text:
Màiri nighean Alasdair Ruaidh
Tha Màiri Nighean Alasdair Ruaidh (c.1615 - c.1707) ainmeil mar bhàrd Ghàidhealach an seachdamh linn deug.[1]
A Beatha[deasaich | deasaich an tùs]
Chan eil cinnt càite an do rugadh no an do thogadh Màiri Nighean Alasdair Ruaidh (c.1600), no Màiri NicLeòid, ach bha ceanglaichean aice ris na Leòdaich anns an Eilean Sgitheanach agus anns na Hearadh agus tha e coltach gun do chuir i seachad a beatha eadar an dà àite. Bidh feadhainn den bheachd gun do rugadh i ann an Ròghadal, Hearadh, agus feadhainn eile gur e ban Sgitheanach a bh' innte.[2]
Bha Màiri na banaltram ann an taigh MhicLeòid Dhùn Bheagain agus dh'altruim i còignear cheann-cinnidh Leòdach. Chan ann mu na Leòdaich a tha an dàn as tràithe a th' againn bhuaipe, ge-tà, ach mu fhear de chlann Choinnich na Comraich, a bha cuideachd air altruim aig Màiri. Chaidh an dàn sin a dhèanamh ann an 1646 agus chan eil an còrr de bhàrdachd Màiri againn gu 1671, nuair a fhuair Iain Garbh Ratharsaigh bàs agus a rinn i marbhrann dha.
Tha beul-aithris ag innse gun deach Màiri agus fear de chinn-chinnidh nan Leòdach a-mach air a chèile agus gun robh i air a cur a dh'Eilean Scarbaigh, faisg air Diùraidh agus air Coire Bhreacain, mar pheanas. Chan eil e air innse ge-tà dè an eucoir a rinn i ach tha cuid a' cumail a-mach gun robh i dh'fhaoite a' moladh Sir Tormod Bheàrnaraigh cus, no nach robhar ga mheas iomchaidh gum biodh boireannach a' dèanamh bàrdachd-mholaidh mar a bha Màiri. Tha beul-aithris cuideachd ag innse gun robh Màiri air a tìodhlaigeadh beul-fodha, mar a bha na Lochlannaich a' tìodhlaigeadh bhuidsichean. Tha an aon sgeulachd ann an Eilean Mhuile mun a' bhana-bhàrd Maighrearad Nighean Lachlainn.
A Bàrdachd[deasaich | deasaich an tùs]
A-measg nan dàn as ainmeile aig Màiri tha:
- An Crònan
- An Tuireadh
- Ri Fuaim an Taibh
- Luinneag MhicLeòid
- Cumha do Shir Tormod
- Marbhrann do Shir Tormod
- An Talla am bu ghnàth le MacLeòid
- Marbhrann do Fhear na Comraich
- Marbhrann do Iain Garbh
Seo earrann dhen Marbhrann do Shir Tormod:
- Dh'fhalbh mo shòlas:
- Marbh mo Leòdach
- Calma cròdha
- Meanmach ròghlic;
- Dhearbh mo sgeòil-sa
- Seanchas eòlais
- Gun chearb foghlaim:
- Dealbhach ròghlan t-èagasg.[3]
Tha ritheam gu math làidir ann am bàrdachd Màiri agus a-rèir beul-aithris 's i cuideachd a rinn grunn òran-luaidh a th' air an cruinneachadh anns an leabhar 'The Gaelic Songs of Mary MacLeod'.
Chan eil cinnt cuid a bhàsaich Màiri. Rinn fear de Chlann 'IcRuimein, pìobairean MhicLeòid Dhùn Bheagain, cumha-pìobaireachd dhith.
Clàr-leabhar[deasaich | deasaich an tùs]
- Ruairidh MacThòmais. An Introduction to Gaelic Poetry. Dùn Èideann, 1990.
- Uilleam MacBhàtair. Bàrdachd Ghàidhlig. An Comunn Gaidhealach, 1976.
- Gaelic Songs of Mary MacLeod. Scottish Gaelic Texts Society, 1982.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Thomson, Derick S. (1994). The Companion to Gaelic Scotland Glasgow: Gairm, 193
- ↑ http://www.bbc.co.uk/alba/oran/people/mairi_nicleoid_mairi_nighean_alasdair_ruaidh/?lang=gd
- ↑ http://www.bbc.co.uk/alba/oran/people/mairi_nicleoid_mairi_nighean_alasdair_ruaidh/?lang=gd


