text:
- TIOTAL
- Seallaidhean timcheall air Loch Carrann
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0725
- ÀITE
- Loch Carrann
- SGÌRE
- Loch Carrann
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Carrann
- LINN
- 1980an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32646
- KEYWORDS
- cairtean-puist
lochan
Fuadaichean na Gàidhealtachd
glinn
bailtean
coilltean
Tha a' chairt-phuist seo a' sealtainn ceithir seallaidhean de Loch Carrann an Taobh Siar Rois. Tha Loch Carrann còig mìle a dh' fhaid is trì chairteil a mhìle a leud, a' ruith on ear-thuath dhan iar-dheas gu caolas Phort an t-Sròim. Aig ceann Loch Carrann tha baile Loch Carrann agus Gleann Carrann, far a bheil Coille Ach na Seileich. Tha beanntan Thoirbheartan agus A' Chomraich faisg air Loch Carrann.
Tha Am Ploc, a tha faisg air làimh, gu h-àrd air an taobh chlì is gu h-ìosal air an taobh dheas. Anns na 1700an b' e croitearachd prìomh ghnìomhachas a' bhaile. Ach, ri linn nam Fuadaichean Gàidhealach, chaidh iomadh neach a chaidh fhuadach air bòrd soithich sa Phloc agus thàinig e gu bhith na bhaile iasgaich soirbheachail.
Tha baile Loch Carrann gu h-àrd air an taobh dheas. Aig toiseach an 19mh linn, b' e tuineachadh beag air an robh Baile Shìne a bh' anns a' bhaile, air a shuidheachadh le MacCoinnich na Comraich. Goirid an dèidh sin, thàinig an rathad eadar An Caol is Port an t-Sròim dhan bhaile. Dh' fhàs an tuineachadh gu cabhagach ri linn nam Fuadaichean, nuair a thàinig iomadh Gàidheal a chaidh an cur às an dachaigh a Loch Carrann. Bha faisg air a thrì uiread de dhaoine ann ri linn seo. Aig an àm seo, ghabh am baile am pàtran sreathach a chithear an-diugh fhathast. Tha Loch Dubhthaich, mu 22 mhìle o Loch Carran, gu h-ìosal air an taobh chlì


c: text/html

text:
Kl. Ianair .ui. f. l. xui. Anno Domini m.lxxx.i.
M. Ingeirrce ri Conaille do marbadh o feraibh Fernmuighi.
M. Raith H. Ocan muire Ceniuil Fergusa, Mael Mithigh H. Mael Ruanaigh ri H. Tuirtri o Cenel Binnigh Glinni, H. Uathmuran ri Fer Li occisi sunt.
H. Mathgamhna ri Uladh do marbadh la Donn Sleibhe H. n-Eochadha i n-Dun Da Lethglas.
Gilla Crone uasal-shacart Arda Macha, H. Robartaigh airchinnech Condere, Flann H. Lorcan uasal-shacart Lughbaidh in penitentia dormierunt.
Corcach cona templaibh & Ceall Da Lua ab igne disipate sunt.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ceid fhear do gab Eirind .i. Parrtalon cum mile hominibus .i. mile itir firr & mna, & ro fosbrithear a 'n-Eiri na n-il mileadaib, coras marb a n-aen t-sheachtmain do tam, a n-digail na fingaili do roindi for a pathair agus for a mathair.
p.44
Nemead iardain ros gab sen in Eirind. Mac saidein araile Agnomain; ro athtreab a sil re ré cian in Eirind, co n-deachadar co h-Easbain, for teithead in cissa na Muiride .i. na Fomorach.
Uiri Bullorum .i. Firbolg iardain & Uiri Armorum .i. Fir Gaileoin, & Uiri Dominiorum.i. Fri Domnann, sil Nemid annsin.
