text:
1212
1. K. A.D. Moccxii. Rigi do gabhail do Cormac Liathanach deiginac mac Cormaic Liathanaig mic Diarmada Cille Badhuna, & Mac na Seathar O Floinn do marbhadh do.
2. Caislen ag Cluain Eois la sluagh ri Saxan, & creach leo gu h-Abainn Tire Crithmuiun. Maidm & ar la O Neill & la Mag Mathgamhna arin sluagh-sin.
1213
1. K. A.D. Moccxiii. Donnchadh na h-Imirgi Timcill mac Cein mic Donncaid Duinn mic Con Mara mic Bradcon mic Matgamna, o n-abuir h-I Mathgamna, do eg.
p.90
2. Aedh Garb O Eidirsgeoil do marbhadh la h-Ibh Cedagain & le cuid da muinntir fein ar Innsi an Gaithneamha.
3. Tomas mac Muiris Mic Gearailt do eg.
4. O Neil do brisidh caislein Atha Cruitne, & do marbhadh na n-Gall do bí ann.
5. Domhnall O Mael Seacloinn do marbhadh la Gallaibh Mighe.
6. {folio 20b} Ar for Gallaibh Mighi la Cormac O Mael Seacloinn & la braithair ele.
1214
1. Kl. A.D. Moccx4. Donncadh Cairbreach O Briain & an seirriam go n-Gallaibh Muman & Laighean do teacht la Cormac Liatanac do lot Deasmuman & do gabhail nirt ar Diarmaid Duna Draighnain mac Domnaill Moir mic Diarmada Cille Baghuna. Sluaigheadh la Diarmaid Duna Draignain go n-Gallaibh Corcaidhi, & go roibh xx. oidhci a n-Durrus a foslongport a n-aighidh Cormaic Liathanaigh, & Cormac don leith tuaigh do Mangartain risin re-sin.
2. Diarmaid Duna Draighnain do marbhadh cloinne Domnaill Moir Í Suilleabain uile acht Dunlang & Gilla na Flann a feall a Raithin na n-Garithi a crich Baroideac tre comairle morain no urmoir Deasmuman.
3. Caislen do denamh do Mac Cuidithi a Muinntir Baire, & caislen a n-Dun na m-Barc leisin Carrunach, & caislen ele a n-Ard Tuilite. Caislen ele le mac Tomais a n-Dun Loith, & caislen a Cill Forglonn. Caislen leisin Roidseach a n-Airbilach. Caislen la mac Muiris a Madh O Lathaim. Cloch la Mac Sleimne a Corca Laighi. Cloch leisin m-Baroideac annsa t-sradbaile os cinn Cuain Dor. Caislen la Nicolas Buidhe a Tigh Mo Laigi. Et is re linn cogaigh Diarmada Duna Draignain & Cormaic Liathanaigh do lingadur Gaill an Muma an gac aird o Sinainn go fairgi.
1215
Kl. A.D. Moccx5. Mortuus est Innoceincius Papa.
1216
Kl. A.D. Moccx6. Ri Saxan d[apos ]eag & mac ri Francg do teacht a Saxanaibh da gabhail do fein.
1217
K. A.D. Moccx7. Mor inghean I Briain, bean Cathail Crobhdheirg Í Concubuir, do eg.
1218
K. A.D. Moccx8. Diarmaid Duna Draighnain do gabhail caisleain t-Seaain Buitilleir.
1219
K. A.D. Moccx9.
1220
K. A.D. Moccxx.Sluaigheadh la Sefraigh Maires a n-Desmumain gur gabh longport a n-Ath na h-Uama, & do mill arbur an tire uile, & dorinne caislen a Madh Ratha.
1221
Kl. A.D. Moccxxi. Gaeth mor isin bliadhain-si gurro bris tigi & teampuill & caillti & gurro baigh longa imda.


c: text/html

text:
malairt
Dè tha ann an iomadachaidh?
A 'iomadachaidh' S e am bàillidh a 'meudachadh, an dà chuid a dh'fhaodadh a bhith agad prothaid agus cunnartan .
Nach sibh a 'gabhail a cheannach EUR / Togbhail, 'S e tasgadh-suim agad $50, agus do iomadachaidh a tha 100. Anns a 'chùis seo, agaibh tasgadh-suim a bhios a 'dol suas 100 amannan, agus mar sin bidh an toraidh ($50 x 100 = $5,000).
Le iomadachaidh, faodaidh sibh malairt mòr, eadhon le cunntas beag air cothromachadh.
cudromach Note: An dà chuid a dh'fhaodadh a bhith agad prothaid agus call atharrachadh gu co-chuideil, a thaghadh iomadachaidh. 'S e seo carson a, airson Ùr-ionnsaiche malairtichean, sinn a 'moladh an cleachdadh glè bheag de iomadachaidh 1, gus cunnartan a sheachnadh ann an suidheachadh mì-fhàbharach a 'mhargaidh.
Dè bheag sùim a tha a dhìth gus tòiseachadh air malairt?
A 'char as lugha airson aon sùim a tha malairt $10. Ach, an tuilleadh airgid a tha agad ann an cunntas agad, malairt an tuilleadh chothroman a tha fosgailte roimhibh.
Ciamar a bhios mi a 'cleachdadh Stop Loss?
Ann an ur Libertex malairt uinneag:
1. Cuir a-steach do malairt tomhas agus an luach iomadachaidh, agus an uair sin cliog air Stop Call / Take Prothaid .
2. Cuir diog ris an Stop Call checkbox Airson a 'chur an achadh.
Cuir a-steach an call suim. Anns an tachartas mì-fhàbharach prìs atharrachaidhean, cheàird agaibh a dhùnadh gu fèin-obrachail cho luath 'sa agaibh a thaghadh prìs ìre air a ràinig.
Ciamar a bhios mi a 'cleachdadh Take Prothaid?
Ann agad Libertex malairt uinneig:
1. Cuir a-steach do malairt tomhas agus an luach iomadachaidh, agus an uair sin cliog air Stop Call / Take Prothaid
2. Cuir diog ris an prothaid checkbox Airson a 'chur an achadh.
Cuir a-steach prothaid suim. Nuair a bhios e a ràinig, cheàird agaibh a dhùnadh gu fèin-obrachail.
Ciamar a chuireas mi sùil a chumail air m 'chosnadh?
Airson coimhead air do chosnadh bho fosgailte ceàird, a 'dol gu Trades agus tagh Gnìomhach.
Airson coimhead air do chosnadh bho dùinte ceàird, a 'dol gu Trades agus tagh Dùinte.
Dè tha Malairt Fee agus mar a tha e fo chasaid?
A malairt cìs no coimisean beag suim an reiceadair cosgaisean airson coileanadh do ghnothach. Tha dearbh-sùim an crochadh air maoin agus ga shealltainn ann an uinneag malairt, mar sin gum bi fios agad upfront. A malairt cìs Tha dleastanas air a h-uile $1,000 thasgadh.
Nach 'gabhail a dh'fhosglas tu a cheannachd malairt ann an òr. Ma tha a 'chìs a tha iomchaidh malairt $0.014, seo a 'ciallachadh gum bi thu a' pàigheadh dìreach $0.014 ma tha thu a 'tasgadh $1,000, agus do iomadachaidh a tha 1. Mar sin, agaibh malairt bi a 'chosgais $0.028 ma tha do iomadachaidh a tha 2.
Nuair a dhèanamh air margaidhean fosgailte agus dlùth?
Margaidhean ionmhais a tha fosgailte 24 latha, Diluain gu Dihaoine a- (ach a-mhàin reachdail làithean-saora).
Tha ceithir prìomh roinneil margaidhean: Astràilia, Àisia, an Roinn-Eòrpa, agus Americas.
Malairt seiseanan fhosgladh aig 23:00 Didòmhnaich GMT ann an Iapan agus dlùth aig 22:00 GMT Dihaoine anns na Stàitean Aonaichte.
Carson nach fhaod mi malairt air an deireadh sheachdain agus saor-làithean?
Chan urrainn dhut malairt air an deireadh-sheachdain is reachdail, saor-làithean air sgàth bancaichean agus stoc iomlaidean dùinte.
Dè cho cunnartach 'S e mas fhìor malairt?
A Demo no mas fhìor a tha an cunntas gu math coltach ris beò malairt cunntas, ach a-mhàin nach eil sibh a 'gabhail cunnartan sam bith fhad' sa bha a 'malairt ann am modh demo. A 'toirt cunntas demo:
- Saor an-asgaidh clàradh
- Gun chrìoch obrachadh ùine
- $50,000 mas fhìor ann an creideas ($5,000 ann an app gluasadach agus $45,000 air an àrd-ùrlar eadar-lìn). Airgead seo chan eil leatsa a tharraing air ais bhon cunntas, ach an deagh naidheachd gu bheil ma chailleas tu airgead a, chan eil agad ri rud sam bith a phàigheadh air ais.
Cothrom air malairt sam bith ionnstramaidean. malairt na h-, an eadar-aghaidh, agus so-mhaoin a tha an aon rud mar le beò malairt cunntas.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dùbhlan ùr do bhall-coise Eileanach
Nì na cluicheadairean ball-coise as fheàrr ann an Leòdhas is na Hearadh oidhirp air dùbhlan ùr anns an Fhoghair nuair a chluicheas an sgioba thaghte aca anns na cupanan aig Lìog North Caledonian.
'S e farpaisean a tha seo a tha air an cur air dòigh do sgiobaidhean amaitearachd a tha a' cluich ann an Lìog North Caledonian.
Bidh an sgioba às na h-Eileanan an Iar a' leantainn eisimpleir Arcaibh, a chuir an sgioba thaghte acasan a-steach dha na farpaisean 'son a' chiad turais ann an 2012/13.
Tha Cathraiche Comann Ball-coise Leòdhais agus na Hearadh, Coinneach MacÌomhair, air a dhòigh mun ghluasad.
"Eachdraidheil"
"Tha seo eachdraidheil dha-rìribh 'son ball-coise ann an Leòdhas is na Hearadh - 's e seo an ceum a bha sinn ag iarraidh," thuirt e.
"Bha sinne a' coimhead ris gun robh sinn an dèidh cluich na sgiobaidhean a b'fheàrr a th' ann aig an ìre aig an robh sinn, is bha sinn a' coimhead ri gabhail an ath-cheum.
"Chaidh a chantainn rinn gur e seo an ceum a-rithist às dèidh Chupa Amaitearachd na Gàidhealtachd," thuirt e.
Thuirt Mgr MacÌomhair nach e cnap-starra idir a bhios ann gum bi na geamaichean ann ann nuair a tha seusan Leòdhais is na Hearadh seachad.
"Mìorbhailleach"
"Tha mi a' smaoineachadh gum bi e mìorbhailleach math - agus 's e na cluicheadairean fhèin a tha ag iarraidh seo.
"Bha na cluicheadairean ag iarraidh a dhol gu ìre eile is bha iad deònach a dhol ann," thuirt e.
Dh'aidich e gum bi dùbhlan ann a thaobh ionmhais ach dh'innis e gu bheil an Comann mar thà air airgead a lorg 'son pàirt a ghabhail anns na farpaisean am bliadhna is an ath-bhliadhna.
Thuirt e cuideachd gur e cothrom a bhios ann do chluicheadairean nan Eilean na comasan aca a shealltainn do chlubaichean air Tìr Mòr, agus 's dòcha cothrom fhaighinn gluasad gu sgiobaidhean nas motha.


text:
Is e pròiseas fìor earbsach agus measail a th 'ann an sgrìobadh lìn. feuch ri tòrr fiosrachaidh fhaighinn air-loidhne bho dhiofar làraichean-lìn air feadh an eadar-lìn. An-diugh is e an t-eadar-lìon am fiosrachadh as cudromaiche air an eadar-lìon, agus bidh mòran luchd-rannsachaidh lìn ga chleachdadh gu làitheil. Tha Python na chànan prògramadh fìor chòrdte agus èifeachdach. Tha e furasta a chleachdadh, agus tha e nas fheàrr le luchd-rannsachaidh lìn e a bhith a 'làimhseachadh ghnìomhan luath. Mar eisimpleir, ma tha iad a 'coimhead ri liostaichean, prìsean, stuthan, seirbheisean agus dàta eile a tharraing, bidh iad ga chleachdadh. Gu dearbh, bheir Python innealan iongantach dha luchd-cleachdaidh airson nan gnìomhan sin.
Buannachdan a bhith a 'cleachdadh Python
Is e seo àrd-ùrlar sgrìobadh eile a tha a' tabhann chothroman mòra dha luchd-cleachdaidh a tha airson sgapadh diofar dhàta bhon Eadar-lìon. Mar eisimpleir, tha e gu mòr a 'toirt taic do dhuilleagan lìn a tha a' cleachdadh theicneòlasan Ajax agus JavaScript. Bidh Python a 'cleachdadh mhodhan adhartach airson sgrìobhainnean a lorg agus a sgrùdadh. Tha an tagradh seo a 'toirt taic do shiostaman leithid Linux agus Windows.
Gus an gnìomhan a choileanadh, bidh luchd-rannsachaidh lìn a 'gabhail brath air an leabharlann Python, a leigeas leotha pròiseactan a sgioblachadh gu luath agus gu furasta. Gu dearbh, tha e a 'tabhann dhòighean sìmplidh dha luchd-cleachdaidh a bhith a' lorg, a 'lorg agus ag atharrachadh an dàta a chaidh a chruinneachadh ann am faidhlichean sònraichte air na coimpiutaran aca.
Is urrainn dha luchd-cleachdaidh fiosrachadh fìor-ùine a dh 'fheumas iad fhaighinn bho dhiofar làraichean-lìn air feadh an lìn gu furasta. A bharrachd air an sin, tha e a 'toirt seachad roghainn dha luchd-cleachdaidh a' phròiseact aca a chuir air dòigh aig àm sònraichte taobh a-staigh latha. Bidh e cuideachd a 'tabhann sheirbheisean lìbhrigidh dàta.
'S e obair furasta a tha ann an ionnsachadh a sgrìobhas le leabharlannan Python, a tha a' tabhann chothroman iongantach agus èifeachdach do luchd-cleachdaidh gus coileanadh an gnìomhachais a bhrosnachadh. Le bhith a 'dèanamh seo, faodaidh luchd-cleachdaidh lèirsinn nas soilleire fhaighinn air mar a tha na frèaman-lìn sònraichte sin ag obair. Mar eisimpleir, gu sgrìobadh làrach-lìn , feumaidh iad a bhith comasach air 'conaltradh' thairis air an lìon (HTTP), le bhith a 'cleachdadh iarrtasan (leabharlann Python). An uairsin, faodaidh iad an dàta gu lèir fhaighinn, agus feumaidh iad an toirt às HTML (le bhith a 'cleachdadh lXML no Beautiful Soup)
Leabharlann Python
Tha leabharlann Python ag amas air a dhèanamh lìn a 'sgrìobadh obair shìmplidh airson luchd-rannsachaidh lìn. Ma tha an dàta ceàrr air fad agus gan cuir a-mach agus a 'solarachadh airson a luchd-cleachdaidh. Tha e a 'tabhann thogalaichean mòra, a tha a' toirt seachad ainmean eileamaidean HTML, gus am bi iad nas sìmplidh dha na cleachdaichean. Is e prògram math a th 'ann am Python, a tha air a dhealbhadh gu sònraichte airson pròiseactan mar sgrìobadh lìn. Tha e a 'toirt seachad cuid de dhòighean sìmplidh dha na cleachdaichean aige craobh pàisidh atharrachadh. Gu dearbh tha am prògram cànain seo air a leasachadh air mullach nam pìosan as fheàrr de Python, mar lXML agus tha e gu math sùbailte. Gu dearbh, tha e a 'lorg dàta glaiste agus a' cruinneachadh an fhiosrachaidh a tha a dhìth airson sgrìobair lìn taobh a-staigh mionaidean. Nas sònraichte, tha an leabharlann Lxml a 'leigeil le luchd-cleachdaidh structar craoibhe a chruthachadh le bhith a' cleachdadh XPath. Mar thoradh air an sin, faodaidh iad a bhith furasta an t-slighe chun an eileamaid anns a bheil fiosrachadh sònraichte a mhìneachadh. Mar eisimpleir, ma tha luchd-cleachdaidh airson tiotalan a tharraing bho na làraichean-lìn, feumaidh iad a 'chiad lorg fhaighinn air dè an seòrsa eileamaid HTML a tha e a' fuireach agus an uair sin an data a tharraing.


