text:
Simón Bolívar
B’ e Simón Bolívar (IPA: si:mon bo:liBar, ainm fada: Simón José Antonio de la Santísima Trinidad Bolívar y Palacios Ponte y Blanco) saighdear agus neach-poileataigs às A' Bheiniseala. Rugadh e ann an Caracas air an 24mh latha dhen Iuchar 1783 agus chaochail e ann an Santa Marta, (Poblachd Ghranada Ùire) air an 17mh latha dhen Dhùbhlachd 1830.[2] Shaoraich e Aimearaga Laideann agus chuir e ruaig air feachdan na Spàinne. ‘S e a’ chiad ceann-suidhe Choloimbia a bh’ ann.
Susbaint
Teaghlach agus Foghlam[deasaich | deasaich an tùs]
‘S e daoine chumhachdail bheairteach le freumhan ann an Dùthaich nam Basgach a bh’ ann a theaghlach. Fhuair iad an sloinneadh bhon a’ bhaile bheag ris an canar Ziortza-Bolibar, ann am Bizkaia. Ràinig iad A' Bheiniseala anns an 16mh Linn. Bha oighreachdan mòra aca air feadh na dùthcha, tràillean agus mèinnean òir, airgid agus copair cuideachd. Cheannaich a sheannair tìotal uaisle ann an 1728.
‘S e cornailear a bh’ ann athair, Juan Vicente Bolívar y Ponte. Bhuineadh a mhàthair, María de la Concepción Palacios y Blanco, do theaghlach beairteach. Thogadh e ann an Caracas aig taigh Shimón Rodríguez, o chionns gun do bhàsaich athair nuair a bha Bolívar dìreach 2½ bliadhna a dh’aois, is a mhàthair nuair a bha e naoi. Bha e dlùth air Hipólita, tràill dhubh is i ga thogail an àite a phàrantan mairbh. Bha triùir peathraichean is bràthair na bu mhotha aige, Juan Vicente, María Antonia, Juana agus María del Carmen. Bhàsaich an tè mu dheireadh na leanabas. Thug Hipólita agus Simón Rodríguez buaidh mhòr air, is fhuair e na beachdan poiliteagach aige bhon fhear sin.
Fhuair e a chuid fhoghlaim bho sreath dhe oidean is tìdsearan ainmeil anns an dùthaich aige. Nuair a bha e 14 bliadhna a dh’aois chaidh e dhan sgoil saighdearachd Milicias de Veraguas. Bha athair air a bhith os cionn na sgoile sin o chion fhada is dh’ionnsaich e mòran a chleachd e anns na cogaidhean is iomairtean a rinn e an aghaidh na Spàinne. Choilean e a chuid fhoghlaim le turas gus An Roinn Eòrpa is thill e dhachaidh ann an 1807.
Phòs e ri boireannach Spàinnteach, María Teresa del Toro y Alayza, ann an Madrid ann an 1802. Chaochail i an ceann ochd mìosan anns A’Bheiniseal leis an fhiabhras bhuidhe.[3] Cha do phòs e ri tè neo tè a-rithist, ged an robh leanainn aige fad a bheatha, Manuela Saénz, boireannach beairteach à Quito.[4]
A’ Chiad Iomairt[deasaich | deasaich an tùs]
Cha robh Bolívar idir an sàs anns a’ chiad iomairt an aghaidh na Spàinne anns A’ Bheiniseala ann an 1809 ach ghabh e pàirt ann am misean gu Lunnainn ann an 1810 còmhla ri reubaltaich eile is iad ag iarraidh air an Rìoghachd Aonaichte gun tugadh iad taic dhaibh.[5] Rèitich e leis na daoine ann an Sasainn taobh mhalairt agus fiù’s choinnich e ris an Diùc Wellington.
Ghairm Caracas a chuid neo-eisimeileachd ann an 1811 nuair a bha An Fhraing a’ toirt ionnsaigh air An Spàinn air taobh thall a’ chuain.[6] Dh’ fhàs Bolívar a bhith na chornailear aig an àm sin is e fo òrdughan Miranda. Chaill na reubaltaich an iomairt sin is theich Bolívar bhon daingneach aig San Felipe ann an 1812 gus na h-oighreachdan aige. Rinn e brath air Miranda, thug e seachad e dhan na Spàinntich is le sin fhuair e cead-siubhail. Chaidh e gu Curaçao.[7] Dh’fhàg Bolívar is a càirdean air Miranda gun do rinn esan fhèin brath air a’ phoblachd aca.
Thill e gu Cartagena de Indias an ceann greis is e na oifigear leis na feachdan a bha a’ sabaid an aghaidh na Spàinne. Bha e cho soirbheachail leis an iomairt armailt a thug e ri taobh na h-aibhe Mhagdalena gun d’ fhuair e cead bhon riaghaltas airson ionnsaigh a thoirt air A’ Bheiniseala. Bha na reubaltaich ann an droch staing an siud, oir bha mòran de dhaoine air an iomairt a leigeil dheth is leis gun do thog na Spàinntich tòrachd chruaidh orrasan. Cha robh na daoine airson a bhith ga leantainn idir. Bha làn fhios aige gum b’ fheudar dha daoine na dùthcha a roinneadh bhon an Spàinn is bha e cinnteach dìreach cho cunnartach ‘s gum biodh na sgaraidhean eadar na reubaltaich fhèin dhan iomairt. Ghairm e Cogadh gu Bàs an aghaidh na Spàinne, is gheall e gum marbhadh e gach fear is tè, Spàinnteach neo Aimearaganach, nach tugadh taic dha na reubaltaich.[8] Ghabh e Caracas thairis ann an 1813 is ghairm e fhèin na Dheachdaire.
A’ dh’aindeoin sin, bha na daoine na aghaidh o chionns gu robh iad amharasach gur e dìreach gluasad daoine bheairteach nam bailtean a bh’ann na rinn e. Thug na llaneros, dròbhairean às an dùthaich is deagh shaighdearan cuideachd, an cuid taic dhan Spàinn is le sin chaidh e Caracas an an 1814. Chuir na reubaltaich an greim e is iad dhen bheachd gu robh e na bu choireach. B’ fheudar do Bholìvar an dùthaich fhàgail a-rithist. Bha an Rìgh Fernando VII air ais os cionn an riaghaltais thall anns an Spàinn is Napoléon an greim ann an Elba.[9][10] Le sin, chuir an Rìgh arm mòr air dòigh is chaidh na feachdan sin do dh’Aimearaga, far an do chuir iad ruaig air na reubaltaich.[11]
Air Fògradh[deasaich | deasaich an tùs]
Ràinig Bolívar Iaimeuca ann an 1815. Sgrìobh e litir fosgailte is e ag iarraidh air an t-saoghal gu lèir gum beireadh taic dha na reubaltaich. Cha d’fhuair e taic ach bho Haiti, poblachd bheag dhe seann thràillean. Chuir ceann-suidhe, Alexandre Pétion na dùthcha fàilte chridheil orrasan is taic airgid na lùib. Le sin, b’ urrainn dha na reubaltaich an iomairt aca a thoisich a-rithist. ‘S e Pétion fhèin a dhearbh do Bholívar gum bu choir dha saorsa a thoirt dha na tràillean air feadh Aimearaga a Deas. Thug e ionnsaigh air A’ Bheiniseala a-rithist ann an 1816. B’ urrainn dha an t-Eilean Margarita a ghlacadh, is corra bailtean air oirthir An Roinn Charaibeach cuideachd. A’ dh’aindeoin sin chaill e an iomairt is thill e gu Haiti, fiù’s gun do shaoraich na tràillean a dh’aontaich iad an t-arm aige.
Pearu[deasaich | deasaich an tùs]
Ràinig e Pearu air a’ chiad latha dhen Shultain 1823. Chuir an riaghaltas e os cionn na feachdan aca is nochd iomairt chruaidh an aghaidh Arm Righ na Spàinne. B’ fheudar dha na feachdan sin a’ sabaid shuas eadar na Beanntan na h-Andes agus ann an ceann a deas na dùthcha. Chaidh an ceann-suidhe Tagle a chur às an dreuchd agus thug an riaghaltas an dreuchd gu Bolívar. Leasaich e an t-arm is dh’aontaich e ne feachdan aige. Leis na h-atharrachaidhean sin, b’ urrainn dha na Pearuanaich an iomairt a bhuannachadh is cuir iad crìoch air buaidh na Spàinne anns an dùthaich aca air an 6mh latha dhen Dhùbhlachd 1824.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Geni
- ↑ Bolívarmo
- ↑ Solo Genealogia
- ↑ BBC
- ↑ UK in Mexico
- ↑ Venezuela Tuya
- ↑ Natalis
- ↑ Rena
- ↑ Biografías y Vidas
- ↑ History.com
- ↑ Efemeridades Venezolanas
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- El General en su laberinto, Gabriel José García Márquez
Simón Bolívar • Francisco de Paula Santander • Joaquín Mosquera • Rafael Urdaneta • Domingo Caycedo Santamaría • Jerónimo de Mendoza Galavís • José Ignacio de Márquez Barreto • Pedro Alcántara Herrán • Juan de Dios Aranzazu • Tomás Cipriano de Mosquera • Rufino Cuervo y Barreto • José Hilario López • José María Obando • José María Melo • Tomás Herrera • José de Obaldía • Manuel María Mallarino • Mariano Ospina Rodríguez • Juan José Nieto Gil • Bartolomé Calvo • Leonardo Canal González • Froilán Largacha • Manuel Murillo Toro • José María Rojas Garrido • Santos Acosta Castillo Joaquín Riascos • Santos Gutiérrez Prieto • Eustorgio Salgar • Santiago Pérez de Manosalbas • Aquileo Parra Gómez • Manuel María Ramírez Fortoul • Julián Trujillo Largacha • Rafael Núñez Moledo • Francisco Javier Zaldúa • Clímaco Calderón • José Eusebio Otálora • Ezequiel Hurtado • José María Campo Serrano • Eliseo Payán • Carlos Holguín Mallarino • Miguel Antonio Caro Tovar • Manuel Antonio Sanclemente • José Manuel Marroquín • Rafael Reyes • Diego Lemos • Jorge Holguín Jaramillo • Ramón González Valencia • Carlos E. Restrepo Restrepo • José Vicente Concha • Marco Fidel Suárez • Pedro Nel Ospina Vásquez • Miguel Abadía Méndez • Enrique Olaya Herrera • Alfonso López Pumarejo • Eduardo Santos • Darío Echandía Olaya • Alberto Lleras Camargo • Mariano Ospina Pérez • Laureano Gómez Castro • Roberto Urdaneta Arbeláez • Gustavo Rojas Pinilla • Gabriel París • Guillermo León Valencia • Carlos Lleras Restrepo • Misael Pastrana Borrero • Alfonso López Michelsen • Julio César Turbay Ayala • Belisario Betancur Cuartas • Virgilio Barco Vargas • César Gaviria Trujillo • Ernesto Samper • Carlos Lemos Simmonds • Andrés Pastrana Arango • Álvaro Uribe • Juan Manuel Santos Calderón


c: text/html

text:
- TIOTAL
- Daibhidh agus Barbara Moireasdan , Saingea Beag, Diùranais
- EXTERNAL ID
- PC_MORRISON_5
- ÀITE
- Diùranais
- SGÌRE
- Eadar Dhà Chaolas agus Diùranais
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Diùirnis
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Willie Morrison
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29289
- KEYWORDS
- a' togail dhealbhan
daoine
croitearan
croitearach
croitean
iasgach
Is e seo dealbh de Dhàibhidh agus Barbara Mhoireasdan, seanair agus seanmhair taobh athar dhan neach-naidheachd agus neach-deasachaidh Uilleam Moireasdan. Chaidh a togail anmoch anns na 1930an aig Saingea Beag, Diùranais.
Bha naoinear anns an teaghlach aig Dàibhidh agus Barbara, ochdnar nach do chaochail agus nighean a bharrachd a bha aig Barbara le balach à taigh ann an Dun Èideann far an robh I ag obair mar bhan-oglach mus do phòs i. 'S ann à Bada Call, Sgobhairidh a bha Barbara agus 's e Moireasdanach a bh' innte cuideachd. Bha I uabhasach bodhar air sailleabh na teasaich dheirg a ghabh I nuair a bha I na nighinn. 'S e croitear agus iasgair a bh' ann an Dàibhidh agus rinn e brògan airson barrachd airgid a thoirt a-steach. Chaochail Dàibhidh agus e 82 bliadhna a dh'aois anns an Fhaoilleach 1941 agus chaochail Barbara anns an Iuchar 1952 's ise 76 bliadhna a dh'aois

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Am Baisteir
'S e beinn anns a' Chuiltheann anns an Eilean Sgitheanach a tha anns A' Bhaisteir. Le 934m a dh'àirde 's e Beinn Rothaich a th' ann, agus tha e eadar Sgùrr nan Gillean agus Bruach na Frìthe. Gheibhear suas gu furasta tro Choire a' Bhaisteir agus druim an ear na beinne. Ge-tà tha pìos ghoirid de shreap sìos doirbh ann. Ruigear am mullach cuideachd le bhith a' streap suas fiacail a' Bhaisteir agus dhan mhullach bho sin.
Cha robh ciall an ainm an còmhnaidh soilleir agus tha co-dhiù dà mhìneachadh ann. Dh’eadar-theangaichear Am Baisteir gu tric mar “executioner” (bhon fhacal “bàsadair”) ach feumar ràdh gur e “crochadair” [1]a th’ ann an “executioner”. Tha Dwelly a’ moladh “baptiser” airson Baisteir agus sin am mìneachadh as cumanta airson an ainm sin an-diugh. Ma chìthear cruth an sgùrra tha an dà mhìneachadh coltach. Tha creag mhòr gu h-ìosal den mhullach a tha biorach agus air a bheil cruth iongantach. Chithear sin mar làmhag a’ chrochadair no mar cheann sagairt [1] a’ cromadh gu leanaibh airson a bhaisteadh.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ 1.0 1.1 Drummond, Peter 1992. Scottish Hill and Mountain Names. Glasgow: Scottish Mountaineering Trust
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NG 464 253
- Am Baisteir air Munromagic
Am Baisteir • Belig • Blà Bheinn • Bruach na Frìthe • Garsbheinn • Sgùrr Alasdair • Sgùrr na Banachdaich • Sgùrr Dubh Mòr • Sgùrr Dearg • Sgùrr nan Eag • Sgùrr an Fheadain • Sgùrr nan Gillean • Sgùrr a' Ghreadaidh • Sgùrr a' Mhadaidh • Sgùrr MhicCoinnich • Sgùrr Sgumain • Sgùrr Thuilm • Sgùrr Thearlaich • Sgùrr Thormaid


text:
Siria
'S e dùthaich ann an Àisia an iar-deas a tha ann an Siria[1][2][3][4][5] ainm oifigeal: Poblachd Arabach Shirianach (Arabais: الجمهورية العربية السورية).
Tha i suidhichte aig a’ Mhuir Meadhanach. Tha crìochan aice san iar le Leabanon, san iar-dheas le Iosrael, sa deas le Iòrdan, san ear le Ioràc agus leis an Tuirc anns an tuath.
'S e Damascus prìomh-bhaile na dùthcha.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Dùthchannan ag SMO
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1871901391
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)


