text:
- TIOTAL
- Litir gu Mgr. Moireasdan ag iarraidh airgid
- EXTERNAL ID
- Z_GB1741_R31_3_32
- ÀITE
- Mealanais
- SGÌRE
- Tunga agus Fàrr
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Cinn t-Sàile MhicAoidh
- DEIT
- 30 Am Màrt 1900
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn Ghallaibh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6251
- KEYWORDS
- togail dhrochaidean
croitearan
togail rathaidean
Comhairle Thunga
Tha an litir ag ràdh gun do ghealladh £20 dha na fir a bha ag obair air an rathad ùr, nuair a bhiodh iad ullamh. Tha na fir a-nis ag iarraidh an airgid air an fhear a th' air ceann na cùise, ach cha deach a chur thuige fhathast.
Tha an ceannard sin ag iarraidh air Mgr. Moireasdan a dhìcheall a dhèanamh gus an t-airgead fhaighinn do na fir


c: text/html

text:
- TIOTAL
- Taigh-tughaidh, Drochaid an Lagain
- EXTERNAL ID
- QZP99_94052_02_12
- ÀITE
- Drochaid an Lagain
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Lagan
- CRUTHADAIR
- I F Grant
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38622
- KEYWORDS
- taigh-croite
taigh-tughaidh
tughadh
a' tughadh
'S ann on chruinneachadh aig an neach-eachdraidh is an neach-dualchais, Iseabail F. Ghrannd, a thàinig an dealbh seo a tha a' sealltainn Taigh-tughaidh briste aig Drochaid an Lagain. San leabhar 'Highland Folk Ways', tha I F Ghrannd ag innse mu na taighean a bh' aig daoine air a' Ghàidhealtachd agus mu na dòighean eadar-dhealaichte san deach an togail.
'S ann de sheòrsa a nochd san ochdamh linn deug a tha an taigh-còmhnaidh beag seo. Aithnichidh duin' e air na h-oirean ceàrnagach, na tulchannan triantanach agus gu h-àraid air na luidhearan sna tulchannan. 'S e taigh-tughaidh a tha san dealbh seo, ach gu math tric 's e mullaichean de sglèat a bhiodh air taighean den t-seòrsa seo
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Leabhran de bhriathrachas eadar-lìn ga sgaoileadh
11 Cèitean 2012
’S e stòr-dàta briathrachais air-loidhne a th’ anns ‘An Seotal’, a tha ag amas gu sònraichte air àrd-sgoiltean a tha a’ teagasg chuspairean tro mheadhan na Gàidhlig, ach goireas a tha cuideachd feumail dha sgoilearan aig a h-uile ìre agus dha saoghal na Gàidhlig san fharsaingeachd.
Tha an làrach a’ sealltainn:
- briathrachas anns a’ Bheurla agus anns a’ Ghàidhlig
- fiosrachadh briathradaireachd iomchaidh eile, mar eisimpleir, gnè ainmearan, facail iomarra agus cruthan eile
- cuspair(ean) ris a bheil ceangal sònraichte aig a’ bhriathrachas
- eisimpleirean de chleachdaidhean far a bheil sin iomchaidh
- cliath gràmair a tha a’ toirt stiùir air mar a tha ainmearan ag atharrachadh ann an diofar thuisealan agus a rèir ’s a bheil alt còmhla riutha no nach eil.
Nuair a bhathas ag ullachadh na làraich nochd grunn cheistean mu bhriathrachas iomchaidh agus bha e follaiseach gun robh iomadach eadar-theangachadh Gàidhlig ann airson aon fhacal Beurla, mar eisimpleir, ‘brobhsair’, ‘rùraiche’, ‘sealladair’ airson ‘browser’; ‘cliog’ is ‘briog’ airson ‘click’; ‘thoir a-nuas’ is ‘luchdaich a-nuas’ airson ‘download’.
Ri linn sin thug ‘An Seotal’ còrr is deich riochdairean fichead bho bhuidhnean foghlaim, buidhnean leasachaidh Gàidhlig, craoladairean agus ionadan acadaimigeach còmhla aig co-labhairt gus feumalachdan briathrachas eadar-lìn na Gàidhlig a rannsachadh.
Tron latha bhathar a’ deasbad na ceiste san fharsaingeachd agus a’ toirt sùil air a’ bhriathrachas fhèin. Anns an leabhran seo gheibhear toradh na h-obrach aca, cuide ri toradh grunn leasachaidhean eile ann an cànan coimpiutaireachd na Gàidhlig.
Ar taing dhan a h-uile duine a bha an làthair, agus gu sònraichte dha TELI airson an cuid taice.
Chaidh gabhail ris aig a’ cho-labhairt gu bheil feum air briathrachas aontaichte, air grunnan adhbharan.
An toiseach, sàbhailidh e do bhuidhnean leasachaidh agus companaidhean dealbhachaidh ùine no airgead a chosg air eadar-theangachaidhean ùra gach turas a thèid làrach-lìn no eile a chruthachadh sa chànan.
Nas cudromaiche na sin, math dh’fhaodte, leigidh e le luchd-brobhsaidh fàs cleachdte ri bhith a’ cleachdadh an eadar-lìn anns a’ chànan.
’S e raon cudromach a th’ anns an eadar-lìon don Ghàidhlig, agus gu dearbha, do chànanan san fhairsaingeachd.
Mar sin, tha sinn an dòchas gun tèid aig an leabhran seo air cuid de na ceistean a bhios ag èirigh a fhreagairt ‘s gum bi e feumail dhuibh ann a bhith a’ cruthachadh ghoireasan ùra Gàidhlig.
Tha am briathrachas air fad san leabhran seo ri fhaighinn anns ‘An Seotal’ aig www.anseotal.org.uk.


