text:
- TIOTAL
- Dealbh buidheann taobh a-muigh Taigh-òsda Gheàrrloch
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_0308
- ÀITE
- Geàrrloch
- SGÌRE
- Geàrrloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Geàrrloch
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40193
- KEYWORDS
- Geàrrloch
Dàibhidh MacLeòid
Aird an Dreaghainn
'S e seo dealbh buidheann taobh a-muigh Taigh-òsta Gheàrrloch uaireigin ro 1918. 'S e Dàibhidh MacCoinnich an duine a tha na shuidhe anns a' mheadhan aig an aghaidh à Aird an Dreaghainn air taobh tuath Loch a' Bhraoin faisg air Ullapul. Chaochail e ann an 1918 an dèidh dha bàta a shlaodadh le ròpa timcheall a mheadhan. Chan eil fios carson a rinn e seo no càit an do thachair e. Chan eil fios cò na daoine eile anns a' bhuidheann
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum


c: text/html

text:
- TIOTAL
- Obar Pheallaidh. Sead nan einnseanan agus colbh uisge
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_014
- ÀITE
- Obar Pheallaidh
- SGÌRE
- A' Ghàidhealtachd / Siorrachd Pheairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT: Dul
- DEIT
- 12 An t-Iuchar 1957
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- R M Casserley
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 26750
- KEYWORDS
- Rèile na Gàidhealtachd
HRS
Thogadh seada nan einnseanan ann an 1902 nuair a chaidh am fear a bh' ann roimhe a losgadh gu làr. Tha an colbh-uisge gus tancaichean einnseanan ceò a lìonadh dhen dealbhadh àbhaisteach aig Rèile na Gaidhealtachd, le colbh dùbailte oir is gum faodadh loisgeadair a dhol ann gus nach reothadh a' phìob anns a' gheamhradh.
B' e Obar Pheallaidh ceann-crìche meur Obar Pheallaidh anns an robh 14 cilemeatair, a dh'fhàg a' phrìomh rèile aig Baile an Luig. Dh'fhosgail am meur air an 3mh dhen Iuchar 1865, a' dùnadh do luchd-siubhail cha mhòr ceud bliadhna an dèidh sin, air an 3mh dhen Chèitean 1965. Stad trèanaichean bathair air an t-26mh dhen Fhaoilleach anns a' bhliadhna sin

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- TIOTAL
- Loch Thoirbheartan, bho Ostail-òigridh Inbhir Ailiginn
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1418
- ÀITE
- Inbhir Àiliginn
- SGÌRE
- Loch Carrann
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: A' Chomraich
- LINN
- 1940an; 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33342
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Siorrachd Rois
Sgìre Rois agus Chrombaidh
Ros an Iar
Inbhir Ailiginn
Beinn Ailiginn
ostailean-òigridh
lochan
cnuic
beanntan
coille
clachan
tuineachaidhean
bailtean
coiseachd nam beann
togail-dhealbh
geòlas
ionad tadhail
Tha a' chairt-puist seo a' sealltainn seann Ostail-òigridh Inbhir Ailiginn a' coimhead a-null air Loch Thoirbheartan gu ruige Coille Bheinn nan Damh. Tha sgrìobhadh aig bonn nan dealbhan a' mìneachadh gur e am prìomh ostail a tha anns an togalach air an làimh chlì agus gur e na seòmraichean a tha anns an togalach air an làimh dheis. Tha an ostail seo a-nis air dùnadh agus tha ostail ùr, aig ìre ceithir rionnagan aig ceann Loch Àrd Thoirbheartan.
'S e clachan a tha ann an Inbhir Ailiginn aig ceann a tuath Loch Àrd Thoirbheartan, fo Bheinn Ailiginn (3230 troigh, 985 meatair). Tha abhainn Thoirbheartan a' sruthadh tro Ghleann Toirbheartan gu ruige Loch Àrd Thoirbheartan, a bhios an uairsin a' dol gu ruige Loch Thoirbheartan. Tha an sgìre air leth brèagha agus tha luchd-coiseachd nam beann agus luchd-togail-dhealbh, geòlaichean agus eòlaichean nàdair dèigheil air an sgìre. Tha tòrr dhen talamh anns an sgìre le Urras Nàiseanta na h-Alba aig a bheil ionad tadhail ann an Toirbheartan


text:
- TIOTAL
- Uidheam Taigh-staile Thom Aitinn
- EXTERNAL ID
- PAW24867
- ÀITE
- Tom Aitinn
- SGÌRE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: A' Mhòigh 's Dail Fhearghais
- DEIT
- 1960
- LINN
- 1960an
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21298
- KEYWORDS
- uisge-beatha
grùdaireachd
taighean-staile
Tom Aitinn
Uidheamachd aig Taigh-staile Thom Aitinn bho APV Co Ltd, Crawley, Sussex. Chaidh APV a stèidheachadh leis an Dotair Richard Seligman ann an 1910 mar 'Aluminium Plant & Vessel Company Limited' - companaidh togail sònraichte airson a bhith a' dèanamh shoithichean tàthte do ghnìomhachas a' ghrùdaireachd agus do ghnìomhachas ola lusan.
'S e Tom Aitinn fear de na taighean-staile as motha ann an Alba. Tha clàran ann ag innse mu ghrùdaireachd neo-cheadaichte air an làraich bhon chòigeamh linn deug. Chaidh taigh-staile an latha an-diugh a stèidheachadh le 'Tomatin Spey District Distillery Co Ltd' ann an 1897. An toiseach bha dà stail ann. Cha do mhair an iomairt seo fada. Chaidh e fodha ann an 1906, ach chaidh ath-bheothachadh le 'New Tomatin Distillers Co Ltd' ann an 1909. Chaidh stailean eile a chur ris còig turais, agus tha 23 aca an diugh. Ann an 1986, an dèidh greiseag ann am fiachan, 's e taigh-staile Thom Aitinn a' chiad taigh-staile ann an Alba a bha gu tur le Iapanaich.
Anns a' Ghàidhlig, tha Tom Aitinn a' ciallachadh 'cnoc nan aiteann'. Tha an taigh-staile a' faighinn an uisge a tha e a' cleachdadh bho Allt na Frìthe
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Cabhlach Sgadain ann an Inbhir Ùige
- EXTERNAL ID
- CAITHHORZ_CAIMS_PHO314
- ÀITE
- Inbhir Ùige
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Ùige
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Caithness Horizons
- AITHNEACHADH MAOINE
- 831
- KEYWORDS
- calaidhean
gnìomhachas an iasgaich
sgadan
bàtaichean
bàtaichean iasgaich
Aig aon àm b' e aon de na prìomh phuirt sgadain ann an ceann a tuath na h-Alba agus bha port Inbhir Ùige a' toirt fasgadh dha na ceudan de bhàtaichean. Bha còig mìle deug neach ann an Inbhir Ùige aig amannan, a' gabhail a-steach nan iasgairean agus na boireannaich a bh a' glanadh agus a' pacadh an èisg.
Ann an 1768, thog Sir Iain Mac na Ceàrdaich às Ulbastair cidhe ann an Inbhir Ùige gus am baile a bhrosnachadh mar àite do dh'iasgach an sgadain. Rinneadh adhartas le taic bho Chomann Iasgach Bhreatainn, le leasachaidhean anns a' chala a rinn Tòmas Telford ann an 1810, agus le bhith a' togail cidhe a bharrachd ann an 1831. Bha an gnìomhachas aig làn ìre eadar 1860 agus 1890, nuair a bha suas ri 1000 bàta ag obair bhon chala.
Bha mu 6000 iasgair ag obair air na bàtaichean-iasgaich, agus bha obair ann do 6000 neach-obrach a bharrachd. Nam measg bha boireannaich a bha a' cutadh agus a' sailleadh nan sgadan agus gan cur ann am fillidhean.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Caithness Horizons


text:
- TIOTAL
- An Loidse Siar, Caisteal Ghrannd
- EXTERNAL ID
- PC_GM2_PHOTOGRAPHS_015
- ÀITE
- Caisteal Ghrannd
- SGÌRE
- Crombail
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH: Crombail, Inbhir Ailein 's Àbhaidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22782
- KEYWORDS
- togalach
togalaichean
ailtireachd
Chithear anns an dealbh-chamara seo an Loidse Siar; togalach a chaidh a thogail bhon a' meadhan gu deireadh an 19mh linn deug, agus a tha suidhichte aig fear dhe na slighean-inntrigidh Chaisteal Ghrannd.
Tha Caisteal Ghrannd, seann chathair Cheann-feadhna Chlann Ghrannd agus Iarlan eafield, 2.3 km an ear-thuath air Baile nan Granndach. Tha a' chiad iomradh sgrìobhte air tùr a bhith ann an seo a' nochdadh an 1536. Aig an àm seo bha an togalach agus am fearann timcheall air le Donnchadh le Gaunte à Fruychy, a fhuair sealbh orra mu 1450.
Thug Sir Ludovic Grannd 'Caisteal Ghrannd' air an togalach ann an 1694, agus chaidh a leasachadh aig amannan eadar-dhealaichte thairis air an 17mh linn agus tràth san 18mh linn. Chaidh Caisteal Ghrannd ath-dhealbhachadh agus a leudachadh gu mòr anns na 1750an leis an ailtire Albannach Iain Adam, agus b' e Adam a dhealbhaich an aghaidh chruaidh air taobh tuath an togalaich.
Chaidh Caisteal Ghrannd a reic leis an teaghlach Ghrannd an 1983, agus tha e bhon uair sin air a bhith fo shealbh prìobhaideach
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach


text:
- TIOTAL
- Caisteal Mhiogharraidh agus Beinn na Seilge
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0681
- ÀITE
- Cille Chomhain
- SGÌRE
- Àird nam Murchan
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Àird nam Murchan
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10592
- KEYWORDS
- caisteil
tràighean
togallaichean
cnuic
cinnidhean
togail dhealbh
costa
costaichean
Tha Caisteal Mhìogharraidh air rubha mu mhìle an ear-dheas air Cille Chomhain air Àird nam Murchan. Tha an caisteal air a shuidheachadh gu cudromach far am faicear fosglaidhean Loch Shuaineirt agus Caol Mhuile. Chaidh an caisteal a thogail anns an 13mh linn agus chaidh cur ris eadar an 16mh agus an 18mh linn. Bha am prìomh shlighe a-steach dhan chaisteal air taobh na mara ach bha drochaid a ghabhadh togail a' dol tarsainn air dìg a' toirt dòigh eile do dhaoine faighinn a-steach ann. Chaidh cur ris a' chaisteal eadar an 16mh agus an 18mh linn.
B' e cathair MhicIain Àird nam Murchan a bh' anns a' chaisteal. Bha e air a chleachdadh an dèidh sin le Seumas IV gus smachd a chumail air MacDhomhnaill, Tighearna nan Eilean agus bha e na ghearastan do fheachdan an riaghaltais rè àr-a-mach nan Seumasach ann an 1745. 'S cinnteach gun gabhadh fuireach anns an taigh gu na 1840an ach tha 's e tobhta a th' ann a-nis.
.
Rugadh, Màiri Ethel Muir Donaldson, ann an 1876 agus thàinig i chun na Gàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i mun cuairt ceann a tuath agus taobh an iar na Gàidhealtachd, a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. B' e Àird nam Murchan fear dhe na h-àiteachan a b' fheàrr leatha agus b' ann an sin a rinn i a dachaigh, ann an Sanna, ann an 1927.
Eadar 1912 agus 1949 rinn i iomadach leabhar air eachdraidh sòisealta agus cleachdaidhean an t-sluaigh ann an ceann a tuath agus taobh an iar na Gàidhealtachd. 'S iad 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' an dà leabhar as ainmeile a rinn i agus tha a dealbhan fhèin anns na leabhraichean sin. Dh'eug i ann an dachaigh-cùraim ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tiodhlacadh anns an Òban.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Tha sinn gu mòr airson seirbheis àrd-ìre a thoirt seachad agus tha sinn a’ cur fàilte an dà chuid air fios air ais a tha fàbharach agus air gearanan. Cleachdaidh sinn am fiosrachadh seo gus piseach a thoirt air an obair againn.
Tha an duilleag seo a’ toirt cunntas air dòigh-obrach nan gearanan againn, air mar a nithear gearan no mar a bheirear seachad fios air ais, agus air dè a nì sinne.
Tha sinn a’ mìneachadh gearan san dòigh a leanas: ‘Nuair a co-dhiù aon bhall den phoball a’ cur an cèill nach eil iad riaraichte le rud(an) a rinn no nach do rinn Ùghdarras na Pàirce, no le ìre na seirbheis a thug Ùghdarras na Pàirce seachad no a chaidh a thoirt seachad às leth Ùghdarras na Pàirce.’
Ma nì thu gearan gu dìreach don neach-obrach ris a bheil thu a’ dèiligeadh, dh’fhaodte gun gabh an duilgheadas fhuasgladh gu luath agus gu furasta.
Air neo, faodaidh tu:
Gabhaidh sinn ri gearanan suas ri sia miosan bhon ceann-latha a thachair an nì mu bheilear a’ dèanamh gearan.
Tha Dòigh-obrach Làimhseachaidh nan Gearanan – Treòir do Luchd-cleachdaidh ag innse dhut dè nì sin. A bharrachd air seo, tha Poileasaidh Giùlan ris nach Gabhar againn airson nan dàimhean a th’ againn le buill den phoball a tha a’ tadhal oirnn no a’ cur fios thugainn.
Clàraichidh sinn gach gearan agus foillsichidh sinn geàrr-chunntas san Aithisg Bhliadhnail againn gach bliadhna.
Ìre 1 – Fuasgladh sa chiad dol a-mach
Tha fuasgladh sa chiad dol a-mach ag amas air gearanan a tha sìmplidh agus nach eil feumach air rannsachadh/air mòran rannsachaidh fhuasgladh gu luath. ’S e an t-amas againn gun tèid seo a dhèanamh taobh a-staigh còig làithean obrach.
Mur a tèid againn air an gearan agad fhuasgladh taobh a-staigh còig làithean obrach air adhbhar sam bith, cuiridh sinn fios thugad gus bruidhinn air na roghainnean. Dh’fhaodte gum bi seo a’ gabhail a-steach sìneadh den chlàr-ama thùsail no, ma tha a’ chùis nas toinnte na bha sinn an dùil an toiseach, a bhith a’ dèanamh rannsachadh nas toinnte (Ìre 2).
Ìre 2 – rannsachadh
Tha ìre an rannsachaidh a’ dèiligeadh ri trì seòrsaichean gearain:
Nuair a tha sinn a’ cleachdadh Ìre 2:
Ma tha an rannsachadh fìor thoinnte agus ma bhios feum againn air nas fhaide na 20 latha-obrach gus an duilgheadas fhuasgladh, aontachaidh sinn ri clàr-ama ùr agus cumaidh sinn fios riut mun adhartas a tha sinn a’ dèanamh.
Ma tha thu air a dhol tro dhòigh-obrach nan gearanan againn, agus ma tha thu mì-thoilichte fhathast, faodaidh tu tagradh a dhèanamh gus Ombudsman Sheirbheisean Poblach na h-Alba (SPSO).
Mar as trice, chan urrainn dhan SPSO coimhead air:
Is urrainn dhut fios a chur dhan SPSO aig:
Ombudsman Sheirbheisean Poblach na h-Alba
Freepost EH641
DÙN ÈIDEANN
EH3 0BR
Fòn: 0800 377 7330
Facs: 0800 (0)377 7331
Post-d: ask@spso.org.uk
Ma tha gearan agad mun dol-a-mach aig fear/tè de na Buill Bùird againn, faodaidh tu na draghan agad a thogail le:
Coimiseanair nan Inbhean Poblach
39 Gàrraidhean Drumsheugh
DÙN ÈIDEANN,
EH3 7SW
Fòn: 0300 011 0550
Facs: 0131 220 5419
Post-d: investigations@ethicalstandards.org.uk


text:
Roquebrune-Cap-Martin
'S e baile beag ann an ceann a deas na Frainge a th’ ann an Roquebrune-Cap-Martin (Ocseadanais: Ròcabruna Caup Martin, Eadailtis: Roccabruno-Capo Martino). Chaidh e a stèidheachadh ann an 970 leis an Iarla Conrad I. Tha e suidhichte aig 67m os cionn ìre na mara, ri taobh na Mara Mheadhanach, eadar Monaco agus Menton[1] anns an sgìre (Fraingis: Région) Provence-Alpes-Côte d’Azur anns an roinn (Fraingis: Département) Alpes-Maritimes, 690km air falbh bho Pharis, prìomh-bhaile na dùthcha, 19km bho Nice agus 108km bho Mharseille.[2] Tha àireamh-sluaigh dhe 13,663 aig a’ bhaile.[3] Chaochail am bàrd William Butler Yeats (1865 – 1939) an seo.