text:
- TIOTAL
- Seann drochaid ann an Gleann Moireasdan
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0700
- ÀITE
- Gleann Moireasdan
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Urchadan 's Gleann Moireasdan
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10604
- KEYWORDS
- glinn
aibhnichean
drochaidean
togail-dhealbh
Tha an dealbh a' sealltainn seann drochaid an àiteigin ann an Gleann Moireasdan. Tha Gleann Moireasdan a' dol bhon iar gu 'n ear bho Inbhir Moireasdan gu ruige Loch Cluanaidh. Tha Abhainn Moireasdan a' sruthadh tron ghleann.
Rugadh, Màiri Ethel Muir Donaldson, ann an 1876 agus thàinig i chun na Gàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i mun cuairt ceann a tuath agus taobh an iar na Gàidhealtachd, a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. B' e Àird nam Murchan fear dhe na h-àiteachan a b' fheàrr leatha agus b' ann an sin a rinn i a dachaigh, ann an Sanna, ann an 1927.
Eadar 1912 agus 1949 rinn i iomadach leabhar air eachdraidh sòisealta agus cleachdaidhean an t-sluaigh ann an ceann a tuath agus taobh an iar na Gàidhealtachd. 'S iad 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' an dà leabhar as ainmeile a rinn i agus tha a dealbhan fhèin anns na leabhraichean sin. Dh'eug i ann an dachaigh-cùraim ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tiodhlacadh anns an Òban.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Feasgar Diluain chuala mi guthan ag èigheachd. Sa chiad dol a-mach smaoineach mi gu robh faisg air làimh a bha iad ach thuig mi gu robh iad taobh thall a’bhaile. Chuala mi ‘Sarko Facho’ gu math soilleir. Bha an ògridh a’ togail fianais an aghaidh a’ chinn-suidhe uìr. An ath latha chaidh mi dhan bhaile agus chunnaic mi an sgrìos a rinn iad. Bhris iad uinneagan gu leòr agus losg iad sgudal siud ‘s a seo. A' deanamh deiseil airson caismeachd Buaidh caismeachd eileLatha-fèille ach latha dìreach mar latha sam bith eile airson an tè seo
‘S e latha-fèille a bh’ ann an dè ‘Latha buaidh ann an Eòrpa’ agus chuir an stàit Frangach caismeachd air dòigh san dearbh àite a chruinnich na reubalaich. Brataichean Frangach an àite brataichean dubha. Bha fiù ‘s saighdearan gearmailteach an lathair agus tha sin sealltainn dhuinn dìreach dè cho math ‘s a tha am pròiseact Eòrpach a’ cumail a’ dol. Beagan nas anmoiche thòisich na reubalaich òga a chruinneachadh turas eile.
Beagan chadail


text:
- TIOTAL
- Loch Coire Uisge, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2315
- ÀITE
- Loch Coire Uisge
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1930an; 1940an
- CRUTHADAIR
- J. Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34215
- KEYWORDS
- loch
beanntan
turasachd
cruth-tìre
Chithear sealladh ciùin de Loch Coire Uisge sa chairt làmh-dhathte seo, fear nach eil a' sealltainn dhuinn buileach cho drùidhteach, agus gu tric bagarrach, agus a tha an cruth-tìre seo aig cridhe a' Chuilthinn Dhuibh. Chaidh an loch, a tha suidhichte ann am fàs fada domhainn, a chruthachadh bho chionn nam mìltean de bhliadhnaichean le gluasad deighe. Tha an sealladh drùidhteach a' còrdadh gu mòr an dà chuid ris an luchd-turais a tha a' coiseachd ann à Sligeachan no à Camas Fhionnaraidh agus ris an fheadhainn nach eil buileach cho treun a tha a' tighinn ann air bàta a Ealaghol. Rinn Sir Walter Scott agus an neach-ealain J.M.W. Turner an turas seo agus thog iad ùidh am measg an t-sluaigh ann an Coire Uisge, a' dèanamh cinnteach gun do dh'fhàs an t-àite air leth ainmeil


text:
23 an Dàmhair
'S e 23 an Dàmhair an 296mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (297mh ann am bliadhna-leum). Tha 69 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1295 – Chaidh fo-sgrìobhaidhean a chur ri ciad chùmhnant an t-seann-chaidreachais (Auld Alliance) eadar Alba agus an Fhraing ann am Paris.
- 1707 – Choinnich a' chiad Phàrlamaid na Rìoghachd Aonaichte (Parliament of Great Britain) ann an Lunnainn.
- 1799 - Chaidh Kingston (Tennessee) a stèidheachadh.
- 1941 - Chaidh am film Dumbo le Walt Disney fhoillseachadh anns na Stàitean Aonaichte.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1933 - Carlos Lemos Simmonds, ann am Popayán. Fear-poileataigs à Coloimbia.
- 1943 - Janez Levec, ceimigear à Sloibhìnia.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1869 - Edward Smith-Stanley, Prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte.
- 1973 - Douglas Young,eadar-theangaiche, bàrd, neach-poileataigs is àrd-ollamh Albannach.
- 2011 - Herbert A. Hauptman ann am Buffalo. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 2012 - Michael Marra, seinneadair is sgrìobhadair-òrain à Dùn Dèagh.


text:
Sgoil Eòlas an Oirthir agus Afraga
Bha Sgoil Eòlas an Oirthir agus Afraga ([[Beurla:School of Oriental and African Studies (SOAS)) stèidhichte ann an 1916 mar Sgoil Eòlas an Oirthir, le Afraga air a chuir ris an ainm anns na 1930an. 'S e prìomh amas na colaiste foghlam agus trèanadh a thoirt do luchd-riaghlaidh Breatannach a bhitheadh a' fàgail airson obair riaghlaidh air feadh an Impireachd. Bhon àm ud tha a' ghnè aig SOAS air atharrachadh agus is e a-nis am prìomh ionad air an t-saoghal airson eòlas agus foghlam mun Oirthir agus Afraga.
Mar colaiste ann an Oilthigh Lunnainn, bidh SOAS a' teagaisg Lagh, Saidheans Sòisealta, Ealain agus Cànain le cuideam air an Oirthir agus Afraga anns gach cuspair.
'S e leabharlann SOAS an ionad-ghoireasan aig Breatainn gu leir airson an Oirthir agus Afraga agus am fear as motha de sheors anns an Roinn Eòrpa.
Tha an sgoil air fàs gu mòr anns na bliadhnachan mu dheireadh; bho mu 1,000 oileanach ann an 1970 gu barrachd air 3,000 san latha an-diugh - le mu leth aca nan ollamhaich.
Tha dà ealanlann air an stèidheachadh aig a' cholaiste cuideachd: Am 'Percival David Foundation of Chinese Art' agus am 'Brunei Gallery'.
Tha SOAS mar is trìc air a mheas mar aon de na deich oilthighean as fhearr ann am Breatainn anns na clàran rangach aig na paipearan naidheachd.[1][2] Anns an 'Guardian', tha SOAS air a rangachadh anns an 4mh aite airson na trì bliadhna mu dheireadh agus anns a' chlàr rangach eadar-naiseanta aig an THES, tha e 44mh anns an t-saoghal, 11mh anns an Roinn Eòrpa agus 's e an 7mh oilthigh Breatannach air a rangachadh.
'S urrainn dhut seann oileanaich a lorg ann an iomadach ìre agus suidheachadh cùmhachdach ann an fòghlam, lagh, diplomasaidh, naidheachdas, riaghaltas, ionadan eadar-naiseanta, Buidhnean Neo-Riaghaltais (NGOan), bancaireachd, dualchas-ealain, na meadhanan agus oilthighean.
Daoine le Ceangal ri SOAS[deasaich | deasaich an tùs]
- Aung San Suu Kyi:
- Paul Robeson:
- Enoch Powell:
- Bernard Lewis:
- Luisa Diogo:
- David Lammy:
- Dom Joly:
- Walter Rodney:
- Jemima Khan:
- Sultan Salahuddin:
- Mette-Marit:
- Syed Muhammad Naquib al-Attas:
- Akbar S. Ahmed:
- Michael Jay:
- Zeinab Badawi:
- Fred Halliday:
Luchd teagaisg[deasaich | deasaich an tùs]
- Sir Harold Bailey
- Sir E. Denison Ross
- Sir Hamilton Gibb
- Sir Ralph Turner
- Sir Cyril Philips
- T. Grahame Bailey
- T. N. Dave
- Arthur Llewelyn Basham
- Vladimir Minorsky
- Bernard Lewis
- Edward Ullendorff
- Arthur Waley
- D. Neil MacKenzie
- David Marshall Lang
- Christoph von Fürer-Haimendorf
- Arnold Bake
- K. de B. Codrington
- Malcolm Yapp
- R. B. Serjeant
- P. M. Holt
- A. D. H. Bivar
- Ronald Emmerick
- Arthur Arberry
- W. B. Henning
- N. E. Mary Boyce
- J. R. Firth
- Ann K. S. Lambton
- Nicholas Sims-Williams
- A. S. Tritton
- Alfred Guillaume
- Ralph Russell
- John Wansbrough
- Xiao Qian
- Lao She
- K. N. Chaudhary
- Reginald Johnston
- William Radice
- Dr. David Dalby
- Patricia Crone
- Gerald Hawting
- Daniel de Vries
- Lucy Durán
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “guardian.co.uk | Education”, Browse.guardian.co.uk. 17mh dhen Fhaoilleach 2008. Air a thogail 29mh dhen Ghiblean 2010.
- ↑ “University League Table 2013”. The Complete University Guide. Air a thogail 3s dhen Iuchar 2012.


text:
Uiseag
Tha uiseag, topag, riabhag neo fosgag Moire (Laideann: Alauda arvensis) na h-eun beag donn a tha ann an òrdagh Passerine eunlaith an adhair. 'S e sin ri ràdh, gum bheil i na h-eun laighe.
Tuairisgeul[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an uiseag eadar 16 is 18 cm a dh' fhaid. Tha a bràigh donn breac-bhallach ach a' bànachadh gu ruige a tarra. Tha cìrean gearr neo-gheur air a ceann; gabhaidh a togail agus a leigeil. Tha sgiathan an eòin fhireann nas leathainne na an t-eun boireann. Tha a sgiathan leathann gearr; is geal an oirean cùl agus a h-earball mar an ceudna.
Àite-còmhnaidh[deasaich | deasaich an tùs]
'S tric a chìthear an uiseag ag iadhadh air iteig san adhar os cionn a' mhonaidh ann an Alba. Tha e cuideachd a' gabhail còmhnaidh ann am fearann tuathanachais, ach tha àireamhan an eòin seo air a dhol sìos ann am Breatainn anns na 30 bliadhna a dh' fhalbh ri linn atharrachaidhean ann an dòighean-àiteachaidh. 'S e is adhbhar dha sin, gum bheil an uiseag a' dèanamh a nid air feur sa ghrunnd. Gheibhear uaireannan i a' neadachadh ann an raineach.
Uighean[deasaich | deasaich an tùs]
Is e ceithir uighean a bhios aig an uiseag mar is trice. Ach uair is uair bidh a' còig aig tè is tè dhiubh. Is e, An Uiseag-Mhuire, a theirear ris an uiseig aig am bi na còig uighean. Gu math tric, bidh fear de na h-uighean anns nach bi eun. Nuair a thig na h-eòin às na h-uighean eile, thèid an t-ugh anns nach robh rùn a chur às an t-sealladh air dhòigh air choireigin; agus theireadh daoine bho shean gur e "cur anns an deicheamh" a rinn an uiseag air. Tha seo a' nochdadh gu soilleir dhuinn gun robh an uiseag air a meas na h-eun beannaichte aig an àm ud.
An uiseag ann an dualchas[deasaich | deasaich an tùs]
Bha an uiseag air a meas na h-eun beannaichte anns na linntean a dh' fhalbh. 'S e an t-adhbhar sònraichte airson an robh meas cho mòr air an uiseag, a chionn 's gun robh i a' tòiseachadh ri gairm anns a' mhadainn Latha Fhèill Brìde. Bha i mar seo ag innse gun robh an t-Earrach air tighinn. Bha na daoine a bh' ann bho chionn trì cheud bliadhna a' fàilteachadh na h-uiseig le briathran cho math agus cho freagarrach 's a b' urrainn dhaibh a chur ann an altaibh a chèile.
Bheir an rann a leanas gnè de bheachd dhuinn air a' mhòr-mheas a bh' aig daoine air an uiseag. Tha dlùth air trì ceud bliadhna bhon a rinneadh an rann seo. Bha e mar chleachdadh aig daoine a bhith ga ghabhail anns a' mhadainn Latha Fhèill Brìde, an uair a chluinneadh iad an uiseag a' gairm.
"Air sgiathaibh siùbhlach an àird nan speur,Amen"
Tha 'n uiseag bheusach, bhreac-bhallach, chliùteach,
A' seinn a ciùil dhuinn le deagh ghleus;
A' toirt sgeul an Earraich às ùr dhuinn,
An dèidh ga ciùrradh le fuachd bròin;
A' taisbeanadh maise, agus ùmhlachd
Do'n Triùir a tha 'n àird nan nèamh;
Mar fhianais an aghaidh nan slogh,
'S mar dhearbhadh air glòir nan nèamh.
Tha ribheid a cleibh a' toirt urraim air gach ceòl.
Truailleachd nàdair no gnìomh làmh
Cha chuirear mar thàir air a h-eòin.
Craobh mheangannach, dhosrach
O dhuslach na talmhainn,
Mar sin an duine 's e falbh ann an ceò;
Gun subhailc, neo-bheusach làn truailleachd
Tha 'n duine fo bhuaireadh mar sgleò,
Far nach fuaraich an gaol,
'S am maireann an ceòl -
Muire nan gràs,
Peadair is Pòl agus Eòin.
Cha chreachadh duine sam bith a thàinig gu gliocas an nead aice airson rud sam bith. Bha feadhainn eadhon a' meas gun robh e na pheacadh nead na h-uiseig a chreachadh. An àm treabhaidh, nan tachradh gum biodh nead na h-uiseig ann an talamh a bha gu bhith air a threabhadh, rachadh am ploc dhen talamh anns am biodh an nead a thogail leis a' chaibe, agus a chur an àite sàbhailte air uachdar an treabhaidh. Nam biodh an uiseag air tòiseachadh ri gur air na h-uighean, chan fhàgadh i bhuaipe idir iad; ach mur bhitheadh, cha rachadh i nan còir tuilleadh.


