text:
‘S faoin a tha a’ strì (no turas don taigh-tasgaidh)
Bha mi a’ beachdachadh air an diofair eadar an Co-op ann am Bogha Mòr agus an taigh-tasgaidh thall an x. Uill sa Cho-op gheibh thu luchd-ceannaich, luchd-obrach, taisbeanadh bidhe agus bathair. Chì thu stuth bho na ceithir rannan ruadha ann an sin. Ma tha thu airson faighinn a-mach ciamar a tha sinn a’ cumail beò ann an 2006 bu choir dhut a’ dol a-steach den Cho-op agus gabh sùil air na sgeilpean. Ach tha e nas doimhne na sin, gheibh thu craic an àite. ‘What you see is what you get,’ mar a chanas iad. ‘S e muinntir gu math càirdeil anns a’ bhùth ud agus dhomhsa tha blas den dòigh-beatha ri fhaighinn ma choimheadeas tu air na luchd-ceannaich agus ciamar a tha iad a’ giùlain iad-fhèin. Rud eile ge-tà, nam biodh thusa nad neach-turais bhiodh e soilleir dhut gu bheil soidhnichean da-chànanach sa Cho-op. Bhiodh tu mothachail gur airson adhbhar air choireigin bha cànain eile cudromach dhan àite.
‘S e obair mhòr a rinn an fheadhainn a tha an sàs den ghnothaich san taigh-tasgaidh x ach ged a tha e a’ sealltainn eachdraidh an eilean gu luchd na beurla, dè tha e ag innse dhaibh mu dheidhinn cultair an àite? Gun a’ Ghàidhlig a bheil cunnart ann gum biodh an t-àite ud chan eil ach inneal-cogaidh eile airson a’ bheurla an aghaidh a’ chànain eile? Faodaidh tu a choimhead air dealbhan muinntir Ìle, aig na geamaichean gàidhealach, a bhuaineadh na monadh, a’ gabhail pinnt agus anns a h-uile suidheachadh eile a ghabhas. Mar a thuirt mi, tha a h-uile càil gun iomradh air a’ phrìomh cànain a bh’ aig mòran dhaibh. Tha mi glè dhuilich a ràdh ach tha mi den bheachd gur e coltais Orwellian air a h-uile càil san togalach sin. Chan eil e onarach dhan feadhainn a tha sna dealbhan ud a bhith gan taisbeanadh gun iomradh air a’ chànain a chleachd iad gu nàdarra. Tha rudeigin bunaiteach air a ghoid chan eil troimh mi-rùn ach dìreach aineolais. Ma dh’ fhaoidte gu bheil Ghàidhlig bho bhinn-bais ach carson a tha feum ann a bhith ga dubhadh às buileach glan bhon eachdraidh an sgìre fad ‘s a bha e fhathast beò.
A bheil an Iompaireachd Bhreatannaich fhathast beò agus a dhèanamh a dhìcheall ann an dòighean nach eil sinn comasach a thuigsinn? Ag obrachadh air a socair a-nis ach fhathast an làthair le amas a chur às a’ Ghàidhlig. Uill tha a’ chànain fhathast beò agus tha fianais dheth sa Cho-op ach chaidh a dhiùltadh bhon taigh-tasgaidh. Chaidh a dubhadh às bhon t-àm a chaidh ach tha grèim meata aice fhathast air an àm a tha an làthair.
Ma dh’ fhaoidte ghabh mi cus Grolsch ach tha mise den bheachd gur e Gàidhlig am fuaim a tha an eala-bhan a’ dèanamh nuair a tha i air iteig os cionn Aonad Chaluim Chille agus bith e mar sin gu brath siorraidh, ge b’ e cò os cionn an taigh-tasgaidh no a’ Cho-op. Tha cus Winston Smiths an sàs dheth agus bidh daonnan cuideigin a bhios deònach a chumail na coinnle a’ deàlrachadh san dorchadas. Bidh daonnan feadhainn a’ ruith an aghaidh an t-sruth làidir, aon-mhargaidh, aon-shaoghal, sannt airgid a tha gar mùchadh tro mheadhan na Beurla.


c: text/html

text:
- TIOTAL
- A' toirt bus don Eilean Sgitheanach air a' bhàt'-aiseig
- EXTERNAL ID
- HCD00957
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12613
- KEYWORDS
- bus
comhdail
bàt'-aiseig
cidhe
bàta
Tha bus luchd-siubhail agus post le 14 suidheachain air a chur gu cugallach air a' bhàt'-aiseig don Eilean Sgitheanach. 'S cinnteach gur e Albion le Companaidh Comhdail an Eilein Sgitheanaich a th' ann leis a' chlàradh GE 1458 à Glaschu 1928. Tha aon de mòran soithich a chaidh air ais agus air adhart air taobh siar Alba agus na h-eileanan ri faicinn aig acair aig cidhe an rathad-iarainn. Chaidh an dealbh fhoillseachadh mar cairt 'Real Photographic' a bhitheadh ri reic anns a' bhùth-leighis aig an neach-togail dhealbhan, Donnachadh Mac a' Phearsain
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tha na ceumannan tro mheadhan na Gàidhlig againn a’ còmhdachadh farsaingeachd de chuspairean a’ gabhail a-steach nam meadhanan, ceòl traidiseanta agus teagasg, cànan agus cultar na Gàidhlig agus leasachadh coimhearsnachd.
Is sinne an t-aon stèidheachd an Alba a thabhann cheumannan gu tur tro mheadhan na Gàidhlig.
Kathleen Moran
01463 279 510
kathleen.moran
@uhi.ac.uk
Bhon uair a cheumnaich Ruairidh Greumach bhon chùrsa BA (le Urram) ann an Gàidhlig agus Leasachadh aig Sabhal Mòr Ostaig UHI ann an 2014, tha e air a bhith ag obair mar Oifigear Leasachaidh le Urras Coimhearsnachd Shlèite mar phàirt den phrògram ScotGrad.
“Is e Sabhal Mòr Ostaig UHI an t-aon àrainn oilthigh den t-seòrsa, a bhios a’ tabhann dhut an dà chuid na h-innealan acadaimigeach is sòisealta gus àrainneachd Ghàidhlig agad fhèin a chruthachadh. Is e seo a tha a’ fàgail gu bheil e cho eadar-dhealaichte bho àite sam bith eile. Le Comann nan Oileanach ann cuideachd, comann oileanaich beothail air an àrainn fhèin, tha a h-uile rud agad a bhith a’ toirt do làn chomas gu buil ann an àrainneachd Ghàidhlig.”
B’ e aon de na rudan a b’ fheàrr le Ruairidh mun chùrsa greis-ghnìomhachais a rinn e sa chiad bhliadhna, nuair a bha cothrom aige trì seachdainean a chur seachad aig Bun-sgoil Ghàidhlig Ghlaschu, ag obair gu dlùth ris an luchd-teagaisg.
Cheumnaich Megan NicGill-Fhaolain bhon BA (le Urram) Gàidhlig agus na Meadhanan ann an 2013. Tha Megan a-nis na preseantair agus rannsaiche air a’ phrògram Ghàidhlig do chlann, Dè a-nis? Tha i stèidhte aig BBC Scotland ann an Glaschu. A dh’aindeoin ’s gun robh i airson gluasad gu bàile mòr airson a cuid ionnsachaidh an toiseach, cha b’ ann fada mus do thuig Megan na buannachdan a bha an lùib a bhith san Eilean Sgitheanach:
"Chanainn gur e seo an t-àite as fheàrr a bhith ag ionnsachadh na Gàidhlig no a’ neartachadh na sgilean a th’ agad. Tha thu gu tur air do bhogadh anns a’ chànan agus a’ chultar. Dhomhsa, is e an àrainneachd ionnsachaidh b’fheàrr a bh’ ann."
Chuir Laura NicIllFhinnein crìoch air ceum BA (le Urram) ann an Gàidhlig agus na Meadhanan ann an 2012. Agus i a’ bruidhinn mun àm aice aig Sabhal Mòr Ostaig UHI, thuirt i:
"Na ceithir bliadhna a chuir mi seachad san Eilean Sgitheanach, chòrd iad rium gu mòr, is bha mi gu math fortanach na h-òraidichean as fheàrr a bhith agam airson na Gàidhlig agus nam meadhanan an dà chuid."
Aig Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean tha cùrsa agus àrainn ann airson a h-uile duine, agus bidh an luchd-obrach fiosrach againn anns gach àite a’ dèanamh cinnteach gum faigh na h-oileanaich uile againn an taic a bhios a dhìth orra gus na h-amasan aca a thoirt gu buil.
Bidh sinn a’ tabhann 81 de chùrsaichean fo-cheuma is 39 de chùrsaichean for-cheuma cho math ri còrr is 65 de dh’àrd theisteanasan nàiseanta. Bidh sinn a’ sgrùdadh a’ churraicealaim againn gu cunbhalach a dhèanamh cinnteach gu bheil e a’ coinneachadh ri feumalachdan an luchd-ionnsachaidh againn agus ri riatanasan luchd-fastaidh.


text:
Josef Škvorecký
Is e sgrìobhadair agus foillsichear Seiceach is Canèideanach a bha ann an Josef Škvorecký (27 an t-Sultain 1924 - 3 am Faoilleach 2012). Tha uabhasan de riaghaltasan totalitarian, beatha luchd-fuadachaidh agus ceòl jazz am measg nan cuspairean as bitheanta anns na leabhraichean aige.
Chrìochnaich e a' chiad nobhail aige, Zbabělci (Na Cladhairean, 1958; air fhoillseachadh mar The Cowards sa Bheurla), ann an 1949, ach cha deach an leabhar air fhoillseachadh gus 1958, agus bha e air a bhacadh gu luath. Chum Škvorecký a' sgrìobhadh sgeulachdan agus nobhailean, ged nach b' urrainn do chuid mhòr de na leabhraichean aige nochdadh an clò mus an dàrna leth de na 60an den 20mh linn, a chionn agus a bha iad glè bhiorach no eadhon sgeigeil mu dheidhinn an nàisein agus mu dheidhinn co-mhaoineis.
Tha cuid mhath de na sgrìobhaidhean aige leth-fhèin-eachdraidheil, leis a' phrìomh charactar, ana-gaisgeach Danny Smiřický, alter ego den ùghdair. Tha iad gu tric a' toirt dealbh air linn no feart àraidh na dùthcha, m.e. làithean mu dheireadh an Dàrna Cogaidh ann an Zbabělci, Seirbheis Nàiseanta ann an Tankový prapor (Cath-buidheann nan Tancaichean, 1969; air fhoillseachadh mar The Republic of Whores sa Bheurla), air neo bliadhnaichean adhradh Stalin aig toiseach nan caogadan agus na mìosan mu thimcheall an Earrach Phràg ann an 1968 ann am Mirákl (Mìorbhail, 1972; air fhoillseachadh mar The Miracle Game sa Bheurla). Ge-tà, bha leabhraichean eile aige, mar cruinneachaidhean sgeulachdan fir-rannsachaidh le ana-gaisgeach eile, Leifteanant Borůvka, gu math soirbheachail mar an ceudna.
As dèidh do na h-armailtean Chùmhnant Warsaw briseadh a-steach dhan Teacoslobhaigia ann an 1968 airson stad a chur air an Earrach Phràg, bha aig Škvorecký agus a bhean, Zdena Salivarová, ri teichead a Chanada. Thòisich esan air teagasg ann an Oilthigh Toronto, agus ann an 1971 stèidhich a' chàraid an taigh-fhoillseachaidh 68 Publishers. Bha buaidh mhòr aig an taigh-fhoillseachaidh air litreachas Seiceach neo-oifigeil: mar eisimpleir, bhiodh iad a' foillseachadh sgrìobhaidhean le Václav Havel (a bhiodh na chiad cheann-shuidhe den Theacoslobhaigia as dèidh deireadh riaghaltais cho-mhaoineich ann an 1989) agus an teacsa tùsail Seiceach de Nesnesitelná lehkost bytí (An t-Aotromachd Mhì-sho-fhulang de Bhith, air fhoillseachadh sa Bheurla mar The Unbearable Lightness of Being) le Milan Kundera (ann an 1985; bha eadar-theangachadh Frangach, L'Insoutenable Légèreté de l'être, air fhoillseachadh ann an 1984).
Ann an 1982, chaidh Škvorecký ainmeachadh airson Duais Nobel, ann an 1990, fhuair e Òrdugh Leòmhainn Ghil (òrdugh Seiceach as àirde) agus ann an 1992, chaidh a dhèanamh Ball Òrdugh Chanada.


