text:
Ceistean Pàrlamaideach
Faodaidh BPA ceist a chur air Riaghaltas na h-Alba no Buidheann Chorporra Pàrlamaid na h-Alba. Tha na ceistean nan dòigh gus fiosrachadh fhaighinn bho Riaghaltas na h-Alba no bho Bhuidheann Chorporra Pàrlamaid na h-Alba.
Faodaidh ceistean Phàrlamaideach a bhith ann an cruth sgrìobhte no beòil. Bithear a’ freagairt ceistean beòil aig Àm nan Ceistean agus aig Ceistean don Phrìomh Mhinistear. Ann an suidheachaidhean air leth, is urrainn ceist èiginneach a ghabhail anns an t-Seòmar.
Thèid ceistean a fhreagairt ann an Aithisg nam Freagairtean Sgrìobhte.
For Riaghailt 13.5.2 anns na Gnàth Riaghailtean, feumar ceistean pàrlamaideach a fhreagairt taobh a-staigh 10 làithean-obrach (20 latha obrach rè fosadh na Pàrlamaid). Chaidh inneal-rannsachaidh nan ceistean pàrlamaideach ùrachadh bho chionn goirid gus an urrainn dhut ceistean a lorg a chaidh a chur ach nach deach a fhreagairt fhathast.
Gheibhear fiosrachadh mu a h-uile ceist a thèid a chur anns an Iris Ghnothaichean.
Gluasadan
Tha gluasadan gan cleachdadh le Buill mar innleachd gus deasbad a thòiseachadh no gnìomh sònraichte a mholadh.
Faodar gluasadan a chur a-steach gus an deasbad anns a’ Phàrlamaid mar phàirt de ghnothach na Pàrlamaid, gus an deasbad mar chuid de Ghnothach nam Ball, a mholadh gun tèid reachdas aontachadh no dìreach gus taic a thogail. Faodaidh Buill eile ainm a chur sìos mar thaic ri gluasadan air an cur a-steach.
Tha atharrachaidhean air gluasadan gan cur a-steach le Buill cuideachd, gus beachdan a nochdadh is a dheasbad.
Tha inneal-rannsachaidh nan gluasad a’ leigeil leibh rannsachadh a dhèanamh airson ghluasadan air an cur a-steach. Faodar seo a dhèanamh le Ball, àireamh a’ ghluasaid no cuspairean farsaing.
Bhòtadh
Faigh a-mach mar a tha BPA fa leth air bhòtadh ann an Lorg Bhòtaichean.


c: text/html

text:
Aois Criost, cuig céd nochat.
An treas bhliadhain fichet d'Aodh.
Cath Euduind Móir ria b-Fiachna, mac Baetain, mic Cairill, mic Muireadhoigh Muindeircc, for Gerthidhe, mac Ronain, tigherna Ciannachta. As do-sin do raidheadh:
- An feacht n-oile do-regha
fian mic Baotain i m-Bregha
Biaid Ciannachta i f-fout
níbat foicsi do rout.
Seanchan, mac Colman Móir, do mharbhadh.
S. Grigoir Belóir do oirdneadh a g-cathaoir & a g-comharbus Pedair apsdal dia aimhdheoin.
Aois Criost, cuig céd nochat a h-aon.
A cethair fichet d'Aodh.
Aodh Cerr, mac Colmain, mic Coirpre, ri Laighen, d'écc.
Aois Criost, cuig céd nochat a dó.
A cúig fichet d'Aodh.
Colum Cille, mac Feaidhlimidh, apstal Alban, ceann crabhaidh ermhoir Ereann, & Alban iar b-Pattraicc, d'écc ina ecclais fein in h-I i nd-Albain, iarsan c-cúicceadh bliadhain triochad a oilithre, oidhce domhnaigh do shundradh an 9 lá Iunii. Seacht m-bliadhna seachtmoghatt a aois uile an tan ro faoidh a spiorait dochum nimhe, amhail as-berar isin rann:
- Teora bliadhna bai gan lés
Colum ina Duibhreglés,
Luidh go h-aingli asa chacht
iar seacht m-bliadhna seachtmoghat.
p.216
Dallán Forgaill dixit hoc do bhás Choluim Cille:
- Is leighes legha gan les
is dedhail smera re smuais
Is abhran re cruit gan chéis
sinde d'éis ar n-argain uais.
Aodh Dubh, mac Suibhne, rí Uladh, do mharbhadh la Fiacha, mac Baettain. As lasan Aodh n-Dubh-sin torchair Diarmaitt mac Cearbhaill.
Aois Criost, cuig céd nochat a trí.
A sé fichet d'Aodh.
Cumascach, mac Aodha mic Ainmirech, do mharbhadh la Brandubh, mac Eathach, i n-Dun Bucat, amhail as-bert naomh Aedhan epscop:
- Guidhim in Coimdiu comhachtach
i fail Cille Randairech
Robsi dioghail Comusccaigh
guin Aodha mic Ainmirech.
p.218
Cath Slebhe Cuae, h-i Mumhain, for Muimhnechaibh, Fiachna ria mac m-Baodain.
Tiobraide, mac Calgaigh, d'écc.
Aois Criost, cúig céd nochat a cethair.
Iar m-beith seacht m-bliadhna fichet i righe n-Ereann d'Aodh, mac Ainmirech, mic Seatna, torcair la Brandubh, mac Eathach, i c-cath Duin Bolcc i l-Laighnibh, ar n-dol d'Aodh do thabhach na
p.220boromha, & do dhioghail a mhic Chomusccoigh forra. Torcratar aroile saorclanna isin cath-sin Bealoigh Duin Bolg, im Becc, mac Cuanach, tigherna Airghiall. As do bás Aodha do raidheadh:
- A m-Buac
ferus an tonn frí bruach
At-fet scela, cia fa scith,
Aodh, mac Ainmireach ro bíth.
Ben Aeda cecinit:
- Bator ionmuine tri taoibh
fris nach freisge aitherrach
Taobhan Taillten, taobh Temhra
's taobh Aodha, mic Ainmireach.
Aois Criost, cúig céd nochat a cúig.
An céd-bhliadhain d'Aodh Slaine, mac mic Diarmata, mic Fergusa Cerrbheoil, & do Colman Rimidh, i righe n-Ereann.
S. Baoithin, mac Breanainn, abb Iae Choloim Cille, d'écc an 9 Iuine.
Ailithir, abb Cluana Mic Nóis, d'écc.
p.222
Aois Criost, cúig céd nochat a sé.
An dara bliadhain d'Aodh Slaine, & do Colman.
S. Sinche, ógh ó Cluain Leth Tengadh, d'écc, an naomhadh lá do Nouember.
Suibhne, mac Colmain Bicc, tigherna Midhe, do mharbhadh la h-Aodh Sláine i m-Bri Damh.
Aois Criost, cúig céd nochat a seacht.
An treas bhliadhain d'Aodh & do Colman.
Bemenna Branduib im Breghaibh.
Brenainn, mac Coirpre mic Fechine, tigherna Ua Maine, d'écc.
Cath Slemhna Midhe ria Colman Rimidh for Conall Cu, mac Aodha, mic Ainmireach, & ro meabhaidh for Conall.
Cath Cúile Caol ria b-Fiachna mac Baotain, for Fiachna, mac Demain, agus ro meabhaidh an cath for Fiachna mac Demain.
Uata, mac Aodha, mic Eathach Tiormcharna, righ Connachta, d'écc.
Eochaidh, mac Diarmatta, epscop & abb Arda Macha, d'écc.
p.224
Aois Criost, cúig céd nochat a h-ocht.
An cethramhadh bliadhain d'Aodh & do Colman.
S. Cainnech, abb Achaidh Bó, d'ég an 11 d'October iar m-beith ceithre bliadhna ochtmoghat ina beathaidh.
Cath Eachrois i Muiriusc ria Colman toisech Cenel Coirpre for Maol Cothaigh, toiseach Ceneoil Fiachrach Muirisce, & ro meabhaidh an cath-sin for Maol Cothaigh.
Aois Criost, sé chéd.
S. Comhgall Bendchair abb Bendchair Uladh, d'écc, an deachmhadh lá do mí Maii, iar m-beith caoga bliadhain tri mí & deich lá i n-abdaine Bendchair. Nochat bliadhain a aois.
S. Colman mac Leinine, d'écc.
S. Laisren .i. ab Mena Droichit, décc.
p.226
Iar m-beith sé bliadhna h-i righe n-Ereann d'Aodh Sláine, mac Diarmatta, & do Colman Rimidh, mac Baetain, mic Muircheartaigh, mic Muireadhoigh, mic Eoghain, mic Néll, do-cher dna Colman Rimidh la Lochan Díolmana, torcair Aodh Sláine la Conall n-Guithbhinn, mac Suibhne, mic Colmáin Móir, no Bicc, mic Diarmatta, mic Cearbuill ag Loch Semhdidhe. Aodh Gustan, comalta Conaill, & Baothghal Bile ron-guinsetor, conadh dia n-oidheadhaibh as-rubradh:
- Cedu righe cedu reacht
cedu nert for rioghradha,
Enid Colman Rimidh rí
ro-mbi Lochan Diolmana.
- Ni ba h-airmirt ind airle
do na h-ócaibh tuaidh Tuirbhe
Conall ro-mbi Aodh Sláine
Aodh Sláine ro-mbii Suibhne.
Conall, mac Suibhne, din do marbhadh Aodha Roin, toisioch Ua Failge, h-i Faithche Mic Mencnain, & Aodh Buidhe, toiseach Ua Maine, isin ló ceatna in ro marbadh Aodh Slaine lais. As d'foraitmet na n-echt-sin ro raidheadh:
- Ba ro-mór an ruadh-cumha
for rioghraidh Ereann uile
Aodh Slaine fa shluagh glonnach
Aodh Rón agus Aodh Buidhe.
p.228
Cui Gan Máthair, rí Mumhan, d'écc.
Conall Cu, mac Aodha, mic Ainmirech, d'écc.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pàislig
Tha Pàislig na bhaile ann an Siorrachd Rinn Friù, air Galldachd an ear na h-Alba. A dh'aindheoin an ainm, tha Port-adhair Eadar-nàiseanta Ghlaschu ann am Pàislig. Tha am baile anns an àite-cathaireach Ghlaschu, le meadhan a' bhaile Ghlaschu 6.9 mìltean (11.1 km) air falbh gu sear. Tha Pàislig na phrìomh-bhaile dha Siorrachd Rinn Friù.
Bhathar a' smaoineachadh aig aon àm gun robh làrach an dùin Ròmanach, Vanduara (no Vandogara), a bh' ann am Pàislig. Tha seo air sgàth 's gu bheil an t-ainm Breatannach air a' bhaile (Gwen-dwr, "Uisge geal") coltach ris an ainm Ròmanach air a shon. Thathar a' creidsinn gun robh ainm a' bhaile agus an abhainn (Abhainn a' Chairt Bhàin) an aon rud aig an àm seo.
Anns an dàrna linn deug chaidh eaglais a stèidhichte agus dh'fhàs baile ma thimcheall. Am broinn linn, chaidh staid Abaid a choileanadh leis an eaglais. Dh'fhàs am baile ainmeil tron ochdamh is naoieamh linntean deug air sgàth gnìomhachas clò, gu h-àraidh cotan leis a' phatran shònraichte, Phatran Phàislig.
Ged a tha e nas lugha na Glaschu, Dùn Èideann, Obar Dheathain no Dùn Deagh, 's e Pàislig an còigeamh baile as motha ann an Alba, anns a bheil tuilleadh daoine a' fuireach na Inbhir Nis no Sruighlea aig a bheil staid chathair-baile.
Chaidh am Mòd Nàiseanta a chumail ann am Pàislig sa bhliadhna 2013.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Dòmhnall Ruadh Phàislig, bàrd Gàidhlig
- Fulton Mackay
- Gerard Butler
- John Byrne
- Kari Corbett
- Jim Dewar
- Joe Egan
- Graham Fulton
- Hector Nicol
- Robert Tannahill, bàrd Albannach
- Canon Kenyon Wright, diadhach agus neach-iomairt
- Mhairi Black, neach-poileataigs


text:
- TIOTAL
- Tuathanas, faisg air Baile nan Granndach
- EXTERNAL ID
- PC_GM_POSTCARDS_071
- ÀITE
- Baile nan Granndach
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH: Crombail, Inbhir Ailein 's Àbhaidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23324
- KEYWORDS
- postcards
hills
farms
houses
huts
moors
'S e tiotal na cairt-puist seo, "Near Grantown on Spey, A Lonely Farm".
'S e baile dealbhaichte a th' ann am Baile nan Granndach, mu 32 km ear-dheas air Inbhir Nis, a chaidh a stèidheachadh ann an 1765 leis an uachdaran Sir Seumas Grannd
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach


text:
Tha a’ chompanaidh chliùiteach Clò Mòr Innse Gall (Harris Tweed Hebrides), companaidh Chlò Hearach, a’ tòiseachadh air obair mhòr leasachaidh ann an Siabost air taobh siar Eilean Leòdhais le taic £300,000 bho Iomairt na Gàidhealtachd is nan Eilean mu choinneamh chosgaisean an leasachaidh gu lèir luach £1.8m.
Tha am maoineachadh bho HIE a’ cumail taic ri leasachadh agus ùrachadh na muilne gus coinneachadh ris an àrdachadh san iarrtas airson a’ chlòtha shònraichte seo; iarrtas a tha air a dhol am meud thar an dà bhliadhna a chaidh seachad. Thathar an dùil gun tèid suas ri deich cosnaidhean ùra a chruthachadh aig a’ mhuilinn.
Thuirt Raonaid NicCoinnich, Manaidsear Sgìre nan Eilean Siar aig HIE, “Tha Clò Mòr Innse Gall air grunn chosnaidhean a chruthachadh dha daoine òga airson a dhol an sàs ann an gnìomhachas a tha le fàs is soirbheachas san amharc san àm ri teachd. Tha sinn air ar dòigh taic a chur ri iomairt ùr na companaidh, iomairt a tha a’ dol a chruthachadh mòran chosnaidhean ùra air sgath leudachadh air a’ mhuilinn agus reic a-null thairis far a bheil fàs a’ tighinn air an iarrtas airson Chò na Hearadh.
“Tha coimhearsnachdan air feadh Leòdhais agus na Hearadh a’ faighinn buannachd às gnìomhachas Clò na Hearadh a thaobh turasachd, nan gnìomhachasan cruthachail agus biadh is deoch; a’ sgaoileadh nan cothroman airson fàs a tha ag èirigh às a’ ghnìomhachas bheothail seo.”
Tha am pròiseact seo na phàirt den fharsaingeachd taice a tha HIE a’ cur ri gnìomhachas a’ Chlòtha Mhòir air feadh nan Eilean, le maoineachadh cuideachd ga toirt do dh’Ùghdarras a’ Chlòtha Mhòir (HTA) airson bheairtean ùra dha prògram treànaidh a chum nan seann sgilean figheadaireachd a ghlèidheil.
Thuirt ceannard Clò Mòr Innse Gall Iain Aonghas MacCoinnich, “Thar nan ochd bliadhna a chaidh seachad, tha sinn air companaidh phrothaideach, shoirbheachail a chruthachadh; is sinn a’ cosg airgead a chum a bhith seasmhachd thar an fhad-ùine. Cuiridh an taic seo bho HIE ris na bhios againn ri chosg air a’ chompanaidh agus bidh i na bun-stèidh a chum gnìomhachas seasmhachd a bhith ann a tha a’ tabhainn deagh chothroman obrach dha muinntir nan Eilean agus a’ reic stuth aig a bheil cliù mòr air feadh an t-saoghail.”
Bhon a chaidh a steidheachadh ann an 2007, tha Clò Mòr Innse Gall air obair mhòr chudromach a dhèanamh leis a’ chompanaidh air an clò ainmeil seo a thoirt gu aire a’ mhòr-shluaigh aig ìre eadar-nàiseanta a thaobh fasan agus dealbhadh aodach.
Tha an-dràsta 82 daoine ag obair aig Clò Mòr Innse Gall le obair cuideachd ga cumail do 130 breabadairean ag obair air an ceann fèin, daoine le sgilean a tha fìor chudromach do ghnìomhachas a’ Chlòtha Mhòir. Tha a’ chompanaidh a’ reic a-null thairis do dhùthchannan agus chustamairean leithid Chanel, Yves Saint Lauren, Paul Smith agus Vivienne Westwood.
Tha luchd-obrach Clò Mòr Innse Gall an-dràsta ag obair gu dìcheallach gus dèiligeadh ris na h-òrduighean air thighinn a-steach às dèidh Première Vision – an taisbeanadh malairt fasain agus aodaich as motha san t-saoghal a chumadh bho chionn goirid ann am Paris. Fhuaireas, aig an tachartas seo, cothrom a choinneachadh ri custamairean bho air feadh an t-saoghail, gu h-àraidh bho Iapan, bhon Ghearmailt agus bho air feadh Bhreatainn. Choinnich iad ri custamairean ùra à Coirèa, às an Fhraing agus às na Stàitean Aonaichte.
Chaidh Clò Mòr Innse Gall ainmeachadh mar Companaidh Obair-chlòtha na Bliadhna aig Duaisean Fàsain na h-Alba 2009 agus a-rithist ann an 2011. Tha an luchd-obrach sgileil a tha ag obair aig gach ìre sa chompanaidh mar thoradh air ginealaichean mòra de liut is eòlas. Chaidh a’ chompanaidh ainmeachadh ann an 2013 mar UKFT Companaidh Obair-chlòtha na Bliadhna agus UK Manufacturer na Bliadhna. Chaidh cuideachd ainmeachadh mar Tosgaire Albannach na Bliadhna 2013 bho chionn goirid aig Duaisean Fasain na h-Alba.


text:
- TIOTAL
- Sgoilearan agus tidsearan Sgoil Pholl Iùbh.
- EXTERNAL ID
- GAIRLOCHM_1033
- ÀITE
- Poll Iùbh
- SGÌRE
- Geàrrloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Geàrrloch
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas Gheàrrloch
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6338
- KEYWORDS
- schools
Sgoilearan agus tidsearan Sgoil Pholl Iùbh. Chan eil fios againn cuin a thogadh an dealbh-camara seo. San dealbh, a' tòiseachadh air an làimh chlì:
Sreath cùil: Miss Cheyne (an tidsear), Donaidh Foirbeis, Coinneach Foirbeis, Seumas Camshron agus Cailean Mellor.
Sreath meadhain: Carol Scambler, Anna MacGhill-Fhinnein, Anna Newton agus Mairead MacIllEathain.
Sreath aghaidh: Doreen NicIll-Fhinnein, Eileen NicCoinnich, Ridseard Hughes, Seonaidh Dodo, Ruth Fhoirbeis agus Rosanne Mellor.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Gairloch Heritage Museum


text:
- TIOTAL
- Dealbh de dh'Uilleam Shand is caraid
- EXTERNAL ID
- PC_WD_WS_032
- ÀITE
- neo-aithnichte
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30246
- KEYWORDS
- Maoir rannsachaidh a' Chogaidh
An dara Cogadh
long
longan
minesweeper
mine-sweeper
mine-sweepers
seòladair
seòladairean
laraidhean
leòn
Seo dealbh de dh'Uilleam Shand (clì) còmhla ri ball eile de chriù an HMS Franklin rè an dara Cogaidh. Bha an HMS Franklin na minesweeper clas Halcyon, a chaidh a chleachdadh gus calaidhean iar-thuath na h-Eòrpa a sgrùdadh às dèidh ionnsaighean Normandy.
Chaidh gàirdean co-obraiche Mhgr Shand a leòn nuair a chaidh DUKW anns an robh e a' siubhail a spreidheadh. Tha an DUKW no an 'DUCK' mar as fheàrr a dh'aithnichear e, na charbad amphibiach a tha comasach air sòlarachd is saighdearan a ghiùlan air tìr no anns an uisge. Chaidh a chleachdadh anns na h-ionnsaighean D-Day ann an Normandy.
Rinn sgoilearan à Bun-sgoil Rosebank, Inbhir Nàrann, agallamh còmhla ri Uilleam Shand mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005


text:
Gaelg Chanadagh
She abbyrt Ghaelg ny h-Albey ee yn Ghaelg Chanadagh (Gàidhlig Chanaideanach) ta loayrit er Ellan Cheap Bhreatainn as ayns paalyn ny h-Albey Noa, yn Chanadey, er feie 200 bleeaney. Ta loayreyderyn ennagh elley ry gheddyn er Ellan y Phrinse Edard as ta'n çhengey ec Gaeil sthie-arragh ayns ard-valjyn Canadagh lheid as Toronto. 'Sy 19-oo eash meanagh v'ee ny treeoo çhengey smoo rere loayreyderyn 'sy Chanadey ny yei'n Vaarle as y Rangish.[2] Agh, ta'n çhengey begnagh marroo ec y traa t'ayn, ansherbee. Ta eiyrtyssyn ayn ry hoi aavioghey ny çhengey 'sy Chanadey nish.
Imraaghyn[reagh | edit source]
- ↑ Oifis Iomairtean na Gaidhlig/Oik Cooishyn ny Gaelg
- ↑ Bumstead, J.M (2006). Scots. Multicultural Canada. Feddynit er 2006-08-30.


text:
- TIOTAL
- Taigh Dhealgrois, oisean Queensgate agus Sràid na h-Eaglaise, Inbhirnis
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_071
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1890an; 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11103
- KEYWORDS
- Taigh Dhealgrois
Inbhirnis
coinneanaich
maighich
sanasachd
Taigh Dhealgrois aig oisean Queensgate agus Sràid na h-Eaglaise, Inbhirnis. Tha àm an taighe a' dol air ais gu 1700 - chithear an ceann-latha air a' chloich shnaidhte os cionn na h-uinneige-mullaich air an fhìor làimh dheis. Chaidh an taigh a leagail airson àite a dhèanamh do Bhanca Dhail Chluaidh agus tha na clachan-snaidhte os cionn nan uinneagan-mullaich uile air an glèidheadh anns a' bhanca.
'Se bùth 'Sheòrais MhicLeòid, Ceannaiche-eisg agus chearcan' a chithear gu h-ìosal air an làimh chlì. Chithear sreathan de choinneanaich 's de mhaighich croichte a-muigh os cionn nan uinneagan. Tha sanasachd anns a' bhùth air an làimh dheis airson 'Ùrachaidhean, Teatha, Cofaidh agus Còco'. Tha am postair air oisean an togalaich a' sanasachd fèill-geamhraidh Ionatan Ros air an Àrd Shràid.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Cidhe agus Laimrig Phuirt Luinge, Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0713
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1910an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32635
- KEYWORDS
- bailtean
seallaidhean-tìre
laimrigean
bàtaichean
soithichean
Chan eileas tric a' toirt Port Luinge air an earrann den chladach eadar an laimrig agus cidhe an rèile ann an Caol Loch Aillse, mar a tha tiotal a' chairt-puist seo a' moladh.
Tha an cidhe agus an sealladh a-null gu Caisteal Mhaoil faisg air Caol Àcain san Eilean Sgitheanach na shealladh air a bheil luchd-turais eòlach nuair a ruigeas iad air trèana aig cidhe an stèisein, no ma stadas iad sa Chaol air an slighe a-null dhan Eilean Sgitheanach.
Bha aiseag a' dol tarsainn eadae Caol Loch Aillse agus Caol Àcainn san Eilean Sgitheanach bho co-chiù an 17mh linn. Tha mapa Uilleam Roy, a chaidh a dhèanamh ann am meadhan na 18mh linn airson Sgrùdadh Armailteach Alba, a' sealltainn coimhearsnachd beag gun ainm faisg air far a bheil An Caol an-diugh. Tha am fearann mun cuairt gu math creagach agus cha b' urrainn dha a bhith air coimhearsnachd mòr a chumail.
Dh'atharraich sin nair a thàinig an rèile ann an 1897 agus shoirbhich am baile. Dh'atharraich cùisean a-rithist ann an 1995 nuair a dh'fhosgail Drochaid an Eilein Sgitheanaich, ach 's e An Caol fhathast an ionad airson bùthan agus còmhdhail san sgìre, le cur-seachadan tarraingeach leithid turais bàta air an tabhann do luchd-tadhail.


text:
- TIOTAL
- Eaglais na h-Alba & Eaglais Shaor na h-Alba, Am Ploc
- EXTERNAL ID
- HC_PLANNING_08_043_2049
- ÀITE
- Am Ploc
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- DEIT
- 30 An t-Samhain 1982
- LINN
- 1980an
- CRUTHADAIR
- T. Kenneth MacKenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Roinn Dealbhaidh Chomhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 15943
- KEYWORDS
- eaglaisean
caibealan
Eaglais na h-Alba
eaglais shaor na h-Alba
togail eaglaisean
'S e Eaglais Paraiste a' Phluic, a dh'fhosgail ann an 1827, tè den fheadhainn 'Telford' no 'Pàrlamaideach'. Bha seo a' buntainn do Achd Pàrlamaid a dh'fhàg coimiseanairean gan cur air dòigh a stiùireadh togail 40 eaglais (le ionmhas gach ionad air innse). B' e Tòmas Telford an t-einnseanair stiùiridh agus an t-àrd neach-suirbheidh.
Chaidh an talamh air Sràid Innes far an deidheadh an eaglais ùr a thogail a thoirt seachad le Sir Ùisdean Innes, an duine aig an robh uaireigin Oighreachd Loch Aillse. B' e Iain MacDhaibhidh is Tòmas MacPhàrlain na cunnradairean. An toiseach bha suidheachain ann do 312 neach-adhraidh ach chaidh seo a leudachadh a-rithist gu 500. Chaidh am meudachadh seo a phaigheadh le Issac Lillingston, neach-seilbh fearainn sgìreil.
Mu dheireadh chaidh am mansa aon-lobhtach taobh thall an rathaid a reic agus chaidh an t-airgead sin a chur ri leasachadh na h-eaglais, togalach a chleachdadh an dà cho-thional, Eaglais na h-Alba is Eaglais Shaor na h-Alba.


text:
- TIOTAL
- Sgeidsean aig An Uaghaidh, Cnapadal
- EXTERNAL ID
- QZP40_2408_P016
- ÀITE
- An Uaghaidh
- SGÌRE
- Meadhan Earra-Ghàidheil
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Cnapadal a Deas
- DEIT
- 1875
- CRUTHADAIR
- T P White
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31492
- KEYWORDS
- uaimhean
eaglaisean
caibealan
naoimh
bailtean
creideamh
Tha baile Achahoish aig ceann Loch Caolisport. Tha tuathanas is cladh Lochead faisg air, far a bheil eisimpleir de thursa. Nas fhaide timcheall an oirthir, an iar-dheas air Achahoish, tha An Uaghaidh is Uaimh Chaluim Cille. A rèir choltais, 's ann san uaimh seo a dh'fhuirich Calum Cille ann an 563AD nuair a bha e ag iarraidh cead airson manachainn a stèidheachadh air Ìdhe on Rìgh Conal. Thathar a' creidsinn gun do lean e leis a' mhinistrealachd on uaimh fhad 's a bha e a' feitheamh ri cead. Tha tobhta caibeil on 13mh linn coisrigte dhan naomh air taobh a-muigh na h-uamha.
Chaidh an dealbh seo a thoirt o 'Archaeological Sketches in Scotland: Knapdale and Gigha', le Caiptean TP MacGilleBhàin (1875)


text:
Aonghas Caimbeul (Am Bocsair)
B' e Aonghas Caimbeul (1908 - 1949 ), neo mar a b' fheàrr a b' aithnichear e, Am Bocsair, bàrd à Nis. Chaidh a bhàrdachd fhoillseachadh fo stiùireadh a bhràthair, Am Puilean (a bha na bhàrd cuideachd) ann an 1978. Tha na mic aige, Alasdair Caimbeul agus Tormod Caimbeul, a' sgrìobhadh an dà chuid bàrdachd is rosg ann an Gàidhlig.
A bheatha[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh Aonghas Caimbeul, mac Alasdair Mhurchaidh Òig à Suaineabost, ann an Nis air 3 Sultain 1908.[1] Thàinig far-ainm 'Am Bocsair' air ann an Sgoil Chrois seach gun dèanadh e sabaid cruaidh le a dhà dhòrn.[2] Bha mac eile anns an teaghlach le aon ainm, Aonghas, agus 's e 'Am Puilean' am far-ainm a bh' air.[2] B' e gnàthachadh gu math cumanta a bh' ann aig an àm seo.[3] B' e miseanaraidh anns an Eaglais Shaor a bha na athair, Alasdair Mhurchaidh Òig.
Bha e a' cumail bùth ann an Nis agus airson greiseig, bha e ag obair ann an Glaschu, ann an Ospadal Hawkhead.[1] Ann an 1937 phòs e Màiri Mhoireach, tè a bhuineadh do Dhail bho Dheas, cuideachd ann an sgìre Nis. Bha trìur mhac agus aon nighean aca. Tha Tormod a' Bhocsair agus Alasdair a' Bhocsair nan sgrìobhadairean ainmeil.
Bàrdachd a' Bhocsair[deasaich | deasaich an tùs]
- An Cruthachadh Nuadh
- Nam Bàsaicheadh na Boireannaich
- Osag Chùbhraidh nam Beannaibh
- Tiodhlacadh Ailein
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ 1.0 1.1 BBC Alba Bliadhna nan Òran: Am Bocsair
- ↑ 2.0 2.1 GRD: Am Bocsair
- ↑ Black, R. An Tuil (Dùn Èideann: Polygon, 1999) d. 762.
Leabhar-chlàr[deasaich | deasaich an tùs]
Bàrdachd a' Bhocsair. Dùn Èideann: MacDonald Publishers, 1978.