text:
THA coltas ann gu bheil na companaidhean a bhios a’ gabhail geall bhuainn an ìre mhath cinnteach gu bheil Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba (PNA) dol a bhuannachadh sna suidheachain air a’ Ghàidhealtachd agus sna h-Eileanan anns an taghadh an ath sheachdain, mar a tha dùil aca a tha dol a thachairt ann an tòrr de dh’Alba.
Ach tha strì làidir fhathast eadar PNA ’s na Lib-Deamaich air a’ Ghàidhealtachd ’s eadar na Làbaraich agus PNA sna h-Eileanan Siar. Agus dh’fhaodadh na pàrtaidhean eile bhòtaichean a chumail bho na prìomh fharpaisich sna rèisean sin.
Ann an Ros, an t-Eilean Sgitheanach agus Loch Abar tha Ian Blackford bho PNA a’ feuchainn ris a’ ghnothach a dhèanamh air Tèarlach Ceanadach, a tha air bhith ’na BhP Lib-Deamach son na sgìre fad còrr agus 30 bliadhna. Fhuair an Ceadanach 52.6 as a’ cheud den bhòt (18,335) an turas mu dheireadh, le PNA san treas àite le 15.1 as a’ cheud (5,263). Mar sin ged a tha iomairt PNA aig àirde ’s an sruth leotha, feumaidh gluasad mòr a bhith ann gus an tig an latha le Blackford.
Dh’iarr sinn air tagraichean on roinn-pàrlamaid chudromach seo innse dhuinn dè dhèanadh am pàrtaidh aca dhan Ghàidhealtachd ’s na h-Eileanan. Thuirt Ian Blackford (PNA): “Se aon de na rudan as motha a dh’fheumas sinn dèiligeadh ris air a’ Ghàidhealtachd, ceanglaichean. Co-dhiù a thathar a’ dèanamh ceangal tro chòmhdhail no teicneòlas didseatach, tha feum againn air leasachadh a dhèanamh air na dòighean a th’ againn ceangal a dhèanamh ri càch. An-dràsta tha sinn a’ fulang le ana-cothrom a thaobh sin. Tha mi air son leasachaidhean fhaicinn a thaobh astar a’ bhuinn-leathainn agus goireasan-sgaoilidh fònaichean-làimhe. Cuideachd, tha mi air son gun dèilig sinn ris na cosgaisean a bharrachd a tha tighinn oirnn air a’ Ghàidhealtachd son dealain agus cumhachd.
“Tha sinn cuideachd ag iarraidh croitearan ’s tuathanaich a chuideachadh. Agus bhruidhinn Comisean Mhic a’ Ghobhainn air tuilleadh chumhachdan a thaobh Oighreachd a’ Chrùin, ach chan fhacas adhartas mar a tha sinn ag iarraidh an sin fhathast. Tha mise air son gum bi coimhearsnachdan ionadail iad fhèin a’ faighinn buannachd bho phrothaidean bhuaipe, chan e dìreach gum biodh airgead bho Oighreachd a’ Chruin a’ dol gu Riaghaltas na h-Alba an Dun Eideann ach gum faigheadh coimhearsnachdan ionadail cothrom air.”
Thuirt Teàrlach Ceanadach: “Se an roghainn as motha th’ aig daoine, cò tha iad ag iarraidh mar BhP ionadail? Air son an obair seo feumaidh sibh a bhith comasach air co-dhùnaidhean ciallach a dhèanamh, a bhith treibhdhireach, earbsach agus feumaidh co-fhaireachadh a bhith agaibh air son daoine àbhaisteach air a’ Ghàidhealtachd.Leis an eòlas a th’ agam, tha sin uile fìor mu mo dheidhinn. Tha coimhearsnachdan Gàidhealach air a bhith fulang ri linn mar a tha Riaghaltas an SNP air a bhith cruinneachadh cumhachd gu meadhan na dùthcha. Tha liosta nan nithean air a bheil smachd againn aig ìre ionadail a’ sìor fhàs beag. Feumaidh sinn dèanamh cinnteach gum faigh ceann a-tuath na h-Alba tuilleadh chumhachdan. Sin a dhèanainn-sa mar phàirt de ‘Sgioba na Gàidhealtachd’ san ath phàrlamaid.
“Nì mi strì air son cùisean a bheir buaidh air ar beatha gach latha. Feumar barrachd a chosg air a’ bhann-leathann air a’ Ghàidhealtachd, air rathaidean, agus thar gach nì eile, feumaidh maoineachadh iomchaidh bhith ann air son Seirbheis na Slàinte.”
Bha tagraiche nan Tòraidhean, Lyndsay NicCaluim, cuideachd ag ràdh nach robh daoine toilichte mar a bha cumhachdan agus seirbheisean air an toirt air falbh bho sgìrean dùthchail, gu Inbhir Nis agus Dùn Èideann. “Tha sinn air gealltainn taic a chur ri bann-leathan glè luath air a’ Ghàidhealtachd agus sna h-Eileanan, gus am biodh e còmhdach 95 per cent den sgìre. Tha sinn cuideachd ag iarraidh gum bi tuilleadh bhusaichean agus seirbheisean bus a bha nas cunbhalaiche. Agus tha sinn air son gum bi tuilleadh thaighean ann aig prìs reusanta.”
Thuirt Anna NicThòmais on Phàrtaidh Uaine: “Tha sinne taiceil do dhaoine, dhan phlanaid ’s do shìth, ’s tha sinn an aghaidh ghearraidhean ri linn an teannaid a bheir buaidh air daoine bochda aig àm nuair a tha mòr-chompanaidhean ’s daoine beartach a’ seachnadh chìsean. Tha sinn son coimhead as dèidh na planaid air son a’ ghinealaich seo agus na ginealaichean ri teachd.”
Agus thuirt Chris Conniff (Làbar): “Tha sinn air son cur ás do bhochdainn connaidh air a’ Ghàidhealtachd. Nì sinn ath-leasachadh air margaidh a’ chumhachd. Agus tha mi air son dèiligeadh ris an surcharge a th’ aig daoine ionadail ri pàigheadh an seo air son cumhachd.
“Cuidichidh sinn daoine le àrdachadh air a’ bhun-thuarastal ’s le ‘Tuarastal air an Tig Daoine Beò’. Nì sinn cinnteach á peinnseanan. Nì sinn cinnteach gum faigh daoine cothrom na Fèinne air a’ Ghàidhealtachd ’s na h-Eileanan.”
B’ e am prìomh phuing aig Philip MacAnndrais (UKIP) gum bu chòir do Bhreatainn tarraing ás an Aonadh Eòrpach, agus gun toireadh sin tòrr a bharrachd airgid dhuinn ri chosg oirnn fhìn. Cuideachd bha e dhen bheachd gum bu chòir tuilleadh chumhachdan a bhith aig ùghdarrasan ionadail, an àite a bhith toirt nan cumhachdan aca air falbh.
Bidh fios againn Di-Haoine sa tighinn cò na h-argamaidean a thug buaidh, agus cò bhios gar riochdachadh son nan ath chòig bliadhna. Se ceist eile a th’ ann, cò bhios gar riaghladh?


text:
Kal. Ian. i. f., l. x., Anno Domini M.c.lxxx.ix.
Domnall, mac Muirchertaigh h-Ui Lochlainn, do marbadh do Ghallaibh Dhal Araidhe acu fein.
Murchadh h-Ua Cerbaill, airdrigh Airgiall, do éc isin Mainistir Moir
p.216ar n-aithrighi thoghaidhi.
Ard Macha do loscadh o Chrosaibh Brighti co Reicles Brighti, eter Raith & Trian & tempul.
Echmiledh, mac Mic Canai, sonus & sobarthain Thire h-Eoghain uile, do éc.
Mac na h-Aidhche h-Ua Mail Ruanaidh, rí Fer Manach, do athrighadh & a dul dochum h-Ui Cerbaill. Acus crech Gall do thuidhecht isin tir & comraicidh h-Ua Cerbaill & h-Ua Mael Ruanaidh friú & maidhis for Ua Cerbaill & marbthar h-Ua Mael Ruanaidh ann.
Conchobur Maenmaighi, mac Ruaidhri, airdri Connacht & ridamna Erenn uile, do marbadh da lucht gradha fein, tria erail a brathar, .i., Concobair h-Ui n-Diarmata mac Cormaic; alias, mac Ruaidhri. Conchobhur h-Ua n-Diarmata dono do marbadh la Cathal Carrach, mac Concobair Mhaenmaighi, i n-dighail a athar.
Ard Macha do arcain la h-Eoan Do Chuirt & la Gallaibh Erenn.
Mac na Peresi, rí Saxan, do éc.
Mael Cainnigh h-Ua Fercomais, fer leighinn Daire, do bathudh eter Aird & Inis Eogain.
{§LATE} Muircertach h-Ua Flannacan, toiseach Chlainne Cathail, mortuus est. §


text:
- TIOTAL
- Duilleag Chunntasan dha Comann Gàidhealach Shrath-spè & Ruidhle, duilleag 2
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_GRANT_979_65_HS+RS_011_002
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis (stuth làmh-sgrìobhte)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6626
- KEYWORDS
- srathan-spè
ruidhlichean
cuirmean-ciùil
Tha comainn Shrath-spè agus Ruidhle air a bhith mar phàirt chumanta den t-saoghal ciùil traidiseanta ann an Alba bho chaidh a' chiad chomann a chruthachadh ann an Dùn Èideann ann an 1881. Chaidh meur na Gàidhealtachd a stèidheachadh ann an 1903. Bha aon de na buill stèidhidh, Alasdair Grannd (cuideachd aithnichte air an ainm 'Battan'), na stiùiriche air a' chomann suas gu àm a bhàis ann an 1942, faisg air dà fhichead bliadhna.
Tha an duilleag chunntasan seo (duilleag 2) a' clàradh liosta de thiocaidean a chaidh a reic, a rèir coltais a thaobh aon de chuirmean ciùil a' chomainn. Tha liosta den fheadhainn a fhuair tiocaidean air aoigheachd ann cuideachd. Nam measg sin tha na pàipearan ionadail agus 'Battan' fhèin


text:
Cinn Lois
'S e baile ann am Moireabh a tha ann an Cinn Lois (Beurla: Kinloss).[1] Tha am baile suidhichte faisg air Bàgh Inbhir Eireann. Tha e mu 3 mìltean air falbh bho Inbhir Èireann agus mu 2,5 mìltean air falbh bho Fharrais. 'S e seo na co-chomharran aige: 57° 38′ 1.36″ Tuath agus 3° 34′ 3.22″ Iar.
Ann an 2001 bha 1,931 duine a' fuireach an seo. [2]
Tha RAF Kinloss suidhichte ear-thuath air a’ bhaile, tha timcheall air 5,000 duine ag obair an seo.
Tha tobhta Abaid Chinn Lois (Kinloss Abbey) ann a chaidh a thogail le Daibhidh I mac Chaluim ann an 1150. B’ e teas meadhan acadaimigeach a bha ann anns na 1530an fon mhanach Robert Reid.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Làrach-lìn Cinn Lois is Inbhir Èireann
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NJ 064 615


text:
Hildesheim
Is e baile-mòr ann an Niedersachsen a tha ann an Hildesheim. 'S e aon de na bailtean as sine ann an Niedersachsen. Tha e cliùiteach air sgàth 's gu bheil dà Làrach Dhualchas na Cruinne ann.
Susbaint
Suidheachadh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Hildesheim suidhichte mu 30 km san iar-deas Hànobhar agus mu 20 km san earra-thuath Salzgitter. Tha an abhainn Innerste a' ruith tron bhaile agus tha na Giesener Berge (Beanntain Ghiesen) faisg air. 'S e seo na co-chomharran aige: 52° 9′ 0″ Tuath agus 9° 57′ 0″ Iar.
Ann ann 2008 bha 103.288 duine a' fuireach anns a' bhaile fhèin. [1]
Tha Hildesheim a' gabhail a-steach 10 sgìrean:
- Achtum-Uppen
- Bavenstedt
- Drispenstedt
- Einum
- Himmelsthür
- Itzum
- Marienburg
- Neuhof / Hildesheimer Wald / Marienrode
- Ochtersum
- Sorsum
Àitichean ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Thòisich am baile timcheall air 800 mar sgìr'-easbaig a chaidh a chur air bhonn le Tearlach Mòr. Thoghadh a' chiad cathair-eaglais an seo ann an 872 a chaidh a leudachadh ann an 1000. Tha Hildesheim aon de na bailtean as sine ann an Niedersachsen, mar sin tha mòran seann togalaichean eachdraidheil rim faicinn an-diugh. Tha dà eaglaisean dìonta leis an UNESCO mar Làrach Dhualchas na Cruinne.
- Michaeliskirche (Eaglais Naomh Mhìcheil): Chaidh a togail ann an 1010-20 anns an stoidhle "romanic". Mar sin tha i coltach ri dùn le ballachan làidir agus turaidean. Canar Gottesburg (Dùn Dhia) ris an àite eaglais.
- Hildesheimer Dom (Cathair-eaglais Hildesheim) a chaidh a thogail anns an 9mh linn. A-rèir beul-aithris bha an t-àrd-rìgh Ludwig der Fromme a’ sealg an-dèidh fiadh geall, ach chaill e e, agus cha b’ urrainn dha dol air ais o chionn gun do chaill e an slighe cuideachd. Chrom e sìos, chuir e am fuidheall a bha aige, air ròsag agus rinn e ùrnaigh. Ann an uine nach robh fada chaidh a shabhaladh. Ach cha b’ urrainn dha am fuidheall a’ toirt air ais, bha e a' glaodhadh leis an ròsaig. Smaoinich Ludwig gur e sanas Dhia a th’ ann agus thog e eaglais air an àite seo ann an 872.
Chaidh an eaglais a bhriseadh gu tùr anns an Dàrna Cogaidh, agus bha an ròsag, a bha fhasthat a’ fàs air balla na eaglaise airson 1000 bliadhna, loisgte. Ach cola deug as dèidh sin thòisich an ròsag a’ fàs a-rithist, agus bha muinntir Hildesheim a' creidsinn gur e soidhne Dhia a tha gus ath-thòiseachadh a-rithist. An-diugh 's e iomhaidh Hildesheim a tha anns an Ròsag Hildesheim a tha 1000 bliadhna a dh'aois. [2]
Am broinn na h-eaglaise tha ionmhasan fiach fhaicinn, m.e: am Bernwardssäule (Stob Bhernward) no am Bernwardstür (Doras Bhernward), deagh pìosan làimhsachadh umha bho àm Easbaig Bernward (993-1022)
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- St. Bernward, easbaig Hildesheim
- Naomh Godehard, cuideachd St. Gotthard, easbaig
- Jakob Guttmann (1845–1919), Rabbi Iùdhach agus feallsanaiche
- Julius Guttmann (1880–1950), Rabbi Gearmailteach is Palastaineach agus feallsanaiche Iudhach
- Sir Hans Adolf Krebs, a bhuannaich an Duais Nobel ann an Leigheas ann an 1953
- Oskar Schindler (1907–1974), chaochail e ann an Hildesheim (Tha am film Schindler's List a' dèiligeadh ris.)
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Dealbhan[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Suidheachadh a' bhaile
- Eachdraidh a' bhaile (Gearmailtis)