text:
- TIOTAL
- Fear de luchd obrach Rathad Iarainn Na Gàidhealteachd
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_135
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11227
- KEYWORDS
- Rathad Iarainn Na Gàidhealtachd, Lochgorm
einnsean smùid
Inbhir Nis
taigh cruinn
àite obrach
Air sgàth cho iomallach 's a bha Rathad Iarainn Na Gàidhealteachd, chaidh àite a thogail ann an Inbhir Nis ann an 1864 far am bithear a' càradh nan trèanaichean. Bha iomadh togalach ann an àite obrach Loch Gorm, far an robh innealan càraidh, innealan togail agus àite cruinn le bòrd a chuireadh car ach an deidheadh na h-einnseanan a chàradh gu luath. Ann an seo chaidh iomadh einnsean smùid a thogail le ainmeannan mar "Clachnacuddin" agus "Strathpeffer" . 'Chaidh an obair seo air adhart gu 1923 gus an deach an companaidh còmhla ri London Midland agus Rathaidean Iarainn na h-Alba.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Pereira (baile)
‘S e prìomh-bhaile na roinne Risaralda, ann an Coloimbia,[1] a th’ann Pereira.[2] Tha e suidhichte aig àirde dhe 1411m os cionn ìre na mara 294km air falbh bho Bhogotá[3] agus tha e faisg air Cali agus Medellín. A bharrachd air sin, tha teodhachd meadhan dhe 23° aige, rè a’ bhliadhna. Chaidh am baile a steidheachadh ann an 1863 anns an sgìre ris an canar Meadhan a’ Chofaidh (Spàinntis: El Eje Cafetero). Tha eaconomaidh a’ bhaile gu math crochte air gnìomhachas a’ chofaidh. Tha cunntas-sluaigh dhe 443,554 aig a' bhaile fhèin ann an 2005, a-rèir a’ chunntas-sluaigh mu dheireadh.[4] 'S e Pereira an 13mh baile as motha na dùthcha.[5]
Susbaint
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
'S e Cartago a' chiad ainm a fhuair am baile leis gur e à Cartagena de Indias a bha a'mhòr-chuid dhe na saighdear a ràinig ann ann 1540.[6] Chaidh an t-ainm a dh'atharrachadh gu Pereira ann an 1863 mar chuimhe air José agus Manuel Peraira, dithis bhràthar a chuir am baile air bhog nuair a bha iad a' teiche bho na Spàinntich aig àm Cogadh an Neo-Eisimeileachd eadar 1816 agus 1819.[7]
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha 443,554 nan tàmh anns a' bhaile, chan eil ach 72,315 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile. Tha fearrann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[8] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail.
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala/mestizos a th'ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann am Pereira, ach tha 0.7% dhe Tùsanaich agus 5.7% dhe daoine le freumhan ann an Afraga cuideachd. ' S urrainn dhan 93% dhe na daoine ann an Pereira leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 77.8% dhe na dachannan.[9]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann am Pereira. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,[10] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s a tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
Bailtean Co-Cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Barcelona, An Spàinn
- Gainesville, Stàitean Aonaichte
- Lisbon, Portugal
- Montreal, Canada
- , Sasainn
- València, An Spàinn
- Palma de Mallorca, An Spàinn
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
César Gaviria Trujillo (1947): Ceann-suidhe na dùthcha eadar 1990 agus 1994.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Encyclopedia Britannica
- ↑ Invias
- ↑ Figearan Oifis a' Chunntas-sluaigh
- ↑ Bailtean as motha na dùthcha
- ↑ Leabharlann Luis Angel Arango
- ↑ Fiosrachadh an Riaghaltais
- ↑ Cololmbia Virtual
- ↑ Bileag fhiosrachaidh DANE
- ↑ Country Studies: Colombia
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Arauca • Armenia • Barranquilla • Bogotá • Bucaramanga • Cartagena • Cali • Cúcuta • Florencia • Ibagué • Inírida • Leticia • Manizales • Medellín • Mocoa • Montería • Mitú • Neiva • Pasto • Pereira • Popayán • Puerto Carreño • Quibdó • Riohacha • San Andrés • San José del Guaviare • Santa Marta • Sincelejo • Tunja • Valledupar • Villavicencio • Yopal


text:
- TIOTAL
- DM297287, bhan breic balaist le BR ann an Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_COACHES_227
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- DEIT
- 22 An t-Sultain 1960
- LINN
- 1960an
- CRUTHADAIR
- G E Langmuir
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23805
- KEYWORDS
- HRS
coidsichean rèile
carbadan rèile
stoc gluasadach
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn bhan breic balaist le Rèile Bhreatainn ann an Caol Loch Aillse san t-Sultain 1960. Tha an t-àireamh DM297287 SC oirre agus bha i stèidhichte aig ionad-stòraidh Inbhir Nis a' chompanaidh.
Tha an M a' sealltainn gun tàinig i bho Rèile Lunnainn Meadhan-thìre & Alba bho thùs agus tha an D a' sealltainn gur e carbad roinne nach robh a' cosnadh ionmhas a bh' ann (i.e cha b' e coidse luchd-siubhail no cairt bathair a bh' ann). Tha na litrichean SC a' sealltainn gun deach a shònrachadh do Roinn na h-Alba de Rèile Bhreatainn.


text:
Dlighe Ohm
Dlighe dhealain, steidhichte anns a chiad dol a-mach le Georg Simon Ohm (1787-1854) ollamh de feallsanachd-nàdurra aig Munchen.
Tha Dlighe Ohm ag aithris: Ann an cuairt-dhealain, nuair a bhitheas bruthachd-dhealain (Bholtachd)ag iomain sruth-dhealain tro bacadair, bithidh an sruth-dhealain a reir am bruthachd-dhealain roinnte le luach a’ bhacadair.
Riochdar seo leis a’ cho-ionnanachd
V/B = I
Far a bheil:
V a’ comharraich bruthachd-dhealain [ Aonad = Bholta (V)]
I a’ comharraich Sruth-Dhealain iomainichte [Aonad = Ampere(A)]
B a’ comharraich Bacadh-dhealain [ Aonad = Ohm ( ) ].
Mar is tric sgriobhar an co-ionnachd anns an cruth
Bholtachd = Sruth x Bacadh
V = I × B
Tha an cruth so feumail ri lorg am Bholtachd a tha dith a dh’iomain sruth-dhealain sonraichte tro bacadair de luach ro-steidhichte.
Tha Dlighe Ohm bunaiteach ri sgoil-dhealain agus ri innleadaireachd-dhealanachd


text:
20 an Dùbhlachd
'S e 20 an Dùbhlachd an 354mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (355mh ann am bliadhna-leum). Tha 11 làithean air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1745 - Chuir Prionnsa Teàrlach Stiùbhart oidhche seachad ann an Inbhir Anainn air an t-slighe air ais a dh'Alba.
- 1955 - Chaidh Caerdydd (Cardiff) a ghlaodhadh mar phrìomh-bhaile na Cuimrigh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1890 - Jaroslav Heyrovský, ann am Pràg. Ceimigear às an t-Seic.
- 1961 - Keith Brown, ann an Dùn Èideann. Neach-poileataigs Albannach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1948 - C. Aubrey Smith, ann an Los Angeles. Actair à Sasainn.


text:
- TIOTAL
- Raon-cluiche na cloinne aig an Tràigh, Inbhir Narann
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2804_AT
- ÀITE
- Inbhir Narann
- SIORRACHD/PARRAIST
- SIORRACHD NARANN: Inbhir Narann
- DEIT
- 2010
- LINN
- 2010an
- CRUTHADAIR
- Andrew Taylor
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Andrew Taylor
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34716
- KEYWORDS
- pàilleannan chòmhlain-ciùil
achaidhean spòrs
raointean-cluiche
pàircean-cluiche
rumannan teatha
pàircean
lòintean-plubraich
San dealbh camara seo chithear raon-cluiche na cloinne air a' Mhachair ann an Inbhir Narann, agus an tràigh air a chùlaibh. Bha planaichean aca an lòn-plubraich a dhùnadh ann an 1999 ach chùm e a' dol às dèidh athchuinge mòr.
Chaidh leasachaidhean eile a dhèanamh ris a' Mhachair san dàrna leth den 19mh linn. Chaidh dà shloc mhòr aig cuaraidh an lìonadh a-steach agus bha feur air a chur sìos agus chaidh fasgaidhean, suidheachain agus starain a thogail. Chaidh pàillean còmhlain-ciùil fhosgladh ann an 1884. An-diugh tha an t-àite air a chleachdadh airson geamachan, fèillean agus cuirmean-cnuic agus tha e air a chleachdadh airson criogaid a chluiche, geama a chaidh a thoirt a-steach do dh'Inbhir Narann le luchd-obrach Sasannach a bha ag obair air togail rèile Inbhir Nis-Inbhir Narann sna 1850an.


