text:
LEARNGAELIC WITH AN LÀ LEARNGAELIC LEIS AN LÀ
- Gaelic text Teacsa Gàidhlig
- English text Teacsa Beurla
- Gaelic & English text Teacsa Gàidhlig & Beurla
- Vocabulary Briathrachas
Cùrsa ùr airson tidsearan ann an Uibhist (17/05/2013)
Iain MacAonghais - Preseantair] Nise, chaidh cùrsa airson tidsearan a bhrosnachadh gu barrachd Gàidhlig a chleachdadh anns an sgoil a’ ruith ann an Uibhist air an t-seachdain-sa airson a’ chiad uair. Thàinig na tidsearan bho air feadh nan Eilean Siar còmhla airson seachdain ‘s tha iad ag ionnsachadh agus a’ cleachdadh a’ chànain anns a’ choimhearsnachd. Tha Shona NicDhòmhnaill ag aithris.
[Shona NicDhòmhnaill – Neach-aithris] Chuir a’ bhuidheann Ceòlas air bhonn cùrsa fad seachdain airson leudachadh a thoirt air na sgilean Gàidhlig aig luchd-teagaisg, nach eil aig an àm seo a’ teagaisg tro mheadhan na Gàidhlig. Tha iad a’ toirt cothrom do thidsearan a’ Ghàidhlig aca a neartachadh agus cuideachd gam brosnachadh gu barrachd Gàidhlig a chleachdadh air taobh a-staigh is taobh a-muigh na sgoile. Tha Màiri NicAonghais ag innse mar a chaidh an trèanadh a chur ri chèile, a bhuannachd ris a bheil dùil às agus amasan a thoirt air aghaidh.
[Màiri NicAonghais] Mar a tha mi a’ faicinn, tha an t-seachdain air a bhith fìor mhath agus tha e a’ còrdadh gu mòr ri na tidsearan a th’ air tighinn còmhla airson a’ Ghàidhlig aca fhèin a thoirt air adhart. Agus, tha e air a bhith caran eadar-dhealaichte bho na cùrsaichean eile air a bheil iad air a bhith mu thràth. Agus tha iad air a bhith gu mòr a’ cleachdadh a’ chànain ‘s a’ dol a-mach dhan choimhearsnachd a bhruidhinn Gàidhlig. ‘S e sin Gàidhlig a tha iad a’ faighinn tro na leasanan, Gàidhlig a fhuair iad o àiteachean eile, ach ‘s e an neart a th’ againne ann an Uibhist, gun urrainn dhuinn a dhol a-mach gach là, gu gach àite anns an sgìre agus a’ Ghàidhlig a chleachdadh a thaobh ‘s gu bheil i beò agus gu math làidir againne.
[Màiri NicAonghais] Nise, seo a’ chiad uair agus tha sinn fortanach gun do chuir Bòrd na Gàidhlig agus a’ chomhairle còmhla an cinn agus theirig iad dhuinn cùrsa seachdain a chur air adhart anns a’ choimhearsnachd. Tha e mar amas aig Ceòlas an obair a leasachadh gu h-àraidh a thaobh rud a tha sinn a’ dèanamh le foghlam agus le trèanadh thidsearan.
[Shona NicDhòmhnaill – Neach-aithris] Às dèidh leasan na maidne, tha na tidsearan air a dhol a-mach gu àite anns a’ choimhearsnachd far a faic iad na dh’ionnsaich iad air a chleachdadh gach là. Aon dhe na cuspairean aca, ‘s e ath-chuairteachadh agus thadhail iad air an ionad ath-chuairteachaidh ann am Beinn na Faoghla. ‘S dòcha gur e seo aon de na h-àiteachan dhan toireadh iad clann-sgoile mar phàirt de na leasanan acasan. Seo Donna NicLeòid, aon de na tidsearan air a’ chùrsa seo.
[Donna Nic Leòid] Bha e math, a bhith a-muigh anns a’ choimhearsnachd ag ionnsachadh faclan a bhios mi a’ cleachdadh leis a’ chloinn sa chlas agam.
[Shona NicDhòmhnaill – Neach-aithris] Shona NicDhòmhnaill, BBC An Là, Uibhist.
A new course for teachers in Uist
[Iain MacInnes - Presenter] Now a course, to inspire teachers to use more Gaelic in school, is running in Uist this week for the first time. The teachers came from all over the Western Isles and they are learning and using the language in the community. Shona MacDonald reports.
[Shona MacDonald – Reporter] The group Ceòlas set up a week-long course to broaden the Gaelic skills of teachers, who at this time do not teach through the medium of Gaelic. They are giving an opportunity to teachers to strengthen Gaelic and also inspire them to use Gaelic inside and outside of the school. Mairi MacInnes tells of how the training was put together, what the expected gain from the training is and aims to take forward.
[Mairi MacInnes] As I see it, the week has been very good and it is greatly enjoyed by the teachers to come together to bring their Gaelic forward. And it is slightly different from the other courses that they have been on already. And they have been using the language and going out to the community and speaking Gaelic. They are getting Gaelic through the lessons, Gaelic that they have learned from other places, but the strength that we have in Uist, that we can go out every day, to each place in the area and use Gaelic as it is alive and very strong here.
[Mairi MacInnes] Now, this is the first time and we are fortunate that Bòrd na Gàidhlig and the council put their heads together to allow us to put on a week-long course in the community. It is like an aim of Ceòlas to develop the work especially on what we are doing with education and teacher training.
[Shona MacDonald – Reporter] After the lesson of the morning, the teachers are going out to each area in the community where they can see what they have learned being used every day. One of their subjects is recycling and they visited the recycling centre in Benbecula. Maybe this is one of the places that they will take their pupils as part of their lessons. Here’s Donna MacLeod, one of the teachers on this course.
[Donna MacLeod] It was good, to be outside in the community learning words that I will be using with the children in my class.
[Shona MacDonald – Reporter] Shona MacDonald, BBC An Là, Uist.
Cùrsa ùr airson tidsearan ann an Uibhist
(A new course for teachers in Uist)
CuideachadhHow to use this site
Tha Learn Gaelic le An Là ag amas air luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig a tha, le beagan misneachd, deiseil airson ceum air adhart a ghabhail. Tha an t-susbaint freagarrach dhan h-uile neach-ionnsachaidh, ach bidh e nas cuideachaile do dhaoine a tha seachad air an ìre Tòiseachaidh.Learn Gaelic with An Là is aimed at learners who have already gained some confidence in Gaelic and want to take their learning to the next level. The material is suitable for all learners, but those who have progressed beyond the Beginner level will find this section particularly useful.
Bidh sinn a’ cur sgeulachdan bhon phrògram BBC An Là beò gach seachdain, le tar-sgrìobhadh Gàidhlig is eadar-theangachadh Beurla. Bidh dath an teacsa ag atharrachadh nuair a thèid facal a chluich. ‘S urrainnear cliogadh air facal sònraichte agus cluichidh am bhidio bhon sin a-mach. Dh’fhaodadh gum biodh seo cuideachail dha luchd-ionnsachaidh airson fuaimneachadh a dhearbhadh. Stories from the BBC ALBA Gaelic news programme "An Là" are uploaded on a weekly basis, with a Gaelic transcript and an English translation. As each Gaelic word is spoken, the accompanying text changes colour. Individual words can be selected with a simple click and the video will play from that point onwards. Learners may find this useful for checking pronunciation.
Bidh gach paragraf Gàidhlig a’ gluasad ri linn na h-aithris, ach faodar cuideachd na bàraichean-sgrolaidh a ghluasad gu earrann shònraichte den aithris.Each Gaelic paragraph automatically scrolls in conjunction with the news report, but the manual scrolling bars can also be used to move the text to a particular section of the report.
Chithear an tar-sgrìobhadh Gàidhlig anns a’ chiad dol a-mach. Ach, gheibhear eadar-theangachadh Beurla den tar-sgrìobhadh le bhith a’ taghadh Beurla no Gàidhlig agus Beurla.The Gaelic transcript is shown by default. However, you can see a translation of the transcript by selecting the English or Gaelic and English tabs.
Tha briathrachas cuideachd ri fhaotainn, le faidhlichean fuaim Gàidhlig na chois. Tha a’ bhriathrachas air a thaghadh bhon aithris fhèin, le measgachadh leithid ainmean-àite, briathrachas naidheachd, gnathasan-cainnt is abairtean. Key vocabulary is also provided, with accompanying Gaelic audio. This is a selected from the vocabulary contained in the news report and may include a selection of place names, news terminology, useful colloquialisms and phrases.
Tha luchd-leasachaidh an làraich a’ moladh gun tèid am brabhsair-lìn as ùire a chleachdadh airson an t-susbaint seo fhaicinn. Am measg nam brabhsairean ùra (saor an-asgaidh) as urrainnear a chleachdadh, tha Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer agus Safari.The developers of the site recommend that an up-to-date web browser is used to ensure the content displays to its optimum. Suitable browsers (which are free to use) include the latest versions of Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer and Safari.
Gheibhear an làraich seo air tablaidean is fònaichean-làimhe ach, a chionn ‘s gur e bhidiothan làn-sgrion a-mhàin a sheallas iPhone, bithear a’ cluich faidhle-fuaim seach bhidio.The site should work on mobile devices, but since iPhones will only show video full-screen and hide the transcript, we play an audio file instead of the video.
Credits
This site uses technology from jPlayer and Mozilla Popcorn, and builds on an idea and code developed by Mark Boas and associates at Happyworm.
All videos used are courtesy of BBC An Là and the British Broadcasting Corporation, who retain all rights to them.
Site design and coding by Sealgar Ltd.
Video, audio and transcripts provided by bbc.co.uk/alba.


