text:
15.06.2012
Bidh Comataidh Eaconomachd, Cumhachd agus Turasachd, a chuir rannsachadh air chois o chionn ceithir miosan air lùths ath-nuadhachail, a’ crìochnachadh a h-obair a thaobh cruinneachadh fianais air cho ruigsinneach ’s a tha na targaidean aig Riaghaltas na h-Alba mu lùths ath-nuadhachail aig coinneamh Diciadain (20mh den Ògmhios).
Bidh Comataidh Eaconomachd, Cumhachd agus Turasachd, a chuir rannsachadh air chois o chionn ceithir miosan air lùths ath-nuadhachail, a’ crìochnachadh a h-obair a thaobh cruinneachadh fianais air cho ruigsinneach ’s a tha na targaidean aig Riaghaltas na h-Alba mu lùths ath-nuadhachail aig coinneamh Diciadain (20mh den Ògmhios).
Tha an t-Urramach Ed Davey, Rùnaire Stàite airson Lùths agus Atharrachadh Cliomaid, a’ toirt fianais mu choinneamh buill pàrlamaid na h-Alba mu dheidhinn na buaidh a bhiodh aig Bile a’ Chumhachd aig Pàrlamaid an Rìoghachd Aonaichte. Bidh Fearghas Ewing BPA, Ministear na h-Iomart, a’ Chumhachd agus an Turasachd, an neach-fianais mu dheireadh a bhruidhneas mu choinneamh na Comataidh agus crìochnaichidh obair na Comataidh a thaobh cruinneachadh fianais leis an teisteanas aige.
Thuairt Neach-gairm na Comataidh Eaconomachd, Cumhachd agus Turasachd, Murchadh Friseal BPA:
“Bha an rannsachadh seo gu math farsaing, a’ toirt a-steach a h-uile càil bhon an teicneòlas a tha a dhìth oirnn gus na targaidean a’ choileanadh, gu na sgilean deatamach airson atachadh a’ ghniomhachais a’ stiùireadh anns an àm ri teachd, chun an t-siostaim dealbhaidh, ionmhais, agus a’ bhuaidh a bhios aig cumhachd-ghaoithe air tìr air turasachd agus coimhearsnachdan.
“Anns na miosan bhon a thòisich an rannsachadh seo, bhruidhinn sinn ri 80 luchd-fianais, a thug seachad iomadach beachdan diofaraichte dhuinn agus a dh’abhraich beagan de choinnspaid. Thig a’ Chomataidh a-nis gu a co-dhùnaidhean deireannach agus foillsichidh i a h-aithisg as t-Fhoghar.”
Chuala a’ Chomataidh còrr air 25 uairean a-thìde de theisteanasan bho luchd-fianais agus chaidh timcheall air 400 beachdan sgrìobhte a chur a-steach thuca.
Thèid a’ Chomataidh a Fhìobha, ann an turas dheireannach airson fiosrachadh a’ chruinneachadh, gus tadhail air BiFab agus Ionad “Future Skills” aig Colaiste Adam Smith air Diluain (18mh den Ògmhios). Tha a’ Chomataidh air fianais a’ chruinneachadh ann an Siorrachd Pheairt, an Arcaibh s’an Cataibh.
Cùl-fhiosrachadh
Chuir a’ Chomataidh air chois an rannsachadh air lùths ath-nuadhachail aca a-thaobh an gabh amasan Riaghltas na h-Alba a choileanadh taobh a-staigh a Mhapa Slighe 2020 chun Lùths Ath-Nuadhaichte no nach gabh, a’ sgrùdadh gu sònraichte an targaid mhòr gum biodh Alba a’ gintinn 100% de chuid dealain fhèin o stuthan-ath-nuadhaichte mu 2020.
Am measg nan ceistean as cudromaiche a bha air am beachdachadh ri linn an rannsachadh, bha:
· A bheil an teicneòlas a choileanas gach targaid ri fhaighinn agus a bheil e neo-chosgail?
· A bheil ar n-oilthighean agus ar n-ionadan rannsachaidh deiseil airson dèiligeadh ris an iarrtas airson leasachadh teicneòlach?
· Ciamar a ghabhas prìomhachaisan nàiseanta agus ceistean na chùis ùidhe aig ìre ionadail a rèiteachadh?
· A bheil sinn fìor chinnteach gun gabh am bun-structair a tha a dhìth an-drasta a leasachadh is a mhaoinicheadh a chor ‘s gun rèic Alba an dealain a tha i a’ gintinn a bharrachd ris a chòrr den Rìoghachd Aonaichte?
· De a’ bhuaidh a bhios aig a seo air prìsean dealain airson luchd-chleachdaidh?
· Am bi maoineachadh gu leòr ri fhaighinn, a leigeas le airgead a’ chur an seilbh airson gum bi an teicneòlas buntainneach ’s an dà chuid a’ chuir a-steach agus a’ leasachadh?
· Am bi sgilean gu lèor aig luchd-obrach Albannach a tharraingeas a-steach luchd-tasgaidh bho taobh a-muigh na h-Alba?
· A bheil na h-ath-leasachaidhean a tha a gabhail àite ann am margaidhean an lùths agus a thaobh subsadaidhean ‘s an dà chuid aig ìre an RA agus an AE fòghainteach gus na tairgaidean a choileanadh?
Thathar an dùil gum foillsich a’ Chomataidh an cunntas mu dheireadh aca as t-Fhoghar, an dèidh dhan obair aca a-thaobh beachdachadh agus cruinneachadh fianais a’ chrìochnachadh.


c: text/html

text:
Oscar Wilde
B' e Oscar Fingal O'Flahertie Wills Wilde (16 an Dàmhair 1854 ann am Baile Átha Cliath – 30 an t-Sultain 1900 ann am Paris) na ùghdair Eireannach. Bha e a b' ainmeile mar dràmaiche nuair a bha e beò, ach bha e a' sgrìobhadh dàintean agus rosg cuideachd. Bha e a' cleachdadh paradacsan gu leòr - b' esan, còmhla ri G. K. Chesterton, aon de na sgrìobhadairean a bha gan cleachdadh as motha.
Dràmaiche[deasaich | deasaich an tùs]
B' e Oscar Wilde na dhuine soirbheachail agus iomraichteach anns an deireadh 19 linn air sgàth nan dealbhan-cluich a bha e a' sgrìobhadh. Mar as àbhaist, 's iad aoirean làn de còmhradh sgaiteach is beur, agus thathar feadhainn dhiubh gan cluich fhathast, as trice The Importance of Being Earnest.
Bàrd[deasaich | deasaich an tùs]
'S e The Ballad of Reading Gaol an dàn as ainmeile aige. Chaidh Wilde a chur am prìosan airson dà bhiadhna ann an 1895 airson eucoirean co-sheòrsach agus sgrìobh e an dàn an dèidh dha am prìosan fhàgail. Tha e a' smaoineachadh air peanas-bàis ann.
Sgrìobhadair ruisg[deasaich | deasaich an tùs]
Sgrìobh Oscar Wilde grunnan sgeulachdan goirid, an dà chuid àbhachdach (m.e. Lord Arthur Savile's Crime) agus brònach (m.e. The Happy Prince), na tha a' nochdadh an clò mar chruinneachaidhean gu seo. Rinn e cuid mhath dhiubh airson cloinne. Cha do sgrìobh e ach aon nobhail, The Picture of Dorian Gray, ach tha ise am measg leabhraichean clasaigeach an-diugh.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- TIOTAL
- BR 54481 e a' dol seachad air tobhta seada-einnsean Bhaile Chè
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_852
- ÀITE
- Baile Chè
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27557
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
Comann Rathad-iarainn na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
locothan
einnseanan
San deilbh seo, chithear BR 54481 agus e a' dol seachad air tobhta seada-einnsean Bhaile Chè.
Tha stèisean Bhaile Chè air an loidhne eadar Obar Dheadhain is Inbhir Nis. Bha e aig Rathad-iarainn na Gàidhealtachd an toiseach agus is e Ceann-loidhne (junction) Bhaile Chè an t-ainm a bh' air an toiseach. 'S ann an seo a bha Rathad-iarainn na Gàidhealtachd agus Rathad-iarainn Mòr Cheann a Tuath na h-Alba (Great North of Scotland) a' tighinn ri chèile. Dh'fhosgail e san Lùnastal 1858.
Bha BR 54481 na Pickersgill Clas 72 a chaidh a thogail don Rathad-iarainn Caledonian ann an 1920. B ' e CR 76 an àireamh a bh' aige aig an Rathad-iarainn Caledonian,


text:
- TIOTAL
- Harry Lauder aig a' chidhe ann an Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00451
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1930an; 1940an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12159
- KEYWORDS
- Caol Loch Aillse
Harry Lauder
Donnchadh Mac a'Phearsain
Talla a' Chaoil
zoomable
deilbh leudachail
Bha Sir Harry Lauder (1870-1950) tric a' tadhal air sgìre Chaol Loch Aillse. Tha Donnchadh Mac a' Phearsain ag innse na leabhar 'Gateway to Skye' mar a chuir Sir Harry Lauder seachad uair a thìde air beulaibh sluagh-èisdeachd mhòr ann an Talla a' Chaoil ann an 1932 gus airgead a chruinneachadh don talla. Tha e ri fhaicinn a-seo a' dol air bòrd aiseig aig cidhe na rèile ann an Caol Loch Aillse
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Los Angeles
Ann an California, 's e Los Angeles[1] (Spàinntis: /los ˈaŋxeles/) am baile leis an àireamh as motha de dhaoine agus an darna baile anns na Stàitean Aonaichte gu lèir le 3,849,378 a bha a' fuireach ann ann an 2006. Anns an sgìre Los Angeles, bha suas gu 13.3 millean duine a' fuireach ann sa bhliadhna sin. Chaidh Los Angeles a stèidheachadh ann an 1781 leis na Spàinntich. Bha an sgìre seo na pàirt den dùthaich Meagsago eadar 1821 is 1848. Tha baile eile, air a bheil Beverley Hills, air a chuairteachadh air gach taobh le Los Angeles.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Dustin Hoffman (1937). Actair.
- Dr. Dre (1965). Rapair.
- Chris Pine (1980). Actair.
- Andrew Garfield (1983). Actair.
- Joey King (1999). Actair.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Stadt Berlin
- ↑ Annuaire de France


text:
10 am Màrt
'S e 10 am Màrt an 69mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (70mh ann am bliadhna-leum). Tha 296 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1748 – John Playfair, neach-saidheans (ch. 1819).
- 1921 - Magne Oftedal, ann an Sandnes. Cànanaiche na Gàidhlig à Nirribhidh.
- 1923 - Val Logsdon Fitch, fiosagaiche às na Stàitean Aonaichte
- 1962 - Scott Barrie, neach-poileataigs Albannach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1792 - Iain Stiubhart, 3mh Iarla Bhoid. Prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte bho 1762 gu 1763.
- 1810 - Henry Cavendish, neach-saidheans à Sasainn


text:
17 an Giblean
'S e 17 an Giblean an 107mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (108mh ann am bliadhna-leum). Tha 258 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1824 - Cur às do thràilleachd ann an Costa Rica.
- 1875 - Canar gun deach Snùcair a thùradh le oifigearan Breatannach anns na h-Innseachan.
- 2004 - Gus an latha seo bha José María Aznar López na Phrìomh-mhinistear na Spàinne bho 4 an Cèitean 1996 a-mach.
- 2004 - Bha José Luis Rodríguez Zapatero na Cheann-suidhe na Spàinne gu ruige 21 an Dùbhlachd, 2011.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1895 - Jorge Isaacs, ann an Ibagué, bàrd agus ùghdar cliùiteach à Coloimbia.
- 2014 - Gabriel José García Márquez, ann an Aracataca. Sgrìobhadair à Coloimbia.


text:
- TIOTAL
- A' Chananaich agus Linne Mhoireibh
- EXTERNAL ID
- BOX3_FORTROSEFROMNE
- ÀITE
- A' Chananaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Mhaircnidh
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 589
- KEYWORDS
- cathair-eaglaisean
sgoiltean
cidheachan
rathaidean-iarainn
stèiseanan reothaidean-iarainn
Tòmas Telford
Tha a' Chathair-eaglais a' toirt bàrr air an t-sealladh-tìre agus air tràth eachdraidh na Cananaich (an toiseach dom b'ainm Cananaich Rois, seach gur ann le canain na Cathair-eaglais, a bha cuideachd a' fuireach ann, a bha e).
Stèidhicheadh a' Chathair-eaglais leis an Easbaig Raibeart, anns an 13mh linn, as dèidh do dh' Easbaigean Rois gluasad an seo bho Ros Maircnidh. Sguir an togail rè Cogannan na Saorsa ach thòisich e a-rithist aig deireadh a' 14mh linn. Mu thràth ann an droch staid as dèidh an Ath-leasachaidh, chaidh mòran dhen ghainmh-chloich dheirg a thoirt air falbh le arm Oilbhreis Crombail airson a cleachdadh san dùn aige ann an Inbhir Nis. Chleachd muinntir a' bhaile an còrr dhi airson an taighean. Chan eil air fhàgail ach an trannsa-eaglais a deas agus naomh-chiste Taigh nan Caibideil.
Ann an 1455, thug Seumas I roinn de shochairean baile malairt Rois Mhaircnidh dhan Chananaich. Ann an 1590 fhuair e fhèin inbhe mar Bhaile Malairt Rìoghail.
Chaidh Acadamaidh na Cananaich a stèidheachadh ann an 1791, le clasaichean air an cumail ann an Taigh nan Caibideil agus Taigh Shìophoirt. Ghluais i chun na làraich far am bheil i an-dràsta ann an 1890.
Thogadh an cidhe gainmh-chloich a ghabhas obrachadh a rèir an làin, le Tòmas Telford ann an 1817. Dh'fhosgail loidhne Rathaidean-iarainn na Gàidhealtachd eadar am Blàr Dubh agus a' Chananaich air a' 1 dhen Ghearran 1894, le stèiseanan eadar-mheadhanach aig a' Chaisteal Dhearg, Alan, Bun Lòchaidh agus Abhach. Dhùin an loidhne do luchd-siubhail air a' 1 dhen Damhair 1951 agus do bhathar air an 13 dhen Ògmhìos 1960. Tha an drochaid tomhais fhathast sa Chananaich ged a tha an còrr dhen stèisean a-nis na phàirc chàraichean
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Uill thog sinn na currain ‘s bha a mhòr chuid ceart gu leòr ach gu mi-fhortanach fhuair cuileag a’ churrain a-staigh feadhainn dhiubh. Tha fhathast na currain geala againn ri thogail (no ‘meacanan-an-righ’ mar a chanas iad). San taigh uaine tha grunn fìon-dhearcan a’ tionndaidh. Tha iad anmoch gu dearbh, that fhios agam, ach tha iad a’ toirt toil-inntinn gu mòr dhuinn san dol seachad. Tha piobaran a’ fàs dearg faisg air làimh cuideachd, mar sin chan eil a h-uile càil seachad fhathast. Ged’ s a tha e sa mheadhan den Dàmhair chan eil e fhathast ma bu chòir ‘s chan eil na dealanan-dè a’ gabhail dragh nas mò. Chan eil nàdar a ruith mar bu chòir ach tha sinn a’ gabhail brath air. Tha na eòlaichean a’ gealltainn droch gheamhraidh dhuinn ‘s chaidh sinn a-mach an-diugh airson stòras mòr dhen ghrèine a chur nar cuimhne.
Fàilte chridheil ort
Tha mi 47 bliadhna a dh'aois, tha mi pòsta 's tha mi a' fuireach ann an Inbhir Narann.
Tha e a' còrdadh rium a bhith sgrìobhadh beagan Gàidhlig. Tha mi fhathast ag ionnsachadh 's mar sin dheth, cha bhi a h-uile càil buileach ceart: nì mi mearachdan!
Co-dhiù ma tha greiseag agad - thig a-steach! Tuilleadh mu dheidhinn Gràisg