c: text/html

text:
Édith Piaf
B' e aon de na seinneadairean as ainmeile san Fhraing a bh' ann an Édith Piaf (19 an Dùbhlachd 1915 - 11 an Dàmhair 1963) agus dh'fhàs i ìomhaigh dhùthchail. Nochd a seinn a beatha dhochannach, bhrònach, le a neart a bhith òrain-ghaoil thiamhaidh air seinn ann am guth caointeach. Tha "La vie en rose" (1946), "Hymne à l'amour" (1949), "Milord" (1959), agus "Non, je ne regrette rien (1960) am-measg a h-òrain ainmeile.
Beatha mhoch[deasaich | deasaich an tùs]
A dh'aindeoin na mòran eachdraidhean-beatha uimpe, tha mòran na beatha Édith falaichte le rùn, a' gabhail a-steach a breith. Rugadh i Édith Giovanna Gassion ann an Belleville, Paris, an ceàrn an imreachais àird air thoirt iomradh air nas fhadalaiche le Daniel Pennac. Thuirteadh sgeulachd shean gun rugadh i air a' chabhsair na Rue de Belleville 72, ach thuirt a teisteanas-breith oifigeil gun rugadh i aig an Hôpital Tenon,[1] an taigh-leighis airson an ceàrn na Belleville. Thugadh an t-ainm Édith dhi airson an banaltram Breatannach A' Chogaidh Mhòir, Edith Cavell, a bha air chur ri bàs air a' chuideachadh saighdearan Frangach a theicheadh bhon bhraighdeanas na Gearmailte. Thòisich piaf— mith-chainnteachas a' Pharas airson "gealbhonn"—cho leas-ainm gum fuair i 20 bliadhnaichean na b' fhadalaiche.
'S e ban-dùthchasach leth-Eadailteach de Livorno a bh' ann a màthair, Annetta Giovanna Maillard (1895–1945). Bha i aig obair cho seinneadair nan taigh-seinnse fodhan ainm Line Marsa.[1] 'S e lùth-chleasaiche na t-sràide a bh'ann an athair Édith, Louis-Alphonse Gassion (1881–1944)[2] le eòlas an taighe-chluiche. Bha gu luath Édith trèigte le a màthair agus bha a h-athair sa' Chogadh, 's mar sin dh'fhuirich i fad ùine ghoirid leis a' mhàthair a màthar, Emma (Aïcha) Saïd ben Mohammed (1876–1930), a bha 'na Ban-Cabileach. Gu goirid an dèidh sin, ghabh an t-athair Édith a nighean a dh'fhuireach le a mhàthair, a bha 'na bhana-mhaighstir taigh-strìopachas ann an Normandie, agus an uair sin thill e dhan dh'armailt Fhraingich ann an 1916. Chuidich na strìopaichean a dh'àrach Édith.
As na h-aoisean trì ri seachd, bha air aithris Édith dall, a' fulang bho cor na t-sùla, 's dòcha at-còirne; agus as na h-aoisean ochd ri ceithir deug, bha i air aithris bodhar. A-rèir ri aon a h-eachdraidhean-beatha, fhuair i a lèirsinn air ais nuair ann an mar a tha iomradh air thoirt air cho "mìorbhail", an dèidh chruinnich na strìopaichean a seanmhair airgead ga cur air taisdeal a thoirt urram ri Thérèse de Lisieux. Ann an 1929, aig an aois 14, cheangail i le a h-athair 'na ghnìomhan na t-sràide air feadh na Frainge, far an sheinn i gu follaiseach air a' chiad àm. An uair sin ghabh i seòmar aig an Grand Hôtel de Clermont (18 rue Veron, Paris 18ème) agus dhealaich i bhuaithe, a' dol a slighe fhèin cho seinneadair-sràide anns an Pigalle, Ménilmontant, agus na h-iomall-bhailtean na Paris (th' ann iomradh ri seo 'san òran "Elle fréquentait la Rue Pigalle" (Thadhail I an Sràid Pigalle). Cheangail i le a leth-phiuthar Simone Berteaut ("Momone")[1] 'san oidhirp seo, agus dh'fhàs an dithis buan-chàirdean sa' mhiastadh. Bha i mu dheidhinn 16 bliadhna a dh'aois nuair thuit i ann am gaol le gille-fritheil, Louis Dupont. Aig an aois 17 rugadh an aon pàiste aice, caileag ainmichte Marcelle, a bhàsaich aig dà bliadhna a dh'aois à fiabhras eanchainne.[2] Mar a màthair fhèin roimhpe, lorg Édith ag àrach pàiste doirbh fad fhuireach beatha air na sràidean, 's mar sin dh'fhàgtadh i gu tric Marcelle na h-aonar fad a neo-làthaireachd, agus ghabh Dupont an nighean a dh'àrach leis fhèin roimh a' bhàs Mharcelle mìosan na b' fhadalaiche. 'S e drùisear a bh' ann an ath-leannan Édith, Albert, agus ghabh e roinn-pàighidh as an airgead gun d' rinn i le seinn ann an iomlaid ann an iomlaid nach cuirteadh e spàirn oirre a dh'fhàs strìopach; chuir caraid Édith, nighean thlàth ainmichte Nadia, làmh 'na beatha fhèin nuair bha i air chur aghaidh air an smaoin de fàs strìopach agus cha mhòr nach do chuir Albert peilear tro Édith nuair bhris i am càirdeas oir a' bhàis Nadia.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 "Biography: Edith Piaf" (in English). RFI Musique. A' tarraing air 2007-07-19.
- ↑ 2.0 2.1 Ray, Joe (October 11, 2003). "Edith Piaf and Jacques Brel live again in Paris: The two legendary singers are making a comeback in cafes and theatres in the City of Light" (in English). 'Vancouver Sun' F3. Archived from the original on 2012-12-11. A' tarraing air 2007-07-18.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Cúcuta
‘S e prìomh-bhaile na roinne Norte de Santander, ann an Coloimbia,[1] a th’ ann an Cúcuta 'ku.ku.ta, neo San José de Cúcuta.[2] Tha e suidhichte aig 320m os cionn ìre na mara is tha e 568km air falbh bho Bhogotá.[3] agus tha teodhachd meadhan dhe 28° aige, rè a’ bhliadhna. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1733 anns an sgìre ris an canar Sliabh an Ear (Spàinntis: La Cordillera Oriental) anns na h-Andes. Tha eaconomaidh làidir aig a’ bhaile, stèidhichte air sreath fhada dhe gnìomhachasan leis gu bheil am baile dìreach ri taobh na crìochan leis A' Bheiniseala. Tha àireamh-shluaigh dhe 587,676 aig a' bhaile fhèin ann an 2005, a-rèir a’ chunntas-sluaigh mu dheireadh.[4] 'S e Cúcuta an 6mh baile as motha na dùthcha.[5] agus an 72mh baile as motha ann an Aimearaga-Laideannach[6] Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1733.
Susbaint
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Mar a b' àbhaist ann an Aimearaga, chaidh ainmean-àite a chruthachadh le freumhan anns na creideamhan nan Spàinnteach: m.e. Sante Fe de Bogotá, San Bonifacio de Ibagué agus Santiago de Cali. Mar sin, fhuair am baile an t-ainm aige bho Naomh Seosaiph,[7] neo José ann an Spàinntis. Thathar ag ràdh gu bheil Cúcuta a' ciallachadh Taigh na Daoine Sìthe ann an Cànan Bari.[8] Tha feadhainn eile a' mìneachadh gur e Kuku-uta an seann ainm a bh' air a' bhaile agus gu bheil sin a' ciallachadh Taigh an Diabhail[9] ann an cànan Tùsanach.
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha 587,676 nan tàmh anns a' bhaile, chan eil ach 20,012 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile. Tha fearann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[10] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail.
A thaobh chinnidhean, 's iad daoine geala/mestizos a th' ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an Cúcuta, ach tha 0.86% dhe Tùsanaich agus 1.02% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. 'S urrainn dha 92.2% dhe na daoine ann an Cúcuta leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 48.5% dhe na dachannan.[11]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Cúcuta. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid Chaitligeach a th' ann fhathast,[12] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Bucaramanga, Colombia.
- San Cristóbal, A' Bheiniseala.
- San Antonio del Táchira, A' Bheiniseala.
- Zaragoza, An Spàinn
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Francisco de Paula Santander (1792 - 1840): Ceann suidhe na dùthcha eadar 1819 agus 1826.
Virgilio Barco Vargas (1921 - 1997): Ceann suidhe na dùthcha eadar 1986 agus 1990.
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Encyclopedia Britannica
- ↑ Invias
- ↑ Figearan Oifis a' Chunntas-sluaigh
- ↑ Bailtean as motha na dùthcha
- ↑ Mongabay
- ↑ Catholic Online
- ↑ Cámara de Comercio de Cúcuta
- ↑ Organización de Estados Iberamericanos
- ↑ Cololmbia Virtual
- ↑ Bileag fhiosrachaidh DANE
- ↑ Country Studies: Colombia
Arauca • Armenia • Barranquilla • Bogotá • Bucaramanga • Cartagena • Cali • Cúcuta • Florencia • Ibagué • Inírida • Leticia • Manizales • Medellín • Mocoa • Montería • Mitú • Neiva • Pasto • Pereira • Popayán • Puerto Carreño • Quibdó • Riohacha • San Andrés • San José del Guaviare • Santa Marta • Sincelejo • Tunja • Valledupar • Villavicencio • Yopal