c: text/html

text:
LEARNGAELIC WITH AN LÀ LEARNGAELIC LEIS AN LÀ
- Gaelic text Teacsa Gàidhlig
- English text Teacsa Beurla
- Gaelic & English text Teacsa Gàidhlig & Beurla
- Vocabulary Briathrachas
Bliadhna on a bhàsaich Maighstir Calum MacIllFhaolain (15/07/2013)
[Iain MacIlleathain - Preseantair] Air an taobh eile do chabhsair Èirisgeigh, an-dè bhathas a’ comharrachadh bliadhna bho chaochail Maighstear Calum MacIllFhaolainn. Chaidh àrach air an Eilean agus bha e na shagart ann suas gu dà mhìle ‘s a h-aon. Bha mu cheud gu leth duine aig an aifreann anns an deach ìomhaigh de Naomh Mìcheal a bheannachadh, mar chuimhneachan air Maighstear Calum. Bha Andreas Wolff ann dhuinne.
[Andreas Wolff – Neach-aithris] An-dè chaidh a chomharrachadh gu bheil bliadhna ann bhon a bhàsaich Maighstir Calum MacIllFhaolain a bhuineadh do dh’ Èirisgeigh. Rugadh e ann an naoi ceud deug fichead ‘s a sia ann an Glaschu, ach thill an teaghlach dhan Eilean far an deach e dhan sgoil. Bha e na shagart fad cha mhòr leth-cheud bliadhna, mu dheireadh ann an Èirisgeigh fhèin.
[Niall Dòmhnallach] Duine uabhasach laghach. Duine gasta, beannaichte, spioradail agus, ann an iomadh dòigh, bha e gu math traidiseanta cuideachd. Bha a dhòighean fhèin aige air rudan a dhèanamh. Duine a bha math air Gàidhlig, ‘s bhiodh e daonnan a’ brosnachadh na Gàidhlig, bhiodh na seirbheisean aige sa Ghàidhlig, na h-aifreann aige sa Ghàidhlig. Duine air an robh gàire air aodann fad na h-ùine.
[Andreas Wolff – Neach-aithris] Bha Maighstir Calum na shagart ann an diofar àiteachan air feadh nan Eilean agus air tìr-mòr, ach bha cuideachd gu mòr an-sàs ann an obair na coimhearsnachd. Chaidh a thaghadh mar chomhairliche nuair a chruthaichear Comhairle nan Eilean Siar an toiseach. Agus chaidh a dhèanamh nan iar fhear-gairm cuideachd.
[Andreas Wolff – Neach-aithris] Bhon a leig Maighstear Calum dheth a dhreuchd, cha robh sagart stèidhichte air an Eilean tuilleadh agus tha a’ pharaiste a-nis air a fhrithealadh à Dalabrog. Ach bha Maighstir Calum fhathast a’ fuireach ri taobh na h-Eaglaise gus na bhàsaich e an-uiridh.
[Pàdraig Foirbheis] Tha e gu math doirbh, gu math doirbh. Bha sinn a-riamh …gun robh sagart againne an seo …agus am biodh e doirbh dhomh a ràdh on a dh’ fhàg Maighstir Calum an dreuchd bhuaithe, saoilidh mi gun robh cùisean gu math na bu troma air on a dh’fhàg e an dreuchd.
[Andreas Wolff – Neach-aithris] Bha mu cheud gu leth do luchd-leantainn agus sagartan bho air feadh na sgìre Easbaig an làthair aig an aifreann agus chaidh ìomhaigh de Naomh Mìcheal a bheannachadh cuideachd.
[Mgr Dòmhnall MacAoidh] Nise, tha boireannach anns a’ pharaiste, chaidh i eadar seo agus Lunnainn, agus bidh i a’ dèanamh sculptures agus dh’ iarr Maighstir Calum oirre ìomhaigh a dhèanamh de Naomh Mìcheal. ‘S ann fo chùram a tha am paraiste againne ann an seo ann an Èirisgeigh agus tha an ìomhaigh sin a-nis air mullach post a’ gheata. Tha i againne, mar chuimhneachan cuideachd air Maighstir Calum fhèin.
[Andreas Wolff – Neach-aithris] Bha Maighstir Calum cuideachd ag iomairt gus cabhsair fhaotainn do dh’ Èirisgeigh, rud a fhuair iad ann an dà mhìle ‘s a h-aon. Andreas Wolff, BBC An Là, Èirisgeigh.
A year since Fr Calum MacLennan died
[Iain MacLean - Presenter] On the other side of the Eriskay, yesterday they commemorated a year since Father Calum MacLennan died. He was raised on the island and he was a priest right up to 2001. About 150 people were at the mass where an image of Saint Michael, as a memorial of Father Calum was blessed. Andreas Wolff was there for us.
[Andreas Wolff – Reporter] Yesterday, a year was commemorated since Father Calum MacLennan, who came from Eriskay, died. He was born in 1926 in Glasgow, but the family returned to the island when he went to school. He was a priest for more than fifty years, in the end in Eriskay itself.
[Neil MacDonald] An awful nice man. An excellent man, blessed, spiritual and in every way, he was very traditional too. He had his own ways of doing things. A man who was good at Gaelic, he was always championing Gaelic, his services were in Gaelic, his mass was in Gaelic. A man who had a smile on his face all the time.
[Andreas Wolff – Reporter] Father Calum was a priest in different places all over the islands and the mainland, but he was heavily involved in community work. He was voted as a councillor when Comhairle nan Eilean Siar (Western Isles Council) was first created. And he was a spokesperson too.
[Andreas Wolff – Reporter] Since Father Calum left his job, there has not been a priest based on the island anymore and the parish is now served by Dalabroig. But, Father Calum still lived beside the church until he died last year.
[Peter Forbes] It is very hard, very hard. We always… had a priest here … and it would be difficult to say since Father Calum left his job, I think things were harder for him since he left his job.
[Andreas Wolff – Reporter] About one hundred and fifty people and priests from all over the dioceses were present and an image of St Michael was blessed too.
[Fr Donald MacKay] Now there is a woman in the parish, she is between here and London, and she does sculptures and Father Calum asked her to do an image of St Michael. She is under the protection of our parish here in Eriskay and that image is now on top of a gatepost. We have it as a memorial too of Father Calum himself.
[Andreas Wolff – Reporter] Father Calum also campaigned to get a causeway for Eriskay, something that happened in 2001. Andreas Wolff, BBC An Là, Eriskay.
Bliadhna on a bhàsaich Maighstir Calum MacIllFhaolain
(A year since Fr Calum MacLennan died)
CuideachadhHow to use this site
Tha Learn Gaelic le An Là ag amas air luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig a tha, le beagan misneachd, deiseil airson ceum air adhart a ghabhail. Tha an t-susbaint freagarrach dhan h-uile neach-ionnsachaidh, ach bidh e nas cuideachaile do dhaoine a tha seachad air an ìre Tòiseachaidh.Learn Gaelic with An Là is aimed at learners who have already gained some confidence in Gaelic and want to take their learning to the next level. The material is suitable for all learners, but those who have progressed beyond the Beginner level will find this section particularly useful.
Bidh sinn a’ cur sgeulachdan bhon phrògram BBC An Là beò gach seachdain, le tar-sgrìobhadh Gàidhlig is eadar-theangachadh Beurla. Bidh dath an teacsa ag atharrachadh nuair a thèid facal a chluich. ‘S urrainnear cliogadh air facal sònraichte agus cluichidh am bhidio bhon sin a-mach. Dh’fhaodadh gum biodh seo cuideachail dha luchd-ionnsachaidh airson fuaimneachadh a dhearbhadh. Stories from the BBC ALBA Gaelic news programme "An Là" are uploaded on a weekly basis, with a Gaelic transcript and an English translation. As each Gaelic word is spoken, the accompanying text changes colour. Individual words can be selected with a simple click and the video will play from that point onwards. Learners may find this useful for checking pronunciation.
Bidh gach paragraf Gàidhlig a’ gluasad ri linn na h-aithris, ach faodar cuideachd na bàraichean-sgrolaidh a ghluasad gu earrann shònraichte den aithris.Each Gaelic paragraph automatically scrolls in conjunction with the news report, but the manual scrolling bars can also be used to move the text to a particular section of the report.
Chithear an tar-sgrìobhadh Gàidhlig anns a’ chiad dol a-mach. Ach, gheibhear eadar-theangachadh Beurla den tar-sgrìobhadh le bhith a’ taghadh Beurla no Gàidhlig agus Beurla.The Gaelic transcript is shown by default. However, you can see a translation of the transcript by selecting the English or Gaelic and English tabs.
Tha briathrachas cuideachd ri fhaotainn, le faidhlichean fuaim Gàidhlig na chois. Tha a’ bhriathrachas air a thaghadh bhon aithris fhèin, le measgachadh leithid ainmean-àite, briathrachas naidheachd, gnathasan-cainnt is abairtean. Key vocabulary is also provided, with accompanying Gaelic audio. This is a selected from the vocabulary contained in the news report and may include a selection of place names, news terminology, useful colloquialisms and phrases.
Tha luchd-leasachaidh an làraich a’ moladh gun tèid am brabhsair-lìn as ùire a chleachdadh airson an t-susbaint seo fhaicinn. Am measg nam brabhsairean ùra (saor an-asgaidh) as urrainnear a chleachdadh, tha Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer agus Safari.The developers of the site recommend that an up-to-date web browser is used to ensure the content displays to its optimum. Suitable browsers (which are free to use) include the latest versions of Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer and Safari.
Gheibhear an làraich seo air tablaidean is fònaichean-làimhe ach, a chionn ‘s gur e bhidiothan làn-sgrion a-mhàin a sheallas iPhone, bithear a’ cluich faidhle-fuaim seach bhidio.The site should work on mobile devices, but since iPhones will only show video full-screen and hide the transcript, we play an audio file instead of the video.
Credits
This site uses technology from jPlayer and Mozilla Popcorn, and builds on an idea and code developed by Mark Boas and associates at Happyworm.
All videos used are courtesy of BBC An Là and the British Broadcasting Corporation, who retain all rights to them.
Site design and coding by Sealgar Ltd.
Video, audio and transcripts provided by bbc.co.uk/alba.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- TIOTAL
- Sula Bheinn bhon rathad Loch an Inbhir, Asainte
- EXTERNAL ID
- PC_PWG_POSTCARDS_021
- ÀITE
- Loch an Inbhir
- SGÌRE
- Asaint
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Asaint
- LINN
- 1940an; 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- PFW Grant
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29681
- KEYWORDS
- cairtean-puist
beanntan
geòlas
Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn Sula Bheinn mar a chithear bho rathad Loch an Inbhir, ann an sgìre Asainte ann an Cataibh. Tha an t-ainm a' tighinn bhon Lochlannais airson Beinn Stac. 'S e clach-ghainmhich Thoirbheartan a th' ann an dà bhinnean Shula Bheinn, air bunait Gneiss Leòdhasach. Tha am mullach as àirde, ris an canar Caisteal Liath cuideachd, air an taobh an iar, 2398 (731m) troighean de dh'àirde. Tha am binnean as ìsle is as bioraiche 2372 (723) troighean de dh'àirde


text:
Maoineachadh do thrì pròiseactan Eileanach
Tha dùil gum fosgail ionad ùr coimhearsnachd ann an Slèite san Eilean Sgitheanach taobh a-staigh dà bhliadhna.
Tha a' bhuidheann a th' air a chùlaibh, Iomairt Chamas Chrois agus Dhùisdeil, a-niste air an taic-airgid a bha fhathast a dhìth orra fhaighinn, an dèidh dhaibh beagan is £700,000 fhaighinn bho Stòras Coimhearsnachd nan Costaichean.
Am measg na bhios an lùib an ionaid ùir, tha talla cruinneachaidh, agus bùth ùr ionadail a bhios a' reic bìdh às an sgìre fhèin.
Fhuair Coimhearsnachd Bharraigh agus Bhatarsaigh cuideachd maoineachadh luach cha-mhòr £700,000 bhon stòras, agus iad an dùil pontùin ùra a chur ann an cala Bhàgh a' Chaisteil gus goireasan nas fheàrr a thoirt do iachtaichean a bhios a' tadhail.
Fhuair Companaidh Leasachaidh Loch Baghasdail Eta cuideachd maoineachadh còrr is £220,000 bhon stòras, leis a bheil iad ag amas air leasachadh a thoirt air an dàrna taobh den bhàgh.
Bithear ag amas air daoine a thoirt a-steach chun a' bhaile airson gnìomhachas a bhrosnachadh, agus cuideachd gheibh a' choimhearsnachd sealbh air an t-seann chidhe.
Tha sin mar leudachadh air leasachaidhean a tha gan dèanamh air cala Loch Baghasdail o chionn ùine, a tha ag amas air togail a thoirt do dh'eaconamaidh na sgìre.


text:
Àrd-coileanaidh stuth monomers, Polyimide agus Colorless polyimide film monomers. Co-thaobhadh filleadh monomers, Optical film shiubhal agus stuth monomers, agus Sònraichte dianhydride diamine
Chemicals airson organach solas emitting stuthan, Aniline troimh, Fluorene troimh, Carbazole troimh, Anthracene troimh, Triphenylamine, Naphthalene troimh, Phenanthrene troimh, Pyridine troimh, Hole Còmhdhail stuth, Electron Còmhdhail stuth, stuth sruth-stuth, OPV tabhartaiche stuthan, OPV acceptor stuthan, Perovskite cealla grèine stuth, New lùth stuthan.
Cungaidhean-leigheis ceimigean, Gnìomhach Cungaidhean-leigheis Mhic a mhealtainn, Fine ceimigean, Chiral bhrosnaich obair, Paint chochall, Auxiliary àidseant, leigheas-uisge, Cleasan bhalaich-sgoile stuthan, Biadh cur-ris agus lus an earrann eile, organach intermediates,
FEIMING ceimigeach Earranta. 'S e companaidh sònraichte ann an stuthan organach optoelectronic, monomers (polyimide monomers), agus sònrachaidh cheimigean. Bhon a chaidh a stèidheachadh ann an 2010, a 'chompanaidh a stèidheachadh iomlan siostam bathar càileachd, tha e air a' solarachadh àrd-inbhe agus bathar iomchaidh seirbheisean do luchd-cleachdaidh ann an còrr is 50 dùthchannan. Chuid as motha de na stuthan againn air an cur gu stuthan dealanach, àrd-choileanadh stuthan, colorless polyimide film, pharmaceuticals ùra agus lùth etc.Leugh tuilleadh


text:
Staing airgid aig NHS na Gàidhealtachd
Thuirt Bòrd Slàinte na Gàidhealtachd gu bheil iad dòchasach gun tèid aca air na cunntasan aca a chothromachadh ro dheireadh na bliadhna-ionmhais.
Chaidh innse do choinneimh den Bhòrd gu bheil iad ann an cunnart a bhith còrr is £8m thairis air a' bhuidseat aca.
Rinn Buidheann Sgrùdaidh na h-Alba càineadh làidir air suidheachadh ionmhais a' Bhùird bho chionn ghoirid - agus iad ag ràdh gun robh na leabhraichean-cunntais aca ann am bùrach.
"Tha fios againn aig an ìre seo nam fàgadh sinn an gnothach mar a tha e gum biodh sinn mu £8m thairis air a' bhuidseat sa Ghiblean", thuirt stiùiriche meidigeach eadar-amail a' Bhùird, Rod Harvie.
"Chan eil sinn san t-suidheachadh sin an-dràsta, agus an rud a tha sinn a' feuchainn ri dhèanamh, 's e dòighean a lorg airgead a shàbhaladh gun buaidh a thoirt air cùram", thuirt e.
Dhearbh Mgr Harvie gu bheil an t-airgead a tha iad a' cosg air dotairean locum is luchd-obrach eadar-amail am measg nan roghainnean a bhios aca 'son airgead a chùmhnadh.
Thàinig e am bàrr an t-seachdain seo gu bheil àrdachadh mòr air tighinn air na tha bùird-shlàinte na dùthcha a' cosg air dotairean locum.


text:
- TIOTAL
- Eilean Rùm o Phort Uairc, Àird nam Murchan
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_1052
- ÀITE
- Port Uairce
- SGÌRE
- Àird nam Murchan
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Àird nam Murchan
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10942
- KEYWORDS
- dealbhadaireachd-camara
togail dhealbhan
A' Ghàidhealtachd 's na h-Eileanan
eachdraidh shòisealta
taighean croite
croitean
bailtean
clachanan
croitearachd
na Fuadaichean
Innse Ghall
Chaidh an dealbh seo, de dh' Eilean Ruma o Phort Uairc air iar-eilean Àird nam Murchan, a thogail le M.E.M. Donaldson sa chiad leth den 20mh linn. 'S e clachan beag àbhaisteach croitearachd a bh' ann am Port Uairc, air a stèidheachadh mu 1830 le daoine a thàinig bho na glinn.
'S e àm le tòrr atharrachaidhean air feadh na Gàidhealtachd 's nan Eilean a bh' ann anmoch san 18mh agus tràth san 20mh linn, agus b' ann mar sin a bha cùisean ann an Àird nam Murchan cuideachd. Gus an gabhadh barrachd airgid a dhèanamh às na h-oighreachdan aca, bha uachdarain a' cur suas nam màl agus a' cur mhàladairean air falbh do dh' iomall na tìre gus am faodadh tuathanasan mòra de chaoraich is de dh' fhèidh a bhith ann. Bha feum air luchd-obrach airson gnìomhachasan na feamad agus an iasgaich agus chaidh ceàrnan beaga ùra talmhainn, air an robh croitean, a dhèanamh airson nan daoine seo. Mar a dh'fhàs àireamh an t-sluaigh 's ann a bha an talamh fo fheum, agus thàinig an goirteas. Ghabhadh na croitearan a chur às aig àm sam bith, agus thàinig air mòran dhiubh falbh a-null thairis.
Rugadh an tè a thog an dealbh, Mary Ethel Muir Donaldson, ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i fad is farsaing air a' Ghàidhealtachd an iar agus a tuath, a' sgrìobhadh is a' togail dhealbhan. 'S e fear de na sgìrean a b' fheàrr leatha Rubha Àird nam Murchan agus b' ann an sin, ann an Sanna, a rinn i dachaigh ann an 1927.
Eadar 1912 is 1949 sgrìobh i iomadh leabhar air dualchas agus eachdraidh shòisealta na Gàidhealtachd a tuath is an iar. 'S e 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' a dhà de na leabhraichean as ainmeile aice agus 's e na dealbhan-camara aice fhèin a tha san dà leabhar. Bhàsaich i ann an taigh-altraim ann an Dun Èideann an 1958, agus chaidh a tìodhlacadh san Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Teine ann an Rathais
- 28 An t-Ogmhìos 2017
- Sgaoil post air Facebook
- Sgaoil post air Messenger
- Sgaoil post air Twitter
- Sgaoil post air Post-D
- Sgaoil post air Facebook
- Sgaoil post air WhatsApp
- Sgaoil post air Messenger
- Sgaoil post air Twitter
-
Sgaoil
Sgaoil post airTha na ceanglaichean seo air an taobh a-muigh agus fosglaidh iad ann an uinneig ùir
-
Post-DSgaoil post air Post-D
-
-
MessengerSgaoil post air Messenger
-
MessengerSgaoil post air Messenger
-
Dèan lethbhreac den cheangail seoMu sgaoileadh
Tha na ceanglaichean seo air an taobh a-muigh agus fosglaidh iad ann an uinneig ùir
-
Tha luchd-smàlaidh a' dèiligeadh ri teine ann an Rathais ann an Srath Spè, agus aithrisean ann gun do spreadhadh canastairean gas.
Chaidh dà inneal-smàlaidh a chur chun na làraich, air Rathad Eilginn sa bhaile, goirid ro 8:45m Diciadain.
Tha aon duine a' faighinn cùraim, ach thathas a' tuigsinn nach deach an leòn.