text:
Baralachas
Ann am matamataig, ’s e baralachas a tha gach ràdh matamataigeach aig nach eil (fhathast) dearbhadh foirmeil fo riaghailtean rianais mhatamataigich, ged tha creideas ann gur fìrinn e. Nam biodh dearbhadh foirmeil aige, ’s e teoirim (cùis-dhearbhte) a bhiodh ann agus faodaidh a chur gu feum gus ràdhan eile a dhearbhadh. Ach anns an eadar-àm, fhad ’s nach eil dearbhadh foirmeil ann, faodaidh feum a dhèanamh dheth mar gum biodh e fìor, ged is baralach an obair a tha stèidhichte air. Mas “dearbhadh” co-dhùnadh na h-obrach seo ’s e dearbhadh air chùmhnant a th’ ann, agus nochdaidh am baralachas ann an liost beachd-bharailean an teoirim. Nuair sin bidh iomairt mhòr ann gus am baralachas fhèin a dhearbhadh oir thèid an co-dhùnadh a leagail mur eil e fìor.
Uaireannan thathar ag ràdh beachd-bharail ri baralachas den t-seòrsa ach gu bhith pongail tha baralachas agus beachd-bharail eadar-dhealaichte.
- Tha comas a bhith air a dhearbhadh aig baralachas, ged nach eil eòlas ann fhathast ciamar a dhèante sin.
- ’S e rud fo dheuchainn saidheansail a tha beachd-bharail. Chan eil aice ach comas a bhith air a breugnachadh. Chan urrainnear a bhith dearbhte a-chaoidh.
Is docha gu bheil am baralachas as ainmeil am fear ris an canar an teoirim mu dheireadh le Fhermat. Thagair Fermat gu robh dearbhadh glic aige ach cha d’fhuaradh e riamh às dèidh a bhàs an 1665. Mar sin cha b’ e teoirim idir a bh’ ann ach baralachas gus an do dhearbh Andrew Wiles an 1995 e, ged a bha iomadh oidhirp le matamataichean fad na trì cheud bhliadhna chun a seo.


text:
Santa Cruz de Tenerife
Tha Santa Cruz de Tenerife na phrìomh-bhaile (còmhla ri Las Palmas de Gran Canaria) de roinn fèin-riaghladh Spàinteach nan Eileanan Canàrach. Tha e suidhichte air an eilean Tenerife. 'S e am baile as motha an eilein cuideachd.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Thuit am baile dha na reubaltaich Faisisteach beagan an dèidh an ar-a-maich an aghaidh an Riaghaltais aig toiseach toisichidh Cogadh Sìobhalta na Spàinne ann an 1936,[1] ged a bha an corr dhen roinne dealas dhan Phoblachd.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Hurtado V., La Sublevación, 2010, Barcelona: DAU. ISBN 978-84-936625-6-1
- ↑ Annuaire de France
- ↑ SisterCities


text:
- TIOTAL
- Sealladh de dh'Ullapul agus Loch Bhraoin,
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_0679
- ÀITE
- Ulapul
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40424
- KEYWORDS
- Tòmas Telford
Comann Iasgach Bhreatainn
sgadan
gnìomhachas iasgaich
bàtaichean-aiseig
Chithear san dealbh-chamara seo Ullapul agus Loch Bhraoin. Chaidh Ullapul a stèidheachadh an toiseach an 1788 mar bhaile dealbhaichte, air a dheilbh le Tòmas Telford airson Comann Iasgach Bhreatainn gus barrachd a dhèanamh dhen fhàs mhòr luath an gnìomhachas iasgaich nan sgadan. Ged a thàinig crìonadh air gnìomhachas an iasgaich san 19mh linn, tha Ullapul soirbheachail fhathast ri linn a' chidhe. Tha e nis na ionad don t-seirbheis aiseig chàraichean a-null a Steòrnabhagh agus e a' tarraing mòran luchd-turais
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum


text:
- TIOTAL
- Taigh a' Bhaile Inbhir Nis - Uinneagan 8
- EXTERNAL ID
- AB_INVTOWNHOUSE07_59
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1890an
- CRUTHADAIR
- unknown
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 434
- KEYWORDS
- Taigh a' Bhaile Inbhir Nis
uinneagan glainne dhathtach
A' Bhanrigh Bhioctoria
Iubailidh Daomein
Prìomh Mhinistearan
Iarla Obar Dheathain
Am Morair J. Russell
An ridire Raibeart Peel
W.E. Gladstone
am Morair Beaconsfield
Tha an uinneag ghlainne dhathach seo air a' bhalla a deas san t-Seòmar Comhairle ann an Taigh a' Bhaile Inbhir Nis. Is i aon de thrì uinneagan a tha a' comharrachadh Iubailidh Daoimein na Banrigh Bhioctoria.
Tha an uinneag air a soilleireachadh le ìomhaighean de chòig Prìomh Mhinistearan on linn aice. Is iad Iarla Obar Dheathain, am Morair J. Russell, an Ridire Raibeart Peel, Uilleam E. Gladstone agus am Morair Beaconsfield


text:
- TIOTAL
- Muinntir na h-Eaglais a' Tilleadh gu Cidhe Bhad a' Chròtha
- EXTERNAL ID
- GAIRLOCHM_182
- ÀITE
- Bad a' Chròtha
- SGÌRE
- Geàrrloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Geàrrloch
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas Gheàrrloch
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5304
- KEYWORDS
- eaglaisean
coitheanalan
cidheachan
bàtaichean
Dealbh-camara de mhuinntir Bhad a' Chròtha a' ceangal am bàta ris a' chidhe an dèidh dhaibh tilleadh a-nall on eaglais, a bha taobh thall an loch-mara, ann an Geàrrloch.
'S e baile beag iasgaich iomallach a th' ann am Bad a' Chròtha, a tha na laighe trì cilemeatairean gu deas air Geàrrloch, air bruaichean Loch Bhad a' Chròtha. 'S e deagh acarsaid a th' ann agus mar sin 's e baile iasgaich gu math trang a bh' ann fada san naoidheamh linn deug agus tràth san fhicheadamh linn. Bhiodh trosg air a thoirt gu tìr sa bhaile agus ga thiormachadh aig na stèiseanan ciùraidh aig Eilean Thorasdail agus Eilean Tioram.
'S fhada bho chlaon gnìomhachas iasgach an truisg, ach tha giomaich, crùbagan agus muasgain-chaola fhathast air an cur air tìr sa bhaile, air an rathad gu margaidhean gu deas no san Roinn Eòrpa. Tha an deagh acarsaid cuideachd a' tàladh bhàtaichean spòrs.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Gairloch Heritage Museum


text:
Cataibh
'S e aon de na Siorrachdan traidiseanta na h-Alba a tha ann an Cataibh (Beurla: Sutherland).
Ged a tha gu tric Cataibh air "Sutherland" air fad anns an latha a tha ann, gu traidiseanta cha b' e ann an Cataibh ach a' phàirt an ear, le Dùthaich MhicAoidh (no Dùthaich 'Ic Aoidh) air a' phàirt an iar-thuath agus Asaint (no Asainte) air a' phàirt an iar-dheas.
Anns a' bhliadhna 2001 bha 13,466 duine a' fuireach an seo.
'S e Dòrnach prìomh-bhaile na sgìre agus an t-aona borgh ann an Cataibh. Seo cuid den na bailtean eile:
Bailtean[deasaich | deasaich an tùs]
- Faic cuideachd: Liosta nan tuineachaidhean ann an Cataibh
Tha Brùra, Bun Ilidh, Dòrnach, Goillspidh agus Luirg faisg air an oirthir an ear, leis am Blàran Odhar agus Tunga air a' chosta a tuath.
Cruinn-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
- Bodach Storr, Am Buachaille, Beinn Hòb, Beinn Laoghail, Beinn Mhór Asaint, Beinn Dearg, Beinn a' Bhragaidh, Beinn Clìbric, Bàgh Shanabhait, Beinn Spionnaidh
- Calbha Beag, Calbha Mór, Caolas Dhòrnaich, A' Chuineag, Canasp, Cùl Mòr, Creag a' Chnocain, Carn Liath (broch), Carrann, Creag a' Chnocain, An Caol Catach, Cona Mheall
- Dùn Dòrnaigil
- Eilean an Róin Mór, Eilean Choraidh, Eilean nan Rón, Eilean Shannda, Eileanan nan Gall, Eas a' Chual Aluinn
- Fionne Bheinn, An Fharaird
- Loch Fleòid, Loch a' Chàirn Bhàin, Loch Sìn, Loch Mheathadaidh, Loch na Claise
- Am Parbh
- Stac Pollaidh, Srath Ilidh
- Uamh an Claonaite
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- BBC Naidheachdan 2015-12-16: Dragh mu leasachadh oighreachdan - aithris bhideo, 2:06


text:
- TIOTAL
- Cruinneachadh Ghilinn Urchardain Dhruim na Drochaid
- EXTERNAL ID
- JTHOMSON_N_BOX3_4828_7
- ÀITE
- Druim na Drochaid
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Urchadan 's Gleann Moireasdan
- CRUTHADAIR
- Jimmy Thomson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Highland Photographic Archive (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 18828
- KEYWORDS
- spòrs
lùth-chleasachd
lùth-chleasaichean
Chaidh an ìomhaigh seo a shealltainn bho chionn ghoirid ann am 'Maor-sgrùdaidh Dhealbhannan' a' Bhaile, a chaidh a ruith ann an co-bhuinn ris an Inverness Courier. Tha e a' sealltainn lùth-chleasaichean a ghabh pàirt ann am farpais aig Cruinneachadh Ghlinn Urchardain ann an Druim na Drochaid.
San dealbh, bho chlì gu deas, tha Juilie NicUilleim à Harriers Inbhir Nis, Dawn Kitchen à AAC Cheann Phàdraig agus Dianne Brand.
Aig an àm a chaidh seo a sgrìobhadh (2011) tha Julie NicUilleim fhathast glè ghnìomhach ann an dà chuid tachartasan thar-dùthcha agus rèisean rathaid. Tha i cuideachd air pàirt a ghabhail ann am farpaisean eadar-nàiseanta trì-tachartasan dha seann-eòlaichean.
Tha Dawn ktichen pòsta aig ruitheadar 400m eadar-nàiseanta cuideachd, Brian Whittle, a dh'fhàs ainmeil airson a bhròg a chall anns an rèis phàirteach 4 x 400m fhad 's a bhuannaich iad bonn òir ann an Àrd-fharpais na h-Eòrpa ann an 1986.
Bhaunnaich Dianne NicCoinnich (Brand mus do phòs i) bonn òir ann an 4 x 400m ann an Àrd-fharpais an t-Saoghail do Sheann-eòlaichean agus tha i a-nis na rùnaire air Harriers Inbhir Nis a thuilleadh air a bhith na coidse do phrìomh lùth-chleasaichean leum àrd agus ruith goirid a' chluba.
[Taing do Theàrlach Bannerman airson an fhiosrachaidh seo.]
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Taobh a-staigh Taigh-staile an Dail Mhòir
- EXTERNAL ID
- PAN_17_DALMOREDISTILLARY2
- ÀITE
- An Dail Mòr
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Cuithne
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20519
- KEYWORDS
- uisge-beatha
taighean-staile
Chaidh an taigh-staile a stèidheachadh le Alasdair Mac Mhathain ann an 1839 as dèidh dha Tuath Àird Rois, faisg air Alanais, a cheannach. Chaidh a reic ri teaghlach MhicCoinnich ann an 1886, agus b' iadsan a stèidhich ceann daimh mar shuaicheantas air a bheil a h-uile duine eòlach.
Fhuair an taigh-staile còirichean a-mhàin a bhith a' tarraing uisge à Abhainn Alanais a tha a' tighinn bho Loch Chille Mhuire. Thòisich obair le aon phaidhir bhreiseachan agus chaidh dhà eile a chur ris ann an 1874.
Chaidh loidhne-rèile a thogail gus an taigh-staile a cheangal ri Stèisean Alanais agus bha seo a' ciallachadh gum b'urrainear a bhith a' tarraing eòrna agus guail dìreach chun an àit'-obrach. Bha cidhe Bhelleport, a bha cuideachd leis an taigh-staile, a' dèanamh toirt-a-steach stuthan agus stòrasan na b'fhasa.
Rè a' Chogaidh Mhòir bha an Taigh-staile air a ghabhail thairis le Roinn nan Àrd-mharaichean gus a bhith na fhactaraidh mèinnearachd.
Ann an 1960 thàinig Mac Coinnich còmhla ri Whyte & MacKay gus Dalmore-Whtye & Mackay Earranta a chruthachadh
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Aois Criost, trí céd seascca a cúicc.
An t-ochtmadh bliadhain d'Eochaidh Muighmhedhoin mac Muiredhaigh Tirigh ós Erinn go n-erbailt i t-Teamhraigh.
Aois Criost, trí céd seascca a se.
An ced-bhliadhain do Criomhthann, mac Fiodhaidh, mic Daire Cerb, os Erinn.
Aois Criost, trí céd seachtmoghat a h-ocht.
Iar m-beith tri bliadhna
p.126décc 'na righ ós Erinn do Criomhthann, mac Fiodhaigh, at-bail do digh neimhe tucc Moingfhionn a h-siuir feisin dó.
Aois Criost, trí céd sechtmoghat a naoi.
An céd-bhliadhain do Niall Naoighiallach, mac Eathach Moighmhedhoin, h-i righe n-Ereann.
Aois Críost, ceithre céd a cúicc.
Iar m-beith seacht m-bliadhna fichet 'na righ ós Erinn do Niall Naoighiallach mac Eathach Moighmhedhoin, do-rochair la h-Eochaidh, mac Enna Cendsealaigh, occ Muir n-Iocht .i. an mhuir edir Franc & Saxain.
p.128
Aois Criost, ceithre céd fiche a h-ocht.
Iar m-beith tri bliadhna fichet i righe n-Ereann do Dathí, mac Fiachrach, mic Eathach Moighmheadhoin, torchair do saighit gealain ag Sleibh Ealpa.
Aois Criost, ceithre céd triocha.
An dara bliadhain do Laoghaire.
Is in m-bliadhainsi ro faoidh an céd Celestinus papa Paladius epscop dochum n-Ereann do shíoladh creidmhe d'Eirennchoibh, & tainic i t-tír i c-crích Laighen, da fher décc a lion. Ro diult Nath I mac Garrchon roimhe, ar a ai ro bhaist uathadh daoine i t-tir n-Ereann, & ro fhothuigheadh teora h-eccailsi crainn lais, Cell Fhini, Teach na Romhan, & Domhnach Arta. A c-Cill Fhine ro faccaibh a liubhra, & an comhra go t-taisibh Póil, & Pedair, & martirech n-iomhdha n-oile. Ro fháccaibh an cethrar-so isna h-eccailsibh ishin dia eis: Augustinus, Benedictus, Siluester, & Solonius. Ag tionntudh do Phalladius for c-cul do Roimh (o na fuair airmittin i n-Erinn) dos-fairidh galor i t-tíribh Cruithnech co n-erbailt de.
Aois Criost, ceithre céd triocha a h-aon.
An tres bhliadhain do Laoghaire.
Ro h-oirdneadh naomh Pattraicc i n-espuccoide lasa naomh-papa an ced
p.130Celestinus, ro furail fair tocht dochum n-Ereann, do shenmóir & do proicept credmhi & crabhaidh do Gaoidhealaibh, & dia m-baitseadh idir.
Aois Criost, ceithre ched triocha a dó.
An ceathramhadh bliadhain do Laoghaire.
Pattraic do theacht i n-Erinn an bliadhain-si, go ro gabh for baitseadh & beannachaigh Ereann, fiora mna, maca, & ingena, cénmótá uathadh na ro fhaomh baitsiodh na creideamh uadh, amhuil aisnedheas a bheatha.
Ath Truim do fothúghadh la Patraicc iarna edhpairt do Fhedhlim, mac Laeghaire, mic Nell, do Dhia, do-somh, do Lomman, & do Fortchern. Flann Mainistrech cecinit.
- Pádruig, ab Eireann uile
mac Calprainn, mic Fotaide
mic Deisse, nar dóigh do liudh
mic Cormuic Mhóir, mic Leibriuth
- mic Ota, mic Orric Mhaith
mic Moiric, mic Leo in lan-raith
mic Maximi, mairg na sloinn
mic Encretta aird alaind
- mic Pílist is ferr ar aig cach,
mic Fereni gan ansath
mic Brittain, dobhra in mara,
o tait Bretain bruthmhara
- Cochnias a mhathair malla
Nemthor a bhaile bagha
don Mumhain ni cael a chuid
ro saor ar puthair Pádraig.
p.132
Aois Criost, ceithre céd triochat a cethair.
An seiseadh bliadhain do Laoghaire.
Loarn mac Eachach Muinremhair do ghenedh.