text:
An t-Suain
Is e dùthaich ann an Lochlainn anns an Roinn-Eòrpa a tha anns an t-Suain.[1][2][3][4][5][6][7] Tha crìochan aige le Nirribhidh anns an iar agus le Suòmaidh anns an ear-thuath. Anns an iar tha a' Mhuir Baltach ann. Tha an t-Suain ceangailte ris an Danmhairg le drochaid ris an canar Öresundsbron. Tha an cuid as motha de na daoine (84%) a’ fuireach anns na bailtean mòra. Tha Stockholm na prìomh-bhaile.
Daoine ainmeil às an t-Suain[deasaich | deasaich an tùs]
B’ e rannsaichear bith-eòlais às an t-Suain a bha ann an Carl Linnaeus. Tha e cliùiteach airson an t-siostam ainmeachaidh ris an canar "Taxologie". Rugadh Toomas Hendrik Ilves, ceann-suidhe Eastòinia, ann an Stockholm. Tha an cluicheadair ball-coise Henrik Larsson às an t-Suain. Bha e a' cluich anns an sgioba Celtic. 'S e sgrìobhadair ainmeil às an t-Suain a th' ann an Torgny Lindgren.
Seo cuid de na ceimigearan cudthromach:
- Johan August Arfwedson
- Svante Arrhenius
- Jöns Jacob Berzelius
- Hans von Euler-Chelpin, a fhuair an Duais Nobel ann an Ceimigeachd anns a' bhliadhna 1929.
Bailtean as Motha[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Brìgh nam Facal, Faclair Ùr don Bhun-sgoil (deas. Cox, Richard A.V.) - ISBN 0-903204-21-5
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1-871901-39-1
- ↑ Am Faclair Gàidhlig-Beurla, Colin Mark, foillsichte aig Routledge, Lunnainn (2004), ISBN 0-415-29761-3
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Geonames


text:
Honda (Baile)
' S e baile beag ann an Tolima, Coloimbia,[1] a th' ann Honda neo San Bartolomé de Honda. Tha e suidhichte ann an meadhan na dùthcha ri taobh na h-aibhne Mhagdalena, aig astar dhe 142km bho Bhogotá agus 240km bho Mhedellín. Tha àirde meadhanach dhe 225m os cionn ìre na mara aige. ‘S e baile le clìomaid teth a th' ann le teodhachd meadhanach dhe 27˚, rè na bliadhna. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1560.
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha 27,310 nan tàmh anns a' bhaile, chan eil ach 893 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile.[2] Tha fearann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[3] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail.
Taobh chinnidh, ' s e Daoine geala agus mestizos a th' ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an Honda. 'S e Tùsanaich a th' ann an 1.1%, daoine geala agus mestizos a th' ann an 33.9% agus tha 1.7% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. ' S urrainn dhan 89.8% dhe na daoine ann an Honda leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 46.1% dhe na dachannan.[4]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Honda. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid Chaitligeach a th' ann fhathast,[5] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s a tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Alfonso López Pumarejo (1886 – 1959): Ceann-suidhe na dùthcha anns na 1930an agus na 1940an.


text:
Cromleax
Thuit e a-steach don phrais làn deoch dhraoidheil nuair a bh' e na phaiste is tha am buaidh air bhith air bhon uairsin, chan fhaod e an deoch òl nas motha a-rèir Cocairix, an draoidh. 'S e an caraid as fhearr aig Asterix a th' ann.
'S toil leis Torc, ach is beag air na Romanaich. (uill 's toil leis a bhith ag obair orra.)
Mar an t-ainm san Fhrangais is 'sa Bheurla, Obelix, a tha a' tarraing air an fhacal, obelisk, tha Cromleax a' tarraing air an fhacail Gàidhlig airson na carraighean-cuimhne ceilteach, cromleac.


