text:
-
Litir 702: Sòthaigh agus Stròma
Bha mi fortanach gu leòr ’s gun do chuir mi mo chas air dà eilean shònraichte am-bliadhna. Bha iad le chèile brèagha agus inntinneach, ach gu math eadar-dhealaichte bho chèile. Bha fear dhiubh Gàidhealach agus am fear eile Gallta. Ach, gu mì-fhortanach, anns an dà eilean, chan eil an sluagh tùsail ann a-nise. Air fear dhiubh, chan eil duine a’ fuireach.
Anns a’ Chèitean chaidh mi a Shòthaigh far ceann a deas an Eilein Sgitheanaich. Abair àite brèagha, fo sgàil a’ Chuilthinn. Rinn Gavin Maxwell Sòthaigh car ainmeil oir chuir e gnìomhachas air dòigh ann, anns an robh iad a’ sealg nan cearban. Tha na togalaichean is uidheamachd aige fhathast rim faicinn ri taobh a’ chala.
’S e cala uabhasach fasgach a th’ ann. Ach gu mì-fhortanach, tha òs ann. Agus bidh uisge gu leòr os cionn an òsa airson bhàtaichean dìreach eadar a’ mhuir-làn agus an leth-làn.
Chan ann aig a’ chala a bha a’ chuid a bu mhotha de na daoine a’ fuireach. Bha na taighean aca air cladach Camas nan Gall ann an ceann a deas an eilein. Tha a’ chuid as motha de na taighean ann an staid math gu leòr, agus tha triùir a’ fuireach anns an eilean an-diugh.
Ged a tha e brèagha, chan eil Sòthaigh torrach. Às aonais na mara, bhiodh e fìor dhoirbh a bhith beò ann. A dh’aindeoin sin, bha ceud, caogad ’s a h-ochd (158) daoine a’ fuireach ann ann am meadhan an naoidheamh linn deug. Ach dh’fhàs cùisean duilich dhaibh. Ann an naoi ceud deug, caogad ’s a dhà (1952), chuir an sluagh athchuinge chun an riaghaltais. Bha iad ag iarraidh an t-eilean fhàgail. Anns an Ògmhios naoi ceud deug, caogad ’s a trì (1953) chaidh iad a dh’fhuireach ann am Muile.
’S e an t-eilean eile san robh mi am-bliadhna – Stròma ann an Gallaibh. Tha Stròma nas torraiche na Sòthaigh ach tha e air a chuairteachadh le muir chunnartach. Tha na sruthan mara air leth làidir anns a’ Chaol Arcach. Ged a tha dà ainm-àite Ghàidhlig anns an eilean – no air sgeirean far a chladaich – chan e Gàidheil a bha sna daoine. Chan eil fhios ciamar a fhuair an dà sgeir ainmean Gàidhlig.
Bha sinnsireachd Lochlannach aig mòran de na daoine, chanainn. Bha ainmean orra mar Manson, Sinclair, Simpson agus Robertson. A-nise chan eil sluagh ann. Dh’fhalbh an fheadhainn mu dheireadh naoi bliadhna às dèidh do mhuinntir Shòthaigh falbh. Ged a thogadh cala math dhaibh, bha an sluagh air a dhol ro bheag, agus bha obraichean le deagh thuarastal nan cois ann an Dùnrath, faisg air làimh, air tìr-mòr Ghallaibh.
Ach tha Stròma annasach. Tha na taighean fhathast nan seasamh. Bha iad air an deagh thogail le clach Ghallach. Bho phìos air falbh, bhiodh tu a’ smaoineachadh gun robh an sluagh fhathast ann. Ach, faisg air làimh, chì thu gu bheil na taighean falamh. Chan eil dad anns an eilean ach caoraich.
Air cladach Stròma, bha na bh’ ann de ròin dìreach iongantach. Chan fhaca mi uiread riamh anns an aon àite. Ach, nuair a thàinig dol-fodha na grèine, cha robh iad buileach cho pailt. Air an fheasgar sin, thàinig buidheann mhòr de mhadaidhean-cuain timcheall. Chaidh iad am measg nan ròn agus dh’ith iad an sàth, a’ fàgail na mara dearg air cladaichean Stròma.
-
Faclan na Litreach
Sòthaigh: Soay; cala: harbour; fasgach: sheltered; òs: harbour bar; triùir: three people; torrach: fertile; Stròma: Stroma; Gallaibh: Caithness; sinnsireachd: ancestry; dol-fodha na grèine: sunset; madaidhean-cuain: killer whales.
-
Abairtean na LitreachBha iad le chèile brèagha agus inntinneach: they were both beautiful and interesting; eadar-dhealaichte bho chèile: different from each other; chan eil an sluagh tùsail ann: the original population is not there; abair àite brèagha, fo sgàil a’ Chuilthinn: what a beautiful place, in the shade of the Cuillin; chuir e gnìomhachas air dòigh ann: he established an industry there; a’ sealg nan cearban: hunting [the] basking sharks; tha na togalaichean is uidheamachd aige fhathast rim faicinn: his buildings and equipment can still be seen; uisge gu leòr os cionn an òsa airson bhàtaichean: enough water above the bar for boats; eadar a’ mhuir-làn agus an leth-làn: between full tide and half tide; ann an staid math gu leòr: in a reasonable state; às aonais na mara, bhiodh e fìor dhoirbh a bhith beò ann: without the sea, it would be very difficult to make a living there; a dh’aindeoin sin: despite that; chuir an sluagh athchuinge chun an riaghaltais: the population petitioned the government; a dh’fhuireach ann am Muile: to live on Mull; air a chuairteachadh le muir chunnartach: surrounded by a dangerous sea; tha na sruthan mara air leth làidir anns a’ Chaol Arcach: the sea currents are very strong in the Pentland Firth; sgeirean far a chladaich: skerries off the shore; chan eil sluagh ann: there is no population; dh’fhalbh an fheadhainn mu dheireadh: the last ones left; obraichean le deagh thuarastal nan cois ann an Dùnrath: jobs with good salaries at Dounreay; air an deagh thogail le clach Ghallach: well built with Caithness stone; bho phìos air falbh: from a distance away; bhiodh tu a’ smaoineachadh gun robh an sluagh fhathast ann: you would think the people were still there; bha na bh’ ann de ròin dìreach iongantach: the number of seals was amazing; am measg nan ròn: among the seals.
-
Puing-chànain na Litreachchuir mi mo chas air dà eilean shònraichte – I walked on two special islands. In the dual case we lenite the adjective that accompanies the noun, even for masculine nouns. Thus we say dà chù mhòr, dà chat bheag. This also applies when the noun starts with a vowel – thus it’s shònraichte (rather than sònraichte) in the example above. Another similar example in the Litir is dà ainm-àite Ghàidhlig – two Gaelic place-names.
-
Gnàthas-cainnt na Litreach
dh’ith iad an sàth: they ate their fill.
Tha “Litir do Luchd-ionnsachaidh” air a maoineachadh le MG ALBA
Broadcasts
-
BBC Radio Nan Gaidheal Fri 28 Dec 2012 11:55 BBC Radio Nan Gaidheal
-
BBC Radio Nan Gaidheal Sat 29 Dec 2012 10:55 BBC Radio Nan Gaidheal
-
BBC Radio Nan Gaidheal Sun 30 Dec 2012 14:55 BBC Radio Nan Gaidheal
Podcast
-
Letter To Gaelic Learners
Informative, educational and interesting. A special programme, in the form of a 'letter',…


c: text/html

text:
Teas na grèine air a' Ghàidhealtachd ga chlàradh
Chaidh uidheamachd rèididheachd a chur air mulach togalaich roinn nan èiginn aig Ospadal an Rathaig Mhòir son clàradh dè seorsa teas a th'anns a' ghrèin air a' Ghàidhealtachd agus dè cho fad's a tha i a-muigh.
B àabhaist dhan uidheamachd a bhith aig RAF Cinn Lois, ach leis gun do dhùin an t-ionad sin, chaidh an uidheamachd a chur dhan Rathaig Mhòr.
Thuirt tè-labhairt NHS na Gàidhealtachd, Cathy Steer, gun robh iad airson am fiosrachadh a sgaoileadh dhan t-sluagh son 's gum bi iad nas mothachail a-thaobh aillse craicinn.Aillse Craiceann
"Tha blàths na grèine a' còrdadh ri daoine, ach aig an aon àm, feumar a bhith mothachail nach tèidear a' losgadh. Feumaidh daoine le craiceann bàn, no ruadh a bhith nas fhaicealaiche buileach leis gu bheil iadsan nas dualtaiche aillse fhaighinn leis an t-seòrsa craicinn a th' aca".
"Le uidheamachd UV aig an ospadal, faodaidh sinn fiosrachadh mionaideach a sgaoileadh mu dè cho teth 's a tha a' ghrian, agus dè cho fada 's a bhios i a-muigh 's bheiridh sin cothrom dhan t-sluagh a bhith sàbhailte fhad' 's a tha iad a' gabhail na grèine".
Thèid làrach-lìn a chur air bhonn a dh'aithghear far am faighear am fiosrachadh, a bharrachd air comhairle a-thaobh ailse craicinn.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: An-diugh Seachdain an Fhasan a th'ann ann a New York agus tha Sandra Mhoireach air a bhith a' toirt sùil air na h-annasan is eile a th'aca am bliadhna. Chaidh Maureen Nicleòid a dh'fhaicinn a' film The Great Hip Hop Hoax ma dheidhinn an dithis rappers à California - Silibil 'n' Brains - a tha air stoirm adhbharrachadh ann an saoghal a' chiùil. A bharrachd gu bheil iad a' dèanamh a h-uile càil ceart tha'd air suim mhòr airgid fhaighinn bho chompanaidh ciùil ainmeil. Ach tha rudeiginn a' dol fada cearr. Feumaidh sibh èisteachd airson faighinn a-mach. Agus bheir sinn sùil air an leabhar ùr aig Aonghas Phàdraig Cambeul - An Nighean Air An Aiseag/The Girl on the Ferry Boat. Tha an nobhail seo an dà chuid ann an Gàidhlig agus Beurla agus tha e ag innse an sgeulachd ma dheidhinn cupal òg a tha a' dol seachad air a chèile air staidhre bàta-aiseag fhad's a tha'd a' seòladh tro Chaolas Mhuile. Chaneil iad ach a' suathadh air a chèile mar a tha'd a' dol seachad, ach cha do dhìchuimhnich iad rìamh a' mhòmaid, agus cha mhòr leth cheud bliadha eile as dèidh sin, tha'd a coinneachadh a-rithist. bbc.co.uk/feasgar.


text:
Dragh mu bhradan GM
Tha Ball-Pàrlamaid Albannach ag iarraidh gun tig iasgairean-slaite agus tuathanaich èisg còmhla, airson cur an aghaidh mar a tha na Stàitean Aonaichte air cead a thoirt do bhradain GM a bhith gan àrach.
Tha Rob Gibson, a tha a' riochdachadh Ghallaibh, Chataibh agus Rois dhan SNP, draghail gun toir iad na gineachan mì-nadarra aca seachad do bhradain fhiadhaich sa Chuan Siar ma gheibh iad ma-sgaoil.
'S e sin am bradan a gheibhear ann an aibhnichean na h-Alba.
'S iad buidheann tèarainnteachd a' bhìdh sna Stàitean Aonaichte, an FDA, a thug cead seachad airson bhradain GM a bhith air an àrach, 's iad ag ràdh nach eil cunnart an lùib a bhith a' dèanamh seo, fhad 's gun àraichear iad ann an àrainneachd a tha gu tur fo smachd.
Tha Mgr Gibson gu math draghail mu dheidhinn sin ge-tà, agus e ag iarraidh air iasgairean-slaite agus tuathanaich èisg tighinn còmhla gus cur an aghaidh a' cho-dhùnaidh.
'S e seo a' chiad turas riamh a chaidh beathach sam bith a th' air atharrachadh tro GM, a cheadachadh airson biadh mhic an duine.
Bidh Mgr Gibson a' sgrìobhadh gu Rùnaire na h-Àrainneachd feuch dè an dòigh as èifeachdaiche air an cuirear an aghaidh a' cho-dhùnaidh a rinneadh anns na Stàitean Aonaichte.


text:
Na h-Eileanan Samhraidh
'S e buidhean de eileanan a tha anns Na h-Eileanan Samhraidh (IPA: [nə ˈhelanən ˈs̪ãũrɪ], Beurla: Summer Isles). Tha iad suidhichte ann an inbhir Loch Bhraoin.
'S e Tannara Mhòr an t-eilean as motha anns na h-Eileanan Samhraidh. Chan eil duine a' fuireach anns na h-Eileanan Samhraidh ach ann an Tannara Mòr a-mhàin.
Tha iad nam pàirt den "National Scenic Area".
Tha bàtaichean a’ dol eadar Tannara Mhòr agus Aichillidh Bhuidhe, a tha mu 1.5 mìle air falbh air tìr–mòr Alba.
Na h-Eileanan beaga[deasaich | deasaich an tùs]
- Càrn Deas
- Càrn Iar
- Càrn nan Sgeir
- Eilean a' Bhotail
- Eilean a' Bhuic
- Eilean a' Chàr
- Eilean Dubh
- Eilean nan Eich
- Eilean Fada Mòr
- Eilean Mullagrach
- Glas-leac Beag
- Glas-leac Mòr
- Meall nan Gabhar
- Eilean Mhàrtainn
- Eilean a' Chlèirich
- Eilean Ruisteil
- Tannara Bheag
- Sgeir nam Feusgan
Litreachas[deasaich | deasaich an tùs]
- Sgrìobh Ian R. MacLeod nobhail leis an tiotal: The Summer Isles (foillsichte le Aio, ISBN 1-933083-00-X). [1]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NB 987 075
Càrn Iar • Càrn Deas • Càrn nan Sgeir • Eilean a' Bhotail • Eilean a' Bhuic • Eilean a' Chlèirich • Eilean a' Chàr • Eilean Dubh • Eilean Fada Mòr • Eilean nan Eich • Eilean Mhàrtainn • Eilean Mullagrach • Eilean Ruisteil • Glas-leac Beag • Glas-leac Mòr • Meall nan Gabhar • Sgeir nam Feusgan • Tannara Bheag • Tannara Mhòr


text:
Ro edpair rí temhrach h. 2. maelsechnaill mac conchobair hui mailshechnaill, ocus commarbba coluim cille .h. 2. domnall mac robartaig con hulib sruithib cenansa archena eter sacart ocus epscop ocus fer ligenn. ro edpair dno cid in fosairchennech .h. 2. cormacc mac rechtocan com macclerchib samtha coluim chille archena, ro edpairset didu na huli sin disiurt choluim chille hi cenunnus cona lubgortán do dia ocus do deoradaib craidbechaib do gres cen sheilb ndilis do nach erraid ann trea biuthu co ro chinne a bethaid do dia ocus corop craidbech.
Is iat imorra sláin ocus dilsi do rata ina dilsi in disirt sin, h. 2. sruithi cenansa faden cona nabbaid, Ri mide h. 2. maelsechnaill mac conchobair hui maelsechnaill co rigraid ocus dechdoinib mide ar chena, Donnchad mac airdd huí ruairgg ri connacht ocus galeng, in garbanach hua corran co nocthigernaib galeng ar chena, hi fiadnaisi rig casil na rig .h. 2. donnchada
p.132meicc carthaich hui chellachain chasil rofonaisced dilsi in disirt sin.
Bennacht isu crist ocus choluim chille cos na huilib noebaib nime ocus talman for cec noen mórfas cadus ocus cháthaid na edpartu sin. Mallacht imorra ocus mírad o dia cona noebaib forsin ti thicfa in agid cátad ocus chadussa na edparta sin. Bendacht imorra de bithbi co na hulib firenaib for an rí ocus for an nabbaid ocus for an sammad ro dilsigset in disiurt sa do dia ocus dia chraidbechaib. Oraid do mac maras tróg ro scrib soire ocus dilsi in disiurta sa do dia ocus dia chraidbechaib.


