text:
Sagsainn Ìosail
Is e Sagsainn Ìosail (neo Niedersachsen anns a' Ghearmailtis agus Lower Saxony sa Bheurla) an stàit as motha ach aon anns a' Ghearmailt. Tha Hànobhar (Hannover anns a’ Ghearmailtis) anns an ear-dheas na phrìomh-bhaile.
Suidheachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Sagsainn Ìosail ann an ceann a tuath na Gearmailt. Tha Cuan a Tuath (A' Mhuir a Tuath) agus Schleswig-Holstein air tuath Sagsainn Ìosail. Tha an Òlaind an iar air Sagsainn Ìosail, agus Mecklenburg-Vorpommern, Brandenburg agus Sagsainn-Anhalt an ear air Sagsainn Ìosail. Anns a' dheas tha Nordrhein-Westfalen, Hessen agus Thüringen.
Na bailtean mòra[deasaich | deasaich an tùs]
Is e Hànobhar le 516.000 luchd-àiteachaidh am baile as motha ann an Sagsainn Ìosail. Anns an dàrna àite tha Braunschweig (luchd-àiteachaidh: 245.220) anns an ear-dheas Sagsainn Ìosail. Anns an treas àite is e Osnabrück (165.000) anns an deas, baile cudthromach le oilthigh, agus is e àite-suidhe an easbaig Caitligich. Tha Oldenburg (158.500) ann am meadhan Sagsainn Ìosail, agus tha Göttingen (129.000) le oilthigh cliùiteach deas air Hànobhar. Tha Wilhelmhaven (83.500) le port-mara domhainn do bhàtaichean bathair agus Emden (51.700) agus Cuxhaven (52.000) le port-iasgaich anns an Tuath Sagsainn Ìosail aig Cuan a Tuath. Is e Celle (71.300) agus Lüneburg (71.900) an geata don Lüneburger Heide. Dh’fhàs Hameln (58.900) ainmeil leis an sgeulachd Der Rattenfänger von Hameln (Pìobaire nan radan ann an Hameln) leis na bràithrean Grimm.
Bailtean Eile[deasaich | deasaich an tùs]
Cruinn-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an cuid as motha na dùthcha rèidh, ach anns an ear-dheas tha beanntan ann ris an canar Harz agus Solling. Is e an Wurmberg (971 m NN), am Bruchberg (927 m NN) agus an t-Achtermann (925 m NN) na beanntan as àirde anns an Harz agus ann an Sagsainn Ìosail.
Is e Große Blöße (528 m NN) an t-ainm air a’ bheinn as àirde anns an Solling.
Aibhnichean[deasaich | deasaich an tùs]
- Weser: 358 km
- Leine: 247 km
- Ems: 241 km
- Elbe: 238 km
- Aller: 205 km
Cladh-aibhnichean[deasaich | deasaich an tùs]
- Mittellandkanal: 195 km
- Dortmund-Ems-Kanal: 147 km
- Elbe-Seiten-Kanal: 115 km
Lochan[deasaich | deasaich an tùs]
- Steinhuder Meer: 29 km2; doimhne: 1,5 m
- Dümmer: 13 km2; doimhne: 1,2 m
- Zwischenahner Meer: 5,5 km2; doimhne: 3,3 m
Eaconomaidh[deasaich | deasaich an tùs]
O chionn 's gu bheil an cuid as motha na dùthcha gu math rèidh, tha àiteachas cudthromach ann an Sagsainn Iosail. Tha beagan iasgaich a’ dol ann ann an Cuxhaven. Tha roinn na turasachd làidir ann an Sagsainn Ìosail, gu h-àraid anns an tuath agus anns na h-eileanan. Ann an roinn na dèanadachd tha gnìomhachas bhàtaichean agus chàraichean cudthromach. Tha roinn togail bhàtaichean ann am Papenburg, Emden agus Wilhelmshaven. Tha am Meyer Werft ann am Papenburg a’ togail nam bàtaichean-cuairt-mara as motha air feadh an t-saoghail. Ann an Wolfsburg tha mòran chosnaidhean anns an fhactaraidh Volkswagen. Agus tha trì àitichean ann an Sagsainn Ìosail, far a bheil factaraidhean Airbus. Tha Hànobhar uabhasach trang, ma bhitheas an CeBIT ann, fèill chudthromach anns an t-saoghal –choimpiutaireachd.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Aig àm Iulius Caesar bha an cuid as motha na Roinn-Eòrpa fo smachd nan Ròmanach. Anns a’ bhliadhna 9 as dèidh Chrìosda dh’fheuch na Ròmanaich na Gearmailtich ann an ceann a tuath na dùthcha a chuir fo smachd a-rithist. Anns a’ bhlàr Kalkriese faisg air Osnabrück chaill na Ròmanaich a-rithist. Cha b’ urrainn do dh’Ìompaire sam bith eile a’ Ghearmailt a chur fo smachd gus an tàinig Tearlach Mòr (742-814) 800 bliadhna an-dèidh sin. An-dèidh cogadh nan 30 bliadhna (1618-1648) bhris an dùthaich às a chèile, cha robh dad air fhàgail ach sgìrean beaga gun cumhachd. B’ urrainn do na Kurfürsten Hànobhair pìosan a chuir ri chèile a-rithist ann a bhith a’ pòsadh agus mar dhìleab agus dh’fhàs iad na bu treasa a-rithist, gus an robh Sèoras Ludwig (1660-1727) na rìgh ann am Breatainn Mòr (1714-1727) bho thaobh a mhàthar. Mhair am aonadh pearsanta aonadh eadar Breatainn agus Hànobhar gu ruige 1837. Bha rìoghachd Hànobhair ann bho 1814-1866, ach ann an 1866 ann an cogadh eadar Pruisia agus an Ostair chaidh a ghabhail le Pruisia. Aig an aon àm bha trì sgìrean eile ann (Braunschweig, Oldenburg und Schaumburg–Lippe), ach bha iad na bu ghlice. Ghabh iad san Deutsches Reich mar stàitean neo-eisimeileach ann an 1871. An-dèidh an dàrna cogadh chaidh Hànobhar, Braunschweig, Oldenburg agus Schaumburg–Lippe a chur ri chèile agus chaidh Sagsainn Ìosail a stèidheachadh ann an 1946.
Daoine cudthromach[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Robert Koch à Clausthal faisg air Hànobhar iomraiteach ann an rannsachadh air bitheagan ghabhaltach, gu h-àraid a thaobh lorg na caitheimh. Ann an 1905 fhuair e Duais Nobel eòlas-leighis.
Cànanan beaga, dual-chainntean[deasaich | deasaich an tùs]
Ma bhruidhnear mu chànanan beaga, bithear a’ smaoineachadh gur e Frìsis an Ear (Ostfriesisch anns a’ Ghearmailtis) an cànan a tha aig na daoine ann an taobh tuath a’ Ghearmailt. Ach chan eil sin fìor. Thàinig Friosais-an-Ear bho Anglo-Friosais agus tha e ceangailte ris a' Bheurla Ghallda. Ann an Sagsainn Ìosail chan eil dad air fhàgail ach sgìre bheag faisg air Cloppenburg, far a bheil Saterfriesisch air a bruidhinn le 2000 daoine. Ann an taobh tuath a’ Ghearmailt bruidhnear Ostfriesisches Platt (Friosais-an-Ear ⁊ Sagsais Ìosail). Thàinig an cànan seo à Niedersächsisches Platt (Northern Low Saxon) agus tha e ceangailte ri Duitsis agus Friosais). Ged a bhàsaich Niedersächsisches Platt seach ann an sgìrean iomallach, tha an Ostfriesisches Platt gu math làidir fhathast an ann taobh tuath a’ Ghearmailt. Bidh 50% de na daoine a’ cleachdadh Ostfriesisches Platt gach latha, gu h-àraid air an dùthaich. Tha iad a’ sealltainn gu bheil iad eadar-dhealaichte agus sònraichte. Ged a tha tòrr dual-chainntean ann ann an Ostfriesisches Platt, tha faclair oifigeil ann, tha rèidio ann, pàipearan-naidheachd cuideachd. Is urrainnear an cànan a’ cleachdadh anns na seirbhisean. O chionn goirid chìthear sanasan-rathaid dà-chànanach, agus tha tòrr ainmean-àite ann an Ostfriesisches Platt co-dhiù, m.e.: Rechtsupweg ( Slighe air do làimh deas 'sa Ghàidhlig) Tha Friesisch, Saterfriesisch agus Ostfriesisches Platt air an dìon le European Charter for Minority Languages.
Seo eisimpleir le Ostfriesisches Platt, Àrd-Ghearmailtis oifigeil agus Gàidhlig:
Biadh agus deoch[deasaich | deasaich an tùs]
Dòighean traidiseanta[deasaich | deasaich an tùs]
- Grünkohlessen (Biadh càl-greannach)
Mar as àbhaist bidh an càl-greannach a’ buain an-dèidh a’ chiad reòthadh 'san gheamhradh. An toiseach bidh na daoine a' coiseachd air na sràidean bheaga do thaigh-seinnse a’ bhaile. Air an t-sràid cluichidh iad Boßeln, gèam sònraichte coltach ri Roadbowling. Bidh iad a’ toirt troilidh le leann agus Schnaps neo Korn (deoch làidir) còmhla riutha, agus ma bhios crois an rathaid ann neo tachartasan sònraichte anns a’ ghèam, feumaidh a h-uile duine òl. Mar as trice bidh na daoine air an deagh shunnd, mus ruig iad an taigh-seinnse. An uair sin ithidh iad Grünkohlessen: Sin càl-greannach le buntàta agus Pinkel (isbean le spìosrach às an àite fhèin) agus hama agus muicfheoil bruichte. Ma bhitheas iad deiseil, bidh ceòl agus dannsa ann agus bidh iad a’ taghadh Rìgh-Càil.
Tì[deasaich | deasaich an tùs]
Tha cupa tì uabhasach cudthromach ann an Ostfriesland anns an Tuath Sagsainn Ìosail. Tha seann lagh ann ris an canar Reachd nam Friseach. Tha e math an aghaidh eucairdeis. Seo e: Chan fhaodadh tu duine a thilg a-mach às do thaigh, mura òladh tu trì cupannan tì le Kandis (siùcar cruaidh) agus uachdar còmhla ris.
Friesengeist/Moorgeist[deasaich | deasaich an tùs]
Is e taibhse a’ mhonadh an t-ainm a tha air Kornbrand le lusan, deoch làidir eile. Bithear ga losgadh airson mionaid, mus òlar e.
Ceangal a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
Baden-Württemberg • Bayern • Berlin • Brandenburg • Bremen • Hamburg • Hessen • Mecklenburg-Vorpommern • Nordrhein-Westfalen • Rheinland-Pfalz • Saarland • Sagsainn • Sagsainn-Anhalt • Sagsainn Iosail • Schleswig-Holstein • Thüringen


c: text/html

text:
Gini
'S e dùthaich ann an Afraga a tha ann an Gini [1][2][3] neo Guinea[4][5] ainm oifigeil: Poblachd Ghini (Fraingis: République de Guinée).
Uaireannan canar Gini-Conakry ris an dùthaich seo (a-rèir Conakry, am prìomh-bhaile aice). 'S e seo airson sealltainn gu bheil i eadar-dhealaichte bho Gini-Bissau.
Tha crìochan aice sa tuath le Gini-Bissau, le Seanagal agus le Màili, san iar le Siarra Leòmhann, san earra-dheas le Costa Ìbhri agus sa deas le Libèiria.
Tha trì aibhnichean mòra ann:
IomraidheanDeasaich
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1871901391
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
133: Donnchadh Bàn Mac an t-Saoir (3)
Litir sheachdaineach do luchd-ionnsachaidh le clàr-fuaime, tar-sgrìobhadh is mìneachadh. A weekly letter to Gaelic learners with audio, transcription and explanation.
Tha an litir ag obrachadh leis an fhaclair. Tagh an taba ‘teacsa Gàidhlig’ agus tagh facal sam bith san teacsa agus fosglaidh am faclair ann an taba ùr agus bidh mìneachadh den fhacal ann. The letter is integrated with the dictionary. Select the tab ‘Gaelic text’ and choose any word and the dictionary will open and you will see the English explanation of the Gaelic word.
Tha an eilid anns an fhrìth
Mar bu chòir dhi bhith
Far am faigh i millteach
Glan, feòirneanach.
A bheil fhios agaibh cò sgrìobh na faclan sin? Tha iad mu dheidhinn nàdair agus beanntan na h-Alba, agus bha iad air an sgrìobhadh le fear de na bàird as ainmeile a bh’ againn – Donnchadh Bàn Mac an t-Saoir. Seo iad a-rithist. ’S dòcha gum bi fios agaibh gu bheil eilid a’ ciallachadh “fiadh boireann”. Agus millteach – uill, ’s e sin seòrsa feòir a bhios a’ fàs air na beanntan.
Tha an eilid anns an fhrìth
Mar bu chòir dhi bhith
Far am faigh i millteach
Glan, feòirneanach.
Leugh mi na faclan sin an t-seachdain-sa ann an leabhar ùr mu dheidhinn tè de bheanntan na h-Alba. Chan i Beinn Dòrain ann an Earra-Ghàidheal, a bha Donnchadh Bàn a’ moladh na bhàrdachd, ach tè fada gu tuath air a sin, tè de bheanntan Thoirbheartain ann an taobh siar Rois – Beinn Eighe. Ged is ann ann am Beurla a tha an leabhar, le Laughton MacIain agus Dick Balharry, tha criomag de bhàrdachd Ghàidhlig ann an siud ’s an seo agus is math sin.
Ach tha beagan dragh orm gur dòcha nach tuig an luchd-leughaidh gu lèir dè dìreach a tha an t-eadar-theangachadh a’ ciallachadh, oir seo mar a chaidh a chur ann am Beurla:
The hind is in the forest, as she ought to be, where she may have sweet grass, clean, fine-bladed. Tha a h-uile càil sin ceart gu leòr ach, ’s dòcha aon rud. ’S e sin gu bheilear ag eadar-theangachadh an fhacail “frìth” mar “forest”.
Tuigidh mi carson, oir ’s e sin an t-eadar-theangachadh as trice a nochdas airson frìth, ach le “deer” ann roimhe – deer forest. Tha pàirt dhen leabhar, ge-tà, mu dheidhinn na coille aig bonn Beinn Eighe ris an canar Coille na Glas Leitir agus tha amharas agam gum bi cuid, a leughas an leabhar agus nach eil fiosraichte mu dheidhinn na Gàidhealtachd, dhen bheachd gu robh Donnchadh Bàn a-mach air àite anns an robh craobhan. Seo na chanas faclair Chox, “Brìgh nam Facal”, airson “frìth”: àite air a’ mhòintich no air na beanntan far am bi fèidh a’ fuireach agus a’ biathadh. Chan eil guth aige air craobhan. Chan eil “forest” anns an t-suidheachadh seo ann am Beurla a’ ciallachadh àite le craobhan, ach tha amharas agam gum bi mòran ann aig nach eil fios air a sin.
Co-dhiù, tha an leabhar fhèin glè inntinneach. Tha e mu dheidhinn mar a chaidh a’ chiad thèarmann nàdair nàiseanta ann am Breatainn a stèidheachadh air Beinn Eighe o chionn leth-cheud bliadhna. Ged is e beinn is mòinteach a tha anns a’ mhòr-chuid dhen tèarmann, ’s ann gu h-àraidh airson coille a dhìon a chaidh a chomharrachadh. Bhathar dhen bheachd gu robh Coille na Glas Leitir, coille-ghiuthais nàdarrach de sheòrsa a tha gu math gann an-diugh, cho prìseil ’s gu robh feum ann a sàbhaladh agus a dìon an aghaidh, am measg eile, èildean dhen t-seòrsa air an robh Donnchadh Bàn a-mach na chuid bhàrdachd.
An-diugh, tha a’ choille a’ sgaoileadh mean air mhean, agus ’s e deagh rud a tha sin. Tha i a’ cur ri bòidhchead na sgìre. Gu h-oifigeil, ’s e Tèarmann Nàdair Nàiseanta Beinn Eighe a th’ air an àite an-diugh. Ach gu h-eachdraidheil, agus don fheadhainn aig a bheil Gàidhlig a tha a’ fuireach anns an sgìre timcheall baile beag Cheann Loch Iù, ’s e a bh’ ann, agus a th’ ann – Frìth Cheann Loch Iù. Àite math airson èildean a bhios ag ithe millteach nam beann – fhad ’s nach eil cus dhiubh ann.
Faclan na Litreach: eilid, èildean: hind, hinds; Toirbheartan: Torridon; Laughton MacIain: Laughton Johnston; tèarmann nàdair: nature reserve; coille-ghiuthais: (Caledonian) pine wood.
Abairtean na Litreach: bha iad air an sgrìobhadh le fear de na bàird as ainmeile a bh’ againn: they were written by one of our most famous poets; ann an leabhar mu dheidhinn tè de bheanntan na h-Alba: in a book about one of Scotland’s mountains; chan i X a bha Y a’ moladh na bhàrdachd: it isn’t X that Y was praising in his poetry; gur dòcha nach tuig an luchd-leughaidh gu lèir dè dìreach a tha an t-eadar-theangachadh a’ ciallachadh: that perhaps the readers will not entirely understand what the translation means; nach eil fiosraichte mu dheidhinn na Gàidhealtachd: that are not informed about the Gàidhealtachd; chan eil guth aige air craobhan: there is not a word (ie he says nothing) about trees; ’s ann gu h-àraidh airson coille a dhìon a chaidh a chomharrachadh: it is particularly in order to protect the woodland that it was designated; ’s gu robh feum ann a sàbhaladh agus a dìon: that there was a need to save and protect it (fem.); èildean dhen t-seòrsa air an robh X a-mach:hinds of the type that X told about; ’s e deagh rud a tha sin: that’s a good thing; tha i a’ cur ri bòidhchead na sgìre:it (fem.) adds to the beauty of the area; anns an sgìre timcheall baile beag Cheann Loch Iù: in the area around the small village of Kinlochewe; fhad ’s nach eil cus dhiubh ann: as long as there’s not too many of them.
Puing-ghràmair na Litreach: Tha a’ choille a’ sgaoileadh mean air mhean: the wood (forest) is spreading gradually. Mean is an adjective meaning “very small”. In old phrases of this nature where the adjective is repeated, the second time following air,it is lenited the second time. This is a classic example: mean air mhean – lit. “little on little” or as might be said in English “little by little”. A similar phrase with the same meaning is beag air bheag. Thog iad an caisteal, beag air bheag (they built the castle little by little. Yet another, using the noun uidh (“step”, “degree”) is uidh air n-uidh(gradually, by degrees). Outside the expression above, mean is little met with in modern Gaelic. The more usual forms are meanbh and mion. Meanbh normally appears as a prefix to a noun and denotes a diminutive eg meanbh-chuileag (midge, lit. small fly), meanbh-bhiastag (small insect or similar animal). Mion has a similar effect on nouns and other adjectives eg mion-chànan (minority language), mion-eòlach (exceptionally knowledgeable).
Gnàthas-cainnt na Litreach: Tha criomag de bhàrdachd Ghàidhlig ann an siud ’s an seo: there is a fragment of Gaelic poetry here and there. An siud ’s an seo : here and there (lit. yonder and here).
Download the text of this week's letter as a PDF:Thoir a-nuas Litir mar PDF:
PDF documents are especially suited for printing out. Most computers can open PDF files, but if you have problems viewing them you may need to install reader software such as Tha faidhleachan PDF gu sònraichte math airson clò-bhualadh. Tha e furasta gu leòr do chuid de choimpiutairean faidhleachan PDF fhosgladh, ach ma tha trioblaid agad ‘s dòcha gum biodh e feumail bathar-bog mar Adobe Acrobat Reader. fhaighinn.
Podcast
BBC offers this litir as a podcast: Visit the programme page for more info and to download or subscribe. Tha am BBC a’ tabhainn seo mar podcast. Tadhail air an duilleag-phrògraim airson barrachd fiosrachaidh no airson podcast fhaighinn