text:
Coontae Ghivlyn
Ta Coontae Ghivlyn (Yernish: Contae Átha Cliath, Baarle: County Dublin), ny Ard Ghivlyn jiu[1] (Yernish: Réigiún Átha Cliath, Baarle: Dublin Region), ny ard as ny choontae tradishoonagh ta goaill stiagh ard-valley Ghivlyn, preeu-valley Nerin, myrane lesh ny coondaeghyn noa-emshiragh Doon Laoire-Rhaa yn Doon, Fine Goal as Divlyn Yiass. She Lught-Reill Ardjynagh Ghivlyn ny lught-reill ardjynagh da'n ard. Va Divyln nane jeh ny coondaeghyn shinney ayns Nerin dy ve kiaddit, ayns ny 1100yn jeianagh liorish Ree Juan Hostyn.
Cummal
Soiaghey as staydys[reagh]
Ta Divlyn ny hoie er coose hiar Nerin ayns Queiggey Lion.
Va staydys coontae formoil ec yn ard roish y skeaylley echey myr coontae ayns 1994, lesh Ayrn 9 Cooid 1(a) jeh'n Local Government (Dublin) Act, 1993 as eh gra "dy bee jerrey lesh y choontae" veih'n 1-d Jerrey Geuree 1994.[2] Ec y traa shen, as myr freggyrt rish tuarastyl jeh'n Choonseil Oarpagh va taishbyney dy row Nerin ny çheer smoo laarit 'syn Unnaneys Oarpagh, v'eh briwnyssit nagh row un choontae 'syn ard so-stiurey as deynlagh rere perspeghtaght ghurneilys ynnydagh. Va'n coontae skeayllt dy formoil as va ny coondaeghyn Doon Laoire-Rhaa yn Doon, Fine Goal, as Divlyn Yiass currit ayns e ynnyd, lesh soiaghey coontae hene ec dagh fer jeu. Va fys mie ec y reiltys er mooads y slattys v'er ny gholl trooid y Dáil, as eh currit ayns noteyn dy geyre ec Avril Doyle ayns Dáil Éireann er 3 Sauin 1993, tra v'eh fogrit eck dy row "Y Billey roin jiu cur jerrey lesh Coontae Ghivlyn dy breeoil, as myr dooiney va ruggit as troggit 'syn ard shoh ayns Nerin ta mee smooinaghtyn dy vel eh quaagh dy vel shin 'sy Thie shoh cur jerrey lesh Coontae Ghivlyn. Cha nel mee shickyr dy vel ny Divlynee toiggal cre ta shin jannoo jiu, agh she shen yn stayd dy breeoil."[3]
Staydys roie[reagh]
'Sy traa t'ayn jiu, ta kuse vooar dy heshaghtyn, bingyssyn steat as fwirranyn spoyrt gobbraghey er bunneydys "Choontae Ghivlyn". Rere shen, ta tharmane ayn mychione leighoilid ny coondaeghyn noa - ga dy vel staydys coontae reiragh oc as y staydys shen yn un staydys ta freilt rere y vunraght ayns Pobblaght Nerin. Ta cur sheese er Coontae Ghivlyn ayns slattyssaght myr "Ard Ghivlyn" ynrican rere conaantyn y Local Government Act, 1991 (Regional Authorities) (Establishment) Order, 1993,[1] as she shen y termeeaght ta ymmydit dy h-oikoil ec ny kiare coonseilyn reiragh ayns Divlyn ayns cuir-magh naight bentyn rish ard y çhenn choontae. Ta ymmyd er lheh jeh'n enmys Ard Ghivlyn Mooar cur seose tharmane chammah, as yn ard shen jeant seose jeh Ard Ghivlyn myrane lesh ny coondaeghyn Keeill Darey, yn Vee as Keeill Mantan. Rere coontey-pobble ny bleeaney 2002[4] va 1,122,821 cummaltee ayns Ard Ghivlyn, as eh jannoo 28% jeh pobble ny çheerey.
Gurneilys ynnydagh[reagh]
Ta Coonseil Ard-Valjagh Ghivlyn er ve ayn er feie ram eashyn, er enney myr Co-chorp Ghivlyn myr coontae corpagh, as va Coonseil Choontae Ghivlyn scryssit magh 'sy vlein 1994. Va tree coonseilyn noa currit ayns e ynnyd: T'ad ny rheynnyn reiragh ynnydagh t'ayns Ard Ghivlyn jiu na:
Meoir Ghivlyn[reagh]
Ayns Mee Voaldyn ny bleeaney 2009, v'eh fogrit magh ec John Gormley, Shirveishagh Çhymmyltaght, Eiraght as Gurneilys Ynnydagh, dy bee "Meoir Ghivlyn" reiht dy jeeragh veih 2010, as va ny currymyn echey cosoylagh rish ad t'ec Meoir Lunnin, as dy bee e churrymyn sheeynt magh er feie ny kiare rheynnyn reiragh çheusthie jeh shenn choontae Ghivlyn.[5] Bee'n Meoir ny chaairliagh er Údarás Iompair Bhaile Átha Cliath.[6] Ta Ard-Veoir Ghivlyn roie ny chaairliagh er y Choonseil Ard-Valjagh, as ta'n oik shen er ny reih dagh blein.