text:
- TIOTAL
- An teaghlach 'Dyle' Fionnlasdan
- EXTERNAL ID
- PC_CAMPBELLROSS_08
- ÀITE
- Cromba
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Crombaidh
- DEIT
- c.1910
- LINN
- 1910an
- CRUTHADAIR
- Willie John Smith
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Campbell Ross
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22041
- KEYWORDS
- coimhearsnachdan iasgaich
An teaghlach 'Dyle' Fionnlasdan ag obair air taobh a-muigh an taighe aig 5 Sràid a' Chladaich, Cromba. Air an làimh dheis tha lìon bheag a' tiormachadh air bioran a tha crochte air balla taobh a-muigh a' bhothain tughaidh. Tha na h-iasgairean ag obair air na lìn bheaga air sgùilean 'scoos' (cleibh) a tha bun-os-cionn agus 'platachan' (bratan fìghte).
Bha coimhearsnachd iasgaich ann an Cromba co-dhiù cho fada air ais ris an t-seachdamh linn deug agus dh'fhaodadh e bhith fiù 's na tràithe na sin. Bha na daoine eadar-dhealaichte bhon chòrr den bhaile agus bha an cleachdaidhean agus an dualchainnt fhèin aca.
Bha na bàtaichean iasgaich buailteach a bhith beag agus b' urrainn dha na fir iasgach faisg air an dachaigh. Bha na boireannaich a' cur a' bhiathaidh air dòigh agus ga chur air dubhain an lìn bhig. Bha iad fiù 's a' giulan nam fear a-mach chun nam bàtaichean, gus an tòisicheadh iad an latha le casan tioram, agus bha iad a' toirt an èisg gu tìr bho na bàtaichean ann am basgaidean.
Tha seo bho sreath de dhealbhan-camara de Chromba agus a' bhaile iasgaich air an togail mu 1910 le Uilleam Iain Mac a' Ghobhainn. Bhuineadh Mac a' Ghobhainn dha Cromba agus mar sin bha e eòlach air a chuspairean. Air an adhbhar sin chan eil na dealbhan cho mì-nàdarrach ri feadhainn eile bhon aon àm


text:
- TIOTAL
- A' togail Rathad Phladaig, Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00653
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12364
- KEYWORDS
- rathaidean
togalach
neach-obrach
Caol Loch Aillse
Tha an dealbh seo ann an sreath dhealbhan a' sealltainn rathad ùr ga thogail fo Rathad na h-Eaglaise ann an caol Loch Aillse, faisg air far an robh an dealbhadair Donnchadh Mac a' Phearsain a' fuireach. Ann am map de Chaol Loch Aillse air a dhèanamh le làimh (mu 1925), 's e Rathad a' Bhaltic a bh'aig Mac a' Phearsain air, is Bàgh a' Bhaltic air a' bhàgh fodha. Chaidh na h-ainmean Rathad Phladaig is Bàgh Phladaig a thoirt orra an dèidh sin. Tha an rathad a' dol gu beagan thaighean, is a' leantainn mar staran an dèidh sin. Chaidh Talla an Drile ri cùl na deilbh a thogail ann an 1912 is bha i air a cleachdadh mar phrìomh oifis le Bataraidh nam Beanntan ann an Siorrachd Rois, is an uairsin mar àite-fois do shaighdearan a bha anns a' Chiad Chogadh. Chan eil fios againn cò th' anns an dealbh
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Ceann an Rathaid, Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00778
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1930an; 1940an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12473
- KEYWORDS
- rathad-iarainn
Caol Loch Aillse, bàgh
Chan e ceann an rathaid ach ceann na loidhne a tha seo. Tha an rathad-iarainn a' tighinn do Chaol Loch Aillse, air cùlaibh an dealbhadair, agus a' tighinn gu deireadh na loidhne aig an stèisean air a' chidhe. Is minig a thathar a' meas an rathad-iarainn bho Inbhir Nis agus Inbhir Pheofharain mar fhear de na rathaidean-iarainn as bòidhche ann am Breatainn. 'S iomadh bliadhna a thug e crìoch a chur air an rathad-iarainn seo à Inbhir Nis agus Inbhir Pheofharain, gu h-àraidh na beagan mhìltean mu dheireadh eadar Port an t-Sròim agus an Caol far an robh obair innleadaireachd gu math doirbh a dhìth. Air an adhbhar seo, cha do dh'fhosgail e gu 1897. Tha Ploc a' Chaoil air an làimh chlì air taobh eile a' bhàigh
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Santo Domingo
'S e prìomh-bhaile Phoblachd Dhoiminicia a tha ann an Santo Domingo de Guzmán neo ainm gorid: Santo Domingo. 'S e cuideachd am baile as motha na dùthcha agus an seachdamh baile as motha ann an Aimearaga a Tuath [1]. Tha am baile suidhichte aig inbhir Abhainn Ozama, agus tha am port aige an seo cuideachd. Bha am port glè chudthromach airson malairt aig àm na colonaidh.
'S e Santo Domingo a chiad àite anns an t-Saoghal ùr a bha aig na Spainnteach.
Tha 18 oilthighean ann an Santo Domingo. ‘S e an t-oilthigh Universidad Autónoma de Santo Domingo (UASD) an t-oilthigh as sine anns an t-Saoghal ùr, chaidh a stèidheachadh anns a’ bhliadhna 1538.


text:
‘S toil le Theatre gu Leòr dùbhlan, a-rèir choltais. Ciamar a bheir thu nobhail a tha an àiteigin eadar Raymond Chandler, Ulysses agus Cré na Cille chun an àrd-ùrlair? Nuair a thuirt Catrìona Lexy Chaimbeul ri h-athair Tormod, ùghdar na nobhail, gu robh i am beachd feuchainn cha robh e a’ creidsinn gun gabhadh e dèanamh. San nobhail tha aithris na sgeòil cho riaslach ’s a tha saoghal nan caractaran, mar sgàthan air a’ bheatha bhuaireanta, mhì-shealbhach a tha mar chrannchur dhaibh ann an cùiltean na mì-rian an Dùn Èideann. Is ma lorg i dòigh, cha b’ e sin deireadh nan dùbhlan.
Tha mise a’ creidsinn o chionn fhada gu bheil an tradaisean briathrach ann dràma Bhreatainn is Èireann na chlach mu mhuineal dràma Gàidhlig, agus gum bu chòir dhuinn toirt an aire do thradaiseanan Eòrpach far am bi an t-sùil cho cudromach ris a’ chluais, agus far nach fheum a’ bhrìgh a bhith uile gu lèir an eisimeil air lìbhrigeadh fhaclan ma tha dràma Ghàidhlig a’ dol a ruighinn leth-fhileantaich, luchd-ionnsachaidh, agus fiù iadsan a tha gun fhacal idir dhith. Ach tha Theatre gu Leòr nas dàna na mise – rinn iad sin le teacsa a tha air a bhreacadh le abairtean is ainmean a tha air an tarraing à litreachas Gàidhlig is clasaigeach, òrain Bheurla, agus àrach Niseach a’ riagail gun abhsadh tron chòmhradh. ’S e theatre ioma-mheadhanach a tha an seo – le dealbhan, ceòl, stoidhle fhiosaigeach agus cuideachd le tiotail Bheurla air cùl na stèidse dhaibhsan a chuireas feum orra (chan ann air aghaidh a h-uile rud, mar a chithear air telebhisean). An dèidh sin, ’s e actadh cnag na cùise.
Theab Iain MacRàth mo chur à cochall mo chridhe mar mhac an uilc, Detective Sgt. Walter ‘Shrapnel,’ Watson, a’ tathaich an stèidse mar fhaileas à duilleagan Chandler. Ach ’s e iomairt sgioba a tha seo, far am feum na cleasaichean uile obrachadh mar ensemble, gun diog a chall ann an dràma luath le seallaidhean, aodach is caractaran ag atharrachadh gu grad is gu tric. Tha sin aca, gun mheang. Tha an t-actair òg Iain Beggs a’ giùlan uallach a’ charactair a tha aig teis-meadhain na dràma le loinn is misneachd, ach gun bannan an ensemble a bhristeadh. ’S e a tha a’ cluich MacLeadharain (mas e sin an t-ainm a tha air – chan eil e fhèin ag innse), fear a tha fo choill is e fo chasaid sgian a chur san DS oillteil. Tha Beggs agus actair ùr eile, Calum MacDhòmhnaill, cho èasgaidh ri gin de na ‘seann eòlaich’, Artair Donald, MacRàth, is Catrìona Lexy Chaimbeul fhèin, ach ’s e Màiri Mhoireasdan as comhfhurtaile leis na bloighean de chainnt chràbhaidh Leòdhais, is i a’ cur suas ùrnaigh an aghaidh sgainneil. Agus tha mòmaid phrìseil ann le clàradh goirid de ghuth Thormoid fhèin, nach maireann.
Fo stiùireadh Muireann Kelly tha an taisbeanadh seo iarratach air na h-actairean, agus air an sgioba theicnigeach (ban-Eadailteach a tha ag ionnsachadh Gàidhlig nam measg), ach ’s e a bhuil gum faigh an luchd-amhairc oidhche nach dìochuimhnich iad, ge bith dè an cànan a tha aca. Bha an criotaig Joyce NicGilleMhaolain na suidhe rim thaobh ann an Glaschu, agus cha bheag an tlachd a ghabh i às an fheasgar. Ach chan eil sin idir a’ ciallachadh lùghdachadh susbaint do na Gàidheil fhèin. Mar a thuirt tè rium, tè a fhuair an suidheachan mu dheireadh, ’s an taigh làn, “Wow. Feumaidh mi a-nise an leabhar a leughadh!”.
Tha aon rud nach fhaic an luchd-amhairc air a’ chòrr dhen chuairt, gu mì-fhortanach. Fhuair a’ chompanaidh maoineachadh airson aon oidhche a thathann le soidhnigeadh ann an cànan nam bodhar. Air a’ bheagan airgead a bh’ ann rinn an tè soidhnigidh ullachadh cho dìcheallach ri duine eile san sgioba, agus air an aon oidhche sin cha b’ ann air leth-taobh a bha i, ach air an stèidse fhèin ag actadh ann am meadhan an ensemble. Bu mhòr am beud nach eil am maoineachadh ann a bheireadh an aon bhuannachd do luchd-amhairc ann an Inbhir Nis, Steòrnabhagh, An t-Eilean Sgitheanach is gach àite eile.
Shrapnel. Peileir on àrd-ùrlar – leig leis amas ort fhèin.