text:
629: Ùruisgean Braghad Albann
Litir sheachdaineach do luchd-ionnsachaidh le clàr-fuaime, tar-sgrìobhadh is mìneachadh. A weekly letter to Gaelic learners with audio, transcription and explanation.
Tha an litir ag obrachadh leis an fhaclair. Tagh an taba ‘teacsa Gàidhlig’ agus tagh facal sam bith san teacsa agus fosglaidh am faclair ann an taba ùr agus bidh mìneachadh den fhacal ann. The letter is integrated with the dictionary. Select the tab ‘Gaelic text’ and choose any word and the dictionary will open and you will see the English explanation of the Gaelic word.
Seo na th’ aig Dwelly, anns an fhaclair aige, mun fhacal ùruisg: ‘being supposed to haunt lonely and sequestered places, water-god … the ùruisg had the qualities of man and spirit curiously commingled’. Bha daoine a’ creidsinn annta ann am mòran àiteachan agus tha an dualchas làidir ann an Siorrachd Pheairt. Tha seann rann ag ainmeachadh an fheadhainn a b’ ainmeile ann am Braghad Albann:
Peallaidh an Spùit is Brùnaidh an Easain
Babaidh an Lochain is Brùnaidh an Eilein
Padarlan à Feàrnan, Peadragan, Patragan
Triubhas-dubh à Fairtirchill, Fuath Coire Ghamhnain
Cas-luath Leitir, Amhlagan Dubh
Catan Ceann-liath, is Ùruisg Dubh Eas Amhlagan
B’ e Peallaidh an Spùit am fear a bha a’ fuireach ann am Bun Eas faisg air baile Obar Pheallaidh. Thug e ainm do dh’Obar Pheallaidh. Bha Brùnaidh an Easain a’ fuireach anns an aon allt, dìreach os cionn Pheallaidh. Thathar ag ràdh gun tigeadh an dithis ùruisgean a-mach air an oidhche, a’ cur dragh air muinntir a’ bhaile. Cha chreid mi nach eil Brùnaidh a’ tighinn bhon Albais Broonie no Brownie. Air an làimh eile, tha urisk ann am Beurla a’ tighinn bhon Ghàidhlig. Bha am Brùnaidh eile anns an rann – Brùnaidh an Eilein – a’ fuireach air eilean ann an Loch Tatha.
Cha robh na h-ùruisgean olc ach bha iad draghail. Latha a bha seo aig Àird Eònaig air bruach a deas Loch Tatha, bha boireannach a’ dèanamh bonnaich-choirce. Thàinig ùruisg òg a-steach, gun chuireadh, agus shuidh e aig an teine. Nuair a bha a’ chiad bhonnach deiseil, ghoid e e, agus dh’ith e e. Rinn e an dearbh rud leis an dàrna bonnach, agus an treas fear.
Bha am boireannach sgìth dhen dol a-mach aige agus chuir i bonnach teth far an stòbha air glùinean rùisgte an ùruisg. Leum e agus ruith e don eas, ag èigheachd. Thàinig an seann ùruisg don taigh airson gearain, ach bha am boireannach air an doras a dhùnadh is a ghlasadh agus chan fhaigheadh e a-steach. Bha iomadh stòiridh aig a’ bhoireannach sin mu na h-ùruisgean.
Agus tha stòiridh on Bhlàr Mhòr air taobh eile an locha, far a bheil allt ann, agus linne air a bheil Linne na Slige. O chionn fhada bha ùruisg, dom b’ ainm Sligeachan, a’ fuireach ann. Bha mac aig Sligeachan agus bhiodh esan gu tric a’ cur dragh air an t-seann bhean air a’ Bhlàr Mhòr. Bhiodh e a’ faighneachd dhith, gu dè an t-ainm a bh’ oirre. Ach bha i seòlta. Cha chanadh i ach, “Is mise mi fhìn; chan eil ann ach mi fhìn.”
Latha a bha seo bha e uabhasach draghail. “Dè an t-ainm a th’ ort?” dh’fhaighnich e a-rithist. “Mi fhìn, mi fhìn,” fhreagair am boireannach. Mu dheireadh thall, dh’fhàs i sgìth dhen ùruisg òg agus thilg i pana uisge teth air a chasan rùisgte.
Nuair a chuala Sligeachan am fear òg a’ sgriachail, thàinig e na dheann. “Dè thachair?” dh’fhaighnich e. “Chaidh mo chasan a sgaldadh le uisge teth,” thuirt an t-ùruisg òg. “Agus cò rinn e?” dh’fhaighnich Sligeachan. “Mi fhìn, mi fhìn!” thuirt am fear òg. “Is math sin,” arsa Sligeachan, “nam biodh duine eile air a dhèanamh, bhithinn ga pheanasachadh.”
Tha e coltach nach do chuir an t-ùruisg òg dragh air a’ bhoireannach tuilleadh, agus nach d’ fhuair Sligeachan a-mach riamh cò thilg uisge teth air a mhac.
Faclan na Litreach: Siorrachd Pheairt: Perthshire; Àird Eònaig: Ardeonaig; bonnach-coirce: oatcake, oat bannock; seòlta: cunning.
Abairtean na Litreach: tha seann rann ag ainmeachadh an fheadhainn a b’ ainmeile ann am Braghad Albann: an old verse names the best-known ones in Breadalbane; ann am Bun Eas faisg air baile Obar Pheallaidh: in Moness near the town of Aberfeldy; Brùnaidh an Easain: the brownie of the small waterfall; gun tigeadh an dithis ùruisgean a-mach air an oidhche: that the two urisks would come out at night time; gun chuireadh, agus shuidh e aig an teine: without an invitation, and he sat at the fire; ghoid e e, agus dh’ith e e: he stole it and ate it; rinn e an dearbh rud leis an dàrna bonnach: he did the same thing with the second bannock; chuir i bonnach teth far an stòbha air glùinean rùisgte an ùruisg:she put a hot bannock from the stove on the urisk’s bare knees; bha am boireannach air an doras a dhùnadh is a ghlasadh: the woman had closed and locked the door; on Bhlàr Mhòr: from Blairmore; dom b’ ainm Sligeachan: called Sligeachan; bhiodh e a’ faighneachd dhith, gu dè an t-ainm a bh’ oirre: he would ask her what her name was; is mise mi fhìn: I am myself; thilg i pana uisge teth air a chasan rùisgte: he threw a pan of hot water on his bare legs; am fear òg a’ sgriachail: the young one screaming; thàinig e na dheann: he came in haste; cò rinn e?: who did it?; nam biodh duine eile air a dhèanamh, bhithinn ga pheanasachadh:if another person had done it, I would punish him; nach do chuir an t-ùruisg òg dragh air a’ bhoireannach tuilleadh: the young urisk didn’t annoy the woman again.
Puing-chànain na Litreach: The Gaelic ùruisg and the Scots brownie seem to be very similar, and a large collection could be made of stories of these supernatural creatures from around Scotland. They’re not particularly evil; rather they are like mischievous children, so they would be ideal to employ as a way of interesting children in our landscape and cultural heritage. I’ve found the word ùruisg on OS maps in two places – Coire nan Ùruisgean at the eastern end of Loch Katrine and Coire an Ùruisge near Salen on Mull, but they are recalled in oral tradition from many other localities. Have you any good stories of ùruisgean that you tell to children (or adults!)? I’d love to hear from you.
Gnàthas-cainnt na Litreach: Chaidh mo chasan a sgaldadh le uisge teth: my legs were scalded with hot water. The Gaelic sgald is a borrowing from English.
Download the text of this week's letter as a PDF:Thoir a-nuas Litir mar PDF:
PDF documents are especially suited for printing out. Most computers can open PDF files, but if you have problems viewing them you may need to install reader software such as Tha faidhleachan PDF gu sònraichte math airson clò-bhualadh. Tha e furasta gu leòr do chuid de choimpiutairean faidhleachan PDF fhosgladh, ach ma tha trioblaid agad ‘s dòcha gum biodh e feumail bathar-bog mar Adobe Acrobat Reader. fhaighinn.
Litir do Luchd-ionnsachaidh
This letter corresponds to Tha an Litir seo a’ buntainn ri An Litir Bheag 325
Podcast
BBC offers this litir as a podcast: Visit the programme page for more info and to download or subscribe. Tha am BBC a’ tabhainn seo mar podcast. Tadhail air an duilleag-phrògraim airson barrachd fiosrachaidh no airson podcast fhaighinn