text:
- TIOTAL
- An Taigh mu Dheireadh an Taigh Iain Ghròt
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_3798
- ÀITE
- Taigh Iain Ghròt
- SGÌRE
- Gallaibh a Tuath
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Canasbaigh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 35631
- KEYWORDS
Càirt-puist dhen Taigh mu Dheireadh aig Taigh Iain Ghròt.
Thathas ag ràdh, gu connspaideach, gur e an togalach seo bhon 19mh linn an taigh mu dheireadh air tìr-mòr na h-Alba, ged a tha gu leòr a' cumail a-mach gum faighear lorg air an taigh-chòmhnaidh mu dheireadh aig Ceann Dùnaid. 'S e taigh-tasgaidh Thaigh Iain Ghròt a th' anns an taigh an-diugh, àite air am bi mòran luchd-turais a' tadhal gach bliadhna


text:
Eòlaichean
Na Nì Sinn Dhuibh
Tha Sabhal Mòr Ostaig OGE air cliù air leth a chosnadh airson ionnsachadh is bogadh sa chànan agus airson rannsachadh air cultar na Gàidhlig is na Gàidhealtachd. Tha luchd-obrach an t-Sabhail Mhòir an sàs ann an rannsachadh aig an ìre as àirde, ag obair cuide ri gnìomhachasan is coimhearsnachdan air feadh na h-Alba. Tha eòlas sònraichte aig a' Cholaiste air iomadh cuspair a leithid dealbhadh cànain is poileasaidh cànain, dualchas, leasachadh turasachd, eachdraidh na Gàidhlig is ainmean-àite Lochlannach is Gàidhlig. Tha an sàr eòlas a' freagairt do shàr ghoireasan na Colaiste far a bheil stiùideo sgaoilidh is clàraidh stèidhichte, leabharlann sònraichte, uidheamachd cho-labhairt is compiutaireachd air leth, àiteachan taisbeanaidh, goireasan cùram-chloinne is àiteachan-fuirich.
Seirbheisean
- Seirbheisean Gàidhlig is Beurla a leithid eadar-theangachadh agus clàraidhean airson thaisbeanaidhean
- Eadar-theangachadh beò
- Comhairle air seirbheisean taigh-tasgaidh bho shàr eòlaiche thaighean-tasgaidh
- Cùrsaichean goirid a' freagairt dhut fhèin ann an àite sam bith
- Seirbheisean rannsachadh co-chomhairleachaidh
- Lèirsinn ' seirbheisean rannsachaidh air cùmhnantSeirbheisean taic coimpiutaireachd
- Òraidean coimhearsnachd air eachdraidh ionadail/na Gàidhealtachd, cànan, cultar, foghlam is ceòl traidiseanta


text:
- TIOTAL
- Taibeanadh Dealan Uisge ann am Bucaidh
- EXTERNAL ID
- GB232_RAMSAY_D893_1_17_014
- ÀITE
- Bucaidh
- SGÌRE
- Bucaidh
- DEIT
- An t-Iuchar 1967
- LINN
- 1960an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 9276
- KEYWORDS
- innealan
seòmraichean taisbeanaidh
cucairean
Ro mheadhan nan 1960an bha dealan ri fhaotainn leis a' mhòr-chuid de choimhearsnachdan air Ghàidhealtachd. Bha Bòrd Dealan-uisge Cheann a Tuath na h-Alba air bùthan a stèidheachadh air an t-Sràid Àrd sa mhòr-chuid de bhailtean agus ghabh iad a h-uile cothrom gus bathar a chur air adhart agus a thaisbeanadh. Glè thric bha taisbeanaidhean a' sealltainn feartan nan innealan dealain ùra an cois nan taisbeanaidhean.
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn taisbeanadh a chur 'Round Table' Bhucaidh air dòigh. Tha suaicheantas Bòrd Dealan-uisge Ceann a Tuath na h-Alba air a thaisbeanadh gu follaiseach le tartan air a chùlaibh, agus sreath de chucairean ùra spaideil air a bheulaibh. Bha innealan taighe na bu lugha mar choireachan, tostairean, iarainn agus measgaicheanan bìdh air an taisbeanadh air aon bhòrd agus bha diofar innealan àit'-obrach eile air an taisbeanadh mun coinneamh.
Chaidh Bòrd Dealan-uisge Cheann a Tuath na h-Alba a stèidheachadh fo chumhachd Achd Leasachaidh Dealan-uisge (Alba) 1943. Chaidh am Bile a chur air adhart le fear Tòmas MacIain ann an Taigh nan Cumantan. Chuir e an cèill gum biodh e na fhuasgladh do chuid bho dhuilgheadasan a bha aig a' Ghàidhealtachd aig an àm le bhith a' cleachdadh 'comas mòr falaichte na sgìre' ('the great latent power of the region'). Dh'inns e do na Cumantan 'gum biodh agus gum bu chòir gum biodh gnìomhachasan, an dà chuid prìobhaideach is poblach, air an tàladh don Ghàidhealtachd mar thoradh air an leasachadh seo' ('industries, whether owned nationally or privately, will be and ought to be, attracted to locations in the Highlands, as a result of this measure'.)
Bhiodh prìomhachas aig luchd-caitheimh àbhaisteach an toiseach agus an uair sin aig an fheadhainn a bhathas an dùil a chleachdadh tòrr cumhachd. Dheigheadh cumhachd sam bith a bha air fhàgail a reic ris a' Ghriod Nàiseanta. Bhathas airson gun deigheadh prothaidean bho bhith a' reic an dealain seo a chleachdadh gus cosgaisean an lùib a bhith a' cumail dealan ri àiteachan iomallach a lùghdachadh agus gus cuideachadh a thoirt do leasachaidhean sòisealta is eaconamach air a' Ghàidhealtachd. Bha an clàs sòisealta ainmeil seo ag aithneachadh gun robhar a' coimhead air a' Bhòrd mar inneal ann a bhith a' toirt ath-bheothachadh air ceann a tuath na h-Alba, agus chan ann a-mhàin mar bhuidheann cruthachadh dealain.
Bhathar den bheachd gum biodh gu leòr cumhachd às an stèisean cumhachd air Loch Slòigh, taobh an iar Loch Laomainn airson na bha a dhìth ann am meadhan agus taobh an iar na h-Alba. Bhiodh a' chumhachd a bharrachd air a cleachdadh gus taic a thoirt do na pròiseactan aig Mòrar agus Loch Aillse air sgàth 's nach biodh e buailteach gum biodh e comasach do na sgeamachan seo a bhith prothaideach. Bha cosgaisean togail nan trì pròiseactan seo air a thomhas aig £4,600,00
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Taighean le Croitearan, an t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2651
- ÀITE
- unidentified
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS
- LINN
- 1920an; 1930an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34555
- KEYWORDS
- tughadh
taighean-tughaidh
Chan eil cinnt càit a bheil an t-àite-tuineachaidh seo, ach tha an dòigh anns a bheil na taighean-tughaidh air an togail a' nochdadh measgachadh de dhòighean-togail a gheibhte ann an taobh an iar na Gàidhealtachd. Bha na h-oiseanean cruinn le "sgeilp" aig mullach nam ballachan na bu chumanta anns na h-Eileanan an Iar, 's bha mullach air an robh an tughadh a' tighinn thairis air na ballachan na bu chumanta ann am meadhan na Gàidhealtachd. Bhiodh diofar stuthan air an cleachdadh mar thughadh a rèir dè ghabhadh fhaighinn, ach nam measg bha fraoch, luachair, raineach agus connlach. Bha an tughadh air a cheangal ris na sailthean mar bu trice le pluic eatarra, le ròpannan air an robh clachan mòra mar chuideaman, air neo mar an seo le lin air uachdar an tughaidh. Tha dà theine anns an taigh seo, agus tha bàthach ceangailte ris, ach chaidh beagan de dh'aol a chleachdadh air na ballachan


text:
Kl. Ianair u. f. l. xx.i. Anno Domini m.c.x.iiii.
Flann m. m. Fhlannchadha comarba Mo Laisi Daiminnsi, Mael Coluim{folio & column MS1 64vb} H. Cormacan comarba Einne Arann, Diarmait H. Flainn Chua comarba Ailbe Imlecha Ibhair h-uasal-espoc & fer leighinn ernedach seoit & biidh einigh & deirce, Ferdomnach H. Clucain comarba Cenannsa in pace quieuerunt.
p.556
Teidm galair moir do ghabail Muircertaigh H. Briain righ Erenn co n-dernai anfabrachtai de & co ro scar fria righe. Diarmait imorro do ghabail righi Muman ina fiadhnuise cen chetughadh.
Sluagadh la Domnall H. Lochlainn co Raith Cennaigh co tainig Eochaidh H. Mathgamna co n-Ulltaibh ina tech ocus Donnchadh H. Loingsigh co n-Dal Araidhe ocus Aedh H. Ruairc co feraibh Breifne ocus Murchadh H. Mael Sechlainn co feraibh Midhe. Do-llotar iar sin diblinaibh dar Ath Luain co Dun Leodha co tainig Tairrdelbach H. Conchobair co Connachtaibh & Niall H. Lochlainn a mac fadhein co Cenel Conaill inna aericht. Do-chótar imorro uile iar sin co Telaigh H. n-Dedhaigh i n-Dail Cais co n-dernsatar ossadh m-bliadhna & fir Muman. Do-dheochaidh dano Domnall H. Lochlainn ar fut Conacht dia tigh.
Aedh m Donnchadha H. Eochadha ridomna Uladh, Donnchadh H. Loingsigh ri Dail Araide, H. Canannan {§}.i. Ruaidhri§ ridomna Ceniuil Conaill, Muircertach H. Lochlainn ridomna Ailigh iniuste interfecti sunt.


text:
Dùn Èideann
'S e Dùn Èideann prìomh-bhaile na h-Alba (bho 1437) ach chan e am baile as motha - sin Glaschu. 'S e 453,670 àireamh-shluaigh a' bhaile agus 's e an seachdamh cathair as motha a tha anns an Rìoghachd Aonaichte. Tha Dùn Èideann suidhichte air an oirthir aig taobh an ear na h-Alba. B' e Dùn Èideann prìomh-bhaile sgìre Roinn Lodainn cuideachd.
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
'S e baile le sean Rìoghachd Bhreatannach a bh'ann an Dùn Èideann no Din Eidyn mar a chanar anns an sean chànan aig nam Breatannaich. Tha an daingneach fèin suidhichte air creag bholcanachd. Rè an linn reoithte, bha sgìre Dun Èidinn fo raon doigh a bha siubhal dhan ear. Dh'fhàg sin aghaidh dìreach dhan iar de'n creag agus earball truaill dhan ear (Is e creag is earball an t-ainm air an cruth-tìre seo). Air barrachd dh'fhàg e lagan air taobh tuath agus taobh dheas- a chruthaich da loch: Loch A' Thuatha agus an Loch Deasachd.
Tha "An Seann Bhaile" suidhichte air an earball, leis an Àrd Sraid na ruith sìos na droma dhan Chanongait a leanas air adhart gu geata Lùchairt Rìoghail An Ròid. Eadar Dùn agus lùchairt lorgar prìomh togalach na stàite: Seann Ceàrnag a' Phàrlamaid- a tha chun latha an diugh prìomh ionad nan luchd-lagha Albannaich (gleidh Achd an Aonaidh de 1707 Co-rian lagh na h-Albainn)agus an Aros, sònraichte ris Giles Naomh, Seachad air Taigh Comhairle Dhùn Èidinn, lorgar an seann "Tolbooth" agus Taigh Seinnse "Deireadh an t-Saoghal" (a chomharrachas iomall balla a' bhaile 's na meadhan aoisean, nuair a bha an Canongait na baile fa-leth taobh a-muigh na ballaichean). Ri taobh bun a'Chanongait lorgar "Taigh an Roid", taigh pàrlamaid ur na h-Alba.
Thòisich am baile a sgap am seachad air a sheann crìochan rè an 18mh cheud. Thogadh Baile Ur Dhùin Èidinn dhan thaobh tuatha aig deireadh an 18mh cheud, mu'n am a' ghluais muinntir an oilthigh dha thaobh deas far a bheil an oilthigh suidhichte chun latha an diugh.
Cultar[deasaich | deasaich an tùs]
'S e cridhe a' bhaile Caisteal Dhùn Èideann air mullach Creag a' Chaisteil. Tha fèis armachd ainmeil ann gach bliadhna ris an canar an "Edinburgh Military Tattoo", far am bi saighdearan a sealltainn cho ealanta 's a tha iad ann an co-fharpais, ceòl agus màrsaladh.
Tha fèis ainmeil eile ann airson dràma ris an canar, gu simplidh, Fèis Dhùn Èideann no 'The Edinburgh Festival' ann am Beurla. Bidh mìltean de chleasaichean a' tighinn agus a' gabhail pàirt bho fheadhainn ainmeil gu feadhainn neo-ainmeil a tha a' feuchainn ri ainm a dhèanamh dhaibh fhèin.
Chaidh am Mòd Nàiseanta a chumail ann an Dùn Éideann anns na bliadhnaichean 1899, 1910, 1919, 1935, 1951, 1960 agus 1986.
Spòrs[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an lann-cluiche nàiseanta airson sgioba Rugbaidh Albannach ann - Murrayfield - agus dà sgioba mòr ball-coise a bhios a' cluich anns a' Phrìomh-Lìog ; Hibs agus Hearts.
Tha Sgioba nàiseanta criogaid na h-Alba a' cluich aig The Grange ann an Dùn Èideann. Bha Dùn Èideann fear-an-taighe de co-fhlaitheas cluiche ann an 1970 agus 1986.
Foghlam[deasaich | deasaich an tùs]
Tha dìleab agus tòrr eachdraidh ann am foghlam a' bhaile agus 's e Oilthigh Dhùn Èideann aon de na h-oilthighean as ainmeil ann am Breatainn agus san t-saoghal. Tha dà oilthigh ùr ann an Dùn Èideann , Oilthigh Heriot-Watt, stèidhichte ann an 1821 agus Oilthigh Napier, stèidhichte ann an 1992.
Tha Scottish Agricultural Collage (SAC) an colaiste ann an Dùn Èideann a deas.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Walter Scott (1771 - 1832). Sgrìobhadair.
- Alexander Graham Bell (1847 - 1922). Dh'innlich e am fòn.
- Sean Connery (1930). Actair.
- Coinneach MacAsgaill (1958). Neach-poileataigs.
- Meg Bateman (1959). Bàrd Gàidhealach.
Sgìrean[deasaich | deasaich an tùs]
Am Baile Àirneach | Àth na Sglèata | Balgreen | Brunstane | Cnoc Churraich | Cnoc an Rìgh | Crois na Cìse | Drumbrae agus Gyle | Dùn Mheinidh | Gracemount | Gyle a Deas | Hailes an Iar | Liberton | Margadh an Fheòir | Sean Bhaile | Taigh an Ròid | Talla na Creige Nuadh
Baile-cèile[deasaich | deasaich an tùs]
Aistean co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Prìomh-bhailtean
- Hibernian
- Hearts
- Sgioba Rugbaidh Dùn Eideann
- Sgioba Naiseanta Alba
- Oilthigh Dhùn Èideann
- Pàrlamaid na h-Alba
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Comhairle Dùn Èideann (Beurla)
- Visit Edinburgh bòrd turasachd (Beurla)
- Iomairt Ghàidhlig Dhùn Èideann
- Cearcall Còmhraidh Dhùn Èidinn
Foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ann an Dùn Éideann
- BBC Naidheachdan 2016-02-29: “Ìre èiginneach” ann an Dùn Èideann
- BBC Naidheachdan 2016-02-29: “Dragh mòr” a’ mhodaràtoir mu Dhùn Èideann
- BBC Naidheachdan 2016-03-01: Moladh Dhùn Èideann ga tharraing (aithris bhideo 3:11)
- BBC Naidheachdan 2016-05-13: Ceum air adhart do FMG an Dùn Èideann
- BBC Naidheachdan 2016-05-24: Comhairle Dhùn Èideann “ceart”
Dùn Èideann · Dùn Dèagh · Glaschu · Inbhir Nis · Obar Dheathain · Sruighlea
Comhairle Arcaibh | Comhairle Aonghais | Comhairle Baile Dhùn Dè | Comhairle Baile Dhùn Èideann | Comhairle Baile Ghlaschu | Comhairle Baile Obar Dheathain | Comhairle nan Crìochan | Comhairle Dhùn Bhreatainn an Ear | Comhairle Siorrachd Dhùn Breatann an Iar | Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh | Comhairle na Eaglaise Brice | Comhairle Earra-Ghàidheal agus Bhòid | Comhairle nan Eilean | Comhairle Fhìobha | Comhairle na Gàidhealtachd | Comhairle Inbhir Chluaidh | Comhairle Lodainn an Ear | Comhairle Lodainn an Iar | Comhairle Lodainn Mheadhanaich | Comhairle Mhoireibh | Comhairle Pheairt is Cheann Rois | Comhairle Shiorrachd Àir a Deas | Comhairle Shiorrachd Àir an Ear | Comhairle Shiorrachd Àir a Tuath | Comhairle Siorrachd Chlach Mhanann | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Deas | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath | Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù an Ear | Comhairle Shealtainn | Comhairle Shruighlea |