text:
Rannsachadh ùr ga fhoillseachadh a’ comharrachadh 25 bliadhna de dh’fhoghlam tro mheadhan na Gàidhlig
17/11/10
Thèid toraidhean aithisg sgrùdaidh farsaing air roghainn agus ruigsinneachd ann am Foghlam tron Gàidhlig (FtG) fhoillseachadh aig co-labhairt ann an Dùn Èideann Diciadain (17mh), nuair a thèid an t-slighe air adhart do dh’fhoghlam Gàidhlig a chur fon phrosbaig.
Tha geàrr iomaradh den aithisg an seo agus an aithisg fhèin an seo, an dà chuid ann an cruth PDF.
Tha a’ cho-labhairt ga cur air dòigh an dèidh 25 bliadhna de dh’fhoghlam tro mheadhan na Gàidhlig le Iris Taigh an Ròid, agus am measg na bhios an làthair le òraidean bidh Rùnaire a’ Chaibineit airson Foghlam agus Ionnsachadh fad-Beatha, Mìcheal Ruiseal, a lìbhrigeas a’ phrìomh òraid.
Thuirt am Ministear:
“Tha a’ Ghàidhlig na pàirt chudromach de chultar agus dualchas na h-Alba. Sin as adhbhar gu bheil an Riaghaltas seo gu buileach taiceil do na h-oidhirpean gus àireamhan an luchd-cleachdaidh fhàs, agus a’ dèanamh nas urrainn dhuinn airson ginealach ùr a chruthachadh.
“Tha pàirt deatamach aig foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ann an leasachadh a’ chànain agus tha e na thoileachas dhomh gun do dhearbh an rannsachadh seo gu bheil clann a tha a’ dol tro fhoghlam na Gàidhlig a’ dèanamh a’ cheart cho math, no nas fheàrr na an comhaoisean.
“Tha mi air tadhal air sgoiltean Gàidhlig agus aonadan air feadh Alba agus air dearbhadh dhomh fhìn cho sònraichte ’s a tha àrainneachd an ionnsachaidh. Bidh an Curraicealaim airson Sàr-Mhathais na bhuannachd do sgoiltean Gàidhlig, agus do sgoiltean eile na dùthcha le bhith a’ beothachadh an fhoghlaim agus ga thoirt air adhart leis a’ chloinn fhèin.
“Tha mi air mo mhisneachadh leis an fhàs ann am foghlam Gàidhlig anns na bliadhnaichean a th’ air a dhol seachad agus tha mi an dòchas gur e slighe a tha sin a mhaireas – gu dearbh, bu chòir gun toireadh an aithisg seo fois-inntinn do phàrantan nach eil ann ach buannachd dhaibh a bhith a’ roghnachadh leithid de chlàr foghlaim dhan cuid chloinne.”
Bidh a’ cho-labhairt a’ cluinntinn mu lèirsinn Riaghaltas na h-Alba agus Bhòrd na Gàidhlig a thaobh foghlam tron Ghàidhlig; a’ conaltradh agus a‘ deasbad mu rannsachadh ùr a thaobh ruigsinneachd, roghainn agus leantalachd ann am foghlam tron Ghàidhlig; ag ionnsachadh mu na leasachaidhean as ùire ann am maoineachadh, solar agus liubhairt; a’ comharrachadh nan ceumannan a dh’fheumar gus crìonadh sa Ghàidhlig a thilleadh.
Thèid toraidhean an rannsachaidh, a chaidh a dhèanamh le Wilson MacLeòid, Fiona O‘ Hanlon agus Lindsay Paterson bho Oilthigh Dhùn Èideann fhoillseachadh agus a dheasbad aig a’ cho-labhairt. Bhathas a‘ coimhead air na bh’ air cùl mar a bha pàrantan a‘ taghadh an cuid chloinne a chur gu foghlam Beurla no Gàidhlig, agus buaidh FtG air coileanadh chloinne.
Airson roghainnean a rannsachadh, chaidh ochd bun-sgoiltean is àrd-sgoiltean ceangailte a thaghadh, a‘ riochdachadh gach co-theacs foghlam tro mheadhan na Gàidhlig air feadh na h-Alba. Chaidh agallamhan a chumail le ceannardan, oifigearan comhairleachaidh chomhairlean (22 uile gu lèir) agus 55 pàrant chloinne aig ìre bun-sgoil 7 no Àrd-sgoil 2 tro mheadhan na Gàidhlig, agus 30 pàrant le clann aig ìre bun-sgoil 7 no Àrd-sgoil 2 tron Bheurla.
Chaidh ìrean ruigsinneachd chloinne a mheasadh air dà rannsachadh a chaidh a dhèanamh le luchd staitistig Riaghaltas na h-Alba airson 2007: Sgrùdadh Ruigsinneachd na h-Alba agus Sgrùdadh Foghlam na Gàidhlig, a thug a-steach 300 duine cloinne ann am foghlam Gàidhlig agus còrr is 15,000 duine cloinne ann am foghlam àbhaisteach tron Bheurla. Leig seo leis an luchd-rannsachaidh ruigsinneachd chloinne ann am foghlam Gàidhlig a cho-mheasadh ri ruigsinneachd trì buidhnean ann am foghlam àbhaisteach tron Bheurla – gu nàiseanta, anns na h-aon sgoiltean ri clann a’ dol tro FtG agus buidheann eile a chaidh a chothromachadh le buidheann chloinne ann am FtG a thaobh gnè, inbhe eaconamach agus sgìre ùghdarrais ionadail.
Tha an aithisg a’ nochdadh gu bheil sgoilearan ann am FtG a' dèanamh nas fheàrr na an comhaoisean ann am foghlam Beurla ann an leithid leughadh tron Bheurla agus co-dhiù a‘ cheart cho math ann an leithid saidheans, matamataig agus sgrìobhadh ann am Beurla. Leis an sin, tha iad ag ionnsachadh cànan a bharrachd gun a bhith air an cumail air ais ann an raointean eile den cuid foghlaim.
Tha an rannsachadh cuideachd a’ sealltainn gum bi daoine a’ roghnachadh FtG don cuid chloinne gus cothrom fhaotainn air dà-chànanas airson buannachdan ionnsachaidh is sgilean ùra cànain, agus cuideachd air sgàth luach cultarach a’ chànain mar phàirt de an dualchas teaghlaich, an dualchas coimhearsnachd, no de an dualchas nàiseanta.
Thuirt Art MacCarmaig, Cathraiche Bhòrd na Gàidhlig:
“Tha an rannsachadh seo a’ dearbhadh às ùr gu bheil foghlam tro mheadhan na Gàidhlig a’ soirbheachadh dhan chloinn agus a chum math na Gàidhlig anns an fharsaingeachd. Tha clann le Gàidhlig aig a‘ char as lugha cho ruigsinneach ri an comhaoisean tro fhoghlam na Beurla anns a’ mhòr-chuid de shuidheachaidhean. Tha cothroman nas fheàrr aig clann a tha gan oideachadh anns a’ Ghàidhlig seach gu bheil iad ag ionnsachadh ann an dà chànan; tha ìre ruigsinneachd air leth aca agus tha iad fosgailte is deiseil airson a dhol an sàs ann am farsaingeachd cultar na h-Alba.
“Ann an seagh nas fharsainge, nam bheachd fhìn tha foghlam tron Ghàidhlig a’ tairgsinn samhla gun choimeas air an Curraicealam airson Sàr-Mhathais a lìbhrigeadh, agus foghlam Gàidhlig a’ snìomh teagasg foirmeil anns an sgoil ri àrainneachd is beatha chloinne san t-saoghal mhòr. Bidh seo a’ tachairt le muinntir na coimhearsnachd aig a bheil Gàidhlig a’ cuideachadh ann an sgoiltean, agus luchd-malairt le Gàidhlig a’ cuideachadh ann an raointean eaconamach. Bidh a’ chlann-sgoile fhèin cuideachd an sàs ann an gnothaichean cultarail gu cunbhalach, a bharrachd air a bhith an sàs ann an spòrs tro mheadhan na Gàidhlig.”
Tha amasan dòchasach aig Bòrd na Gàidhlig fàs de 15% a bhuinnig ann an àireamhan de sgoilearan a’ tòiseachadh air foghlam tro mheadhan na Gàidhlig. Bidh seo am feum taic gu math làidir anns na tràth bhliadhnaichean. Bidh feum air co-bhanntachdan gu math làidir le ùghdarrasan ionadail a thaobh a bhith a’ lìbhrigeadh seirbheisean foghlaim. Agus feumaidh sinn pàrantan a bhrosnachadh agus a mhisneachadh chun a’ bharail gu bheil foghlam Gàidhlig math dhan cuid chloinne, agus gu bheil taic ann dhaibh. Tha barrachd innleachdan againn a-nis a bu chòir a bhith nan cobhair is nam faothachadh do phàrantan ma tha iomnaidh orra nach urrainn dhaibh taic a chumail rin cuid chloinne. Bidh sinn an dòchas gum misnich leithid an rannsachaidh seo barrachd phàrantan gus foghlam Gàidhlig a roghnachadh dhan cuid chloinne.”
Am measg an fheadhainn eile a bhios a’ lìubhairt òraidean air an latha, tha an t-Àrd- Ollamh Antonella Sorace bho Oilthigh Dhùn Èideann a tha gu bhith a’ bruidhinn mu na buannachdan a tha ann an dà-chànanas; Seonag NicFhionghain, Stiùiriche Foghlaim Chomhairle nan Eilean Siar agus Donalda NicComb, Ceannard Sgoil Ghàidhlig Ghlaschu.
Bidh seiseanan ann feasgar far an tèid cinn-teagaisg fa leth a dheasbad leithid foghlam ro-sgoile, bun-sgoile, àrd-sgoile agus foghlam aig àrd-ìre, rannsachadh agus trusadh luchd-teagaisg. Bidh seisean ann cuideachd air an rannsachadh ùr a tha ga fhoillseachadh air an latha, le cothroman air an luchd-rannsachaidh a cheasnachadh.
Thuirt neach-labhairt bho Iris Taigh an Ròid:
“Suidhichte mu choinneamh cùl-raon de ghearraidhean sa bhuidseat, iarrtas a’ crìonadh ann an cuid de dh’ ùghdarrasan agus mòran iarrtais ann am feadhainn eile, agus deasbad mu mheud chlasaichean ann an sgoiltean Gàidhlig, tha dearbhadh na slighe air adhart do FtG na obair ioma-fhillte aig a bheil feum air deasbaireachd fhosgailte le cur-a-steach bho gach neach a tha an sàs ann – luchd-cumaidh phoileasaidhean, luchd-teagaisg agus ceannardan sgoile, ùghdarrasan ionadail, buidhnean le dleastanas gus àrdachadh agus taic a thoirt don Ghàidhlig agus do phàrantan le ùidh ann am foghlam Gàidhlig.”
Bidh a’ cho-labhairt, air a stiùireadh le Iain Moireasdan bho McGarvie Morrison Media, a’ tòiseachadh aig 08.45 le clàradh.


text:
1860
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1860 (MDCCCLX).
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Taisgealadh caesium
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 18 an Gearran - Anders Zorn, ann am Mora. Fear-ealain às an t-Suain.
- 9 an Cèitean - Rugadh Sìr James Matthew Barrie, ceannard Oilthigh Chill Rìmhinn agus sgrìobhadair Peter Pan ann an Cearan Mhoire.
- 23 an t-Samhain - Hjalmar Branting, ann an Stockholm. Neach-poileataigs às an t-Suain.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 14 an Dùbhlachd - George Hamilton-Gordon, Neach-poileataigs agus Prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte
- 1 an t-Ògmhios - José María Melo, ann an La Trinitaria. Neach-poileataigs à Coloimbia


text:
Cnoc Mhuire
‘S e baile beag ann am meadhan Chontae Mhaigh Eo sa Chúige Chonnacht ann an Èirinn a th’ann an An Cnoc neo Cnoc Mhuire.[1] Tha Cnoc Mhuire 211km air falbh bho Chorcaigh, 170km bho Dhoire, 126km bho Luimneach, 57km bho Ghaillimh agus 183km bho Bhaile Átha Cliath, prìomh-bhaile na dùthcha.[2] Tha beul-aithris na sgìre ag ràdh gun do nochd A’ Mhaighdeann do 15 duine, seann is òg, ann an Eaglais Chnoic ann an 1879.[3] Nuair a bha Seumas Ó hOdhrain na shagart sa pharaiste, bho 1963 gus a chaochail e sa bhliadhna 1986, leasaichte an eaglais gu mòr, thogadh port-adhair is fiù 's thadhail am Pàp Iain Pòl II dhan bhaile, ann an 1979.[4]


text:
Ionad meadhanan didsiteach ga thogail am Baile Eilidh
Tha buidheann charthannais ag iarraidh ionad trèanaidh nam meadhanan didsiteach a stèidheachadh ann am Baile Eilidh.
Chuir daoine ainmeil leithid an stiùiriche fiolmaichean aig Holywood, Tom Vaughan agus an cleasaiche Lex Shrapnel, taic ris an iomairt mar-thà.
Cosgaidh am pròiseact dà mhillean not agus iad am beachd seann togalach a sgeadachadh.
Bidh taigh-dhealbh, àite-bidh agus taisbeanadh cuideachd na bhroinn.
Fhuairear cead-dealbhachaidh mar-thà ach tha iad a-nis a' tòiseachadh gus airgead a thrusadh.
Daoine cliùiteach
Ma thig e gu buil bidh taisbeanadh ann far am b' urrainnear coimhead air na daoine ainmeil a thàinig à Baile Eilidh.
Rugadh Iain Logie Baird sa bhaile agus tha cuimhneachan dha fhathast ri fhaicinn ann.
Bha e a-measg a' chiad fheadhainn a thog inneal telebhisean sna ficheadan.
San ionad ùr seo bidh iad gu sònraichte ag amas air cùrsaichean goirid a thabhann do dhaoine a thaobh bhideo agus craoladh air an eadar-lìon.
Tha e coltach gum bi feum mòr air a' ghoireas seo.
Thathar an dòchas gum fosgail an t-ionad ro Gheamaichean a' Chofhlaitheis ann an 2014.