text:
Aois Chriost, céd fiche a trí.
An ceid-bhliadhain do Conn Cedcathach 'na righ os Erinn.
A n-oidhce geine Cuinn forrith cóicc príomhróid go Temhraigh na ro taidhbhredh riamh go sin. At iatt a n-anmanna, Slighe Asail, Slighe
p.104Miodhluachra, Slíghe Cualann, Slighe Mór, Slighe Dála. Slighe Mór tra as isidhe Esccir Riada .i. sabhronna Ereann a dó etir Chonn & Eoghan Mór.
Aois Chriost, ced caocca a seacht.
Iar m-beith cúig bliadhna triocha h-i righe n-Ereann do Conn Cedcathach torcair la Tiobraide Tireach, mac Mail, mic Rochraidhe, ri Uladh h-i t-Tuaith Amrois. Ba soineamhail an t-árigh Conn, oir ba ceirtbhreitheach. Ba toirtheamhail na crainn & na h-inbheara re a linn.
p.106
Aois Christ, céd caocca a h-ocht.
An ceid-bhliadhain do Conaire, mac Modha Lamha, h-i righe uas Erinn.
Aois Chriost, ced seascca a cuig.
Iar m-beith ocht m-bliadhna h-i righe n-Ereann do Chonaire, mac Modha Lamha, torcair la Neimhidh mac Sruibhginn.Tri meic lais an c-Conaire h-isin, Coirbre Muscc, ó raiter Musccraighe, Cairpre Bascain, o t-tádh Baiscnigh h-i c-Corca Baisccinn, & Cairpre Riata, o b-fuilit Dál Riata. Saraid inghion Cuinn Cedcathaigh mathair na mac-sa Conaire, mic Modha Lamha.
Aois Christ, ced seascca a sé.
An ced-bhliadhain do righe Airt, mic Cuinn Cedcathaigh.
Aois Criost, ced ochtmogat a sé.
A h-aon fichet d'Art, mac Cuinn Cedcathaigh, h-i righe n-Ereann.
Cath Cind Feabrat ria macaibh Oiliolla Auluim, & riasna tri Coirbribh (clann Conaire, mic Modha Lamha .i.Cairbre Múscc, Cairpre Riada & Cairpre Bascain) for Da Dera drai, for Nemhidh mac
p.108Sroibcind, & for deiscert n-Ereann, du h-i t-torcair Nemidh, mac Sroibcinn, rí Erna Mumhan, & Da dera druth Dairine, do-cear dna Da Dera la h-Eogan, mac Oiliolla, do-cear Nemidh, mac Sroibginn, la Cairbre Rigfhoda, mac Conaire, a n-dioghail a athar .i. Conaire budein. Ro gon Cairbre Musc Lughaidh .i. Mac Con ina cholpta, gur bo bacach iaromh. Is é fáth an foranma-sin mar do bhi Lughaidh taithnemhach do choin do bhí acc biathadh a coilen a t-tigh a oidedh, & do ibheadh as ballan na con remhraite, gur lean Mac Con de.
Aois Criost, ced nochat a cuicc.
Iar m-beith triocha bliadhain h-i righe n-Ereann d'Art, mac Cuinn Cédcathaigh, torchair h-i c-cath Moighe Mucraimhe la Mac Con gona allmarchoibh. Torcratar beos isin cath cedna maraon re h-Art, meic a sethar Saidbe ingine Cuind .i. seacht maca Oiliolla Oluim, tangatur lais i n-aghaidh Mic Con a n-derbrathar, Eoghan Mór Dubhmerchon, Mugh Corb, Lughaidh, Eochaidh, Dichorb, & Tadcc a n-anmanna, & Béinne Briot, ri Bretan ro imir lamha forra. Torchair Beinde la Lughaidh Lagha a c-cionaidh a bhráithrech. Liogairne Leacanfhoda, mac Aengusa Bailbh, mic Eathach Finn
p.110Fuath n-Airt, ro imbir lamha for Art isin cath-sin Moighe Muccroimhe, iar t-tocht do h-i sochraide Mic Con.
Aois Criost, céd nochat a sé.
An céd-bhliadhain do Lughoidh, (.i. Mac Con) mac Maicniadh, h-i righe n-Ereann.
Aois Criost, da ced fiche a cuig.
Iar m-beith triocha bliadhain i righe n-Ereann do Lughaidh (.i. Mac Con), mac Maicniadh, torcair do laimh Feircis, mic Comain Ecis, iar na ionnarbadh a Temraigh do Cormac ua Chuinn.
Aois Criost, da chéd fiche a sé.
Ferghus Duibhdhedach, mac Iomchadha, 'na righ ós Erinn fri ré m-bliadhna, co t-torchair, h-i c-cath Crionna, la Corbmac ua Cuind, do laimh Logha Lagha. Torcratar lais beós a da bhrathair, Ferghas Foiltleabhar, & Ferghus Bot tar Bregaibh, da n-goirthi Ferghus Caisfhiaclach.
Is doibh ro ráidheadh:
- For an aoin-licc ag Ráith Cró
foirtbhe na t-tri f-Ferghuso,
at-bert Corbmac as gle
ni chel a dae for Laighe.
I sochraide Corbmaic tainic Tadhg mac Céin & Lughaidh don chath h-ishin, & ba i tir-focraic an chatha do-rata o Chorbmac do Thadhg an feronn forsa t-tá Ciannachta, i Muigh Bregh, amhail as erdheirc i leabhraibh oile.


text:
Fèill Àiteachais an Rubha ann an cunnart
Chaidh rabhadh a thoirt gum faodadh tè de dh'fhèilltean àiteachais Leodhais a dhol à bith leis cho beag de dhaoine 's a tha deònach cuideachadh le bhith ga cumail a' dol.
Tha Fèill Àiteachais an Rubha ga cumail gach samhradh aig an ionad choimhearsnachd san Àird.
Tha duilgheadas aca ge-tà, agus grunn den chomataidh nach urrainn an obair a dhèanamh am bliadhna.
Aig a' choinneimh bhliadhnail goirid ron Nollaig, cha robh e comasach daoine gu leòr a chur air adhart airson a dhol air a' chomataidh.
Tha coinneamh èiginneach a-nis air a gairm, air 28mh am Faoilleach, agus dòchas ann gun nochd daoine ùra a bhios deònach a bhith nam buill air a' chomataidh stiùiridh.


text:
Sgoil Ghàidhlig eile do Ghlaschu
Thèid bun-sgoil ùr Ghàidhlig a stèidheachadh ann an Glaschu.
Dh'innis Riaghaltas na h-Alba gun cuir iadsan £800,000 ris an leasachadh aig sgoil Ghleann Dail ann am Pollokshields ann an taobh a deas a' bhaile.
Bidh sgoil Bheurla cuideachd air an làraich.
Dh'fhosgail a' chiad sgoil Ghàidhlig ann an Glaschu ann an 1999.Iarrtas
Tha i air a bhith stèidhichte aig Woodside sa bhaile - le sgoil-àraich, bun-sgoil is àrd-sgoil air an làraich - bho 2006 is tha iarrtas son foghlam tro mheadhan na Gàidhlig sa bhaile a' sìor fhàs.
"Tha sinn air leth toilichte gu bheil airgead a' tighinn bhon riaghaltas son na pròiseict seo", thuirt Ceannard an Fhoghlaim aig Comhairle Bhaile Ghlaschu, Steaphan Curran.
"Còmhla ri airgead bhon chomhairle fhèin, bidh seo a' ciallachadh gun urrainn dhuinn goireas a chruthachadh son 200 sgoilear.
"Bidh cothrom a bharrachd ann son tidsearan Gàidhlig ann an Glaschu agus bheir seo cuideachd uallach far na sgoile aig Woodside", thuirt e.Dragh
Tha e coltach ge-tà gu bheil dragh air cuid de phàrantan gum bi a' bhun-sgoil ùr air an aon làraich ri sgoil Bheurla.
"Tha mi a' smaointinn gun robh pàrantan a' faireachdainn nach robh cothrom aca a bhith a' faighinn a-steach dhan deasbad trath gu leòr agus gu bheil co-dhùnadh no dha air an dèanamh mar-thà", thuirt Bruce Whyte bho Chomann nam Pàrant ann an Glaschu.
"S e sgoil Ghàidhlig a bhios ann agus 's e tidsear Gàidhlig a bhios san cheannard ach tha deasbad ann mu dheidhinn dè an ìre de Ghàidhlig a bhios anns an sgoil, dè an ìre de Ghàidhlig a bhios san talla-bhidhe no san raon-cluiche agus tha sinn a' bruidhinn ris a' chomhairle mu dheidhinn sin agus tha sinn air na draghan sin a thogail", thuirt e.
Chan eil Comhairle Bhaile Ghlaschu air beachd a nochdadh air na draghan sin aig an ìre seo.
Thathas an dùil gun tòisich obair air an sgoil ùr san t-Sultuin am bliadhna agus gum fosgail i ann an 2015.


text:
Is toil leam a bhith a’ siubhail agus is toil leam cuideachd a bhith a’ clàradh a h-uile àite far an robh mi.
Fhuair mi deagh phrèasant bho chionn bliadhna no dhà a tha na chuideachadh mòr le bhith a’ dèanamh seo: mapa-sgrìobaidh no scratch-map.
‘S e a tha seo ach mapa far an sgrìob thu dheth na h-àiteachan air an do thadhal thu. Tha e coltach ri scratch-card Lotto no rudeigin mar sin. Aig an tòiseach, tha am mapa dìreach ann an aon dàth ach fàsaidh e dathach le gach baile, sgìre no dùthaich a sgrìobas tu dheth.
Seo dealbh den mhapa mar a tha e an-dràsta. Mar a chì thu, tha mi air a bhith sa h-uile sgìre comhairle ann an Alba ach a-mhàin Arcaibh is Sealltainn. Tha grunn eileanan Gàidhealach nach fhaca mi fhathast nas motha, a’ gabhail a-staigh Ìle, Tioradh, na h-Eileanan Beaga, Hiort (!) is eile.
Agus bha mi anns a’ Chòrn, ann an grunn àiteachan ann an ceann a tuath na h-Èireann agus na Cuimrigh agus anns a’ mhòr-chuid de na sgìrean ann an Sasainn.
Chan eil e cho furasta sa tha e a’ coimhead, ge-tà! Tha e a’ togail tòrr mòr cheistean ma tha thu nad shàr-anorak. Mar eisimpleir, chaidh mi tro iomadh sgìre is baile ann an trèana, bus no càr gun a bhith a’ stad, agus cha do chuir mi seachad ach uair a thìde no dhà ann an cuid de na h-àiteachan agus cha robh mi a’ faireachdainn gun do chuir mi eòlas idir air an àite.
Mar sin, cha do chuir mi sìos gun robh mi air a bhith ann an àite ach nuair a chuir mi seachad oidhche san àite no gun robh mi ann dhà no trì tursan. Gu dearbh, tha mi a’ smaoineachadh gun robh mi anns a h-uile siorrachd ann an Sasainn uair no uaireigin ach a-mhàin Dorest, Essex, Rutland agus Suffolk.Mar sin, ged a bha mi ann ann tòrr sgìrean ann am Marches na Cuimrigh air an trèana, mar eisimpleir, cha do stad mi ann is cha do chuir mi sìos air a’ mhapa iad.
Tha aon ghearan agam, ge-tà – sin gu bheil am mapa a’ fàs caran boring mar as motha de dh’àiteachan a chunnaic thu! Nam rachadh tu dhan a h-uile siorrachd air a’ mhapa, cha bhiodh ann ach mapa àbhaisteach.
Mapa an t-Saoghail
Mar sin, tha mi air mapa-sgrìobaidh a cheannach den t-saoghal air fad cuideachd oir ged a tha mi cinnteach gum faic mi a’ mhòr-chuid de na sgìrean ann an Alba, a’ Chuimrigh, Èirinn is Sasainn uair no uaireigin, bheir e nas fhaide an saoghal air fad fhaicinn!
Alasdair


text:
Leugh an t-Eilean
Duration: 03:21
Mairi NicAmhlaigh, Torcuil Crichton 's Cailean MacIlleathain a’ bruidhinn ri Mark Wringe mun leabhar The Black House le Peter May 's leabhraichean eile stèidhichte sna h-eileanan.
Available since: Tue 27 Nov 2012
This clip is from
Leugh an t-Eilean
Ìomhaigh nan eilean Albannach ann an sgrìobhadh Beurla le Mark Wringe is aoidhean.
First broadcast: 29 Nov 2012
Featured in...
-
Seachdain Leabhraichean Alba
Prògraman sònraichte a' comharrachadh Seachdain Leabhraichean Alba.


text:
Lùghdachadh connaidh a bharrachd ga iarraidh
Iarraidh BP nan Eilean Siar, Aonghas Brianan MacNìll, air Riaghaltas Westminster sgeama faochaidh a' chonnaidh àrdachadh gu 7.5sg seach a 5sg a th' ann an-dràsta.
A' bruidhinn an dèidh coinneimh ann an Glaschu Diardaoin, a bha a' measadh soirbheachas an sgeama, thuirt e gun deach sealltainn gu bheil an sgeama nas saoire na bha dùil, agus mar sin gun gabhadh a leudachadh gun chosgais a bharrachd.
Tha an sgeama a' toirt lùghdachaidh air na phàigheas dràibhearan ann an sgìrean eileanach agus ann an sgìrean air Tìr Mòr a tha gam measg iomallach, ann an Cìs a' Chonnaidh, feuch cur an aghaidh mar a tha cosgais a' chonnaidh nas àirde anns na sgìrean sin.
Thuirt aithisg bho Oifis na Malairt Cothromaiche (OFT) an t-seachdain seo, gu bheil margaidh a' chonnaidh ann am Breatainn farpaiseach agus ag obrachadh mar is còir.
Tha an OFT a' dèanamh sgrùdaidh fa-leth ge-tà, air margaidh a' chonnaidh sna h-Eileanan Siar, feuch a bheil farpais gu leòr ann.