Ro gab in n-Eirind iardain Plebes Deorum .i. Tuata de Danann
p.46is dib ro badar na prim eladhnaig. Edon Luchtenus Artifex. Credenus Figalus. Dianus Meidicus. Eadan dna filia eius .i. muimi na filid. Goibnen Faber. Lug mac Eithnega rabadar na h-uil-dana. Dagda mor (mac Ealadan mic Dealbaith) in rig. Ogma brathair in rig, as e a ranig litri na Sgot.
Is iad na fir seo ro briseat cath mor for na muireadaib .i. for na Fomorcaib, & cor thaethsadar rompa ina tor .i. dun ro
p.48daingean for muir. Co n-deachadar fir Erenn ina n-dagaid co muir, coro cathaigseat friu co ros forro do glaeseat in muir uile acht lucht aen luinge, gor gabadar in n-inis iardain. No comad iad clann Neimid im Feargus leidh-dearg mac Neimid do togailseat in tor, &c.


text:
- TIOTAL
- Drochaid-crochaidh aig Na h-Eileanan, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_369
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11353
- KEYWORDS
- drochaidean-crochaidh
Inbhir Nis
Uilleam Dredge
slugan-muilne
Companaidh Gas agus Uisge Inbhir Nis
B' e drochaid-crochaidh Inbhir Nis, a cheangail am baile agus Eileanan Nis, tè de dhà dhrochaid a chaidh an togail ann an 1853-1854 a rèir dealbhadh Uilleam Dredge. Chaidh an cur san àite far an robh dà dhrochaid roimhe a chaidh an sguabadh air falbh sna tuiltean mòra ann an 1849.
Aig aon àm fhuair Companaidh Gas agus Uisge Inbhir Nis uisge on t-slugan-muilne, (a chithear air taobh deas na deilbh), a dh'obraich an stèisean-pumpaidh aca
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Oware
'S e geama ro-innleachd a tha ann an Oware a chaidh innleachadh le muinntir Akan.[1] Tha e 'na bhall de theaghlach nam geamannan Mancala agus tha e pailt air feadh Taobh Iar Afraga agus Muir nan Caraib. Tha ainmean eile air, a' gabhail a-steach Ayò (Yoruba), Awalé (Costa Ìbhri), Wari (Màili), Ouri, Ouril no Uril (An Ceap Uaine), Warri (Muir nan Caraib), Adji (Ewe), Nchọ (Igbo) agus Awélé (Ga).
Amasan a' gheama[deasaich | deasaich an tùs]
'S e amas a' gheama barrachd sìl a ghlacadh na ghlacas an duine eile. On nach eil ach 48 sìol sa gheama, nì e a' chùis ma ghlacas tu 25 dhiubh. On a tha àireamh chothrom de shìl ann, faodaidh an geama crìochnachadh mar gheama ionnanach nuair a bhios gach cluicheadair air 24 sìol a ghlacadh. Tha an geama seachad nuair a bhios cluicheadair air co-dhiù 25 sìol a ghlacadh no ma tha 24 sìol aig gach cluicheadair (geama ionnan). Ma dh'aontaicheas an dithis chluicheadair nach eil sa gheama tuilleadh ach cearcall gun chrìoch, glacaidh gach cluicheadair na tha de shìl air an taobh aige fhèin dhen bhòrd.