text:
- TIOTAL
- A' comharrachadh 200 bliadhna ann an Talla
Baile Ulapuil
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_0356
- ÀITE
- Ulapul
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40235
- KEYWORDS
- Ulapul
200 bliadhna
Comann Iasgaich Bhreatainn
Talla Baile Ulapuil
Sgoil
Mgr Seòras Fionnlasdan ('s dòcha) bho Chomhaile Rois agus Chrombaidh aig seirbheis fosglaidh comharrachadh 200 blidhna ann an Talla Baile Ulapuil, a' comharrachadh 200 bliadhna bho chaidh Ulapul a stèidheachadh le Comann Iasgairean Bhreatainn ann an 1788. Bha am baile na phàirt den sgeama mhòr a chur Comann Iasgaich Bhreatainn air chois gus taic agus brosnachadh a thoirt do bhàtaichean-iasgaich na h-Alba airson iasgach airson sgadan a-mach bho oithir na h-Alba an àite na Dùitsich agus nàiseanan cèin eile. Chaidh an Talla a thogail bho thùs mar a' chiad sgoil a dh'aona ghnothaich airson an adhbhar siin ann an Ulapul.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum


text:
Cead son chrann-gaoithe ann am Beàrnaraigh Leòdhais
Tha Comhairle nan Eilean Siar air cead a thoirt do phlana airson dà chrann-gaoithe a thogail ann am Beàrnaraigh Leòdhais.
Tha sin a dh'aindeoin 's gun deach Alba Aosmhor na aghaidh seach gun gabhadh na crainn fhaicinn bho Thursachan Chalanais.
Feumaidh Riaghaltas na h-Alba a-nise co-dhùnadh deireannach a dhèanamh air a' chùis.
'S e croitear à Beàrnaraigh a tha a' cur air adhart an leasachaidh, agus tha esan ag ràdh gum b'e gnothach fìor dhoirbh a bh' ann.
Fàsach
"Bha iomadach cnap-starra air an t-slighe, agus feadhainn eile nach urrainn dhomh còmhradh mu dheidhinn," thuirt Tormod Dòmhnallach.
"'S e an cnap-starra as motha a th' againn, Tursachan Chalanais.
"'S e buidheann reachdail a th' ann an Alba Aosmhor, 's feumaidh tu a dhol a Dhùn Èideann airson cead fhaighinn nuair a tha thu a' dèiligeadh ri buidhinn mar seo.
"Cha robh uachdaran riamh air a' Ghàidhealtachd a bha coltach riutha.
"Nam biodh an toil fhèin aca, 's e fàsach a bhiodh an seo.
"Chan eil e a' dèanamh cron sam bith air Tursachan Chalanais. Tha mise deugachadh mhìltean le càr o Thursachan Chalanais, ged nach eil mi ach còig mìle às tarsainn a' chaolais.
"Chan eil Tursachan Chalanais a' toirt aon sgillinn ruadh a-steach a Bheàrnaraigh, ach tha Calanais air tagradh a chur nam aghaidh.
"Ma sheasas an rud a tha iad ag ràdh tha e a' dol a chur bacadh, tha, chan urrainn dhut càil de ghnìomhachas sam bith a chur air chois ann an seo.
"Tha againn a-nis ri dhol sìos a Dhùn Èideann agus tagradh a dhèanamh chun nam Ministearan ann an sin, an aghaidh an tagraidh a tha Tursachan Chalanais air a chur nar luib.
"Tha mi a' smaoineachadh gum feum an Riaghaltas èisteachd rinne, agus gum feum sinn seasamh gualain ri gualain nan aghaidh.
"Agus gum feum sinn duilleag a thoirt às an leabhar aig muinntir Bharraigh, an rud a tha iad air a dhèanamh ann an suidheachadh den t-seòrsa seo bho chionn còrr air mìos.
"Feumaidh sinn bruidhinn a-mach, 's feumaidh na buill-phàrlamaid bruidhinn a-mach.
"Tha feadhainn eile ann an sgìrean a th' ann am follais Thursachan Chalanais am beachd leasachaidhean a chur air adhart cuideachd," thuirt e.
Dhiùlt Alba Aosmhor càil a ràdh mun ghnothach.


text:
A83 dùinte a-rithist
Chaidh an A83 a dhùnadh aig an Rest and Be Thankful a-rithist agus dragh gum faodadh maoim-slèibhe a bhith ann.
Sheall uidheamachd gun robh ceist mu cho seasmhach 's a tha cliathaich na beinne.
Bha maoim-slèibhe bheag nas fhaide shuas a' bheinn, ged nach do ràining sprùilleach sam bith an rathad.
Thuirt Transerv gu bheil iad a' sgrùdadh a' ghnothaich agus gum bi an rathad dùinte fhad 's a tha an obair a' dol air adhart.
Tha slighe eile ga comharrachadh do dhràibhearan air an A83 Dàil Mhàilidh - A85 Taigh an Droma - A82 Tairbeart Loch Laomainn.
Cuiridh sin 26 mìle ris an astar.
Chaidh an rathad a dhùnadh grunn thursan air sgàth mhaoimean-slèibhe anns na beagan bhliadhnaichean a chaidh.
Chan eil ach cola-deug bho dh'fhoillsich Ministear na Còmdhail, Cè Brown, gun rachadh £1m a chosg ann an oidhirp an suidheachadh a leasachadh.


text:
Croitearachd
Gu traidiseanta, bha fearann air Gàidhealtachd na h-Alba leis na cinnidhean, is ceann-cinnidh air an stiùir. Tha am facal ‘clan’ sa Bheurla a’ tighinn bhon fhacal ‘clann’ sa Ghàidhlig, agus aig aon àm bhiodh a’ mhòr-chuid dhiubh càirdeach. Mar sheòrsa de phàigheadh airson fearann a bhith aca, dheigheadh na daoine a shabaid airson a’ chinn-chinnidh nam feumte. Dh’atharraich a h-uile càil a tha seo an dèidh Blàr Chùil Lodair ann an 1745, nuair a chaidh cur às don t-seann siostam cinnidh agus a fhuair na daoine fhèin tomhas de sheilbh air fearann.
Bha na cinn-cinnidh a-nis nan uachdarain, ’s gun feum aca tuilleadh air daoine a bhiodh a’ sabaid dhaibh, ach dòigh a lorg a-nis gus prothaid a dhèanamh air an fhearann ‘acasan’. Cha b’ fhada gum faca iad gun gabhadh prothaidean na bu mhotha a dhèanamh air tuathanasan chaorach an àite àireamh mhòr de luchd-màil. Dh’adhbhraich seo Fuadaichean nan Gàidheal. Chunnacas muinntir na tìre air am fuadach bho àiteachan mòra fearainn air a’ Ghàidhealtachd gus àite a dhèanamh dha caoraich. B’ ann gu oirthirean a bhiodh na daoine sin gu tric air am fuadach, far am faigheadh iad pìosan beaga de thalamh, neo-thorrach mar bu trice, a b’ urrainn dhaibh a threabhadh airson beagan bith-beò cho fad ’s gum pàigheadh iad màl bhliadhnail.
B’ e croitean a chante ris na pìosan talmhainn seo. Is minig a bha iad ro bheag airson bith-beò a dhèanamh asta, a’ ciallachadh gun robh an luchd-màil ùr, na croitearanan, an eisimeil obraichean eile gus airgead a chosnadh a phàigheadh am màl.
A bharrachd air a’ chruadal seo, b’ urrainnear na cròitearan a chur far an fhearainn aig àm sam bith leis na h-uachdarain oir, gu laghail, b’ ann leothasan a bha am fearann. Cha robh dìon fearainn aca. Cha robh smachd aca air màl a bharrachd, oir b’ urrainn dhan uachdaran a chur an-àirde aig àm sam bith.
Bha trioblaidean dhen t-seòrsa seo cuideachd a’ toirt buaidh air luchd-màil fearainn bheaga ann an Èirinn, a bha cuideachd fo riaghladh Bhreatainn aig an àm. An sin, chaidh Lìog Fearainn Nàiseanta na h-Èireann a stèidheachadh ann an 1879 gus ath-leasachadh a thoirt air siostam an uachdarain. Goirid an dèidh seo, chaidh Lìog Fearainn na Gàidhealtachd, no Pàrtaidh nan Croitearan, a stèidheachadh ann an Alba, a’ sabaid airson nan aon chòirichean sna 1880an. Chuir iad air dòigh stailcean màil agus creachadh fearainn, agus b’ e ‘Is treasa tuath na tighearna’ an suaicheantas aca. Fhuair Pàrtaidh nan Croitearan air Buill Pàrlamaid a thogail anns an taghadh ann an 1885, agus chaidh Achd nan Croitearan troimhe an ath bhliadhna. Thug an Achd seo piseach mhòr air suidheachadh nan croitearan agus dh’adhbharaich seo tuilleadh Achdan Croitearachd a tha nan riaghailt-stiùiridh air croitearachd an latha an-diugh.
Tha faisg air 20,000 croit an iar-thuath na h-Alba, is còrr is 15,000 de chroitearan. Nuair a bheirear teaghlaichean a-steach dhan chùis, tha mu 33,000 duine an lùib croitearachd an-diugh. Tha mu chòig heactairean ann an croit agus gheibhear cuideachd roinn ann an talamh ionaltraidh a’ bhaile. Mar as trice ’s e feòil uain no feòil mairt toradh an fhearainn. Tha a’ chuid as motha de chroitearan nan luchd-màil, ach ’s urrainn dhaibh an cuid fearainn a thoirt dha cuideigin eile tro shiostam bho stiùir Choimisean na Croitearachd.
Loidhne-tìm
Gnìomhan
- Dèan duilleag fiosrachaidh a’ mìneachadh dè a tha ann an croit.
- Dèan taisbeanadh a’ sealltainn croitearachd sa bhaile agad fhèin.


text:
- TIOTAL
- A' Chuith-Fhraing anns an Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2501
- ÀITE
- A' Chuith-Fhraing
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cille Mhoire
- LINN
- 1930an; 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34409
- KEYWORDS
- A' Chuith'-Fhraing
An t-Snathad
creagan.
Chithear sgàil-dhealbh creagan annasach na Cuith'-Fhraing, is an t-adhar air an cùlaibh, a' sealltainn nan cumaidhean neònach, fìor-iongantach a chruthaich gluasad bholcànach agus sìde-chaitheamh tro na linntean. Tha an sgìre a' tarraing mòran den luchd-turais a thig dhan eilean, feadhainn a bhios a' streap agus feadhainn nach bi ach a' coimhead air an t-sealladh bho chàraichean


text:
Aois Criost, secht c-céd seachtmodha a sé.
An t-aonmhadh bliadhain dég do Dhonnchadh.
Ailgniadh, epscop Arda Breccáin.
Senchan, abb Imleacha Iubhair.
Orach, abb Lis Móir, & abb Insi Doimhle.
Saerghal h-ua Dungnae, abb Cluana Ferta Mo Lua.
Duibh Indrecht, mac Fergusa, abb Ferna.
Maenach ua Maonaigh, abb Lainne Léire.
Feachtnach, abb Fobhair.
& Saerghal ua Cathail egnaidh, d'écc.
Aelbran h-ua Lagudon, abb Cluana Dolcain.
Nuadha ua Bolcain, abb Tomma Da Olann.
Flaithniadh, mac Congaile, abb Cluana Fearta Brenainn, ro éccsat sin uile an bhliadhain-si.
Colcca, mac Ceallaigh, tigherna Ua c-Cremhthainn.
Dunghal, mac Flaithniadh, tigherna Umhaill, d'éug.
Condalach, mac Ailella, do mharbhadh i n-Ard Macha.
Cath Righe ria Feraibh Breagh for
p.382Laighnibh, la Samhna do shonnradh, in ro marbhadh Cu Congalt, tigherna Ratha Inbhir, & Ferghal, mac Ailella, tighearna Ceniuil Uchae. As iad badar toisigh d'Feraibh Bregh ag sraineadh in chatha h-isin, Diarmuid, mac Conaing, Conaing, mac Dunghaile, Maol Dúin, mac Fergusa, & Foghartach, mac Cumascaigh. As do sin ro raidheadh:
- Lodar Laighin ar Samhain,
do thigh daigh-fhir nat carsat,
Nis-ragaibh lugha dighe,
for brú Righe ro ansat.
Ferghus, mac Eachdach, tighearna Dal Riada, d'écc.
Aois Criost, seacht c-ced sechtmodha a secht.
An dara bliadhain décc do Donnchadh.
Corbmac, mac Bresail, abb Aird Breacain & ceall n-aile d'écc.
Scandal ua Taidhg, abb Achaidh Bó, d'écc, iar m-beith trí bliadhna ar dá fhichit i n-abdaine. h-I féil Comhgaill at-bath-somh.
Banbhan, ab Claonta, d'ég.
Aodhan, abb Rosa Comáin, d'écc.
Daniel ua Aithmit, abb Dairinsi d'écc.
Ciarán Tighe Munda d'écc.
Ferdomhnach Tuama Da Ghualann d'ég.
Muiredhach, mac Uarghaile, prioir Ia Coluim Cille, d'écc.
Ultan fer tighis Beandchuir.
Becan Lifeachair.
Tailefhlaith, inghen Murchadha, banabb Cluana Cuifthin, d'écc.
Iomaireacc Cuirrigh la taobh Cille Dara an ui. Kal. September, dia Mairt etir Ruadhraich, mac Faolain, & Bran, mac Muireadhaigh, in ro marbhadh Mucchron, mac Floinn, tigherna Ua Failghe, & Dubh Dá Críoch, mac Laidhgnein h-i frecar. Ria Ruaidhri ro meabhaidh.
Artghal, mac Cathail, rí Connacht, do gabháil bhachla, & a dhol co h-I dia oilethre an bhliadhain ar c-cind.
Aois Criost, seacht c-céd seachtmodha a h-echt.
An treas bhliadhain décc
p.384do Dhonnchadh.
Feargus, epscop Doimh Liacc.
Oengus, mac Crunnmhaoil, abb Doimh Liacc.
Suairleach, angcoire Lis Móir.
Mac Flaithniadh, abb Cluana Ferta.
Recht Laiten Fobhair eccnaidh.
Aaron eagnaidh.
Faelgus, mac Tnuthghaile, eaccnaidh Cluana h-Eraird.
Ailill ua Tiopraitte, & Becc, mac Cumascaich, d'écc.
Ciarán o Bhelaigh Dúin, do sgribh beatha Phadraic, d'écc.
Ard Macha & Magh Eo do losccadh do thene saighnein aidhchi Sathairn do shonnradh, isin cethramhadh noin August. Ba tóirneach, teinteach, gaothach, ainainfenach, an oidhche h-isin, & is isidhe adhaidh ro díothláithrighedh mainisdir Cluana Brónaigh.
Domhnall, mac Flaithniadh toiseach Ua f-Failge, do mharbhadh h-i c-Cluain Conaire.
Iomaireacc Dumha Achidh eitir Dal n-Araidhe, h-i t-torchair Focharta h-ua Con Alta.
Forus chana Pátraicc i c-Cruachain la Dubh Da Leithe, & lá Tiopraitti, mac Taidhcc.
Aois Criost, seacht c-ced sechtmodha a naoi.
An cethramhadh bliadhain décc do Dhonnchadh.
Flann, epscop, eagnaidh, & abb Insi Cain Degha.
Rechtnia, abb Cluana Mic Nois, do Síol Choirpri Cruim.
Ciarán, abb Ratha Maighe Eonaigh & Tighe Mo Fhionda.
Cearnach, mac Suibhne, prioir Arda Macha.
& Conall, mac Crunnmhaoil, abb Luscan, d'écc.
Ríoghdhal ettir Dhonnchadh, mac Domhnaill, & Fiachna, mac Aodha Róin, ag Insi na Righ i n-Airthear Bregh. As di ro ráidheadh.
p.386
- Cisi brigh,
an dal oc Insi na Righ,
Donnchadh ni dichet for muir,
Fiachna ni dichet h-i tír.
Iomairecc Cairn Conaill, i n-Aidhne, ria t-Tiopraitte, mac Taidhg, rí Connacht, ro sraoineadh for Uibh Fiachrach.
Maol Dúin, mac Aongusa, tigherna Ceniuil Laoghaire.
Indrechtach, mac Dunchadha.
Aedhghal, tigherna Umhaill.
Coisenmhech ua Predene, tigherna Ua n-Eathach Uladh.
Mael Caech, mac Cumscraith Mind.
Cu Gamhna, mac Naoindenaigh, tigherna Cenel c-Coirpri, d'ecc.
Aois Criost, secht c-céd ochtmodha.
An cúigeadh bliadhain décc do Dhonnchadh.
Mael Ochtraigh, mac Conaill, abb Chille Cuilinn, & scribhneoir Cille na Manach.
Mochthighern eagnaidh,
Mac Ceallaigh, abb Insi Cealtra,
Ioseb ua Faeláin, abb Biorair,
Eochaidh mac Focartai, abb Fochladha, & Insi Clothrann,
& Ellbrigh, banabb Cluana Bronaigh, d'écc.
Senchan, epscop & ab Imligh Iobhair, d'écc xii. December.
Ruaidhri, mac Faolain, ri Laighen.
Conchubhar mac Colgan.
Dunchadh ua Daimhine, tigherna Ua Maine.
Mael Dúin, mac Fergusa, tigherna Locha Gobhair.
Flaithnia, tigherna Coirpri Cruim d'écc.
Iomairecc Muaidhe ria t-Tiopraitte, mac Taidhg, rí Connacht, & ro meabhaidh roimhe.
Raoinedh oile ria t-Tiopraide for Mhuimhnechaibh.
Aois Criost, secht c-céd ochtmodha a h-aon.
An seiseadh bliadhain décc do Dhonnchadh.
Tiopraitte, mac Ferchair, abb Cluana Ferta Brénainn.
Mael Combair, abb Glinne Da Locha.
Snedriaghail, abb Cluana Mic Nois, do Calraighibh Aolmhaighe dhó.
Faebhardaith, abb Tulain.
Mael Dúin, mac Aedha Bennain, tigherna h-Irluachra.
Scandlán, mac Floinn, toiseach Ua Fidhgeinte.
Tiopraide,
p.388mac Taidhg, rí Connacht d'écc.
Cath Atha Liacc Find eitir Donnchadh, mac Murchadha, & Siol Aodha Slaine, in ro marbhadh Fiachra, mac Cathail, toiseach Fear c-Cúl, & Fogartach, mac Comasccaigh, toiseach Locha Gabhar, & dá ua Conaing, .i. Conaing & Diarmuid Doibil.
Ceallach mac Maenaigh, Ceallach mac Corbmaic, toiseach Arda Ciannachta, d'écc.
Forbhasach, mac Seachnusaicch, toisech Ceneoil m-Bóghaine d'écc.
Iomaireacc etir Ui Eathach & Conaille, in ro marbhadh Cathrae, toiseach Mughdorn, & Rimidh, mac Cearnaigh.
Faelan mac Forbhasaigh, do Osraighibh, do mharbhadh leo budhdeisin.
Raoineadh ria Maol Dúin, mac Aodha Allain, for Dhomhnall, mac Aodha Muindeircc.
Aois Criost, seacht c-ced ochtmodha a dó.
An seachtmhadh bliadhain décc do Dhonnchadh.
Lomthuile, espucc Chille Dara.
& Dubh Dá Bhoireann, abb Cluana h-Eraird, d'ég.
Snedhbran, epscop Cille Dara.
Colga, mac Crunnmhaoil, abb Lusccan.
Robhartach, mac Maenaigh, fer tighis Sláine, & abb Cille Fóibrigh.
Muiredhach, mac Cathail, abb Cille Dara.
Rechtabhra, mac Duibh Commair, abb Eachdromma.
Learghus ua Fidhcháin, eccnaidh Cille Maighnenn.
Aladhchu anchoire Ratha Oenbo.
& Cuan Imleacha Iubhair, d'ecc uile.
Conall, mac Fidhghaile, tigherna Ua Maine, d'écc.
Iomairecc .i. cath Ircora etir Chenel Conaill & Eoghain ria Maol Duin, mac Aodha Allain, in ro meabhaidh for
p.390Dhomhnall, mac Aodha Muindeirg.
Ar Ua m-Briuin Umhaill la h-Uibh Fiachrach Muirisce, & torchradar sochaidhe ann ima toiseach, Flathghal, mac Flainnabhrat.
Aois Criost, secht céed ochtmodha a trí.
An t-ochtmadh bliadhain décc do Dhonnchadh.
Colum, mac Faelgusa, epscop Lothra.
Dubh Da Thuath, epscop & abb Ratha Aodha.
& Macc Ócc, abb Saighre d'écc.
Guaire, mac Dunghalaigh d'écc. Tigherna Ua m-Briuin Cualann esidhe.
Maol Dúin, mac Aodha Allain, rí an Fochla, d'écc.
Doire Calgaicch do losgadh.
Lex Chiaráin for Chonnachtaibh.
Aois Criost, secht c-céd ochtmodha a cethair.
An naoi décc do Dhonnchadh.
Murghal, abb Cluana Mic Nois, do Chenel Fiachrach mic n-Eathach Moighmedhoin dó.
Feadhach, mac Corbmaic, abb Lughmhaidh, Slaine, & Doimh Liag, d'ég.
Gormghal, mac Eladhaigh, tigherna Cnoghbha, d'écc i cléirchecht.
Fer Fughaill, epscop Cluana Dolcain, d'écc.
Sluaighedhach, toiseach Conailli, d'écc.
Suibhne, mac Adhuair, d'écc.
Ferghil .i. an geometer, abb Achaidh Bó, d'écc san n-Germáinne san 30 bliadhain dia eapscopóid.
Iomairecc Claidighe etir Cenel Eoghain & Conaill, & ro meabhaidh for Domhnall.
Sarucchadh Bachla Iosa & mionn Padraicc la Donnchadh
p.392mac Domhnaill acc Raith Airthir ar an aonach.
Cluain Eraird do losccadh aidhche Chasg do shonnradh.
Iomairecc Droma Góisi etir Connachtaibh, & ro mheabhaidh for Fogartach, mac Cathail.
Aois Criost, seacht c-céd ochtmodha a cúig.
An fichetmhadh bliadhain do Dhonnchadh.
Noe, abb Cinn Garadh.
Siadhal, abb Duibhlinde, d'écc.
Dungal, mac Laeghaire, abb Duin Lethglaisi.
& Mael Conchubhair, abb Glinne Da Locha, d'écc.
Cinaedh, mac Anmcadha, tigherna Ua Liatháin, d'ég.
Fiachna, mac Aedha Roin, rí Uladh d'ég.
Iomairecc Atha Rois ria n-Uibh Ailella for Luighniu, in ro marbhadh Dubh Da Thuath, mac Flaithgiusa, tigherna na t-Tri Sloinnte.
Iomairecc Cluana Miolain, i t-torchair Mael Dúin, mac Cumasccaigh, la Ferghal.