text:
Agallamh airson Ceannard Bun-sgoile
Cha tèid ach aon neach fo agallamh airson dreuchd ceannard làn-ùine air Bun-sgoil Ghàidhlig Inbhir Nis.
Tha e air tighinn am bàrr gun do chuir Cathraiche an Fhoghlaim aig Comhairle na Gàidhealtachd, Uisdean Friseal, litir gu Danny Alexander BP air an treas là den t-Sultain, a' dearbhadh gun gabhte ri iarrtas bho Annika Jansson, leis nach eil tagraiche sam bith eile air am meas freagarrach.
Thèid agallamh a chumail Diluain, agus tha a h-uile coltas ann a-nise gur e ceannard gun Ghàidhlig a bhios os cionn Bun-sgoil Ghàidhlig Inbhir Nis.
Chaidh Ms Jansson a chur dhan dreuchd gu h-eadar-amail o chionn dà bhliadhna.
Chuir Comann nam Pàrant aig an sgoil an aghaidh an dreuchd làn-ùine a bhith ga toirt dhise, leis nach bruidhinn i Gàidhlig.
Fhuair an iomairt aca airson ceannard le Gàidhlig fhaighinn, taic bho eòlaichean mhion-chànanan, agus bho Bhòrd na Gàidhlig, a bha ag ràdh gun robh ceannard le Gàidhlig riatanach airson na sgoile.


text:
Fàilte gu làrach-lìn oifigeil Fèisean nan Gàidheal, am buidheann a tha a’ toirt taic do leasachadh fèisean stèidhichte sa choimhearsnachd ‘s a bhios a’ teagasg ealain air feadh Alba.
Fèis na h-Òige
Monday 1st September 2014
Fèis Òigridh na Mara
Saturday 4th October 2014
Deich latha chun deicheamh Blas
Tuesday 26th August 2014
Dualchas nàdair ga luaidh an coimisean ùr son Blas
Tuesday 5th August 2014
Ban-Sgitheanach òg an obair eadar-nàiseanta
Sunday 27th July 2014
Bha Fèisean nan Gàidheal air a stèidheachadh ann an 1991 mar an comann iomlan neo-eisimeileach airson Iomairt nam Fèisean.
Gàidhlig - tè de chànain eachdraidheil na h-Alba.
Leabhraichean ciùil agus Fèisean ri fhaighinn. Postachd an-asgaidh!
Airson tuilleadh fiosrachaidh fhaighinn mu fhèis na bliadhna agus an fheadhainn a tha ri thighinn
Mar bhuidheann-chathannain (SC002040) the Fèisean nan Gàidheal an eisimeil taic an
t-sluaigh.


text:
Mì-thoileachas le planaichean a' Cho-op
Tha fearg air luchd-gnothachais air an Tairbeart sna Hearadh agus e air tighinn am bàrr gu bheil an Co-op airson bùth ùr fhosgladh sa bhaile.
Tha dragh mòr orra mun bhuaidh a bheireadh sin air na gnìomhachasan aca fhèin.
Tha iad cuideachd mì-thoilichte gu bheil Urras Ceann a Tuath na Hearadh air a bhith a' bruidhinn ris a' bhuidhinn mu dheidhinn a' mholaidh.
Chaidh coinneamh bhliadhnail gu math sradagach aig Urras Ceann a Tuath na Hearadh a chumail o chionn beagan làithean.Mì-thoileachas
Bha an luchd-gnothachais a bha an làthair gu math mì-thoilichte leis na planaichean.
Tha e air a thighinn am follais gun do sgrìobh an Co-op chun an Urrais san Lùnastal an-uiridh a' lorg làraich fhreagarraich, agus gun deach còmhraidhean a chumail eatorra.
Tha luchd nam bùithdean ag ràdh, ma 's e 's gun tig an Co-op a-steach, gun cuir e crìoch orra-san.
Thuirt an t-Urras gun robh cùisean aig ìre gu math tràth fhathast agus nach biodh iad air cùisean a ghluasad air adhart gu ìre mhòir sam bith gun innse do dhaoine agus do luchd nam bùithdean dè bha a' tachairt, gus cothrom a thoirt dhaibh am beachd a thoirt seachad.
Chaidh aontachadh aig a' choinneimh bhliadhnail conaltradh a dhèanamh leis an t-sluagh a dh'fhaicinn dè am beachd a th' aig daoine air a' chùis.


text:
An duais iomain as sine san t-Saoghal
Thèid an duais iomain as sine san t-Saoghal a thaisbeanadh aig geama sònraichte ann an Cataibh Disathairne.
Chaidh an cupa caran neo-àbhaisteach - adharc reatha le pìosan airgid ann - a thoirt seachad le muinntir paraiste na Cluaine ann an Cataibh ann an 1829.
Thug iad an cupa dhan Mhàidsear Clunes ann an Crachdaig mar thaing dha airson na taice a chuir e ri geama na bliadhna ùire air Tràigh Loth eadar fireannaich na sgìre gach bliadhna.
Chaidh an cupa à sealladh airson iomadh bliadhna ge-tà, mus do nochd e ann am bùth ann an Inbhir Nis ann an 1922.
Chaidh a cheannach agus a thilleadh do Chrachdaig - ach chaidh an cupa à cuimhne dhaoine a-rithist is e na laighe ann an taigh san sgìre.Cuimhneachan
Sin co-dhiù gus an do cho-dhùin muinntir an àite gun cluicheadh iad geama iomain air Tràigh Loth am bliadhna mar chuimhneachan air na geamaichean iomraiteach ud air an tràigh san 19mh linn, agus mar phàirt de dh'oidhirp Taigh-tasgaidh Timespan ann am Bun Ilidh 'son comharrachadh 200 bliadhna bho na fuadaichean uabhasach ann an Srath Chill Donnain.
Thàinig Màiri Dudgeon bho Thuathanas Chrachdaig air adhart an uair sin 'son innse gun robh an seann chupa aice.
Ron a seo bhathas a' creidsinn gum b' e Cupa Chomann Ceilteach Ghlaschu - a thòisich ann an 1879 - an duais as sinne ann an camanachd.
"Tha seo cudromach ann an eachdraidh na h-iomain agus tha e cudromach air a' bhliadhna shònraichte seo nuair a tha daoine a' comharrachadh na thachair ann an Srath Chill Donnain," thuirt eòlaiche na h-iomain, Uisdean MacIllinnein."Dlùth-cheangail"
"Tha seo a' dearbhadh dhuinn an dà chuid a' phàirt a bh' aig geamaichean bliadhna ùire ann an saoghal agus coimhearsnachd na sgìre aig an àm, agus cuideachd an dlùth-cheangail a bha eadar camanachd agus beatha dhaoine anns an fharsaingeachd.
"Mar eisimpleir, chaidh aon gheama a chur air dòigh gus am faigheadh muinntir na sgìre air sùil a chumail air an uachdaran agus dè bha e a' dèanamh.
"Bha camanachd mar gum biodh na innleachd aig muintir na coimhearsnachd airson a bhith a' toirt a' char às an uachdaran," thuirt e.
Tillidh na daoine dhan tràigh a-nise Disathairne aig 3:00f 'son geama iomain, is iad ag ràdh gu bheil iad 'son "na seann dòighean" a chomharrachadh.
Bidh an seann chupa ann, is nochdaidh e a-rithist aig òraid aig Uisdean MacIllinnein aig Taigh-tasgaidh Timespan ann am Bun Ilidh aig 6:00f Dihaoine an 22mh den mhìos.
Cupanan eile
Thèid Cupa Chomann Ceilteach Ghlaschu agus seann duais eile - Adharc Sgeaboist - a thaisbeanadh an oidhche sin cuideachd.
An ath-là bidh geama eile car annasach aca ann am Bun Ilidh.
'S e am fear-ealain Anthony Schrag - a tha stèidhichte aig Timespan an-dràsta agus e a' feuchainn ri toirt air daoine beachdachadh air na fuadaichean ann an dòigh diofraichte - a chuir an gnothach air dòigh.
'S e "muinntir an àite an aghaidh an fheadhainn a thàinig dhan sgìre" a th' aige air a' gheama air an 23mh, a thòiseachas aig 2:00f.


text:
Meidheadair
'S e inneal a thomhaiseas cudthrom a tha ann am meidheadair. Chanar meidheachadh ris an gniomh seo.
Gneithean Mheidheadair[deasaich | deasaich an tùs]
Tha dà phrìomh roinnean de meidheadair:
- Innealan steidhichte air bun-phrionnsabal an luamhain mar eisimplir am biorsamaid.
- Innealan steidhichte air lagh Hooke : "Claonadh a reir Cudthrom".
An Cairdeas eadar Cudthrom agus Cuideam[deasaich | deasaich an tùs]
Is fheudar dhuinn aithneachadh an difir eadar cudthrom agus cuideam. Is e a tha ann an cuideam an uimhir de stugh a tha ann an corp*. Is e a tha ann an cudthrom am forsasios a tha cuideam, fo buaidh tarruinn-talmhuinn ag aobharachadh.
Bithidh tarruinn-talmhuinn ag aobharachadh ath-luathasachadh de corp sam bith a tha fo a bhuaidh. Aobhrachaidh Tarruinn-talmhuinn Ath-Luathasachadh a tha baoltachd ri 9.81 metre/diog gach diog, (= 9.81 m/diog/diog = 9.81 m/s2 = 9.81ms-2)
Anns an Système international d'unités is e An Ciologram (Kg) a tha na h-aonad de cuideam agus is e an Newton (N) a tha na h-aonad de forsa. Is abhaist do buithtean a chleachd an cilogram mar aonad thomhais- a bhi pongail, 'is e forsa-chilograim a tha anns an chudthrom seo a tha co-ionnan ri 9.81 N.
A mhineachadh seo, tha beagan Ailseabra feumail. A reir an 2na lagh de Newton:
- Forsa = Cuideam X Ath-Luathasachadh.
Mar sin:
- Cudthrom = Cuideam X Ath-Luathasachadh aobhraichte le Tarruinn-Talmhuinn.
Airson Cuideam de 1 kg:
Cudthrom = 1 kg X 9.81 m/diog/diog = 9.81 N = 9.81 kg.m/diog/diog.
- Corp air a cleachdadh an seo leis a' chiall abhaisteach an feallsanachd-nadurra:- tha sin ri radh cnap stugha (beag neo mòr).


text: Anns a' phrògram seo, tha sinn a' leantainn oirnn ann an cuideachd Sùsaidh agus a bràthair Seoc a tha a' fuireach ann an Alba, agus Peadar, balach ùr a thàinig dhan sgoil aca à Sìona. Tha a' chlann air turas gu sùtha agus tha sinn a' cluinntinn mu na gnèathan a tha ann an cunnart a dhol à bith. Tha sinn a' faighinn a-mach an tuilleadh mu na h-eadar-dhealachaidhean a th' ann eadar Sìona agus Alba, le fòcas air an cànan Sìonach agus beul-aithris. Thathas cuideachd a' dèiligeadh ri càirdeas, tàlantan agus mì-thuigse cultarail tro chleachdaidhean agus àbhachdas.An dèidh gach earrainn dhen phrògram, faighnichidh am preseantair ceistean. Dh'fhaodar iad seo a chleachdadh mar bhunait airson còmhradh clas no leigeil leis a' chloinn bruidhinn mun deidhinn ann an càraidean no ann am buidhnean.Tha na prògraman air an dealbh gus taic a thoirt do chlann a tha ag obair a dh'ionnsaigh a' chiad 's an dara ìre den Churraicealam airson Sàr-mhathais.Tha notaichean tidseir le gnìomhan obrach rim faighinn aig bbc.co.uk/foghlam.


text:
Sealladh air beatha Teva, air eilean phrìobhaideach
Duration: 02:36
A glimpse of Teva's life, on a private island.
Available since: Fri 8 Feb 2013
This clip is from
Soillse Series 3, A' Tairgse Eilean (Islands for Sale)
13/35 Estate agents explain where and how to buy the best private islands.
First broadcast: 20 Jul 2011
More clips from Soillse
- Suidheachadh eu-coltach ri càil a dh’fhiosraich iad roimhe Duration: 03:16 Series 6, Seoladairean Angola/We are here for our Future
- Feumaidh an dithis aca a dhol thairis air na comasan aca Duration: 02:09 Series 6, An Snamh Mor/Swimming Beyond Borders
- Tha gach mamal a’ cluich ach chan eil ach daoine a’ cunntadh nam puingean Duration: 02:06 Series 6, Spors/Play
- Disathairne dubh – là uabhasach dha Strathewen ann an Astràilia Duration: 01:35 Series 5, Nuair a dh' atharraich a' ghaoth/Then the Wind Changed
- Seo sgeulachd Birger Duration: 01:30 Series 5, Mo Bheatha Phriseil/My Wonderful Life as a Vegetable


text:
Bhuannaich an t-Eilean Sgitheanach Iomain Cholm Chille
Tha Iomain Cholm Chille - am farpais iomain eadar-nàiseanta a bha ga chumail aig Pàirce nan Laoch ann am Port Rìgh Disathairne ag amas air Gàidhlig agus Gaelige a bhrosnachadh, tro mheadhan spòrs le peanas air duine a bhruidhneas Beurla air a' phàirce.
A-reir 's na chuallar aig Pàirce nan Laoch, tha e doirbh do chluicheadairean cumail ris a sin fad an t-siubhail, ach airson a' mhòr chuid dhen ùine cha chluinneadh tu bho na cluicheadairean ach an cànan fhèin.
Tha am feallsanachd air a bhi ann bho thùs. Bha am farpais fhèin eadar-dhealaichte am bliadhna.
Nuair a thoisich e cha robh ann ach dà sgioba - Foirean Mícheal Breathnach, sgioba club a Conamara an Èirinn a tha uile a' bruidhinn na Gaelige, agus sgioba thaghte à Alba, le cluicheadairean às a h-uile cearnaidh gan toirt còmhla airson na comasan cànain aca - cho math ri an cuid comas le caman.
Am bliadhna ge ta, an àite dìreach aon sgioba Albannach, bha sgioba fa leth ann às an Eilean Sgitheanach agus chaidh sgioba a tharraing ri chèile cuideachd a Èirinn a' Tuath, Fir Ulaidh.An Iomain
Se iomain fhèin a chunnacas an-toiseach le sgioba an Eilein agus sgioba thaghte na h-Alba. Bha na Sgitheanaich 2-0 air thoiseach aig letheach slighe. 'S ged a bha an dàrna leth nas fhaisge, 's Alba a' faighinn tadhal air ais, 's iad an t-Eilean Sgitheanach a chaidh troimhe, 5-1.
An uairsin, chaidh an dà sgioba Èireanach, Mícheal Breathnach 's Fir Ulaidh an aghaidh a chèile ann an làn gheàm iomanaidheachd - Hurling. Tha beachd ann nach robh sin air tachairt a-riamh roimhe air a' Ghàidhealtachd - neo (taobh a-muigh farpaisean oilthigh) am bad sam bith eile an Alba.
Bha tubaist ann faisg air toiseach a' gheàm, nuair a thuit te dhe na puist àrda air a' phàirce. Cha deach duine a leòn, 's aon uair 's gu do thòisich an geàm a-rithist, bha sgioba Chonamara ro làidir do bhalaich Ulaidh, 's iad a' buannachadh 11-4.
Mun àm a thòisich an ath gheàm, eadar Alba 's Fir Ulaidh airson an treasamh àite, bha an aimsir a' tiormachadh, bha an iomain a' teasachadh 's bha na riaghailtean air am measgachadh.
Bha an geàm luath, agus bha e teann. Fhuair Alba tadhail agus puingean, 's aig a' cheann thall, 's iad a shoirbhich. Thàinig iad a-mach 16-14, ged a bha e nearbhasach dhaibh aig an deireadh, 's balaich Ulaidh a' tighinn air ais gu làidir.A' Chuairt Dheireanach
Beagan as deidh ceithir uairean 's na neòil a' feuchainn ri teicheadh, thìll an t-Eilean Sgitheanach agus Mícheal Breathnach airson a' chuairt dheireanaich. Bha iad a' srì airson Cùirn Cholm Chille, 's cha robh càil a dhith misneachd air gillean Chonamara.
A' bruidhinn air Spors na Seachdainn sa mhadainn, 's am program beo bhon phairce, thuirt an cluicheadair Oisin O'Ceallaigh gum buanaicheadh iad an geam, gu robh iad cinnteach as a sin. Bha Coilin O'Duthaig, fear naidheachd a bha an-sàs ann an taghadh sgioba Ulaidh, a cheart cho misneachail. Bha Mícheal Breathnach air trì dhe na ceithir farpaisean ron a sin a ghlèidheadh. Ach, 's ann nuair a chumadh aig Pàirce nan Laoch am farpais ann an 2010 an aon turas nach do ghlèidh iad. 'S dòcha mar sin, gu robh eachdraidh air taobh nan Sgitheanach.
Bha tadhail gu leòr ann. Fhuair an t-Eilean Sgitheanach ceithir - trì dhiubh bho chaman an sgiobair, Iain "Crossal" MacNeacail. Cha d'fhuair Mícheal Breathnach ach dà thadhal, ach bha ochd puingean aca. Cha d'fhuair an t-Eilean ach còig puingean. Ach, nuair a chuireadh a h-uile càil a tha sin còmhla, bhuannaich an t-Eilean Sgitheanach 17-14
De a-nis, ma tha, do dh'Iomain Cholm Chille? As dèidh còig bliadhna, thàinig leudachadh...de thachras a-nis? Chan eil cus teagamh aig Eòghain Stiùbhart, a bha na mhanadsair do dh'Alba, 's a chur am farpais air adhart sa chiad aite. Thuirt e gu bheil cothroman leudachaidh ann fhathast.