text:
Categories
Archives
- November 2016
- October 2016
- September 2016
- August 2016
- June 2016
- May 2016
- April 2016
- January 2016
- December 2015
- November 2015
- October 2015
- September 2015
- July 2015
- June 2015
- April 2015
- March 2015
- February 2015
- January 2015
- December 2014
- October 2014
- September 2014
- August 2014
- July 2014
- June 2014
- May 2014
- April 2014
- March 2014
- February 2014
- January 2014
- December 2013
- November 2013
- October 2013
- September 2013
- August 2013
- July 2013
- June 2013
- May 2013
- April 2013
- March 2013
- February 2013
- January 2013
- December 2012
- November 2012
- October 2012
- September 2012
- August 2012
- July 2012
- June 2012
- May 2012
- April 2012
- March 2012
- January 2012
- November 2011
- September 2011
- July 2011
- June 2011
- May 2011
- April 2011
- February 2011
- January 2011
- December 2010
- September 2010
- July 2010
- June 2010
- May 2010
- April 2010
- March 2010
- February 2010
- January 2010
- December 2009
- November 2009
- October 2009
- September 2009
- August 2009
- July 2009
- June 2009
- May 2009
- April 2009
- January 2009
- December 2008
- October 2008
- September 2008
- August 2008
- July 2008
- June 2008
- May 2008
- April 2008
- March 2008
- February 2008
- January 2008
- December 2007
- November 2007
- October 2007
- September 2007
- August 2007
- July 2007
My websites
Meta
Monthly Archives: August 2013
Deireadh an cùrsa
Chrìoch an cùrsa an-dè agus dh’fhàg feadhainn againn. San oidhche chruinnich sinn ann an Cafaidh Ostaig agus sheinn sinn òrain le chèile. An uair sin chaidh feadhainn againn gu taigh-òsta Àird a’ Bhàsair airson deoch no dhà. Air an t-slighe air ais sheinn sinn òrain glè aisealaiche ann an Albais. The course finished yesterday and […]
Roag, Port Rìgh agus Flòdaigearraidh
An-dè an dèidh lòn chaidh sinn air sgrìob timcheall an eilean. An toiseach chaidh sinn gu Roag agus chunnaic sinn seann-chroit teaghlaich Màiri Anna. An uair sin chaidh sinn gu Port Rìgh gus dinnear a ith ann taigh-òsta, agus gu Flòdaigearraidh. Bha seòrsa de chèilidih ann ann am Flòdaigearraidh, agus sheinn sinn òrain agus fuinn […]
Leabhraichean, seisean agus banais
An-raoir bha tachartas chun leabhraichean ùra a’ chur air bhog – leabhar bàrdachd anns a’ Bheurla agus a’ Ghàidlig le Meg Bateman, ceachdadair ann an Sabhal Mòr Ostaig, agus nobhail ficsean saidheansail le Tim Armstrong, neach-rannsachaidh anns a’ cholaiste. Leugh iad bho na leabhraichean agus dh’fhreagair iad ceistean mu dhèidhinn na leabhraichean agus am pròiseas […]
Cuirm-chiùil
Bha cuirm-chiùil samhaidh ann an-raoir le Màiri Anna, Finlay Wells agus Lorne MacDougall. Sheinn Màiri Anna òrain le com-pàirt na fir, agus ‘na aonrachd, agus sheinn na fir le chéile agus ‘nam aonrachd. Tha buaidh aig Finaly air an ghiotàr, agus tha buaidh aig Lorne air an phìob agus air an fhideag. Sheinn an clas […]
Braon
Bha seisean math ann anns an Talla Mhòr an-raoir, agus sheinn mi an fhideag ìseal agus an bodhrán. Bha mi i mo leapaidh mu aon uair deug, ach bha daoine eile a’ seinn gu dhà uair, agus bha iad uabhasach sgìth an-diugh. Bha madainn bhraonaich ann an-diugh, ach tha i nas tiorma a-nis. Dh’ionnsich sinn […]
Òrain Ghàidhlig
Thòisich an cursa maidainn an-diugh agus rinn sinn cuig òrain an-diugh: Seo mar Rachinn Fhèin is Thu, Seoc a’ Bhàigh, Dà Thàbh air an Fharaidh, Ceud Soiridh, Ceud Fàilte, agus Till an Crodh, Dhonnchaidh. Tha ceithir daoine dheag againn anns an clas à Alba, à Èirinn, òn Stàitean Aonichte, à Canada, òn t-Seapan agus òn […]
Sabhal Mòr Ostaig
Dh’fhàg mi an Gearasdan aig meadhan-latha an-diugh, agus chaidh mi air an trèan gu Mallaig. Tha latha soillear grianach ann agus bha na seallaidhean math dha-rìribh. Chaidh mi air an aiseag bho Malliag gu Armadal, agus ansin choisich mi gu Sabhal Mòr Ostaig, mar chan eil busan ann DiDòmhnaich. Tha mi ann Sabhal Mòr Ostaig […]
An Gearasdan
Dh’éirigh mi pailt ro mhoch madainn an-diugh agus bha mi air an trèan aig sia uairean. Ràinig mi dhan Ghearasdan ochd uairean nas fhaide, agus tha mi a’ fuireach ann Leabaidh is Lìte fasig air meadhan a’ bhaile anochd. Dh’ith mi isbeanan agus sliseagan bho bhùth sliseagan airson mo dhinnear. Cha robh i ro dhaor, […]
Les mots de la semaine
français English Cymraeg Brezhoneg le bassin pond (small) pwll poull l’étang (m) pond (larger) llyn stank; lenn; loc’h la mare aux canards; la canardière duck pond pwll hwyaden poull houad le nymphéale nénuphar water lily lili’r dwr; alaw loar-zour; skudell-zour la grottela caverne cave ogof mougev; megin; kavarn la peinture rupestre cave painting paentiad mewn […]
Fraingis
Cha robh ceannabhaidh an còmhlain còmhraidh Fraingise ann anocht a chor ‘s gun robh i tinn. Nuair a tha i ann, bidh sinn a’ bruidhinn ann an Fraingis, gu beag-nithe, ach nuair nach eil i ann, bidh sinn a’ bhruidinn measgachadh de Fraingis, Beurla agus Cuimris. Anocht bha sinn a’ bruidhinn mu dhéidhinn làithean-saora, obair […]


text:
18 am Faoilleach
'S e 18 am Faoilleach an 18mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich. Tha 347 latha (348 ann am bliadhna-leum) air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1535 - Chaidh Lima, phrìomh-bhaile Phearu, a stèidheachadh.
- 1898 - Fhuair Tulsa (Oklahoma) inbhe oifigeil.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1904 - Cary Grant, ann am Bristol. Actair à Sasainn.
- 1953 - Dag Malmberg, ann an Gävle. Actair agus riochdaire nam filmichean às an t-Suain.
- 1955 - Kevin Costner, actair Aimeireaganach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1995 - Adolf Butenandt, bith-cheimigear Gearmailteach
- 1936 - Rudyard Kipling, ann an Lunnainn. Sgrìobhadair à Sasainn.
- 1946 - Pieter Stoop, ann am Breda. Peantair às na Tìrean Ìsle.
- 1982 - Huang Sianfan, seannaiche às an t-Sìona.


text:
- TIOTAL
- Teaghlach 'IcAsgaill bho Tharlois, mu 1900
- EXTERNAL ID
- KIGHF_HF_13_007_001
- ÀITE
- Tarlois
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Diùirinis
- LINN
- 1900s
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 42594
- KEYWORDS
- aodach
fasan
seann aodach bhoireannaich
deilbh dhreasa
'S e an tiotal a th' air an dealbh-camara seo 'the MacCaskill (MacAskill) family, Harlosh, Isle of Skye'. O chlì gu deas 's iad Catriona, Mairead/Peigi, Mòr, Anna is Màiri. Tha a h-uile coltas gur ann ann an stiùdio a chaidh an dealbh a thogail, 's an còignear aca air an còmhdach gu spaideil.
Tha na dreasaichean coltach ri chèile ann an dath dorch, le mullaichean teann don chorp os cionn sgiorta le beulaibh còmhnard agus pleataichean don chùl. Ged a tha iad coltach ann an stoidhle, tha feartan air gach dreasa a tha gam fàgail buileach sònraichte. Tha iomadh feart de dheilbh mar phleata beag prìne, oirean leth-chearcallach, froidhneasan, iomallan pleatach agus tarraing-còmhla san anairt a' fagail nam mullaichean inntinneach agus fasanta. Tha cuid de na muinichillean glè lom, caol, gun annas agus feadhainn dhiubh mòr farsaing air stoidhle 'leg of mutton' a chleachdadh mòran a bharrachd aodaich. Air gach coilear àrd tha feartan mar phutanan no bràisdean, agus tha slabhraidhean seudaireachd, a tha ceangailte aig a' choilear agus aig a' mheadhan, aig dithis dhiubh mar fheart a-bharrachd.


