachaidhean fear/fear agus tha iad co-ionann 'san dèine agus buaidhean ris na rèiteachaidhean comhair-mhiannach.) Tachairidh an suidheachadh seo, air amannan ainneamh, air a' chiad tachartas an suain-measgachaidh, mar thachair e le Jen agus Kira. 'S urrainn do na ceanglaichean anamanta air chruthachadh bhith dian agus buan agus bidh iad làthaireil air mòran ìrean an gnìomhachais. Tha seasmhach ìre làidir an leughaidh-inntinnte mar as trice agus, fad nan suidhean feòlmhor as dèine, tachairidh aontachadh dlùth air fìrinn nan inntinnean an càraide.


text:
CHAN eil dad ás an rathad mu dheidhinn daoine a bhith a’ cluich ceòl no a’ gabhail òrain anns an "Islay Inn" an Glaschu. Seo fear dhe na h-àiteachan far am bi Gaidhil Ghlaschu a’ cruinneachadh ’s far a bheil Gàidhlig ri cluinntinn sa bhaile mhór. Ach bho chionn ghoirid chuir aon phìobaire iongnadh air an fheadhainn a bha an làthair - Takeshi Mogi, a bha a’ tadhal air Alba bho Iapan.
Bha fileadh ’s deise Ghaidhealach air Takeshi ’s e a’ gabhail air ais ’s air adhart, a’ seinn na poba, ag l uisge beatha - ’s a’ bruidhinn na Gidhlig.
Ged a tha trr dhaoine air Gidhlig ionnsachadh ann an Alba ’s gu dearbha air feadh an t-saoghail, chan eil mran air a’ chnan ionnsachadh ann an Iapan. ’S mar a tha Takeshi ga mhneachadh, chan eil e furasta. "Tha e fhathast uabhasach doirbh Gidhlig ionnsachadh ann an Iapan. Chan urra dhuinn teacs-leabhar agus faclair Gidhlig fhaighinn. Chan eil tidsear no clas Gidhlig ann."
Thog Mogi, 44, idh anns a’ Ghidhlig crr ’s deich bliadhna air ais. "Is toil leam uisge-beatha na h-Alba agus bha idh agam ann an Alba mar dhthaich far an robh uisge-beatha ga dhanamh. Agus bha fios agam gun tinig mran de na h-ainmean aca bho ainmean-ite Gidhlig. Bha mi air son na h-ainmean a thuigsinn."
Fhuair e Teach Yourself Gaelic tron phost agus chaidh e an ss anns a’ Ghidhlig leis fhin. An uair a thinig e a dh’Alba air son a’ chiad thuras ann an 1994 bha dil aige gum biodh trr Gidhlig ann. "Bha mi cinnteach gun robh Gidhlig aig mran daoine ’s gum biodh cothrom agam a bruidhinn ri cuideigin. Thachair mi ri beagan mhuinntir aig an robh i ann an Dn ideann agus ann an le. Fhuair iad a-mach gun robh i agam, bha iongnadh orra ’s bha iad toilichte bruidhinn rium."
Cha b’e siud dhan mhrchuid ge-t. "Nuair a chuir mi ceist mar ‘Do you speak Gaelic?’ orra, rinn iad aghaidh ibhinn agus thuirt iad: ‘No.’"
Ach chum Tekeshi, a tha ’na cheimigear ann an Tokyo, a’ dol leis a’ chnain. Bidh e a’ cleachdadh teipichean, leabhraichean agus bhideo, ’s bidh e sgrobhadh litrichean ’s puist-dhealain gu caraidean an Alba aig a bheil Gidhlig. Bidh e cuideachd ag isteachd ri Radio nan Gaidheal air an eadarlon, agus ann an 1999 ghabh e pirt ann am prgram Gidhlig, ag innse mu shaoghal Iapan sa bhliadhna AD 999. Bha e tr tursan an Alba, an triob mu dheireadh san Lnastal le a bhean Masami agus an nighean aca Canami. "Is toil leotha Alba ’s tha iad ag rdh gu bheil e math gu bheil idh agam ann an Gidhlig, ach chan eil iad ag iarraidh a h-ionnsachadh. Tha fios aca nach eil Gidhlig gl fheumail. Ach tha na caraidean agam a tha elach air Alba ag rdh gu bheil e snog gu bheil Gidhlig agam."
Tha beagan charaidean aige cuideachd aig nach eil elas sam bith air Alba. "Chan eil fhios aca cit a bheil i no d a th’ anns a’ Ghidhlig."
Tha spis mhr aig Tekeshi do dhualchas nan Gaidheal, agus nuair a bha e ann an Glaschu bho chionn goirid bha ’n tlachd a bha e a’ gabhail ann gl fhollaiseach. Thisich e air a’ phob mhr cho luath ’s a thinig e a-steach dhan an taigh-sta, ’s cha robh fada mus robh daoine a’ dannsa ’s ag iarraidh air barrachd phuirt a thoirt dhaibh. "Bha pobaireachd a’ coimhead furasta, agus thisich mi, ach bha e nas duilghe ’s nas cruaidhe na ’n omhaigh."
A dh’ainneoin sin tha Takeshi a-nis gl chomasach air a’ phob; tha e ag rdh gum bi e a’ cluich uairean a thde gach oidhche ann an Tokyo. "Is toil leam a’ phob a chionns gu bheil i gu math cumhachdach ’s bragha. Agus is toil leam cel na poba. Tha cig cmhlain phoba ann an Iapan agus thathar ag rdh gu bheil eadar lethcheud agus ceud pobaire ann."
Tha Takeshi cho didheil air a’ Ghidhlig ’s air Alba ’s gu bheil e air lrach ln a chur air digh ann an Iapanais agus Beurla - www.asahi-net.or.jp/~PY6T-MG/ - far a bheil fiosrachadh mu Alba, mu phobaireachd, mu uisge-beatha ’s mu chel tradiseanta Iapanach. Dh’eadar-theangaich e an leabhar The Malt Whisky File gu Iapanais, agus tha e an dil grmar agus faclair beag Gidhlig-Iapanais a sgrobhadh.
Se for bheagan a tha ag ionnsachadh na Gidhlig ann an Iapan fhathast - ach cho fada ’s a bhios Takeshi Mogi ann, faodaidh sinn a bhith cinnteach gum bi e a’ togail cli na cnain ann an tr irigh na grine.
In English
IT’S not unusual to hear of people learning Gaelic all over the world, but one recent visitor of that kind - in Scotland for the third time with his wife and teenage daughter - surprised and delighted all he met. Takeshi Mogi, 44, a Tokyo pharmacist, relished the chance to practise his Gaelic as he threw back the single malts in Glasgow’s Islay Inn bar. A group of local Gaelic-speaking customers were soon dancing, making requests and chatting to the ebullient Mogi. "I like Scottish whisky, I was interested in Scotland as a place where it was produced, and I knew many of the names came from Gaelic," he explained. "I wanted to understand the names."