text:
Cluicheadairean mheadhanan - Media Players
'S e prògram ceòl-sgrìobhaidh a th' ann am MuseScore a tha saor is open source. Gabhaidh sgòran air ìre proifeiseanta a chruthachadh leis gun duilgheadas. Gabhaidh meur-chlàr MIDI a chleachdadh leis agus na sgòran ion-phortadh is às-phortadh slighe MusicXML, MIDI is a bharrachd. Tha e an-asgaidh is gun chuingeachadh.
'S e deasaiche video airson Windows, Mac agus Linux a th' ann an Shotcut a tha saor is open source. Is na gleusan as cudromaiche aige gun cuir e taic ri roghainn fharsaing dhe dh'fhòrmatan; nach eil feum air ion-phortadh ach an deasaich thu an loidhne-ama leis an fhaidhle tùsail sa bhad; taic ri Blackmagic Design gus sùil a chumail air an ion-chur 's an ro-shealladh; agus taic ri dùmhlachd-bhreacaidh suas ri 4k.
Cluicheadair mheadhanan le còd fosgailte - tha e an asgaidh agus cluichidh e cha mhòr rud sam bith fon ghrèin, an dà chuid bhideo is fuaim. 'S urrainn dhut a chleachdadh gus Radio nan Gàidheal a chlàradh air coimpiutair cuideachd.
An deasachadh mu dheireadh: 4mh dhen Iuchar 2018 12:14:25


text:
Mus dèan thu dhut dà uidheam math agus deagh-chleachdadh airson rannsachadh prìomh fhaclan Amazon, leig dhuinn le pìos fiosrachaidh. Gu mì-fhortanach, chan eil Amazon a-riamh a 'nochdadh prionnsapalan sònraichte no dearbh-fhactaran air a bheilear a' beachdachadh air algorithm rangachadh A9 - dìreach mar na prìomh innealan luirg, leithid Google, Yahoo, Bing, msaa. Ach an seo tha fios againn gu cinnteach - tech grain. A rèir nan deuchainnean practaigeach a chaidh a dhèanamh o chionn ghoirid:
- Thathar a 'faicinn gnàthachadh rannsachadh prìomh fhaclan Amazon aig an cluich a-rithist (co-dhiù airson na h-ùine). Tha e a 'ciallachadh gum bu chòir dhut do dhìcheall a dhèanamh gus eadar-dhealachaidhean singilte / iolra a sheachnadh, no a bhith a' cleachdadh cùisean nas ìsle / àrd nuair as urrainnear, gu sònraichte nuair a thig e gu faclan-luirg backend.
- Beachdaich air cuingealachadh 250 caractar a chaidh a mheasadh a-rithist airson cunntadh iomlan de na faclan-luirg backend agad. Gu dearbh, chan eil cuingealachadh teann ri bhith air a dhaingneachadh le oifigearan sam bith aig Amazon. A dh'aindeoin seo, bhiodh tu fada nas fheàrr air an taobh sàbhailte agus aire a thoirt don staid seo.
A 'cumail sin ann an cuimhne, tha e an uair dhut cuid de na roghainnean a th' agam a dhearbhadh dhut airson rannsachadh prìomh fhacal Amazon. Seo geàrr-chunntas goirid air gach fear a thèid a chleachdadh ann an sgrùdadh rannsachaidh bùthan nas doimhne. Feuch an-asgaidh feuch ris na rudan sin co-dhiù. Agus, gu dearbh, chan eil ann ach suas riut gus co-dhùnadh dè am fear a ghabhas a ghabhail airson an toradh agad a 'clàradh optimization.
1. Keyword Eye - tha e uabhasach math airson do chuideachadh le rannsachadh prìomh fhaclan Amazon. Tha Keyword Eye a 'gealltainn air an stòr-dàta fìor fharsaing aige a tha a' còmhdach còrr is millean diofar bheachdan prìomh fhaclan a tha air an cumail suas leis na tomhasan cuibheasach airson tuigsinn gu soilleir dè am fear dhiubh a dh'fhaodadh a bhith a 'buannachadh fhaclan luirg, agus na dh'fhaodte gum bi luach agad air falbh bhon phrìomh liosta de na faclan-luirg targaid agus measgachadh fada-earbaill.
2. Kparser - faodaidh an àrd-ùrlar air-loidhne seo an t-sreath bunaiteach de phrìomh fhaclan-luirg agus iarrtasan bùthan a lorg. Tha an dàta air a thionndadh còmhla stèidhichte air na staitistig rannsachaidh beò agus na pàtrain bùthan as ùire chan ann a-mhàin air Amazon agus eBay, ach bhon rannsachadh thùsail tro Google agus Bing. Is e an aon rud dona mu Kparser gu mì-fhortanach gu bheil an t-àrd-ùrlar bathar-bog air-loidhne air a thairgsinn fo ruigsinneachd pàighte ri fhaotainn an stèidh bunait a-mhàin.
3. Tha Keyword Kiwi - inneal rannsachaidh cudromach eacarsaich Amazon eile, a tha gu sònraichte a 'faighinn buannachd airson tuigse nas doimhne a thoirt air inntinn do luchd-ceannach. Cleachd an stòr-dàta fharsaing a chaidh a chruthachadh le dàta cuimseach air an luchd-èisteachd cuimsichte, na prìomh roghainnean agad, agus beachdan ceannaichte coitcheann - air a chruinneachadh dìreach bho Amazon fhèin, a bharrachd air gluasadan bùthan Google, agus cunntasan YouTube.
4. Is e Asin Key - an t-àrd-ùrlar rannsachaidh prìomh-fhaclair as fheàrr leam a tha mi airson a shealltainn dhut airson an-diugh. Am measg nan taobhan as làidire, tha raon farsaing de roghainnean tarraingeach pearsanta fa leth aig an inneal seirbheis seirbheis air-loidhne a thairgsinn airson loidhne de dhiofar innealan. Rannsaich cothroman rannsachaidh prìomh-fhacail leis na leanas frèaman a chaidh a thogail a-steach: inneal SEO a tha a 'liostadh stuthan Amazon, a' leantainn le Advanced Keyword Tracker, agus an deise làidir làidir airson faclan-luirg. Thoir fa-near, ge-tà, gun toir àrd-ùrlar rannsachadh prìomh-fhacail Asin Key Amazon dhut math gu leòr ma tha thu mar-thà air a 'char as lugha tuigse bhunasach air SEO agus prìomh phrionnsabalan algorithm rangachadh rannsachaidh.


text:
Gearain làidir mu rathaidean Ratharsair
Tha muinntir Ratharsair a' gearain gu làidir air staid rathaidean an eilein agus iad ag ràdh nach robh e riamh cho dona.
Agus le Samhradh 's luchd-turais air fàire an ceann beagan mhìosan tha iad ag iarraidh gun lìonar na tuill san rathad.
Tha an Geamhradh air a bhith fliuch san eilean, agus tha dragh gu bheil sin air na rathaidean a dhèanamh nas miosa.
"Tha na rathaidean a-nise, gu h-àraid aig tuath, nas miosa na bha iad riamh," thuirt John Willie MacIllÌosa, a tha a' fuireach san eilean.
Sporan Poblach
"Chan fhaca mise staid nan rathaidean cho dona 's a tha iad an-dràsta.
"Bha e dona gu leòr an-uiridh, agus thàinig feadhainn a-nall airson beagan càraidh a dhèanamh air an rathad 's na pìosan a rinn iad, tha iad math, gun teagamh sam bith.
"Ach, tha cuid eile den rathad a-nise nas miosa na bha e riamh," thuirt e.
Tha Comhairle na Gàidhealtachd ag ràdh gu bheil cion-airgid san sporan phoblach ga dhèanamh duilich piseach a thoirt air a' chùis.
"Tha a' Chomhairle an còmhnaidh ag ràdh gur e cion-airgid a tha ga dhèanamh," thuirt Mgr MacIllÌosa.
"Ach feumaidh airgead tighinn às àiteigin. Tha airgead ga chosg air rudan eile tron Rìoghachd.
"Tha sinn a' cluinntinn a h-uile là gu bheil milleanan a' dol ann an siud 's ann an seo.
"Can an-dràsta an dà chidhe. Cidhe Sgonnsair ann an sin, 's cidhe Ratharsair, agus bàta ùr airson daoine a thoirt a-nall a Ratharsair.
"Nise bha cosgais mhòr ann an sin, agus mur a càir iad na ràthaidean, càite a bheil daoine a' dol a dhol?
"Feumaidh iad a dhèanamh. Chan urrainn dhaibh an rathad fhàgail mar sin, no thig e gu staid nach urrainn dha daoine an rathad a chleachdadh idir.
"Tha tuill anns an rathad mhòr ann an sin, cha-mhòr nach eil troigh de dhoimhnead ann am feadhainn dhiubh.
"Nise, tha e math gu leòr dhomhsa a dhol suas ann an sin, 's tha mi eòlach air an rathad mhòr, 's gabhaidh mi air mo shocair, 's tha càr agam an-dràsta a tha freagarrach airson droch rathad dh'fhaodadh tu a ràdh.
"Ach ma thig feadhainn aig a bheil càraichean a tha nas ìsle na an càr agamsa, chan eil rian aca faighinn tro na tuill a tha sin," thuirt e.


text:
LEARNGAELIC WITH AN LÀ LEARNGAELIC LEIS AN LÀ
- Gaelic text Teacsa Gàidhlig
- English text Teacsa Beurla
- Gaelic & English text Teacsa Gàidhlig & Beurla
- Vocabulary Briathrachas
Fèis Beinne na Hearadh (29/08/2016)
[Dòmhnall Angaidh Moireasdan - Preseantair] Tòisichidh an còigeamh Fèis Beinne aig Urras Cheann a Tuath na Hearadh Disathairne sa-tighinn. A bharrachd air cothroman sreap agus coiseachd, bidh òraidean agus filmichean ri fhaicinn cuideachd. Tha an t-Urras ga fhaicinn mar chothrom air na th’aca ann am beanntan na Hearadh a thaisbeanadh. Tha an aithris seo aig Ruaraidh Rothach.
[Ruaraidh Rothach – Neach-aithris] Tha ainm Eilean na Hearadh a’ tighinn bhon fhacal a bh’ aig na Lochlannaich airson àirde agus gu dearbha tha iomradh air a thoirt do na beanntan cùbhraidh tric agus minig ann an rann. Tha Fèis Beinne aig Urras Cheann a Tuath Na Hearadh air a bhith a ruith bho 2011 agus a rèir an urrais tha tòrr ann a tharraingeas ùidh a bharrachd air cothroman airson sreap agus coiseachd.
[Calum MacAoidh] Ged ’s e Fèis Beinne a th’ againn air an Fhèis tha seo a tha a' mairsinn seachdain, tha tòrr a bharrachd ann air dìreach a bhith a’ dol a-mach dha na beanntan. Tha sinn a’ cur air dòigh diofar thachartasan tron t-seachdain, a-muigh agus a-staigh. Airson daoine a tha sùbailte agus a tha ag iarraidh a dhol a-mach dha na beanntan, ’s airson daoine a tha dìreach ag iarraidh a bhith a’ fuireach nas fhaisge air an dachaigh. Agus tha tòrr ùidh anns a’ ghnothaich. Agus tha tòrr dhaoine a’ tighinn chun na fèise.
[Ruaraidh Rothach – Neach-aithris] Chan e Ceann a Tuath Na Hearadh a’ phrìomh cheann-uidhe san dùthaich airson luchd-sreap oir chan eil na beanntan cho àrd ri Rothaich ann an sgìrean eile. Ach a dh’ aindeoin sin, tha tarraing shònraichte ann do luchd-sreap agus coiseachd.
[Ruaraidh Rothach – Neach-aithris] Tha tòrr chothroman coiseachd, gu h-àraidh a-muigh anns na beanntan ann an seo. Agus cuideachd tha cothroman sreap ann ma tha daoine ag iarraidh sin a dhèanamh. Mar eisimpleir ’s e Sròn Uladail, ‘s i tè dha na creagan as aithnichte ann am Breatainn airson sreapadairean agus tha i sin ann an ceann a tuath Na Hearadh ann an seo. Ach tha an àrainneachd mun cuairt oirnn gu math sònraichte. Chan e a-mhàin na beanntan ach na tràighean ‘s na lochan agus a h-uile càil tha mun cuairt oirnn ’s tha barrachd is barrachd dhaoine a’ tighinn an seo a choiseachd agus a ghabhail brath air an àrainneachd a tha muigh.
[Ruaraidh Rothach – Neach-aithris] Tha dòchas ann cuideachd gu bheil an fhèis a’ leudachadh an t-seusain turasachd san eilean seachad air deireadh An Lùnastail agus gun tig buannachd a bharrachd na chois. Ruaraidh Rothach, BBC An Là, Na Hearadh.
Isle of Harris Mountain Festival
[Donald Morrison – Presenter] North Harris Trust’s fifth Mountain Festival will begin next Saturday. In addition to climbing and walking opportunities, there will also be talks and films. The Trust sees it as an opportunity to showcase the Harris mountain range. Roddy Munro has this report.
[Roddy Munro – Reporter] The Isle of Harris’s name comes from the Viking word for height and indeed, references are often made to the fragrant hills in song. North Harris Trust’s Mountain Festival has been running since 2011 and, according to the Trust, there is plenty to raise people’s interest as well as climbing and walking opportunities.
[Calum MacKay] Although we are calling this week-long festival a Mountain Festival, there’s a lot more to it than just going out onto the hills. We are organising different events through the week, outdoors and indoors. For those who are supple and want to go out onto the hills, and for those who want to stay closer to home. And there’s been a lot of interest in the event. And a lot of people are coming to the festival.
[Roddy Munro – Reporter] North Harris isn’t the country’s prime destination for climbers as the hills aren’t as high as Munros in other areas. But despite this, it has a unique appeal for climbers and walkers.
[Calum MacKay] There are lots of walking opportunities here, particularly out on the hills. And there are also climbing opportunities climbing if people want to do that. For example Sròn Uladail is one of the most famous rocks in Britain for hill climbers and that’s here in North Harris. But the environment which surrounds us is very special. Not only the hills but the beaches and lochs and everything around us, and more and more people are coming here to walk and to take advantage of the outdoor environment.
[Roddy Munro – Reporter] It is also hoped that the festival will extend the island’s tourist season to beyond the end of August and that it will bring with it many additional benefits. Roddy Munro, BBC An Là, Harris.
Fèis Beinne na Hearadh
(Isle of Harris Mountain Festival)
CuideachadhHow to use this site
Tha Learn Gaelic le An Là ag amas air luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig a tha, le beagan misneachd, deiseil airson ceum air adhart a ghabhail. Tha an t-susbaint freagarrach dhan h-uile neach-ionnsachaidh, ach bidh e nas cuideachaile do dhaoine a tha seachad air an ìre Tòiseachaidh.Learn Gaelic with An Là is aimed at learners who have already gained some confidence in Gaelic and want to take their learning to the next level. The material is suitable for all learners, but those who have progressed beyond the Beginner level will find this section particularly useful.
Bidh sinn a’ cur sgeulachdan bhon phrògram BBC An Là beò gach seachdain, le tar-sgrìobhadh Gàidhlig is eadar-theangachadh Beurla. Bidh dath an teacsa ag atharrachadh nuair a thèid facal a chluich. ‘S urrainnear cliogadh air facal sònraichte agus cluichidh am bhidio bhon sin a-mach. Dh’fhaodadh gum biodh seo cuideachail dha luchd-ionnsachaidh airson fuaimneachadh a dhearbhadh. Stories from the BBC ALBA Gaelic news programme "An Là" are uploaded on a weekly basis, with a Gaelic transcript and an English translation. As each Gaelic word is spoken, the accompanying text changes colour. Individual words can be selected with a simple click and the video will play from that point onwards. Learners may find this useful for checking pronunciation.
Bidh gach paragraf Gàidhlig a’ gluasad ri linn na h-aithris, ach faodar cuideachd na bàraichean-sgrolaidh a ghluasad gu earrann shònraichte den aithris.Each Gaelic paragraph automatically scrolls in conjunction with the news report, but the manual scrolling bars can also be used to move the text to a particular section of the report.
Chithear an tar-sgrìobhadh Gàidhlig anns a’ chiad dol a-mach. Ach, gheibhear eadar-theangachadh Beurla den tar-sgrìobhadh le bhith a’ taghadh Beurla no Gàidhlig agus Beurla.The Gaelic transcript is shown by default. However, you can see a translation of the transcript by selecting the English or Gaelic and English tabs.
Tha briathrachas cuideachd ri fhaotainn, le faidhlichean fuaim Gàidhlig na chois. Tha a’ bhriathrachas air a thaghadh bhon aithris fhèin, le measgachadh leithid ainmean-àite, briathrachas naidheachd, gnathasan-cainnt is abairtean. Key vocabulary is also provided, with accompanying Gaelic audio. This is a selected from the vocabulary contained in the news report and may include a selection of place names, news terminology, useful colloquialisms and phrases.
Tha luchd-leasachaidh an làraich a’ moladh gun tèid am brabhsair-lìn as ùire a chleachdadh airson an t-susbaint seo fhaicinn. Am measg nam brabhsairean ùra (saor an-asgaidh) as urrainnear a chleachdadh, tha Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer agus Safari.The developers of the site recommend that an up-to-date web browser is used to ensure the content displays to its optimum. Suitable browsers (which are free to use) include the latest versions of Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer and Safari.
Gheibhear an làraich seo air tablaidean is fònaichean-làimhe ach, a chionn ‘s gur e bhidiothan làn-sgrion a-mhàin a sheallas iPhone, bithear a’ cluich faidhle-fuaim seach bhidio.The site should work on mobile devices, but since iPhones will only show video full-screen and hide the transcript, we play an audio file instead of the video.
Credits
This site uses technology from jPlayer and Mozilla Popcorn, and builds on an idea and code developed by Mark Boas and associates at Happyworm.
All videos used are courtesy of BBC An Là and the British Broadcasting Corporation, who retain all rights to them.
Site design and coding by Sealgar Ltd.
Video, audio and transcripts provided by bbc.co.uk/alba.