text:
Spekulatius
'S e briosgaidean sònraichte a tha ann an Spekulatius a tha gu math cumanta aig àm na Nollaige.
Gu tradaiseanta tha iad às an Òlaind, às a' Bheilg agus às an sgìre North Rhine-Westphalia anns a' Ghearmailt. Canar Spekulatius sa Gearmailtis, Speculaas ([spekyˈlaːs]) san Duitsis, no spéculoo san Fraingis. Chan eilear cinnteach co às a thàinig an t-ainm. Is dòcha gu bheil Speculaas ceangailte leis an fhacal Laideann: "speculum" (sgàthan) air sgàth 's na dealbhan a th' orra, no leis an fhacal Dhuitseach: "Specerij" a tha a' ciallachadh spìosrach. Ann an 1870 bha Antonie Deplée, bèicear à Hasselt, baile anns a' Bheilg, ag iarraidh cead airson nam briosgaidean aige. B' e na "Hasselt speculaas": "une espèce de pain d'amandes connu sous le nom de spéculation" (Seòrsa aran à min à almon ris an canar spéculation).
'S e seòrsa aran-cridhe a th' annta, tha iad tana, cnapach, caran donn agus tha dealbhan orra air am beulaibh. Mar is àbhaist tha iad a' dèanamh le min, siùcar donn, ìm agus spìosraich sònraichte. 'S iad na spìosraich a thèid a chleachdadh gu cumanta: caineal, cnò-mheannt, clo-mheas, dinnsear, càrdamon agus piobar geal. Uaireannan cuirear pìosan almoin air a chùlaibh.


text:
Gheibhear deasbad air a' churspair seo air Fòram na Gàidhlig agus Abair Thusa an-dràsta.
Seo pàirt dheth a sgrìobh Tearlach61:
'Aon rud a tha fìor mu dheidhinn Fhionnladh còir, 's e gu bheil e gu math daighean airson a bheachdan. 'S chan eil dad ceàrr leis a sin. 'S chan eil e ag ràdh dean seo 'or else." Tha e ag `ràdh nach an saoghal cho breagha sa the Bòrd na Gàidhlig 's eile a' cumail a-mach. Tha làn eagal aige gu bheil Gàidhlig fhathast a' bàsachadh a dh' aindeoin FMG 's eile. 'S chan eil e na aonar. Chuala mi cha mhòr an dearbh rud à Domhnall Uileam Stiùbhart. An rud a tha Fionnlagh 's eile ag ràdh 's e nach eil stiall aodaich air an an iompaire. A dh' aindeoin bu bheil Gàidhlig aig 50,000 neach tha i a' bàsachadh mar cànan na coimheasnachd co-dhiù. An rùn a th' aig Fionnladh còir, 's e beàrnn mòr a choilionadh ri thaobh na Gàidhlig. An duighleadas a th' aig a' Ghàidhlig, 's e far a bheil i fhathast na cànan na coimheasnachd, a leithid na h-eileanan an iar, 's iad sin na h-àitichean far a bheil i a' crionadh nas luaithe. Tha an eaconomaidh lag ann an sin. Nuair a bha mi ann an Alba, chan fhaca mi ach aon àite far an robh làmh an uachdair aig a' Ghàidhlig, an sgìre timcheall air SMO far a b' urrainn dhomh comhraidhean thòiseachadh ann an Gàidhlig le dùil sam bith fhreagairt fhaighinn san aon chànan. Ach an duighleadas a th' ann 's e chan eil mòran cosnaidhean faisge air SMO. 'Se laigse mhòr a tha seo. Feumaidh a bhith aon àite ann, far a bheil làmh an uachdair aig a' Ghàidhlig 's an eaconomaidh a tha fallain gu leòr. '
Gheibhear tuilleadh ann an seo agus seo.


text:
- TIOTAL
- Tomaich, ceann an ear a' bhaile, Srath Ghlais
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_5870
- ÀITE
- Srath Ghlais
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mhòraig
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37500
- KEYWORDS
- taighean
togalach
togalaichean
rathad
càraichean
càr
carbad
carbadan
sealbhadaireachd-fhearainn
'S e baile-glèidhteachais a th' ann an Tomaich a tha mu 6.5 cil an iar dheas air Canaich.
Cheannaich an Ridire Dudley Coutts Marjoribanks, a' chiad Mhorair Tweedmouth, Oighreachd Ghuiseachan ann an 1854 agus stèidhich e Tomaich mar bhaile na h-oighreachd anmoch anns an 19mh linn. Chaidh Taigh Ghuiseachan 2.7 cil an iar dheas air Tomaich a leasachadh agus a leudachadh gu mòr leis a' Mhorair Tweedmouth mu 1860 ach 's e tobhta a th' ann an-diugh. Dh'àraich am Morair Tweedmouth a' chiad Golden Retrievers aig Guiseachan. Tha carragh don Mhorair Tweedmouth agus a bhean Iseabail ann am baile Tomaich.
Thàinig atharrachadh mòr dhan sgìre nuair a thòisich Sgeama Dealan-uisge Aifrig agus na Manachainn anmoch anns na 1940an. B' e Tomaich am baile a bu mhotha anns an sgìre gus an do thòisich an sgeama-dealain nuair a chaidh Canaich a chomharrachadh mar am prìomh champ airson luchd-obrach. Bha 2000 neach-obrach an Hydro a' fuireach ann am baile beag Chanaich aig an àm a bu thrainge den sgeama-togail. Uile gu lèir, bha sia stèiseanan-dealain, sia damaichean agus mòran thunailean anns an sgeama nuair a bha e deiseil


text:
Drannd-eun
'S e seòrsa eòin a tha ann an drannd-eun[1][2] no eun-dranndain[3] (iolra: eòin-dranndainn). Tha iad gu math beag agus luath. Tha na sgiathan aca a’ gluasad cho luath is nach urrainn dhaibh sealltainn. Tha iad a’ dèanamh dranndail, agus uime sin, tha an t-ainm drannd-eun air. Is toil le drannd-eòin neactair agus tha iad a’ pollenatigeadh mòran blàthan sna Tropaigean.
Dealbhan[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Faclair LearnGaelic.net Leughte 9 Faoi. 2015
- ↑ Am Faclair Beag Leughte 9 Faoi. 2015
- ↑ An Seotal: Briathrachas Gàidhlig air-loidhne airson teagasg tro mheadhan na Gàidhlig anns an àrd-sgoil. Leughte 9 Faoi. 2015


text:
30 an Dàmhair
'S e 30 an Dàmhair an 303mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (304mh ann am bliadhna-leum). Tha 62 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 2005 - A' chiad aifreann a-rithist ann am Frauenkirche ann an Dresden.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1848 - Jorge Holguín Jaramillo, ann an Cali. Fear-poileataigs à Coloimbia.
- 1900 - Ragnar Granit, ann an Riihimäki. Fear-saidheans à Suòmaidh.
- 1903 - Iain MacNeacail (An Sgiobair), seinneadair, sgeulaiche agus bàrd às an Eilean Sgitheanach.
- 1913 - Richard Stone, eaconamaiche Breatannach.
- 1960 - Diego Armando Maradona, ann am Buenos Aires. Cluicheadair ball-coise às an Argantain.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1611 - Rìgh Teàrlach IX na Suain (rug. 1550).
- 1809 - William Cavendish-Bentinck, 3mh Diùc Phortland, Prìomh-mhinistear na Breatainn.
- 1956 - Pío Baroja, ann am Madrid. Sgrìobhadair à Dùthaich nam Basgach.
- 1976 - Gustav Hertz, ann am Berlin an Ear. Fiosaigiche às a' Ghearmailt.


text:
- TIOTAL
- A' togail an rathaid-iarainn, An Sloc
- EXTERNAL ID
- GB1796_RAILWAYSLIDES_02_441
- ÀITE
- An Sloc
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Daothal 's Ràta Mhurchais
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11625
- KEYWORDS
- rathaidean-iarainn
treanaichean
còmhdhail
còmharrachadh
drochaidean
innleadairean
Tha prìomh-loidhne na Gàidhealtachd eadar Inbhir Nis is Peairt aig an t-Sloc ga togail anns an deilbh seo.
Aig 400 meatair, is e an Sloc an dàrna àite as àirde air Prìomh-loidhne na Gàidhealtachd eadar Inbhir Nis is Peairt (tha Bealach Dhruim Uachdair 460 m a dh'àirde). Tha soidhne a' comharrachadh seo.
Leis cho àrd sa tha an Sloc, bha feum air locothan paidhleat gus na trèanaichean a chuideachadh suas am bruthach agus chaidh lùb seachnaidh a chur ann airson nan locothan seo. B' e Lùb an t-Sloc an t-ainm a bh' air seo agus bha e air obrachadh le dà bhogsa-chomharraidhean (agus an uair sin le dìreach aon bhogsa-chomharraidhean). Dhùin an lùb ann an 1963.
Tha Drochaid an t-Sloc na drochaid-rèile cloiche le ochd boghachan. Tha i a' toirt Rathad-iarainn na Gàidhealtachd thairis air Uisge Èireann faisg air Tom Aitinn. Dh'fhosgail an drochaid seo, a chaidh a thogail le Murdoch Paterson, Prìomh Innleadair Rathad-iarainn na Gàidhealtachd, ann an 1897. Tha inbhe chlàraichte aig ìre-B aig an drochaid.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- ScotRail Clas 158 aig Baile Dhubhthaich
- EXTERNAL ID
- NRM_NBNW_FNL_DS080518
- ÀITE
- Baile Dhubhthaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Baile Dhubhthaich
- DEIT
- 1 An Giblean 2001
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Lynn Patrick
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Nàiseanta an Rèile, Iorc
- AITHNEACHADH MAOINE
- 19843
- KEYWORDS
- rèile
rathaidean-iarainn
trèana
trèanaichean
stèiseanan
Dealbh camara a chaidh a thogail sa Ghiblean 2001 de sheirbheis ScotRail Clas 158 gu Inbhir Nis aig stèisean Baile Dhubhthaich. Tha an trèana a' toirt seirbheis siubhail 07.20 gu Inbhir Nis agus tha i a' stad aig a h-uile stèisean gu ruige Inbhir Nis. Chaidh an t-seirbheis a thoirt a-steach san t-Sultain 2000, agus 's e leudachadh den t-seirbheis siubhail thùsail à Inbhir Pheofharain, a chaidh a thoirt a-steach sa Mhàrt 1988 a th' ann.
Dh'fhosgail an stèisean ann am Baiile Dhubhthaich ann an 1864. Tha dà àrd-chabhsair, lùb seachnaidh agus tha togalach an stèisein fhathast ann còmhla ri drochaid-coise. Tha an gàrradh bathair le dà fhrith-loidhne fhathast aig a' cheann a tuath. Bha seada 'locomotive' le dà loidhne aig an stèisean seo aig aon àm gu deas agus clàr-tionndaidh. Tha sloc a' chlàr-tionndaidh fhathast ann. Chaidh an dà bhogsa chomharran 'Baile Dhubhthaich a Tuath' agus 'Baile Dhubhthaich a Deas' a leagail.
Fiosrachadh
O chionn còrr is ceud bliadhna, chaidh dhà de na rathaidean-iarainn as àillidh air an t-saoghal, Loidhne Rèile a' Chaoil agus Loidhne Rèile a Tuath, a thogail. Tha prìomh loidhne na Gàidhealtachd air a ceangal ris a' chòrr de lìonra rèile na RA. Bho 1997 gu 2003, thog Taigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile deilbh nan trì loidhnichean sin, agus bho na h-ìomhaighean chaidh trì taisbeanaidhean a chruthachadh - 'Connections to the Kyle' ('Ceanglaichean dhan Chaol'), 'By Firth and Flow' ('Ri Caolas agus Sruth) agus 'The Highland Link' ('An Ceangail Gàidhealach'). Nochd na taisbeanaidhean air Lìonra Tasglann na h-Alba (SCAN) fon taisbeanadh dhidseatach 'North by Northwest' a chur air bhog gu h-oifigeil làrach Thasglann Nàiseanta na h-Alba air 5 an t-Ògmhios 2001 ann an Inbhir Nis. Sheas an co-obrachadh le SCAN gu 2009 nuair a chaidh 'North by Northwest' a ghluasad gu làrach-lìn Am Baile.
Tha 'North by Northwest' a' clàradh eachdraidh beò agus tha e a' clàradh boillsgeadh ann an tìm ann am beatha dhaoine agus an loidhne anns na bliadhnachan mu dheireadh den fhicheadamh linn agus toiseach a' chiad linn thar fhichead. Bha na taisbeanaidhean a' comharrachadh a' bhuaidh a bha aig rèile na Gàidhealtachd air daoine, sealladh-tìre agus eaconamaidh Gàidhealtachd na h-Alba.
Tha sinn a' toirt taing airson taic don Luchd-urrais a leanas a mhaoinich an t-siurbhidh dhealbh camara de phrìomh loidhne na Gàidhealtachd, Loidhne a' Chaoil agus an Loidhne a Tuath le luchd-togail-dheilbh bho Thaigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile eadar 1997 agus 2003:
Railtrack, Railtrack-Alba, Scotrail, EWS, Porterbrook, First Engineering, Com-pàirtichean Lìora Rèile na Gàidhealtachd, Comhairle na Gàidhealtachd, Iomairt Rois & Chromaidh, Iomairt Ghallaibh agus Chataibh, Safeways, Caraidean Taigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile, Comhairle Pheairt & Chinn Rois agus Comann Rèile na Gàidhealtachd


text:
- TIOTAL
- Fasgadh an taobh suas aig Stèisean Bhaile Èoghainn, 1952
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_501
- ÀITE
- Baile Èoghainn
- SGÌRE
- Inbhir Pheofharain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Sgìre Thighearna
- DEIT
- An Lùnastal 1952
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27222
- KEYWORDS
- Rèile na Gàidhealtachd
HR
rathaidean-iarainn
HRS
Tha an dealbh-camara seo a' sealltainn am fasgadh air an taobh suas aig stèisean Bhaile Èoghainn.
B' e 'Nivar' an t-ainm tùsail a bh' air an stèisean seo a tha mu 28 cilemeatair gu tuath air Inbhir Nis agus dh'fhosgail e air 23 An Cèitean 1863. Chaidh ath-ainmeachadh 'Evanton' air 1 An t-Ògmhios 1937. Dhùin e do luchd-siubhail air 13 An t-Ògmhios 1960 agus mu dheireadh do thrafaig bathair air 2 An t-Samhain 1964


text:
- TIOTAL
- LMS 14402 'Ben Armin' a' tighinn a-steach a dh' Inbhir Ùige air an 5.05 f à Inbhir Theòrsa, An t-Iuchar 1926
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_052
- ÀITE
- Inbhir Ùige
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Ùige
- DEIT
- 28 An t-Iuchar 1926
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28108
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
LMS 14402 'Ben Armin' a' tighinn a-steach a dh' Inbhir Ùige aie an 5.05 f à Inbhir Theòrsa san Iuchar 1926.
Chaidh LMS 14402 ( roimhe seo HR 6) a thogail dha Rèile na Gàidhealtachd le Dübs & Co ann an Glaschu ann an 1899. B' e ball den chlas locomtaibhean air a bheil an t-ainm 'Small Bens' a-nis a bh' innte. Lean i ann an seirbheis gur an deach a toirt a-mach à seirbheis sa Dùbhlachd 1939.