text:
- TIOTAL
- Taigh an Neach-aiseig, An Tobhtaig
- EXTERNAL ID
- HCD00261
- ÀITE
- An Tobhtaig, Leitir Fheàrna
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11988
- KEYWORDS
- bothan
aiseag
An Tobhtaig
Bha aiseag a' dol thar Loch Dubhthaich eadar An Tobhtaig is An Dòrnaidh no Àird Eilbh. Bha seo a' sàbhaladh do mhuinntir Leitir Fheàrna nach robh aca ri dhol air turas fada air an rathad, timcheall ceann Loch Dubhthaich tro Dhrochaid Sheile. Bha an aiseag fhathast air a chleachdadh tràth san 20mh linn. Tha Caisteal Ghrugaig, dùn bhreagha, suidhichte air an rubha faisg air an aiseag
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Ionad Sgithidh a' Mhonaidh Ruaidh
- EXTERNAL ID
- HC_PLANNING_02_007_0158
- ÀITE
- Am Monadh Ruadh
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Obar Neithich 's Cinn Chàrdainn
- DEIT
- An t-Sultain 1973
- LINN
- 1970an
- CRUTHADAIR
- T. Kenneth MacKenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Roinn Dealbhaidh Chomhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 14279
- KEYWORDS
- sgitheadh
spòrs
spòrs a' gheamhraidh
ionadan-turasachd
beanntan
sgithean
Thòisich obair air togail ionad-sgithidh a' Mhonaidh Ruaidh anns na 1960an agus is e an dàrna ionad-sgithidh as motha ann an Alba. Tha a' mhòr-chuid den sgitheadh a' dol air adhart air Coire Cas. Bha na geamhraidhean sna 1980an gu math freagarrach airson sgitheadh agus chleachd na mìltean an t-ionad-sgithidh, ach chuir ceistean a thaobh na h-àrainneachd stad air leudachadh. Leis nach robh sneachd gu leòr ann sna 1990an agus sna 2000an, tha àireamhan luchd-sgithidh air tuiteam agus tha seo air ceistean a thogail mu sheasmhachd an ionaid-sgithidh.
Anns na 1990an bha a' mhòr-chuid den bhun-structar air fàs aosta agus nas dorra a chumail a' dol. Ged a bha a' mhòr-chuid de na slaodan-sgithidh gu bhith air an cumail, mhol Companaidh Liofta-togail a' Mhonaidh Ruaidh gun rachadh Rèile-beinne a chur an àite na prìomh liofta-togail. Is e moladh connspaideach a bha seo agus chuir buidhnean àrainneachd na aghaidh. Chaidh co-rèiteachadh a dhèanamh ge-tà, agus chaidh Rèile-beinne a' Mhonaidh Ruaidh a thogail.
A chionn 's nach eil uiread de shneachd air a bhith ann anns na geamhraidhean bho chionn goirid agus a chionn 's gu bheil àireamh an luchd-sgithidh air ìsleachadh, tha daoine a' tighinn aig amannan eile den bliadhna air fàs nas cudromaiche. Tha tòrr a' tighinn gus na seallaidhean fhaicinn air an rèile-beinne (ged nach fhaod iad a dhol air a' bheinn fhèin bhon ionad luchd-turais aig mullach na loidhne) agus gus na lusan beinne fhaicinn a tha a' fàs anns a' Mhonadh Ruadh


text:
Gàidhlig - cha bhithinn às a h-aonais!
Fèill Mhòr air na lemsips agus leigheasan eile
Fhuair mo phiuthar-chèile opairèisean ann an Obar Dheathain air a cridhe (triple by-pass mar a chanas iad) agus thill i gu Inbhir Narann as dèidh deich làithean ach dhan ospadail ann a sheo, bha e na suidhe sa dhachaigh fhèin seachdain às dèidh sin ach cha robh e fada idir gus an robh e san ospadail Inbhir Narann a rithist. A-rèir coltais tha e gu math cumanta a bhith faighinn trioblaid a’ tarraing anail, sa chiad dol a-mach co-dhiù, às dèidh a leithid opairèisen ach bha fior trioblaid aice agus bha na dotairean airson sùil gheur a chumail oirre. Cha robh iad cinnteach an robh e dìreach cnatan a bha as coireach no rudeigin eile. Uill fhuair e dhachaigh a rithist an-dè às dèidh seachdain eile san ospadal.
Chan eil e math a bhith fo bhuaidh cnatan grod nach eil? ach airson feadhainn dhinn tha e fada nas miosa na sin agus fiù ‘s gu math cunnartach o àm gu àm.
Tha na gòbhlanan-gainmhich air tilleadh co-dhiù.
Blogairean cliùiteach ann an Inbhir Narann
Freagairtean air cùlaibh pìos html mas e do thoil e. Cha bhi e fada gus am bi am baile againn a’ faighinn inbhe gu h-oifigeach mar phrìomh bhaile nam blogaichean gàidhlig.
Cnatan nan eòin, cac nan eòin, cac nam meadhanan.
A-rèir coltais bha na faoileagan an sàs den eala bhochd: dìreach mar bu choir dhaibh a bhith, bidh dad sam bith marbh faisg air làimh gu math feumail dhaibh. Uill an urrainn do na creutairean ud a bhith fulaing a’ chnatain cuideachd? Chan eil duine sam bith dèonach a’ toirt beachd saoilidh mi? Cò aig a tha fios? Am biodh pìos den eala a’ dhèanamh sìon a’ chroin orra no am biodh iad dìreach ga ghiùlain gu àiteachean eile no am biodh iad sàbhailte nam biodh iad a dh’ ithe a h-uile càil a tha fo bhuaidh a’ ghalair?
Bidh fhios agad gum bi mòran fhaoileagan a’ fuireach air meadhan nam bailtean an-diugh, leis an sgrios a rinn sinn air an àrainneachd aca agus ri linn s gu bheil sinn dèonach a thilgeil a h-uile seòrsa bìdh air na sràidean, gu h-àraidh aig an deireadh seachdain nuair a tha mòran fo smùid. Chan eil e cho simplidh ri sin ge-ta, gabh Inbhir Narann mar eisimpleir, tha muinntir an àite air an roinn leis. Tha cuid airson na faoileagan agus bidh iad gan biadhadh a h-uile cothrom a ghabhas. Bha mi eòlach air duine a bha gu math measail air faoileag ris an canar Sìm. Abair deagh rapport a bha eadarra. Bhiodh Sìm coir a’ gnogadh air uinneig seòmair-chadail Uilleam gach madainn leis a ghob agus cha bhiodh e fada gus am biodh Uilleam a’ toirt bracaist dha. Tha feadhainn eile fiadhaich ge-tà agus mura biodh dìon fo lagha aig na faoileagan, cuireadh iad às iad buileach glan. Sgrìobh mòran daoine dhan bhall-pàrlamaid aca agus tha a’ cuspair air a bhith a’ dol eadar riaghaltas na Alba agus na h-ùghdarrasan ionadail dìreach mar bhalla ann an geama tennis. Tha cuid den bheach gum biodh an dòigh as fheàrr air adhart airson tuill a chur sna uighean aca airson grunn bliadhnaichean agus leis a sin dh’ fhàsadh iad sgìth dheth agus biodh iad a’ lorg àiteachan eile far am biodh iad nas soirbheachail. (àiteachean eile no bailtean eile?). Chan eil an riaghaltas no na h-ùghdarrasan ionadail dèonach a bhith a’ pàigheadh air a shon ge-tà, agus sin an cnap-starra an-dràsta. co-dhiù no co-dheth tha a h-uile duine ag aontachadh gu bheil cus faoileagan sa bhaile a-nis.
Dh’ fhàs sinn cleachdte ris an t-suidheachadh a chionn fhada agus tha mòran nid air mullach Woolworth’s gu math faisg oirnn agus nuair a tha na h-isean a-mach as na h-uighean bi cuisean gu math beothachail agus abair fuaim ri cluinntinn fad an latha, uaireannan 24/7 mar a chanas iad. Gu tric nuair a bhios mi bruidhinn air a’ fòn bidh daoine a’ faighneachd dhomh, ‘a bheil thu faisg air a’ mhuir?’, tha seòrsa ìomhaigh aca air cuideigin bruidhinn bho mhullach na creagan no taigh-solais le fuaim nan eòin a tha ri cluinntinn. Aig deireadh as t-samhraidh bidh na h-isean a’ tighinn às mullach Woolies agus sa chiad dol a-mach cha bhi iad comasach ag itealaich agus bidh iad a’ ruith siud ‘s a seo mar chearcan. An rud as fheàrr, ‘s e sin a bhith gan glacadh agus gan tilgeil air ais air mullach Woolies. Cha bhi e fada gus am biodh iad air ais air an làr ge-tà agus an treas no a’ cheathramh turas a tha thu gan tilleadh ‘dachaigh’ gabhaidh iad dhan adhair mar fhaoileag gu math proifeasanta.
Aon mhadainn thuirt mo chèile gun do dhùisg e às dèidh fuaim uabhasach, smaoinich ise gun robh rudeigin air cùlaibh aon de na bhallaichean den seòmar-cadail againn ach chuir i roimhpe nach e ach aisling a bh’ aice. An uair sin chuala sinn fuaim eile. Bha rudeigin san t-seann shimilear. Bha agam an leabaidh agus a h-uile càil eile a ghluasad agus an uairsin gheàrr mi pìos a-mach as an sglàib agus cha robh e fada gus an robh mi a’ toirt sùil air faoileag. Bha an creutair cho dubh ri fitheach agus cha robh e toilichte gam faicinn. Thug e ionnsaigh air mo làmhan ach bha mi cleachdte ris an carry-on de na beathaichean sin agus bha miotagan tiugh orm agus sa bhad fhuair mi greim air agus thilg mi a-mach às an uinneig e. Uill, cha robh an àbhachdas seachad, nach do thuit e air a’ chat againn mar chloich as an adhair! Bha sin caran tàmailteach ri Huggles agus rinn ise deiseil airson sabaid, bha an fhaoileag caran troimh-a-chèile leis agus, shaoil mi, dìreach mar Harrison Ford bha e a’ smaoineachadh ‘dè a-nis?. Ruith mi sìos na staidhre agus dh’ fhosgail mi an doras agus chuir sin eagal air mo chat agus an fhaoileag agus chaidh e suas an rathad agus ghabh e dhan adhair.
A-nis, an t-earrach 2006 agus tha faoileag air mullach cruinn-fòn far am bi e furasta dha a chumail sùil air a chèile agus an nead agus a’ choimhearsnachd san fharsaingeachd agus bidh dùn de chac a sìor fhàs a h-uile lathaa aig bonn a’ cruinn. Dìreach mar a h-uile duine eile chan eil càil a fhios agam ma bhios an dùn ud nas cunnairtiche am bliadhna ach tha mi a’ beachdachadh de fo ghrèin a tha an fhaoileag bhochd air a bhith ag ithe agus am bu chòir dha a bhith bharrachd dìon aige air na seòrsaichean biadh a thilgeil daoine air na sràidean nuair a tha iad air an rathaid dhachaigh bho na taighean-seinnse. Co-dhiù tha an cac eile fhathast a’ dòrtadh a-mach na sianalan ‘cnatan nan eòin’, ach an ath-sheachdain bidh iad uile ann an àite eile, a-mach air cuspair eile saoilidh mi: a bruidhinn, dìreach mar as àbhaist, fad an latha gun mòran a ràdh idir.
Cathair bhaile mar bhaile mòr sam bith eile?
Comann Gàidhlig Mhosgo
Thug mi sùil air an làrach-lìn aig Comann Gàidhlig Mhosgo. Tha e dìreach mìorbhaileach gu bheil buidheann luchd ionnsachaidh na Gàidhlig sa chathair bhaile na Ruis. Sgrìobh iad deich adhbharan airson Gàidhlig ag ionnsachadh agus b’ fhiach iad a bhith leughadh le duine sam bith. Tha na deach adhbharan a’ mìneachadh mòran den rudan a tha sònraichte a thaobh a’ chanain. ‘S e feallsanachd air leth a tha air a sgrìobhadh agus tha mi ag aontachadh gu mòr leis. Ma thèid sibh am broinn a' phìos sgrìobhaidh ud chì thu pìosan den fheallsanachd agad fhèin, tha mi cinnteach às.
Camanachd ann an Inbhir Narann
Chaidh mi suas gu Loch Dubh an diugh, ‘s e sin far a bheil an raon spòrs faisg air an sgoil (Acadamaidh Inbhir Narann) agus chunnaic mi a’ chiad gheama chamanachd san lìog nàiseanta ann an Inbhir Narann. ‘S e latha eachdraidheil a bh’ ann. Gu ruige seo tha an sgioba ‘Nairn Camanachd air cluich trì geamaichean san lìog ach cha robh iad air an cluich ann an Inbhir Narann ach bhuinneach iad na trì geamaichean ud. A-nis tha iad san dàrna àite air cùlaibh Loch Carran air sgath s diofraichte sna tadhalan. An diugh, ge-tà, chluich iad ann an Inbhir Narann agus chiall iad còig gu neoni an aghaidh Loch Abar ach ‘s e deagh adhbhar a bh’ ann airson sin. Ma dh’ fhaodte gum bi fhios agaibh gur e sgioba ùr a th’ ann an Inbhir Narann agus tha aca a thòiseachadh san treas rang, uill tha Loch Abar a’ cluich san darna rang agus tha iad aig a mhullach. Bha deagh shluagh aig a’ gheama agus bha mi bruidhinn le feadhainn eile den luchd-leantainn den sgioba bhall-choise agus thuirt iad gum biodh iad a’ leantail an iomain a-nis ri linn ‘s gu bheil sèasan a’bhall-choise seachad.
Chòrd a’ gheama rium gu math agus tillidh mi gun teagamh airson mo thaic a leigeil dhan sgioba camanachd Inbhir Narann.