Baljyn as fo-valjyn[reagh]
- Áth an Ghainimh, An Aill, An Briotás, An Caisleán Nua, An Charraig Dhubh, An Cloigín Gorm, An Choill Mhór, An Port Thoir, Ard Aidhin
- Baile Adaim, Baile an Ásaigh, Baile an Bhóthair, Baile an Hartaigh, Baile an Huntaigh, Baile an Lobhair, Baile an Mhuilinn, Baile an Teampaill, Baile an Tirialaigh, Baile an tSaoir, Baile Bhailcín, Baile Bhlainséir, Baile Breac, Baile Brigín, Baile Baodáin, Baile Dúill, Baile Éamainn, Baile Formaid, Baile na nGabhar, Baile Munna, Baile na Manach, Baile na Miontan, Baile Pheire, Baile Phámar, Baile Phib, Baile Rónáin, Baile Uí Lachnáin, Baile Ghrífín, Baile Uí Chuilinn, Baile na Ridire, Beaumont, Belfield, Binn Éadair, Bóthar na gCloch
- Cabán tSíle, Cabrach, Caisleán Crucha, Cam Uisce, An Carnán, Baile an Chairpintéaraigh, Carraig an tSionnaigh, Carraig Maonais, An Chéim, An Chúlóg, Cill Bharróg, Cill Easra, Cill Fhionntáin, Cill Iníon Léinín, Cill Mac Oda, Cill Mhaighneann, Cill Na Manach, Cill Tiarnáin, Cionn Sáile, Cluain Dolcáin, Cluain Ioraird, Cluain Saileach, Cluain Sceach, Cluain Seach, Cluain Tarbh, Cnocán Doirinne, Cnoc Mhuirfean, Coill na Silíní, Cois Bá, An Com, Croimghlinn, Crois Araild, Cuan Aoibhinn, Cuas an Ghainimh, Cúl Mhín
- Darndál, Dartraí, Deilginis, Divlyn, Domhnach Bat, Domhnach Broc, Domhnach Cearnaigh, Domhnach Míde, Droichead na Dothra, Droichead na hInse, Droim Conrach, Droimneach, Dumhach Thrá, Doon Laoire, Dún Droma
- Faiche na Rás, Fionnradharc, Fionnbhrú, Fionnghlas
- Na Glasáin, Glas Naíon, Glas Tuathail, Gleancuillean, Gleann na gCaorach, Gráinseach Ghormáin, Gráinseach an Déin, Na Glaschnoic
- Iarthar na Cathrach, Inse Chór
- Cill Shalcháin, Cnoc Liamhna
- Leamhcán, Lusca
- Margadh na Feirme, Marino, Muirfin, Mullach Eadrad, Mullach Íde
- Ongar
- Port Mearnóg
- Raghnallach, Ráth Cúil, Ráth Eanaigh, Ráth Fearnáin, Ráth Garbh, Ráth Maonais, Ráth Mhichíl, Ráth Miontáin, Rialto, An Rinn, Ros Eó, Rockbrook
- Sáile Cnocáin, Na Sceirí, An Seanbhábhún, Seanchill, Seantrabh, Séipéal Iosóid, Sord Cholmcille, Stigh Lorcáin
- Tamhlacht, Teach Mealóg, Teach na Giúise, Teach Sagairt, Teampaill Ghil, Tír an Iúir
Jeeagh er neesht[reagh]
- Rolley mannishteryn as prioraghtyn ayns Pobblaght Nerin (Coontae Ghivlyn)
- Rolley aarheynnyn Choontae Ghivlyn
- Son aarheynnyn barranagh y çhenn choontae
Imraaghyn[reagh]
- ↑ 1.0 1.1 Local Government Act, 1991 (Regional Authorities) (Establishment) Order, 1993. Feddynit er 2009-07-31.
- ↑ Aght yn Oireachtas: Local Government (Dublin) Act, 1993 (Section 9 Part 1(a))
- ↑ "The Bill before us today effectively abolishes County Dublin, and as one born and bred in these parts of Ireland I find it rather strange that we in this House are abolishing County Dublin. I am not sure whether Dubliners realise that that is what we are about today, but in effect that is the case." Dáil Éireann: Parliamentary Debates (3 Sauin, 1993)
- ↑ Oik Meanagh ny Staydraa: Census 2002 (Volume 1- Population Classified by Area)
- ↑ Molony, Senan (13 Boaldyn 2009). "Dublin to get first directly elected mayor by next year", Irish Independent. Feddynit magh er 2009-05-13.
- ↑ Edwards, Elaine (12 Boaldyn 2009). "Dublin to elect mayor next year", The Irish Times. Feddynit magh er 2009-05-13.
Kianglaghyn mooie[reagh]
- Lught-Reill Ardjynagh Ghivlyn
- Seyrnaght Choontae Ghivlyn
- Skeeraghyn theayagh Choontae Ghivlyn, veih Ireland.com