text:
- TIOTAL
- Drochaid Dhulfhasaidh air UisgeÈireann, faisg air Inbhir Narann
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2676
- ÀITE
- Drochaid Dhulfhasaidh
- SIORRACHD/PARRAIST
- SIORRACHD NARANN: Àird Chlachan
- LINN
- 1880an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34582
- KEYWORDS
- cairtean-puist
drochaidean
Seanalair Wade
Seumasaich
rathaidean
rathaidean armailteach Wade
ar-a-mach
aibhnichean
gil
creagan
drochaidean
Seòras Wade
Caulfield
An seo chithear Drochaid Dhulfhasaidh, air a togail sna 1750an le clach-ghràinne Àrdchlaich, aig cosgais £150. Tha i a' ceangal chlaisean mòra creagach Uisge Èireann. Tha a' chreag air dàrna taobh na h-aibhne nas àirde na a' chreag air an taobh eile, a' fàgail na drochaid le coltas claointe oirre.
Chluinnear gu tric daoine ag ràdh gur e drochaid an t-Seanalair Wade a th' ann an Drochaid Dhulfhasaidh, ach gu ceart, chaidh a togail leis an duine a thàinig às a dhèidh, am Màidsear Uilleam Caulfield, agus bha i na pàirt den rathad armailteach a bha a' ceangal Peairt agus Dùn Deòrsa. Chaidh an rathad seo a thogail eadar 1748 is 1757, an dèidh don ar-a-mach Seumasach ann an 1745 a bhith air a chasg. Bhàsaich Wade ann an 1748.
Dh'fhuirich Raibeart Burns ann an 1787 aig Taigh-òsta an Rìgh a bha faisg air làimh, agus sgrìobh e: 'Come through mist and darkness to Dulsie to lie, Findhorn River, rocky banks'.


text:
Alan Turing
Alan Mathison Turing (23 an t-Ògmhios 1912 - 7 an t-Ògmhios 1954), dh'aithnichear mar “athair” coimpiutairean digiteach. B' e neach-matamataig agus eòlaiche choimpiutairean a bh' ann. Leasaich e an smaoin air Inneal Turing, siostam nan riaghailtean agus nan coir, ann an 1936. Chruthaich e an Deuchainn Turing, nuair a tha coimpiutair a' feuchainn nochdadh mar duine ri duine. Air feadh An Dàrna Cogadh b' e còd-cnacair a bh' ann an Turing. Dh'obair e aig Pàirc Bletchley ann an Sasainn agus bhrist e an Inneal Enigma aig na Gearmailtiche.
Thug coimhearsnachd agus riaghaltas Bhreatainn droch cheann do Thuring air sgath 's gu bheil e co-sheòrsachd. Ann an 1952, chiontaich e airson cleamhnas a dhèanamh le fear. Bha roghainn aige eadar prìosan no spoth ceimigeach. Thagh e spoth. B' e buaidh an spoth neo-chomas agus dh'fhàs uchdan air. As dèidh dà bhliadhna a' fuireach leis na buaidhean sin, thug Turing ùthachd dha fhèin. Ann an 2009, ghabh Prìomh Mhinistear na Breatainne, Gordon Brown, a leisgeul ri teaghlach Turing airson a làimhseachadh[1].


text:
Oilthigh Humboldt Berlin
'S e Oilthigh Humboldt Berlin (Gearmailtis: Humboldt-Universität zu Berlin) an t-oilthigh as sine ann am Berlin, a' Ghearmailt. Chaidh a stèidheachadh ann an 1810 fon ainm Oilthigh Berlin le Wilhelm von Humboldt. Bha Humboldt na libearalach, na leasaiche agus na fhear-cànanchais agus bha buaidh mhòr aig an oilthigh seo air feallsanachd nan oilthighean eile san Roinn-Eòrpa agus san Iar air fad. Bha ainmean eile air tro na linntean, a' gabhail a-steach Friedrich-Wilhelms-Universität, Universität unter den Linden (air sgàth 's gun robh e air an t-sràid sin) agus chaidh ainm atharrachadh gu oifigeil ann an 1949 mar urram dhan fhear a stèidhich e, Wilhelm agus a bhràthair Alexander von Humboldt a bha na bhith-eòlaiche.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Gustav Kirchhoff, (1824 - 1884), fiosaiche a lorg caesium agus ruibidium.


text:
Fear-coiseachd ga lorg an Gleann Èite
- 4 An Lùnasdal 2014
Chaidh corp a lorg ann an Gleann Èite, far an robh sgiobaidhean teasairginn air a bhith a' sireadh fhir a bha a dhìth bho Dhisathairne.
Chaidh an duine, a bha a' coiseachd air Beinn Starbh, a lorg le heileacoptair teasairginn bhon Chabhlach Rìoghail.
Chaidh fios air na seirbheisean-èiginn mu 8:00f air oidhche Shathairne nuair nach do thill an duine nuair a bha dùil ris.
Rinn Sgioba Teasairginn Ghleann Chomhann oidhirp air an duine a lorg, ach b' fheudar dhaibh stad aig 04:00m ri linn droch shìde.
Lean iad orra aig 08:00m agus chaidh corp a lorg ann an Coire Lotha aig 1:17f air feasgair na Sàbaid.
Thugadh an corp le heileacoptair dhan Ghearasdan.
Bha sgiobaidhean-teasairginn Loch Abair agus an Òbain, poilis le coin agus an RAF cuideachd an sàs anns an iomairt.
Cha deach an duine ainmeachadh fhathast.


text:
Monday, 12 August 2013
Sùil eile air Runrig 's iad dà fhichead
Nochd am p'ios seo anns an Daily Record an-diugh
’S ann a’ ruith air falbh bho ar cànain a bha sinn nuair a dh’fhàg sinn an taigh anns na h-Ochdadan.
Uill, ’s e sin a bha mise a’ dèanamh, chan eil fhiosam mu fheadhainn eile.
Cha robh luach anns a’ Ghàidhlig, cha robh càil tarraingeach mun àite às an tàinig mi.
Am measg sluagh a’ bhaile mhòir, aig nach robh fhios sam bith cò às a bha sinn, thàinig tuigse oirnn fhìn mar Ghàidheil.
Chan e gu robh sinn eadar-dhealaichte; tha gach neach fa leth. Ach tron chànan bha ceangal againn ri chèile, ris an talamh, ri dualchas agus creideamh a bha, agus a tha, nas motha na sinn fhìn.
Dè dh’atharraich ar cùrsa? An t-astar bhon taigh, gu cinnteach.Ach b’ e rionnag na h-àirde tuath dhuinn an còmhlan Runrig, a tha an-dràsta a’ comharrachadh dà fhichead bliadhna on a thòisich iad.
Do dheugairean, thug iad creideas dhan chànan agus dhan a’ Ghàidhealtachd, fiù ’s ged nach e sin an seòrsa ciùil a bha sinn a’ leantainn.
Aig ìre chultarail, stiùir iad an ginealach agamsa dhachaigh. ’S e sin an tiodlac, an t-uabhal as àirde.
Posted by Whitehall 1212 at Monday, August 12, 2013
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Gaisgeach
- Tha 'n t-aiste seo timcheall an seòrsa de caractar. Air brìghean eile, seallaibh Gaisgeach (soilleireachadh).
Ann an ur-sgeulan, 's e gaisgeach a th'ann fear no bean (an tè mu dheireadh air chantainn ri ban-ghaisgeach gu tric), gu dualchasach an laoch de sgeul, seann-sgeul no sàga, a bheil comasan no càileachd nas motha na neach cumanta aig, a nì e/i comasach a ghnìomhadh euchdeigin fìor-iongantach, luachmhor ("euchd gaisgeil") a fàsaidh e/i iomraiteach air. Chan eil na comasan seo air uairibh a' chuirp a-mhàin ach cuideachd na h-inntinn. Tha gaisgich air chur an aghaidh gu coltach le slaoightearan.
Susbaint
Ro-shealladh[deasaich | deasaich an tùs]
Fàsaidh neach gaisgeach gu gnàthach le gnìomhadh euchd fìor-iongantach agus ionmholta. Tha euchdan dualchasach marbhadh uile-bhèistean is sàbhail luchd à bàs cinnteach. Crìochnaichidh gaisgeach mar as trice na sònrachaidhean de mar a th' air smaoineachadh math 'gus miadhail 'san dualchas àrsaideach. Ge-tà, 'san litreachas, gu h-àraidh 'san bròn-sgeul, faodainn gaoidean gàbhaidhe aig a' ghaisgeach a bhith a leanaidh do a mh(h)illeadh, mar Hamlet.
Air uairibh b'fhaodainn neach fìor inbhe gu leòr bhuinig a fhàs gaisgeach anns na h-inntinnean nan daoine. Tha seo mar as trice air mholadh le cinneas luath de ur-sgeulachdan timcheall an duin' ainmichte, a' cur às leth gu tric dha/dhi comasan thall na comasan de daoine bàsmhora gnàthach.
Cuiridh roinn nan luchd-aithris chomannach a-mach an dìth air gaisgich ann an àmannan de mì-thoileachas comannach no fèin-mì-chinnt nàiseanta, faicinn dìth air samhailean-dreuchd beusach, gu h-àraidh air na h-òganaich. B'fhaodainn dèanamh ur-sgeulachd den t-seòrsa nas fheàrr 'san àm a dh'aom: faodainn gluasadan làithreach gaisgich agus an adhradh-ghaisgich bhreisleachadh leis an dualchas na h-iomraiteachd a-mhàin.
Daoine 's caractaran aidichte gu dualchasach ri gaisgich[deasaich | deasaich an tùs]
- Achilles, A' Ghrèig sean
- Aeneas, Ancient Rome
- Aragorn, prìomh-charactar anns An Tighearna nam Fàinnean le J. R. R. Tolkien
- Rìgh Arthair, Sasann sean
- Attila
- Daoin'-ialtaig
- Beowulf, Lochlann na Linn an Iarainn
- Brer Coinean, gille-nan-car dealbh na h-Afraga Iar
- Dàibhead Broadfoot, oifigear-rèidio air a' Bhan-Phrionnsa Victoria
- Dàibhidh Crockett, neach-sluagh-iùlach às an Tennessee a shabaid agus bhàsaich airson saorsa na Texas aig an Alamo
- Don Quixote, ridire a' mhic-meanmna agus neach-tòire a' mhathais, buaidh, urraim, agus fìrinne
- El Cid, ridire Spàinneach
- Na Einherjar, gaisgich gun robh roghnaichte a shabaid na Jotunan aig an Ragnarok
- Terry Fox, neach-dèanadais na h-aillse
- Frodo Baggins, neach-giùlain na Aon Fàinne anns An Tighearna nam Fàinnean le J. R. R. Tolkien.
- Mohandas Gandhi, an neach-dèanadais is neach-bun-os-ceann neo-ainneartach.
- Gilgamesh, An Dàn Mòr Ghilgamesh
- Giordano Bruno, draoidh na Linn an Ath-bheòthachaidh air losgadh mar eiriceach
- Ceann-feachd Harlock, spùinneadair sgeulach an fhàlais cruthaichte le Leiji Matsumoto
- Heracles (Hercules), eòlas-ur-sgeulachd na Grèige 's Ròimhe
- Hua Mulan, Sìneis beul-gaisgeach
- Iain Eanraig, neach-stiùiridh Amereiganach na stàilinne
- Ilya Muromets, East Slavic folk hero
- Iain Susanin, tuathanach Ruiseach a shàbhail an sàr-rìgh
- Kintaro, gaisgeach à Eòlas-ur-sgeulachd na t-Seapain
- Laura Secord, Canada
- Ceangail, gaisgeach anns an lìn An Seann-sgeul Zelda
- Morair Guan, ceann-airm na t-Sìne agus flath-threun
- Lùc Coisichespeura, an gaisgeach na Cogadh nan Reulan le Seòrsa Lucas.
- Nelson Mandela, fad an sgaradh, bha e air chumail ann am prìosan na h-Afraga-a-deas ri trì bliadhn' air fhichead. Stiùir e 'n blàr a chrìochnachadh 'n sgaradh.
- Momotaro, gaisgeach à Eòlas-ur-sgeulachd na t-Seapain
- Muad'Dib, (aka Paul Atreides) gaisgeach às an lìon "Dune".
- Iar-ceann-airm Horatio Nelson, gaisgeach a' Bhlàir na Trafalgar.
- Na dà ridirean aig Charlemagne
- Pòl Bunyan, fiodhair ur-sgeulach Ameireaganach de meud mòr
- Sigurd, Eòlas-ur-sgeulachd na Lochlainn
- Stanislav Petrov, oifigear armalteach Sòibhiadach a stad cogadh fad is farsaing niuclasach ann an 1983
- Piet Hein, long-spùinneadair Olaindeach na linn 16mh
- Harry Potter, caractar ur-sgeulach le J. K. Rowling
- Robin Hood, neach-cothromachd meadhan aoiseach Breatannach (leth-ur-sgeulachd)
- Raib Ruadh, gaisgeach na h-Alba 'san linn 17mh.
- Roland, ridire Crìosdail Frangach knight air mharbhadh leis na Basgaich sa' Bhlàir a' Bhealaich na Roncevaux.
- Samglic Gaimdsidh, companach Fhrodo Baggins anns An Tighearna nam Fàinnean le J. R. R. Tolkien.
- Seònag na h-Arc, A' Fhraing
- Seumas Bond, neach-ionaid rùnach na Bhreatainn Mhòir
- Seumas T. Kirk, mith-gaisgeach Star Trek
- Son Goku gaisgeach sgeulach de Turas dhan dh'Iar (agus an prìomh-charactar de lìn-telebhisean agus manga ainmichte BallNathairSgiathach Z)
- Spartacus, ceann-feadhna de ar-a-mach de tràillean 'san Rìoghachd-mhòr na Ròimhe
- Stenka Razin, mith-gaisgeach na Rùiseach
- Superman, tùs-samhail a' phàipeir-cloinne laoch-mòr
- Tòmas Andrews, an dealbhaiche na Titanic; chaith e na h-uairean deireannach a bheatha 'cuideachadh daoine dhan bàtaichean-teasairginn agus chaidh fodha le a long.
- Vasil Levski, an gaisgeach nàiseanta na Bulgàiria, stèidheadair de lìon nan luchd-bun-os-ceann
- Uilliam Tell, an gaisgeach nàiseanta na h-Eilbheise
- Uilleam Wallace
- Wong Fei Hong, gaisgeach na t-Sìne gun robh 'na mhaighstir nan ealainean-gaisgeanta cho math ri dòtair midhail.
Seallaibh cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
- Gaisgeach-mòr
- Gaisgeach dualchais
- ana-gaisgeach
- Baile nam Gaisgeach
- Dùn nam Gaisgeach
- Xia (feallsanachd)
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Leughadh nas Fhaide[deasaich | deasaich an tùs]
- Caimbeul, Eosaph, An Gaisgeach le Mìle Aghaidh
Gaisgich Ghrèigeach[deasaich | deasaich an tùs]
- Kerenyi, Karl, Na gaisgich na Grèige 1959.
- Burkert, Walter, Creideamh na Grèige, 1985: IV. Na luchd marbha 's gaisgich