text:
Gàidheal
Is iad na Gàidheil (sluagh Ceilteach) a bhios a' bruidhinn Gàidhlig no cànanan Gàidhealach eile. Tha ceithir dùthchannan san latha an-diugh aig a bheil eachdraidh a tha co-cheangailte gu mòr leis na Gàidheil. Is iad: Alba, Éirinn (an dà thaobh) agus Eilean Mhanainn. Tha Alba is Èirinn a Tuath (6/32 siorrachdan Éireannach) fo'n Rìoghachd Aonaichte (le sgaoileadh-cumhachd, o chionn na 1990s); Eilean Mhanainn fo smachd Bhreatainn (ach le pàrlamaid aca fhèin, agus air taobh a muigh an Rìoghachd Aonaichte), agus Poblachd na h-Éireann (26/32 siorrachdan Éireannach) na stàit neo-eisimeileach.
Ged nach eil mòran sam bith a' bruidhinn na Gàidhlig tuilleadh ann an gin de na dùthchannan a tha air an ainmeachadh gu h-àrd, b' àbhaist gur i am prìomh chànan aig a' mhòr-shluagh agus aig na rìghrean còmhla ri na h-uaislean eile.
Eachdraidh nan Gàidheal[deasaich | deasaich an tùs]
Is ann fo Ghàidheil a bha Alba stèidhichte nuair a ghabh Coinneach mac Ailpin, Rìgh Dail Riata - an t-seann rìoghachd a bh' aig a' chiad Ghàidheil ann an Alba, grèim air slat rìoghail nan Cruithnich agus mar seo bha aonachadh eadar an dà dhùthaich. 'S ann tro a mhàthair, ban-phrionnsa Cruithneach, a bha cothrom aig Coinneach a shuidhe air an Cathair-rìoghail aig Pictavia agus bha gu leòr pòsadh agus càirdeas eadar na Gàidheil agus na Cruithnich. Mar seo an dèidh do Ghàidheil cumhachd fhaighinn, thoisich a' Ghàidhlig buaidh a dhèanamh air cànan nan Cruithneach, agus ged nach robh uibhir a Ghàidheil ann an Alba ri Cruithneach (tha dùil gun robh corr is naoi Cruithneach airson a h-uile Gàidheal) am broinn corr is ceud/dà cheud bliadhna, cha robh càil ach cuimhne de chànain nan Cruithneach air fhàgail. 'Se Gàidhlig am prìomh cànan ann am Breatainn a tuath a' nis.
Tighean na Lochlannaich[deasaich | deasaich an tùs]
Is ann à Èirinn a' dh'imrich na Gàidheil a' dh'Alba agus 's e Gàidhlig an cànan a bh' air a bhruidhinn air feadh an t-eilean ud. Dh'atharraich seo an dèidh an naoidheamh linn nuair a thoisich sgrios nan Lochlannach agus le ionnsaigh fhiadhaich ghabh iad cumhachd tarsainn air pàirtean mòra den eilean - mar eisimpleir, an "Dubh Linn" air a neo 'san latha an diugh 'Dublin' sa Bheurla (is "Divlyn" sa Ghàidhlig Mhanainn) agus Baile Átha Cliath 'sa Ghàidhlig na h-Èireann no na h-Alba.
Chan ann a-mhàin an Èirinn a lorgadh tu Gall bhon Lochlainn a' dèanamh creach agus sgrios ach cuideachd an Alba, Mhanainn (far an do ghabh iad grèim air an cathair-rìoghail) agus gu mòr ann an Sasainn far an do dh'ionnsaigh iad bho rìgh Cnut air a no Canute 'san aona linn deug agus cheannsaich iad an dùthaich. Ann an Alba chaidh na h-Eileanan Siar agus a' mhòrchuid den taobh Iar den dùthaich a ghlèidheadh fo cumhachd nan Lochlannaich - 'sann mar seo a' tha an t-ainm 'Innse Gall againn air na h-eilean 'san latha an diugh ged is e 'Innse Gàidheal' a bhiodh nas fìrinneach.
Chan ann gu tighean Somhairle, an gaisgeach ainmeil ud a thoisich Rìoghachd nan Eilean agus a' dh'fhàg iomadach teaghlach cumhachdach mar Clann MhicDhòmhnaill mar a ' Shìol a fhuair na Gàidheil buaidh agus cumhachd air na Gall anns na meadhan aoisean.
Gàidhlig a Crìonadh an Alba[deasaich | deasaich an tùs]
Mun àm seo thoisich Gàidhlig a call talamh ann an taobh a deas agus oirthir Alba. Chan eil cinnt ann carson a thoisich seo ach tha e coltach gun robh barrachd air aon adhbhair ann - nam measg am bàs mòr a bh' anns an taobh a' deas de dh'Alba tro na cogaidhean a sheas iomadach bliadhna an aghaidh Sasainn agus an t-imreachadh a' rinn gall - Sasannaich mar is tric - tuath a dh'Alba. Ghluais uaislean Normannach bhon Fhraing a-steach cuideachd agus còmhla riutha thàinig saighdear agus luchd-leanmhainn eile a dùthchannan mar an Òlaind agus a' Ghearmailt.
Mu dheireadh dh'fhàs taobh a deas Alba a bharrachd air an iar-dheas - Gall-Gàidhealabh, cho làn Goill is gur e an Galldachd an t-ainm a bh' air agus a' Ghàidhealtachd a bh' air taobh tuath, iar-thuath agus na h-eileanan siar.
Mun t-àm an t-Ath-Leasachadh anns an siathamh linn deug, cha robh ach còir air leth de sluagh Alba aig an robh a' Ghàidhlig agus bha Albannaich Gall gu mòr a tionndadh an aghaidh na Gàidheil. 'S ann aig an àm seo a rinn iad oidhirp atharrachadh an t-ainm aig a' Ghàidhlig bho 'Scottis', no 'Scottish' gu 'Irish' no 'Erse' agus an cànan aca fhèin, a' Bheurla Ghallda, gu 'Scots'.
Deireadh an Tighearnas agus toiseach a' Chreach[deasaich | deasaich an tùs]
Anns a' bhliadhna 1493 chrìochnaich Tighearnas nan Eilean agus, seach nach robh cumhachd no riaghaltas Gàidhealach ri lorg, thoisich àm 'nuair a' bha sabaid is goid cumanta 'sa Ghàidhealtachd. Chanar 'Linn nan Creach' ris an t-àm seo agus tha a' mhòrchuid de sheann bhàrdachd Gàidhlig o' na bliadhnaichean seo.
Le na linntean a leanas tha nas lugha agus nas lugha Albannaich a' bruidhinn a' Ghàidhlig agus tha a Ghàidhealtachd a fàs nas lugha cuideachd. Aig an aon àm tha Beurla a dèanamh ionnsaigh mòr an aghaidh a' Ghàidhlig ann an Èirinn an deidh do na h-uaislean imrich gu tìr mòr an Roinn-Eòrpa le feagal bho na Sasannaich (Chanair 'Flight of the Earls' ris an seo anns a' Bheurla) .
Thug seo cothrom do Shasainn, a' bha air cumhachd fhaighinn an Èirinn o' chionn linntean, sluagh mhòr de Ghoille a' ghluasad - mar is àbhaist bhon Galldachd gu Èirinn agus Uladh gu h-àraid. Bhris seo an Gàidhealtachd Mòr a bh' ann fo taobh an iar-dheas de Èirinn gu ear-thuath de dh'Alba agus bhon àm is tha barrachd agus barrachd atharraichean a' nochdadh ann an Gàidhlig an dà dùthaich gu, mu dheireadh, bha dà (trì le Mhanann) chànain atharraichte ann.
An deidh call Blàr Chuil Lodair chaidh sgrios agus muirt mùr a' dhèanamh tron Gàidhealtachd fo Duke a' Chumberland. Stèidhich an riaghaltas laghan an aghaidh aodach, ceòl agus dualchas eile nan Gàidheal. Bha feum aig clann na h-uaislean a' dhol gu sgoiltean Beurla 'sa Ghalldachd an dèidh achd foghlam agus le achd foghlam nàiseanta chaidh cuir às do sgoiltean Gàidhlig agus dh'fheumadh a h-uile leanabh dhol gu sgoil a bha cleachdadh a' Bheurla.
An latha an Diugh[deasaich | deasaich an tùs]
'San ficheadamh linn tha a' Ghàidheal agus a' Ghàidhealtachd air fàs nas gann agus nas lugha nas luath na aig àm sam bith an eachdraidh. Bha mu 280,000 Gàidheal an Alba aig toiseach an linn agus a-nis tha fo 60,000. Ged a' tha an cànan air tòiseachadh taic fhaighinn fo pàrlamaid Bhreatainn agus Alba le sgoiltean a teagaisg 'sa chànan chan eil fios an dèid a sàbhaladh.
Ann an Èirinn chaidh taic làidir a thoirt dhan chànan fon Poblachd agus is e am prìomh cànan aig an riaghaltas is tha mòran foghlam air a' thoirt seachad sa chànan ach tha e fhathast a crìonadh le mu 70,000 neach a' bhios ga chleachdadh mar prìomh cànan (ged a chanas mu 1.5 millean gu bheil iad fileanta gu ìre mhath no uabhasach math.)
Ann am Manainn bhàsaich a' Ghàidhlig thùsach le Ned Maddrell ann an 1974 ach tha feadhainn a' tha air ionnsachadh agus a' bhios ga bruidhinn rin clann.
Ann an Aimearaga a Tuath, chan eil ach mu 1,000 Gàidheil air fhàgail den sluagh a dh'imrich - uile ann an Ceap Breatainn an Alba Nuadh. Tha a' mhòrchuid den luchd seo gu math aosd ach tha ruid beag foghlam tro mheadhan a' Ghàidhlig ann le colaistean Gàidhlig agus sgoiltean samhraidh.


text:
297: Bainne
Litir sheachdaineach do luchd-ionnsachaidh le clàr-fuaime, tar-sgrìobhadh is mìneachadh. A weekly letter to Gaelic learners with audio, transcription and explanation.
Tha an litir ag obrachadh leis an fhaclair. Tagh an taba ‘teacsa Gàidhlig’ agus tagh facal sam bith san teacsa agus fosglaidh am faclair ann an taba ùr agus bidh mìneachadh den fhacal ann. The letter is integrated with the dictionary. Select the tab ‘Gaelic text’ and choose any word and the dictionary will open and you will see the English explanation of the Gaelic word.
Bidh sibh eòlach air cuid de na samhlaidhean as cumanta ann an Gàidhlig. Rudan mar cho reamhar ri ròn. Uill, seo fear agaibh: Cho cearbach ris a’ chuileig a chaidh ann am bainne Iain Mhic Fhearchair. Tha cearbach an seo a’ ciallachadh “clumsy”. Cho cearbach ris a’ chuileig a chaidh ann am bainne Iain Mhic Fhearchair.
Seo mar a dh’èirich an samhladh seo. B’ e Iain Mac Fhearchair bàrd ainmeil Uibhisteach. ’S e John MacCodrum a thathar a’ gabhail air ann am Beurla. Là a bha seo bha e ann an taigh cuideigin eile. ’S e an cleachdadh a bh’ ann bainne a thoirt do neach-tadhail mar deoch. Agus fhuair Iain deoch bainne. Ach cha d’ fhuair e mòran. Cha d’ fhuair e uiread ’s a bha e an dùil. Agus, mar a tha fhios agaibh, faodaidh teanga bàird a bhith gu math sgaiteach.
Laigh cuileag anns a’ bhainne. Agus thuirt Iain, “Tubaist ort, a chreutair leibidich, a’ dol gad bhàthadh far am faodadh tu grunnachadh!” Leughaidh mi sin a-rithist. “Tubaist ort, a chreutair leibidich, a’ dol gad bhàthadh far am faodadh tu grunnachadh.” Chan eil fhios agam dè thuirt bean an taighe ris!
Chan eil fhios agam nas mò cuin’ a sguir na Gàidheil bho bhith a’ tabhann bainne do shrainnsearan a nochdadh air an stairsnich. An-diugh ’s e tì no cofaidh, a bhiodh iad a’ tabhann. Ach o chionn leth-cheud bliadhna bha an seann chleachdadh na chleachdadh fhathast.
Bha mi aig tiodhlacadh an là eile do sheann bhana-charaid dhomh. ’S e là duilich a bh’ ann, ach bha bràthair is peathraichean na tè a chaochail – aig aois mhòir – airson a bhith a’ cuimhneachadh air rudan matha na beatha, seach a bhith ro bhrònach. Thàinig an còmhradh gu làithean samhraidh air taobh an iar an Gàidhealtachd còrr is leth-cheud bliadhna air ais.
Thòisich bràthair na tè a chaochail air bruidhinn air turas a bh’ aige – e fhèin is a bhean – don Eilean Sgitheanach. ’S e an samhradh a bh’ ann agus bha i tioram is grianach airson beagan làithean. Bha iad a’ campachadh. Ach thàinig an t-uisge. Agus aig deireadh là garbh coiseachd sa mhonadh, agus iad bog fliuch, chaidh mo charaid is a bhean gu doras taigh-òsta mòr.
“Am faod sinn fuireach an seo airson na h-oidhche?” dh’fhaighnich iad. Thug an t-òstair sùil gheur neo-chathrannach orra. Bha iad fliuch is salach, is cha robh co-fhulangas sam bith aige dhaibh. “Chan fhaod,” thuirt e. Ged a bha beul na h-oidhche a’ dlùthachadh, b’ fheudar dhaibh falbh sìos an rathad.
Bha iad air an rathad, faisg air Stafainn, nuair a chunnaic croitear iad. “Cà’il sibh a’ dol?” dh’fhaighnich e. Nuair a chuala e an sgeul aca, thuirt e riutha, “Feumaidh sibh tighinn a dh’fhuireach anns an t-sabhal againn.” Ach nuair a ràinig iad an taigh bha bean a’ chroiteir air a nàrachadh. Chaidh i a-mach sa bhad agus thuirt i ri mo charaid is a bhean, “Cha bhi sibh a’ cadal anns an t-sabhal. Thigibh a-steach agus gheibh sibh leabaidh cheart.” Ghluais iad a’ chlann aca timcheall airson seòmar a thoirt don dithis choigreach. B’ e sin aoigheachd na Gàidhealtachd.
Agus am bainne. Bha cuimhne mhath aig mo charaid fhathast air a’ bhainne a fhuair iad airson òl. Agus air an làrna-mhàireach mar a fhuair iad deoch bainne ann an dà thaigh eile anns an Eilean Sgitheanach. Cha tuirt e càil mu chuileag chearbach, ge-tà. ’S dòcha nach robh tè ann. No ’s dòcha gun deach a bàthadh!
Faclan na Litreach: samhlaidhean: similes; neach-tadhail: visitor; cuileag: fly; tiodhlacadh: funeral; Stafainn: Staffin; aoigheachd: hospitality; an làrna-mhàireach: the next day.
Abairtean na Litreach: cho reamhar ri ròn: as fat as a seal; ’s e X a thathar a’ gabhail air ann am Beurla: it is X he is called in English; cha d’ fhuair e uiread ’s a bha e an dùil: he didn’t get as much as he [had] expected; faodaidh teanga bàird a bhith gu math sgaiteach: a bard’s tongue can be very caustic; tubaist ort, a chreutair leibidich: confound you, you bungling creature; a’ dol gad bhàthadh far am faodadh tu grunnachadh: going to drown where you could wade; chan eil fhios agam nas mò: neither do I know; do shrainnsearan a nochdadh air an stairsnich: to strangers who would appear on their doorstep; bha an seann chleachdadh na chleachdadh fhathast: the old custom was still a custom; bràthair is peathraichean na tè a chaochail: the brother and sisters of the woman who [had] died; seach a bhith ro bhrònach: rather than being too sad; aig deireadh là garbh coiseachd sa mhonadh:at the end of a rough day walking the hills; thug an t-òstair sùil gheur neo-chathrannach orra: the hotelier gave them an uncharitable examination; cha robh co-fhulangas sam bith aige dhaibh: he had no sympathy for them; feumaidh sibh tighinn a dh’fhuireach anns an t-sabhal againn: you must come and stay in our barn; bha bean a’ chroiteir air a nàrachadh:the crofter’s wife was ashamed; gheibh sibh leabaidh cheart: you will get a proper bed; airson seòmar a thoirt don dithis choigreach: to give the two strangers a room; ’s dòcha gun deach a bàthadh: perhaps it/she was [had been] drowned.
Puing-chànain na Litreach: Chaidh mo charaid is a bhean gu doras taigh-òsta mòr: my friend and his wife went to the door of a big hotel. You will be aware that taigh-òsta mòr is in the genitive (possessive) singular case, but that it is indefinite, in that it has no article. Although the genitive of taighis taighe, in the compound form there is no suffix on the first element. Thus the genitive singular of taigh-òsta is taigh-òsta not taighe-òsta. But if I had said “the door of the big hotel”, there would be inflexion of the adjective ie doras an taigh-òsta mhòir. Historically we would have said for “of a big hotel” taigh-òsta mhòir but this is now old-fashioned and more commonly, where there is an indefinite singular noun with adjective, there is no inflexion of either in the genitive singular. Thus, although “the wee boy’s coat” is còta a’ bhalaich bhig and “a boy’s coat” is còta balaich, “a wee boy’s coat” would be còta balach beag.
Samhladh na Litreach: Cho cearbach ris a’ chuileig a chaidh ann am bainne Iain Mhic Fhearchair: as clumsy as the fly which went into John MacCodrum’s milk.
Download the text of this week's letter as a PDF:Thoir a-nuas Litir mar PDF:
PDF documents are especially suited for printing out. Most computers can open PDF files, but if you have problems viewing them you may need to install reader software such as Tha faidhleachan PDF gu sònraichte math airson clò-bhualadh. Tha e furasta gu leòr do chuid de choimpiutairean faidhleachan PDF fhosgladh, ach ma tha trioblaid agad ‘s dòcha gum biodh e feumail bathar-bog mar Adobe Acrobat Reader. fhaighinn.
Podcast
BBC offers this litir as a podcast: Visit the programme page for more info and to download or subscribe. Tha am BBC a’ tabhainn seo mar podcast. Tadhail air an duilleag-phrògraim airson barrachd fiosrachaidh no airson podcast fhaighinn