Mogi has created a website devoted to Scotland, piping, whisky and traditional Japanese music, and has translated The Malt Whisky File into Japanese.


text:
Cruthan-týre Linn na Deighe an Alba / Scotland's Ice Age landforms
Thar nan 2.6 millean bliadhna mu dheireadh, shnaigh agus dhealbh eigh-shruthan Linn na Deighe m˛ran dhe na cruthan-týre a chý sinn an-diugh. Bhleith na h-eigh-shruthan sin, agus an t-uisge-aiteimh aca, na creagan a bha fodhpa, agus dh'fhÓg iad tasgaidhean de chreag air a pronnadh, clachan agus greabhal. B' iad cuideachd a b' adhbhar dhan atharrachadh ann an ýre na mara agus atharrachadh ann an c¨rsaichean aibhnichean. A bharrachd air an deigh, chaidh iomadh cruth-týre annasach a chruthachadh aig iomall na deighe air sgÓth reothadh is aiteamh tric.
Aon uair 's gun do leagh an deigh mu dheireadh, thug an spr¨illeach a dh'fhÓg na h-eigh-shruthan dhuinn na bun stuthan airson trÓighean Alba, agus na stuthan airson nan ¨irean. Thuit le˛idean nach robh stŔidheil, agus uaireannan nam maoimean-slŔibhe m˛ra, m˛ra. ThÓinig fÓsmhorachd agus beathaichean a dh'fhuireach dhan týr. Dh'Ŕirich cladaichean, no chaidh iad fodha, agus gheÓrr aibhnichean tron týr air na c¨rsaichean a th' aca an-diugh.
Gu h-eachdraidheil, bha prýomh phÓirt aig cruthan-týre Alba ann an leasachadh te˛iridh Linn na Deighe ann am meadhan an 19mh linn. Chuidich iad gu h-Óraidh air toirt air a' ghe˛laiche Ós An Eilbheis, Louis Agassiz, creidsinn gum b' Óbhaist dha-rýribh eigh-shruthan a bhith ann an sgýre a bha fada bho bheanntan Órda mar na h-Ailpean. Bha iad mar sin nam fianais choltach air Linne Deighe fhada. Thug an fhianais a lorg e air taobh siar na GÓidhealtachd, agus ann an sgýre Ghleann Ruaidh gu h-Óraidh, buaidh air Agassiz.
Linn na Deighe
Th˛isich an Linn Deighe a th' ann an-drÓsta o chionn timcheall air 2.6 millean bliadhna, agus tha e fhathast ann an-diugh - ged a tha i nas blÓithe aig an Óm seo, eadar eigh-shruthan!
Cruthan-týre air an gearradh le deigh
Ma tha an suidheachadh ceart, faodaidh eigh-shruthan a bhith math air bleith le bhith a' sgrýobadh, a' pronnadh agus a' cladhach na fo-chreige.
Spr¨illeach a ghi¨lain an deigh
Bidh creagan fhathast a' gluasad mar thoradh air na h-eigh-shruthan a bh' ann, agus tha iad fýor mhath airson fiosrachadh a thoirt dhuinn.
Cladhain uisge-aiteimh agus tasgaidhean
Nuair a leagh na h-eigh-shruthan, chuir iad uisge-aiteimh cumhachdach dha na h-aibhnichean.
Feartan eigh-shruthach
Seachad air crýochan air na deighe, bha reothadh agus aiteamh a' dol air adhart fad na h-¨ine, agus dhealbh sin m˛ran chruthan-týre annasach a chý sinn fhathast an-diugh.
An dŔidh na deighe
B' e aon dhe na buaidhean a bu mhotha a bh' ann an dŔidh na deighe mar a dh'atharraich suidheachadh a' chladaich air sgÓth atharrachadh ann an ýre na mara.


text:
GUS mo chriomag fhìn a chur ri “Pròiseact Eagail”, bu toil leam liosta beag de na rudan a tha a’ cur eagal ormsa mun Reifreann a chompàirteachadh ruibh.
Tha eagal orm gu bhót sinn “Chan eil” air an 18mh agus gun gairm iad air an 19mh gun do lorg iad raon beartach ola siar air Sealtainn. Cha do mhìnich duine riamh car son a thadhail Dàibhidh Camshron air Sealtainn air 22 Iuchar, a’ chiad uair ann an 34 bliadhna a chuir prìomh mhinistear Breatannach cas air na h-eileanan sin.
Ma bhótas sinn “Chan eil”, tha eagal orm gun caill sinn ar sgioba eadar-nàiseanta ball-coise. Aontaichidh buill FIFA, “Rinn na blaomastairean ud suas an inntinn nach eil iad ’nan dùthaich idir. Cha bu chòir sgioba bhith aca.” Creidibh mise – tachraidh e.
Tha eagal orm, ge b’e dé thachras air an 18mh, gum fairich móran ann an Sasainn gum bu chòir Albannaich a pheanasachadh son mì-dhìlseachd. Tha polaichean a’ dearbhadh gur ann mar sin a tha a’ chùis. Tha iomairt “Chan eil” air cur gu mór ris a’ ghamhlas, a’ cumail a-mach mar eisimpleir gur ann leis an Rìoghachd Aonaichte a tha an Not ’s nach ann idir le Alba. ’S tha eachdraidh (bho àm Chùil Lodair gu àm Gordon Brown) a’ sealltainn nach eil beachd an t-sluaigh ann an Sasainn a’ faicinn diofair eadar Albannaich a tha dìleas agus Albannaich nach eil.
Mar sin, ge b’e dé an taobh a bhótas tu, thoir an air’ ort fhéin ma théid thu Lunnainn. Faighneachd do na h-Éireannaich ciamar a bha e dhaibhsan sna 70an ’s na 80an. Bha blas Éireannach a’ dèanamh bomair dhiot.
Nis, tha eagal orm gum faigh UKIP cothromachd a’ chumhachd aig Westminster san ath thaghadh coitcheann. Se am poileasaidh acasan tarraing ás an Aonadh Eòrpach – a’ sgrios nam margaidhean againn – agus stad a chur air inimrich – càit am faigheamaid an luchd-obrach a chumas na seirbheisean againn a’ dol? B’ fheàrr dhuinn siud uile a sheachnadh le bhót son neo- eisimeileachd. Dh’atharraich UKIP an inntinn a thaobh cur ás do Phàrlamaid na h-Alba, ach ma bheir “Nas Fheàrr Còmhla” cus misnich dhaibh, smaoinichidh iad mun chùis a-rithist.