text:
Julie Fowlis air a h-ainmeachadh mar Alumnus na Bliadhna aig Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean
Is i Julie Fowlis, seinneadair agus neach-ciùil Albannach, Alumnus na Bliadhna aig Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean. Bithear a’ toirt seachad na duais gach bliadhna do dh’oileanach a bh’ ann airson sheirbheisean don choimhearsnachd, euchdan anns na h-ealain no na saidheansan, ann an gnothachas, sa bheatha phoblaich no sa bheatha acadaimigich.
Cheumnaich Julie, a tha 35 bliadhna a dh’aois, bhon oilthigh ann an 2011 le MA ann an cultar dùthchasach agus an àrainneachd. Agus i air a togail ann an Uibhist a Tuath, tha Julie air a bhith a’ togail bratach ceòl agus dualchas na Gàidhlig fad rèis-obrach aonair anns an do choisinn i iomadh duais, anns an robh i a’ seinn air feadh an t-saoghail agus anns an do rinn i trì clàran stiùidio air leth soirbheachail.
Fhuair Julie an duais aice bho sheansalair an oilthigh, A h-Àirdeachd Rìoghail a’ Bhana-phrionnsa Rìoghail, aig Latha Stèidheachaidh na buidhne. Chaidh an tachartas, a chomharraich euchdan a luchd-obrach, oileanaich agus luchd-taice, a chumail ann an Ionad Nibheis, an Gearasdan an-diugh (Dimàirt 26 Samhain). Bha còrr is 250 neach ann.
Thug an t-oilthigh ceithear caidreachais urramach seachad aig an deas-ghnàth. Is iad an goilfear Paul Lawrie OBE agus an dealbhadair aodaich Sandra Mhoireach MBE dithis a fhuair caidreachas.
Bhuannaich an cluicheadair goilf Albannach Paul Lawrie Farpais Fhosgailte Bhreatainn aig Cathair na Fheusta ann an 1999, bha e a’ cluich ann an dà Chuaich Ryder agus bhuannaich e ochd farpaisean air a’ Chuairt Eòrpaich. Tha ùidh mhòr aig Mgr Lawrie ann a bhith a’ brosnachadh agus a’ cur taic ri goilfearan òga agus chaidh duais OBE a bhuileachadh air ann an 2013 airson na seirbheis saor-thoilich a tha e air a thoirt do ghoilf.
Tha cliù eadar-nàiseanta aig Sandra Mhoireach mar dhealbhadair aodaich agus tha i stèidhte ann an Inbhir Nis. Rugadh i air Eilean Leodhais agus is e a dùthchasachd eileanach as deachdadh don dealbhachadh ùr-nòsach aice. Chaidh a fastadh le A Mòrachd a’ Bhanrigh gus aodach a dhealbhadh dhi airson a chur oirre aig fosgladh Phàrlamaid na h-Alba agus chaidh MBE a bhuileachadh oirre airson a seirbheis do dh’fhasan agus do dh’obair-aodaich na h-Alba ann an 2009.
Dh’ainmichear an t-Àrd-Ollamh Mata MacÌomhair CBE,cathraiche Chùirt an Oilthigh a tha a’ fàgail, agus Jack Watson, cathraiche Urras Leasachaidh Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean, mar luchd-caidreachais urramach cuideachd.
Chaidh ciad Bhonn an t-Seansalair a thoirt do Sheumas Friseal, prionnsapal agus iar-sheansalair an oilthigh. Tha an duais, air a bheil ainm-sgrìobhte A h-Àirdeachd Rìoghail a’ Bhana-phrionnsa Rìoghail, ag aithneachadh daoine a thug seirbheis air leth don oilthigh. Leigidh Mgr Friseal a dhreuchd dheth anns an Dùbhlachd às dèidh aon bliadhna deug de sheirbheis agus rèis-obrach de chòrr is 40 bliadhna ann am foghlam.
Chaidh Allan Bransbury a dhèanamh Maighstir urramach an Oilthigh airson seirbheis air leth. Bha Mgr Bransbury na bhall de sgioba glè bheag air an deach iarraidh beachd-smuain a thoirt air adhart airson oilthigh a stèidheachadh anns an sgìre ann an 1992. Bha e an uair sin na mhanaidsear sheirbheisean corporra aig a’ bhuidheann.
Agus i a’ bruidhinn mun duais aice, thuirt Julie Fowlis: “Is e urram mòr a th’ ann dhomh gun deach m’ ainmeachadh mar Alumnus na Bliadhna. Bha mi gu math pròiseil a bhith am measg ciad cheumnaichean Oilthigh ùr na Gàidhealtachd agus nan Eilean ann an 2011 agus, tron obair leantainneachd agam mar neach-ealain air muinntireas leis a’ phròiseact tasglainn didseatach Tobar an Dualchais, a tha stèidhte aig Sabhal Mòr Ostaig UHI, tha e a’ còrdadh rium na ceanglaichean sin a chumail suas leis an oilthigh.”
Thuirt Paul: “Tha mi taingeil don oilthigh airson nan euchdan agam anns a’ gheama aithneachadh, cho math ris an obair agam leis an Stèidheachd agam. Is e urram mòr a bh’ann dhomh a bhith pàirt den latha sònraichte seo cuide ris an fheadhainn eile a bhuannaich duaisean a th’ air a bhith air leth soirbheachail anns na raointean aca fhèin.”
Thuirt Sandra Mhoireach: “An toiseach, chuir an duais seo iongnadh mòr orm. An uair sin chuimnich mi am pìos bàrdachd Gàidhlig mìorbhaileach le Colin Masterton às a’ Phloc, air a bheil ‘Cò Mi?’ a tha mu dheidhinn Alba a’ bruidhinn rithe fhèin. Tha na faclan a’ toirt tuairisgeul air neach-ealain sam bith air a’ Ghàidhealtachd an-diugh agus na dùbhlain a tha romhpa, gu sònraichte air Gàidhealtachd iomallach na h-Alba, a’ ceasnachadh a bheil fhios aig daoine ionadail gu bheil iad ann. Tha seo a’ dearbhadh gu bheil iad mothachail agus nach e aithneachadh a-mhàin a th’ ann an caidreachais, ach nas cudromaiche, brosnachadh. Chan eil mi eòlach air duine sam bith nach eil dèidheil air moladh bho àm gu àm!”
Às dèidh deas-ghnàth an Latha Stèidheachaidh bha Òraid Bhliadhnail an oilthigh, air a thoirt seachad am-bliadhna-sa le Rìseard Balharry MBE.
CRÌOCH
Notes to Editors
More photos will be available after the event


text:
Max Haddow-Mendes
Iar-Cheann-Suidhe Chomann Oileanaich na Gàidhealtachd agus nan Eilean (Foghlam Adhartach)
Tha Max Haddow-Mendes ag ionnsachadh air cùrsaichean foghlam adhartach ann an saidhceolas, nua-eòlas, matamataig agus Beurla aig Colaisde a’ Chaisteil UHI. Bho thùs ’s ann à Devon a tha e ach às dèidh tighinn gu Alba tha e air gabhail leis a h-uile rud a tha aig an roinn-dùthcha ri thabhann. Tha e mar iar-cheann-suidhe airson foghlam adhartach le Comann Oileanaich na Gàidhealtachd agus nan Eilean.
Tha Max an dòchas oileanaich aig ìre foghlam adhartach a thoirt nas fhaisg air a chèile ann an diofar dhòighean agus tha e na rùn an cothrom a th’ ann air clubaichean agus comainn a chur am farsaingeachd. Tha e dìoghrasach agus dealasach airson guthan oileanaich foghlam adhartach air feadh na roinn-dùthcha a bhith air an cluinntinn.


text:
- TIOTAL
- Sgabhaig agus an Cuiltheann bho Ealaghol
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2423
- ÀITE
- Loch Sgàbhaig
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1930an; 1940an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34329
- KEYWORDS
- beanntan
loch
neach-ealain
E.H. MacThòmais
Loch Sgabhaig
Tha a' chairt-phuist seo bhon t-sreath 'Art Colour' a rinn J Valentine & Sons Eta bho dhealbhan a chaidh a pheantadh dhaibh. Is e dealbh uisge-dhath le Eideard H. MacThòmais (1874-1949) a tha seo. Rinn MacThòmais iomadh dealbh airson Valentines airson nan cairtean-puist, leabhraichean agus mìosachain aca. Is e dealbhan de na seallaidhean àbhaisteach ann an Sgìre nan Loch ann an Sasainn a rinn e don chompanaidh an toiseach, ach mu dheireadh rinn e dealbhan de dh'aiteachan eile, mar a chithear san deilbh seo de Loch Sgabhaig, A chionn 's gun deach na dealbhan a pheantadh bho dhealbhan, cha robh iad uabhasach ceart


text:
- 855] Ni maith eadrum is mo mac
fiarfaighidh damh cred mo chin
in tadhbhur bha fuil is bais
indeosaid daibh gusa bhig.
- Each do fhuarus ar mo chuairt
860] o Brian O Ruairc na rosg ngorm
mar do radsun in teach dam
digh mo mhac ga iarraidh orm.
- Adubartsa ri mo mhac
bi atast ata dais gan chell
865] don baili a bhuair misi sen
erichsiu ar ceand ech dhuid fen.
p.58
- Erichsiu ar ceand ech duid fen
gabh umud rad chler ar cuairt
acht gu meara tu laidh leat{MS folio 6r b}
870] do ghebha tu each na duais.
- Acht gidisreod cailleach dall
eadrud agus barr na mBhrian
is beacht go fhuighea tu each
muni leasg leat dul sa sliab.
- 875] In teach do ghebha tu thuas
tairr fen anuas ar a mhuin
fuath dam cliar shadhal na tost
i casaibh con bis a cuid.
- Mag amradhan eneach fial
880] dilaidh se gach cliar i cli
tearc Gaidheal is fhearr fa each
nochon erann neach am ni.
Ni maith edrum


text:
- TIOTAL
- An Ro-urramach Artair Iain MacIllEathain
- EXTERNAL ID
- PC_STAND_CATH_018
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30014
- KEYWORDS
- eaglaisean
clèirich
ministearan
easbaigean
leabhraichean eaglais
Chaidh an t-Easbaig Artair Iain MacIllEathain òrdanachadh mar Easbaig Mhoireibh, Rois is Ghallaibh ann an Eaglais Easbaigeach na h-Alba san Dùbhlachd 1904. Tha an dealbh-aodainn làn-dathach seo, an-diugh ann an seilbh Thaigh-tasgaidh Inbhir Nis, a-nis na chrochadh air an staidhre sa phàirt thùsail aig Cùirt Èdein.
Rugadh MacIllEathain ann an 1858 agus fhritheil e Colaiste an Rìgh sa Dhrochaid Cham (Cambridge) o 1876 gu 1883. Rinn e a chiad sheirbheis ann an Sgìre-Easbaig Earra-ghàidheil 's nan Eilean, agus a-rithist mar Phrìomh-shagairt ann am Port Rìgh. 'S e bha an ceann Misean Asaoirianach Àrd-easbaig Chanterbury o 1886 gu 1891. Rinneadh MacIllEathain na cheann aig Colaiste na Sgoil-diadhaireachd ann an Dùn Èideann ann an 1903 agus ann an 1904 chaidh Dotaireachd Dhiadhachd a thoirt dha le Oilthigh Ghlaschu. Rinn e seirbheis mar Easbaig do Mhoireibh, Ros is Gallaibh o 1904 gu a bhàs ann an 1943. 'S e bha na Phrìomhaire (Primus) aig an Eaglais Easbaigich o 1935.
Ann an Inbhir Nis b' e a dhachaigh Lùchairt an Easbaig ann an Cùirt Èdein faisg air Cathair-eaglais an Naoimh Anndra ri taobh na h-aibhne. Sgrìobh e gu pailt air cuspairean creideimh agus air a' chànain Saoiriac. Am measg nan euchdan a bu chliùitich aige, bha e na phrìomh ailtire aig Leabhar Ùrnaigh na h-Alba, air a chleachdadh ann an Eaglaisean Easbaigeach na h-Alba. Chaidh seo fhoillseachadh ann an 1929, agus chaidh a chleachdadh san Eaglais gu ruig deireadh nan 1960an nuair a thòisich dreachan eile de phàirtean Leabhar nan Ùrnaigh, m.e. an Ùrnaigh Choitcheann no 'Liturgy', a bhith air am foillseachadh agus air an cleachdadh gu cunbhalach.
Chaidh a sgeulachd-beatha a sgrìobhadh le W. G. S. Snow, foillsichte ann an 1950.