text:
- TIOTAL
- Srath Pheofhair bho Chnoc Fhearralaidh
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1283
- ÀITE
- Srath Pheofhair
- SGÌRE
- Inbhir Pheofharain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Fothraitidh
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33209
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Siorrachd-Rois
Ros is Cromba
bùrn-iarainn
bùrn-èirigh
spà
àite-tadhail spàtha
cungaidh neo-àbhaisteach
cungaidh choiliontach
turasachd
bailtean
cnuic, beanntan
Na Fuadaichean
sealgaireachd
Sa chairt-phuist seo chithear Srath Pheofhair is Bein Uais air a chùlaibh. Tha Srath Pheofhair 4 mìle (6cil.) an iar air Inbhir Pheofharain ann an srath Abhainn Pheofharain. Tha an gleann air a dhìon gu tuath le Beinn Uais agus dhan iar le beanntan Shiorrachd Rois. Tha druim cumhang leis an ainm Druim Chat na chrìoch aige gu deas. Tha Abhainn Pheofhair a' ruith dhan ear a-steach do Linne Chrombaidh.
'S ann mar thoradh air na fuarain de phronnasg a chaidh an lorg ann sna 1770an a dh'fhàs e ann am meud is cho mòr aig daoine. Le taic làidir o Bhan-iarla Chrombaidh an uair sin, leasaich am baile beag na àite Bhioctorianach airson tadhal nan uisgeachan. Ann an 1885 nuair a dh'fhosgail meur Shrath Pheofhair de Rèile Inbhir Pheofharain is an Eilein Sgitheanaich bha e na bu tharraingiche buileach.
'S e Rothach a th' ann am Beinn Uais (ciallachadh 'Beinn Bhrùideil) is I 3431 troigh (1046 meatair) a dh'àirde. Ag èirigh bho bhonn leathann, le guailnean farsaing gu mullach rèidh fada, 's e sreath de mhullaichean a th' ann gu ceart, a' phàirt as àirde leis an ainm Glas Leathad Mòr.
Tha na beanntan dèante à Moine schist, air a mheasgachadh le sliseagan de ghneiss Leòdhasach. Tha fianais ann gu bheil daoine air a bhith a' fuireach an Srath Chonain bho Linn an Umha ach chaidh an srath fhuadachadh sna 1840an leis na sealbhaidearan, teaghlach Bhaile Phùir, gus ionaltradh a thoirt do chaoraich. Thathar ag ràdh gun deach mu 500 neach a chur às, cuid aca gu oighreachdan a bha faisg is cuid aca dhan Eilean Dubh. Anns na 1850an bha Srath Chonain ainmeil airson na frìth a bh' ann


text:
Palau
'S e dùthaich eileanaich ann an Roinn a' Chuain Shèimh a tha ann am Palau[1], ainm oifigeal: Poblachd Phalau. Tha i na laighe anns a’ Chuan Shèimh mu 500 mìle (800 cilemeatair) air falbh san ear bho na h-Eileanan Filipineach agus mu 2000 mìle (3200 km) aig astar deas air Tokyo. Chaidh Palau a stèidheachadh anns a' bhliadhna 1994 agus mar sin dheth 's e aon de na dùthchannan eisimeileach as òige air feadh an t-Saoghail.
A-rèir CEDAM Eadar-Nàiseanta tha an "Underwater Wonder of the World as fheàrr ann am Palau.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)


text:
- TIOTAL
- Turas Club Dualchais Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_749
- ÀITE
- Baile nan Gobhainn
- SGÌRE
- Inbhir Ghòrdain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Sgìre Mhoire Shìos
- DEIT
- 1899
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11469
- KEYWORDS
- clubaichean
caistealan
Thathar a' creidsinn gur e buill Club Dualchais Inbhir Nis a th' anns an dealbh seo air aon de na tursan aca. B' ann gu Baile nan Gobhainn a bha aon de na tursan seo air an 10mh den Ògmhios 1899 's thathar den bheachd gur e am Mòrair Tearlach Rois, uachdaran Bhaile nan Gobhainn a th' ann an aon de na fir an seo air an t-sreath mu dheireadh 's an ceathramh fear bhon làimh chlì. Tha leabhar a còig de ghnothaichean a' chlub a' toirt cunntas air an turas air latha air leth grianach. Chaidh an cruinneachadh a stiùireadh le ceann-suidhe a' chlub W.J MacBhatar 's chaidh an coinneachadh aig stèisean Chaoldaraidh leis an Urramach J. Rothach, ministear Lagaidh Shìos 's le Mgr W. Urachadan a bha na mhanaidsear aig Baile nan Gobhainn. Bha adan bobhlair a' còrdadh ri manaidsearan 's fir-ghnothaich, 's mar sin dh'fhaodadh gu bheil an dara duine bhon làimh dheis san t-sreath chùl na mhanaidsear air an oighearachd
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
25 an Giblean
'S e 25 an Giblean an 115mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (116mh ann am bliadhna-leum). Tha 250 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1599 - Oilbhear Crombail
- 1940 - Al Pacino, ann an Eabhraig Nuadh. Actair às na Stàitean Aonaichte.
- 1945 - Björn Ulvaeus, ann an Göteborg. Ceòladair às an t-Suain.
- 1947 - Johan Cruyff, ann an Amsterdam. Cluicheadair ball-coise às na Tìrean Ìsle.
- 1972 - Sofia Helin, ann an Örebro. Actair às an t-Suain.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1744 - Anders Celsius, ann an Uppsala reul-eòlaiche, fiosaigiche agus matamataigear às an t-Suain.
- 1996 - Iain Latharna Caimbeul, ann an Earra-Ghàidheal. Neach-clàraidh de bheul-aithris air a' Ghàidhealtachd agus na h-Eileanan Siar leis a' chiad chuid de innealan-clàraidh a bha a-riamh ann tràth san 20mh linn.


text:
- TIOTAL
- Tagradh na Bantraich Ealasaid NicAoidh airson faothachadh nam Bochd
- EXTERNAL ID
- Z_GB1741_R31_1_34
- ÀITE
- Tunga
- SGÌRE
- Tunga is Fàrr
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Cinn t-Sàile MhicAoidh
- DEIT
- 18 An t-Iuchar 1848
- LINN
- 1840an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn Ghallaibh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6164
- KEYWORDS
- faothachadh nam bochd
airgead
taigh nam bochd
Tunga is Fàrr
tinneas
Tha an tagraiche air a bhith gun talamh fad trì bliadhna agus tha i air a bhith air an an leabaidh fad sia mìosan. Bha i "occasionally falling in fits and requires some person to attend her daily."
Tha i ag iarraidh air bòrd a' pharraist faothachadh nam bochd a thoirt dhi gus an urrainn dhi cumail a' dol.
Tha na h-ainmean aig Aonghas MacAoidh, Iain MacAoidh agus Iain MacLeòid air an litir gus taic a chur rithe


text:
Poblachd na h-Èireann
Is e dùthaich ann an Roinn-Eòrpa a tha ann am Poblachd na h-Èireann.[1][2] Tha i suidhichte air eilean Èirinn. Tha crìochan aice sa tuath le Èirinn a Tuath. Tha an Cuan Siar san iar na dùthcha agus Cuan na h-Eireann san ear. Tha Sruth na Maoile eadar Alba is Èirinn. A-rèir an lagh chan eil Poblacht na hÉireann (Beurla: Republic of Ireland) ach "tuairsgeul" na stàite, ach tha Éire ainm na tíre.[3] 'S e TG4 an sianal telebhision aca a tha ag obair tro mheadhan na Gàidhlig na h-Èireann anns a' Phoblachd.
Bailtean as motha[deasaich | deasaich an tùs]
Giùlan[deasaich | deasaich an tùs]
Is e Córas Iompair Éireann neo CIE am Coras (Siostam) Iompair (comhdhail) nàiseanta a tha ann an Eirinn. Tha iad ag obair ri chèile le trì companaidhean eile:
- Iarnród Éireann, an rathad-iarainn nàiseanta
- Bús Éireánn
- Bús Átha Cliatha
Tha na priomh rathaidean agus na Motor-bhealaich fo curam Údaras nan Boithre Naiseanta (Ughdarras nan Rathaidean Naiseanta). Tha lionradh nan Rathaidean Naiseanta steidhichte air Baile Atha Cliatha, le na priomh rathaidean mar gathan a' sineadh a-mach ri gach cearnag na duthcha. Tha na Rathaidean Naiseanta gu leir clàraichte le aireamh comhla leis an ro-litir N. A measg na priomh rathaidean, chaidh am N1 an aghaidh Beul-Feirste, am N4 gu Sligeach agus N8 gu Corcuig. Tha an M1 agus an M8 a nis air toirt ionad N1 agus N8, agus tha Motor-bheallach iomlan mun chuairt Baile Atha Cliath a fhein.
'S e companaidh phlèanaichean Èireannach a tha ann an Ryanair. Tha i a' toirt seirbheis gu àitichean air feadh na Roinn-Eòrpa.
Spòrs[deasaich | deasaich an tùs]
Is mòr spòrs le muintir na h-Èireann. Is Cumann Luth-Cleas Gaelige an ughdaras spòrs nàiseanta as cudthromaiche ann an Èirinn. Is iadsan prìomh spòrsan sgioba na h-Èireann: Peile agus Camanachd ( Camanachd Eireannach), chanar camogie ri camanacht nan mna. Is gann am paraisde as aonais club CLG ionadail.
Tha mionn-uidh ann an iomadh spòrs buidheann eile m.e.:
- Sgioba nàiseanta criogaid na h-Èireann
- Sgioba nàiseanta rugbaidh na h-Èireann
- Aonadh Rugbaidh na h-Èireann
Air barrachd, tha uidh mòr an co-ruith nan eich agus nan coin agus bithidh iomadh daoine ri "camanachd nan gall".
Faic cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
- Poileataics ann an Èireann
- Taoisigh na h-Èireann
- Cóigeimh na h-Éireann
- Geilleagar na h-Éireann
- Eachdraidh na h-Éireann
- Eòlas-ur-sgeulachd na h-Èirinn
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Article 4 of the Constitution of Ireland and Section 2 of the Republic of Ireland Act 1948.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Áras an Uachtaráin — Duilleag oifigeil ceann-suidhe Poblachd na h-Èireann (Gaeilge)
- Ireland Story — Eachdraidh, cruinn-eòlais agus naidheachdan


text:
Berkeley, Calafòrnia
‘S e baile mòr agus port air an àirde an iar Nan Stàitean Aonaichte a th’ ann am Berkeley (IPA: ˈbɜrkliː). ‘S ann à ainm an Easbaige George Berkeley, a bha an sàs anns an Eaglais Easbaigeach a tha an t-ainm, leis gun tuirt e gur robh “Slighe na h-ìompaire a’ dol chun an iar”. ‘S e Contra Costa (Gàidhlig: An aghaidh a’ Chòsta) an t-seann ainm Spàinntis a bha aige o shean. Chaidh am baile a chlàradh airson a’ chiad turas ann am 1850. Tha e suidhichte aig 400m os cionn ìre na mara, ri taobh a’ Bhàigh Shan Francisco, anns an stàit Calafòrnia, air iomall Shan Francisco. Tha am baile 3,903km air falbh bho Washington, D.C. (Prìomh-bhaile na dùthcha), 558km bho Los Angeles, 2,967km bho Chicago agus 2,788km bho St. Louis.[1] Tha 106,697 duine a' fuireach anns a’ bhaile. Chaidh Oilthigh UCB a stèidheachadh an seo ann an 1868.[2] Chaochail an Eaconamaiche John Harsanyi agus na Ceimigearan Melvin Calvin is William Francis Giauque an seo.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Frank Chin: (1940) Sgrìobhadair.
- John Fogerty: (1945) Ceòladair leis na Creedence Clearwater Revival.
- Peter Buck (1956) Ceòladair le REM.
- Ben Afleck: (1972) Actair.


text:
Pearù
'S e dùthaich ann an Aimearaga a Deas a tha ann am Pearù[1] neo Peru[2][3] neo Perù[4]. Tha a' chànan Quechua agus a' chànan Aymara nan cànanan oifigeil anns na roinnean far a bheil iad ga bruidhinn leis a' mhòrchuid de na daoine. 'S e Piruw an t-ainm air Pearù anns a’ chànan Quechua agus anns a’ chànan Aymara.
Tha crìochan aice san ear le Braisil, sa tuath le Eacuador agus Coloimbia, san ear-dheas le Boilibhia agus sa deas leis an t-Sile. Tha an Cuan Sèimh air taobh an iar na dùthcha.
'S e Lima am prìomh-bhaile aice.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chuireadh às do tràilleachd an seo ann an 1854.[5] Sgrìobh Dòmhnall Alasdair an dàn 'Riaghladh' mun ana-cheartas a chunnaic e anns an t-saoghal is e ag ainmeachadh Pearu:
- Seallaibh air na rìoghachdan
- Bho Sìona gu Peru,
- Cumhachd aig gach lìogaire
- ’S gun fìrean anns a’ chriùth’;
- An tuig sibh rud cho neònach,
- Gu bheil daoine seòlt’ an drast’
- Anns gach dùthaich deònach
- Na dòlais bhith gu h-àrd?[6]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ UNICEF
- ↑ Earrainn bho 'Riaghladh' le Dòmhnall Alasdair Dòmhnallach. 1999. Bàrdachd Dhòmhnaill Alasdair (Steòrnabhagh: Acair) d.84
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Pearù - Fiosrachadh aig BBC
- Pearù - Encyclopædia Britannica
- Duilleag oifigeil Phearù


text:
- TIOTAL
- Muileann chotain Spuingeadail air cladach Caolas Dhòrnaich
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0152
- ÀITE
- Spuingeadal
- SGÌRE
- Dòrnach agus Craoich
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Craoich
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32048
- KEYWORDS
- muilnean
fataraidhean
factaraidh
cotan
tobhtaichean
tobhta
cairtean-puist
Sa chairt-phuist seo chithear togalaichean na muilne ann an Spuingeadal air cladach a tuath Caolas Dhòrnaich.
Chaidh muileann a' chotain a thogail mu 1790 le Seòras Dempster (aig an robh Oighreachd Sgiobaill) agus Daibhidh Dale. Chaidh a togail an seo airson cuideachadh le cion obrach is bochdainn san sgìre. Bha an làrach freagarrach airson a bhith a' dèanamh cotan oir bha a' ghnàth-shìde tais, bha allt faisge airson cumhachd uisge agus bha e faisg air a' mhuir airson cotan amh a thoirt a-steach. Ach air sgàth 's nach robh an luchd-obrach earbsach aig àm breith nan uan, àm an fhogharaidh no àm na mòna, cha do shoirbhich leis a' mhuilinn. Nuair a chaidh na togalaichean nan teine ann an 1806, cha deach an togail tuilleadh