text:
- TIOTAL
- Am Monadh Ruadh sa Gheamhradh, agus An Lairig Ghru
- EXTERNAL ID
- PC_JMSTRACHAN_240
- ÀITE
- Am Monadh Ruadh
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS
- LINN
- 1970an
- CRUTHADAIR
- JM Strachan
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- J I R Martin
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29080
- KEYWORDS
- forests
mountains
moors
San dealbh seo chithear beanntan A' Mhonaidh Ruaidh. Air taobh deas na deilbh, chithear An Lairig Ghru. 'S e an Lairig Ghru bealach sa Mhonadh Ruadh, a' ruith bho thuath gu deas eadar Oir Spè agus Oir Dhè. Tha Càrn Gorm agus Beinn Mac Duibh ag èirigh gu sear air an Lairig Ghru, agus Am Bràigh Riabhach agus Càrn an t-Sabhail gu siar.
Faisg air mullach a' bhealaich, a tha ag èirigh gu 838 meatairean (2750 tr), tha Lòin Dhè, bun Abhainn Dhè


text:
- TIOTAL
- Eaglais Naoimh Cholm Chille, Sràid a' Bhanca, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_423
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11384
- KEYWORDS
- eaglaisean
Eaglais Shaor na h-Alba
Suidhichte air làrach seann taigh-grùide, bha Eaglais Naoimh Cholm Chille air a togail an toiseach mar Àrd-eaglais Shaor ann an 1851-2, le dealbhachadh Gothaic Dìreach le MacCoinnich agus Mathews. Chaidh a droch mhilleadh le teine ann an 1939 ach chaidh a leasachadh eadar 1948 agus 1953
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- HR 58 'Darnaway Castle' air trèana luchd-siiubhail faisg air Stanlaidh
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_083
- ÀITE
- Stanlaidh
- SGÌRE
- Peairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28132
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
HR 58 'Darnaway Castle' air trèana luchd-siubhail faisg air Stanlaidh.
B' e pàirt den treas agus am baidse mu dheireadh de locomotaibhean 4-6-0 luath luchd-siubhail clas 'Castle' aig Rèile na Gàidhealtachd a bh' ann an HR 58. Chaidh a togail le Companaidh Locomotaibhean Bhreatainn a Tuath ann an 1917. Àireamhaichte 14692 leis an LMS, lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis sa Mhàrt 1946.


text:
- TIOTAL
- Highland Connections with the Titanic, part 3 of 3
- EXTERNAL ID
- RMS_TITANIC_03
- DEIT
- 1912
- LINN
- 1910an
- AITHNEACHADH MAOINE
- 39003
- KEYWORDS
- ships
disasters
Air 23mh An Giblean thill Colbh deasaiche an Inverness Courier air ais gu 'the full story of the Titanic's doom, a story of mingled heroism and horror, full of direct tragedy and unspeakable pathos'. Tha aithisgean naidheachd a-rithist farsaing agus tha a' chiad fios ann mu chall beatha Gàidhealach:
SKYE WOMAN DROWNED
There is every reason to believe that Mr Andrew Johnston, plumber, Newmachar, accompanied by his wife and two children, were on board the Titanic, and that they are amongst the victims in the disaster.
Mr Andrew Johnston, who is the eldest son of Mr William Johnston, storekeeper in the Aberdeen Lime Company's sheds, Newmachar, left Aberdeen to go to America some time ago. He had booked to sail with a vessel timed to leave Southampton some time previously, but he afterwards transferred to the Titanic. The names of Mr Johnston and his wife and family do not appear in any of the lists, but his father, who had a letter and a paper from his son from aboard the Titanic, entertains no doubt that they are among the drowned.
Mrs Johnston was a native of Skye and along with her was her sister with several of a family also, and it is supposed that all of them have been drowned.
B' e Eliza NicBhàtair (34), an nighean aig Uilleam MacBhàtair agus Catrìona Mairead Ros à Bràcadal, anns an Eilean Sgitheanach a bh' anns a' Bh-uas NicIain. Bha i air Anndra Emslie MacIain a phòsadh an oidhche ron Nollaig, 1902, aig an Eaglais Shaor Chlèireach Aonaichte ann an Alexandria, faisg air Dùn Breatainn. B' e an dithis chloinne a bh' ann a Uilleam Anndra (8) agus Catrìona Neileag (7). Cuideachd air an liosta luchd-siubhail bha piuthar Mairead (48), a bha an dòchas a dhol còmhla ri a bràthair Tòmas MacBhàtair ann an Haverhill, Massachusetts, agus cuideachd an nighean bu shine aice Frances, a bha ag obair air mhuinntireas ann an Connecticut, agus thug a beatha ùr agus a chothroman buaidh cho mòr oirre agus gun tug i air a màthair, (bha an duine aice, Eideard Ford air a theaghlach a thrèigsinn, gus eilthireachd a dhèanamh cuideachd), le a ceathrar chloinne eile, Doileag (20), Eideard (18), Uilleam (16) agus Robina (7) eilthireachd a dhèanamh.
Faodar an teaghlach MacBhàtair a leantainn ann an clàran a' Chunntais-sluaigh. Rugadh Peigi Ros ann an Alanais agus phòs i Uilleam MacBhàtair an sin ann an 1851. B' e luchd-labhairt na Gàidhlig a bh' anns an dithis aca, mar a bh' ann a h-uile neach de an dà chloinne dheug, Bhàsaich Uilleam MacBhàtair ann an 1891 ann an Gleann Bhreatail; bhàsaich a bhean Mairead ann an Càrabost, Minginis, an t-Eilean Sgitheanach, ann an 1901.
Còmhla ris a' bhuidheann de naoinear seo bha Ailios Phobe Harknett (21), caraid dha Frances. Bha an teaghlach MacIain air dàil a chur air an eilthireachd fhèin gus am b' urrainn dhan dà phiuthar agus an teaghlaichean siubhal còmhla. Chaidh am bàthadh air fad.
Tha an Northern Chronicle, na iris air 24mh An Giblean, a' lorg fulangaiche no dhà eile le ceangal ris a' cheann a Tuath:
Of those who have found a grave in the icy waters of the Atlantic, few were known personally in the Highlands. Mr James M. Smith, the junior 4th engineer, was a native of Elgin, and Mr John Hume, Dumfries, one of the heroic bandsmen who played "Nearer my God to Thee" until washed into the sea, was the son of a former librarian in Fochabers. Many in Inverness knew the redoubtable journalist, Mr W. S. Stead, who was speaking in the town not many years ago on the subject dearest to his heart - the promotion of peace.
Lean an sgeulachd gu math a-steach do shamhradh 1912, fhad 's a bha diofar Rannsachaidhean air gach taobh den Chuain Siar a freagairt cùis-uabhais an t-sluaigh. Mean air mhean, bha a' bhreislich mu àireamhan agus na thàinig beò aiste air fhuasgladh, ach mhair a' bhuil airson bliadhnaichean.


text:
- TIOTAL
- Barabal Chamshron, Anna MacIllEathain agus Bella Chamshron uile à Ormasgaig
- EXTERNAL ID
- GAIRLOCHM_1474
- ÀITE
- neo-aithnichte
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas Gheàrrloch
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6893
- KEYWORDS
- portrait photograph
portrait photography
Chithear anns an dealbh seo, bhon làimh chlì, Barabal Chamshron, Anna NicIllEathain agus Bella Chamshron. 'S ann às Ormasgaig a bha iad uile
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Gairloch Heritage Museum


text:
Urbino
‘S e baile meadhanach ann an ceann a tuath na h-Eadailt a th’ ann an Urbino (Dual-chaint: Urbìn, Laideann: Urvinum Mataurense). Tha e suidhichte aig 447m os cionn ìre na mara,[1] ri taobh na h-aibhne Mataurus, eadar Fano agus Siena, anns an sgìre (Eadailtis: Provincia) Pesaro e Urbino, anns an roinn (Eadailtis: Regione) Marche. Tha an t-ainm a’ ciallachadh Baile beag a’ Mhataurus, ann an Laideann. Tha Urbino 204km air falbh bhon An Ròimh, prìomh-bhaile na dùthcha, 334km bho Mhilano, 187km bho Phadova agus 111km bho Fhirenze.[2] Tha 15,627 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile.[3] ‘S e àite gu math beairteach taobh chlutair bho linn an ath-bheothachaidh san Roinn Eòrpa agus fiù’s chaidh Oilthigh Urbino a steidheachadh an seo ann an 1506.[4]
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Bhuineadh Urbino do Stàitean na h-Eaglaise bho 1626 gu ruige 1860.[5]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Giovanni Francesco Albani (1700 – 1721): Pàp bho 1585 gu 1721.