text:
Bucaramanga
‘S e prìomh-bhaile na roinne Santander, ann an Coloimbia,[1] a th’ann am Bucaramanga ( bu.ka.ɾa.maŋ.ga).[2] Tha e suidhichte faisg air Barrancabermeja, aig 959m os cionn ìre na mara agus 379km air falbh bho Bhogotá.[3] agus tha teodhachd meadhan dhe 26° aige, rè a’ bhliadhna. Chaidh am baile a steidheachadh ann an 1622 anns an sgìre ris an canar Sliabh an Ear (Spàinntis: La Cordillera Oriental) anns na h-Andes. Tha eaconomaidh làidir aig a’ bhaile, stèidhichte air sreath fhada dhe gnìomhachasan agus ‘s e am baile le ìre cion-cosnaidh nas lugha na dùthcha. Tha cunntas-sluaigh dhe 516,512 aig a' bhaile fhèin ann an 2005, a-rèir a’ chunntas-sluaigh mu dheireadh.[4] 'S e Bucaramanga an 8mh baile as motha na dùthcha[5] agus an 89mh baile as motha ann an Aimearaga-Laideannach[6] Chaidh am baile a steidheachadh ann an 1622.
Susbaint
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Chan eil e cinnteach dìreach dè tha an t-ainm Bucaramanga a' ciallachadh, ach 's dòcha gur e àros boidheach bho bucar (uasal) agus manga (taigh) ann an cànan nan Chitaro, tuath Tùsanach a bha na tàmh an seo nuair a ràinig na Spàinntich.[7] Tha feadhainn eile a' mìneachadh gur e Wak'armanqha an seann ainm a bh'air a' bhaile agus gu bheil sin a' ciallachadh àite domhainn coisrisgte[8] ann an cànan Tùsanach.
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha 516,512 nan tàmh anns a' bhaile, chan eil ach 7,296 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile. Tha fearrann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[9] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail.
Taobh chinnidh, ' s e Daoine geala/mestizos a th'ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an Bucaramanga. A bharrachd air sin, ‘s e Tùsanaich a th’ann 0.2%, agus tha 2.9% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. ' S urrainn dhan 95.3% dhe na daoine ann an Bucaramanga leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 87.8% dhe na dachannan.[10]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Bucaramanga. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,[11] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Luis Carlos Galán: (1943 - 1989) - Neach-poileataigs a mharbhadh ann an Soacha.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Encyclopedia Britannica
- ↑ Invias
- ↑ Figearan Oifis a' Chunntas-sluaigh
- ↑ Bailtean as motha na dùthcha
- ↑ Mongabay
- ↑ Freewebs
- ↑ Organización de Estados Iberamericanos
- ↑ Cololmbia Virtual
- ↑ Bileag fhiosrachaidh DANE
- ↑ Country Studies: Colombia
- ↑ Vanguardia Liberal
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Arauca • Armenia • Barranquilla • Bogotá • Bucaramanga • Cartagena • Cali • Cúcuta • Florencia • Ibagué • Inírida • Leticia • Manizales • Medellín • Mocoa • Montería • Mitú • Neiva • Pasto • Pereira • Popayán • Puerto Carreño • Quibdó • Riohacha • San Andrés • San José del Guaviare • Santa Marta • Sincelejo • Tunja • Valledupar • Villavicencio • Yopal


text:
- TIOTAL
- Loch Sgabhaig, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2424
- ÀITE
- Loch Sgàbhaig
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1920an; 1930an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34330
- KEYWORDS
- beanntan
loch
Loch Sgabhaig
an Cuiltheann
Tha na dathan grinn, ciùin air a' chairt seo a' cruthachadh sealladh a tha socair, sìtheil, nas coltaichte ri dealbh ealanta na ri dealbh fhìrinneach. Chan eil teagamh ann mu a bòidhchead, ach tha seo ceangailte ri meudachd agus mòrachd seach ri ciùineas. O shean, tha luchd-turais, luchd-coiseachd agus sreapadairean air a bhith dèidheil air a dhol tarsainn Loch Sgabhaig air an rathad gu Loch Coir' Uisg' , Gleann Shligeachan, agus an Cuiltheann. Tha an loch, a tha fosgailte ris a' mhuir, ainmeil airson sgalan a thig gu grad, nach lùghdaich a' bhòidhchead ùdlaidh. Follaiseach anns an dealbh seo gu deas, tha Sgùrr nan Strì, beinn bheag bhòidheach anns a bheil 497m (1630 troigh) a dh'àirde. Ged nach eil i ach beag seach an fheadhainn ri taobh, tha cuairt meadhanach fada gu a mullach. Aon uair 's gun ruigear sin, tha na seallaidhean air gach taobh mìorbhaileach, a' coimhead air ais gu prìomh bheanntan a' Chuilthinn, sìos gu Loch Coir' Uisg', agus a-mach gu muir agus na h-Eileanan Beaga


text:
- TIOTAL
- Leagail den Drochaid-chrochte, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- PAW24295
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1959
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21270
- KEYWORDS
- Drochaid-crochaidh Nis
Inbhir Nis
bogha-slighe barrabhallach
Dh'fhosgail seann Drochaid-crochaidh abhainn Nis ann an 1855 agus bha 225 troigh innte. Air sgàth fosgladh cumhang na bogha-slighe an ear agus meudachadh anns an trafaig a' dol thairis air an drochaid, chaidh planaichean a dhèanamh gus rud a chur na h-àite. Aig a' cheart àm, chaidh bacadh-astair de dheich mìle san uair a stèidheachadh agus bha duine le bratach dhearg a' cumail smachd air an trafaig agus a' dèanamh cinnteach nach robh cus cuideim air an drochaid aig an aon àm. Leis an dàrna cogadh thugadh air falbh an duine leis a' bhrataich dheirg agus chaidh an drochaid a dhùnadh ann an 1959.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
6 am Màrt
'S e 6 am Màrt an 65mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (66mh ann am bliadhna-leum). Tha 300 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1475 - Michelangelo, ann an Caprese. Dealbhadair às an Eadailt.
- 1927 - Gabriel José García Márquez, ann an Aracataca. Sgrìobhadair à Coloimbia.
- 1937 - Valentina Tereshkova, ann am Bolshoye Maslennikovo. Paidhleat, speuradair agus tè-phoileataigs às an Aonadh Sobhiat.
- 1942 - Felipe González Márquez, ann an Sevilla. Fear-poileataigs às an Spàinn.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1754 - Henry Pelham, prìomh-mhinistear ann am Breatainn.
- 1945 - Hans Fischer, ann am München. Ceimigear às a' Ghearmailt.


text:
An tèid TAIC chun a’ chladha gu socair sìtheil?
Fionnlagh a’ gearain? Uill chan eil mise faicinn ach an t-Ollamh MacMhaoirn ceangailte ris an t-sanas-naidheachd a tha seo agus ‘s e sin duine nach robh mi eòlach gus an do leugh mi a bheachd. Saoil am bi feadhainn eile a’ dèanamh deiseil gus na sràidean digiteach a ghabhail orra? An tèid TAIC chun a’ chladha gu socair sìtheil no am bi guthan agus tàirneanach agus dealanach agus crith-thalmhainn na chois. Ann an ùine nach bi fada bidh sinn a’ faighinn a-mach de co làidir daingeann ‘s a tha freumhan TAIC agus ciamar a than a pàrantan agus luchd-iomairt aca faireachdainn mun chuis. Tha am Bòrd airson corp craoibhe uir a nòdachadh air na freumhan ud. An gabh na freumhan ris?
Aig a’ char as lugha ma dh’fhaoidte gur e cothrom a th’ann do Shoillse oileanach Phd eile fhastadh? Air sgath ’s gun robh an òraid aig Rob coir gu mòr air Mgr Fishman (agus feadhainn eile a rinn tuilleadh rannsachadh stèidhichte air obair Fishman) agus thathar a radh gu bheil Mgr Fishman air a chuid taic a leigeil do THAIC, ‘s e cothrom a tha sin beagan rannsachaidh a dhèanamh san am ri teachd air ciamar a chaidh cùisean as deidh a chaidh TAIC dhan t-sitig. ‘S e sin ri ràdh co a tha a’ toirt urram as motha do Fishman nuair a thig e gun h-aon ‘s gu dha, TAIC no am Bòrd?
Gheibhear tuilleadh aig Fòram na Gàidhlig


text:
- TIOTAL
- Meall an t-Suidhe bho Dhrochaid Nibheis
- EXTERNAL ID
- QZP40_39_P240A
- ÀITE
- Gleann Nibheis
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mhàillidh
- DEIT
- 1898
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30786
- KEYWORDS
- Streap Bheanntan
Tha 2333 troighean de dh'àirde an Meall an t-Suidhe, fear dhe na sgòrran a tha ag èirigh às Gleann Nibheis, faisg air a' Ghearasdan. 'S e an ciad leathad ri streap nuair a thathas a' gabhail 'slighe nan luchd-turais' gu mullach Bheinn Nibheis, a' bheinn as àirde ann am Breatainn.
Thogadh an dealbh seo bhon leabhar 'Loyal Lochaber. Historical Genealogical and Traditionary' le W Drummond Norie, Glaschu, 1898


text:
- TIOTAL
- Gleann Falach anns a' Gheamhradh
- EXTERNAL ID
- PC_JMSTRACHAN_037
- ÀITE
- Gleann Falach
- SGÌRE
- Taobh Siar Siorrachd Pheairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT
- CRUTHADAIR
- JM Strachan
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- J I R Martin
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28894
- KEYWORDS
- glinn
sneachd
aibhnichean
seallaidhean
'S e gleann cumhang a th' ann an Gleann Falach a tha a' ruith às A' Chrìon Làraich gu taobh tuath Loch Laomainn. Tha an gleann a' leantainn loidhne Abhainn Falach airson a' chuid as motha agus a' gabhail a-steach nan easan mìorbhaileach, Easan Falach. Tha an rathad agus an rathad-iarainn tuath chun A' Chrìon Làraich, a' ruith tro Ghleann Fhalach


