text:
Chan eil sgrìobhaiche ann an Gàidhlig – no ann an cànan sam bith eile ’s dòcha – cho cunbhalach ’s cho dealasach ri Aonghas Pàdraig Caimbeul.
Eadar colbhan ann am pàipear, nobhailean, sgeulachdan goirid agus bàrdachd, tha litreachas luachmhor a’ taomadh bhuaithe. Tha ’n sgrìobhadh fhèin ealanta agus tha am mothachadh ’s am mac-meanmna air a chùl a’ taosgadh le faireachdainn mu dhualchas, dol- a-mach an latha an-diugh, agus mì-chinnt an ama ri teachd.
Co-dhiù tha e ’n crochadh air a chuimhne no a thuigse no a lèirsinn, tha alt aige air a bhith a’ ruagail o smuain gu smuain gun a dhol iomrall air an t-slighe. Chan eil fiù’s an seanfhacal ùr a chruthaich e – “Is trom an t-eallach GOC is Dwelly” – a’ cur spearrach air. Chruthaich e fear eile anns an aon dàn a bu chòir dhuinn uile ghabhail gu cridhe: “Dèan do ghnothach anns an taigh mhòr mar a nì thu do chùis anns an taigh bheag.”
Tha beachdan Aonghais Phàdraig fosgarra agus treibhdhireach. Nì e achmhasan no moladh far a bheil feum orra. Mas e cronachadh a tha a dhìth, chan eil athadh air sgailleag a thoirt seachad. Ged nach tig seo ri càil a h-uile duine, tha e mòran nas fheumaile agus nas onaraiche na sliomaireachd.
Saoilidh mi gu bheil feallsanachd agus tàlantan Aonghais Phàdraig air am foillseachadh gu riochdail anns an leabhar ùr bàrdachd aige, Aibisidh (Polygon, £9.99). Mar a tha an Dr Iain MacAonghuis ag ràdh air a’ chòmhdach: “Tha saoghal nan Gàidheal an-diugh air fàs achrannach agus tha a’ bhàrdachd a rèir sin. Ach tha an ealain aig Aonghas Pàdraig Caimbeul air dreach ùr nodha a chur air.”
Tha a’ bhàrdachd dà-chànanach, uaireannan le eadar-theangachadh litireil o Ghàidhlig gu Beurla, ach uaireannan eile le tuar eadar-dhealaichte eatarra. Tha aon dàn, ‘Sonaid’, air eadar-theangachadh gu Eadailtis. Tha seo mar shamhla air miann agus comas an ùghdair gu a dhùthchas fhèin a chleachdadh mar bhunait gu meòrachadh air saoghal mòr eadar-nàiseanta. Ged a tha Uibhist a-Deas ann an smior-caillich na bàrdachd chan eil sin ga cuingealachadh. Sann a tha e ’na chloich-stèidh son breithneachadh air cuspairean a bhuineas, chan ann a-mhàin do choimhearsnachd, ach dhan a’ chruinne-chè.
Ged nach eil an leabhar tomadach, tha na cuspairean lìonmhor: cuimhne, cànan, dualchas, teaghlach, imrich, àrainneachd, àbhachdas, obair, creideamh. Ach chan e sop ás gach seid a th’ ann ach cunntais choileanta air na dùbhlain a tha mu ar coinneamh mar shluagh agus mar chultar.
Tha 20 bliadhna on a thuirt Somhairle Mac Gill-Eain nach robh teagamh sam bith aige gur e an Caimbeulach aon de na bàird a b’ fheàrr an Alba, ge brith dè a’ chànan a bha iad a’ cleachdadh. Tha Aibisidh a’ dearbhadh gu robh e ceart. Tillidh mi thuige tric son ùrachadh fhaighinn o neamhnaidean mar ‘Là Earraich’:
Tha mi mar choigreach anns an taigh-chèilidh,
far a bheil am fìon dealantach a’ sìoladh. Tha fàileadh
na mo chuinnlein: sgonaichean an àiteigin
air a’ ghreideil, agus fuaim na mo chluasan:
sgread na curracaig a’ ceilearadh air latha earraich,
aon chuimhne chaoin a tha gun mhearachd.


c: text/html

text:
Cathair na Bhatacain
Is e dùthaich bheag neo stàit-chathrach anns an Eadailt ann an taobh deas na h-Eòrpa a tha ann an Cathair na Bhatacain[1], A' Bhatacan[1] neo Stàit na Bhatacain[1] (Ainm oifigeil: Status Civitatis Vaticanae san Laideann/Stàit Cathair na Bhatacain). Tha i suidhichte taobh a-staigh Cathair na Ròimhe. Is e an dùthaich neo-eisimeileach as lugha san t-Saoghal. Is e am Pàp àrd-Easbaig na Ròimhe, mar sin dheth, 's e ceannard na h-eaglaise Caitligich a th' ann cuideachd. Is e am Pap ceannard na stàite gu sìorraidh. (Monarcachd thaghach cheannasach).
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- The Holy See — Làrach oifigeil na Bhatacain
- Map Mionaideach Cathair na Bhatacain
- Duilleag Cathair na Bhatacain aig Leabhar Mòr-eòlais Bhritannica
- Eachdraidh Cathair na Bhatacain: Prìomh Sgrìobhainnean
- stpetersbasilica.org An stòras as motha airson Naomh Phàdraig anns a' Bhatacain
- Làrach UNESCO
- Tasglann Dhìomhair na Bhatacain
- Ballachan na Ròimhe
- Làrach Dhualchas an t-Saoghail

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
“CLÌ, clì, clì deas clì,” ars am Bàrd.
Mar a b’ fhaide mheàrrs iadri Sràid Àrd Dhùn Éideann, sann a bu mhotha de mhuinntir a’ bhaile bh’ air cruinneachadh. Eadar monmhar an t-sluaigh agus gliogadaich na cairte bh’ air an cùlaibh bha pum, pum an druma air a chall. Madainn reòthte a bh’ ann: bu chruaidh leis na fir buinn am brògan bucallach a chumail gun shleamhnachadh ’s am mosgaidean a ghleidheadh an àirde air an gualainn. Chan e mosgaid a bh’ aig a’ Bhàrd ge-tà ach tailbeard – tuagh Abrach, seachd troigh fada, eadhon nas àirde na e fhéin.
“A bhlaigeird shalaich tha thu ann,” dh’eubh boireannach. Sheòl ugh tron èadhar, seachad air cluas an duine bha ’na sheasamh anns a’ chairt, a’ crìochnachadh a thurais ’na cliathaich. Leig an samh ris gun robh e grod.
“Sùilean romhaibh, ’illean,” ars am Bàrd. Bha iad seachad air Eaglais Shìlis. Chitheadh e a’ chroich taobh a-muigh Seann Taigh na Pàrlamaid, ’s na daoin’ uaisle bha cruinnicht’ air muin eich. Ghlac e sùil a’ cheannaird aca fhéin ’nam measg – Liuteanant Cailean Caimbeul, caiptean Geàrd Baile Dhùn Éideann. Dh’fheumte seo a dhèanamh ceart. Thionndaidh am Bàrd, thog e a làmh, agus: “Fheara . . . fheara, stad!”
Bha an stad math, co-dhiù. Dà fhichead cas dheas a-nuas air a’ chabhsair còmhla. Cha mhór còmhla. Stad an drumair. Stad a’ chairt. Sitir bho aon de na h-eich. An sluagh gu h-eudmhor a’ sìneadh an amhaich son sealladh den chiontach.
“Seall,” arsa cuideigin, “an sgall a th’ air.”
Cha robh duin’ air an Deucon fhaicinn riamh gun chròic mhór ghruaige a’ leantainn ri cheann a dh’oidhche ’s a latha. Pìorabhuic.
“Dèanaibh dà shreath, seasaibh air aire, ’illean,” ars am Bàrd. “Bonn nam mosgaidean ri làr.”
Dh’ullaich saighdearan a’ Gheàrd ceum coiseachd eadar na daoine on chairt chun na croiche. Chaidh an ciontach a thoirt sìos bho chùl na cairteadh eadar dithist dhiubh. Bha car bho char de ròpa timcheall a chuirp. Laigh a shùil air a’ Bhàrd. Chaidh i troimhe mar thora. Sùil na h-Ifrinne.
Bheannaich am Bàrd e fhéin. Sheòl ubhal a-nall gun fhios co ás, agus ugh eile. Bhuail an t-ugh gualainn an Deucoin, ga smeuradh buidhe. Thug an crochadair an ròpa dheth. Bha tuilleadh ròp’ a’ feitheamh ris, co-dhiù. Dh’òrdaich am Bàrd dhan Gheàrd a’ chroich a chuartachadh, gach duine ’s aghaidh ris an t-sluagh.
Thug am Bàrd fanear gun robh sia no seachd a choidseachan ri taobh na Pàrlamaid, sùilean a’ priobadh a-mach. Mnathan uaisle ’nam measg. A’ chiad bheachd a bh’ acasan den Deucon b’ann nuair bha a chiad chas air an fhàradh.
Ged nach fhac’ am Bàrd an Deucon beò tuilleadh, chual’ e an òraid a thug e, brod na faoin chràbhachd. “A mhic an donais,” ars esan eadar fhiaclan. “Thug thu a chreidsinn ort fhéin nach do rinn thu idir e. Buinidh tusa do shaoghal eile.”
Bho seo a-mach bha an corp crochaite ’na shamhla de riaghailt an lagha ann an teis-meadhan a’ chreic ’s a’ cheannaich. Bha corra bhleideag shneachda a’tuiteam. Chuimhnich an sluagh cho fuar ’s a bha iad.
“Cnothan ròsta!”
“Brot a bhlàthaicheas do chridhe!”
B’e an 25mh de dhara mìos a’ gheamhraidh a bh’ ann. Meadhan seusan nam bainnsean, ’s cuid a dh’fheadhainn òga air a thighinn a-staigh bhon dùthaich a cheannach fàinnean no fàbharan sna bùthan beaga bha crùbte timcheall air Eaglais Shìlis.
“Dia leat, a Mhic an t-Saoir,” arsa guth.
Gruag phùdraichte, ad thrì-oisneach, aodach fir-lagha agus Gàidhlig Thearach. Mac Leòid Muiravonside. “Mo bheannachd ort a Mhic an t-Saoir, ciamar an ainm an àigh a ghlac thu e?”
“Ghabh mi a-staigh dhan t-seòmar-chunntaidh aige agus thuirt mi, ‘Sir,’ arsa mise, ‘tha mi gur cur an greim,’ arsa mise, ‘an ainm Rìgh Deòrsa.’”
“A Sheàirdseant tha fios a’d glé mhath nach e siud as ciall dhomh. Cuiridh mi mar seo e. Ciamar a fhuair thu mach gur è a rinn e?”
“Càc goibhre.”
“Gu dé?”
“Càc g——.”
Cha robh am facal á beul a’ Bhàird nuair a stad e oir bha aire an Leòdaich air an speur os an cionn. Bha colbh grànda smùide ag éirigh gu leisg dhan iarmailt bho mheasg nan toglaichean àrda, ’s ceud corrag ga chomharradh.
“Teine!”
Thug am Bàrd sùil air Caiptean Cailean, a thuirt: “Thoir leat dà dhuine dheug. ’S an ròpa bh’ air làmhan an Deucoin. Cha bhi esan ’na dhragh sam bith dhuinn tuilleadh.”
Mar a dhlùthaich na fir dhan smùid chaill iad sealladh dhith oir bha na toglaichean àrda a’ toirt dhiubh an speur. Cùirt a’ Phatarsanaich, arsa cuideigin. Clobhs Sheumais, a réir duin’ eile. Bha na fir ’nan ruith seachad air fosgladh nuair a nochd gille fo bhogha. “Tha e ann a-seo!”
Bha iad ann an lios leathann a’ coimhead tron smùid gu uinneag coltach ri beul dubh ás an robh teanga de theine ag imlich a bhilean. Ann am meadhan an lios bha boireannach a’ cromadh air crann tobair, a féithean a’ bolgadh le spàirn na h-obrach. Chaith am Bàrd a thailbeard an dara taobh agus leum e tron doras, na fir ga leantainn. Ràinig iad cidsin làn smùid far an robh an teine. Thionndaidh fear agus boireannach a choimhead orra le eagal ’nan gnùis. “Gach uair a chuireas sinn uisg’ air na lasraichean tha e leum an àird’ ann an àit’ eile!”
“Tarraibh ás agus fàgaibh againne e. Fheara,” ars am Bàrd ris a’ chomannd aige, “cuiribh greim air na cuinneagan air fad a th’ anns na taighean seo. A Phàra, thoir leat an ròpa ’s thig còmhla riumsa.”
A-muigh san lios, thog am Bàrd a thailbeard. “Dèan seo ri crann an tobair leis an ròp’.”
Bha Pàra ’na sheann iasgair ás an Leth-Bhaile. Cheangail e an tailbeard gu teann ri crann-tionndaidh an tobair. B’e a bhuil gun robh e a’ sìneadh a-mach cho fada ’s gun robh rum ann son sianar Ghaidheal foghainteach ag obair gualainn ri gualainn, triùir air gach taobh. “Iorram Loch Obha a mhuinntir mo ghaoil, ’s gheibh sinn de dh’fhìoruisg’ na chuireas ceann air an leusaig tha siud.”
Chaidh an t-sianar an sàs air a’ chrann, ga chur mun cuairt cho luath ’s gun robh seachd cuinneagan làn uisg’ aca mun gann a chnagadh tu cnò. “Cuinneag am fear, ’illean,” ars am Bàrd a’ togail té dhiubh, “agus nuair a bhios sinn ann an toll-tòin’-an-donais tha siud, fuirghibh ri facal mus caith sibh e.”
Thàinig an t-seachdnar a-staigh dhan chidsin aon an déidh aoin gun deur a chall ’s sheas iad mu choinneamh nan lasraichean. “Dèan deas – taisbean – teine!”
Bha faclan na fàithne cho iomchaidh air Latha Nollaig ann an Dùn Éideann ’s a bha iad an uchd a’ bhlàir, ged a bha an nàmhaid ’s an t-arm le chéile eadar-dhealaichte. Spùt seachd steallaidhean á seachd cuinneagan còmhla. PSSSSSSSST, ars an nàmhaid, a’ brùchdadh ceò, ’s chaidh an t-olc dearg ’na uaine.
“A-mach á seo ’illean, dèanaibh rum do chàch!” Bha sianar eile a’ feitheamh le’n cuid chuinneagan. PSSSSST, agus chaidh an t-uaine ’na dhubh. Thog an ceò a-nis beag air bheag, agus siud air am beulaibh dàrna ciontach an latha, an gèadh ròsta bu mhotha ’s bu loisgt’ a chunnaic iad riamh.
Nuair a bha an tailbeard air fhuasgladh on tobar chuir am Bàrd air a ghualainn e ’s chuir e fhéin agus na fir an aghaidh ri bràighe na h-Àrd-Shràid. Bha ’n sneachda a-nis geal fo’n casan ach bha iadsan cho dubh ris an Àbharsair. “Gèadh ròsta,” ars am Bàrd, a’ brùnndail ris fhéin. “Sin a bhios na Pàpanaich ag ith’ air Là Nollaig.”
“Pàpanaich ann no ás,” arsa Pàra, “nach math a rinn an tailbeard.”
“Na h-abair tailbeard rithe, a dhuine. ’S i mo leannan fhìn, Màiri Eile, a fhuaras mar thiomnadh on deagh Bhànrigh Màiri. An leannan bu lugha dragh ’s bu mhotha feum a bh’ agam riamh.” Rinn e lachan gàire, thug e pòg dhan tailbeard, agus sheinn e:
“Sann a fhuair mis’ an toiseach,
Leis an fhortan a bh’ ann,
A’ bhean as dìriche pearsa
Théid a-mach sa chomannd,
’S a dh’ainneoin na h-aoise
Cha dèan i h-aogas a chall —
Cha chaolaich a casan
’S cha mhotha ghlasas a ceann!”
Ann an Taigh a’ Gheàrd b’iad am Bàrd mar sheàirdseant agus Pàra mar chorpalair a’ chiad dhithist a fhuair gu’n nighe fhéin. An uair sin rinn iad suidhe agus braidseal math teine a’ dol. “Tha sgeul agam mu ghèadh Nollaige,” ars am Bàrd, “a chuala mi thall ann an Srath Spé. Bha ministear aca, Maighstir Murchadh, a bha cho fad an aghaidh cumail na Nollaig ’s gun tuirt e bhon chùbaid, ‘Éiridh itean nan gèadh agaibh ’nur n-aghaidh air latha beannaichte a’ Bhreitheanais.’
“Bha cailleach san sgìre, Ealasaid nighean Seònaid, ’s bha gèadh aicese mu Nollaig. Spìon i e, chuir i teine a’ dol, chuir i air bior e, ’s bhog i ’na shùgh fhéin e gus na lìon am fàileadh an taigh. Sùil gun tug i a-mach ge-tà, có bh’ air an stairsneach ach Maighstir Murchadh!
“Bha i air a dalladh le eagal. Thog i am bior air an robh an gèadh, chaidh i null chun na leapa ’s shàth i a-staigh fo na plaidean e. Shuidh i a-rithist ’s thog i a cuigeal. Nochd Maighstir Murchadh san doras . . . Dé?”
“Duilich a Dhonnchaidh ach an cuala tu siud?”
Fad ás, bha clag a’ bualadh. An clag bu mhìlse guth bha ri chluinntinn an Dùn Éideann. Chuala iad roimhid e ’s bha e toirmisgte.
“Na diabhal Easbaigich,” ars am Bàrd. “Tha iad ris a-rithist. Nach d’thuirt sinn riutha mìle uair, mur dèan sibhse fuaim, cha dèan sinne dragh dhuibh. Ann am Bliadhna a’ Phrionnsa bha sinn a’ losgadh nan taighean-coinnimh ac’ ann an ainm Rìgh Deòrsa ’s chan eil an lagh air atharrachadh ged a dh’atharraich na timeannan. Ceart a Phàra, se thusa ’s mise na h-aon daoine an-seo a tha glan. Thugamaid a nochdadh na brataich. Màiri Eile ’s do ghunna-sa.”
Sìos an Àrd Shràid leotha, mosgaid agus tailbeard an àirde, gaoth a-tuath ’nan aghaidh ’s an sneachda ’na beul. Sìos Sràid nam Manach Dubh ’s a-staigh dhan eaglais Easbaigich. Ruith frionas tron choitheanal an uair a nochd iad san doras. Sheas iad gu sàmhach aig a’ chùl, mìothlachd Rìgh Deòrsa ’nan gnùis.
Agus dh’éist iad, an dòchas nach cluinneadh iad dad mu Rìgh thar Chuain. Ach b’e an Leasan a bh’ ann. “Rugadh dhuibh an- diugh slànaighear ann am Baile Dhàibhidh, as e Crìost an Tighearn’. Agus bidh seo ’na chomharradh dhuibh. Gheibh sibh an naoidhean paisgt’ ann am brat-speilidh ’na laighe ann am prasaich.” Agus air ball bha maille ris an aingeal cuideachd mhór de dh’armailtibh Nèimh, a’ moladh Dhé ’s ag ràdh: “Glòir do Dhia sna na h-àrdaibh, ’s air talamh sìth, deagh ghean do dhaoinibh.”
Air an t-slighe air ais bha an sneachda suas ri barriall am brògan, ach thuirt Pàra, “Chòrd siud rium.”
“Agus rium fhìn,” ars am Bàrd.
“Inns dhomh a-nist, a Dhonnchaidh, dé dh’éirich do dh’Ealasaid nighean Seònaid?”
“Shnot Maighstir Murchadh an t-àileadh, agus theann e ri searmonachadh mu phoitean feòla na h-Éipheit. Am meadhan an teagaisg, nach ann a bhrùchd lasraichean ás an leabaidh!”