text:
- TIOTAL
- A' coimhead gu Gleann Sreith, Dail Mhàillidh
- EXTERNAL ID
- QZP99_94130_13_07
- ÀITE
- Dail Mhàilidh
- SGÌRE
- Ceann a Deas Latharna
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL:Gleann Urchaidh 's Innis
- LINN
- 1880an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38742
- KEYWORDS
- Gleann Sreith
Tha an dealbh seo a' sealltainn taigh croite faisg air Dail Mhàillidh, a' coimhead thar Gleann Sreith. Tha an tughadh air na togalaichean air a cheangal le ròpannan. Tha deich pìosan fiodh, 's dòcha giuthas Albannach, ris an aghaidh.
Tha baile Dhail Mhàillidh san àite far a bheil Gleann Urchaidh, Gleann Lòchaidh is Gleann Sreith a' coinneachadh, faisg air an àite far a bheil Abhainn Urchaidh a' ruith gu Loch Obha. Tha càrn-cuimhne dhan bhàrd Donnchadh Bàn Mac an t-Saoir (1724-1812) faisg air làimh.
Tha an tasglann as motha de sheallaidhean-tìre dubh is geal le James Valentine & Co air a chumail ann an Leabharlann Oilthigh Chill Rimhinn. Airson fiosrachadh a bharrachd air a' chruinneachadh seo, cuir fios dhan Leabharlann, air neo coimhead air Special Collections at St Andrews
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
Annabel Goldie
'S e neach-poileataigs Albannach a tha ann an Annabel Goldie, BPA.
Rugadh i san 27 am Faoilleach 1950 ann an Glaschu. Mar BhPA riochdaich i Alba an Iar eadar 1999 agus 2016.[1]
Bha i na ceannard de Phàrtaidh Tòraidheach na h-Alba o 2005, nuair an do leig Dàibhidh MacillEidich a dhreuchd suas[2] do 2011. Chaidh i na ban-mhorair Goldie à Baile an Easbaig agus na ball Taigh nam Morairean 3 an Dàmhair 2013.[3]
Riochdaich i am Pàrtaidh Tòraidheach còmhla ri Adam Tomkins air a' choimisein Mhic a' Ghobhainn.[4]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- They Work for You: Baroness Goldie MSP (Beurla). Air a tharraing 4 am Màrt 2016.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “Goldie, Annabel”. Pàrlamaid na h-Alba. Air a thogail 3s dhen Dùbhlachd 2016.
- ↑ “Goldie 'ready to wield handbag'”. BBC. Air a thogail 3s dhen Dùbhlachd 2016.
- ↑ Pàrlamaid na Rìoghachd Aonaichte: Baroness Goldie (Beurla). Air a tharraing 4 am Màrt 2016.
- ↑ “Ciad chòmhraidhean Choimisein Mhic a' Ghobhainn”. BBC. Air a thogail 3s dhen Dùbhlachd 2016.
Ceannardan a' Bhuidhinn Tòraidhich sna Pàrlamaid na h-Alba: Daibhidh MacillEidich (6 an Cèitean 1999 gu 31 an Dàmhair 2005) Annabel Goldie (31 an Dàmhair 2005 gu 4 an t-Sàmhain 2011),
Ceannardan Pàrtaidh Tòraidheach na h-Alba: Ruth Davidson (4 an t-Sàmhain 2011),


text:
- TIOTAL
- Sgioba curlaidh le botail 'Black Bottle Scotch Whisky' air am deigh
- EXTERNAL ID
- JTHOMSON_BOX2_0216
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1994
- LINN
- 1990an
- CRUTHADAIR
- Jimmy Thomson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 18395
- KEYWORDS
- curladh
curlairean
Chaidh an ìomhaigh seo a shealltainn bho chionn ghoirid ann am 'Maor-sgrùdaidh Dhealbhannan' a' Bhaile, a chaidh a ruith ann an co-bhuinn ris an Inverness Courier. Tha e a' sealltainn na buadhaichean agus an fheadhainn a fhuair an dàrna àite ann am Bonspiel Cuach Chonainn, a chaidh urrasachadh le 'Black Bottle Whisky', aig Ionad Deighe Inbbhir Nis.
Tha an sgioba a bhuannaich anns an t-sreath aghhaidh agus is iadsan, bho chlì gu deas: Niall Hampton (sgiobair), Sìne Fhriseal, Wendy Pendreigh, Tòmas Pendreigh.
B' iad a fheadhainn a fhuair an dàrna àite: Greum MacIlleChiar (sgiobair), Wilma NicIlleChiar, Linda Fhriseal agus Iain Friseal. Tha Ailig Barnet bho 'Black Bottle' ann am meadhan an t-sreath cùil.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
gleusan
an speur
- catalog tùsail le corr is 600,000 reul
- catalogan a bharrachd le corr is 210 millean reul
- buidhnean reultan is sgead-dhealbhan nan reul-bhadan
- reul-bhadan airson 20+ dualchas eadar-dhealaichte
- dealbhan de dhearganan-doireann (catalog Messier slàn)
- Slighe Chlann Uisnich fhìor-riochdail
- fàile glè fhìor-riochdail, èirigh is laighe na grèine
- na planaidean is na saidealan aca
eadar-aghaidh
- sùm cumhachdach
- smachd air an ùine
- eadar-aghaidh ioma-chànanach
- sealladh sùla-èisg airson cuach-mhullaichean amharc-lainn phlanaidean
- sealladh sgathain speurach airson cuach-mhullach saor agad fhèin
- eadar-aghaidh grafaigeach ùr is smachd meur-chlàir farsaing
- uidheam-smachd glainne-amhairc
samhlaidhean-sùla
- griodaichean meadhan-chriosach is azimuthach
- priobadh nan reultan
- rionnagan-earbaill
- dubhraidhean
- mòr-nòbhathan
- cruthan-tìre le craicnean, le cuairt-shealladh cruinn a-nis
gabhaidh gnàthachadh
- siostam phlugan gus saidealan fuadain a chur ris, airson sùilich, airson rèiteachadh ghlainneachan-amhairc is a bharrachd
- gabhaidh cuspairean an rian-grèine ùra a chur ris o thùsan air loidhne...
- cuir na cuspairean fad às, cruthan-tìre, dealbhan reul-bhadan, sgriobtaichean is eile agad fhèin ris
naidheachdan
- Stellarium 0.15.1
- Call to translators
- Stellarium 0.12.7 discussion
- New Stellarium User Guide is available
- Stellarium 0.15.0
- Preparation to release of version 0.15.0
- Stellarium 0.14.3
- Stellarium 0.14.2
feumalachdan an t-siostaim
air a’ char as lugha
- Linux/Unix; Windows 7 is nas ùire; OS X 10.8.5 is nas ùire
- Cairt grafaigeachd 3D a chuireas tic ri OpenGL 3.0 agus GLSL 1.3
- 512 MiB de RAM
- 250 MiB air an diosg
ga mholadh
- Linux/Unix; Windows 7 is nas ùire; OS X 10.8.5 is nas ùire
- Cairt grafaigeachd 3D a chuireas taic ri OpenGL 3.3
- 1 GiB de RAM air a char as lugha
- 1.5 GiB air an diosg
luchd-leasachaidh
Co-òrdanaiche a’ phròiseict: Fabien Chéreau
Dealbhaiche grafaigeachd: Johan Meuris
Neach-leasachaidh: Bogdan Marinov, Alexander Wolf, Timothy Reaves, Guillaume Chéreau, Georg Zotti, Marcos Cardinot, Florian Schaukowitsch
Amalachas leantainneach: Hans Lambermont
Feuchadair: Khalid AlAjaji
agus a h-uile duine eile sa choimhearsnachd.
meadhanan sòisealta
obraich còmhla
Gheibh thu barrachd fiosrachaidh mu Stellarium, gheibh thu taic is cuidichidh tu am pròiseact o na ceanglaichean seo:
- tuairisgeul
- bòrd-brath
- liosta-phuist
- naidheachdan
- uicidh
- CÀBHA
- cruthan-tìre
- sgriobtaichean
- plugain
- innich
- treòirean a’ chleachdaiche
- docamaideadh an luchd-leasachaidh
- sgriobtadh
- faigh taic
- dèan aithris air buga, iarr gleus ùr
- adhartas an leasachaidh
- a h-uile sgaoileadh
bzr
Tha an tionndadh leasachaidh as ùire de Stellarium ’ga ghlèidheadh ann am Bazaar, seo siostam stiùireadh thionndaidhean sgaoilte. Ma tha thu airson tionndadh leasachaidh de Stellarium a thrusadh, seo an àite far am faigh thu am bun-tùs.
irc
Dèan cabadaich fìor-ùine mu Stellarium san t-seanal IRC #stellarium air an lìonra IRC freenode. Cleachd an cliant IRC as fhearr leat gus ceangal ri chat.freenode.net no cleachd an eadar-aghaidh-lìn.
luchd-taice is caraidean
Tha Stellarium ’ga dhèanamh le obair an sgioba leasachaidh le taic is cuideachadh o na daoine is buidhnean a leanas.