text:
- TIOTAL
- Teaghlach Mhic a' Phearsain air bòrd S.S. Sheila
- EXTERNAL ID
- HCD00185
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11913
- KEYWORDS
- teaghlach Mhic a' Phearsain
bàta-smùide
S.S. Sheila
clann
Caol Acain
Bha piuthar aig Mairead Nic a' Phearsain, bean Dhonnchaidh Mhic a' Phearsain, a bha na chungadair is na dhealbhadair, ann an Steòrnabhagh. Nuair a bhiodh iad a' tadhal oirre, bhiodh an teaghlach a' siubhal air bàta-smùide às a' Chaol. San dealbh seo, tha piuthar eile do Mhairead, Criosaidh, còmhla rithe fhèin is ris a' chloinn, Màiri agus Niall. Bha Criosaidh a' teagasg ann an Siorrachd Pheairt aig an àm Bha an S.S. Sheila, a chaidh a thogail do Mhac a' Bhruthainn ann an 1904, a' giùlan luchd is daoine thar a' Chuain Sgìth eadar an Caol agus Steòrnabhagh gus an deach i air faondradh ann an 1927. Chithear Caol Acainn ris a' chùl
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Immanuel Kant
B' e feallsanach Gearmailteach a bh' ann an Immanuel Kant a bha beò aig àm an t-Soillearachaidh.
Susbaint
Beatha[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh Immanuel Kant ann an 1724 ann an Königsberg. Bha naoidhnear cloinne san teaghlach. 'S e teaghlach sìmplidh a bh' ann; bha athair a' dèanamh dhìollaidean mar chosnadh. Bha an teaghlach glè chreidmheach, agus bha buaidh làidir aige sin air an fheallsanachd aige. Bha an diadhaidheachd mòr ann an Gearmailt an ath-leasachaidh am measg nan clasaichean ìosal, agus bha obair chruaidh, dìcheall agus ùrnaigh mòr aig an àm. Cha do chòrd e ris dol dhan sgoil air sgàth 's gun robh iad uabhasach teann orra an sin agus dh'ionnsaich e smachd air fhèin an sin agus bha buaidh aige sin air mòraltachd Kant fad a bheatha.
Nuair a bha e na bu shine, bha beatha riaghailteach aige agus chum e gu teann ri clàr-ama riaghailteach aige fhèin. Aig an oilthigh rinn e matamataig agus dynamics. Bha e doirbh dha cosnadh fhaighinn aig an oilthigh agus mar sin rinn e beòshlaint le teagasg leasanan prìobhaideach. Fhuair e obair aig an oilthigh mu dheireadh thall agus ged a bha e a' leughadh iomadach cuspair, 's ann ann an logic a rinn e ollamhachd agus dh'fhàs an ùidh aige ann am feallsanachd. B' e Kant a' chiad fheallsanach aig an robh dreuchd aig an oilthigh mar fheallsanach. Cha robh e dìreach a' leasachadh na feallsanachd aige fhèin ach bha e fìor eòlach air eachdraidh na feallsanachd agus bha e ga teagasg. Ann an 1781 dh'fhoillsich e an sgrìobhadh as motha agus as ainmeil aige Kritik der reinen Vernunft.
Bhàsaich e aig toiseach na linne romansaiche ann an 1804 agus air sgàth 's gun do chuir e crìoch air an strì eadar na h-empiricichean agus na reusanaichean, thathar ag ràdh gun do chuir e crìoch air linn feallsanachd.
Feallsanachd[deasaich | deasaich an tùs]
'S e aon de na feallsanaichean Eòrpach as cudromaiche a bh' ann agus leis-san thòisich sealladh ùr feallsanachail aig an robh buaidh mhòr air beachdan nam bliadhnaichean mòra às a dhèidh. 'S e feallsanaiche an t-Soillearachaidh a bh' ann agus chuir e cuideam mòr air reusan, ged a chaidh e an aghaidh feallsanachd le reusan a-mhàin. Tha e ainmeil airson a ràdh “Bi dàna an reusan agad a chleachdadh”. Gu ruige na 1760an thathar a' cur Kant am measg nan reusanaichean agus bha buaidh aig Leibnitz agus Wolff air. Às dèidh sin dh'atharraich an fheallsanachd aige agus tha e a' càineadh reusan a-mhàin.
Ann am feallsanachd Kant tha ceithir ceistean a' nochdadh air a bheil e ag obair gus freagairtean agus fuasglaidhean a lorg.
- Dè an t-eòlas as urrainn a bhith agam? – Epistimeòlas
- Dè bu chòir dhomh a dhèanamh? – Mòraltachd
- Dè bu chòir dhomh a bhith an dùil ris? – Feallsanachd Creidimh
- Dè th' ann am mac an duine? – Antropeòlas
Epistimeòlas[deasaich | deasaich an tùs]
Ro Kant bha feallsanaich den bheachd gun tig epistimeòlas bho reusan a-mhàin, mar Descartes agus Spinozsa, air no às na ciad-fàthan a-mhàin, mar a bha Locke, Hume is Berkely a' smaoineachadh. Tha Kant a' tighinn gu fuasgladh eadar an dà bhuidhinn a bha a' deasbad epistimeòlas gu ruige sin. Bha Kant den bheachd gun robh na ciad-fàthan agus reusan ag innse cò ris a tha an saoghal coltach. Bha e den bheachd gum feum sinn an dà chuid airson dealbh fhaighinn air an t-saoghal. Tha an reusan againn a' stiùireadh na dòigh sa bheil sinn a' mothachadh an t-saoghail.
Chaidh e le Berkeley a bha ag ràdh nach eil tìm agus fànas a' crochadh air na ciad-fàthan againn, ach gum faigh iad cruth aon uair 's gu bheil iad anns a' mhothachadh (consciousness) againn. Bha Kant den bheachd gur e feartan ar beatha fhèin a bhios ann an tìm agus fànas agus nach bi iad a' buntainn ris an t-saoghal. Bithidh an stuth ag atharrachadh a rèir nan ciad-fàthan agus an rathad eile. Bha a' bheachd seo cho ùr 's gun canar copernican revolution ris, oir bha e ùr gun deach cuideigin an aghaidh reusian le rudeigin nach robh empiriceach.
Bha e a' smaoineachadh nach urrainn do fios a bhith againn cò ris a tha an saoghal coltach. Ach bithidh fios againn cò ris a tha an saoghal coltach dhuinne. Bha e a' dèanamh sgaradh eadar stuth mar a tha e, agus stuth mar a tha e dhuinne. Ach chaidh Kant nas fhaide na Berkeley agus bha e den bheachd gu bheil smuaintean gun susbaint falamh, mar sin is fheudar ciad-fàthan a bhith aig an smaoineachadh gus seo a lìonadh. Ach air an taobh eile tha feum againn air bun-bheachdan gus rudeigin a dhèanamh leis an stuth a tha sinn a' mothachadh, no cha bhiodh sinn ag aithneachadh dad (ga chur ann an co-theagsa anns an inntinn).
Mar sin thàinig e suas leis an teòirig gu bheil dà sheòrsa breith (Gearmailtis Urteil) ann: a priori agus a posteriori. Tha na breithean a priori (ro làimh) stèidhichte air an reusan a-mhàin, a dh'aindheoin a h-uile ciad-fàth, agus le sin tha iad deimhinne (an-còmhnaidh fìor). Tha na breithean a posteriori (às dèidh làimh) stèidhichte air fèin-fhiosrachadh, agus mar sin tha iad cuingealaichte agus mì-chinnteach agus cha ghabh an cur air a h-uile suidheachadh.
Bha Hume den bheachd nach urrainn do mhac an duine an lagh adhbharach a mhothachadh. Chan urrainn dhuinn mothachadh gu bheil rudeigin a' tachairt air sgàth rudeigin eile. Bha Kant den bheachd gur e pàirt de reusan a th' anns an lagh adhbhrachaidh dìreach air sgàth 's gun tachair e an-còmhnaidh, chan ann dìreach aon turas nuair a chì sinne e. 'S e pàirt de ar n-inntinn a th' ann (eisimpleir de bhall a' tighinn a-steach a sheòmar. Bidh sinn a' coimhead an toiseach cò às a thàinig e. Cha dèan cat sin.
Mòraltachd (Gearmailtis Ethik) Nochd cuspair na mòraltachd gu goirid anns an Kritik der reinen Vernunft agus ann an 1785 leasaich Kant na beachdan aige air mòralatachd anns an leabhar Grundlegung zur Methaphysik der Sitten (Bun-bheachdan air feallsanachd mhòralta) far a bheil an Kategorischer Imperativ (reachd deimhinne) tighinn gu bith. 'S i a' cheist “Dè bu chòir dhomh dèanamh” a' cheist bhunasach ann am mòraltachd Kant.
Kategorischer Imperativ: An reachd deimhinne[deasaich | deasaich an tùs]
Ro Kant bha Hume den bheachd nach eil fianais againn air dè tha ceart agus dè tha ceàrr. Bha e den bheachd nach eil e comasach don reusan no na ciad-fàthan againn innse dhuinn dè tha ceart is ceàrr, ach gur e na faireachdainnean a nì sin. Cha do dh'fhoghainn sin do Kant agus chaidh e gu ìre leis na reusanaichean a thuirt gu bheil “ceartas” san reusan agus gu bheil FIOS aig a h-uile duine dè tha ceart. Agus tha e an sin air sgàth 's gun d' rugadh sinn le reusan agus gu bheil “ceartas” am broinn reusain. Anns na faclan aig Kant tha reusan pragtaigeach againn uile a dh'innseas dhuinn dè tha mòralta agus dè nach eil. Agus tha e fìor anns a h-uile suidheachadh dìreach mar a tha riaghailtean fiosaigeach agus matamataigeach. Tha an lagh mòralta aige fìor gu sìorraidh, an-còmhnaidh, anns a h-uile h-àite agus don a h-uile duine (reachd. Tha e ag innse dhuinn mar a bu chòir dhuinn a bhith anns a h-uile suidheachadh. 'S e Kategorischer Imperativ a chanas e ri sin. Tha kategorisch a' ciallachadh “gu deimhinne”, gu bheil e a' cunntadh anns a h-uile suidheachadh, agus Imperativ gur e reachd a th' ann agus mar sin riatanach. Anns an reachd deimhinne seo tha e ag ràdh “Dèan na rudan cho fad 's a tha an riaghailt a tha air cùlaibh an rud seo math gu leòr airson a bhith na lagh deimhinne”. Tha an reachd deimhinne ga roinn ann an 3 prionnsabalan a tha a' gabhail a-steach laghan nàdarra, laghan farsaing agus lagh air giùlan le daoine eile. Le sin tha e a' cur uallach air an duine fa-leth ceart agus ceàrr a lorg anns an reusan aca fhèin.
Ann an Sofies World tha Gaarder ag ràdh nach e ach ar cogais a th' anns an lagh mhòralta aig Kant. Chan urrainn dhuinn ràdh dè tha anns a' chogais againn ach nuair a chleachdas sinn e, tha fhios againn gu bheil e ann10. Agus dìreach ma leanas sinn ar beatha a rèir an lagh mhòralta sin, tha sinn a rèir Kant beò ann an saorsa. Agus dìreach ma tha saorsa againn, tha saor-thoil againn.
Tha Kant den bheachd gur e creutair tuigseach a th' ann an duine agus gu bheil sinn comasach smaoineachadh le reusan agus co-dhùnaidhean a dhèanamh às aonais buaidh nam ciad-fhàthan agus faireachdainnean. Air sgàth sin tha e a' smaoineachadh gu bheil fèin-riaghladh againn agus nach eil duine no creutair eile gar riaghladh.
Feallsanachd Creidimh[deasaich | deasaich an tùs]
Thogadh Kant ann an teaghlach glè chreidmheach agus dh'fhàg sin buaidh air an fheallsanachd chreidimh aige. Tha e den bheachd nach urrainn fios a bhith againn a bheil Dia ann air sgàth 's gu bheil an reusan ag obair taobh a-muigh nas urrainn dhuinn mothachadh. Chan fhaca duine a-riamh Dia agus chan eil reusan a' toirt dhuinn fianais sam bith gu bheil e ann no nach eil. Ach leis gu bheil e na Chrìosdaidh tha e a' smaoineachadh gum biodh e ceàrr a ràdh nach eil Dia ann. Tha saorsa againn creidsinn agus le sin tha creideamh a' leantainn mòraltachd agus 's e na riaghailtean mòralta àithnean Dhè. Tha Kant teagmhach mu dheidhinn cleachdaidhean gnàthach na h-eaglaise agus e gam faicinn mar chlèireachas (Pfaffentum). Is beag an t-iongnadh nach deach sin sìos cho math agus às dèidh dha Die Religion innerhalb der Grenzen der bloßen Vernunft fhoillseachadh ann an 1793 agus 1794 chuireadh casg air barrachd den t-seòrsa sin fhoillseachadh. Chum e ri sin gu ruige bàs an rìgh, ach às dèidh sin chum e air a bheachd a chur seachad anns an deasbad seo.
Antropeòlas[deasaich | deasaich an tùs]
Bha Kant a' sgrùdadh na ceist dè th' ann am mac an duine air taobh nan saidheansan mar saiceòlas, neuroeòlas, rannsachadh cinneachd. Le sin tha e a' rannsachadh air faireachdainnean, tuigse agus miann agus a' smaoineachadh mu fhèin-mhothachadh, na ciad-fàthan agus an inntinn/mac meamna. Tha Kant a' dèanamh diofar eadar boireannaich agus fireannaich agus e den bheachd gu bheil boireannaich làidir ann am faireachdainnean agus gun a bhith cho reusanta ris na fireannaich. Rinn e cuideachd seòrsachadh anns na nàiseanan mòra (Frangaich, Sasannaich, Spàinntich Eadailtich agus Gearmailtich), a thaobh diofar fheartan. Sheòrsaich e cuideachd na daoine air feadh an t-saoghail ann an diofar chineal. Rinn e rangachadh de na sìlidhean leis na daoine geala air a' mhullach, na daoine “buidhe” às na h-Innseachan san dàrna àite, às dèidh sin na daoine dubha à Afraga agus mu dheireadh na tùsanaich Ameireaganach. Bha e den bheachd gun tàinig na diofaran sin bhon aimsir dhiofraichte anns na h-àiteachan sin. Aig an deireadh thuirt e gun robh mac an duine diofraichte bho bheathaichean air sgàth 's gu bheil reusan againn. Tha reusan gar fàgail comasach dol an aghaidh an uilc agus dol nar comann daonna.
Buaidh[deasaich | deasaich an tùs]
Le Kant dh'atharraich an dòigh san robhar a' smaoineachadh mu dheidhinn eòlas agus leis an eòlas nach urrainn fios a bhith againn mu stuth ach mar a tha e dhuinne ("Copernican revolution"). Bha buaidh mhòr aige cuideachd air mòraltachd agus saorsa agus an dòigh a bu chòir daoine iad fhèin a ghiùlan ri daoine eile. Bha buaidh aige air na feallsanaich Reinhold, Fichte, Schelling, Hegel ann an leasachadh an idealism Ghearmailtich. Bha Hegel a' togail air mòraltachd Kant, bha e ga chàineadh ann an dòigh agus an uair sin a' cur ris, chaidh Hegel le cuid de na bun-bheachdan aig Kant ged-thà. Thug na sgrìobh e buaidh mhòr air iomadh dhaoine eile, Fidel Castro nam measg.
Tùsan[deasaich | deasaich an tùs]
- Philosophy Pages
- Garder, Jostein: Sofies World


text:
- TIOTAL
- Dealbh de dh'Agnes Milne ann an Èideadh an WAAF
- EXTERNAL ID
- PC_WD_AM_005
- ÀITE
- N/A
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30210
- KEYWORDS
- Maoir rannsachaidh a' Chogaidh
An dara Cogadh
RAF
WAAF
feachd an adhair
Feachdan Armaichte
Seo dealbh de dh' Agnes Milne. Rinn sgoilearan à Bun-sgoil Chaladair agallamh còmhla rithe mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005. Bha Agnes ann an Feachd Adhair Taic nam Boireannach rè an dara Cogaidh agus chithear ann an èideadh i anns an dealbh seo


text:
Raibeart I na h-Alba
B' e Rìgh na h-Alba a bha ann an Raibeart Brus (11 an t-Iuchar 1274 – 7 an t-Ògmhios 1329).
Susbaint
Teaghlach[deasaich | deasaich an tùs]
Mac le Raibeart Brus agus Marsaili, baintighearna Carraig, thàining am Brusach òg gu bhith na Iarla Carraig anns an 9 an t-Sultain 1291. ‘S e ban-uasal Gàidhealach a bha na mhàthair agus fear dhe na Normanaich Frangach a bha na athair. Bha am Brus òg fileanta ann an iomadach cànan: fhuair e Gàidhlig bho a mhàthair, Frangais bho athair, agus b' urrainn dha Beurla agus Laideann a bhruidhinn cuideachd.
Cogadh ris na Sasannaich[deasaich | deasaich an tùs]
Ghabh am Brusach pàirt anns an ar-a-mach an aghaidh ceannas nan Sasannach sa bhliadhna 1297, ach bha e am measg nan uaislean a strìochd do dh'Eideard I ann an Irbhinn. And dèidh do dh'Uilleam Uallas Blàr na h-Eaglaise Brice a chall ri arm Eideird I ann an 1298, sheas am Brusach agus John Comyn (bho 1299 cuide ri William Lamberton, Easbaig Cill Rìmhinn) mar fhir-dìona na h-Alba. Cha robh an dithis mòr aig a chèile, ge-tà, oir bha Comyn a' toirt taic do John Balliol a fhuair crùn rìoghal na h-Alba ann an 1292, nuair a bha seanair Raibeirt na fharpaiseach a bu chudromaiche eile, agus leig am Brusach dheth a dhreuchd ann an 1300.
Brus na Rìgh[deasaich | deasaich an tùs]
Bha ceangal air Brus agus Comyn ge-tà, oir bha iad an dà chuid airson Alba neo-eisimealach fhaighinn a-rithist. Ach nuair a choinnich iad anns an eaglais Dhùn Phrìs ann am 1306, tha e coltach gun do dh'èirich connspaid eadar an dithis agus chaidh Comyn a mhuirt leis a' Bhrusach. Thug Robert Wishart, easbaig Ghlaschu, easbaloid dha (ged a rinn a' phàpa ascaoin-eaglais air Brus na b' fhadalaiche), agus an dèidh dhaibh cabhag a dhèanamh gu Sgàin chaidh am Brusach a chrùnadh san 25 am Màrt 1306.
Chaidh e a chogadh ris na Sasannaich ach chaill e aig Blàr Meithinnidh ri arm fo stiùir Aymer de Valence, Iarla Pembroke. An dèidh sin bha aige ri teicheadh ri eilean Rathlin ach, anns an Fhaoilleach 1307, thill e gu Siorrachd Inbhir Àir agus thòisich e ris na Sasannaich a shabaid.
Alba saor a-rithist[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh Eidear I le arm a dh'Alba ach chaochail e faisg air Cathair Luail san 11 an t-Iuchar 1307. Cha robh a mhac, Eideard II, idir cho làidir ri athair agus gu slaodach ath-bhuidhinn am Brusach, a' chuid a bu mhotha na dùthcha. An toiseach rinn e a' chùis air fir-taic Comyn (gu h-àraidh ann am Bàideanach), agus an dèidh sin bha e a' cleachdadh ceatharnach-cogaidh airson sin a dhènamh, a' dèanamh sgrios air na caistealan a ghabh e. B' e na fir-cuidich a bu chudromaiche aige Eideard Brus, a bhràthair, Seumas Dùghlas agus Thomas Randolph.
‘S e am blàr a bu chudromaiche Blàr Allt a' Bhonnaich far an do rinn Raibeart agus na h-Albannaich sgrios mòr air arm Sasannach a bha fada na bu mhotha san 24 an t-Iuchar 1314. On a bha trioblaidean le Eideard II leis na uaislean aige a' chumail, b' urrainn do Raibeart an rìoghachd aige a neartachadh, agus mu dheireadh leig Eideard III, rìgh Shasainn bho 1327, seachad tagradh sam bith air rìoghachd Alba ann an 1328 leis a' Chùmhnant Northampton.