Aig toiseach a' gheama, thèid ceithir sìl a chur anns gach taigh. Gluaisidh na cluicheadairean sìol fear mu seach. Anns gach cuairt, taghaidh cluicheadair on dhe na sia taighean fo a smachd. Togaidh an cluicheadair na h-uile sìol bhon taigh seo is sgaoilidh e iad, a' cur fear anns gach taigh gu tuathal on taigh tùsail; canar "cur nan sìol" ri seo. Cha tèid sìol a chur sna dachaighean no san taigh on a chaidh a thogail. 'S e seo gum mair an taigh tòiseachaidh falamh; nan robh 12 shìol air a bhith ann, rachadh leum thairis air is an deicheamh sìol deug a chur san ath thaigh. Nuair a bhios cuairt deiseil, ma chaidh an sìol mu dheireadh a chur ann an taigh an duine eile is dà no trì sìl ann an uair sin, thèid a h-uile sìol seo a ghlacadh is a chur ann an dachaigh a' chluicheadair (no ris an dàrna taobh mur eil dachaigh air a' bhòrd). Ma tha dà no trì sìl san dàrna taigh mu dheireadh sa chaidh sìol a chur cuideachd, thèid an togail mar an ceudna is mar sin air adhart. Co-dhiù, nan robh gluasad a' togail na h-uile sìol aig an duine eile, cha tèid sìol sam bith a ghlacadh is mairidh na h-uile sìol air a' bhòrd ach an urrainn dhan duille eile leantainn air a' cluich. Tha an riaghailt seo ann a dh'aona ghnothach ach an urrainn don gheama a leantainn air adhart is bheir e ort gluasad eile a dhèanamh. Ma tha a h-uile taigh aig an duille eile falamh, feumaidh an cluicheadair gluasad a dhèanamh a bheir sìl dha. Mur eil a leithid gluasaid ann, glacaidh an cluicheadair gach sìol san roinn aige fhèin is seo crìoch a' gheama.


text:
Riga
Tha Riga (Latvian: Rīga) na phrìomh-bhaile agus am baile as motha anns an Laitbhe. Tha e na laighe air bruaich na h-aibhne Daugava, ri taobh a' Chamais Riga, aig a' Mhuir Bhaltaich. Tha Riga 529km air falbh bho Vilnius (Liotuàinia), 870km bho Mhosgo (An Ruis), 279km bho Tallinn (Eastòinia) agus 844km bho Bherlin (A' Ghearmailt).[1] Tha meadhan a' baile dìonta leis an UNESCO airson ailtireachd cliùiteach anns an stoidhle Art Nouveau.
Susbaint
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Rugadh Wilhelm Ostwald a fhuair Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an Riga.


text:
- TIOTAL
- Eideard, Prionnsa na Cuimrigh aig Talla-cuimhneachaidh Maud Lawson
- EXTERNAL ID
- GB232_D375_P010
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 26 An t-Ògmhios 1931
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8096
- KEYWORDS
- tursan rìoghail
Eideard VII
Feachdan nam Balach
duaisean
toirt-seachad dhuaisean
Thadhail Eideard, Prionnsa na Cuimrigh air Inbhir Nis air 26 Ògmhios 1931. Dh'iarr am Probhaist Alasdair MacEòghainn air òraid a dhèanamh aig coinneamh bhliadhnail Legion Bhreatainn (Alba) agus Saorsa Inbhir Nis a ghabhail. Chaidh e gu bùth-obrach far an robh seann shaighdearan ciorramach ag obair agus gu fosgladh oifigeil dà roinn ùr san Ospadal Rìoghail a Tuath.
San dealbh tha am Prionnsa air taobh a-muigh Talla-cuimhneachaidh Maud Lawson a bha na Prìomh-ionad airson Feachdan nam Balach ann an Inbhir Nis. Tha e a' toirt seachad Madadh-allaidh Airgid do Chòirnealair MacIain à Eilginn, Coimiseanair Siorrachd airson Mhoireibh. 'S e am Madadh-allaidh Airgid an duais as àirde a bhuilicheas Comann Feachdan nam Balach airson seirbheis iongantach dha-rìribh


text:
- TIOTAL
- Agallamh le Iris Barclay mu bhiadh aig àm a' chogaidh
- EXTERNAL ID
- WD_HF03_TRACK05_BARCLAY
- DEIT
- 2005
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Iris Barclay
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 3208
- KEYWORDS
- An Dara Cogadh
An Dàrna Cogadh
nèibhidh
cabhlach marsanta
claistinneach
Tha Iris Barclay ag innse mar a thigeadh soithichean thairis air a' Chuan Shiar san Dàrna Cogadh le biadh airson nan daoine am Breatainn.