text:
- TIOTAL
- A' bearradh nan Caorach, a' Chomraich
- EXTERNAL ID
- QZP99_97193_09_02
- ÀITE
- A' Chomraich
- SGÌRE
- Loch Carrann
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: A' Chomraich
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38933
- KEYWORDS
- caoraich
rùsgan caorach
stoc
beothaichean
croitearachd
Tha an dealbh seo a' sealltainn dhaoine a' lomadh chaorach air Rudha na Comraich. Tha an rudha eadar Loch Thoirbheartan agus Loch Ciseorn a' coimhead dhan iar gu Ratharsair agus chun an Eilein Sgitheanaich. Gus an deach rathad a thogail an cois a' chladaich anns na 1970an, chan robh ach aon rathad ann don cheann-tìre. Is e Bealach na Bà an t-ainm a th' air an rathad seo. Bha e na seann rathad dròbhaireachd. Tha an rathad cas seo ag èirigh gu 2,053 troigh os cionn àirde na mara agus glè thric sa gheamhradh cha ghabh e dhol thairis air idir. Ann an 1850 bha cha mhòr 3000 duine a' fuireach anns na bailtean fearainn beothail anns a' cheann-tìre seo ach thuit àireamh an t-sluaigh mar thoradh air fuadaichean agus a chionn 's nach robh mòran chothroman no goireasan anns an sgìre. San latha an-diugh, chan eil ach mu 300 duine a' fuireach anns a' cheann-tìre
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
- TIOTAL
- Abaid Ì agus Caibeal an Naoimh Òdhrain, mus deach an càradh
- EXTERNAL ID
- PC_PRISCUS_SCO5301
- ÀITE
- Ì
- SGÌRE
- Muile
- SIORRACHD/PARRAIST
- ARGYLL: Kilfinchen and Kilvickeon
- LINN
- 1890an
- CRUTHADAIR
- George Washington Wilson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Mark Butterworth - Priscus
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29583
- KEYWORDS
- George Washington Wilson
abaidean
caibealan
Odhran
cladhan
Ros
Ard Meadhanach
Beinn Mhòr
Colm Cille
manachainnean
Lochlannaich
Martaraich
Ceannanas
Somhairle
Triath nan Eilean
rathad nam Marbh
Iain Mac a' Ghobhainn
Tha Eilean Ì ri fhaicinn san dealbh seo.Chaidh a thogail leis an fhear-chamara Seòras Washington Wilson (1823-93) a bha a' fuireach ann an Obar Dheathain agus a rinn tòrr siubhail ann an Alba agus thall thairis, a' togail dhealbhan na tìre agus rùm-dorch so-thogail aige. Thog e dealbhan den Bhanrigh Bhictoria agus thug ise dha coimisean gus togail Bhaile Mhoireil a chlàradh.
Ann am meadhan na deilbh chithear Abaid Ì agus air a' bheulaibh tha Caibeal an Naoimh Òrain ann, agus an cladh, Rèilig Odhran, timcheall air.
Thall, thairis air Caolas Ì, tha na h-eileanan beaga creagach, Eilean nam Ban agus Eilean Dubh na Ciste nan laighe agus oirthir an Ros Mhuilich. Air a' chùlaibh tha iar-eilean an Àird Mheadhanaich ann agus tha sgurr àrd na Beinne Mòire ag èirigh fad air falbh, an aon bheinn Rothach (beinn nas àirde na 3,000 troigh) taobh a-muigh an Eilein Sgitheanaich.
Stèidhich am manach Èireannach Colm Cille manachainn ann an eilean Ì ann an 563 AD. Chaidh a' mhanachainn a chreachadh iomadh turas le na Lochlannaich. Ann an aon ruathar, chaidh trì fidhead 's a h-ochd manach a mharbhadh aig Bàgh nam Mairtirean. Tha a h-uile coltas gun deach Leabhar Cheannanais, an làmh-sgrìobhainn dealbhaichte fìor iongantach de na ceithir soisgeulan, a sgrìobhadh an seo ach chaidh a thoirt air ais a dh' Èirinn airson a chumail sàbhailte bho na Lochlannaich borba ud. Ann an 1203 thog Ràghnall no Reginald, mac Shomhairle, Tighearna nan Eilean, abaid de chlaich an àite an togalaich de dh' fhiodh a bh' ann.
Cha mhòr nach deach a thogail às ùr sna 1500an ach, às dèidh an Ath-leasachaidh, thòisich e a' crìonadh.
Chaidh an dealbh seo a thogail beagan mus do thòisich obair leasachaidh air ann an 1902, obair a chaidh air adhart gu 1965.
Tha uallach nan togalaichean an-diugh air Alba Eachdraidheil ach tha muinntir Chomainn Ì a' cumail dhaoine Crìosdaidh ann an-còmhnaidh.
Tha seann fhàisneachd Ghàidhlig a' dèanamh ro-innse, mus tig Là a' Bhreitheanais, gum bi Èirinn agus eilean Ìle fon chuan ach gum bi Eilean Ì os cionn nan tonn.
Bho àm Cholm Chille 's e àite a bha san eilean bhrèagha naomh seo far an tigeadh daoine beò agus na mairbh air turas cràbhaidh. Chaidh dà fhichead 's a h-ochd de rìghrean Alba, ceathrar phrionnsachan Èireannach, ochdnar rìghrean Lochlannach, aon rìgh na Frainge agus iomadach ceann-cinnidh mòr Gàidhealach an giùlan fad Sràid nam Mairbh dhan àite-tàimh dheireannaich aca ann an Rèilig Òdhran. Ann an 1994 chaidh an neach-poiIeataics ainmeil Albannach, Iain Mac a' Ghobhainn, no Iain Mac a' Ghobhainn, ceannard a' phàrtaidh Làbaraich, a thìodhlacadh ann an eilean Ì


text:
A' Chaitheamh
'S e tinneas nan sgamhan a tha anns a' Chaitheamh. Bidh fulangaiche a' casadaich is a' cur a-mach fala. B' àbhaist dha a bhith gu math pailt ri linn Bhictoria agus fiù 's gu'n Dàrna Cogadh. Bha mòran àiteachan air a' Ghaidhealtachd agus ann an àrainneachdan glan eile far am faigheadh na fulangaich leighis le bhith a' gabhail anail ghlan.
Anns a' bhliadhna 1882 fhuair Robert Koch a-mach mu fhàth na caitheimh (Laideann: Mycobacterium tuberculosis).
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Comhairle do Luchd na Caitheimh - giorrachadh Gàidhlig sa leabhar “Consumption: Its cause, prevention and cure”, Ceap Breatainn, 1912


text:
- TIOTAL
- Seachd: The Inaccessible Pinnacle (trèalair)
- EXTERNAL ID
- PC_YOUNGFILMS_SEACHD
- ÀITE
- An t-Eilean Sgitheanach
- DEIT
- 2007
- LINN
- 2000s
- CRUTHADAIR
- Chris Young/Young Films
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Young Films
- AITHNEACHADH MAOINE
- 2735
- KEYWORDS
- bhidio
film slàn
gealag-làir chrò-dhearg
‘S e seo am trèalair airson 'Seachd: The Inaccessible Pinnacle', film slàn Gàidhlig a thàinig a-mach ann an 2007. Chaidh am film a stiùireadh le Sìm Mac a’ Mhuileir, bho sgeulachd le Sìm Mac a’ Mhuileir agus Joanne Cockwell agus tha Pàdruig Moireasdan agus an sgìobhadair agus am bard Gàidhlig Aonghas Pàdraig Caimbeul a’ nochdadh ann. Chaidh fhiolmadh anns An Eilean Sgitheanach.


text:
- TIOTAL
- HR 1 'Ben y-Gloe' agus e deiseil gus an "Cinematograph Special" a tharraing bho Inbhir Pheofharain don Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- GB1796_RAILWAYSLIDES_02_487
- ÀITE
- Inbhir Pheofharain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Inbhir Pheofharain
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11669
- KEYWORDS
- rathaidean-iarainn
treanaichean
còmhdhail
locothan
einnseannan
smuid
loidhne a' Chaoil
rathad-iarainn nan eilean
rathad-iarainn an Eilein Sgitheanaich
Anns an deilbh seo, chithear HR 1 agus camara-cine ceangailte ris a' chrann-bufair aige gus an turas eadar Inbhir Pheofharain agus Caol Loch Aillse a chlàradh.
Bha HR 1 'Ben-y-Gloe' air aon den chlas air a bheil na Small Bens. Chaidh a thogail le Dubs & Co. ann an Glaschu agus thòisich e ann an seirbheis san Iuchar 1898. Chaidh an àireamh 14397 a thoirt dha leis an LMS agus lean e ann an seirbheis gus an deach a thoirt à seirbheis sa Ghearran 1949. Bha an t-ainm 'Ben Nevis' air nuair a chaidh a thogail an toiseach ach chaidh seo atharrachadh ann an ùine nach robh fada. Chaidh ainm a litreachadh ann an diofar dhòighean tro na bliadhnaichean: 'Ben y-Gloe' agus 'Ben y'Gloe'. Chaidh an àireamh 54397 a thoirt dha le BR.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Highland Photographic Archive


text:
Tha Biadhlann na Pàrlamaid stèidhichte aig cùl Thalla a’ Phobaill. Tha cathraichean innte airson mu thuairim 60 duine agus bidh biadh is deochannan rin reic don phoball an-sin nuair a bhios Taigh an Ròid fosgailte.
Amannan Fosglaidh
Tha am Biadhlann fosgailte aig na h-aon amannan ’s bhios Taigh an Ròid le dinnear ann gach latha bho 11.30 – 14.30.
Clàr-bidhe na Biadhlann
Tha biadhlann na Pàrlamaid a’ reic taghadh farsaing de bhiadh, eadar cèicichean is aran milis (air an dèanamh aig a’ Phàrlamaid) is brot, ceapairean, saileadan agus dinnearan tè
Barrachd Fiosrachaidh
- Tha lùb claistinneachd anns a’ bhiadhlann agus gheibhear cupannan, truinnsearan is uidheam-ithe so-ruigsinn (accessible cutlery) ann
- Tha taghaidhean a' seachnadh glùtan (gluten) air a’ chlàr-bidhe
- Tha cathraichean leanabh ann agus goireasan gus botulan is biadh leanabh a theasachadh


text:
Cothroman air cunnraidhean
Bidh an t-oilthigh a’ sanasachadh a h-uile cothrom a bheir e air cunnradh os cionn £25K (an dà chuid OJEU agus feadhainn fon stairsnich) air an làraich-stairsnich nàiseanta airson sanasachaidh, Cunnraidhean Poblach na h-Alba.
Tha Cunnraidhean Poblach na h-Alba a’ cuideachadh le bhith a’ ruigsinn air cothroman gnothachais poblach. Tha còrr is 47,000 solaraiche air an clàradh cheana agus 4,700 cothrom solair air an sanasachadh.
- Le bhith a’ dol chun làrach-lìn Chunnraidhean Poblach na h-Alba bidh cothroman cunnraidh an oilthigh air fad ri am faicinn do dhuine sam bith a dh’fhaodadh a bhith na sholaraiche dhuinn;
- Gus an tèid aig feadhainn a dh’fhaodadh a bhith nan solaraichean air ùidh a chur an cèill ann an sanas agus gus am faigh iad brathan puist dhealain gun phàigheadh, nuair a dh’èireas cothroman san raon acasan, bu chòir dhaibh am fiosrachadh a chlàradh, agus
- Tha clàradh gun phàigheadh, soirbh ri a thuigsinn agus cha toir e ach beagan mhionaidean dhaibh.
Clàr Chunnraidhean
Gus am bi sinn a rèir Achd Ath-leasachadh Solair 2014, tha againn, o 18 Giblean 2016, ri bhith a’ foillseachadh clàr de na “Cunnraidhean Riaghlaichte” againn air fad.
Tha iad seo air an sònrachadh mar an fheadhainn a tha os cionn £50K ann an luach feadh rèis a’ chunnraidh.
Gabhaidh an clàr againn faicinn an seo agus thèid seo ùrachadh fad na h-ùine an àm do chunnraidhean ùra a bhith air am buileachadh.
Ma tha ceistean sam bith agaibh a thaobh gin sam bith de na cunnraidhean seo, cuiribh fios ar n-ionnsaigh.


text:
Haile Gebrselassie
'S e gille-ruith às an Itiop a tha ann an Haile Gebrselassie. Rugadh e air 18 an Giblean 1973.
Bhuannaich e dà bhonn òir aig na Olympics ann an 1996 agus 2000 airson 10,000 m. Ann an 2004, thàinig e a-steach anns a' chòigeamh àite. Bhuannaich a co-thìreach, Kenenisa Bekele am bonn òir na aite. 'S e prìomh co-fharpaiseach ann an eachdraidh de ruith gu fada a th 'ann.
Tha Haile ag ràdh iomadach tursan gu bheil e ag iarraidh a bhith na cheann-suidhe na h-Itiop nas fhaide na bheatha.