text:
Sgoil Ghàidhlig a' tighinn nas tràithe don Ghearasdan
Is coltach gun tèid sgoil Ghàidhlig ùr fhosgladh anns a' Ghearasdan nas tràithe na bha dùil.
Bha Comhairle na Gàidhealtachd an dùil gum biodh i deiseil airson na bliadhna 2016 -17.
Ach cluinnidh comhairlichean an t-seachdain seo gum bu chòir sin a thoirt air adhart bliadhna, seach gum biodh e na bu shaoire.
Thèid sgoil Ghàidhlig a thogail sa Ghearasdan mar phàirt de phrògram togail airson ceithir sgoiltean san sgìre.
Sgoil Ghàidhlig Phort Rìgh
Bidh bun-sgoil Bheurla ùr ann am baile a' Ghearasdain fhèin air tè dhiubh sin.
Bidh cuideachd dà sgoil ùr anns a' Chaol.
Aig an ìre seo thathas ag amas gum biodh sgoil Bheurla ùr a' Ghearasdain deiseil ann an 2013-14, agus sgoiltean ùra a' Chaoil ann an 2015-16.
'S i an sgoil Ghàidhlig an tè mu dheireadh, a dheadh a thogail ann an 2016-17.
Thathas a-nise ge-tà, a' moladh gun tèid an sgoil Ghàidhlig a thogail bliadhna nas tràithe, gus am biodh cosgaisean a' phròiseict nas ìsle.
Fo na thathas a' moladh a-nise, dheadh sgoil Bheurla ùr a' Ghearasdain a chur air ais beagan, agus na trì sgoiltean eile gan togail nas tràithe, agus an sgoil Ghàidhlig deiseil ann an 2015-16.
Bidh Comataidh an Fhoghlaim cuideachd a' bruidhinn air sgoil Ghàidhlig do Phort Rìgh, ged nach eil fhios aig an ìre seo cuin a thèid sin a thogail.
Chan eil am maoineachadh aig a' Chomhairle fhathast airson sgoil Ghàidhlig Phort Rìgh, agus ri linn sin, chan urrainn dhaibh a cur a-steach gu prògram calpa sam bith.
Thèid iarraidh air buill na comataidh an t-seachdain seo ge-tà, beachdachadh air an làrach air an deadh an sgoil sin a thogail.
Bha buill air aontachadh ron a seo gur ann air làrach Ostail Màiread Carnegie a dheadh a togail.
Ach tha feadhainn sa choimhearsnachd a' moladh gum bu chòir coimhead ri làrach Ostail Eilginn sa bhaile, agus iarraidh oifigearan cead air buill na comataidh coimhead ris an làraich sin.


text:
Farpais cùmhnant heileacoptairean nam Maor-cladaich
Dh'fhoillsich Riaghaltas Bhreatainn na companaidhean a tha fhathast san fharpais airson cùmhnant heileacoptair nam maor-cladaich.
Tòisichidh an cùmhnant, a tha a' gabhail a-steach Steòrnabhagh agus Sealtainn, ann an 2015, agus mairidh e fad 11 bhliadhna.
Sguirear de bhith a' cleachdadh heileacoptairean Sea King mar a th' ann an-dràsta, agus bidh an t-seirbheis air fad fo sgèith nam Maor-cladaich.
Tha an t-seirbheis an-dràsta air a ruith eadar na Maoir-chladaich agus Feachd Rìoghail an Adhair leis a bheil na heileacoptairean.
Tha dragh am measg sgiobannan teasairginn nam beann ge-tà, nach bi an cùmhnant ùr freagarrach air obrachadh am measg nam beanntan.
Thèid aon chùmhnant a thabhainn airson heileacoptairean a shiubhlas astar mòr agus a ghabhas cleachdadh aig muir, agus cùmhnant eile ann airson feadhainn a dh'obraicheas aig astar nas lugha.
Tha cothrom ann airson aon chompanaidh an obair gu lèir a ghabhail os làimh ge-tà.
Tha ochd companaidhean air ùidh a nochdadh anns an obair - CHC Scotia, aig a bheil an cùmhnant ann an Steòrnabhagh is Sealtainn an-dràsta, agus Bristow Helicopters aig an robh e roimhe - nam measg.
Foillsichear co-dhùnadh an Riaghaltais toiseach na h-ath-bhliadhna - dà bhliadhna mus tòisich an cùmhnant fhèin.


text:
Aonta Loganair is Flybe gus tighinn gu ceann
Thig an t-aonta eadar na companaidhean adhair Loganair is Flybe gu ceann anns an Lùnasdal 2017.
'S e Loganair a tha a' ruith sheirbheisean adhair chun na Gàidhealtachd 's nan Eilean às leth Flybe.
Bha iad a' ruith sheirbheisean às leth BA eadar 1993 is 2007, is bhon uairsin às leth Flybe.
Thuirt Flybe nach deach aca air aonta a ruighinn mu ghnothaichean coimearsalta agus dòighean air seirbheisean a ruith.
Thuirt iad nach eil dùil aca gun toir an suidheachadh buaidh air na prothaidean aca.
Inbhe
Thuirt Loganair gun lean iad orra leis an t-seirbheis aca fhèin, is gun toir sin "inbhe ùr Albannach" dhan ghnìomhachas.
'S e "clach-mhìle" a th' ann dhaibh, a rèir Àrd-stiùiriche Loganair, Jonathan Hinkles.
"Ged a tha Loganair air a bhith a' riuth sheirbheisean às leth chompanaidhean nas motha fad 24 bliadhna, tha ar n'ainm gu math aithnichte air feadh Alba agus gu h-eadar-nàiseanta, is tha daoine measail oirrn", thuirt Mgr Hinkles.
"Tha sinn den bheachd gur e seo an t-àm ceart a dhol a-mach air ar ceann fhèin", thuirt e.
Tha cha mhòr 300 seirbheis aca a-mach is a-steach à Glaschu gach seachdain, is 's iad a' chompanaidh as motha a tha a' frithealadh air puirt-adhair na Gàidhealtachd is nan Eilean.
Thig an cùmhnant eadar an dà chompanaidh gu ceann aig deireadh an Lùnasdail.
Ticeadan
Dh'innis Loganair gum bi e comasach ticeadan a cheannach air loidhne leotha 'son seirbheisean às dèidh sin bhon Mhàirt 2017.
Gabhaidh ticeadan 'son seirbheisean suas gu deireadh an Lùnasdail a cheannach air làrach-lìn Flybe.
Thuirt Flybe gun tig fiosrachadh bhuapa a-rithist air mar a bhios iad a' frithealadh air luchd-siubhail ann an Alba san àm ri teachd.
Dh'innis Loganair nas tràithe air a' mhìos gun tàinig lùghdachadh cha mhòr 50% air na prothaidean aca sa bhliadhna ionmhais mu dheireadh.
Thuirt iad, ge-tà, gu bheil ìre nan seirbheisean air tighinn air adhart anns na mìosan a chaidh seachad.
Dh'aidich iad gun robh "dùbhlan mòr" air a bhith aca tron bhliadhna le trioblaidean teicnigeach a' cur bacadh air na seirbheisean aca.


text:
"Chloiche air an snaigheadh ann an aghaidh an lìonmhorachd de sgeadachadh ballachan an trannsa bha coltas a ‚coimhead ris, a‘ gabhail tlachd aige impotence. Bu mhiosa na h-uile, cho-dhùin Barrodah, dè nach urrainn dha a dhèanamh gu tur dad – sa chùis seo, tha e dìreach nach robh gu leòr buaidh. Aon tha a-mhàin airson Esabianu fhios agam dè Teriol a ‚feuchainn ri ìre an deicheadan fad-strì le Barrodahom airson a bhith na rionnag ann boriaiskoy biurocrasaidh, a‘ giùlan a-mach dolzharianskim staid ceannardas, agus gu bheil e Barrodah, a chionn gu bheil an comas seo a dhèanamh Draibh a-steach oisean
Bori Wade fuar crith. Paliah Esabiana aghaidh Panarhii, ullachadh a ghabh fada fichead bliadhna, b ‚urrainn dhomh fail. Barrodah cha mhòr a ‚ruith timcheall oisean, a‘ dol gu na seòmraichean aige. Worth Esabianu ionnsachadh mu dheidhinn, agus bidh a h-uile anail Cuir a-steach an neo-fhulangach piantan.
"
Mehr auf Amazon:


text:
Deich bliadhna bho chaidh Aonadh Creidis HI-Scot a stèidheachadh ann an Steòrnabhagh.
12 An Dàmhair 2016 Ùraichte aig Ùraichte aig
Tha deich bliadhna a-nis bhon a chaidh Aonadh Creidis Hi-Scot a stèidheachadh ann an Steòrnabhagh.
San ùine sin thug e seachad iasadan luach còrr agus ochd milean not.
Tha còrr agus dà mhìle gu leth ball aig a' bhuidhinn sa cheann a tuath air fad - ach thathar an dòchas gun tìg fàs air a' bhallrachd mar thoradh air làrach lìn ùr.
Tha an aithris seo aig Eilidh NicLeòid.