text:
- TIOTAL
- Uaimh Mhorair Hunndaidh, Srath Spè
- EXTERNAL ID
- PC_GM5_VIEWS_005
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23121
- KEYWORDS
- An Cogadh Sìobhalta
An Cogadh Cùmhnantach
Fear dhen chiad dhealbhan-camara a thogadh de dh'Uamh Mhorair Hunndaidh, an Srath Spè.
Lorgar an uamh mu 5 km gu tuath air Baile nan Granndach, agus i air a h-ainmeachadh air fear Lewis Gòrdan, 3mh Marcais Hunndaidh, a bha air falach innte greis tràth sna 1640an.
Bha Gòrdan air taobh nan Rìoghairean, dìleas do Rìgh Teàrlach I, agus e air sabaid an aghaidh nan Cùmhnantach; iomairt de phoilitigs is de chreideimh a chuir an aghaidh mar a bha an rìgh a' gabhail gnothach ris an Eaglais Chlèirich an Alba.
Leis is gun robh e a' srì air taobh nan Rìoghairean, bha aig Lewis Gòrdan ri dhol am falach greis an uaimh air a bheil an t-ainm aige bhon uair sin, uamh faisg air Caisteal Ghrannd. Fhad 's a bha e ann, chaidh coimhead às a dhèidh le Màiri, nighean Sir Iain Ghrannd às Fraochaidh. Phòs iad an dèidh sin
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach


text:
- TIOTAL
- Leanabh le parsailean ann am pram
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_0342
- ÀITE
- Inbhir Bhraoin
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- DEIT
- 1914
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40223
- KEYWORDS
- Siubhaltair
Pram
Inbhir Bhraoin
Leanabh
A' Chiad Chogadh
WW1
Prama mòr air a lìionadh an dà chuid le parsailean agus leanabh òg. Chan eil fios cò th' anns an leanabh agus chan eil fios mu chudromachd an deilbh.
On a tha deit 1914 air dh'fhaodadh gur e 'cofhurtachd' a thathas a' cur gu na saighdearan san Fhraing a th' anns na parsailean. Tha am prama a' sealltainn gu bheil an neach leis a bheil e beairteach. Cha bhiodh prama aig croitearan aig an àm seo. Tha uidheam sgriubha air a' phrama gus na breigeachan obrachadh. Bha obrachadh luamhan na bu shìmplidhe air feadhainn an dèidh seo
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum


text:
Stàitean Aonaichte Choloimbia
B' e poblachd fheadarail a bh' ann na Stàitean Aonaichte Choloimbia far a bheil dà stàit ann an latha an diugh: Coloimbia agus Panama. Lean an stàit sin Co-chaidreachas Ghranada ann an 1863 agus thug Poblachd Choloimbia an àite aige ann an 1886.[1]
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh an t-ainm Stàitean Aonaichte Choloimbia a chur air bhog airson an dùthaich ùr, na bu lugha, a thug àite an t-seann Cho-chaidreachas Ghranada ann an 1863, tro Bhun-reachd Rionegro.
Ann an 1885, an dèidh sreath dhe chogaidhean sìobhalta, rinn am Pàrtaidh Tòraidh an gnothach air a chuid nàimhdean anns a' Pàrtaidh Libearalach Choloimbia, le Rafael Núñez os a chionn. Ghairm iad Bun-reachd ùr na mheadhanach agus le sin chaidh sin na Stàitean Aonaichte Choloimbia à bhith. Thoisich Poblachd Choloimbia an uair sin.


text:
Saorsa bho Alba
Am bu chòir do na h-Eileanan mu Thuath Alba fhàgail ma bhòtas i airson neo-eisimeileachd? 'S e beachd Iarla Ghallaibh gum bu chòir an cothrom sin a bhith aca. Ann an atharrachadh do Bhile na h-Alba - a thèid a dheasbad anns na Morairean nas fhaide air an t-seachdain - tha am morair tòraidheach a' moladh nach biodh aig muinntir Àrcaibh is Shealtainn fuireach ann an Alba neo-eisimeileach mura bhòtadh a' mhòrchuid dhiubh air a shon. Dè dhèanadh iad an uair sin? Am fuiricheadh iad le Sasainn, a' Chuimrigh agus Èirinn a Tuath, air neo am b' fheàrr leotha saorsa fhaighinn dhaibh fhèin? Agus, nan dèanadh iadsan sin, dè mu dheidhinn nan Eilean Siar?
Am bu chòir do na h-Eileanan mu Thuath Alba fhàgail ma bhòtas i airson neo-eisimeileachd?
'S e beachd Iarla Ghallaibh gum bu chòir an cothrom sin a bhith aca.
Ann an atharrachadh do Bhile na h-Alba - a thèid a dheasbad anns na Morairean nas fhaide air an t-seachdain - tha am morair tòraidheach a' moladh nach biodh aig muinntir Àrcaibh is Shealtainn fuireach ann an Alba neo-eisimeileach mura bhòtadh a' mhòrchuid dhiubh air a shon.
Dè dhèanadh iad an uair sin?
Am fuiricheadh iad le Sasainn, a' Chuimrigh agus Èirinn a Tuath, air neo am b' fheàrr leotha saorsa fhaighinn dhaibh fhèin?
Agus, nan dèanadh iadsan sin, dè mu dheidhinn nan Eilean Siar?


text:
- TIOTAL
- Srath Pheofhair is Cnoc Fearralaidh
- EXTERNAL ID
- QZP40_U_8131048_P003
- ÀITE
- Srath Pheofhair
- SGÌRE
- Inbhir Pheofharain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Fothraitidh
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38326
- KEYWORDS
- spàthan
fuarain
uisge
bailtean
togalaichean
turasachd
cnuic
dùin
Linn an Iarainn
Tha am baile Bhioctorianach Srath Pheofhair a' faighinn ainm on t-srath anns a bheil e.
Ro na 1700an, cha robh mòran ri fhaicinn ann. Dh'fhàs am baile nuair a chaidh fuarain phronnasgail a lorg anns na 1700an. Chaidh na fuarain ainmeachadh mar an fheadhainn a b'fhallaine ann am Breatainn is bha daoine a' tighinn thuca o air feadh an t-saoghail. Thàinig barrachd dhaoine ann nuair a chaidh rèile a thogail dhan bhaile ann an 1885. An ear air Srath Pheofhair tha Cnoc Fearralaidh, cnoc beag bideanach 579 troigh (176m) a dh'àirde. Air mullach a' chnuic, tha tobhta de dhùn a tha 3,000 bliadhna a dh'aois. Bha baidealan mòra cloiche is mullach fiodh air an dùn. Chaidh am fiodh na theine is bha uiread de theas ann is gun do leagh pàirt dhen chloich, a' dèanamh nam badailean glainnichte


text:
Ach-na-Feàrna
'S e baile ann an Siorrachd Rinn Friù a tha ann an Ach na Feàrna (Beurla: Elderslie). [1] Tha am baile suidhichte eadar Pàislig is Baile Eòin. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 49′ 50.2″ Tuath agus 4° 29′ 3.16″ Iar. Ann an 2001 bha 5,180 duine a' fuireach an seo. [2]
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Bha tuineachadh an seo bho linn na h-ailbhinn, lorg arc-eòlaichean cupa is fainne às an àm ud deas air a' bhaile. Canar cuid cuideachd gun do rugadh Uilleam Uallas ann an Ach na Feàrna.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Deòrsa Mac Iain Dheòrsa (1915 - 1984) Bàrd agus Eadar-theangair.[3]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NS 444 625


text:
Tiosgnadh nan Com-pàirteachasan Choimhearsnachdan
Is e a tha ann an Tionnsgnadh nan Com-pàirteachasan Choimhearsnachdan tionnsgalachd ùr gus guth a thoirt do dhaoine nach fhaigh gu leòr de riochdachadh san t-saoghal phoilitigeach mar as trice.
Bidh an tionnsgnadh, a chaidh a chur ri chèile le Sgioba na Pàrlamaid ri Foghlam is Com-pàirteachasan Choimhearsnachdan, ag obair le eagrachaidhean ri còraichean chiorramach, daoine òga air a bheil e doirbh ruigsinn agus daoine a bhuineas do chinnidhean eile a chuideachadh riutha dol an sàs ann an imeaachdan na Pàrlamaid agus buaidh a thoirt orra.
Is e an t-amas a tha aig an tionnsgnadh cur ri misneachd eagrachaidhean air an taobh a-muigh le bhith:
- A’ cur ris an tuigse is ris a’ mhothachadh a tha aca air a’ Phàrlamaid, air an àite is air na modhan aice
- A’ cur ris a’ chomas a tha aca gnìomhan adhartach a ghabhail tro mhodhan na Pàrlamaid
- A’ cur cheanglaichean air dòigh do gach eagrachadh ann an com-pàirteachas ann am modhan na Pàrlamaid
Rud a tha cudromach, tha an tionnsgnadh ga stiùireadh le eagrachaidhean a’ chom-pàirteachais iad fhèin. Bheir na com-pàirtichean leotha an dealas is an sealladh aca fhèin don tionnsgnadh, agus nì iad cinnteach gun tèid beachd a ghabhail air an iomairt is air na feumalachdan aca fhèin ann am modh nan ceanglaichean ris a' Phàrlamaid.


text:
- TIOTAL
- An t-armachd a bh'air Morair Dhùn Deagh aig Coille Chnagaidh
- EXTERNAL ID
- QZP40_159_377
- DEIT
- 1874
- LINN
- 1870an
- CRUTHADAIR
- J R Collie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30949
- KEYWORDS
- armachd
gunnaichean
dagaichean
claidheamhan
clogaidean
sgiathan
Morair Dhùn Deagh
Blàr Coille Chnagaidh
Dealbh dhen armachd a bh' air Morair Dhùn Deagh aig Blàr Coille Chnagaidh. Air a thoirt às 'A History of the Scottish Highlands, Highland Clans and Highland Regiments vol. 1' deasaichte le John S. Keltie.
Tha am fiosrachadh ag ràdh:
1. Sgiath broillich, air a ghleideadh aig Diùc Athaill
2. Na tha air fhàgail de chlogaid, air a glèidheadh aig J. P. Mac 'an Ruaidh Leothaid, a chaidh a thoirt às an uaigh aig Morair
Dhùn Deagh ann an eaglais Bhlàr Athaill ann an 1794.
3. Claidheamh, air a gleidheadh aig A.E. Mac an Tòisich, a thug càirdean Morair Dhùn Deagh do Lachlann 21mh Tighearna Mhic an
Tòisich. 'S e airgead a tha ann an dòrn a' chlaidheimh, le suaicheantas nan Greumach air. Tha AD 1504 snaidhte air an lann.
4. Daga, a tha air a ghleidheadh leis a' Mh. S. Greumach Dhùntròin, riochdaire teaghlach Claverhouse. Tha gach taobh dhen daga ri fhaicinn;
Tha an stoc air a dhèanamh le iarann agus tha mòran airgid air a chur ann


text:
Šiauliai
‘S e baile mòr faisg air Panevėžys, ann an ceann a tuath Liotuàinia a th' ann an Šiauliai (IPA: ʃʲɛʊˈlʲɛɪ, Gearmailtis: Schaulen, Pòlais: Szawle, Iùdais: Shavel/שאַװל, Ruiseis: ШaBли). Tha e suidhichte ri taobh Loch Rėkyvos (Liotuànais: Rėkyvos Ežeras), 129m os cionn ìre na mara,[1] anns an roinn Šiaulių Rajono, 94km air falbh bho Vilnius (prìomh-bhaile na dùthcha), 261km bho Klaipėda, 120km bho Kaunas agus 37km bho Želva.[2] Chaidh Šiauliai a stèidheachadh air 22 an t-Sultain 1236, latha Cath Soule a thug àite an seo, agus fhuair e còirichean mar bhaile ann an 1589. Tha 107,875 duine a' fuireach ann.[3] 'S e an ceathramh baile as motha na dùthcha a th' ann cuideachd.[4]
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Baranovichi
- Częstochowa
- Etten-Leur
- Fredericia
- Jelgava
- Khmelnytskyi
- Kaliningrad
- Kristianstad
- Omaha
- Pärnu
- Teterow
- Wrocław
- Xianmen


text:
29 am Faoilleach
'S e 29 am Faoilleach an 29 latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich. Tha 336 latha (337 ann am bliadhna-leum) air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1866 - Romain Rolland, sgrìobhadair às an Fhraing.
- 1942 - Arnaldo Tamayo Méndez, ann am Baracoa. Paidhleat, speuradair agus neach-poileataigs à Cùba.
- 1945 - Tom Selleck, actair Aimeireaganach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1861 - José María Obando, ann an El Rosal. Fear-poileataigs à Coloimbia.
- 1926 - Benjamin Neeve Peach, clach-eòlaiche ainmeil air sgàth na h-obrach aige air cumaidhean geòlasach na Gàidhealtachd.
- 1934 - Fritz Haber, ann am Basel. Ceimigear às a' Ghearmailt.