text:
- TIOTAL
- Eaglais A' Chlachain Aillsich, Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00919
- ÀITE
- An Clachan Aillseach
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12577
- KEYWORDS
- eaglais
An Clachan Aillseach
cuimhneachan
parraist Loch Aillse
Ged is e 'Eaglais Loch Aillse, Baile Mac Ara' tiotal na deilbh seo, a thog Donnchadh Mac a' Phearsain, tha an eaglais anns a' Chlachan Aillseach, eadar Baile Mac Ara is Uachdar Thìre. Tha eaglais air a bhith air an làraich seo, no faisg air, o mheadhan an t-17mh linn. Tha iomradh ann an clàir na clèire air seann eaglais a bha air fàs cho dona ann an 1803 's gun deach a leagail. Chaidh òrdugh a thoirt dhan t-sealbhadair aig an àm, Sir Ùisdean Innes, eaglais ùr a ghabhadh 800 duine nan suidhe a thogail, is chaidh an eaglais ùr fhosgladh air 13 Lùnastal 1807, an ìre mhath mar a tha i an-diugh, ach nach gabh i ach mu 150 duine.
Bha màl ann airson suidheachain aig an àm, is tha coltas gun do dh'fheuch Sir Ùisdean ri cuid den airgead a chosg e a' togail na h-eaglais fhaighinn air ais le màl àrd a stèidheachadh. Airson ùine, bha daoine le bataichean air am fastadh gus dèanamh cinnteach gun robhas ga phàigheadh, is a chum duine nach robh air a phàigheadh a chumail às an eaglais. Gu fortanach, chaidh stad a chur air seo.
'S dòcha gun deach an taobh a-staigh a leasachadh ri linn Bhioctoria. Lorg luchd-obrach amar-baistidh beag cloiche ann an cladh na
h-eaglais anns na 1950an, is dh'ath-sgeadaich ball den choithional e. B' e togalach A' Chlachain Aillsich an aon togalach clèireach ann an Loch Aillse gu 1827, nuair a chaidh eaglais a thogail sa Phloc. Roimhe sin, bhiodh daoine a' coiseachd mìltean mòra dhan eaglais gach Sàbaid. Nuair a chaidh an rèile a leudachadh gu Caol Loch Aillse ann an 1897, chaidh eaglais eile a thogail an sin air sgàth 's an àrdachadh sluaigh a bh'ann. 'S àbhaist gu bheil seirbheisean anns na trì eaglaisean sa pharraist gach Sàbaid. Tha am fiosrachadh seo air a thoirt o bhileig a gheibhear san eaglais. Chaidh a' chlach-chinn mhòr san dealbh a thogail mar chuimhneachan air Fearchar MacMhathain, MB, JP, a rugadh san Dòrnaidh air 15 Cèitean 1840 is a bhàsaich ann an Lunnainn san Lùnastal 1905
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Pufair air a' chladach, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0660
- ÀITE
- Skye
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10574
- KEYWORDS
- pufairean
bàtaichean
luchd
eileanan
cladaichean
dealbhan camara
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn pufair air tìr air an tràigh anns an Ord san Eilean Sgitheanach. Thathas a' cur gual air tìr agus 's dòcha air a thoirt gu Ceitidh agus Floraidh NicNeacail a bha a' ruith Taigh-òsta Taigh an Ùird.
B' e bàtaichean-smùide a bha sna pufairean a bhiodh a' giùlan stuth sam bith timcheall a' chosta siar. Bha bonn nam pufairean còmhnard agus, mar sin, dheigheadh aca air a dhol air tràigh gun chidhe. Bhiodh na bàtaichean gam falamhachadh nuair a bhiodh an làn a-muigh agus bhiodh iad a' falbh a-rithist ri muir lìonaidh. Bha na pufairean bitheanta air an taobh siar suas gu na 1960an. An dèidh sin, cha b'fhiach dhaibh a bhith ris an obair. Chaidh an àireamh aca sìos agus, anns na 1980 an, sguir am pufair mu dheireadh. B'e pufair cho ainmeil 's a bh' ann a' 'Vital Spark', a fhuair cliù ann an sgeulachdan Para Handy le Niall Rothach.
Rugadh M.E.M. Donaldson ann an 1876 agus thàinig i dhan Ghàidhealtachd mu 1908. Rinn i mòran siubhail ann an ceann a tuath agus an iar na Gàidhealtachd, a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. B'e An Rudha Murchanach àite cho math 's a bha a' còrdadh rithe agus b' ann an sin a rinn i a dachaigh aig Sanna ann an 1927.
Eadar 1912 agus 1949, sgrìobh Miss Donaldson iomadh leabhar mu eachdraidh shòisealta is chleachdaidhean ann an ceann a tuath agus an iar na Gàidhealtachd. Tha 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' air a dhà cho ainmeil dhiubh 's a th' ann agus na dealbhan aice fhèin anns na dhà dhiubh. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958, agus chaidh a tìodhlacadh san Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- HR 8 'Ben Clebrig' a' paidhleatadh Àir. 142 'Dunrobin Castle' san Aghaidh Mhòr, 1912
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_003_551
- ÀITE
- An Aghaidh Mhòr
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Daothal 's Ràta Mhurchais
- DEIT
- 1912
- LINN
- 1910an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28535
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
HR 8 'Ban Clebrig' a' paidhleatadh Àir. 142 'Dunrobin Castle' air trèana luchd-siubhail sìos anns an àrd-chabhsair san Aghaidh Mhòr ann an 1912.
Chaidh HR 8 a thogail dha Rèile na Gàidhealtachd le Dübs & Co ann an Glaschu ann an 1899. B' e ball den chlas de locomotaibhean ris an canar le chèile a-nis na 'Small Bens' a bh' innte. An dèidh a' bhuidhneachaidh b' e LMS 14404 a bh' oirre agus lean i ann an seirbheis an dèidh dhan rèile a dhol a sheilbh na stàite, agus chaidh a toirt a-mach à seirbheis mu dheireadh san Dàmhair 1950.


text:
Biel/Bienne
‘S e baile mòr ann an ceann a tuath na h-Eilbheis a th’ ann an Biel (Gearmailtis) neo Bienne (Fraingis). ‘S ann às an Dia Ceilteach Belenus a tha an t-ainm (Gàidhlig Bealltainn). Chaidh am baile seo a chlàradh airson a’ chiad turas ann an 1142 mar Apud Belnam ged an robh daoine air a bhith a’ fuireach an seo ro àm nan Ròmanach. Tha e suidhichte dìreach ri taobh Loch Biel (Gearmailtis: Bielersee, Fraingis: Lac de Bienne), aig 668m os cionn ìre na mara[1] anns an roinn (Gearmailtis: Kanton) Bern, 102km air falbh bho Zürich, 132km bho Ghenève agus dìreach 26km bho Bhern, prìomh-bhaile na dùthcha.[2] Tha 51,203 duine a’ fuireach anns a’ bhaile, an 10mh baile as motha na dùthcha a-rèir àireamh-sluaigh.[3] ‘S e Gearmailtis an cànan a tha aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann am Biel/Bienne, ach tha Fraingis aig mòran dhaibh cuideachd.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Nicolas George Hayek (1928 – 2010 neo 1349) am fear a stèidhich a’ chompanaidh Swatch.
- Georges Item (1927: Dealbhadair.
- Jacques Moeschler (1954): Cànanaiche.
- Raymond Bruckert (1935): Sgrìobhadair.
- Roland Kuhn (1912 – 2005): Inntinn-eòlaiche.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Iserlohn[4]


text:
Pangram
Tha pangram (on Ghreugais: πav Ypάuua, pan gramma, "gach litir) 'na abairt 's a bheil gach litir de chànan àraidh a' nochdadh. Mura nochd gach litir ach dìreach aon turas, 's e fìor phangram a chanar ris. Tha iad gu h-àraidh cumanta an-diugh ann an clò-ghrafachd gus dreach nan litrichean ann an cruth-clò a shealltainn.
Buill-eisimpleir[deasaich | deasaich an tùs]
Ann an Gàidhlig tha Mus d'fhàg Cèit-Ùna ròp Ì le ob 'na bhall-eisimpleir de phangram.
Cànain eile[deasaich | deasaich an tùs]
-
- Beurla: The quick brown fox jumps over the lazy dog (gach litir).
- Duitsis: Lynx c.q. vos prikt bh: dag zwemjuf! (gach litir)
- Gearmailtis: Victor jagt zwölf Boxkämpfer quer über den großen Sylter Deich (gach litir).
- Fraingis: Portez ce vieux whisky au juge blond qui fume (gach litir).
- Turcais: Pijamalı hasta yağız şoföre çabucak güvendi (gach litir)
- Spàinntis: El veloz murciélago hindú comía feliz cardillo y kiwi. La cigüeña tocaba el saxofón detrás del palenque de paja. (gach litir is stràc)
- Ruisis: Любя, cъeшb щипцы, — BздoxHëT Mэp, — kaйф жryч (gach litir Chirileach).
- Seacais: Necht' již hříšné saxofony ďáblů rozzvučí síň úděsnými tóny waltzu, tanga a quickstepu. (gach litir is comharra-litreach; eadar-theangachadh: "Dèanadh sacsafonan pecach nan diabhlan an talla a' fuaimneachadh le pongan uabhasach de waltz, tango is quickstep aig a’ cheann thall.")
- Arabais: أبجد هوَّز حُطّي كلَمُن سَعْفَص قُرِشَت ثَخَدٌ ضَظَغ
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh am fear Beurla, The quick-brown-fox a chleachdadh co-dhiù a-mach on 19mh linn le Western Union gus na loidhnichean telegraf a chur fo dheuchainn.
Ainmean deuchainne[deasaich | deasaich an tùs]
Tha rud car coltach ri pangram 'ga chleachdadh ann an saoghal a' bhathair-bhog uaireannan. Sin sreath de dh'fhaclan, can ainm, a tha a' cleachdadh gach rud a dh'fhaodadh a bhith cugallach ann am bathar-bog. Mar eisimpleir pasgadh fhaclan, litrichean mòra le stràcan, asgairean is rudan mar sin. Tha ainmean fuadain mar Alasdair Mór Ùisdean GillEasbaig 'ic Iain Mac a' Ghobhainn Fear an t-Srònaich (anns a bheil an dà stràc air litrichean mòra 's beaga, asgair aig toiseach is deireach facail, tàthan an dèidh litreach bheag ro litir mhòr is litir mhòr am meadhan facail) a' toirt cothrom do luchd-leasachaidh seo a chur fo dheuchainn.


text:
Gàidhlig san Taigh nan Cumantan
Thog mi na leanas bho 'They work for you.com'
I hope that hon. Members will be patient and kind for a few moments while I quote from the language of Eden:
"A nich labhairt san a tha e a toirt toileachas dhomhsa an diugh m'oraid a thoiseachadh ann an cainnt m'oige, caint a thug m'athair dhomh is san tha mi a nis fior thaingeil gu robh e daigeann a deanamh cinnteach gum biodh canan mo sgire agam.
Si Gaidhlig an cainnt Cheilteach a rinn Alba na dhuthaich air a bheil sinn eolach an diugh. Se na Gaidheil a tha againn oirnn fheinn ach chuir na Romanaich Scotti oirnn mar a chuir na Iriquois 'Eskimo' air na h-lnuit.
Thug Gaidhlig is da channanas iomadh buanachd dhomhsa. Tha i a deanamh ceangal ri mo charaidean bhon Chumrigh—ged nach tuig an da chainnt Cheilteach a cheile agus tha i a'cuimhneach dhuinn ceangalaichean ri Eilean Mhanain is ri Eirinn."...'


text:
- TIOTAL
- Sealladh on rathad faisg air an Dòrnaidh
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0411
- ÀITE
- An Dòrnaidh
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1940an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32331
- KEYWORDS
- cairtean
lochan
beanntan
caistealan
Air a' chairt seo tha sealladh bhon rathad faisg air an Dòrnaidh.
Tha an Dòrnaidh air costa an iar-dheas Siorrachd Rois is Chrombaigh, agus cuartaichte le mòrachd beanntan Chinn Tàile, far a bheil dà loch-mara brèagha a' tachairt aig a' cheann ìosal den treas loch, an Loch Fada.
Tha Loch Dubhthaich, air an taobh dheas a' sìneadh còig mìle gu leth a-steach dhan tìr aig taobh sgìre Chinn Tàile. Tha e ainmeil air sgàth fear de na caistealan as trice a bhios a' nochdadh ann an dealbhan, Caisteal Eilean Donnain, a th' aig beul an locha. Tha Loch Aillse, a th' air an taobh chlì, a' dol a-mach gu muir eadar tìr-mòr agus an t-Eilean Sgitheanach


text:
- TIOTAL
- An Caiptean Caimbeul/Miss Shepherd
- EXTERNAL ID
- HC_TMC_01
- DEIT
- 2004
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- James Scott Skinner
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Pròiseact Ceòl Dualchasach Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 2423
- KEYWORDS
- fuinn
ceòl
tradaiseanta
ionnstramaidean
teagasg
fìdhlean
fidheall
ruidhle
srath-spè
claistinneach
Srath-spè agus ruidhle air an cluich air an fhidhill le Graham Scott. Tha an srath-spè 'Captain Campbell' measail aig daoine an dà chuid ann an Alba agus ann an Ceap Bhreatainn. Chaidh 'Miss Shepherd' a sgrìobhadh le Seumas Scott Skinner. Tha am fonn air ainmeachadh air an neach-cuideachaidh aig Iain Marshall a bhiodh a' dèanamh fhìdhlean.
Tha Pròiseact Ceòl Tradaiseanta Inbhir Nis a' cumail chlasaichean ann an iomadh ionnstramaid aig diofar ìrean. Tha na fuinn seo bhon 'TMC Tutor's Collection', cd le 43 fonn air an cluich le luchd-teagaisg a' chlas mar chuideachadh dha na sgoilearan. Tha an clàr ri fhaotainn bho Cho-òrdanaiche TMC aig High Life na Gàidhealtachd.


text:
Bu chòir air a postadh na bu tràithe mu 0.9.1 a tha caran snog dreach le cuid de leasachaidhean laghach. Ach tha sinn a 'feitheamh airson seo uabhasach laghach animation, dhèanamh air Fiverr le iongantach beòthadair, thachras sin a bhith co-cheangailte ris le fuil ris an sgioba seo 🙂
Tha sinn cuideachd air a chruthachadh laghach widget Ealan duilleag, dìreach a 'dol agus faic!
Am measg nan atharrachaidhean eile:
- Air a chur ris an taobh a-staigh beagan cuideachaidh Rianachd airson eadar-aghaidh gu math cumanta ceistean (iuchraichean – chan eil, cha leig thu leas iuchraichean le default)
- Ceadaich jQueryUI dreach a bhith overriden, fuasgladh fhaighinn air iomadh cath agus còmhrag (seann ùrlaran, a h-uile seòrsa de phàirtean le unsorted tionndaidhean de jQuery agus jQueryUI)
- A fix nuair cuid droch plugain .css cuir a-steach ann an dòigh neo-iomchaidh (seo a chur à comas air an comas gus faicinn dè na cànanan a bhathar selecred)
- Air a chur ris a 'ghnìomh transposh_echo – fhaicinn leasachadh ar làraich airson sgrìobhainnean agus Cleachdadh an fhaidhle
- Ceartachaidhean airson widgets, nas fhasa in-ghabhail le shortcodes, seann Dropbox ceartachaidhean, IDan a thoirt air falbh
- A 'cur fios gu rianaire Punch, a 'toirt cothrom cànain air taghadh fios innealan
- Ceartachaidhean minor airson cùisean a lorg bho 0.9.0
Dè tha sibh a 'feitheamh airson? Luchdaich a-nuas an tionndadh as ùire a-nis!