Tha a h-uile teans gun cuir Westminster air dòigh reifreann mun Roinn Eòrpa ann an 2016 no ’17, ’s gum bhót muinntir na RA son an RE fhàgail. Nas lugha na gun do thagh sinne neo-eisimeileachd, cha bhi guth againn. Fo neo-eisimeileachd, faodaidh sinn ar reifreann fhìn a chur air dòigh gus obrachadh a-mach dé bu chòir a dhèanamh.
’S tha eagal orm nach cum luchd-poileataigs Westminster ris na geallaidhean aca. Seall na thuirt Cléireach Taigh nan Cumantan, Sir Raibeart Rogers, ris a’ Ghuardian air 25 Iuchar (bha e fàgail a dhreuchd, sin nuair a gheibh thu an fhìrinn): “If it is ‘No’ by a relatively small majority, there will be devo max and more powers passed to the Scottish parliament.”
Mar sin, mar as motha a’ bhot an aghaidh neo-eisimeileachd, sann as lugha an coltas gum faigh sinn cumhachdan a bharrachd.
Tha mi faicinn aon dòigh air an trom-lighe a sheachnadh. Gu fortanach, tha iomairt “Thà” stéidhte air dòchas, dùbhlan, obair chruaidh, féin-mhisneach, càirdeas, coimhearsnachd, cothrom, cothromachd, agus, seadh, gaol. Chan ann ach am meadhan na h-oidhche a thig na h-uabhasan a chéilidh oirnn . . .


text:
20 an Dùbhlachd
'S e 20 an Dùbhlachd an 354mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (355mh ann am bliadhna-leum). Tha 11 làithean air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1745 - Chuir Prionnsa Teàrlach Stiùbhart oidhche seachad ann an Inbhir Anainn air an t-slighe air ais a dh'Alba.
- 1955 - Chaidh Caerdydd (Cardiff) a ghlaodhadh mar phrìomh-bhaile na Cuimrigh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1890 - Jaroslav Heyrovský, ann am Pràg. Ceimigear às an t-Seic.
- 1961 - Keith Brown, ann an Dùn Èideann. Neach-poileataigs Albannach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1948 - C. Aubrey Smith, ann an Los Angeles. Actair à Sasainn.


text:
Electronic edition compiled by Benjamin Hazard
Funded by University College, Cork and
The Higher Education Authority via the LDT Project
1. first draft, revised and corrected.
Extent of text: 2085 words
Distributed by CELT online at University College, Cork, Ireland.
Text ID Number: G100018
Availability
Available with prior consent of the CELT programme for purposes of academic research and teaching only.
CELT: Corpus of Electronic Texts
The present electronic text represents pp. 337-340 of Gearóid Mac Niocaill's edition, including his introduction with footnotes. Entries in Text C are dated by Mac Niocaill.
Text proofread twice.
The electronic texts represents the edited text. Text supplied by the editor [in square brackets] is tagged sup resp="GMN". Notes are tagged note type="auth" and numbered; Latin text is tagged.
There are no quotations.
Soft hyphens are silently removed. When a hyphenated word (hard or soft) crosses a page-break this break is marked after the completion of the hyphenated word.
div0=the whole text; div1=the annal; div2=the individual entry.
Names are not tagged. Such tagging may be envisaged in a future edition.
This text uses the DIV2 element to represent the Annal.
Created: Uilliam Mac an Leagha Date range: c. 1460-1475.
Beatrix Färber (ed.)
Beatrix Färber (ed.)
Julianne Nyhan (ed.)
Peter Flynn (ed.)
Beatrix Färber (ed.)
Benjamin Hazard (ed.)
Benjamin Hazard (ed.)
Benjamin Hazard (Text capture)
p.337
I l[acute ]mhscríbhinn Add. 30512; ff. 39rb-40rb, sa British Museum .i. British Library, at[acute ] na hann[acute ]la so; le f[acute ]il. Níl de theideal orthu inti ach 'Senchronic sunn', i l[acute ]imh sheanChathail Uí Chonchubhair; mas fíor do Robin Flower.1 Uilliam Mac an Leagha (fl. c. 1460-75) a scríobh an LS féin.2
Ní de réir blianta at[acute ] na himeachtaí éagsúla d[acute ]taithe, ach do réir an achair de bhlianta eatarthu. Sé an míniú is dóichí air sin, déarfainn, n[acute ] gur cuireadh le chéile an 'senchronic' seo as foinse a bhí d[acute ]taithe le calainnisé sin, le sreath de KKK, gan bliain A.D. ag gabh[acute ]il leo, fé mar at[acute ] i dtosach Ann[acute ]la Inse Faithleann, nó BL Cotton Titus A XXV. Luíonn sé le dealramh go raibh sonraí compóideaois na gealaí ar an 1 Ean[acute ]ir, cuir i gc[acute ]si dteannta cuid acu: féach tagraí d[acute ] leithéid fé na blianta 1086, 1103.3
D[acute ] ainneoin seo, is fuirist d[acute ]taí a chur i leith fhormhór na n-imeachtaí, mar t[acute ] dh[acute ] phonc dheimhneacha ann: cath Chluain Tarbh (1014) agus cathanna Stamford Bridge agus Hastings (1066). Níl le déanamh ach [acute ]ireamh siar agus aniar ó na pointí sin. Ní féidir sin a dhéanamh do leith an d[acute ] mhír thosaigh ar ar thugas (A) agus (B); is follas go raibh bearnaí sa bhun-téacs óna gcineann an téacs so idir (A) agus (B), agus idir (B) agus (C). Chun d[acute ]taí a chur ina leith siúd, caithfí dhul i dtuilleamaí foinsí eile; cheapas go mb'fhearr iad d'fh[acute ]gaint fé mar bhíodar.
Ó thaobh na d[acute ]taíochta dhe, réitíonn d[acute ]taí na n-ann[acute ]la so le d[acute ]taí ceartaithe AU suas go dtí 863; idir sin agus 819 t[acute ]id bliain chun tosaigh; agus t[acute ] 819 féin ceart.
B'í tuairim Robin Flower go mb'as proibhinse Ard Macha do na hann[acute ]la so;4 agus déarfainn go bhfuil an ceart aige. Níl tagairt iontu d'aon eaglaiseach ón dtaobh amuigh den tuaisceart. Ní fuirist a r[acute ] cathain a cuireadh le chéile iad, sa chrot ina bhfuilid anois againn, mar ní féidir bheith cinnte dhe go dtugann an d[acute ]ta deiridh (1134) terminus post quem dúinn: thiocfadh dhó go raibh a thuilleadh ann tr[acute ]th. Ó thaobh na teangan de níl de leid deimhneach iontu ar an d[acute ]ta ach an fhoirm 'dí' mar mhalairt ar 'd[acute ]' (dí bhliadhain/d[acute ] bhliadhain), malairt a bhí coitianta go leor sa Mhe[acute ]n-Ghaeilg, ach a bhí imithe i léig fé aimsir an D[acute ]in Dírigh. Ní dóigh liom, mar sin, go mbeadh dul amú orainn da ndéarfaimis gur i leath deiridh an 12ú céad nó i dtosach an 13ú céad a cuireadh le chéile iad.
p.338
Laogaire mac Neill iar feiss Temra annis uii & mensibus uii & diebus uii uixit .i. dule Dé .i. gaeth & grian & rl. do rat i rraith fri Laighnibh im mathem na Boramai dóib, corus marbsat iarum na dule sin. Oc Grellaig Da, Phil umorro hi Maig Life eter in da chnocc .i. Eriu & Alpu as marbh.