text:
Esperanto
'S e Esperanto an cànan fuadain as ainmeile agus as soirbheachaile de na h-uile a chaidh an cruthachadh (Volapük, Ido, Interlingua, ⁊c.) air son conaltradh eadar na pobaill den talamh a dhèanamh nas fhasa.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chuireadh air bog e leis an Dr. Ludwick Lazurus Zamenhof , lighiche Pòlainneach, ann an 1887, agus an diugh cha mhòr nach eil dùthaich sam bith air an talamh far nach eil luchd-labhairt Esperanto. Sa mhòr-chuid de na tìrean chan eil na h-Esperantaich pailt, ach tha Esperanto làidir ann am Braisil agus àireamh ait' eile. Is ann air faclan cumanta cànanan na h-Eòrpa (gu h-àraidh nan cànan Laideannach) a tha faclair Esperanto stèidhichte, ach tha Esperanto fada nas fhasa a dh'ionnsachadh na teanga sam bi eile, a chionn ‘s nach eil gnìomhairean neo-riaghailteach, mura-bhith no gnàthasan-cainnt mì-sheaghach innte. Thèid aig duine tùrail sam bith Esperanto a thogail ann an deicheamh den ùine a tha e ag iarraidh airson, can, Fraingis no Gearmailtis a dh'ionnsachadh.
Litreachas agus eadar-theangaichean[deasaich | deasaich an tùs]
Tha a’ chànan seo saidhbhir ann an litreachas eadar-theangaichte agus tùsail. Gheibhear eadar-theangaidhean Esperanto de dh'iomadach leabhar cudthromach: am Bìoball, an Coràn, am Bhagavad Gita, obraichean Shakespeare, Goethe, Dante, Cervantes, ⁊c. Tha eadar-theangaidhean de litreachas Esperanto ann an cànanan eile - mar eisimpleir an duan fada La infana raso (An Cinneadh Leanabail) leis a' bhàrd Esperantach Albannach Uilleam Auld (1924-2006), a chaidh fhoillseachadh anns a' Ghàidhlig, còmhla ri àireamh eadar-theangaidhean eile, air duilleagan-lìn an Association of Esperantophone Writers (Esperantlingva verkista asocio)[1]. Thatar a' measadh La infana raso mar sàr-obair an litreachais ann an Esperanto, agus air bhunait na h-oibre seo, chuireadh ainm Auld air adhart mar tagraiche air son Duais Nobel ann an Litreachais ann an 1998.
Breithneachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Chan eil Esperanto gun breithneachadh, math is dona. Mar eisimpleir, bha mòran argumaidean san eachdraidh, agus thàinig cànain ùra eadar-nàiseanta as, mar "Ido" agus "Interlingua".
Am measg na beachdan an aghaidh-
- Theirear nach eil Esperanto eadar-nàiseanta idir, ach cànan Eòrpach le gràmar is faclan Eòrpach ann.
- Chan eil riaghaltas sam bith, neo na Nàiseanan Aonaichte ga cleachdadh.
- Tha cuid ag ràdh gu bheil cànan Klingon aig àireamh as àirde.
Tuilleadh leughadh[deasaich | deasaich an tùs]
- MacAoidh, Garbhan Esperanto - Cànain an Dòchais (an trì pàirtean an) Gairm, Àir. 134, 135, 136 (1986).
- Màthair-adhbhair an fhiosrachaidh: Cumann Esperanto na hÉireann, Tulach Mhór.
- Prìomh làrach airson luchd-ionnsachaidh Esperanto


text:
Kl. Ianair iiii. f. l. x.u. Anno Domini m.c.uiii.
Luimnech do loscadh do aitt.
Domnall H. Anbeith ri H. Meith, Domnall H. Ruairc ri H. m-Briuin occisi sunt.
Ceallach comarba Patraic for cuairt Connacht cetna chur co tuc a óghreir.
Oengus H. Cleirchen moer Dhail Cais, Ceallach H. Coemorain comarba Cainnigh.
p.548
Athach gaithi do thiachtain h-i ter. Non. Septimbir.
Tech do gabail do U Mathgamna & do U Mael Ruanaigh for Goll n-Garbhraidhe {§}.i. Eochaidh m. Duinn Sleibhe H. Eochadha§ .i. for righ n-Uladh & a dichennadh leo.
Aedh m Duibh Da Leithi .i. fos-aircinnech Arda Macha adbur comarba Patraic do éc.
Dair-mhes mór fo Erinn uile.
Bliadhain suthach co n-degh-shin & co n-imad arbha & measa in bliadhain-si.
Inis H. Labradha do thoghail la Firu Manach.


text:
- TIOTAL
- Gleann Dochart a' coimhead gu Beinn Mòr
- EXTERNAL ID
- QZP99_94052_09_05
- ÀITE
- Gleann Dochard
- SGÌRE
- Taobh Siar Siorrachd Pheairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT
- DEIT
- c1878
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38661
- KEYWORDS
- cnuic
beanntan
munros
glinn
Chaidh an dealbh a thogail o Ghleann Dochart, a' coimhead gu Beinn Mòr. Tha i na pàirt den chruinneachadh aig an Dotair I. F. Grannd, a' sealltainn beatha air a' Ghaidhealtachd anmoch san 19mh is tràth san 20mh linn.
Tha Gleann Dochart a' sìneadh dhan ear on Chrìon Làraich gu Cill Fhinn. Tha Beinn Mòr deas air a' ghleann, faisg air A' Chrìon Làraich. Tha I 3,851 troigh a dh'àirde is 's I an 16mh beinn Munro (beann Albannach thar 3,000 troigh) as àirde.
Tha an tasglann as motha de sheallaidhean-tìre dubh is geal le James Valentine & Co air a chumail ann an Leabharlann Oilthigh Chill Rimhinn. Airson fiosrachadh a bharrachd air a' chruinneachadh seo, cuir fios dhan Leabharlann, air neo coimhead air Special Collections at St Andrews
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
Uidheamachd rèidio ag adhbharachadh dàil
Tha Meur Rannsachaidh nan Tubaistean Mara, an MAIB, air moladh do sgiobairean bhàtaichean-iasgaich uidheamachd rèidio DSC a chleachdadh, a chuireas fios air seirbheisean teasairginn ann an suidheachadh èiginneach.
Nochd rannsachadh air mar a chaidh am bàt'-iasgaich, an Achieve, fodha faisg air na Hearadh an-uiridh, le call aon duine den chriubha, nach d' fhuair na maoir-chladaich fiosrachadh iomlan bhon eathair mu na bha a' tachairt, ag adhbharachadh dàil sa chùis.
Tha dùil gun do dh'fhalbh bòrd bhon t-slige agus gun tàinig uisge a-steach dhan bhàta, 's gun deach i fodha gu grad mu shia mìle an iar-thuath air Tarasaigh air an 21mh den Ghearran.
Mì-chinnt
Ged a rinn an sgiobair gairm èiginn air rèidio VHF, cha robh ùine aige innse càite an robh am bàta.
Dh'adhbharaich sin, agus mì-chinnt mu ainm a' bhàta, dàil de 45 mionaid air seirbheisean teasairginn.
Chaidh an sgioba de thriùir a thoirt gu Ospadal nan Eilean ann an Steòrnabhagh le heileacoptair nam Maor-chladaich, ach chaochail fear dhiubh, Tormod MacLeòid, nas anmoiche an oidhche sin.
A rèir aithisg an MAIB, dh'fhaodadh gum biodh heileacoptair nam Maor-chladaich air Mgr MacLeòid agus an dithis eile a bh' air bòrd a thogail na bu luaithe nam biodh iad air uidheamachd rèidio DSC a chleachdadh airson fios a sgaoileadh mu càite an robh iad.
Chaidh moladh a dhèanamh air sgiobair an Achieve, ge-tà, airson mar a làimhsich e an suidheachadh.


text:
Prionnsalachd Hohenzollern-Hechingen
B’ e meanbh-dhùthaich ann an ceann a deas na Gearmailt a mhair bho 1623 gu ruige 1849 a bh’ anns A' Phrionnsalachd Hohenzollern-Hechingen (Gearmailtis: Fürstentum Hohenzollern-Hechingen).[1] Chaidh a' Phrionnsalachd a chruthachadh ann an 1623 tro àrdachadh Iarla Hechtingen gu Prionnsa.[2] Ann an 1803 chaidh a leasachadh, a' gabhail a-steach oighreachdan ann an Geulle, Mouffin, Baillonville, Hirschlatt agus fiù 's taigh-cràbhadh faisg air Stettin,[3] nuair a dh' atharraich Napoleon Bonaparte structair phoileataigeach na Gearmailt, a' cur às do dh' Ìmpireachd Naomh na Ròimhe.[4] Bha Hohenzollern-Hechingen, a bha dìreach cho beag ri Pabaigh faisg air Barraigh, na ball Co-chaidreachas na Rèine bho 1806 agus bhathar dhen bheachd gum b' e dìreach stàit-pupaid fo bhuaidh na Frainge a bh' ann cuideachd.[5] Chuir Hohenzollern-Hechingen dìreach 97 saighdearan do Fheachdan a' Cho-chaidreachais.[6] B’ e Hechingen a bh’ ann prìomh-bhaile na dùthcha. Thug Ar-a-mach 1848 buaidh mhòr air a' Phrionnsalachd agus b' fheudar dhan Phrionnsa Bun-reachd a chur air dòigh.[7] A sàilleabh sin, thug feachdan na Pruise ionnsaigh air an stàit ann an 1849. Reic am Prionnsa a chuid talmhainn dhan a' Phruis an ath-bhliadhna, leis gu robh e anns na h-oghaichean le Friedrich Wilhelm IV.[8] Chaidh a dh' aonachadh ri Hohenzollern-Sigmaringen mar aon roinn am broinne na Pruise.
Ceannardan na Stàite[deasaich | deasaich an tùs]
- Eitel Friedrich II. (1601 † 1661)
- Philipp (1616 † 1671)
- Friedrich Wilhelm (1663 † 1735)
- Friedrich Ludwig (1688 † 1750)
- Josef Friedrich Wilhelm (1717 † 1798)
- Hermann (1751 † 1810)
- Friedrich (1776 † 1838)
- Konstantin (1801 † 1869)
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ HGISG MAINZ
- ↑ Almanach de Gotha
- ↑ Kloester
- ↑ Alain Pigeard, Dictionnaire de la Grande Armée, Tallandier, septembre 2002 (ISBN 2-84734-009-2), duilleag. 374
- ↑ Napoleon
- ↑ Jean Tulard (dir.), Dictionnaire Napoléon, vol. A-H, Fayard, octobre 1999 (ISBN 2-213-60485-1), duilleag. 486
- ↑ Verfassungen
- ↑ Almanach de Gotha


text:
Dh’èirich mi an-diugh anns a’mhadainn aig leth uair an-deidh seachd.
Ghabh mi mo bhracaist aig ochd uairean.
Dh’ith mi tost le ì magus marmalade, dh’òl mi cupa cofaidh agus leugh mi am pàipear.
Chuir mi orm m’aodach agus dh’òl mi cupa cofaidh eile.
Chaidh mi a-mach aig cairteal gu naoi agus sheas me aig stada’bhus.
Thàinig am bus aig deich mionaidean gu naoi.
Bha mi aig a’bhùth aig fichead mionaid an dèidh naoi.
Bha mi ag obair anns a’bhùth gu deich mionaidean gu uair.
Choisich mi gu pàirc agus ghabh mi mo dhìnneir.
Dh’ith mi ubhal agus pìos càise agus dh’òl mi sùgh orainds.
Bha mi air ais aig a’bhùth aig deich mionaidean gu dhà.
- They ate the bread.
- Did I drink the milk?
- You didn’t drink the coffee.
- I drank the milk.
- I put the cup on the table.
- We left the house at eight.
- Did you take your food?
- Did I leave the house at seven?
- They sat on the stool.
- Mairi stood at the door.
- She drank the milk.
- They ate fish.
- I lifted a book.
- He shut the door.
- We cut bread.
- I didn’t lift a book.
- Did I lift a book?
- Did she cut bread?
- I ate the bread.
- I got up in the morning.
- Did you get up early?
- I opened the door.
- Did she stay at home?
- Did you take breakfast in the morning?
- He wrote the book.
- She read the paper.


text:
LEARNGAELIC WITH AN LÀ LEARNGAELIC LEIS AN LÀ
- Gaelic text Teacsa Gàidhlig
- English text Teacsa Beurla
- Gaelic & English text Teacsa Gàidhlig & Beurla
- Vocabulary Briathrachas
Bùth ùr ann am Bàigh a’ Chaisteil (02/07/2013)
[Angela NicIlleathain - Preseantair] Dh’ fhosgail Comann Tuathanachais agus Gàirnealachd Bharraigh is Bhatersaigh bùth ann am Bàigh a’ Chaisteil airson cothrom a thoirt do dh’ eileanaich teachd a-steach nas fheàrr fhaighinn le a bhith a’ reic feòil, iasg, glasraich, obair làimhe agus eile. Thadhail Shona NicDhòmhnaill againne air a’ bhùth.
[Shona NicDhòmhnaill – Neach-aithris] Tha feòil, iasg, bèicearachd, obair-làimhe is ealain gu leòr rim faighinn air Eileanan Bharraigh agus Bhatarsaigh. Thuige seo, ged-thà bha gach rud ga reic aig daoine fa-leth. A-nis, tha còrr agus leth-cheud duine air tighinn còmhla agus air bùth fhosgladh a tha a’ reic gach biadh is obair-làimhe a tha ri fhaighinn anns na h-eileanan ann an aon àite.
[Màiri Anna NicFheargais] Thòisich sinn ann am Barraigh a’ cur air adhart margaidh airson a bhith a’ reic rudan ionadail: feòil, glasraich; fuine. Is thòisich, an uair sin, daoine a’ cur a-staigh obair-làimhe, fighe is rudan a bha iad air a dhèanamh. Is mar sin, rinn sinn suas gum fosglamaid bùth. Dh’fheuch sinn seo airson mu thrì seachdainean agus bha sinn trang. Agus an uair sinn rinn sinn suas dìreach, gum fosglamaid aig tòiseach an t-seusain am-bliadhna agus gum feuchamaid cumail romhainn.
[Shona NicDhòmhnaill Neach-aithris] Tha cuideachd stuthan nach robh rim faighinn air an Eilean thuige seo gan toirt a-staigh dhan bhùth.
[Doreen McNeill] Tha e uabhasach fhèin math. Gheibh mi cuideachd stuthan airson bèicearachd. All the different flours, crystalised ginger, everything like that, all the jams, it’s all local, so yeah, that’s why I like to come in here, support the economy.
[Shona NicDhòmhnaill – Neach-aithris] Tha a’ bhùth na deagh ghoireas, do mhuinntir an àite fhèin agus luchd-turais.
[Dan MacMhuirich] O, bùth bheag laghach a tha seo, agus a bharrachd air a bhith math, tha i cho central dhan bhaile bheag, deannan math a tha seo, nach tigeadh a-staigh air tìr-mòr. Ach, mar a chanas iad, rud a tha sinn a’ dèanamh an seo air an Eilean sinn fhìn. Tha deannan dhan sin e! Agus bheir sinn a-staigh airgead dha na daoine san eilean. Sin an rud a dh’fheumas sinn a bhith coimhead air.
[Shona NicDhòmhnaill – Neach-aithris] Tha iomairt mar seo cudromach ann an coimhearsnachd bheag ann an eaconomaidh a tha an-còmhnaidh cugallach.
[Màiri Anna NicFheargais] O, tha e a’ dèanamh diofar mòr, mòr. Bha còrr is leth-cheud neach a’ cur stuth a-staigh dhan bhùth, ‘s tha iad a’ toirt taic a thaobh a bhùth a’ bhith ag obrachadh agus tha na daoine sin, ‘s ‘ad, tha e a’ cur beagan airgid ris a h-uile duine a tha sin, rudan a tha air a dhèanamh anns a’ choimhearsnachd, ma tha thu ga reic sa choimhearsnachd, tha airgead a’ fuireach sa choimhearsnachd, tha cus a bharrachd luach aige na bhith, can, a’ ceannachd rudan air an eadar-lìon. ‘S ‘ad, ma thig daoine a-staigh an seo ‘s a cheannachas rud a dh’fhaodadh iad air a bhith ceannachd air falbh. Tha e a’ cuairt ris an àite, ‘s tha i a’ cur ri eaconomaidh an àite.
[Shona NicDhòmhnaill –Neach-aithris] Tha a’ bhùth seo ga ruith, gu saor-thoileach, aig an fheadhainn a tha reic troimhpe na tha iad fhèin a’ dèanamh. Mar-thà, tha coltas ann gu bheil i ro bheag. Tha amas aig a’ bhuidhinn a th’ air cùlaibh na h-iomairt seo àite nas motha, le goireasan a bharrachd a bhith aca ann an ùine gun a bhith fada. Shona NicDhòmhnaill, BBC An Là, Barraigh.
A new shop in Castlebay
[Angela MacLean - Presenter] The Barra and Vatersay Agricultural and Horticultural Association have opened a shop in Castlebay to give islanders an opportunity to make a better income by selling meat, fish, vegetables, handiwork and other things. Our Shona MacDonald visited the shop.
[Shona MacDonald - Reporter] There is meat, fish, baking and handiwork aplenty to be found on the Islands of Barra and Vatersay. Until now, though, everything was sold by individual people. Now, more than fifty people have come together and have opened a shop that sells food and handiwork that you can get on these islands in one place.
[Mary Anne Ferguson] We started in Barra putting on a market to sell local things; meat, vegetables; baking. Then, people started to put in handiwork, knitting and things that they were making. Then, we decided to open up a shop. We tried this for three weeks and we were busy. And then we decided we would open at the start of the season this year and we would try to keep ourselves going.
[Shona MacDonald - Reporter] There are also things that you could not get on the island being brought into the shop.
[Doreen McNeill] It is really good. I can get things for baking. All the different flours, crystalised ginger, everything like that, all the jams, it’s all local, so yeah, that’s why I like to come in here, support the local economy.
[Shona MacDonald - Reporter] The shop is a great convenience to the people of the area and tourists.
[Dan Currie] Oh, this is a nice wee shop, and in addition to being good, it is so central to the little town, lots of good things that you can’t get on the mainland. But, as they say, something that we are doing on the island for ourselves. There are plenty for it. And that will take in money for the people on the island. That is what we need to look at.
[Shona MacDonald - Reporter] A campaign like that is important in a small community in an economy that is always uncertain.
[Mary Anne Ferguson] Oh, it makes a big, big difference. There were more than fifty people contributed to the shop and they help working in it and those people, you know, it gives a little money to all of those people, things that are made in the community, if you sell in the community, the money stays in the community, it has more worth than say, things that are bought on the internet. You know, if people come in here, the can buy things that you can buy away. It is in the area and it adds to the area.
[Shona MacDonald - Reporter] This shop is run voluntarily by those that sell what they make themselves through it. Already, it seems too small. The aim of the group that is behind this initiative is to get a bigger place, with more resources in a short time. Shona MacDonald, BBC An Là, Barra.
Bùth ùr ann am Bàigh a’ Chaisteil
(A new shop in Castlebay)
CuideachadhHow to use this site
Tha Learn Gaelic le An Là ag amas air luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig a tha, le beagan misneachd, deiseil airson ceum air adhart a ghabhail. Tha an t-susbaint freagarrach dhan h-uile neach-ionnsachaidh, ach bidh e nas cuideachaile do dhaoine a tha seachad air an ìre Tòiseachaidh.Learn Gaelic with An Là is aimed at learners who have already gained some confidence in Gaelic and want to take their learning to the next level. The material is suitable for all learners, but those who have progressed beyond the Beginner level will find this section particularly useful.
Bidh sinn a’ cur sgeulachdan bhon phrògram BBC An Là beò gach seachdain, le tar-sgrìobhadh Gàidhlig is eadar-theangachadh Beurla. Bidh dath an teacsa ag atharrachadh nuair a thèid facal a chluich. ‘S urrainnear cliogadh air facal sònraichte agus cluichidh am bhidio bhon sin a-mach. Dh’fhaodadh gum biodh seo cuideachail dha luchd-ionnsachaidh airson fuaimneachadh a dhearbhadh. Stories from the BBC ALBA Gaelic news programme "An Là" are uploaded on a weekly basis, with a Gaelic transcript and an English translation. As each Gaelic word is spoken, the accompanying text changes colour. Individual words can be selected with a simple click and the video will play from that point onwards. Learners may find this useful for checking pronunciation.
Bidh gach paragraf Gàidhlig a’ gluasad ri linn na h-aithris, ach faodar cuideachd na bàraichean-sgrolaidh a ghluasad gu earrann shònraichte den aithris.Each Gaelic paragraph automatically scrolls in conjunction with the news report, but the manual scrolling bars can also be used to move the text to a particular section of the report.
Chithear an tar-sgrìobhadh Gàidhlig anns a’ chiad dol a-mach. Ach, gheibhear eadar-theangachadh Beurla den tar-sgrìobhadh le bhith a’ taghadh Beurla no Gàidhlig agus Beurla.The Gaelic transcript is shown by default. However, you can see a translation of the transcript by selecting the English or Gaelic and English tabs.
Tha briathrachas cuideachd ri fhaotainn, le faidhlichean fuaim Gàidhlig na chois. Tha a’ bhriathrachas air a thaghadh bhon aithris fhèin, le measgachadh leithid ainmean-àite, briathrachas naidheachd, gnathasan-cainnt is abairtean. Key vocabulary is also provided, with accompanying Gaelic audio. This is a selected from the vocabulary contained in the news report and may include a selection of place names, news terminology, useful colloquialisms and phrases.
Tha luchd-leasachaidh an làraich a’ moladh gun tèid am brabhsair-lìn as ùire a chleachdadh airson an t-susbaint seo fhaicinn. Am measg nam brabhsairean ùra (saor an-asgaidh) as urrainnear a chleachdadh, tha Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer agus Safari.The developers of the site recommend that an up-to-date web browser is used to ensure the content displays to its optimum. Suitable browsers (which are free to use) include the latest versions of Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer and Safari.
Gheibhear an làraich seo air tablaidean is fònaichean-làimhe ach, a chionn ‘s gur e bhidiothan làn-sgrion a-mhàin a sheallas iPhone, bithear a’ cluich faidhle-fuaim seach bhidio.The site should work on mobile devices, but since iPhones will only show video full-screen and hide the transcript, we play an audio file instead of the video.
Credits
This site uses technology from jPlayer and Mozilla Popcorn, and builds on an idea and code developed by Mark Boas and associates at Happyworm.
All videos used are courtesy of BBC An Là and the British Broadcasting Corporation, who retain all rights to them.
Site design and coding by Sealgar Ltd.
Video, audio and transcripts provided by bbc.co.uk/alba.