text:
- TIOTAL
- Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar - Sanasan-reic aig Companaidh an Dealan-uisge
- EXTERNAL ID
- HCD_DAVIDBANKS_145
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 1560
- KEYWORDS
- gnìomhachas an iasgaich
iasgach a' bhradain mara
bradan
gnìomhachas a' bhradain
iasgach a' bhric
breac
iasgach le lìon
goireasan taighe
dealan-uisge
innealan taighe
Bha na sanasan-reic seo an cois cùnntas cairtealach an dealain-uisge airson taigh Sheumais Banks ann am Port Rìgh. B' ann aig Banks a bha Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr.
Bha Bòrd Dealan-uisge Alba a Tuath a' gabhail a h-uile cothrom gus cleachdadh an dealain a bhrosnachadh an dèidh do stèisean Dealan-uisge Lochan an Stòir, gu tuath air Port Rìgh, fhosgladh sa Chèitean 1952 nuair a thug e an dealan a-steach don sgìre. Roimhe seo cha robh solar prìobhaideach an dealain-uisge ach aig na taighean-òsta agus cuid de na taighean a bu mhotha, agus bha gineadair dìosail aig an Taigh-òsta Rìoghail a bha a' cumail solais sràide a' dol sa bhaile. Aig àm an fhosglaidh oifigeil bha 850 dachaigh san eilean air an uèireadh airson an dealain agus moladh gum biodh 2,500 eile deiseil taobh a-staigh bliadhna.
West Highland Salmon Fisheries Co Ltd (Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr.)
Ann an 1944 cheannaich Seumas Banks & Mic, Peairt, màl iasgaich a' bhradain aig Oighreachd Chille Mhoire san Eilean Sgitheanach, bho A Powrie & Co, agus chuir e air bhonn a' West Highland Salmon Fisheries Co Ltd' (Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr.) gus am màl obrachadh. Chùm an companaidh a' dol gu ruig 1962 nuair a chaidh a reic gu Coinneach MacMhathain, Port Rìgh.
Nuair a ghabh Banks & Mic thairis am màl bha stèiseanan iasgaich ann an Leathallt, Rigg (Boraraig), Stafainn, Port Rìgh, Camas Tianabhaig, Bail' Meadhanach agus Caisteal Bhròchaill (ann an Ratharsair). Ann an 1956 chaidh Bail' Meadhanach agus Camas Tianabhaig a chur còmhla mar stèisean a' Bhràighe, le triùir ag obair ann, ged a bhiodh ceathrar ag obair mar bu trice sna stèiseanan eile. Bhiodh an companaidh a' cumail mu 28 duine ann an obair gach bliadhna, agus an obair ga thairgse dhan aon fheadhainn gach bliadhna mus fheuchadh an companaidh ri daoine ùra fhastadh.
Bhiodh an seusan a' tòiseachadh fada sa Ghiblean/ tràth sa Chèitean agus a' dol gu deireadh an Lùnastail. Bhiodh grùnn fhireannaich cuideachd gam fastadh ann am mìosan a' gheamhraidh ach an toireadh iad deigh a nìos o dhama an t-Slugain gu bhith air a stòradh san taigh-deighe aig cidhe Phort Rìgh. Bhiodh gach ball den sgioba a' faighinn cùmhnant le fios air tuarastal, sgeama airgid a-bharrachd a bha san amharc agus uairean obrach agus chaidh oilisgin agus bòtannan rubair a thoirt dha.
Chaidh an t-iasg glacte a roinn ann am bradan, bànag agus breac, agus àireamh nam bànag a bu mhotha. Gach bliadhna ghlacadh iad mu 3000 iasg uile-gu-lèir fada sna 1940an agus tràth sna 1950an. Ann an 1957 chaidh an àireamh a bu mhotha a-riamh a ghlacadh - faisg air 10,000 iasg.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Litir ghoirid gu Grannd o Skinner (beulaibh)
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_GRANT_979_65_SKINNER_038_B_001
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis (stuth làmh-sgrìobhte)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 7168
- KEYWORDS
- fìdhleirean
fìdhlean
slatan-iasgaich
luchd-ciùil
sgrìobhadairean-ciùil
puirt Srath-Spè
Bhuineadh Alasdair Grannd (1856-1942) don Bhadan Ghorm ann an Dhrochaid Chàrr, agus 's ann às a sin a thàinig am far-ainm aige - 'Battan'. Na bhalach chuir e eòlas air dà rud anns am biodh sàr ùidh aige - fìdhlearachd agus iasgach. Ràinig e an ìre a b' àirde anns an dà raon; na iasgair a' cruthachadh slat-iasgaich dha fhèin dham b' ainm 'Grant Vibration Rod', agus na fhìdhlear a bha na cheannard a' chuid bu mhotha de dhà fhichead bliadhna air Comann Ruidhle agus Strath-Spè na Gàidhealtachd, agus na shàr-eòlaiche air dòighean fìdhlean a dhèanamh. Rinn e cuideachd fidheall annasach chruinn dham b' ainm an 'Rondello'. Tha eisimpleir dhen t-slat-iasgaich, fidheall agus 'Rondello' aig Grannd ri fhaicinn ann an Taigh-tasgaidh agus Gailearaidh Ealan Inbhir Nis.
Bha Grannd na dheagh charaid dhan neach-ciùil agus sgrìobhadair-ciùil Seumas Scott Skinner (1843-1927), am fear ris an cante gu tric 'Righ an t-Srath-Spè', agus a bha fìor chudromach ann a bhith a' leasachadh ceòl tradaiseanta na h-Alba. Chuir Skinner an litir ghoirid seo ainmichte 'An Introduction to the 'Cairngorm' no 'Scottish Minstrel' gu Grannd. Tha Skinner air an t-ordugh seo a sgrìobhadh orra ann an dearg, 'Read these 2 sheets first and begin preachin' them to band'