text:
Fiona Rennie tells us about Sùlaisgeir, her choice for Book of the Month:
Sgrìobhte le Graisg
Leugh seo air a' bhlog aig Graisg.
Sgrìobhte le Alasdair MacCaluim
Bidh mi daonnan a’ moladh NIR – Northern Ireland Railways – an rathad-iarainn beag as fheàrr san t-saoghal – sa bhloga seo.
Ach a bharrachd air na trèanaichean mòra, tha meanbh rathad-iarainn no dhà ann an Ulaidh a tha fìor mhath.
Nuair a bha sin ann an Èirinn air ais san Iuchar, chaidh sinn gu Pàirce Dhùthchail Carnfunnock faisg air Latharna.
‘S e pàirc sgoinneil a tha seo le slighean-coiseachd, gàradh ballach, coille, caisteal sgeingeach (bouncy castle), ‘goilf craicte’, agus raon-cluiche mòr.
Ach nas cudromaiche, tha rathad-iarainn beag ann le trèana bheag dhearg. Tha an loidhne ann an cruth figear-8 agus tha deagh...
Leugh tuilleadh...
Leugh seo air a' bhlog aig Alasdair MacCaluim.
Sgrìobhte le Oifigear Gàidhlig
Tha rudan gu math trang sa Phàrlamaid an-diugh agus Fèis Phoilitigs na bliadhna seo gu bhith a’ tòiseachadh an-diugh fhathast. Seo dealbh no dhà de bhàr-chafé na feise agus luchd-obrach a’ cur crìoch air an obair an-dràsta fhèin. ‘S e … Continue reading →
Leugh seo air a' bhlog aig Oifigear Gàidhlig.
Sgrìobhte le lasairdhubh
Anns a’ bhideo sgoinneil gu h-àrd, tha CGP Grey a’ dèanamh argamaid làidir gu bheil robotan a’ tighinn airson ar n-obrach, chan ann ann an ceud bliadhna, no deich bliadhna, ach a-màireach, agus chan ann a-mhàin airson obair làimhe, ach airson obair de gach seòrsa: obair dhreuchail, obair chruthachail agus obair mhanaidsearachd. Ann an saoghal foirfe, thoireadh seo cothrom dhuinn gluasad gu eaconomaidh iar-ghainneid agus gun obair, ach tha fios againn uile nach tachair sin, an-toiseach co-dhiù. Tha an ùpraid...
Leugh tuilleadh...
Leugh seo air a' bhlog aig lasairdhubh.
Sgrìobhte le Liam.Alastair
A’ leantail oirnn le dualchainntean, ‘s e an t-ath eilean, Diùra chreagach nam fiadh, a tha fon phrosbaig.
Beanntan Dhiùra
1. Dad mionaid / dad thusa
Fuirich ort / fuirich mionaid. ‘Dad thusa a-nis gus an cuimhnich mi.’
2. Crìon
Beag. Patach crìon – Pàiste beag
3. Dìreag
‘Ornament’, ‘knick-knack’ cosail ri rudeigin a ghleidheadh duine air a’ bhreis os cionn a’ ghealbhain (teine). Is e ‘d’ cosail ri ‘d’...
Leugh tuilleadh...
Leugh seo air a' bhlog aig Liam.Alastair.
Sgrìobhte le Alasdair MacCaluim
Tha Clochán an Aifir (no the Giant’s Causeway) air leth ainmeil ach tha rathad-iarainn beag ri a thaobh a tha gu math cliùiteach cuideachd.
Seo Iarnród Chlochán an Aifir is Mhuileann na Buaise no Rathad-iarainn Giant’s Causeway agus Bushmills ann an Contae Aontroma ann an ceann a tuath na h-Èireann.
Ged a tha an rathad-iarainn seo caran ùr, chaidh a thogail air an làraich aig Slighe-trama gu math ainmeil is cudromach: Giant’s Causeway Tramway – Trambhealach Chlochán an Aifir. Bha seo ga ruith le companaidh le ainmean sgoinneil Bhictorianach: Giant’s Causeway, Portrush and Bush Valley Railway & Tramway Company Ltd.


text:
Is egin a admhail gorab mo caindigecht na greine na na talman & nach ted sgali na talman tar speir Mercuir suas chaithi & is ar cuma speiri ata sgaili na talman .i. an chuid lethan risin talman & se ag dul a n-giri tar es a chele no go taire becan don taibh thuas do speir an re. Et is e in sgaili cedna dorcaidhes an re do rer mar beris se air, oir an trath bis an re a n-desgeart no a tuaisgeart an sgaili, an chuid ar a m-bi se don re dorcaigid se e & an trath beris se ar a leth dorchaigid se uile e. Et gidhed ata a fis againne & fuaramar sgribtha nac soitheann an sgaili sin na talman na h-airdrennaidh na en plained do na plainedaibh ach an re amhain, noc ata na comursain ag an talmain & is ime sin bid na plaineid uili a n-egmuis an re & na hairdrennaidh tri bithu sir solus on grein & is as sin derbas gorab mo an grian na an talam da mhoran mar foillsighes an fidair so this .
p.88


text:
Feasgar san Ďgmhios, bha mi a' coiseachd tro bhaile DŘsseldorf, air bruthach abhainn mh˛ir na Rýne sa Ghearmailt, a' dol a dh'fhaicinn ullachadh opara.
Bha daoine nan suidhe ag ithe 's ag ˛l air cÓbhsair na srÓide, agus toit tombaca ag Ŕirigh tro na craobhan.
Nuair a chaidh mi timcheall oisean, a' feuchainn ri choimhead tron toit, stad mi mu choinneamh bh¨ird sannasachd.
An e gun robh an toit a' fÓgail mo fhradhairc fann, agus e na annas dhomh, no an i GÓidhlig a bha sin sgrýobhte shuas?
'Hiort - Mac-Talla nan Eun,' bha e ag rÓdh, agus fodha, 'Insel der Vogelmenschen,' agus 'L'ile des Hommes Oiseax.'
Ged a bha fhios agam mun ghnothach, chuir am b˛rd seo stad orm.
Nuair a thŔid GÓidheal a-null thairis, chan eil e an-d¨il coinneachadh ris a' GhÓidhlig ann, ach 's e sin a bha fa-near dhomh agus mi a' dol a dh'fhaicinn an opara a bha seo.
Opara a thŔid a shealltainn ann an c˛ig d¨thchannan na Roinn E˛rpa, agus GÓidhlig ann.
Nuair a chaidh mi tron doras-tionndaidh ann am balla Órd gloinne, chunnaic mi e: daoine a' streap sýos r˛paichean bhon mhullach, a' seinn sa GhÓidhlig, agus a' bruidhinn sa Ghearmailtis mu dheidhinn Hiort.
Agus mi ann, bha an dearbh rud ga dhŔanamh san Ostar, sa Bheilg, san Fhraing, agus ann an Ste˛rnabhagh.
Bha a' GhÓidhlig a' gabhail pÓirt chudromach ann am pr˛iseact ealainn E˛rpach.
ThŔid eachdraidh an eilein innse mu choinneamh sgrýn air am faicear film a chaidh a dhŔanamh ann an Hiort, le Anna Mhoireach a' seinn sa GhÓidhlig, agus i mar phÓirt de sgeul ghaoil eadar dithis Hiortach, a bhios air ch¨laibh an opara.
Cuideachd anns a' film, tha taisbeanadh le buidhean de 'dhannsairean dýreach' Ó Paras, air a bheil Retouramont, a' crochadh air r˛paichean far chreagan Hiort, a' dŔanamh balet.
ThŔid na h-Óiteachan seo anns na c˛ig d¨thchannan a cheangail ri chŔile ann an craoladh, agus an opara ga chluich annta aig an aon Óm, le ceangal be˛ Ó Hiort fhŔin, agus Ó Ste˛rnabhagh, ris a' ch˛rr.
Cha leigear leas ach coimhead taobh a-muigh an togallaich seo, a tha ri taobh seann chala DhŘsseldorf, airson faicinn nach bu ch˛ir iongnadh a ghabhail ron leithid.
Chithear soithichean Ó iomadh d¨thaich a' se˛ladh ris agus leis an abhainn. Tha iad cleachdte ri measgachadh de chultaran an seo, agus a' gabhail ris a' GhÓidhlig agus ris a' chultar GhÓidhealach mar phÓirt den mheasgachadh sin.
Tha ¨idh mh˛r aig m˛ran sa Ghearmailt agus ann an d¨thchannan eile san Roinn E˛rpa anns a' GhÓidhlig, agus c¨isean Ceilteach san fhÓrsainneachd.
Anns a' bhaile san Ostar far an tŔid an opara a shealltainn, lorgadh m˛ran stuthan arce˛lach bho chultar Cheilteach.
Leis mar a dh'fhÓg na Hiortaich an eilean ann an 1930, chýthear tobhtaichean air feadh an eilein, 's tha e furasta ceangal fhaicinn don fheadhainn aig a bheil ¨idh ann an c¨isean Ceilteach.
Bha cultar Ceilteach ann an cuid de sgýrean na Gearmailt, agus air feadh na Frainge uair, agus b' e luchd-acadadaimigeach na Gearmailt a rinn m˛ran den rannsachadh air eachdraidh nan cÓnanan Ceilteach.
Gu dearbha, b' e an Gearmailteach Werner Kissling a rinn a' chiad fhilm anns an robh GÓidhlig - Eriskay: A Poem of Remote Lives - ann an 1934.
Tha an opara seo na dhearbhadh - ma tha a leithid a dhýth - air Óite na GÓidhlig ann an E˛rpa an lÓ an-diugh. CÓnan eadar-nÓiseanta.
ThŔid prýomh oidhche an opara - Hiort: Mac-Talla nan Eun - a chumail air 22 an t-Ďgmhios, agus buidhnean de chleasaichean anns na c˛ig Óiteachan ag innse na sge˛il san d˛igh aca fhŔin, stŔidhichte air an aon libretto, a chaidh a sgrýobhadh le Iain Fionnlagh MacLe˛id.


text:
A mbatar ann la n-aile {Brussels 5100-5104 page 14} forin muir, tainic diabul chuca i ndeilbh sentu aduathmaire inglaine ifernaidhe, co-ndesidh for seol in churaigh i fiadhnaisi Brenainn a aénur. Ni-fhacaid dí nech dib siumh é acht Brenainn a aenar. Iarfaighis Brenainn do dhiabhal, cid ma-tánic a hifern riana aimsir coir .i. ria n-aimsir na heiseirghe moire. Is aire immorro tanac or diabhal, d'iarraidh mo phianta i clúsalaibh doimhnibh in mara duibh dorcha sa. Iarfaighis Brenainn dosomh: Cidh ón, caít itir a-fuil in loc ifernaidhe sin?Truagh sin ar diabal, ní-cumhaing nech a faicsin et se beo iarsin. Is annsin foillsighis diabal dorus ifirn do Brenainn. Et feghais Brenainn iarsin in carcair ngairbh nguirm sin lan do bréntaidh, lán do lasair, lan do mhosair, lán do longpurtaib na ndemhnu neimhnech, lan do ghol & do eígim & do ercoid, & gaire truagha & nuallguba mora, golfadach & basgaire na tuath peactach & bethu dubach bronach hi cridhe pheine, i carcraibh teinntigibh, i sruamhaibh na sretha sírteinedh, i cailiuch bithbroin & baís cen chrích cen forcenn, i lathachaibh dorchaibh, i cathairib tromlasar, i n-imat broin & bais & ríagh & cuimreach & tromtreas ndichumhaing co mbloedhgail adhuathmair na ndemhna neimhneach i n-aidhci bithdorcha bithuair bithbréin bithsalaigh bithchiamhair bithghairbh bithfoda bithmuichnig
p.413mharbthaig malartaigh muchna mhongteinntigh iccair imnair adheítig iffirn, hi slesaibh sliabh sírtheinedh cen anadh cen airisemh, acht sluaig demhna ic tarraing na pecthach i carcraib troma tenna tee tenntighi, dorcha doimhne diamhra dímaine daéra dubha deinmecha, salcha seda senta sirbrena sirdebtach sirtrodach sirscith sirmarb sirbeo. Gol ger garcc goethach golfartach gréchda geranach gothach goirt gergairmnech gubhudach.
Claidhbe gera. Gai ruadha. Demna dubha. Teinnti brena. Srotha neime. Cait ac sgribadh. Coin ag leadradh. Gaduir ag tabann. Demhuin ag blaeghaidh. Essa brena. Lathacha mora. Cuithe dorcha. Glenda doimhne. Sleibhti arda. Creaca cruaidhe. Sluaigh demhna. Longport salach. Pian cen anadh. Saithe sanntach. Tochur meinic. Troid cen fuireach. Demhna acc pianadh. Imad riagha. Betha bronach.
- Cruma croma cruaidhi calma cendmora.
Piasta buidhe bana belmora.
Leomain lonna lanluatha leidmeacha.
Sebaic roda ruadha roarda.
- Drecain dercca duba dronnmora deinmecha.
Ticcri trena tuathbertaigh.
Scoirpi gorma gimacha.
Griba garba goibgera.
- Cuile goirte guilbnecha.
Creabair croma cruadbghobacha.
Farcha troma iarnaighe.
Susta senta sengarba.
- Airm i-filet srotha secdha,
serba senta sirbréna,
lobhta legtha loisctecha,
loma luatha lantei lethna,
cumga cruaidhe cairrgeacha
p.414foda fuara fodomna,
beca mora feichtecha
Sirthe sínte súaiti sothoirsecha
Moighi loma loiscthecha
Tulcha corra gímacha.
Glenda croma crumhacha.
Mointi garbha deilccnecha
Coillti dubha teinntighi
Slighti salcha biastaighi.
Mara techta tulbréna.
Cloithi aidble iarnaidhe.
Usce duba doimhillsi
Aiddi imda examhla.
Samhud salach sírlobtha.
Gaetha goirti geimhreta
Snechta {Brussels 5100-5104 page 15} secda sirsilte
Lanna derga teinntidhe
Gnuse daéra dubhacha.
Demhna luatha leidmecha
Piana aidble eccsamhla. 8


text:
Tha am modail ainmeil Kate Moss a' ruighinn ceann biadhna an-diugh agus i dà fhichead bliadhna a dh'aois an-diugh. Tha Sandra Mhoireach a' toirt luaidh air an seòrsa stoidhle aodaich dha bheil Kate Moss cho ainmeil.
Tha an cron a tha siùcar a' deanamh oirnn gu mòr anns na naidheachdan an dràsta. Tha Lillian NicDhòmhnaill, a tha ag obair na comhairliche-bìdh, a' mìneachadh.
Tha an fhèis Celtic Connections ann an Glaschu a' toiseachadh an-diugh. Cluinnidh sinn bho Mhairi Anna NicUalraig agus Iain Mac a' Ghobhainn a bhios air an àrd-ùrlar.
Agus tha Dòmhnall MacSuain air ais leis an t-sreath - Na còig rudan nach b'fhios dhomh mun àm seo an t-seachdain 'sa chaidh!bbc.co.uk/feasgar.