text:
Dr. Dre
'S e rapair is riochdaire-ciùil ainmeil a tha ann an Dr. Dre (Fìor ainm: Andre Romelle Young, Baile nan Aingeal, 18 an Gearran 1965). Bha e na bhall anns an World Class Wreckin' Cru agus N.W.A.[1] agus tha e air da chlar a chur a-mach leis fhèin, The Chronic ann an 1992 agus 2001 ann an 1999. Lorg e Eminem cuideachd agus riochdaich e a' chiad chlàr aige, The Slim Shady Lp ann an 1999. Chruthaich e stoidhle ur le bhith a' tarraing air seann chlàran aig Seòras Clinton, ag atharrachadh a' chiùil bho P-Func gu G-Func. Chaidh gangsta rap a thoirt air an stoidhle seo, o chionn 's gun robh e a' moladh dòigh-beatha air a ghlacadh le gunnaichean, boireannaich is airgead. Tha e a-nis air a dhreuchd a leigeil dheth mar rapair, a' briseadh cridhean a luchd-leantainn a bha an dùil a threasamh clàr Detox. Tha e air ghealltainn ge-tà gun cum e air a' riochdachadh chlàran aig rapairean eile. Tha e air 50 Cent, Ice Cube, Eve agus fiù 's Na Rolling Stones a riochdachadh. Tha an rapair Warren G na leth-bhràthair do Dre.


text:
Råshult
‘S e clachan beag ann an ceann a deas na Suaine a th’ ann am Råshult, neo Råshults Södregård, is tha an t-ainm a’ ciallachadh Gleann na Coille ann an Suainis, bho dà fhacal: rås (gleann) agus hult (coille). Tha e suidhichte am broinn Älmhult, eadar Loch Möckeln agus Loch Saganassjon,[1] anns an sgìre Kronobergs län, anns an roinn Småland,[2] 378km air falbh bho Stockholm, prìomh-bhaile na dùthcha agus 182km bho Ghöteborg.[3] Tha àite glèidheachas nàdarra ann cuideachd, is e a’ sìneadh air 42ha faisg air a’ chlachan.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Carl Linnaeus: (1707 – 1778) Rannsachair Bith-eòlais.