text:
Eòlaiche-fiosaig mara air a thaghadh mar reachdair oilthigh
Thathas air Anton Edwards, a bhios gu h-èasgaidh a’ toirt taic do luach an fhoghlaim ann a bhith a’ brosnachadh sgilean, misneachd agus smaoineachadh neo-eisimeileach, a thaghadh mar an còigeamh reachdair air Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean. Tha Anton a’ tighinn an àite Garry Coutts, a thug suas an dreuchd a dhol na bhall de chùirt an oilthigh.
Eu-coltach ris a’ mhòr-chuid de dh’oilthighean traidiseanta, is e an reachdair cathraiche air buidheann ris an canar an stèidheachd. Tha an stèidheachd na bhuidheann chudromach taobh a-staigh bun-reachd Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean agus tha buill a’ tabhann ceangal luachmhor eadar an oilthigh agus na coimhearsnachdan againn. Am measg nam ball tha riochdairean bho ghnothachas, ar coimhearsnachdan, buidhnean poblach, alumni, oileanaich, agus luchd-obrach.
Thuirt Anton, a tha a’ fuireach anns a’ Cheapaich faisg air Dùn Chailleann, agus a th’ air a bhith na bhall den stèidheachd agus cùirt an oilthigh fad trì bliadhna: “Bu chòir dha bhith comasach do dh’oileanaich beatha iomlan a leantainn anns an sgìre aca fhèin, a’ faighinn cothrom air foghlam treas ìre agus, cuideachd, buannachd à buaidhean bhon taobh a-muigh. Ann an amannan brosnachail, chaidh inbhe oilthigh, a bhathas ag iarraidh fad ùine mhòr, a choisinn. Tha mi mothachail air an fheum a th’ ann air cothromachadh eadar an t-aonachd riochdachaidh againn mar ionad agus cumail suas na h-iomadachd cruthachail ionadail aig com-pàirtichean acadaimigeach. Tha againn cuideachd ri cothromachadh fhaighinn eadar ar n-amasan airson àrd-fhoghlaim agus cudromachd foghlam adhartaich, agus eadar feumalachdan nan oileanach agus riatanasan ionmhais. Cumaidh mi orm seo a dhèanamh.
“Feumaidh sinn ceanglaichean a tha fiù ’s nas treasa a thogail leis na com-pàirtichean ionadail againn gus an urrainn dhuinn na coimhearsnachdan againn a riochdachadh nas fheàrr. Agus bu chòir dhuinn uile putadh airson cumhachdan buileachaidh cheuman rannsachaidh a tha deatamach don inbhe againn mar oilthigh.”
Thuirt an t-Oll Crichton Lang, prionnsapal agus iar-sheansalair an gnìomh: “Tha sinn air leth toilichte gun deach Anton a thaghadh a bhith na reachdair againn fad trì bliadhna leis gun toir e sgilean, dìoghras mòr agus dealas don obair.
“Tha dreuchd an reachdair eu-coltach ris an aon dreuchd aig oilthighean eile ann an Alba. Tha an reachdair againn air a thaghadh le buill den stèidheachd. Is e a th’ anns an stèidheachd an ceangal againn ris na caochladh choimhearsnachdan air am bi sinn a’ frithealadh anns an sgìre shònraichte agus eadar-mheasgte anns a bheil sinn a’ fuireach. Is e an reachdair cathraiche an stèidheachd agus tha e na bhall de chùirt an oilthigh. Mar sin tha àite cudromach aige anns an rùn againn a bhith nar n-oilthigh sgìreil sònraichte agus ùr-ghnàthach a tha aithnichte aig an ìre nàiseanta agus eadar-nàiseanta.
“Feumar co-chomhairle a dhèanamh ris an stèidheachd agus a chead fhaighinn mus tèid rùn a ghabhail ris a dh’atharraicheas a’ bhun-reachd no a cheadaicheas com-pàirtichean acadaimigeach ùra a ghabhail a-steach. Tha buill fa leth cuideachd nan tosgairean airson an oilthigh agus an rùn aige.”
Bha Anton na eòlaiche-fiosaig mara fad a’ mhòr-chuid de a bheatha, a’ cur eòlas-mara ri cùisean a thaobh cuairteachadh mara, truailleadh mara, dìon, cultar-mara agus stiùireadh agus riaghladh mara. Bha obraichean aige mar òraidiche, neach-saidheans agus manaidsear aig Comann Saidheans Mara na h-Alba UHI agus Buidheann Dìon Àrainneachd na h-Alba, agus tha e a-nis ag obair mar cho-chomhairliche mara neo-eisimeileach. Tha e na chaidreamhach ann an Institiud an Fhiosaigs, na bhall de Cholaiste Acadaimigeach Comhairle Rannsachaidh na h-Àrainneachd Nàdarra, rùnaire air a’ chomhairle coimhearsnachd aige, deasaiche air an iris aig an Scottish Rock Garden Club, comhairliche saidheansail do dh’Fhoram Rannsachaidh Cultar-mara na h-Alba, na bhall de dh’Fhoram Inbhir Tatha agus na àrd-ollamh urramach ann an Oilthigh Chill Rìbhinn.
Notaichean do luchd-deasachaidh
Is iad seo na reachdairean a bh’ ann roimhe:
Donaidh Rothach
An Ridire Alistair MacPhàrlain
An t-Oll Val NicÌomhair
Garry Coutts


text:
- TIOTAL
- Fosgladh raon-goilf an Raoin Rèidh
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_220
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1895
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11292
- KEYWORDS
- raon goilf an Raoin Rèidh
Inbhir Nis
Cùl na Càbaig
Fosgladh raon-goilf an Raoin Rèidh, Inbhir Nis, 1895. Cha mhòr nach b' iad muinntir na h-Alba a-mhàin a bhiodh a' cluiche golf suas gu dàrna leth an 19mh linn, agus cha robh na h-àireamhan ach beag. Cha robh e fada a' fàs, gu h-àraidh as dèidh 1880, agus air an 13 dhen t-Samhain, 1883, chaidh Cluba Goilf Inbhir Nis a chruthachadh, a' taghadh a' Mhorair Mac Shimidh mar a' chiad cheannard. Beagan bhliadhnaichean as dèidh sin chaidh clubaichean goilf an togail aig an Raon Rèidh agus aig Cùl na Càbaig. Bha barrachd Albannaich a' cluiche air feadh na dùthcha agus bha e a' còrdadh gu mòr ri boireannaich cuideachd
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Eaglais na h-Alba, Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD01019
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1940an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12660
- KEYWORDS
- Eaglais na h-Alba
Iain MacDhonnchaidh
Port an t-Sròim
Chaidh Eaglais na h-Alba, san dealbh seo air mullach an leothaid air Rathad na Eaglaise ann an Caol Loch Aillse, a thogail mar Eaglaise Misean agus chaidh a fosgladh gu foirmeil air 25 An t-Iuchar 1901. B' e leudachadh an rèile às A' Chaol gu Port an t-Sròim a dh'adhbhraich gun deach a togail, oir bha muinntir an àite a' faicinn gum biodh àrdachadh ann an àireamh-sluaigh a' bhaile a chruthaicheadh ceann-uidhe rèile. Tha cunntas Pàipear-naidheachd aig an àm a' toirt tuarisgeul air an eaglais mar 'severely Gothic design, seated for 180 worshippers, faultless and extremely tasteful in every respect'. Chaidh am bheastraidh a chur ri taobh dheas na h-eaglaise ann an 1915 aig cosgais dà cheud seasgad 's a sia niotaichean, ochd-deug tastan agus sgillinn. Bha ministear Paraiste Loch Aillse an urra ri Adhradh, ach bha e air a chuideachadh le sreath de mhiseanaraidhean gu 1939.
'S e 'Kingille' a th' air an taigh a tha air taobh chlì na h-eaglaise agus chaidh a thogail dha Mgr MacRath, aon de thriùir bhràithrean a thog taighean san sgìre. Bha Donnchadh Mac a' Phearsain, Cungaidhear A' Chaoil, a thog an dealbh seo cuideachd a' fuireach air Rathad na h-Eaglaise faisg air an eaglais, agus 's dòcha gun teagamh gun deach an dealbh camara seo a thogail bhon ghàrradh aige.
'S e Talla an Airm an togalach air an làimh dheis agus chaidh a thogail ann an 1912 le Comann an Iar-Airm, gu sònraichte airson trèanadh ach cuideachd airson a bhith ann airson dannsean 's consairtean agus cuid de sheirbheisean Sàbaid. An toiseach, cha robh àrd-ùrlar, suidheachain no fiù 's solais anns an talla ach a dh'aindeoin seo bha an talla air a cleachdadh gu mòr airson iomadh seòrsa spòrs. Tron a' chogadh mhòr, rinn an Red Cross 'Soldiers Rest' agus biadhlann den talla airson mòran shaighdearan a bha a' dol tron Chaol, glè thric a' siubhal dhachaigh gu na h-Eileanan an Iar.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
1948
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1948 (MCMXLVIII).
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Sgrìobh George Orwell 1984
- 14 an Cèitean - Chaidh na Stàit Iosrael a stèidheachadh.
- Bhuannaich Thomas Stearns Eliot an Duais Nobel ann an Litreachas.
- Chaidh Oilthigh nan Andes (Coloimbia) a stèidheachadh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 3 an Gearran - Henning Mankell, ann an Stockholm. Sgrìobhadair às an t-Suain.
- 7 an Cèitean - Lluís Llach i Grande, ann an Girona. Ceòladair à Catalòinia.
- 30 an Cèitean - Salvador Puig i Antich, ann am Barcelona. Anarcach à Catalòinia.
- 12 an t-Ògmhios - István Sándorfi, ann am Budapest. Dealbhadair às an Ungair.
- 15 an t-Ògmhios Eanraig MacGillÌosa, ann am Methil. Neach-poileataigs à Alba.
- 12 an t-Iuchar – Richard Simmons, cleasaiche à New Orleans, Louisiana sna Stàitean Aonaichte.
- 18 an t-Iuchar - Hartmut Michel, ann an Ludwigsburg. Ceimigear às a' Ghearmailt.
- 30 an t-Iuchar - Carel Struycken, ann an Den Haag. Actair às na Tìrean Ìsle.
- 11 an Lùnastal - Jan Palach, oileanach às an t-Seic-Slòbhac a dh'ìobair e fhèin mar fianais phoileataigeach.
- 20 an Lùnasdal - Robert Plant, ann an Kidderminister. Seinnadair à Sasainn.
- 26 an t-Sultain - Vladimír Remek, ann an České Budějovice. Paidhleat, speuradair agus Neach-poileataigs às An t-Seic-Slòbhac.
- 14 an t-Samhain - Teàrlach Battenberg, ann an Lunnainn. Prionnsa à Sasainn.
- 13 an Dùbhlachd - Brian MacUilleim, ann an Dùn Òmhainn. Labarach agus neach-deasachaidh an West Highland Free Press agus neach-poileataigs à Alba.
- 13 an Dùbhlachd - Lester Bangs, ann an Escondido. Sgrìobhadair às na Stàitean Aonaichte.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 9 am Màrt - Uilleam MhicBhatair. Ollamh na Gàidhlig, à Alba.
- 9 an Giblean - Jorge Eliecer Gaitán, ann am Bogotá. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 20 an Dùbhlachd - C. Aubrey Smith, ann an Los Angeles. Actair à Sasainn.


text:
Tha e na uallach air seirbheisean ionnsachaidh is fiosrachaidh teicneòlas fiosrachaidh, co-labhairt bhidio, an leabharlann agus Seirbheisean Chlàraidhean a sholar.
Tha e na uallach air seirbheisean ionnsachaidh is fiosrachaidh teicneòlas fiosrachaidh, co-labhairt bhidio, an leabharlann agus Seirbheisean Chlàraidhean a sholar.
Stòradh OneDrive do dh'oileanaich
Lionrachadh soisealta le Yammer
Faigh a-mach dè a thachras ris a' chunntas oileanach agad
Poileasaidh cleachdadh ris an tèid gabhail
Tha deasg-cuideachaidh UHI fosgailte Diluain gu Dihaoine, 0900 gu 1700 uairean mar as àbhaist. Bidh sinn cuideachd a’ tabhann seirbheis a-mach à uairean-obrach air an àireimh gu h-àrd.


text:
Bha mi toilichte a dh’fhaicinn gu bheil dà bhideo ùr an àirde air an làraich ùr-sgeul. 'S ann gu tric a bhios mi a’ tadhal air an làrach sin gus an teacsa a leughadh fhad ‘s a tha mi ag èisteachd ris na clàraidhean. A bharrachd air sin tha e math a bhith coimhead air na bhideos a rinn gach ùghdar. Tha e a’ toirt blais dhut air dè seòrsa dhaoine a th’annta agus dè tha gam brosnachadh gus a bhith sgrìobhadh. Seo coltais duilleige bhideo a tha ri fhaicinn ann an uinneagan. Aig bonn an dealbh gheibh thu liosta de na bhideos, a h-uile fear aca ceangailte ris an duilleig bhideo seo.Uair 's tha thu ann 's e goireas air leth furasta a chleachdadh.
Fàilte chridheil ort
Tha mi 47 bliadhna a dh'aois, tha mi pòsta 's tha mi a' fuireach ann an Inbhir Narann.
Tha e a' còrdadh rium a bhith sgrìobhadh beagan Gàidhlig. Tha mi fhathast ag ionnsachadh 's mar sin dheth, cha bhi a h-uile càil buileach ceart: nì mi mearachdan!
Co-dhiù ma tha greiseag agad - thig a-steach! Tuilleadh mu dheidhinn Gràisg