text:
- TIOTAL
- Dannsa bliadhnail Club Goilf Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- Z_PC_WGORDON3_008_023
- DEIT
- 1961
- LINN
- 1960an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- W Gordon
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8651
- KEYWORDS
- dannsaichean
Club Goilf Inbhir Nis
Tha an ìomhaigh seo a' sealltainn sanas bho Chlub Goilf Inbhir Nis. Tha e a' sanasachd dannsa bliadhnail 1961 agus ag ràdh gum bi tiogaidean air an cuibhreannachadh gu dhà gach duine.
Air 13 Samhain 1883, chaidh Club Goilf Inbhir Nis a stèidheachadh, a' taghadh Mac Shimidh mar a' chiad cheann-suidhe. Thairis air na bliadhnaichean a lean, bhiodh buill a' chlub a' cluich sa Bhlàr Dhubh gus an deach cùrsaichean a chruthachadh aig An Raon Rèidh agus aig Cùil na Càbaig


text:
San Sebastián de La Gomera
Tha San Sebastián de la Gomera na phrìomh-bhaile La Gomera, fear de na h-Eileanan Canàrach. 'S e am baile as motha an eilein, suidhichte air cladach san àird an ear-thuath an eilein. Tha San Sebastián de la Gomera cho farsaing ri 113,59 cilemeatair ceàrnagach. Anns a' bhliadhna 2006 bha 8.451 duine de shluagh ann, le dlùths aig àireamh 74,4 duine gach km².
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Thuit am baile dha na reubaltaich Faisisteach beagan an dèidh an ar-a-maich an aghaidh an Riaghaltais aig toiseach tòiseachaidh Cogadh Sìobhalta na Spàinne ann an 1936,[1] ged a bha an corr dhen roinne dealas dhan Phoblachd.Rinn Cristoforo Colombo an stad mu dheireadh an seo mus an do thòisich e an siubhal chun nan Innseachan 6mh an t-Sultain, 1492; an siubhal far an do lorg e Aimearaga.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Hurtado V., La Sublevación, 2010, Barcelona: DAU. ISBN 978-84-936625-6-1


text:
Siostam Eadar-nàiseanta nan Aonadan
Anns a’ bhliadhna 1960, dh’aontaich an 11mh Comhairle Ginearalta air Cuideaman agus Tomhaisean ris an ainm Système International d'Unités, 'sa Ghàidhlig: Siostam Eadar-nàiseanta nan Aonadan, agus ris a’ ghearr-sgrÌobhadh eadar-nàiseanta SI , airson an siostam de aonadan-thomhais practigeachd a chaidh air mhòladh leis a’ chomhairle.
Tha an SI steidhichte air seachd bun-aonad. Air barrachd na bun aonadan, dh’aontaich an 11mh Comhairle Ginearalta, riaghailtean airson ro-ainmean, airson aonadan-leasaichte, agus airson gniomhan eile.
Is àlach de aonadan sàr-sònraichte, a tha anns an seachd bun-aonad. Gabhar, le abhaisteas, gu bheil gach bun-aonad a’ tomhais bun-feart a tha neo-eisimileach ri cach air taobh seoladh. Is iad na bun-aonadan : Am Metre (m), and Cilogram (kg), an Diog (d), An Ampere (A), An Ceilbhin (K) Am Mól (mol) agus an Càindeile (Cd).
Tha na aonadan-leasaichte cruthaichte as bun-aonadan co-cheangailte. Tha cruth de gach aonad-leasaichte a reir an cairdeas ailseabrachd eadar a bhun-fheartan.
Tha ainmean (agus comharraidhean) sònraichte ri na h-aonadan-freumhaichte bu cudthromach. Far a bheil ainm sònraichte do aonad-freumhaichte, faodar don ainm is comharra a bhi cleachda an tuairsgeulan agus mar phàirt de aonadan ro-leasaichte.
Chan eil an SI na shiostam reoithte, ach theid a leasachadh gu leantainneach mu choinneamh sàr-fheuman tomhais de shaidheans agus teicneòlas.
Na Bun Aonadan[deasaich | deasaich an tùs]
Meatair m
Is an t-aonad de Fàd a tha anns an meatair.
Is meatair an astar a shuibhalas gàth sholais, ann an falamhantas, re dail tím de 1/299 792 458 de diog.
Cilogram Kg
Is an t-aonad de Màs a tha anns an Cilogram.
Tha màs a’ Chilograim co-ionnan ri màs den ro-shamhuil eadar-naiseanta.
Diog s
Is an t-aonad de Tím a tha anns an diog.
Is diog an dail tím ré 9 192 631 770 dail den reideachd saoraichte le adamh de Caesium 133, agus an adhamh an iompachadh eadar dà inbhe haidhper-mìn de a bhun-stàid.
Ampere A
Is an t-aonad de Srùth-Dhealanachd a tha ann an Ampere.
Is e a tha anns an Ampere an sruth-dhealain cunbhalach a bhiodh, nan ro e na srùthadh tro dà teud direach, de tar-raoin neo-mheudachd, , de fàd eicriochte, co-shinte le astar de 1 metre eadarra agus suidhichte ann an falmhantas, ag aobharachadh forsa eadar an dà theud co-ionnan ri 2 x 10-7 Newton air gach metre nan fhàid.
Ceilbhin K
Is an t-aonad teasad teirmidinimiciúil a tha anns an Ceilbhin.
Is e a tha anns an Cheilbhin ceum de teasad teirmidinimiciúil co-ionnan ri 1 / 273.16 de an teasad teirmidinimiciúil aig am pung tri-staideachd de uisge.
Mól mol
Is aonad uimhir a tha ann am Mól
1. Is uimhir de stugh a tha ann an mól, le aireamh de bun-mirean co-ionnan ris an aireamh de àdamhan a tha ann 0.012 cilogram de Carbon 12.
2. Nuair a theid cleachdadh air an mól, b’fheudar do na bun-mirean a bhi sonraichte, faodar bun-mhirean na cuise a bhi àdamhan, moileiciuilean, ionan, éileactronan, neo buidhnean-mirean sonraichte le na mírean sin.
Càindeile Cd
Is an t-aonad de soillearad a tha ann an Càindeile
Is e a tha anns a’ Chaindeile, an dlùths-sholais, ann an rian ainmichichte, bho mathair-sholais a sgaoileas reideachd mhonocrómatachd aig minigead de 540 x 10 12 Hertz, agus le dluths-reideachd anns an rian sin de 1/683 Bhatt air an stereidean.
Aonadan Leasaichte[deasaich | deasaich an tùs]
Tha ficheadan de aonadan-leasaichte anns an t-Système International. Tha cuid dhaibh ri lorg anns an earann seo.
Joule (J) : Is aonad-luith a tha anns an Joule.
Bhatt (W): Is aonad Cumhachd a tha anns an Bhatt.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- BIPM Bureau International des Poids et Mesures (SI maintenance agency) (Duilleag oifigeil)
- BIPM brochure (Iomradh SI )


text:
- TIOTAL
- Seula na Cananaich, an t-Eilean Dubh
- EXTERNAL ID
- QZP40_458_P018
- ÀITE
- A' Chananaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Mhaircnidh
- DEIT
- 1885
- LINN
- 1880an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31222
- KEYWORDS
- A' Chananaich
An t-Eilean Dubh
Aonghas Peutan
seulan
Naomh Peadair
Naomh Boniface
Cathair Eaglais na Cananaich
Seo dealbh de sheula na Cananaich san Eilean Dubh. Tha e cho aost ris an 14mh linn agus tha iomhaighean an Naoimh Peadair agus an Naoimh Boniface air. Tha Cathair-eaglais na Cananaich coisrigte dhan dithis naoimh sin.
Thàinig an dealbh seo à leabhar Aonghas J Peutan, 'Illustrated Guide to Fortrose and Vicinity, with an appendix on the Antiquities of the Black Isle', a chaidh fhoillseachadh ann an Inbhir Nis ann an 1885


text:
- TIOTAL
- Pocannan bathair gan cur air cairt is each ann an Ceann Loch Chill Chiarain
- EXTERNAL ID
- QZP27_60_7_31
- ÀITE
- Ceann Loch Chille Chiarain
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Ceann Loch Chille Chiarain
- LINN
- 1890an; 1900an; 1910an
- CRUTHADAIR
- Charles & Dennis MacGrory
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann Earra-ghàidheil is Bhòid agus Seirbheis Fiosrachaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30652
- KEYWORDS
- còmhdhail
cairtean
cidhichean
calaichean
soithichean
eich
Pocannan bathair, 's dòcha gràinn, gan toirt bho bhàta 's gan cur air cairt is each aig cidhe Cheann Loch Chill Chiarain.
Bha Ceann Loch Chill Chiarain an èis air a' chidhe airson malairt sna bliadhnaichean tràth san naoidheamh linn deug. Bha na bàtaichean siùil gu math cumanta aig a' chidhe oir 's ann orrasan a bha am bathar agus a' ghràinn a' tighinn a-steach agus iasg, gual 's uisge beatha a' dol a-mach.
Ged a bha baidhsagalan agus carbadan ann an Ceann Loch Chill Chiarain aig deireadh an naoidheamh linn deug agus toiseach an fhicheadamh linn, b' e an t-each 's a' chairt a bu trice a bhiodh ga chleachdadh airson siubhal mun cuairt. Bha eich a' tarraing iomadh seòrsa agus iomadh cumadh de charbad is de chairt gus daoine agus bathar a thoirt bho àite gu àite. Chaidh gual 's mòine an giùlan gu na taighean staile san sgìre agus gu na dachaighean cuideachd. 'S e cairtean a bhiodh aca cuideachd gus gràinn a thoirt gu na taighean braiche bho na bàtaichean a bha air ùr thighinn
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Argyll and Bute Library & Information Service


text:
- TIOTAL
- An Tùr Cloc de Dhaingneach Chrombail, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- QZP40_273369_062
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- CRUTHADAIR
- Pierre Delavault
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31787
- KEYWORDS
- dealbhan
ealain lèirsinneach
Tha an dealbh seo de Thùr a’ Chloc de Dhaingneach Chrombail ann an Inbhir Nis air a thoirt bho 'Old Inverness' le Pierre Delavault (foillsichte ann an 1903).
Tha an tuairisgeul a tha an cois na h-ìomhaigh seo a’ clàradh gun robh an tùr san dealbh mar phàirt de Dhaingneach no Citadel a chaidh a thogail eadar 1652 agus 1657 (rè rianachd Chrombail) aig prìs £80,000. Bha an Citadel comasach air 1000 neach a ghabhail. Ann an 1661, an dèidh Ath-aiseig nan Rìghrean, chaidh an Citadel a leagail, agus chaidh na clachan a chleachdadh airson togalaichean eile a chaidh a thogail sa bhaile, nam measg an drochaid cloiche thar Abhainn Nis ann an 1685. Chan eil air fhàgail den Citadel ach am pìos buinn den tùr cloca.


text:
- TIOTAL
- Cuiltheann an Eilein Sgitheanaich à Malaig
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_3189
- ÀITE
- Malaig
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Gleann Eilg
- LINN
- 1930an; 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Highland Libraries
- AITHNEACHADH MAOINE
- 35046
- KEYWORDS
- bailtean
calaidhean
bàtaichean
gnìomhachas an iasgaich
Tha beanntan a' Chuiltheann san Eilean Sgitheanach a' nochdadh gu fann ann an cùl an deilbh sa chairt-puist seo den chala ann am Malaig. Tha seadaichean giollachd èisg agus togalaichean eile air an dinneadh faisg air a' chidhe a' sònrachadh prìomh ghnìomhachas a' bhaile.
Dh'fhàs Malaig gu bhith na bhaile beag sna deich bliadhna eadar 1841 is 1851, le àireamh an t-sluaigh ag èirigh o 24 neach gu 134. 'S e dh'adhbhraich an leudachadh seo na rudan a rinn MacShimidh, am fear aig an robh oighreachd Mhorair a Tuath. Bha esan airson coimhearsnachd iasgaich a dhèanamh ann am Malaig agus bhrosnaich e cuid dhe thuath gluasad ann. Mhaoinich e togail cidhe ann am Malaig agus rinn e leasachadh air na rathaidean san sgìre.
B' ann gu math mall a leasaich gnìomhachas an iasgaich ann am Malaig san dàrna leth den 19mh linn, agus b' ann nuair a ràinig Rèile na Gàidhealtachd an iar cho fada ri Malaig ann an 1901 a thòisich beairteas a' tighinn don bhaile. Le ceanglaichean na rèile dh'fhaodadh na luchdan èisg an lìbhrigeadh gu margaidhean gun dàil agus dh'fhàs malairt agus àireamh an t-sluaigh glè luath. Cuideachd, chaidh am fàs a chuideachadh leis an atharrachadh o sheòl gu einnseanan-smùide sna bàtaichean-iasgaich aig an àm seo. Cha robh na bàtaichean cho feumach air sìde mhath agus dh'fhaodadh iad astaran mòra mara a shiubhal. Chaidh am port a leudachadh 's a leasachadh iomadh turas tràth san 20mh linn agus sna 1920an bha dà ghàrradh-shoithichean agus grunnan fhactaraidhean-ceòthaidh ann am Malaig.


text:
AN leabhar “Ùr-Sgeul” as ùire se cruinneachadh de 13 sgeulachdan-goirid le diofar ùghdaran, Saorsa (Clàr, £8.99), deasaichte le Joan NicDhòmhnaill agus John Storey. Tha e fìor gun teagamh gur e “strì gu saorsa” an cuspair a tha gan ceangal. Chan e sin an rud bu mhotha a bhuail ormsa, ge-tà, ach gun robh cuid aca fìor mhath, cuid aca math, ’s cuid aca meadhanach, mar anns na seann làithean nuair thigeadh àireamh de Ghairm neo de Ghath a-mach.
A bheil seo ag innse dhuinn gun do chaill muinntir “Ùr-Sgeul” dòchas gun lean Gath? Gun do chuir iad Saorsa ri chéile mar dhòigh eile air sgrìobhaidhean agus sgrìobhadairean ùra a thoirt gu solas an latha?
Tha sgeulachdan ann a bhuineas ri amannan a bhà, a thà, agus (is dòcha) a bhitheas. Tha aon té dlùth do bhith ’na leasan eachdraidh. Tha t’éile seataichte ann an leanabas agus tha t’éile mu dheidhinn cuimhne ’s cuimhneachain. Tha a dhà ann le Gearmailtich a dh’ionnsaich Gàidhlig, aon dhiubh mu Bhalla Berlin agus t’éile, ‘An Drochaid’, mu fhear a tha dol a chur a’ ghunna ri burraidh de cheannard-stàite.
Tha tòrr de na sgeulachdan mu cheistean sòisealta an latha an-diugh: slàinte bhoireannach, strì “clas”, dìolan-déirce, truaghain a theich ás an dùthaich aca. ’S tha feadhainn eile a’ seasamh a-mach dìreach a chionns gu bheil iad eadar-dhealaichte. Tha Tim Armstrong a’ feuchainn a làmh air ficsean saidheans. Tha an sgeul aig Meg Bateman comharraichte le bòidhchead an sgrìobhaidh. Ach se Pàdraig MacAoidh as fhaisge a thig air dìleab shupailte Iain Mhic a’ Ghobhainn, le sgeul saiceòlach air duine a théid ’na dhuine eile.
Còrdaidh Saorsa riut agus tha mi ga mholadh. ’Na mo bheachd fhìn, chan e miann saorsa idir am prìomh rud a th’ aig na h-ùghdaran òga seo ann an cumantas ach tuigse air cho cudromach ’s a tha iongnadh mór aig deireadh seanchais. Buidhe dhaibh!
Gu mì-fhortanach, chan eil an deasachadh daonnan cho math ’s a dh’fhaodadh e bhith.
Chan eil fhios a’m dé chànan a th’ ann an “a’ chionn gu robh e a’ cumail cuimhne na h-aodainn eile a-muigh” neo “dh’fhàg iad uile do bhailtean eadar-dhealaichte” neo “aonar den fheadhainn a bu mhiosa”. Nan robh Gairm neo Gath againn fhathast, bhiodh dara cothrom ann air rudan den t-seòrs’ a ghlacadh mun ruigeadh iad leabhar.