text:
Charles Rennie Mackintosh
Rugadh Charles Rennie Mackintosh 7 an t-Ògmhios 1868 ann an Glaschu agus bhàsaich e 10 an Dùbhlachd 1928 ann an Lunnainn. Bha deichnear co-dhaltan aice. Bha athair ag obar ri poileas ann an Glaschu flùranachd (horticulture) agus bu toil leis obair anns an lios. Nuair bha Charles Rennie Mackintosh òg cha robh e slàn agus air an adhbhar sin b' fheudar dha e coiseachd mòran timcheall Glaschu. Dh'fhàs ùidh aige air nàdar agus thòisich e flùraichean agus beòthaichean agus structar nan flùraichean a pheantadh. Ann an 1883, nuair bha e 15 bliadhna a dh'aois thòisich Charles Rennie Mackintosh prìomh-chlachaireachd ionnsachadh air an Glasgow School of Art. An ath-bhliadhna thòisich e obair ann an oifig phrìomh-chlachaireachd agus bha e ag ionnsachaidh pàirt-ùine ann an GSA.[1]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Anthony Jones Charles Rennie Mackintosh 1990 Studio Editions Ltd. London ISBN 1-55521-625-0


text:
Seapanais
Tha tuilleadh air 130 millean daoine aig a bheil Seapanais, a tha a' fuireach san t-Seapan agus ann an coimhearsnachdan eilthirich Seapanach air feadh an t-saoghail. 'S e Nihongo (日本語)a chanas ri Seapanais anns a' chànan fhèin. Tha e a' ciallachadh cànan Iapain. 'S e Grian a' bhrìgh a th' air an kanji 日 agus an seo, Freumh air 本. Tha am briathar Sìneach-Seapanach seo, 日本(Nihon no Nippon), a' toirt dealbh air an t-Seapan bho shealladh na Sìne, a thaobh suidheachaidh cruinn-eòlasach an dà dhùthaich. 'S i an t-Seapan far a dh' èireas a' ghrian agus an t-Sìn far an tèid i foidhpe. Tha an abairt Tìr Èirigh na Grèine a' tighinn às an sin.
Tùs agus Seòrsachadh[deasaich | deasaich an tùs]
'S e cànan in-sònraichte (isolated language) a th' ann an Seapanais. 'S e an cànan as dlùithe ris, Coireanais (a thaobh morf-eòlas, co-chàradh gu h-àraid), ach nam biodh Ryūkyūanais (teanga Okinawa) ga mheas mar chànan na chòir fhèin, 's esan an cànan a bu dhlùithe mar phàirt dhen aon teaghlach cànain. [3]
Gidheadh, 's iomadh teoric a tha ann a tha a' sireadh air mìnicheadh a thoirt air tùs a' chànain seo, ach chan eil fiù 's aon dhiubh sin nach eil air a connsachadh. Tha cuid de sgoilearan air Seapanais a cheangladh ri Coireanais, Mongolais agus na cànanan Altaic eile, a' toirt iomradh air coimeas gràmadach eatorra. Tha sgoilearan eile a' sìreadh tùs a' chànain ann an sòisealtasan coltach ri Seapan a thaobh cultar agus eigeòlas eadar ceann a Deas na Sìne agus An Himalaya. An dèidh sin, tha feadhainn eile a' cumail a-mach gur ionnan tùs a' chànain agus na cànanan Draibhideach agus cànanan nan ioma-eileanach.(Polynesia) 'S ann tric a bhithear a' moladh gur e crìtheol a th' anns a' chànan seo, a' gabhail a-steach tuilleadh air aon de na teangannan sin.
Buadhan[deasaich | deasaich an tùs]
'S e cànan co-glaodhach (agglutinating language) a th' ann an Seapanais. 'S e sin gu bheil i a' leigeil rithe structar gràmadach le bhith a' ceangladh comharran (は,が,に/wa, ga, ni) ri stuic fhacail.[4]
Ged a tha riochdairean ann mar: 私 watashi (mi), あなた anata (thu), 彼 kare (e), 彼女 kanojo (i) is mar sin air adhart, chan eileas gan cleachdadh cho tric ann an còmhradh, seach ann an sgrìobhadh. Tha sin a' dèanamh gu bheil Seapanais caran neo-dhìreach mar chainnt; rud a tha a' freagairt an t-sluaigh Seapanach gu math, oir tha iadsan gam meas neo-dhìreach gu leòr nan dòighean.
Mar eisimpleir, chanar 私はスコットランド人です.watashi ha sukottorandojin desu. (Mise - Albannach - tha) (Tha mi nam Albannach), ach ann an còmhradh far a bheil e soilleir cò tha a' bruidhinn agus cò mu dheidhinn, dh' fhàgar watashi (còmhla ris a' chomharra はwa), a-mach agus theirear スコットランド人です.sukottorandojin desu; (Albannach-tha). Cha leigeas a leas an riochdair watashi (mi) a ràdh idir airson 's gun tuig daoine. Mar sin dheth, tha Seapanais gu math feumail airson bruidhinn air daoine, no air dìomhaireas nach eileas ag iarraidh fhoillseachadh. Fiù 's nan cluinneadh cuideigin an còmhradh, dh' fhaoidte nach ann a bhiodh fios aca cò no dè air a bhiodh an luchd-labhairt a-mach, air sgàth chion riochdairean. 'S e cnag na cùise a th' ann nach eil an t-subseig ga cleachdadh a h-uile uair ann an còmhradh.
Riochdan Modhail
'S iomadh chaochladh a tha air Seapanais a-rèir dreuchd, inbhe is àite san t- sòisealtas, gnè agus aithneachadh sgìreil an neach-labhairt. Tha siostam gràmadach farsainn aig Seapanais gus cainnt a chur air foirmeileachd agus modhaileachd; rud aig nach eil a' chuid as motha de chànanan Siarach.
Keigo[deasaich | deasaich an tùs]
'S e Keigo (敬語)a chanas ri modhaileachd ann an Seapanais, agus thathas ga cleachdadh a-rèir inbhe a' chàirdeas a tha ann eadar daoine. Chan eil càirdeas co-ionnan sa chumantas ann an sòisealtas Seapanach. 'S tric a bhios suidheachadh nas àirde aig neach, agus gabhaidh sin a dhearbhadh a-rèir iomadach fhactair leithid dreuchd, aois, eòlas no fiù 's an suidheachadh anns a bheil neach aig an àm - mar eisimpleir, cuideigin ag iarraidh fàbhair air cuideigin eile. Thathas a' cleachdadh Keigo ann an gnothach sam bith far a bheil neach-obrach a' bruidhinn ri neach-ceannaich; m.e. ann an taigh-bìdh, no bùth sam bith eile. Faodaidh an neach-ceannaich cainnt dhìreach mhì-fhoirmeil a chleachdadh (gu ìre), ach chan fhaod an neach-obrach idir, mura h-e neach a tha tòrr nas aosta na an neach-ceannaich a th' ann.
Dòighean eadar-dhealaichte air na h-aon rudan a ràdh.
Tha fiù 's gnìomhar beag sìmplidh air a chur an cèill ann an diofar dhòigh a-rèir cò tha a' dol càite. Ma tha thu fhèin a' dol a thadhail air neach aig a bheil inbhe nas àirde, 's iad mairu agus ukagau na gnìomhairean a thathas a' cleachdadh. (Oir, tha sin a' sealltainn an inbhe nas ìsle a th' agad fhèin. Dh' fhaodadh cainnt ùmhail seach cainnt urramach a chur orra.) Ma 's e neach 's inbhe nas àirde aige a bhios a' falbh a dh'àiteigin, 's iad irassharu agus oideninaru na gnìomhairean urramach. Tha diofar ìrean fhoirmealachd ann cuideachd. Ma 's e 's gu bheileas a' bruidhinn ri caraidean dlùith, 's e iku am facal mì-fhoirmeil, leis na comharran fireann no boireann, yo no wa, air an cur ris a cheann. 'S e ikimasu no ikundesu a bhiodh ann ge-tà, ann an suidheachadh nas fhoirmeile, fiù 's eadar daoine is inbhe co-ionann aca. 'S iad suidheachaidhean "desu/masu" a theireas ri seo; far an gabh gnìomhairean suidheachaidhean foirmeil na deiridhean modhail -desu no -masu.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Staitistig Riaghaltas na Seapaine [1]
- ↑ Cànanan an t-Saoghail [2]
- ↑ Japan As It Is/日本タテヨコ;Ceathramh Eagran Dà-chànanach, foillsichte le Gakken ISBN 4-05-401425-9
- ↑ Japan As It Is/日本タテヨコ;Ceathramh Eagran Dà-chànanach, foillsichte le Gakken ISBN 4-05-401425-9