text:
‘An t-Adhar Ùr,’ le Dennis King, Gairm 107, an Samhradh, 1979, tdd. 204–9.
Nuair a leugh mi ‘An t-Adhar Ùr’, air ball, thug i an nobhail Solaris leis an ùghdar Phòlainneach, Stanislaw Lem, dham inntinn. Tha an dà sgeulachd mu bhithean daonna a’ tachairt ri beatha choigreach a tha uile gu lèir coimheach dhuinn agus nach gabh tuigsinn bhon t-sealladh againne. Ann an Solaris, ’s e cuan beò air planaid chèin a th’ ann, agus anns ‘An t-Adhar Ùr’, ’s e àile ùr a tha a’ tighinn beò air an Talamh fhèin, le cuideachadh bho shaidheantairean Talamhach. Anns an dà sgeulachd mar sin, ’s e tè dhe na ceithir eileamaidean traidiseanta (ùir, uisge, teine is adhar) a tha beò ann an riochd taobh a-muigh tuigse mhic-an-duine, ach feumaidh na h-urracha anns na sgeulachdan gabhail ris a’ bheatha dho-thuisgsinneach roimhpe ann an dòigheigin.
Cuideachd, tha na h-eileamaidean beò anns an dà sgeulachd air an dealbhadh ann an dòigh choltach: bòidheach ach ann an cruth a chuireas ri an àraideachd. Seo an cuan beò ann an Solaris:
The gleaming sheath of the ocean heaves upward to form a vast ball that reflects sky, sun, clouds and the entire horizon in a medley of changing, variegated images. Diffracted light creates a kaleidoscopic play of colour.
Agus seo an t-àile beò anns ‘An t-Adhar Ùr’:
Bha sinn air ar cuairteachadh gu h-iomlan le cruinne fìnealta de sholas luasganach, mar gum b’ ann air ar slugadh le amoeba trìd-shoillseach, dathach.
Anns an dà sgeulachd, cha tèid rèite no dùnadh soirbh a thabhainn dhuinn. Cha tèid na bithean coimheach a thuigsinn a-riamh leis na h-aithrisichean, ach thèid na bithean daonna fhèin atharrachadh le bhith a’ fuireach fa chomhair beatha eile a tha glan às an aithne.
A bharrachd air an sgeulachd phrobhail, tha cleachdadh cànain anns ‘An t-Adhar Ùr’ airidh air iomradh. Chaidh ‘An t-Adhar Ùr’ a sgrìobhadh bho shealladh saidheantair a tha ag obair aig Oilthigh California aig Berkeley, agus ghabh King cùram sònraichte dhen bhriathrachas innte ceangailte ri obair-shaidheans. ’S e ‘ealdhain’ a th’ aige air ‘saidheans’ fhèin, agus mar sin, ‘computair-ealdhain’ air ‘saidheans-coimpiutair’ agus ‘luchd-ealdhain’ air ‘luchd-saidheans’ no ‘saidheantairean’.
Cha do thachair mi ri ‘ealdhain’ ga chleachdadh anns an t-seadh seo roimhe, ach tha e inntinneach. Tha a’ chiall sin ann an Dwelly ceart gu leòr, ach saoil, a bheil ealain a’ ciallachadh ‘science’ barrachd ann an seagh fharsaing mar ‘dòigh-eòlais’ seach anns an t-seagh shònraichte a tha bitheanta an-diugh, mar ‘eòlas-nàdair’?
P.S. Mòran taing do Eoin Ó Murchú airson an sgeulachd seo a thoirt dham aire!


text:
Mar a sgrìobh mi roimhe, b’ àbhaist dhomh beachan a chumail nuair a bha mi òg, agus tha ùidh mhòr agam annta fhathast, ged nach eil àite agam dhaibh an-dràsta far a bheil mi a’ fuireach. Tha mi air a bhith a’ sgrìobhadh mu bheachan o chionn ghoirid cuideachd, agus a’ rannsachadh briathrachas — cuid sean, cuid ùr — ceangailte riutha. Seo na th’ agam mar-thà:
beachair — colanaidh bheachan nàdarra.
beachlann — bocsaichean anns an cumar beachan.
beachlannach — àite far an cumar beachan; apiary.
beachlannair — cuideigin a chumas beachan.
bocsa-àil — bocsa ann am beachlann anns an àraich na beachan an ath ghinealach aca.
bocsa-meala — bocsa ann am beachlann anns an taisg na beachan a’ mhil aca.
colanaidh — teaghlach de bheachan, le banrigh, obraichean, agus lunndairean na lùib.
Tha mi toilichte innse gum bi mi fhìn agus Iain Fionnlaigh MacLeòid a’ leughadh aig tachartas bogaidh STEALL 02; an turas seo, am bogadh ann an Uibhist. Is fìor thoil leam am beachd aig foillsichear na h-irise, CLÀR, gun cùm iad tachartasan bogaidh ann an iomadh diofar sgìre, agus ’s e urram a th’ ann dhomhsa a bhith an sàs anns a’ bhogadh ann an Tìr a’ Mhurain. Bidh am bogadh na phàirt dhen fhèis litreachais agus bìdh ann an Uibhist, Toradh, agus thèid a chumail air Didòmhnaich, an 27mh dhen Lùnasdal aig 5f ann an Talla Chidhe ann an Loch Baghasdail. Chì mi an sin sibh!
Tha a’ bhideo seo craicte. ’S e sgioba bhalach a th’ ann a snaig a-steach gu bunait-airm ann an Casachstàn los coimhead air dà sheann spàl-fànais Soibheatach, agus nuair a ràinig iad, lorg iad sealladh mar fhicsean-saidheans iar-apocaileapach, rudeigin coltach ri tobhta siobhaltais choimhich nach mairinn. Is iongantach nach deach an cur an grèim agus dhan phrìosan fad iomadh bliadhna, no nach deach am marbhadh. Chuala iad losgadh ghunaichean, chunnaic iad freiceadain, bha aca ri an cumail fhèin am falach iomadh uair, ach fhathast, thàinig iad às beò, le bhideo nan cois. Sgoinneil!
Bha mi a’ lorg facal ùr, spòrsail air “insanity” do sgeulachd a bha mi a’ sgrìobhadh an latha eile. Bha mi air cus feum a dhèanamh de na seann charaidean mar ‘cuthach’ is ‘boile’ agus bha mi a’ lorg facal a bha inntinneach, rud beag mì-àbhaisteach, ach fhathast ri leughadh ann an litreachas nach robh tuilleadh is sean, agus abair gun do lorg mi ionmhas:
Cha robh mi eòlach air an alt seo aig Rob Ó Maolalaigh ach leugh mi a-raoir e agus cha chreid gun do ghabh mi tlachd cho mòr à alt sgoileireil ann an ùine fhada. Mholainn gu mòr e. Chan e cànanaiche eachdraidheil a th’ annam, agus mar sin, cha do thuig mi a h-uile rud mu na h-atharrachaidhean-fuaim a thug buaidh air an sgrùdadh, ach bha an litreachas agus an eachdraidh smaoineachail. Is duilich gu bheil Rob cho tang a’ ruith Oilthigh Ghlaschu. Nach biodh e math nam b’ urrainn dha altan mar seo a sgrìobhadh làn-ùine. Feumaidh sinn obair air clònadh.


text:
- TIOTAL
- Port-adhair Inbhir Nis (Dail Chrois), 1968
- EXTERNAL ID
- GB1796_1989_P21_1
- ÀITE
- Dealgros
- SGÌRE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Crothaigh 's Dealgros
- DEIT
- 22 An Cèitean 1968
- LINN
- 1960an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11031
- KEYWORDS
- airfields
aerodromes
royal air force
air travel
airlines
aircraft
aeroplanes
'S e sealladh bhon adhar air Port-adhair Inbhir Nis ann an 1968 a th' anns an dealbh seo.
B' e raon-adhair airm a bh' anns an làraich an toiseach ann an 1939 agus chaidh fhosgladh gu h-oifigeil mar RAF Dail Chrois ann an 1940. Thòisich seirbheisean poblach ann an 1947 agus dh'fhàs am port-adhair beag air bheag bhon uair sin.
Thòisich British European Airways a' dol gu London Heathrow ann am meadhan nan 1970an. Chaidh an t-slighe seo a ghabhail thairis le Dan-Air ann an 1983 agus chuir iad seirbheisean air bhonn gu ruige Manchester agus London Gatwick anmoch anns na 1980an.
A bharrachd air tursan gu taobh deas na h-Alba agus Sasainn tha Inbhir Nis cudromach am measg phort-adhair na Gàidhealtachd agus nan Eilean
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Chapman & Co, Eastgate, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- GB232_D582_EASTGATE
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8187
- KEYWORDS
- càraichean
clàr nan càraichean
àireamhan clàraidh
pumpaichean peatrail
tractar
baidhsagal
sanas
sanasan
San dealbh seo, chithear a' gharaids Ford aig A W Chapman & Co, 49 Eastgate, Inbhir Nis le dà Model T Ford air am pàirceadh air an taobh a-muigh. Chaidh Model T Fords a dhèanamh eadar 1908 agus 1927. Tha an àireamh clàraidh ST1544 air a' chàr air an taobh chlì agus chaidh a chlàradh san Ògmhios 1920 fon ainm A W Chapman & Co, 49 Eastgate mar thagsaidh. Chaidh a chlàradh mar 'touring model' ann an 'Blue Black'. Dh'fhaodte gur e luchd-obrach A W Chapman & Co a chì sinn timcheall nan càraichean. Air an cùlaibh, tha pump peatrail aig Pratt's. Tha na postairean aig 47 Eastgate a tha air cùlaibh nan sanasan airson thractaran Fordson. Ann an uinneag bùtha air an làimh chlì, tha sanas ann airson Centaur Cycles. Nas fhaide air adhart anns na 1920an, bha sanasan aig A W Chapman & Co, Eastgate, Inverness ann an Courier Inbhir Nis mar 'Authorised Wolseley Dealers'