text:
Fiosrachadh cloiche
Tuairisgeul cloiche
Opal teine
Ciall opal teine. Bidh sinn a ’dèanamh seudaireachd àbhaisteach le clach opal teine gearraichte no amh air a shuidheachadh mar fhàinnean-cluaise, fàinneachan, seud-muineil, bracelet no pendant.
Ceannaich opal nàdurrach anns a ’bhùth againn
Tha opal teine na opal follaiseach gu translucent, le dathan bodhaig blàth bho bhuidhe gu orains gu dearg. Ged nach bi e mar as trice a ’nochdadh dath sam bith, uaireannan bidh clach a’ nochdadh flasan uaine soilleir. Is e an stòr as ainmeil stàite Querétaro ann am Mexico, is e opals teine Mexico a chanar ris na opals sin mar as trice. Thathas uaireannan a ’toirt iomradh air opals teine amh nach eil a’ nochdadh cluich dath mar jelly opals. Bidh opals Mexico uaireannan air an gearradh anns an stuth aoigheachd rhyolitic aca ma tha e duilich gu leòr leigeil le gearradh agus snasadh. Thathas a ’toirt iomradh air an seòrsa opal Mheicsiceo seo mar Cantera opal. Cuideachd, tha seòrsa de opal à Mexico, ris an canar opal uisge Mexico, na opal gun dath a tha a ’taisbeanadh an dàrna cuid sheen bluish no òrail a-staigh.
Girasol opal
Tha Girasol opal na theirm uaireannan air a chleachdadh gu mearachdach agus gu neo-iomchaidh airson a bhith a ’toirt iomradh air clach opal teine amh, a bharrachd air seòrsa de chuartan bleogach seòrsa semitransparent à Madagascar a tha a’ taisbeanadh reul, no buaidh rionnag, nuair a thèid a ghearradh gu ceart. Ach, is e an fhìor girasol opal seòrsa de opal hyalite a tha a ’taisbeanadh glaodh bluish no sheen a tha a’ leantainn an stòr solais timcheall. Chan e dealbh-chluich de dhath a th ’ann mar a chithear ann an opal prìseil, ach buaidh bho in-ghabhail microscopach. Thathas cuideachd a ’toirt iomradh air mar opal uisge, cuideachd, nuair a tha e à Mexico. Is e Oregon agus Mexico an dà àite as ainmeil den t-seòrsa opal seo.
Opal Peruvian
Tha opal Peruvian ris an canar cuideachd opal gorm na chlach leth-opaque gu gorm-uaine neo-shoilleir a lorgar ann am Peru, a bhios gu tric air a ghearradh gus a bhith a ’toirt a-steach am matrix anns na clachan nas teodha. Chan eil e a ’taisbeanadh cluich de dhath. Tha opal gorm cuideachd a ’tighinn bho Oregon ann an sgìre Owyhee, a bharrachd air bho Nevada timcheall air Virgin Valley, na SA.
Ciall opal teine
Tha an earrann a leanas meallta saidheansail agus stèidhichte air creideasan cultarach.
Tha opal teine na chlach-oisinn aig a bheil brìgh agus feartan ann a bhith a ’toirt a-mach pearsa an t-sealbhadair. Dìreach mar a tha an t-ainm a ’sealltainn, tha a’ chlach-ghainmhich seo a ’samhlachadh“ lasair ”agus tha lùth làidir aice. Faodaidh tu do chumhachd a chleachdadh gu h-èifeachdach le bhith a ’losgadh do lùth. Tha e math a chleachdadh nuair a tha thu airson do bhruadar no amas a choileanadh.
Fire Opal, à Mexico
Ceannaich opal nàdurrach anns a ’bhùth againn
Bidh sinn a ’dèanamh seudaireachd àbhaisteach le clach opal teine gearraichte no amh air a shuidheachadh mar fhàinnean-cluaise, fàinneachan, seud-muineil, bracelet no pendant.


text:
904: New Zealand agus Luchd-imrich
Litir sheachdaineach do luchd-ionnsachaidh le clàr-fuaime, tar-sgrìobhadh is mìneachadh. A weekly letter to Gaelic learners with audio, transcription and explanation.
Tha an litir ag obrachadh leis an fhaclair. Tagh an taba ‘teacsa Gàidhlig’ agus tagh facal sam bith san teacsa agus fosglaidh am faclair ann an taba ùr agus bidh mìneachadh den fhacal ann. The letter is integrated with the dictionary. Select the tab ‘Gaelic text’ and choose any word and the dictionary will open and you will see the English explanation of the Gaelic word.
Tha leabhran air mo bheulaibh an-dràsta agus tha e gu math inntinneach. Chaidh a thoirt dhomh an-uiridh, an dearbh bhliadhna san deach a chlò-bhualadh às ùr. Ach chaidh fhoillseachadh an toiseach o chionn fhada – ann an ochd ceud deug, seachdad ʼs a dhà (1872). ʼS e an tiotal a th’ air ‘Geàrr-chunntasan air New Zealand airson Feuma Luchd-imrich’. Leughaidh mi an còrr dhen duilleag-tiotail dhuibh (tha i ann an Gàidhlig an naoidheamh linn deug): ‘Leis an Urramach P. Barclay M.A. a bha roimh so ʼna mhinistear ʼan New Zealand, iar eadar-theangachadh gu Gaelic, Dunéideann aig 64 Drochaid a Deas, MacLachlainn agus Stiùbhard.
Tha e inntinneach gun robh uiread de Ghàidheil a’ beachdachadh air imrich a dhèanamh gu ruige New Zealand ʼs gum b’ fhiach leabhran fhoillseachadh dhaibh anns a’ chànan aca fhèin. Cuimhnicheamaid gun do nochd an leabhran anns an dearbh bhliadhna ʼs a chaidh Achd an Fhoghlaim tron phàrlamaid. Roimhe sin, bha mòran air a’ Ghàidhealtachd a’ faighinn foghlam dà-chànanach. Bha comas leughaidh ann an Gàidhlig aca. Nuair a ghabh an stàit foghlam na sgoile thairis, chaidh a’ Ghàidhlig – agus comas leughaidh sa chànan – a sguabadh às.
Chan eil fhios a’m cò rinn an t-eadar-theangachadh. Chanainn gun robh Gàidhlig na cùbaid aige. Tha sin iomchaidh gu leòr airson eadar-theangachadh a dhèanamh air teacsa a sgrìobh ministear.
Seo earrann bheag bhon leabhran. Tha mi air a’ Ghàidhlig a nuadhachadh an siud ʼs an seo. ‘Dh’fhaodte aire a thoirt do New Zealand mar fhearann a bha anabarrach falamh a dh’ainmhidhean gus an taobh a-staigh dhen cheud bliadhna mu dheireadh. Tha e glè choltach nach robh beò-ainmhidh a bhuineadh don dùthaich, ach radain bheaga dhan do chuir na radain Europeanach às ...’
Tha dà rud inntinneach mun earrainn sin. Feumaidh gun robh an t-eadar-theangair a’ cleachdadh ‘beò-ainmhidh’ airson ‘mammal’. ʼS e an rud eile gun do sgrìobh e ‘Europeanach’ airson ‘European’. An-diugh, chanamaid ‘Eòrpach’.
Tha an cunntas a’ leantainn: ‘... tha eòin glè lìonmhor, agus tha cuid dheth ann an cruthan gu math neònach. Chaidh às do sheòrs’ eòin athach, struth-chosmhail (ostrich-like) agus tha seòrsachan eile a’ teireachdainn gu bras mar a tha luchd-imrich a’ faotainn air adhart.’ Tha e inntinneach gun do chuir an t-eadar-theangair a’ Bheurla ‘ostrich-like’ ann. Bha e an dùil nach tuigeadh a h-uile duine an abairt ‘struth-chosmhail’ agus chanainn gun robh e ceart.
Tha an leabhran ag innse dhuinn gun robh cuid de dh’eòin – air am biodh daoine eòlach aig an taigh – air an slighe a dhèanamh gu New Zealand, le taic bho mhac-an-duine: ‘Fhuair a’ chuid as motha de dh’eòin cheòlmhor Bhreatainn gu ruige New Zealand; agus on a thugadh an ròcas ann o chionn ghoirid, bidh na h-ionadan-tàimh, gu h-àraidh a’ chuid a th’ air an cuairteachadh le craobhan, gu math coltach ri àrosan Breatannach. ʼS gann a tha adhbhar a bhith ag ainmeachadh gu bheil eòin-thaighe dhen a h-uile seòrs’ ann an New Zealand, ʼs gu bheil iad a’ cinneachadh gu h-anabarrach ann.’
Agus ainmichidh mi aon rud eile às a’ chunntas aig Mgr Barclay – mu dheidhinn nathraichean. ‘Gu fortanach,’ tha e ag ràdh, ‘chan eil nathraichean nimheil no biast dhochannach sam bith ann. Tha an tìr cho saor on leithidean ʼs a tha Èirinn fhèin.’ Agus tha sin fìor chun an latha an-diugh. Beannachd leibh.
Faclan na Litreach: Drochaid a Deas: South Bridge; cuimhnicheamaid: let’s remember; iomchaidh: fitting; lìonmhor: abundant.
Abairtean na Litreach: an dearbh bhliadhna san deach a chlò-bhualadh às ùr: the same year it was printed anew; airson Feuma Luchd-imrich: for [the need of] emigrants; an còrr dhen duilleag-tiotail: the rest of the title page; gum b’ fhiach leabhran fhoillseachadh: that it was worth publishing a booklet; an dearbh bhliadhna ʼs a chaidh Achd an Fhoghlaim tron phàrlamaid:the same year that the Education Act went through the parliament; nuair a ghabh an stàit foghlam na sgoile thairis:when the state took over school education; chaidh comas leughaidh sa chànan a sguabadh às:the ability to read the language was swept aside; chanainn gun robh Gàidhlig na cùbaid aige:I’d say that he had minister’s Gaelic [high register]; tha mi air a’ Ghàidhlig a nuadhachadh an siud ʼs an seo: I’ve modernised the Gaelic here and there; anabarrach falamh a dh’ainmhidhean: incredibly empty of animals: an taobh a-staigh dhen cheud bliadhna mu dheireadh: within the last century; radain bheaga dhan do chuir na radain Europeanach às:small rats that the European rats caused to become extinct; chaidh às do sheòrs’ eòin athach: a timid sort of bird was made extinct ; a’ teireachdainn gu bras mar a tha luchd-imrich a’ faotainn air adhart: diminishing quickly as immigrants spread; nach tuigeadh a h-uile duine: that not everybody would understand; gun robh cuid de dh’eòin air an slighe a dhèanamh: that some birds had made their way; on a thugadh an ròcas ann o chionn ghoirid: since the rook was introduced recently; bidh na h-ionadan-tàimh coltach ri àrosan Breatannach: the residences are like British dwellings ; a’ cinneachadh gu h-anabarrach:breeding well; nathraichean nimheil no biast dhochannach: poisonous snakes or harmful beast; cho saor on leithidean ʼs a tha Èirinn: as free from such things as Ireland.
Puing-chànain na Litreach: iar eadar-theangachadh gu Gaelic: translated into Gaelic. ‘Iar’ is now represented by ‘air’ – it was coming to the end of its life as ‘iar’ in 1872 – and it means ‘after’ ie air eadar-theangachadh literally ‘after translating’. And it’s clear that this was disagreement about how to write ‘Gàidhlig’ at that time. Some wrote it as ‘Gàilig’ and some used the English spelling.
Gnàthas-cainnt na Litreach: gun robh uiread de Ghàidheil a’ beachdachadh air imrich a dhèanamh: that so many Gaels were considering emigrating.
Download the text of this week's letter as a PDF:Thoir a-nuas Litir mar PDF:
PDF documents are especially suited for printing out. Most computers can open PDF files, but if you have problems viewing them you may need to install reader software such as Tha faidhleachan PDF gu sònraichte math airson clò-bhualadh. Tha e furasta gu leòr do chuid de choimpiutairean faidhleachan PDF fhosgladh, ach ma tha trioblaid agad ‘s dòcha gum biodh e feumail bathar-bog mar Adobe Acrobat Reader. fhaighinn.
Litir do Luchd-ionnsachaidh
This letter corresponds to Tha an Litir seo a’ buntainn ri An Litir Bheag 600
Podcast
BBC offers this litir as a podcast: Visit the programme page for more info and to download or subscribe. Tha am BBC a’ tabhainn seo mar podcast. Tadhail air an duilleag-phrògraim airson barrachd fiosrachaidh no airson podcast fhaighinn


text:
An t-Eilean Loisgte
'S e baile is port ann am Fìobha a tha anns An Eilean Loisgte (Beurla: Burntisland).[1]
Anns na Linntean Meadhanach bha an t-Eilean Loisgte aig an Abaid Dhùn Phàrlain is chaidh e na bhorgh ann an 1541.[2] Chaidh caisteal a thogail ann an 1554 air togalach on 13mh linn. Bha e na thobhta sna 1970an ach dh'ath-nuadhaicheadh e ann an 1978 is an t-siomal pintealta air a ghluasad do Dhùn Èideann.[3]
Cala[deasaich | deasaich an tùs]
A rèir an Ròmanach Agricola b' e an cala as luchdmhoire air a' chosta a tuath Uisge For a bha anns a chala, Portus Cratiae is leasaich Seumas V Alba is Oilibhear Crombalach e. Bha aiseag an do cheangail an t-Eilean Loisgte is an stèisean-rèile ann an Granton, Dùn Èideann, mus deach an Drochaid For a thogail.[4]
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Dh'fhuirich Mary Somerville an seo nuair a bha i òg.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “An t-Eilean Loisgte”. Am Faclair Beag. Air a thogail 1d dhen Fhaoilleach 2019.
- ↑ “Burntisland, General”. Canmore, Àrainneachd Eachdraidheil Alba. Air a thogail 1d dhen Fhaoilleach 2019.
- ↑ “Burntisland, Rossend Castle”. Canmore, Àrainneachd Eachdraidheil Alba. Air a thogail 1d dhen Fhaoilleach 2019.
- ↑ “Burntisland Harbour”. Canmore, Àrainneachd Eachdraidheil Alba. Air a thogail 1d dhen Fhaoilleach 2019.