text:
Members
This appointment is closed and is displayed for reference only.
Reference:0562
Remuneration:£10,065 per annum
Location:Inverness
Closing date:15 November 2013 at midnight
Highlands and Islands Enterprise
Appointment of Board Members
Appointments for three years
Iomairt na Gàidhealtachd is nan Eilean
A’ Cur Buill a’ Bhùird ann an Dreuchd
Suidheachaidhean airson trì bliadhna
Scottish Ministers wish to appoint up to three new Members to the Board of Highlands and Islands Enterprise (HIE). The appointments will be for three years from 1 April 2014.
Tha Ministearan na h-Alba airson suas ri trì buill ùra a chur an dreuchd air Bòrd Iomairt na Gàidhealtachd is nan Eilean (HIE). Mairidh na dreuchdan airson trì bliadhna bho 1 Giblean 2014.
HIE is the economic and community development agency for an area covering more than half of Scotland’s land mass, stretching from Shetland in the north to the southern tip of Argyll and including almost 100 inhabited islands. In collaboration with other partners in the public sector, we aim to support the delivery of the Scottish Government’s stated purpose, “to create a more successful country, with opportunities for all of Scotland to flourish, through increasing sustainable economic growth”. HIE has statutory powers to promote and assist economic development, enterprise, training, business competitiveness, strong communities, environmental improvement and international competitiveness and to advise Scottish Ministers on all related matters. Further information on HIE is available on www.hie.co.uk.
’S e HIE a’ bhuidheann leasachaidh eaconamach is coimhearsnachd airson roinn a tha a’ còmhdach barrachd air leth fearann na h-Alba air fad, a’ sìneadh bho Sealtainn aig tuath gun rubha as fhaide deas ann an Earra-Ghàidheal agus a’ gabhail a-steach faisg air 100 eilean sa bheil daoine a’ fuireach. Ann an co-obrachadh le buidhnean-compàirt eile sa roinn phoblaich, tha sinn ag amas air taic a thoirt dha lìbhrigeadh cuspair ainmichte Riaghaltas na h-Alba, “dùthaich nas soirbheachaile a chruthachadh, le cothroman dha Alba air fad a bhith a’ soirbheachadh, tro bhith a’ meudachadh fàs eaconamach seasmhach”. Tha cumhachdan reachdail aig HIE airson a bhith ag adhartachadh is a’ cuideachadh le leasachadh eaconamach, iomairt, trèanadh, farpaiseachd ghnìomhachais, coimhearsnachdan làidir, leasachadh àrainneachail agus farpaiseachd eadar-nàiseanta agus airson comhairle a thoirt dha Ministearan na h-Alba air gach cùis co-cheangailte riutha sin. Tha tuilleadh fiosrachaidh mu HIE ri fhaighinn air www.hie.co.uk.
Board Members are appointed by the Scottish Ministers in accordance with paragraph 5(a) of Schedule 1 of the Enterprise and New Towns (Scotland) Act 1990. The appointments are made in line with the Code of Practice issued by the Commissioner for Public Appointments in Scotland. The Chief Executive is also a full member of the Board.
Bidh Ministearan na h-Alba a’ cur Buill a’ Bhùird ann an dreuchd a rèir paragraf 5(a) de Phàipear-taice 1 ann an Achd Iomairt is Bailtean Ùra (Alba) 1990. Tha na dreuchdan gan suidheachadh a rèir Cod Obrachaidh Coimiseanair nan Dreuchdan Poblach ann an Alba. Tha an t-Àrd Oifigear cuideachd na làn bhall den Bhòrd.
Board Member Duties and Responsibilities
Dleastanasan is Uallaichean Buill a’ Bhùird
The Board have corporate responsibility for ensuring that HIE fulfil the aims and objectives set by the Scottish Ministers and for promoting the efficient and effective use of staff and other resources by HIE in accordance with the principles of Best Value as set out in the Scottish Public Finance Manual (SPFM). To this end, and in pursuit of its wider corporate responsibilities, the Board shall:
- establish the overall strategic direction of HIE within the policy, planning and resources framework determined by the Scottish Ministers;
- ensure that the Scottish Ministers are kept informed of any changes which are likely to impact on the strategic direction of HIE or on the attainability of its targets, and determine the steps needed to deal with such changes;
- ensure that any statutory or administrative requirements for the use of public funds (i.e. all funds falling within the stewardship of HIE) are complied with; that the Board operates within the limits of its statutory authority and any delegated authority agreed with the sponsor Directorate, and in accordance with any other conditions relating to the use of public funds; and that, in reaching decisions, the Board takes into account relevant guidance issued by the Scottish Ministers;
- ensure that the Board receives and reviews regular financial information concerning the management of HIE; is informed in a timely manner about any concerns about the activities of HIE; and provides positive assurance to the sponsor Directorate that appropriate action has been taken on such concerns;
- demonstrate high standards of corporate governance at all times, including by setting up and using an independent audit committee - in accordance with the guidance on Audit Committees in the SPFM - to help the Board to address the key financial and other risks facing HIE. The Board is expected to assure itself on the effectiveness of the internal control and risk management systems;
- provide commitment and leadership in the development and promotion of Best Value principles throughout the organisation; and
- appoint with the Scottish Ministers' approval a Chief Executive to HIE and, in consultation with the sponsor Directorate, set performance objectives and remuneration terms linked to these objectives for the Chief Executive which give due weight both to the proper management and use of public monies and to the delivery of outcomes in line with the Scottish Ministers' priorities.
Tha uallach corporra air a’ Bhòrd gus dèanamh cinnteach gu bheil HIE a’ coileanadh nan amasan is nan rùintean a shuidhich Ministearan na h-Alba agus airson cleachdadh èifeachdach is buadhach de luchd-obrach is de ghoireasan eile a rèir prionnsabalan Sàr Luach mar a tha ann an Leabhar-làimhe Ionmhas Poblach na h-Alba (SPFM). Gus seo a dhèanamh, agus airson a dhleastanasan corporra in-ghabhalach eile a choileanadh nì am Bòrd na leanas:
- stèidhichidh e slighe ro-innleachdail iomlan HIE taobh a-staigh a’ phoileasaidh, frèam dealbhachaidh is ghoireasan a chomharraich Ministearan na h-Alba;
- nì e cinnteach gu bheil Ministearan na h-Alba a’ faighinn fiosrachadh mu atharrachaidhean sam bith a dh’fhaodadh buaidh a thoirt air slighe ro-innleachdail HIE no air ruigsinneachd a chuid thargaidean, agus mìnichidh e na ceuman a dh’fheumar a ghabhail airson dèiligeadh ri na h-atharrachaidhean sin;
- nì e cinnteach gu bheilear a’ cumail ri riatanasan reachdail no rianachail sam bith co-cheangailte ri cleachdadh maoinean poblach i.e. na maoinean uile a tha taobh a-staigh stiùbhartachd HIE); gu bheil am Bòrd ag obair taobh a-staigh ùghdarrais reachdail agus ùghdarras tiomnaichte eile a chaidh aontachadh leis a’ Bhuidhinn Stiùiridh urrasaichte, agus a rèir cùmhnantan sam bith eile co-cheangailte ri cleachdadh maoinean poblach; agus, ann a bhith a’ tighinn gu co-dhùnaidhean, gum bi am Bòrd a’ cumail ri stiùireadh buntainneach bho Ministearan na h-Alba;
- nì e cinnteach gum bi am Bòrd a’ faighinn is a’ sgrùdadh fiosrachadh ionmhasail mu stiùireadh HIE gu riaghailteach; gun tèid fiosrachadh a thoirt dha ann an deagh àm mu dhraghan sam bith co-cheangailte ri obair HIE; agus gun tèid dearbhachd chinnteach a thoirt dhan Bhuidhinn Stiùiridh urrasaichte gun deach dèiligeadh gu cothromach ri na draghan; gun tèid inbhean àrda de riaghladh corporra fhoillseachadh aig gach àm, a’ gabhail a-steach a bhith a’ suidheachadh is a’ cleachdadh comataidh sgrùdaidh neo-eisimeileach – a rèir stiùireadh air Comataidhean Sgrùdaidh ann an SPFM – airson am Bòrd a chuideachadh le bhith a’ dèiligeadh ri na prìomh chunnartan ionmhais is cunnartan eile a tha mu choinneamh HIE. Thathas a’ sùileachadh gun toir am Bòrd dearbhachd dha fhèin mu èifeachdachd siostaman smachd air an taobh a-staigh agus comharrachadh cunnartan riaghlaidh;
- gum foillsich e dleastanas is ceannas co-cheangailte ri leasachadh is adhartachadh prionnsabalan Sàr Luach tron bhuidhinn air fad; agus
- gun suidhich e, le aonta bho Ministearan na h-Alba, Àrd Oifigear HIE agus ann an co-chomhairle leis a’ Bhuidhinn Stiùiridh urrasaichte, amasan coileanaidh agus cumhachan ìocaidh dhan Àrd Oifigear co-cheangailte ri na h-amasan sin a tha a’ cur cuideam ceart, an dà chuid, air riaghladh is cleachdadh freagarrach de ionmhas poblach agus air lìbhrigeadh amasan a rèir prìomhachasan Ministearan na h-Alba.
Individual Board members shall act in accordance with their wider responsibility as Members of the Board - namely to:
- comply at all times with the code of conduct for HIE www.hie.co.uk/board-members/conduct that is adopted by HIE and with the rules relating to the use of public funds, conflicts of interest and confidentiality;
- not misuse information gained in the course of their public service for personal gain or for political profit, nor seek to use the opportunity of public service to promote their private interests or those of connected persons or organisations;
- comply with the relevant Code of Conduct on the acceptance of gifts and hospitality, and of business appointments; and
- act in good faith and in the best interests of HIE at all times.
Bidh buill fa leth den Bhòrd ag obair a rèir nan dleastanasan fharsaing aca mar Bhuill a’ Bhùird - airson:
- cumail an-còmhnaidh ri riaghailt obrach HIE www.hie.co.uk/board-members/conduct ris a bheil HIE air gabhail agus ri na riaghailtean co-cheangailte ri maoineachadh poblach, strì eadar com-pàirtean agus dìomhaireachd;
- gun mì-chleachdadh a dhèanamh air fiosrachadh a fhuaras an lùib an seirbheis phoblaich airson buannachd phearsanta no prothaid phoilitigeach, no gun a bhith a’ cleachdadh cothroman air seirbheis phoblach airson an cùisean prìobhaideach fhèin no cùisean co-cheangailte ri daoine no buidhnean co-cheangailte a chur air adhart;
- cumail an-còmhnaidh ris an Riaghailt Obrach bhuntainnich co-cheangailte ri bhith a’ gabhail ghibhtean is aoigheachd, agus dreuchdan gnìomhachais; agus
- obrachadh ann an deagh rùn agus airson math HIE aig gach àm.
Duties of individual board members will include the following:
- contribute to consideration of key issues before the board;
- support the Chief Executive, the Senior Management Team and wider HIE staff, ensuring that the values and standards expected are maintained at all times;
- take responsibility for specific tasks, including representing the Board at events, as agreed with the Board and/or Chairman; and
- to consistently demonstrate high standards of personal integrity and corporate governance.
Bidh dleastanasan buill fa leth a’ Bhùird a’ gabhail a-steach na leanas:
- cur ri beachdachadh air prìomh chùisean a tha fa chomhair a’ bhùird;
- taic a thoirt dhan Àrd Oifigear, Àrd Sgioba Riaghlaidh agus luchd-obrach eile HIE, a’ dèanamh cinnteach gu bheilear a’ cumail ri na luachan is na inbhean sùilichte aig gach àm;
- uallach a ghabhail airson gnìomhan sònraichte, nam measg a bhith a’ riochdachadh a’ Bhùird aig tachartasan, mar a th’ air aontachadh leis a’ Bhòrd agus/no an Neach-cathrach; agus
- àrd inbhean de threibhdhireas phearsanta is de riaghladh corporra fhoillseachadh gu cunbhalach.
Skills, knowledge and experience required
Sgilean, eòlas is fiosrachadh riatanach
Essential
Successful candidates must be able to:
- provide strategic direction;
- challenge constructively and influence decision making within a board or team setting;
- communicate effectively (orally) with a range of audiences including businesses and stakeholders; and
- demonstrate knowledge and understanding of the principles of sustainable economic and community development, and their application in the Highlands and Islands or a similar area.
Deatamach
Feumaidh tagraichean soirbheachail a bhith comasach air:
- stiùireadh ro-innleachdail a thabhainn;
- co-dhùnaidhean a chonnsachadh ann an dòigh cuideachail agus buaidh a thoirt air co-dhùnaidhean taobh a-staigh suidheachadh bùird no sgioba;
- bruidhinn gu h-èifeachdail ri farsaingeachd de luchd-amais a’ gabhail a-steach gnìomhachasan is luchd-earrainn; agus
- eòlas is tuigse fhoillseachadh de phrionnsabalan leasachaidh seasmhach, eaconamach is àrainneachd, agus mar a tha iad ag obrachadh air Ghàidhealtachd agus anns na h-Eileanan no ann an àite coltach riutha.
Desirable
It would also be helpful if candidates could demonstrate:
- recent financial and/or governance experience in the public, private or third sector;
- experience of operating at a senior level in a public, private or third sector organisation;
- experience of contributing to the economy or society in the Highlands and Islands; and
- an understanding of the main drivers of the Highlands and Islands economy.
Feumail
Bhiodh e feumail nam b’ urrainn dha tagraiche na leanas fhoillseachadh:
- eòlas gnàthaichte ann an cùisean ionmhais is/no riaghlaidh san roinn phoblaich, phrìobhaidich no san treas roinne;
- eòlas obrach aig àrd ìre ann am buidheann poblach, prìobhaideach no ann an treas roinn;
- eòlas ann a bhith a’ cur ris an eaconamaidh no ri sòisealtas air Ghàidhealtachd agus sna h-Eileanan; agus
- tuigse air prìomh adhartaichean an eaconamaidh air a’ Ghàidhealtachd is anns na h-Eileanan.
Remuneration
Members are paid £10,065 per annum, paid monthly, based on daily fee of £419 for an average of two days per month. The appointments are non pensionable.
Pàigheadh
Tha buill a’ faighinn tuarastal de £10,065 gach bliadhna, air a phàigheadh sa mhìos, stèidhichte air duais làitheil de £419 airson cuibheas de dhà latha sa mhìos. Chan eil peinnsean an cois nan dreuchdan.
Term of Appointment
Appointments will be for three years from 1 April 2014, with the possibility of reappointment based on effective performance and on satisfying the requirements of the role at the time of reappointment.
Cùmhnantan Obrach
Bidh na dreuchdan airson trì bliadhna bho 1 Giblean 2014, le cothrom ath-shuidheachadh a rèir coileanadh èifeachdach agus ma thèid riatanasan na dreuchd aig àm an t-suidheachaidh a choileanadh.
Time Commitment
Overall, it is anticipated that the appointment will involve a time commitment of two days per month after the induction phase. This will include attendance at board meetings of which there are usually six per year. In addition, you will be expected to devote appropriate preparation time ahead of each meeting.
Dleastanas a thaobh Ùine
Gu h-iomlan, thathas a’ sùileachadh gum bi dleastanas de dhà latha obrach sa mhìos an dèidh àm oideachaidh an cois na dreuchd. Bidh seo a’ gabhail a-steach a bhith a’ frithealadh coinneamhan a’ bhùird agus tha sia dhiubh sin ann sa bhliadhna anns a’ chumantas. A thuilleadh air sin bithear a’ sùileachadh gun cuir thu ùine iomchaidh seachad ag ullachadh airson gach coinneimh.
Location of Meetings
Board meetings normally take place in Inverness, however, membership of the Board will involve an element of travel to a range of locations throughout the Highlands and Islands and, from time to time, elsewhere. By accepting this appointment, you have confirmed that you are able to allocate sufficient time to meet the expectations of your role.
Àiteachan nan Coinneamhan
‘S ann ann an Inbhir Nis as àbhaist dha coinneamhan bùird a bhith ach bidh tomhas siubhail gu raon àiteachan tron Ghàidhealtachd is tro na h-Eileanan, agus bho àm gu àm gu àiteachan eile, co-cheangailte ri ballrachd a’ Bhùird. Le bhith a’ gabhail na dreuchd tha thu air aontachadh gun urrainn dhut ùine gu leòr a thabhainn airson obair na dreuchd a choileanadh.
Closing date for applications is Friday, 15 November 2013.
Ceann-latha airson tagraidhean: Dihaoine, 15 Samhain 2013.
Scottish Ministers welcome applications from groups currently under-represented on Scotland’s public bodies, such as women, disabled people and people aged under 50.
Tha Ministearan na h-Alba a’ cur fàilte air tagraidhean bho bhuidhnean a tha an-dràsta gun riochdachadh iomchaidh air buidhnean poblach na h-Alba, leithid boireannaich, daoine ciorramach agus daoine fo aois 50.
Appointed on merit; committed to diversity and equality.
Suidhichte a rèir airidheachd; le dleastanas airson iomadachd is co-ionannachd.
Application Information
We encourage candidates to apply for this appointment online, however a downloadable application form is also available below.
Closing date for applications is Friday, 15 November 2013.
Ceann-latha airson tagraidhean: Dihaoine, 15 Samhain 2013.
If you experience any difficulties accessing our website, please contact the Public Appointments Centre of Expertise (PACE) on Freephone 0800 015 8449 or by email at paapplicationsmailbox@scotland.gsi.gov.uk.
Ma bhios duilgheadas agad a’ faighinn gun làraich-lìn againn cuir fios gu Ionad Ealantais nan Dreuchdan Poblach (PACE) air Saor-fòn 0800 015 8449 no air post-d aig paapplicationsmailbox@scotland.gsi.gov.uk.