text:
Brùnaigh
'S e dùthaich ann an Àisia a tha ann an Brùnaigh[1][2][3] neo Brunai[4], (Cànan Malay: Negara Brunei Darussalam, Cànan Jawi: برني دارالسلام ), ainm oifigeil sa Bheurla: State of Brunei, Abode of Peace).
Tha i suidhichte san àird a tuath air an eilean Borneo ann an Àisia an Ear-Dheas. Tha crìochan aice le Malaidhsia.
'S e Bandar Seri Begawan prìomh-bhaile Bhrùnaigh.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Dùthchannan ag SMO
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]


text:
Clàraidhean Gaeilge gan cur air-loidhne
22 An Dàmhair 2013 Ùraichte aig Ùraichte aig
Chaidh clàraidhean de dhaoine a' bruidhinn na Gaeilge ann an contaidhean air feadh na h-Èireann far nach eil i ga bruidhinn tuilleadh, a chur air-loidhne.
Chlàradh na daoine ann an 1928-1931, mar phàirt de phròiseact le Acadamh Ríoga na hÉirean.
Rugadh cuid de na daoine a chaidh a chlàradh ron Ghort Mhòr.
Tha na clàraidhean, a tha nan eisimpleirean de dhual-chainntean nach cluinnear an-diugh, a-nis ri chluinntinn air an eadadr-lìon.
Tha Teàrlach Quinnell a' toirt dhuinn na h-aithris seo bho TG4.


text:
Çhengaghyn Gaelgagh
Tra dy row, va çhengaghyn Gaelgagh, ny çhengaghyn Gailckagh, ry-chlashtyn eddyr Nerin Yiass, Mannin as Nalbin Hwoaie. Va shenn Ghaelg Albinagh focklymagh as shenn Yernish focklymagh feer chasley rish y cheilley, as er lesh sleih she abbyrtyn jeh un çhengey v'ayn. Ta tree çhengaghyn Gaelgagh ayn nish: Gaelg, Gaelg Albinagh (Gàidhlig) as Yernish (Gaeilge). Ta Gaelg Chanadagh ny h-abbyrt jeh'n Ghaelg Albinagh.
Cummal
Celtiagh P as Q[reagh]
Rere'n chorys Celtiagh P as Q, t'ad cur Celtiagh Q er y vanglane shoh. Ren ny çhengaghyn shoh freayll *[kʷ] jeh'n Phroto-Cheltish; ayns ny çhengaghyn Brythonagh as Goalish, haink eh dy ve [p], as myr shen, t'ad cur Celtiagh P orroo ny keayrtyn. Va *[kʷ] freilt ec Celtibeirish chammah, as myr shen, t'ish fo Celtiagh Q chammah, ga nagh vel ee ny çhengey Ghaelgagh.
Cairscreeu[reagh]
Neayr's yn 20oo eash, v'ad cliaghtey screeu Yernish as Gaelg Albinagh lesh lettyryn Gaelgagh. Cha nel eshyn ry-akin jiu agh son jesheenys ny ymmyd shagheydagh dy jioinagh, myr sampleyr, ayns cowraghyn sheshaghtyn.
Cairscreeu ny Yernish[reagh]
Va Yernish ny çhengey focklymagh ayns Nerin derrey'n 17oo eash, as ren Gaelg Chlassicagh yn obbyr cheddin ayns Nalbin derrey'n 18oo eash. Ta caghlaaghyn cairscreeu er chur orroo scarrey veih y cheilley; myr sampleyr, ren Rannóg an Aistriúcháin jannoo aashagh y Yernish. T'ad cur Caighdeán Oifigiúil er y chummey noa. Rere'n chummey shoh, ren ad scryssey magh ymmodee lettyryn tostagh, as caghlaa breeocklyn rere fockley magh cadjin (she cummey cadjin t'ayn, as myr shen, cha nel eh soilshaghey magh fockley magh dagh abbyrt).
Cairscreeu ny Gaelgey Albinagh[reagh]
Cha ren ad Gaelg Albinagh aashagh 'syn aght shoh, agh ayns 1981, hug roish y Scottish Examinations Board (Oik Scrutaghtyn Nalbin) coyrle son cairscreeu ny çhengey.
Cairscreeu ny Gaelgey[reagh]
My row screeuaght Gaelgey er lheh ayn roish yn Aachummey, cha row eh ry-gheddyn ec y traa ghow sleih toshiaght coyrlaghey dy trome lettyraght cadjin. Er y fa shoh, tra v'ad geabbey cur lhieu cairscreeu stiagh da'n çhengey, ren ad corys noa. Dy cadjin, t'ad gra dy chroo John Philips eh eh hene. V'eh ny Aspick Sodor as Man (1605-1633) currit ayns Bretin, as hug eh Gaelg er yn Lioar Padjer Cadjin. Aghterbee, t'eh jeeaghyn dy row caslyssyn echey rish coryssyn screeuee va ry-akin nish as reesht ayns Nalbin. Myr sampleyr, va Lioar Dean Lios Moir as docamad Fernaig screeut ayns Gaelg Albinagh rere corys casley rish.


text:
Kl. Ianair
[...]
. Anno Domini .dcc.luii.
Niallghus m. Boith rex na n-Deisse m-Bregh, Muiredach m. Cormaic Slana abbas Lughmaidh, Cathal ri Nepotum Cennselaigh, Domnall m. Flainn Deirgge, Elpin Glaisse Noide, Aedh m. Cormaic leth-ri Ciannacht, Fidhbadhach Cille Deilge mortui sunt.
Cele Petar a Crich Breasail, abbas Ardd Machae.
p.212
Marthu filia Maicc Dubain, dominatrix Cille Daro, obiit.
Bellum Droma Robaigh inter Nepotes Fiachrach & Nepotes Briuin in quo ceciderunt Tadgg m. Muirdibuir & nepotes tres Cellaich, Cathrannach, Cathmugh, Artbran. Ailill nepos Duncodha uictor fuit.