text:
Cha robh sràidean Dhùn Omhain ach falamh Di-Màirt agus Di- Ciadain, oir bha gach neach a’ feuchainn ri fasgadh fhaighinn on dìle bha dòrtadh air a’ bhaile.
Bha gu leòr a’ tachairt anns na tallaichean ge-tà, agus gu fortanach bha iad uile faisg air a chèile. Bha an àrd eaglais, far an robh nigheanan fo aois 13 a’ seinn san t-seann nòs, gu math làn.
Chuala mi pàirt dhen fharpais seo, agus chòrd sin rium gu mòr. Aon chomhairle do na farpaisich, ge-tà. Feuchaibh nach tagh sibh òrain a tha air fàs caran cumanta, ged a bhiodh iad brèagha. Thachair seo a-rithist anns an fharpais feasgar, do nigheanan eadar 13 agus 15, far an cualas ‘Am Buachaille Bàn’ grunn tursan.
Bha mòran de dheagh ghuthan ri’n cluinntinn san fharpais seo, gu h-àraid á Leòdhas agus na Hearadh. Ach saoil car son nach robh farpaisich ann á Barraigh, na h-Uibhistean, an Eilean Sgitheanach no Ìle? Le làraichean “Tobar an Dualchais” agus “Bliadhna nan Òran” againn a-nis, chan eil leisgeul aig farpaisich gun òrain iomchaidh a lorg á sgìrean air feadh na Gaidhealtachd.
Bhiodh e math barrachd fhaicinn sna farpaisean gus sgeulachd aithris a rèir an t-seann nòis. Cha robh ach dithis san fharpais do chloinn aois 11-12, ach b’e tlachd a bh’ ann Gàidhlig bhrèagha, shoilleir, nàdarra a chluinntinn an sin o Mhàiri Challan ’s i ag innse mu Chloinn ’ic Codruim. Bha a’ Ghàidhlig aig Màiri, agus aig cuid dhe na Leòdhasaich òga a ghabh pàirt anns na farpaisean Di-Màirt, fad air thoiseach air na chualas on chuid a bu mhotha dhe na h-inbhich a ghabh pàirt Di-Ciadain ann am farpaisean Bonn Òir a’ Chomuinn. Bha fuaimean leithid “nn” ann am facal mar “chunnaic” ’nan sàr dhùbhlain do chuid dhe na boireannaich, gun guth a ràdh mu gach “l” a bha air fhuaimneachadh ann an dòigh lag, mì-shoilleir, no a bha gu tur ceàrr.
Chan eil teagamh ann nach robh guthan brèagha gu leòr ri’n cluinntinn, ach bha cus dhe na boireannaich a ghabh na h-òrain cha mhòr gu tur rèidh o thoiseach gu deireadh, gun faireachdainnean nan òran a chur an cèill, ach a dh’aindeoin sin a fhuair còmharran fìor àrd. Bha na comharran ìseal a fhuair cuid eile a cheart cho doirbh ri thuigsinn.
Rinn mòran an rathad dhan àrd-eaglais feasgar Di-Ciadain, far an robh na h-inbhich a’ seinn ann am farpais an t-seann nòis. Bha e fìor thlachdmhor a bhith an sin, oir bha Gàidhlig ás gach ceàrn ri cluinntinn air feadh an àite, agus chuala an luchd-èisteachd an sin farpais a bha gu math inntinneach.


text:
Lochlann
Gu ceart, 's e Nirribhidh, an t-Suain agus Danmhairg ann an Lochlainn neo Scànnanàibhia. Ach, mar is trice, chuirear an t-ainm air Innis Tile, Suòmaidh, agus na h-Eileanan Farach, agus bho àm gu àm, cleachdar airson Nirribhidh a-mhàin. Tha an t-ainm a' ciallachadh "tir nan lochan" bho thùs.
Structar eachdraidheil is poilitaigeach[deasaich | deasaich an tùs]
1 Bu tuinichean na h-Eileanan Fàro agus Innis Tìle à Lochlann (gu beag-nithe Nirribhidhich), Alba agus Èirinn (Ceiltich agus/no Cruithnich).
*Seann Lochlannach ("Viking").


text:
Oileanaich chiùil an t-Sabhail a’ togail fonn sa choimhearsnachd
02/2013
Mar phàirt den bhliadhna sa bheil Sabhal Mòr Ostaig a’ comharrachadh 40 bliadhna bhon a chaidh a’ cholaiste a stèidheachadh, tha oileanaich bhon BA (le Urram) Gàidhlig agus Ceòl Traidiseanta gu bhith dol air chuairt air feadh na Gàidhealtachd agus nan Eilean sa Mhàrt, far am bi iad, còmhla ri luchd-ciùil eile le ceangal ris a’ cholaiste, a’ cluich aig diofar chonsairtean.
Bidh a’ chuairt a’ tòiseachadh Dihaoine 8 Màrt nuair a bhios na h-oileanaich a’ dèanamh air Uibhist far am bi iad a’ cluich do luchd-obrach is sgoilearan Sgoil Lìonacleit mus tog iad orra a Bharraigh airson consairt agus dannsa air an oidhche còmhla ri Dàimh, còmhlan a thàinig còmhla aig a’ cholaiste o chionn còrr is deich bliadhna. Bidh na h-oileanaich an uair sin ann an Uibhist a Deas air 9 Màrt airson consairt aig àm diathaid Disathairne ann an Talla Staoinibrig, a chaidh a leasachadh às ùr o chionn ghoirid, agus bidh iad a’ cumail bùithtean-obrach do dh’òigridh na sgìre an sin cuideachd. Mus fhàg iad Uibhist bidh na h-oileanaich a’ dèanamh consairt is dannsa eile còmhla ri Dàimh ann an Talla an Ìochdair air oidhche Shathairne. An ath Dhihaoine, 15 Màrt, bidh na h-oileanaich a’ cluich sa Cheilidh Place ann an Ulapul còmhla ris an t-seinneadair Ghàidhlig iomraiteach Christine Primrose a tha air a bhith air sgioba obrach na colaiste nas fhaide na duine sam bith. Thig na h-oileanaich cruinn còmhla an uair sin còmhla ri Ailean Dòmhnallach aig a’ cholaiste fhèin Diardaoin 21 Màrt agus an uair sin cuiridh iad crìoch air a’ chuairt aca ann an Tiriodh Dihaoine 29 Màrt agus iad a’ cluich còmhla ri Ceòladair na Colaiste, Màiri Anna NicUalraig.
Thuirt Stiùiriche a’ Chùrsa, am pìobaire ainmeil Dr Decker Forrest: “Às dèidh mar a chòrd na tachartasan againn aig Celtic Connections ann an Glaschu cho mòr ri daoine san Fhaoilleach, bha sinn airson cumail oirnn a’ dèanamh sanasachd air mar a tha sàr cheòl agus sàr luchd-ciùil aig cridhe obair is beatha na colaiste agus bha sinn ag iarraidh aire dhaoine a tharraing gu mar a tha ceòl aig a’ cholaiste a h-uile latha.”
Thuirt Dr Forrest cuideachd gum biodh cothrom aig na h-oileanaich stiùir a ghabhail air mar a thèid na consairtean a chur air dòigh agus a shanasachd.
Thuirt Eilidh NicPhàidein, oileanach air an dàrna bliadhna den phrògram ciùil: “Tha ceangal againn uile ri co-dhiù aon de na h-àiteachan air am bi sinn a’ tadhal, tha triùir ann à Uibhist a Deas agus ’s ann à Tiriodh a tha mi fhìn. Bha sinn airson gum biodh barrachd fios aig daoine sna coimhearsnachdan againn mun phrògram chiùil againn, ach bha sinn cuideachd airson airgead a thogail airson buidhnean-carthannais ionadail le bhith gabhail tabhartasan agus a’ ruith rafal aig na consairtean.”
’S iad na buidhnean-carthannais dham bi na h-oileanaich a’ toirt taic: Cobhair Bharraigh, Maighstir Cailean ann an Ecuador; Young Carers an Eilein Sgitheanaich; agus Cùram Thiriodh.
Thòisich am BA (le Urram) Gàidhlig is Ceòl Traidiseanta ann an 2007 agus tha sgioba air leth de luchd-ciùil agus sgoilearan le Gàidhlig ga theagasg, leithid Christine Primrose, Ingrid agus Ailean MacEanraig, Feargaidh Dòmhnallach, Mairead Stiùbhart, Dr Iain Purser agus Dr Ùisdean Cheape.


text:
Dèanamaid Adhradh Episodes Available now
-
An t-Urr Coinneach Stiùbhart, an Eaglais Shaor 1994
Seirbheis à tasglann a'' BhBC còmhla ris an Urr Coinneach Stiùbhart, an Eaglais Shaor 1994
-
An t-Urr Sean Ankers, Clèir Ghlaschu agus Earra-Ghàidheal den Eaglais Shaor.
Còmhla ris an Urr Sean Ankers, Clèir Ghlaschu agus Earra-Ghàidheal den Eaglais Shaor.
-
An t-Urr Coinneach Stiùbhart, an Eaglais Shaor 1994
Archive Gaelic religious service.
-
Dòmhnall Iain Moireasdan, Soisgeulaiche, An Eaglais Shaor Leantainneach, Inbhir Nis
Seirbheis còmhla ri Dòmhnall I Moireasdan, Soisgeulaiche, An Eaglais Shaor Leantainneach.
-
Seirbheis Didòmhnaich Cuimhneachaidh à Sgoil MhicNeacail 2004
Seirbheis Didòmhnaich Cuimhneachaidh à Sgoil MhicNeacail 2004.
-
Seirbheis Didòmhnaich Cuimhneachaidh còmhla ris an Urr. Coinneach Dòmhnallach, Eaglais na h-Alba
Seirbheis airson Didòmhnaich Cuimhneachaidh còmhla ris an Urr. Coinneach Dòmhnallach.
-
An t-Urr Seumas Dòmhnallach, Eaglais na h-Alba 2003
Seirbheis à tasglann a' BhBC còmhla ris an Urr Seumas Dòmhnallach, Eaglais na h-Alba 2003.
-
An t-Urr Coinneach Dòmhnallach, Eaglais Shaor Leantainneach Sgalpaigh
Còmhla ris an Urr Coinneach Dòmhnallach, Eaglais Shaor Leantainneach Sgalpaigh.


text:
Viljandi
‘S e baile faisg air Tartu, ann an ceann a deas Eastòinia a th' ann an Viljandi[1] (Gearmailtis: Fellin, Liotuànais: Viljandis). Tha e suidhichte ri taobh Loch Viljandijärv, 82m os cionn ìre na mara,[2] anns an roinn Viljandi maakond, 129km air falbh bho Tallinn (prìomh-bhaile na dùthcha), 187km bho Narva, 150km bho Kohtla-Järve agus 63km bho Phärnu.[3] Chaidh Viljandi a chlàradh airson a' chiad turas ann an 1283 ged an do sgrìobh Al-Idrisi mu dheidhinn a' chaisteil ann an 1154. Chaidh pàipear-naidheachd, air a bheil Sakala, a stèidheachdh an seo ann an 1878[4] Tha 19,150 duine a' fuireach ann.[5] 'S e an siathamh baile as motha na dùthcha a th'ann cuideachd.[6]


text:
Na Lochlannaich
B' e na Lochlannaich (Seann-Lochlannais: víkingr) na daoine a thàinig à Lochlann,[1] ann an ceann a tuath na Roinn Eòrpa. A rèir an ollaimh Nirribhich Yngvar Ustvedt (1928 - 2008), sgaoil iad fad is farsaing a-mach à Lochlann gu ruige Alba, Éirinn, Sasainn, An Fhraing, An Spàinn, A' Ghearmailt agus Na Tìrean Ìsle, is ràinig iad fiù 's na lochan mòra san Ruis, tro mheadhan a' chogaidh agus a' mhalairt.[2] Gu h-iongnadh, stèidhicheadh còlonaidhean lochlannach sa Ghraonlainn agus san talamh far a bheil Canada an latha an-diugh.[3]


text:
Morabhia
'S e dùthaich eachdraidheil anns an t-Seic a tha ann am Morabhia (Morava san t-Seacais agus san t-Slobhacais, Moravia sa Bheurla agus sa Laideann, Morawijo san t-Silesianais, Mähren sa Ghearmailtis, Morawy sa Phòlainnis). ’S e Brno a prìomh-bhaile Tha 22 348,87 km2 a dh'fharsaingeachd innte, agus ’s i earrann an earra-dheas dhen t-Seic. Tha crìochan aice leis an dà dhùthaich eachdraidheil eile a tha san t-Seic, Bohemia agus Silesia, agus cuideachd leis an t-Slòbhac, leis an Ostair, agus leis a’ Phòlainn.
Tha mu 3 millean duine a' fuireach san dùthaich. A’ mhòrchuid dhiubh ’s e Morabhianaich a th’ annta, ach tha cuid mhòr ann cuideachd de Sheicich, de Shlobhaigianaich agus de Romanaithich. Ro’n Dàrna Cogadh, bha cuid mhòr de Ghearmailteach ann cuideachd. Tha cuid de na Morabhianaich gam faicinn fhèin mar nàisean fa leth, ach tha a’ chuid eile gam faicinn fhèin mar sheòrsa de Sheicich. Tha iad a' bruidhinn le grunn dualchainntean de Sheacais.
- ↑ Svoboda, Zbyšek (2013). Odborné vexilologické stanovisko k moravské vlajce. Brno: Česká vexilologická společnost, 3319, 3320.
- ↑ Pícha, František (2013). Znaky a prapory v kronice Ottokara Štýrského. Brno: Česká vexilologická společnost, 3320-3324.