text:
- TIOTAL
- An Turas Siar 1 - Uamh an Ionmhais
- EXTERNAL ID
- WHA_001_WQ1_01FI_EN
- ÀITE
- Galicia
- DEIT
- 2002
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- West Highland Animation bho sgeulachdan traidiseanta
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- West Highland Animation
- AITHNEACHADH MAOINE
- 3284
- KEYWORDS
- Cùltar
Beul Aithris
Dealbhan bheò
clann
Ceilteach
Galicia
tasgaidh
nathair
uamh
Tòr Bhreògan
Eilean nan Naomh
Tir nan Òg
bhideo
bhideothan
Anns a bheil na leth-aonan Alda 's Aldan air an sgaradh o chèile agus an eachtradh aca a' tòiseachadh. Nuair a lorg Aldan ionmhas ann an uamh roi-eachdraidheil dh'fhalbh nathair ionmhas Ghalicia leis gu Eilean nan Naomh. Fhuair a phiuthar, Alda, a-mach càite an robh e 's chaidh i às a dhèidh ann am bàta beag.
B'e am fiolm seo Eadar-sgeul 1 a-mach à 7 pàirtean den t-Sreath Deilbh-Beò, 'An Turas Siar'. Chaidh am fiolm air fad a tharraimg air pàipear mus deach a chur dhan chlàr-amharc sa Choimpiutair far an do chuireadh na dathan, an gearradh agus gach buaidh àraidh ris. Chaidh leth-phàirt dhen fhiolm a tharraing san Stiùidio Dealbh-beò Limaia ann an Galicia, ann an ceann an iar-thuath na Spàinn, far an do thòisich an sgeulachd. Chaidh an obair as dèidh an riochdachaidh a dhèanamh le sgioba dian san Stiùidio aig West Highland Animation, ann am Both Chuidir.
Chaidh an t-Sreath seo a chraobh-sgaoileadh air STV agus air Grampian ann an Alba agus air TG4 ann an Eirinn.
Ceòl: Rod Paul agus Lynn Mhoireasdan
Luchd-ciùil: Gaita Gallega - Xose Manuel Budino; Bombarde Breizh - Jean Baron; Pìob Bheag agus Fìdeag - Michael McGoldrick; Drumaichean - Lee Agnew
Alda - Catrìona Lexi Chaimbeul; Aldan - Dòmhnall Alasdair Caimbeul; Bubu agus An Dèirceach - Tormod MacIll Eathainn; Fear mar Eun, Blaigeart Ghalicia - Daibhidh Walker; Morgan, Bàn-Righ an Eilein Naoimh -Mairead Ros;
Stiùiriche-ealain agus Deasachadh: Jim Stirk
Àrd-bheòthadairean agus Ath-stiùirichean: Amber Godwin, Matt Lewis
Beòthadairean air aoigheachd: Limaia Studios - Galicia
Ro-riochdachadh: Amber Godwin, Matt Lewis, Dee NicMhathain, Glenn Jones
Dealbaiche Loighne: Dee NicMhathain
Manaidsear riochdachaidh: Kristina Turner
Luchd-cuideachaidh stiùideo: Friseal Scott, Paul McConnochie
Neach-cuideachaidh Fuaim: Tom Davies
Dùblachadh: Micheal MacFhionghuin Savalas
Eadar-theangair:Iain Mac a' Phearsain
Comhairliche Scriopt: Donnchadh Fisher
Àrd-riochdaire: Seonaidh Ailig Mac a' Phearsain
Sgrìobhadair, Stiùiriche agus Riochdaire: Leaslaidh NicCoinnich


text:
- TIOTAL
- Agallamh còmhla ri Fear-lirics Bi Beò (Gàidhlig)
- EXTERNAL ID
- SMO_ISLANDVOICES_18_GD
- ÀITE
- Uibhist a Tuath
- SGÌRE
- Uibhist a Tuath
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Uibhist a Tuath
- DEIT
- 2007
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Sabhal Mòr Ostaig and Cothrom Ltd
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Gordon Wells Sabhal Mòr Ostaig
- AITHNEACHADH MAOINE
- 2907
- KEYWORDS
- sgrùdadh mheadhanan
ceòl
Tha Seumas MacGillEidsich a' bruidhinn air na phiobraich e gu faclan an òrain Na Seann Daoine a sgrìobhadh. Tha e a' mìneachadh iomraidhean air muinntir an àite agus feadhainn na theaghlach, agus a' cnuasachadh air mar a tha cùisean air atharrachadh na choimhearsnachd.
Tha a' bhidio seo bhon DVD 'Guthan nan Eilean' a rinneadh le Sabhal Mòr Ostaig agus Cothrom Earr mar phàirt de phròiseact Eòrpach Leonardo POOLS. Tha 40 bhidio ghoirid air an DVD, airson luchd-ionnsachaidh na Beurla agus na Gàidhlig, a tha a' sealltainn beatha làitheil ann an Uibhist agus Beinn a' Bhaoghla.
B'e Gordon Wells co-òrdanaiche a' phròiseict 'Island Voices'. Ceangail ri bloga a' phròiseict an seo
Seo an taigh aig Kevin De Las Casas, ann an Hogha Gearraidh, air taobh an iar Uibhist a Tuath.
O thùs à Lunnainn, far an robh e a' ruith stiùidio clàraidh proifeiseanta, tha Kevin agus a theaghlach a-nis a' fuireach an seo.
Tha ùidh fhathast aige ann an ceòl, agus tha e air tòiseachadh air òrain a sgrìobhadh cuide ri Seumas MacGillÈidich, a tha a' fuireach faisg air làimh, ann an Solas.
Gu math tric, bidh na beachdan airson òrain ùra a' tachairt sa chidsin.
'S dòcha gun dèan Kevin pìos beag ciùil air a ghiotàr, agus cuiridh Seumas faclan air.
Aig amannan eile, smaoinichidh Seumas air faclan no abairtean a bhios a' dol ri chèile gu math, agus 's dòcha gum bi beachd no dhà aige air fonn a thèid còmhla.
Ma tha an rud a' còrdadh riutha, 's e an ath-cheum a bhith ga leasachadh mar òran a ghabhas seinn air beulaibh dhaoine eile.
Feumaidh iad obair chruaidh a dhèanamh air a seo, agus nì iad sin ann an seòmar eile nas fhreagarraiche.
Tha òran ann, "Na Seann Daoine", a tha a' còrdadh ris an dithis. Tha iad airson a leasachadh airson seinn no clàradh leis a' chòmhlan aca "Bi Beò".
Feumaidh iad a bhith 'g obair air na faclan agus air a' cheòl, agus feumaidh iad aontachadh air mar a chuireas iad na h-innealan ciùil ris an òran.
Aig Lìonacleit, ann am Beinn na Faoghla, tha stiùidio clàraidh anns a' cholaiste.
An dèidh dhaibh tighinn dhan cholaiste tràth gus cùisean a chur air dòigh, tha Kevin is Seumas a' cur an cuid innealan-ciùil air ghleus fhad 's a tha iad a' feitheamh ri Pòl MacIllEathain, a bhios a' cluich an druma.
Thèid an clàradh air adhart mean air mhean.
An toiseach, thèid bann stiùiridh, no "guide track", a chlàradh le dìreach an druma is an giotàr.
'S e seo a' bhunait ris an cuir iad tuilleadh ghuthan agus innealan-ciùil.
'S e an ath-cheum a bhith a' clàradh a' ghiotàir a-rithist.
An uair sin thèid an t-seinn a chur ris - a-rithist mar stiùireadh.
Às dèidh sin, thig barrachd ionnsramaidean a-steach, ceum air cheum, leithid am meur-chlàr is innealan-ciùil eile.
Thairis air an ath uair no dhà thèid clàraidhean a bharrachd a dhèanamh agus a chur ris a' mheasgachadh.
'S e Kevin a nì co-dhùnadh air càite an cuir e gach ionnsramaid sa chlàradh mu dheireadh.
Tha an coimpiutair a' sealltainn far an tig a h-uile h-ionnsramaid a-steach.
Às dèidh trì uairean sa stiùidio, tha an obair bhunaiteach deiseil.
Ged a dh'fheumadh iad tòrr a bharrachd a dhèanamh gus gleans proifeiseanta a thoirt air a' chlàradh, tha a' chiad CD aig "Bi Beò" a-nis deiseil.


text:
- TIOTAL
- Agallamh le Alix Allison mu àm deireadh a' chogaidh
- EXTERNAL ID
- WD_HF10_TRACK03_ALLISON
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Cuithne
- DEIT
- 2005
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Alix Allison
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 3281
- KEYWORDS
- An Dara Cogadh
An Dàrna Cogadh
fèillean
fèill-ghàirdeachais
claistinneach
Tha cuimhn' aig Alix Allison air fèill-ghàirdeachais sa choimhearsnachd aig deireadh an Dàrna Cogaidh.
Chaidh iad uile, an sgoil, Àird Rois gu lèir, na daoine, chaidh sinn air busaichean agus chaidh sinn sìos gu Neige. Bha fèill-ghàirdeachais againn shìos an siud. Chaidh sin a chur air dòigh leis an sgoil agus chaidh na pàrantan uile 's a h-uile duine sìos gu Neige. Agus an uairsin, o seadh, às dèidh a' chogaidh, dh'fhosgail sinn suas agus bha tòrr thlachdan againn. O bha. Bhiodh dannsaichean is cuirmean-àbhacais againn 's a h-uile rud - a h-uile sìon gus an dèanadh sinn airgead gus am faigheadh sinn talla ùr an seo. às dèidh sin, cha robh. Cha robh, fhuair sinn bothag Nissen. A' chiad talla a bh' againn 's e 'Nissen hut' a bh' ann a chaidh a chleachdadh àm a' chogaidh.
Chaidh an t-agallamh seo a chlàradh mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005 ann am Bun-sgoil Ard Rois.


text:
- TIOTAL
- Eàrr-ràdh B - Sreath Conaltraidh Fòn
- EXTERNAL ID
- Z_GB1741_D592_5_38
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 25 An Dàmhair 1940
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn Ghallaibh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6069
- KEYWORDS
- freiceadan na dùthcha
fo-sgìre chataibh
stand to
action stations
dòighean-obrach do shaighdearan
dòighean-obrach do fheachdan
dara cogadh
an cogadh ann am Breatainn
an cogadh aig baile
An ceathramh duilleag de phàipear a chaidh a chur leis a' Chaiptean, Luchd-obrach Coitcheann (GS), Fo-sgìre Chataibh, a' mìneachadh dòighean-obrach sgaoilidh, agus na rudan rin dèanamh, mas e is gun rachadh na faclan còd "STAND TO" agus "ACTION STATIONS" a chleachdadh.
Tha diagram air an duilleig seo den t-sreath conaltraidh bho Sgìre na Gàidhealtachd a Tuath gu na saighdearan air an liostadh nuair a thèid na faclan còd a chleachdadh


text:
Bun-sgoil Ghàidhlig Phort Rìgh nas fhaisge
Tha Comhairle na Gàidhealtachd a-nis a' coimhead ri bun-sgoil Ghàidhlig a stèidheachadh ann an Ostail Eilginn ri taobh na h-Àrd Sgoile ann am Port Rìgh.
Air an ath-mhìos thèid iarraidh air Comataidh an Fhoghlaim cead a thoirt do sgrùdadh air an làrach sin agus air làrach eile - ostail nan nighean.
Ach chan eil e soilleir fhathast cò às a thig an t-airgead airson na sgoil ùir.
Tha pàrantan ann am Port Rìgh air am misneachadh leis gu bheil a' Chomhairle a' beachdachadh air an làraich-sa.
Tha Comhairle na Gàidhealtachd cuideachd a' coimhead air ostail ùr a thogail ann am Port Rìgh.
Agus tha an t-ùghdarras ag amas air am pròiseact sin agus am plana son sgoil Ghàidhlig a chuir an lùib a chèile.
Plana Gàidhlig
Thuirt Cathraiche Comataidh na Gàidhlig aig Comhairle na Gàidhealtachd, Hamish Friseal gu bheil iad a' bruidhinn ris an Riaghaltas mu ciamar a thèid iad air adhart le na planaichean.
"Tha sin againn anns a' phlana Ghàidhlig againn agus anns a' phlana Ghàidhlig ùr againn a thig a-mach a dh'aithghearr gum bi sinn a' togail dà sgoil Ghàidhlig anns na 4 neo 5 bliadhna a tha romhainn.
"Mar sin tha sinn a' bruidhinn ris an Riaghaltas. Tha sinn a' dèanamh mòran obrach timcheall air ciamar a gheibh sinn seo a chuir air adhart.
Tha Comann nam Pàrant ann am Port Rìgh ag ràdh gu bheil iad toilichte gu bheil gluasad ann.
Thuirt Faye NicNèill bhon Chomann gu bheil iad air a bhith a' feitheamh son còrr is 3 bliadhna airson na sgoile Gàidhlig.
"Tha sinn a' smaointinn gu bheil e gu math freagarrach a-thaobh 's gu bheil e ri taobh na h-àrd-sgoile agus gu bheil goireasan eile ann.
Agus tha Comann nam Pàrant ag ràdh nach eil dol às aig a' chomhairle a-nis ach bualadh orra leis na planaichean.
"Tha iad cheanna air £1.5m fhaighinn bhon riaghaltas airson sgoil Ghàidhlig sa Ghearasdan agus ann am Port Rìgh a stèidheachadh", thuirt a' Bh. Ph. Nic Nèill.
"Chanainn gu dearbh gu bheil dleasdanas orra an t-airgead a tha sin a chosg air an rud a chaidh a thoirt dhaibh air a shon.


text:
Naidheachdan 11:00m
30 An t-Sultain 2014 Ùraichte aig Ùraichte aig
Tòraidhean
Dh'innis am Prìomhaire, Dàibhidh Camshron, dha na Tòraidhean na h-Alba gu bheil fìor chothrom aca brath a ghabhail air a' bhòt an aghaidh neo-eisimeileachd do dh'Alba le tuilleadh bhuill-phàrlamaid Tòraidh a thilleadh a Westminster aig an Taghadh Choitcheann an-ath-bhliadhna. Thuirt Mgr Camshron gu bheil e fada nas cudromaiche dhasan Alba a chumail anns an Rìoghachd Aonaichte na tha ballrachd Bhreatainn anns an Aonadh Eòrpach.
Ceannarc
Bheir Rùnaire na Dùthcha, Theresa May, fiosrachadh do cho-labhairt nan Tòraidh ann am Birmingham an-diugh mu na planaichean ùra airson dèiligeadh ri ceannairc radaigeach. Bidh na molaidhean, a bhios ann am manifesto Tòraidheach, a' toirt cead dhan Riaghaltas casg a chur air buidheann sam bith a tha ri gràin-cinnidh.
Teine
Chur luchd-smàlaidh stad air teine sa mhadainn an-diugh aig gàrradh fiodha BSW Timber anns a' Chorpaich faisg air a' Ghearasdan. Chaidh dà inneal smalaidh às a' Ghearasdan dhan làraich trath sa mhadainn far an do chuir iad às teine a bha air tòiseachadh ann an uidheamachd a tha a' pronnadh fiodha.
Uisge
Chuir muinntir Uibhist a Deas fàilte air an naidheachd gun cosg Uisge na h-Alba faisg air £7m a' leasachadh siostam uisge na sgìre. Seo pàirt de leasachadh air feadh na dùthcha air an cosg Uisge na h-Alba £3.5b not thairis air sia bliadhna. Thuirt fear de chomhairlichean Uibhist a Deas, Raghnall MacFhionghuin, gu bheil mòran de shiostam uisge na sgìre gu math seann agus feumach air a leasachadh.
Eisirean
Thèid iarraidh air comhairlichean Gàidhealach cead a thoirt do phròiseact chonnspaideach a bheireadh leudachadh agus leasachadh air tuathanas-eisir ann an Loch Abar. Tha a' chompanaidh Measan na Mara ag iarraidh 16,000 frèim a chur air bruaichean Loch Mhùideart - far am biodh iad ag àrach còrr 's 200 tunna de dh'eisirean.


text:
Na Hearaich air tarraing a-mach
Cha bhi sgioba na Hearadh ann an Lìog Leòdhais agus na Hearadh ann an 2015 agus coinneamh bhliadhnail a' chluba air co-dhùnadh tarraing a-mach às an lìog airson bliadhna co-dhiù.
Chrìochnaich na Hearadh aig bonn na lìge am-bliadhna is iad air na geamaichean air fad aca a chall.
Gu dearbh, cha do bhuannaich na Hearaich geama bho bhuannaich iad Cupa Eilein an Fhraoich ann an 2011.
Bheachdaich iad air tarraing a-mach às an lìog aig deireadh seusain 2012 ach chaidh co-dhùnadh an uair sin cumail a' dol.
Piseach
Cha tàinig piseach air gnothaichean ge-tà, is chaidh aontachadh aig a' choinneimh bhliadhnail an sgioba a thoirt às an lìog 'son seusan 2015 co-dhiù.
Cuiridh iad sgioba air adhart ge-tà airson Cupa Eilein an Fhraoich is dòchas ann gum brosnaich sin daoine a dhol an sàs san sgioba.
Thèid co-dhùnadh a dhèanamh an ath-bhliadhna am feuch an cluba air tilleadh dhan lìog ann an 2016.
Chaidh taing sònraichte a thoirt dha na cluicheadairean agus do choidsichean na sgioba airson a bhith cho dealasach.