text:
Foirm Fios-air-ais Coitcheann
Tha ¨ghdarras Theisteanas na h-Alba ag amas air a bhith na bhuidheann freagairteach a bhios aĺ s˛nrachadh air luchd-dŔiligidh tro sheirbheis chÓirdeil agus Ŕifeachdach. Cleachd am foirm an seo shýos airson do bheachdan a chur thugainn. Chan eil e comasach dhuinn gach fios a fhreagairt, ach bidh sinn aĺ leughadh nam beachdan uile airson ar cuideachadh le piseach a thoirt air ar seirbheisean.
Feumar cuid de na raointean san fhoirm a lýonadh ľ cha tŔid am foirm troimhe mur a bi mion-chunntasan seasmhach air. Tha na raointean seo gan s˛nrachadh leis an ýomhaigh fiosrachaidh ri taobh gach raoin a dhĺfheumar a lýonadh.
Tha am foirm seo airson fios-air-ais a-mhÓin, airson uile cheistean eile bruidhinn ri Sgioba Taice Leasachadh Gnýomhachais is Luchd-dŔiligidh SQA air post-d: mycentre@sqa.org.uk no f˛n gu 0303 333 0330.
Comments, compliments and suggestions form
Please use the form below to send us your comments, ideas or suggestions. It is not possible for us to respond to all messages, but we do read all comments to help us improve our services to you.
This form is for feedback purposes only. For all other enquiries, please contact SQA's Business Development & Customer Support Team:
E-mail: mycentre@sqa.org.uk
Telephone: 0303 333 0330.
Contact Information
- Candidate Enquiries
- General Enquiries
- 0345 279 1000
- Centre Enquiries
- 0303 333 0330


text:
Mòd Inbhir Nis 2014
- Published
Thòisich am Mòd Nàiseanta Rìoghail ann an Inbhir Nis Dihaoine.
Seo an 13mh turas a bha am Mòd sa bhaile, ged tha 17 bliadhna ann bhon turas mu dheireadh.
Le barrachd a' dol air iomall a' Mhòid na bh' aig Mòd sam bith a-riamh roimhe, tha ullachadh mòr air a bhith an lùib na fèise.
Cuirm Fhosglaidh
Oidhche Haoine chaidh cùisean a chur air bhog gu h-oifigeil aig a' Chuirm Fhosglaidh, le Cuirm nam Fìdhlear agus Camanachd eadar Inbhir Nis is Both Fhleisginn ann Disathairne.
Bidh a' mhòr-chuid de na farpaisean a' tachairt aig Cùirt Eden, shìos air bruach na h-aibhne, ach tha gu leòr eile air a bhith air a chur air dòigh.
Thuirt Manaidsear Mòid a' Chomuinn Ghàidhealaich, Seumas Greumach: "Tha sinn gu mòr an urra ris a' chomataidh ionadail a tha stèidhichte ann an Inbhir Nis fhèin. Tha iad air a bhith ag obair gu math cruaidh thairis air na trì bliadhnaichean a dh'fhalbh.
"Cuideachd, tha sinn gu math an urra ri Comhairle na Gàidhealtachd.
"Eadar na trì buidhnean a tha sin, tha sinn air tòrr a dhèanamh thairis air na bliadhnaichean."
Farsaingeachd
Thathas an dùil gur e na th' ann, a thuilleadh air na farpaisean, a bheir air daoine am Mòd seo a chuimhneachadh.
"Tha prògram gu math mòr 's gu math farsaing gu bhith againn, a thaobh an iomaill, thairis air an naoi là a tha romhainn, 's gu dearbha, tha còrr is 100 tachartas gu bhith againn anns a' bhaile tron t-seachdain," thuirt Mgr Greumach.
Bidh luchd-gnìomhachais agus daoine aig a bheil taighean-òsta sa bhaile cuideachd a' cur fàilte air a' Mhòd, nam measg, Murchadh Caimbeul, a tha a' ruith Leabaidh is Bracaist.
"Tha e a' toirt airgead mòr a-steach dhan bhaile aig àm dhen bhliadhna far nach eil 's dòcha cus a' tachairt.
"Tha sinne làn an t-seachdain seo tighinn agus 's e deagh rud a tha sin aig an àm seo den bhliadhna, 's tha mi a' creidsinn gu bheil iomadach àite sa bhaile seo a tha làn agus a tha air a bhith làn o chionn ùine mhòir airson an t-seachdain a tha seo."
Sna bileagan fiosrachaidh mu iomall agus farpaisean a' Mhòid, tha e soilleir gu bheil an t-ullachadh a' fàgail clàr-ama làn dha-rìribh.
Muinntir a' bhaile
Ach, a bheil e air aire mhuinntir Inbhir Nis a ghlacadh?
Thuirt Shona NicIllinnein, a tha na tidsear aig Acadamaidh Rìoghail Inbhir Nis: "Tha eachdraidh gu math làidir aig a' Ghàidhlig ann an Inbhir Nis agus a-nis tha tòrr dhaoine ùra a' tighinn chun na Gàidhlig.
"Tha sinn air fàs fhaicinn anns a' bhun-sgoil agus fiù 's anns an àrd-sgoil."
Anns a' bhaile fhèin, thuirt i gu bheil sanasan agus soidhnichean-rathaid air a dhol suas, ag innse do dhaoine gu bheil am Mòd a' tighinn.


text:
$ 42.99 $ 68.99
** CHAN EIL FAIGHINN ANN AN SGEULACHDAN EILE **
ARRIVAL ÙR !!! DYNAMITE MERCH airson ùine chuingealaichte ..
Sweatshirt dathte de chàileachd àrd .. Toradh maireannach.
Chan eil dad nas fheàrr na cleachdadh air a dhèanamh BTS DYNAMITE Merch air a dhèanamh leis an stuth as àirde càileachd. Tha am BTS Merch againn air a dhèanamh san taigh aig a ’ghoireas clò-bhualaidh ùr-nodha againn.
Enjoy ASGAIDH A ’CUR AIR AN T-SAOGHAL ...
A ’ruighinn ann an 10-14 latha !!!
Gabhail a-steach do KPOP fasan an-diugh!


text:
Seirbheis reic AAfter:
1. Mura h-eil thu riaraichte leis an toradh againn no ma tha thu air rud ceàrr òrdachadh. Feuch an cuir thu fios thugainn an toiseach le bhith a ’cur teachdaireachd no post-d. Cuiridh sinn freagairt thugad taobh a-staigh 24 uairean agus bheir sinn na seirbheisean as fheàrr dhut.
2. Ma tha thu riaraichte leis na toraidhean againn, fàg dhuinn do bheachdan luachmhor no lèirmheas toraidh. Tha sinn a ’cur luach mòr air do thaic.
3. Mus fhàg thu fios air ais àicheil, cuir fios thugainn an toiseach mun duilgheadas agad agus bheir sinn freagairt dhut cho luath ‘s as urrainn dhut gus faighinn a-mach an dòigh as fheàrr air fuasgladh fhaighinn.


text:
Bàgar
'S e baile ann an Roinn Ghallaibh faisg air Hàcraig a tha ann am Bàgar[1] no Bàgair[2] (Beurla: Bower). Tha e deich mìltean bho Inbhir Theòrsa agus aon mìle deug bho Inbhir Uige.
TursachanDeasaich
Ann am paraiste Bhàgair, tha tursa ann leis an ainm "Stone Lud". Tha e suidhichte mu seachd km (4.3 mi) gu deas air Baile a' Chaisteil. Thathar ag ràdh gur e leac-uaighe Ljot Thorfinnsson a bha na iarla Arcaibh anns an deicheamh linn. Tha an tursa trì meatairean (9.8 troighean) a dh'àirde ged-tà a tha nas àirde na is àbhaist do na tursachan Lochlannais.[3]
IomraidheanDeasaich
- ↑ “Bàgar/Bower”. Ainmean-Àite na h-Alba. Air a thogail 26mh dhen Ghearran 2017.
- ↑ Mac an Tailleir, Iain (2003): “Ainmean-Àite” (Beurla), td. 22. Pàrlamaid na h-Alba. Air a thogail 26mh dhen Ghearran 2017.
- ↑ Myatt, Leslie J. (2003): The Standing Stones of Caithness.


text:
Clàrsach
Tha clàrsach na inneal-ciùil nan teud. Cleachdar "taigh nan teud" mar far-ainm.
'S e cruit an t-ainm a tha air clàrsach beag.
'S e orghan-ciùil teudach trì-cheàrnach a th' anns a' chlàrsaich neo a' chruit.
Clàrsaich bho dùthchannan eile
Gheibhear caochladh sheòrsachan de chlàrsaichean air feadh Afraga, an Roinn Eòrpa, Aimearaga agus roinnean de dh'Àisia. B' àbhaist seasamh àrd a bhith aig a' chlàrsaich agus an liora am measg a' chuid a bu mhotha de chinnidhean an t-saoghail. Anns an Roinn Eòrpa, chaill a' chlàrsaich a seasamh tràth anns an 19mh linn oir shaoil sgrìobhadairean ciùil gur e ionnsramaid do bhoireannaich a bh' innte bhon a lean móran bhoireannach cleas Marie Antoinette ann a bhith a' gabhail ùidh innte.
A thaobh Aeolian harp (clàrsach gaoithe), autoharp neo cumadh sam bith den liora neo ciothara, chan e clàrsaichean a th' annta seo air sgàth s nach bi na teudan aca ag éirigh gu dìreach a cuim na clàrsaich. Bidh na teudan aca seo a' dol tarsainn na cuime agus mar sin buinidh na h-ionnsramaidean seo dhan ghné-orghain zither, mar a bhuineas agus pianoforte is harpsichord.
Ainm
Thathar a' cur an ceann gun d'thàinig an t-ainm clàrsach bho na faclan clàr seileach ach chan eil anns an seo ach beachd. Gur math a dh'fhaodte gu bheil am facal togte as an fhacal clàr agus an leasachan -seach a tha a' dèanamh an fhacail clàr boireanta. Leanadh seo seann chleachdadh a chìthear ann an ainmean mar Ròinseach (Rònan ach do bhoireannach) neo Finnseach (Fionn ach do bhoireannach).
Eachdraidh-shòisealta na Chlàrsach
Thathar a smaoineachadh gu bheil a’ Chlàrsach ’na h-ionnstramaid ciùil a chaidh a cruthachadh ann an Alba fhèin às dèidh dhan ‘Lyre’ Èirinneach a’ tighinn a-nall thairis anns an ochdamh no naoidheamh linn. Tha sinn a’ faighinn am fiosrachadh seo bho na clachan Cruithneach gu math aosta ann an Alba le dealbhan den Chlàrsach orra. Bha a’ Clarsach cuideachd air a cluich anns na h-eaglaisean còmhla ri duine a seinn le guthan agus Pìoban Tri Fillte. Stad seo nuair a thòisich an Musick Fyne. Rinn an eaglais seo airson na daoine a bhrosnachadh a bha a’ tighinn dhan eaglais. B’e droch rud airson na Clàrsaich a bha seo, oir mòran de na leabhraichean far an robh an ceòl air a sgrìobhadh sìos, chaidh iad an cur dhan teine.
An t-àm a b’ fheàrr aig a’ Chlàrsach b’ e àm Tighearnas nan Eilean eadar an ochdamh linn agus an còigeamh linn deug. Bha Clàrsair aig a h-uile Ceann-chinnidh aig an àm agus bha iad ann còmhla ri na bard a’ dèanamh òrain agus puirt airson a’ Cheann-chinnidh agus a’ theaghlach. Cha deach mòran de phuirt na clàrsaich a sgrìobhadh sìos aig an àm seo agus tha smaoin ann gun robh mòran de na Clàrsadairean dall. Bha iad ag ionnsachadh ceòl bhon cluasan an àite bhon phàipear aig an àm agus cò na b’ fheàrr aige seo na duine dall. Bhiodh an teòirig seo a mìnicheadh carson nach eile mòran againn sgriobhte ann an latha an-diugh. Nuair a bhris Tighearnas nan Eilean sìos chaidh a’ Chlàrsach fhathast a cumail beò gu meadhan na seachdamh linn deug ach chan eil sin a’ ciallachadh gu robh a h-uile rud ceart gu leòr. Thòisich na teaghlaichean Clàrsair a gluasad a-steach gu obraichean eile oir cha robh obair gu leòr ann a-nis.
B’ e Ruaidhri Dall MacMhuirich aon de na ceann-chinnidh tradaiseanta mu dheireadh: Iain Breac. Bha Aramach nan Seumasaich agus ‘Anglicization’ a cur crìoch air an seann dòigh bheatha a bha aig na ceann-chinnidh is na daoine aca. Bha seo a dèanamh buaidh mòr air na Clàrsairean oir cha robh airgead gu leòr aig na cinn-chinnidh a-nis airson Clàrsairean a phàigheadh. Bha Ruaidhri Dall a chur mòran fhaclan ùra gu na h-òrain aosta ach, thathar a’ smaointinn gu e ceòl aosta a-mhàin a bha e a’ cluich air a’ Chlàrsach. Chaidh cuid de na h-òrain aige a toirt thairis dhan bheul-aithris. Tha fhios again nach eil iad an aon rud ’s a bha aig an àm oir tha tri ceud bliadhna air a dhol seachad, ach tha iad fhathast a’ toirt sealladh a-steach cò-ris ’s a bha puirt na Clàrsaich coltach. Chuir an aramach ann an 1745 a h-uile nach-ciùil ann an àite corrach agus às dèidh sin bha daoine dìreach ga cluich ann an còmhlan agus bha ceòl na Clàrsaich a’ dol air chall. Bha an dà rud seo a’ toirt a’ mhòrchuid den choire airson crìonadh na Clàrsaich ach cuideachd bha ionnstramaidean ciùil na b’ fheàrr ann airson na aighear nan daoine a togail suas ann am blàr agus cha robh a’ Chlàrsach làidir agus fuaimneachd gu leòr airson a dhol ann an co-fharpais ris a’ Phìob. Cuideachd bha an Fhidheal a’ dol suas ann am meas nan daoine oir bha i air a cluich airson dannsaichean agus cha robh e fada gus an robh i na bu fèillear na a’ Chlàrsach.
Atharrachadh na Clàrsaich thairis air na bliadhnaichean
Mar as trice, bidh teudan na clàrsaich ag éirigh gu dìreach a cuim na clàrsaich. Bidh teudan, com agus corr air a h-uile clàrsaich ach cha bhith làmh-chrann oirre daonnan. Canar clàrsach thrì-ballach ri clàrsaich aig a bheil làmh-chrann agus clàrsach dhà-bhallach ri té aig nach eil làmh-chrann. Bidh cuid de chlàrsaichean gan seasamh air an ùrlar agus cuid eile gan cuir ann an uchd a' chlàrsair, a-réir a' mheud. Faodaidh teudan clàrsaich a bhith de dh'umha, de chopair, de dh'fheòil caolain, de chalg, de shìoda neo de naidhlean, am measg rudan eile. Canar clàrsair/bana-chlàrsair ri neach a sheinneas a' chlàrsaich.
Bha nòs a’ Chlàrsach anns na làithean sin gu math cudromach airson an ionnstramaid ciùil a tha sinn a’ faicinn anns an latha an-diugh. Fhuir a’ Chlàrsach a frèam trìantan oir bha seo a’ toirt neart dhan Chlàrsaich agus air sgath seo ghabhadh barrachd teudan a chur oirre agus tha seo a’ ciallachadh gu bheil farsaingeach ciùil nas motha aice. Cuideachd bha an trìantan seo a’ ciallachadh gum b’ urrainn do na teudan a bhith nas teinne agus bha seo a’ dèanamh fuaim nas soilleir agus nas domhain is iomlan nuair a bhite a’ spìonadh na Clàrsaich.
Tha am bogsa-fuaime a’ cuideachadh le bhith a’ toirt fuaim a tha domhain is iomlan cuideachd. Tha smaoin ann gun robh am bogsa-fuaime aig na ciad Clàrsaich air a’ dhèanamh a-mach à aon phìos feadha mar feadh-seileich no feadh-darach. Bha na teudan air an dèanamh à mòran diofair rudan. Mar eisimpleir rudan nàdarra mar ròineach is caolain agus rudan meatailt mar òr, airgead, umha agus iarann. Bha na Clàrsaichean anns na làithean sin cuideachd a’ faighinn spangan, oir bha lagh ann nach b’ urrainn da dhuine sam bith a’ Chlàrsach a toirt air falamh bhon Clàrsair oir b’ e sin an dòigh a fhuair an Clàrsair a bheòshlaint. Bha na spangan a’ tighinn ann am mòran diofair dòighean bho ealain anns an fheadh gu clachan-lèig.
Mu dheireadh bha na daoine sna làithean sin a’ cluich na Clàrsaich leis na h-ìnean aca airson a spìonadh nan teudan. Anns an latha an-diugh tha Clàrsairean a’ cleachdadh na padaichean-corraig airson na teudan a spìonadh. Tha rudan eile anns a’ Chlàrsaich fhèin a tha diofraichte a-nis. Mar eisimpleir tha am bogsa-fuaime a-nis air a dhèanamh a-mach à leathar an àite feadh. Tha na teudan beagan nas duilidhe bha iad gan atharrachadh gu teudan crisle is uèir ach an latha an-diugh tha seo air atharrachadh oir tha daoine ag iarraidh am fuaim as fheàrr fhaighinn a-mach as an ionnstramaid ciùil aca. Mar eisimpleir thòisich Ann Heymann ag atharrachadh nan teudan aice a rèir na lorg i a-mach mu na dòighean aosta. Chuir i òr air na teudan na b’ ìsle airson nas motha soilleireachd a thoirt dhaibh. Cuideachd chuir i airgead air na teudan anns a mheadhain agus mu dheireadh chuir i pràis air na teudan na b’ airde.
Ùr-bheòthachadh na Clàrsaich
Gheibhar leabhraichean-ciùil leis an t-ainm Ap Huw agus leabhair Edward Bunting ‘Ancient Music of Ireland’ (1840) a tha a’ sealltainn an follamhan a bha aig a’ Chlàrsach anns na lathaichean a chaidh seachad. Thàinig na leabhraichean seo dìreach aig an am ceart airson a’ Chlàrsach oir bha seo dìreach mus do bhris tradaisean ceòl na Clàrsaich agus tha seo a’ ciallachadh gu bheil clàr again a’ sealtainn mar a bha an ceòl anns na làithean sin. Mar eisimpleir, tha iad a’ sealltainn nach robh an bun-loidhne dìreach airson chòrdan ach airson ruithean is trìaran agus bha na chòrdan a tha sinn a’ cleachdadh san latha an-diugh gu math ainneamh aig an àm. Gu fortanach airson na Clàrsaich tha ceangal làidir ann eadar ceòl aosta a’ Chlàrsach agus ceòl na Phìob agus tro seo tha cuid den ceòl na Clàrsaich beò fhathast. Tha ceòl na Fìdhle agus an Lute a ruith gu nàdarra air na Clàrsaichean aosta agus a’ lìonadh beàrn cudromach ann an eachdraidh ceòl na h-Alba. Rinn Alison Kinnard agus Keith Sanger tòrr rannsachaidh air eachdraidh na Clàrsaich agus lorg iad ceòl, fianais agus làmh-sgrìobhaidhean a bha a’ sealltainn a’ ceangail seo.
Bha cuideachadh a’ tighinn airson a’ Chlàrsach bho àite neònach. Bha co-fharpais ann an Lunnainn ann an 1832 airson nam Pìobairean agus nuair a thòisich iad co-fharpais airson na Fhìdhle cuideachd thuirt Captain Mackenzie gum biodh e math nam biodh iad a’ toirt misneach dhan Chlàrsaich cuideachd. Gu mì-fhortanach cha do thòisich iad an co-fharpais airson na Clàrsaich ach b’ e ceum anns an àite ceart a bh’ ann. Às dèidh seo thòisich a’ chiad ‘Irish Harp Society’ ann an Èirinn agus bho seo thòisich sgoilearan a thighinn airson a’ Chlàrsach a ionnsachadh. Ann an 1892 thòisich na co-fharpaisean aig a’ Mhòd Nàiseanta Rìoghail agus bha an Lord Archibald an ceann-suidhe ag iarraidh a’ dèanamh ath-bheòthaich airson na Clàrsaich. Bha a’ chiad co-fharpais airson an òrain a b’ fheàrr le taic fhèin air a’ Chlàrsach. Bha dìreach dà fharpaiseach air a’ bhliadhna sin ach bho seo thòisich e a’ fàs. San latha an-diugh tha latha sònraichte aig a’ Chlàrsaich anns a Mhòd.
Clàrsairean ainmeil
Faic cuideachd
- Clàrsach Gàidhealach agus cruit.