text:
22 Am Faoilleach 2019 le Crìstean MacMhìcheil
Tha 87% de bhuill Eaglais Choimhearsnachd Westhill ann an Siorrachd Obair Dheathain air bhòtadh gus briseadh air falbh bho Eaglais Easbaigeach na h-Alba air sgàth ‘s suidheachadh a’ bhuidheann nàiseanta a-thaobh pòsadh aon-sheòrsach.
23 An Dàmhair 2018 le Crìstean MacMhìcheil
Tha dithis bhall-phàrlamaid Làbarach air plana a chur an gnìomh a dh’fhaodadh pòsadh aon-sheòrsach a dhèanamh laghail ann an Èirinn a Tuath.
21 An t-Sultain 2018 le Crìstean MacMhìcheil
Tha Ministear na h-Eaglaise Saoire Leantainnich air iomradh a thoirt air a’ chiad fèis-pròise anns na h-Eileanan an Iar mar “duilich agus nàireach”.
17 An Lùnastal 2018 le Crìstean MacMhìcheil
Seo agaibh ceangal gu deasbad gu math inntinneach le Anna NicNeacail (@axnicho) agus Michael Bauer (@akerbeltz) mu bhriathrachas LCDTE agus gu h-àraid riochdairean freagarrach do dhaoine neo-bhìnearaidh: https://transponderings.blog/2018/03/09/de-na-riochdairean-a-th-ort/
15 An t-Iuchar 2018 le Crìstean MacMhìcheil
Bha Prìomh Mhinistear na h-Alba, Nicola Sturgeon aig ceann na caismeachd aig Fèis-pròise Ghlaschu an-dè.
21 An Cèitean 2018 le Crìstean MacMhìcheil
Tha Eaglais na h-Alba air ceum nas dlùithe a ghluasad gus leigeil le ministearan pòsaidhean aon-sheòrsach a chumail.
6 Am Faoilleach 2018 le Crìstean MacMhìcheil
Tha Ceann-suidhe ùr gu bhith aig an Eaglais Mhormonach (Church of Jesus Christ of Latter-day Saints) as dèidh gun do bhàsaich Thomas S. Monson Dimàirt ann an Salt Lake City. Bha e ceithir fichead sa deich bliadhna a dh’aois.
2 An t-Ògmhios 2017 le Crìstean MacMhìcheil
Chaidh Leo Varadkar a thaghadh mar cheannard am partaidh poilitigeach Fine Gael an-diugh agus e a-nis gu bhith a chiad Prìomhaire (Taoiseach) co-sheòrsach ann an eachdraidh na h-Èirinn.
10 An Cèitean 2017 le Crìstean MacMhìcheil
Chaidh iarraidh air luchd-labhairt na Gàidhlig cuideachadh gus liosta de dh’fhaclan agus briathrachas LGBTI a chruthachadh sa chànan.
16 An Gearran 2017 le Crìstean MacMhìcheil
Tha Dr. Emily McEwan air post inntinneach a sgrìobhadh air a’ blog aice: Gaelic Revitalization: The Gaelic for Gay.
17 An t-Iuchar 2012 le Crìstean MacMhìcheil
Tha ceannard Eaglais Chaitligeach na h-Alba air iarraidh gun tèid bhòt a chumail ann an Alba a thaobh pòsadh càraidean aon-sheòrsach.
3 Am Faoilleach 2011 le Crìstean MacMhìcheil
Chaidh laghan ùra a chur an gnìomh ann an Èirinn Disathairne gus companasan-catharra a dhèanamh laghail anns an dùthaich.
22 An Gearran 2010 le Crìstean MacMhìcheil
Thathar gu bhith a’ deasbad Bile Companasan-catharra anns an House of Keys a-màireach.
20 An t-Iuchar 2009 le Crìstean MacMhìcheil
Thèid a’ chiad seirbheis aon-sheòrsach a chumail ann an Eilean Leòdhais an-diugh nuair a thèid Anndra Robasdan agus Craig Atkins am pòsadh.
26 An Cèitean 2009 le Crìstean MacMhìcheil
Tha Àrd-chùirt Chalifornia air bhòtadh gus cumail ri Proposition 8, an iomairt a chur casg air pòsadh aon-sheòrsach anns an stàit.
25 An Cèitean 2009 le Crìstean MacMhìcheil
Leanaidh an deasbad aig Àrd-Sheanadh Eaglais na h-Alba Diluain air am bu chòir do dhaoine a tha gu fosgailte ann an càirdeasan gèidh a bhith ceadaichte àrd-oifisean a bhith aca san Eaglais.
7 An Giblean 2009 le Crìstean MacMhìcheil
Tha Àrd-chùirt Iowa air bhòtadh gus pòsadh aon-sheòrsach a dhèanamh laghail anns an stàit.
12 An Gearran 2009 le Crìstean MacMhìcheil
Tha Eaglais Chlèireach nan Stàitean Aonaichte air comataidh ùr stèidheachadh gus sgrùdadh a dhèanamh air dè an t-àite a bu chòir a bhith aig aonaidhean aon-sheòrsach sa Chrìosdachd agus sa choimhearsnachd san fharsaingeachd.
16 Am Faoilleach 2009 le Crìstean MacMhìcheil
Chaidh iomairt ùr a chur air bhog ann am Pàrlamaid na h-Alba Dimàirt gus cead pòsaidh slàn a thoirt do dhaoine LCDT.
23 An Dùbhlachd 2008 le Crìstean MacMhìcheil
Chuir Attorney General Edmund G. “Jerry” Brown, Jr., iongnadh air a h-uile duine ann an California nuair thug e bharail laghail do Àrd-chùirt Chalifornia an aghaidh Proposition 8. Bidh dleastanas àbhaisteach aig an Attorney General an lagh a’ dìon. Thuirt Attorney General Brown, a b’ àbhaist a bhith na riaghladair e fhèin (1975-1983), gu nach eil comas aig bhòt an t-sluaigh sam bith a chur às don còraichean bun-reachdail coltach ri co-ionnanachd nan daoine. ‘S e seo argamaid laghail caran nas làidire na h-argamaid a rinn na luchd-dùbhlain eile.


text:
Aimearaga-Laideannach
Tha Aimearaga-Laideannach (América Latina) a' ciallachadh na àiteachan sna h-Aimearagan far a bheil Spàinntis neo Portagailis gam bruidhinn. Gu cumanta, tha na dùthchanan seo ann an Aimearaga a Deas, agus Aimearaga Mheadhanach, bho ceann-a-tuath Meagsago gu Patagonia.
Dùthchannan ann an Aimearaga-Laideannach[deasaich | deasaich an tùs]
Chan e roinn cruinne-eòlaisail a th'ann an Aimearaga-Laideannach, ach sgìrean cultarail-poiliteagach. Le sin, tha e air sgaoileadh tro Aimearaga a Deas, Aimearaga Mheadhanach, Aimearaga a Tuath agus air feadh na Mara Chairibianach. A bharrachd air sin, bha spàinntis ga bhruidhinn ann an cuid dhe na stàitean ann an àird an iar agus mu dheas anns na Stàitean Aonaichte gu ruige an 19mh linn.


text:
1984
Saoil an robh thu a' lorg 1984 (nobhail)?
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1984 (MCMLXXXIV).
TachartasanDeasaich
- Bhuannaich Jaroslav Seifert an Duais Nobel ann an Litreachas.
BreitheanDeasaich
- 12 an Gearran - Alexandra Dahlström. ann an Gävle. Actair às an t-Suain.
- 23 an t-Ògmhios - Duffy, seinneadair às a' Chuimrigh.
- 27 an t-Iuchar - Iekeliene Stange ann an Rotterdam. Modal às na Tìrean Ìsle.
- 14 an t-Sultain - Amy Winehouse, seinneadair à Sasainn.
- 28 an t-Samhain - Marcas Mac an Tuairneir, sgrìobhadair Sasannach.
- 22 an Dùbhlachd - Basshunter, seinneadair agus DJ às an t-Suain.
BàsanDeasaich
- 28 an Lùnasdal - Muhammad Naguib, ann an Cairo. Saighdear agus neach-poileataigs às An Èipheit.
- 20 an Dàmhair - Paul Dirac, ann an Tallahassee. Eòlaiche-fiosaig à Sasainn.
- Deòrsa Mac Iain Dheòrsa


text:
3 an Cèitean
'S e 3 an Cèitean an 123mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (124mh ann am bliadhna-leum). Tha 242 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
TachartasanDeasaich
- 1715 - Dubhradh na grèine air fad.
- 1802 - Inbhe cathrach do Washington, D.C..
- 1921 - Chaidh Èirinn a roinn ann an Èirinn a Tuath agus Èirinn a Deas.
- 1960 - Chaidh taigh-tasgaidh Taigh Anne Frank a dh'fhosgladh ann am Amsterdam.
- 2007 - Taghadh Albannach
BreitheanDeasaich
- 1933 - James Brown, ann am Barnwell South Carolina. Ceòladair às na Stàitean Aonaichte.
BàsanDeasaich
- 1758 - Pàpa Beinidict XIV
- 1891 - Manuel María Ramírez Fortoul, ann am Bogotá. Fear-poileataigs à Coloimbia.
- 2008 - Leopoldo Calvo-Sotelo y Bustelo, ann am Madrid. Fear-poileataigs às an Spàinn.
FèilleanDeasaich
CultarDeasaich
'S e An treasa dhen Chèitean 1808 (El tres de mayo de 1808 en Madrid no Los fusilamientos de la montaña del Príncipe Pío) an t-ainm a tha air dealbh ainmeil le Francisco Goya.