text:
Tha cuireadh ga thoirt do chompanaidhean is do bhuidhnean coimhearsnachd air feadh Uibhist is Bharraigh a thighinn gu tachartasan sònraichte far am faigh iad fiosrachadh air an dòigh sa bheil Iomairt na Gàidhealtachd 's nan Eilean (HIE) a' cumail taic ri fàs ann an eaconamaidh nan eilean.
Tha e na phàirt bunaiteach do dh'obair na buidhne iomairt gun cumar taic ri coimhearsnachdan is gnothachasan anns na ceàrnaidhean far a bheil as motha na dùbhlain.
Thèid na tachartasan còmhraidh seo a chumail air Diluain 27 Lùnastal an Ionad Foghlaim Bharraigh, agus Dimàirt 28 Lùnastal aig Ionad Chladach Chircebost, Uibhist a Tuath. Tòisichidh na dhà thachartas aig 7.30f.
Gheibh muinntir an àite fìor chothrom thairis air an dà latha seo bruidhinn air na tha anns an dàn dha eaconamaidh nan eilean. Gheibhear fiosrachadh mar an ceudna air obair HIE ann a bhi a' cumail taic ri leasachadh choimhearsnachdan sgairteil, seasmhach; agus air mar a gheibh companaidhean taic bho HIE a chum fàs nam meud is nam buaidh.
Thuirt Manaidsear Sgìreil HIE son nan Eilean Siar, Eardsaidh Dòmhnallach: "Tha sinn a' coimhead air adhart ri coinneachadh ghnothachasan, choimhearsnachdan agus bhuidhnean às gach phàirt dhe na h-Eileanan a Deas. Tha dòigh-obrach shònraichte HIE, agus i a' snìomh leasachadh eaconamach agus leasachadh coimhearsnachd am measg a chèile, gar fàgail comasach a bhi a' gabhail chothroman agus dèiligeadh ri duilgheadasan gu h-àraidh far a bheil iad seo a' togail cheann sna sgìrean dùbhlanach againn.
"Gheibh an fheadhainn an làthair aig na tachartasan sealladh farsaing thar obair-ghnìomha HIE a chum fàs seasmhach san eaconamaidh, agus fiosrachadh air mar a gheibhear taic bhuainn gus spiorad iomairteach, àrd-amasach a bhrosnachadh sna ceàrnaidhean aca fhèin."
Gheibhear cuideachd cothrom coinneachadh ris an àrd-mhanaidsear leasachaidh ùr, Joanna Peteranna - a tha stèidhichte aig oifis HIE an Lionacleit, Beinn a' Bhadhla - airson barrachd fhaighinn a-mach air mar as urrainn do HIE co-obrachadh a dhèanamh le muinntir nan eilean, agus air na tha ri fhaighinn de thaic dha coimhearsnachdan mu choinneamh chothroman sam bith às an tig buannachdan mòra sòisealta, eaconamach agus cultarail.


text:
- TIOTAL
- Cleasaichean ann an dealbh-cluich mu na Seumasaich
- EXTERNAL ID
- PC_WGORDON_002_017
- DEIT
- 1908
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- W Gordon
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30366
- KEYWORDS
- actairean
dealbhan-cluich
An Cogadh Mòr
Air a' chairt-phuist seo tha actairean a' gabhail pàirt ann an dealbh-cluich ann an Inbhir Theòrsa. Chan eil fhios againn dè an dealbh-cluich a bh' ann. Tha am boireannach a tha na suidhe air an taobh chlì a' cluich 'Flòraidh NicDhòmhnaill'.
Tha am fear a tha na sheasamh air an taobh chlì a' cluich 'Sir James'. Tha Àdhamh Anderson Gòrdan a' cluich Sir James. Bha Àdhamh Anderson Gòrdan na fho-cheannard anns na Sìophortaich agus shabaid e anns a' Chogadh Mhòr. Tha ainm is seòladh Miss A. Chamshron air a' chairt-phuist. Phòs Anna Chamshron agus Àdhamh Anderson, an dà chuid aca à Goillspidh, ann an 1916. Às dèidh a' chogaidh, ghluais iad gu Bothan Òrd, Am Blàr Dubh


text:
Leif Ericson
B' e seòladair Lochlannach a bha ann an Leif Ericson (Leiv Eiriksson sa Nirribhis, Leifr Eiríksson san t-Seann-Lochlannais, mu 970 - mu 1020). 'S dòcha gum b' e a' chiad fhear Eòrpach a ràinig Ameireaga, far a bheil an-diugh An Talamh Ùr is Labrador. Thachair sin ann an 1002 no 1003. Rinn esan agus an sgioba aige tuineachadh beag, agus an dèidh dhaibh an Geamhraidh a chur seachad ann, thill iad gu Eòrpa. Anns na 1950mh agus 1960mh, chaidh fuigheall tuineachaidh Lochlannaich fhaighinn a-mach san Talamh Ùr a dh'fhaodadh a bhith co-cheangailte ris an turas-cuain.


text:
Aiseag Rinn Friù
Is e aiseag thar Uisge Chluaidh eadar Yoker air bruach a' Tuatha agus Rinn Friù air bruach a deas a tha ann an Aiseag Rinn Friù. Stèidhicheadh aiseag an seo anns an 16mh linn. Anns an latha an diugh, is ann leis an Strathclyde Passenger Transport Executive (SPTE) a tha an aiseag, agus bithidh am bàt-aiseag aca "Renfrew Rose" a' dol thairis corr is fichead trip gach latha. Gu mi fhoighdinneach, on deach fhosgail air tunail rathaid aig Whiteinch anns na 1930'n agus Drochaid a' Chluaidh aig Arascain re na 1970'n tha trachdadh an aiseig air clanadh, chun ìre gu bheil an SPTE a' toirt taic airgid nas àirde na £3 airson gach siubhalach a chleachdas an aiseag.
Anns a' bhliadhna maoineachais 2009-2010 tha gannad de £2,500,000 anns a' sporan aig a SPTE agus tha am beachd a' nochdadh gum b' fheudar don aiseag a sgurr.[1]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ "Clyde ferry route to end in March". BBC News. 2010-01-22
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NS 511 684
- Làrach-lìn SPT


text:
- TIOTAL
- HR 5 'Ben Vrackie' air 'Officers' Special' le salùn na stiùirichean ann an Cùil Lodar, An t-Sultain 1923
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_041
- ÀITE
- Cùil Lodair
- SGÌRE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 28 An Lùnastal 1923
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28098
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
HR 5 'Ben Vrackie' air 'Officers' Special' le salùn nan stiùirichean ann an Cùil Lodar san t-Sultain 1923.
Chaidh HR 5 a thogail le Dübs & Co ann an Glaschu ann an 1899. B' e ball den chlas locomotaibhean air a bheil an t-ainm 'Small Bens' a-nis a bh' innte. An dèidh a' bhuidhneachaidh b' e LMS 14401 a bh' oirre agus lean i ann a seirbheis an dèidh a dhol an sealbh na stàite gus an deach a toirt a-mach à seirbheismu dheireadh san t-Samhain 1948.


text:
- TIOTAL
- Carbad le motair aig Taigh Baile Dhonnchaidh san Eilean Dubh
- EXTERNAL ID
- PAN_11_40
- ÀITE
- Baile Dhonnchaidh
- SGÌRE
- Abhach
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Abhach
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20352
- KEYWORDS
- carbadan le einnsean
Oighreachd Baile Dhonnchaidh
Taigh Baile Dhonnchaidh
oighreachadn
Abhach
'S ann le taigh Bhaile Dhonnchaidh a bha a'charbad seo ann an sgìre Abhach anns an Eilean Dubh.
B'e seo fear dhe na taighean as motha air a' Ghàidhealtachd.. Chaidh a thogail o thùs do Ruaraidh MacCoinnich à Sgatail ann an 1798. Ann an 1864 cheannaich Seumas Fletcher, a bhuineadh do dh'Abhach aig an robh planntachaidhean teatha ann an Ceylon. Dh'fhastaidh e an t-ailtire Alasdair Ros airson an taigh a dhèanamh na bu mhotha. Rinn mac Fletcher, Seumas Dùbhglas Fletcher tuilleadh leudachaidh an dèidh sin.
Chaidh an taigh a leagail ann an 1959 ach bha uair ann a chithist e mìltean air falbh. Bha fiu stèisean rèile aige dha fhèin. Bha iomadh taigh-glainne na chois, pàillean mòr airson spòrs, cùirtean teanas agus ionad crolaidh. Bha stàbaill ann agus rumannan airson acfhainn eich. Bha àite ann cuideachd do choidsichean mar an tè a chithear an seo.
Aig aon àm bha 14 geamairean air an oighreachd a bha a' dol eadar Athaigh san ear gu Poll Lòchaidh san iar
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Stamford, Connecticut
'S e baile ann an Connecticut, sna Stàitean Aonaichte, a th' ann an Stamford. Anns a’ bhliadhna 2010 bha 125,109 duine a’ fuireach an seo. Tha e suidhichte aig 7m os cionn ìre na mara.
Eachdraidh eile[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1641.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Christopher Lloyd, actair, (1938)
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Minturno, An Eadailt
- Jajmau, Na h-Innseachan
- Afula, Iosrael
- Settefrati, An Eadailt
- Sparta, A' Ghrèig
- Lima, Pearù
- Jiangdu, An t-Sìn


text:
Fuerteventura
'S e eilean Spàinnteach agus an dàrna eilean as motha de na h-Eileanan Canàrach a tha ann am Fuerteventura. Tha e suidhichte anns a’ Chuan Siar.
Tha Fuerteventura cho farsaing ri 1,660 cilemeatair ceàrnagach. Anns a’ bhliadhna 2007 bha 94.386 de shluagh ann.
Tha Puerto del Rosario na phrìomh-bhaile, tha riaghaltas an eilein (Spàinntis: cabildo insular) suidhichte an seo.
'S e Mount Jandía a’ bheinn as àirde ann am Fuerteventura, tha i 807 meatair a dh'àirde.
Air sgàth nan tràighean gainmhich fada agus an na sìde blàithe tha an roinn turasachd gu math làidir anns an eilean. Tha port-adhair ann, le Fuerteventura Airport mar ainm.
Tha Fuerteventura na phàirt den cheàrn Las Palmas. Tha sia sgìrean aige:
- Antigua
- Betancuria
- La Oliva
- Pájara
- Puerto del Rosario
- Tuineje


text:
Geàrr-sgrìobhadh Tiro
Chaidh geàrr-sgrìobhadh Tiro (Laideann: notae Tironianae) a dh'innleadh leis an rùnaire aig Cicero a rèir coltais, fear air an robh Marcus Tullius Tiro. Dh'innlich e na mìltean de chomharraidhean airson an t-siostam seo agus chaidh a leasachadh 's a chleachdadh fad ùine mhòr. 'S e siostam leth-lideach a th' ann.
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha siostaman geàrr-sgrìobhaidh san Àirde an Iar a' dol air ais dhan 4mh linn ro Chrìosd agus fhad 's fhios dhuinne, 's e Xenophon a' chiad duine a chleachd siostam mar seo. 'S e notae an t-ainm a bh' air an t-siostam seo agus chan eil na sgrìobhadairean Ròmanach ag aontachadh idir cò dh'innlich a chiad dhiubh airson na Laidinn.
Dh'innlich Tiro an siostam aigesan mun bhliadhna 60 ro Chrìosd agus ged a chrìoch a chleachdadh an dèidh 1100, chunnacas e gu ruige na 17mh linn.[1][2][3]
An t-agusan[deasaich | deasaich an tùs]
Cha deach an ampersand (cothlamadh de et "agus" sa Laideann) a chleachdadh san t-siostam aig Tiro. Chleachd esan an t-agusan ⁊ () agus gu ìre, 's e seo an aon chomharra dhen t-siostam aige a dh'aithnichear cuid mhath dha na daoine fiù an-diugh, gu h-àraidh ann an Èirinn is Alba.
Còdachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Chan eil cus dhe na comharran aig Tiro ann an Unicode agus leis a sin, tha e doirbh an cleachdadh air coimpiutairean. Ge-tà, tha an t-agusan ⁊ ri fhaighinn aig U+204A agus tha a chleachdadh gu h-àraidh cumanta ann an Èirinn agus tha e a' nochdadh ann an Alba an-siud 's an-seo cuideachd.
Tha gu h-àraidh bathar-bog Gàidhlig leithid Firefox, Opera agus LibreOffice ga chleachdadh, ged a chuireas iad gu feum comharra aig puing-còd eile (┐ aig U+2015) an àite an agusain fhèin a chionn 's gu bheil e ag obair nas fhearr air na siostaman-obrach a th' againn.
Tùsan[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Guénin, Loius-Prosper Histoire de la sténographie dans l'antiquité et au moyen-âge; les notes tironiennes (1908) Hachette ISBN 301255530
- ↑ Mitzschke, P. Biography of the father of stenography, Marcus Tullius Tiro. Together with the Latin letter, "De notis", concerning the origin of shorthand (1882) Brooklyn ISBN 11943552
- ↑ Kopp, U. Lexicon Tironianum (1965) Osnabrück ISBN 2996309


text:
- TIOTAL
- Ìomhaigh-cinn a' Phrionnsa, Teàrlach Eideard Stiùbhart
- EXTERNAL ID
- QZP40_1061_P098
- DEIT
- 1801
- LINN
- 1740an
- CRUTHADAIR
- Le Moine
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31403
- KEYWORDS
- Prionnsa Teàrlach Eideart Stiùbhart
Cùil Lodair
Crùn na h-Alba
Flòraidh NicDhòmhnaill
Seumasaich
B' e am Prionnsa Teàrlach Eideard Stiùbhart (1720-1788) a' chiad mhac aig Seumas Frangan Eideard Stiùbhart an 'Sean Tagraiche'. Rugadh e anns an Ròimh, na ogha do Sheumas VII Alba agus Seumas II Shasainn a bha air an crùn a chall aig àm an 'Aramach Glòrmhor' ann an 1688.
Bha Teàrlach Eideard den bheachd gur e athair oighre dligheach crùn Bhreatainn. An dèidh aramach Seumasaich neo-bhuinnigeach aig athair ann an 1715, b' e Am Prionnsa Teàrlach a bha an ceann an aramach Seumasach an 1745 nuair a dh'fheuch e ris a'chrùn fhaighinn air ais do na rìghrean Stiùbhartach. Chaidh gu math dhaibh an toiseach agus ràinig na Seumasaich Dàrbaidh ann an Sasainn mus do tharraing iad air ais do Ghaidhealtachd na h-Alba. Choinnich feachd nan Seumasach agus feachd an riaghaltais air Monadh Chùil Lodair anns a' Ghiblean, 1746. Seo am blàr mu dheireadh ann am Breatainn de shabaid làimh ri làimh; cha do sheas e fiù 's uair a thìde, agus leis an sin chaidh crìoch a chur air aramach nan Seumasach.
An dèidh call Chùil Lodair bha iomadh duine a' lorg a' Phrionnsa air feadh Bhreatainn, ach fhuair e air teicheadh dhan Fhraing le cuideachadh bho Fhlòraidh NicDhòmhnaill. Chuir e seachad an còrr dhe bheatha na fhògarrach anns an Ròimh agus bha nighean dhìolain aige, Charlotte, mus do phòs e Louise Maximilienne Caroline ann an 1772. Bhàsaich e leis an deoch agus le tinneas dòrainneachd inntinn anns an Ròimh ann an 1788.
'S e Le Moine ann am Pairios ann an 1749 a rinn snaidheadh an ìomhaigh-chinn seo.
Chaidh an dealbh seo a thoirt à 'History of the Rebellion' le Home


text:
Aghill
She Aghill (Yernish: Acaill, Oileán Acla, Baarle: Achill Island) yn ellan smoo ayns Nerin. T'ee ny lhie magh veih coose heear Choontae Vay Eo. Ta 2,700 cummaltee urree as t'ee 148 km² er eaghtyr. T'ee kianglt rish y çheer vooar liorish Droghad Michael Davitt ta soit eddyr ny baljyn beggey Gob an Choire er yn ellan as Poll Raithní er y çheer vooar. Va droghad currit 'syn ynnyd shoh 'sy vlein 1887, agh va droghad noa currit ayns e ynnyd ayns 1949, as reesht ayns 2008. Ta baljyn beggey ry-gheddyn er yn ellan goaill lheid as An Caol, Dumha Acha, Dumha Éige as Dumha Goirt. Ta'n daa vean scoill as pairk vluckaneyrys Gaelgagh yn ellan soit er y çheer vooar ayns Poll Raithní.