Eil fhios aig duine mar a fhuair sinn ar biadh? Mar nach do bhàsaich sinn leis an acras? Chan eil? Bha na soithichean marsanta seo againn a bha a' dol a-null 's a-nall dha na Stàitean Aonaichte, astar de 3000 mìle - tha fios agam, tha mi air a dhèanamh tric gu leòr - agus dh'fheumadh soitheach dìonaidh a bhith aca. Eil fhios agad de th' ann an 'escort'? A chionns ma chaidh an cur fodha, cha bhiodh biadh gu leòr againn. Agus dh'fheumadh soithichean an nèibhidh, tha fios agad, na bàtaichean-cogaidh len gunnaichean 's a h-uile rud - agus bha iadsan ceithir-thimcheall air an, 's e an Queen Mary a bh' ann, agus chaidh iadsan uile timcheall air a' Qhueen Mary, agus thug iad ann i, 's i an rud a bu luaithe sa mhuir. Chaidh a togail air Abhainn Chluaidh agus rinn i turas an dèidh turais, oir tha fios agam bhon thuirt mo bhràthair-cèile - am fear air a robh mi a' bruidhinn a phòs mo phiuthar - thàinig esan a-null oirre agus bha i cho luath 's gu bheil gràin aige do shoithichean a-riamh on uairsin. Agus thug iad am biadh a-null agus cha deach i idir a chur fodha. Agus na bàtaichean-cogaidh nan cois, air ais 's air adhart dha na Stàitean agus a Chanada a' toirt leotha ar biadh gus nach tigeadh an t-acras oirnn.
Chaidh an t-agallamh seo a chlàradh mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005 ann am Bun-sgoil Cheann Loch Lìobhann.


text:
- TIOTAL
- Cuidhle Shasannach, Loch Euphort
- EXTERNAL ID
- QZP99_93154_06_05
- ÀITE
- Loch Euphort
- SGÌRE
- Uibhist a Tuath
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Uibhist a Tuath
- CRUTHADAIR
- I F Grant
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38516
- KEYWORDS
- snìomh
clòimh
cuidhlichean
obair
Tha am boireannach seo a' cleachdadh cuidhle-shnìomh Shasannach air croit ann anLoch Euphort, loch-mhara air taobh sear Uibhist a Tuath. Bha dà sheòrsa cuidhle-shnìomh ann - a' chuidhle mhòr is a' chuidhle Shasannach. Bha a' chuidhle thràth, an tè mhòr, gu math sìmplidh. Chaidh a' chuidhle Shasannach, a bha na b' adhartaiche, a chleachdadh na h-àite, is tha i air a cleachdadh fhathast
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
- TIOTAL
- Caisteal Eilean Donnain ga ath-thogail
- EXTERNAL ID
- HCD00808
- ÀITE
- An Dòrnaidh
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12500
- KEYWORDS
- Caisteal Eilean Donain
caisteil
tobhta
ath-thogail
Bha dùn o Linn an Iarainn air an làraich seo agus anns an t-seachdamh linn, thogadh Cill an Naoimh Donain. Chaidh caisteal Eilean Donain a thogail anns an 13mh linn. Bha e aig Clann MhicRath airson 400 bliadhna, ach sgrios Nèibhidh Bhreatainn e ann an 1719, nuair a bha mu 50 saighdearan Spàinnteach is Seumasach ann. Chaidh an caisteal a th'ann an-diugh ath-thogail bhon tobhta le Fo-cheannard Còirneal MacRath-Gilstrap, is chaidh a chrìochnachadh ann an 1932. Is e fear de na h-aonadan turasachd as motha anns an sgìre a th' ann san latha an-diugh. Faic cuideachd HCD8090 - sealladh den chaisteil nuair a thathar ga ath-thogail
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Geòlas
Is e eòlas-talmhainn neo sgoil-chreige an saidheans nàdarra a sgrùdas stuth agus cruth na talmhainn.
Suas dhan 18mh linn, bha feallsanaichean Eòrpach a' creidsinn nach robh an talamh ach mu 7000 bliadhna dh'aois. Is e an sgeul a dh'adhbharaich am beachd sin an sgeul on Bhìobaill gun do chruthaich Dia an talamh ann an seachd latha agus na sgeulachdan as dèidh siud a thaobh na clann de Àdhamh agus Eubha. Oir bha daoine a' creidsinn gur e an dearbh fhìrinn a bha anns a' Bhìoball mun chùise seo.