text:
Ro-innleachd ùr bho Bhòrd na Gàidhlig
Dh'fhoillsich Bòrd na Gàidhlig "ro-innleachd ùr" Diciadain a stiùireas leasachadh na cànain airson an dà bhliadhna air thoiseach, agus Iain Caimbeul air tòiseachadh an t-seachdain seo mar Cheannard ùr a' Bhùird.
Tha Iain Caimbeul a' gabhail thairis bho Iain Aonghas MacAoidh a tha a' leigeil dheth a dhreuchd.
Dh'fhoillsich Mgr Caimbeul gum bi e ag amas air obrachadh nas dlùithe air a' choimhearsnachd.
Thuirt e gu bheil e air leth cudromach dòighean a lorg air dèanamh cinnteach gum bi òigridh anns na sgìrean anns a bheil mar thà 20% den t-sluagh a' bruidhinn Gàidhlig a' cleachdadh na cànain anns a' choimhearsnachd.
Thèid prìomhachas às ùr cuideachd a thoirt do Ghàidhlig ionnsachadh do bharrachd inbheach, agus leanaidh foghlam sgoile mar phrìomhachas.
Tha an ro-innleachd a' gabhail a-steach "measadh eadar-amail" air a' Phlana Ghàidhlig Nàiseanta 2012-2017 a tha a' stiùireadh na h-obrach aca an-dràsta.
Bidh iad cuideachd a' dealbh stiùireadh ùr air fòghlam Gàidhlig dhan Riaghaltas, agus thèid prìomhachas a thoirt do dhaoine òga, is teaghlaichean le cloinn.
Tha ceistean air a bhith ag èirigh bho chionn ghoirid - gu sònraichte air meadhanan sòisealta agus làraichean conaltraidh air-loidhne - a bheil poileasaidhean Bhòrd na Gàidhlig air an t-slighe cheart. Tha amharas aig cuid nach eil gu leòr dhaoine - sean is òg - ag ionnsachadh na Gàidhlig airson a cumail beò.
Tha eagal air mòran nach bi e comasach amas air na targaidean a chuir am Bòrd romhpa roimhe 800 leanabh a bhith a' tòiseachadh ann am fòghlam tro mheadhan na Gàidhlig ro 2017, agus sheall àireamhan cunntais-shluaigh bho chionn ghoirid nach robh comasan Gàidhlig aig a' chuid mhòir de chloinn nan Eilean Siar.
Ionnsachadh Inbheach
Tha ceistean cuideachd ann mu na chaidh a chosg de dh'airgead a' leasachadh chùrsaichean Ùlpan do luchd-ionnsachaidh inbheach, 's gun dearbhadh sam bith cò mheud duine a thug iad gu bruidhinn Gàidhlig.
Chaidh Mgr Caimbeul às àicheadh gur e ana-caitheamh air airgead a bh' ann an Ùlpan. Thuirt e: "Bha Ùlpan na mheadhan air cothroman a thogail do dhaoine airson tighinn a-steach ann an saoghal na Gàidhlig, agus cha robh iad air tighinn a-steach idir, idir ann mura bitheadh Ùlpan."
A' freagairt ghearrainnean nach robh Ùlpan air daoine a thoirt gu fileantachd, thuirt Mgr Caimbeul nach robh ann an Ùlpan ach aon cheum airson daoine a thoirt a-steach air a' ghnothaich, 's an toirt gu cùrsaichean eile às dèidh sin.
Dh'fhoillsich e gun robh rannsachadh ga dhèanamh ann an Oilthigh Ghlaschu an-dràsta air an ath-cheum airson Gàidhlig ionnsachadh do bharrachd inbheach.
Cha toireadh e cus fiosrachaidh seachad mu dheidhinn aig an ìre seo, ach thuirt e gun robh streath bhuidhnean an sàs ann agus gun tigeadh ro-innleachd a-mach ga mhìneachadh a dh'aithghearr, mus deadh a lìbhrigeadh a-mach air a' choimhearsnachd.
"Feumaidh sinn obrachadh a-mach plana-gnìomha ciallach agus buidseat airson seo a chur an gnìomh anns a' choimhearsnachd, agus bidh cothrom aig na colaistean 's na h-oilthighean agus buidhnean eile na cùrsaichean sin a lìbhrigeadh."
Seo cuid de phrìomh phuingean na ro-innleachd a dh'fhoillsich am Bòrd madainn Diciadain, ann am briathran a' Bhùird fhèin:-
Am Plana Cànain Nàiseanta Gàidhlig
"Thèid measadh eadar-amail a dhèanamh air a' Phlana a th' ann an-dràsta, agus thar nam mìosan a tha ri thighinn nì am Bòrd co-luadair ri coimhearsnachd na Gàidhlig air feadh Alba mar ullachadh deasachaidh mus tèid an dreach den Phlana Chànain Nàiseanta Ghàidhlig airson 2017-22 a dhealbh."
Foghlam
"Bithear a' cur prìomhachais air a bhith a' toirt ro-innleachdan gu buil agus gan cur an gnìomh airson ìre nan tràth-bhliadhnaichean, na h-àrd-sgoile agus airson inbhich a tha ag ionnsachadh Gàidhlig.
Bidh am Bòrd a' dealbh Stiùireadh air Foghlam Gàidhlig airson aonta bho Mhinistearan agus airson a sgaoileadh am measg Ùghdarrasan Foghlaim is buidhnean buntainneach eile. Bidh an Stiùireadh feumail do phàrantan a tha am beachd iarrtas a chur a-steach airson Foghlam tron Ghàidhlig don cuid chloinne fo chumhachdan Bile an Fhoghlaim (Alba) 2015, a bu chòir a bhith a' dol na lagh ann an 2016."
Coimhearsnachdan
"Nì am Bòrd ath-sgrùdadh air na sgeamaichean a tha am Bòrd a' ruith aig ìre choimhearsnachd agus cruthaichidh iad ro-innleachdan ùra a bheir prìomhachas do dhaoine òga a tha nas òige na 30 bliadhna de dh'aois, teaghlaichean le cloinn òig agus coimhearsnachdan far a bheil comasan Gàidhlig aig 20% no barrachd den t-sluagh."
Com-pàirteachasan Ro-innleachdail
"Togaidh am Bòrd air na com-pàirteachasan a th' againn mu thràth le buidhnean eile, leithid MG ALBA, HIE agus Alba Chruthachail, agus sinn a' toirt phlanaichean com-pàirteach gu buil a bhios a' dèanamh feum de neartan gach buidhne a tha ag obair ann an co-bhuinn. Bidh am Bòrd cuideachd a' togail air an obair a tha sinn a' dèanamh mu thràth an lùib Chom-pàirteachasan Planaidh Coimhearsnachd sna h-Eileanan Siar agus ann an Roinn na Gàidhealtachd."


text:
Eaglais na h-Aoidhe ann an cunnart
Tha tè dhen na h-eaglaisean as sine anns na h-Eileanan Siar ann an cunnart tuiteam dhan a' mhuir.
Leag droch shìde a' Gheamhraidh pàirt den bhalla a tha a' dìon a' chladh aig Eaglais na h-Aoidhe anns an Rubha, agus tha eagal ann a-nis gum falbh barrachd dheth ma thig droch stoirm eile bhon àird a tuath.
Dh'fhosgail an eaglais dhan phoball às ùr an-uiridh, às dèidh dha na ballachan a tha ga dìon bhon mhuir a bhith air an neartachadh.
Tha tuilleadh droch shìde a-nis air pàirt den bhalla a sguabadh air falbh ge-tà.
"Làrach phrìseil"
Thuirt Cathraiche Eaglais na h-Aoidhe, Tormod MacLeòid, gu bheil e riatanach gun tèid an làrach eachdraidheil seo a ghlèidheadh.
"Feumar a sàbhaladh - tha eachdraidh na h-eaglaise a' dol air ais chun 7mh Linn agus chan eil mòran rudan againn anns an eilean a tha cho aosta ri sin."
Tha a' bhuidheann air coinneachadh ri buidhnean a dh'fhaodadh an obair a tha a dhìth a mhaoineachadh - ach chan eil cùisean a' coimhead ro ghealltanach aig an ìre seo.
"Chan eil sinn air faighinn mòran misneachd gu ruige seo - ach chan eil sin ag ràdh nach fhaodadh e a thighinn."
"Nuair a chaidh am pìos sin a dhèanamh bha an aon dhuilgheadas againn agus 's ann a thàinig siud a-mach às an adhar gun robh an t-airgead sin aca agus gum feumadh iad a chaitheamh air a' mhìos sin".


text:
Dealan air ais às dèidh na stoirme
Tha a' chompanaidh dealain SSE ag ràdh gu bheil cùisean air ais dhan àbhaist air feadh a' chinn a tuath às dèidh do stoirm Caroline trioblaidean adhbharachadh.
Chaill 18,000 dachaigh cumhachd an dealain às dèidh gèiltean Diardaoin agus sneachda 's deigh Dihaoine.
Thuit iad gun cumadh iad sùil air an t-suidheachadh gun fhios nach adhbhraich droch shìde tuilleadh thrioblaidean.
Bha trì òirlich de shneachda air tuiteam san Aghaidh Mhòir tràth madainn Dihaoine.
Thug Oifis na Sìde rabhadh gum faodadh suas ri ochd òirlich de shneachda a bhith ann an ceann a tuath na h-Alba ro dheireadh an là.
Dh'iarr Comhairle nan Eilean Siar air draibhearan a bhith faiceallach air an rathad agus frasan sneachda air a bhith san sgìre.
Thuirt iad gu robh làraidhean saillidh air a bhith a-muigh bho mhadainn agus ag amas air na prìomh rathaidean a chumail fosgailte.
Sgoiltean dùinte
Dhùin ochd àrd-sgoiltean, 33 bun-sgoiltean agus 16 sgoiltean-àraich ann an sgìre na Gàidhealtachd ri linn an t-sneachda, a' toirt buaidh air 5,000 sgoilear uile gu lèir.
Tha a' chuid as motha dhiubh ann an Gallaibh agus Cataibh, ach tha sgoiltean dùinte cuideachd air Taobh Sear Rois, Taobh Siar Rois, Loch Aillse, an t-Eilean Dubh agus Srath Narann.
Tha na sgoiltean air fad ann an Arcaibh agus Sealtainn dùinte, a thuilleadh air 40 sgoil ann an Siorrachd Obar Dheathain.
Dhùin Sgoil Thom an t-Sabhail ann am Moireibh cuideachd, a thuilleadh air Orchard Brae ann an Obar Dheathain.
Chaidh cuid de sheirbheisean ChalMac a chur dheth, nam measg na seòlaidhean eadar Steòrnabhagh agus Ulapul, agus eadar Bàgh a' Chaisteil agus an t-Òban.
Thug a' chompanaidh rabhadh gum faodadh dàil a bhith air seirbheisean eile neo gum faodadh gun tèid an cur dheth tron là.
Chuir bàt-aiseig Arcaibh, an Hamnavore, an oidhche seachad ann an Scapa Flow leis nach b' urrainn dhi ceangal sa chaladh ann an Sromnis.
Fhuair an luchd-siubhail air tìr mu 9:00m.


text:
Òraid Theàrlaich Cheannadaich
Bheir am Prìomh Mhinistear, Nicola Sturgeon, seachad òraid chuimhneachaidh Theàrlaich Cheannadaich sa Ghearasdan oidhche Haoine.
Bha an Ceannadach na BhP Lib-Deamach 'son Rois, an Eilein Sgitheanaich is Loch Abair fad 32 bhliadhna.
Chaochail e san t-Samhradh an-uiridh, beagan sheachdainnean às dèidh dha an roinn a chall ann an taghadh Westminster.
Bha Mgr Ceannadach cuideachd na cheannard air na Lib-Deamaich eadar 1999 is 2006.
'S e seo an dàrna bliadhna den òraid, is thèid a toirt seachad aig Àrd-sgoil Loch Abair, an sgoil dhan deach Mgr Ceannadach.
Tha dùil gum bruidhinn a' Bh.Ph. Sturgeon mu chòmhdail, seirbheisean didseatach a leasachadh is dòighean gus daoine òga a chumail air Ghàidhealtachd, cuspairean air fad a bha cudromach do Theàrlach Ceannadach.


text:
Rabhadh mu cheann-là son pàipearan IACS
Chaidh rabhadh a thoirt do chroitearan agus do thuathanaich gum feum iad cabhag a dhèanamh mura do lìon iad fhathast bileagan IACS na bliadhna seo.
'S ann air siostam IACS a tha an ìre mhath a h-uile sgillinn de thaic-airgid an àiteachais a' crochadh agus ged a 's e Diluain an 16mh den ath-mhìos an ceann-là, tha e coltach gu bheil àireamh mhòr nach do rinn na dh'fheumas iad fhathast.
An-uiridh fhuair daoine ùine a bharrachd airson na foirmichean a lìonadh - ach cha bhi sin ann am-bliadhna.
Thuirt Aonghas MacAnndrais a tha ag obair do Cholaiste an Àiteachais ann am Port Rìgh gu bheil grunn dhaoine nach eil air na bileagan aca a chur a-steach fhathast agus gu bheil grunn mhath nach do chuir uair air dòigh leis a' cholaiste airson na bileagan a chur a-steach.
Beagan ùine
Thuirt Mgr MacAnndrais gur dòcha nach robh cuid de chroitearan neo tuathanaich a' tuigsinn cho gann 's a bha an ùine.
"Chan eil aca ach cola-deug air fhàgail.
"Bhiodh daoine sna bliadhnaichean a chaidh seachad a' faighinn cèis mhòir ghil anns an robh na pàipearan IACS.
"Am-bliadhna chan eil iad a' faighinn ach cèis bhig ghil agus 's dòcha nach do dh'fhosgail iad a' chèis a tha sin agus nach eil iad a' tuigsinn an staid anns a bheil iad - nach eil ach beagan ùine aca air fhàgail," thuirt Mgr MacAnndrais.
Am-bliadhna feumaidh croitearan agus tuathannaich dearbhadh a bharrachd a chur an cois nam bileagan aca.
Ma thathas a' cleachdadh feur nach buin dhaibh fhèin, neo ionaltradh ràitheil, feumaidh bileag bhon phrìomh mhàladair, neo uaireanan, bho chlàrc a' bhaile a bhith an lùib nam pàipearan.
Trang
Thug Mgr MacAnndrais rabhadh do dhaoine gun a bhith ro fhadalach oir dh'fhaodadh duilgheadasan a bhith ann ma tha cus dhaoine a' sireadh cuideachaidh le a bhith a' lìonadh nam foirmaichean aig a' mhionaid mu dheireadh.
"Tha sinn trang mar thà le daoine a dh'iarr coinneachadh leinn.
"Bidh Roinn an Àiteachais fosgailte Disathairne, an 14mh, agus bidh iad-san gu math trang cuideachd agus mura faigh daoine a-staigh, tha iad a-mach.
"'S e a' chomhairle a bheirinn-sa dha daoine, 's e rud a dhèanamh mu dheidhinn san spot agus uair a chur air dòigh, cuir fon gu Roinn an Àiteachais, neo chun na colaiste, neo cuideigin, neo ma tha iad ga dhèanamh iad fhèin, a dhèanamh," thuirt e.
Thug Mgr MacAnndrais rabhadh gum faodadh e a bhith gu math daor do dhaoine nach cum ris a' cheann-là agus a chailleas cothrom air taic-airgid na bliadhna seo.
"Mura cuir daoine feum air taic-airgid na bliadhna seo, chan eil càil a chinnt dè a thachras riutha.
"'S dòcha nach fhaigh iad taic an ath-bhliadhna, chan eil sinn buileach cinnteach mu dheidhinn sin fhathast," thuirt Mgr MacAnndrais.