text:
"Is sinne buidheann sgilean na h-Alba, a’ dìreadh air cur ri fàs seasmhach eaconamaidh na h-Alba tro bhith a’ cur ri lìbhrigeadh Ro-innleachdan Eaconamach is Sgilean na h-Alba".
Agus, nan robh an còrr fiosrachaidh a dhìth:
"Bidh sinn ag obair le com-pàirtichean air feadh na h-Alba gus na seirbheisean a leanas a lìbhrigeadh:
• Seirbheis TCFD na h-Alba
• BCFL (A’ Bhuidheann-ghnìomha Chom-pàirteach airson Fastachd Leantainneach) - taic do dhaoine a tha dith-obrach an dàn dhaibh
• Prògraman NàiseantaTrèanaidh a tha a’ dìreadh air taic a thoirt do neachan a chor is gum faigh iad ’s gun cum iad obair (Bithibh Deiseil a dh’Obair agus Trèanadh do dh’Obair) "
Gilleasbuig:
!!!
Seadh, an t-seachdain-sa tha Mghr Aotrom còir a' toirt thugaibh highlights bhon Ro-innleachd chorporra aig Skills Developement Scotland. Nach buidhe dhuibh!
Leasachadh Sgilean na h-Alba - 's iad na "neachan" ;-) seo a tha toirt a-mach sàr-mhathas mar bhuidheann!
"’S e ar sealladh ach Alba mar dhùthaich anns a bheil neachan is gnìomhachasan a’ faotainn taic o shiostam sgilean is foghlaim a chuidicheas iad an làn chomasan a choileanadh …" Gilleasbuig: zzzzz …
Mòran taing, a mhuinntir SDS! 'S fhada bho nach d'rinn Gilleasbuig a leithid de ghaireachdainn! 'S dòcha bho leugh e an aithisg leis the Gaelic Excellence Group fhèin!


text:
Dragh mu shailleadh sna Hearadh
- 10 An Dùbhlachd 2012
Tha comhairliche às na Hearadh ag iarraidh coinneimh le Comhairle nan Eilean Siar san aithghearrachd airson bruidhinn mu shailleadh nan rathaidean.
Tha Catriona Dhòmhnallach ag iarraidh gun tèid coimhead ris a' phoileasaidh a th' ann atharrachadh seach gu bheil daoine ann an cunnart air na rathaidean nuair a tha reothadh ann.
Tha mì-thoileachas air nochdadh ann an grunn sgìrean de na h-Eileanan Siar o chionn ghoirid mu mar a tha na rathaidean gan sailleadh leis a' Chomhairle.
Tha gearainnean ann gu bheil cuid de rathaidean a tha gu math trang air Prìomhachas 2 fhaighinn, seach Prìomhachas 1.
Tha càraichean air tighinn far an rathaid ann an cuid de sgìrean ri linn seo, a rèir feadhainn a th' air gearainnean a thogail.


text:
Philippe Pétain
Philippe Pétain
B’ e Henri Philippe Benoni Omer Joseph Pétain, (Cauchy-à-la-Tour, 24 an Giblean 1856 – 23 an t-Iuchar Port-Joinville 1951) seanailear Frangach a bha os cionn riaghaltas na dùthcha fo bhuaidh nan Nàsach aig àm an Dàrna Cogaidh, bho 11 an t-Iuchar 1940 gu ruige 20 an Lùnastal 1944, nuair a thill Charles de Gaulle dhan Fhraing.
Teaghlach[deasaich | deasaich an tùs]
Bhuineadh Pétain do theaghlach dhe croitearan caitligeach. Chaidh e dhan sgoil saighdearachd Saint-Cyr ann an 1886 agus dhan Àrd Colaiste a’ Chogaidh (Fraingis: École Supérieure de Guerre) ann an Paris an ath bhliadhna, is bha e an siud gu ruige 1906. Bha e follaiseach gu robh airson eòlas-cogaidh dìonadach agus sabaid na trainnsichean daingnichte. Chaidh e a chur suas gu còrnaileir ann an 1912.
An Cogadh Mòr[deasaich | deasaich an tùs]
Bha e faisg air a bhith a' leigeil dheth a dhreuchd mus do thòisich an cogadh ann an 1914 is chaidh a chur suas a-rithist, an turas seo gu bhith na sheanailear. Ghabh e pàirt anns an iomairt soirbheachail ann an Champage ann an t-Sultain 1915, is e os cionn Dàrna Arm na Frainge. An ath bhliadhna, bha Charles de Gaulle òg a-measg a chuid oifigearan aig Verdun, is Pétain a’ stiùireadh iomairt dìon a’ bhaile.
Bha an iomairt fhada sin an aghaidh nan Gearmailteach cho soirbheachail math proifeiseanta gun do dh’ fhàs e cliùiteach air feadh na dùthcha is na daoine cho measail air. Air sàilleabh sin, 's e esan a chaidh ainmeachadh ceannard na Feachdan Armachd uile gu lèir (an àite Robert-Georges Nivelle, a dh’fhàilig anns an iomairt ann an Chemin des Dames) an ceann corra mhìos, nuair a bha mì-mhisnich a’ fàs na bu miosa eadar na saighdearan is iad a’ seasamh an aghaidh an Airm. Chuir e an droch stàit anns an robh na saighdearan am feabhas, ged an do chuir e sìos na reubaltaich anns an dòigh uabhasach garbh cruaidh. Dh’ath-eagaraich e an t-Arm is bhuannaich e earbsa nan saighdear.
Bha e fhathast san dreuchd sin aig deireadh a’ chogaidh, ged an robh e fo òrdughan an t-seanaileir Foch bhon an Giblean 1918. Chaidh Foch ainmeachadh ceannard na feachdan ann an iar uile gu lèir, is chuir iad ruaig air na Gearmailtich a bha a’ cur ionnsaigh mu dheireadh orrasan. Le sin, b’ fheudar dha na Gearmailtich fosadh iarraidh. Aig deireadh na bliadhna 1918, fhuair Pétain bata sònraichte pròiseil dhe marasgal na Frainge, an rud as cliùitiche do shaighdear sam bith anns an Arm.
Cha robh e an sàs ann an iomairt neo iomairt idir gu ruige 1925, is e ann am Maroco an turas seo a’ sabaid an aghaidh Abd el-Krim anns an Rif. Chuir Pétain ruaig air ann an 1926. An dèidh sin bha e na fhear sgrùdadh coitcheann an Airm, na mhinistear a’ chogaidh anns an riaghaltas aig Gaston Doumergue agus ann an 1939, tosgair na Frainge anns An Spàinn aig Franco.