Is isin cuicedh bliadhain umorro a flaithiusa do luidh Patraic docum hErenn. Deda cosmailsi umorro Patraic & Mysi .i. se fichit bliadhain a n-aos simul; is inderb umorro a n-adnacul simul.
Coic cet bliadhain umorro acht di bliadhain o ghein Crist co b[acute ]s Patraic.
Secht mbliadhna ar cet umorro o b[acute ]s Patraic co bas Tibir imperatoris.
Deich mbliadhain o b[acute ]s Tibir {folio 39va} co b[acute ]s Ulltain Aird Breccain.
Bliadhna umorro eter Ultan & Oid mac Bric. Uii mbliadhna o bas Oida mic Bric co b[acute ]s Choluimb Cidle & Griguir papa na Romha.
Cethri bliadhna o b[acute ]s Coluimb Cille, co b[acute ]s Baitine abbatis Ia.
Da bliadhain o b[acute ]s Baithin co bas Cainnigh meic h. Thalann.
Da bliadhain o b[acute ]s Cannig co b[acute ]s Comgaill Bennchair.
Da bliadhain o do ronad cetul na canóine co b[acute ]s Aodha Ordnide meic Neill Frosaig.
Ocht mbliadhna fichet umorro o bas Aoda Ordnide co badad Neill Caille meic Aoda.
Ocus bliadhain ria mbadad Neill Caille ro baided Turgeis la Maolseclainn mac Mailruanaid.
Bliadhain o badad Neill co b[acute ]s Fedlimid meic Crimthainn.
Cuic bliadhna deac ó bas Fedlimid co bas Maoilseclainn meic Maoilruanaid.
Se bliadhna dec ó bas Maoilshechlainn co bas Aoda Finnleith meic Neill Caille.
Se bliadhna decc aili dano o bas Aeda Findleith co bas Saerbrethaig meic Connait.
Bliadhain uad-sen co b[acute ]s Flaind meic Lonain primecis hErenn.
Da bliadhain deac umorro o bas Flaind co cath Muigi Ailbhe i torcair Cormac mac Cuilindain.
Ocht mbliadhna o marbad Corbmaic co b[acute ]s Flainn meic Maoilsechlainn.
Tri bliadhna o bhas Flainn co marbad Neill Glun nDuibh meic Aoda Finnleith.
Se bliadhna o marbad {folio 39vb} Néill Glun nDuibh co b[acute ]s Cathail meic Concabair.
p.339
Bliadhain ar trichait umorro o b[acute ]s Cathail meic Concabair co marbad Congalaig meic Maoilmithig.
Deich mbliadhna o marbad Congalaig co marbad Fergail hUi Ruairc la Domnall mac Congalaig.
Cetri bliadhna uad-sen co cath Bili Suili Oir hi torcair Ualgarg h. Ruairc la Concabar mac (Taidhg) & co cath Cille Móna eter Domnall mac Congalaig & Domnall mac Muircertaig hUi Neill, ait i torcuir Ardgal rí Ulad.
Tri bliadhna iar sin co bas Concubair meic Thaidg righ Connacht.
Secht mbliadhna umorro o b[acute ]s Concabair co bas Domnaill meic Muircertaig righ Erenn in Ard Macha & co cath Temrach eter Maolsechlainn mac Domnaill & Glún Iaruinn & cu b[acute ]s Mughroin comarba Coluim Cille & Comaltan h. Clerig rí Ua Fiachrach Aidne & Agda mac Dubcind ri Tetba.
Deich mbliadhna o chath Temra co bas Erdaird meic Coisi primeces hErenn.
Ocht mbliadhna uad-sen co b[acute ]s Duib Da Lethe comarba Patraic.
Bliadhain post cath Glindi Mama la Brian for Gulla.
Coicc bliadhna post co cath Craibi Tulchai dú hi torcair Aod mac Domnaill ri Ailig & Echaid ri Ulad.
Se bliadhna iar sin co bas Cathail meic Concabair righ Connacht & Maoilsuthain hI Cerbaill airdecnaid hErenn.
Cetri bliadhna as sen co cath mBriain du hi torcair Brian {folio 40ra} & Murchadh a mac & M[acute ]ol Mordai mac Murchadha ri Laigin & Gilla Ciarain mac Gluin laruind & Siuchraid mac Lodair co maithib Gall & Lagin.
Di bliadhain iar tain co bas Meic Liacc primeccess hErenn & co cath Neill meic Eochadha & Neill meic Duib Tuinde dú hi torcair Niall mac Duib Tuinde & Domnall h. Loingsig ri Dail Araide.
Se bliadhna iar sin co b[acute ]s Maoilsechnaill meic Domnaill rig hErenn.
Di bliadhain iar sin co b[acute ]ss Cu[acute ]n h. Lothchain primecces hErenn & co b[acute ]s Maoilruanuidh hUi Ciarda rí Coirpri.
Tri bliadhna iar sin co b[acute ]s Maoilruanaidh hUi Maoldoruid & co marbad Gadra meic Dunaduig & co brissed bachla Ísu & co marbad Raon h. Maoilsechlainn rig Mide i cath Lecce Blada la Sitriucc mac Amlaib & la Dunchadh ri Breg.
Tri bliadhna dano iar sin co marbad Taidg meic Cathail meic Concabair & Domnaill Guirt rig Midi & co bas Gormfhlathi ingine meic Murchadha meic Find .i. mathair Sitruc meic Amlaib & Donncada meic Briain & co b[acute ]s Conmara meic Liac primollam hErenn.
Tri bliadhna trichatt iar sin co bas Neill meic Echadha & Neill meic Maoilsechnaill & Ciarain fir leginn Cenandsa.
Bliadhaina imorro iar sin co dul Donnchaidh {folio 40rb} meic Briain & Echmarcaig meic Ragnuill dar muir dia n-ailithri & co b[acute ]s Duib Da Lethe comarba Patraic & co marbad Grifrid meic Leobailin airdri Bretaine do Chan[acute ]n mac Iacco.