text:
1989
MCMLXXXIX
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 13 an t-Samhain - Hans-Adam II na phrionnsa Liechtenstein.
- 17 an t-Samhain - Chaidh am film The Little Mermaid fhoillseachadh le Walt Disney Feature Animation.
- Thuit an drochaid Rathaid Iarainn thar Abhainn Nis.
- Bhuannaich Augusto Roa Bastos an Duais Cervantes ann an Litreachas.
- Bhuannaich Camilo José Cela an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 5 an Giblean - Rory McIlroy ann an Ard Mhic Nasca, ann an Contae an Dúin, Èirinn a Tuath. Cluicheadair goilf.
- 22 an t-Sultain - Béatrice Martin, ann am Montreal. Ceòladair à Canada.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 9 an Cèitean - Darío Echandía Olaya, ann an Ibagué. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 11 an t-Iuchar - Laurence Olivier, ann an Steyning. Actair à Sasainn.
- 26 an Dàmhair - Charles J. Pedersen, ann an Salem. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 12 an t-Samhain - Dolores Ibárruri, ann am Madrid. Neach-poileataigs às an Spàinn.
- 22 an Dùbhlachd - Samuel Beckett, sgrìobhadair Èireannach.
- 25 an Dùbhlachd - Nicolae Ceauşescu, Neach-poileataigs, ceann-suidhe Romàinia.


text:
Hessen
Is e stàit Ghearmailteach a tha ann an Hessen (Hesse sa Bheurla). Tha Wiesbaden na prìomh-bhaile.
Cruinn-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Rheinland-Pfalz agus Nordrhein-Westfalen san àird an iar air Hessen. Tha Thüringen agus Bayern san àird an ear, agus anns an àird a deas tha Baden-Württemberg.
Na bailtean mòra[deasaich | deasaich an tùs]
'S e Frankfurt am baile as motha ann an Hessen.
- Frankfurt 660 320
- Wiesbaden 274 318
- Kassel 194 076
- Darmstadt 140 129
- Offenbach 119 616
- Hanau 88 792
- Marburg 78 412
- Gießen 73 358
- Fulda 63 830
- Rüsselsheim 59.203
- Wetzlar 52 460
Bailtean Eile[deasaich | deasaich an tùs]
Sgìrean[deasaich | deasaich an tùs]
An-diugh tha 21 sgìrean agus ceithir bailtean mòra gun sgìre ann an Hessen.
Na bailtean mòra gun sgìre:
- Darmstadt (DA)
- Frankfurt am Main (F)
- Kassel (KS)
- Offenbach am Main (OF)
- Wiesbaden (WI)
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- www.Hessen.de Duilleag oifigeil (sa Ghearmailtis)
Baden-Württemberg • Bayern • Berlin • Brandenburg • Bremen • Hamburg • Hessen • Mecklenburg-Vorpommern • Nordrhein-Westfalen • Rheinland-Pfalz • Saarland • Sagsainn • Sagsainn-Anhalt • Sagsainn Iosail • Schleswig-Holstein • Thüringen


text:
Brian MacUilleim
'S' e neach-poileataigs a tha ann am Brian MacUilleim (Beurla: Brian Wilson).
Rugadh e air 13 an Dùbhlachd 1948 ann an Dùn Omhain, Còmhall. Bha e na bhall pàrlamaid Làbarach bho 1987 mun 2005, agus coimhlion e oifis ministear na stàit bho 1997 gu 2003 (An Oifis Albannach 1997–1998, Roinn Malairt agus Gnìomhachas (RMG) 1998–1999, Oifis na h-Alba 1999–2001, Oifis nan Dùthchannan Cèin 2001 agus Ministear airson Neirt agus Togalach, RMG (2001–2003).[1] Air a sheasamh sìos bho oifig mhinistear na ullachadh a chuir cùl ri pàrlamaid, dh'iarr Tony Blair air a bhi Riochdaire Sònraichte a Phrìomhaire air Malairt Thar-chuain.[2]
Dh'fhuair e foghlam oilthigh aig Dùn Dè. Thoisich a shàs an poileataigs nuair a bha e 'san oilthigh- aig tùs am Pàrtaidh Nàiseantach na h-Alba ach iompaich e ri Pàrtaidh Làbarach an 1971. On chuir e cùl ri pàrtaidh nan nàiseantaich tha e air a bhi na nàmhaid fiach gan aghaidh. Ach airson a nàmhaid ri cùise nan nàiseantaich tha e air a nochdadh seasamh prionnsabalaichte fad iomadh bliadhna, ri poileataigs an sgeith clì, ri coireachan nan Gàidheal agus ri còirichean coimhearsnachd na croitearachd. B' esan a chiad ministear riamh ann an Oifis na h-Alba le dleasdanas ainmichte airson math na Gàidhlig. Na shaoghal poileatigachd, sheas e airson roinnean pàrlamaid Gàidhealach dà thuras: an aghaidh Dòmhnall Stiùbhart 's na h-Eileanan Siar agus an aghaidh Teàrlach Ceanadach ann an Rois is Cromba. Aig a cheann thall chaidh a thaghadh ann an 1987 airson Coineagan a Tuath ann an Siorramachd Àir. Dh'fhàg e pàrlamaid ann an 2005, nuair a chaidh an roinn-taghaidh aige a-mach a bhith an lùib atharrachaidhean crìch. Tha e pòsda aig a' bhan-naidheachd Joni Bochanan.
Naidheachdas[deasaich | deasaich an tùs]
B' esan na chiad neach-deasachaidh don West Highland Free Press, pàipear ionadail Sgitheanach a stèidhich e còmhla le trì caraidean oilthigh. Ann an 2015 dhearbhaich am Pàipear Beag nach bi Mgr MacUilleim a' sgrìobhadh colbh fhathast an dèidh dha taic don Àrd-Ollamh Dòmhnall MacLeòid a thoirt mu colbh an do sgrìobh Mgr MacLeòid mu shuidheachadh luchd-imrich à Afraga a Tuath anns an Roinn Eòrpa.[3]
Ceanglaichean[deasaich | deasaich an tùs]
- Hansard: Mr Brian Wilson
- They Work for You: Mr Brian Wilson, former MP, Cunninghame North
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “Rt Hon Brian Wilson” (Beurla). Pàrlamaid Westminster. Air a thogail 13mh dhen Dùbhlachd 2016.
- ↑ Fagan, Mary ⁊ Edward Simpkins (17mh dhen Lùnasdal 2003): “Wilson takes special trade role in Iraq”. Daily Telegraph. Air a thogail 13mh dhen Dùbhlachd 2016.
- ↑ “Dà cholbh a' falbh on Phàipear Bheag”. BBC. Air a thogail 13mh dhen Dùbhlachd 2016.


text:
- TIOTAL
- Aiseag A' Chaolais Chumhang. Loch a' Chàirn Bhàin
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_3776
- ÀITE
- An Caolas Cumhang
- SGÌRE
- Eadar Dhà Chaolas agus Diùranais
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Eadar Dhà Chaolas
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Highland Libraries
- AITHNEACHADH MAOINE
- 35612
- KEYWORDS
- beanntan
lochan
bàtaichean
aiseagan
bàtaichean-aiseig
Tha a' chairt-puist seo a' sealltainn aiseag A' Chaolais Chumhang ann an Cataibh.
'S e tuineachadh beag ann an ceann an iar thuath Chataibh a th' anns a' Chaolas Chumhang, far a bheil Loch a' Ghlinn Chaoil agus Loch a' Ghlinn Dhuibh a' coinneachadh, mus tèid iad tro Loch a' Chàirn Bhàin gu Bàgh Eadar Dhà Chaolas
Thòisich seirbhis-aiseig anns a' Chaolas Chumhang mu 1800, agus mhair i gus an do thogadh drochaid ann an 1984. B' iad eathraichean-ràmh a bh' anns na h-aiseagan an toiseach. Bha trafaig malairteach aig an àm seo air a dhèanamh suas de chrodh a' siubhal gu meadhan na h-Alba agus bhiodh iad a' snàmh thar a' Chaolais.Thòisich aiseagan chàraichean, mar am fear air a' chairt,-puist seo, eadar an dà Chogadh. 'S ann an 1975 a thòisich a' chiad aiseag a bha comasach air carbadan-malairt a ghiùlan.


text:
Entrerríos
'S e baile beag ann an Antioquia,[1] Coloimbia,[2] a th’ann an Entrerríos. Tha e suidhichte ann am meadhan na dùthcha aig 2,300m os cionn ìre na mara agus aig astar dhe 60km bho Mhedellín, prìomh-bhaile na roinne. 'S e baile le gnàth-shìde caran fuar a th’ ann agus tha teodhachd meadhanach dhe 16˚ aige, rè na bliadhna. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1830.
Susbaint
Freumhan an ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an t-ainm Entrerríos a' ciallachadh Eadar na h-Aibhnichean, bho dhà fhacal ann an Spàinntis: entre (eadar) bhon fhacal Laideann inter[3] agus río (abhainn) bhon fhacal Laideann rius.[4] Tha e suidhichte eadar na h-aibhnichean Río Grande (Abhainn Mhòr) agus Río Chico (Abhainn Bheag).[5]
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Thòisich José Ignacio Jaramillo agus Modesto Tamayo am pròiseas airson Entrerríos a chur air bhog ann an 1830.[6] An ceann còig bliadhna chaidh am baile a steidheachadh gu h-oifigeil leis a’ Cheann-suidhe Juan de Dios Aranzazu (1798 – 1845), nuair a bha e fhathast na Riaghladair ann an Antioquia. A bharrachd air Entrerríos, steidhich esan 5 bailtean eile ann an Antioquia: Campamento, Ebéjico, Liborina, Girardota agus Cocorná.[7] A tuilleadh air sin, thug e fearann mar thabhartas airson am baile Aranzazu ann an Caldas a steidheachadh cuideachd.
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Tha 8,447 nan tàmh anns a' bhaile fa leth, ach tha leth-chuid dhuibh, 4,540 dhuibh a’ fuireach thall anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile.[8] Tha fearann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[9] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail. Le sin, ‘s e pàtran àireimh-shluaigh gu math traidiseanta a th’ann ann am Entrerríos fhathast.
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala/mestizos a th'ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an Entrerríos, ach tha 6.9% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. ' S urrainn dhan 92.1% dhe na daoine ann an Entrerríos leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, chan eil fòn aig an taigh aig ach 51.2% dhe na dachannan.[10]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Entrerríos. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,[11] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
- Fèis Neo-eisimeileachd na roinne: 11mh an Lùnasdal.
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Mapa oifigeil na roinne
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Real Diccionario de la Lengua
- ↑ Real Diccionario de la Lengua
- ↑ Fiosrachadh a’ Chomhairle
- ↑ Fiosrachadh a’ Chomhairle
- ↑ Leabharlann Luis Angel Arango
- ↑ Figearan Oifis a' Chunntas-sluaigh
- ↑ Colombia Virtual
- ↑ Bileag fhiosrachaidh DANE
- ↑ Country Studies: Colombia


text:
- TIOTAL
- Caisteal Eilean Donan aig Loch Dubhthaich
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0801
- ÀITE
- An Dòrnaidh
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1980an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32719
- KEYWORDS
- cairtean-puist
lochan
Loch Dubhthaich
Caisteal Eilean Donan
Caistealan
Clann MhicCoinnich
na Seumasaich
tobhtaichean
Lt. Coirneal MacRath-Gilstrap
caisteal
Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn dealbh air a tharraing de Chaisteal Eilean Donan aig Loch Dubhthaich ann an Siorrachd Rois. Dh'fhaodadh gun robh daoine a' fuireach air Eilean Donan bho chionn cho fad air ais ris an treas linn ach chaidh an caisteal a thogail a thogail bho thùs anns an 13mh linn. B' ann le Clann MhicChoinnich à Ceann Tàile a bha e airson co-dhiù 400 bliadhna ach chaidh a sgrios le feachdan nèibhi an riaghaltais ann an 1719 nuair a bha saighdearan Spàinnteach agus Seumasaich a' còmhnaidh ann. Chaidh an caisteal a th' ann an diugh ath-thogail bho na tobhtaichean le Lt Coirneal MacRath-Gilstrap agus bha e deiseil ann an 1932, agus 's e le cinnt fear de na caistealan as ainmeile airson a dhealbh a bhith air a thogail ann an Alba