text:
Thathas a 'cur luach mòr air "Explosion" Tomato le tuathanaich truck. Gach bliadhna tha barrachd is barrachd luchd-leantainn den t-seòrsa tomato. A leithid de dh 'fhèill agus a' gràdh an tomato "Explosion" a fhuaireadh airson a feartan adhartach:
- bidh e gu math freagarrach ann an gnàth-shìde sam bith;
- a 'seasamh an aghaidh atharraichean ann an sìde dhubharach;
- glè mhì-mhisneachail;
- tha toradh nan tomata bho aon bhos àrd gu leòr;
- a 'toirt buaidh air a' mhòr-chuid de na galaran a tha a 'fulang leis a' mhòr-chuid de chàirdean.
Tuairisgeul air tomato "Explosion"
Tha am measgachadh seo a 'buntainn ris na seòrsaichean tomato a tha a' tighinn gu ìre tràth. An ùine bho bhith a 'cur sìol gu talamh gus nach eil coltas a' chiad tomato gu leòr - dìreach timcheall air 100 latha. Aontaich, deagh ùine, a bhios a 'ruith gu luath, gu h-àraidh ma bhios tu a' dèanamh obair ro-làimh air sìollidhean tomato. Ma dh'fhàsas tu na tomatoan sin ann an dòigh fìor, an uairsin, mar as trice, gheibh thu na toradh nas fhaide air adhart, ach an uair sin bheir an "Explosion" toradh suas chun t-fhoghar.
Cuideachd, a 'toirt tuairisgeul air tomato den "Explosion" cultivation, is fhiach a ràdh gu bheil iad freagarrach airson an dà thaigh-glainne agus airson fàs a-muigh. Tha àirde a 'bhus an ìre mhath beag - dìreach 40-50 cm, a tha air a dhìoladh le bhith a' sgaoileadh.
Bha luchd-ciùil den t-seòrsa tomato seo mothachail cuideachd gum feumadh busaichean a bhith air am foillseachadh tro thìde agus gu meadhanach. Tha seo, gu dearbh, a 'cur ris na duilgheadasan aige, ach tha iad nas motha na a bhith air an dìoladh leis gu bheil measan glè àrd air a bhith aig "Explosion". Agus tha seo a 'ciallachadh ma bhios tu a' tional nan toradh ath-bheothaichte ri ùine, thèid na tomatoan neo-neòmrach a tha air fhàgail a bhrosnachadh gu gnìomhach.
Ùir agus todhar
Is e an talamh airson an "Explosion" an solas as fheàrr a thaghadh, gu math searbhagach agus gu math bog. Tha lusan air an cur a rèir an sgeama de 50x40 cm. Tha uisgeachadh is biadhadh luachan òga riatanach gu cunbhalach. Agus bu chòir an àrd-aodach a dhèanamh nas lugha na 4 tursan airson a h-uile àm, gu bheil am plannt ann an ìre lusan.
Fruit of tomato "Explosion"
Tha tomataichean air bruaichean a 'chòmhlain seo timcheall, ruigear 120 g ann an cuideam, ach ann an tuathanaich truck eòlach, bidh an toradh bho na meuran as ìsle uaireannan a' ruighinn 250-260 g. Tha e uile an urra ri càileachd a 'chùraim. Bho aon bhus tha e fìor dha-rìreabh faighinn timcheall air 3 cileagram de mheasan.
Tha measan ùra an "Explosion", air sgàth an cuibhle dlùth agus fiadhaich, air an stòradh airson ùine mhòr, agus faodar a ghiùlain airson astar fada. Faodaidh tu ithe ann an cruth sam bith, mar ùr ann an saladan, agus air an t-snaidheadh agus eadhon air am biadhadh. Tha e mar-thà gum bi anam a 'mhaighstir toilichte.


text:
Airidh air moladh?
Niall O'Gallagher
Fear-naidheachd poileataigeach
@BBCNiallOGon Twitter
- Published
Mar as trice tha taic nam ball nàiseantach airson Ailig Salmond gu math follaiseach.
Ach, aig Ceistean a' Phrìomh Mhinisteir an-diugh, bha iad nas sàmhaiche nan àbhaist.
Fiù 's a-measg buill a' chaibineit bha Mgr Salmond a' coimhead car aonaranach.
Bha e soilleir gu leòr nach robh iad idir air an dòigh mu chuspair nan ceistean a thogadh leis na ceannardan dùbhlanach uile.
Bha ainm Mhgr Salmond air còmhdach na h-irise GQ an-diugh.
Ach b' e na thuirt e na bhroinn mu Vladimir Putin a chur an tàmailt air daoine.
Nàire
Thuirt am Prìomh Mhinistear gun robh "cuid de rudan" mun cheannard Ruiseanach airidh air moladh.
Am beachd Johann Lamont 's e adhbhar nàire a bha sin agus dh'iarr i air leisgeul a thoirt seachad.
Cha tug.
Mhìnich do cheannard nan Làbarach Mgr Salmond gun robh e a-mach air Gèamaichean Oileampaigeach a' Gheamhraidh a bha air moit a thoirt air ais do muinntir na Ruis.
A bharrachd air sin, thuirt Mgr Salmond gun robh an riaghaltas aige air draghan mu chòirichean daonna a thogail le Consul na Ruis ann an Dùn Èideann.
Cha robh sin gu leòr don fheadhainn a bha ga cheasnachadh.
Mì-rùn
Thuirt ceannard nan Tòraidhean, Ruth Davidson gun robh e gu tur ceàrr gun d'rinn am prìomh mhinistear an t-agallamh le Alasdair Caimbeul nuair a bha feachdan na Ruis a' cruinneachadh air a' chrìch leis an Ugràin.
Dh'aidich Willie Rennie airson nan Lib Deamach nach robh mì-rùn aig Mgr Salmond an aghaidh dhaoine gèidh air neo gun robh e taiceil ron riaghaltas ann an Siria - ach nach do thuig e gun do dh'ìslich e e fhèin nuair a mhol e daoine mar sin.
Ach a-rithist, cha do ghabh am prìomh mhinistear ri sin.
Agus, chuir e as leth nam pàrtaidhean uile gun robh iad air a' cheist a thogail air sgàth adhbharan poileataigeach.
Tha Mgr Salmond a' cumail a-mach gu bheil na dùbhlanaich a' fiaradh nam briathran aige.
Ach an seo aig Holyrood tha cuid a' faighneachd an robh e idir ciallach na beachdan seo a thoirt seachad anns a' chiad dol a-mach.


text:
Lorg Còlbrann
'S e baile anns na Crìochan a tha ann an Lorg Còlbrann[1] (Beurla: Cockburnspath). Tha e suidhichte faisg air a' Chuan a Tuath eadar Bearaig is Dùn Èideann. Tha e ann an Siorrachd Bhearaig, aon de na Siorrachdan traidiseanta a bha ann an Alba.
'S e seo na co-chomharran aige: 55° 56′ 0″ Tuath agus 22° 22′ 0″ Iar.
Tha port mara ann an Cove, baile beag faisg air Cockburnspath.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NT 771 712
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Alba le Roy Pedersen


text:
Ministearan Èireann a Tuath a' toirt taic do chasg air teiripe iompachadh co-sheòrsachd
2020-09-13 le Crìstean MacMhìcheil
Tha ministearan ann an Èirinn a Tuath air dearbhadh gu bheil iad airson casg a chur air teiripe iompachadh co-sheòrsachd.
Màthair Albannach a' sireadh òrdugh-bacaidh gus sìol-ghinidh a nighean tar-ghnèitheach a shàbhaladh
2020-08-27 le Crìstean MacMhìcheil
Tha màthair Albannach a’ sireadh òrdugh-bacaidh gus casg a chur air dotairean sìolachaidh sgrios a dhèanamh air sìol-ghinidh a nighean tar-ghnèitheach.
Am prìosan do dh'athair a thug ionnsaigh air a mhac
2020-08-23 le Crìstean MacMhìcheil
Chaidh binn prìosain 18 mìosan air athair à Phlymouth a thug ionnsaigh air a mhac, a tha 15 bliadhna a dh’aois, as dèidh dha faighinn a-mach gun do chleachd am balach an aplacaid gèidh fèillmhor, Grindr, air an fhòn-làimhe aige.
Gràin co-sheòrsachd a' fàs nas cumanta an Alba
2020-07-21 le Crìstean MacMhìcheil
Tha figearan oifigeil bho Oifis a’ Chrùin a’ sealltainn gu bheil an àireamh de dh’eucoirean gràin air an adhbharachadh le gràin co-sheòrsachd ann an Alba aig an ìre as àirde a-riamh.
Eagraichean Fèis-pròise na Còirne air na draghan aca mun Achd Aithneachadh Gnè a chur an cèill ann an litir fosgailte do Bhuill-phàrlamaid
2020-07-18 le Crìstean MacMhìcheil
Tha eagraichean Fèis-pròise na Còirne air litir a chur dhan a h-uile BP san Rìoghachd Aonaichte gus na draghan aca mun Achd Aithneachadh Gnè agus mu theiripe iompachadh co-sheòrsachd a chur an cèill.
Carthannasan tar-ghnèitheach gan toirt air falbh bho dhuilleag taic a’ BhBC
2020-07-11 le Crìstean MacMhìcheil
Tha a’ BhBC air duilleag-lìn atharrachadh gus fiosrachadh mu charthannasan a bheireas taic do dhaoine tar-ghnèitheach a thoirt air falbh.
Ìmpidh ga chur air Ceannardan an SNP gus stad a chur air oillt-tar-ghnèitheach sa phàrtaidh
2020-07-01 le Crìstean MacMhìcheil
Tha Mhàiri Black air dùbhlan a thoirt do Cheannardan an SNP as dèidh do bhall neo-bhìnearaidh a bhruidhinn mu dheidhinn oillt-tar-ghnèitheach sa phàrtaidh.
Seirbheisean fala a’ beachdachadh air a’ chasg a th’ air fireannaich co-sheòrsach agus dà-sheòrsach a chur às
2020-05-28 le Crìstean MacMhìcheil
Tha Gay Star News ag aithris gu bheil seirbheisean fala na RA a’ beachdachadh air a’ chasg a th’ air fireannaich co-sheòrsach agus dà-sheòrsach bho bhith a’ toirt seachad fala a chur às ro dheireadh na bliadhna.
Roinnidh pod-chraoladh ùr sgeulachdan bho dhaoine LCDT+ nas sìne an Alba
2020-05-26 le Crìstean MacMhìcheil
Is e pod-chraoladh ùr a th’ ann an 50 Years of Activism a bhios a’ toirt sùil air beathannan daoine LCDT+ nas sìne na 50 bliadhna a dh’aois ann an Alba.
Daoine tar-ghnèitheach san Ungair gan casg bho bhith ag atharrachadh an gnè laghail aca
2020-05-20 le Crìstean MacMhìcheil
Tha pàrlamaid na h-Ungaire air bhòtadh airson lagh a chuireas casg air daoine tar-ghnèitheach an gnè aca atharrachadh air sgrìobhainnean oifigeil.