Chuireadh ceistean doirbhe an aghaidh am feallsanachd seo ro deireadh an 18mh linn.


text:
- TIOTAL
- Beinn na Caillich agus tobhta Choire Chatachan, an t-Àth Leathann, an t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- HCD_CARD_077
- ÀITE
- An t-Àth Leathann
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12897
- KEYWORDS
- seallaidhean tìre
cnuic. Beanntan
Thogadh Coire Chatachan (no 'Old Corry') mu 1720. Na shuidhe aig bonn Beinn na Caillich, faisg air an Àth Leathann, bha e uaireigin na àite mòr, spaideil agus na dhachaigh do theaghlach aoigheil MhicFhiongain an Eilein Sgitheanaich. 'S dòcha gur iad Johnson is Boswell an luchd-tadhail a b' ainmeile riamh, agus iad a' tadhal air san t-Sultain 1773. Ghabh iad taitneas mòr às an anart-bùird spruiseil le nèapaicean agus na soithichean is poit airgid anns an d' fhuaireadh an teatha, agus na fhuair iad de bhiadh le sliseagan mairtfheòla, smodalan de dh'eòin agus 'mìlsean-arain cho math 's a bh' ann'. Tha an taigh agus na togalaichean mun cuairt air uile nan tobhtaichean aig deireadh nan 1880an agus teaghlach MhicFhiongain air a dhol a dh'fhuireach a thaigh ùr san Àth Leathann, Corry Lodge.
Tha tè de Chuiltheann Dearg na cloich-ghràine, Beinn na Caillich, ag èirigh air cùl an Àth Leathainn gu 732m le càrn mòr air a mullach. A rèir seanchais tha bana-phrionnsa air a tiodhlacadh foidhpe, ach tha cuid eile a' cumail a-mach gur e ceann-feadhna an Eilein Sgitheanaich a th' ann
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Dùn Chailleann
'S e baile ann an Siorrachd Pheairt is Cheann Rois a tha ann an Dùn Chailleann (Beurla: Dunkeld). Tha e suidhichte ann an Athall. 'S e seo na co-chomharran aige: 56° 33′ 54.79″ Tuath agus 3° 35′ 11.58″ Iar.
Ann an 2001 bha 1,005 duine a' fuireach ann an Dùn Chailleann agus Biornaim. Bha Gàidhlig aig 4.98 % de mhuinntir an àite.
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- 2001 Census, Dùn Chailleann agus Biornaim
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NO 025 426


text:
- TIOTAL
- Geata Cuimhneachain Cogaidh Fothraitidh
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_5885
- ÀITE
- Fothraitidh
- SGÌRE
- Inbhir Pheofharain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Fothraitidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37518
- KEYWORDS
- carragh cuimhne
Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn Carragh-cogaidh Srath Pheofhair agus an Sgìre aig an rathad a-steach do Chladh Fothraitidh. Tha baile beag Srath Pheofhair ann an sgìre Fothraitidh na laighe 4 mìle (6 cil) an iar air Inbhir Pheotharain ann an srath Abhainn Pheofhair.
Chaidh an carragh-cogaidh a chomharrachadh air an 11mh den t-Samhain 1933 mar urram do dh'fhireannaich na sgìre a chaochail anns a' Chogadh Mhòr. Tha na faclan 'To the glory of God. In remembrance' air an snaidheadh anns a' chloich os cionn a' gheata don chladh agus air an làmh chlì agus air an làmh dheis den airse tha na deitichean 1914 agus 1918 agus na faclan 'Pro patria' agus 'Pro rege'. S e 'In piam memoriam 1918' a th' air na geatachan meatailte aig taobh a' chladh agus tha na faclan 'Freedom' agus 'Peace' air na prìomh gheatachan. Tha 'Highland memory is long for Highland love is strong' air an snaidheadh air an airse air an taobh a-staigh. Tha dealbh clàrsaich air a snaidheadh air taobh eile na h-airse le sgrìobhadh Gàidhlig a' moladh nam fireannach aig an robh gaisge às leth dhaoine eile. Chaidh na deitichean 1939 agus 1945 a chur ri na colbhan air gach taobh dhen phrìomh airse na b' fhaide air adhart mar chuimhneachan air na fir a chaochail anns an Dara Cogadh.