text:
Köln
‘S e mòr-bhaile air an àirde an iar-thuath na Gearmailte a th’ ann an Köln (Kölsch: Kölle, Cuimris: Cwlen, Beurla/Fraingis: Cologne, Duitsis: Keulen, Laideann: Colonia Agrippina). Tha e suidhichte aig 46m os cionn ìre na mara,[1] ri taobh na na h-Aibhne Rhein,[2] faisg air Bonn, anns an sgìre Köln fhèin, 34km air falbh bho Düsseldorf, 222km bho Hamburg agus 478km bho Bherlin, prìomh-bhaile na dùthcha.[3] Chaidh Köln a stèidheachadh ann am 38 R. C. leis na Ubii. Tha 998,105 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile.[4], an 4mh baile as motha na dùthcha.[5]
Susbaint
Dual-chainntean[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Kölsch, dual-chainnt a' bhaile, gu math làidir fhathast. Tha i ga bruidhinn le timcheall air 250,000 neach-labhairt, 's e sin gu bhith ¼ de mhuinntir Khöln. Tha ceangal ann eadar cànan agus cultar a' bhaile, gu h-àraidh aig àm Càrnabhail. Aig an àm seo den bhliadhna cleachdar Kölsch anns na h-òrain is anns na h-òraidean agus cluinnear i anns na sràidean agus aig na fèisean.
Foghlam[deasaich | deasaich an tùs]
Tha 11 oilthighean agus colaistean ann an Köln, ach 's e Oilthigh Chologne an t-oilthigh as motha agus aon de na oilthighean as sìne a tha anns a' Ghearmailt. Chaidh a stèidheachadh ann an 1388 aig àm Iompaireachd Naoimh nan Ròmanach.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Iulia Agrippa: Màthair Nero.
- Jacques Offenbach: (1819 – 1880) Cumadair-ciuil.
- Jan von Werth: (1591 - 1692) Seanailear
- Konrad Adenauer: (1876 – 1977) Ceann-suidhe na Gearmailte eadar 1949 agus 1963.
- Heinrich Böll: (1917 – 1985) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1972.
- Carl Bosch: (1972 – 1940) Ceimeagair.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Mongabay
- ↑ KD Rhein
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Cunntas-sluaigh na Stàite
- ↑ Bailtean na Cruinne
- ↑ Riaghaltas Iosrael
- ↑ Comhairle Bhaile Chorcaigh
- ↑ Sister Cities
- ↑ Annuaire de France
- ↑ Bezirk Neukölln


text:
Anns an t-seirbheis cluinnidh sibh na sailm agus an leughadh a leanas:
Salm 6: 1-2 air fonn Walsall, os cionn na seinn bha Iain MacAsgaill le taic bho choitheanal Eaglais Shaor Tholastaidh bho Thuath
Salm 20: 5-6 air fonn Montrose, os cionn na seinn bha Calum MacAoidh le taic bho choitheanal Eaglais Shaor an Rubha
Salm 34: 18-19 air fonn Dundee, os cionn na seinn bha Raghnall Moireasdan le taic bho choitheanal Eaglais Shaor Crow Road ann an Glaschu
Leughadh: 2 Corintianaich 12: 1- 10
Ceann-teagaisg: 2 Corintianaich 12:9
Rugadh an t-Oll Urr Iain D Caimbeul ann an Steòrnabhagh ann an 1963. 'S e as sine dhen teaghlach aig Iain Tormod agus Lily Chaimbeul, le dithis peathraichean, Meg is Alma, nas òige. 'S e ministear a bha na sheanair air taobh a mhàthar - an t-Urramach Iain MacCoinnich a bha na mhinistear air coitheanal Eaglais Shaor a' Phluic agus mu dheireadh Eaglais an Oib. Chaidh Mgr Caimbeul oideachadh ann an Àrd-Sgoil MhicNeacail, Oilthigh Ghlaschu, Colaiste na h-Eaglaise Saoire ann an Dùn Èideann. Thar nam bliadhnaichean tha e air teisteanasan MA fhaighinn à Glaschu, BD agus MTh à Lunnainn, agus Dip Th agus PhD à Dùn Èideann.
Chaidh Mgr Caimbeul a phòsadh ris a' chiad choitheanal aige ann an 1988 far an robh e na mhinistear air coitheanal Shnìosoirt san Eilean Sgitheanach bho 1988 gu 1995. Ghluais e an uairsin a Leòdhas far an robh e bho 1995 gu 2009 na mhinistear air coitheanal Eaglais Shaor a' Bhac. Bho chionn dà bhliadhna ghluais e gu Eaglais Shaor an Rubha. Tha Mgr Caimbeul pòsta aig Anne agus that triùir chloinne aca, Iain, Stephen agus Emily.
Tha Mgr Caimbeul air grunn leabhraichean a sgrìobhadh, tha e na shearmonaiche ainmeil agus daonnan a' cur ri làraich-lin leithid Alliance of Confessing Evangelicals agus Ligonier Ministry, a bharrachd air a bhith sgrìobhadh pìos airson a' phàipeir ionadail Gasaet Steòrnabhaigh gach seachdain. Tha e a' cur seachad torr ùine a' toirt seachad òraidean agus a' searmonachadh anns an dùthaich seo agus thall thairis.


text:
Foill phuist ann an Giogha
Chaidh an tè a b'àbhaist a bhith a' ruith oifis a' phuist ann an Giogha a chur don phrìosan fad bliadhna.
Dh'aidich Aleid Kloosterhuis, a tha 54, a bhuinneas don Òlainnd, gun do ghoid i £20,000 bhon ghnìomhachas.
Ghluais i chun an eilein le a teaghlach ann an 2010 gus oifis a' phuist agus bùth an eilein a ghabhail thairis.
Thàinig a' mhèirle, a thachair thairis air mu bhliadhna gu leth, am bàrr nuair a rinn luchd-sgrùdaidh Oifis a' Phuist rannsachadh air an oifis gun rabhadh.
Dh'aidich Kloosterhuis, nach robh air a dìteadh roimhe, a ciont aig Cùirt an t-Siorraidh ann an Ceann Loch Chille Chiarain Diciadain, agus chuir an Siorram, Rùt NicAnndrais, don phrìosan i fad bliadhna.


text:
, Tuesday 5 February 2013
-
10:03
A' Mire ri Mòir — Còmhla ri Art MacCarmaig
An seinneadair ainmeil Art MacCarmaig le a thaghadh fhèin de dh'òrain Ghàidhlig.
-
14:03
Caithream Ciùil — 05/02/2013
Ceòl Gaidhealach 's Ceilteach agus fiosrachadh air dè a tha dol agaibhse gach feasgar.
-
16:03
Sàr Chlàr — Sàr Chlàr, Iain MacIlleMhìcheil
4/11 An craoladair Iain Mac'Ille Mhìcheil le taghadh ciùil bhon chlàr ainmeil aig Elton John.
-
19:03
-
22:30
Sàr Chlàr — Sàr Chlàr, Iain MacIlleMhìcheil
4/11 An craoladair Iain Mac'Ille Mhìcheil le taghadh ciùil bhon chlàr ainmeil aig Elton John. (R)


text:
Geòidh "nan cunnart" do chroitearachd
Tha croitearachd ann an Uibhist ann an cunnart ri linn nan gèadh glasa, a rèir Chaidreachas Croitearachd na h-Alba.
Nochd àrd-oifigear na buidhne, Padraig Krause, aig Comataidh nan Ath-chuingean Poblach aig Holyrood Dimàirt.
Chuir an Caidreachas ath-chuinge mu na geòidh air beulaibh na comataidh.
Tha an ath-chuinge, a fhuair taic bho chòrr is 400 duine, ag iarraidh air an Riaghaltas gluasad gu sgiobalta gus dèiligeadh ris na trioblaidean a tha air èirigh bho na th' ann de gheòidh ann an sgìrean croitearachd.
A bharrachd air sin, tha an ath-chuinge airson 's gum beachdaich an Riaghaltas às ùr air an taic-airgid a thathas a' toirt seachad do sgeamaichean gus smachd a chumail air àireamh nan gèadh, agus am bu chòir an tuilleadh a thoirt seachad.
Dh'innis Mgr Krause dhan chomataidh gu bheil na geòidh gu sònraichte nan trioblaid ann an Uibhist.
Thuirt e gu bheil iad a' dèanamh sgrios air àrainneachd phrìseil a' mhachaire is gum faod iad fiù 's cur às do chroitearachd ann an Uibhist uile gu leìr.
Thuirt e gur e buill na buidhne ann an Uibhist a thog an ath-chuinge anns a' chiad dol-a-mach.
Air a' cheann thall dh'aontaich Comataidh nan Ath-chuingean Poblach an gnothach a chur air beulaibh Comataidh nan Cùisean Dùthchail agus na h-Àrainneachd cho luath 's a ghabhas.


text:
Kl. Ianair u f. l. xx.iii. Anno Domini m.c.xx.u.
Quint. Id. Ianair imorro for oen diden & prim fuirri & is innti tuargbadh a buinde diden for in dam liac mor Aird Macha iarna lan-ecor do shlinntiuch la Cellach comarba Patraic isin trichadmadh bliadhain ar cet o na rabhai slinntiuch fair co comlan.
p.570
Gilla Braiti H. Ruairc do bathudh i l-Loch Aillinne.
Sluagadh la Tairrdelbach H. Concobuir i Midhe coro innarb Murchadh H. Mael Sechlainn as a righi ocus co tarat tri righa for feru Midhe. Marbais imorro Domnall m. Murchadha in tres righ ria cinn nómhaidhe .i. Mael Sechlainn mac Donnchadha.
Crech do-chuaidh Muircertach H. Cerbaill ri Deiscirt Fernmhuighi i feraibh Bregh conus-taraidh Diarmaid H. Mael Sechlainn co feraibh Midhe & co feraibh Bregh co ro marbadh Muircertach ann & ár a creiche ime.


text:
Præstø
‘S e baile beag ann an ceann a deas na Danmhairg a th’ ann am Præstø. Chaidh ainm a' bhaile a chlàradh son a' chiad turas ann an 1321 is thàinig e bhon fhacal "præst", a tha a' ciallachadh sagart.[1] Tha e suidhichte faisg air Loch Præstø, ri taobh na mara Baltach anns an sgìre Vordingborg, anns an roinn Sjælland, aig astar dhe 43km bho Chopenhagen, agus 163km bho Århus.[2] Tha 3,887 duine a' fuireach anns a’ bhaile.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Karl Adolph Gjellerup: (1857 - 1919) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1917.


text:
Taic làidir dhan Ghàidhlig an Alba
Tha taic mhòr ann dhan Ghàidhlig ann an Alba, a rèir an sgrùdaidh as motha a rinneadh a-riamh air a' chànan.
Bha còrr air 75% a bha air an ceasnachadh san rannsachadh - Beachdan a’ Phobaill air a’ Ghàidhlig ann an Alba - den bheachd gu bheil an cànan cudromach do dhualchas culturail na h-Alba.
Thuirt 25% gum biodh iad buailteach an cuid chloinne a chur gu fòghlam tro mheadhan na Gàidhlig, nam biodh an cothrom aca.
Aig an ìre seo, 's e dìreach aon teaghlach ànns gach ceud - aig a bheil an roghainn - a tha a' taghadh fòghlam tro mheadhan na Gàidhlig.
Chaidh an rannsachadh a dhèanamh le Oilthigh Dhùn Èideann, Soillse agus ScotCen Social Research.
Chaidh 1200 duine nas sine na 18 air feadh na h-Alba a cheasnachadh.Airgead
Chan eil an rannsachadh buileach cho misneachail a thaobh cho deònach 's a tha daoine barrachd airgid phoblaich a chosg air a' Ghàidhlig.
Thuirt 33% gun robh iad a' smaointinn gun robh cus airgid ga chosg oirre mar thà.
Tha 45% dhen bheachd gu bheil an t-suim a thathas a' cosg aig an ìre cheart an-dràsta, is thuirt 16% gum bu chòir barrachd a bhith air a chosg.
Thuirt 80% gu bheil iad taiceil ri soidhnichean rathaid ann an Gàidhlig ann an sgìrean far a bheil an cànan ga bhruidhinn, is dh'iarr mu 50% gum biodh soidhnichean dà-chànanach ann air feadh na dùthcha.
A rèir fhear den luchd-sgrùdaidh, an t-Àrd Ollamh Lindsay Paterson, tha craoladh Gàidhlig air buaidh mhòr a thoirt air beachdan dhaoine mun a' chànan.
"Fhuair sinn gu bheil 70% air Gàidhlig a chluinntinn anns na dachannan aca tro chraoladh."Bunaiteach"
"Tha sin bunaiteach oir bha a' bhuidheann a chuala Gàidhlig anns an dachaigh tro chòmhradh no mar sin, bha sin gu math nas lugha aig mu 4%.
"Tha craoladh Gàidhlig air an cànan a thoirt a-steach gu taighean dhaoine", thuirt e.
'S e "revolution" a tha sin, thuirt an t-Àrd Ollamh.
Thuirt Cathraiche Bhòrd na Gàidhlig, Iain Caimbeul, gu bheil a' bhuidheann air am misneachadh leis na figearan.
Thuirt e gu bheil an rannsachadh a' sealltainn gu bheil am Bòrd "air an t-slighe cheart son fàs is feabhas a thoirt air suidheachadh na Gàidhlig".
Chaidh e às àicheadh gum bu chòir iomagain a bhith ann mu na figearan a sheall gun robh an treas cuid den bheachd gu bheil cus airgid ga chosg air a' chànan.
"Ma dh'fhaodte gu bheil an treas cuid ag ràdh sin, ach tha a' chuid as motha ag ràdh gum bu chòir taic a thoirt dhan Ghàidhlig agus gu bheil àite aig a' Ghàidhlig ann an saoghal na h-Alba", thuirt e.
Ghabh Mgr Caimbeul ris gum bi feum air airgead a bharrachd."Beàrn"
"'S e pàirt den duilgheadas a th' againn, a dh'aindeoin is gu bheil taic ann, gu bheil beàrn a-nis a' nochdadh air sàilleabh iarrtas is goireasan, agus ma dheargas sinn air cùisean a chumail a' dol, feumaidh sinn tuilleadh ghoireasan, chan eil teagamh sam bith mun sin", thuirt e.
Rinn am Ministear Riaghaltais aig a bheil dleastanas an dà chuid airson na Gàidhlig agus foghlam, Alasdair Allan, gàirdeachas ris an sgrùdadh.
Thuirt e nach biodh taic mar seo dhan Ghàidhlig air nochdadh bliadhnaichean air ais.
Dh'aidich Mgr Allan nach eil tidsearan Gàidhlig gu leòr ann airson coinneachadh ris an iarrtas a nochd san sgrùdadh.
Cha do gheall e airgead a bharrachd, ach thuirt e gum bi feum air airgead son amasan an Riaghaltais a thaobh na Gàidhlig a choileanadh.