Bliadhain iar sin co b[acute ]s Donnchaidh meic Briain & Echmarcaig in ailithri.
p.340
Bliadhain iar tain co b[acute ]s Edbaird rig Saxan & co cath Arailt fri Lochlannuibh dú hi torcair tri mili do Lochlannuibh im in rig & noí mile do Shaxanuibh & co cath Arailt iterum fri Francu dú i torcair Arallt uadéin.
Bliadhain iar sin co cath Tuluig Adnaig hi torchair Aod h. Concabair.
Tri bliadhna iar sin co b[acute ]s Murcada meic Diarmata meic Maoil na mBo.
Da bliadhain iar sin co cath Odba dú hi torcair Diarmait mac Maoil na mBó & Tadg mac Gilla Patraic hUi Fhergaile & Cú Ulad h. Flathroi ri Ulad & gabail m[gap: extent: 2 or 3 letters]asida co n-[acute ]r Lagen la Conchobar h. Maoilsechlainn.
Bliadhain post co marbad Concubuir h. Maoilsechlainn do Murchad mac Flainn.
Se bliadhna uaidsen co bas Cellaig h. Ruanada ardollam hErenn.
Coic bliadhna iar sin co cath Mona Cruinneoice i torcair Donnchad h. Ruairc & Ceinnetig h. Briain
Di bliadhain iar sin co bas Tairrdelbaig I Briain & co cath Crincha ria mac nDomnaill Remuir for Maol{folio 40va}sechlainn mac Concabair & co cath Conachla ria Ruaidri h. Concabair du i torchair Aodh mac Airt. XX bliadhain imorro o cath Aoda hucusque; bliadhain aile deac cechtarde dib.
Se bliadhna iar sin co dallad Ruaidri h. Concabair dia modaib fein.
Aon bliadhain dec imorro o dallad Ruaidri co cath Muigi Coba.
XX bliadhain imorro o cath meic Cailig co rigi sin [acute ]r bliadhain ar xx. cechtarde.
Da bliadhain dec dano o cath Muigi Coba & o marbad Magnusa co tasc Muircertaig h. Briain.
Di bliadhain iar sin co bas Maelmoire h. Dunain.
Ocus bliadhain aile iar tain co bas Diarmuta h. Briain.
Bliadhain iar sin co bas Murcertuig.
Bliadhain post co marbad Neill meic meic Lochlainn.
Bliadhain iar sin co bas Domnaill h. Lochlainn.
Bliadhain iarum co bas Aeda h. Ruairc.
Tri bliadhna iar sin co maidm Colbtha ria nDiarmaid h. Maoilsechlainn for feruib Fernmuige.
Tri bliadhna iar sin co maidm Atha Trothil & co maidm Atha Fhirdia ria feruib Fernmuige for h. Briuin.
Bliadhain iar sin co bas Cellaig cmarba Patraic.
In bliadhain post maidm Craibe Tri Cruim ria Tigernan h. Ruairc.
In bliadhain post maidm na Segsa ria Tairrdelbach & maidm Osca ria Tigernan h. Ruairc.
Da bliadhain as sen co maidm Ratha Mailan ria nDonnchadh h. Cerbaill for Gallaib Atha Cliath hi torchair Ragnall mac Poil meic Amainn.
In bliadhain post ec Muircertaig comarba Patraic {folio 40vb} & abdaine do gabail do Niall & ordned Mailmedoc hUi Morgair & rl.


text:
Aonadh Rugbaidh
'S e seòrsa ball-coise a tha ann an Rugbaidh (Beurla: rugby).
Susbaint
Dùthchannan far a bheil rugbaidh cumanta[deasaich | deasaich an tùs]
Tha e cumanta air feadh na h-Eileanan Breatannach, ach gu h-àraid ann an:
- Alba - sna Crìochan, Dùn Èideann, Siorrachd Pheairt, is gu ìre ann an Glaschu
- Èirinn - ann an Luimneach, Baile Atha Cliath agus Ulaidh
- A' Chuimrigh - anns na gleanntan-mu-dheas is na bailtean mòra.
- Sasainn - ann an Lunnainn, is ceann-a-deas, is ceann-an-iar, mar Gloucester is Bath. Tha rugbaidh-lìog nas cumanta san ceann-a-tuath
- A' Chòrn
Tha rugbaidh gu math làidir anns na dùthchannan aig a' Cho-Fhlaitheas is na h-eileanan sa Chuan Sèimh, m.e.:
Anns an Fhraing, cluichear ann am Paras agus san taobh-a-deas (m.e.: Dùthaich Bhasgach na Frainge, Provence ⁊c) gu traidiseanta. Cluichear ann an Ròmainia is a' Chairtbheil gu ìre àrd, agus ann an Seapan, Canada, agus mar mìon-spòrs, anns na Stàitean Aonaichte.
Tha làrach bheag eile aig rugbaidh air gach mòr-roinn - m.e. anns an Roinn-Eòrpa taobh-a-muigh na dùthchannan a-nuas; Aimearaga a Deas ann an Tile, Breasail is Uruguaidh; Afraga - mar Costa Ìbhri, Siombabuaidh, Naimibia, Ceinia is Botsuana; Àisia - mar Hong Cong is Dubai agus mar sin air adhart. 'S e fear de na spòrs-bhuidhnean mòr-thaitneach den t-saoghail.
Sgiobannan nàiseanta cudromach[deasaich | deasaich an tùs]
- Afraga-a-Deas
- Astràilia
- A' Chuimrigh
- A' Fhraing
- Alba
- An Eadailt
- Èirinn
- Sasainn
- All Blacks (Sealainn Nuadh)
- Sgioba nàiseanta rugbaidh Chanada
- Sgioba nàiseanta rugbaidh Fhìdi
- Sgioba nàiseanta rugbaidh Shamoa
- Sgioba nàiseanta rugbaidh Thonga
- Sgioba nàiseanta rugbaidh na h-Argantain
- Sgioba nàiseanta rugbaidh na Stàitean Aonaichte
- Sgioba nàiseanta rugbaidh na Cairtbheile
- Sgioba nàiseanta rugbaidh Ròmainia
- Sgioba nàiseanta rugbaidh Naimibia
- Sgioba nàiseanta rugbaidh Côte d'Ivoire
- Sgioba nàiseanta rugbaidh na Portagail
- Sgioba nàiseanta rugbaidh na h-Uruguaidh
- Sgioba nàiseanta rugbaidh Shiombabue
- Sgioba nàiseanta rugbaidh na h-Iapan
- Sgioba nàiseanta rugbaidh na Spàinne
Riaghailtean[deasaich | deasaich an tùs]
Gu bunaiteach, theid dà sgioba an aghaidh a-chèile (aig a bheil 15 duine), agus feumaidh iad sgor math a ghabhail. Tha an raon-chluich dronn-uileannach (rectangular) agus tha na tadhlan mar "H"s.
Tha trì dòighean ann puingean a ghabhail - is iad:
- "Oidhirp" (try) - 5 puingean, a' cur balla air raon-thadhail den sgioba eile.