text:
- TIOTAL
- Bogsa teine LMS 5029 ga ghlanadh aig Seada Pheairt a Tuath
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_004_649
- ÀITE
- Peairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28620
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
Bogsa teine LMS Clas 5, 5029, ga ghlanadh aig Seada Pheairt a Tuath.
Chaidh 5029, locomotaibh Clas 5 le LMS, a thogail aig Ionad-leaghaidh Vulcan ann an Newtom-le-Willow san t-Sultain 1934. Chaidh a toirt a-mach à seirbheis san Dàmhair 1966 agus a briseadh suas sa Ghearran an ath bhliadhna. Chaidh na locomotaibhean Clas 5 a dhealbhachadh le Uilleam Stanier. Sa chumantas b' e 'Black Fives' a bh' orra agus chaidh 842 dhiubh a thogail eadar 1934 agus 1951.


text:
- TIOTAL
- A' leagail na clach-bhuinn, Talla A' Chaoil
- EXTERNAL ID
- HCD00478
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- DEIT
- 3 An t-Sultain 1931
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12185
- KEYWORDS
- tallachan coimhearsnachd
clachan-bhuinn
deas-ghnàthan
eaglaisean
zoomable
deilbh leudachail
Leag Sir Daniel is Bain-tighearna Hamilton clach-bhuinn Talla Phoblach A' Chaoil air an 3mh dhen t-Sultain 1931, is chaidh an talla fhosgladh gu h-oifigeil air an 18mh den Ghiblean 1932. An dèidh dhan talla a bhith air a togail, rinn Sir Harry Lauder, a bhiodh a' tighinn dhan sgìre gu math tric, cuirm-chiùil airson airgead a thogail gus na fiachan a phàigheadh. Sheinn e airson uair a thìde, a rèir choltais. Tha an Eaglais Shaor air an taobh dheas
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
A 'chiad rud a' chiad, bu mhath leinn taing a thoirt do Christopher mòr bho LPK Studio – http://lpkstudio.com/ airson an dealbhachadh ùr de làrach-lìn againn, 'S e seo làrach-lìn ùr mu dheireadh suas gu latha an-diugh ùr-lìn agus inbhean bu chòir a bhith ri fhaicinn air ur innealan-làimhe.
Chòrd sinn ag obair còmhla ri Crìsdean air a seo, agus bha e air leth èifeachdach, freagairteach agus bha fios aca dè bha a dhìth fiù 's mus robh sinn ag iarraidh 🙂
Tha an làrach-lìn ùr a tha an cois ùr release, ni mòr so ach beagan bugs deachaidh an t-slighe na Dhodo.
- Faodaidh tu a-rithist a 'cleachdadh an + samhla taobh a-staigh eadar-theangachaidhean
- Ann an cuid de thursan, fada paragrafan cha d 'fhuair an ceart fèin-ghluasadach eadar-theangachadh bho Ghoogle
- A 'glanadh seann eadar-theangachaidhean Cha robh ag obair ann an 0.9.7.0
Meal an dreach ùr, agus a 'dèanamh cinnteach gu bheil thu àrdachadh gu tionndadh slàn seo, a-asgaidh.


text:
Coineanach
Tha coineanach[1] (neo Rabaid[1]) (iolra: coineanaich; rabaidean) na sheòrsa sineach beag, ann an teaghlach Leporidae. Tha cluasan fada aca, agus ithidh iad feur. Tha iad cumanta ann an iomadh àite, ach rinn iad sgrios mòr ann an Astràilia nuair a chuir na h-Eòrpaich fear no dha ann.
Tha seachd genera sa teaghlach seo, aig a bheil an t-ainm "coineanach", mar -
- Coineanach Eòrpach (Oryctolagus cuniculus, ri fhaighinn an an Alba)
- Cottontail (genus Sylvilagus; 13 gnè),
- Coineanach Anami (Pentalagus furnessi, gnè ann an cunnart air eilean Amami Oshima, an Iapan).
Is iomadh seòrsa eile ann, agus tha iad, còmhla ri pikas agus maighich, ann san òrdugh Lagomorpha.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ 1.0 1.1 An Seotal: Briathrachas Gàidhlig air-loidhne airson teagasg tro mheadhan na Gàidhlig anns an àrd-sgoil. Leughte 20 Faoi. 2015


text:
Turku
‘S e baile[1] mòr agus port[2] cudromach faisg air Salo, air an àirde an iar-dheas Shuòmaidh a th' ann an Turku san Fhionnlannais (IPA: turku) neo Åbo san Shuainis (IPA: oːbu). Tha an dà ainm co-oifigeil. Tha e suidhichte ri beulaibh na h-Aibhne Aura, aig 22m os cionn ìre na mara,[3] anns an roinn Varsinais-Suomen (Gàidhlig: Fìor Shuòmaidh),[4] 149km air falbh bho Helsinki (prìomh-bhaile na dùthcha), 533km bho Oulu, 141km bho Tampere agus 140km bho Hämeenkyrö.[5] Thathar dhen bheachd gun do stèidheachadh Turku san 13mh Linn nuair a bha Suòmaidh fo bhuaidh na Suaine. Tha agus 179529 duine a' fuireach ann.[6] 'S e an còigeamh baile as motha na dùthcha a tha ann cuideachd.[7] Bidh bàtaichean-aiseag a' dol a-mach a Turku gu ruige Stockholm agus Åland a h-uile latha, a bharrachd air seirbheisean seachainneil gu Harwich, Lübeck, Antwerppen, Travemünde agus Paldiski.[8]
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh a Oilthigh Helsinki a stèidheachadh an seo ann an 1640 mar Kungliga Akademin i Åbo, leis a' bhànrigh Kristina na Suaine. Ghluais e gu Helsinki ann an 1829.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Johan Gadolin (1760 - 1852): Ceimigear
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Århus
- Bergen
- Bratislava
- Constanța
- Firenze
- Gdańsk
- Göteborg
- Köln
- Rostock
- Sankt Peterburg
- Szeged
- Tartu
- Tianjin
- Varna
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Suomi Sanakirja
- ↑ Port of Turku
- ↑ Mongabay
- ↑ Suomi Sanakirja
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Tilastokeskus
- ↑ Geonames
- ↑ Port of Turku


text:
Brùnaigh
'S e dùthaich ann an Àisia a tha ann an Brùnaigh[1][2][3] neo Brunai[4], (Cànan Malay: Negara Brunei Darussalam, Cànan Jawi: برني دارالسلام ), ainm oifigeil sa Bheurla: State of Brunei, Abode of Peace).
Tha i suidhichte san àird a tuath air an eilean Borneo ann an Àisia an Ear-Dheas. Tha crìochan aice le Malaidhsia.
'S e Bandar Seri Begawan prìomh-bhaile Bhrùnaigh.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Dùthchannan ag SMO


text:
Calann Enair for Luan &
ix. fichet fuirri. Anno Domini
2] m.cccc.lxx. Octo cicli decemnovennalis. Embolismalis. G.
3] Ogdoas.
Brian mac Taidg meic Meic
Dondchada, tigerna Atha
5] Cliath in Choruinn, do marbad la Tadg mac Briain Meic Dondchada
6] & a chaoraigecht do bein de & blod mor dia muintir do marbad
7] mar aen ris; & mac Meic Dondchada Toir .i. Eogan do marbad
8] for imruagad in la cetna-sin.
Brian mac Magnusa h. Mochan mortuus est.
{folio 63a}Ruaidri
Bacach h. Neill do marbad la clainn
11] Airt h. Neill & la slicht Enrigh Aimreidh. Da mac Airt h. Neill
12] & cethrur do slicht Enri do marbad i n-enlo la Conn mac h. Neill
13] ina ndigail-side & maidm do thabairt forro.
Caslen Sligig do thabairt do
chlainn Eogain h. Conchobair
15] d'U Domnuill ar ulcuib re Ruaidri meic Briain & re clainn
16] Toirrdealbaig Charraigh meic Domnaill. Et U Domnaill da
17] asic doib doridisi & tigernus uatha as d' Ua Domnaill.
Da mac Eogain meic hI Conchobair
Ruaid .i. Domnall &
19] Donnchad do marbad la Ruaidri mac hI Conchobair Duinn,
20] & Conn mac Taidg h. Conchobair & Cathal mac Fedlim Find do
21] gabail ann.
Connla mac Aeda Buide Meg Eochacan
toisech Ceneil
23] Fiachach do marbad forind Achad Buide Baile Atha ind Urchair
24] la mac Airt meic Cuind I Maeilechlainn & la Clainn Cholmain
25] i ndigaltus Airt meic Cuind do marbad lais-sim remi-side.
Sluagad la U Ruairc & la
U nDomnaill do dol for Cruachuin
27] O Cupran do rigad hI Ruairc. Ua Raigillig & Goill & Tellach
28] Dunchada ara cind diblinuib & mac Aeda I Raigillig & mac in
29] epscuip I Gallchobair do marbad eturro beos & eich & daine do
30] lot etarro & O Domnuill & a sluagh d'impod & cin a lecan for
31] Cruachuin don chur-sin.
Fuigell mallacht fer nErenn uile
.i. in Giustis Saxanach ler
33] milled Tomas Iarla, cethramna do denam de le hIarla o Uaruic
p.552
Indsoigid la Fedlimid Finn for
chlainn h. Conchobair
4] Ruaid la feli Croichi in Chomded isin fogamar & blod don feduin
5] can ched da maithib do thecmail i cend baile h. Mailconuire &
6] arrgad & etach in baile do thogbail leo & lotur as-side fa
7] Enach (?) & crechatar in baile, & doronsat ni bad mmesa la cach
8] ina sin .i. Aed mac Dondchada Dubsuilig h. Conchobair do marbad
9] leo & Brian mac mic M%e Gelbuide h. Conchobair, & imtigetar
10] dar aindeoin a namat; & benais h. Maelconaire tuilled
11] le haisic na snathaide dib & tidlaicid clann Domnaill da cined
12] aisig can luach tabaig co brath. Sith do denum d'Fedlimid
13] Find fri slicht h. Conchobair Ruaid & fria cach co cotcind.
Nicalas mac Diarmata Carraig {folio 63b}meic Murchada
15] meic in Airchidechain h. Flannacan.
Tomaltach Mac Ceithernaig occisus est a suis.
Pilip Mag Uidir ridamna Fer Manach mortuus est.


text:
- TIOTAL
- HR 28 'Cluny Castle' faisg air Inbhir Nis air trèana bathair a' dol a dh' Inbhir Ùige, 1923
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_098
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1923
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28147
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
HR 28 'Clunt Castle' faisg air Inbhir Nis air trèana bathair a' dol a dh' Inbhir Ùige san Lùnastal no san t-Sultain 1923.
B' e pàirt den dàrna baidse de locomotaibhean luath luchd-siubhail 4-6-0 clas 'Castle' a chaidh a dhealbhachadh dha Rèile na Gàidhealtachd a bh' ann an HR 28. Chaidh a togail le Companaidh Locomotaibhean Bhreatainn a Tuath agus fhuairear i ann an1913. An dèidh a' bhuidhneachaidh b' e LMS 14689 a bh' innte agus lean i ann an seirbheis gua an deach a toirt a-mach à seirbheis san t-Sultain 1944.


text:
12 an Giblean
'S e 12 an Giblean an 102mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (103mh ann am bliadhna-leum). Tha 263 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1861 - Thòisich an Cogadh Catharra Ameireaganach.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1903 - Jan Tinbergen, eaconamaiche às na Tìrean Ìsle.
- 1908 - Carlos Lleras Restrepo, ann am Bogotá. Fear-poileataigs à Coloimbia.
- 1944 - Anndra Ardbuckle, BPA.
- 1947 - David Letterman, cleasaiche à Indianapolis, na Stàitean Aonaichte.
- 1961 - Lisa Gerrard, ann am Melbourne. Seinneadair à Astràilia.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1689 – Benedetto Odescalchi, ann an Cathair na Bhatacain. Pàp bho 1676 gu ruige 1689.