text:
Eddie van Halen
'S e cluicheadair Giotàr ainmeil às na Tìrean Ìsle a th' ann an Eddie van Halen[1] (Ainm slàn: Edward Lodewijk van Halen, Nijmegen, 26 am Faoilleach 1955).[2] Tha van Halen a' buinntinn do theaghlach làn sàr cheòladairean: b' e athair, Jan van Halen, cluicheadair saxofòn agus clarinette. 'S ann às an Innd-Innse a bha a mhàthair, Eugenie van Beers. Dh'fhàg na van Halen an dùthaich aca ann an 1962 is chaidh iad gu Pasadena, ann an Calafòrnia, far a stèidhich Eddie an còmhlan ciùil Van Halen, ann an 1972, le a bhràthair mòr Alex.[3]


text:
- TIOTAL
- Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar - cuidhteas mu mhàl pàighte gu Oighreachd MhicDhòmhnaill, 1949
- EXTERNAL ID
- HCD_DAVIDBANKS_102
- DEIT
- 20 An Cèitean 1949
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 1401
- KEYWORDS
- gnìomhachas an iasgaich
iasgach a' bhradain mara
bradan
gnìomhachas a' bhradain
iasgach a' bhric
breac
iasgach le lìon
'S e th' anns an sgrìobhainn seo cuidhteas airson màl air a phàigheadh gu oighreachd a' Mhorair MhicDhòmhnaill le Seumas Banks aig Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar. Sgrìobhte mar 'Portree, Bayfield Store, etc', tha seo a' bruidhinn air seada nam bàta agus air talamh ri a thaobh air a chleachdadh le Banks airson lìn a thiormachadh agus a chàradh a bharrachd air bàtaichean agus uidheam uile a chumail suas.
B' e am màl iomlan airson bliadhna gu 11mh Samhainn (sgrìobhte air a' chuidhteas) £20 ach b' ann gu Là Fhèill Mhàrtainn, am 28mh Samhainn a bha a' bhliadhna a' dol. 'S e seo fear de na làithean sa bhliadhna laghail Albannach nuair a bhios màl, gabhail rè-ama agus cùmhnantan eile gan ùrachadh (b' e Là Fhèill Brìghde nan coinnlean, Didòmhnaich 'Whit' agus Là Lùnast' an fheadhainn eile). An toiseach b' ann air làithean fèille a bha seo, ach chaidh a cheangal ris an 28mh là a h-uile trì mìosan le Achd (Alba) 1990 nan Ràith 's nan Làithean Cairtealach. Tha an cuidhteas air a dhearbhadh le stampa agus ainm-làmh-sgrìobhte Maor Oighreachd MhicDhòmhnaill. Chaidh an cunntas a phàigheadh am 20mh Cèitean, 1949.
West Highland Salmon Fisheries Co Ltd (Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr.)
Ann an 1944 cheannaich Seumas Banks & Mic, Peairt, màl iasgaich a' bhradain aig Oighreachd Chille Mhoire san Eilean Sgitheanach, bho A Powrie & Co, agus chuir e air bhonn a' West Highland Salmon Fisheries Co Ltd' (Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr.) gus am màl obrachadh. Chùm an companaidh a' dol gu ruig 1962 nuair a chaidh a reic gu Coinneach MacMhathain, Port Rìgh.
Nuair a ghabh Banks & Mic thairis am màl bha stèiseanan iasgaich ann an Leathallt, Rigg (Boraraig), Stafainn, Port Rìgh, Camas Tianabhaig, Bail' Meadhanach agus Caisteal Bhròchaill (ann an Ratharsair). Ann an 1956 chaidh Bail' Meadhanach agus Camas Tianabhaig a chur còmhla mar stèisean a' Bhràighe, le triùir ag obair ann, ged a bhiodh ceathrar ag obair mar bu trice sna stèiseanan eile. Bhiodh an companaidh a' cumail mu 28 duine ann an obair gach bliadhna, agus an obair ga thairgse dhan aon fheadhainn gach bliadhna mus fheuchadh an companaidh ri daoine ùra fhastadh.
Bhiodh an seusan a' tòiseachadh fada sa Ghiblean/ tràth sa Chèitean agus a' dol gu deireadh an Lùnastail. Bhiodh grùnn fhireannaich cuideachd gam fastadh ann am mìosan a' gheamhraidh ach an toireadh iad deigh a nìos o dhama an t-Slugain gu bhith air a stòradh san taigh-deighe aig cidhe Phort Rìgh. Bhiodh gach ball den sgioba a' faighinn cùmhnant le fios air tuarastal, sgeama airgid a-bharrachd a bha san amharc agus uairean obrach agus chaidh oilisgin agus bòtannan rubair a thoirt dha.
Chaidh an t-iasg glacte a roinn ann am bradan, bànag agus breac, agus àireamh nam bànag a bu mhotha. Gach bliadhna ghlacadh iad mu 3000 iasg uile-gu-lèir fada sna 1940an agus tràth sna 1950an. Ann an 1957 chaidh an àireamh a bu mhotha a-riamh a ghlacadh - faisg air 10,000 iasg.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Skye and Lochalsh Archives


text:
¶1] {Ms page 23a line 41}[Q]uia dictum est primus quodh duo tractatus primi erunt de morbi[s] uineuersalibus .i. o do labrumar gustrasta ar tus co mbedís in da cedtrachtadh don lebur so dona h-eslaintib {Ms page 23b} uilidhi, da reir sin is coir duin a fis do beith againn ca minca aderur inn eslainti do beith uilidhi, oir aderur hi do beith uilidhi a moran do modhuibh & ar tus on ni tachmuing in corp co h-uilidhi & is andsa modh so aderur in fiabras ina eslainti uilidhi amail adubrumar romuinn. Item aderur uilidecht uilidhi continoidech, oir tachmuingid si gach uili cinél galuir, mar atait aitt & nescoidi & idropis & potogra. Item aderur uilidecht neimdechfrech uilidhi na mball co h-uilidhi, mar ata bolgach & gerba noch ata o uilidecht na mball , oir is neimdechfrech iad in gach rand don corp co h-uilidhi. Item aderur uilidecht na mbrigh risin n-allus in tan fo tic se deis comartha in dilega ina tigernuighid na briga deis comartha in dilega d' innarbad adbuir na h-eslainti.
¶2] Modh ele i n-abur uilidhecht uilidhi truaillighthi & is amlaidh sin ata in lubra ina h-eslainti truaillighthi gun a cuis, oir is cuis & is adbur don uili eslainti hi & is mar sin ita in réma ina cuis & ina adbur dona h-eslaintib co h-uilidhi & do moran d' eslaintib. & Ata tisis co uilidhi, oir is uilidhi a h-adbur & a h-eslainti. Item fetuid uilidecht neimdechfrech techt on gaili & ona h-aoibh & ona h-indibh, & is
p.51mar sin ita in flux bronn & fetuid techt on incind mar sin. Item aderur uilidecht uilidhi gortuighe & is amlaid sin ata epilepsia uilidhi, oir gortuighe si in corp uili ina h-aixis. & Ata apoplexia ina h-eslainti uilidhi, oir toirmiscid si cuimne & gluasacht. & Aderur uilidecht uilidhi na méidi & is amlaid sin aderur in pairilis do beith uilidhi, oir tachmuingidh si leth in cinn a coitcindi no mer no ball ele rannuighe. & Aderur eslainti an cinn do beith uilidhi, amail ata a teindes & Aderur ni ele do beith o uilidecht uilidhi tosanuigh & is amlaid sin atait eslainti in craidhe uilidhi, mar ata tremor & singcopis. Aderur eslainti na n-áo do beith uilidhi, mar ata a tes & i duinti. Aderur [eslainti] na n-indi4 do beith uilidhi, mar ata sdirilitas. & Aderur uilidecht uilidhi salcuir, mar ata ictericia & morfea & h-enteria.
¶3] Aderur uilidecht uilidhi boill umcengul, oir cenglaid si maille risna ballaib ele co h-uilidhi, mar ata [eslainti an gaili mar ata] in sgethrach & neimdilegad no gaothmuirecht no siadumlacht, no eslainti na n-indidh mar ata colica & illica, & eslainti na n-arund & in lesa, mar atait clocha, oir is boill serbisecha don corp co h-uilidhi na boill sin.
¶4] Item aderur eslainti aontadach co h-uilidhi re titanus, oir is eslainti uilidhi sin, oir connmuidh in corp co h-uilidhi no in rand uachtarach no in rand ichtarach don corp, & dechfrigid oipicostina & oimpicostina, oir tachmuingid epicostina leth in cuil & empicostina leth na h-aighchi & tachmuingidh tetanus iad ar aon. Et aderur eslainti uilidhi ele do beith and .i. eslainti coitcind & idirdeluighter ina n-eslaintib comcosmaile & oifigacha, & sgailti na mball ndluith o lothuib & do crechtuibh, & atait eslainti ele uilidhi ann aderum isin 3 lebur inar ndiaigh do reir na ndoctuireadh.


text:
Stafainn
Is e sgìre (reachdail) Eaglais na h-Alba agus sgìre croitearachd air taobh sear Tròndairnis Eilean Sgitheanach a th' ann an Stafainn[1]. Tha an sgìre sìnte fo charnaich Cuithe Fhraing bhon Leth Allt gu deas thairis gu Cille Moluaig air Tuath.
Tha Stafainn a' gabhail a-steach grunnan bailtean croitearachd: a-nios bho deas: An Leth Allt, Clachan, Dìg, Flòdaigearraidh is Baile Mhic Chuinne.
Tha An Clachan, far a bheil Eaglais na h-Alba agus Eaglais Shaor còmhla le bun-sgoil agus Ionad "Columba 1400" suidhichte aig 57° 37′ Tuath agus 6° 13′ Iar. Tha bùth, talla, taighean beaga agus ionad pheatroil sìnte a mach ri taobh an rathaid eadar Clachan agus Digg.
A-rèir staitistearachd ann an 2001, b' urrainn do 61% den t-sluagh Gàidhlig a bhruidhinn is a thuigsinn. [2] Ann an 2010 bha Gàidhlig aig 25 cloinne a-mach à 30 ann an Bun-sgoil Stafainn.[3]
Ann an 2010 bhuaileadh an tiotal "Coimhearsnachd Gàidhlig na Bliadhna" air le Comann na Gàidhlig. 'S e a’ chiad turas a bha an fharpais air a bhith ann. Fhuair a' choimhearsnachd a’ phrìomh dhuais de thrì mìle not (£3,000).[4]
Tha clachan Diùrasach ann an Stafainn anns an fhuaireadh annta lorgan agus fosailean de chnàimhean dìneasair. ’Nam measg tha Dearcmhara, ichthyosaur a bha beò mu 170 millean bliadhna air ais. Dh’aithneachadh e mar gné ùr de dhìneasair ann an 2015 agus thugadh an t-ainm Gàidhlig “Dearcmhara” air.[5]
Urras an Taobh Sear[deasaich | deasaich an tùs]
Chuireadh Urras an Taobh Sear an cois ann an 1994 air sgàth 's gun robh dragh air daoine leis mar a bha àireamh-sluaigh na sgìre a' crìonadh.[6]
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Maoilios Caimbeul (1944-), bàrd, sgrìobhadair
- Murchadh Mac a' Phearsain (1907-1971), seinneadair
- Niall Peutan (1888-1973), seinneadair
- Seonaidh MacGillìosa (1897-1971), seinneadair
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Ainmean Àite na h-Alba
- ↑ Mac an Tàilleir, Iain (2004) 1901-2001 Gaelic in the Census (PowerPoint) Linguae Celticae. A tarraing air: 22 an t-Sultain 2010
- ↑ Ross, John (18 an t-Sultain 2010) "Second school set to replace English with Gaelic as classroom language". Dùn Èideann: The Scotsman. A' tarraing air 22 an t-Sultain 2010.
- ↑ Stornoway Gazette: Coimhearsnachd Ghàidhlig na Bliadhna Sgrìobhte 1d Sultain 2010. A' tarraing air 10 Samhain 2014
- ↑ BBC Naidheachdan 2015-01-12: Ainm Gàidhlig air dìneasair ùr (air a tharraing 2015-01-20)
- ↑ Eachdraidh an Urrais aig Làrach-lìn an Urrais