- Breabadh - feumaidh am balla a dhol thairis bar an tadhal. Is urrainnear sin a dhèanamh ann an dà dhòigh -
- "Iompachadh" (2 phuing, Conversion) - Bidh sin a' tachairt nuair a bhios Oidhirp aig an sgioba, agus bidh fear ga convert bho place kick. Tha an aon rud a' tachairt le peanas na breabaidh (3 puingean - penalty kick).
- "Tadhal-tagh" (3 puingean, drop goal) - far a bhios fear ga bhreabadh tron uine-chluich.
Tha stuth sònraichte eile ann - mar eiseimpleir, tha am balla san cruth mar "ugh", chan eil e cruinn idir; agus cleachdaidh rugbaidh scruman (neo "caigeann", faic an dealbh). Bidh cluicheadairean a' tilg (pass) am balla ris a chèile, ach feumaidh am balla a dhol mu chùlaibh nuair a bhios e ga thilgeil. Tha e toirmisgte airson am balla a thilgeil mu bheulaibh, mar ann am ball-coise Aimearaganach - feumar ga bhreabadh neo ga ghiùlan, ma bhithear ag iarraidh am ball a ghabhail air adhart.
Nuair a thathar air a ghearradh-sìos, feumar a leigeil mu sgaoil am balla. Tha dà rud eile annasach le rugbaidh, sin an scrum neo caigeann, agus an rucas neo ruc. Tha scruman a' tachairt nuair a dh'iarras an rèitear e, agus bidh rucan a' tachairt gu nàdarra. Cuideachd, bidh na "adhairtich" (forwards) a-mhàin a' gabhail scrum, ach is urrainn do chuideigin sam bith a dhèanamh ruc. Bidh an rèitear a' cur scruman air dòigh nuair a bhios peanas ann, neo cluich mi-cinnteach, bidh an reitear a' gabhail am balla gus an scum half aig fear de na sgiobannan.
Nuair a thig am balla a-mach, gheibhear loidhne neo "line out".
Aodach[deasaich | deasaich an tùs]
Tha cluicheadairean a' cur an aon seòrsa brògan is briogaisean orra ri ball-coise (socair), ach tha na lèintean nas tiugha. Bidh cuid den "adhairtich" a' cur ad-scruim air.


text:
Neach-ealain Jon Schueler 2017 air Mhuinntireas aig Sabhal Mòr Ostaig
07/2017
Chaidh an neach-ealain lèirsinneach David Lemm ainmeachadh mar an Neach-ealain Air Mhuinntireas aig Sabhal Mòr Ostaig OGE fo Sgeama Còmhnaidh Jon Schueler, a tha air a bhith an sàs fad còig bliadhna aig an Ionad Nàiseanta airson na Gàidhlig is a Cultair anns an Eilean Sgitheanach.
Thathar a' sìneadh a' phrògraim fad ceithir bliadhna eile le taic Urras Carthannach Jon Schueler agus Acadamaidh Rìoghail na h-Alba an dèidh mar a shoirbhich leis na greisean còmhnaidh o chionn ceithir bliadhna agus leis an taisbeanadh AN LINNE a chaidh a chumail aig Sabhal Mòr Ostaig an-uiridh airson ceud bliadhna bho rugadh Jon Schueler a chomharrachadh agus airson beatha, dealbhan agus buaidh Schueler a sgrùdadh. Tha còrr is 1200 luchd-ealain às a h-uile ceàrnaidh den t-saoghal air iarrtas a chur thugainn gu ruige seo. Tha am prògram a' cur ri prògram còmhnaidh luchd-ealain an t-Sabhail Mhòir airson Sgrìobhadairean, Luchd-dràma, Luchd-ciùil is Luchd-ealain Lèirsinneach Gàidhlig.
Tha Lemm stèidhichte ann an Dùn Èideann agus tha a dhòigh-obrach measgaichte a' toirt a-steach iomadh stoidhle is pròiseas a leithid obair-clò, meadhanan measgaichte agus ìomhaighean gluasadach. Rugadh e ann an Cathair Caladain agus rinn e ceum aig Colaiste Ealain Duncan of Jordanstone ann an Dùn Dè. Tha e air a bhith an sàs ann an iomadh seòrsa pròiseict tro ghreisean còmhnaidh, prògraman foghlaim agus coimiseanan, agus o chionn beagan bhliadhnaichean chùm e taisbeanaidhean aig Edinburgh Printmakers (Debris and Phenomena, 2015) agus House of Illustration, Dùn Èideann (Mapping King’s Cross, 2016).
Thuirt Kath NicLeòid, Oifigear Leasachaidh Ealain aig Sabhal Mòr Ostaig:
“Tha sinn fìor thoilichte gur e neach-ealain a tha a' fuireach ann an Alba a choisinn an sgoilearachd ann an 2017 a' sealltainn gu bheil an luchd-ealain againn a cheart cho math ris an luchd-ealain ùr-nòsach as fheàrr san t-saoghal. Tha sinn cuideachd toilichte gu bheil sinn a' cur fàilte air agus taic do neach-ealain a tha a' neartachadh cheanglaichean leis a' Ghàidhlig agus na h-eileanan - rinn e obair anns an Eilean Sgitheanach cuide ri Atlas Arts agus ann an Eige far an do rinn e greis chòmhnaidh fad cola-deug le Oilthigh Dhùn Èideann an lùib The Bothy Project. Tha David cuideachd air clàradh air cùrsa goirid Gàidhlig fad seachdain aig an t-Sabhal Mhòr as t-samhradh mus tòisich a ghreis chòmhnaidh.”
Thuirt David Lemm:
“Tha mi air mo dhòigh glan gun do choisinn mi an sgoilearachd seo. 'S e cothrom air leth a th' ann dhomh airson mo chuid obrach a leasachadh agus tha mi an dòchas gum bi an t-eòlas an lùib na greis obrach seo ri fhaicinn nam obair fad iomadh bliadhna ri teachd. Rinn mi obair san Eilean Sgitheanach roimhe agus tha fadachd mhòr orm a bhith a' tilleadh go àrainn bhrosnachail airson greis nas fhaide gus an cuir mi barrachd eòlais air an àite.
Tha suidheachadh an ionaid agus a chuid obrach leis a' Ghàidhlig a' toirt cothrom air leth dhomh airson cuspairean co-cheangailte ri cànan agus a bhuinteanas leis an àrainneachd a sgrùdadh. Tha mi cuideachd airson an ùine agam a chosg a' sgrùdadh phròiseasan ùra agus a' rannsachadh nan goireasan a th' aig Sabhal Mòr Ostaig fhad 's a chuireas mi eòlas air a' choimhearsnachd.”