text:
Maroco
'S e dùthaich ann an Afraga a tha ann am Maroco[2], ainmean eile: Morogo[3][4] neo Moroco.[5]
Tha i suidhichte aig a’ Chuan Siar agus a’ Mhuir Mheadhanach. Tha crìochan aice le san ear le Aildiria agus 'sa tuath leis an Spàinn.
Bruidhnidh iad Arabais is Berber ann am Maroco. 'S e Rabat prìomh-bhaile na dùthcha.
Bailtean mòra eile ann am Maroco -
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ La Constitution
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Dùthchannan aig SMO


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Chaidh Làrach nam Bàrd a dheasachadh do sgoilearan, do dh’oileanaich agus do dh’inbhich aig a bheil ùidh ann am bàrdachd Ghàidhlig na 18mh, 19mh is 20mh linn.
Chaidh susbaint an 20mh linn a dheasachadh airson taic a thoirt do sgoilearan a tha ag ullachadh airson deuchainnean ann an Gàidhlig aig ìre eadar-mheadhan agus àrd-ìre, ‘s a tha a’ dèanamh sgrùdadh litreachais air bàrdachd na 20mh linn.
Tha an làrach a-nise air a leudachadh le taghadh de bhàrdachd bhon ochdamh 's an naoidheamh linn deug.
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
-
Prògram 3 - Maois
Cuspair a' phrògraim – An creideamh Iùdhach
'S ann mun chreideamh Iudhach a tha am prògram seo. Chuir Dia Maois na cheannard air Clann Israeil an uair a bha iad nan tràillean anns an Èiphit aig na Pharaohan. An ceann ùine stiùir e fhèin agus a bhràthair Aaron, na h-Israeilich a-mach às an Èiphit ged a bha iad ceathrad bliadhna anns an fhàsach mus do ràinig iad Tìr a' Gheallaidh - an dùthaich a gheall Dia dhaibh.
Anns an fhàsach thug Dia Maois suas gu Beinn Shianai airson deich àithntean sgrìobhte air dà chlàr cloiche thoirt dha. Fhad ’s a bha e shuas, dhìochuimhnich Clann Israel laghan Dhè agus le cuideachadh bho Aaron, leagh iad an cuid òr agus rinn iad ìomhaigh de laogh leis airson adhradh. Dh’iarr Maois maitheanas dhaibh bho Dhia agus fhuair e sin. Bhon uair sin bha iad a' cumail ri na riaghailtean agus na laghan eile a thug Maois dhaibh.
Gus nach dìochuimhnich na h–Iudhaich na riaghailtean seo, bidh iad a' cleachdadh fèilltean mar Purim gus an latha an-diugh.
An dèidh a’ phrògraim:
• Beachdaichibh air carson a tha riaghailtean againn, mar eisimpleir - anns an sgoil, aig an dachaigh, air an
rathad agus nar rìoghachd. Co ris a bhitheadh e coltach gun riaghailtean? Dè thachras nuair a bhriseas sinn riaghailtean? Cò tha cruthachadh riaghailtean?
• Dèanaibh an-àirde trì riaghailtean ùra airson na sgoile agus trì eile airson na dachaigh.
• Faighibh a-mach mu dheidhinn Fèill Chanukah, am Pesach, Rosh Hashana agus Yom Kippur.
• Faighibh a-mach co ris a tha e coltach ann am broinn Synagogue.
• Dè na samhlaichean a bh’aig clann Israeil anns an fhàsach a chì sinn fhathast anns an t-Synagogue?
• Faighibh a-mach na deich riaghailtean a thug Dia do Chlann Israeil.
• Dè an t-ainm a tha air leabhar naomh nan Iùdhach?
• Lìonaibh a-steach clàr-dùthcha nan creideamhan. Lorgaibh an Èiphit agus Israeil.
Broadcasts
-
BBC Radio Nan Gaidheal Fri 13 May 2011 11:30 BBC Radio Nan Gaidheal
-
BBC Radio Nan Gaidheal Sat 14 May 2011 10:30 BBC Radio Nan Gaidheal


text:
Plana Nàiseanta 2012-2017
Thàinig Ministear na Gàidhlig, Alasdair Allan, gu Bunsgoil Stenhouse ann an Dùn Èideann an-diugh airson Plana Nàiseanta Cànain Gàidhlig fhoillseachadh airson nam bliadhnaichean 2012 gu 2017.
Cha tèid mi tro gach puing dhe, ach gabhaidh a leughadh uile an seo.
A-rithist, tha e a' cur cuideam air foghlam.
Tha Bòrd na Gàidhlig airson an àireamh de sgoilearan a thòiseachas foghlam Gàidhlig gach bliadhna a dhùblachadh gu 800.
Cuideachd, tha iad airson 's gum bi 3000 inbheach a' togail na Gàidhlig - suas bho mu 2000 an-dràsta.
A bharrachd air a sin, tha am plana ag ràdh gum bu chòir barrachd sheirbhisean a thoirt seachad anns a' Ghàidhlig ann an sgìrean far a bheil co-dhiù 20% dhen t-sluagh ga bruidhinn.
Crìonadh
Tha Riaghaltas na h-Alba airson stad a chur air crìonadh luchd-labhairt na Gàidhlig ro 2021.
An-diugh, thuirt cathraiche a' Bhuird, Ealasaid Nic an t-Saoir gun robh an dà chuid 'spàirn' agus 'stòras' a dhìth.
Dh'fhaighnich mi do mhinistear na Gàidhlig, Alasdair Allan, cò às a thigeadh an t-airgead sin aig àm nuair a bha uallach mòr air an sporan phoblach.
Gabhaidh èisteachd ris an agallamh air fad an seo.
Ach am bi seo gu leòr?
'S e ur beachd fhèin an rud as cudromaiche.
PS.
'S e seo an là mu dheireadh aig a' Phàrlamaid airson an t-samhraidh.
Bidh am blog seo a' gabhail fois cuideachd - deagh shaor-làithean dhuibh uile.


text:
Bun-sgoil ùr do dh'Uibhist a Tuath?
Chuir muinntir Uibhist a Tuath taic, gu h-aona-ghuthach, ri plana bun-sgoil ùr a thogail san sgìre, a dheadh an àite nan trì bun-sgoiltean a th' anns an eilean an-dràsta.
Chan eil fhios le cinnt fhathast càite am biodh an sgoil ùr stèidhichte.
Chuala coinneamh phoblach san sgìre oidhche Chiadain gum feum Comhairle nan Eilean Siar a-nis tighinn gu co-dhùnadh an tèid iad air adhart leis a' phròiseact.
Ged a tha fhios gu bheil airgead ri fhaotainn bho Riaghaltas na h-Alba, cha tàinig gealltanas bhon chomhairle fhèin fhathast.
"Tha mise a' faireachdainn uabhasach comhfhurtail gun tàinig muinntir Uibhist a Tuath gu co-dhùnadh gun robh iad ag iarraidh sgoil ùr a thogail," thuirt Cathraiche Comataidh an Fhoghlaim aig Comhairle nan Eilean Siar, Catriona Stiùbhart.
"'S urrainn dhuinne a-nis a dhol air ais chun na comhairle, gu Comataidh an Fhoghlaim 's nan Seirbheisean Cloinne air a' chòigeamh là den ath-mhìos, agus sin innse dhaibh ann an aithisg, gu bheil iad ag iarraidh sgoil ùr a thogail.
"Tha ionmhas again bhon Riaghaltas, ach feumaidh a' chomhairle ionmhas a chur ris a' phròiseact a tha seo ma thèid e air adhart, agus tha sinn an dòchas gun tèid, le aonta bho na comhairlichean air fad," thuirt i.
Thuirt Cathraiche Comhairle Phàrant Sgoil Phaibil, Cathina NicCorcadail, gun robh i air a misneachadh le mar a chaidh a' choinneamh.
"Tha mi cianail toilichte na thàinig a-mach chun na coinneimh agus tha mi toilichte gu bheil a h-uile duine ag aontachadh gur e aon sgoil ann an Uibhist a Tuath an dòigh air adhart", thuirt i.
Dh'innis i gun robh beachdan gu leòr ann a thaobh dè bu chòir a bhith ann an sgoil ùr.
"Bha tòrr bhruidhinn ann mu na goireasan a bhiodh san sgoil is dè na goireasan a bhiodh daoine ag iarraidh.
"Tha tòrr ag ùisnicheadh na Gàidhlig anns na sgoiltean a th' ann mar thà - agus tha feadhain eile nach eil ga cleachdadh idir - ach dhan fheadhainn eile a tha ga cleachdadh tha i cudromach dhaibh agus tha sinn an dòchas gun cum a' chomhairle seo suas.
"S e a-niste faighinn a-mach càite bheil dùil aca an sgoil a chur agus ciamar a bhiodh a' chlann siubhail dhan àite ùr", thuirt i.


text:
Na cleachdaichean gnìomhach
Seo liosta dhe na cleachdaichean a rinn gnìomh air choireigin am broinn an 30 latha mu dheireadh.
Chì thu an tionndadh dhen duilleag seo a tha san tasgadan 's a tha suas ri 6 uairean, 8 mionaidean agus 38 diog a dh'aois, ma dh'fhaoidte.
- Abdoabdo 22 (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Akerbeltz (Deasbaireachd | mùthaidhean) (rianaire) [45 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Alraunenstern (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Bene* (Deasbaireachd | mùthaidhean) [4 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Caoimhin (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Comhachag-bheag (Deasbaireachd | mùthaidhean) [49 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- CommonsDelinker (Deasbaireachd | mùthaidhean) [7 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Dominik Fiuk (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Each-uisge (Deasbaireachd | mùthaidhean) [88 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Frank Earl Dallon (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Gemini1980 (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Haji doliskani (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Holger1959 (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Independència (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Jackie (Deasbaireachd | mùthaidhean) [11 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- JurgenNL (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Leftcry (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- MF-Warburg (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- MacCambridge (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- MacRusgail (Deasbaireachd | mùthaidhean) [71 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Mionntan (Deasbaireachd | mùthaidhean) [43 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Pathoschild (Deasbaireachd | mùthaidhean) [6 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Pratyya Ghosh (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Rotlink (Deasbaireachd | mùthaidhean) [51 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Russavia (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Saga City (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- SeoMac (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Sionnach (Deasbaireachd | mùthaidhean) (biùrocrat, rianaire) [437 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Thisissusanbell (Deasbaireachd | mùthaidhean) [111 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- ValterVB (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Xaris333 (Deasbaireachd | mùthaidhean) [3 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Xqbot (Deasbaireachd | mùthaidhean) (bot) [63 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Xwejnusgozo (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Yosri (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Zubule (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Òran air a sgrìobhadh le: Murchadh Moireasdan agus air a sheinn le: An t-Urr. Dòmhnall Mìcheal MacAonghais, Calum Ceanadach, Calum MacArtair, Calum Ros agus Iain Murchadh Moireasdan.
This is a song written by: Murchadh Moireasdan and sung by: An t-Urr. Dòmhnall Mìcheal MacAonghais, Calum Ceanadach, Calum MacArtair, Calum Ros and Iain Murchadh Moireasdan.
A nìghneag a ghràidh, 's tu dh'fhàg an dochair nam cheann
Air feasgar Diciadain nam shuidhe 's mi riasladh ri rann;
Gum b' fheàrr a bhith sìnte gu socair 's gu sìobhalt' sa ghleann
A' cadal le chèile fo dhuilleach nan geugan ud thall.
'S ann dhut-sa, mo leannan, thug mise mo chridhe 's mo chiall,
Mo dhùsgadh, mo chadal, mo reult, mo ghealach 's mo ghrian;
'S tu m' oidhche, mo mhadainn, mo bhùrn, is m' anail 's mo bhiadh,
'N àm èirigh is laighe 's tu fhèin an aingeal gam dhìon.
Nan robh mise 's mo leannan air slèibhtean farsaing an fhraoich,
Gun uallach mu èirigh ach laighe gu sèimh ann an gaol,
Toinnte le chèil' ann an sonas gun leireadh ri taobh,
'S an oidhche le cleòca gu buileach a' còmhdach an raoin.
Ann an achlais mo leannain gun caidlinn fada gun strì,
Fo dhubhar nam beannan far 'm b' òg a b' amaideach mi,
Gun sòlas air thalamh lem dheòin a dh'aithnicheadh mi
Ach gaol na h-òg chailin a bheothaich an t-sradag am chridh'.
Gun uallach air feasgar bu mhiann leam bhith leisg ri do thaobh,
Casruisgt sa mhòintich a' sireadh nan neòinean san fhraoch,
No 'g èisteachd nan sruthan a' sileadh gu socair 's gu caoin
Sìos chun na mara ag innse sanais ar gaoil.
An saoghal ged 's farsaing gum b' fheàrr a bhith tathaich sa ghleann,
Ri taobh na h-òg chailin air thalamh is maisiche leam;
Bidh rìomhachd, a h-àilleachd 's a grinneas gu bràth na mo cheann,
'S ann an lùchairt mo chridhe bidh àite, mo nighean, dhut ann.
Thig fois air an talamh, thig tosd air anail a' chuain,
Air tonnan a' chladaich thig tàmh is cadal car uair;
Eòin bheaga na doire nì fasgadh sona fon bhruaich,
Ach mo ghaol-sa dom leannan rim bheò chan aithnich e suain.
Rugadh Calum Ceanadach air 2 Ògmhios 1928, ann an Orasaigh, ann an ceann a deas Sgìre nan Loch, ann an Leòdhas. B' e Murchadh Ceanadach ...Fiosrachadh air Calum Ceanadach / Learn more about Calum Ceanadach
Rugadh an t-Urramach Dòmhnall Mìcheal MacAonghais ann am Baile Ghobhainn, ann an Glaschu, ach 's ann am Bragar air taobh Siar Leòdhas a thogadh ...Fiosrachadh air An t-Urr. Dòmhnall Mìcheal MacAonghais / Learn more about An t-Urr. Dòmhnall Mìcheal MacAonghais
Rugadh Iain Murchadh Moireasdan, John Murdo Dhànaidh Mhurchaidh a' Chlachair air an Tairbeart, anns na Hearadh, ann an ...Fiosrachadh air Iain Murchadh Moireasdan / Learn more about Iain Murchadh Moireasdan
Rugadh Calum Ros aig Kildonan Drive ann am Partaig ann an Glaschu air 21 Faoilleach 1934. B' e Calum Dhòmhnaill na Banrigh, à Flòdaigearraidh san ...Fiosrachadh air Calum Ros / Learn more about Calum Ros
Rugadh Calum MacArtair ann a' Steòrnabhagh air 15 Màrt 1940. B' e càraid a bh' ann fhèin is a bhràthair Coinneach. Bha an athair bhon ...Fiosrachadh air Calum MacArtair / Learn more about Calum MacArtair
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
8 an t-Iuchar
O Uicipeid
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 68 Ghabh an Senaid Romanach ri Galba mar Impire.
- 536 Chaidh an Naomh Silbherius a thaghadh mar a' chaid Pàpa.
- 793 An creach Lochlannach aig Lindisfarne
- 1949 Chaidh 1984 (leabhar) le George Orwell a chuir a mach.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1916 - Francis Crick. Eòlaiche-Bith Shasannach a bhuannaich an Duais Nobel airson Eòlas-leighis. B. 2004.
- 1976 - Lindsay Davenport Cluicheadair tennis Aimeireaganach
- 1977 - Kanye West. Ceòladair Aimeireaganach
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 218 - Macrinus, Impire na Ròimhe
- 632 - Muhammad, fàidh agus stèidhiche de dh'Ioslam
- 1505 - Hongzhi, Impire Siona