text:
Dragh mu dheamocrasaidh ann an Coimisean ùr na Croitearachd
Tha fear a bha uair na bhall de Choimisean nan Croitearan air dragh a thogail nach bi Coimisean ùr na Croitearachd cho deamocratach 's a dh'fhaodadh e a bhith.
Tha dragh air Ruairidh Moireach gur e tuilleadh riaghailtean a bhios san amharc aig a' bhuidhinn seach a bhith a' seasamh chòirichean nan croitearan.
Thèid na bhòtaichean ann an taghadh nan coimiseanairean ùra a chunntadh Dihaoine.
Dh'ainmich an Riaghaltas triùir bhall a tha iadsan air a thaghadh toiseach na bliadhna. 'S iad Susan Walker, William Swann agus Sandy Cross.
Tilleadh
Fo Achd Ath-leasachaidh na Croitearachd (2010) chaidh iarraidh air a' Choimisean na goireasan uile aca a chur mu choinneimh riaghlaidh nas fheàrr air chroitearachd.
"Dh'fhaodadh an cruth a thèid air a bhith nas fheàrr na tha e," thuirt Mgr Moireach.
"Agus tha e tàmailteach nach eil a h-uile ball gu bhith air an taghadh leis na croitearan, an àite cuid dhiubh a bhith air an taghadh leis na croitearan agus cuid eile air an taghadh leis an Riaghaltas.
"Saoilidh mi gu bheil cothrom ann an sin gum bi sgaradh mòr anns a' Choimisean, bhon, an fheadhainn a th' air am fastadh leis na croitearan, bidh na croitearan a' sùileachadh gun dèan iadsan an rud a tha iadsan ag iarraidh, agus an fheadhainn a th' air am fastadh leis an Riaghaltas, feumaidh iad poileasaidh an Riaghaltais a choileanadh.
"'S e ceum air adhart a th' ann, ach dh'fhaodadh an ceum a bhith na b'fheàrr agus na bu mhotha na tha e.
"Nam biodh iad air an cothrom a thoirt do na croitearan a bhith a' taghadh nan coimiseanairean iad fhèin air fad, agus gum biodh an Riaghaltas an uair sin a' taghadh Cathraiche a' Choimisein, sin far am biodh an t-adhartas.
"Bidh iad comasach air a bhith a' coiteachadh agus a' bruidhinn às leth chroitearan, mar a bha iad a-riamh. Chan eil dad dheth sin a' dol a dh'atharrachadh.
"Ach saoilidh mi, ma tha an cuideam gu bhith air riaghladh, agus "riaghladh" a' ciallachadh toirt chroitean air falbh bho dhaoine a bh' anns na teaghlaichean aca bho chionn linntean, agus a bhith a' cumail sùil air ciamar a tha iad gan obrachadh, saoilidh mi gur e dìreach an t-slighe cheàrr a bhiodh an sin buileach glan.
"Feumaidh sinn cuimhneachadh gu bheil na croitearan a th' ann an-dràsta, tha an treas earrann de na croitearan sin a' tilleadh air ais chun nan croitean aca an ceann sreath.
"Ach ma thèid an toirt air falbh bhuapa cha bhi an cothrom sin aca tilleadh air ais dha na sgìrean aca fhèin.
"'S e call mòr a bhiodh an sin, gu bheil sinn a' call leantainneachd nan teaghlaichean sin anns na sgìrean seo," thuirt e.
Thuirt fear-labhairt bhon Riaghaltas gur e ceum mòr dha-rìribh a th' ann gu bheil, airson a' chiad turais riamh, cothrom aig croitearan buill a' Choimisein a thaghadh.
Thuirt iad gum bi an Coimisean fhèin nas deamocrataiche ri linn sin, agus gum bi sin gu buannachd na croitearachd.


text:
Sgìrean toirmisgte mu chlàr-gas sa Chuan a Tuath
Chaidh sgìrean toirmisgte a chur an sàs timcheall air clàr-gas sa chuan a tuath a th' air a bhith ag aodion gas gu dona bho Dhidòmhnaich.
Tha na Maoir-chladaich air innse do luingeas cumail co-dhiù dà mhìle air falbh bho Chlàr Eilginn, agus feumaidh itealain cumail trì mìle air falbh.
Tha sgoth de ghas a' cuairteachadh a' chlàir a tha mu 150 mìle an ear air Obar Dheathain, agus a th' air a ruith leis a' chompanaidh Total.
Chaidh an luchd-obrach a thoirt far a' chlàir Diluain, agus thugadh 85 de luchd-obrach nach eil deatamach far an dàrna clàir agus aonad-tollaidh a tha faisg air làimh.
Iomairt shàbhailteachd
'S iad sin Clàr Shearwater, agus aonad-tollaidh Hans Deul, a tha le Shell, agus a tha stèidhichte mu cheithir mìle air falbh.
Thuirt Shell gur e "iomairt shàbhailteachd" a bh' ann.
Thuirt Total gun robh an suidheachadh seasmhach, ach nach deach aca fhathast air aithneachadh cò às a tha an gas ag aodion.
Tha sgleò anns a bheil eadar dhà agus 23 tunna de ghas sùmhlach (gas condensate), sia mìle mara de dh'fhaid, na laighe air an uisge san sgìre.
Tha Total air Plana Èiginneach Truailleadh Ola a chur an gnìomh.


text:
Tesco a' cur as do phlanaichean 'son bhùithdean ùra air a' Ghàidhealtachd
Tha a' chompanaidh Tesco air innse nach bi iad a' dol air adhart leis na planaichean aca 'son bùithdean mòra a thogail anns a' Ghearasdan no san Aghaidh Mhòir.
Bha iad am measg 49 stòraichean ùra air an robh a' bhuidheann ag amas fhosgladh air feadh na Rioghachd Aonaichte.
Leis gu bheil na prothaidean aca air tuiteam gu mòr, tha Tesco cuideachd a' dol a dhùnadh 49 bùithdean eile, ged nach eil fhios fhathast dè an fheadhainn.
Bho thoiseach na linne seo tha Tesco air a bhith soirbheachail air a' Ghàidhealtachd agus fiù 's chaidh "Tesco Town" a ghabhail air Inbhir Nis mar far-ainm .
Crìonadh
Ach le crìonadh na h-eaconamaidh agus farpais bho bhùithdean leithid Aldi is Lidl, tha na prothaidean aig Tesco air a dhol sìos na h-uiread 's gu bheil iad air co-dhùnadh cuid de bhùithdean a dhùnadh agus cur às dha planaichean 'son fheadhainn ùra a thogail.
Le sin cha tèid stòr 45,000 troigh cearnagach a thogail 'san Aghaidh Mhòir, no stòr 70,000 troigh cearnagach a thogail anns a' Ghearasdan - rud a dh'fhaodadh a bhith air na ceudan chosnaidhean a chruthachadh.
Fuasgladh
Thuirt Àrd-Oificear Tesco, Dave Lewis, gur e briseadh cridhe a bh' ann dhà a bhith a' foilleasachadh na tha fa-near dhan bhuidhinn agus e mothachail air cho cudromach 's a tha na làraichean anns an Aghaidh Mhòir agus sa Ghearasdan.
Thuirt e gum biodh Tesco ag obair le Comhairle na Gàidhealtachd agus Ùghdaras a' Phàirce Nàiseanta 'son fuasgladh fhaighinn dhan dà choimhearsnachd.


text:
AS the Tory government's handling of Brexit raises concerns about the border, it is not surprising that support for Irish unification in Northern Ireland is increasing. Even if an agreement on the border is reached that doesn’t damage the North, the impact of Brexit will make the Republic a more attractive state to be aligned with in the future anyway. As with the Good Friday Agreement, it is possible if enough members of both communities want it, and there will be changes and sacrifices required of both to make it work.
CHAN eil na Tòraidhean a’ tuigsinn Èirinn a Tuath agus chan eil coltas ann gu bheil iad fiù ’s airson feuchainn. Tha muinntir na sgìre air mothachadh dhan a seo.
A-rèir cunntas-bheachd LucidTalk, nam fàgadh an Rìoghachd Aonaichte an t-Aonadh Eòrpach às aonais còrdadh air mar a dhèiligeas iad ris a’ chrìoch eadar a’ Phoblachd agus Èirinn a Tuath, thuirt 48% gum biodh iad airson fantainn taobh a-staigh an Aonaidh Eòrpaich tro bhith ag aonachadh leis a’ Phoblachd. Thuirt 45% gum biodh iad airson fantainn còmhla ris an Rìoghachd Aonaichte taobh a-muigh an Aonaidh Eòrpaich.
Chleachd Theresa May am fiosrachadh seo ann an coinneamh còmhla ri cuid de Thòraidhean a tha ag iarraidh Brexit cho cruaidh is a ghabhas, Jacob Rees-Mogg agus a chuideachd. Fiù ’s às aonais na fianaise seo, thuigeadh tu gum biodh May teagmhach mu reifreann sam air cuspairean den leithid agus i a’ cuimhneachadh air cho cinnteach is a bha Daibhidh Camshron mun reifreann air Brexit.
Dìreach còig bliadhna air ais cha robh ach 17% airson aonachadh ris a’ Phoblachd, agus 65% cinnteach ag ràdh gun robh iad toilichte mar phàirt den Rìoghachd Aonaichte. Ach còig bliadhna air ais cha robh Brexit ach na aisling, no trom-laighe, ann an ceann àireamh glè bheag de Thòraidhean.
Feumar cuimhneachadh, a dh’aindeoin na chanas an DUP, nach do bhòt a’ mhòr-chuid ann an Èirinn a Tuath airson Brexit. Ach ’s iadsan a bhios aig cridhe rèiteachaidh sam bith. Mura thèid aig Riaghaltas Bhreatainn còrdadh math gu leòr, no còrdadh sam bith fiù ’s a lorg leis an Aonadh Eòrpach, ’s e Èirinn a Tuath a dh’fhuilingeas an toiseach agus anns na dòighean as miosa.
Tha muinntir Bhreatainn gu h-ìre mhath coma mu dhèidhinn an àite a th’ aig Èirinn a Tuath anns an Rìoghachd Aonaichte. Mar a chaidh aithris anns a’ phàipear seo, thuirt 37% de mhuinntir Shasainn a fhreagair cunntas-bheachd Panelbase nach bhiodh iad deònach Gibraltar a chall airson Brexit soirbheachail an coimeas ri 35% nach biodh deònach Alba a chall. Cha robh an àireamh airson Èireann a Tuath ach aig 31%.
Chaidh an stàit dhan b’ ainm Èirinn a Tuath stèidheachadh ann an 1921. Bha buill-airm aig an dà choimhearsnachd agus bha gu leòr dhiubh deònach an cleachdadh. Tha an dà choimhearsnachd air a bhith teagmhach mu chàch a chèile fad linntean ach tha sìth a-nis air maireachdainn bho na naochadan.
Thàinig crìoch air an linn nuair a bha làmh an uachdair aig a’ choimhearsnachd Bhreatannach thairis air an còrr den sgìre agus is math sin. Tha an saoghal air atharrachadh gu mòr bho 1921, gu h-àraid a thaobh còraichean mion-shluaghan. Chan fheumadh eagal a bhith air Pròstanaich mun na còraichean-daonna aca ann an stàit Èireannach anns an 21mh linn.
Rachadh Èirinn a h-aonachadh ach chan e cùis sìmplidh a bhiodh ann. Cha b’ urrainn dhaibh eisimpleir ath-aonachadh na Gearmailte a’ leantainn airson iomadh adhbhar. Anns an t-suidheachadh sin, cha mhòr nach do ghabh Gearmailt an Iar thairis air Gearmailt an Ear. Cha bhiodh sin freagarrach idir anns an t-suidheachadh seo. Chan eil e ceart feuchainn ri toirt air taobh seach taobh a bhith a’ leigeil seachad a h-uile càil a tha cudromach dhaibh agus na samhlaidhean a tha mar phàirt den fhèin-aithne.
’S e rud a th’ ann an Èirinn a Tuath, sgìre no dùthaich no gu brith dè chleachdas tu air a son, ach ’s e àite fa leth bhon Rìoghachd Aonaichte a th’ innte agus bhon chòrr de dh’Èirinn cuideachd. Dh’fheumadh Poblachd ùr dòigh a lorg leigeil leis a’ choimhearsnachd sin a bhith Breatannach fhathast.
’S dòcha gum faodadh Èirinn pàirt a ghabhail anns a’ Cho-fhlaitheas, buidheann a tha loma-làn phoblachdan anns an latha an-diugh. Aig a’ char as lugha chanainn ’s bhiodh bratach ùr a dhìth orra. Ged a chaidh bratach na Poblachd a dhealbhadh gus an dà choimhearsnachd a riochdachadh agus an geal mar sìth eatarra, ann an sùilean an t-saoghail agus a’ mhòr-chuid chan eil a’ bhratach ach a’ samhlachadh aon choimhearsnachd. Ri linn Aonta Dihaoine na Ceusta, bha aig gach taobh ri atharrachaidhean mòra agus doirbh fhuiling. Bhiodh aca ris an dearbh seòrsa aonta a ruigsinn a-rithist mus rachadh aca air stàit aonaichte a chruthachadh.
Tha atharrachaidhean gus tighinn air Poblachd na h-Èireann co-dhiù. An ceann beagan bhliadhnaichean bidh Baile Àtha Chliath am baile-mòr as mhotha anns an Aonadh Eòrpach far a bheil a’ Bheurla na prìomh chànan. Dh’innis a’ chompanaidh Thomson Reuters an t-seachdain-sa gu bheil iad gus pàirt den chompanaidh aca, a bhios a dèiligeadh le malairt ionmhasail luach $300 billean gach latha, a ghluasad bho Lunnainn gu Baile Àtha Chliath. Cha bhi iad nan aonar.
Fiù ’s ann an co-theacsa Bhrexit soirbheachail, agus chan eil sealladh air a leithid an-dràsta, is cinnteach gum biodh Poblachd na h-Èireann nas beartaiche na tha i, na rud tarraingeach dhan choimhearsnachd a tha dìreach astar dà uair a thìde ann an càr mu thuath air Baile Àtha Chliath.
GLOSSARY:
Ath-aonachadh – reunification
Crìoch – border
Maireachdainn – enduring
Ionmhasail - financial