text:
- TIOTAL
- Oisean a' Chungadair, Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00965
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1940an; 1950an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12620
- KEYWORDS
- bùth chungadaireachd
Donnchadh Mac a' Phearsain
cungadair
baile
carbadan
Caol Loch Aillse
Dh'fhosgail Donnchadh Mac a' Phearsain a' bhùth chungadaireachd aige nuair a chaidh e a Chaol Loch Aillse ann an 1912. Bha e far an robh Prìomh Shràid is Rathad an Stèisein a' coinneachadh, far an robh mòran luchd-turais air ais is air adhart on stèisean is an laimrig far an robh an aiseag a' dol dhan Eilean Sgitheanach. A bharrachd air stuthan leigheis, bha stuthan camara anns a' bhùth aige cuideachd, seach gun robh Mac a' Phearsain dèidheil air togail dhealbhan. Bha cuid de na dealbhan aige fhèin ann an uinneagan na bùtha, còmhla ri sanasan airson stuthan Kodak. 'S e seòrsa de dh'oifis-turasachd a bh' anns a'bhùth cuideachd, oir bha Mac a' Phearsain a' reic mhapaichean, cuimhneachain is an Leabhar-iùil Pòcaid ainmeil aige, anns an robh a h-uile sgath fiosrachaidh a dh'fheumadh neach-siubhail. Tha sanas airson an Leabhar-iùil anns an uinneig air an taobh chlì dhen bhùth anns an dealbh seo
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
An Danmhairg
'S e dùthaich anns an Roinn-Eòrpa a tha ann an Danmhairg[1][2][3][4][5] neo an Danmhairc[6][7], ainm oifigeil: Rìoghachd na Danmhairg (Danmhairgis: Kongeriget Danmark). 'S i an dùthaich as lugha 's as deasaiche de na Dùthchannan Lochlannach, is 's i ball den Aonadh Eòrpaich . Tha i suidhichte 'san Lochlainn, a tha 'san tuath na Roinn-Eòrpa, ach chan eil i air a' cheann-tìre na Lochlainn. Tha a' Ghearmailt deas air an Danmhairg. Tha Copenhagen na prìomh-bhaile. Tha na h-Eileanan Fàro nan ceàrn fhèin riaghlach ann an Rìoghachd na Danmhairg. Tha iad suidhichte anns a' Chuan Siar eadar Nirribhidh agus Innis Tìle. 'S e dathaich fhèin-riaghladh ann an Rìoghachd na Danmhairge a tha anns a' Ghraonlainn.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Eadar 1397 agus 1523 bhuineadh an dùthaich dhan Aonadh Kalmar.[8] Bha an dùthaich gu mòr an sàs gnothach Tràilleachd thar a' Chuain Shiar eadar an 16mh Linn agus an 19mh Linn. Chaidh an sreath telebhisein 1864 fhilmeadh anns an Danmhairg, mun Dàrna Cogadh Schlwesig ann an 1864.
Bailtean as Motha[deasaich | deasaich an tùs]
Seo liosta na deich bailtean as motha na dùthcha a leanas:[9]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Am Faclair Gàidhlig - Beurla, Colin Mark, foillsichte aig Routledge, Lunnainn (2004), ISBN 0-415-29761-3
- ↑ Cothrom Ionnsachaidh, Ronald Black, ISBN 0-906981-33-6
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Brìgh nam Facal, Faclair Ùr don Bhun-sgoil (deas. Cox, Richard A.V.) - ISBN 0-903204-21-5
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1-871901-39-1
- ↑ Sudsverige
- ↑ City Population


text:
Bidh Seachdain na Gàidhlig a’ comharrachadh na Gàidhlig ann am prìomh bhaile na h-Alba. Le tachartasan a bhios a’ cur na Gàidhlig aig a chridhe, a’ sealltainn gum bi an cànan eachdraidheil seo a’ toirt buaidh air Dùn Èideann san latha a th’ ann an-diugh, tha mi a’ mèorachadh air cho cudromach ‘s a tha an fhèis. Agus chan eil àite nas fheàrr airson meòrachadh mar seo a dhèanamh na ann an colbh Gàidhlig pàipeir nàiseanta, air a chlò-bhualadh ann an Dùn Èideann fhèin. Dhòmhsa, mar oileanach PhD ann an Oilthigh Dhùn Èideann, tha dàimh gu math dlùth eadar a’ Ghàidhlig agus Dùn Èideann. Chan e a-mhàin cànan nan Eilean Siar a th’ innte, ach cuideachd cànan ar prìomh bhaile. Agus tha mi an dòchas gum fairich agus faic sibh an dàimh sin aig tachartasan Seachdain na Gàidhlig.
Tha Dùn Èideann ainmeil mar bhaile nam fèisean – na fèisean as motha san t-saoghal gu dearbh – agus bidh daoine a’ tighinn às gach ceàrnaidh den t-saoghal airson an obair aca a shealltainn an seo – ealain, ceòl, cleasachd – agus tha fhios gur ann tric a bhios blasad den chultar aca fhèin anns an obair seo. Chan eil eiseimpleir nas fheàrr de seo na Mela – fèis cultar nan Innseachan. Gu dearbh, tha fèis Jazz agus Blues ann cuideachd – ceòl à Ameireaga. Ach dè mu dheidhinn cultar na h-Alba fhèin? Nuair a thèid sinn sìos am Mìle Rìoghail, cha tig stad air na h-ìomhaighean Albannach – an tartan, na fèilidhean, na pìoban, an t-uisge-beatha … Tha Dùn Èideann glè thoilichte a bhith Albannach agus eadar-nàiseanta aig an aon àm. Chan eil mòran Gàidhlig ann, ge-tà. Ma thèid thu gu Caerdydd no Baile Àth Cliath, chì thu gu bheil na cànanan dùthchasail acasan nam pàirt mòr den àite – fèin-aithne nan daoine. Gu tradaiseanta, bha Dùn Èideann ag iarraidh a h-uile rud a bha Albannach, ach an cànan. Ach chan eil cànan agus cultar dealaichte ri chèile. Bidh cànan a’ buntainn do chultar agus tuigidh sinn cultaran tron chànan aca. Càit a bheil a’ Ghàidhlig? Mar phrìomh bhaile na h-Alba, feumaidh Dùn Èideann a bhith a’ riochdachadh nan Gàidheal – an t-iomadh Gàidheal a bhios a’ fuireach, ag obair, ag ionnsachadh agus a’ nochdadh air an àrd-ùrlar anns a’ bhaile – gu dearbh, sa Ghalltachd air fad, cho math ri àite sam bith air a’ Ghàidhealtachd.
Uill, an t-seachdain seo – thòisich i an-dè – bidh Seachdain na Gàidhlig againn ann an Dùn Èideann. Prìomh bhaile na h-Alba, baile nam fèisean, a’ sealltainn moit às a’ chultar dhùthchasail aice. Bidh an t-sluagh-ghairm againn – a’ dèanamh fèill air a’ Ghàidhlig ann am baile nam fèisean gu h-eachdraidheil agus san latha an-diugh – a’ cur nar cuimhne gu bheil an cànan cudromach an seo. Agus tha a’ Ghàidhlig a’ buntainn dhuinn uile – Gàidheil, Albannaich, daoine eadar-nàiseanta. Tha sinn èolach air rudan co-cheangailte ris a’ Ghàidhlig – na cèilidhean, an cèol agus ainmean-àite. Ach, a-nis, gheibh sinn an cothrom am pàirt a bhios a’ Ghàidhlig a’ cluich sa h-uile rud a tha seo a chomharrachadh.
Tha am facal whisky a’ tighinn bho uisge-beatha, agus bidh an cothrom blasad uisge-bheatha Diardaoin an 17mh a’ sealltainn nan ceanglaichean a th’ aig a’ Ghàidhlig ris an uisge-bheatha agus na h-ainmean-àite a bhios a’ nochdadh air botail uisge-bheatha. Bidh na h-Albannaich a’ bruidhinn agus ag òl na Gàidhlig a h-uile latha – agus òlaidh sinn deoch-slàinte na Gàidhlig aig an tachartas seo!
Bidh oidhche film againn Diciadain an 16mh. Cothrom ‘Shepherds of Berneray’ fhaicinn a-rithist agus ‘Tron Doras’ – comadaidh car dorch sa Ghàidhlig. Bidh na daoine a rinn am film ann airson ceistean a fhreagairt, agus gheibh sinn a-mach mar as urrainn dhuinn a’ Ghàidhlig a riochdachadh ann am film: mar phrìomh chuspair prògraim aithrisich, no meadhan comadaidh. Agus thig beachdan ùra an-àird a thaobh cleachdadh a’ chànain ann am film tron Q&A – gu sònraichte às dèidh glainne fìona no dhà!
Ma bhios tu a’ leughadh seo, tha fhios gum bi thu mar-thà dèidheil air rudan Gàidhlig, ach tha an t-àm ann airson a’ Ghàidhlig a bhith am measg nam fèisean sa bhaile, an cànan a’ nochdadh air an àrd-ùrlar, mar gum b’ eadh, ann am prìomh bhaile na h-Alba. Tha fhios againn gum bi tachartasan mar seo cudromach. Tha an saoghal feumach air fèisean agus fèilltean, a’ faighinn tlachd à tachartasan sònraichte. ’S urrainn dhuinn soirbheachas nan Gàidheal a chomharrachadh, agus sinn a’ smaoineachadh mu dheidhinn an àite a th’ aig a’ Ghàidhlig ann an eachdraidh, agus ann an Alba san latha an-diugh agus, gu dearbh, ann am baile nam fèisean.
Airson barrachd fiosrachaidh: www.seachdainnagaidhlig.com
GAELIC GUIDE FOR LEARNERS
Children’s books in Gaelic - 2
This week we look at the beginning of Sgeulachd Pheadair Rabaid (The Tale of Peter Rabbit) where the reader is introduced to the lagomorphic family, to see examples of the various ways in which the names of characters can be rendered into Gaelic.
“Aon uair bha ceithir rabaidean beaga ann - Flopsaidh, Mopsaidh, Earball-Canaich, agus Peadar. Bha iad a’ fuireach còmhla ri am màthair ann an toll anns a’ ghainmhich fo chraoibh mhòir giuthais.” (Once there were four small rabbits – Flopsy, Mopsy, Cottontail and Peter. They were living with their mother in a hole in the sand under a large pine tree.) (Beatrix Potter, Sgeulachd Pheadair Rabaid, translated from the English by Seumas Ruairidh MacDhòmhnaill.)
Notes: Translators have a variety of ways in which they can to deal with proper nouns. Names such as Peter, which have an established Gaelic version are the most straightforward to deal with (‘Peadar’). Those such as ‘Cottontail’, which have a literal definition can be turned into meaningful Gaelic (‘Earball-Canaich’ – literally ‘the Tail of Cotton’). And the pronunciation of nonsense names like ‘Flopsy’’ and ‘Mopsy’ can be imitated in Gaelic spelling (‘Flopsaidh’ and ‘Mopsaidh’).
Sabhal Mòr Ostaig offers Gaelic learning opportunities at the College and by distance-learning.
O chionn 80 bliadhna – on Weekly Scotsman, 14 Samhain 1936
Cidheachan is Rathaidean
Chan eil ceàrn de’n Ghàidhealtachd is feumaiche air cidheachan agus rathaidean na na h-Eileanan, oir tha dòmhladas sluaigh an sin nach faighear ach ainneamh air tir-mór. Tha adhart air a dhèanamh an dòighean eile, ach, a thaobh an dà ghoiris so, tha cùisean ach beag mar a bha iad o cheann nam ficheadan bliadhna.
C’arson a tha cùisean mar so tha e duilich a ràdh. Bha geallaidhean air an toirt seachad o àm gu àm, ach is glé bheag a chaidh a dhèanadh, go sònruicht a thaobh chidheachan. Theagamh nach bi móran feum orra an ùine gun a bhi fada, oir tha bàtaichean-athair a’ dol an lìonmhorachd agus tha na h-Eileanan air tì an cuid féin fhaighinn dhiubh. Is e puirt-athair is mò air am bi de mhiadh na puirt-mhara mu’n téid a bheag de bhliadhnachan seachad, agus bidh iad na’s fhasa dheilbh na cidheachan. A thaobh rathaidean bidh feum orrasan daonnan, agus dh’fhaoidte gu’m faighear iad uidh air n-uidh, a réir is mar a bhios comasan na Stàide dol am meud. An iomadh seòl eile tha suidheachadh na Gàidhealtachd a’ dol am feabhas gu bras, ach chan fhaod sinn sgur de bhi ’g iarraidh tuillidh de chomhfhurtachd agus de shòlasan.
Cha chòir a bhi làn riaraichte leis na th’ againn air neo fàsaidh sinn coltach ri uisge tàimh, gun bhlas, gun chumhachd. Am fear is mò a shireas is e is dòcha faighinn.