B' e toiseach a' Chogaidh Mhòir aon de na prìomh adhbharan airson crìonadh Srath Pheofhair mar spà do luchd-turais. Bha teas uabhasach anns a' bhaile ann an samhradh 1914 ach nuair a chaidh Cogadh a ghairm anns an Lùnastal chaidh raith nan cearcan-fraoich a chur dheth agus bhàsaich malairt gu math luath. Chaidh mòran de na taighean-òsta a ghabhail os làimh le na Seirbheisean. Chaidh stad a chur air seirbheis an rathad-iarainn agus chaidh am Pàillean spà atharrachadh gu bhith na ospàdal nèibhi. Dh'fhàs Srath Pheofhair airson greis a-rithist an dèidh a' Chogaidh Mhòir ach cha b' ann chun na h-ìre a chleachd e


text:
- TIOTAL
- LMS 15051 a' ruighinn Liabost, An t-Sultainn 1935
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_1063
- ÀITE
- Liabost
- SGÌRE
- Gallaibh a Deas
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Latharan
- DEIT
- 26 An t-Sultain 1935
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27747
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
locomotaibhean
trèanaichean
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn LMS 15051 a' ruighinn Liabost san t-Sultainn 1935.
Ann an 1905/06 thog Rèile na Gàidhealtachd ceithir einnseanan tanca 0-4-4 airson obrachadh air a diofar meur-loidhnichean beaga. Air an àireamhachadh 25, 40, 45 agus 46, b' iad na locomotaibhean mu dheireadh a chaidh a thogail aig ionad-obrach Loch Gorm ann an Inbhir Nis. Lean LMS 15051 (HR 25 'Strathpeffer' roimhe) ann an seirbheis gu math a-steach do làithean Rèile Bhreatainn, agus chaidh a toirt a-mach à seirbheis mu dheireadh san Lùnastal 1956.
Dh'fhosgail Stèisean Liaboist mar phàirt de Rèile Inbhir Ùige agus Liaboist air 1 An t-Iuchar 1903. Ruith na trèanaichean mu dheireadh sa Ghiblean 1944 mus deach an loidhne, agus a h-uile stèisean a bh' oirre, a dhùnadh gu h-oifigeil ann an 1951. Aig an àm a chaidh seo a sgrìobhadh (2011) tha togalach an stèisein air a chleachdadh mar taigh cluba dha Cluba Goilf Liaboist.


text:
Kal. Ian. ui. f., l. xx. i., Anno Domini M.c.lxx.i.
Diarmait Mac Murchadha, rí Coicidh Laighen, iar milledh ceall n-imdha & tuath, do éc i Ferna, cen ongadh, cen Corp Crist, cen aithrighi, cen timna, i n-einech Coluim Cille & Finnein & na naem archena, isa cella ro mhíll.
Ascall, mac Torcaill, ri Atha
p.168Cliath & Eoan Mear a h-Innsibh Orc tainic a fortacht Ascaill & Ghall Atha Cliath do marbadh do na Gallaibh cetna.
Domnall h-Ua Fócarta, rí Eile Deiscirt, do marbadh la Osraighibh.
Sadhbh, ingen Gluin Iairnn Mic Murchadha, comarba Brighte, do ec i n-aithrighe.