text: Anaid, ol Senchai, nidat namaid tancotar ann, acht is Bricriu dirad imcosaid eter na mna decótar amach. Tong a to-{folio 4b1}ingi mo thuath, ol .uí., mani íadhtur an tech friu, bud lía ar mairb inaid ar mbi. Iadaid na dorsaidi ina comlaid lasodain. Russaidh Emer ingen Forcaill Monach, ben Conqulaind, ar lúas riesna mnaibh aili, co tard a druim risan comlaid & co narlusstar uaidhi na dorrsaide riesan mbantracht arcena, co nergit- a firu lasodain isan tich, gac fer dib de foslucud ria na mnai, comadh a ben tisadh isan tech ar tus. Bid olc in adhaich, ol Concobar. Benaid a cloua narcit rusboi ina laim risan nuaitni creduma ina imdae, co ndesiutar na sluaig uli ina suidii. Anaidh, ol Senca, ni ba cath co ngaisciud digentar ann, acht bid cath co mbriathraib. Lasodain doluid cech ben fo coim a celi, conid ann sin doronsat an briatharchath ban Ulad.


text:
Thigibh còmhla ri Essie Stiùbhart
's i a' gabhail cuairt dhachaigh, còrr is còig cheud mìle
tro ghlinn, srathan agus mu chuairt chladaichean Chataibh.
B' e na Stiùbhartaich aon de na
teaghlaichean mu dheireadh a chaidh air an rathad mar luchd-siubhail,
no ceàrdan mar a chanadh cuid, gach samhradh. Is làidir
na bannan a thog iad air an t-slighe, 's iad air am pasgadh gu dlùth
ann an càirdeas muinntir an àite agus air am bogadh ann
an cultar làidir Gàidhealach.
Tha an cultar agus an dòigh-beatha
sin a-nis air a dhol às an t-sealladh, ach gu fortanach, chan eil
na sgeulachdan no na cuimhneachain.
An seo, cluinnear agus chithear Essie a'
ruith air an t-saoghal, air a' bheatha agus air cuid de na daoine air
an robh iad eòlach ann an Cataibh.
Brùth air a' mhapa agus gabh cuairt
na cuideachd.
Leugh mu dheidhinn Essie
Stiùbhart, sgeulaiche a bhuineas don luchd-siubhail a chleachd
a bhith a' coiseachd srathan Chataibh gach samhradh.


text:
Passy
‘S e baile air an àirde an ear-dheas na Frainge faisg air na crìochan leis An Eadailt agus An Eadailt a th’ ann am Passy. Tha e suidhichte aig 696m os cionn ìre na mara,[1] ri taobh na h-aibhne (Fraingis: Rivière) Arve, anns an roinn (Fraingis: Département) Haute-Savoie. Tha am baile 463km air falbh bho Pharis (Prìomh-bhaile na dùthcha), 579km bho Bhordeaux, 308km bho Mharseille agus 588km bho Lille.[2] Tha 11,295[3] duine a' fuireach anns a’ bhaile. Tha iomadh bhaile leis an aon ainm air feadh na Frainge: Passy sur Yonne, Passy-en-Valois, Passy-sur-Seine, Passy-Grigny, agus Passy le Bourg.[4]
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Chaochail an Ceimigear Marie Curie (1867 – 1934) ann am Passy.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Pfullingen[5]


text:
-
$0.99
Giglets ann an Gaidhlig MacBheatha
Atharrachadh bhon tiotal clasaigeach le Uilleam Shakespeare
Giglets ann an Gaidhlig (Book #5)Is e clasaig dealbhaichte do chloinn, do dheugairean is inbhich air atharrachadh gu h-ealanta a th ann MacBheatha aig Giglets ann an Gaidhlig. Tha an sgeulachd dìleas don aithris mhìorbhaileach thùsail leis an Uilleam Shakespeare agus cànan a tha a-nis nuadh-aimsireil agus furasta a thuigsinn. Gabhaidh an sgeul a leughadh ann an 15-20 mionaid agus tha i dealbhaichte gu làn-dathach fìor bhrèagha
-
$0.99
Giglets ann an Gaidhlig Peadar Pan
Atharrachadh bhon tiotal clasaigeach le JM BarrieIs e clasaig dealbhaichte do chloinn, do dheugairean is inbhich air atharrachadh gu h-ealanta a th ann Peadar Pan aig Giglets ann an Gaidhlig. Tha an sgeulachd dìleas don aithris mhìorbhaileach thùsail leis an JM Barrie agus cànan a tha a-nis nuadh-aimsireil agus furasta a thuigsinn. Gabhaidh an sgeul a leughadh ann an 15-20 mionaid agus tha i dealbhaichte gu làn-dathach fìor bhrèagha.Tha Giglets
-
$0.99Is e clasaig dealbhaichte do chloinn, do dheugairean is inbhich air atharrachadh gu h-ealanta a th ann Eilean an Ionmhais aig Giglets Gaidhlig. Tha an sgeulachd dìleas don aithris mhìorbhaileach thùsail leis an Raibeart Louis Stevenson agus cànan a tha a-nis nuadh-aimsireil agus furasta a thuigsinn. Gabhaidh an sgeul a leughadh ann an 15-20 mionaid agus tha i dealbhaichte gu làn-dathach fìor
-
-
$0.99
Giglets ann an Gaidhlig Sgeulachdan Sherlock Holmes Am Bann Breac
Atharrachadh bhon tiotal clasaigeach le Arthur Conan DoyleIs e clasaig dealbhaichte do chloinn, do dheugairean is inbhich air atharrachadh gu h-ealanta a th ann Sgeulachdan Sherlock Holmes Am Bann Breac aig Giglets ann an Gaidhlig. Tha an sgeulachd dìleas don aithris mhìorbhaileach thùsail leis an Arthur Conan Doyle agus cànan a tha a-nis nuadh-aimsireil agus furasta a thuigsinn. Gabhaidh an sgeul a leughadh ann an 15-20 mionaid agus tha i dealbhaichte
-
$0.99
Giglets ann an Gaidhlig Romeo agus Juliet
Atharrachadh bhon tiotal clasaigeach le Uilleam ShakespeareIs e clasaig dealbhaichte do chloinn, do dheugairean is inbhich air atharrachadh gu h-ealanta a th ann Romeo agus Juliet aig Giglets ann an Gaidhlig. Tha an sgeulachd dìleas don aithris mhìorbhaileach thùsail leis an Uilleam Shakespeare agus cànan a tha a-nis nuadh-aimsireil agus furasta a thuigsinn. Gabhaidh an sgeul a leughadh ann an 15-20 mionaid agus tha i dealbhaichte gu làn-dathach fìor
-
$3.99
Collins Scottish Words: A wee guide to the Scottish languageThis guide to Scots is a perfect buy for anyone who is intrigued by the expressive Scots language. Besides explaining the meaning of Scottish words and phrases, it also contains features about aspects of Scottish culture from the bagpipes to William Wallace. This wee guide to Scots is essential for those interested in one of the UK’s most fascinating dialects, and is a lively introduction for
-
$0.99
Giglets ann an Gaidhlig Waverley
Atharrachadh bhon tiotal clasaigeach le Sir Ualtair ScottIs e clasaig dealbhaichte do chloinn, do dheugairean is inbhich air atharrachadh gu h-ealanta a th ann Waverley aig Giglets ann an Gaidhlig. Tha an sgeulachd dìleas don aithris mhìorbhaileach thùsail leis an Sir Ualtair Scott agus cànan a tha a-nis nuadh-aimsireil agus furasta a thuigsinn. Gabhaidh an sgeul a leughadh ann an 15-20 mionaid agus tha i dealbhaichte gu làn-dathach fìor bhrèagha.Tha
-
$0.99
Giglets ann an Gaidhlig Ùruisg na Coille Duibhe
Atharrachadh bhon tiotal clasaigeach le Seumas HoggIs e clasaig dealbhaichte do chloinn, do dheugairean is inbhich air atharrachadh gu h-ealanta a th ann Ùruisg na Coille Duibhe aig Giglets ann an Gaidhlig. Tha an sgeulachd dìleas don aithris mhìorbhaileach thùsail leis an Seumas Hogg agus cànan a tha a-nis nuadh-aimsireil agus furasta a thuigsinn. Gabhaidh an sgeul a leughadh ann an 15-20 mionaid agus tha i dealbhaichte gu làn-dathach fìor
-
$0.99
Giglets ann an Gaidhlig Dracula
Atharrachadh bhon tiotal clasaigeach le Bram StokerIs e clasaig dealbhaichte do chloinn, do dheugairean is inbhich air atharrachadh gu h-ealanta a th ann Dracula aig Giglets ann an Gaidhlig. Tha an sgeulachd dìleas don aithris mhìorbhaileach thùsail leis an Bram Stoker agus cànan a tha a-nis nuadh-aimsireil agus furasta a thuigsinn. Gabhaidh an sgeul a leughadh ann an 15-20 mionaid agus tha i dealbhaichte gu làn-dathach fìor bhrèagha.Tha Giglets
-
$0.99
Giglets ann an Gaidhlig An t-Eun Beag Geal
Atharrachadh bhon tiotal clasaigeach le JM BarrieIs e clasaig dealbhaichte do chloinn, do dheugairean is inbhich air atharrachadh gu h-ealanta a th ann An t-Eun Beag Geal aig Giglets ann an Gaidhlig. Tha an sgeulachd dìleas don aithris mhìorbhaileach thùsail leis an JM Barrie agus cànan a tha a-nis nuadh-aimsireil agus furasta a thuigsinn. Gabhaidh an sgeul a leughadh ann an 15-20 mionaid agus tha i dealbhaichte gu làn-dathach fìor bhrèagha.Tha
-
$0.99
Giglets ann an Gaidhlig Trithead Ceum 's a Naoi
Atharrachadh bhon tiotal clasaigeach le Iain BuchanIs e clasaig dealbhaichte do chloinn, do dheugairean is inbhich air atharrachadh gu h-ealanta a th ann Trithead Ceum 's a Naoi aig Giglets ann an Gaidhlig. Tha an sgeulachd dìleas don aithris mhìorbhaileach thùsail leis an Iain Buchan agus cànan a tha a-nis nuadh-aimsireil agus furasta a thuigsinn. Gabhaidh an sgeul a leughadh ann an 15-20 mionaid agus tha i dealbhaichte gu làn-dathach fìor


text:
Factual: , Available now & Coming soon
-
An Ionndrainn: Festubert
Cuirm chuimhneachaidh a chaidh a chumail ann am Port Rìgh a' comharrachadh Blàr Festubert.
-
Deasbad Nàiseanta Nan Àrd-Sgoiltean 2015
A-nochd tha Deasbad nan Àrd Sgoiltean a' tighinn thugaibh beò à Pàrlamaid na h-Alba.
-
Guthan Binn Nam Bonn
Na guthan seinn ro bhinn a choisinn buinn òir aig Mòdan Nàiseanta ann an Inbhir Nis
-
Leugh an Leabhar
Leabhraichean air BBC Radio nan Gaidheal. BBC Radio nan Gaidheal's monthly book programme
-
Leugh Mi
Anna NicLeòid a' còmhradh ri dithis neach mu na trì leabhraichean as fheàrr leotha.