text:
Tha an teine gad ionndrainn gu mòr
Tha an teine gad ionndrainn gu mòr
Dh’ fhàs i na b’fhainne gu math luath
Ar caraid o sia bliadhna deug.
A bheil e amaideachd a bhith cho dlùth
air peataichean?
uaireannan seach air ar gnè fhèin,
air na creutairean
nach eil buailteach a bhith leam-leat
air na caractaran nan làthair
gu onarach, gu dìleas
Gus an tig an lath
Nach urrainnear a sheachnadh
Snàthad bhàis a fònadh
Tha an teine gad ionndrainn fad’s a e a’ cur sneachd
Taobh a-muigh far an robh do rìoghachd
Tachartas eile sa bhaile ri taobh na mara
Abhainn eachdraidh gun sgùr a h-uile latha


text:
6 an Dùbhlachd
'S e 6 an Dùbhlachd an 340mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (341mh ann am bliadhna-leum). Tha 25 làithean air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1922 - Inbhe stàite saor na h-Èirinn (gu ruige 1937).
- 1844 - Cur às do Thràilleachd ann am Poblachd Dhoiminicia.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1898 - Gunnar Myrdal, ann an Skattungbyn. Eaconamaiche às An t-Suain.
- 1920 - George Porter, ann an Stainforth. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 1954 - Charles W. J. Withers, ollamh ann an Oilthigh Dhùn Èideann.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1799 - Joseph Black, lighiche agus ceimigear Albannach. Lorg e magnesium, agus dà-ogsaid gualain m.e.
- 1991 - Richard Stone, eaconamaiche Breatannach.
Fèillean[deasaich | deasaich an tùs]
- Là Fhèill Neacail


text:
Fastadh luchd-ceumnachaidh agus com-pàirteachadh oileanaich
Fastadh luchd-ceumnachaidh
Tha seirbheis dhreuchdan sònraichte againn – Dreuchdan UHI. Tha luchd-obrach èasgaidh aig an oilthigh a bhios a’ cuideachadh oileanaich agus luchd-ceumnachaidh gus a bhith soirbheachail ann a bhith a’ faighinn dhreuchdan iomchaidh an dèidh dhaibh ceumnachadh. Bidh an t-seirbheis a’ stiùireadh stòr-data dhreuchdan far an urrainn dha do chuid fheumalachdan a bhith air an cur air an asgaidh agus ’s urrainn dhan oileanach iomchaidh a bhith air a chur ris an obair iomchaidh.
Com-pàirteachadh oileanaich
Faodaidh tu a dhol an sàs le oileanaich bho Oilthigh na Gàidhealtachd ’s nan Eilean ann an iomadach dòigh gus do sgilean agus d’ fheumalachdan mar fhastaiche a choileanadh. Nam measg sin tha:
- Greis-obrach nan oileanach
Ùine a bhios oileanach a’ cosg anns an àite-obrach le earrann measaidh ann. Mar as trice, bidh seo ann an raon a tha a’ dol a rèir na tha iad ag ionnsachadh anns na clasaichean acadaimigeach. Faodaidh greisean-obrach maireachdainn bho 2 sheachdain air a’ char as lugha gu bliadhna agus faodar an dèanamh mar ghreis phàirt-ùine neo làn-ùine. Tha iad a rèir laghan ìrean tuarastail nàiseanta mura bheil am buidheann a tha a’ toirt a’ ghreis-obrach na bhuidheann carthannais, na bhuidheann saor-thoileach, na bhuidheann a bhios a’ tional maoineachaidh no na bhuidheann reachdail.
Tha greisean-obrach oileanach a’ faighinn taic bho cho-òrdanaiche greis-obrach a dh’obraicheas leis a’ bhuidheann-fastaidh gus an greis-obrach a chur air dòigh agus gus cuideachadh a thaobh fastachd. Bidh an co-òrdanaiche an urra ris a’ ghreis-obrach, agus tadhlaidh e/i air an oileanach agus air a’ bhuidheann-fastaidh gus measadh a dhèanamh air an adhartas.
- Eòlas-obrach oileanach
Ùine gun taic a bhios oileanach a’ cosg ann an dreuchd ach chan eil seo ceangailte dìreach ris na tha iad ag ionnsachadh no ri modail no prògram le creideas.
- A’ sealltainn air dreuchd
Far am bi oileanach a’ sealltainn air luchd-obrach ann am buidheann, gus barrachd eòlais fhaighinn air an seòrsa obrach a bhithear a’ dèanamh anns an dreuchd. Mar as trice, bidh an obair seo gun phàigheadh agus cha mhair i fada m.e. 3 – 5 latha air a’ char as lugha
- Pròiseact Oileanach air a cruthachadh le Luchd-fastaidh
Far a bheil buidheann-fastaidh a’ toirt fios do dh’oileanach air pròiseact aithnichte, gu tric far a bheil feum air sgilean no eòlas sònraichte. Faodaidh pròiseactan oileanach a bhith air an dèanamh le aon neach no ann am buidheann agus cha bhi an t-oileanach no na h-oileanaich air làrach an luchd-fastaidh. Bidh taic air a chur ris na pròiseactan le òraidichean agus dh’fhaodadh iad a bhith le pàigheadh no gun phàigheadh.
- Obair Saor-thoileach
Obair gun taic a bhios an t-oileanach a’ dèanamh gu maith na coimhearsnachd no na h-àrainneachd. Bidh oileanaich a’ dèanamh obair saor-thoileach len deòin agus gun phàigheadh na chois
- Greis-obrach do luchd-ceumnachaidh
Ùine eòlas-obrach a bhios oileanach a’ dèanamh an dèidh dha/dhi ceumnachadh, mar as trice gu làn-ùine agus a’ maireachdainn airson co-dhiù 6 mìosan gu bliadhna. Bidh greisean-obrach do luchd-ceumnachaidh air an tabhann airson ùine stèidhte agus bidh iad a’ dol a rèir laghan ìrean tuarastail nàiseanta.


text:
Frombork
'S e baile beag ann an ceann a tuath na Pòlainn a tha ann an Frombork (IPA: ˈfrɔmbɔrk, Gearmailtis: Frauenburg, Latbhais: Fromborka, Laideann: Frauemburgum). Tha e suidhichte aig 28m os cionn ìre na mara,[1] dìreach ri taobh an Lagùn Vistula, na h-aibhne Vistula agus Am Muir Baltach[2] anns an sgìre (Pòlais: Powiat) Braniewski, anns an roinn (Pòlais: Województwo) Warmińsko-mazurskie. Ann an 2010 bha 2,425 duine a' fuireach ann.[3] Tha Frombork 396km air falbh bho Lublin, 303km bho Kraków, 66km bho Gdańsk agus 250km bho Warsaw, prìomh-bhaile na dùthcha.[4] Chaidh Fromborg a chlàradh airson a’ chiad turas ann an 1278, ann an sgrìobhainn eaglaiseil agus fhuair e a chuid chòirichean ann an 1310.[5] Chaochail an Reul-eòlaiche Nicolaus Copernicus an seo ann an 1543.[6]
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chan eil sinn idir cinnteach fhathast nan nochdadh Frombork na àite seann chlachan nam Pruiseanach, a bhiodh ri taobh an Lagùn Vistula o shean. Nochd an caisteal Frauenburg airson a’ chiad turas mar chathair ùr na h-Easbaigeachd Ermeland, ann an 1282, [7] an dèidh gun do mhilleadh manachd ann am Braniewo, ri linn ar-a-mach nam Pruiseanach fad na 1270an. A-rèir seann mhìosachan nan chlèireach à Frauenburg, chuimhnich iad fear air an robh Heinricus de Castro far-ainm Pasloci (bho Sheann-Phruisis passis lukis = Sgìre ar Tighearna, neo Pasłęk anns an dòigh-labhairt Phòlais) agus a bhean[8] Gertrude Paslocisse, ann an 1393.
Bheir na sgrìobhainnean guth air an ainm Laideann Castrum Dominæ Nostræ (Caisteal ar Bhaintighearna), do Mhoire, freumh an ainm-àite Frauenburg ann an Gearmailtis, bho frau (boireannach) agus burg (Daingneach), neo Frombork anns an dòigh-labhairt Phòlais. Ach nochdaidh an dùn fon ainm Warmia ann an caochladh sgrìobhainn Laideann, a bharrachd air Ermeland, leis gu robh cathair-eaglais am broinn a’ chaisteil cuideachd. Mean air mhean nochd clachan aig bun a’ chaisteil, is fhuair e còirichean mar bhaile ann an 1310 bhon Easbaig Eberhard von Neisse,[9] air a mhisneachadh leis na Laghan Lübeck. Dh’fhuirich Frombork suarach tàireil taobh an eaconomaidh an coimeas ris a’ bhaile chumhachdail Hansa Braniewo, a tha faisg air làimhe, is e a-riamh ri cùlaibh Warmia, far an robh na h-Easbaigean.
Thug Rìoghachd na Pòlainn thairis Easbaigeachd Warmia, is Frombork na broinn, tro Chòrdadh Thorun, ann an 1466.[10] Ann an 1520 chaidh 89% a’ bhaile a mhilleadh leis na feachdan aig Albert de Brandebourg-Hohenzollern, an ceannard (is an 37mh fear) mu dheireadh na Buidhne Teutonach, ri linn a’ chogaidh aige an aghaidh na Pòlainn.[11] B’ fheudar do Nicolaus Copernicus, a bha na chlèireach ann an Warmia, theiche gu Olsztyn. Chuir Copernicus ùine mhòr seachad is e a’ dìon is ag ath-thogail na h-Easbaigeachd.[12] Chaochail esan ann am Frombork ann an 1543. Tha pràis-chuimhne dha am broinn na h-eaglaise air a sgrìobhadh ann an Laideann: Astronomo celeberrimo, cujus nomen et gloria utrumque implevit orbem.[13]
Thug an t-Arm Dearg ionnsaigh le plèanaichean cogaidh air Frombork air an 9mh An Gearran 1945, is chaidh 80% a’ bhaile air a mhilleadh.[14] Falamh is gun daoine, chaill an t-seann bhaile sin ann am Prùis-an-Ear inbhe dhe baile, is cha d’ fhuair sin air ais mu 1959. Ach cha do thoisich obair-càraidh gu ruige 1966, le taic bho tochaillichean òga (Pòlais: Harcerstwo Polskie) às a’ Phòlainn.[15]
Ann an 2001 thog ùghdarrasan na Pòlainn càrn-cuimhne ri taobh an Lagùn Vistula, do na Sìobhaltaich a dh’fhulaing nuair a b’ fheudar dhuibh am baile fhàgail ann an 1945 is an t-Arm Dearg a’ dèanamh air Frombork.[16] Bheannaich Àrd-easbaig Warmia, an t-Ollamh Edmund Piszcz,[17] pràis-chuimhneachaidh air a sgrìobhadh an dà chuid ann am Pòlais is ann an Gearmailtis.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Mongabay
- ↑ Zalew Wiślany Za
- ↑ Główny Urząd Statystyczny
- ↑ Global Feed Distance Calculator
- ↑ Castles of Poland
- ↑ BBC
- ↑ Urlaubsland Polen
- ↑ Codex Diplomaticus Warmensis
- ↑ Gutenberg
- ↑ Zamki Polskie
- ↑ Weitwanderwege-Beschreibungen
- ↑ Frombork Republika
- ↑ Gutenberg
- ↑ Masuren
- ↑ Restauracja Akcent
- ↑ Frombork Republika
- ↑ Catholic Hierarchy
- ↑ Kazlų Rūda
- ↑ Sucha Beskidzka
- ↑ KaлиHиHrpaдckaя oблacTb


text:
Na h-Iomaratan Arabach Aonaichte
'S e dùthaich ann an Àisia a tha anns na h-Iomaratan Arabach Aonaichte[1] neo Emireachdan Arabach Aonaichte[2][3] neo na h-Emirates Arabach Aonaichte[4] neo E.A.A.[5] Tha i suidhichte anns an earra-dheas na h-Àisia agus tha crìochan aice le Omàn agus Aràibia nan Sabhd.
Ann an 1971 chaidh seachd stàitean ri chèile airson stàit ùr a stèidheachadh. Sin iad:
- Abu Dhabi
- Ajman
- Dubai
- Fujairah
- Ras al-Khaimah
- Sharjah
- Umm al-Quwain
Tha an dùthaich beairteach air sgàth 's gu bheil ola ann.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1871901391
- ↑ Dùthchannan ag SMO
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714


text:
Tha gnothachasan air feadh na Gàidhealtachd is nan Eilean dol a bhuannachd bho taic airgid ùr a tha ga lìbhrigeadh ann an compàirteachas eadar Iomairt na Gàidhealtachd’s nan Eilean agus Comunn na Gàidhlig (CnaG).
Tha trì sgeamaichean gan cuir air bhog an diugh (20mh Faoilleach) anns am bheil luach de £145,000 uile gu lèir dha companaidhean neo buidhnean a nì tagradh soirbheachail.
Tha na sgeamaichean ag amas air: “A’ cleachdadh na Gàidhlig airson margaidheachd is margaidhean ùra”; “Ùr-gnathachas gnothachais, le Gàidhlig mar so-mhaoin”; agus sgeama greis gnìomhachas sàmhraidh airson oileanaich.
Thuirt Niall Ros, Ceannard Fàs Coimhearsnachdan aig Iomairt na Gàidhealtachd: “Tha sinn toilichte dha rìreabh a bhith ag obair còmhla ri Comunn na Gàidhlig ann a bhith a’ lìbhrigeadh na sgeamaichean seo, agus tha fiughair oirnn faicinn na pròiseactan fa-leth a thig thugainn. Tha misneachd aig HIE, agus thèid seo dhearbhadh a dh’aithghearr nuair a thèid fianais an rannsachadh ùr fhoillseachadh, gum bheil Gàidhlig na so-mhaoin chudromach air am faodadh coimhearsnachdan air feadh Alba a thogail.
“Nuair a thig obraichean ùra às na pròiseactan seo, neo nuair a thèid gnothachasan is bhuidhnean an neartachadh, tha sin a’ cumail taic ri na coimhearsnachdan againn a bhith nas treasa is nas misneachail gum bheil iad a’ gabhail brath air so-mhaoin chànain anns am bheil luach eaconamach is sòisealta.”
Ged a tha CnaG is HIE air obrachadh còmhla air leithid a phròiseactan ron seo, tha barrachd ionmhas ri fhaighinn an turas-sa. Bhon sgeama “margaidheachd is margaidhean ùra” faodaidh gnothachasan tagradh airson suas ro 60% de cosgaisean pròiseact, gu £3,500 aig a char às àirde (fhad’s a tha pàirt digiteach na luib - leithid làrach-lìn neo eile), neo suas ri 60% is £2000 airson soidhnichean togalach neo carbad.
Airson pròiseactan ùr-gnàthachaidh, dh’fhaodar faighinn suas ri 90% de chosgais pròiseact, agus suas gu £15,000.
Thuirt Ceannard ChnaG, Dòmhnall MacNèill: “Tha fios againn gum bheil pròiseactan ann a nì feum air an taic sa bho Iomairt na Gàidhealtachd. Tha sinn gu math toilichte gum bheil an cothrom againn àrdachadh an taic as urrainn dhuinn thoirt seachad ann an cuid a shuidheachaidhean, agus gu sònraichte mun am fòcas làidir air pròiseactan digiteach a tha HIE a’ tòirt chun chùis.
“San latha th’ann, tha ùidh aig daoine bho air feadh an t-saoghal anns a’ Ghàidhlig - bho Albannaich a tha a’ fuireach thall-thairis thucasan a th’air a chànan ionnsachadh gun càs a chuir air an dùthaich a-riamh . Bheir margaidheachd digiteach cothrom do chompanaidhean san sgìre seo am bathair aca shìneadh a-mach dha na daoine seo.”
“Tha sinn cuideachd air ar dòigh a bhith an comas pròiseactan ùr-gnàthachaidh a chuideachadh. Leis an taic seo, dh’fhaodadh companaidh am pròiseact aca a thoirt bhon chiad smuain gu bhith ga chuir an gnìomh - neo ma tha cosgais a bharrachd na chois na tha e comasach dhan sgeama a ghiùlain, dh’fhaodar an taic seo an cuideachadh gus tuilleadh maoin fhaighinn bho àiteachan eile.”
Bhon Sgeama Greis Gnìomhachais, gheibh co-dhiù 25 oileanach an cothrom a dhol an sàs ann an obair-sàmhraidh le gnothachasan neo buidhnean far am bheil a’ Ghàidhlig na cànan làitheil san àite-obrach. Tha seo a’ toirt cothrom dha na h-oileanaich eòlas luachmhor a’ chuir air an saoghal-obrach, agus cuideachd piseach a thoirt air na comasan-cànain aca. Bho thaobh na companaidhean dheth, gheibh iadsan luchd-obrach a bharrachd fhad’s a tha iad nas trainge air an t-samhradh, agus cuideachd buannachd bho bheachdan is misneachd na daoine òga.”
Dòmhnall MacNèill a-rithist: “Tha sinn air an Sgeama Greis Gnìomhachas lìbhrigeadh cheana ann an compàirt le HIE, agus cuideachd le taic bho Chomhairle na Gàidhealtachd is Comhairle nan Eilean Siar. Tha fiughair oirnn an compàirteachas seo chumail a’ dol ann an 2014 mar dhòigh air daoine òga a thoirt air ais dha na coimhearsnachdan aca fhèin tron t-sàmhraidh, le bhith a’ tabhann cosnadh feumail dhaibh.
“’S fhiach dearbhadh cuideachd gum bheil e an comas dha companaidh neo buidheann tagradh a dhèanamh dha gach sgeama - ma tha am pròiseact aca làidir neo farsaing gu leòr. Bhitheadh sin gu sònraichte inntinneach - a bhith a’ faicinn pròiseact a bhitheadh na bhuannachd dhan chompanaidh, dhan choimhearsnachd agus do dh’ eaconamaidh na Gàidhlig aig an aon àm.”
Tha na sgeamaichean uile fosgailte do thagraidhean a-nis, agus feumaidh an taic-airgid a bhith air a chosg ro deireadh an Dùbhlachd 2014. Faodaidh gnothachasan, neo companaidhean-sòisealta, bruidhinn ri CnaG sa chiad dol a-mach, neo tadhal air làrach-lìn ChnaG aig www.cnag.org