text:
Augusto Roa Bastos
B’ e Augusto Roa Bastos (Asunción, Paraguaidh, 13 an t-Ògmhios 1917 – 26 an Giblean 2005) an sgrìobhadair à Paraguaidh na b’ ainmeile à a bh' ann a-riamh, is fiù 's bhuannaich e an Duais Cervantes.[1] Tha a chuid obrach air a bhith dh’ eadar-theangachadh gu 25 cànain, anns a’ char as lugha.
Beatha[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh Augusto Roa Bastos air an 13mh latha dhen Ògmhios 1917 ann an Asunción ach chaidh e a thogail ann an Iturbe, baile beag air an sgìre Guairá, làn cultar dà-chànanach (Guaraní - Spàinntis).
Thill e gu prìomh-bhaile na dùthcha airson a chuid fhoghlaim fhaighinn is e a’ fuireach aig taigh bràthair-athar, an t-easbaig Paraguaidheach-catalanach Hermenegildo Roa. Thug Lev Tolstoj, William Faulkner agus na sgrìobhadairean Frangach buaidh mhòr air aig an àm siud. .[2]
'S e mac fear le freumhan anns A' Phortagail a bh' ann. 'S e duine foghlaimte, bùirdeasach, cruaidh, aintighearnail a bha 'na athair agus i os cionn fìneadair shiùcair. Bha freumhan Basgach, às A’ Phortagail agus Guaraní aig Roa Bastos co-dhiù.
Bha e dìreach 15 bliadhna a dh’aois ann an 1932, nuair a thòisich An Cogadh Chaco eadar Paraguaidh agus Boilibhia. Theich e le feadhainn bhon an sgoil is chaidh e air falbh chun a’ chogaidh airson a chuid cuairt-dànachd fhaighinn is e na nurs an siud.[3] Ach chuir na chunnaic e sgath air is bha e gu math an aghaidh ainneart agus brùidealachd gus a bhàsaich e.
Thòisich e ri drama a sgrìobhadh fhad ‘s a bha e ag obair mar chlèireach ann am banca neo mar neach-aithris airson El País, is chuidich am pàipear-naidheachd sin ann an Asunción leis na ciad tursan a rinn e gus an Roinn Eòrpa, gu h-àraidh do Shasainn.[4]
Ann an 1944 ghabh e pàirt ann an Vy'a Raity (Guaraní: Nead an toileachais), agus thug am buidheann seo buaidh mhòr air ath-leasachadh na bàrdachd agus nan ealain ann am Paraguaidh anns na 40an, còmhla ri Josefina Plá agus Hérib Campos Cervera.[5] Sheall e, beag air bheag, gu robh e airson na daoine bhochd bhrùite air na sgrìobh e ann am El País ri linn a’ Chogaidh Sìobhalta ann am Paraguaidh, ged nach robh e na bhall dhe pàrtaidh sam bith idir.
Ann an 1945 chuir e seachad bliadhna a thìde ann an Sasainn oir thug am British Council fiathachadh dha agus, mar neach-naidheachd cogaidh El País rinn e agallamh leis an t-seanailear Charles de Gaulle an siud. An uair sin chaidh gus An Fhraing agus mu dheireadh thall ghabh e pàirt, mar fhear-naidheachd, ann an Cùis-Lagha dhe Nürnberg, anns A' Ghearmailt.
Ann an 1947 b’ fheudar dhasan Asunción fhàgail, air sgàth gu robh an Riaghaltas a’ cumail fodha an fheadhainn a chuir taic gu ar-a-mach neo-shoirbheachail, esan nam measg. Chaidh e gu Buenos Aires, anns An Argantain is e ag obair ann an companaidh àrachais. Dh’fhoillsich e a’ mhòr-chuid na sgrìobh e an siud.
An dèidh gun do deach Deachdaireachd a chur air dòigh anns An Argantain ann an 1976 b’ fheudar dha a dhol chun na Frainge, leis gun d’ fhuair e fiathachadh bho Oilthigh Toulouse,[6] is bha e a’ fuireach ann an Toulouse is e ag obair mar oide ann an litreachas is Guaraní aig an oilthigh gu ruige 1989, nuair a chuir e roimhe gun tilleadh e dhan dùthaich an dèidh gun do chuireadh an deachdair Alfredo Stroessner às an Riaghaltas, is e air a bith ga chàineadh gu cruaidh.[7] Chan eil fios ann carson a dhiùlt e cuideachadh a thoirt do mhòran de dhaoine à Paraguaidh a bha nam fògarraich, an t-ùghdar Juan Bautista Rivarola Matto nam measg, nuair a bha e fhèin thall thairis na fhògarrach.
Thug riaghaltas na dùthcha an saoranachd air falbh bhuaithe ann an 1982 ach chaidh saoranachd gu h-onarach na Spàinne a thoirt dha ann an 1983 agus na Frainge ann an 1987. Bhuannaich e caochladh dhuais fad a bheatha, gu h-àraidh Duais a’ Bhritish Council (1948) Farpais Eadar-nàiseanta na nobhailean Losada (1959), Duais Memorial Aimearga-Laideannach ann am Braisil, 1988), Duais nàiseanta na Litreachas ann am Paraguaidh (1995) agus feadhainn eile bho air feadh an t-saoghail. S’ e am bonn-cuimhne José Martí a thug Riaghaltas Ciùba dha ann an 2003 a bh' ann an duais mu dheireadh a fhuair e. .[8]
Bhuannaich e an Duais Cervantes ann an 1989.[9] Nuair a fhuair e an duais gheall e gun chleachdadh e an t-airgead airson stòras leabharlainn a chur air dòigh ann am Paraguaidh ach cha tàinig aige air sin a dhèanamh idir. Bho a thill e do Pharaguaidh gus a bhàsaich e sgrìobhadh e colbh làitheil beachdachaidh anns a’ phàipear-naidheachd Noticias, ann an Asunción.


text:
Buddy Holly
‘S e seinneadair agus sgrìobhadair Americanach a bh’ann an Charles Hardin Holley (7 an t-Sultain, 1936 – 3 an Gearran, 1959) a dh’fhàs ainmeil mar Buddy Holly.
Ged nach ro e ainmeil mar ceòladair ach airson bliadhna gu leth mus do bhàsaich è ann an spleadhadh-itealan ‘s e aon de na daoine is buadhach ann an eachdraidh ceòl ròc a bh’ann. Dh’ionnsaich còmhlain mar na Beatles agus na Rolling Stones a lean Buddy Holly rudan ùr-ghnàthach a bha ri lorg anns an ceòl aige. Ann 2004 dh’ainmich an iris ceòl “Rolling Stone Holly aig #13 air an liosta aca de an 100 Ceòladair a b’fheàrr ann an eachdraidh.


text:
Feamainn
'S e seòrsaichean fàs-bheartan ioma-ceallach a tha a' fàs anns a' mhuir a tha ann am feamainn.
Cha lusan a tha annta, ach trì buidhnean eile, lìonanaich-ghorm, lìonanaich-dhonn agus lìonanaich-ruadh. Chleachdar feamainn mar bhiadh, mar stuth-mathachaidh agus san gnìomhachas ceimigeach.[1] Tha feamainn-bhuidhe, feamainn-dubh agus ceilp as cudromaiche ann an gnìomhachas na feamad.
Faic cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Rìaghaltas na h-Alba: Commercial Harvesting of Wild Seaweeds (Beurla). Air a tharraing 27 am Màrt 2016.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Feum à Feamainn - bhideo fad 25:43 airson sgoiltean, le e-Stòras
- Biadh nàdarra air an tràigh (bhideo còcaireachd 4:24 leis an Chanon Aonghas MacCuin)


text:
9 an Dàmhair
'S e 9 an Dàmhair an 282mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (283mh ann am bliadhna-leum). Tha 83 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1582 – Cha robh 9 an Dàmhair ann anns an Eadailt, anns a' Phòlainn, anns a' Phortagail agus anns an Spàinn.
- 1962: - Neo-eisimeileachd Uganda bhon Rìoghachd Aonaichte.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1800 - José María Melo, ann am Bogotá. Fear-poileataigs à Coloimbia.
- 1852 - Hermann Emil Fischer ann an Euskirchen. Ceimigear às a' Ghearmailt.
- 1892 - Ivo Andrić, ann an Travnik. Sgrìobhadair à Bosna agus Hearsagobhana.
- 1903 - Aonghas Caimbeul (Am Puilean), ann an Nis, Leòdhas. Bàrd Gàidhlig.
- 1966 - David Cameron, Prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte.
- 1940 - John Lennon, seinneadair anns Na Beatles.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1718 - Màrtainn MacGilleMhàrtainn, sgrìobhadair às an Eilean Sgitheanach.
- 1943 - Pieter Zeeman, fiosagaiche às na Tìrean Ìsle.
- 1958 - Pàpa Pius XII, ann an Castel Gandolfo. Pàp às an Eadailt.
- 1967 - Sir Cyril Norman Hinshelwood, Ceimigear à Sasainn.
- 1995 - Ailig Dùghlas-Home, ann an Lunnainn. Fear-poileataigs à Sasainn.
- 2010 - Maurice Allais, eaconamaiche às an Fhraing.


text:
Colombey-les-Deux-Églises
'S e baile beag air àirde an ear-tuath na Frainge a th’ ann an Colombey-les-Deux-Églises (IPA: kɔlɔ̃bɛ le døz:eɡliz). Tha e suidhichte aig 347m os cionn ìre na mara,[1] ri taobh na h-aibhne Blaise, anns an sgìre (Fraingis: Département) Haute Marne anns an roinn (Fraingis: Région) Champagne-Ardennes, 201km air falbh bho Pharis, prìomh-bhaile na dùthcha, agus 300km bho Lille.[2] Tha àireamh-sluaigh dhe 688 aig a’ bhaile.[3] 'S ann às an fhacal Laideann columbarium (taigh-chalman) a tha an t-ainm. Chaidh an t-ainm atharrachadh aig àm Ar-a-mach na Frainge bho Colombey-La-Montagne (Taigh-chalman na Beinne) gu Colombey-les-Deux-Églises (Taigh-chalman leis an dà eaglais).
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Chaochail Charles de Gaulle an seo ann an 1970.


text:
Rèidio
Is e a tha ann an rèidio, modh cian-chonaltraidh a dh'obraicheas le sgaoileadh tuinn dealan-maigneideachd tron fhanais eadar ionad-sgaoilidh agus ionad-gabhaidh. Faodaidh don rèidio a chur a mach comharraidhean an cruth cod neo guth. Ma bhitheas an ionad-sgaoilidh a' sgaoileadh cod, chanar rèidio-teleagrafas ris an gnothach. Ach far a bheil an ionad sgaoilidh a' sgaoileadh comharra a tha na meudachadh agus lughadachadh aig minicead a tha so-claisneachd, is urainn don chomharra-rèidio a bhreith guth neo ceòl. Canar Rèidio-telefonas ri seo.


text:
- TIOTAL
- Stac Pollaidh agus Monarcan a' Ghlinne
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1515
- ÀITE
- A' Chòigeach
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33434
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Siorrachd Rois
Ros is Cromba
Taobh Siar Rois
beinn
beanntan
coiseachd nam beann
fèidh
Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn na beinne air a bheil Stac Pollaidh. 'S ann bho Abhainn Pollaidh a tha faisg air làimh a tha an t-ainm a' tighinn. Tha i mu 11 mìle a tuath air Ulapul ann an sgìre na Còigich. Ged nach eil i uabhasach àrd, aig 2009 troigh (613 meatair), tha cumadh sònraichte oirre agus tha luchd-coiseachd nam beann glè dhèidheil oirre.
Is iad 'Monarcan a' Ghlinne' na dàimh ri aghaidh na deilbh. Is e 'Monarc' a chanas iad ri damh le 16 rinnean air a chabar (feumaidh còrr is òirleach de dh' fhaid a bhith ann an rinn). Is e damh 'Iompaireil' fear le 14 rinnean agus tha 12 rinn air fear 'Rìoghail'. Tha 12 rinn air cabar an daimh san dealbh agus, mar sin, is e damh Rìoghail a th' ann


text:
Seumas II Alba
Coltach ri iomadach fear (agus tè) dhe na rìghrean Stiùbhartach, ghairmeadh rìgh dheth Seumas II na naoidhean (chaidh athair Seumas I a mhurt le uaislean an-riaghlaidh), agus cha do dh'fhàg e ach naoidhean às a dhèidh.
Chaidh a mharbhadh, gun e ach 29 bliadhna a dh'aois, aig sèiste Caisteal Rosbrog (a bha an sealbh Shasainn aig an àm) ann an 1460, nuair a sprèidh fear dhe na gunnaichean-mòra, air an robh e cho measail, ri thaobh.
Chithear fhathast craobh a' fàs, a chaidh a chur airson an dearbh àite a chomharrachadh; tha a' chraobh seo a-nis air fearann Caisteal Floors, Siorrachd Rosbrog.


text:
Coinneach I na h-Alba
'S e rìgh Albannach a bha ann an Coinneach I na h-Alba (no Coinneach Cruaidh MacAilpein no An Ferbasach).
Sinnsireachd[deasaich | deasaich an tùs]
Phòs seanair Choinnich, Eoch (air a neo Achaius ann an Laideann), bana-phrionnsa Chruithneach den ainm Unguia – nighean Rìgh nan Cruithneach Unguis. Mar seo bha ceangal aig Alpean agus a mhac, Coinneach, ri teaghlach rìoghail nan Cruithneach.
Ged a bha càirdeas eadar Rìgh nan Sgaothaich (air a neo Gàidheal neo Scoti san Laideann) agus Rìghrean nan Cruithneach, cha robh a mhòr-shluagh Cruithneach no na h-uaislean aca deònach an leigeal a-steach mar tighearna. Nuair a chaidh na Lochlannaich is na Cruithnich a chogadh an aghaidh a-chèile, chaisg Coinneach a làmh an àite a dhol a chuideachadh nan Cruithneach – seo ged a bha fios aige gum biodh dùil aig na Lochlannaich cumhachd fhaighinn air dùthaich nan Gàidheal (ris an canar Dail Riata) an dèidh dhaibh sgrios a dhèanamh air arm agus uaislean nan Cruithneach.
Thuit Rìgh nan Cruithneach – Uen – agus a bhràthair Bran a chogadh na Lochlannach agus còmhla riutha bha mòr-bhàs ann am measg nan uaislean is tighearnan Cruithneach eile.
Sheas Coinneach a-steach do dhùthaich nam Cruithneach cho luatha sa b' urrainn dha oir bha dùil aige a ghlèidheadh mar pàirt den rìoghachd aige fhèin.
Bha neach eile ann, de’n ainm Ured, a ghlac an t-slat rìoghail. Chan eil fhios an robh Ured agus Coinneach fàisg air a-chèile mar a bha an rìgh aosd Cruithneach agus mac Alpein ach ma bha (agus chan eil cinnt sam bith gun robh càirdeas eadar an dithis) cha robh iad ro mheasail air a chèile.
Mar a thachair, thagh na h-uaislean Cruithneach a bha air fhàgail MacAilpein agus chaidh an cumhachd rìoghail a spìonadh a làmh Ured agus a thoirt do Choinneach sa bhliadhna 843.
Agus 's ann mar seo a thàinig an dà rìoghachd – Dal Riada agus Pictavia mar a chanar ann an Laideann – ri chèile agus thòisich eachdraidh ar dùthcha fhèin, Alba.