text:
Wolfgang Amadeus Mozart
B' e Wolfgang Amadeus Mozart (27 am Faoilleach 1756 – 5 an Dùbhlachd 1791) cumadair-ciùil air feadh àm clasaigeach, às an Ostair. Sgrìobh e nas motha na 600 obraichean agus tha fèill mhòr air an obair aige fhathast. Bha e na phòsta agus bha dà mhac a mhairinn aige. Chaochail e nuair a bha e 35 bliadhna a dh'aois agus tha miotas air a bhàs an-diugh. Tha ceòl aig Mozart gu math ainmeil agus buadhmhor.
Beath-eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Bliadhnaichean tràth[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh Mozart aig Getreidegasse 9, Salzburg ann an dùthaich an Ostair an t-ainm a th' air na làithean seo. B' e Leopold agus Anna Maria Perti Mozart a phàrantan. Bha piuthar as aosda aige, Maria Anna (1751-1829), Nannerl a far-ainm aice. Bha baisteadh aig Mozart ann an Cathair-eaglais Naomh Rupert an là as dèidh a bhreith. Bha Johannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus Mozart an t-ainm làn a bh' air.
Bha a h-athair à Ausberg. B' e Kappellmeister (maighstir-ciùil) ann an orcastra-cuirt a bh' ann airson an Àrd-easbaig Salzburg. B' e cumadair-ciùil beag agus tidsear a bh' ann cuideachd.
Thòisich a phiuthar am piàno a dh'ionnsachadh nuair a bha i 7 agus bha Mozart 3 bliadhna a dh'aois. Choimhead Mozart air na leasanan. Thuirt a phiuthar:
-
- Gu tric, chuir e seachad mòran àm aig an clabhier, a' cluich treasan [...] agus bha tlachd air aig am fuaim [...] Anns a' bhliadhna ceathramh a dh'aois aige thòisich a h-athair, mar geama, a theagaisg beagan minuet agus pìosan eile aig an clabhier [...] 's urrainn dha cluich gun mhearachd agus le mhaothalachd mòr, agus a' cumail àm gu buin. [...] Aig 5 bliadhna a dh'aois bha e a' sgrìobhadh pìosan beaga mu thràth agus sgrìobh a h-athair iad sìos.
Tha na pìosan sin ann an Nannerl Notenbuch (leabhar-nòta aig Nannerl).
Nuair a bha eòlach aig a h-athair air comas a mhic, chuir e fhèin crìoch air sgrìobhadh ceòl. Bha Leopold an aon thidsear aig Mozart. Theagaisg e ceòl, cànain, agus cuspairean sgoilearach eile ris a chlann.
Na h-Oparan[deasaich | deasaich an tùs]
- Idomeneo
- Le Nozze di Figaro
- Don Giovanni
- Così Fan Tutte


text:
Chichilak'i
'S e nòs de chraobh na Nollaig a tha ann an chichilak'i (Cairtbheilis: ჩიჩილაკი, IPA:/tʃitʃlakʼi/, uaireannan chichilaki sa Bheurla) a gheibhear sa Chairtbheil, gu h-àraidh ann an taobh an iar na dùthcha. Tha e air a dhèanamh de gheug, mar is trice calltainn a thèid a shliseadh le sgian gu fìnealta gus am bi slisean cùrlach dhen fhiodh mar bhrat dheth. Tha a chrutha car coltach ri Craobh na Nollaig fhèin, triantanach, ach tha e geal mar am fiodh seach uaine. Bidh iad eadar 20cm agus grunn mheatairean a dh'àirde, le crois fhiodha chòmhnard aig bun is barr na craoibhe.
Tha an chichilak'i a' riochdachadh craobh na beatha agus aiseal an t-saoghail agus thèid sgeadachadh a chrochadh air, dearcan, eidheann, uil'-ìoc agus aran naomh air a bheil boqeli[1]. A-rèir nòs na dùthcha, thèid an losgadh Là Fèill nan Rìgh.[2]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Tùsan[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Berman, M. Georgia through its folk-tales (2010) O-Books ISBN 978-1846942792
- ↑ Georgians rediscover Christmas tree traditions


text:
Philippe Pétain
Philippe Pétain
B’ Henri Philippe Benoni Omer Joseph Pétain, (Cauchy-à-la-Tour, 24mh An Giblean 1856 – 23mh An t-Iuchar Port-Joinville 1951) seanailear Frangach a bha os cionn riaghaltas na dùthcha fo bhuaidh nan Nàsach aig àm an Dàrna Cogaidh, bho 11mh An t-Iuchar 1940 gu ruige 20mh An Lùnasdal 1944, nuair a thill Charles de Gaulle dhan Fhraing.
Teaghlach[deasaich | deasaich an tùs]
Bhuineadh Pétain do theaghlach dhe croitearan caitligeach. Chaidh e dhan sgoil saighdearachd Saint-Cyr ann an 1886 agus dhan Àrd Colaiste a’ Chogaidh (Fraingis: École Supérieure de Guerre) ann an Paris an ath-bhliadhna, is bha e an siud gu ruige 1906. Bha e follaiseach gu robh airson eòlas-cogaidh dìonadach agus sabaid na trainnsichean daingnichte. Chaidh e a chur suas gu còrnaileir ann an 1912.
An Cogadh Mòr[deasaich | deasaich an tùs]
Bha e faisg air a bhith a' leigeil dheth a dhreuchd mus do thòisich an cogadh ann an 1914 is chaidh a chur suas a-rithist, an turas seo gu bhith na sheanailear. Ghabh e pàirt anns an iomairt soirbheachail ann an Champage ann An t-Sultain 1915, is e os cionn Dàrna Arm na Frainge. An ath-bhliadhna, bha Charles de Gaulle òg a-measg a chuid oifigearan aig Verdun, is Pétain a’ stiùireadh iomairt dìon a’ bhaile.
Bha an iomairt fhada sin an aghaidh nan Gearmailteach cho soirbheachail math proifeiseanta gun do dh’ fhàs e cliùiteach air feadh na dùthcha is na daoine cho measail air. Air sàilleabh sin, ‘s e esan a chaidh ainmeachadh ceannard na Feachdan Armachd uile gu lèir (an àite Robert-Georges Nivelle, a dh’fhàilig anns an iomairt ann an Chemin des Dames) an ceann corra mhìos, nuair a bha mì-mhisnich a’ fàs na bu miosa eadar na saighdearan is iad a’ seasamh an aghaidh an Airm. Chuir e an droch stàit anns an robh na saighdearan am feabhas, ged an do chuir e sìos na reubaltaich anns an dòigh uabhasach garbh cruaidh. Dh’ath-eagaraich e an t-Arm is bhuannaich e earbsa nan saighdear.
Bha e fhathast san dreuchd sin aig deireadh a’ chogaidh, ged an robh e fo òrdughan an t-seanaileir Foch bhon An Giblean 1918. Chaidh Foch ainmeachadh ceannard na feachdan ann an iar uile gu lèir, is chuir iad ruaig air na Gearmailtich a bha a’ cur ionnsaigh mu dheireadh orrasan. Le sin, b’ fheudar dha na Gearmailtich fosadh iarraidh. Aig deireadh na bliadhna 1918, fhuair Pétain bata sònraichte pròiseil dhe marasgal na Frainge, an rud as cliùitiche do shaighdear sam bith anns an Arm.
Cha robh e an sàs ann an iomairt neo iomairt idir gu ruige 1925, is e ann am Maroco an turas seo a’ sabaid an aghaidh Abd el-Krim anns an Rif. Chuir Pétain ruaig air ann an 1926. An dèidh sin bha e na fhear sgrùdadh coitcheann an Airm, na mhinistear a’ chogaidh anns an riaghaltas aig Gaston Doumergue agus ann an 1939, tosgair na Frainge anns An Spàinn aig Franco.


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Tha an criathar ann am muileann Gharraboist mu seachd troighean a dh'fhaid, agus mu dhà throigh a leud. Tha e a' dol air ais 's air adhart nuair a tha a' mhuileann ag obair.
Tha an gràn a' tuiteam sìos air gauze agus thathas ga ruidealadh air uachdar a' ghauze seo. Tha an dust a' tuiteam troimhe, 's tha e air a thilgeil a-mach.
'S e a' chiad moll a tha a' tighinn bhon a' ghràin, dùbhdan no dùd mar a bhios aig cuid air. Bhiodh daoine ga thoirt dhachaidh agus ga bhruich le buntàta dhan a' chrodh.
Tha slige a' ghràin gu math aotrom ach tòrr nas gairbhe na an dùbhdan. Bha e air a chleachdadh airson bobhstairean agus cluasagan a lìonadh.
Bha meidhean iarainn anns a' mhuileann airson a' mhin a thomhais.
Bha deich clachan no 140 punnd ann am bolla min eòrna.
(Le taing do Graham Moireasdan airson na dealbhan de Mhuileann Gharraboist)
Nan canadh duine seo bhiodh e a' ciallachadh airson na bh' aige-san, gu robh e coma dè thachradh.
Bha an còmhnaidh cunnart ann gun deidheadh àth na teine, uair no uair a choireigin.
Chante seo ri duine aig nach robh ùidh a bhith an àite sam bith mur a robh gnothaich aige fhèin ann, 's buannachd gu bhith aige fhèin às.
Tha seo a' ciallachadh gur fheàirrde brà a geurachadh.
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
-
Maighstir Iain Mac'IlleMhaoil
-
Eachdraidh Beatha
Rugadh Iain Mac'Ille Mhaoil air 10 Cèitean 1880 ann am Baile na Creige, eilean Bharraigh. San Fhoghar 1894, dh'fhàg e a dhachaigh airson gluasad gu colaiste Blairs air iomall baile Obar Dheathain. As dèidh còig bliadhna a chur seachad ann am Blairs, ghluais Iain gu Issy agus Saint Sulpice. Nuair a chrìochnaich e oideachas, chaidh a shuidheachadh air 8 Dùbhlachd 1903 ann an àrd-eaglais an Òbain leis an easbaig Seòras Mac a' Ghobhainn. Chuir e seachad ùine san Òban mus do ghabh e dreuchd mar shagart paraiste Eilean Eige sna h-Eileanan beaga. Ann an 1908 lean e air a Bheinn nam Faoghla.
As dèidh a' chiad chogaidh, dh'fhàg iomadh teaghlach Alba airson beatha ùr a dhèanamh dhaibh fhèin thall thairis. Air 8 Màrt 1923 shiubhail Maighistir Iain cuide ri faisg air 300 eilthireach à Barraigh is Uibhist ‘s iad a' dèanamh an slighe gu ruige Canada. Thug iad ceithir là deug a' siubhal tarsainn a' Chuain Shiair air bòrd an t-soithich am Marloch.
Ghabh e àite na shagart paraiste ann an Red Deer, Alberta air taobh an iar Chanada. Chuir e seachad dà bhliadhna an sin agus b' ann fìor thoilichte a bha e nuair a fhuair e brath tilleadh a dh'Alba. Chaidh a stèidheachadh ann am Baile a' Chaolais an toiseach agus ann an 1929 thill e a Bharraigh. Bha e na shagart paraiste ann an eaglais Chille Bharra sa Bhagh a Tuath gu 1935 agus as dèidh sin eaglais Naomh Bhrianain air ais am baile àraich.
Dh'fhuiling e droch shlàinte airson iomadh bliadhna agus sa Ghiblean 1943 leig e seachad a dhreuchd. Chuir e seachad an còrr de bheatha ann an Athlasdal far a bheil seallaidhean eireachdail dhen Chuan Siar. Chaochaill e aig aois 72 bliadhna na dhachaigh fhèin air 1 Ògmhios 1951. Chaidh a chur gu fois air là ciùin brèagha ann an cladh Bhuirgh, air oir a' chuain a bhrosnaich e gu tric gu bàrdachd a chruthachadh.
"Nuair a thairneas mi n ospag mu dheireadh
'S thilgeas mi 'n craiceann sa bhuam.
A cnuasachd a measg nach eil maireann
Gheibh mi cladach nam buadh."
-
Turas Chanada
“Rud de na Thachair” le na h-Eilthirich do Chanada leis an t-Athair Urramach Iain Mac'IlleMhaoil
Air an ochdamh là den Mhàirt sa bhliadhna naoi ceud deug, fichead ‘s a trì thog am “Marloch” a h-acair am bun Loch Baghasdail ann an Uibhist a Chinne Deas. Air bòrd, maille ri ceudan eile bha trì cheud Eileanach à Beinn a' Bhaoghla, à Uibhist a Deas agus Barraigh. Bha iad a' fàgail tìr am breith agus an àraich gu saor thoileach a chum dachaighean a dhèanamh ann an tìr Chanada. Bha mise còmhla riutha. Ged a bhithinn beò gu sìorraidh, cha dhìochuimhnich mi na faireachdainnean a bha agam nuair a dh'fhàg sinn taigh solais Ceann Bharraigh às ar dèidh agus a bha beag air bheag eileanan na h-òige a' dol à sealladh.
-
Tìr a' gheallaidhYou must enable JavaScript to play content
-
Compton MacCoinnich
-
Compton MacCoinnich (1882 – 1972)
Choinnich an sgrìobhadair ainmeil Compton MacCoinnich, ri Maighistir Iain aig Mòd Inbhir Nis ann an 1928, agus b' e fìor dheagh charaidean a bh'annta bhon àm sin. Ghluais Compton a Bharraigh ann 1933 agus thairis air na bliadhnaichean 's iomadh uair sona a chuir iad seachad an cuideachd càch a chèile. B' ann moiteil dha-rìribh a bha Mgr Iain nuair a stèidhich Compton an caractar Fr. James Macalister air bho na leabhraichean Whisky Galore agus Keep the Home Guard Turning.
Broadcasts
-
BBC Radio Nan Gaidheal Tue 25 Dec 2007 10:00 BBC Radio Nan Gaidheal
-
BBC Radio Nan Gaidheal Tue 1 Jan 2008 19:00 BBC Radio Nan Gaidheal