text:
Tha mi dìreach air m’ earbs’ a chuir ann an Iosa ... de a nis?
Tha mi dìreach air m’ earbs’ a chuir ann an Iosa ... de a nis?
Meal do naidheachd! Tha thu air co-dhùnadh a ruighinn a bhios cudromach anns a’ bheath’ agad! Dh’ fhaodadh gu bheil thu ri faighneachd, “De a nis? Ciamar a thòisicheas mi air an turas seo còmhla ri Dia?” Bheiridh na còig cheumannan an seo dhuit stiùireadh bhon a’ Bhìoball. Nuair a bhios ceistean agad air do thuras, thig gu www.GotQuestions.org/Gaidhlig.
1. Dèan cinnteach gu bheil thu a’ tuigsinn teàrnadh.
Tha 1 Eòin 5:13 ag innse dhuinn, “Na nithean seo sgrìobh mi do bhur n-ionnsaidh, a tha ’ creidsinn ann an ainm Mhic Dhè; chum gum bi fios agaibh gu bheil a’ bheatha mhaireannach agaibh.” Tha Dia a’ miannachadh gun tuig sinn teàrnadh. Tha Dia ag iarraidh gum bi sinn cinnteach gu bheil sinn air ar teàrnadh. Thig sinn tarsainn gu h-aithghearr air na puingean chudromach co-cheangailte ri teàrnadh:
(a) Tha sinn uile air peacachadh. Tha sinn uile air nithean a dhèanamh nacheil rèidh ri Dia. (Ròmanaich 3:23)
(b) Air sgàth peacadh, tha sinn airidh a bhi air ar peanasachadh le bhi dealaichte bho Dhia gu sìorraidh. (Ròmanaich 6:23).
(c) Fhuair Iosa bàs air a’ chrois air son am peanas a phàigheadh airson na peacannan againne. (Ròmanaich 5:8; Corintianach 5:21). Bhàsaich Iosa na ar ’n àite, a’ gabhail am peanas air an robh sinne airidh. Dhearbh an aiseirigh gu robh bàs Iosa gu leòr airson na peacannan againn am pàigheadh.
(d) Tha Dia a’ toirt seachad maitheanas agus teàrnadh dhaibhsan uile a chuireas an earbs’ ann an Iosa – a’ creidsinn gun phàigh a bhàs airson na peacannan againn. (Eòin 3:16; Ròmanaich 5:1; Ròmanaich 8:1).
Sin an teachdaireachd mu thimcheall teàrnadh! Ma tha thu air d’ earbs’ a chuir ann an Iosa Crìosd mar do Shlànaighear, tha thu air do theàrnadh! Tha do pheacannan uile air a maitheadh dhuit, agus tha Dia a’ gealltainn nach fhàg e agus nach trèig e thu (Ròmanaich 8:38-39; Mata 28:20). Cuimhnich, tha do theàrnadh sàbhailt’ ann an Iosa Crìosd (Eòin 10:28-29). Ma tha earbs’ agad ann an Iosa a mhàin mar do Shlànaighear, faodaidh tu bhi cinnteach gum bi thu còmhla ri Dia ann a’ nèamh fad na sìorraidheachd!
2. Faigh lorg air eaglais mhath a bhios a’ teagaisg a’ Bhìoball.
Na bi beachdachadh air an eaglais mar thogalach idir. Se na daoine an eaglais. Tha e glè cudromach gum bi co-chomann aig creidmhich Iosa Crìosd. Sin aon de na prìomh adhbharan airson an eaglais. A chionn ’s gu bheil thu air d’ earbs’ a chuir ann an Iosa Crìosd, bheireadh sinn comhairle ort feuchainn ri eaglais a’ lorg faisg ort a tha creidsinn anns a’ Bhìoball, agus facal fhaighinn air a’ mhinistear. Innis dha mu dheidhinn do chreideamh ann an Iosa Crìosd.
Se an dara adhbhar airson eaglais, am Bìoball a theagaisg. Ionnsachaidh tu mar a chleachdas tu riaghailtean Dhè na do bheatha fhèin. Tha bhi a’ tuigsinn a’ Bhìobaill glè chudromach ann a bhi beò gach là ann am beatha shoirbheachail, Chrìosdail. Tha 2 Timoteuis 3:16-17 ag ràdh, “Tha an sgriobtair uile air a dheachdadh le Spiorad Dhè, agus tha e tarbhach chum teagaisg, chum spreige, chum leasachaidh, chum oilein ann am fìreantachd: chum gum bi òglach Dhè coimhlionta, làn deas chum gach uile Fheadh oibre."
Se treas adhbhar an eaglais, adhradh. Tha adhradh againn airson taing a thoirt do Dhia airson na rinn e! Shàbhail Dia sinn. Tha gaol aig Dia oirnn. Tha Dia ag ullachadh dhuinn. Tha Dia a’ toirt stiùireadh dhuinn. Nach bu chòir dhuinn taing a thoirt dha? Tha Dia naomh, fireanteach, gràdhach, tròcaireach, agus làn de ghràs. Tha Taisbeanadh 4:11 ag ràdh, “Is airidh thusa, a Thighearna, air glòir, agus urram, agus cumhachd fhaotainn; oir chruthaich thu na h-uile nithean, agus airson do thoil-sa tha iad ann, agus chruthaicheadh iad.”
3. Cuir a thaobh ùine gach là airson smuaineachadh air Dia.
Tha e glè chudromach gun cuir sinn seachad ùine gach là a’ smuaineachadh air Dia. Bidh feadhainn ag ràdh gur e “àm ciùin” a tha seo. Càinidh feadhainn eile gur e “àm coisrigidh” a th’ ann, oir ’s gur e ùin’ a th’ ann a tha sinn a’ coisrigeadh do Dhia. ’S fheàrr le feadhainn seo a dhèanamh anns a’ mhadainn, agus tha feadhainn eile ’s gur e an oidhch’ as fheàrr leo. Chaineil diofar ann gur de an t-ainm a th’ agad air an seo, no cuin a tha thu dha dhèanamh. Se tha cudromach gu bheil thu a’ cuir seachad ùine còmhla ri Dia. De tha lìonadh an ùine sin againn còmhla ri Dia?
(a) Ùrnaigh. Chaineil ann an ùrnaigh ach a bhi bruidhinn ri Dia. Innis do Dhia mu dheidhinn do shuidheachadh agus do thrioblaidean. Iarr air Dia gliocas agus stiùireadh a thoirt dhuit. Iarr air Dia ullachadh a dhèanamh airson na feuman agad. Innis do Dhia mu dheidhinn an gaol a th’ agad air, agus cho taingeil ’s a tha thu airson na tha e a’ dèanamh dhuit. ’S ann air nithean mar sin bu chòir ùrnaigh a bhi.
(b) Leughadh a’ Bhìoball. Còmhla ri bhi faighinn oideachadh bho ’n Bhìoball anns an eaglais, an Sgoil Shàbaid, agus/neo sgrùdadh a’ Bhìobaill ann am buidheann – feumaidh tu bhi leughadh a’ Bhìoball leat fhèin. Tha a h-uile càil anns a’ Bìoball air a bheil feum agad airson beatha shoirbeachail, Chrìosdail a bhi agad. Tha e ’g innse dhuit gur de mar a thig thu gu co-dhùnaidhean ceart, ciamar a dh’ aithnicheas tu rùn Dhè, ciamar a fhritheileas tu feadhainn eile, agus ciamar a dh’ fhàsas tu gu spioradail. Se facal Dhè dhuinn a th’ anns a’ Bhìoball. Se leabhar teagaisg dhuinn a th’ anns a’ Bhìoball; tha e a’ sealltainn dhuinn mar bu chòir dhuinn ar beath’ a chuir seachad ann an dòigh a tha tlachdmhor do Dhia agus a dh’ fhàgas sinn fhìn riaraichte.
4. Tòisich a dèanamh càirdeas ri feadhainn a bheireas cuideachadh spioradail dhuit.
Tha 1 Corintianach 15:33 ag innse dhuinn, “Na meallar sibh: truaillidh droch chomhluadar deagh bheusan.” Tha am Bìoball làn de rabhaidhean mu dheidhinn a’ bhuaidh as urrainn a bhi aig “droch” dhaoine oirnn. Tha sinn cunnartach a bhi air ar mealladh le cur-seachadan nan daoine sin ma tha sinn a’ cuir seachad ùine còmhla riutha. Bidh an cliù cunnartach leantainn ruinn. Sin mar bu chòir dhuinn feuchainn ri bhi timcheall air feadhainn eile aig a bheil gaol air an Tighearna, agus a tha air am beath’ a thoirt dha.
Feuch an lorg thu caraid neo dhà, dh’ fhaodadh bho ’n eaglais agad, as urrainn do chuideachadh agus misneachd a thoirt dhuit (Eabhraich 3:13; 10:24). Iarr orra sùil a chumail ort leis an àm ciùin agad, do chur-seachadan, agus do cheum còmhla ri Dia. Faighnich dhaibh an urrainn dhuit an aon rud a dhèanamh dhaibhsan. Chaineil seo idir a’ ciallachadh gu feum thu sguir a choinneachadh do charaidean aig nacheil Iosa Crìosd mar Shlànaighear. Cum ort a bhi nad charaid, agus seall gaol dhaibh. Dìreach innis dhaibh gu bheil Iosa air atharrachadh a dhèanamh na do bheatha, agus nach urrainn dhuit a bhi dèanamh na rudan a b’ àbhaist dhuit. Iarr air Dia cothroman a thoirt dhuit Iosa a thoirt dhan chòmhradh a-measg do charaidean.
5. Bi air do bhaisteadh
Tha mòran ann aig nacheil tuigse ceart mu dheidhinn baisteadh. Tha am facal “baist” a’ ciallachadh a bhi còmhdaichte le uisge. Se baisteadh an dòigh sgriobtarail sealltainn don mhòr-shluagh gu bheil thu a’ creidsinn ann an Crìosd agus gu bheil thu ga leantainn. Tha a bhi dol fo ’n uisge mar gum biodh coltach ri bhi air d’ adhlaiceadh còmhla ri Crìosd. Tha a bhi a’ tighinn a-mach as an uisge mar shamhla air aiseirigh Chrìosd. Tha bhi air do bhaisteadh dha do cheangal ri bàs, adhlacadh, agus aiseirigh Chrìosd (Ròmanaich 6:3-4).
Chan e baisteadh a shàbhaileas tu. Cha ghlan baisteadh air falbh do pheacannan. Chaineil ann am baisteadh ach ceum ùmhlachd, a’ sealltainn gu follaiseach d’ earbs’ ann an Crìosd a mhàin airson teàrnadh. Tha baisteadh cudromach a chionns gur e ceum ùmhlachd a th’ ann – a’ sealltainn d’ earbs’ ann an Crìosd gu follaiseach, agus an dàimh a th’ agad dha. Ma tha thu deiseil airson do bhaisteadh, bu chòir dhut bruidhinn ri ministear.
Till gu duilleag dachaigh Gàidhlig na h-Alba
Tha mi dìreach air m’ earbs’ a chuir ann an Iosa ... de a nis?


text:
Comhairle Shiorrachd Àir an Ear
'S e aon de na 32 comhairlean na h-Alba a tha ann an Comhairle Shiorrachd Àir an Ear (Beurla: East Ayrshire). Tha an comhairle cho mòr ri 1.262 cileameatair cèarnagach agus bha 119.400 duine a’ fuireach an seo anns a’ bhliadhna 2005.
Suidheachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Comhairle Shiorrachd Àir a Tuath, Comhairle Shiorrachd Rinn Friù an Ear, Comhairle Shiorrachd Lannraig a Deas, Comhairle Shiorrachd Àir a Deas agus Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh timcheall oirre. Bha a' chuid as motha den Chomhairle Shiorrachd Àir an Ear a' buntainn don t-siorrachd traidiseanta Siorrachd Inbhir Àir a bha a' gabhail a-steach Siorrachd Àir a Deas agus pàirt den Siorrachd Àir a Tuath cuideachd.
'S e Cill Mhearnaig prìomh-bhaile ionadail na chomhairle agus am baile as motha cuideachd.
Bailtean[deasaich | deasaich an tùs]
Àitichean eile[deasaich | deasaich an tùs]
Ceangal a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Comhairle Cathair Obar Dheathain | Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain | Aonghais | Earra-Ghaidheal agus Bòd | Comhairle Chlach Mhanainn | Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh | Comhairle Cathair Dùn Dè | Comhairle Shiorrachd Àir an Ear | Comhairle Dhùn Bhreatainn an Ear | Comhairle Lodainn an Ear | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù an Ear | Comhairle Dhùn Èideann | Comhairle na Eaglaise Brice | Comhairle Fhìobha | Comhairle Ghlaschu | Comhairle na Gàidhealtachd | Comhairle Inbhir Chluaidh | Comhairle Mheadhan Lodainn | Comhairle Mhoireibh | Comhairle nan Eilean | Comhairle Shiorrachd Àir a Tuath | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath | Àrcaibh | Comhairle Pheairt is Cheann Rois | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù | Comhairle nan Crìochan | Sealtainn | Comhairle Shiorrachd Àir a Deas | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Deas | Comhairle Shruighlea | Comhairle Dhùn Bhreatainn an Iar | Comhairle Lodainn an Iar


text:
Drochaid Aonachain
'S e baile air a' Ghàidhealtachd a tha ann an Drochaid Aonachain [1] no Drochaid an Aonachain [2] (Beurla: Spean Bridge). Tha am baile suidhichte anns a' Ghleann Mhòr. Tha na mòr-rathaidean A82 is A86 ga cheangal le Inbhir Nis agus leis a' Ghearasdan. 'S e seo na co-chomharran aige: 56° 53′ 36.38″ Tuath agus 4° 55′ 2.21″ Iar.
Tha stèisean aige, an Stèisean Drochaid Aonachain.
'S e Comann Camanachd Loch Abair an sgioba camanachd anns a' bhaile.
A-rèir Iain Mhic an Tàilleir thàinig ainm Beurla a' bhaile bhon drochaid thairis air Abhainn Spean; ach thàinig an t-ainm Gàidhlig 'Drochaid Aonachain' bhon fhacal 'Aonachan' (ionad-margaidh) agus tha e a’ ciallachadh: 'Drochaid aig an ionad-margaidh'. [1]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ 1.0 1.1 Iain Mac an Tàilleir, "Ainmean-Àite", duilleag 106, Pàrlamaid na h-Alba
- ↑ Stòr-dàta SMO
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NN2232381781


text:
1869
MDCCCLXIX
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 2 an Dàmhair - Cur às do Thràilleachd ann am Paraguaidh.
- Sgrìobh Gustave Flaubert an leabhar L'Éducation Sentimentale.
- Cur às do Thràilleachd anns A' Phortagail.
- Dh'fhoillsich Dmitri Mendeleev an clàr pillteach.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 9 am Faoilleach - Richard Abegg, ann an Danzig. Ceimigear às A' Ghearmailt.
- 18 am Màrt - Neville Chamberlain, Prìomh-mhinistear Bhreatainn (bàs: 1940)
- 23 an t-Sultain - Mary Mallon
- André Gide
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 8 an Dàmhair - Franklin Pierce, 14mh ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte
- 23 an Dàmhair - Edward Smith-Stanley, Prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte
- 27 an t-Samhain - José Hilario López, ann an Campoalegre. Fear-poileataigs à Coloimbia