text:
- TIOTAL
- Loch Long
- EXTERNAL ID
- HCD00694
- ÀITE
- Allt nan Sùgh
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1930an
- CREATOR (AV)
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12404
- KEYWORDS
- loch
iachtaichean
tughadh
Loch Long
beanntan
Saileachaidh
Chithear Loch Long an seo, a' coimhead dhan ear-thuath gu Beann Chaol Fhaolain (753m), le Allt nan Sùgh air an làimh chlì. Tha an rathad a' ruith ri taobh an loch o Àird Eilbh, seachad air Conchra is gu Saileachaidh is Oighreachd Chaol Fhaolain aig ceann an loch. Tha sgìre mhòr le beanntan is frìthean far am faighear gu Eas na Glòmaich air an oighreachd. Ri linn Dhonnchaidh Mhic a' Phearsain 's ann aig Mgr Melville Wills, neach-gnìomhachais tombac, a bha e. 'S ann leis a bha an sgoth san loch cuideachd
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
This is a Clilstore unit. You can .
Nis, tha – cha robh mise ro shean an uair sin – beagan is fichead a bha mi. Agus – bliadhna thar fhichead a bha mi an toiseach, ’s ann a – agus, uh, air sàilleabh – bha an fheadhainn a bha a’ fuireach, air an dèidh a bhith a’ fuireach ann an Heisgeir, an dà theaghlach mu dheireadh, bha iad air fhàgail dà bhliadhna ron sin, cha chreid mi. ’S bha an t-àite fàs, ’s bha m’ athair a’ smaoineachadh gur e cothrom math a bhiodh ann nan deigheadh ceithir teaghlaichean à Griomasaigh a-mach agus gun cuireadh iad suas còmhnaidh an sin. Bha, bha grunn taighean ann ’s sìon ach a dhol annta, bha iad – an dà theaghlach mu dheireadh, bha dà thaigh mhath acasan. Ach bha, bha togalaichean eile a ghabhadh cur air dòigh. Cha robh a dhìth orra ach ceann a chur orra thoradh ’s e tughadh a bhiodh air a’ chuid bu mhòtha dha na taighean an uair sin.
Agus, uh, tha – bha an sgeama a’ dol glè mhath gus an tàinig e gu dhol ann, ’s cha deachaidh, cha deachaidh ann ach e fhèin. Ach bha e, bha e airson fheuchainn co-dhiù. Ach bha an teaghlach againne ro bheag. Cha robh ann ach - ’s mi fhìn a bu shine a bh’ ann ’s cha robh mi ach bliadhna thar fhichead an uair sin ’s bha piuthar agam a bha dà bhliadhna na b’ òige ’s bha i, bha i aig, aig uh, banaltramachd an uair sin, ag ionnsachadh. Bha i gun chrìoch a chur air. Agus, um, bha an uair sin piuthar eile a bha dà bhliadhna na b’ òige na ise. Agus, uh, tha – am mac eile a bh’ aig m’ athair, Gilleasbaig. Eh, bha, bha esan, cha robh e ach dusan bliadhna nuair a chaidh sinn ann. Cha robh e ach aona bliadhn’ deug. Agus sgrìobh m’ athair chun an Director of Education ann an Eilear Nis agus – gum faigheadh Anna, mo phiuthar a b’ òige – bha i a’ crìochnachadh ann am Port Rìgh, agus fhuair ise cead airson a bhith a’ toirt foghlam dha a’ chiad bhliadhna a bha sinn ann. Agus chaidh e an ath-bhliadhna, chaidh e a Phort Rìgh.
Eh, bhiodh iad a’ falbh, bha iad, bha taigh-sgoil ann, ’s bha mullach air, ’s bha, bha e cho math ’s a bha e nuair a dh’fhàg an fheadhainn mu dheireadh a bha a’ fuireach ann. Bhiodh iad a’ dol a-null an sin sa mhadainn tràth, dìreach mar gum biodh iad a’ dol do sgoil, uh, aig àm na sgoile ’s bhiodh, bhiodh e ann an shin gu feasgar. Ruigeadh iad dhachaidh airson lunch agus thilleadh iad a-null air ais.
Agus, uh, well an uair sin thàinig mo phiuthar eile. Bha i aig – chrìochnaich i banaltramachd ann an Glaschu, agus dh’fhalbh mo phiuthar a b’ òige. Dh’fhalbh ise a dh’ionnsachadh banaltramachd. Agus, sin mar a bha. Cha bhiodh ann ach, uh, dìreach an triùir againn an uair sin mar bu trice. Ach nuair a thigeadh Gilleasbaig, nuair a thigeadh e dhachaidh air na lathaichean saora às an sgoil bhiodh, bhiodh, bhiomaid ceathrar ann an uair sin.
Bha seann eathar againn. Agus uh, ’s e gu dearbh fhèin, ’s e, ’s e seann lifeboat a bh’ innte. Agus, uh, engine beag innte - ’s e sin an taca ri na h-engines a tha sna h-eathraichean an-diugh – Kelvin engine. Agus thug sinn a-mach leinn an crodh – bha trì mart againn an uair sin ann an sheo – thug sinn iad sin a-mach leinn san eathar, ’s na cearcan, ’s, tha, na caoraich, agus bha sinn uabhasach fortanach, am foghar a chaidh sinn ann. Tha – bha an t-sìde cianail math. Ged nach robh an t-engine ach beag bha seòl againn. Bha seòl againn a bha, bha – bha sin na chuideachadh mòr dhan engine ma bha gaoth ann.
Um, bha sinn, bha sinn, bha sinn toilichte, agus as t-samhradh bhiodh na h-iasgairean a’ tighinn a-mach à Griomasaigh. Bha cuideachd gu leòr againn an uair sin. Uaireannan bhiodh iasgairean a’ tighinn à Paibeil cuideachd. Bha iadsan ag iasgach ghiomach air a’, air a’ chladach aca fhèin. Bhiodh iad a’ tighinn a-mach a chur lìon airson airson lèabagan. Agus thigeadh iad air tìr fhad ’s a bha an lìon an cur. Agus, agus bhiodh iad shuas còmhla rinne ’s na stòraidhean ’s na naidheachdan ma bha naidheachdan a’ dol. Tha, tha e a’ tighinn chum chuimhne an-dràsta. Bha seann wireless againn cuideachd, a thug sinn leinn a-mach. Dh’fheumadh e, tha, - cha robh electricity a’ dol. Ach bha Tilley againn, agus bhiodh an t-seann wireless a bha sin – eh, bhiomaid a’ faighinn na sìde air.
’S e sin an rud a bu riatanaiche dhuinne air sàilleabh far an robh sinn – gu h-àraid a’ tighinn gu tìr. ’S e Paibeil, of course, ’s e an t-àite a b’ fhaisge oirnn, agus bha, bha sin math gu leòr as t-samhradh ach bha – latha gaoithe geamhraidh dh’fheumadh tu a bhith cinnteach gun robh an t-sìde seasmhach, gun robh, gun robh an latha a’ dol a sheasamh mus fhàgadh tu sa mhadainn, thoradh mura h-fhaigheadh tu air ais bha, bha an t-eilean a’ freasdail an dithis bhoireanach a bha thu a’ fàgail, mo mhàthair is mo phiuthar.
Agus uh, bhiomaid a’ tighinn uaireannan air ais a Ghriomasaigh ach bha sin gu math na b’ fhaide bhuainn na Màisgeir – sin agad far an robh sinn a’ dol air tìr airson, eh, ann am Paibeil. A’ coiseachd o Mhàisgeir chun an oifis a’ phuist an Ceann a’ Bhàigh bha dà mhìle agad ri choiseachd. An sin dà mhìle an uair sin air ais a-rithist. Agus an uair sin eadar sia ’s a seachd mile air ais gu Heisgeir. Bhiodh tu dìreach fortanach gum faigheadh tu air ais mus robh i a’ fàs dorcha.
Bha, bha e air a bhith fìor mhath nam biodh am barrachd dhaoine ann. Ach bha ro bheag ann – aon teaghlach ro bheag. Thill sinn air ais a Ghriomasaigh agus bhiomaid a’ dol a-mach a dh’iasgach a Heisgeir mar a b’ àbhaist.
Short url: http://multidict.net/cs/752


text:
- TIOTAL
- A' coimhead chun an ear bhon àrd-chabhsair meòir air Snaim Fèill Sheòrais
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_642
- ÀITE
- Fèill Sheòrais
- SGÌRE
- Gallaibh an Iar
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Hacraig
- CREATOR (AV)
- Colour Print
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27356
- KEYWORDS
- Rèile na Gàidhealtachd
HR
rathaidean-iarainn
A' coimhead chun an ear bhon àrd-chabhsair meòir aig Fèill Sheòrais.
'S ann aig Snaim Fèill Sheòrais a tha Meur Inbhir Theòrsa a' fàgail na prìomh loidhne a tuath gu Inbhir Ùige. Dh'fhosgail an stèisean air 28 An t-Iuchar 1874. Dhùin e do bhathar san Fhaoilleach 1984 ach tha e fhathast fosgailte do luchd-siubhail


text:
Coyle mì-thoilichte le rèitearan
Thuirt manaidsear Ross County gun do dh'aidich ceannard rèitearan an SFA gun do rinn na h-oifigich mearachdan san dà gheama mu dheireadh aig an sgioba aige.
Bha Owen Coyle feargach le breab-peanais a fhuair Cill Mheàrnaig anns na mionaidean mu dheireadh den gheama ann an Cupa na h-Alba an t-seachdain seo chaidh.
Chaidh Tim Chow a chur na pàirce is chuir Cill Mheàrnaig am ball dhan lìon, tadhal a chuir iad troimhe dhan ath-chuairt den fharpais.
Tha an SFA air a' chàirt dhearg an aghaidh Chow a tharraing.
Bha tuilleadh chonnspaid ann oidhche Chiadain nuair a chaill County 2-0 ri Tobar na Màthar.
Bha Coyle cinnteach gun robh còir aig County a bhith air breab-saor fhaighinn nuair a chaidh am ball a thoirt bho Mharcus Friseal dìreach mus deach Tobar na Màthar 2-0 air thoiseach.
Dh'innis e gu bheil ceannardan rèitearan SFA, Iain Fleming, air aideachadh gun do rinn na h-oifigich mearachdan.
Taingeil
"Chan e breab-peanais a bh' ann is tha iad air sin aideachadh gu h-oifigeil, agus cuideachd gun robh còir aig Marcus Friseal a bhith air breab-saor fhaighinn", thuirt Coyle.
"Tha mi taingeil dha Iain Fleming gun do dh'aidich e gun deach mearachdan a dhèanamh. Feumaidh sinn a-nise an gnothach a chur air ar cùlaibh is adhartas a dhèanamh air a' phàirc", thuirt e.
Tha cothrom aca tòiseachadh air sin nuair a thig Rangers dhan Ghàidhealtachd Didòmhnaich.
Dh'aidich Coyle gur e dùbhlan a bhios ann is Rangers air sreap dhan darna àite san lìog an t-seachdain seo.
"Tha Rangers a' dèanamh fìor mhath an-dràsta is feumaidh na balaich againn a bhith cho math 's a ghabhas Didòmhnaich.
"Ma nì iad sin, 's urrainn dhuinn an geama seo a bhuannachadh.
"Mar a tha an lìog, ma bhuannaicheas sinn sreath de gheamaichean sreapaidh sinn an lìog is 's e sin an targaid a th' againn," thuirt e.


text:
Seann mhinistear Catalanach air tilleadh gu Alba
- 15 Am Màrt 2018
Chaidh grunn cheannardan Catalanach a chur an grèim as t-fhoghar airson am pàirt ann an reifreann agus foir-gheall na neo-eisimeileachd.
Theich Clara Ponsatí, a bha na ministear foghlaim anns an riaghaltas ann am Barcelona aig an am, don Bhruiseil le Carles Puigdemont gus am prìosan a sheachnadh.
A-nis, tha i air tilleadh do dh'Alba, far a bheil i na h-ollamh eaconomach aig Oilthigh Chille Rìmhinn.
Tha ceathrar fhathast anns a' phrìosan - dithis seann mhinistearan, Oriol Junqueras agus Joaquim Forn, a bharrachd air dithis cheannardan bhuidhnean iomairt, Jordi Sànchez agus Jordi Cuixart.
Thuige seo, cha deach casaid a chur air gin dhiubh.
Leugh artaigil air fad Seann mhinistear Catalanach air tilleadh gu Alba
Blàthas gun bhrìgh?
- 16 An t-Samhain 2017
Is ann ainneamh a thig prìomhaire sam bith a-mach tro dhoras dubh Àireamh a Deich gus fàilte a chur air luchd-tadhail.
Ach an t-seachdainn-sa chuir Theresa May fàilte shònraichte air a h-aoigh.
Air ais a dh'obair
- 5 An t-Sultain 2017
Tha na dùbhlanaich air am beul a chnàmh o thàinig an SNP gu cumhachd bho chionn deich bliadhna gun robh an aire a-riamh air na rudan ceàrr.
Carson, dh'èigheadh iad, nach sguir sibh den chabadaich mu neo-eisimeileachd agus na cumhachdan a tha agaibh a chur gu feum?
An taghadh a chaill gach taobh
- 14 An t-Ogmhìos 2017
Ged a tha a' ghrian a' deàrrsadh air Westminster, is glè bheag de shoilleireachd a tha mun cuairt.
Cha mhòr seachdain on chaidh an luchd-bhòtaidh do na bogsaichean-baileit tha barrachd ceistean na freagairtean againn mu na tha air fàire.
Ceist an dà reifrinn
- 7 An t-Ogmhìos 2017
Nam biodh an phàrtaidh a bha ag iarraidh a' chothruim a dhol air ais don luchd-bhòtaidh às dèidh taghadh 2015, b' iad na Lib Deamaich.
Chaidh sgrios a dhèanamh orra aig an taghadh mu dheireadh, mu dheas agus mu thuath, an taing a fhuair iad bhon luchd-bhòtaidh airson a dhol a-steach don riaghaltas leis na Tòraidhean ann an 2010.
Dùnadh na Beàrn
- 6 An t-Ogmhìos 2017
Nuair a thòisich an iomairt seo bha gu leòr anns a' phàrtaidh aige fhèin a bha ag ràdh nach tigeadh Jeremy Corbyn faisg air an taghadh seo a bhuannachadh.
Tha iad gu math sàmhach a-nis.
Prìs a' phrìomh mhinisteir
- 6 An t-Ogmhìos 2017
Bha fios o chaidh a ghairm gum biodh dùbhlan ron SNP aig an taghadh seo.
Sin a dh'aindeoin na beàrn a bha ann agus tha ann fhathast eadar pàrtaidh Nicola Sturgeon agus càch anns na cunntasan-bheachd.
A' gluasad air adhart?
- 22 An Cèitean 2017
Don tè a ghairm e, tha cothrom mòr an luib an taghaidh seo.
Bha Theresa May an dòchas gun toireadh laigse nan Làbarach anns na cunntasan-bheachd cothrom dhi cur ris a' mhor-chuid a dh'fhàgadh dhi le Dàibhidh Camshron.
An deasbad a' teannachadh
- 3 An Cèitean 2017
Lean iomairt an dà thaghaidh Dimairt air thoiseach air an taghadh ionadail Diardaoin.
Chaidh am prìomh mhinistear às àidhcheadh gur e bhòt air an neo-eisimeileachd a bhios ann.
Anns an lìon?
- 3 An Cèitean 2017
Their an seann-fhacal gur e iasg a h-uile rud a thèid anns an lìon.
Seachdainn ron taghadh ionadail chaidh an t-iasgach a dheasbad aig ceistean a' phrìomh mhinisteir.