text:
Doigh lem, ar Lochan, ni he sin ni is cora dhún
p.32do dénumh. Uair olc an tigerna dar' fhognumar, ar se, ocus maith an tigerna ar a ndernsam fogal & dibercc custratsa . Ocus atconnarcsa aislingi granda adhuathmar .i. mu breith d'fegadh nimhe & ithfirn, ait i mboi imut pian ar drongaibh d'anmanaibh daoine & ar demnuibh. Rochonnac tra cetre srotha an ifirn .i. sruth loiscenn & sruth naithrech & sruth teneadh & sruth snechta.5 Atconnarc best an ifirn gu n-imut cenn & cos fuirri, & rogebdais fir domhain bas dia faicsin. Roconnarc iarsin mu breith do dhegadh nimhe, & roconnarc in Coimdhi fesin 'na rígshuidhi & enlaith aingel ac oirfidedh do. Roconnac tra en edrocht, & ba binne na gach ceol a canad. Michel immorro is e bhai a richt an eoin i fiadhnusi an Duileman. As i mu comairli-si daib, ar Lochan, bur n-airm do tregadh & Dia do lenmain budeasta.
Cidh on, ar Enne, ann geba an Coimdhe aithrige uann isna morolcuibh doronsam?


text:
Gealltanas ga shireadh mu chonnadh Uibhist
Chaidh suidheachadh a' chonnaidh ann an Uibhist a thogail aig àm Cheistean a' Phrìomh Mhinisteir Diardaoin.
Dh'iarr am BPA Làbrach Dàibhidh Stiùbhart, a tha a' riochdachadh sgìre na Gàidhealtachd 's nan Eilean, air Ailig Salmond coinneamh a chur air dòigh le Scottish Fuels cho luath 's a ghabhas 's gainnead connaidh air a bhith na thrioblaid ann an Uibhist fad grunn làithean.
Tha Mgr. Stiùbhairt ag ràdh gur e suidheachadh a th' ann a dh'fhaodadh fìor thrioblaid adhbhrachadh do luchd-obrach nan seirbheisean èiginn, mur a bi e comasach dhaibh na dh'fheumas iad de chonnadh fhaighinn.Leisgeul
Tha Scottish Fuels a tha a' cumail connaidh ri bùithdean Uibhist air leisgeul a thabhann airson an t-suidheachaidh, ach tha iad ag ràdh gur ann air sgàth obair-càraidh riatanaich air na tancaichean aca ann an Loch a' Chàrnain a thog e ceann.
'S ann air làraidhean à Steòrnabhagh a dh'fheumas iad an connadh a thoirt a-steach, thuirt iad, agus tha sin air a bhith doirbh leis mar a tha an làn a' toirt buaidh air aiseag an t-Òib.
Thuirt am Prìomh Mhinistear gun robh iad air bruidhinn ri Scottish Fuels mu bhith a' cur coinneimh air dòigh leotha far am beachdaicheadh iad cuideachd air dè cho freagarrach 's a tha tancaichean connaidh an eilein.


text:
Rufino Cuervo y Barreto
B’ e Rufino Cuervo y Barreto fear-poileataigs, fear-lagha agus neach-aithris à Coloimbia,[1] a rugadh ann an Tibiritá, Cundinamarca 28mh an t-Iuchar 1801, agus a chaochail ann am Bogotá, 21mh 21 an t-Samhain 1853. Dh’ionnsaich e lagh aig a’ Cholaiste Rosario, ann am Bogotá. A bharrachd air sin, fhuair e deagh fhoghlaim aig Oilthigh Cauca cuideachd.[2] An dèidh sin thoisich e anns a’ bheatha poblach, anns a’ chiad dol a-mach mar sheirbheiseach-stàite aig Rùnaireachd a’ Mhaoineachaidh agus an uair sin mar bhall pàrlamaid agus Probhaist Bhogotá. ‘S e Rùnaire a’ Mhaoineachaidh agus tosgair ann an Eacuador a bh’ann rè a’ chinneas aig Pedro Alcántara Herrán. Bha e na thagraiche airson a’ chinneas ann an 1845, agus fhuair e an treas àite; ged nach do thaghaich am mòr-dhàil e o chionns nach robh mòr-chuid aig duine sam bith, chaidh e a roghainn mar leas ceann-suidhe, agus an Seanailear Tomás Cipriano de Mosquera mar cheann-suidhe.[3]
B’ fheudar dhàsan ceannas na Poblachd a fhaighinn eadar 14mh an Lùnasdal agus 14mh an Dùbhlachd 1847, leis gu robh an Seanailear Mosquera às an làthair. Ann an 1849 sheas e airson a’ chinneas a-rithist, fhuair e an treas àite a-rithist, ach b’ fheudar dhan Mhòr-dhail an gnothach a dheànamh a-rithist, is iad a’ taghadh eadar na triùir tagraichean a fhuair an taic na bu treasa. Chaidh tagrasan an t-Seanaileir José Hilario López (Pàrtaidh Libearalach Choloimbia), an t-seann mhinisteir Joaquín Gori agus Cuervo (an dithis sin bhon a’ Phàrtaidh Tòraidh Choloimbia) a sgrùdadh leis a’ Mhòr-dhail agus mu dheireadh thall, an dèidh fhìor dhroch chòmhstri eadar na daoine aig López agus an fheadhainn aig Cuervo (Ghèill na daoine aig Gori), chaidh López a thaghadh.
Bha e an sàs anns na pàipearan-naidheachd bho na 1820an gus an do bhàsaich e. Phòs e Dolores Urisarri, agus thug dithis dhen chuid chloinne aca pàirt anns an eachdraidh poileataigeach (Antonio Basilio Cuervo) agus cultarail (Rufino José Cuervo) na dùthcha.
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Simón Bolívar • Francisco de Paula Santander • Joaquín Mosquera • Rafael Urdaneta • Domingo Caycedo Santamaría • Jerónimo de Mendoza Galavís • José Ignacio de Márquez Barreto • Pedro Alcántara Herrán • Juan de Dios Aranzazu • Tomás Cipriano de Mosquera • Rufino Cuervo y Barreto • José Hilario López • José María Obando • José María Melo • Tomás Herrera • José de Obaldía • Manuel María Mallarino • Mariano Ospina Rodríguez • Juan José Nieto Gil • Bartolomé Calvo • Leonardo Canal González • Froilán Largacha • Manuel Murillo Toro • José María Rojas Garrido • Santos Acosta Castillo Joaquín Riascos • Santos Gutiérrez Prieto • Eustorgio Salgar • Santiago Pérez de Manosalbas • Aquileo Parra Gómez • Manuel María Ramírez Fortoul • Julián Trujillo Largacha • Rafael Nuñez Moledo • Francisco Javier Zaldúa • Clímaco Calderón • José Eusebio Otálora • Ezequiel Hurtado • José María Campo Serrano • Eliseo Payán • Carlos Holguín • Miguel Antonio Caro Tovar • Manuel Antonio Sanclemente • José Manuel Marroquín • Rafael Reyes • Diego Lemos • Jorge Holguín Mallarino • Ramón González Valencia • Carlos E. Restrepo Restrepo • José Vicente Concha • Marco Fidel Suárez • Pedro Nel Ospina Vásquez • Miguel Abadía Méndez • Enrique Olaya Herrera • Alfonso López Pumarejo • Eduardo Santos • Darío Echandía Olaya • Alberto Lleras Camargo • Mariano Ospina Pérez • Laureano Gómez Castro • Roberto Urdaneta Arbeláez • Gustavo Rojas Pinilla • Gabriel París • Deogracias Fonseca • Guillermo León Valencia • Carlos Lleras Restrepo • Misael Pastrana Borrero • Alfonso López Michelsen • Julio César Turbay Ayala • Belisario Betancur Cuartas • Virgilio Barcas Vargas • César Gaviria Trujillo • Ernesto Samper • Carlos Lemos Simmonds • Andrés Pastrana Arango • Álvaro Uribe • Juan Manuel Santos Calderón


text:
Seann Oileanaich
Tha seann oileanaich an t-Sabhail sgapte air feadh an t-saoghail.
'S ann as motha a bhios obair na Colaiste a' fàs, 's ann as cudromaiche a bhios e na ceanglaichean againn ri seann oileanaich a neartachadh agus a bhrosnachadh agus bu mhath leinn cluinntinn bhuat.
Tha duilleagan aig a' Cholaiste air Facebook agus Twitter is tha sinn a' cur iad seo gu feum airson fios a chur thugad air na tha dol. Ma tha thu airson cluinntinn bhuainn agus d' ainm a chur ris an liosta de sheann oileanaich cuir fios gar n-ionnsaigh air an fhoirm air-loidhne no dèan caraid dhuinn!


text:
Nelson Mandela air bàsachadh
Tha am fear a bha os cionn na strì airson democrasaidh a thoirt gu Afraga a deas, Nelson Mandela, air bàsachadh.
Bha Mgr Mandela 95 bliadhna de dh'aois, agus 's e a' chiad cheann-suidhe dubh a bh' air Afraga a Deas.
Chaidh naidheachd a' bhàis fhiollseachadh le Ceann-suidhe Afraga a Deas, Jacob Zuma, anmoch oidhche Ardaoin.
Chuir Mgr Mandela 27 bliadhna seachad ann am prìosan air Eilean Robben, faisg air Baile a' Chèap, airson a' phàirt a bh' aige anns an t-strì airson còirichean a thoirt do dhaoine dubha ann an Afraga a Deas.Apartheid
Thathas ga fhaicinn mar an fhear a thug riaghaltas fo shiostam Apartheid, fo an robh mion-shluagh geal a' cumail smachd air a' mhòr-chuid de shluagh na dùthcha, a bha dubh.
Bha mòran riaghaltasan air feadh an t-Saoghail ga choimhead mar cheannarcach ri linn rudan a rinn am pàrtaidh aige an ANC.
Chaidh a dhèanamh na cheann-suidhe air an dùthaich ann an 1994 - a' chiad cheann-suidhe dubh, agus a' chiad cheann-suidhe a chaidh a thaghadh le muinntir na dùthcha air fad riamh.
Tha ceannardan poileataigeach air feadh an t-Saoghail air luaidh a dhèanamh air.
Thuirt Ceann-suidhe Afraga a Deas, Jacob Zuma: "Tha ar nàisean air a mhac a b' fheàrr a chall, agus tha ar daoine air athair a chall.
"Ged a bha fhios againn gun tigeadh an là seo, cha eil dad a lùghdaicheas am faireachdainn trom, leantainneach annainn gu bheil sinn air call gu mòr."
Thuirt Prìomh Mhinistear na h-Alba, Ailig Salmond, gun robh Mgr Mandela "air a bhith na threòiriche do na milleanan gun chunntadh."
“Start Quote
End Quote Prìomhaire Bhreatainn, Dàibhidh Camshron
Tha solas soilleir air a dhol às san t-Saoghal.”
Thuirt Prìomhaire Bhreatainn, Dàibhidh Camshron: "Tha solas soilleir air a dhol às san t-Saoghal.
"B' e laoch mòr ar linne a bh' ann an Nelson Mandela. Dh'iarr mi gun cuirear am bratach os cionn No.10 aig leth-chruinn."
Thuirt a' Bhàn-righ Ealasaid II gun robh i "brònach dha-rìribh" aig an naidheachd.
"Dh'obraich e gun sgìths airson maith a dhùthcha, agus 's e a dhìleab an Afraga a Deas sìtheil a chì sinn an-diugh," thuirt brath oifigeil bho Lùchairt Bhuckingham.
"Tha a Mòrachd a' cuimhneachadh le blàths mòr a cuid choinneamhan le Mgr Mandela, agus a' cur a cuid cho-bhròin a dh'ionnsaigh a theaghlaich, agus mhuinntir Afraga a Deas aig an àm bhrònach seo."


text:
Aonta air fàire sa Phàirc?
Coinnichidh muinntir na Pàirce ann an Leòdhas 21mh an t-Samhain airson aonta a chaidh a ruighinn leis an uachdaran mu bhith a' cur na h-oighreachd ann an làmhan na coimhearsnachd a dheasbad.
Tha a' choimhearsnachd air a bhith a' feuchainn o chionn deich bliadhna ris an oighreachd a cheannach, ach chan eil Barry Lomas air a bhith deònach thuige seo, 's e ag ràdh gu bheil Achd Ath-leasachaidh an Fhearainn a' dol an aghaidh a chuid chòirichean daonna.
Ach tha Urras na Pàirce a-niste ag ràdh gun tàinig iad gu aonta saor-thoileach, fo am biodh iad a' faighinn seilbh air a' chuid as motha den oighreachd.
Fon aonta dh'fheumadh iad pàigheadh barrachd na phàigheadh iad nan tugadh air an uachdaran an oighreachd a reic an aghaidh a thoil.
Dheadh cuideachd a' chùis-lagha fo Earrainn 3 de dh'Achd Ath-leasachaidh an Fhearainn a tha ga togail an aghaidh an uachdarain a leigeil seachad.
Bhiodh cha-mhòr an oighreachd gu lèir leis a' choimhearsnachd, ach chumadh an t-uachdaran sealbh air an làraich far an tèid stèisean-dealain Gràbhair, agus tha Oighreachd Ìsginn an dùil sgìre eadar Loidse Ìsginn agus Steimreabhagh a cheannach.
Bhiodh an t-Urras na uachdaran thar na h-oighreachd gu lèir, às leth na coimhearsnachd.
Thèid bhòtadh air an aonta sin aig a' choinneimh nas fhaide den mhìos, agus faodaidh an sluagh gabhail ris, no a dhiùltadh.
Tha cùis na Pàirce ga faicinn mar dheuchainn do neart reachdais ath-leasachaidh an fhearainn, leis gur e a' chiad turas a tha uachdaran air diùltadh oighreachd a reic ris a' choimhearsnachd.
Fo Earrainn 3 den Achd, faodaidh coimhearsnachd oighreachd a cheannach an aghaidh toil an uachdarain.
Thèid a' choinneamh a chumail ann an Sgoil na Pàirce ann an Grabhair.