text:
- TIOTAL
- Taigh Sgeubost, agus Loch Sniothasort
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0064
- ÀITE
- Sgeabost
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Snìothasort
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31951
- KEYWORDS
- cairtean
taighean
taighean-òsta
lochan
aibhnichean
Tha a' chairt seo, a nochd mu 1912, a' sealltainn Taigh Sgeubost agus Loch Sniothasort.
Tha taigh air a' chnoc air taobh eile an locha, air a chomharrachadh le crois. A rèir na tha sgrìobhte air cùl na cairt 's e "An Tobhta" as ainm dha.
Tha Taigh Sgeubost air Abhainn Sniothasort, aig ceann Loch Sniothasort, loch mara air taobh an iar-thuath an Eilein Sgitheanaich. Tha e 6 mìle à Port Rìgh. Thog na Dòmhnallaich e an toiseach ann an 1850 mar loidse seilg, ach rinneadh e na bu mhotha, agus chuir an t-ailtire Alexander Ross crìoch air an obair ann an 1871. Tha e air a bhith na thaigh-òsta o chionn iomadh bliadhna.
Tha iasgairean gu math dèidheil air Abhainn Sniothasort, an abhainn as fhaide anns an Eilean Sgitheanach. Ann an 1539, chunnacas grunn de chinn san abhainn, an dèidh blàir eadar na Dòmhnallaich agus na Leòdaich.
Rugadh Màiri Nic a' Phearsain (Màiri Mhòr nan Òran) ann an Sgeubost ann an 1821


text:
- TIOTAL
- Cidhe an Rathad-Iarainn, Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00214
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11942
- KEYWORDS
- An Cuiltheann
Caol Acain
Eilean Bàn
taigh-solais
Chaidh an dealbh seo a thogail aig ceann cidhe an rathad-iarainn ann an Caol Loch Aillse. Tha crios-sàbhailteachd crochte air post-solais aig ceann a' chidhe. Tha dithis nan seasamh aig a' cheann 's tha e follaiseach gu bheil iad a' gabhail a-steach nan seallaidhean air leth àlainn air am beulaibh. Tha an sealladh gu tuath a' gabhail a-steach Chaol Acain air a làimh chlì, Eilean Bàn leis an taigh-sholais, air a thogail ann an 1857 agus far an robh luchd-obrach a' fuireach suas gu 1960, air an làimh dheis agus aig astar beanntan èibhiseach A' Chuiltheann
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Sgeidse de Chlach Baile a' Chnuic (Hilton of Cadboll)
- EXTERNAL ID
- QZP40_U_172_P016
- ÀITE
- Baile a' Chnuic
- SGÌRE
- Manachainn Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Manachainn Rois
- DEIT
- 1788
- LINN
- 1780an
- CRUTHADAIR
- Peter Mazell
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38318
- KEYWORDS
- clachan Cruithneach
clachan
clachan snaidhte
leacan
gràbhalaidhean
Cruithnich
Piocaich
tursachan
samhlaidhean
Sheas an leac croise Chruithneach aig Baile a' Chnuic Cadboll ri taobh tobhta meadhan-aoiseil caibeil an Naoimh Moire. Ann an 1676 chaidh an sgeadachadh air taobh na croise a sgròbadh dheth gus an gabhadh a' chlach a chleachdadh na clach-uaighe. Ach bha i cho trom 's nach gabhadh a gluasad, is chaidh a fàgail. Chaidh a gluasad gu Caisteal Inbhir Ghòrdain a-rithist, is an uairsin gu Taigh-tasgaidh Bhreatainn ann an Lunnainn, mus deach a cur gu Taigh-tasgaidh Nàiseanta na h-Alba ann an Dùn Eideann, far am bheil i an-diugh.
Tha trì panailean air cùl na cloiche clas II seo. Tha lann-dùbailte is slat-z os cionn leth-chearcall, slat-v is dà lann anns a' phanail gu h-àrd. 'Sa phanail sa mheadhan chithear sealladh de dhà ghaisgeach a' sealg, dà thrombaidear is fiadh agus dà chù a' toirt ionnsaigh air. Tha marcaiche dìollaid-thaobh boireann is marcaiche eile ann cuideachd. Tha sgàthan is cèis cìre rin taobh.
Anns a' phanail gu h-ìosal, tha dealbh snìomhach eadar-fhìghte ann is tha rolla a' dol suas gach taobh den chloich. Bha an leth ìosal den phanal aig a' bhonn air chall gu 2001, nuair a chaidh a lorg air a thìodhlacadh faisg air tobhta a' chaibeil.
Chaidh an dealbh seo a thoirt o 'Remarkable Ruins and Romantic Prospects', le Teàrlach Cordiner (1788)


text:
- TIOTAL
- BR 55212 ann am Baile an Luig, An t-Iuchar 1957
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_156
- ÀITE
- Baile an Luig
- SGÌRE
- A' Ghàidhealtachd / Siorrachd Pheairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT: Lad an Ràtha
- DEIT
- 12 An t-Iuchar 1957
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 26887
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
HRS
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn BR 55212 air trèana ann am Baile an Luig. Chaidh a thogail air 12 An t-Iuchar 1957.
B' e stad air prìomh loidhne Rèile na Gàidhealtachd a bh' ann am Baile an Luig. Dh'fhosgail an stèisean san Ògmhios 1863 agus dhùin i ann an 1965.


text:
29 an Dùbhlachd
'S e 29 an Dùbhlachd an 363mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (364mh ann am bliadhna-leum). Tha 2 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1809 - William Gladstone, Prìomh-mhinistear Bhreatainn.
- 1821 - Iain Frangan Caimbeul (Iain Òg Ìle), sgoilear beul-aithris agus deasaiche nan leabhraichean 'Sgeulachdan Gaidhleach' no Popular Tales of the West Highlands.
- 1910 - Ronald Coase, eaconomaiche Breatannach.
- 1947 - Ted Danson, actair Aimeireaganach.
- 1962 – Carles Puigdemont i Casamajó, Prìomh-mhinistear na Catalòinia.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1170 - Thomas Becket, Àrd-easbaig Canterbury.
- 1924 – Carl Friedrich Georg Spitteler, ann an Luzern. Sgrìobhadair às an Eilbheis.
- 1926 - Rainer Maria Rilke, ann am Montreux. Bàrd às an Ostair.
- 1986 - Arailt MacMhaolain, prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte eadar 1957 agus 1963.


text:
- TIOTAL
- 3c Uinneagan - Taigh Baile Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- AB_INVTOWNHOUSE07_38
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1870s;1880s
- CRUTHADAIR
- unknown
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 413
- KEYWORDS
- Taigh Baile Inbhir Nis
glainne dhathte
suaicheantasan
sgiath
facail-suaicheantais Frisealaich MhicShimidh
Tha an dealbh seo a' sealltainn obair mhionaideach dhen uinneig anns a' mheadhan air a' bhalla an iar anns a' Phrìomh Thalla, ann an Taigh Baile Inbhir Nis.
Aig a' mhullach tha suaicheantas, sgiath agus facail-suaicheantais Frisealaich MhicShimidh. 'S e damh fèidh a tha anns an t-suaicheantas. Tha an suaicheantas gorm le trì duilleagan sùbh-làir. 'S e 'Je suis prest' (Tha mi deiseil) na facail-suaicheantais.
Tha na h-ìomhaighean airson seirbheis armachd agus gnìomhachas air an sealltainn gu h-ìseal


text:
El Salbhador
'S e dùthaich ann an Aimearaga Mheadhanach a tha ann an Salbhador[1], "[Tìr] an t-Slànaigheir". Tha i na laighe eadar Guatamala agus Hondùras air a' Chuan Sèimh. Thàinig an t-ainm bhon fhacal Spàinnteach:El Salvador ('sa Bheurla: "The Savior") airson urram a chur air Iosa Chrìosd.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chuireadh às do tràilleachd an seo ann an 1824.[2]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ UNICEF


text:
Penrhyndeudraeth
'S e clachan ann an ceann a tuath na Cuimrigh a th' ann Penrhyndeudraeth. Tha an t-ainm a’ ciallachadh "Leth Eilean le dà chladaich" anns a’ Chuimris, leis gu bheil e eadar dà tràigh, Traeth Mawr agus Traeth Bach. Tha am baile fhèin aig 13m os cionn ìre na mara.[1] Tha e suidhichte anns an t-Siorramachd (Cuimris: Sir) Gwynedd, faisg air na h-aibhnichean Glaslyn agus Dwyryd, eadar Minffordd agus Tan-y-Bwlch agus faisg air Portmeirion. Tha Penrhyndeudraeth air an àirde an iar na siorramachd, dìreach ri taobh na Pàirce Nàiseanta Eryri (Beurla: Snowdonia). Tha prìomh-oifis ùghdarras na Pàirce Nàiseanta suidhichte ann am Penrhyndeudraeth.
Chaidh am baile a stèidheachadh anns an 19mh linn. Ann an 2001 bha 2,467 daoine a’ fuireach anns an sgìre.[2]
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Chaochail an sgrìobhadair Bertrand Russell (1872 – 1970) ann am Penrhyndeudraeth.


text:
22 an Dùbhlachd
'S e 22 an Dùbhlachd an 356mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (357mh ann am bliadhna-leum). Tha 9 làithean air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1858 - Giacomo Puccini, ceòladair às an Eadailt.
- 1915 - Philipp Glasier, seabhagair à Lunnainn.
- 1963 - Bryan Gunn, ann an Inbhir Theòrsa. Cluicheadair ball-coise à Alba.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1812 - Sacagawea, neach-iùil Ameireaganach-dhùthchasach.
- 1989 - Samuel Beckett, sgrìobhadair Èireannach.
- 1995 - James Meade, eaconamaiche à Sasainn.


text:
7 an t-Iuchar
'S e 7 an t-Iuchar an 188mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (189mh ann am bliadhna-leum). Tha 177 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Tanabata, fèis Iapanach.
- 2006 - Spreidhidhean Fèin-Mharbhtach Lunnainn.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1940 - Ringo Starr ann an Liverpool, ceòladair Sasannach.
- 1952 - Crìsdean Balance, neach-poileataigs Albannach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1307 – Rìgh Eideard I na Sasainn (rug. 1239)
- 1863 - Franz Gruber, ann an Hallein. Tha e ainmeil air sgàth an òrain "Oidhche Shàmhach".
- 1930 - Arthur Conan Doyle, fear-leighis agus sgrìobhadair Albannach.


text:
Riyadh
'S e prìomh-bhaile Saud-Aràibia a tha ann an Riyadh (Arabais:الرياض Ar-Riyāḍ). 'S e am baile as motha na dùthcha cuideachd. Tha e suidhichte air àrd-thìr ann am meadhan an leth-eilean Arabaich.
Thàinig an t-ainm Riyadh bhon fhacal Arabais rawdha, tha sin a’ ciallachadh gàradh, gu h-araidh na gàraidhean a tha a’ nochdadh ma bhios an t-uisge ann anns an fhàsach. Bha àiteachas gu leòr ann timcheall air Riyadh airson 1500 bliadhna, air sgath’s gun robh an talamh glè mhath. .[1]
An-diugh ‘s e teas meadhan malairteach na dùthcha a tha ann an Riyadh. Ged a tha an seann baile anns an stòidhle traidiseanta, tha mòran sgìrean anns an stòidhle ùr, le togalaichean àrda.
Àitichean inntinneach[deasaich | deasaich an tùs]
- Burj Al Mamlakah
Kingdom Tower (Arabic: برج المملكة) ‘S e an togalach as àirde air feadh Saudi Arabia .[2]
- Riyadh TV Tower
Tùr airson na meadhanan agus telebhisean. Chaidh an tùr a thogail eadar 1978 agus 1981
- Al Masmak Castle
Chaidh a’ chaisteal a thogail ann an 1865 .
- Old Riyadh
Tha Old Riyadh a’ gabhail a-steach na sgìrean Diriyah, King Abdulaziz district agus Wadi Laban. Tha am pàirt den bhaile seo anns an stòidhle traidiseanta.
- King Fahd Road
'S e an rathad as beartaiche a th’ ann an Riyadh. Tha mòran ionadan eadar-nàiseanta agus companaidhean mhalairteach ann.
Seo feadhainn de na h-àiteachan ainmeil eile a tha air an King Fahd Road, m. e.:
-
- Kingdom Centre,
- Ionad Al Faisaliyah, (Arabais: برج الفيصلية) B’ e sin a’ chiad skyscraper a chaidh a thogail ann an Saud-Aràibia
- Al Anoud Tower
- Ministry of Interior building, a tha ainmeil airson an stòidhle ùr aige
- Burj Al Anoud, Ionad malairteach
- Oilthighean
Tha mòran oilthighean (nàiseanta agus prìobhaideach) ann an Riyadh, m.e.:
- Oilthigh King Saud
- Oilthigh Imam Muhammad bin Saud
- Oilthigh Prince Sultan
- Oilthigh fosgailte Arabaineach
- Oilthigh Al-Faisal
- King Saud bin Abdulaziz
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Riyadh City, Duilleag oifigeil le eachdraidh, naidheachdan agus dealbhan
- Saudi Arabian Information Resource, Duilleag oifigeil le eachdraidh agus dealbhan
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Al-Juhany, U.M., Najd before the Salafi Reform Movement, Ithaca Press, 2002, ISBN 0-86372-401-9.
- ↑ Kingdom Tower - [1]


text:
- TIOTAL
- Foillseachaidhean Taghaidh, 1874: Postair a' toirt taic do Theàrlach Friseal Mac an Tòisich
- EXTERNAL ID
- Z_QZP40_2915_P077
- LINN
- 1870an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 9023
- KEYWORDS
- taghaidhean
poilitigs
luchd-poilitigs
pàrtaidhean poilitigeach
Chaidh am postair seo fhoillseachadh rè Taghadh Coitcheann 1874 le luchd-taic Theàrlaich Fhrìseil Mhic an Tòisich. Tha e a' cur cudthrom air laigsean a phrìomh co-fharpaisich, Aonghas Mac an Tòisich an Ràthaig Mhòir, aig an robh an t-seat anns a' Phàrlamaid aig an àm. Mar eisimpleir, thathar a' cur às a leth nach biodh e a' frithealadh Taigh nan Cumantan gu tric, gun do chuir e an aghaidh plana Ghladstone cur às do chìsean teachd-a-steach, agus gun robh e coma mu fheumalachdan a luchd-gabhail fhèin.
B' e toradh an taghaidh airson Bailtean Inbhir Nis (a' gabhail a-steach Inbhir Nis, Inbhir Nàrann, Farrais is A' Chananaich):
Friseal Mac an Tòisich (Libearalach neo-eisimeileach) - 1,134
Mac an Tòisich an Ràthaig Mhòir (Libearalach) - 879
Mac an Tòisich an Tuilm (Tòraidh) - 16
Fhuair na Libearalaich aig Uilleam Gladstone a' mhòr-chuid de na bhòtaichean san taghadh, ach fhuair na Tòraidhean aig Benjamin Disraeli a' mhòr-chuid ann an Taigh nan Cumantan. 'S e pàirt mòr den adhbhar gun d' fhuair iad iomadh roinn-taghaidh gun fharpais