text:
Thainig a bhardachd Am Fear Teiche a sgriobh Murchadh MacFarlain gu ar aire an diugh.
S ann aig a bha an leirsinn:.
Nuair bhios ain-iochd an àite truais
A' riaghladh shìos 's a 'riaghladh shuas
'S nach nochd fear iochd mur faigh e duais,
'S do Nagasaki nithear luath,
'S nach casaid Crìosdaidhean aon uair
Ach orms Di-Dòmhnaich o'n chaidh cuairt,
Séisd:-
Their mi, theirigeadh an saoghal bun-os-cionn
Theirigeadh, ach tarruingidh mi phlaide mu mo cheann,
O Rìgh tarruingidh, O tarruingidh mi srann.
Nuair bhios clann-daoin' le dìobhail céill
Ri moidheadh tur-sgrios air a chéil
Le boms na h-atom 's hydrogen,
Sèisd:
Nuair bhios eaglaisean a' teagasg gràidh
'S iad ri chéile mar dhà nàmh,
Suas togaidh mise mo dhà làimh,
Seisd:
Nuair bios an Ruis 's Ameiriga mhór
Le bus ri bus is dòrn ri dòrn,
A'bagairt tur-sgrios a thoirt oirnn
Is mise is tus' mar fheòirean feòir
Ar guth-gearain lag gun treoir
Mar air iarunn fuar an t-òrd,
Nuair gheibh mi m'aran air bòrd grinn
'S gun mheas air treabhaich' bochd an fhuinn
Le fhallus tha toirt arain dhuinn,
'S a chì air teilidh mi 's a chluinn
Fear eile sgriachail àird a chinn
'S nì mile not e 's an aon oidhch',
Sèisd:
Nam bu shlat thomhais luach ar duais
Cha bhiodh am fear nach d'chuir ri buain,
Nuair chì me neach le fallus gruaidh,
Neach eile càrnadh ionmhais suas
A dhealachas ris aig beul na h-uaigh,
Their mi "Cheartais, cà 'il do bhuaidh?"
Nuair thruailleas sinne gu ar deòin
Am muir, an t-iasg, agus na h-eòin,
S an abhainn uair deoch ás na dh'òl
Na bochan truaillt'gun innt'nì beò,
Is Nemesis a; bagradh oirnn,
Seadh, dìoghaltas dearg air linn-na-sògh,
Sèisd
Nuair bhios Crìostaidhean ag innse dhuinn
Mu dhùthaich ghrinn taobh thall na h-aibhn'
Anns nach bi bròn no duine tinn
'S am bi iad sòlasach ri seinn
'S gun chabhag oirre faighinn innt'
'S m' eas-creidimh-sa ri 'g iarraidh cinnt,
Sèisd
Nuair bhios g'a chéile daoin' am fuath
S nach bi iad réidh ré réis a cuairt,
Sìos an rathad beag geàrr th'eadar creadhail agus uaigh,
Seisd:


text:
Ellanragh Arctagh ny Canadey
She ellanragh Canadagh soit çheu hwoaie jeh'n çheer vooar eh Ellanragh Arctagh ny Canadey. T'eh ny hoie ayns feer hwoaie America Hwoaie as t'eh coodaghey 1,424,500 km2 (550,000 mi ker) dy hallooyn. Ta'n ellanragh shoh jeant ass 36,563 ellan as t'eh goaill stiagh y chooid smoo jeh thalloo yn Chanadey Hwoaie - y chooid smoo jeh Nunavut as ayrnyn Hallooyn yn Eear Hwoaie. T'ad Ellan Baffin, Ellan Victoria as Ellan Ellesmere ny h-ellanyn smoo, as she Iqaluit (6,184 dooinney) y chaayr smoo. Cha nel agh 14,000 dooinney cummal 'syn ard er feie.


text:
Sauk Centre
‘S e baile beag faisg air West Union ann an iar-mheadhan nan Stàitean Aonaichte a th’ ann an Sauk Centre. Tha e suidhichte aig 381m os cionn ìre na mara ri taobh Loch Sauk, 1,653km air falbh bho Washington, prìomh-bhaile na dùthcha agus 167km bho Shaint Paul, prìomh-bhaile na stàite.[1] Tha am baile ann an cridhe Mhinnesota. Tha 3,971 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile. Rugadh 2% thall thairis agus ‘s e daoine le freumhan ann an Aimearaga Laideannach a tha 3.8%.[2]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Sinclair Lewis (1885 – 1951): Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1930.


text:
Earrainnean Ghabhsainn a-nis rim faotainn
- Published
Tha Urras Oighreachd Ghabhsainn ann an Leòdhas ceum nas fhaisge air an sgeama ath-nuadhachail aca a leudachadh bho aon chrann-gaoithe gu trì agus cothrom a-nis aig daoine earrainnean a cheannach san sgeama.
Chaidh am pàirt ùr seo den phròiseict fhosgladh gu h-oifigeil aig an deireadh-sheachdain, 's an t-urras ag amas air £600,000 a thogail.
Bu mhiann leotha na crainn ùra a bhith deiseil aig deireadh an t-Samhraidh an ath-bhliadhna.
Dh'innis fear de stiùirichean an Urrais, Tormod MacThòmais, gur e seo toiseach an dàrna phàirt den phròiseact gus trì chrainn-gaoithe a thogail ann am Baile an Truiseil.
San Dùbhlachd an-uiridh, chuir sgiathan a' chiad chrainn-ghaoithe car airson a' chiad uair agus thathas a-nis airson tòiseachadh air an dà chrann eile.
Earrainnean
"Bho thùs, am plana a bh' againn, 's e gum biodh trì chrainn ann. Mar sin dheth, tha sinn airson an t-airgead a-nis a chruinneachadh a dh'fheumas sinn airson am pròiseact a thoirt air adhart," thuirt Mgr MacThòmais.
Mar a bhiodh dùil, mar as motha a gheibhear air a thogail tro na h-earrainnean a tha seo, 's ann as lugha a bhios aca ri fhaighinn bho na bancaichean.
"Mar a tha na bancaichean an-dràsta, airgead sam bith a gheibh sinne bhuapa, tha sinn a' pàigheadh riadh air an sin - riadh gu math àrd cuideachd.
Mar sin, thathas ag iarraidh air muinntir na sgìre taic a chur ris an sgeama, le beachd gum biodh e nas fheàrr riadh a phàigheadh a-steach dhan choimhearsnachd seach dhan bhanca.
A thaobh nam buannachdan 's nan cunnartan a tha an lùib na pròiseict, thuirt Mgr MacThòmais: "Tha cunnartan leis co-dhiù, ach tha sinn a' dèanamh a-mach gu bheil barrachd bhuannachdan ann na th' ann de chunnartan.
Tasgadh
"'S e na cunnartan a th' ann, nan deadh càil ceàrr air dhòigh sam bith - chan ann idir mar na h-earrainnean an-dràsta air an 'stock market' a tha seo, tha e gu math eadar-dhealaichte ris an sin - 's tha sinne a' smaoineachadh gur e tasgadh math a th' ann dha duine sam bith a th' airson airgead a chur a-steach ann."
San leabhran a chaidh a sgaoileadh mun sgeama, thathas air sùimean eadar £250 agus £100,000 iarraidh bho dhaoine.
"Bu chaomh leinn ar targaid de £600,000 a thogail, ach nam faigheadh sinn £450,000, bhiodh sinn dòigheil gu leòr leis an sin," thuit Mgr MacThòmais.
Tha clàr-ùine gu math teann romhpa, 's iad airson tòiseachadh air a' phròiseact as t-Earrach le dùil gum biodh e deiseil ro dheireadh an t-Samhraidh.


text:
Lòbhat a-mach
- Published
Thèid an taghadh a dhèanamh Dimàirt 'son na h-ath-chuairt de Chupa na Camanachd - as aonais nan sgiobaidhean a bhuannaich san dà bhliadhna mu dheireadh.
Bha dùbhlan gu bhith aig Lòbhat co-dhui grèim a chumail air a' chupa nuair a chuir an taghadh iad an aghaidh Bhaile Ùir an t-Slèibh.
A thuilleadh air sin, bha liosta fada de chluicheadairean aca nach b'urrainn cluich Disathairne, feadhainn cho cudromach ri Drew Howie is Greg MacMhathain nam measg.
Mar sin, nuair a chuir Evan Menzies tadhal dhan Bhaile Ùr às dèidh dìreach trì mionaidean, bha coltas dubhach air cùisean dha Lòbhat.
Chum iad a' dol, ge-tà, agus bha iad co-ionnan tràth san dàrna leth nuair a chuir fear de na gaisgich a bh' aca sa chuairt dheireannaich an-uiridh, Caoimhin Bartlett, am ball dhan lìon.
Mearachd
Gu tàmailteach dha Lòbhat air là nuair a rinn iad oidhirp shònraichte, b'e mearachd bhuapa a chuir am Baile Ùr air ais air thoiseach, Callum Cruden a' cur a' bhuill dhan lìon fhèin aige (74).
Thàinig an uairsin dà thadhal gu sgiobalta bho Glen Mac an Tòisich (82) agus Friseal Mac an Tòisich (83) agus am Baile Ùr troimhe 4-1 air a' cheann thall.
Bha là truagh aig nabaidhean a' Bhaile Ùir, Ceann a' Ghiuthsaich, a bhuannaich Cupa na Camanachd ann an 2014.
Chuir Zander Fearghasdan Loch Abar air thoiseach às dèidh chairteal na h-uarach.
Thuit Ceann a' Ghiuthsaich an uairsin às a chèile anns na beagan mhionaidean ro letheach slighe.
Droinneadh
Thàinig tadhail dha Loch Abar bho Stiùbhart Callison (38, 42), Ben Delaney (43) is Caoimhin Fearaghasdan (45) is Loch Abar air thoiseach 5-0 aig lethach slighe.
Chuir Savio Genini tadhal dha Ceann a' Ghiuthsaich tràth san dàrna leth ach bha an geama seachad is Loch Abar troimhe 5-1.
Ceann a' Ghiuthsaich a-mach is daoine a' dol dha na leabhraichean eachdraidh feuch cuine chaidh am pronnadh mar seo ann an Cupa na Camanachd mu dheireadh.
Shìos sa Ghearasdan b'e Cill Mhàillidh a rinn an gnothach air na nàbaidhean aca bhon Phrìomh Lìog.
Thill Donnchadh Rodger dhan seann chluba aige ann an dathan Chill Mhàillidh agus chuir e tadhal tràth sa gheama.
Thàinig tadhal eile bho Mhark Greumach às dèidh uair a thìde is Cill Mhàillidh troimhe 2-0.
Rinn Camanachd an Òbain an gnothach 3-0 air Gleann Urchadain, na tadhail air fad sa chiad dusan mionaidean den gheama.
Frasadh
Bha na tadhail a' frasadh ann an Taigh na Bruaich far an tug Caol Bhòid droinneadh 11-1 air Celtic an Òbain.
Bha e na b'fhaisge eadar a' Mhanachainn is Inbhir Aora.
Bha làmh an uachdair aig a' Mhanachainn sa chiad leth is Scott MacLachlainn eadar na puist dha Inbhir Aora a' sàbhaladh na sgioba aige grunn thursan.
Thàinig Eòghan MacMhurchaidh air dha Inbhir Aora aig lethach slighe is thionndaidh an geama.
Bha dhà no trì cothroman aca, am fear as fheàrr aig Lewis MacNeacail, ach dh'fhaillich orra am ball a chur dhan lìon.
Bhrist a' Mhanachainn air falbh is Connor Ross a' cur a' bhuill dhan lìon (79) às dèidh dha MacLachlainn oidhirp bho Jack Dòmhnallach a stad sa chiad dol a-mach.
Sàbhaladh
Bha cothrom eile aig Inbhir Aora ach rinn Josh Grannd sàbhaladh air leth bho oidhirp àrd aig Nicholas Crawford.
A' Mhanachainn troimhe 1-0 air a' cheann thall.
Bha e faisg ann an Glaschu cuideachd far an do chuir Danny Moireasdan na Sgitheanaich air thoiseach às dèidh 9 mionaidean.
Chuir Iain Mac an Ultaigh GMA co-ionnan (23) agus b'ann mar sin a chrìochnaidh an geama, is na sgiobaidhean gus strì a-rithist ann am Port Rìgh.
Ann am Port Rìgh fhèin Disathairne chaill dàrna sgioba an eilein 6-2 ri Baile Ùr an t-Slèibh.
Faochadh
Bha faochadh ann dha Camanachd Leòdhais ann an Siabost.
Bha cluicheadair a dhìth air Cabair Fèidh is bha iad air deireadh tràth le Connor Chalmers a' cur tadhal dha na Leòdhasaich.
Thionndaidh an geama le tadhail bho Sheumas Rolfe (31) is Cailean MacIllinnein (65) a' fàgail Chabair Fèidh air thoiseach 2-1.
Tha sreath de gheamaichean faisg air a dhol an aghaidh nan Leòdhasach air an t-seusan seo ach an turas seo 's iadsan a fhuair tadhal anmoch.
B'e Ali Lamont, fear a bha anns na naidheachdan spòrs bho chionn ghoirid 'son am ball a chumail a-mach às an lìon 'son sgioba ball-coise an Rubha, a rinn an gnothach aig ceann eile na pàirce, is e a' stiùireadh oidhirp bho Choinneach Moireach dhan lìon.
2-2 air a' cheann thall is toiseach-tòiseachaidh dha na Leòdhasaich.


text:
Prìomh-mhinistear Innise Tìle
'S e fear no tè a tha os cionn an riaghaltas Innise Tìle 's a th' ann am Forsætisráðherra Íslands Gàidhlig: Prìomh-mhinistear Innise Tìle).[1]
Fèin-riaghladh (1904–1918)[deasaich | deasaich an tùs]
Fad 14 bliadhna bho 1904 gu ruige 1918 bha sèorsa fèin-riaghlaidh on Damhairg aig Innis Tìle. Thàinig sin gu crìoch an dèidh Cogadh a' Cheusair.
Rìoghachd (1918–1944)[deasaich | deasaich an tùs]
Fhuair Innis Tìle a chuid neo-eisimeileachd an an 1918 ach lean iad orrasa mar rìoghachd is rìgh na Danmhaig ann an aonadh pearsanta leis an dùthaich gu ruige 1944.
Poblachd (1944 -)[deasaich | deasaich an tùs]
Ann an 1944 bhòt na daoine 97% airson Poblachd a chuir air dòigh ann an Innis Tìle, a bhris an ceangal ri rìgh na Danmhaig


text:
Gaelic words for fishes Ainmean Gàidhlig do dh'èisg
The sea and fish are so important to Scotland, the Highlands and Islands. On this page you will find a list of Scottish Gaelic words and phrases that tell you what kind of things live in or by the sea. What's your favourite fish? Tha a’ mhuir agus èisg cho cudromach do dh’Alba, a’ Ghàidhealtachd agus na h-Eileanan. Air an duilleig seo, gheibhear liosta de dh’fhaclan is abairtean a bhios ag innse dhut dè seòrsa rudan a tha fuireach sa mhuir no ri taobh na mara. Dè an t-iasg as fheàrr leat fhèin?