text:
Sgrìobhadh Cruthachail - Kar2ouche
19 Màrt 2009
Tha Stòrlann ann an com-pàirteachas còmhla ri na foillsichearan Immersive Education toilichte cur a dh'aithghearr chun na sgoiltean Sgrìobhadh Cruthachail an dàrna tiotal a-mach às sreath Kar2ouche. Tha gach tiotal a’ gabhail a-steach taghadh farsaing de charactaran 3D, cùil-raoin, uidheaman le teacsa agus faidhlean claistinneach. Cuideachd, tha gnìomhachdan agus planaichean leasanan ann am Paca an Tidseir.
Le Kar2ouche Sgrìobhadh Cruthachail, bidh sgoilearan a’ leughadh, ag èisteachd agus a’ coimhead chlàran-sgeulachd a rinneadh mar-thà. Cleachdaidh iad caractaran, cùl-raointean, àirneis, teacsa agus eàrrainnean claistinn gus an dreach fhèin a chur air sgeulachdan agus sgrìobhadh cruthachail a dhèanamh.
Cuidichidh sgeulachd nan Trì Mucan Beaga na sgoilearan gu bhith a’ planadh agus a’ sgrìobhadh sgeulachdan sìmplidh. Bheir Cinderella cothrom dhaibh sùil a thoirt air caractar agus plot, agus obrachadh gu h-àraidh air deagh thoiseach is deagh dheireadh do sgeulachd. Faodaidh iad coimhead air dreachan eile de Cinderella, mar dreach à Kashmir agus às an Èipheit. Bheir seo piseach air tuigse mu charactar agus suidheachadh. Faodaidh iad cuideachd na h-innealan ann an Kar2ouche a chleachdadh airson earrann eile a chur ri na sgeulachdan. Tha sgoilearan air am brosnachadh gu bhith a’ planadh agus a’ sgrìobhadh sgeulachdan stèidhte air am fiosrachaidhean fhèin agus a’ cleachdadh shuidheachaidhean air a bheil iad eòlach.


text:
- TIOTAL
- Togalaichean an stèisein ann an Inbhir Garadh bhon cheann a deas
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_723
- ÀITE
- Inbhir Garadh
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mo Naomhaig
- DEIT
- 1930 (c.)
- LINN
- 1930an
- CREATOR (AV)
- Stations UK RR3A60B
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27434
- KEYWORDS
- Rèile na Gàidhealtachd
HR
stèisean
LMS
Togalaichean an stèisein ann an Inbhir Garadh bhon cheann a deas.
Dh'fhosgail Stèisean Inbhir Garadh air 22 an t-Iuchar 1903 mar phàirt de Rèile Inbhir Garadh agus Cille Chuimein. Chaidh seo a thogail le companaidh neo-eisimeileach agus cha robh e riamh na phàirt de Rèile na Gàidhealtachd ged a bha HR ga obrachadh bho dh'fhosgail e gu 30 An Giblean 1907. Dhùin e airson ùine shealach air 31 An Dàmhair 1911 ach dh'fhosgail i a-rithist air 1 An Lùnastal 1913. Dhùin i do luchd-siubhail air 1 An Dùbhlachd 1933 agus mu dheireadh do bhathar air 1 Am Faoilleach 1947.


text:
Numerals or How to write a cheque in Gaelic
Numbers ... yes, oh what joy, but there's no avoiding them. There are three sets of numbers in Gaelic, just to keep life interesting, plus an old 'new way' they have dug up to make mathematics 'easier' for children in Gaelic Medium Education.
The first set of numbers is the "basic" set of numbers, the one you use for counting things. The second set is used if you're simply counting or giving a phone number - and the third for counting people (the same in both systems). Because we do not have the same space restrictions as books have, we are going to give you both systems up to a hundred (traditional first and further down the new old system) and then plenty of examples above 100. Because we will need to explain a few things half way and again, we have made a break after the 10's and the 20's and stuck in the explanations there and then and then continue with 11/31 etc. There are two examples each, one for masculine and one for feminine nouns.
Zero to ten
Notes
Fun, isn't it? It's going to get even better ... but first the footnotes:
1) Aon and dà lenite the following consonant (bearing the rule about blocked lenition in mind). Is the noun followed by adjectives, dà lenites these as well e.g. dà thaigh mhór bhrèagha.
2) Dà is not followed by the plural, but what appears to be the singular. This isn't as bizarre as it may sound (yet again). Old Irish had something called the 'dual' a special number for counting two's - forms which looked very similar to the singular, so when the dual case went out of the window, pairs of things were grouped with the singular (in grammatical terms anyway). The only thing which is a reminder of this not being the singular case but something else is with feminine nouns, which slenderise after dà i.e. dà bhròig. Today this is mostly restricted to written Gaelic - but not to such a degree that you will sound odd if you do use it in spoken Gaelic, so the choice is yours. Dà also lenites adjectives following a noun regardless of its gender but does not slenderise e.g. dà ghob mhór, dà bhròig mhór. Is the numeral phrase in the dative or genitive, the adjectives decline normally thus: leis an dà ghob mhór, leis an dà bhròig mhóir and an dà ghuib mhóir, an dà bhròige móire. Notice that an is used in the genitive with feminine nouns rather than na.
3) When preceded by a, dà changes to a dhà. Notwithstanding, you will hear people say things like dhà chù. Also, a prefixes h- to the numbers beginning with a vowel, thus you get a h-aon and a h-ochd.
4) The singular is used with dusan, fichead, multiples of fichead, ceud and mìle, millean etc. The singular is also used with measures (length, monetary units etc) e.g. sgillinn (but not not 'pound' which has a plural, notaichean), mìle, tròigh, pùnnd, clach ...
Bliadhna, which actually IS an old plural form, does not change either when counting, even though you say things like bliadhnaichean air ais 'years ago'. Other time terms take the plural just as other nouns e.g. uairean, mionaidean, seachdainnean ...
5) Remember to lenite your adjectives after a masculine noun that pluralises by slenderisation e.g. seachd craobhan móra but seachd guib mhóra.
6) Instead of aon, aonan can be used in an emphatic sense, e.g có mheud a bha ann? Aonan!! 'How many were there? One!!'. Alternatively, you could answer Dìreach aon!
7) The ordinal numbers obey the rules for case according to gender i.e. prefix t- in front of s and nothing before vowels for feminine nouns and t- before vowels for masculine nouns. A' chiad however is always a' chiad regardless of the gender of the noun. Deug lenites after feminine nouns as if it were an adjective. Adjectives themselves behave "normally" as if it were a simple noun phrase i.e. an t-siathamh bhròg mhór dheug 'the 16th big shoe' or air an t-siathamh bhròig mhóir dheug 'on the 16th big shoe'.
EXCEPT that only a' chiad lenites a following noun i.e. even though it may be followed by a feminine noun, a' cheathramh never lenites.
8) Instead of aonamh you will see a number of variations such as aon and aona. Some people prefer to use a' chiad instead of aonamh altogether. Tritheamh is a variant of treas (behaves exactly the same way) as is dara of dàrna (behaving the same way too). We recommend the use of the system outlined here, however.
9) Ordinal numbers are "abbreviated" as follows: a' chiad > 1d; an dàrna > 2na; an treas > 3as; -eamh > Nmh. Above 20, however, 1d becomes 1mh, because it changes from a' chiad to an aonamh.
10) a' chiad becomes na ciad in phrases like na ciad eòin 'the first birds', similarly na dàrna, na treas etc. Ordinal numbers can also be lenited, e.g. by the possessive pronouns do dhàrna bean 'your second wife'.
11) There is a strong tendency in the spoken language to neutralise the masc/fem distinction if a numeral occurs between the definite article and the thing being counted. In other words, lots of people say an aonamh gob deug instead of an t-aonamh gob deug.
Ok, enough footnotes ... here's the numbers up to 30
Eleven to thirty
Notes
1) Where to start? Slightly contrary to current usage (and of course GOC), we have used ar instead of air. Actually the Gaelic way of saying thirty etc is not   but   - deich thar fhichead (thar shortened to ar). Ok, it still doesn't explain the lenition really, but it does explain why many people pronounce air here as /ar/ rather than /ɛrʲ/. Some people do pronounce it with a slender r, probably because of seing it written air all the time.
2) Note that the nouns lenite the numbers as if they were adjectives - so bròg being feminine lenites deug and guib lenites deug because it is an indefinite masculine noun which forms it's plural by slenderisation ... don't you just love it?
3) Full multiples twenty are not preceded by a when counting, thus a deich but fichead, fichead is a deich but dàichead.
Ok, you're bursting for more, yes?
Thirty to 100+
47 dàichead is a seachd dàichead gob is a seachd dàichead bròg is a seachd an dàicheadamh gob is a seachd an dàicheadamh bròg is a seachd 48 dàichead is a h-ochd dàichead gob is a h-ochd dàichead bròg is a h-ochd an dàicheadamh gob is a h-ochd an dàicheadamh bròg is a h-ochd 49 dàichead is a naoi dàichead gob is a naoi dàichead bròg is a naoi an dàicheadamh gob is a naoi an dàicheadamh bròg is a naoi 50 dàichead is a deich dàichead gob is a deich dàichead bròg is a deich an dàicheadamh gob is a deich an dàicheadamh bròg is a deich 51 dàichead is a h-aon deug dàichead gob is a h-aon deug dàichead bròg is a h-aon deug an 40mh gob is a h-aon deug an 40mh bròg is a h-aon deug 52 dàichead is a dhà dheug dàichead gob is a dhà dheug dàichead bròg is a dhà dheug an 40mh gob is a dhà dheug an 40mh bròg is a dhà dheug 53 dàichead is a trì deug dàichead gob is a trì deug dàichead bròg is a trì deug an 40mh gob is a trì deug an 40mh bròg is a trì deug 54 dàichead is a ceithir deug dàichead gob is a ceithir deug dàichead bròg is a ceithir deug an 40mh gob is a ceithir deug an 40mh bròg is a ceithir deug 55 dàichead is a cóig deug dàichead gob is a cóig deug dàichead bròg is a cóig deug an 40mh gob is a cóig deug an 40mh bròg is a cóig deug 56 dàichead is a sia deug dàichead gob is a sia deug dàichead bròg is a sia deug an 40mh gob is a sia deug an 40mh bròg is a sia deug 57 dàichead is a seachd deug dàichead gob is a seachd deug dàichead bròg is a seachd deug an 40mh gob is a seachd deug an 40mh bròg is a seachd deug 58 dàichead is a h-ochd deug dàichead gob is a h-ochd deug dàichead bròg is a h-ochd deug an 40mh gob is a h-ochd deug an 40mh bròg is a h-ochd deug 59 dàichead is a naoi deug dàichead gob is a naoi deug dàichead bròg is a naoi deug an 40mh gob is a naoi deug an 40mh bròg is a naoi deug 60 trì fichead trì fichead gob trì fichead bròg an trì ficheadamh gob an trì ficheadamh bròg 61 trì fichead is a h-aon trì fichead gob is a h-aon trì fichead bròg is a h-aon an trì 20mh gob is a h-aon an trì 20mh bròg is a h-aon 62 trì fichead is a dhà trì fichead gob is a dhà trì fichead bròg is a dhà an trì 20mh gob is a dhà an trì 20mh bròg is a dhà 63 trì fichead is a trì trì fichead gob is a trì trì fichead bròg is a trì an trì 20mh gob is a trì an trì 20mh bròg is a trì 64 trì fichead is a ceithir trì fichead gob is a ceithir trì fichead bròg is a ceithir an trì 20mh gob is a ceithir an trì 20mh bròg is a ceithir 65 trì fichead is a cóig trì fichead gob is a cóig trì fichead bròg is a cóig an trì 20mh gob is a cóig an trì 20mh bròg is a cóig 66 trì fichead is a sia trì fichead gob is a sia trì fichead bròg is a sia an trì 20mh gob is a sia an trì 20mh bròg is a sia 67 trì fichead is a seachd trì fichead gob is a seachd trì fichead bròg is a seachd an trì 20mh gob is a seachd an trì 20mh bròg is a seachd 68 trì fichead is a h-ochd trì fichead gob is a h-ochd trì fichead bròg is a h-ochd an trì 20mh gob is a h-ochd an trì 20mh bròg is a h-ochd 69 trì fichead is a naoi trì fichead gob is a naoi trì fichead bròg is a naoi an trì 20mh gob is a naoi an trì 20mh bròg is a naoi 70 trì fichead is a deich trì fichead gob is a deich trì fichead bròg is a deich an trì 20mh gob is a deich an trì 20mh bròg is a deich 71 trì fichead is a h-aon deug trì fichead gob is a h-aon deug trì fichead bròg is a h-aon deug an trì 20mh gob is a h-aon deug an trì 20mh bròg is a h-aon deug 72 trì fichead is a dhà dheug trì fichead gob is a dhà dheug trì fichead bròg is a dhà dheug an trì 20mh gob is a dhà dheug an trì 20mh bròg is a dhà dheug 73 trì fichead is a trì deug trì fichead gob is a trì deug trì fichead bròg is a trì deug an trì 20mh gob is a trì deug an trì 20mh bròg is a trì deug 74 trì fichead is a ceithir deug trì fichead gob is a ceithir deug trì fichead bròg is a ceithir deug an trì 20mh gob is a ceithir deug an trì 20mh bròg is a ceithir deug 75 trì fichead is a cóig deug trì fichead gob is a cóig deug trì fichead bròg is a cóig deug an trì 20mh gob is a cóig deug an trì 20mh bròg is a cóig deug 76 trì fichead is a sia deug trì fichead gob is a sia deug trì fichead bròg is a sia deug an trì 20mh gob is a sia deug an trì 20mh bròg is a sia deug 77 trì fichead is a seachd deug trì fichead gob is a seachd deug trì fichead bròg is a seachd deug an trì 20mh gob is a seachd deug an trì 20mh bròg is a seachd deug 78 trì fichead is a h-ochd deug trì fichead gob is a h-ochd deug trì fichead bròg is a h-ochd deug an trì 20mh gob is a h-ochd deug an trì 20mh bròg is a h-ochd deug 79 trì fichead is a naoi deug trì fichead gob is a naoi deug trì fichead bròg is a naoi deug an trì 20mh gob is a naoi deug an trì 20mh bròg is a naoi deug 80 ceithir fichead ceithir fichead gob ceithir fichead bròg an ceithir ficheadamh gob an ceithir ficheadamh bròg 81 ceithir fichead is a h-aon ceithir fichead gob is a h-aon ceithir fichead bròg is a h-aon an 4 20mh gob is a h-aon an 4 20mh bròg is a h-aon 82 ceithir fichead is a dhà ceithir fichead gob is a dhà ceithir fichead bròg is a dhà an 4 20mh gob is a dhà an 4 20mh bròg is a dhà 83 ceithir fichead is a trì ceithir fichead gob is a trì ceithir fichead bròg is a trì an 4 20mh gob is a trì an 4 20mh bròg is a trì 84 ceithir fichead is a ceithir ceithir fichead gob is a ceithir ceithir fichead bròg is a ceithir an 4 20mh gob is a ceithir an 4 20mh bròg is a ceithir 85 ceithir fichead is a cóig ceithir fichead gob is a cóig ceithir fichead bròg is a cóig an 4 20mh gob is a cóig an 4 20mh bròg is a cóig 86 ceithir fichead is a sia ceithir fichead gob is a sia ceithir fichead bròg is a sia an 4 20mh gob is a sia an 4 20mh bròg is a sia 87 ceithir fichead is a seachd ceithir fichead gob is a seachd ceithir fichead bròg is a seachd an 4 20mh gob is a seachd an 4 20mh bròg is a seachd 88 ceithir fichead is a h-ochd ceithir fichead gob is a h-ochd ceithir fichead bròg is a h-ochd an 4 20mh gob is a h-ochd an 4 20mh bròg is a h-ochd 89 ceithir fichead is a naoi ceithir fichead gob is a naoi ceithir fichead bròg is a naoi an 4 20mh gob is a naoi an 4 20mh bròg is a naoi 90 ceithir fichead is a deich ceithir fichead gob is a deich ceithir fichead bròg is a deich an 4 20mh gob is a deich an 4 20mh bròg is a deich 91 ceithir fichead is a h-aon deug ceithir fichead gob is a h-aon deug ceithir fichead bròg is a h-aon deug an 4 20mh gob is a h-aon deug an 4 20mh bròg is a h-aon deug 92 ceithir fichead is a dhà dheug ceithir fichead gob is a dhà dheug ceithir fichead bròg is a dhà dheug an 4 20mh gob is a dhà dheug an 4 20mh bròg is a dhà dheug 93 ceithir fichead is a trì deug ceithir fichead gob is a trì deug ceithir fichead bròg is a trì deug an 4 20mh gob is a trì deug an 4 20mh bròg is a trì deug 94 ceithir fichead is a ceithir deug ceithir fichead gob is a ceithir deug ceithir fichead bròg is a ceithir deug an 4 20mh gob is a ceithir deug an 4 20mh bròg is a ceithir deug 95 ceithir fichead is a cóig deug ceithir fichead gob is a cóig deug ceithir fichead bròg is a cóig deug an 4 20mh gob is a cóig deug an 4 20mh bròg is a cóig deug 96 ceithir fichead is a sia deug ceithir fichead gob is a sia deug ceithir fichead bròg is a sia deug an 4 20mh gob is a sia deug an 4 20mh bròg is a sia deug 97 ceithir fichead is a seachd deug ceithir fichead gob is a seachd deug ceithir fichead bròg is a seachd deug an 4 20mh gob is a seachd deug an 4 20mh bròg is a seachd deug 98 ceithir fichead is a h-ochd deug ceithir fichead gob is a h-ochd deug ceithir fichead bròg is a h-ochd deug an 4 20mh gob is a h-ochd deug an 4 20mh bròg is a h-ochd deug 99 ceithir fichead is a naoi deug ceithir fichead gob is a naoi deug ceithir fichead bròg is a naoi deug an 4 20mh gob is a naoi deug an 4 20mh bròg is a naoi deug 100 ceud ceud gob ceud bròg an ceudamh gob an ceudamh bròg 101 ceud is a h-aon ceud gob is a h-aon ceud bròg is a h-aon an ceudamh gob is a h-aon an ceudamh bròg is a h-aon 102 ceud is a dhà ceud gob is a dhà ceud bròg is a dhà an ceudamh gob is a dhà an ceudamh bròg is a dhà 103 ceud is a trì ceud gob is a trì ceud bròg is a trì an ceudamh gob is a trì an ceudamh bròg is a trì
And the footnotes:
50: Instead of dàichead is a deich, leth cheud can be used, which does not lenite.
In spoken Gaelic is a is often shortened to 's a /sə/ not to be confused with sa 'in the'.
Dàichead is a shortened form of dà fhichead. It is not only easier to read, but also reflects the actual stress placement better (only on the dà-) when counting which is why we prefer it.
Once you reach ceudamh, no gender distinctions are necessary anymore.
Sometimes the vigesimal system is used up to 200 i.e. cóig fichead, sia fichead, seachd fichead, ochd fichead, naoi fichead, but never beyond that.
Yes, we said we'd only go up to a hundred, but in real life we need to tackle larger numbers too, so here are a few further key numbers so you will get an understanding of how to tackle larger numbers. And yes, many a Gaelic teacher will tell you that most Gaels use English numbers when counting anything complex above 50 or 100, but first of all that is beside the point and secondly that has much to do with the fact that almost all Gaelic speaking adults over 20 have been educated through the medium of English, particularly when it comes to maths, which is not a subject commonly taught in GME, especially not at secondary level. Go on, how good are your number skills in French or German over 50?
So do learn how to express these numbers, but we advise caution as to with whom you can use them. Learners, teachers, very literate native speakers and young people who have had GME. If you feel like doing some language planning, you can alway use the Gaelic numbers regardless of with whom you are speaking and then gloss it by following it with the number in English.
No counting cardinal numbers ordinal numbers 105 ceud is a cóig ceud gob is a cóig an ceudamh gob is a còig 125 ceud, fichead is a cóig ceud, fichead gob is a cóig an ceudamh, cóig guib ar fhichead 220 dà cheud is fichead dà cheud gob is fichead an dà cheudamh gob ar fhichead 400 ceithir ceud ceithir cheud gob an ceithir cheudamh gob 552 cóig cheud, dàichead is a dhà dheug cóig cheud, dàichead gob is a dhà dheug an cóig cheudamh, dàichead gob is a dhà dheug 592 cóig ceud, ceithir fichead is a dhà dheug cóig ceud, ceithir fichead gob is a dhà dheug an ceithir ceudamh, ceithir fichead gob is a dhà dheug 1,000 mìle mìle gob am mìleamh gob 1,238 mìle, dà cheud, ochd deug ar fhichead mìle, dà cheud, ochd guib dheug ar fhichead am mìleamh, dà cheud, ochd guib dheug ar fhichead 4,673 ceithir mìle, sia ceud, trì fichead is trì deug ceithir mìle, sia cheud, trì fichead gob is trì deug an ceithir mìleamh, sia cheud, trì fichead gob is trì deug 10,000 deich mìle deich mìle gob an deich mìleamh gob 16,745 sia mìle deug, seachd ceud, dàichead is a cóig sia mìle deug, seachd ceud, dàichead gob is a cóig an sia mìleamh deug, seachd ceud, dàichead gob is a cóig 56,965 dàichead mìle is sia deug, naoi ceud, trì fichead is a cóig dàichead mìle is a sia deug, naoi ceud, trì fichead gob is a cóig an dàichead mìleamh is sia deug, naoi ceud, trì fichead gob is a cóig 200,000 dà cheud mìle dà cheud mìle gob an dà cheud mìleamh gob 143,976 ceud mìle dàichead is a trì, naoi ceud, trì fichead is a sia ceud mìle dàichead is a trì, naoi ceud, trì fichead gob is a sia an ceud mìleamh dàichead is a trì, naoi ceud, trì fichead gob is a sia 999,999 naoi ceud mìle ceithir fichead is a naoi deug, naoi ceud, ceithir fichead is a naoi deug naoi ceud mìle ceithir fichead is a naoi deug, naoi ceud, ceithir fichead gob is a naoi deug naoi ceud mìleamh ceithir fichead is a naoi deug, naoi ceud, ceithir fichead gob is a naoi deug 1,000,000 millean millean gob am milleanamh gob 5,867,835 cóig millean, ochd ceud mìle trì fichead is seachd, ochd ceud, cóig deug ar fhichead cóig millean, ochd ceud mìle trì fichead is a seachd, ochd ceud, cóig guib dheug ar fhichead an cóig milleanamh, ochd ceud mìle trì fichead is seachd, ochd ceud, cóig guib dheug ar fhichead
Footnote or ten ...
The comma is only "notional" that is, it's a "speech break" you put in when saying the number. You don't actually write it when spelling out numbers - we just put them in here to demonstrate where the breaks would be.
The numbers 2-6 lenite ceud, so you get dà cheud, trì cheud, ceithir cheud, cóig cheud and sia cheud. This is NOT completely arbitrary but the last remining vestiges of something Gaelic lost. Traditionally (well, several hundred years back in Gaelic terms), the number 1-6 lenite while the numbers 7-10 nasalize. Meaning? Well, seeing Irish still does this, let's have a look at how you count boats in Irish: bád, dhá bhád, trí bhád, ceithre bhád, cúig bhád, sé bhád, seacht mbád, ocht mbád, naoi mbád, deich mbád. Cool, isn't it? Gaelic stopped doing this a long time ago - except with the word ceud for whatever reason. In older texts, you might also come across things like trì thaighean occasionally.
Between 1001 and 9999, you can employ "splitting" into hundreds as you would with a year, e.g. 1267 as dà cheud dheag, trì fichead is a seachd.
As mentioned above, there is the possibility to express numbers up to 200 in twenties e.g. 136 as ceud, sia deug ar fhichead or sia fichead is a sia deug. So 136 ice-creams would be sia fichead reòiteag is a deich.
Leth refers to a half of the previous largest round 100, 1.000, 10.000 etc unit. This gives a value of 50, 500, 5.000 etc. These are then combined to give 150, 1.500, 15.000 etc. Enter the "illogical" step. You might imagine that trì cheud gu leth equals 450. Wrong. It equals 350. This principle applies at each level (100, 1.000, 10.000 etc). You can then add the numbers 1-9 to these expressions, but once you hit the next full 10, you have to revert to the "normal" way of counting, e.g. dà mhìle gu leth, dà mhìle gu leth is a h-aon, dà mhìle gu leth is a dhà ... dà mhìle gu leth is a naoi, dà mhìle is trì fichead. Leth cheud, leth mhìle etc work the same way. Alternatively you can just stick to the "normal" numbers
Possessives ... the ones that lenite, lenite numbers and the ones that add n- add n- to numbers beginning with vowels: mo dhà shùil, a thrì taighean, ar n-ochd caraidean. An so on.
Plurals. Numbers form their plurals 'relatively' regularly by adding -(e)an, -than, -dhean, -tean: aon > aonan, dà > dàthan, trì > trìthean, ceithir > ceithirean, cóig > cóigean, sia > siathan, seachd > seachdan, ochd > ochdan, naoi > naoidhean, deich > deichean, fichead > ficheadan, ceud > ceudan, mìle > mìltean, millean > milleanan. When will you ever need that? Well, try saying "I shook four sixes in a row" without using a plural of six ...
And last but not least, there is a tendency to stick the thing being counted at the very end with large numbers, especially with monetary units, so ¥51.655 would be dàichead mìle, sia ceud, trì fichead is a cóig Yen rather than dàichead mìle, sia ceud, trì fichead Yen is a cóig.
Hooray, you've cracked it ... except that Gaelic educationalists have had other plans .... Oh, and there's a separate page on how to give the date and time in Gaelic.