text:
- TIOTAL
- Drochaid-choisich thar Abhainn Gàidhealach, 's dòcha an Abhainn Dhè
- EXTERNAL ID
- HCD00909
- ÀITE
- neo-aithnichte
- SGÌRE
- neo-aithnichte
- SIORRACHD/PARRAIST
- NEO-AITHNICHTE
- LINN
- 1900an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12573
- KEYWORDS
- abhainn
drochaid
easan
daoine
Tha sealladh eirmseach de na h-easan agus an abhainn aig na daoine spaideil seo air an drochaid-choisich. 'S cinnteach gun deach an dealbh seo a thogail ann an sgìre Obar Dheathainn, agus 's buailteach gur e an Abhainn Dhè a th' innte, nuair a bha Donnachadh Mac a' Phearsain a' treannadh a bhith na lèigheadair
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
1926
MCMXXVI
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Bhuannaich Grazia Deledda an Duais Nobel ann an Litreachas.
- Cur às do Thràilleachd ann an Neapàl agus An Aetiòp.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 11 an Gearran - Leslie Nielsen, ann an Regina, Canada. Cleasaiche.
- 24 am Màrt - Dario Fo, dràmaire às an Eadailt.
- 25 am Màrt - Derek Bickerton, cànanaiche.
- 14 an Giblean - Leopoldo Calvo-Sotelo y Bustelo, ann am Madrid. Neach-poileataigs às an Spàinn.
- 1 an t-Ògmhios - Andy Griffith, ann am Mount Airy. Actair às na Stàitean Aonaichte.
- 30 an t-Ògmhios - Paul Berg, ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 1 an t-Iuchar - Robert Fogel, eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 16 an t-Iuchar - Irwin Rose ann an Eabhraig Nuadh. Bith-eòlaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 11 an Lùnasdal - Aaron Klug, ann an Želva. Ceimigear.
- 13 an Lùnasdal - Fidel Alejandro Castro Ruz, ann am Birán. Neach-poileataigs à Cùba.
- 12 an Dùbhlachd - Dòmhnall Aonghais Bhàin, bàrd Gàidhlig à Uibhist a Deas.
- Fionnlagh J MacDhòmhnaill - deasaiche agus riochdaire telebhisein agus réidio às na Hearadh.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 29 am Faoilleach - Benjamin Neeve Peach, clach-eòlaiche Breatannach.
- 21 an Gearran - Heike Kamerlingh Onnes ann an Leiden, eòlaiche-fiosaig.
- 14 an t-Sultain - Rudolf Christoph Eucken, sgrìobhadair Gearmailteach.
- 29 an Dùbhlachd - Rainer Maria Rilke, ann am Montreux. Bàrd às an Ostair.
- Frances Tolmie - a chruinnich iomadh òran Ghàidhlig.


text:
- TIOTAL
- Seud-muineil airgid ga thoirt do bhean a' Phrobhaist, 1955
- EXTERNAL ID
- PAN_19_053
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1955
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20578
- KEYWORDS
- probhaistean
borghan rìoghail
bailtean malairt rìoghail
bailtean rìoghail
bùirdeasach
bùirdeiseach
saoranaich
San deilbh seo, chithear am probhaist Seumas Mac an Tòisich Griogair agus a' bhean aig tachartas maidne ann an Taigh a' Bhaile, Inbhir Nis às dèidh do sheud-muineil le òradh airgid a bhith air a thoirt do bhean a' Phrobhaist airson cleachdadh aig tachartasan catharra.
Chaidh a thoirt dhi air 14 Giblean 1955 beagan uair a thìde ro thachartas na b'fhaide den latha anns an Taigh-dhealbh Playhouse nuair a chaidh Saorsa Borgh Rìaghail Inbhir Nis a bhuileachadh air an Fhìor Urr Tòmas MacIain, Cathraiche Bòrd Dealain-uisge Ceann a Tuath na h-Alba; Sir Ùisdean MacCoinnich, seann Probhaist Inbhir Nis; agus an Caiptean Anthony Miers, a rinn cliù dha fhèin mar chommandair bàta-tumaidh ann an 1942.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Ag ath-chur craobh aig Oighreachd Rèilig, Cnoc Mhoire
- EXTERNAL ID
- QZP99_93154_08_07
- ÀITE
- Oighreachd Rèilig
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Sgìre Mhoire
- DEIT
- 1880
- LINN
- 1880an
- CRUTHADAIR
- I F Grant
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38531
- KEYWORDS
- craobhan
oighreachdan
fearainn
gàraidhean
maiseachadh-tìre
Tha an dealbh seo a' sealltainn craobh ga h-ath-chur air Oighreachd Rèilig, faisg air Inbhir Nis. Bha an oighreachd co-cheangailte ri teaghlach Fhriseil à Rèilig. Bha a' chraobh cho trom is gun robh còignear fhear ga slaodadh dhan trèileir, ceathrar ga cumail stèidheil is cù a' cumail sùil orra. Bha na fir a bha ag obair air an oighreachd a' faighinn eadar 12 is 15 tasdan gach seachdain
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
Formentera
'S e eilean Spàinnteach agus an t-eilean as lugha de na h-Eileanan Balèarach a tha ann am Formentera. Tha e suidhichte mu shia cilemeatair air falbh bho Ibiza.
Tha Formentera suidhichte anns a’ Mhuir Mheadhanaich. Tha e cho farsaing ri 83.24 km² cilemeatair ceàrnagach agus tha e 19 cilemeatair a dh’fhad. Anns a’ bhliadhna 2007 bha 8.442 de shluagh ann le dlùths aig àireamh 101,5 duine gach km².
Tha Sant Francesc Xavier na phrìomh-bhaile.
Tha Sant Ferran de ses Roques, El Pilar de la Mola agus La Savina nam bailtean mòra eile.
Tha tuam-thursachain Ca na Costa ri taobh an rathaid a tha a' ruith eadar Post Savina agus San Fernando. Tha e bhon 16mh neo an 18mh linn RC. [1]
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “Iùil cuairtean Culturach nan Roinnean Eòrpach”; Neach-foillseachaidh: Buidhne Stéidhichte airson Turasachd an AER”, foillsichte aig MACULART, S. A. , Barcelona, 1995, ISBN 84-87722-19-9


text:
- TIOTAL
- Sligh'-uisge aig Cille Chuimein
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0253_AT
- ÀITE
- Cille Chuimein
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Both Fhleisginn 's Obar Thairbh
- DEIT
- 2009
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Andrew Taylor
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Andrew Taylor
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32154
- KEYWORDS
- slighean-uisge
Slighe-uisge a' Chaledonian
claisean slighe-uisge
Thomas Telford
innealan-draghaidh
soithichean
longan
bàtaichean
Tha an dealbh seo a' sealltainn glasan a' chanàil ann an Cille Chuimein. Aon de shreath de chòig ghlasan sa bhaile, far a bheil Canàl a' Ghlinne Mhòir a' tuiteam sìos gus coinneachadh ri Loch Nis.
Tha Shligh'-uisge a' Ghlinn Mhòir a' ceangal na Corpaich, faisg air A' Ghearasdan, ri Clach na h-Aire ann an Inbhir Nis agus tha mu 60 mìle a dh'fhaid ann. Chaidh a thogail airson gum biodh e leathann gu leòr ann an cuid de dh'àitichean airson gun deigheadh aig soithichean-ghunnaichean a' Chabhlaich Rìoghail air a chleachdadh aig àm Cogadh Napoleon. Dheigheadh aig soithichean air Caolas Arcaibh agus Cabhlach na Frainge a sheachnadh. 'S e lochan a bh' ann mu thràth a tha sa chuid sa motha dhen t-sligh'-uisge - Loch Dhabhach Phùir, Loch Nis, Loch Omhaich agus Loch Lòchaidh. Tha 29 glasan air an t-sligh'-uisge, le 'Neptune's Staircase', (sreath de 8 ghlasan ann am Bainbhidh) nam measg. Chaidh tòiseachadh air an t-sligh'-uisge a dhealbhachadh ann an 1773 le Seumas Watt ach deach tòiseachadh air a thogail gu 1803 agus, an uair sin, b' e Jessop agus Telford an luchd-dealbhachaidh a bh' ann. Chaidh cuid dheth fhosgladh ann an 1822 agus chuireadh crìoch air eadar 1843 is 1847.
Chaidh am baile seo ainmeachadh air Naomh Chuimein. Chaidh an t-ainm Cille Chuimein atharrachadh gu Fort Augustus san 18mh linn nuair a thog an Seanalair Wade dùn an sin ri taobh Loch Nis. Chaidh an dùn ainmeachadh air fear de mhic Sheòrais II air a bheil daoine eòlach an dèidh seo mar Diùc Chumberland, am 'buidsear' ainmeil a bh' aig Cuil Lodair