text:
Enrique Olaya Herrera
B' e Enrique Olaya Herrera stàitire à Coloimbia. Rugadh e ann an Guateque, Boyacá, Coloimbia,[1] air an 12mh latha dhen Shamhain 1880 agus chaochail e anns An Ròimh air an 18mh latha dhen Ghearran 1937. ‘S e ceann-suidhe Coloimbia a bh’ann, bhon 7mh latha dhen Lùnasdal 1930 gu ruige an 7mh latha dhen Lùnasdal 1934. [2][3] Bha e na bhall a’ Phàirtidh Libearalaich.
Beatha ann am Poileataigs[deasaich | deasaich an tùs]
‘S e ball ginleach na Cuimhneachan Ceud (Spàinntis: Centenario) a bh’ann Olaya Herrera, buidheann a bha uabhasach làidir anns a’ choman-sòisealta bho 1925 gu 1940. Bha e, còmhla ri Alfonso López Pumarejo, Laureano Gómez Castro, Eduardo Santos, Mariano Ospina Pérez, Roberto Urdaneta Arbeláez, Luis López de Mesa, Luis Eduardo Nieto Caballero is càch eadar na ceannardan is smuaineadairean na b’ainmeile aig a’ ghinealach sin. Dh’fhàs iad a bhith gu math neartmhor is iad na bu treasa anns a’ chomann-sòisealta aig an àm a bhathar a’ glèidheadh cuimhneachan cead eachdraidheil na Coloimbia: ar-a-mach nan Comuneros, ar-a-mach dhe 1810, iomairt na neo-eisimeileachd is càch.
Fhuair Olaya Herrera a chuid fhoghlaim ann am bunsgoil na stàite ann an Guateque, agus ri taobh a phàrant. Thug a mhàthair, a bha uabhasach dèidheil air sgrìobhadh rosg sìmplidh ach fìor traidiseanta, buaidh làidir air an dòigh smuaineachaidh aige. Thug athair ceum ann an leigheasachd, dreuchd nach do rinn e a-riamh leis gu robh e an sàs anns a’ mhalairt agus anns an àiteachas. Thathar a’ toirt cuimhne air Olaya Herrera mar an "neach-aithris beag à Guateque", o chionns gun do steidhich e pàipear-naidheachd air an robh El Patriota nuair a bha e 12 bliadhna a dh’aois, is fiù’s dheànadh iomlaid corra phàipear-naidheachd ann an Colombia, El Espectador ann am Medellín nam measg. Mhol an teaghlach Cano gun cuireadh cruinneachadh airgid a chur air dòigh eadar na daoine gus clò-chlàr beag fhaighinn dhan "neach-aithris beag" co-dhiù. Chuir Olaya crìoch air foghlam na sgoile aig an àrd-sgoil Americano ann am Bogota. Chaidh e gus an Oilthigh Universidad Republicana. Fhuair e Deagh oideachaidh bho eòlaichean-lagha ainmeil mar Dhiego Mendoza Pérez, Juan Manuel Rudas, Ignacio V. Espinosa, Carlos Arturo Torres, José Camacho Carrizosa agus càch an siud. Nuair a bha e na oileanach steidhich e am pàipear-naidheachd seachdainneil El Estudiante, ga sgrìobhadh le làimhe is ga reic dha na h-Oileanaich.
Dheànadh e ionnsaighean air ath-bheothachadh na dùthcha, mìneachaidhean air poileataigs aig ìre nàiseanta agus eadar-nàiseanta agus sgrìobhadh e seanachas an oilthigh. Thoisich e a bhith ann an sàs anns na meadhanan aig ìre proifeiseanta, is e a’ deànamh aithisean airson pàipearan-naidheachd mar El Autonomista, aig Rafael Uribe Uribe agus Ricardo Tirado Macías. Steidhich e am pàipear-naidheachd El Soldado Cubano (An saighdear à Cùba) nuair a bha e air na làithean saora ann an Guateque: le sin, chruthachadh e taic do neo-eisimeileachd na Ciuba agus do smuaintean an t-saorsa aig José Martí. Tha sin a’ sealltainn gur e luchd-aithris mar ghairm proifeasanta a bh’ann ginealach na Cuimhneachan, mar Olaya Herrera, agus dh’aontaich an t-eòlas a fhuair iad anns na meadhanan còmhla ris an cuid obrach poiliteagach.
Mar a’ mhòr-chuid ghinealach na Cuimhneachan Ceud, thoisich Enrique Olaya Herrera ann am poiliteags aig àm Cogadh na Mìle Làithean, nuair a dhùin mòran oilthighean na clàsaichean aca is thug iad cead dha na h-ollamhan is na h-oileanaich a dhol chun na feachdan, seadh Libearalach, seadh Tòraidh. Chaidh Olaya, agus daoine eile ann an Oilthigh na Poblachd, gu Arm nam Libearalach, is shabaid iad anns na h-iomairtean air feadh na dùthcha. Bha Olaya am broinn an t-sluaigh reublatach aig an t-Seanalair Cenón Figueredo, is e na fhear-brataich Libearalach.
Fhuair e deagh chliù airson na rinn e aig blàr Nocaima, is e a’ beireadh a’ bhrataich, ga fhillte anns a’ chlò dhearg. Lean Olaya air leis a chuid ionnsachaidh an dèidh a’ chogaidh, is fhuair e ceum ann an lagh leis an tràchdas a sgrìobh e “La liberación Condicional” (Saora air Chumhnant), ga chur ann an clò le Oilthigh na Poblachd. Fhuair e dotaireachd ann an Eòlas-lagha ann an 1904 agus chaidh e dhan A' Bheilg aig deireadh a’ bhliadhna 1906 far an do rinn e speisealachas ann an dioplòmasaidh agus eòlas-chomainn aig an Oithigh ULB. Le sin, rinn e a’ mhòr-chuid dhen obair aige ann an dioplòmasaidh, poiliteags agus na meadhanan.
Thill e dhan dùthaich an dèidh a chuid ionnsachaidh anns a’ Bhèilig a choileanadh, far an robh e air a bhith an sàs anns an iomairt an aghaidh Riaghaltas an t-Seanalair Rafael Reyes, is na daoine ag aontachadh leis na thuirt e taobh na còrdaidhean a rinn Coloimbia leis na Stàitean Aonaichte agus Panama. Air an 13mh latha dhen Mhàrt 1909, bheothaich Olaya an sluagh gu dian, dìreach mar fhìor "ghaisgeach an sluaigh", ri beulaibh na ceannardan na b’àirde a’ Phàirtidh Libearalach. Seo mar a thoisich e an iomairt siud an aghaidh na Deachdaireachd, gnothach a chuir Nicolás Esguerra, José Vicente Concha agus Miguel Abadía Méndez air dòigh, rud a chrìochnaich nuair a leig an Seanalair Reyes an dreuchd, air an 16mh latha dhen Mhàrt 1909, a’ leigeil an Seanalair Jorge Holguín Jaramillo os cionn an Riaghaltais; ‘S e Gluasad 13mh am Màrt (Spàinntis: Trecemarcismo) an t-ainm a fhuair an gluasad sin a shabaid an aghaidh na deachdaireachd aig Reyes. Chaidh Olaya a thaghadh mar bhall a' Cho-chruinneachaidh Bun-Reachdail ann an 1910 airson a’ Bhun-Reachd dhe 1886 a leasachadh, is e na riochdaire na roinn Quesada.
‘S e Rafael Uribe Uribe, Benjamín Herrera, Gabriel Vargas Santos, Nicolás Esguerra, Tomás O. Eastman, Carmelo Arango agus Tomás Quevedo Álvarez a bh’ann companaich a’ phàirtidh aige.
Taobh nan Tòraidh bha buill a’ phàrlamaid mar Carlos E. Restrepo Restrepo, José Vicente Concha, Pedro Nel Ospina Vásquez, Guillermo Valencia, Emilio Forero, Hernando Holguín, Abel Carbonell, Pedro M. Carreño agus Guillermo Quintero Calderón ann. Nochd linntean na rèiteachd, a’ cheadachaidh phoiliteagach, le spiorad an aonaidh nàiseanta ann. Chaidh an rèiteachd phoiliteagach a moladh le buidheann fo stiùireadh Carlos E. Restrepo Restrepo à Antioquia, a bha os cionn an Riaghaltais eadar 1910 agus 1914. Rinn Olaya Herrera a dhìcheall thaobh thaghaidh Restrepo tro bhliadhnachan na rèiteachd nàiseanta, nuair an do deach am Pàrtaidh Poblachdach (Spàinntis: Partido Republicano) a chur air dòigh, airson an rèiteachd eadar nam pàrtaidh agus leasachadh bun-reachdail a bhrosnachadh, rud a cheartachadh na mearachdan am broinn Bun-Reachd dhe 1886. ‘S e dìreach co-thàthadh nam Pàrtaidh, le aigne na Sìthe agus an aonaidh phoiliteagach a bh’ann am Poblachdas.
Phòs e María Teresa Londoño Sáenz, nighean Andrés Londoño agus Manuela Sáenz Pinzón, ann an 1911. Fhuair iad dithis nighean ri chèile: María, a phòs Jorge Cárdenas Núñez, agus Lucía, a phòs Manuel Aya Schroeder. Dh’ainmich an ceann-suidhe Carlos E. Restrepo Restrepo e mar phìomh-mhinistear na Dùthchannan Cèin, tro àithne 699 air an 7mh latha dhen Lùnasadal 1910. Bha Olaya os cionn na ministrealachd sin gu ruige 23mh an t-Samhain 1911, agus a-rithist fon cheann-suidhe Jorge Holguín Jaramillo, ann an 1921, gu ruige 4mh am Faoilleach 1922; a tuilleadh air sin, bha e na mhinistear an àiteachais anns an Riaghaltas sin cuideachd. Bha e an sàs anns a’ Phàrlamaid agus anns an dioplòmasachd fad na 1920an. Mar mhinistear a’ Maoineachaidh, nuair a bha an Seanailear Holguín os cionn an Riaghaltais, b’ urrainn dhà ainm a chur dhan Chòrdadh leis na Stàitean Aonaichte, agus bhrosnaich sin càirdeas agus dlùths eatorra. Fhuair e an dreuchd mar thosgair ann an Washington ann an 1922, far an robh e fad ochd bliadhna, is e a’ làimhseachadh gu sgileil na draghan a fhuair Coloimbia leis na Stàitean Aonaichte.
Mu 1930 bha ceannardan a’ Phàirtidh Libearalach dhen bheachd gur e Enrique Olaya Herrera an stàitire na bu fheargaraiche airson am Pàrtaidh a thoirt air ais dhan chumhachd an dèidh ceanneas poiliteagach Ath-Bheòthachadh na Dùthcha. Le sin chlàraich buidheann dhe caraidean Libearalach agus Tòraidheach an tagrachas aige ann am Puerto Berrío air an 22mh latha dhen Fhaoilleach 1930, fon ainm Cruinneachadh Nàiseanta (Spàinntis: Concentración Nacional). An ceann dà latha chaidh Olaya a-steach gu Bogotá, far an do chuir na Libearalaich fàilte breisleachail air. Choisinn e na taghaidhean air an 9mh latha dhen Ghearran 1930 air sgàth gu robh sgaraidhean am measg nan Tòraidh, leis an toradh a leanas: 369,962 bhòtaichean do Enrique Olaya Herrera an aghaidh 240,284 bhòtaichean do Guillermo Valencia agus 213,417 bhòtaichean do Alfredo Vázquez Cobo. Fhuair e taic bho na Tòraidhean adhartach, gu seachd àraidh bho na Poblachdaich, leis an t-seann cheann-suidhe Carlos E. Restrepo os an cionn.
Ceann-suidhe na Dùthcha[deasaich | deasaich an tùs]
Bha Olaya Herrera airson Riaghaltas an Aonaidh nàiseanta a thoirt gu buil, le Tòraidhean agus Libearalach an sàs mar mhinistearan agus riaghladairean co-dhiù, ach thug na luchd-dhùbhlain, fo stiùireadh Laureano Gómez, airsan taic a lorg am broinn a’ Phàirtidh aigese fhèin a-mhàin, agus beag air bheag fhuaireadh na Libearalach àiteachan nan Tòraidh anns na dreuchdan oifigeil.
Fhuair e cumhachdan sònraichte gus a dhèiligeadh ri staing an Eaconomaidh a dh’adhbharaich an crash dhe 1929, is le sin, cuide ri ministear an Ionmhais, Esteban Jaramillo, chruthaich iad ceumannan a chuidich ris na draghannan a bha aig an dùthaich a sheachnadh, agus bhrosnaich sin leasachadh an ghnìomhachais: le sin b’ urrainn dhan dùthaich cosgaisean a’ cogaidh an aghaidh Phearu a phàigheadh.
Chaill am port dhe Leticia dha feachdan a’ Phearu ann an t-Sultain 1932. Chaidh an Seanalair Alfredo Vázquez Cobo a ghairm gus an iomairt cogaidh Choloimbia a stiùireadh. Chuidich an sluagh Coloimbianach le airgead agus seòid gus an cogadh a phàigheadh, leis cho làidir ‘s a bha faireachdainn na dìlseachd nàiseanta aig an àm. Chaidh an cogadh gu crìoch an dèidh caochladh bhlàir, nuair a rèitich an dà dhùthaich Còrdadh dhe Rio de Janeiro ann an 1934.
A chuid Obrach[deasaich | deasaich an tùs]
Nuair a bha Olaya Herrera os cionn an Riaghaltais, bhrosnachadh e na gnìomhachasan nàseanta: bha uaidh mhòr airsan airr athaidean agus loighnichean an treàna a thogail agus rinn e piseach anns an fhoghlam phoblach, gu seach àraidh taobh treànadh na luchd-teasgasg. Bhrosnaich e gnìomhachas a’ pheatrail ann an Catatumbo, chuir e crìoch air na h-obraichean ann am Bocas de Ceniza agus chaidh puirt a thogail ann am Barranquilla agus Buenaventura.
A bharrachd air sin, rinn e obraichean cudromaiche ann am Bogotá fhèin, is le sin thug an sluagh urramachadh mòr dhà nuair a leig e an Riaghaltas do López Pumarejo. Steidhich an riaghaltas aige Banca Creideas an Àiteachais, a’ Ghnìomhachais agus na Mèinnean (Spàinntis: Caja de Crédito Agrario, Industrial y Minero), airson na tuathanaich beaga a cuideachadh. A tuilleadh air sin, chuir e air bhog Banca Meadhanachadh na Morgaidean airson Taighean Cummanta a Mhaoineachadh (Spàinntis: Banco Central Hipotecario para la financiación de las viviendas de tipo medio) tro àithne 711 dhe 1932. Cruthaich e am Feadaras Nàiseanta Tuathanaich a’ Chofaidh (Spàinntis: Federación Nacional de Cafeteros) airson an àiteachais agus a’ ghnìomhachais a neartachadh taobh a’ chofaidh. Bha ùidh mhòr aig an riaghaltas sin air ath-leasachadh laghan obrach gus suidheachadh na luchd-obrach a dheànamh na b’ fheàrr; sgrìobh e laghan anns an reachdadas airson na cloinne a dhìon, chuir e air dòigh latha dheth gach Didòmhnaich agus làithean saora pàighte; Fhuair an luchd-obrach buaidh neo dhà: chaidh na tuarasdailean a dhìon, leasachadh àrachais-beatha mar uallach, riaghlachadh na buidhnean co-obrachadh, bhrosnaich e an làn cosnadh tro mheadhan na h-obraichean poblach, latha-obrach dhe 8 uairean agus polasaidhean eile.
Òrdugh Poblach agus a chuid obrach an dèidh a’ Chinneis[deasaich | deasaich an tùs]
Nochd ainneart anns aig toiseach an Riaghaltais aige ann an corra àite na dùthcha, gu h-àraidh ann am Boyacá agus Santander, an toiseach air adhbharan poiliteagach. ‘S e bailtean mar Chiquinquirá agus an sgìre an iar Boyacá, an taobh an taobh Güicán, an sgìre García Rovira ann an Santander agus corra bhaile ann an Norte de Santander far an robh an ùpraid na bu mhiosa; Dhìonadh na Tòraidhean anns a’ bhiurocrasaidh an cuid dreuchdan poblachd an aghaidh na ùghdarrasan Libearalach ùra. Chrìochnaich an teirm aig a’ cheann-suidhe Enrique Olaya Herrera ann an 1934, agus lean e air anns a’ bheatha poblach mar Mhinistear na Dùthchannan Cèin ann an 1935, am broinn an Riaghaltais aig Alfonso López Pumarejo. An uair sin, fhuair e an dreuchd mar thosgair chun a’ Bhàtacain anns An Ròimh, far an do bhàsaich e, air an 18mh latha dhen Ghearran 1937, is e an sàs anns an dreuchd fhathast agus dìreach nuair a bha e gus a thill dhan dùthaich gus iomairt taghaidhean a’ chinn-suidhe a thòiseachadh.
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Pàrtaidh Libearalach Choloimbia (Spàinntis)
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Presidencia de Colombia
- ↑ Lista de presidentes de Colombia de la Biblioteca Luis Angel Arango
Simón Bolívar • Francisco de Paula Santander • Joaquín Mosquera • Rafael Urdaneta • Domingo Caycedo Santamaría • Jerónimo de Mendoza Galavís • José Ignacio de Márquez Barreto • Pedro Alcántara Herrán • Juan de Dios Aranzazu • Tomás Cipriano de Mosquera • Rufino Cuervo y Barreto • José Hilario López • José María Obando • José María Melo • Tomás Herrera • José de Obaldía • Manuel María Mallarino • Mariano Ospina Rodríguez • Juan José Nieto Gil • Bartolomé Calvo • Leonardo Canal González • Froilán Largacha • Manuel Murillo Toro • José María Rojas Garrido • Santos Acosta Castillo Joaquín Riascos • Santos Gutiérrez Prieto • Eustorgio Salgar • Santiago Pérez de Manosalbas • Aquileo Parra Gómez • Manuel María Ramírez Fortoul • Julián Trujillo Largacha • Rafael Nuñez Moledo • Francisco Javier Zaldúa • Clímaco Calderón • José Eusebio Otálora • Ezequiel Hurtado • José María Campo Serrano • Eliseo Payán • Carlos Holguín • Miguel Antonio Caro Tovar • Manuel Antonio Sanclemente • José Manuel Marroquín • Rafael Reyes • Diego Lemos • Jorge Holguín Jaramillo • Ramón González Valencia • Carlos E. Restrepo Restrepo • José Vicente Concha • Marco Fidel Suárez • Pedro Nel Ospina Vásquez • Miguel Abadía Méndez • Enrique Olaya Herrera • Alfonso López Pumarejo • Eduardo Santos • Darío Echandía Olaya • Alberto Lleras Camargo • Mariano Ospina Pérez • Laureano Gómez Castro • Roberto Urdaneta Arbeláez • Gustavo Rojas Pinilla • Gabriel París • Deogracias Fonseca • Guillermo León Valencia • Carlos Lleras Restrepo • Misael Pastrana Borrero • Alfonso López Michelsen • Julio César Turbay Ayala • Belisario Betancur Cuartas • Virgilio Barcas Vargas • César Gaviria Trujillo • Ernesto Samper • Carlos Lemos Simmonds • Andrés Pastrana Arango • Álvaro Uribe • Juan Manuel Santos Calderón


text:
Fergie Dòmhnallach
'S e fear-ciùil Gàidhealach à Muideart a tha ann am Fergie Dòmhnallach.
Tha e na chluicheadair bocsa-phutan agus tha e air a bhith na cheannard chòmhlan-ciùil chèilidh mhìorbhaileach o chionn còrr is 40 bliadhna. Tha Gàidhlig aige.[2]
Chuir e còmhlan ri chèile airson a' chiad uair ann an 1953. Nochd e air rèidio a' BhBC agus air telebhisean ann an 1964.[2] Gu ruige seo, tha e air corr is 32 clàran a chlàradh.[2]
Tha e a' cluich gu cunbhalach air BBC Alba agus ' s e fhèin a bh' anns a chiad duine a chraolaich fìor cheòl cèilidh air a' BhBC.
Tha e na ostair aig an Taigh-òsta Chlann Raghnaill ann am Mùideart, far a bheil ho-ro-gheallaidh is craic ri fhaighinn a h-uile deireadh-seachdain.
Chaidh a sgeulachd-beatha Fergie fhoillseachadh ann an 2003 agus chaidh prògram a chraoladh mu a dheidhinn air Oidhche Challain an aon bhliadhna.
Eachdraidh a Bheatha[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh e ann an Glaschu agus thogadh e ann am Mùideart.[1] Chaidh Fergie dhan bun-sgoil Mhìogharraidh agus Àrd-sgoil a' Ghearasdain.[2] Chaidh e an uair sin dhan airm. Nuair a dh'fhàg e an t-airm fhuair e teisteanas mar leasaiche-cuirp ann an Glaschu.[2]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 Fiosrachadh beatha - Fergie Dòmhnallach aig Tobar an Dualchais. Leughte 9 Gearran 2015.
- ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 'The Man Behind the Myth' air làrach Fergie
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- Làrach-lìn oifigeil
- Fergie MacDonald Band - Bhidio bho 'Air an Ùrlar', BBC Alba 2012.
- Tiugainn a Dhannsa' - rèidio: Ailean Caimbeul a' bruidhinn ri Fergie Dòmhnallach, Radio nan Gaidheal 18 Giblean 2013.