Tha leasachadh na Cille Bige ri taobh na Colaiste, a' chiad bhaile ùir anns an eilean fad 100 bliadhna, air ùidh Lemm a ghlacadh.
“Tha mi a' dèanamh fiughair mhòr ri bhith a' rannsachadh agus a' beachdachadh air na b' urrainnear a dhèanamh san àrainneachd mu thimcheall Sabhal Mòr Ostaig. Mar thaobh nas fharsainge dem chuid obrach, bu mhath leam an àrainn thogte agus nàdarra ath-sgrùdadh agus ath-dhealbhadh agus tha mi a' creidsinn gur e cothrom air leth dhomhsa a th' ann an seo airson na beachdan-smuain a leasachadh, fhad 's a bhios mi a' meòrachadh air ciamar a bhithear a' cruthachadh, a' tuigsinn agus a' riochdachadh àite."
Bidh a' ghrèis air mhuinntireas ann eadar 18 An t-Sultain agus 8 An Dùbhlachd. Bidh naidheachd air tachartasan co-cheangailte agus air an taisbeanadh aig deireadh a' phròiseict a' nochdadh air làrach-lìn an t-Sabhail Mhòir. www.smo.uhi.ac.uk
'S e com-pàirteachas eadar-nàiseanta àraid a tha ann an Sgoilearachd Jon Schueler eadar Sabhal Mòr Ostaig OGE agus Urras Carthannach Jon Schueler, le taic Acadamaidh Rìoghail na h-Alba.


text:
Chaidh sinn air saor-làithean gu Èirinn a Tuath am-bliadhna.
Tha mi uamhasach deidheil air ceann a tuath na h-Èireann. Tha tòrr mun sgìre a tha coltach ri Alba, rudan eile a tha coltach ri Poblachd na h-Èireann agus rudan eile a tha air leth is nach fhaic thu ann an àite sam bith eile ach Èirinn a Tuath fhèin.
Am measg nan rudan air leth seo, tha an NIR – Northern Ireland Railways – an rathad-iarainn beag as fheàrr san t-saoghal. Chan eil e seo na phàirt den lìonra aig Network Rail no den lìonra aig Iarnród Éireann anns a’ phoblachd nas motha. Tha NIR le Riaghaltas Èireann a Tuath agus tha e gu tùr san roinn phoblaich eu-choltach ri rathaidean-iarainn GB.
’S e lìonra beag ach brèagha a tha seo le ceithir loidhnichean eadar Bheál Feairste agus Doire, Beannchar (Bangor), Latharna (Larne), Port an Dúnain (Portadown)/Baile Átha Cliath agus le meur-loidhne bheag eadar Cúil Raithin (Coleraine) air loidhne Dhoire agus baile snog Port Rois (Port Rois) air a’ chosta.
Ma leughas tu leabhar no cunntas-beachd sam bith mu na tursan rèile as fheàrr san t-saoghal, bidh dà loidhne daonnan a’ nochdadh anns a’ phrìomh deich – Loidhne na Gàidhealtachd an Iar ann an Alba (Glaschu-An Gearasdan/Malaig) agus an loidhne bho Chúl Rathain gu Doire Chaluim Chille ann an Èirinn.
Tha loidhne Dhoire ainmeil air feadh an t-saoghail mar thoradh air na seallaidhean sgoinneil de thràighean mòra brèagha, aibhnichean àlainn – an Feabhal (Foyle) agus an Bhanna (Bann), beanntan uaine agus le deagh sheallaidhean de dh’Innis Eoghain ann an Dún na nGall air taobh eile Loch Loch Feabhail.
Rinn Michael Palin an turas ann an Great Railway Journeys of the World sna 1990an agus rinn Michael Portillo e ann an Great British Railway Journeys cuideachd bho chionn bliadhna no dhà.
Rinn mi an turas bho Phort Rois gu Cúil Raithin agus bho Chúil Raithin gu Doire air latha brèagha samhraidh bho chionn dà sheachdain agus bha e a cheart cho math sa bha an dà Mhìcheal a’ cumail a-mach. Chan e a-mhàin gun robh an t-slighe fhèin math fhèin, tha air conditioning air gach trèana aig NIR – rud air an robh sinn gu math feumach agus e 27° air an taobh a-muigh – cho math ri wifi. Seo cuid de na dealbhan agam bhon trèana.
Ach ged a tha an rathad-iarainn seo ainmeil agus e cuideachd a’ ceangal an dà bhaile as cudromaiche ann an Èirinn a Tuath – Beál Feirste is Doire, bha fìor chunnart ann aig toiseach nan 2000an gun rachadh a dhùnadh –cho math ris an loidhne eadar Beál Feirste is port cudromach Latharna.
Ciamar a thachair seo?
Às dèidh ginealach de na Trioblaidean agus còrr is deich air fhichead bliadhna gun mòran airgead a bhith air a chosg air na rathaidean-iarainn idir, bha a h-uile rud dìreach a’ tuiteam às a’ chèile. Bha an trac aosta is cugallach agus bha na trèanaichean fhèin ann am fìor dhroch staid. Bha ceistean ann a thaobh sàbhailteachd tron lìonra air fad agus bha àireamh nan cleachdaidhean a’ sìor thuiteam.
Bha cùisean a’ coimhead dubh dorcha airson an NIR ach gu fortanach, goirid às dèidh stèidheachadh Seanadh Èireann a Tuath, chaidh iomairt làidir a chur air dòigh le taic an dà chuid bho na pàrtaidhean nàiseantach agus bho phàrtaidhean an aonaidh agus mu dheireadh, chaidh trèanaichean ùra a cheannach bho Dhùthaich nam Basgach. Chaidh an trac ùrachadh cuideachd agus chaidh tòrr de na stèisean a sgeadachadh. Mar sin, ma thèid thu air an lìonra rèile ann an Èirinn a Tuath an-diugh, chì thu gu bheil a h-uile rud spaideil ùr.
Bho chaidh na trèanaichean ùra a cheannach, tha àireamhan luchd-cleachdaidh na rèile ann an Èirinn a Tuath air sìor èirigh.
Chaidh an rathad-iarainn eadar Cúil Raithin is Doire a dhùnadh fad sia miosan a’ bhon-uiridh mar phàirt den obair ùrachaidh air an lìonra. A dh’aindeoin seo, ge-tà, tha luchd-iomairt ann an Contae Dhoire fhathast den bheachd gu bheil barrachd ri dhèanamh. Sa chiad dol a-mach, tha an turas a’ toirt nas fhaide air an trèana na air a’ bhus agus cuideachd, chan eil ach aon trèana ann gach dà uair a thìde. Tha barrachd trac dùbailte agus lùban-seachnaidh a dhìth gus am bi an turas nas luaithe agus gus an ruith barrachd trèanaichean air an loidhne chudromaich seo.