text:
- TIOTAL
- A' Sealltainn Uidheam Dealan Uisge
- EXTERNAL ID
- GB232_RAMSAY_D893_1_17_004
- ÀITE
- Banbh
- SGÌRE
- Banbh
- LINN
- 1960an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 9266
- KEYWORDS
- dealan-uisge
taisbeanaidh
innealan
Ro mheadhan nan 1960an bha dealan ri fhaotainn leis a' mhòr-chuid de choimhearsnachdan air Ghàidhealtachd. Bha Bòrd Dealan-uisge Ceann a Tuath na h-Alba èasgaidh gun deigheadh na ghabhadh de thaighean a uèireadh airson dealan agus gun deigheadh na h-innealan ùra dealain a chur annta. Bha bùth Dealan-uisge air Sràid Àrd cha mhòr sa h-uile baile, anns an robh taisbeanaidhean de na h-innealan sin agus mar a bhathas gan cleachdadh gu cumanta.
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn taisbeanadh ann am Banbh. Mar as trice bhiodh na taisbeanaidhean seo a' tachairt ann an tallaichean ionadail, a bhiodh air an sgeadachadh airson an tachartais le brataichean agus clàir agus iad uile ag adhartachadh dealan-uisge. 'S e bratach le paidhleanan agus loidhnichean dealan-uisge a' dol air ais astar, sealladh a bha a' fàs gu math cumanta air Ghàidhealtachd agus sna h-Eileanan, a bha na chùl-ionad airson an taisbeanaidh seo. Tha an sluagh mòr a' coimhead fhad 's a tha taisbeanaidhean de dh'innealan beag agus mòr air an sealltainn. A rèir coltais tha na boireannaich air an làimh dheis a' cleachdadh dhòighean nas sine agus loinidean làimhe, agus air an làimh chlì, a rèir coltais, na h-innealan dealain ùra na bu luaithe, a' dearbhadh beachd Bòrd an Dealain-uisge gu bheil dealan a' dèanamh chùisean fada nas fhasa.
Chaidh Bòrd Dealan-uisge Cheann a Tuath na h-Alba a stèidheachadh fo chumhachd Achd Leasachaidh Dealan-uisge (Alba) 1943. Chaidh am Bile a chur air adhart le fear Tòmas MacIain ann an Taigh nan Cumantan. Chuir e an cèill gum biodh e na fhuasgladh do chuid bho dhuilgheadasan a bha aig a' Ghàidhealtachd aig an àm le bhith a' cleachdadh 'comas mòr falaichte na sgìre' ('the great latent power of the region'). Dh'inns e do na Cumantan 'gum biodh agus gum bu chòir gum biodh gnìomhachasan, an dà chuid prìobhaideach is poblach, air an tàladh don Ghàidhealtachd mar thoradh air an leasachadh seo' ('industries, whether owned nationally or privately, will be and ought to be, attracted to locations in the Highlands, as a result of this measure'.)
Bhiodh prìomhachas aig luchd-caitheimh àbhaisteach an toiseach agus an uair sin aig an fheadhainn a bhathas an dùil a chleachdadh tòrr cumhachd. Dheigheadh cumhachd sam bith a bha air fhàgail a reic ris a' Ghriod Nàiseanta. Bhathas airson gun deigheadh prothaidean bho bhith a' reic an dealain seo a chleachdadh gus cosgaisean an lùib a bhith a' cumail dealan ri àiteachan iomallach a lùghdachadh agus gus cuideachadh a thoirt do leasachaidhean sòisealta is eaconamach air a' Ghàidhealtachd. Bha an clàs sòisealta ainmeil seo ag aithneachadh gun robhar a' coimhead air a' Bhòrd mar inneal ann a bhith a' toirt ath-bheothachadh air ceann a tuath na h-Alba, agus chan ann a-mhàin mar bhuidheann cruthachadh dealain.
Bhathar den bheachd gum biodh gu leòr cumhachd às an stèisean cumhachd air Loch Slòigh, taobh an iar Loch Laomainn airson na bha a dhìth ann am meadhan agus taobh an iar na h-Alba. Bhiodh a' chumhachd a bharrachd air a cleachdadh gus taic a thoirt do na pròiseactan aig Mòrar agus Loch Aillse air sgàth 's nach biodh e buailteach gum biodh e comasach do na sgeamachan seo a bhith prothaideach. Bha cosgaisean togail nan trì pròiseactan seo air a thomhas aig £4,600,00
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- A' bhan-tighearna Anna Nic an Tòisich
- EXTERNAL ID
- QZP40_159_637
- DEIT
- 1874
- LINN
- 1870an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30967
- KEYWORDS
- A' Bhan-tighearna Anna Nic anTòisich
Clann an Tòisich
cinnidhean
Seumasaich
muinntir Hanòbhair
blàir
Ruaig na Mòighe
Cùil Lodair
Clann Chatain
Am Prionnsa Teàrlach
Teàrlach Eideard Stiùbhart
B' e baintighearna Anna Nic an Tòisich (1723-1787) bean Aonghais, Ceann-cinnidh Mhic an Tòisich. A dh'aindeoin 's gun robh an duine aice a' sabaid ann an arm an riaghaltais aig àm an 1745, chruinnich i Clann an Tòisich agus Clann Chatain airson a dhol a shabaid air taobh a' Phrionnsa le Mac'IlleBhràth Dhùn MhicGlais air an ceann. Thug iad am far-ainm oirre 'An Còirneal Anna' agus tha e air a aithris gun tug am Prìonnsa Teàrlach 'La Belle Rebelle' (an Reubal Bòidheach) oirre.
Goirid an dèidh Blàr na h-Eaglaise Brice bha am Prionnsa a' fuireach aig Taigh Mòigh, dachaigh a' bhaintighearna Anna, nuair a thàinig fios gu robh feachdan an riaghaltais a' dol a thoirt ionnsaigh orra. Chuir am baintighearna còignear dhe na searbhantan aice a-mach le gunnaichean gus am biodh iad a' dèanamh tòrr fuaim agus ag èigheachd glaodh cogaidh nan cinnidhean, a' toirt a chreidsinn air feachd an riaghaltais gun robh iad air tachairt air arm nan Seumasach. Dh' obraich seo agus theich na saighdearan. Thugadh Ruaig na Mòighe air an seo.
An dèidh Blàr Chùil Lodair chaidh am baintighearna Anna a chur an grèim agus bha i ann an cùram a màthar cèile airson greis.
Greis an dèidh sin nuair a bha i aig dannsa còmhla ris an duine aice ann an Lunnainn, thachair i ri Diùc Chumberland. Dh'iarr e oirre dannsa ri port a bha a' moladh an riaghaltais, ach chuir i car dhan chuibhle nuair a dh'iarr ise air fhèin a-rithist a dhol a dhannsa ri port Seumasach.
Chaidh an dealbh a thoirt às 'A History of the Scottish Highlands, Highland Clans and Highland Regiments vol. 1' deasaichte le Iain S. Keltie


text:
- TIOTAL
- Baraillean aig Taigh-staile Ghleann Mhòraistidh
- EXTERNAL ID
- NRM_NBNW_FNL_DS080606
- ÀITE
- Baile Dhubhthaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Baile Dhubhthaich
- LINN
- 1990an
- CRUTHADAIR
- Chris Hogg
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Nàiseanta an Rèile, Iorc
- AITHNEACHADH MAOINE
- 19866
- KEYWORDS
- rèile
rathaidean-iarainn
uisge-beatha
taighean-staile
Dealbh camara a chaidh a thogail san Dùbhlachd 1999 de bharaillean nan laighe ag abachadh anns an taigh-bathair bannaichte aig Taigh-staile Ghleann Mhòraistidh. Suidhichte ann am Baile Dhubhthaich, bha ceangal rèile chun an Loidhne a Tuath aig an taigh-staile aig aon àm agus bha giùlan bathair gu agus bhon an làrach nan tachartasan riaghailteach. 'S iad poitean-staile gun choimeas Ghleann Mhòraistidh an fheadhainn as àirde ann an Alba aig faisg air 5 meatairean (17 toigh) a dh'àirde. 'S e stailean a bha air an cleachdadh le neach-staile sineabhar ann an Lunnainn a th' annta agus chaidh an ceannach ann an 1843 leis an neach leis an robh an taigh-staile.
Fiosrachadh
O chionn còrr is ceud bliadhna, chaidh dhà de na rathaidean-iarainn as àillidh air an t-saoghal, Loidhne Rèile a' Chaoil agus Loidhne Rèile a Tuath, a thogail. Tha prìomh loidhne na Gàidhealtachd air a ceangal ris a' chòrr de lìonra rèile na RA. Bho 1997 gu 2003, thog Taigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile deilbh nan trì loidhnichean sin, agus bho na h-ìomhaighean chaidh trì taisbeanaidhean a chruthachadh - 'Connections to the Kyle' ('Ceanglaichean dhan Chaol'), 'By Firth and Flow' ('Ri Caolas agus Sruth) agus 'The Highland Link' ('An Ceangail Gàidhealach'). Nochd na taisbeanaidhean air Lìonra Tasglann na h-Alba (SCAN) fon taisbeanadh dhidseatach 'North by Northwest' a chur air bhog gu h-oifigeil làrach Thasglann Nàiseanta na h-Alba air 5 an t-Ògmhios 2001 ann an Inbhir Nis. Sheas an co-obrachadh le SCAN gu 2009 nuair a chaidh 'North by Northwest' a ghluasad gu làrach-lìn Am Baile.
Tha 'North by Northwest' a' clàradh eachdraidh beò agus tha e a' clàradh boillsgeadh ann an tìm ann am beatha dhaoine agus an loidhne anns na bliadhnachan mu dheireadh den fhicheadamh linn agus toiseach a' chiad linn thar fhichead. Bha na taisbeanaidhean a' comharrachadh a' bhuaidh a bha aig rèile na Gàidhealtachd air daoine, sealladh-tìre agus eaconamaidh Gàidhealtachd na h-Alba.
Tha sinn a' toirt taing airson taic don Luchd-urrais a leanas a mhaoinich an t-siurbhidh dhealbh camara de phrìomh loidhne na Gàidhealtachd, Loidhne a' Chaoil agus an Loidhne a Tuath le luchd-togail-dheilbh bho Thaigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile eadar 1997 agus 2003:
Railtrack, Railtrack-Alba, Scotrail, EWS, Porterbrook, First Engineering, Com-pàirtichean Lìora Rèile na Gàidhealtachd, Comhairle na Gàidhealtachd, Iomairt Rois & Chromaidh, Iomairt Ghallaibh agus Chataibh, Safeways, Caraidean Taigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile, Comhairle Pheairt & Chinn Rois agus Comann Rèile na Gàidhealtachd


text:
Olshammar
'S e clachan ann am meadhan na Suaine a th' ann an Olshammar. Tha e suidhichte ann am meadhan na dùthcha anns an sgìre Närke, anns an roinn (Suainis: län) Örebro län,[1] 162km air falbh bho Stockholm agus 257km bho Ghöteborg.[2] Tha dìreach 314 duine a’ fuireach anns a’ bhaile.
Freumhan an ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Tha e coltach gur ann às an fhacal hamr (baile) ann an Seann-Lochlannais agus an t-ainm pearsanta Ólafr (Allghar) a tha an t-ainm.[3] Bheireadh sin Baile Allghair dhuinn sa Ghàidhlig an latha an-diugh. 'S e co-dhàimh leis a' Bheurla hamlet a th' ann an hamr.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Carl Gustaf Verner von Heidenstam: (1859 – 1940) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1916.


text:
- TIOTAL
- Altair agus leacan uaighe, Manachainn Orasaigh
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0909
- ÀITE
- Manachainn Orasaigh
- SGÌRE
- Diùra agus Colbhasa
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Colbhasa 's Orasa
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10803
- KEYWORDS
- Gàidhealtachd agus Eileanan
eachdraidh shòisealta
altairean
Augustanaich
dealbh camara
manachainnean
Tighearnas na Eilean
snaigheadh
altairean
uaighean
Chaidh manachainn nan Augustanach a stèidheachadh sa 14mh linn le taic bho Iain Ì, Tighearna nan Eilean. Bhiodh leacan uaighe agus croisean le pàtranan iom-fhillte air an snaigheadh ann an Orasaigh suas ri tòiseach an t-siathamh linn deug. Chithear an altair fon uinneig agus leacan uaighe a tha ris a' bhalla anns an deilbh seo a chaidh a thogail taobh a-staigh a' mhanachainn sa chiad leth den 20mh linn le M.E.M. Donaldson.
Rugadh Mary Ethel Muir Donaldson ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Rinn i tòrr siubhail ann an ceann a tuath agus air taobh siar na Gàidhealtachd a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. 'S e fear de na h-àiteachan a b' fheàrr leatha Rudha Àird nam Murchan agus 's ann an sin ann an Sanna a rinn i a dachaigh ann an 1927.
Eadar 1912 is 1949 sgrìobh i iomadh leabhar air dualchasan agus eachdraidh shòisealta na sgìre, agus nam measg thug i seachad cunntas air togail a dachaigh fhèin ann an Sanna. Chaochail i ann an dachaidh-cùraim ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Am bogsa chomharran agus a' phrìomh thogalach aig Stèisean An Fhorsain Àird
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_563
- ÀITE
- Fors na h-Àirde
- SGÌRE
- Tunga agus Fàrr
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Fàrr
- CRUTHADAIR
- Colour Print
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27281
- KEYWORDS
- Rèile na Gàidhealtachd
HR
rathaidean-iarainn
HRS
Tha an dealbh-camara seo a' sealltainn am bogsa chomharran agus a' phrìomh thogalach san Fhorsan Àrd bhon àrd-chabhsair suas. Chithear am bogsa chomharran eile gu deas air an rèidh-tharsainn.
Tha Am Forsan Àrd air a' phrìomh loidhne a tuath 128 cilemeatair gu tuath air Inbhir Nis. Dh'fhosgail e air 28 An t-Iuchar 1874 agus tha e fhathast fosgailte ged a chaill e a ghoireas bathair air 15 An t-Ògmhios 1964


text:
Lisbon
'S e prìomh-bhaile na Portagail a th' ann an Lisboa (IPA: liʒ'boɐ) neo Lisbon[1]. 'S e am baile as motha den dùthaich, suidhichte far oirthir an iar-dheas na h-Eòrpa aig a' Chuan Siar. Tha e na laighe air bruach na h-aibhne Tejo, far a bheil am port-mara as cudromaiche anns a' Phortagail, aig 56m os cionn ìre na mara,[2] 274km air falbh bho Phorto agus 176km bho Choimbra.[3] Tha dà mhillean neach a' fuireach ann. Tha mòran chladaichean àlainn faisg air meadhan a' bhaile. Chaochail am bàrd Luís Vaz de Camões an seo ann an 1580.
Susbaint
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh Naomh Antaine an Padua ann an Lisbon san 15 an Lùnasdal 1195.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- Web oficial da cidade (Portagailis)
- Lisbon Photos (Beurla)
- Travel to Lisbon (Beurla)
- Lisbon Tourist Guide and Information (Beurla)
- Lisbon Info
- Lisbon Pages (Beurla)
- Lisbon Guide (Beurla)
Aistean co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Mongabay
- ↑ Global Feed Distance Calculator
- ↑ Ciudad de Madrid


text:
1847
MDCCCXLVII
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
"Bliadhna a' Ghort Mhòr": Dh'fhàillig am buntàta ann an Èirinn agus ann an Gaidhealtachd na h-Alba. An luib seo, chaidh bhriseadh air eaconomaidh nàiseanta na h-Èireann.
- Chaidh Lansing (Michigan) a thaghadh prìomh-bhaile na stàite.
- Cur às do Thràilleachd ann an Impireachd nan Otomanach.
- 9 an Dàmhair: Cur às do Thràilleachd ann an Saint Bartélemy.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 3 am Màrt - Alexander Graham Bell, ann an Dùn Èideann. Eòlaiche, innleachdair agus innleadair à Alba.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 4 an t-Samhain - Felix Mendelssohn Bartholdy, ann an Leipzig. Neach ciùil às a' Ghearmailt.