text:
10 am Faoilleach
O Uicipeid
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Bhuannaich Claude Simon an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1880 - Manuel Azaña Díaz, ann an Alcalá de Henares. Fear-poileataigs às an Spàinn.
- 1938 - Donald Knuth, ann am Milwaukee. Eòlaiche Coimpiutair às na Stàitean Aonaichte.
- 1976 - Ian Poulter, cluicheadair goilf.
- 1997 - Lord Alexander R. Todd, ann an Glaschu. Ceimigear à dh'Alba.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1778 - Carl Linnaeus, rannsachair bith-eòlas ann an Uppsala, an t-Suain.
- 1951 - Sinclair Lewis, san Roimh. Sgrìobhadair às na Stàitean Aonaichte.
- 1957 - Gabriela Mistral, ann an Hempstead. Bàrd às an t-Sile.
- 1985 - Heinrich Böll, ann an Kreuzau. Sgrìobhadair Gearmailteach.


text:
Oilthigh Dhùn Èideann
S' e Oilthigh Dhùn Èideann an t-oilthigh as motha ann an Dùn Èideann agus an dara fear as motha ann an Alba. Chaidh a stèidheachadh ann an 1592. Tha e air a mhothachadh gu h-eadar-nàiseanta airson an teagaisg agus an rannsachaidh anns am bi e an sas. B' e Oilthigh Dhùn Èideann an ceathramh oilthigh a chaidh a stèidheachadh ann an Alba, agus mar sin tha e na phàirt de sheann oilthighean na h-Alba. Tha an t-oilthigh am measg nan feadhna as treasa agus as ainmeile anns an t-saoghal agus tha e an-dràsta an luib nan 25 gràinnean-mullaich de dh'oilthighean.
Seann Oileanaich Oilthigh Dhùn Èideann[deasaich | deasaich an tùs]
Daoine le ceangal ri Oilthigh Dhùn Èideann:
- Alexander Graham Bell
- Iain Frangan Caimbeul (Iain Òg Ìle), sgoilear beul-aithris agus deasaiche nan leabhraichean 'Sgeulachdan Gaidhleach' no Popular Tales of the West Highlands.
- Charles Darwin
- Arthur Conan Doyle
- David Hume
- George Elder Davie, feallsanaiche
- Seumas Mac a' Phearsain
- Donnchadh MacCoinnich
- Somhairle MacGill-Eain
- Màrtainn MacGilleMhàrtainn, sgrìobhadair bhon Eilean Sgitheanach
- James Clerk Maxwell
- Walter Scott
- Robert Louis Stevenson
- James Mirrlees, eaconamaiche Albannach
- John Bannerman, eachdraiche cliùiteach na Gaidhealtachd
- Padraig Sellar
- Kitty NicLeòid, seinneadair Gàidhlig
- Iain Moireach, sgrìobhadair Gàidhlig
- Anna Latharna NicGillÌosa, seinneadair agus sgrìobhadair Gàidhlig
- Iain MacAonghais, sgoilear na Gàidhlig


text:
Ann am Brìgh nam Facal tha “Gàidhealtachd” air a mìneachadh mar “Earrann na h-Albann far am bruidhnear Gàidhlig”. Agus tha a choltas air Eilean Chola a bhith ’na Ghaidhealtachd. Nuair a ghabh mi cuairt timcheall air, chuir na seallaidhean a chunnaic mi àitean sna h-Eileanan an-Iar ’nam chuimhne. Ach as dèidh dhomh tilleadh bhon eilean bho chionn beagan sheachdainean, is ma ghabhas sibh ri mìneachadh Brìgh nam Facal, tha amharas orm nach canadh duine gur ann sa Ghaidhealtachd a tha Cola an-diugh.
Chìthear a’ chànan gun teagamh: ri taobh an rathaid, air mapaichean san Taigh Òsta, ann an ainm talla ùr na coimhearsnachd “An Cridhe”, fiùs anns an ealain ùir a chaidh a chomiseanadh dhan talla. Ach cha chluinnear i air a bruidhinn ach glè, glè ainneamh. Cha chuala mi fhèin i ach bhon fheadhainn leis an do chuir mi agallamhan air dòigh mus deach mi ann. Cha chanainn gur e suidheachadh nàdarra a bha siud oir b’ fheudar dhomh oidhirp mhòr a dhèanamh gus luchd labhairt Gàidhlig a lorg.
Fear dhiubh ris na bhruidhinn mi b’e Èirdsidh Sproat nach maireann. Thuirt Èirdsidh còir nach robh ach mu shianair air fhàgail aig an robh comas labhairt sa Ghàidhlig ’s gur ann fada on a bha i ’na cànan choimhearsnachd. Tha an sianar sin – còignear a-nis, as dèidh bàs Èirdsidh san Lùnastal – a-mach á mu 220 Colach a tha fuireach air an eilean làn-ùine. Bha puing glè mhath aige, gun robh fhathast tòrr Cholaich aig an robh deagh chomas sa Ghàidhlig, se dìreach gu bheil iad air gluasad air falbh thar nam bliadhnaichean.
Thuirt Èirdsidh gur e rud duilich a bh’ ann nach robh clasaichean ri ghabhail air son an fheadhainn aig an robh ùidh sa chànan. Bha e den bheachd gun cuireadh seo daoine dheth air sgàth an spàirn a dh’fheumar a dhèanamh ás aonais taice.
Bha mi gu sònraichte toilichte gun d’fhuair mi cothrom bruidhinn ri Catrìona NicillEathain, 79. Chan fhaighear lorg gu furasta air Colach nas “Colaiche”, ’nan coltas ’s ’nan nàdar. Rugadh ’s thogadh i air an eilean, ’s tha i air a bhith fuireach ann fad a beatha fada. Coltach ri Èirdsidh, tha i ’na h-ulaidh phrìseil de Ghàidhlig Chola, ’s i làn sgeulachdan bho sheann làithean an eilein.
Chaidh Catrìona (Cathaidh) a thogail ann an sgìre Bhousd air taobh tuath an eilein, air a cuartachadh le Gàidhlig anns an taigh ’s anns a’ choimhearsnachd. Cha chluinnte cus Beurla idir. Ach abair gu bheil cùisean air atharrachadh. Bha Catrìona gu math duilich mun t-suidheachadh.
Chan e mearachd a th’ ann gur ann san fhear as lugha de na trì airtigealan seo a tha Gàidhlig a’ nochdadh mar chuspair. Nuair a bhruidhneas tu air Cola mar tha e an-diugh tha tòrr a bharrachd ri ràdh mu chuspairean mar phrìs connaidh no leasachadh no cumhachd ath-nuadhachail na mu chànan a bha cumanta aig aon àm. Thathar a’ ràdh gur e “cànan labhairt” a th’ ann an Gàidhlig. Gu mì-fhortanach, cha chluinnear i air a labhairt cus tuilleadh air Eilean Chola.
daibhidhseumas@yahoo.ca


text:
Beath-eachdraidh
Se beath-eachdraidh (Beurla: biography; “biographaidh/faidh”) a tha ann am pìos (aiste, leabhar, artagail 7c) ag innse sgeulachd air beatha cuideigin. Nuair a sgrìobh an cuspair fhèin mu beatha aige/aice, sin Fèin-eachdraidh (Beurla: “autobiography”)
Ged a tha fìcsean eadar-dhealaichte, is urrainn do fìcsean a bhith fèin-eachdraidheil ann an dòigh oifigeil, neo mì-oifigeil. Air taobh eile, is urrainn do cuid den beath-eachdraidh a bhith làn de fìcsean ged nach bu chòir sin a bhith mar seo.


text:
Media Player
Aibisidh/Quiz Show - Series 2: Episode 6
Plenty of fun and wit as two teams compete to see who is the more knowledgeable when it comes to Gaelic words, proverbs and songs.
Spòrs agus fealla-dhà gu leòr is da sgioba a' dol an aghaidh a chèile gus faicinn cò is eòlaiche air faclan, seanfhaclan agus òrain Ghàidhlig. An t-seachdain seo bidh Cathy NicDhòmhnaill cuide ri Iain MacIlleMhìcheil agus bidh Aonghas Dòmhnallach cuide ri Màiri Anna NicDhòmhnaill, le Ùisdean MacIllInnein a' cumail ceann a' mhaide riutha uile. Plenty of fun and wit as two teams compete to see who is the more knowledgeable when it comes to Gaelic words, proverbs and songs. This week Cathy Macdonald joins John Carmichael, and Angus Macdonald teams up with Mary Anne Macdonald, while Hugh Dan Maclennan keeps a tight rein over proceedings.


text:
CHAN eil cus bhailtean air an cur còmhla ri càineadh cho tric ’s a tha am Bruiseal.
Tha e ’na cheannabhaile mì-oifigeil aig an Aonadh Eòrpach, ’s tha a’ chuid as motha de phrìomh ionadan ’s oifisean na Roinn Eòrpa stèidhte ann. Sann air sgàth na teallsanachd Eòrpaich a th’ aig cuid sna meadhanan Breatannach a tha an càineadh, chan ann air sgàth ’s gràin a bhith aca air a’ bhaile fhèin. Gu mì-fhortanach ge-tà, nì na cinn-naidheachd ’s na h-aithrisean seo obair bòrd turasachd a’ Bhruiseil nas dorra na tha còir aice a bhith.
Chan eil teagamh nach eil obair an Aonaidh Eòrpaich ’na pàirt mhòr de bheatha làitheil a’ Bhruiseil, ’s cha rachar fada gun a bhuil fhaicinn – brataichean Eòrpach air feadh an àite mar eisimpleir, ’s na toglaichean poileataigeach cho grànda san dòigh a bha fasanta anns na 60an ’s na 70an. Chithear luchd-togail fianais, modhail mar as trice, rud nach fhaicear cho tric an-diugh ann an àitean eile.
Ach tha tòrr mòr a bharrachd ris a’ bhaile na poileataigs Eòrpach. Tha iomadh rud inntinneach a’ dol gus ùidh a thogail ’s a chumail, co-dhiù son deireadh seachdain. Fad na bliadhna tha an “Atomium” a’ tàladh daoine aig gach aois ’s bho gach ceàrnaidh. Tha e ’na thogalach annasach, geal, suaicheanta, a’ samhlachadh structar cealla criostail. Bidh taisbeanaidhean air an cumail ann. Gu math faisg air tha Mini-Europe, àit’ eile a thàirrneas daoine aig diofar aoisean – cruinneachadh de mheanbh thoglaichean stèidhte air na toglaichean as ainmeile san Roinn Eòrpa.
Cuairt bheag air chois bho mheadhan a’ bhaile, lorgaidh tu tè de na margaidhean flea as fheàrr san Roinn Eòrpa. Bidh i sa Phlace du Jeu de Balle gach latha eadar 7m agus àm lòin. Gheibh thu farsaingeachd fharsaing de rud sam bith ann – bho sgudal gu àirneis àlainn – le suas ri 200 neach-reic an làthair. Chan eil teagamh nach fhaigh thu bargan ann, ma tha bargan a dhìth ort.
Fear de na h-amannan as fhèarr sa bliadhna ’nam bheachd-sa se an deireadh-seachdain fada sa Chèitean nuair a bhios fèis mhòr jazz ann, am Brussels Jazz Marathon. Abair gum faicear baile beòthail, frogail, jazzmhor an uair sin. Bidh cuirmean ciùil anns gach àite cha mhòr – bho oiseanan nan sràidean, dhan iomadh café a lìonas sràidean teis-meadhan a’ bhaile mar an Café Halles de Saint-Géry, gu cùl làraidh air a pàirceadh shìos an Rue de Pierre. Chan ann air son a h-uile duine a tha jazz tradiseanta, mi fhìn gu ìre ’nam measg, feumaidh mi aideachadh, ach gu fortanach chan e jazz tradiseanta a-mhàin a chluinnear. Tha deagh mheasgachadh ann bho acid jazz gu jazz pop gu jazz punc – nach fhaca sinn DJ ciùil le cluicheadair sax a bha a’ cluich beò thar ceòl an DJ. Bha iad sgoinneil. Tha e ’na marathon dha-rìribh – bha còrr agus 120 cuirm chiùil ann sna trì làithean a bha mi fhìn ann, le suas ri 400 ceòladair an sàs.
Bidh na taighean seinnse fosgailte gu moch madainn agus, leis cho blasta ’s a bha an leann ionadail, tuigidh mi car son. B’e an leann measach an seòrsa as fheàrr leam fhad ’s a bha mi ann ge-tà, gu h-àraidh as dèidh latha slàn a’ bualadh nan sràidean. A bharrachd air an leann, ’nam bheachd-sa, seo fear de na prìomh bhailtean gus peacaidhean bìdh a dhèanamh, ’s an dèanamh tric. Iadsan a tha feuchainn ri cumail ri dòigh ithe modhail, chan e seo an t-àite dhaibhsan idir idir. Chithear waffles Beilgeach air an tabhainn cha mhòr air gach sràid no oisean ann an teis-meadhan a’ bhaile, air an deanamh ùr, blàth gach turas. Tha iad air an tabhainn le taghadh farsaing de rudan eile bhios math – uachdar, uachdar-reòite ’s gach seòrsa sabhs measach a tha ri fhaotainn fon ghrèin. Blasta.
San dearbh dhòigh, cha rachar fada gun bùth frites fhaicinn. A-rithist thig iad còmhla ri taghadh de shabhsaichean, ach tha iad nas fheàrr san dòigh a ghabhas muinntir an àite iad – le tòrr mòr mayonnaise. Blasta. Blasta.
Ach a thaobh bidhe, sann air son an rud donn, dorcha, milis sin as ainmeile am Bruiseal, ’s a’ Bheilg air fad. Tha stuth na Beilge air a riochdachadh tric mar an teòclaid as fheàrr san t-saoghal. Chan eil teagamh agam nach eil e math fhèin, ach an rud a chuir iongnadh oirnn, se cho grinn (’s gu dearbh cho cosgail) ’s a bha cuid de na bùthan – Passion Chocolat, mar eisimpleir. Leis na tha de dh’obair a’ dol a-staigh do dh’ullachadh nan teòclaidean, cha mhòr gun robh iad ro àlainn gus an ithe. Cha mhòr!
“Blasta. Blasta. Fada ro bhlasta.” Dh’fhaodte ceann-naidheachd bu mhiosa bhith ann mun Bhruiseal.
daibhidhseumas@yahoo.ca