text:
- TIOTAL
- A' sailleadh sgadan, Loch Baghasdail
- EXTERNAL ID
- QZP99_94052_04_06
- ÀITE
- Loch Baghasdail
- SGÌRE
- Uibhist a Deas
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Uibhist a Deas
- CRUTHADAIR
- I F Grant
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38629
- KEYWORDS
- sgadan
iasg
a' gleidheil
salann
gnìomhachas iasgaich
sgoltadh
Bha 'Clann-nighean an Sgadain' a' leantainn a' chabhlaich mu chost na h-Alba gach bliadhna. Bha iad ag obair ann an sgiobaidhean de thriùir - dithis a' cutadh is tè a' lìonadh nam barraillean. Bha an sgadan a bh' air a ghlacadh ga chur ann an clais mhòir fhiodh air an robh 'farlan'. Bhiodh na cutairean a' sgoltadh an èisg le aon bhuille den sgithinn. B' urrainn don mhòrchuid de na boireannaich 40 iasg a sgoltadh gach mionaid, ach bha feadhainn gu math na bu luaithe na sin. Bha an t-iasg, air an robh na 'silver darlings', air an cur ann am barraillean a rèir meud is bha na mionaich air an cleachdadh le tuathanaich mar thodhar.
Bha am beatha is an obair cruaidh. Bhiodh sgioba a' siubhal, ag obair is a' fuireach còmhla ri chèile fad an t-sèasain. Bha iad ag obair airson ùine mhòr gach latha, an-còmhnaidh air na cidheachan fosgailte. Bhiodh iad a' cur cotan no sac-aodaich timcheall an corragan airson feuchainn rin dìon o na sgeinnean
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
Oilthigh ag iarraidh air muinntir na fèise aghaidh a chur ri cùisean an là
Bidh Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean a’ brosnachadh muinntir Bhealadruim aghaidh a chur ri cùisean an là is e mar sponsair air Gàrradh nan Gnìomhairean am-bliadhna. Anns an teanta bidh farsaingeachd de dheasbadan, agallamhan sònraichte agus bùthan-obrach foghlaim.
Tha am prògram a’ gabhail a-steach na deasbaid “wrestling: sport or entertainment?” le caraichean Albannach Grado agus Jack Jester, eòlaiche-inntinn spòrs à Colaiste Pheairt UHI agus àidseant ionadail, Steve Robasdan.
Bidh deasbad ann cuideachd mu chleachdadh gheamannan coimpiutair ann am foghlam. Gabhaidh eòlaichean ionnsachaidh bho Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean agus Oilthigh Metropolitan Manchester pàirt anns an deasbad “call of duty” cuide ri stiùiriche Hunted Cow Studios, companaidh ann an Eilginn a bhios a’ cruthachadh agus a’ foillseachadh gheamannan, agus buannaiche na farpais Moray Game Jam 2015.
Cho math ri deasbadan, bidh Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean a’ tabhann bùthan-obrach agus gnìomhachdan airson a h-uile aois ann an Gàrradh nan Gnìomhairean. Bidh luchd-saidheans bho Chomann Saidheans Mara na h-Alba UHI ann gus sgeulachdan na mara innse do chlann agus nì iad clàraidhean fuaim gus coimeas a dhèanamh eadar na dh’fhiosraicheas muinntir na fèise agus mamalan mara.
Bidh luchd-obrach agus oileanaich an oilthigh cuideachd a’ taisbeanadh nan sgilean aca mu thimcheall làrach na fèise. Cuiridh gaisgich saidheans deuchainnean air dòigh mu thimcheall na làraich agus ’s urrainn don fheadhainn a tha dèidheil air Spiderman coimhead air taisbeanaidhean le Sgoil Choilltearachd na h-Alba aig Colaiste Inbhir Nis UHI nuair a bhios riochdairean a’ streap chraobhan.
Fosglaidh còmhlain le oileanaich an Seedlings Stage gach madainn den fhèis. Is iad Flat Six, còmhlan ròc anns a bheil ceathrar luchd-ciùil à Colaiste Pheairt UHI, a’ chiad chòmhlan a nochdas air an àrd-ùrlar aig 11m Dihaoine, agus nochdaidh Autumn Sun, còmhlan cèol dùthchasach-ròc, às an àrainn aig Colaiste na Gàidhealtachd a Tuath UHI ann an Alanais, aig 11m Disathairne.
Bidh ceathrar de dh’oileanaich chiùil an oilthigh a’ dèanamh greisean gnìomhachais, a’ leasachadh nan sgilean aca mar luchd-taice na làraich, luchd-taice nam meadhanan agus luchd-ceangail cheòladairean.
Faodaidh muinntir na fèise a tha airson barrachd fhaighinn a-mach mun oilthigh agus a chùrsaichean tadhail air trèilear Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean gus leabhran-iùl a thogail agus gus bruidhinn ris an luchd-obrach mu na cùrsaichean a tha rim faotainn. Bidh an trèilear ri taobh teanta Gàrradh nan Gnìomhairean.
Thuirt Clive Mulholland, prionnsapal is iar-sheansalair Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean: “Tha sinn toilichte a bhith a’ leantainn oirnn leis a’ chom-pàirteachas againn le Fèis Tartan Heart Bhealadruim. Tha e a’ còrdadh ris na h-oileanaich agus an luchd-obrach againn a bhith a’ conaltradh ri muinntir na fèise agus cuideachd a chur ris na sgilean agus an t-eòlas aca. Is e dòigh èifeachdach a th’ ann dhuinn cuideachd air a bhith a’ sanasachadh na dà chuid farsaingeachd nam prògraman a bhios sinn a’ tabhann agus farsaingeachd an rannsachaidh anns a bheil an luchd-obrach is oileanaich againn an sàs, a tha air thoiseach air càch san t-saoghal.”
Thuirt Joe Gibbs, a chuir an fhèis air dòigh: “Tha sinn air leth toilichte fàilte a chur air Oilthigh na Gàidhealtachd a-rithist is iad a’ dol mar sponsairean air Gàrradh nan Gnìomhairean. Tha na deasbadan air an àrd-ùrlar sin am-bliadhna a’ freagairt air làthaireachd an oilthigh air feadh na Gàidhealtachd le còmhraidhean mu chroitearachd do dhaoine òga agus fèin-riaghladh airson na Gàidhealtachd. A-rithist, bidh an t-oilthigh air ceann deasbad fhiosraichte agus cùisean an latha aig an fhèis.”
Chaidh Charlotte Bywalec à Peairt, oileanach air a’ chùrsa HNC ann an gnothachas a' chiùil, a thaghadh airson greis-ghnìomhachais mar neach-ceangail cheòladairean aig an fhèis. Thuirt ise: “Tha mi gu mòr air bhioran agus ’s e urram mòr a th’ ann dhomh Colaiste Pheairt UHI a riochdachadh. Chan e a-mhàin gun cuir mi eòlas air rudeigin ùr, ach gum bi cothrom agam tuigsinn dè dha-rìreabh a tha an lùib a bhith ag obair ann an gnothachas a’ chiùil agus ann an àrainneachd far a bheil thu ag obair leis an luchd-ciùil agus leis an fhèis gus dèanamh cinnteach gur e latha soirbheachail a bhios ann. Tha mi a’ smaoineachadh gun toir seo misneachd dhomh agus gun leig e leam tuigsinn dè a bhios romham san àm ri teachd. Tha mi fad’ an comain nan òraidichean agam a thug am misneachd dhomh a bhith ag obair a dh’ionnsaigh seo agus luchd-planaidh na fèise a thug an cothrom dhomh a bhith ag obair an seo.”


text:
Episodes
All »
You are up to date!
-
1 episode1 episode
-
September 15, 2013Tha trì fichead sa deich bliadhna bho rinn sluagh Eilean na Ron, a-mach bho cladach Chataibh imrich gu tìr - mòr. Anns a phrògram seo tha an tè a bha na bean-teagaisg air an eilean aig an am a' tilleadh dhachaidh. Aig aois ceithir fichead sa deich bliadhna chan eil leisg air Ceitidh Anna Nic Cuibhein feum a dhèanamh de ghoireasan siubhal a' là an diugh - helicoptair - gus tilleadh gu Eilean na Ron, a' faicinn mar a tha e an diugh agus a' dèanamh dealbh air mar a bha e. Tha Ceitidh Anna cuideachd am measg an àireamh beag de shluaigh aig am bheil an canan is motha a bha ri chluinntinn air an eilean, Gàidhlig sgìre Chataibh. In December 1938, Eilean nan Ron was abandoned by its people. This film accompanies one of the few surviving residents, 90-year-old Kitty Ann MacQueen, as she takes to the air in a helicopter to return to her childhood home - the tiny remote island near Skerray in Sutherland. During Kitty Ann's last years on the island, she was a school teacher and has clear memories of what life was like for the islanders. Despite having lived in England for 60 years, Kitty is one of the few remaining speakers of what was the prevalent language of the island - Sutherland Gaelic.Series Finale
September 15, 2013Series FinaleTha trì fichead sa deich bliadhna bho rinn sluagh Eilean na Ron, a-mach bho cladach Chataibh imrich gu tìr - mòr. Anns a phrògram seo tha an tè a bha na bean-teagaisg air an eilean aig an am a' tilleadh dhachaidh. Aig aois ceithir fichead sa deich bliadhna chan eil leisg air Ceitidh Anna Nic Cuibhein feum a dhèanamh de ghoireasan siubhal a' là an diugh - helicoptair - gus tilleadh gu Eilean na Ron, a' faicinn mar a tha e an diugh agus a' dèanamh dealbh air mar a bha e. Tha Ceitidh Anna cuideachd am measg an àireamh beag de shluaigh aig am bheil an canan is motha a bha ri chluinntinn air an eilean, Gàidhlig sgìre Chataibh. In December 1938, Eilean nan Ron was abandoned by its people. This film accompanies one of the few surviving residents, 90-year-old Kitty Ann MacQueen, as she takes to the air in a helicopter to return to her childhood home - the tiny remote island near Skerray in Sutherland. During Kitty Ann's last years on the island, she was a school teacher and has clear memories of what life was like for the islanders. Despite having lived in England for 60 years, Kitty is one of the few remaining speakers of what was the prevalent language of the island - Sutherland Gaelic.No links available
-
With SideReel you can...
Track your favorite shows
Choose from 21,000 shows
Earn badges for watching


text:
Urla
‘S e baile mòr air an àirde an iar-dheas na Tuirc a th’ ann Urla. Tha an t-ainm a’ ciallachadh Boglach (Boupλά) anns a’ Ghreugais agus tha e suidhichte faisg İzmir, air an Doirling Urla, air a’ Chamas İzmir, aig 120m os cionn ìre na mara,[1] 356km air falbh bho Istanbul agus 555km bho Ankara prìomh-bhaile na dùthcha.[2] Tha 42,181 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile, an 184mh baile na Dùthcha.[3] Tha e suidhichte ri taobh na Mara Àigeanaich.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Giorgos Seferis: (1900 – 1971) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1963.


text:
- TIOTAL
- Arcail agus Beinn Stac bho Loch Uinnseort
- EXTERNAL ID
- PC_JMSTRACHAN_092
- ÀITE
- Loch Uinnseort
- SGÌRE
- Eadar Dhà Chaolas agus Diùranais
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH
- CRUTHADAIR
- JM Strachan
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- J I R Martin
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28946
- KEYWORDS
- arcail
beinn stac
loch uinnseort
robin cook
Is e beinn ann an Alba a th' ann an Arcail, suidhichte anns a' cheàrnaidh às iomallaiche san iar-thuath de Ghàidhealtachd na h-Alba. Coltach ri na beanntan mòra eile a tha ga cuartachadh, tha a' bheinn air a dèanamh de chlach-eiteig air stèidh de gneiss Leòdhasach. Bhon tha a' chlach-eiteag nas righinne agus cha do bhleith an gneiss a tha mun cuairt oirre.
Tha Beinn Stac ann an sgìre Chataibh. Tha i 721 meatair (2365 troigh) a dh'àirde. Tha i an ear-dheas air Drochaid Lusaird agus an iar-thuath air Loch Mòr agus baile Luirg, air rathad an A838, agus dìreach an iar air Loch Stac tarsainn an A838.
Air 6 Lùnastal 2005 bhàsaich Robin Cook, Rùnaire nan Dùthchannan Cèin san Rìoghachd Aonaichte, an dèidh toirt thairis le grèim cridhe fhad 's a bha e a' sreap Beinn Stac


text:
Stòrlann Nàiseanta na Gàidhlig
Tha Stòrlann Nàiseanta na Gàidhlig na buidhinn leasachaidh a tha ag obair an co-phàirteachas le ùghdarrasan ionadail air feadh Alba gus foillseachadh agus sgaoileadh ghoireasan-teagaisg Gàidhlig a cho-òrdanachadh. Chaidh a' bhuidheann a stèidheachadh ann an 1999 agus tha prìomh oifis aice ann an Steòrnabhagh, Eilean Leòdhais.
Goireasan agus Pròiseactan[deasaich | deasaich an tùs]
- Ceàrd an Sgrìobhaiche
- Dealbh-chluichean - dealbh-chluichean Gàidhlig ann am PDF airson fileantaich san àrd-sgoil, mar eisimpleir Ri Aghaidh na Creig le Maoilios Caimbeul, An Taghadh le Iain Mac a' Ghobhainn no Bòrd do Dheichnear le Dòmhnall Iain MacÌomhair
- Eadar Dà Sgeul - cruinneachadh de sgeulachdan goirid airson sgoilearan Gàidhlig san àrd-sgoil, tha feadhainn de na sgeulachdan ri fhaighinn ann mar fhaidhleachan claisneachd no sruthach
- Fo Bhruid - an ath-chruthachadh den sgeulachd ainmeil aig Robert Louis Stevenson, Kidnapped, le Torcuil Crichton
- Giglets Gàidhlig - leabhraichean clasaigeach ainmeil air an ath-chruthachadh airson luchd-leughaidh an latha an-diugh, mar eisimpleir MacBheatha le William Shakespeare, Dracula le Bram Stoker no Am Bann Breac (Sgeulachdan Sherlock Holmes) le Arthur Conan Doyle
- Mar a chuala mise e
- Na Lochlannaich
- Stòrasan na Talmhainn
An t-Alltan[deasaich | deasaich an tùs]
Bi an Stòrlann a' cur air dòigh co-labhairt gach bliadhna do thidsearan Gàidhlig, An t-Alltan. Tha An t-Alltan a’ toirt cothrom do thidsearan Gàidhlig tighinn còmhla, toirt sùil air iomairtean teagaisg agus ionnsachaidh ùra. Bidh shreath de dh’òraidean agus bùthan-obrach ann ceangailte ri goireasan a th’ air ùr nochdadh no a th’ anns a’ bheairt aig an Stòrlann.


text:
O'PEN LIETUVA, UABMas-fhìor air cairt gnothachais
O'PEN LIETUVA, UAB
Àirneis, Àiteachas, food products, Archives tasglann, Bathar-loidhne, Binders +56
Imprint
I-V 8:00-17:00
VI 10:00-15:00
- O'PEN LIETUVA, UAB
Mapa
Gnìomh roinn-seòrsa
Àirneis, Àiteachas, food products, Archives tasglann, Bathar-loidhne, Binders, Cairt-bhòrd, Calculators, Ceangaltach innealan, Clò-bhualadair a thoirt thuige, Clò-bhualadairean, Clò-bhualadh a 'phàipeir, Clò-bhualadh uidheam, Co-labhairt, Co-labhairt uidheam, Coimpiutairean, it, Computer hardware, Computers, Copiers, Crepe pàipear, Dhealbhan-camara na pàipear, Dies, E-bùtha, Facs, Foirmean, Foods, Gnìomhachas ceimigeach, Gnìomhachas, riochdachaidh, Gnothachas tiodhlacan, Goireasan, Goods malairt, Household ceimigeachd, Ink, Innealan cleaning, Laminating machines, Lethbhreac den phàipear, Meadhanan, Mìosachain, Multimedia, Na sheasamh, Numerators, Oifis àirneis, Oifis innealan agus uidheam, Oifis pàipear, Online stores, Pàipear, Pàipear bathar, Pàipear shredders, Pàipearachd, Pàipearachd, Peansailean, Pinn, Pinn le stampa, Releases, Reusanta stampaichean, Sanasachd, foillseachadh, Scanairean, Sgoil solarachaidhean, Stampaichean, Tiodhlacan, Toilet pàipear, Wrapping pàipear
Qr code
vCard
Làrach-lìn
Làrach ainm: Lietuva


text:
- TIOTAL
- Caisteal Eilean Donnain, Loch Dubhthaich
- EXTERNAL ID
- PC_TAYLOR_JUNE_JULY07_027
- ÀITE
- An Dòrnaidh
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- DEIT
- 15 An t-Iuchar 2007
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Andrew Taylor
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30099
- KEYWORDS
- caisteal
triathan nan eilean
Thathar den bheachd gun deach Eilean Donnain ainmeachadh às dèidh an Easbaig Donnain, naomh Èireannach a thàinig a dh'Alba ann an 580 às dèidh Chrìosda. Chaidh a' chiad structair daingnichte a thogail air an eilean san trìtheamh linn deug, aig an àm a bha an sgìre fhathast fo chumhachd Triathan nan Eilean. Chaidh an caisteal seo a thogail ann an suidheachadh aig an robh cudromachd ro-innleachdail gus na Lochlannaich a chumail air falbh, oir bha iad le an ionnsaighean agus an ruatharan fhathast a' bagairt gu làidir orra ann an ceann a tuath na h-Alba. Thairis air na bliadhnaichean leudaich agus lùghdaich an caisteal ann am meud. Bha e na ghearasdan aig luchd-taic nan Seumasach aig àm an ar-a-mach aca san ochdamh linn deug mar fhàbhar dha Cinneadh nan Stiùbhartach, agus dh'adhbhraich a' ghnìomh seo gun deach an caisteal a sgrios. Bha Caisteal Eilean Donnain an sin na thobhta sgriosta airson faisg air 200 bliadhna gus an do cheannaich an Leifteanant Còirneal Iain MacRath-Gilstrap an t-eilean ann an 1911, agus choisrig e an ath 20 bliadhna de a bheatha gu dèanamh suas a' chaisteil às ùr. Chaidh crìoch a chur air ann an 1932.