text:
- TIOTAL
- Eilean Ratharsair, a' cur air an Dealan-uisge
- EXTERNAL ID
- GB232_RAMSAY_D893_1_11_019
- ÀITE
- Am Bràighe
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Port Rìgh
- DEIT
- 14 Am Màrt 1956
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8986
- KEYWORDS
- dealan-uisge,
Lochan an Stòir
Ratharsair
dealan
stèisean cumhachd
Am Bràighe
Baile Meadhanach
Air 14 Am Màrt 1956, chruinnich buidheann de mhuinntir an àite, daoin'-uasal agus oifigich Bòrd Dealan-uisge Ceann a Tuath na h-Alba aig Baile Meadhanach sa Bhràighe san Eilean Sgitheanach gus tòiseachadh a' comharrachadh an dealan a' tighinn a dh'Eilean Ratharsair. Bha an cumhachd a' tighinn bho stèisean Lochan an Stòir, tro chàball fad 1 1/4 mìle fon uisge. San dealbh seo, tha an dealan air a sgoileadh a-null an loidhne de phòlaichean dealan-uisge sìos an t-achadh chun na h-Àirde, agus an uair sin tro chàball fon mhuir a' ruighinnn Ratharsair aig Suidhisnis.
Chaidh a chur air le Màidsear Seanailear Haraidh Dòmhnallach, sealbhadair Oighreachd Am Bràighe. Diogan an dèidh sin, chaidh dà rocaid mhòr a losgadh à Ratharsair mar chomharra gun robh an dealan air an t-eilean a ruighinn.
Rinn Sir Uisdean MacCoinnich, Inbhir Nis, Iar Neach-cathrach Bòrd an Dealain-uisge, òraid ghoirid, ag ràdh gun robh e cinnteach gun toireadh an dealan a' ruighinn Ratharsair buannachdan mòra gu gnìomhachasan turasachd agus àiteachais an eilein, agus gun cuidicheadh e ri stad a chur air fàsachadh an eilein. Thug e fa-near cuideachd a' chosgais ann a bhith a' toirt an dealain a Ratharsair - bha seo £28,000 agus am measg sin bha an càball fon mhuir a chosg £6,000. Chaidh mu dheich mìle de chàball os cionn na talmhainn a chur a-steach airson dealan a thoirt gu timcheall air 110 neach-ceannach, le 75% air aontachadh mu thràth gun gabhadh iad an dealan.
Rinn Màidsear Seanailear Dòmhnallach, Mgr Gilleasbaig Mac a' Phearsain, comhairliche siorrachd airson Ratharsair, agus Torcaill MacNeacail, Manaidsear Sgìre airson an Eilein Sgitheanaich agus Loch Aillse aig Bòrd an Dealain-uisge òraidean. Chaidh na h-òraidean air fad a chur a-null a Ratharsair air fòn-rèidio. An dèidh na seirbheis anns Am Bràighe, chaidh am partaidh oifigeil a Ratharsair air bàt'-iasgaich, far an do choinnich iad ri muinntir an àite, agus bha iad an làthair aig taisbeanadh de dh'innealan dealain a bha air a chur air dòigh le Bòrd an Dealain-uisge.
Chaidh cead a thoirt do Bhòrd Dealan-uisge Cheann a Tuath na h-Alba dam agus stèisean cumhachd a thogail aig Lochan an Stòir san Eilean Sgitheanach ann an 1949. Anns a' phròiseact seo, chaidh uisge à Loch Fada agus Loch Leathann a chur còmhla an loch-tasgaidh ùr Lochan an Stòir le stèisean dealain ann am Bàgh Bheararaig. Thòisich obair togail tràth sa bhliadhna 1950 agus thòisich e ag obrachadh sa Chèitean 1952. Roimhe seo, dheigheadh dealan a chumail ri corra thaigh ann an sgìre an Ath Leathann le càball fon mhuir à Caol Loch Aillse, le dealan à stèisean cumhachd Drochaid Nòsdaidh. Bha gineadair beag aig an Taigh-òsta Rìoghail ann am Port Rìgh a chumadh dealan ri solas sràide agus ri beagan thaighean. Bha gineadairean aig cuid bu mhotha dhe na taighean-òsta agus aig cuid de na taighean mòra.
Chaidh Bòrd Dealan-uisge Cheann a Tuath na h-Alba a stèidheachadh fo chumhachd Achd Leasachaidh Dealan-uisge (Alba) 1943. Chaidh am Bile a chur air adhart le fear Tòmas MacIain aig Taigh nan Cumantan. Chuir e an cèill gum biodh e na fhuasgladh do chuid bho dhuilgheadasan a bha aig a' Ghàidhealtachd aig an àm le bhith a' cleachdadh 'comas mòr falaichte na sgìre' ('the great latent power of the region'). Dh'inns e do na Cumantan 'gum biodh agus gum bu chòir gum biodh gnìomhachasan, an dà chuid prìobhaideach is poblach, a bhith air an tàladh don Ghàidhealtachd mar thoradh air an leasachadh seo' ('industries, whether owned nationally or privately, will be and ought to be, attracted to locations in the Highlands, as a result of this measure'.)
Bhiodh prìomhachas aig luchd-caitheimh àbhaisteach an toiseach agus an uair sin aig an fheadhainn a bhathas an dùil a chleachdadh tòrr mòr cumhachd. Dheigheadh cumhachd sam bith a bha air fhàgail a reic ris a' Ghriod Nàiseanta. Bhathas airson gun deigheadh prothaidean bho bhith a' reic an dealain seo a chleachdadh gus cosgaisean an lùib a bhith a' cumail dealan ri àiteachan iomallach a lùghdachadh agus gus cuideachadh a thoirt do leasachaidhean sòisealta is eaconamach air a' Ghàidhealtachd. Bha an clàs sòisealta ainmeil seo ag aithneachadh gun robhar a' coimhead air a' Bhòrd mar inneal ann a bhith a' toirt ath-bheothachadh air ceann a tuath na h-Alba, agus chan ann a-mhàin mar bhuidheann cruthachadh dealain.
Bhathar den bheachd gum biodh gu leòr cumhachd às an stèisean cumhachd air Loch Sloy, taobh an iar Loch Laomainn airson na bha a dhìth ann am meadhan agus taobh an iar na h-Alba. Bhiodh a' chumhachd a bharrachd air a chleachdadh gus taic a thoirt do na pròiseactan aig Mòrar agus Loch Aillse air sgàth 's nach biodh e buailteach gum biodh e comasach do na sgeamachan seo a bhith prothaideach. Bha cosgaisean togail nan trì phròiseactan seo air a thomhas aig £4,600,000
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Eòlas-comainn
Is e meur de na saidheansan soisealta a tha ann an eòlas-comainn. Is e gnìomh do sgoilearan-chomainn a thuigsinn ciamar a bhitheas coimhearsnachdan ag obair. Stèidheachadh Eòlas-comainnan mu mheadhan an 19mh linn. Thòiseach i mar meur de sgoil-eaconamais, agus tha dluth-cheangailean aige ri Anthropology agus Teorig-poiliteagachd.
Bha Pareto, Karl Marx agus Friedrich Engels a' measg na feallsanaich a stèidhich bun corpus litreachais do eòlas-comainn. Tha e cudthromach ri aithneachadh nach eil ceangal eadar Eòlas-comainn agus an creideamh poilitigeach stèidhichte air teorig phoilitigeachd de Marx don b'ainm Communeas.


text:
- TIOTAL
- Cuimhneachan-cogaidh Ghleann Eilg
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_5565
- ÀITE
- Gleann Eilg
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Gleann Eilg
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37190
- KEYWORDS
- Gleann Eilg
cuimhneachan-cogaidh
'S e coimhearsnachd sgapte mu chladach Bàgh Ghleann Eilg a th' ann an Gleann Eilg. Tha e a' coimhead a-null dhan Eilean Sgitheanach agus 's ann ann a tha aiseag Ghleann Eilg stèidhichte a bhios a' toirt luchd-siubhail agus beagan chàraichean a- null gu Caol Readha san Eilean Sgitheanach. Tha carragh-cuimhne cogaidh a ' bhaile, air a' chlàradh le inbhe A (an inbhe as àirde airson togalaichean clàraichte ann an Alba), a' coimhead thar a' Bhàgh agus Caolas Shlèite agus tha e a' cuimhneachadh air na bhàsaich anns an dà chogadh. Chaidh a choimiseanadh le neach-seilbh oighreach Ghleann Eilg, a' Bhan-uasal Scott, a bha airson cuimhneachadh air na fir às an sgìre a bhàsaich anns a' Chiad Chogadh. 'S e sealladh cumhachdach a th' ann.
'S e Sìth agus Buaidh a' tighinn a chuideachadh a' Chinne-daonna cuspair an ìomhaigh-shnaighte. Bha an cuimhneachan-cogaidh air a dhèanamh suas de bhonn chloiche le ìomhaigh-snaighte umha a tha a' sealltainn Aingeal an t-Sìth a tha a' cumail os àrd blàth-fheasg a' Bhuaidh agus saighdear Gàidhealach ann am fèileadh, a cheann crom, na sheasamh os cionn boireannach fo bhròn air muin sin. Am measg nan samhlaidhean eile, uile a' riochdachadh cùis-mhulad duan-eachdraidh, tha calman a chaidh a thachdadh, crùn briste agus craiceann druma sgàinte.
Cha an carragh-cuimhne a dhealbhachadh le Raibeart S. Lorimer (1864 - 1929) a chruthaich Cuimhneachadh-cogaidh Nàiseasnta na h-Alba cuideachd. Chaidh a shnaigheadh le Louis Reid Deuchars (1870 - 1927) agus chaidh a chumadh aig Fùirneis Ealain Albion, Lunnainn. Chaidh a choisrigeadh air 23 An Dàmhair 1920 agus chaidh fhosgladh leis a' BP ionadail Sir Iain Banner.
Tha na facail a leanas sgrìbhte air:
1914-1919
To the glory of God and in honoured memory
of the officers non-commissioned officers and men
who gave their lives for their Country
in the Great War
Their name liveth for evermore
Also of the following who fell in the
Second World War 1939-1945
Am measg nan ainmean a tha air a' charragh-cuimhne tha Màidsear Valentine Fleming, athair an ùghdar agus am fear a chruthaich James Bond, Iain Fleming. Chaidh crìoch a chuir air Taigh Arnasdail aig Fleming, mu dheich mìle à Gleann Eilg, goirid mus deach Màidsear Fleming a mharbhadh san Fhraing ann an 1917.


text:
- TIOTAL
- Saighdear taobh a-muigh bothaig
- EXTERNAL ID
- PC_WGORDON_002_010
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- W Gordon
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30360
- KEYWORDS
- saighdearan
A' Chiad Chogadh
an Ciad Cogadh
teaghlaichean
San dealbh-chamara seo chithear saighdear taobh a-muigh bothaig, gun fhios cuine no càite a chaidh an dealbh a thogail. 'S e an saighdear, a bha à Goillspidh, Àdhamh MacAnndrais Gòrdan. Bha e na leifteanant ann an Gàidheil Shìophoirt agus rinn e sabaid sa Chiad Chogadh. Ann an 1916 phòs e Anna Chamshron agus chaidh iad a-rithist a dh'fhuireach aig Taigh beag an Ord sa Bhlàr Dhubh.