text:
Cho aineolach ri eilid nam beann
Cho amh ri taois
Cho an-fhoisneach ri circ air greideal
Cho aosda ris na bruthaichean
Cho aotrom ri ceum na h-òige
Cho aotrom ri iteag
Cho aotrom ri oiteag nam beann
Cho àrd ri dà aid
Cho àrd ri na nèimh
Cho àrd ris an spàrr-ghaoithe
Cho àrd ri sròn nan uaislean
Cho àrd ri stiopal
Cho àrd ri tùr Bhabilon
Cho at ri losgann as t-fhoghar
Cho bàn ris an liadhaig
Cho beag ri dreathan-donn
Cho beag ri troich
Cho beò ri easaig
Cho beò ri eun
Cho biadhta ri broc
Cho bìdh ri uan
Cho bìdh ri luchaig
Cho binn ri smeòraich air geug
Cho bìth ri uan
Cho blasda gus itheadh tu do mheòran às an déidh
Cho blàth ri bainne
Cho blàth is gum bi a’ ghrian a’ briseadh nan cloch
Cho blàth ri teine mònach
Cho blàth 's cofhurtail ri ugh ann an tòn na circe
Cho bochd ris a’ chirc
Cho bochd ri dìol-dèirce
Cho bochd ri luch-eaglais
Cho bochd ri radan eaglais
Cho bodhar ri cloich
Cho bodhar ri gobhar ’san fhoghar
Cho bodhar ri stalla
Cho bodhar ris an talamh
Cho bodhar ri tòin poite
Cho bog ri ìm
Cho borb ri madadh-allaidh
Cho bras ris an fhùdar
Cho bruidhinneach ri bana-cheàrd
Cho breugach ri ceàrd
Cho breugach ris an t-Sàtan
Cho breugach ri Tom Pepper
Cho breun ri saobhaidh an t-sionnaich
Cho brodail ris a’ mhac-mhallachd
Cho buidhe ri buidheagan
Cho buidhe ri dìthean
Cho buidhe ri sòbhrag
Cho cabach ri ceàrd
Cho cam ri iomaire an amadain
Cho cam ri d’uilinn
Cho caochlach ri mnaoi
Cho caoin ri clàrsaich
Cho caol ri bior
Cho caol ri clobha
Cho caol ri cuip
Cho caol ri feàrsaid
Cho caol ri stamh
Cho caol ri suidse
Cho carach ri MacChrùislig
Cho carach ris a’ mhadadh ruadh
Cho casta ri adharc a' ghobhar
Cho ceangailte is tha bàirneach ris an lic
Cho ceart ri ceart
Cho ciallach ri cnoc
Cho cinnteach ris a’ bhàs
Cho cinnteach ri earr na smeòirn
Cho cinnteach ri tìm
Cho cnapte ri gràineig
Cho còir ris an fhaoileig
Cho còir ri làimh dheis a’ Choimrich
Cho còir ris an òr
Cho coltach ris an dà sgadan
Cho coltach ri chéile ri dà sgadan
Cho corrach ri ugh air droil
Cho crosta ri cat-fiadhaich
Cho crosta ris an dris
Cho crosta ris an fhùdar
Cho crosta ris an t-Sàtan
Cho crosta ri seann-chù
Cho cruaidh ris na clachan
Cho cruaidh ri iarann
Cho cruaidh ri spor
Cho cruaidh ris an t-stàilinn
Cho cruinn ri gealach an abachaidh
Cho cruinn ri mult
Cho cruinn ri put
Cho cuimseach làmh ri Connlach
Cho cuiseach ri cnoc
Cho cùbhraidh ri ùbhlan a' ghàrraidh air drilleachan cuirteil
Cho daingean ris a chreig
Cho dall ri dallaig
Cho dall ri damh ann an ceò
Cho daor ris an aran-mhilis
Cho daor ris an t-salann Spainnteach
Cho daor ris an uisge beatha
Cho dearg ris an fhuil
Cho deilgneach ri gràineig
Cho dìomhain ri damh san eadar-thràth
Cho dìomhain ri lùdag a' phìobaire
Cho dìonach ri botal
Cho dìreach ri saighdear
Cho dìreach ris an t-saighid
Cho disear ri cat-grìosaich
Cho daor ris an uisge-beatha
Cho dlùth ri truaill do chlaidheimh
Cho dorcha ris a’ bhìth
Cho dorch ri maodal a' mhairt dhuinn
Cho dorcha ris an teàrr
Cho dubh ris an atharnach
Cho dubh ris a’ bhìth
Cho dubh ri mo bhonn-dubh
Cho dubh ri cabar-sùithe
Cho dubh ri cùl an teine
Cho dubh ris an Donas
Cho dubh ris an daolaig
Cho dubh ri finiche
Cho dubh ri fitheach
Cho dubh ris a’ ghual
Cho dubh ri iteagan an fhithich
Cho dubh ri sgiath-fhaochaig
Cho dubh ris an t-sùith
Cho dubh ris an tearr
Cho dubh ri tòin na poite
Cho dubh ri uaidh a’ chèird
Cho dudach ri circ
Cho dùinte ri creachan na mara
Cho dùinte ri glasan a’ phrìosain
Cho dùinte ri leabhar
Cho earbsach ris a’ ghlais
Cho éibhinn ri dà sgadan
Cho eòlach ri radan air gach cùil
Cho fada ri crann soithich
Cho fada ri freastal
Cho fada ri searmoin an t-sagairt
Cho fada sa cheann is a bha Fionn anns na casan
Cho fada is a bhios muir a' bualadh ri lic
Cho fada ri crann soithich
Cho fada ri Fìobha
Cho fada ri Là na Sàbaid fliuch
Cho faicsinneach ri làr a' mheadhan-latha
Cho faiteach ri coinean
Cho fallain ri fiadh
Cho fallain ris a’ bhradan
Cho falainn ris a’ bhreac
Cho faoin ri na faoileagan
Cho faoin ri faoileag ann an Ach (An t-Achach Mór, fada bhon mhuir)
Cho farsaing ris a’ chuan
Cho fiadhaich ri broc ann an seann-ghàrradh
Cho fialaidh ris na faoileagan
Cho fileanta ri bàrd
Cho fìrinneach ris a’ Bhioball
Cho fliuch ris a’ chù
Cho fliuch ri iasg
Cho fliuch ri sgarbh
Cho foighidneach ri cat
Cho foighidneach ri Iòb
Cho follaiseach ri gathan na gréine
Cho fuar ris a’ bhàs
Cho fuar ri màthair a’ ghobha
Cho fuar ris a’ phuinnsean
Cho fuar ris an uaimh
Cho gann ri dearcagan san Bhealltainn
Cho garbh ri craiceann seann-daraich
Cho garbh ri earball a’ chapaill bhàin
Cho garg ris an leómhainn
Cho geal ris an anart
Cho geal ris an chanach
Cho geal ri canach an t-sléibhe
Cho geal ris a’ chnàimh
Cho geal ri corp
Cho geal ri gruth
Cho geal ris an t-sneachda
Cho geal ri sneachd na h-aon oidhche
Cho geal ri tasdan
Cho geur ri bó mhaol
Cho geur ris an lannsa
Cho geur ri sùgh nan sealbhag
Cho geur ri sùil gobhair
Cho gibeach ri gobhar
Cho glan ri airgead beò
Cho glan ris a’ bhean-nighe
Cho glan ri cogais sagairt
Cho glan ri daoimean
Cho glan ris an eala bhàin
Cho glan ris an fhìrinn
Cho glan ris an òr
Cho glan ri prìne
Cho glan ris an t-sia sgillinn
Cho glan ri sneachd oidhche
Cho glan ri tastan ùr
Cho glan ri ubhal
Cho glas ri càl Obar Dheathain
Cho gleusta ri sionnach
Cho glic ri bàrd
Cho glic ri cnoc
Cho glic ri sagart agus eallach leabhraichean air
Cho glic ri Solamh
Cho glic rium fhéin
Cho gnù ri broc
Cho gòrach ri bogsa losgann
Cho gòrach ri na h-eòin
Cho gòrach ris an fhaoileig
Cho gorm ris an adhair
Cho gorm ri càl
Cho gorm ris an fheur
Cho gorm ris a’ mhuir
Cho gorm ri do shùil
Cho grad ri feòragan Céitein
Cho grinn ri sagart aig aifreann
Cho gruamach ri madainn Diluain
Cho guanach ri bualtan-buidhe an oidhche oiteagagach
Cho iongantach ri sneachd dearg
Cho lag ris a’ chuileig
Cho lag ris an fheur
Cho làidir ri casan eich
Cho làidir ri Cù-Chulainn
Cho làidir ris an darach
Cho làidir ris an each
Cho làidir ri seachdnar
Cho làn ri buta
Cho làn ri cliabh maoraich
Cho làn ri cnò
Cho làn ri ugh
Cho leathann ri ceann na bàthcha
Cho leisg ris a’ chadalan-tràghad
Cho leisg ri cù na sitig
Cho leisg ri seann chù
Cho leòmach ris an aon fhaoileag a bha air taobh Chaoil Muile
Cho leòmach ri dà-bhliadhnach cait
Cho lìonmhor ri sligean a’ chladaich
Cho lom ri bòrd
Cho lom ri gèadh spìonta
Cho lom ri òigh
Cho luath ris an aigne
Cho luath ri aigne nam baoth
Cho luath ri aigne nam ban baoth
Cho luath ri beithir
Cho luath ris a’ bhrìdean air an tràigh
Cho luath ri boc-earba
Cho luath ris an dealanach
Cho luath ris an earb
Cho luath ri fear na droch mnatha air a’ mhachaire Uibhisteach
Cho luath ris a’ ghaoith
Cho luath ris a’ ghaoith luaith Mhàirt
Cho luath ri geàrr
Cho luath ri gille-mirein
Cho luath ri peilear
Cho luath ri rionnach a' chuain
Cho luath ri seabhag
Cho luath ri steud
Cho maiseach ris a’ ghréin
Cho mall ri seilcheig
Cho maol ri ball iomain
Cho maol ri bois
Cho maol ri òrd
Cho maol ri turneip
Cho maol ri ugh
Cho marbh ris a’ bhàs
Cho marbh ri cloich
Cho marbh ri sgadan
Cho marbh ri sgadan a bhiodh bliadhna air an fharadh
Cho marbh ri sgadan a bhiodh oidhche ann an salann
Cho marbh ri sgait
Cho mear ri ceann siomain ré latha gaoithe
Cho mear ri piseag
Cho milis ri mil
Cho milis ris an t-siùcar
Cho mì-mhodhail ri ceàrd
Cho mì-mhodhail ris a’ chù
Cho mì-mhodhail ri còin a’ Bhac
Cho mì-mhodhail ri isean a’ ceàird
Cho mìn ri gruaidh caileige
Cho mìn ri miniceann
Cho mìn ri sìoda
Cho mireagach ri uan
Cho modhail ri bean a’ mhinisteir
Cho mór ri beinn
Cho mór aig a chéile ri bó 's prabag
Cho mór aig a chéile ri dà cheann eich
Cho mosach ris a’ chù
Cho mosach ri na glasan
Cho neo-bhlasta ri sgaot
Cho neo-bhlasta ri sgaothan
Cho neoichiontach ri leanaban
Cho nimheil ri nathair
Cho onorach ris a’ ghlas
Cho pailt ri cleiteagan sneachd
Cho pailt ri clachan beaga maola air an tràigh
Cho pailt ri meanbh-chuileagan as t-fhoghar
Cho pròiseil ris a’ Mhac-Mhallachd
Cho rag ri bòrd
Cho rag ris an Donas
Cho rag ris a’ Mhac-Mhallachd
Cho reamhar ri marag
Cho reamhar ri muic bhiadhta
Cho reamhar ri ròn
Cho reamhar ri uircean
Cho réidh ri dà cheann-eich
Cho réidh ri uaireadair
Cho righinn ris a’ bhìth
Cho righinn ri bod sagairt
Cho righinn ri bòrd
Cho righinn ri cac ann am plangaid
Cho righinn ri cat
Cho righinn ris an dallag
Cho righinn ri gad seilich
Cho righinn ri pìos leathrach
Cho righinn ri ròn
Cho saillte ris a’ mhuir
Cho salach ris a’ chù
Cho salach ris a’ ghual
Cho salach ris a’ mhuc
Cho salach ris a’ pholl
Cho salach ris an t-sitig
Cho sàmhach ri cearban-gréine
Cho samhach ri luch eaglais
Cho saor ri eun air an sgéith
Cho saorsail ri eun air an sgéith
Cho sean ri ceann nam beann
Cho sean ris a’ cheò
Cho sean ri ceò nam beann
Cho sean ris a’ chrotal
Cho sean ri Metusila
Cho searbh ris a’ chuilc
Cho searbh ris an fhìrinn
Cho searbh ri sùgh an trì-bhilich
Cho seasgair ri luich ann an cruaich
Cho seòlta ris a’ mhadadh ruadh
Cho seòlta ri sionnach
Cho sgiobalta ris a’ chat
Cho sgìth ri cù
Cho sgìth ri seann each
Cho sgìth dheth is a bha an gobha dh’a mhàthair
Cho sgìth is a bha an gobha dh’a mhàthair nuair a thiodhlaic e seachd uairean i
Cho sgrìobach ri dris
Cho siogada sinn-seanaireach ri sionnach na Maoile
Cho siùlach ri seann chullach
Cho slàn ri breac
Cho slàn ri bradan glan an t-sàil
Cho slaodach ri seilcheig
Cho sleamhainn ri botal
Cho sleamhainn ri deigh
Cho sleamhainn ri easgann
Cho sleamhainn ri glainneachan
Cho slìom ri sgiath an fhithich
Cho socair ri leabaidh itean
Cho soilleir ri gathan na gréine
Cho soilleir ris an latha
Cho soilleir ri tràth-neòin air Latha GhilleEathain
Cho solt ris an uan
Cho sona ri bròig
Cho sona ri caimeanach an t-sruth
Cho sona ri crodh an taoibh siar
Cho sona ri cuthag ann an nead a coimhearsnaich
Cho sona ri crodh an Taobh Siar
Cho sona ri luch ann an lofa
Cho sona ri óthaisg
Cho sona ris an rìgh
Cho spaideil ri seilcheig
Cho sùbailte ri feòraig
Cho sùbailte ri càrnaig
Cho sunndach ri fiadh
Cho tana ri abhlan
Cho tana ri pàipear
Cho tana ri sreathan
Cho tana ri taghan
Cho teann ri bàirneach air sgeir
Cho teth ris an donas
Cho teth ris an éibhleig
Cho teth ris an éibhinn
Cho teth ri gaol-greusaiche
Cho teth ri gaol seòladair
Cho teth ri gaol tàilleir
Cho teth ri gaol trusdaire
Cho teth ris an teine
Cho tiamhaidh ri gàir a' Chuain Siar
Cho tinn ri cù
Cho tioram ri arc
Cho tioram ri clàr-buideal
Cho tioram ri éibhleig
Cho tioram ri seiche
Cho tioram ris an spìon
Cho tioram ri spong
Cho tioram ri stamh
Cho tiugh ri cluais laoigh
Cho tiugh ri cluas an laoigh
Cho tollach ri rideil
Cho trang ri triùir ann an leapaidh
Cho toilichte ri luch ann an lofa
Cho toinnte ri teòm an t-sionnaich
Cho trom ri dà bholla mhìne
Cho trom ris an luaidh
Cho umhal ri luch fo spòig cait
Cho umhal ri luch fo spòg a’ chait
Rann nan samhlaidhean
Cho fliuch ri iasg — Cho tioram ri seich,
Cho beò ri eun — Cho marhh ri cloich;
Cho brisg ri glaine — Cho righinn ri teud,
Cho mall ri seilcheig — Cho luath ri steud;
Cho làidir ri each — Cho lag ri caot,
Cho milis ri siùcar — Cho neo-bhlasd ri sgaot;
Cho geal ri lili — Cho dubh ri sùith,
Cho mear ri piseig — Cho tinn ri cù;
Cho dòmhail ri peatraid — Cho sùmhail ri sgadan,
Cho reamhar ri muic — Cho bochd ri radan;
Cho dìreach ri saighid — Cho cam ri bògha,
Cho bàn ri léine — Cho dubh ri gobha;
Cho carrach ri creig — Cho lom ri bòrd,
Cho geur ri sgian — Cho maol ri òrd;
Cho cruaidh ri spor — Cho bog ri ìm,
Cho luaineach ri sìd’ — Cho cinnteach ri tìm;
Cho fìor ris an t-Soisgeul — Cho fealls’ ris an duine,
Cho caochlach ri mnaoi — Cho deimhin ri gunna;
Cho teth ri àmhainn — Cho fuar ri sneachd,
Cho lag ri cuileig — Cho laidir ri seachd;
Cho aotrom ri it’ — Cho trom ri luaidh,
Cho glas ri feur — Cho ruadh ri luaith;
Cho mall ri as’ — Cho bras ri tuil,
Cho geal ri latha — Cho dearg ri fuil;
Cho garbh ri ròcas — Cho binn ri bàird,
Le mìl’ samhl’ eile riu’ so ann an càird.
Samhlaidhean sa Ghàidhlig Éireannaich


text:
1772
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1772 (MDCCLXXII).
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Chaidh naitridean a lorgadh le ceimigear is lusaiche Albannach Daniel Rutherford.
- Chaidh ogsaidean a lorgadh le ceimigear Suaineach Carl Wilhelm Scheele.
- Cùis-lagha James Somersett: chaidh a dhearbhadh nach robh tràilleachd idir laghail ann an lagh coitcheann Shasainn agus na Cuimrigh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 8 an t-Ògmhios - Robert Stevenson, innleadair Albannach a tha ainmeil air sgàth 's nan taighean-solais a bha e air a thogail.