text:
Bidh taghadh sgìreil ann an Astùrias air 29 den Chèitean, 2019, agus tha teans gum faigh luchd-taic a’ chànain Astùrais mòr-chuid san riaghaltas sgìreil sin. Ma thachras sin, tha teans gum faigh Astùrais inbhe oifigeil mu dheireadh thall. Tha Xuan Porta, neach-iomairt Astùrais, ag aithris dhuinn.
Tha Tormod MacLeòid ann an deagh àm leis an aiste seo mu litreachadh caochlaideach “bi/bidh/bith” agus “cuir/cur”. Ged a tha e gu math pongail, thuirt e gur e “incoherent rant” a th’ ann, agus mar sin, chuir sinn i ris an roinn againn, “Rabhd na Bliadhn’ Ùir’” (air atharrachadh am-bliadhna gu Rabhd na Callainne). Ma tha…
Thug Mgr Uilleam Dòmhnallach, Ceannard Foghlaim Comhairle nan Eilean Siar, seachad agallamh air Aithris na Maidne air 13/09/18 agus e a’ mìneachadh nach eil a’ Chomhairle an dùil sgoiltean Gàidhlig fa leth a thogail sna h-Eileanan an Iar, a rèir iarrtas bho phàrantan. Sgrìobh Liam Alastair Crouse freagairt.
Iomadachd – se a dh’fhàgas an saoghal againn cho inntinneach. Aig deireadh a’ Ghiblein, thàinig ceòl ùr-nòsach agus mion-chànanan ri chèile. Ged a chanar ‘punc’ ris an dà phrìomh chòmhlan a chluich, bha iomadachd gu leòr ann. Rudeigin airson a h-uile duine, mar a chanar. Air a’ chiad oidhche, se Oi Polloi a chluich an…
Tha Black Panther air mòran òigridh air feadh an t-saoghail a dhùsgadh mu chultar is eachdraidh Afraga, dè an t-sradag a chuireas reultan ùra na Gàidhlig ma-tà?
Tha na pàipearan-naidheachd a’ bruidhinn air ciamar a chaidh na faclan “shithole countries” aig an Trumpach (no Dòmhnall Iain, mas fheàrr leat) eadar-theangachadh air feadh an t-saoghail. Saoilidh mi gum biodh e math nan sgrìobhadh daoine na tionndaidhean Gàidhlig aca sna “beachdan” fon phìos seo gus sreath a thòiseachadh. Dè a’ Ghàidhlig a chuireadh tusa…
Le Steaphan MacRisnidh Seo a’ Bhliadhn’ ùr a’ dlùthachadh oirnn a-rithist, agus an t-àm as toil le mòran dhaoine a bhith a’ cur romhpa aon atharrachadh mòr nam beatha a dhèanamh. ‘S e rùintean caran farsaing ‘nan gnè, a tha mis’ a’ dol a chur an cèill anns an aiste seo ge-tà. Cha ghabh an…
Siorram suas siorram sìos ach chan eil sgeul air an fhacal àraidh a bha air beul a’ bhaile an t-seachdain sa chaidh. Tha Alistair Paul a’ lorg “còsagach” san dàn aoir seo. Càit an toir an seachran-seilge e?
Seo film neo-àbhaisteach ann an Gàidhlig na h-Èireann mun t-seinneadair neo-àbhaisteach Seosamh Ó hÉanaí a thog cliù dha fhèin son a chuid seinn san t-seann-nòs.
Thairis air an deireadh-sheachdain, bha a’ chiad fhèill litreachais sa Ghàidhlig ga cumail ann an Uibhist a Deas, ‘Às an Tobar’. Bha Catrìona NicIlleDhuibh an làthair, a’ bruidhinn mu fhaclan san leabhar ùr aice, Forradh: Sly Cooking – taghadh bho fhaclan is abairtean a chruinnich Mgr Ailean ann an Uibhist agus Èirisgeidh.