text:
- TIOTAL
- Caibeal Cheallan an Naoimh Charmaig & Crois nan Ceallan, Cnapadal
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0032
- ÀITE
- A' Chill
- SGÌRE
- Meadhan Earra-Ghàidheil
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Cnapadal a Tuath
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 9396
- KEYWORDS
- Cnapadal
Ceallan an Naoimh Carmaig
Loch Na Cille
Taigh 'Bhealaich
Crois nan Ceallan
crois
croisean
deilbh
eaglaisean
'S e caibeal bho anmoch san 12mh linn a th' ann an Ceallan an Naoimh Charmaig a tha a' coimhead a-mach air Loch na Cille an iar-dheas iar-eilein Taigh a' Bhealaich, an Cnapadal. Tha Crois nan Ceallan, crois Chrìosdaidh on 8mh no 9mh linn san stoidhle snaidhidh Ionianach, ri faicinn san leas ri taobh a deas na deilbh. 'S ann on chiad leth dhen 20mh linn a tha an dealbh agus chaidh a togail le M.E.M. Donaldson. An-diugh, tha an caibeal air a bhith air ath-thogail agus tha a' chrois a-nis na seasamh taobh a-staigh nam ballachan aige.
Rugadh Mary Ethel Muir Donaldson ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i fad is farsaing air a' Ghàidhealtachd an iar agus a tuath, a' sgrìobhadh is a' togail dhealbhan. Eadar 1912 is 1949 sgrìobh i iomadh leabhar air dualchasan agus eachdraidh shòisealta na sgìre. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Loch Ma-Ruibhe o Ghleann Dochartaidh a' coimhead dhan iarthuath
- EXTERNAL ID
- QZP40_1103_P015
- ÀITE
- Loch Ma-Ruibhe
- SGÌRE
- Geàrrloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Geàrrloch
- LINN
- 1830an
- CRUTHADAIR
- John Fleming
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31432
- KEYWORDS
- beanntan
lochan
Naomh Maol Rubha
glinn
naoimh
eileanan
tèarmannan nàdair
Sleaghach
Tèarmann Nàdair Nàiseanta Bheinn Eighe
San dealbh seo chithear sealladh air Loch Ma-Ruibhe o Ghleann Dochartaidh, an iar air Ach na Sìne. Tha Loch Ma-Ruibhe na loch le fìor uisge a tha dà mhìle deug ann am fad, na shìneadh fad 12 mìle o Cheann Loch Iùbh gu faisg air Poll Iùbh. Tha grunn eileanan beaga san loch, fear dhiubh, Eilean Ma-Ruibhe, air a bheil na tobhtaichean de chaibeal beag a chaidh a stèidheachadh leis an Naomh Maol Rubha san t-7mh linn, a rèir aithris. Tha a' bheinn Slìoch, a tha 3215 troighean (980 meatairean) ann an àirde, a' taobhadh an loch gu tuath agus air a thaobh a deas tha seann ghiùthsach Chailleannach ann, a tha na pàirt de Thèarmann Nàdair Nàiseanta Bheinn Eighe.
Tràth san t-17mh linn bha tràighean Loch Ma-Ruibhe làn choilltean dlùtha a bha a' biathadh nan oibrichean iarainn a bu motha air a' Ghàidhealtachd. 'S e Fuirneis a th' air an ionad sin fhathast, air taobh a tuath an loch.
'S ann bho 'The Lakes of Scotland' le Iain Fleming a thàinig an dealbh seo


text:
Ceann Loch Lìobhann
'S e baile anns a’ Ghàidhealtachd a tha ann an Ceann Loch Lìobhann (Beurla: Kinlochleven). [1] Tha am baile suidhichte ann an Loch Abar aig ceann an ear Loch Lìobhann. Tha am Mamores Ridge air taobh tuath a' bhaile, tha Gleann Comhann air an taobh a deas. 'S e seo na co-chomharran aige: 56° 42′ 47″ Tuath agus 4° 57′ 40″ Iar.
Ann an 2004 bha timcheall air 880 duine a' fuireach an seo. [2]
Tha Slighe na Gàidhealtachd an Iar, frith-rathad astair eadar Glaschu agus a' Ghearasdan, a' dol seachad air a' bhaile, agus 's e àite cudromach a th' ann do luchd-coiseachd gus an oidhche a chosg an sin. Mar sin tha taighean-òsta agus ostail òigridh ann.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Dh'fhàs am baile gu luath tràth san 19mh linn nuair a thòisich an Noth British Aluminium Company pròiseact mòr. Bha iad airson an àite a chleachdadh air sgàth 's gur e am baile as fliuch ann am Breatainn a th' ann. Thog iad balla-casg os cionn na baile. a tha gus an latha an-diugh a' casg an seann Uisge Dubh, a' cruthachadh am Black Water Reservoir. Chleachd iad am balla sin gus cumhachd-uisge a chruthachadh airson leaghadair-almain (aluminium smelter) obrachadh.
Dh'fhàs a' choimhearsnachd gu luath agus aig amannan bha 800 duine ag obair aig an leaghadair-amlain, agus chuir sin fàs mòr dhan eaconamachd Loch Abair fad cha mhòr ceud bliadhna. Ann an 1994 bha fios aig a' chompanaidh Alcan Smelting and Power (UK) Ltd gun robh aca ri dùnadh air sgàth 's gun robh an teicneòlas seann-fhasanta agus a cùisean eaconamach ag atharrachadh air feadh an t-saoghail. Dhùin e anns a' bhliadhna 2000 agus bha droch bhuaidh aig sin air a' choimhearsnachd. [3] Anns a’ bhliadhna 2003, dh’fhosgail ionad sreap san t-seann togalach, an Ice Factor, le ballaichean-sreap agus am balla-sreap deighe as motha anns an t-saoghal.
An-diugh tha cuideam gnìomhachas a' bhaile air turasachd agus cur-seachadan taobh a-muigh. Tha an West Highland Way a' leantainn tron bhaile, agus do mhòran duine 's e sin an stad mu dheireadh mus cur iad an coiseachd gu crìch anns a' Ghearasdan. Tha pròiseactan leasachaidh seasmhachd na h-àrainneachd agus na coimhearsnachd nam prìomh amasan Ceann Loch Lìobhann an-diugh. Ann an 2004 chaidh ionad-sreip (Ice Factor) a thogail, a tha a' tarraing luchd-turais dhan bhaile as t-samhradh agus sa gheamhradh.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Stòr-dàta SMO
- ↑ Mid-2004 Population Estimates for Settlements in Scotland
- ↑ Làrach-lìn Urras Coimhearsnachd Ceann Loch Lìobhann
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NN 188 618
- BBC Naidheachdan 2016-03-18: Ice Factor a' fosgladh as ùr (aithris bhideo 2:11)
- BBC Naidheachdan 2016-12-19: Coinneamh an Ceann Loch Lìobhainn mu Shirianaich


text:
29 an Gearran
'S e 29 an Gearran an 60mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich. Tha 306 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna. 'S e latha-leum a tha anns an latha seo, chan eil e ann ach ann am bliadhna-leum.
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1940 - Bhuannaich an cleasaiche Hattie McDaniel Duais Acadamaidh (Oscar), a' chiad Aimearaganach dubh a fhuair e.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1468 - Pàpa Pòl III, Pàpa Eadailteach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 992 - Naomh Oswald, àrd-easbaig Eabhraig.
Fèillean[deasaich | deasaich an tùs]
- Latha nan fleasgaichean: Faodaidh nighinn pòsadh a thairg do dhuine (tradaisean anns an Rìoghachd Aonaichte agus ann an Èirinn)[1]


text:
- TIOTAL
- Arcail agus Beinn Stac bho Rathad Sgobhairidh
- EXTERNAL ID
- PC_JMSTRACHAN_020
- ÀITE
- Beinn Stac
- SGÌRE
- Eadar Dhà Chaolas agus Diùranais
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Eadar Dhà Chaolas
- CRUTHADAIR
- JM Strachan
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- J I R Martin
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28877
- KEYWORDS
- cnuic
beanntan
coiseachd nam beann
seallaidhean
Tha Beinn Stac an iar air Loch Stac faisg air Ach Taigh Phairidh ann an Cataibh. Chan e Rothach a th' innte idir (beinn Albannach thairis air 3000 troigh a dh'àirde) 's i 721m (2365 troigh) ach bidh gu leòr luchd-coiseachd ga sreap air sgàth 's nach eil i ro dhoirbh a dìreadh agus gu bheil an dà shlighe chun a' mhullaich a' tòiseachadh air an rathad A838.
'S e Arcail a' bheinn a tha air an làimh chlì anns an dealbh a tha 787m (2582 troigh). Tha Arcail air a dhèanamh suas le clach-èite air uachdar gneiss Leòdhasach


text:
Earrainn 2 – Mar a gheibh duine fiosrachadh fon sgeama
Tha an t-Iùl againn air Fiosrachadh a’ toirt barrachd eòlais mun fhiosrachadh a tha ri fhaotainn fon sgeama, còmhla ri tuillidh stiùiridh a thaobh mar a ghabhas grèim faotainn air an fhiosrachadh a bhoineas do gach "clas".
Air loidhne
Tha a’ mhòrchuid den fhiosrachadh a tha air a liostadh san Iùl againn air Fiosrachadh ri fhaotainn air an làraich-lìn againn. Iomadh uair bidh ceanagal ann an Earrainn 8: Catagaraidhean Fiosrachaidh a stiùireas sibh chun na duilleige no na sgrìobhainn iomchaidh. Far nach eil ceangal den t-seòrsa ann, is urrainn dhuibh an goireas “Rannsachaidh” air an làraich againn uisneachadh. Ma bhios trioblaid agaibh fhathast a thaobh sgrìobhainn sam bith a lorg a tha air a liostadh fon sgeama againn, cuiribh fòn chun a’ Mhanaidseir Riaghlaidh Chorporra againn 00 44 (0)1463 279371 airson cuideachadh a bharrachd.
Tro phost dealain
Mura bi am fiosrachadh a tha a dhìth oirbh air fhoillseachadh air an làraich-lìn againn, is urrainn dhuinn a chur ur n-ionnsaigh le post dealain, uair sam bith a ghabhas sin dèanamh. An àm dhuibh fiosrachadh iarraidh oirnn, feuchaibh an toir sibh dhuinn àireamh fòn mas e ur toil e gus an tèid againn air fòn a chur chugaibh a dh’iarraidh soilleireachadh air na mion-phuingean, ma bhios sin riatanach.
Air a’ fòn
Gabhaidh fiosrachadh iarraidh oirnn air a’ fòn cuideachd. Cuiridh fòn chun a’ Mhanaidseir Riaghlaidh Chorporra 00 44 (0)1463 279371, mas e ur toil e, gus an iarr sibh fiosrachadh a tha ri fhaotainn fon sgeama seo.
Tron phost
Mar as àbhaist, bidh fiosrachadh fon sgeama ri fhaotainn an cruth lethbhreac pàipeir. Cuiribh an t-iarrtas agaibh, mas e ur toil e, a dh’ionnsaigh:
Fiona Larg, Rùnaire
Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean
An Oifis Stiùiridh
Slighe Nis
Inbhir Nis
IV3 5SQ
An àm dhuibh sgrìobhadh ar n-ionnsaigh a dh’iarraidh fiosrachadh, cuiribh a-steach, mas e ur toil e, ur n-ainm is ur seòladh, eòlas iomlan air an fhiosrachadh no na sgrìobhainnean a tha sibh ag iarraidh, agus cìs sam bith a tha ri a pàigheadh (faicibh Earrainn 4: Am Poileasaidh againn a thaobh Chìsean airson barrachd fios mu chìsean). Feuchaibh an cuir sibh a-steach àireamh fòn cuideachd gus an tèid againn air fòn a chur chugaibh a dh’iarraidh soilleireachadh air mion-phuingean sam bith, ma bhios sin riatanach.
Tadhal oirnn sibh fhèin
Ann an cuid bheag de chùisean, faodaidh gun toirear cuireadh dhuibh rèiteach a dhèanamh leinn gus an tig sibh a dh’fhaicinn an fhiosrachaidh. Ann an cùisean mar seo, bidh seo air a chur sìos ann an Earrainn 8 – Catagaraidhean Fiosrachaidh, agus bidh fiosrachadh conaltraidh air a sholar taobh a-staigh den chlas iomchaidh.
Comhairle is cuideachadh
Ma bhios trioblaid sam bith agaibh a bhith a’ comharrachadh an fhiosrachaidh a tha sibh ag iarraidh faicinn, cuiribh fios ar n-ionnsaigh, mas e ur toil e, aig foi@uhi.ac.uk agus bidh sinn toilichte cuideachadh leibh.