text:
Dragh mu lorgan Dìneasair
- Published
Tha cliù am measg eòlaichean aig an Eilean Sgitheanach mar Eilean nan Dìneasar leis na th' ann de dh'fhianais gun robh iad beò ann.
Tha rabhadh ga thoirt seachad ge-tà, gu bheil luchd-seilge fosail an cunnart cur às dha na làraichean ro-eachdraidheil sin.
Thathas a-nis a' sireadh dhaoine a dh'obraicheas gu saor-thoileach airson an clàradh agus an dìon.
'S e an t-Eilean Sgitheanach an aon àite an Alba far an deach dìneasaran a lorg.
Lorgan àil
Chaidh na lorgan fhàgail sa chreig nuair a bha talamh an Eilein Sgitheanaich fada gu deas, seachad air a' Chrios Mheadhain.
Tha creagan an eilein còrr is trì billean bliadhna de dh'aois, agus ri linn sin bha an t-àite riamh na tharaing do luchd-cruinneachaidh fosail.
'S ann nuair a fhuairear lorgan dìneasair fìor-thearc ann an 1982, a thòisich daoine a' toirt feart air cho cudromach 's a bha dìleab "luchd-còmhnaidh" an Eilein Sgitheanaich anns an Linn Jurasic.
Ann an Taigh-tasgaidh Stafainn, tha leac mhòr chloiche.
"Chì thu lorg dìneasair, dìreach mu ochd òirlich de dh'fhaid, le trì òrdagan," thuirt Dougie Ros, a tha na eòlaiche air lorgan dìneasair eilein àraich.
"Ach an rud a tha uabhasach annasach mu dheidhinn na lice a tha seo, chì sinn na lorgan beaga aig an àl a' leantail an fhir mhòir. Chan eil iad ach mu dhà òirleach de dh'fhaid.
"Tha sin uabhasach annasach," thuirt e.
'S e a th' anns an lic sin, ach an aon eisimpleir anns an t-Saoghal air fad de dhìneasar a bhiodh ag ithe feòla, agus an àl còmhla.
Tha luchd-cruinneachaidh nach bi a' dèanamh cinnteach nach mill iad na làraichean, nan cunnart ge-tà, agus tha iarrtas air nochdadh gun glèidhear na làraichean far a bheil lorgan nan dìneasaran rim faicinn.
Tha an t-Oll. Niall Clark bho Thaigh-tasgaidh Huntarian ann an Glaschu, a' toirt rabhaidh gum faod iad cron mòr a dhèanamh.
"Tha iomadh eisimpleir againn, chan ann a-mhàin san Eilean Sgitheanach, ach air feadh na h-Alba, far an deach daoine an sàs ann am fosaillean le fiù 's tolladairean niumatach agus ùird throma, agus gu bheil iad air sgrios a dhèanamh air an làraich air fad.
"Tha cuideachd, ann an cuid de shuidheachaidhean, cnàmhan a chaidh a lorg agus fhàgail ann le cuideigin, 's a chaidh an uair sin a lorg le cuideigin eile a thug air falbh iad, 's chan eil fhios againn cà bheil iad a-niste."
Tha cuireadh a-niste ga thoirt do mhuinntir an àite a dhol nan luchd-glèidhidh airson na làraichean a dhìon.
Dh'fhaodadh cuideachd gun tèid daoine a thoirt gu lagh ma chumas iad orra a' briseadh a' chòd a th' ann a thaobh a bhith a' cruinneachadh fosal gu cùramach.
Tha Dougie Ros an dòchas ge-tà, gun gabh peanas mar sin a sheachnadh.
"Mar as trice, a' chuid as motha dhiubh, chan eil iad a' tuigsinn a' chall a tha iad a' dèanamh," thuirt e.
"Tha feadhainn a' smaoineachadh gum bi na fosail a tha sin ann gu bràth.
"Ach chan eil sin fìor. Thèid iad a-mach à bith, no à sealladh gu math luath - nuair a chanas mi gu math luath, seachad air grunn bhliadhnaichean.
"Dh'fhaoidte nach bi leithid de rud ri faicinn," thuirt e.
Tha fianais ùr fhathast a' nochdadh ge-tà, air dìneasaran san Eilean Sgitheanach.
Chaidh trì cnàmhan a lorg ann o chionn ghoirid, agus tha eòlaichean gan sgrùdadh aig an Taigh-tasgaidh Nàiseanta.
Tha dòchas ann, le taic mhuinntir an eilein, gum faighear barrachd ann fhathast, agus gun tèid an glèidheadh do mhuinntir na h-Alba air fad.


text:
477: Eilean Chanaigh (1)
Litir sheachdaineach do luchd-ionnsachaidh le clàr-fuaime, tar-sgrìobhadh is mìneachadh. A weekly letter to Gaelic learners with audio, transcription and explanation.
Tha an litir ag obrachadh leis an fhaclair. Tagh an taba ‘teacsa Gàidhlig’ agus tagh facal sam bith san teacsa agus fosglaidh am faclair ann an taba ùr agus bidh mìneachadh den fhacal ann. The letter is integrated with the dictionary. Select the tab ‘Gaelic text’ and choose any word and the dictionary will open and you will see the English explanation of the Gaelic word.
Bha mi ag innse dhuibh an t-seachdain sa chaidh mu dhroch rud a thachair dhomh nuair a bha mi a’ seòladh ann an gheat o chionn beagan seachdainean. Bidh sibh toilichte a chluinntinn nach can mi an còrr mu chur na mara an t-seachdain seo!
Bu mhath leam, ge-tà, innse dhuibh mu rudeigin math a thachair dhomh air an dearbh thuras mara. Bha sinn ann an Canaigh airson na h-oidhche. ’S e eilean brèagha a th’ ann agus bha e math dhomh a dhol air ais. Bha mi ann dìreach aon turas roimhe – anns na h-ochdadan. Fhuair mi a-mach gu bheil Gàidhlig fhathast beò anns an eilean oir bha mi a’ bruidhinn ri fear de na h-eileanaich anns a’ chànan againn.
Thathar ag obair air stòras iongantach Fear Chanaigh anns an Taigh Mhòr – ga chur an òrdugh. ’S e cruinneachadh air leth a th’ ann, mòran dheth co-cheangailte ri dualchas nan Gàidheal. Anns an ùine romhainn bidh mòran a’ tadhal air Canaigh airson rannsachadh a dhèanamh.
Sheòl sinn a-mach à Eilean Chanaigh mu mheadhan-latha oir bha sinn a’ dol a dhèanamh air eilean beag iongantach – Òigh-sgeir. Tha Òigh-sgeir na laighe anns a’ chuan gu siar air Rùm, is beagan mhìltean an iar-dheas air Canaigh. Tha taigh-solais mòr oirre.
Nise, bu chòir dhomh dèanamh soilleir an-dràsta nach eil mi a’ bruidhinn mu Heisgeir gu siar air Uibhist. Tha an dà ainm uabhasach coltach ri chèile. Tha cuid a’ cumail a-mach gu bheil Òigh-sgeir, faisg air Canaigh, a’ ciallachadh “virgin rock”, ach tha mi a’ smaoineachadh nach e ainm Gàidhlig a bh’ ann bho thùs ach ainm Lochlannach.
Bha rud sònraichte fa-near dhuinn a-muigh aig Òigh-sgeir. Bha sinn an dòchas dà ghnè de bheathach fhaicinn – mucan-mara agus cearbain. Uill, cha b’ e sin an latha airson mucan-mara. An latha roimhe, chunnaic sinn tè mhiongaidh faisg air Canaigh. Ach eadar Canaigh is Òigh-sgeir cha robh sgeul air muc-mhara sam bith.
Ach bha sinn fortanach a thaobh cearbain. Nuair a dhlùthaich sinn ri taobh an ear an eilein chunnaic sinn dà ite a’ briseadh uachdar na mara. Dà ite mhòir dhuibh! Dà chearban! Airson greis mhath, choimhead sinn orra. Bha iad a’ snàmh timcheall lem beòil fosgailte, a’ criathradh biastagan beaga na mara. Abair gun robh iad mòr.
Chaidh m’ inntinn air ais don leabhar iongantach a sgrìobh Gavin Maxwell mu ghnìomhachas a thòisich e ann an Sòdhaigh às dèidh a’ Chogaidh – “Harpoon at a Venture”. Bha iad a’ glacadh nan cearban le mòr-ghathan no harpoons. Bha e furasta gu leòr an cur anns na h-èisg oir cha bhi iad a’ snàmh air falbh. Ach cha robh e cho furasta
an uair sin na h-èisg a chur fo smachd is an toirt gu tìr. Tha iad mòr is làidir. Gu pearsanta, tha mi toilichte nach eilear a’ sealg nan cearban tuilleadh. Tha iad airidh air dìon.
Chaidh sinn a-null don chaolas eadar Òigh-sgeir, far a bheil an taigh-solais, agus an Garbh-sgeir ri a taobh. Tha an dà eilean iongantach oir tha iad air an dèanamh de cholbhan de bhasalt, ach mòran nas caoile nan fheadhainn ann an Stafa. Chaidh dithis de chriutha a’ gheat air bhog sa chaolas ann am bàta beag rubair. Cha b’ fhada gus an robh iad am measg còmhlan eile de chearbain, agus gach iasg nas motha nam bàta. An do ghabh iad eagal? Ghabh! Tha e math gu bheil na cearbain cho socair, sèimh!
Faclan na Litreach: gheat: yacht; Canaigh: Canna; na h-ochdadan: the eighties; taigh-solais: lighthouse; Sòdhaigh: Soay (near Skye); caolas: narrow sea passage; socair, sèimh: placid and peaceful.
Abairtean na Litreach: mu dhroch rud a thachair dhomh: about a bad thing that happened to me; nach can mi an còrr mu chur na mara: that I won’t say any more about seasickness; an dearbh thuras mara: the same maritime journey; stòras iongantach Fear Chanaigh: the amazing collection of the [late] Laird of Canna (John Lorne Campbell); anns an ùine romhainn bidh mòran a’ tadhal air: in the future many people will visit; na laighe anns a’ chuan gu siar air Rùm: lies in the sea west of Rum; an iar-dheas air Canaigh: south-west of Canna; bu chòir dhomh dèanamh soilleir: I should make clear; gu siar air Uibhist: west of Uist; bha rud sònraichte fa-near dhuinn: we had a special thing planned; mucan-mara agus cearbain: whales and basking sharks; tè mhiongaidh: a minke [whale]; nuair a dhlùthaich sinn ri taobh an ear an eilein: when we drew close to the east side of the island; dà ite a’ briseadh uachdar na mara: two fins breaking the surface of the sea; lem beòil fosgailte, a’ criathradh biastagan beaga na mara: with their mouths open, sieving the small creatures of the sea; na h-èisg a chur fo smachd is an toirt gu tìr: to control the fish and take them to land; nach eilear a’ sealg nan cearban tuilleadh: that [the] basking sharks are no longer hunted; airidh air dìon: worthy of protection; mòran nas caoile nan fheadhainn ann an Stafa: much more slender than the ones on Staffa; dithis de chriutha a’ gheat: two of the yacht’s crew.
Puing-chànain na Litreach: dà ite mhòir dhuibh: two big black fins. Because ite is feminine, following dà (which puts it in the dual case, equivalent to the dative singular) any noun is traditionally slenderised (although ite itself cannot be slenderised as it is already slender). The qualifying adjectives obey the rule, whether or not the noun is able to – thus we slenderise mhòr and dhubh. But many people today would say dà ite mhòr dhubh, ignoring the historical slenderisation.
Gnàthas-cainnt na Litreach: air bhog: afloat.
Download the text of this week's letter as a PDF:Thoir a-nuas Litir mar PDF:
PDF documents are especially suited for printing out. Most computers can open PDF files, but if you have problems viewing them you may need to install reader software such as Tha faidhleachan PDF gu sònraichte math airson clò-bhualadh. Tha e furasta gu leòr do chuid de choimpiutairean faidhleachan PDF fhosgladh, ach ma tha trioblaid agad ‘s dòcha gum biodh e feumail bathar-bog mar Adobe Acrobat Reader. fhaighinn.
Litir do Luchd-ionnsachaidh
This letter corresponds to Tha an Litir seo a’ buntainn ri An Litir Bheag 173
Podcast
BBC offers this litir as a podcast: Visit the programme page for more info and to download or subscribe. Tha am BBC a’ tabhainn seo mar podcast. Tadhail air an duilleag-phrògraim airson barrachd fiosrachaidh no airson podcast fhaighinn


text:
Coinneamh mu sheirbheisean rèile mu thuath
- Published
Coinnichidh riochdairean bhon chompanaidh rèile Abellio ris a' BhPA Làbarach Rhoda Ghrannd, agus dragh oirrese mu sheirbheisean rèile eadar Inbhir Nis agus Caol Loch Aillse, agus gu ruige Inbhir Theòrsa agus Inbhir Ùige.
'S e a' chompanaidh Dhuitseach a ghabhas thairis an cùmhnant rèile bho ScotRail air a' chiad là den ath-mhìos.
Tha iad mar thà air planaichean a mhìneachadh airson leasachadh a dhèanamh air stèisean rèile Inbhir Nis, ach cha do nochd iad aig coinneimh phoblaich an t-seachdain seo far an robhar a' bruidhinn mu sheirbheisean rèile tuath agus siar air Inbhir Nis.
Thuirt a' Bh.Ph. Ghrannd gur e cothrom a th' anns a' chùmhnant ùr piseach a thoirt air seirbheisean rèile mu thuath, far a bheil trèanaichean tric a' ruith air dheireadh, neo gan cur dheth buileach glan.
Coinnichidh i ri Abellio air an 11mh là den Mhàrt.


text:
Netvibes
Tha Netvibes ’na dheas-bhòrd foillseachaidh pearsanta. ’S ciall dha seo gun urrainn dhut iomadh seirbheis a chleachdas tu air an lìon a tharraing còmhla san aon àite. Can gu bheil thu air Twitter, Facebook, Gmail agus gu bheil thu a’ leantainn leth-dhusan inbhirean RSS. Cosgaidh e ùine tadhal air gach aon dhiubh an tòir nan naidheachdan as ùire. ’S urrainn dhut an toirt còmhla ge-tà agus cha bhi agad ach coimhead air aon àite an uairsin. Gu math goireasach ma tha thu plugte a-steach dhan mhatrix!
Chan eil e doirbh ri chleachdadh. Turas a bhios cunntas (nì am fear a tha an-asgaidh a’ chùis, tha cunntasan Premium aca air airgead ach mar is trice, cha bhi feum agad air, bheireadh sin dhut innealan anailis dàta ’s rudan mar sin) agad, clàraich a-steach is tadhail air na roghainnean agad, gu h-àrd air an làimh dheas:
Briog air an earrann Languages an uairsin, tagh Gàidhlig agus briog air Done:
Sin agad e, tha furasta. ’S urrainn dhut diofar widgets a thaghadh a-nis a bheir dhut na naidheachdan, am post-d ’s iomadh rud eile ann.


text:
Cùram slàinte "mì-iomchaidh"
- Published
Chan eil cùram slàinte do sheann daoine ann an sgìrean dùthchail iomchaidh airson nam bliadhnaichean ri teachd, a rèir aithisg bho Cholaiste Rìoghail nan Nursaichean.
Thathas a' cur air adhart sreath de mholaidhean do Riaghaltas na h-Alba, a thaobh cùram a thoirt nas fhaisge do dhachaighean dhaoine, a choileanadh.
Anns an rannsachadh aca thuirt a' Cholaiste gum bi, ro 2037, cha-mhor ceithir a-mach à deich de dhaoine anns na h-Eileanan an Iar nas sine na 65.
Tha iad a' cumail a-mach gum bu chòir barrachd aire a thoirt do luchd-obrach a bhith nas sùbailte a thaobh gluasad mun cuairt, barrachd fhaighinn bho theicneòlas nas adhartaiche, agus dreuchdan àrd-nursaichean a leasachadh.
Ann am brath thuirt Rùnaire na Slàinte, Shona Robison, gun cuidicheadh an dòigh adhartach a tha Comhairle na Gàidhealtachd agus NHS na Gàidhealtachd a' feuchainn ri slàinte agus cùram sòisealta a thoirt còmhla ann a bhith a' dèiligeadh ri sluagh a tha a' fàs nas sine.


text:
Hamilton, Taigh na h-Uiseig agus an Taigh Cloiche (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
'S e sgìre Phàrlamaid na h-Alba a tha ann an Hamilton, Taigh na h-Uiseig agus an Taigh Cloiche (Beurla: Hamilton, Larkhall and Stonehouse).[1]
Tha i suidichte air bruach a deas na h-Aibhne Chluaidh is Hamilton, Taigh na h-Uiseig is Taigh Cloiche san sgìre seo[2] is bidh na luchd-taghaidh a' bhòtadh airson roinn Meadhan na h-Alba cuideachd.
EachdraidhDeasaich
Chaidh a cruthachadh ann an 2011 is tha Christina McKelvie na BPA.
IomraidheanDeasaich
- ↑ “Gaelic constituency and region names”. Pàrlamaid na h-Alba. Air a thogail 26mh dhen t-Samhain 2017 (pdf).
- ↑ “Recommended Scottish Parliament constituencies: Hamilton, Larkhall and Stonehouse Burgh Constituency”. Coimisean Crìochan na h-Alba. Air a thogail 28mh dhen Chèitean 2018 (pdf).