text:
- TIOTAL
- Litir gu Alasdair Grannd bho Scott Skinner, 10 Dùbhlachd 1905, duilleag 1
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_GRANT_979_65_SKINNER_050_001
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis (stuth làmh-sgrìobhte)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 7240
- KEYWORDS
- fìdhlearan
fìdhlean
slatan-iasgaich
luchd-ciùil
sgrìobhaichean
Manson Scott Skinner
cuirmean-ciùil
srathan-spè
Bhuineadh Alasdair Grannd (1856 - 1942) do Bhattangorm, Drochaid Chàrr, agus b' ann bho ainm a' bhaile a thàinig am far-ainm aige - "Battan". Na bhalach bha e an lùib an dà rud bu mhotha anns am biodh ùidh aige fad a bheatha - fìdhlearachd agus iasgach. Dh'fhàs e air leth math air an dà chuid; na iasgair-slait dh'innlich e a shlat shònraichte fhèin air an robh 'Grant Vibration Rod', agus na fhìdhlear bha e os cionn Comann Srath-spè agus Ruidhle na Gàidhealtachd cha mhòr fad fichead bliadhna agus bha e na eòlaiche air mar a dhèanar fidheall. Dh'innlich e cuideachd fidheall shònraichte air cruth clàir air an robh "Rondello". Tha eisimpleir de shlat-iasgaich, fidheall agus Rondello a' Ghranndaich ri fhaicinn ann an Taigh-tasgaidh is Gailearaidh Inbhir Nis (IMAG).
Bha an Granndach na dheagh charaid aig Seumas Scott Skinner (1843-1927) a bha cuideachd na fhear-ciùil 's na sgrìobhaiche. Bha àite mòr aig Skinner ann an leasachadh ceòl traidiseanta na h-Alba agus chanadh ris gu tric 'Rìgh an Sratha-spè'. Chaidh an litir seo leis an deit 10 Dùbhlachd [19?] a chur chun a' Ghranndaich le Skinner à Obar Dheathain. San litir tha Skinner ag innse chun a' Ghranndaich mu chuirmean-ciùil agus co-fharpaisean a bh' air a bhith ann agus a bha ri thighinn. Tha e cuideachd ag ainmeachadh a mhic, Manson. (Rugadh Manson ann an 1881 agus na bhalach bhiodh e a' dol air thursan còmhla ri athair 's a' dèanamh dannsaichean Gàidhealach. Na b' anmoiche rinn e eilthireachd a dh'Astràilia)


text:
2 an t-Iuchar
'S e 2 an t-Iuchar an 183mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (184mh ann am bliadhna-leum). Tha 182 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1877 - Hermann Hesse, ann an Calw. Sgrìobhadair.
- 1903 - Ailig Dùghlas-Home, ann an Lunnainn. Fear-poileataigs à Sasainn.
- 1923 - Wisława Szymborska, sgrìobhadair às a' Phòlainn a bhuannaich an Duais Nobel ann an Litreachas ann an 1996.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1743 - Spencer Compton, prìomh-mhinistear Bhreatainn.
- 1782 - Jean-Jacques Rousseau, feallsanach Frangach.
- 1961- Ernest Hemingway, sgrìobhadair Aimeireaganach.
- 1997 - James Stewart, actair Aimeireaganach.


text:
Gad chuideachadh a bhith ag ionnsachadh
Lorg thairis air cruinneachaidhean na leabarlainn; thoir sùil air tobraichean air-loidhne; lorg mhapaichean agus stuthan ioma-mheadhanach; agus faclairean
Bheir luaidh agus ainmich thobraichean san obair agad; ionnsaich mu bhith a’ dèanamh copaidhean-dìon de thobraichean agus gam faighinn air ais; agus leugh an iùl againn air sgilean airson tràchdais
A’ cleachdadh leabharlainn aig UHI; a’ cleachdadh leabharlainn eile agus an leabharlann ionadail agad; agus fiosrachadh mu bhith a’ faighinn leabhraichean air iasad agus ag ath-nuadhachadh leabhraichean.


text:
12 am Màrt
'S e 12 am Màrt an 71mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (72mh ann am bliadhna-leum). Tha 294 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1921 - Chaidh İstiklâl Marşı (Caismeachd na Saorsa) a thaghadh mar Laoidh Nàiseanta na Tuirce.
- 1968 - Fhuair na h-Eileanan Mhoiriseas an cuid neo-eisimeileachd.
- 1999 - Ghabh a' Phòlainn, an t-Seic agus an Ungair ri NATO.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1824 - Gustav Kirchhoff, fiosaiche a lorg caesium agus ruibidium.
- 1838 - William Henry Perkin ann an Lunnainn. Ceimigear à Sasainn.
- 1900 - Gustavo Rojas Pinilla, ann an Tunja. Saighdear à Coloimbia.
- 1930 - U Win Tin, fear-naidheachd, fear-poileataigs agus prìosanach poileataigeach ann am Mianmar.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1991 - Ragnar Granit, ann an Stockholm. Fear-saidheans à Suòmaidh.


text:
- TIOTAL
- Caistealan Sinclair is Girnigoe, Inbhir Ùige
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0112
- ÀITE
- Inbhir Ùige
- SGÌRE
- Gallaibh an Ear
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Ùige
- LINN
- 1920an; 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32002
- KEYWORDS
- caistealan
tobhtaichean
cairtean-puist
Sa chairt-phuist seo tha tobhtaichean Chaistealan Girnigoe is Sinclair a tha air a' chladach 3 mìle (5cileameatair) an ear thuath air Inbhir Ùige.
Bhathar a' creidsinn gun do thog Iarlan Ghallaibh dà chaisteal an seo: fear sa 15mh linn agus fear eile aig toiseach an t-17mh linn. Is e 'Caisteal Goirneag-Geòdh'' a bh' air a' phrìomh structar agus b' e 'Caisteal Mhic na Ceàrdaich' a bh' air an togalach eile. Bhathar den bheachd gun deach an dà chuid a sgrios le gunnaichean-mòra rè ionnsaigh ann an 1690.
A dh'aindeoin seo, tha rannsachadh FAS air dearbhadh nach robh ach aon chaisteal ann riamh. Chaidh tòiseachadh air an caisteal a thogail cho tràth ri deireadh a' 14mh linn agus bhathar air cur ris an togalach thar nam bliadhnaichean. Thogadh am pàirt mu dheireadh dhen chaisteal san t-17mh linn.
Ann an 1606, fhuair Iarla Ghallaibh Achd Pàrlamaid gus ainm a' chaisteil atharrachadh bho Chaiseal Goirneag-Geòdh gu Caisteal Mhic na Ceàrdaich ach bhiodh daoine fhathast a' cleachdadh an dà ainm. 'S ann mar thoradh air seo a bha mì-thuigse ann agus gun robhar den bheachd gun robh dà chaisteal ann.
Caisteal Mhic na Ceàrdaich Giornaigeò air fhosgladh don mhòr-shluagh an 1mh Lùnastail 2010 an dèidh pròiseict ath-thogail a sheas deich bliadhna, a' cosg £700,000. Tha dà earrann eile air am planadh a nì an togalach na phrìomh tharraing turasachd.