text:
[an error occurred while processing this directive]
British Broadcasting CorporationDachaigh
Tha an duilleag seo, a tha ag amas air pàrantan agus tidsearan, a' toirt ro-ràdh goirid air na làraich-lìn co-cheangailte ri foghlam a th' aig BBC ALBA dha clann ann am foghlam tro mheadhan na Gàidhlig.
Tha an làrach seo a' thoirt cothrom do chloinn aig tràth-ìrean eòlas a chur air fuaimean na Gàidhlig agus litrichean na h-aibidil agus an càirdeas eatorra. Tro chur-seachadan fuaimneach, tarraingeach, gheibh na sgoilearan òga taic ann a bhith ag ionnsachadh mu na prionnsabail cànain a th' anns an sgeama teagasg Facal is Fuaim.
Chaidh Seall a dhealbh do chlann eadar 3-6, a' toirt dhaibh cothrom suidheachaidhean air a bheil iad eòlach a rannsachadh agus taghaidhean a dhèanamh. Faodar cluich le builgeanan, sùil nas fhaisge a thoirt air rudan, èisteachd ri ceòl is sgeulachdan agus toirt air pupaidean dannsa.
Thig a choinneachadh ri creutairean dòigheil na coille is lorg sgeulachdan, rannan agus òrain. Làrach-lìn dha clann ann am Foghlam tro Mheadhan na Gàidhlig agus don fheadhainn a tha cur eòlas air Gàidhlig tro GLPS.
Air làrach An-diugh 's An-dè tha trì gnìomhan air cuspair eachdraidh do chlann sna tràth ìrean den bhun-sgoil. Tha dà ghnìomh stèidhichte air beatha agus fèin-fhiosrachadh an leanaibh agus an treas tè a' toirt a' chothroim dhaibh a dhol air ais ann an tìm gu uaimh ann an Linn na Cloiche.
Tha an làrach seo ag amas air clann òg a tha ag obair a dh'ionnsaigh a' chiad ìre den Churraicealam airson Sàr-mhathais. Tha geammanan àireamh na làraich stèidhichte air trì geamannan rannsachaidh: cunnt air ais agus air adhart air an loidhne-àireimh cuide ris a' Choineanach; lìon soitheach-fànais leis an aireamh cheart de Smeabalan cuide ri Sionnach; rèitich na Sgogain le taic bho Eun gus an cuir tro na dorsan agus air adhart gu rùm an ionmhais.
Tha Baile Mhuilinn air a dhealbh dha sgoilearan aois 5-7. Cuidichidh e le sgrìobhadh is leughadh ionnsachadh oir tha gach prògram stèidhichte air fuaim sònraichte.
Siubhail tro na speuran san Rocaid gus stòiridhean, òrain agus geamannan a lorg. Cliog air an rocaid gus na diofar roinnean a ruighinn.
Tha an làrach seo ag amas air eòlas, tuigse agus briathrachas mu fhòrsaichean a bhrosnachadh ann an clann òga, ag obair a dh'ionnsaigh na tràth ìre agus a' chiad ìre den Churraicealam airson Sàr-mhathais. Dh'fhaodadh gum biodh cothroman stuth na làraich a cheangal ri cuspairean eile sa Churraicealam cuideachd. Bheir Soircas nan Deargannan cothrom do chluicheadairean fòrsaichean fhaicinn ag obair. Gheibh iad cuideachd air cluich le uidheamachd soircais leithid trampoilean, dreallag, canan agus paidh chustard.
'S e suaimhneas ìnntinn agus slàinte shòisealta prìomh chuspair na làraich, is tha e ag amas air ìre A gu D. Coinnichidh na sgoilearan ri suidhichidhean eadar-dhealaichte a bhios freagarrach airson na h-ìre aig a bheil iad.
Tha an làrach seo, ag amas air clann-sgoile air clas 4/5, a' cuideachadh ann a bhith a' faighinn eòlas air cruthan-tìre trì diofar cheàrnaidhean de dh'Alba. Anns an earrainn as ùire cuiridh iad eòlas air A' Mhonadh Dheasach.
Cuidichidh Ioma-rud I sgoilearan aois 7-9 bliadhna le Sgrìobhadh Mac-meanmnach. Tha Ioma-rud II a' toirt taic do sgoilearan a' thaobh Sgrìobhadh Pearsanta agus Gnìomhachail aig ìre B/C.
Sa bhliadhna 1850 thàinig grunn thaighean cloiche ann am Bàgh Skaill an Arcaibh am bàrr, às dèidh do fhìor dhroch stoirm a ghainmheach a bha ga còmhdachadh a shèideadh air falbh. Le taic bho ghnìomhan, bhidiothan, teacsa agus fuaim, bheir làrach-lìn Skara Brae seo sealladh dhut air an t-seòrsa beatha a bh' aig daoine a bha beò tràth ann an eachdraidh.
Còig geamannan do chloinn aois 7-11 gus barrachd tuigse a thoirt air àite agus buaidh creideimh. 'S ann air Crìosdaidheachd a tha am prìomh fòcas, le fiosrachadh bho Bhuddhachd, Islam, Iùdhachd, Hindùthachd agus sealladh saoghalta cuideachd.
Tha an làrach seo ag amas air eòlas, tuigse agus briathrachas Saidheans a bhrosnachadh do chlann òga, ag obair a dh'ionnsaigh a' chiad is an dara h-ìre den Churraicealam airson Sàr-mhathais. Dh'fhaodadh gum biodh cothroman stuth na làraich a cheangal ri cuspairean eile sa Churraicealam cuideachd.
Tha an làrach seo ag amas air clann òga a tha ag obair a dh'ionnsaigh a' chiad is an dara ìre den Churraicealam airson Sàr-mhathais ged a tha cuid de na bhidiothan freagarrach airson na treas ìre cuideachd. A bharrachd air an seo, dh'fhaodadh cothroman a bhith ann son luchd-ionnsachaidh na h-àrd sgoile an sgilean Gàidhlig a leasachadh. Tha fiosrachadh na làraich stèidhchte air sia cuspairean farsaing: Còmhdhail, Ath-chuairteachadh, Tuineachadh, Biadh, Turasachd agus Crìochan.
Tha an làrach seo a' toirt cothrom do sgoilearan nuadh-cheòl Alba a rannsachadh ann an dòigh a tha ùr agus eadar-ghnìomhach. Tha e a' còrdadh ris a' chloinn a bhith ag ionnsachadh san dòigh seo agus tha iad a' leasachadh eòlas is tuigse agus sgilean rannsachaidh tro Theicneòlas Fiosrachaidh. Gheibh sgoilearan cothrom air fiosrachadh a chur ris an eòlas a th' aca air dualchas ciùil agus dh'fhaodadh gun cuidich e iad gu bhith a' leasachadh am beachdan air na cùisean sin nam fèin-aithne nàiseanta.
'S e goireas airson Cuspairean Sòisealta, a tha a' cuimseachadh air Eachdraidh, a th' ann an Clann an latha an-dè. Tha còig dìomhaireachdan rim fuasgladh. Tha iad suidhichte ann an Linntean Bhictoria is Eideirt, àm an Dara Cogaidh agus san latha an-diugh.
Tha muinntir a' bhaile a' cur feum air do chuideachadh! Tha sia geamannan is gnìomhan anns Na Saoranaich. 'S e an dùbhlan a bhith a' fuasgladh duilgheadasan na coimhearsnachd sa bhaile robach seo. Tha bhideothan goirid ann cuideachd a' sealltainn pròiseactan fìor a tha gan gabhail os làimh ann an sgoiltean air feadh Bhreatainn agus a tha a' toirt fiosrachadh is brosnachadh dha sgoilearan.
Dè tha saoranachd a' ciallachadh? Bheir an làraich seo sùil air deamocrasaidh - mar a dh'fhaodas sinn tighinn gu co-dhùnaidhean agus a' bhuaidh a dh'fhaodas a bhith aig ar co-dhùnaidhean air daoine eile. Tha an làrach ag amas air clas 6/7.
Tha trì gnìomhan eachdraidh ann an A' Sgrùdadh Sgeòil, far a bheil cothroman freagarrach dha sgoilearan a tha ag obair a dh'ionnsaigh a' chiad agus an dàrna ìre den Churraicealam airson Sàr-mhathais. Tha gach gnìomh a' brosnachadh an neach-cleachdaidh gu bhith a' toirt sùil mu thimcheall agus a' rannsachadh na tha de bheairteas eachdraidh air an stairsich.
Tha an làrach seo mu linn nam Fuadaichean ann an Alba. 'S e goireas ionnsachaidh eadar-ghnìomhach a tha seo, is tha e ag amas air clas 6/7, no aoisean 10-12.
Tha an làrach-lìn seo ag amas air luchd-ionnsachaidh a bhrosnachadh gus sgrùdadh a dhèanamh air bun fhiosrachadh agus an uair sin breithneachadh air na co-dhùnaidhean a b' fheàrr ann an suidheachaidhean àraidh. Dh'fhaodhadh an làrach a bhith cuideachail do dhaoine òga anns a' bhun-sgoil agus anns an àrd sgoil a rèir an fhiosrachaidh tha dhìth orra no nan sgilean a thathar airson leudachadh.
Tha ceithir gnìomhan eachdraidh air an làrach. Tha an làrach ag innse sgeòil dhaoine a rinn imrich tron 19mh agus an 20mh linn agus a' leigeil le clann an sgeulachdan agus am mapaichean fhèin a chruthachadh. Tha an goireas ag amas air clann anns na h-àrd ìrean den bhun-sgoile agus anns a' chiad agus an dàrna bliadhna den Àrd-sgoil.
'S e an leabhar-là a' chiad earrann de làrach-lìn Sealladh air Sìona. Lean an sgioba riochdachaidh 's iad a' mìneachadh dè dìreach an obair a tha co-cheangailte ri prògram tbh, radio agus làrach-lìn mu Shìona a chruthachadh. Anns an dàrna pàirt den làrach faic cuid de na prògraman a chaidh fhilmeadh ann an Sìona. Ann an earrann Sìona Ag Atharrachadh, leugh mu cuspairean a tha cudromach anns an dùthaich an-diugh.
Air an làraich-lìn seo tha iomadh slighe a dh'ionnsaigh a' chinn-uidhe is iomadh cnap-starra às an rathad. Le geamannan mu phuingean gràmar is gnathasan cainnte.
'S e làrach Saidheans a th' ann an Axon a tha ag amas air sgoilearan ag obair a dh'ionnsaigh an 3mh agus 4mh Ìrean de Churraicealam airson Sàr-mhathais. Air a' làraich, tha gnìomhan Saidheans agus dràma Gàidhlig (90 mionaid) ann an 6 pàirtean.
'S e sgilean Gàidhlig a leasachadh amas na làraich seo. Tha i gu sònraichte ag amas air luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig, ag obair a dh'ionnsaigh an dàrna is an treas ìre den Churraicealam airson Sàr-mhathais. Is ann tro chuspair Ionad nan Cur-seachadan a tha fiosrachadh na làraich stèidhichte agus tro na prìomh charactaran: Finn, Eilidh agus Ceit.
Làrach a tha a' toirt mìneachadh agus fiosrachadh seachad mu bheatha agus bàrdachd is bàird Ghàidhlig an 18mh, 19mh is 20mh linn. Mu choinneimh gach bàrd, gheibh sibh measgachadh de theacsa, bhidio is fuaim a bheir deagh shealladh air an cuid-obrach - feumail do sgoilearan is inbhich le chèile.
Copyright © 2015 BBC. Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
Choirich poileas Bhrasil cop-plastaig so-lasanta air son bàs nam ficheadan de dhaoine ann an teine club-dannsa ann am baile Santa Maria.
• Chan eil sgeul air a’ chomhachag a thug ionnsaigh air dithis fhear ann an Inbhir Nis. Thathar am beachd gun do ghabh i fasgadh on droch thìde.
• tharraing Tesco ás a’ chùmhnant aca ri Silvercrest, a’ chompanaidh Éireannach bhon robh iad a’ faighinn burgairean anns an robh feòil eich.
• ann am Baile Mexico, chaidh 32 a mharbhadh agus ceud a leòn ann an spreadhadh ann an ceannachairtealan companaidh ola na stàite, Pemex.
• BIDH Ailean Dòmhnallach, Stafain, a’ bruidhinn mu “Chuimhneachain Cheòlmhor” ri Comann Gàidhlig Inbhir Nis Di-Haoine san Netley Centre.


text:
Bonn-a-sia
B’ e bonn-a-sia no bonn-a-sè a’ Ghàidhlig a bha air an halfpenny Sasannach.[1]
An t-adhbhar an t-ainm bonn-a-sia a bhith air halfpenny Sasannach, ’s e sin an aon adhbhar gu bheil sgillinn fhathast air penny Sasannach.[2] Nuair a thuit luach an airgid Albannaich gu tubaisteach air t-sàillibh sgeuma Darlen, agus a thàinig aonadh poileataigeach eadar Alba agus Sasainn ann an 1707, chaidh an an co-mheas eadar airgead Albannach (a chaidh à bith) agus airgead Sasannach a chur aig 12:1. An t-seann sgillinn Albannach, bha luach penny Sasannach oirre, agus seach gun robh 12 peighinnean ann an sgillinn, an seann bhonn-a-sia Albannach, bha luach halfpenny Sasannach air.
Às déidh decimalisation ann an 1971, nuair a chaidh 100 new pence a chur ann an nòta Sasannach, lean an t-ainm bonn-a-sia air mar Ghàidhlig air a’ ghrìogag bhig ùir half new pence, gus an deach a cur à bith ann an 1984.


text:
Uilleam III Shasainn is II Alba
O Uicipeid
- De theaghlach rìogail Duitseach (Taigh Orange-Nassau). 'S e ogha Theàrlaich I, Rìgh Shasainn is Alba a bh' ann cuideachd.
- Bha e na Phrionnsa Orange bho rugadh e
- Bha e na phròstanach eudmhor.
- An 1677, phòs e Màiri, an nighean a bu shine aig Rìgh Seumas VII is II.
- An 1688, thugadh fiathachadh dha le còmhlan de mhòr-uaislean Shasainn e thighinn a-nall a bhith na rìgh an àite Sheumais.
- Rinn e sin, anns an "Ar-a-mach Glòrmhoir".
- Chaidh a chrùnadh na Rìgh (Uilleam III) Shasainn is Èirinn air 13mh Gearran 1689, agus chaidh a ghairm na Rìgh (Uilleam II) Alba air 11mh Giblean 1689, ann an co-bhonn le bhean, a' Bhan-rìgh Màiri.


text:
Oilthigh Tübingen
'S e Oilthigh Tübingen (Gearmailtis: Eberhard Karls Universität Tübingen, Beurla: University of Tübingen) an t-oilthigh as sine sa Ghearmailt. Chuir Eberhard im Bart (Eberhard ann am Feusag), a' chiad Dhiùc Württemberg, air bhonn an t-oilthigh ann an 1477 agus chuir Karl Eugen, an 12amh Diùc Württemberg e air bhonn a-rithist ann an 1767.
Daoine cudromach anns an Oilthigh Tübingen[deasaich | deasaich an tùs]
- Georg Wilhelm Friedrich Hegel, (1770–1831)
- Friedrich Hölderlin, (1770–1843)
- Philipp Melanchthon, (1497–1560)
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- Duilleag oifigeil Oilthigh Tübingen anns a' Beurla
Oilthigh Chologne | Oilthigh Erfurt | Oilthigh Halle-Wittenberg | Oilthigh Heidelberg | Oilthigh Leipzig | Oilthigh Rostock | Oilthigh Tübingen