text:
- TIOTAL
- Frang Roach, oifigear leasachaidh Rèile na Gàidhealtachd airson a' Chinn a Tuath
- EXTERNAL ID
- NRM_NBNW_FNL_DS080516
- ÀITE
- Raoghard
- SGÌRE
- Goillspidh, Raoghard agus An Luirg
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Raoghard
- DEIT
- An Lùnastal 1999
- LINN
- 1990an
- CRUTHADAIR
- Chris Hogg
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Nàiseanta an Rèile, Iorc
- AITHNEACHADH MAOINE
- 19841
- KEYWORDS
- rèile
rathaidean-iarainn
stèiseanan
Dealbh camara de Frang Roach, oifigear leasachaidh Rèile na Gàidhealtachd airson na loidhnichean a Tuath, a' Chaoil, Prìomh Rèile na Gàidhealtachd agus Taobh Siar na Gàidhealtachd, a chaidh a thogail anns an Lùnastal 1999 aig stèisean Raoghaird. Tha Frang a' fuireach ann an togalaichean stèisein a bh' ann roimhe còmhla ri a bhean, Ceit, agus an triùir chloinne.
Dh'fhosgail stèisean Raoghaird ann an 1874 agus dhùin e ann an 1960. Chaidh ath-fhosgladh ann an 1961 agus chaidh ath-ainmeachadh Ionad Stad Raoghaird. Dh'atharraich an t-ainm aon uair eile gu Raoghard. An-diiugh 's e stèisean le dà àrd-chabhsair agus lùb seachnaidh a th' ann. Tha an àrd-chabhsair gu tuath fhathast ann agus tha coidsichean rèile campachaidh anns a' ghàrradh bathar a bh' ann roimhe air earrann rèile nach eil ceangailte ris a' phrìomh loidhne. Chaidh bogsa chomharran 'Raoghaird a Deas' ath-shuidheachadh o chionn ghoirid beagan nas fhaide gu tuath, agus chaidh bogsa chomharran 'Raoghard a Tuath' a leagail.
Fiosrachadh
O chionn còrr is ceud bliadhna, chaidh dhà de na rathaidean-iarainn as àillidh air an t-saoghal, Loidhne Rèile a' Chaoil agus Loidhne Rèile a Tuath, a thogail. Tha prìomh loidhne na Gàidhealtachd air a ceangal ris a' chòrr de lìonra rèile na RA. Bho 1997 gu 2003, thog Taigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile deilbh nan trì loidhnichean sin, agus bho na h-ìomhaighean chaidh trì taisbeanaidhean a chruthachadh - 'Connections to the Kyle' ('Ceanglaichean dhan Chaol'), 'By Firth and Flow' ('Ri Caolas agus Sruth) agus 'The Highland Link' ('An Ceangail Gàidhealach'). Nochd na taisbeanaidhean air Lìonra Tasglann na h-Alba (SCAN) fon taisbeanadh dhidseatach 'North by Northwest' a chur air bhog gu h-oifigeil làrach Thasglann Nàiseanta na h-Alba air 5 an t-Ògmhios 2001 ann an Inbhir Nis. Sheas an co-obrachadh le SCAN gu 2009 nuair a chaidh 'North by Northwest' a ghluasad gu làrach-lìn Am Baile.
Tha 'North by Northwest' a' clàradh eachdraidh beò agus tha e a' clàradh boillsgeadh ann an tìm ann am beatha dhaoine agus an loidhne anns na bliadhnachan mu dheireadh den fhicheadamh linn agus toiseach a' chiad linn thar fhichead. Bha na taisbeanaidhean a' comharrachadh a' bhuaidh a bha aig rèile na Gàidhealtachd air daoine, sealladh-tìre agus eaconamaidh Gàidhealtachd na h-Alba.
Tha sinn a' toirt taing airson taic don Luchd-urrais a leanas a mhaoinich an t-siurbhidh dhealbh camara de phrìomh loidhne na Gàidhealtachd, Loidhne a' Chaoil agus an Loidhne a Tuath le luchd-togail-dheilbh bho Thaigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile eadar 1997 agus 2003:
Railtrack, Railtrack-Alba, Scotrail, EWS, Porterbrook, First Engineering, Com-pàirtichean Lìora Rèile na Gàidhealtachd, Comhairle na Gàidhealtachd, Iomairt Rois & Chromaidh, Iomairt Ghallaibh agus Chataibh, Safeways, Caraidean Taigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile, Comhairle Pheairt & Chinn Rois agus Comann Rèile na Gàidhealtachd


text:
Seo an roinn Ghàidhlig den ODP airson luchd-labhairt na Gàidhlig. Làraichean-lìn a tha sgrìobhte sa Ghàidhlig, ann an roinnean le h-ainmean Gàidhlig agus le h-iomraidhean a tha sgrìobhte sa Ghàidhlig.
Sites submitted here should be in Scottish Gaelic, or at least be especially useful to speakers of Scottish Gaelic. If you can manage to write a description in Gaelic, that would be greatly appreciated. If you can recognize a Scottish Gaelic site but not describe it in Gàidhlig, please submit the URL here anyway--we would be glad to have it.
Ma tha thu a'' moladh làraich airson na roinne seo, feumaidh an làrach a bhith sgrìobhte sa Ghàidhlig, air neo a bhith air leth feumail do luchd-labhairt na Gàidhlig. Sgrìobh iomradh sa Ghàidhlig mas urrainn dhut. Ach mur is urrainn, bhiodh sin taingeil airson iomradh ann am Beurla no ann an cànan sam bith eile.
Coltach ris an roinn Bheurla “Shopping”
Coimpiutaireachd tron Ghàidhlig
Coltach ris an earrainn "Recreation" sa Bheurla
Gnòthaichean a' buntainn ris an dachaigh, teaghlach, taigh, garadh
Dùthchannan agus sgìrean - Airson làraichean-lìn a tha a' buntainn ri dùthaich no àite fa leth san t-Saoghal.
Eòladairean, faclairean, oilthighean, colaistean, sgoiltean, taighean-tasgaidh
Geumannan coimpiutair, dibhearsan agus abhachd - Chan e luthchleasachd
Na làraichean aig gnìomhachasan agus companaidhean - Coltach ris an earrainn "Business" sa Bheurla
Coltach ri /Sports/ sa Bheurla
"Society" sa Bheurla. A' toirt a-steach Riaghaltas, Creideamh, agus iomadh rud eile
Coltach ris an earrainn "Science" sa Bheurla
Coltach ri /Health/ sa Bheurla


text:
Loch Feabhail
She inver awin an Feabhal as logh marrey ayns Queiggey Ulley, Nerin, eh Loch Feabhail (Baarle: Lough Foyle). T'eh toshiaghey ec beeal an Feabhal faggys da Caayr Ghoirrey. T'eh scarrey Lieh-innys Inis Eoghain ayns Coontae Ghoon ny Ghoal as Coontae Ghoirrey ayns Nerin Hwoaie as she cooid jeh'n joarey t'ayn eddyr y Reeriaght Unnaneysit as Pobblaght Nerin. Ta'n chooid smoo jeh ny buill chummaltit soit er y çheu heear jeh'n logh, goaill stiagh Magh, Bun an Phobail as an Caisleán Nua, myrane lesh y valley beg Baile an Cheallaigh ta ny lhie er y çheu hiar ayns Coontae Ghoirrey. Ta tree awinyn mooarey roie stiagh 'sy logh: an Feabhal, Abhainn na Ró as an Fhochaine.
Co-ordnaidyn: 55°07′00″N 7°05′00″W / 55.116667°N 07.083333°W


text:
- TIOTAL
- Taisbeanadh uinneig ann am bùth Sgiamhachair
- EXTERNAL ID
- PAW0007314B
- ÀITE
- neo-aithnichte
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20973
- KEYWORDS
- meanbh-reic
bùthan
malairt
sgiamhachadh
Taisbeanadh uinneig ann am bùth Sgiamhachair, le bolt is, ann an àite follaiseach, pacaidean de 'Tapwata dry paste for paperhangers', ag ràdh 'only cold water needed to stir into a strong adhesive paste'. Bha na pacaidean a' cosg 6 tasdain is sgillinn. 'S e bathar Breatannach a th'ann an Tapwata, is thathar a' cur tòrr cuideam air seo. Tha sanas air beulaibh an tasibeanaidh ag innse dhuinn gun robh an uinneag ann an co-fharpais nàiseanta aig Tapwata airson sgeadachadh uinneagan. Chaneil fios againn fhathast dè a' bhùth a th'ann, ach tha sinn a' creidsinn gun robh i ann an sgìre Inbhir Nis, oir thàinig an dealbh o chruinneachadh Dhàibhidh MhicGilleBhàin, dealbhadair stèidhichte ann an Inbhir Nis
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Cladh na Seana Chille, An Ceann a Deas
- EXTERNAL ID
- QZP27_60_10_16_17
- ÀITE
- Ceann Loch Chille Chiarain
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Ceann Loch Chille Chiarain
- LINN
- 1890an; 1900an; 1910an
- CRUTHADAIR
- Charles & Dennis MacGrory
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann Earra-ghàidheil is Bhòid agus Seirbheis Fiosrachaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30661
- KEYWORDS
- cladh
cladhan
naoimh
San dealbh seo tha cladh na Seana Chille, aig a' Cheann a Deas a tha mu sheachd mìle gu deas air Ceann Loch Chille Chiarain. Gabhaidh Taigh na Cille fhaicinn air a' chùlaibh. Bho dheireadh 's e sgoil a bha san taigh agus chaidh a sgrios ann an teine an t-7mh a' Ghearrain 1924.
A rèir aithris 's ann aig a' Cheann a Deas a chuir an Naomh Colm a chas an toiseach air talamh na h-Alba.
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Argyll and Bute Library & Information Service


text:
- TIOTAL
- Sanas Taigh-cluiche Inbhir Nis airson a' chomadaidh 'Honey Moon'
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D313_23
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1840an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 4709
- KEYWORDS
- taighean-cluiche
sanasan dealbhan-cluiche
sanasan taighean-cluiche
dealbhan-cluiche
bròn-chluich
baoth-chluich
òran
dannsa
cleasaichean
ban-chleasaichean
dràma
actairean
cluicheadairean
Sanas Taigh-cluiche Inbhir Nis airson Dimàirt an 26mh Iuchair 1842. Thòisich am feasgar leis a' chomadaidh 'Honey Moon', is an uairsin 'Highland Fling, In Character, By A Gentleman Amateur'. Aig an deireadh, chaidh am faondrama (melodrama) air an robh mòran dèidheil 'Robert Macaire' a shealltainn. Chluich A' Bhph. Rogers 'Marie (boireannach bochd)' agus chluich Mgr Mark 'Dumont (òsdair)'.
Tha na briathran Laideann 'Vivant Regina Et Princeps' ('Beath' Fhada dhan Bhànrigh 's dhan Phrionnsa'), sgrìobhte aig bonn an t-sanais, mun Bhànrigh Bhictoria agus Prionnsa Albert.
Thathar ag ràdh gu robh a' chiad taigh-cluiche ann an Inbhir Nis ann an 1805 agus gun robh e air an t-sràid air an robh 'Lànaig an Taigh-cluiche' uaireigin, faisg air Sràid Inglis


text:
- TIOTAL
- Sgeama dealan-uisge san togail
- EXTERNAL ID
- PAW18952
- ÀITE
- neo-aithnichte
- DEIT
- 1953
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21050
- KEYWORDS
- dealan-uisge
croinn
Tha an dealbh seo o 1953 am measg iomadh dealbh a thog dealbhadair o Stiùideò Dhaibhidh MhicGilleBhàin ann an Inbhir Nis a' clàradh mar a bha an togail a' tighinn air adhart aig grunn sgeama dealain-uisge air feadh na Gàidhealtachd sna 1950an. Chan eil fhios againn fhathast càit a bheil seo
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Caisteal Eilean Donnain, a' coimhead gu tuath
- EXTERNAL ID
- HCD00076
- ÀITE
- An Dòrnaidh
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1940an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11804
- KEYWORDS
- caistealan
lochan
Tha an t-sealladh seo de Chaisteal Eilean Donain, a bh'air ath-thogail as ùr, o Loch Aillse, leis An t-Eilean Sgìtheanach anns a' chùl. Dh'fhaodadh gun robh daoine a' fuireach air an eilean beag cho fad air ais ris an 3mh linn, ach chaidh an caisteal a thogail anns an 13mh linn. Bha e aig Clann MhicRath airson 400 bliadhna, ach sgrios arm muireil an riaghaltais e ann an 1719, nuair a bha saighdearan Spàinnteach is Seumasach ann. Chaidh an caisteal a th'ann an-diugh ath-thogail on tobhta le Fo-cheannard Còirneal MacRath-Gilstrap, is chaidh a chrìochnachadh ann an 1932. Tha barrachd dealbhan air a thogail den chaisteal seo na caisteal eile ann an Alba, cha mhòr
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Teisteanas tomhais airson Seumas Minasco, Carolina a Tuath
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D928_A_I_01
- ÀITE
- Carolina a Tuath
- DEIT
- 1763
- LINN
- 1760an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5519
- KEYWORDS
- toimhsean fearainn
USA
planntachas
eilthireachd
eilthirich
colonaidhean
Tha an deit 11 Iuchar 1763 air an teisteanas tomhais seo airson planntachas san robh 200 acair fearainn ann an Siorrachd Anson, Carolina a Tuath. Bha an neach-tomhais, [?] Dickson, a' dèanamh tomhas airson an t-sealbhadair, Seumas Minasco, agus tha an teisteanas a' toirt làn thuairisgeul air cuairt-thomhas an fhearainn.
Tha an sgrìobhainn mar phàirt de Thasglann JLM Mitchell aig Comann Gàidhlig Inbhir Nis. Bhuineadh an Siorraidh Seumas Lachlann Màrtainn Mitchell (a rugadh 13 Ògmhios 1929) do dh'Inbhir Nis agus bu mhac e don dotair ainmeil Lachlann Mitchell. Rinneadh siorraidh làn-ùine dheth ann an Dùn Èideann ann an 1978 agus thug e seirbheis an sin gus an do leig e dheth a dhreuchd ann an 1995. Chaochail e air 26 Samhain 2001


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Òran air a sgrìobhadh le: Dòmhnall Moireasdan agus air a sheinn le: Ceitidh Anna NicLeòid agus còisir sgoil shiaboist.
This is a song written by: Dòmhnall Moireasdan and sung by: Ceitidh Anna NicLeòid and còisir sgoil shiaboist.
Sèist / Chorus
Hì rì o rì rì, togaidh sinn fonn
Air Eilean beag donn a' chuain;
Eilean beag Leòdhais, dachaigh nan seòid
A chumas an còmhrag suas;
Eilean nan tonn a dh'àraich na suinn
'S a chuidich an Fhràing gu buaidh,
Còmhla ri chèile togaidh sinn fonn
Air Eilean beag donn a' Chuain.
Bha Ghearmailt ealamh 's i sealladh mun iar
'S an domhain ma b' fhior na dòrn;
A rùn air cogadh 's i togail a sàth
De chaistealan àlainn ceò;
Clach-stèidh am bunait air gainneamh na tràghad,
Am mullach gu h-àrd sna neòil
'S earball-sàil na h-Iuthairn a h-àit'
Nuair thig am muir-làn na còir.
A Dhia, bi maille ri muinntir a' bhròin,
'S na fir a tha leòinte, tinn,
Bho ìnean guineach na h-iolair' a bhòc
Air fuil agus feòil do chloinn;
Tha gaoth an fhir-mhillidh na itean, 's a chròg
A' druideadh mu sgòrnan teann,
Tha 'n leòmhann a' fàsgadh Uilleam a Dhà
Is spiollaidh i chnàmhan lom.
Do làmh, a charaid, gu Eilean a' chuain
'S a h-eallach cho cruaidh is trom.
Tha 'm bàs le cabhaig a' sgathadh 's a' buain
Gun duine nì suas a call.
Tha 'n òigridh sgoinneil a sheòlas na caoil
An àite nan laoch a bh' ann,
Gun bhonaid, gun bhròig, a' siubhal nan raon
An Eilean an Fhraoich ud thall.
O 's làidir na bannan gam tharraing a-null
Gu Eilean beag donn MhicLeòid,
'S gu stiùir mi gu h-ealamh gu cala mo long
Nuair ruigeas mi ceann mo lò.
'S ma ghreimicheas m' acair ri Carraig nan Àl
Bidh m' anam tighinn sàbhailt' beò,
Mo shiùil air am pasgadh am fasgadh Chill Sgàir
Lem athair 's mo mhàthair chòir.
Rugadh Ceitidh Anna NicGilleathain, Ceitidh Anna Chailein Aonghais Iain à 17 Ceann a Deas Bhràgair air 18 Ògmhios, 1913. Phòs i fear a bha a' ...Fiosrachadh air Ceitidh Anna NicLeòid / Learn more about Ceitidh Anna NicLeòid
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.