text:
Crosshouse
'S e baile ann an Comhairle Shiorrachd Àir an Ear a tha ann an Crosshouse. Tha am baile suidhichte faisg air Cill Mhearnaig. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 36′ 44″ Tuath agus 4° 33′ 10″ Iar.
Ann an 2001 bha 2,454 duine a' fuireach an seo.[1]
Chaidh am baile a thogail anns an 19mh linn airson nam mèinnearan dhen sgìre seo. Chun a' bhliadhna 1882 bha e na phàirt dhen sgìre Cille Mhàra.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh Andrew Fisher, (29 an Lùnasdal 1862 - 22 an Dàmhair 1928 ann an Lunnainn) prìomh-mhinistear Astràilia, ann an Crosshouse anns a’ bhliadhna 1862. Bha e ag obair ann an toll-guail mus do dh’imrich e do dh'Astràilia ann an 1885. Bha e na prìomh-mhinistear trì tursan.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NS 392 384


text:
- TIOTAL
- Ceann-taighe taigh MhicAmhlaigh san Leathad
- EXTERNAL ID
- GAIRLOCHM_333
- ÀITE
- An Leathad
- SGÌRE
- Geàrrloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Geàrrloch
- DEIT
- 1984
- LINN
- 1980an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas Gheàrrloch
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5473
- KEYWORDS
- croitearan
croitearachd
taighean croite
Dealbh-camara, air a thogail ann an 1984, anns am faicear taigh-croite MhicAmhlaigh faisg air an Leathad, baile a tha air an A832 gu tuath air Loch Iùbh agus an iar air Gruineard Beag. 'S ann le clachan mòra garbha a chaidh na ballachan a thogail agus tha am mullach air a chòmhdach le iarann preasach.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Gairloch Heritage Museum


text:
Oilthigh Oxford
'S e Oilthigh Oxford a' chiad oilthigh ann an Sasainn agus am fear as aosmhoire ann am Breatainn Mòr. 'S e Oxford (no Ath nan Damh) aon de na oilthighean as ainmeile agus as cumhachdaiche anns an t-saoghal. Tha ceanglaichean agus co-dheuchainn mòr aig Oxford ri Cambridge agus 's e Oxbridge a chuireas tòrr dhaoine air an dà oilthigh còmhla.
Daoine ainmeil Oilthigh Oxford[deasaich | deasaich an tùs]
Seo cuid de na daoine a fhuair foghlam anns an oilthigh neo a bha a' teagasg an seo.
- Compton Mackenzie, ùghdair
- J.R.R. Tolkien, sgrìobhadair
- Tony Blair, neach-poileataigs
- John Haldane, bith-eòlaiche
- Gerhart Johann Robert Hauptmann, sgrìobhadair
- John Hicks, eaconomair
- James Mirrlees, eaconomair Albannach
- Jean Aitchison, cànanaiche
- Álvaro Uribe, ceann-suidhe Choloimbia
- Douglas Young, ùghdair, eadar-theangaiche is neach-poileataigs


text:
Ferand do rúagell saccart cenandsa cona braethrib .i. oa breslen cona braithrib .i. isse inso in ferand .i. achad muine choscain cossin nachod mór ar a bélaib ocus cona lenu ocus cona mónaí .i. corrice in lathaig riss anes ocus cossin choélachod ris anair ocus cos sid aithlius ris anair co na lanntaib ocus frith lanntaib ocus co na aithche .i. cossin lathaig domnaig móir. Ocus is sé so in lóg, .i. xuiii. nungai co fuilledaib ailib .i. co fichet ungai iar dóthucht. Ocus ó ua riamán dergled, .i. a ferand díles fein. Ocus iteat so sís inna commairge & ina dílse do ratai and. Oengus mac mic rancáin lántoísech síl tuathail & coile follomain, ocus gilla odor mac mic ruadacháin ocus cudub mac
p.134mic comgain .i. o claínd ruadrach sen, ocus cuduilig óa sneain co na braithrib ó claind murchada sen, ocus oa gormán ó claind conaill, ocus tri micmeic cernaig, ocus da mac meic sherraig, ocus mac ui dubthaig doclaind chongalaig inna ndílsi foraib fen & for huíb riaman cossnaib uilib commairgib se reót ocus idiaid foraib fen .i. for claind chongalaig [...] ocus erchennech grellege & secnap & a bachall reódaide & erchennech cille scire & bachall scíre, & conall mac duib ocus iarnán .i. o shordus ule sen, ocus combarba coluim cille, .i. ferdomnach oa clucáin co samud coluim cille ule, ocus oengus oa domnallán in tanmcara
p.136.i. commarba in dissert coluim cille, ocus ind epscop óa dúnán .i. senoir leithe cuind, ocus rí temrach .i. domnall mac flaind huí maelshechnaill, ocus coss in cethor comothec ass in cetharaird .i. gilla beccán mac cillai shechnaill, oa oedan airchennech grencha, ocus ossin mac ectghail aistíre cennansa, ocus mac duibdaman airchennech ratha beccán, ocus óa fiachrach airchennech domnaig móir. Ocus is amlaid rogabta inna commairge se uile iar duidecht i timcell ind eraind do lár ind erainnd. Ocus bennacht de fors naib commairgib se uile nára trécet a commairge, ocus ní raib enech na comairce ó dia occu dia trécet. & issamlaid atá in ferannsa acht ni rodlecht nach císs de ria luaig & ní dlegar iar na luaigh.


text:
Machair an Sgithich
‘S e baile beag dùthchasail agus port gu math cudromach[3] faisg air An t-Sròn Reamhar, air an àirde an iar-dheas na h-Alba a th' ann am Machair an Sgithich neo Càrn Rioghaine (Beurla/Beurla Ghallta: Cairnryan). Tha e suidhichte eadar ìre na mara fhèin shìos aig a' chidhe agus 34m os cionn ìre na mara shuas air a' bheinn,[4] ri taobh Loch Rìoghaine, air an àirde an iar Dhùin Phris is Gall-Ghaidhealaibh (Siorrachd Bhaile na h-Ùige ro 1975). Tha e 303km air falbh bho Obar Dheathain, 110km bho Ghlaschu, 91km bho Dhùn Phrìs agus 159km bho Dhùn Èideann, prìomh-bhaile na dùthcha.[5] 'S e Beurla agus Beurla Ghallta a th' aig a’ mhòr-chuid dhiubh anns An t-Sròin Reamhair. Tha Eaconomaidh a' bhaile gu math crochte air àiteachas agus turasachd, gu h-àraidh na bàtaichean. Taobh fhoghlaim, chan eil sgoil ann agus le sin feumar a dhol dhan bun-sgoil[6] agus dhan àrd-sgoil anns An t-Sròin Reamhair.[7]
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh baile a chlàradh faisg air Loch Rìoghaine le Ptolomy, ris an canadh Rerigonium, a tha a' ciallachadh Àite an Righ. Thathar dhen bheachd gur e An t-Sròn Reamhar neo Machair an Sgithich a bh' ann.[8]
Poileataigs[deasaich | deasaich an tùs]
'S ann gu Comhairle Choimhearsnachd Machair an Sgithich fhèin a bhuineas Machair an Sgithich, a ghabhas a-steach an sgìre mu timcheall a' bhaile. Tha dìreach 315 duine a' fuireach san sgìre.[9] Tha seachdnar comhairlichean coimhearsnachd a' riochdachadh na sgìre agus thathar a' cumail coinneamhan na Comhairle gach mìos ann Talla a' Bhaile. Tha e a' buntainn dhan uàrd-taghaidh 02 (Siorrachd Bhaile na h-Ùige an Iar) airson Comhairle na Roinne.[10]
Còmhdhail[deasaich | deasaich an tùs]
Chan eil seirbheis rèile ann. A dh'aindeoin sin, tha trì seirbheisean bhus a' frithealadh a' bhaile:
- 350 An t-Sròn Reamhar - Stèisean Rèile - Machair an Sgithich.
- 58/358/60/360/X77 An t-Sròn Reamhar - Inbhir Gharbhain - Inbhir Àir - Glaschu.
- 923 Beul Feirste - An t-Sròn Reamhar - Glaschu/Dùn Èideann.[11]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Arcgis
- ↑ Post Code Maps
- ↑ Port na Sròine Reamhaire
- ↑ Falling rain
- ↑ Distance from - to
- ↑ A' Chomhairle
- ↑ Stranraer Academy
- ↑ Roman Britain
- ↑ A' Chomhairle
- ↑ LGBC
- ↑ Còmhdhail na Comhairle
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NX 063 686
Achadh na Meilge • Àrd Bhaile • Baile Gheàrr Lios • Baile na h-Ùige • Baile Ùr Ghlinn Lus • Baile Ùr nan Stiùbhartach • Barrachan • Blaidneach • Cille Chainneir • Cill Choluim • Cill Chomhghain • Cill na Tràghad • Clachan Ghlinn Lus • Damnaglaur • An Druim Mòr • Dùn Reicheit • Eaglais Steafain • An Eilreig • Ervie • A' Ghlac • Na Lochain • Lios Uillt • Am Magh Crom • Am Monadh Rèidh • Machair an Sgithich • Port Neasaig • Port Phàdraig • Port Rosnait • Poll an Iùbhair • Sandhead • Soirbidh • An t-Sròn Reamhar • Taigh Mhàrtainn • Whauphill


text:
- TIOTAL
- Tadhal Soircas Billy Smart air Inbhir Nis sna 1950an
- EXTERNAL ID
- PAN_14_106
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20435
- KEYWORDS
- Inbhir Nis
Prìomh Shràid Inbhir Nis
Soircas Billy Smart
soircasan
Clann a' sealltainn air Siorcas Billy Smart a' dol tro Phrìomh Shràid Inbhir Nis sna 1950an. Rinn a' chompanaidh a'chiad taisbeanadh poblach aca ann an 1946 agus tha a'chompanaidh a'dol fhathast, fo stiùireadh nighean-cèile Billy Smart, Kay
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Taigh Mhàrtainn
‘S e baile beag dùthchasail faisg air Baile na h-Ùige, air an àirde an iar-dheas na h-Alba a th' ann an Taigh Mhàrtainn (Beurla/Beurla Ghallta: Whithorn, Laideann: Candida Casa). Tha e suidhichte aig 30m os cionn ìre na mara,[4] ann an ceann a deas Leth-eilean na Machrach, air an àirde an iar Dhùin Phris is Gall-Ghaidhealaibh (Siorrachd Bhaile na h-Ùige ro 1975, eadar Port Rosnait agus Cille Chainneir. Tha e 305km air falbh bho Obar Dheathain, 126km bho Ghlaschu, 64km bho Dhùn Phrìs agus 126km bho Dhùn Èideann, prìomh-bhaile na dùthcha.[5] 'S e Beurla agus Beurla Ghallta a th' aig a’ mhòr-chuid dhiubh ann am Taigh Mhàrtainn. Tha Eaconomaidh a' bhaile gu math crochte air àiteachas, leabhraichean agus turasachd. Taobh fhoghlaim, tha bun-sgoil[6] ann ach feumar a dhol dhan àrd-sgoil ann am Baile Ùr nan Stiùbhartach.[7] Tha Taigh Mhàrtainn ainmeil air feadh an t-saoghail mar chreathal Chrìosdaidheachd ann an Alba.[8]
Susbaint
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
A rèir eòlaichean fhreumh-fhaclachd, tha a e coltach ann gur ann à taigh anns a’ Ghàidhlig fhèin agus ainm an Naoimh Martin de Tours san Fhraing a tha an t-ainm againne.[9] A dh'aindeoin sin, bha cuid a Ghàidheil san sgìre a' cleachd an ainm sa Beurla air a gàidhealadh gu Futarne. Nochd a' Ghàidhlig ann an ceann a deas na h-Alba anns an 7mh Linn agus bha an cànan fhathast làidir ann an Siorrachd Bhaile na h-Ùige fhèin anns an 18mh Linn.[10] Thathar dhen bheachd gur ann à hvit (geal) a tha an t-ainm sa Bheurla.[11] Bheireadh sin Ros Geal dhuinn sa Ghàidhlig an latha an-diugh. Tha an t-ainm ann an Laideann a' measgachadh a' Ghàidhlig taigh (casa) agus a' Beurla hvit (candida).
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh an t-àite seo a chlàradh le Ptolomy mar Ptolemy AovKOTrifiia [Loucopibia]. Chaidh an t-ainm ùr a chlàradh airson a' chiad turas mar St. Martin's Kirk of Quitherne ann an 1497.[12] Chuir Naomh Ninian bliadhnaichean seachad a' searmonachadh an seo Bha e na Bhorgh Rìoghail le dleastanasan riaghlaidh eadar 1855 agus 1930, nuair a chuireadh às dhan t-siostam.[13] Ràinig an Rèile dhan bhaile ann an 1875, a thug piseach mòr air malairt san sgìre.[14]
Poileataigs[deasaich | deasaich an tùs]
'S ann gu Comhairle Choimhearsnachd Bhuirgh Rìoghail Thaigh Mhàrtainn a bhuineas Taigh Mhàrtainn, a ghabhas a-steach an sgìre mu timcheall a' bhaile. Tha 961 duine a' fuireach san sgìre air fad.[15] Tha 14 comhairlichean coimhearsnachd a' riochdachadh na sgìre agus thathar a' cumail coinneamhan na Comhairle gach mìos ann Talla Choimhearsnachd na Machrach a Deas, ann an Taigh Mhàrtainn. Tha e a' buntainn dhan uàrd-taghaidh 03 (Meadhan Ghall-Ghàidhealaibh) airson Comhairle na Roinne.[16]
Gnàth-shìde[deasaich | deasaich an tùs]
'S ann ann an sgìre mòran nas blàithe (Cuibheasachd bhliadhnail: 8.3 °C) agus mòran nas fhliche (Cuibheasachd bhliadhnail: 1082mm) an coimeas ris an còrr dhen dùthaich 's a tha Taigh Mhàrtainn. Tha sileadh uabhasach trom ann, fiù 's fad na mìosan nas tioraim, leis nach eil e idir fad air falbh bhon mhuir air an àirde an iar na h-Alba. 'S e àite Cfb ann an sgèile Köppen-Geiger a th' ann an Taigh Mhàrtainn.[17] Chan eil an t-sneachd idir pailt an seo. Tha diofar mhòr eadar am mìos as fhliche agus am mìos as tioraim: 59mm eadar an Giblean (dìreach 62mm) agus an Dàmhair/an t-Samhain (121mm). Fad na bliadhna, bidh an teothachd ann am fiaradh mheadhanach: 11.8 °C.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Arcgis
- ↑ Scotland's Census Result OnLine
- ↑ Post Code Maps
- ↑ Falling Rain
- ↑ Luftlinie
- ↑ A' Chomhairle
- ↑ Douglas Ewart High School
- ↑ Whithorn Info
- ↑ The Placenames of Scotland, James B. Johnston, Dùn Èideann 1892
- ↑ Transactions and Journal of Proceedings of the Dumfriesshire and Galloway Natural History and Antiquarian Society. Third Series. Volume XI: 147
- ↑ Studies in the Topography of Galloway, Sir Herbert Eustice Maxwell of Monreith, Constable, Dùn Èideann, 1887
- ↑ Saint Places
- ↑ NRS
- ↑ David L Smith, Tales of the Glasgow and South Western Railway, Ian Allan Limited, Lunnainn
- ↑ A' Chomhairle
- ↑ LGBC
- ↑ Climate Data
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NX 445 405
Achadh na Meilge • Àrd Bhaile • Baile Gheàrr Lios • Baile na h-Ùige • Baile Ùr Ghlinn Lus • Baile Ùr nan Stiùbhartach • Barrachan • Blaidneach • Cille Chainneir • Cill Choluim • Cill Chomhghain • Cill na Tràghad • Clachan Ghlinn Lus • Damnaglaur • An Druim Mòr • Dùn Reicheit • Eaglais Steafain • An Eilreig • Ervie • A' Ghlac • Na Lochain • Lios Uillt • Am Magh Crom • Am Monadh Rèidh • Machair an Sgithich • Port Neasaig • Port Phàdraig • Port Rosnait • Poll an Iùbhair • Sandhead • Soirbidh • An t-Sròn Reamhar • Taigh Mhàrtainn • Whauphill