text:
- TIOTAL
- Rosemary Conley le buidheann bhoireannaich
- EXTERNAL ID
- JTHOMSON_BOX4_0177
- LINN
- 1980an
- CRUTHADAIR
- Jimmy Thomson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 18604
- KEYWORDS
- tachartasan
Chaidh an ìomhaigh seo a shealltainn bho chionn ghoirid ann am 'Maor-sgrùdaidh Dhealbhannan' a' Bhaile, a chaidh a ruith ann an co-bhuinn ris an Inverness Courier. Chun an seo, cha deach an dealbh-camara seo aithneachadh ach 's dòcha gu bheil cuideigin a-muigh an sin air a bheil eòlas air an tachartas, no fiù 's air na daoine a tha san dealbh. Feuch an cuir sibh fios thugainn, air neo 'Cuir Beachd ann', ma tha fios sam bith agaibh air an dealbh seo.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Torino
‘S e baile uabhasach mòr ann an ceann a tuath na h-Eadailte a th’ ann an Torino (IPA: toˈriːno, Laideann: Augusta Taurinorum, Piemontais: Turin). Tha e suidhichte aig 204m os cionn ìre na mara,[1] ri taobh na h-Aibhne Po, anns an sgìre (Eadailtis: Provincia) Torino, anns an roinn (Eadailtis: Regione) Piemonte, eadar Nice agus Milano, a 524km air falbh bhon An Ròimh, prìomh-bhaile na dùthcha, 336km bho Venezia, 331km bho Phadova agus 319km bho Fhirenze.[2] Tha 911,823 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile.[3]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Primo Levi (1919 - 1987) Ceimigear agus sgrìobhadair.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Campo Grande
- Córdoba
- Chambéry
- Detroit (Michigan)
- Esch-sur-Alzette
- Gàsa
- Glaschu
- Haifa
- Köln
- Liège
- Lille
- Monterrey
- Nagoya
- Quetzaltenango
- Rotterdam
- Salt Lake City (Utah)
- Sankt Peterburg
- Shenyang
- Tirana
- Volgograd


text:
Glamaig
'S e beinn anns na Beanntan Dearga anns an Eilean Sgitheanach a tha ann an Glamaig. Tha a' bheinn air taobh a deas Loch Sligeachain. Tha cruth na beinne mar dà sgùrr cas le druim seang eadarra. Cumar rèis bhliadhnail bhon taigh-sheinnse aig Sligeachan suas Sgùrr Mhàiri, an sgurr searach. Is e An Coileach an t-ainm air an sgurr siarach: Tha ceann siarach na beinn leth-sgurrachd agus stiallaichte, a' toirt coltas slige coilich ris.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NG 513 301


text:
11 am Màrt
'S e 11 am Màrt an 70mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (71mh ann am bliadhna-leum). Tha 295 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1928 - Rinn Han Hollander, chraoladair ball-coise, a' chiad aithris beò ann an geama ball-coise eadar-nàiseanta eadar na Tìrean Ìsle agus a' Bheilg.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1916 - Arailt MacUilleim, ann an Huddersfield. Fear-poileataigs à Sasainn.
- 1916 - Edward Heath, ann an Kent. Fear-poileataigs à Sasainn.
- 1967 - John Barrowman, actair Albannach à Mount Vernon, Glaschu, Alba.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1955 - Alexander Fleming, bith-eòlaiche Albannach a lorg penicillin.
- 2002 - James Tobin, eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.


text:
Heidelberg
‘S e baile meadhanach ann an ceann a deas na Gearmailte a th’ ann Heidelberg (IPA: ' haɪdəlbɛʁk). Tha e suidhichte faisg air Mannheim, aig 116m os cionn ìre na mara, ri taobh na h-aibhne Neckar, anns an stàit Baden-Württemberg. Tha am baile 476km air falbh bho Bherlin, 80km bho Stuttgart, 34km bho Worms, 254km bho München agus 228Km bho Zürich, thall anns An Eilbheis.[1] Chaidh Oilthigh Heidelberg a stèidheachadh ann an 1386.[2] Tha 147,312 dhe dhaoine a' fuireach anns a’ bhaile fhèin, leis gur e an 6mh baile as motha na dùthcha.[3] Tha an Coille Dhubh (Gearmailtis: Schwarzwald) agus gàrraidhean fìona uile air iomall a’ bhaile.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Robert Bunsen (1811 – 1899) Ceimigear.
- Ernst Jünger (1895 – 1998) Sgrìobhadair agus feallsaiche.
- Ananda Mahidol (1925 –1946) Righ Tài-lann.
- Michael Fassbinder (1977 –) Actair.
- Nelsinho Piquet (1985 – ) Dràibhear rèiseadh.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Oithigh Heidelberg
- ↑ Bailtean as motha na cruinne
- ↑ Stadt Bautzen
- ↑ Annuaire de France
- ↑ Riaghaltas Iosrael


text:
Bùdachas
'S e creideamh agus feallsanachd a th' ann am Bùdachas (Sanscrit: Bauddha Dharma, बौद्ध धर्म), a chaidh a chur air bhonn leis an neach-teagaisg spioradail, am Buddha. Chaidh Bùdachas a stèidheachadh anns na h-Innseachan uaireigin eadar 600 agus 450 RC, agus anns an latha an-diugh, tha mu 500 millean Buddhach nan còmhnaidh anns gach dùthaich air feadh an t-saoghail.
Creideamh agus Feallsanachd[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Bùdachas stèidhichte air na Ceithir Fìrinnean Urramach:
- 'S e nàdar ar beatha a th' ann 's gum fuiling sinn.
- Tha adhbhar air cùl an fhulangais againn.
- 'S urrainn dhuinn crìoch a chur air an fhulangas againn.
- 'S e an t-Slighe Ochd-cheumach aig a' Bhùda an rathad do chrìoch an fhulangais againn.
Sgoiltean[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Bùdachas ga roinn ann an dà sgoil mhòr, Theravada, as cumanta ann an Àisia a Deas, Mahayana, as cumanta ann an Àisia a Tuath.
Mahayana[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Mahayana fhèin ga roinn ann am mòran sgoiltean eadar-dhealaichte:
- An Tìr Ghlan
- Nichiren
- Shingon
- Tendai
- Vajrayana
- Zen


text:
- TIOTAL
- Ticead gu Ospadal Laighe Leabaidh-shiùla Ghlaschu
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D928_C_I_03
- DEIT
- 1835
- LINN
- 1830an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5616
- KEYWORDS
- ospadail
oileanaich mheidigeach
Tha an Ticead shia mìosan seo, leis an deit 1 Sultain 1835, airson Ospadal Laighe Leabaidh-shiùla Ghlaschu. Chaidh a cur gu Mgr Lachlann M. MacMhathain. Air a' chùl tha not air a shoidhnigeadh le J. Wilson a tha ag ràdh, 'Mr Matheson regularly attended the Lying-in Hospital for six months'. Leis gun tug e a-mach an dotaireachd mu dheireadh thall, tha e coltach gun robh e a' frithealadh an ospadail airson trèanadh. Tha an sgrìobhainn na pàirt de Thasglann JLM Mitchell aig Comann Gàidhlig Inbhir Nis. B' e Lachlann MacMhathain sinn-seanair Mhitchell.
Bhuineadh an Siorraidh Seumas Lachlann Màrtainn Mitchell (r. 13 Ògmhios 1929) do dh'Inbhir Nis agus bu mhac e don dotair ainmeil Lachlann Mitchell. Rinneadh siorraidh làn-ùine dhe ann an Dùn Èideann ann an 1978 agus thug e seirbheis an sin gus an do leig e dheth a dhreuchd ann an 1995. Chaochail e air 26 Samhain 2001