Crech mór la Magnus Mac Duinn Sleibhe co n-Ulltaibh uile i Cuil in Tuaisceirt, co ro airgset Cuil Rathain & cealla aile, co rucsat uatadh bec do Chenel Eogain forro, im Conchobur Ua Cathan & co tucsat cliathadh & co ro marbsat fer ar fichit, eter toisechu & macu toisech & sochaidhe aile maille friu & ro gonadh Maghnus féin. Ocus in Maghnus-sin dono,{folio & column MS2 53d} do marbadh gairit iartain do Dunn Sleibhe, .i., da derbrathair féin & do Gilla Oenghusa Mac Gilla Espuic, .i., do rectaire Monach, i n-Dun, iar n-olcaibh moraibh imdhaibh do dhenum dó: .i., iar lecudh a mhná posta fein & iar m-breith a mhná o aiti, .i., o Choin Maighi h-Ua Fhlainn & si ac a derbrathair fein ar tús, .i., ic Aedh; iar tabairt eicin do dono for mnai a derbrathar aile, .i., Eochadha; iar sarughudh cloc & bachall, cleirech & cell. Donn Sleibhe do ghabail righi ina degaidh.
Ane, ingen Mic Duinn Sleibhe, righan Oirghiall, do éc.
Maidm .i., maidm in luaithredh for Tigernan h-Ua Ruairc & for Feraibh Midhe & ar Feraibh Fernmuighi imalle ar faichti Atha Cliath ria Milo de Cocan cona muinnter, dú i torchair sochaidhe
p.170mór, im Aedh h-Ua Ruairc, rí Machaire Gaileng & ridomna h-Ua Briuin & Conmaicne. Ro marbtha dono ann cóic toisighe do Feraibh Fernmhuighe, .i., Mael Mochta Mac Con Fhebla & Conchobhur, a derbrathair, da thoisech Cheneoil Feradhaigh.
Fénidh h-Ua Conghaile, cainnel gaiscidh & einigh Oirghiall, mortuus est.
Raghnall h-Ua Tuathchair, toisech Clainni Ruadhrach; Gilla Geímridh Mac in Ghaband, toisech Fer Darcacha & sochaidhe aile maille friu, non longe post supradicta, decimo sexto Kalendas Nouembris mortui sunt.{folio & column MS1 52a}
Uenit in Hiberniam Henricus mac na Peirisi, potentissimus rex Angliae et idem Dux Normannie et Aquitanie et comes Andegauue et aliarum multarum terrarum dominus, cum ducentis quadraginta nauibus. Comadh esin primus aduentus Shaxanach in Hiberniam. Ocus tainic h-i tir oc Purt Largi & ro gabh giallu Muman. Tanic iar sein co h-Ath Cliath & ro gabh giallu Laighen & Fer Midhe & h-Ua m-Briuin & Airgiall & Uladh.
Petrus h-Ua Mordha, episcopus h-Ua Maine Connacht no, espuc Cluana Ferta Brenaind, manach craibhdech & fer aughtordha, do badhudh isin t-Sinaind .i., ic Purt da Chaíneg, id est, sexto Kalendas Ianuarii.
{§LATE} Tomas Cantuarensis martirizatur.
Domnall h-Ua Mail Muaid, ri Fer Cell, occisus est.
Mael Cron Mac Gilli Sechnaill, ri Deisceirt Bregh, moritur.§
p.172


text:
Dùthaich nan Suasaidh
'S e dùthaich ann an Afraga a tha ann an Dùthaich nan Suasaidh, [1] ainm eile: Suasalainn[2] neo Swaziland[3][4] ainm oifigeil: Rìoghachd nan Suasaidh. Tha Mòsaimbic san ear dhith agus tha Afraga a Deas timcheall oirre san iar, san tuath is san deas. Is i aon de na dùthchannan as lugha a tha ann an Afraga.
Tha ceithir ceàrnan ann:
- Hhohho
- Manzini
- Lubombo
- Shiselweni
'S e prìomh-bhaile riochdail is reachdail Dùthaich nan Suasaidh a tha ann an Lobamba. Tha Mbabane na prìomh-bhaile clèireachail. Agus 's e Manzini am baile as motha den dùthaich seo.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)