San darna àite, tha feum air stèisean ùr dhan bhaile. Chaidh an stèisean Bhictorianach mòr ann an Doire a dhùnadh ann an 1980 agus chaidh stèisean beag a chur na àite. Tha e a-nis ro bheag agus tha iomairt ann gus na trèanaichean a thoirt air adhart dhan t-seann stèisean.
Gur math a thèid leis na h-iomairtean seo.
Alasdair


text:
- TIOTAL
- Taigh-solais air an Eilean Bhàn, Caol Àcain
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2288
- ÀITE
- Caol Àcain
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34188
- KEYWORDS
- taigh-solais
bothain
eilean
sgrìobhadair
dòbhrain
Tha an taigh-solais, a th' air a pheantadh gu snasail, a' cuideachadh gus bàtaichean a' stiùireadh tro Chaol Àcain agus seachad air an Eilean Bhàn, far Caol Loch Aillse. Thogadh an taigh-solais air an eilean ann an 1857, agus cha robh e fèin-obrachail gu 1960. Tha pàirt dhen togalach, a tha a' cumail taic ri drochaid an Eilein Sgitheanaich a-nis air an eilean. Tha an t-eilean cuideachd ainmeil oir 's ann air a bha dachaigh Gavin Maxwell an dèidh dhan taigh aige ann an Sanndaig a bhith air a mhilleadh le teine anns na 1960an. Cha do choileanadh an dòchas aige an t-eilean a dhèanamh na thèarmann nàdair agus na dhachaigh dha na dòbhrain air an robh e cho measail, o na bhris air a shlàinte, agus dh'eug e ann an ospadal an Àth Leathainn ann an 1969.
Chaidh a' chairt seo a chlò-bhualadh le Jerome Earranta, dealbhadairean-camara aig an robh bùthan ann an caochladh àiteachan air feadh Bhreatainn. Bha tè de na bùthan aca ann an Sràid Lìte ann an Dùn Èideann, o mu 1934 gu tràth anns na 1970an. Ged a bha iad gu sònraichte a' togail dhealbhan dhaoine, bha iad cuideachd ag obair le film agus dealbhan clò-bhuailte gus cairtean a dhèanamh


text:
Tha Sac Trom air Mo Chridhe Nach Tog Fidheall no 'n Teud
Tuilleadh mar seo:
Chunna Mise mo Leannan 's...
Chunna Mise Mo Leannan
Chunnaic mise mo Leannan
M' Eudail Fhìn air Sùil a'...
Tiotal Eile a' Chlàir - Tha Mulad, Tha Mulad, Tha Leann-dubh Orm Fhèin
Fiosraichean - Mrs Murdo MacDonald
Luchd-clàraidh - Seonaidh MacIllEathain
Geàrr-chunntas - Tha an tè a rinn an t-òran luaidh seo a' gearan gun deach a leannan seachad gun leigeil air gun robh e ga faicinn. An-uiridh bha gaol aige oirre, ach am-bliadhna chan eil ùidh aige innte.
Fad a' Chlàir (h:m:s) - 00:01:26
Àm Clàraidh - 1955
Cànan - Gàidhlig
Seòrsa - Òran
Cruinneachadh - Urras Nàiseanta na h-Alba
Àireamh a' Chlàir - 43901
Àireamh an Teip Thùsail - CannaTape.0012
Àireamh a' Chlàir Thùsail - CannaWirek.1955.5
Càileachd an Fhuaime - Meadhanach Math
Cruth Inneal a' Chlàir - R2R
Àite Clàraidh:
Siorrachd - Siorrachd Inbhir Nis
Paraiste - Barraigh
Eilean - Barraigh
Notaichean a' Chlàir -
Ceangal Maireannach - http://www.tobarandualchais.co.uk/gd/fullrecord/43901/1
Tweet


text:
Leasachadh dhan Ghearasdan
Gheibh muinntir a' Ghearasdain cothrom aig coinneamh an t-seachdain seo bruidhinn air planaichean airson ath-nuadhachadh a thoirt air Ceàrnag a Chamshronaich ann am meadhan a' bhaile.
Thathas an dòchas a chleachdadh airson tachartasan sònraichte, ged nach eil fios aig Comhairle na Gàidhealtachd fhathast cò às a thig an t-airgead.
Tha a' Chomhairle a' faighinn grant an-dràsta bho Iomairt na Gàidhealtachd 's nan Eilean (HIE) airson 50% de na cosgaisean a tha an luib a bhith a' rannsachadh na cùise agus a' faighinn molaidhean air a son.
Airson ùine tha e air a bhith a' cur dragh air cuid san sgìre gu bheil meadhan a' bhaile a' fulang is mòran bhùithdean a' dùnadh.
Tha Calum Mac a' Ghobhainn a' fuireach sa Ghearasdan ga fhaicinn mar cheum riatanach.
Ach aig a' cheart àm tha e a' moladh gum bithear faicealach.
''Rud sam bith a thèid a dhèanamh gus meadhan a' bhaile a dhèanamh nas fheàrr feumaidh sin fàilte a chur air,'' thuirt e.
''Chan eil math sam bith suidheachain a chur ann am meadhan a' bhaile.''
''Ma tha iad gu bhith gan cleachdadh tron Gheamhradh feumaidh fasgadh a bhith ann bhon aimsir.''
'' Agus tha sin gu math cudromach sa bhaile seo co-dhiù.
"Tha tòrr ga dhèanamh an-dràsta ann am meadhan a' bhaile, air a' Phrìomh Shràid.
"Tha iad a' togail taigh-òsta ùir aig ceann an iar a' bhaile. Tha iad air deireadh Slighe Taobh Siar na Gàidhealtachd a ghluasad gu ceann an iar a' bhaile, agus tha iad a' feuchainn na 's urrainn dhaibh a dhèanamh airson rud air choireigin a dhèanamh ris.
"Tha e fìor gu deimhinnte, gu bheil bùithdean a' dùnadh 's nach eil daoine a' tighinn a-stach nan àite.
"Tha daoine a' gearain gur ann airson an luchd-turais a tha na bùithdean, 's nach eil bùithdean ann air a bheil muinntir a' Ghearasdain feumach," thuirt e.


text:
- TIOTAL
- Donnchadh Mac a' Phearsain agus a' chamara
- EXTERNAL ID
- HCD01093
- ÀITE
- neo-aithnichte
- SGÌRE
- neo-aithnichte
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12714
- KEYWORDS
- camara, dealbhadair, trì-chasach, carbad
Chithear anns an dealbh neo-chumanta seo, Donnchadh Mac a' Phearsain, cungadair is dealbhadair, is e ag ullachadh a' chamara aige is e a' dol a thogail dealbh. Chan eil fhios cò an companach aige an seo, ach gun teagamh bhiodh iad taobh a-staigh sgìre Loch Aillse faisg air an taigh aige
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives