text:
- TIOTAL
- Sealladh farsaing de Ghar an Tullaich bhon cheann a deas
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_674
- ÀITE
- Gar an Tulaich
- SGÌRE
- A' Ghàidhealtachd / Siorrachd Pheairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT: Lad an Ràtha
- CRUTHADAIR
- A G Ellis
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27385
- KEYWORDS
- Rèile na Gàidhealtachd
HR
stèisean
HRS
Chaidh an dealbh camara seo de stèisean Ghar an Tullaich a thogail bhon bhruaich aig a' cheann a deas. Chan eil fios air a' cheann-latha.
Bha Stèisean Ghar an Tullaich air meur Obar Pheallaidh de Rèile na Gàidhealtachd. Dh'fhosgail e air 3 An t-Iuchar 1865 agus dhùin e còmhla ris a' chòrr den mheur air 3 An Cèitean 1965


c: text/html

text:
Valence (Drôme)
'S e baile mòr ann an ceann a deas na Frainge a th’ ann an Valence (IPA: va.lɑ̃s Ocseadanais: Valença, Laideann Valentia Iulia). Tha e suidhichte aig 127m os cionn ìre ma mara,[1] anns an sgìre (Fraingis: Région) Rhône-Alpes anns an roinn (Fraingis: Département) Drôme, 479km air falbh bho Pharis, prìomh-bhaile na dùthcha, 431km bho Bhordeaux agus 186km bho Mharseille.[2] Tha àireamh-shluaigh dhe 63405 anns a’ bhaile fhèin agus 181,929 san sgìre air fad.[3] Chaochail Pàpa Pius VI an seo ann an 1799.[4] Chan fhaodadh dearcan-ola a chinntinn nas àirde na Valence agus le sin tha beul-aithris na sgìre ag ràdh À Valence commence le Midi (Tòisichidh ceann a deas na Frainge ann an Valence).

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
7 an Dàmhair
'S e 7 an Dàmhair an 280mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (281mh ann am bliadhna-leum). Tha 85 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1582 – Cha robh 7 an Dàmhair ann anns an Eadailt, anns a' Phòlainn, anns a' Phortagail agus anns an Spàinn.
- 2003 - Chaidh Arnold Schwarzenegger a thaghadh mar Riaghladair na California.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1885 - Niels Bohr, fiosagaiche às an Danmhairg
- 1939 - Harold Kroto, ann an Wisbech. Ceimigear à Sasainn.
- 1952 - Vladimir Putin, neach-poileataigs Ruiseach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1878 - Tomás Cipriano de Mosquera, ann am Popayán. Fear-poileataigs à Coloimbia.


text:
- TIOTAL
- Cunntasan Caiseid de na Meuran san Fhìor Thuath
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_PLANS_03_005_005
- ÀITE
- N/A
- CRUTHADAIR
- The Highland Railway
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 26463
- KEYWORDS
- rathaidean iarainn
Rathad Iarainn na Gàidhealtachd
stèiseanan
gluasadail
zoomable
Is e cunntas caiseid a tha sa phlana seo den loidhne gun fhìor Thuath; Am Blàr Dubh gun Chananaich, Fodhraitidh gu Srath Pheofhair, a' Mhùnd gu Dòrnach, Inbhir Ùige gu Liabost agus Deòrsa gu Inbhir Theòrsa.
Air an làimh chlì tha planaichean beaga ann air cumadh Stèisean a' Bhlàir Dhuibh, Stèisean na Cananaich, Stèisean Srath Pheofhair, Stèisean Dòrnach, Stèisean Liaboist agus Stèisean Inbhir Theòrsa. Chan eil ceann-latha air.
Is e stiall fada pàipeir a tha sa phlana


text:
p.236
Kal. Ian. iii. f., l. iiii., Anno Domini M.cc.ii.
Niall h-Ua Flainn do marbadh do Gallaibh Uladh i mebhail.
Maghnus, mac Diarmata h-Ui Lachlainn, do
p.238mharbadh do Muircertach h-Ua Neill. Muircertach h-Ua Neill dono do marbadh ann.
1 (In t-eascub h-Ua Mellaigh quieuit.)
(Iohannes, presbiter Cardinalis de Monte Celío et legatus Apostolicae Sedis, in Hiberniam uenit.)
(Senudh chleireach Eirenn, itir Ghallaibh & Ghoeidhealaibh, i n-Ath Cliath imon Cardinail cetna sin.)
(Senudh Chonnacht, itir laechaibh & chleirchibh, hic Ath Luain hi cind chaeicidhis imon Cardinail cetna.)
(Toirrdhealbach, mac Ruaidhri, mic Thoirrdhealbaidh h-Ui Conchubhair, do gabhail la Cathal Croibhderg, la ri Connacht. Ocus is iat ros-gabhsat e: idon, Donnchadh h-Ua Dubda, ri h-Ua n-Amhalgaidh & Conchubhar Got h-Ua h-Eadhra, ri Luighne Connacht & Diarmaid mac Ruaidhri h-Ui Conchobhair, idon, mac a athar fein & Diarmaid mac Maghnusa, idon, mac derbrathar a athar).
(Cathal Carrach mac Conchubhair Mhaenmuighe mic Toirrdelbhaigh Mhoir, ri Condacht, do marbadh in bliadhain si.)
Kal. Ian. iiii. f., l. x, u., Anno Domini M.[ordm ]cc.iii.
Mael Coluim h-Ua Bronan, aircinnech Toraidhe, in pace quieuit.
Domnall Carrach h-Ua Dochartaigh, rí Thire Conaill, do marbadh do Mhuinnter Baighill ar n-argain cell n-imdha & tuaithi.
Mael Finnen Mac Colman, ardshenoir togaidhe, in pace quieuit.
Domnall h-Ua Brolchan, prioir Ia uasalshenoir
p.240togaidhe ar ceill, ar cruth, ar deilb, ar duthcus, ar mine, ar mordhacht, ar mídhcaire, ar crabadh, ar ecnai, post magnam tribulationem et optimam penitentiam in quinto Kalendas Maii, ingressus est uiam uniuersae carnis.
(Conchubhar Ruadh mac Domnaill h-Ua Briain, do mharbhadh la dhearbhrathair fein, idon, la Muircheartach, mac n-Dhomnaill mic Thoirrdhealbuidh h-Ui Briain.)
(Toirrdhealbhach mac Ruaidhri h-Ui Conchubhair, d'etludh as a geimhiul & sidh do dhenum do Chathal Croibhdhearg ris & ferann du thabhairt dho. Toirrdhealbhach d'innarbadh do Chathal croibhderg & sith do denum ris fo chetoir tre impidi na n-Gall, idon, Mailfer & Uater.)
Kal. Ian. u. f., l.xx. ui., Anno Domini M.cc.iiii.
Doire do loscadh {folio/column 56va} o ta relic Martain co tibrait Adomhnain.
Diarmait mac Muircertaigh h-Ui Lochlainn, co ní do Ghallaibh do thiachtain ar creich i Tir n-Eogain, co ro-airgset in Scrin Coluim Cille, co rucsat orra drem do Ceniul Eogain, co remaidh for Gallaibh, co romarbadh Diarmait tria mírbailibh na Scrine.
Sloghadh la mac Uga de Laci co ní do Ghallaibh na Midhe i n-Ulltaibh, co ro-dichuiredur Sheoan do Chuirt a h-Ulltaibh.
Mainistir do dhenumh do Celluch [gap: extent: 3 words] ar lar croí
p.242Ia gan nach dligedh, tar sarughudh muinnteri Ia, co romill in baile co mór. Slogadh dono la cleirchibh Erenn, idon, la Florínt h-Ua Cerballan, la espuc Tire h-Eogain & la Mael Isu h-Ua n-Dorig, idon, espuc Tire Conaill & la abad Reiclesa Poil & Petair i n-Ard Macha & la h-Amalgaidh h-Ua Fergail, abad Reiclesa Doire & la h-Ainmire h-Ua Cobhthaigh & sochaidhi mór do muinnter Doire & sochaidhi mor do cleirchibh in Tuaisceirt, co roscailset in Mainister do reir dlighidh na h-ecailsi. In t-Amhalgaidh remhraiti sin do ghabhail abdaine Ia tre togha Gall & Gaidhel.
(Muircheartach Teathbhach mac Conchubhair Maenmhuighe mic Ruaidhri h-Ui Conchubhair, do marbadh do Dhiarmuid mac Ruaighri & do Aedh mac Ruaidhri, idon, dá dhearbhrathair a athar fein.)
(Maidm ria n-Dhomnall mac Mhecc Carrthaigh & ria n-Deasmhuimhneachaibh for Galluibh, ubi ceciderunt centum sexaginta uiri, uel amplius.)
Kal. Ian. uii. f., l. uii., Anno Domini M.cc.u.
Sitriuc h-Ua Sruithein, aircinnech na Congbhala, idon, cenn h-Ua Murthele & toisech Clainni Sneidhgile ar tothucht, post optimam penitentiam feliciter finiuit uitam et sepultus est in templo quod factum est apud ipsum.
Mael Brighte h-Ua h-Eraran do thogadh i comurbus Brenainn do lar Daire Coluim Cille.
h-Eoan do Chuirt, innredhach ceall Erenn & tuath, do innarbadh do mac Uga de Laci i Tír n-Eogain ar comuirce Ceniuil Eogain.
p.244
Kal. Ian. i. f., l. x. uiii., Anno Domini M.cc.ui.
Maghnus h-Ua Cathan, mac righ Ciannacht & Fer na Craibhe, tuir gaiscidh & beoghachta in Tuaisceirt, do thuitim le guin soighdi.
Soerbhrethach h-Ua Doireid, aircinnech Domnaigh Moir, in pace quieuit.
Patraic h-Ua Moghran quieuit in pace.
{folio & column 56vb}Kal. Ian. ii. f., l.xx. ix., Anno Domini M.cc.uii.
Domhnall h-Ua Muiredaigh, ardfher leighinn Daire Coluim Cille, post magnam tribulationem uitam feliciter finiuit. Ocus rotogadh Muircertach O Millugan (no, O Maelagan) 'n-a inadh.
Mael Petair h-Ua Calman, comarba Cainnigh, tuir crabadh & eínigh Thuaisceirt Erenn, in pace quieuit. Ut dixit poeta:
- Easbaidh h-Ua Calman 'n-a cill,
Olc 'n-a agaidh ní airmim:
Ita samhudh d'an socht sin,
'Nocht gan crabadh n-a cathraigh.
p.246
- Areis Cainnigh in chuirp oigh
No co r'eirigh uas altóir,
Ni ciall danusfáca in flaith,
Ni riadh cába fa chomaith.
- Robo shai sribinn sciamglain,
Maith rocongbadh coemhriaghail,
Rofhrecaibh tarbha i n-gach tan,
Rob' eacnaidh amra, uasal.
- Gen co saeradh nech fo nim
In dubhreicles ar demhnaibh,
Gia naemthar cen locht ar lar,
Doshaerfadh corp h-Ui Calman.
- Comarba Cainnigh na cell,
Is dith do cach i coitchenn,
Is bron do gach bocht dobhir,
Is mór in t-olc a easbaidh.
Easbaidh h. C.
Dith mor ar dhainibh & ar innilibh isin bliadhain si.
Fhlaithbertach h-Ua Fhlaithbertaigh, prioir Duine Géimin, in pace quieuit.
Gilla Patraic h-Ua Falachtaigh, aircinnech Duin Cruithne, mortuus est.
Muircertach h-Ua Fhlaithbertaigh mortuus est.
Crech mebla la Cenel Conaill i n-Uib Fharannain & i Clainn Diarmata, co roghabsat bú & co romarbsat doine. Rucsat orra Clann Diarmata & h-Ui Fhairennain & h-Ui Gailmredaigh, co romarbadh ár diairmidhe & co robaidhedh sochaidhe dibh.
Sloghadh la h-Uga de Laci co n- Gallaibh Midhe & Laighen i Toluch n-óoc, co roloiscthea cealla & arbanna. Ocus ni rucsat geill na eidire Aedha h-Ui Neill don chur sin.
Sloghadh la h-Uga de Laci
p.248i Ciannachtaib, co roloisc cella Ciannacht uile & co roghabh bú co diairmidhe.
Comarba Patraic do dhul co tech righ Saxan do shochur ceall Erenn & do chasait Gall Erenn.
Kal. Ian. iii. f., l. x., Anno Domini M.cc.uiii.
Crech la h-Eignechan h-Ua n-Domnaill i Feraib Manach, cor'gabhsat bú & co rucsat Fir Manach forra, co romarbadh h-Ua Domnaill, ri Thire Conaill, ann, co n-ár diairmídhe do maithibh Ceniuil Conaill maille fris.
{MS folio/column 57ra}Kal. Ian. u. f., l. xx. i., Anno Domini M.cc.ix.
Crechshluaghadh la h-Aedh h-Ua Neill i n-Inis n-Eogain & ruc O Domnaill fair, co tucsat cath in ramarbadh ár diairmidhe daine for gach leth, bail romarbadh Domnall Mac Murchadha, do Chenel Eogain. Fergal imorro h-Ua Baighill & Cathbarr h-Ua Domnaill & Cormac h-Ua Domnaill & Dabid h-Ua Dochurtaigh co sochaidhe do maithibh Ceneoil Conaill imaille riu.
Cath tucsat meic Raghnaill mic Somurligh, for feraibh Sciadh, dú in ramarbadh a n-ár.
p.250
(Finghin mac Diarmada mic Cormuic Mheg Carrthaigh, ri Deasmughan, interfectus est a suis.)
(Ualgharc h-Ua Ruairc d'aithrighadh & Art mac Domnaill mic Fhearghail h-Ui Ruairc, do righadh i n-a inadh.)
(Anno millesimo ducentesimoque nono, Alaxander, Doctor reuerendus atque Magister, Doctrinale suum dedit tunc legendum.)
Kal. Ian. ui. f., l. ii., Anno Domini M.cc.x.
Gilla Crist h-Ua Cernaigh, comarba Condere, in bona penitentia quieuit.
Ri Saxan do thaidhecht i n-Erinn co longais diairmidhe, idon, secht cét long.
(Art mac Domnaill mic Ferghail h-Ui Ruairc, rí Breifne, do marbadh tre mheabhail la Cormac mac Airt h-Ui Mhail Sheachlainn.)
(Ceile h-Ua Dubhthaigh, epscop Mhaighi Eo na Saxan, in Christo quieuit.)
(Flaithbertach h-Ua Flainn, idon, comorba Dachonna Eassa mic n-Eirc, mortuus est.)
p.252
Kal. Ian. uii. f., l., x. iii., Anno Domini M.cc.x.i.
Gaill do thaidhecht co Caeluisgi, co rotinoil Aedh h-Ua Neill Conaill & Eogain & Oirghiallu, co romarbadh leis.
(Toirrdhealbhach mac Ruaidhri h-Ui Chonchubhair, do denum chreiche i Magh Luirg, gu rug leis isin Séghais hí docum Diarmoda, a brathar & do lean Aodh mac Cathail, he gu n-dheachaidh is Tuaisgirt ar teicheadh reimhe.)
(Braighde Chonnacht do thoighecht i n-Erinn, idon, Diarmaid mac Conchubhair, Conchubhar h-U Eaghra & Finn h-Ua Carmacan & Toibeard, mac Gall Gaoidhil.)
(Aireachtach Mac Donnchaidh occisus est.)


text:
- TIOTAL
- Baile Dhubhthaich on mhachair
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1173
- ÀITE
- Baile Dhubhthaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Baile Dhubhthaich
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33096
- KEYWORDS
- cairtean
Siorrachd Rois
Sgìre Rois is Chrombaidh
Taobh Sear Rois
bailtean
costaichean
bailtean-saor
naoimh
naomh-chomhain
eilthirich
comraichean
borghan
còirichean rìoghail
bailtean margaidheachd
ionadan turasachd
taighean-tasgaidh
eaglais
Tha a' chairt seo a' sealltainn Baile Dhubhthaich on mhachair, tìr iomchaidh airson cur-seachadan, a tha eadar an rèile agus an cladach. 'S ann air cladach a deas Caolas Dhòrnach a tha Baile Dhubhthaich agus their cuid gur h-e am baile-saor rìoghail as sine ann an Alba. Chan eil cinnt cò às a thàinig an t-ainm Beurla 'Tain' o thùs, ach tha an t-ainm Gàidhlig 'Baile Dhubhaich' na chomharra air ceangal a' bhaile ri naomh on mheadhan linn dham b' ainm Dubhthach, a rugadh ann.
Anmoch sa mheadhan linn, bha naomh-chomhan Dhubhthaich cliùiteach a thaobh eilthireachd, agus dh'fhàs Baile Dhubhthaich fhèin mar ionad eaglais. B' e an Rìgh Seumas IV an neach a b' ainmeile a thàinig ann na eilthireach. Bha an naomh-chomhan cuideachd na chomraich, oir bha Sgìre no 'Girth' Baile Dhubhthaich, anns an robh dusan mìle cearnagach mu thimcheall an naomh-chomhain, fo dhìon na h-eaglais. Ann an 1306, chuir Raibeart de Brus a theaghlach gu Baile Dhubhthaich oir is gum biodh iad sàbhailte, ach cha do ghabh Uilleam, Iarla Rois ri inbhe comraich an teampaill agus thug e dha na Sasannaich iad.
A-rèir beul-aithris, fhuair Baile Dhubhthaich còirichean a thaobh malairt an toiseach ann an 1066, ri linn Calum a' Chinn Mhòir. Chaidh na còirichean seo a dhaingneachadh leis an Rìgh Seumas VI ann an 1587, agus chaidh an leudachadh le Rìgh Teàrlach II ann an 1675. Bha an inbhe aig Baile Dhubhthaich mar bhaile-saor a' ciallachadh gun robh na marsantan ann saor o bhith pàigheadh chìsean sònraichte, agus mar sin shoirbhich leis a' bhaile mar bhaile-margaidh don sgìre mu chuairt.
An-diugh, tha Baile Dhubhthaich na bhaile soirbheachail anns a bheil mu 4000 neach. Am measg a thogalaichean inntinneach tha Ionad nan Cìsean agus Colaiste Eaglais Naomh Dhubhthaich, a tha nis na pàirt de dh'Ionad Luchd-Turais "Tain Through Time"


text:
8 an t-Ògmhios
'S e 8 an t-Ògmhios an 159mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (160mh ann am bliadhna-leum). Tha 206 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1772 - Robert Stevenson, innleadair Albannach a tha ainmeil air sgàth 's nan taighean-solais a bha e air a thogail.
- 1867 - Frank Lloyd Wright, ailtire Aimeireaganach.
- 1921 - Suharto, dàrna cheann-suidhe na h-Innd-Innse bho 1968 gu 1998.
- 1955 - Tim Berners-Lee, neach nàdar-fheallsanachd, eòlaiche-choimpiutaireachd à Breatainn.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 632 - Am Fàidh Muhammad ibn Abdullah, neach a stèidhich an creideamh Ioslam.
- 1930 - Robert Aumann, ann am Frankfurt. Eaconamaiche à Iosrael.


text:
Pàircean Nàiseanta na h-Alba
Ged a thòisich iomairt eadar-nàiseanta nam pàircean nàiseanta às dèidh brosnachadh Albannaich ainmeil, John Muir (eilthireach à Dùn Bàrr dha na Stàitean Aonaichte), cha d'fhuair Alba fhèin a' chiad phàirc nàiseanta gu 2002 — Pàirc Nàiseanta Loch Laomainn agus nan Tròsaichean (a' gabhail a-steach Na Tròiseachan, Loch Laomainn, Bràid Albainn, agus pàirt de Chòmhall a tuath).
Thàinig an dara pàirc, Pàirc Nàiseanta a' Mhonaidh Ruaidh, ann an 2003, ach bha deasbad ann an toiseach mun ainm cheart sa Ghàidhlig. An coimeas ri Beurla, chan e An Càrn Gorm ach aon bheinn anns an t-sreath air a bheil an t-ainm Am Monadh Ruadh.


text:
- TIOTAL
- Cunntas air Airgead air a Thoirt do Shaighdearan Ùra le Somhairle MacDhòmhnaill, 1778
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D928_A_I_14
- DEIT
- 1778
- LINN
- 1770an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5542
- KEYWORDS
- USA
Cogadh Saorsa Ameireagaidh
eilthireachd
eilthirich
Air an duilleig làmh-sgrìobhte seo de chunntasan bho 1778 tha liosta de dh'airgead a thug Somhairle MacDhòmhnaill do shaighdearan ùra a' chogaidh, aig Philadelphia (29 Cèitean) agus New York (7 Iuchar) fa leth. Aig Philadelphia fhuair naoinear airgead làimhe ( ach gun d' fhuair aon duine airgead-làimhe agus lèine), £6.4.4d uile gu lèir; aig New York, fhuair seachdnar airgead-làimhe, ach gun d' fhuair aon duine lèine agus 'trucer' (briogais). Tha pàigheadh a bharrachd airson 'two calf skins for the men's bonnats' air a liostadh cuideachd.
Rinn Caiptean Somhairle Dòmhnallach eilthireachd a Charolina a Tuath bhon Eilean Sgitheanach agus thuinich e ann an Siorrachd Anson. Thug e seirbheis mar Dhìlseach ann an Cogadh Saorsa Ameireagaidh agus an dèidh sin thuinich e ann an Shelburne, Alba Nuadh. Thill e dhan Eilean Sgitheanach c1792 far an robh e a' còmhnaidh gus an robh e còrr is 90. Dh'fhàg e banntrach òg a bha fhathast a' còmhnaidh aig Feaul, Cille Mhoire ann an 1886, 's i air aois 100 bliadhna a ruigheachd.
Tha an sgrìobhainn mar phàirt de Thasglann JLM Mitchell aig Comann Gàidhlig Inbhir Nis. Bhuineadh Siorraidh Seumas Lachlann Màrtainn Mitchell (r. 13 Ògmhios 1929) do dh'Inbhir Nis agus bu mhac e don dotair ainmeil Lachlann Mitchell. Rinneadh siorraidh làn-ùine dhe ann an Dùn Èideann ann an 1978 agus thug e seirbheis an sin gus an do leig e dheth a dhreuchd ann an 1995. Chaochail e air 26 Samhain 2001


text:
Kal. Ian. (f. 2, l. 16) Anno Domini M.cc.l.ii.
Samhradh te isin bliadhain si.
Caislen Cail Uisci do denamh le Mac Muiris. Caislen Muighi Cobha do dhenamh leis (idon, le Gearrolt) fos.
Mael Maedhoic h-Ua Beollan, comarba Coluim Cille i n-Druim Cliabh, in t-aen comarba robo mó conach & robo oirrdercu einech & robo mó cadhus & onoir roboi re a linn fein i n-Erinn o Gallaibh & o Ghaidhelaibh, in Christo quieuit.
Aedh Mac Cathmhail mortuus est.
Conchobur Mac Cathmhaeil righthoisech Ceniuil Feradhaigh & tuath n-imdha archena, tuir eínigh & eghnoma Tuaisceirt Erenn, fer sitha Conaill is Eogain is Airghiall, a mharbadh do rútaibh Briain h-Ui Neill & sé i cosnum a comairce friu & se fein ar slanachus h-Ui Gailmredhaigh & h-Ui Cathan.
Conchobur h-Ua Dochartaigh, taisech Airdi Mídhair re h-eadh, mortuus est.
(Iustis na h-Eirenn do theacht, sluadh mor, go h-Ard Macha & assin i n-Ou Eathach & aseig ar a n-ais gu Cluain Fiacna & Brian h-Ua Neill d'a n-oighreir annsin & do thabairt a dhearbhrathar fein, idon, Ruaighri h-Ua Neill, do bhraighid doibh.)
p.316
Kal. Ian. (f. 4, l. 27), Anno Domini M.cc.l.iii.
Sluagh mor do tínol le Mac Muiris, co n-deachaidh i Tir n-Eogain & nír'ghabh nert na tenn innti & tucadh ár mor ar na Gallaibh don toisc sin.
Mael Pedair h-Ua Muiredhaig, prioir Duine Géimhin, mortuus est.
Donatus, archiepiscopus Mumoniae, quieuit in Christo.
Sluaigheadh la Brian h-Ua Neill, la h-airdrigh Thuaisceirt Erenn, co Magh Cobha d'ar'milledh leis in caistel co n-a dhainibh & caistela imdha eile i n-Ulltaibh & daine imdha don turus sin.
(Caislen Muighe Cabha do sgris la Brian h-Ua Neill, righ Thire h-Eoghain.)
(Mael Padraig h-Ua Sgannuil don Ord Phreitsiur do thogha le h-ardepscop Arda Macha, a comairle Innocent Papa, cum espocoide Ratha Both. Et idem archiepiscopus constituit eum uicarium suum in prouincia Armachana, postquam consecratus fuit in monasterio fratrum {MS folio/column 61ra}Minorum de Dun Dealgan in Dominica prima Aduentus Domini).
(Fructus copiossus in arboribus hoc anno.)
(Dauid Mhag Ceallaigh, airdepscop Caissil, quieuit in pace.)
Kal. Ian. (f. 5, l. 9), Anno Domini M.cc.l.iiii.
p.318
Murchadh h-Ua Mail Sechlainn quieuit in Christo.
Donnchadh mac Donnchadha & Amhlaim h-Ua Bibsaigh do marbadh la Connachtaibh.
Aíndiles h-Ua h-Indeirghi, tuir eghnoma Thuaisceirt Erenn, mortuus est.
Dedicatio ecclesie Sancti Patricii Dublinie.
(Teine dhiaitt aidhche Domhnaigh i fheil na Croiche in t-Samhraidh i m-bhaile h-Ua Ruadhagan, i fhigh Chonaill & nonmhur do loscadh a tigh ann.)
Kal. Ian. (f. 6, l. 20,) Anno Domini M.cc.l. u.
Innocencius Papa quieuit in Christo.
Tómas Mac Diarmata, archideochan Oil Find, mortuus est.
Donn Sleibhe h-Ua Flainn, abb reiglesa Poil & Peadair i n-Ard Macha, mortuus est.
(Donatus, idon, an t-ochtmhadh abb dobhi i m-Mainisdir Poil & Pheadair i n-Ard Macha, quieuit et Patricius h-Ua Muireadhaigh, idon, prioir an tighe cetna, do thogha cum na h-abdhaine et benedictus est per manus Mael Patricii, episcopi Rapotensis.)
Kal. Ian. (f. 7, l. 1) Anno Domini M.cc.l.ui.
Ruaidhri h-Ua Gadhra, ri Sleibhe Lugha, do marbadh la Daibith mac Ricaird Cuisin.
Floirínt Mag Fhloind, airdespuc Tuama da Ghualann, quieuit in Christo.
p.320
Muinnter Raghallaigh do marbadh le h-Aedh mac Feidhlimthe h-Ui Conchobuir (& le Conchubur mac Tigernain h-Ui Ruairc), idon, Cathal & Domnaill & Cu Connacht & in Gilla Caech & Gaffraigh & maithi Muinnteri Raghallaigh & h-Ua m-Briuin uile ar aen lathair ag Allt na h-Eillti, os Bealuch na Beithighe, i cinn Sleibhe in Iaraind. Domharbadur Muinnter Raghallaigh Diarmait h-Ua Flannagain & Flann Mág Oirechtaigh & Murchadh Find h-Ua Ferghail.Doghonadur & domarbhadar daine imda eilí nach airmither sunn.
(Raighned, airdepscop Aird Macha, dh'ec isin Roim.)
Kal. Ian. (f. 2, l. 12), Anno Domini M.cc.l.uii.
Muiris Mac Gerailt quieuit in Christo.
Caislen Cail Uísci do leagadh le Goffraig O n-Domnaill & techt asa aithle dó & do Ceniul Conaill d'ínnsoighidh Shligigh & do comraic re Gallaibh in bhaile & tuc maidm forro ag Credran Cille, i r-Ros Cheide, i Crich Cairbri. Ocus dogonadh h-Ua Domnaill ann & mina gabait a gona grema de, robiadh maidm forra co Muaidh. Ocus doloisedh Sligech leo & dohairgedh (& dogabadh Mac Grifín ann, idon, ridire maith).
Conchobur mac Tigernain (h-Ui Ruairc), do marbadh le Muinntir Raighillaigh (idon, le Matha h-Ua Raighillaigh).
Tuc O Briain maidm mor ar Ghallaibh isin bliadhain si.
Ieoan Bisset, malartach ceall & Gaeidhel, subita morte periit.
Muiris Mac Gerailt, Iustís Erenn ri h-eadh, discailtech Gaeidhel & ceall n-Erenn, mortuus est.
Scaínner crodha do thabairt do Ghoffraigh h-Ua Domnaill, rí Thire Conaill & do Ghallaibh Connacht (idon, i Credran Cilli, i Ros Cheidi, i Cric Cairpri) & maidhm ar na Gallaibh & tri fichit, no ní as mo, do marbadh do na Gallaibh. Ocus dogonadh O Domnaill ann & Donnchadh mac Cormaic h-Ui Domnaill, tuir eínígh & eghnoma Thire Conaill, do ghuin annsein & a ég di.
Caistel Cail Uisci do leagadh le Goffraigh h-Ua n-Domnaill.
Conchobar mac Tigernain, do mharbadh le Muinntir Raghallaigh.
Tuc h-Ua Briain maidm mór ar Ghallaibh isin bliadhain si.
(Cathal mac Aedha mic Cathail Croibderg, do dhalladh la h-Aedh O Concubhair & Cathal Cuircec O Concubair do dhalladh mar aen ris.)
(Abraham h-Ua Conallan do dul cum na Romha tareis a thoghtha chum airdespucoide Arda Macha.)
(Macrobius, ab Cluana Eois, dh'ec.)
(Mael Muire Mag Murchaidh, taisech Muintire Birn, do marbadh, idon, o n-a braithribh fein, ig Cill Issill.)
p.324
{MS folio/column 61rb}Kal. Ian. f. 3, l. 23 Anno Domini M.cc.l.uiii.
Goffraigh h-Ua Domnaill, ri Thire Conaill, quieuit in Christo.
Siurtan Gaileang do mharbadh la Mac Somhairlidh ar oilén mara i n-Iarthar Connacht & daine maithi imda eile araen ris.
Sluagh mór la h-Aedh, mac Feidhlimthe & la Tadhg h-Ua m-Briain i coínne Briain h-Ui Néill co Cael Uisce (idon, ag leicc h-Ui Maeildoraigh). Ocus tucadur na maithi sin uile ardchennus do Brian h-Ua Neill: idon, braighdi mic Fheidhlimthe dóson & braighdi Mhuinnteri Raighillaigh d'Aedh h-Ua Conchobuir & braighdi h-Ua m-Briuin uile o Chenannus co Druím Chliabh.
Domnall h-Ua Domnaill do righadh an tan sin & tucsat Cenel Conaill uile braighdi & tighernus dó.
Mac Craith Mág Thigernain, taisech Thellaigh Dunchadha, do marbadh la Domnall Mac Tigernain.
Amlaim mac Airt, rí Breifne, quieuit in Christo.
In manach h-Ua Cuirnin quieuit in Christo.
p.326
(Tomaltach h-Ua Conchubhair do thogha cum airdepscopoide Tuama.)
(Abraham, airdepscop Ard Macha, pallium impetratur a Curia Romana et Missam cum eo celebrauit, quarto Nonas Iunii, apud Ardmacham.)
Kal. Ian. (f. 4, l. 4,) Anno Domini M.cc.ix.
Cathal Mac Con Shnama do dalladh.
Milidh Mac Goisteilbh quieuit in Christo.
Sigraidh O Baighill do marbadh d'a braithribh fein.
Braighdi h-Ua m-Briuin do dhalladh la h-Aedh mac Feidhlímidh.
Cormac h-Ua Luimluin espuc Cluana Ferta, quieuit in Christo (i n-a sheanoir naeimheagnaigh).
(Tomaltach mac Toirrdhealbaigh mic Mhailtsheachlainn h-Ui Chonchubhair, do ghabail airdepscopoide Tuama.)
(Tadhg O Briain, adbur ri Muman, dh'ec).
p.328
Kal. Ian. (f. 5, l. 15,) Anno Domini M.cc.lx.
Cath Droma Deirg (in loco qui dicitur Dromma Derg), ag Dun da Leathglas tuc Brian h-Ua Neill & Aedh mac Feidhlimidh, do Ghallaibh Tuaisceirt Erenn, ait i n-ar'marbadh moran do mhaithibh Gaidheal, idon, Brian h-Ua Neill & Domnall h-Ua Cairre & Diarmait Mag Lachlainn & Maghnus h-Ua Cathan & Cian h-Ua h-Inneirghi & Donnsleibhe Mág Cana & Concobur O Duibhdirma & Aedh, a mac & Amhlaim h-Ua Gairmleaghaidh & Cú Uladh h-Ua h-Anluain. Acht aen ní, romarbadh coic fir dég do mhaithibh Cloinne Cathain ar an lathair sin. Romarbadh do Connachtaibh ann: Gilla Crist mac Conchobair mic Cormaic h-Ui Mailruanaigh, rí Muighi Luirg & Cathal mac Tighernain h-Ui Conchobair & Maelruanaidh mac Donnchadha & Cathal mac Donnchadha mic Muircertaigh & Aedh mac {MS folio/column 61va}Muircertaigh Fhind & Tadhg mac Cathail mic Briain h-Ui Mailruanaidh & Diarmait mac Taidhg mic Muiredhaigh mic Tomaltaigh h-Ui Mailruanaigh & Conchobur Mac Gille Arraith & Tadhg mac Ceín h-Ui Gadhra & Gilla Beraigh h-Ua Cuind & daine imda aili.
Domnall mac Concobuir mic Tighernain, do marbadh la Teallach n-Dunchadha.
Abratham h-Ua Conallan, comarba Patraig, in Christo quieuit.
(Aodh Buidhe h-Ua Neill du righadh for Thir n-Eughuin.)
Kal. Ian. (f. 7, l. 26), Anno Domini M.cc.lx.i.
Maithi cleirech Ceneoil Conaill do marbhadh la Conchobur
p.330h-Ua Neill & re Cenel Eogain i n-Doíre Coluim Cille, im Chonchobur h-Ua Firghil. Conchobur h-Ua Neill do marbadh dono a cetoir tre mírbuil Coluim Cille la Donn h-Ua m-Breislen, taisech Fánat.
Cathal h-Ua h-Eghra do marbadh doGhallaibh.
Sluagh la h-Aedh mac Feidlimthe, 'sin m-Breifne, gur'loisc bailti imdha & arbanna. Córtus madhma do thabairt ar dréim d'a rútaibh, gur'marbadh moran dibh.
Seón Fitz Tomas & in Barrach Mór do marbadh la Finghin Mag Carrthaigh & la Deasmuimnechaibh archena & moran do Ghallaibh ailibh.
Fínghin Mac Carrthaigh do marbadh la Gallaibh.
Aedh Buidhe h-Ua Neill expulsus est & Niall Culanach O Neill (frater Odonis) do rigadh.
Niall h-Ua Gairmleghaidh, taisech Ceniuil Moain, mortuus est.
Pilib Mac Cinaetha, taisech an Tricha Cet, occisus est per Gilla Mura h-Ua Cairre.
(Patricius (idon, Mael Padraig) h-Ua Sganuil, episcopus Rathpotensis, electus est concorditer in archiepiscopum Ardmachanum et prosequutus fuit electionem de se factam ad Sedem Apostolicam.)
(Amalgaidh h-Ua Ruadhagan, righ h-O bh-Eatach, do mharbadh per Donatum h-Ua Cairre et Donatus h-Ua Cairre do mharbadh ar in lathair cedna.)
p.332


text:
Teintean a' Cheitein 1968
'Les pluies d’août semblait avoir change les feux de mai en restes abandonnées sur là voirie.'
‘Bha e mar gum biodh coltais truileis gan chuir dhan t-sitig air teintean a’ Chèitein, as dèidh frasan an Lùnastail.'
Mìcheal de Certeau La Prise de là Parole 1968
Tha mi an dòchas gun do chuir mi deagh Ghàidhlig air sin agus nach d’rinn mi eadar-theangachaidh ro sgriosail. Ma dh’fhaoidte gum bhiodh beachd agaibhse leis a sin?
Tha mi a’ dèanamh cùrsa a tha air leth inntinneach aig Oilthigh Obar Dheathain a tha a’ toirt orm a bhith meòrachadh air cuspairean feallsanachd ceangailte ris an Fhraing. Feumaidh mi aideachadh nach eil mi a’ tuigsinn a h-uile càil ach tha e a’ còrdadh rium gu mòr, mòr. ‘S e ‘Contemporay French Thought ‘ a t-ainm a th’ air a’ chùrsa. Ma sheallas tu air na tachartasan ann am Paris (1968) agus ciamar a tha daoine a’ beachdachadh air sna làithean seo tha sin a’ toirt orm a bhith smaoineachadh ciamar a bhios muinntir an àm ri teachd a bhith saoilsinn oirnn ann an 2046. Cò aig a tha fios, ma dh’fhaoidte gum bi mi fhathast ann gus am bi faighinn a-mach!


text:
- TIOTAL
- Cluicheadairean curladh taobh a-muigh Thaigh-osta na Luchairt, Baile nan Granndach
- EXTERNAL ID
- PC_GM3_BOX2_008
- ÀITE
- Baile nan Granndach
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH: Crombail, Inbhir Ailein 's Àbhaidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22903
- KEYWORDS
- spòrs
curladh
taighean-òsta
taighean aoigheachd
Chithear san Dealbh-camara seo cluicheadairean curladh taobh a-muigh Thaigh-osta na Luchairt, Baile nan Granndach, Srath Spè.
Tha croladh na gheàm anns a bheil na cluicheadairean a' slaighdeadh chlachan air raon-deighe a dh'ionnsaigh amas. Tha buntanas aige ri bòbhladh. Thathas a' saoilsinn gun deach an geàm a chruthachadh air a' Ghalltachd anns an t-siathamh linn deug, a rèir dhealbhan a tha a' nochdadh an clàraidhean Abaid Phàislig, Siorrachd Rinn Friu, bhon Ghearran 1541. Thathas a-nis ga chluich aig geamannan Olympic a' gheamhraidh, agus tha sgiobaidhean na h-Alba gu mòr air soirbheachadh ann
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach


text:
- TIOTAL
- Taigh Baintighearna Ghrange, Hiort
- EXTERNAL ID
- QZP99_97107_04_02
- ÀITE
- Hiort
- SGÌRE
- Na Hearadh
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Na Hearadh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38826
- KEYWORDS
- Seumasaich
fuadach
cleitean
Thathar ag ràdh gur ann sa chleit seo a bha a' Bhaintighearna Grange air a cumail nuair a chaidh a fuadach gu eilean Hiort. Ach, chan eil dearbhadh sam bith ann airson seo. Bha Baintighearna Ghrange (Rachel Chiesley, 1682-1745) pòsta aig Seumas Erskine, Morair Tagraidh na h-Alba. An dèidh dhaibh dealachadh ann an 1730 thòisich I a' fàgail air gur e tagraiche Seumasach a bh' ann. Thuirt esan gun robh I às a ciall agus, an dèidh sin, gun robh I marbh. Fhad 's a bha a 'tiodhlacadh' ga chumail an Dùn Èideann, chaidh a goid air falbh is a toirt a dh'Uibhist a Tuath mar phrìosanach agus, ann an 1734, gu Hiort. Cha robh I na h-aonar fhad 's a bha I an sin - bha biadh aice fad na tìde is boireannach a' frithealadh oirre. Fhuair I air litir a chur gu a càirdean ann an Dùn Èideann ag innse mar a thachair, ach cha b' urrainn dhaibh dad a dhèanamh mu dheidhinn. An dèidh ochd bliadhna, chaidh a gluasad dhan Eilean Sgitheanach. Bhàsaich I ann an 1742 no 1746.
Tha e coltach gun tuirt an Dotair MacIain ri MacLeòid, uachdaran Hiort nan leigeadh e fios mu sgaoil "that he had such a place for naughty ladies, he might make it a very profitable island" (ann an "Journal of a Tour to the Hebrides" aig Boswell)
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
THA Eòghann Ó Nèill air a bhith a’ ruith a’ chompanaidh aige, Evolution Rickshaws, ann an Glaschu ’s Dùn Èideann fad sia bliadhna.
’S na carbadan trì-chuibhleach aige deagh-stèidhte a-nis anns a’ Phrìomh Bhaile, tha iad ’nam pàirt cudromach den t-siostam chòmhdhail, gu h-àraidh aig àm Fèise ’s rugbaidh nuair tha iad a’ tabhann dòigh siubhail a tha spòrsail, luath, agus uaine.
Tha an sgeul aig ceann thall an M8 eadar-dhealaichte, ge-tà, ’s an t-Èireannach còir a’ strì ri Comhairle Bhaile Ghlaschu a tha, tha e coltach, air iomadh cnap-starradh a chur air beulaibh leasachadh a’ ghnìomhachais.
Anns an Dùbhlachd 2010 dhiùltadh a’ mhòrchuid de thagraichean airson ceadan, ùra agus maireachdainn, a’ fàgail nach b’ urrainn do dhràibhearan obair, le Comataidh Cheadachais na Comhairle ag ràdh “nach robh cruth a’ phedicab a’ dìon luchd-siubhail no dràibhear ann an tubaist” agus “gum b’ urrainn dhaibh droch bhuaidh a thoirt air luchd-cleachdaidh eile an rathaid” air sgàth am meud. Mar a mhìnich Eòghann, chuir seo an gnìomhachas gu lèir an cunnart. “Tha aig dràibhearan phedicaban cead neach-malairt sràide fhaighinn bhon Chomhairle, ’s ged a bha iad againn, thòisich a’ Chomhairle, gu h-obann, gan diùltadh aig deireadh 2010. Bha an gnìomhachas soirbheachail, sàbhailte, bha e a’ còrdadh ri muinntir a’ bhaile, agus bha e a’ cruthachadh cosnadh.”
A rèir a’ Phoilis, bha 376 tubaistean eadar tagsaidhean agus coisichean bho thoiseach 2006 gu deireadh 2011, ceithir dhiubh bàsmhor, ’s gun ach seachd eadar rothairean – pedicaban ’nam measg – agus coisichean, gun bhàs idir. Bha a’ Chomhairle am beachd gum biodh na pedicaban ro mhòr air son nan slighean rothair, rud nach eil fìor. Gu sìmplidh, chan eil argamaidean na Comhairle a’ dèanamh ciall.
San Iuchar an-uiridh, bha an Siorram Alayne Swanson den aon bheachd. ’S i a’ cur car de cho-dhùnadh na Comhairle, thuirt i gun robh e “mì-reusanta”, “do-thuigsinn”, agus “an aghaidh ceartais nàdarra”. Ged a thòisich a’ Chomhairle a’ toirt seachad ceadan air son greiseag an dèidh sin, tha coltas ann gun do lorg iad dòighean eile gus bacadh a chur air a’ ghnìomhachas. ’S iad a’ foillseachadh poileasaidh oifigeil air pedicaban, stèidhich iad sreath de riaghailtean neo-phragtaigeach, leithid gum feum “cliabh-roiligidh” (roll cage) agus criosan-sàbhalaidh trì-puingeach a bhith orra, rudan nach fheum fiùs a bhith air motar-baidhseagalan trì-chuibhleach.
Ach se bu neònaiche buileach an t-iarrtas aca gu bheil aig Mgr Ó Nèill ri pedicab a chur tro dheuchainn sàbhailteachd nach eil idir ann. Thuirt e: “Bha Seirbheisean Fearainn agus Àrainneachd air son ’s gun rachadh pedicab fo dheuchainn sa Ghiblean 2012, ged nach robh a leithid de dheuchainn ann. Bha agam fhìn ri tè a chur tro VOSA, deuchainn Eòrpach air son motar-baidhsagalan neo-aithnichte. An uair sin, thill am pedicab chun na Comhairle ’s dh’fhàillig i ’n deuchainn acasan a chionns gun robh tuill phlastaig ann dha na solais. Bha agam ris an aon airgead a phàigheadh ’s a bhios dràibhear hackney, ’s a dh’aindeoin sin tha mi fhathast gun fhios dè na cuspairean-deuchainn a chleachd iad.”
Tha dol a-mach na Comhairle amharasach. Chan eil dòighean-siubhail mì-chumanta eile ann am Breatainn, mar each is cairt, party bikes Lunnainn no pedicaban Dhùn Èideann, a’ dol fo sgrùdadh cho lùbte ’s cho neo-riaghalta. Gu dearbh, tha Comhairle Bhaile Worcester air a bhith toirt ceadan do phedicaban bho 2010, ’s ged a thug Mgr Ó Nèill lethbhreac den sgrùdadh sàbhailteachd a chleachdas iadsan do Chomhairle Bhaile Ghlaschu, tha e fhathast gun adhartas fhaicinn. Dh’aidich a’ Chomhairle nach robh deuchainn-shàbhailteachd aithnichte aca do phedicaban, ach thuirt neach-labhairt ás leth a’ Chomhairliche Chris Kelly, cathraiche Comataidh a’ Cheadachais, “Tha a’ Chomataidh den bheachd gu bheil pedicaban math dhan àrainneachd agus gu bheil iad a’ tabhann dòigh-siubhail a bharrachd, ach bha aca ri smaointinn mu shàbhailteachd. Rinneadh sgrùdadh air pedicab aig ionad-sgrùdaidh na Comhairle, agus bha draghan againn mu shàbhailteachd.”
’S mathaid gu bheil a’ cho-fharpais eadar pedicaban agus tagsaidhean air buaidh a thoirt air a’ Chomhairle. Mar a mhìnich Eòghann, “Ged tha a’ mhòrchuid de dhràibhearan tagsaidh gu ìre mhòr càirdeil ruinn, tha cuid nach eil. Tha iad am beachd, gu ceàrr, gu bheil sinn a’ toirt airgead agus cosnadh bhuapa. An da-rìribh chan eil sinn a’ giùlain daoine ach astaran beaga tro na sràidean, no aig na h-amannan as trainge. Tha cuid am beachd nach bu chòir dhuinn a bhith air an rathad ’s chan eil iad sàmhach mu dheidhinn.”
Thuigeadh duine sam bith a chaidh tro shràidean Ghlaschu air rothair riamh. Bidh rothaichean tric air an càineadh, ’s is gann a bhios dràibhearan tagsaidh a’ toirt an aire do shlighean rothair no do riaghailtean an rathaid.
Se a tha inntinneach gu bheil Mgr Kelly a’ foillseachadh air an làrach-lìn aige gun d’fhuair e novelty cuff-links (gun luach) mar thìodhlac bho Glasgow Taxis Ltd. Ris a’ cheist a bheil e iomchaidh gabhail ri gibhtean bho chompanaidh a tha a’ crochadh air air son gnìomhachas, thuirt labhraiche, “Fhuair an Comhairliche Kelly cuireadh gu prìomh-àras Chomann nan Sealbhadairean Tagsaidh (TOA) far an d’fhuair e bileagan air poileasaidh na buidhne agus novelty cuff-links, gun luach.”
Mì-chudromach, ’s dòcha, ach tha càirdeas eadar a’ Chomhairle ’s an luchd-tagsaidh nach d’fhuair Eòghann Ó Nèill riamh. “Chan eil dràibhearan againn an Glaschu a-nis. Tha mi siubhal a Dhùn Èideann a dh’obair far nach eil trioblaid sam bith ann cead fhaighinn bhon Chomhairle.”
Tha pedicaban fallain, sàbhailte, “uaine”, ach buileach an greim aig teip dhearg Comhairle Ghlaschu. Tha an cothrom air am buannachdan a stèidheachadh mar phàirt den t-siostam chòmhdhail air chall.
• daibhidhrothach@gmail.com


text:
- TIOTAL
- Cidhe an Aiseig, Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00224
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1920an; 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11951
- KEYWORDS
- cidhe
carbadan
Caol Loch Aillse
motarbaidhsagail
bus
cairt
togalach
iarann preasach
Tha bus a' feitheamh airson a dhol air an aiseag dhan Eilean Sgitheanach agus tha fear na clogaid air a' mhotarbaidhsagail a' dol dhan bhaile. 'S iongantach mura h-e Sunbeam no BSA bho dheireadh nam 20an a tha sa bhaic. 'S dòcha gur e Daimler bho 1927/32 a tha sa chàr air a chùl. Chan eil coltas air an t-slige aige gur ann am Breatainn a chaidh a dhèanamh. Mar sin, 's dòcha gum buineadh e do chuideigin a bha air chuairt san sgìre. Tha soighne gruagaire air an togalach bheag de dh'iarann preasach air an làimh dheis
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
A h-Àirdeachd Rìoghail a’ Bhana-phrionnsa Rìoghail a’ fosgladh togalach ùr Cholaiste Inbhir Nis UHI
Fosglaidh A h-Àirdeachd Rìoghail a’ Bhana-phrionnsa Rìoghail, Seansalair Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean, togalach ùr Cholaiste Inbhir Nis UHI Dimàirt 17 Samhain. Bidh A h-Àirdeachd Rìoghail a’ toirt sgrìob timcheall an togalaich, as fhiach £50 millean, agus a’ taisbeanadh plàc.
An dèidh an fhosglaidh, cruinnichidh còrr is 400 aoigh a fhuair cuireadh aig a’ cholaiste airson Latha Stèidheachaidh Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean. Bidh an tachartas bliadhnail a’ comharrachadh oidhirpean is euchdan oileanaich, luchd-obrach is luchd-taice an oilthigh.
Bheir A h-Àirdeachd Rìoghail duaisean seachad agus bidh ceòl ann bhon chòmhlan oileanach, Tannara. Thig an tachartas gu crìoch le òraid le Dùghlas MacFhionghain, sgrìobhadair is stiùiriche a th’ air duaisean a bhuannachadh agus a tha aithnichte airson na h-obrach aige air sreathan telebhisean leithid Doctor Who, Sherlock agus Outlander agus air an fhilm The Flying Scotsman a thàinig a-mach ann an 2006.
Is e seo a’ chiad uair a chùm Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean a Latha Stèidheachadh ann an Inbhir Nis. Chaidh an tachartas a chumail ann an Sealtainn an-uiridh agus anns a’ Ghearasdan ann an 2013.


text:
- TIOTAL
- Caol Loch Aillse
Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- PC_RAMSAY_025
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1960an
- CRUTHADAIR
- William J Grant
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- William J Ramsay
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29730
- KEYWORDS
- baile
Talla Phoblach
ceann-uidhe rèile
rathad
Tha an dealbh a' toirt seachad sealladh math de Chaol Loch Aillse sna 1960an. B' e ceann-uidhe an rèile agus an cidhe a chaidh fhosgladh ann an 1897 an t-adhbhar gun do dh'èirich soirbheachadh agus an àireamh sluaigh sa bhaile. Thàinig An Caol an uair sin gu bhith na phrìomh phort dha bàtaichean smùid, agus a' phrìomh shlighe a dh'Eilean a' Cheò. Tha fios gun robh talamh ri fhaotainn air prìs reusanta aig toiseach cùise a' toirt cothrom air togalaichean susbainteach, bùithtean agus taighean-òsta a thogail. Chaidh Talla Phoblach a' Chaoil, a chithear gu h-ìosal air an làimh dheis, a thogail air an 18mh Giblean 1932. Tha an rathad a chithear air beulaibh na Talla a' ruith a-mach às a' bhaile gu ruig Bada Call, agus an uair sin a' leantainn air dhan Phloc no a Bhaile Mac Ara. Tràth sna 1970an chaidh rathad fhosgladh ris a' chosta a bha a' tairgsinn slighe dhìreach à Baile Mac Ara dhan Chaol


text:
- TIOTAL
- Duine na sheasamh ri taobh càr 'Wolsley Hornet'
- EXTERNAL ID
- PC_WGORDON_002_009
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- W Gordon
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30359
- KEYWORDS
- saighdearan
A' Chiad Chogadh
an Ciad Cogadh
San dealbh-chamara seo chithear fireannach na sheasamh ri taobh càr 'Wolsley Hornet'. Chan eil fhios càite no cuine a chaidh seo a thogail. 'S e Àdhamh MacAnndrais Gòrdan ainm an duine. Bha e na leifteanant ann an Gàidheil Shìophoirt agus rinn e sabaid sa Chiad Chogadh. Ann an 1916 phòs e Anna Chamshron agus às dèidh a' chogaidh chaidh iad a dh'fhuireach aig Taigh beag an Ord sa Bhlàr Dhubh.


text:
21 an Giblean
'S e 21 an Giblean an 111mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (112mh ann am bliadhna-leum). Tha 254 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1509 - Tha Eanraig VIII a-nis na Rìgh Shasainn (gu 28 am Faoilleach 1547).
- 1836 - Thachair Blàr San Jacinto ann an Texas.
- 1865 - Chaidh Comunn Sgitheanach Ghlaschu a stèidheachadh.
- Achd na Gàidhlig 2005, a' chiad lagh le Pàrlamaid na h-Alba gus aithneachadh foirmeil fhaighinn airson na Gàidhlig.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1816 – Charlotte Brontë, sgrìobhadair Sasannach.
- 1838 - John Muir, rannsachair agus eòlaiche, ann an Dùn Barra.
- 1867 - José Vicente Concha, ann am Bogotá. Fear-poileataigs à Coloimbia
- 1889 - Paul Karrer, ann am Mosgo. Ceimigear às an Ruis.
- 1937 - Jim MacGilleEathain, ann an Taigh na h-Uiseig. Cluicheadair ball-coise à Alba.
- 1979 - James McAvoy, actair Albannach.


text:
Comhairle Siorrachd Dhùn Breatann an Ear
'S e comhairle ionadail a tha ann an Comhairle Dhùn Bhreatainn an Ear a tha a' deiligeadh le Dùn Bhreatainn an Ear. Tha Dun Bhreatuinn an Ear ti de na sgirean bu bheartach an Alba, agus tha an duil-bheatha aig am ruigsinn an duil bheatha as fhada an Alba.
Bailtean is Clachanan[deasaich | deasaich an tùs]
- Auchenhowie
- Achadh an Fhearna
- An t-Achadh Riabhach
- Baile Dearnaig
- Baile na Leamhnachd
- Baljaffray
- Balmore
- Bardowie
- Birdston
- Cathair Cheann Tulaich
- Cille Phàdraig Ùr
- Cadder
- Clachan Chamais
- Coille Dobhair
- Lenzie
- Muileann Dhàibhidh
- Milton of Campsie
- Na Torranan
- Taobh na h-Aibhne
- Twechar
Comhairle Arcaibh | Comhairle Aonghais | Comhairle Baile Dhùn Dè | Comhairle Baile Dhùn Èideann | Comhairle Baile Ghlaschu | Comhairle Baile Obar Dheathain | Comhairle nan Crìochan | Comhairle Dhùn Bhreatainn an Ear | Comhairle Siorrachd Dhùn Breatann an Iar | Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh | Comhairle na Eaglaise Brice | Comhairle Earra-Ghàidheal agus Bhòid | Comhairle nan Eilean | Comhairle Fhìobha | Comhairle na Gàidhealtachd | Comhairle Inbhir Chluaidh | Comhairle Lodainn an Ear | Comhairle Lodainn an Iar | Comhairle Lodainn Mheadhanaich | Comhairle Mhoireibh | Comhairle Pheairt is Cheann Rois | Comhairle Shiorrachd Àir a Deas | Comhairle Shiorrachd Àir an Ear | Comhairle Shiorrachd Àir a Tuath | Comhairle Siorrachd Chlach Mhanann | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Deas | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath | Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù an Ear | Comhairle Shealtainn | Comhairle Shruighlea |


text:
- TIOTAL
- Loch Carrann agus Caisteal Dhùn Creige
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0844
- ÀITE
- Am Ploc
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1970an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32762
- KEYWORDS
- cairtean-puist
lochan
lochan-mara
Loch Carrann
caistealan
Creagan Dhùn Creige
Am Morair Alasdair MacMhathain
Oighreachd Loch Aillse
sgoiltean
Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn Loch Carrann agus Caisteal Dhùn Creige ann an Siorrachd Rois. Tha an caisteal suidhichte fo na Creagan ann an Dùn Chreige le sealladh thar Bàgh a' Phluic. Chaidh a thogail ann an 1866 leis a' Mhorair Alasdair MacMhathain, aig an robh Oighreachd Loch Aillse. Chaidh an caisteal a chleachdadh na b' fhaide air adhart mar sgoil phrìobhaidich.
Tha an loch mhara aig Loch Carrann còig mìle ann am faid agus trì chairteal a mhìle ann an leud a' ruith bhon taobh an Ear Thuath gu taobh an Iar Dheas a' chaolais aig Port an t-Sròim. Tha baile Loch Carrann aig ceann na locha agus Gleann Carrann far a bheil Coille Ach na Seileach. Tha beanntan Thoirbheartain agus na Comraich faisg air làimh


text:
Murcia (provincia)
'S e fear de na mòr-roinnean na Spàinne a tha ann Murcia (IPA: murθja). Tha e suidhichte ann an ceann a tuath na dùthcha. 'S e Murcia a th'ann prìomh-bhaile na roinne agus tha port-adhair ann siud cuideachd.[1] Tha Murcia aon-roinneil. 'S e Murcia an 9mh cheàrn as motha a tha anns a' Spàinn. Tha e cho farsaing ri 11,313 cilemeatair ceàrnagach, 2.9% na dùthcha. Anns a' bhliadhna 2010 bha 1,461,979 duine de shluagh ann,[2] le dluths aig àireamh 129 duine gach km². ‘S e dìreach Spàinntis a tha ga bruidhinn ann an Murcia. Tha i na Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh fo smachd an Asambleas Regional de Murcia. Tha pàrlamaid le ceann-suidhe agus Buidheann Righlaidh aige.[3]
Freumhan an ainm[deasaich | deasaich an tùs]
‘S ann gu math connspaideach ‘s a tha freumhan an ainm air sàilleabh nach eil Freumh-fhaclachd na sgìre idir soilleir ach tha a' mhòr-chuid nan luchd-rannschaidh dhen bheach gur ann à facal air choireigin ann an Laideann fo riochd Arabais.[4] Tha a h-uile coltas ann gur ann à myrtus (Gàidhlig: miortal) a tha e.[5] Tha cuid eile a' cantainn gur ann à Myrtea no Murtea (Gàidhlig: miortlach) a tha an t-ainm. Thuirt Gaius Plinius gu robh miortlach mòran na bu chumanta an seo na ann an àite sam bi eile san Spàinn. Mar a b’àbhaist san Spàinn, b’ e dìreach ainm a’ bhaile a bu motha sa sgìre a chuireadh air an roinn.
Ceangal a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Aeropuertos de Murcia
- ↑ Cunntas-sluaigh na Spàinne
- ↑ Asamblea Regional de Murcia
- ↑ La Verdad
- ↑ Discursos Histórico de la Muy Noble y Muy Leal Ciudad de Murcia, Francisco Cascales Editorial MAXTOR, 2007
Andalusia • Aragón • Asturias • Na h-Eileanan Balèarach • Na h-Eileanan Canàrach • Cantàbria • Castilla-La Mancha • Castilla y León • Catalòinia • Co-chomann València • Dùthaich nam Basgach • Extremadura • A' Ghàilis • Madrid • Melilla • Murcia • Nafarroa • La Rioja • Ceuta


text:
- TIOTAL
- Tobhtaichean Thaighean faisg air Malaig
- EXTERNAL ID
- QZP99_97107_19_02
- ÀITE
- Malaig
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Gleann Eilg
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38882
- KEYWORDS
- taighean
tobhtaichean
togalaichean
Bha an taigh-tughaidh seo faisg air Mallaig. Tha na h-uinneagan is na dorsan air an dùnadh le fiodh agus tha an tughadh a' coimhead aosta is caithte. Tha an dealbh on chruinneachadh aig I.F. Ghrannd a' sealltainn beatha air an tuath sa Ghaidhealtachd is na h-Eileanan tràth san fhicheadamh linn. Thog an Dotair Ghrannd mòran de na dealbhan i fhèin, is chruinnich i dealbhan aig daoine eile.
'S e port iasgaich aig ceann siar an 'Rathad gu na h-Eileanan' a th' ann am Malaig. Tha Rèile Taobh Siar na Gaidhealtachd a' crìochnachadh ann cuideachd, is tha cidhe ann airson aiseagan dhan Eilean Sgitheanach, Na h-Eileanan Beaga is rubha Chnòideirt. Cha robh ann am Malaig ach cruinneachadh de thaighean nuair a thàinig an rathad anns na 1890an, agus 's ann nuair a thàinig an rèile ann an 1901 a leudaich am baile gu mòr. Chaidh cidhe a thogail ann an 1901 is dh'fhàs port iasgaich às. Chaidh leasachaidhean eile a dhèanamh tron 20mh linn. Bha Malaig na phort cudromach airson sgadan, ach an-diugh 's e giomaich is muasgain chaola a thathas a' glacadh mar as trice.
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
- TIOTAL
- Taighean chroitearan, an t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- PC_PRISCUS_SCO6012
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS
- LINN
- 1890an
- CRUTHADAIR
- George Washington Wilson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Mark Butterworth - Priscus
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29588
- KEYWORDS
- taighean
dachannan
taigh-croite
An t-Eilean Sgitheanach
feircean
mòine
bàthach
croitearan
crummy
eòin
Chaidh an dealbh seo a thogail leis an fhear-chamara Albannach Seòras Washington Wilson (1823-93) agus chaidh an dealbh a chleachdadh nuair a dhèanadh e òraidean air eachdraidh Alba. Tha an tuairisgeul seo air a thogail bho notaichean na h-òraid sgrìobhte le Washington Wilson fhèin.
Tha blas de bheatha Robinson Crusoe ann an dachaigh mar seo, ach bhiodh blasad de dh' aimsir an Eilein Sgitheanaich agus dìth na cofhurtachd a dhèigheadh na chois, a' cur ruaig air tlachd sam bith ann a bhith a' fuireach ann an dachaigh mar seo. Chan eil an taigh àbhaisteach air a' Ghàidhealtachd an iar na shàr-thogalach, agus tha e fosgailte don ghaoith agus an-còmhnaidh a' leigeil a-steach an uisge. Tha feircin beag sgadain gun tòn, air a phutadh air a' mhullach, a' seasamh mar shimilear, ach bidh ceò gorm na mònach a' seachnadh an fhosglaidh seo agus a' sruthadh a-mach gu pailt às an doras agus às na cùiltean sa bhalla agus sa mhullach. Chan ann tric a tha solas na bhroinn. 'S ann bho dheàrrsadh dearg teine na mònach, air a bheil prais mhòr a' goil, a tha na th' ann de sholas a' tighinn agus chan ann bhon leòsan chumhang le a chearcall de dh' uaine mar ghlainne botail. Tha na cabair, air a bheil am mullach na laighe, dubh agus gleansach le sùith. Chan eil ach glè bheag de dh' àite cadail ann. 'S e talamh cruaidh a th' anns an ùrlar; chan eil mòran àirneis ann, fiù 's sèathar, agus tha stùil is ulpagan, a th' air an lìomhadh le cleachdadh iomadh ginealaich, a' dèanamh a' chùis na àite. Mar as trice tha an doras a' fosgladh a-steach dhan bhàthaich, a tha air a sgaradh on rùm-fuirich le còmhla ìseal, mòr gu leòr gus "crummy" a chumail a-mach, agus bidh cearcan is eile a' gogadaich mun cuairt agus a' dearbhadh an co-sheasamh ris a' chroitear agus a theaghlach; tha an dorchadas san rùm as fhaide a-muigh buileach gun sholas, ach dìreach taobh a-muigh an dorais, agus mar as àbhaist a-muigh tha lad no lòn de dh' uisge loibht' ann le droch bholadh bhuaithe anns a bheil a dhà no trì thunnagan salach a' ludradh


text:
AKMELITA IR KO, UABMas-fhìor air cairt gnothachais
AKMELITA IR KO, UAB
Aluminium uinneagan, Clach bathair, Clach giollachd, Clach products, Clach sprùilleach +22
Imprint
I-V 8:00-17:00
VI 0:00- 2:00
VII 0:00- 2:00
- AKMELITA IR KO, UAB
Mapa
Gnìomh roinn-seòrsa
Aluminium uinneagan, Clach bathair, Clach giollachd, Clach products, Clach sprùilleach, Concrait staidhre, Cumhachd agus stòrasan nàdarra, For-uinneag glainne, Goods malairt, Plastic uinneag sòil, Plastic uinneagan, Rèile, Staidhre, Stair crìochnaicheadh, Stair design, Stair stàladh, Stàladh uinneag sòil, Steapaichean, Taobh a-staigh ideas, Taobh a-staigh nithean, Taobh a-staigh uinneag sòil, Togail, fìor oighreachd, Uinneag dùnadh, Uinneag sòil, Uinneag stàladh, Windows, Windshield càireadh
Qr code
vCard
Làrach-lìn
Làrach ainm: Akmelita ir Ko – Akmens apdirbimas


text:
Castelló de la Plana
‘S e baile mòr agus port air oirthir an ear na Spàinne a th’ ann Castelló de la Plana (IPA Catalanais: kaste'ʎo ðe la 'plana) neo Castellón de la Plana (IPA Spàinntis: kaste'ʎon de la 'plana). Chaidh e a stèidheachadh ann an 1251. Tha Castelló de la Plana suidhichte air a’ Mhuir Meadheanach, aig 27m os cionn ìre na mara,[1] eadar na h-aibhnichean Seco[2] agus Millars.[3] Tha Castelló de la Plana 361km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na Spàinne, agus 230km bho Bharcelona.[4] Tha 180,005 daoine a’ fuireach ann an Castelló de la Plana,[5] am 4mh baile as motha anns a' Cho-chomann València agus an 39mh baile na Spàinne.[6] A bharrachd air sin, ‘s e prìomh-bhaile na Roinne Castelló a th’ann Castelló de la Plana cuideachd.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chuireadh ainm a’ bhaile air an roinn nuair a chaidh a stèidheachadh ann an 1833.[7]
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ AEMET
- ↑ El País
- ↑ Periódico
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Cunntas-sluaigh na Spàinne
- ↑ Bailtean na Cruinne
- ↑ Ethnoterritorial Concurrence and Imperfect Federalism in Spain


text:
Kl. Ianair .ui. f., l. .xx.uii. Anno Domini M.xx.u.
Flannabra comarba Ia, Muiredhach m. Mughroin comarba Ciarain, Mael Eoin H. Toran comarba Daire, Cenn Faelad m. Flaithbertaigh airchinnech Daiminnsi, Mael Brigte H. Crichidhen comarba Finnein & Comgaill, Dub Innsi H. Fairchellaig airchinnech Droma Lethan, Saerbrethach abbas Imlecha Ibhair, in Christo dormierunt.
Niall H. Concobuir ridomna Connacht, Gerr Gaela ri Breg, occisi sunt.
Mael Sechlainn Gott, ri Midhe, do ec.
Sluagad la Flaithbertach H. Neill, i m-Bregaibh & i nGallaib co tuc giallu Gaidhel{folio & column H56vb} o Ghallaib.
Crech la Cathalan, ri Fernmuighi for Feraibh Manach. Crech la Firu Manach focetoir co Loch n-Uaithne coro loiscset & coro marbsat .uii. firu dec for bru ind locha.
Termonn Feichin do arcain do Cathalan H. Crichan.


text:
Szczawno-Zdrój
‘S e baile beag air an àirde an iar-dheas na Pòlainn a th’ ann Szczawno-Zdrój (IPA: ‘ʂt͡ʂavnɔ ‘zdrui̯, Gearmailtis: Ober Saltzbrunn, an dèidh 1935 Bad Saltzbrunn).Tha e suidhichte eadar 400m agus 430m os cionn ìre na mara anns an sgìre Wałbrzych, anns an Roinn Dolnośląskie (Siberia Ìosal), aig astar dhe 61km bho Wrocław, prìomh-bhaile na roinne, agus 362km bho Warsaw, prìomh-bhaile na dùthcha.[1] Tha 5,506 daoine a' fuireach anns a' bhaile bheag seo.[2] ‘S e baile Gearmailteach a bh’ann gu ruige 1945 nuair a chaill na Gearmailtich An Dàrna Cogadh.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Gerhart Johann Robert Hauptmann (1862 – 1946): Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1912.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Briey[3]


text:
Comhairle Shiorrachd Àir a Deas
'S e aon de na 32 comhairlean na h-Alba a tha ann an Comhairle Shiorrachd Àir a Deas (Beurla: South Ayrshire).
Suidheachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Comhairle Shiorrachd Àir an Ear agus Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh timcheall oirre. Tha e a’ gabhail a-steach a' phàirt dheasaich dhen t-siorrachd traidiseanta Inbhir Àir.
Tha Comhairle Shiorrachd Àir a Deas cho mòr ri 1,222 cileameatair cèarnagach agus bha 111,780 duine a’ fuireach an seo ann an 2005.
'S e Inbhir Àir prìomh-bhaile ionadail na chomhairle.
Bailtean[deasaich | deasaich an tùs]
Àitichean eile[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Comhairle Arcaibh | Comhairle Aonghais | Comhairle Baile Dhùn Dè | Comhairle Baile Dhùn Èideann | Comhairle Baile Ghlaschu | Comhairle Baile Obar Dheathain | Comhairle nan Crìochan | Comhairle Dhùn Bhreatainn an Ear | Comhairle Siorrachd Dhùn Breatann an Iar | Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh | Comhairle na Eaglaise Brice | Comhairle Earra-Ghàidheal agus Bhòid | Comhairle nan Eilean | Comhairle Fhìobha | Comhairle na Gàidhealtachd | Comhairle Inbhir Chluaidh | Comhairle Lodainn an Ear | Comhairle Lodainn an Iar | Comhairle Lodainn Mheadhanaich | Comhairle Mhoireibh | Comhairle Pheairt is Cheann Rois | Comhairle Shiorrachd Àir a Deas | Comhairle Shiorrachd Àir an Ear | Comhairle Shiorrachd Àir a Tuath | Comhairle Siorrachd Chlach Mhanann | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Deas | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath | Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù an Ear | Comhairle Shealtainn | Comhairle Shruighlea |


text:
- TIOTAL
- LMS 14408 air taobh a-muigh an t-seada loco ann am Bun Ilidh, 1949
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_702
- ÀITE
- Bun Ilidh
- SGÌRE
- Cill Donnan, Loth agus Clìn
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Cill Donnain
- DEIT
- 15 An t-Ògmhios 1949
- LINN
- 1940an
- CRUTHADAIR
- H C Casserley 57549
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27413
- KEYWORDS
- Rèile na Gàidhealtachd
HR
stèisean
colbh uisge
HRS
An t-seada loco ann am Bun Ilidh le LMS Àir. 14408 le smùuid aiste.
Chaidh 14408, Ben Hope, a thogail airson Rèile na Gàidhealtachd aig an ionad-obrach locomotive aca fhèin ann an Inbhir Nis ann an 1899/1900. Mar HR Àir. 12, b' e Clas4-4-0 'Small Ben' a bh' innte. Chaidh a h-ath-àireamhachadh le LMS agus chaidh a toirt a-mach à seirbheis san Iuchar 1947.
Chaidh Bun Ilidh fhosgladh air 15 An Cèitean 1871 agus b' e an ceann-uidhe air Rèile na Gàidhealtachd gu tuath airson trì bliadhna gus an deach an loidhne a leudachadh san Iuchar 1874. Ged a tha an stèisean fhathast fosgailte chaill e a ghoireasan bathair san Fhaoilleach 1984


text:
Episodes
All »
You are up to date!
-
7 episodes7 episodes
-
December 23, 2009Abair là tachartach aig Rally Hebrides ann an Leòdhas, far nach eil cùisean ag obrachadh a-mach buileach mar a bha Calum Iain an dùil. Tha Fiona a' dèanamh air Dùn Dèagh ann an Tanc agus tha Murray air leth toilichte leis an Lexus Hybrid ùr. Thrills and spills at Rally Hebrides in Lewis, where even Calum Iain comes a cropper. Fiona heads for Dundee in a tank and Murray is rather taken with the new Lexus Hybrid.Season Finale
December 23, 2009Season FinaleAbair là tachartach aig Rally Hebrides ann an Leòdhas, far nach eil cùisean ag obrachadh a-mach buileach mar a bha Calum Iain an dùil. Tha Fiona a' dèanamh air Dùn Dèagh ann an Tanc agus tha Murray air leth toilichte leis an Lexus Hybrid ùr. Thrills and spills at Rally Hebrides in Lewis, where even Calum Iain comes a cropper. Fiona heads for Dundee in a tank and Murray is rather taken with the new Lexus Hybrid.No links available
-
December 16, 2009Tha Murray a' feuchainn a bhith na dhràibhear Limo far a bheil e a' toirt pàrtaidh 21st timcheall Cill Mhearnaig fhad 's a tha Fiona a' toirt an SAAB 9-5 Estate a-mach airson sgrìob. Tha Calum Iain a' dèanamh cèilidh air Maighstir 'Modifier' Kenny Laird a tha ga shealltainn an obair Body Styling aige. Murray tries his hand at limo driving, as he chauffeurs a 21st birthday party around Kilmarnock, while Fiona takes the new Saab 9-5 estate for a spin. Calum Iain visits body styling expert Kenny Laird to see the latest in customised luxury.
December 16, 2009Tha Murray a' feuchainn a bhith na dhràibhear Limo far a bheil e a' toirt pàrtaidh 21st timcheall Cill Mhearnaig fhad 's a tha Fiona a' toirt an SAAB 9-5 Estate a-mach airson sgrìob. Tha Calum Iain a' dèanamh cèilidh air Maighstir 'Modifier' Kenny Laird a tha ga shealltainn an obair Body Styling aige. Murray tries his hand at limo driving, as he chauffeurs a 21st birthday party around Kilmarnock, while Fiona takes the new Saab 9-5 estate for a spin. Calum Iain visits body styling expert Kenny Laird to see the latest in customised luxury.No links available
-
December 9, 2009Tha Calum Iain agus Louise a' dol an aghaidh a chèile a' dèanamh Autotesting aig Knockhill, fhad 's a tha Fiona a' sgrùdadh an Alfa Romeo Mito. Cha mhòr nach eil Murray air a h-uile càil a shealltainn dhuinn nuair a tha e a' dèanamh deuchainn air inneal na seachdainn seo - fras chàr. Calum Iain and Louise go head-to-head at an Autotesting meet at Knockhill, while Fiona puts the Alfa Romeo Mito through its paces. Murray reveals all as he tests this week's gadget - a car shower.
December 9, 2009Tha Calum Iain agus Louise a' dol an aghaidh a chèile a' dèanamh Autotesting aig Knockhill, fhad 's a tha Fiona a' sgrùdadh an Alfa Romeo Mito. Cha mhòr nach eil Murray air a h-uile càil a shealltainn dhuinn nuair a tha e a' dèanamh deuchainn air inneal na seachdainn seo - fras chàr. Calum Iain and Louise go head-to-head at an Autotesting meet at Knockhill, while Fiona puts the Alfa Romeo Mito through its paces. Murray reveals all as he tests this week's gadget - a car shower.No links available
-
December 2, 2009Trobhad còmhla ri sgioba Air an Rathad fhad 's a tha iad a' feuchainn a-mach tòrr càraichean spòrsail 's snasail. Tha an dràibhear stunt do-chreidinneach Paul Swift a' toirt air Fiona grèim teann a chumail air a' chathair nuair a tha e a' sealltainn dhì an dòigh ceart J turns a dhèanamh, fhad 's a tha Murray a' feuchainn tractar a rèis ann an Leòdhas. Tha Louise a' feuchainn a-mach càr nam bliadhna an Vauxhall Insignia, ach dè a beachd? Ace stunt driver Paul Swift has Fiona clinging to her seat as he shows her how to perfect J-turns, while Murray tries out tractor racing in Lewis. Louise test drives car of the year, the Vauxhall Insignia.
December 2, 2009Trobhad còmhla ri sgioba Air an Rathad fhad 's a tha iad a' feuchainn a-mach tòrr càraichean spòrsail 's snasail. Tha an dràibhear stunt do-chreidinneach Paul Swift a' toirt air Fiona grèim teann a chumail air a' chathair nuair a tha e a' sealltainn dhì an dòigh ceart J turns a dhèanamh, fhad 's a tha Murray a' feuchainn tractar a rèis ann an Leòdhas. Tha Louise a' feuchainn a-mach càr nam bliadhna an Vauxhall Insignia, ach dè a beachd? Ace stunt driver Paul Swift has Fiona clinging to her seat as he shows her how to perfect J-turns, while Murray tries out tractor racing in Lewis. Louise test drives car of the year, the Vauxhall Insignia.No links available
-
November 18, 2009Tha Fiona agus Murray a' gluasad bho 4 cuibhlichean gu 2 aig an Simmer Dim Motorbike Rally. Tha Louise aig Knockhill còmhla ri Morris agus e a' feuchainn dràibheadh airson a' chiad uair, agus tha Calum Iain a' lorg a-mach an e fìor car nam balaich a th' anns a' Mhitsubishi Evo X. Fiona and Murray swap four wheels for two at the Simmer Dim Motorbike Rally. Louise is at Knockhill with 14-year-old Morris as he has his first go behind the wheel, and Calum Iain finds out if the Mitsubishi Evo X really is the petrolhead's dream car.
November 18, 2009Tha Fiona agus Murray a' gluasad bho 4 cuibhlichean gu 2 aig an Simmer Dim Motorbike Rally. Tha Louise aig Knockhill còmhla ri Morris agus e a' feuchainn dràibheadh airson a' chiad uair, agus tha Calum Iain a' lorg a-mach an e fìor car nam balaich a th' anns a' Mhitsubishi Evo X. Fiona and Murray swap four wheels for two at the Simmer Dim Motorbike Rally. Louise is at Knockhill with 14-year-old Morris as he has his first go behind the wheel, and Calum Iain finds out if the Mitsubishi Evo X really is the petrolhead's dream car.No links available
-
November 11, 2009Tha Calum Iain agus Louise anns a' Mhonadh Ruadh an seachdain seo airson a' chiad Dùbhlan Soapbox. 50 mìle gach uair ann an cartie - a bheil iad craicte? Tha Calum Iain a' sgrùdadh an Tesla Roadster dealain - a bheil e gu dearbh nas fheàrr na càraichean peatroil? Calum Iain and Louise are in the Cairngorms for the first ever Soapbox Challenge. 50 mph in a cartie - are they mad? Calum Iain puts the electric Tesla Roadster through its paces and asks if it can really beat its petrol rivals.
November 11, 2009Tha Calum Iain agus Louise anns a' Mhonadh Ruadh an seachdain seo airson a' chiad Dùbhlan Soapbox. 50 mìle gach uair ann an cartie - a bheil iad craicte? Tha Calum Iain a' sgrùdadh an Tesla Roadster dealain - a bheil e gu dearbh nas fheàrr na càraichean peatroil? Calum Iain and Louise are in the Cairngorms for the first ever Soapbox Challenge. 50 mph in a cartie - are they mad? Calum Iain puts the electric Tesla Roadster through its paces and asks if it can really beat its petrol rivals.No links available
-
November 4, 2009Tha sgioba Air an Rathad fìor thoilichte a bhith am measg càraichean aig an Goodwood Festival of Speed far a bheil iad a' tachairt ri Sir Jackie Stewart agus Jesse James a tha ainmeil airson Motorcyle Mania. Tha Louise a' feuchainn an Rolls Royce Phantom Coupe ùr a-mach; saoil a bheil e airidh air £300,000? The team are in car heaven at the Goodwood Festival of Speed, where they meet up with former F1 Champion Sir Jackie Stewart, and Motorcycle Mania star Jesse James. Louise test drives the new Rolls Royce Phantom Coupe - does she think it's worth £300,000?Season Premiere
November 4, 2009Season PremiereTha sgioba Air an Rathad fìor thoilichte a bhith am measg càraichean aig an Goodwood Festival of Speed far a bheil iad a' tachairt ri Sir Jackie Stewart agus Jesse James a tha ainmeil airson Motorcyle Mania. Tha Louise a' feuchainn an Rolls Royce Phantom Coupe ùr a-mach; saoil a bheil e airidh air £300,000? The team are in car heaven at the Goodwood Festival of Speed, where they meet up with former F1 Champion Sir Jackie Stewart, and Motorcycle Mania star Jesse James. Louise test drives the new Rolls Royce Phantom Coupe - does she think it's worth £300,000?No links available
-
With SideReel you can...
Track your favorite shows
Choose from 21,000 shows
Earn badges for watching


text:
Prionnsapal a bhios a’ leigeil dheth a dhreuchd a’ toirt seachad Òraid Nollaig
Thèid treas Òraid Nollaig Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean a thoirt seachad le prionnsapal agus iar-sheansalair na buidhne a bhios a leigeil dheth a dhreuchd. Sgrùdaidh Seumas M Friseal MA, MEd, FRSA, a bhios a’ leigeil dheth a dhreuchd aig deireadh na bliadhna, na dùbhlain a tha mu choinneamh oilthighean na h-Alba san 21mh linn.
Anns an òraid shaor an asgaidh seo, a thèid a chumail ann an Inbhir Nis Diardaoin 5 Dùbhlachd, bidh e cuideachd a’ sgrùdadh a bheil eileamaidean a bhios oilthighean a’ toirt bhon àm a dh’fhalbh a’ fàgail gu bheil iad freagarrach airson àrainneachd chruinneil a tha ag atharrachadh gu luath. Cumaidh Mgr Friseal a-mach gu bheil feartan sònraichte aig Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean, a tha a’ tabhann modal oilthigh a tha nas fhreagarraiche don 21mh linn.
Gabhaidh Mgr Friseal Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean, buidheann a bhios a’ lìbhrigeadh chùrsaichean tro chom-pàirteachas de trì deug colaistean agus ionadan rannsachaidh air feadh na sgìre, mar eisimpleir san òraid aige.
Às dèidh na h-òraid aige, nì Nicky Marr, sgrìobhaiche ionadail agus craoladair MFR, agallamh le Mgr Friseal. Thèid ceistean a chur air mun bheatha aige ann am foghlam thar 40 bliadhna anns an do chuidich e trì ionadan an Alba tiotal oilthigh fhaighinn - Oilthigh Banrigh Maighread, Oilthigh na h-Alba an Iar agus, mu dheireadh, Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean.
Mar phàirt den tachartas bidh ceòl bho oileanaich an oilthigh air a’ chùrsa BA ann an ceòl ghnìomhaichte agus bidh cuirm le deochan agus biadh Nollaig às a dèidh.
Tòisichidh an t-Oll Crichton Lang, leas-phrionnsapal agus iar-phrionnsapal acadaimigeach, mar phrionnsapal an gnìomh airson an oilthigh bho 1 Faoilleach 2014. Agus e a’ bruidhinn mun òraid aig Mgr Friseal a tha air fàire, thuirt e: “Is e cothrom a bhios ann an seo a bhith a’ cluinntinn mu na dh’fhiosraich fear aig an robh rèis-obrach fhada ann am foghlam. Chan ann a-mhàin gun do chuidich Seumas trì ionadan Albannach a bhith a’ faighinn inbhe oilthigh ach cuideachd, dh’fhiosraich e mar a tha roinn an oilthighe air atharrachadh sna ceithir deichead a chaidh seachad. Bidh tuigse luachmhor aige air mar a dh’fheumas oilthighean atharrachadh gus feumalachdan luchd-ionnsachaidh, coimhearsnachdan agus fastaichean an latha an-diugh a choilionadh.”
Bidh Òraid Nollaig Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean 2013, ‘An fhìrinn ùr do dh’oilthighean anns an 21mh linn’, a’ gabhail àite eadar 7f agus 9f Diardaoin 5 Dùbhlachd aig Taigh-cluiche One Touch, Cùirt an Aodainn, Inbhir Nis.
A ghleidheadh àite aig an tachartas seo, a tha saor an asgaidh, cuir fios gu sgioba thachartasan an oilthigh air 01463 279344 no cuir post-d chun events@uhi.ac.uk ro Diluain 2 Dùbhlachd.


text:
SE beachd an sgrìobhadair seo gur e droch thoradh don Ghaeilge a bh’ ann am figearan Cunntas-Sluaigh Éirinn a-Tuath 2011.
Tha daoine ann a tha de chaochladh beachd ge-tà, ’s tha deasbad air tòiseachadh mun cuairt orra am measg Gaidhil a’ Chinn a-Tuath.
Thuirt 4,164 duine gun robh a’ Ghaeilge aca mar main language. Chan fhaodar an àireamh seo a sheachnadh, ach tha e ’na bhriseadh dùil nach deach aig còrr agus ceud bliadhna de dh’obair ath-bheòthachaidh air barrachd dhaoine fhàgail ga bruidhinn mar phrìomh chànan. Oir anns na “26 Chontae” bidh 77,000 a’ bruidhinn na Gaeilge gu làitheil agus 110,000 gu seachdaineil – figearan làidir gu leòr.
Tha a’ Ghaeilge air cùl na Beurla, na Pòlainnis agus na Liotuàinis mar “phrìomh chànan”.Gheibh nàimhdean na Gaeilge tlachd ás a-sin. ’S cinnteach gu bheil a’ chùis air son Achd Gaeilge stéidhichte air còraichean cànain air lùghdachadh gu mór.
A réir mo chuid rannsachaidh fhìn ge-tà, a tha stéidhichte air Cunntas-Sluaigh 2001 agus air rannsachadh eile, bidh còrr agus 4,164 ag ùisneachadh na Gaeilge gu cunbhalach anns a’ Cheann a-Tuath, timcheall air 10,000 gu minig, agus suas gu 22,000 bho àm gu àm. Mheudaich àireamh nan daoine le “comas” air choreigin anns a’ Ghaeilge bho 167,487 ann an 2001 gu 184,898 an-uiridh – bho 10.4 ás a’ cheud den t-sluagh gu 10.65 ás a’ cheud, toradh math dha-rìribh.
Thàinig lùghdachadh susbainteach air àireamh nan daoine aig a bheil comas a’ chànan a leughadh, a sgrìobhadh, a bhruidhinn ’s a thuigsinn ge-tà, bho 75,125 gu 64,847, a tha ’na chùis iomagain do dh’iomairtichean na Gaeilge.
Mar sin, tha adhartas air a dhèanamh a thaobh àireamh nan daoine aig a bheil eòlas air choreigin air a’ Ghaeilge – ach an ionann sin agus fìor adhartas?
Latha no dhà an déidh do na figearan seo bhon chunntas-sluaigh a thighinn a-mach, thàinig statistig eile am follais bhon Roinn Fhoghlaim mu thuath. Se bh’ ann gu bheil a’ Ghaeilge mar ghnàth-chànan làitheil an taighe aig 986 de chloinn mu thuath, no 0.3 ás a’ cheud den t-sluagh – anns a’ cheathramh àite a-rithist. Chan eil feum ann a bhith ag ràdh nach eil an àireamh sin ìosal, agus tha coltas ann cuideachd gu bheil ròlaistean gan innse dhuinn ann an corra chùis.
A réir mo chuid rannsachaidh fhìn, tha àireamh na cloinne a tha gan àrach le Gaeilge mu thuath a’ tuiteam an àite a bhith a’ fàs (tha i daonnan a’ tuiteam sa Ghaidhealtachd thradiseanta, gu mì-fhortanach).
Faodaidh, agus tha dùil agam gur ann mar seo a thà e, nach eil mo chuid rannsachaidh glan cruinn – ach ’s cinnteach nach do rinneadh adhartas sam bith a thaobh àireamh na cloinne a tha gan àrach le Gaeilge sna Sé Chontae sna 20 bliadhna sa chaidh.
Air sàillibh sin, ged a rinneadh adhartas math a thaobh sgoiltean Gaidhealach, bun-structar ùr ga thogail, agus “Gael-eagar” (econamaidh Ghaidhealach) ga leasachadh, cha robh buaidh sam bith aig na rudan sin air bruidhinn na Gaeilge mar chànan taighe, fhathast co-dhiù, ged a dh’fhaodar a ràdh gu bheil a’ dol gu math leatha mar chànan cultarach no mar chur-seachad.
• Tha Ciarán Dunbar ’na irisire Éireannach agus ’na dheasaiche air “Gaelscéal”.


text:
- TIOTAL
- A' fosgladh Drochaid Nis - asaid thabhartach
- EXTERNAL ID
- PAW26032
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1962
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21372
- KEYWORDS
- drochaidean
trèidhe
trèidhean
tabhartais
Tha 'Presented to Provost Allan Ross by the Magistrates and Councillors of the Royal Burgh of Inverness on the occasion of the opening of The Ness Bridge by him 28th September 1961' sgrìobhte air an asaid. Chaidh an drochaid a thogail an àite an seann drochaid-crochaidh, a chaidh a dhùnadh ann an 1959
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
26.04.2012
Bidh sgoilearan bho air feadh Alba a' deasbad rudan aig a bhios buaidh orra 's air na coimhearsnachdan aca mar phàirt de thachartas aig Pàrlamaid na h-Alba an-diugh.
Aig Fòram GuthEorpa, a th' air a chur air dòigh ann an co-bhonn ri Pàrlamaid Òigridh na Roinn Eòrpa agus Sgioba Ruigsinn aig a’ Phàrlamaid, bidh Neach-gairm Comataidh Eòrpach is Dàimhean Taobh-a-Muigh, Cairistìona Nic Shealbhaich BPA, a' gabhail pàirt ann an seisean 'Àm nan Ceist', far am bi cothrom aig na sgoilearan ceist a chur mu iomadh rud, leithid cothroman dol-an-sàs na h-òigridh agus còraichean daonna.
Thuirt Neach-gairm na Comataidh, Cairistìona Nic Shealbhaich BPA:
"Tha mi glè thoilichte a bhith an-sàs ann an tachartas far am bi luchd-bhòtaidh nan latha ri teachd a' tighinn don Phàrlamaid aca gus rudan a dheasbad a bheir buaidh orra fhèin ’s air na coimhearsnachdan aca.
"Tha buaidh aig an Roinn Eòrpa agus aig co-dhùnaidhean a nithear ann air ar beatha uile agus tha e na cùis-bhrosnachaidh gu bheil Pàrlamaid Òigridh na Roinn Eòrpa a' cuideachadh daoine òga gus am misneachd is an eòlas a tha aca air na ceistean a bhios romhainn, an dà chuid gu nàiseanta agus gu h-eadar-nàiseanta, a leasachadh."
Cùl-sgeul
'S e seo a' chiad tachartas ruigsinn-a-mach aig Pàrlamaid Òigridh na Roinn Eòrpa ann an Alba, agus thig e an dèidh thachartasan eile den t-seòrsa seo ann an Lunainn agus an Learpholl (Liverpool).
Bidh an tachartas air chois Diardaoin 26 Giblean agus gabhaidh na sgoilearan pàirt ann an sreath de bhuthan-obrach far an dèan iad deasbad air ceistean leithid còraichean co-ionannach ann am pòsadh, spùinneadh air an eadar-lìon agus dol-an-sàs na h-òigridh. Leanar seo le deasbad pannail, a bhios ga chumail ann an Seòmar Comataidh 2.
'S iad amasan an tachartais:
Cothrom in-ghabhail agus cur-an-cèill bheachdan a chruthachadh, a nì cuideachadh ann a bhith a' leasachadh saoranachd, spiorad coimhearsnachd agus rùn làidir air deagh atharrachadh am measg daoine òga aig nach robh uidhir a chothroman thuige seo.
Leasachadh misneachd agus na ghabhas dèanamh a thaobh labhairt am fianais dhaoine, co-obrachadh sgiobaidhean agus comas neachan air leth.
Foghlam mu cheistean ionadail, nàiseanta agus eadar-nàiseanta, agus cothrom a bhith an-sàs anns na cothroman nas fharsainge a thathar a' tairgsinn aig Pàrlamaid Òigridh Roinn Eòrpa na RA (PORERA).
Tha Pàrlamaid Òigridh Roinn Eòrpa na Rìoghachd Aonaichte na buidhinn-charthannais neo-phoilitigeach airson daoine òga eadar 11-24 bliadhna dh'aois. Tha mar amas aice na ghabhas dèanamh le daoine òga a thoirt an uachdar le bhith a' neartachadh sgilean, leithid conaltradh, togail-sgiobaidhean, earbsachd agus tuigse.
Contact Information
Media
Public Information
- Telephone: 0800 092 7500
- Textphone users can contact us on 0800 092 7100.
- We also welcome calls using the Text Relay service.
- Text message: 07786 209888
- sp.info@scottish.parliament.uk
You can now also follow us on twitter @scotparl


text:
- TIOTAL
- Barraid an Rathad-Iarainn, Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00776
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1920an; 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12470
- KEYWORDS
- bothain
barraid
rathad-iarrain
Caol Loch Aillse
Chaidh a' bharraid seo de bhothain a thogail gus taighean a dhèanamh do luchd-obrach an rathad-iarainn nuair a chaidh an rathad-iarainn a leudachadh à Port an t-Sròim gu Caol Loch Aillse ann an 1897. Chaidh a' bharraid a thogail air taobh an ear a' bhaile bhig, faisg air an stèisean agus an rathad gu Baile Mac Carra agus An Dòrnaidh. Tha e coltach gun robh na taighean leis na poirdsichean orra, mar an fheadhainn air an làmh dheis anns an dealbh, airson luchd-obrach aig an robh inbhe na b' àirde
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Acair (talamh)
Is e acair tomhas fearainn co-ionnan ri 20 de slabhraidh cheàrnach air neo 4,840 slat ceàrnach. Is e a tha ann an slabhraidh (neo slabhraidh-ghuinteir) aonad faid co-ionnan ri 66 troigh, neo 1/80mh mìle. Tha an slabhraidh-ghuinteir co-ionnan ri 20.117m.
Mar sin, is meud acair do phìos fearainn ceithir cearnachd a tha mu 40m de leud agus 200m a dh'fhaid (40m x 200m). Is e a tha ann an heactair, ceàrnag fearainn a tha 100m x 100m (=10,000m2). Mar sin tha beagan nas lugha na 2.5 acair ann an heactair.


text:
- TIOTAL
- HR 119 'Loch Insh' ann an glas na bùth-obrach (dealbh-camara oifigeil)
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_001_604
- ÀITE
- neo-aithnichte
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 25063
- KEYWORDS
- locomotaibhean rèile
locomotaibhean Rèile na Gàidheatachd
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
B' e an clas 'Loch' 4-4-0 an clas mu dheireadh de locomotaibhean a dhealbhaich Daibhidh Jones do Rèile na Gàidhealtachd. Chaidh còig-deug dhiubh a thogail le Dübs & Co ann an Glaschu ann an 1896 agus chaidh trì eile, le atharrachaidhean beaga, a dhèanamh le Companaidh Locomotaibhean Bhreatainn a Tuath ann an 1917. Chaidh a' chiad fheadhainn àireamhachadh 119 gu 133 le na h-einnseanan an dèidh sin air an àireamhachadh 70 gu 72. Bha iad airson obrachadh air seirbheisean luath luchd-siubhail agus ghluais iad uile gu sealbh LMS ann an 1923.
'S e dealbh-camara oifigeil a' chompanaidh a tha seo de HR119 'Loch Insh' air a peantadh ann an glas na bùth-obrach. Chaidh an loco àireamhachadh 14379 leis an LMS agus lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis sa Mhàrt 1948


text:
- TIOTAL
- Oidhche Fosglaidh aig Club Bòbhlaidh Bhaile nan Granndach
- EXTERNAL ID
- PC_GM4_GROUPS_005
- ÀITE
- Baile nan Granndach
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH: Crombail, Inbhir Ailein 's Àbhaidh
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22973
- KEYWORDS
- spòrs
cur-seachad
eacarsaich
cur-seachadan
aodach
èideadh
dreasa
San dealbh seo o thasglann Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach chithear oidhche fosglaidh aig Club Bòbhlaidh Bhaile nan Granndach uaireigin sna 1930an.
Dh'aithnicheadh duine no dithis. 'S e an dàrna duine on chlì san t-sreath-chùil Fred Cruickshank agus sa cheathramh àite on chlì san t-sreath mheadhain tha Mgr Templeton na sheasamh.
Na laighe mu 32km an ear-dheas air Inbhir Nis, 's e Baile nan Granndach baile a chaidh a phlanadh, air a chur air bhonn ann an 1765 leis an uachdaran sgìreil, Sir Seumas Grannd
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach


text:
Potsdam
Is e baile nan lùchairtean agus nan ghàraidhean a th’ ann am Potsdam, (IPA: ˈpɔtsdam), prìomh-bhaile Bhrandenbuirg. O chionn bliadhna 1990 tha e air a chomharrachadh leis an UNESCO mar Làrach Dhualchas na Cruinne.
Is e lùchairt Schloss Sanssouci an sealladh as ainmeile ann am Potsdam. Tha an lùchairt seo na laighe ann an gàradh mòr mar crùn air beinn fhìona a chaidh a cruthachadh mar staidhre. Chaidh Sanssouci a thogail eadar 1745 agus 1747 mar lùchairt-shamhraidh air a dhoigh "Rokoko" airson an Rìgh Frederic Mòr.
Tha tòrr lùchairtean eile ann am Potsdam, mar eisimpleir: is e Das Neue Palais an lùchairt as motha anns a’ bhaile, tha an Neue Orangerie agus am Marmorpalais ann cuideachd. Anns an lùchairt Schloss Cecilienhof thàinig Winston Churchill ( an-dèidh Clement Richard Attlee), Harry S. Truman agus Iosif Stalin còmhla ann an 1945 airson co-labhairt ainmeil "Cò-labhairt Photsdam" (Potsdam Conference sa Bheurla) an-dèidh an Dàrna Cogadh. Anns a’ cho-labhairt seo chaidh a' Ghearmailt a sgaradh le ceithir pàirtean poileataigeach.
Is e an gàradh as aosda a tha ann an Lustgarten air beulaibh na lùchairt Das Stadtschloss. Chaidh a chruthachadh anns a' bhliadhna 1660 agus chaidh a chruthachadh a-rithist ann an 2001 ann an seòrsa ùr airson fèill nan gharaidhean (Bundesgartenschau sa Ghearmailtis).
Is e gàradh ainmeil eile a tha anns a’ phàirc Babelsberg. Chruthaich Peter Joseph Lenné, an t-eòlaiche cliùiteach, a’ phàirc seo.
A bharrachd air na lùchairtean agus na gàraidhean is toil leis an luchd-turais taighean na luchd-tuineachaidh às an Òlaind. Thàlaidh Rìgh Frederic Uilleam I luchd-ciùird agus luchd-malairt do Bhrandenburg ann an 1733 agus thog iad fhèin cairteal a’ bhaile le 133 taigh à clachan-chrèadha.
Ann an cairteal eile tha colonaidh Ruiseach Aleksandrowka ann, far an robh dà sheinneadair dheug de chòisir Ruiseach a’ fuireach ann an naoidheamh linn deug. Tha ceithir taighean deug agus eaglais anns an stoidhle Ruiseach anns a’ cholonaidh Aleksandrowka.
Is e baile nan oilthighean a tha ann am Potsdam cuideachd. Tha cuid de oilthighean agus institiuidean prìobhaideach agus trì oilthighean poblach ann, am measg an oilthighe Konrad Wolf (HFF Babelsberg) airson fhilmichean agus telebhisean, an t-oilthigh meadhanan as sìne air an t-Saoghal.
Tha tòrr thaighean-tasgaidh, agus thaighean – taisbeanadh a’ tàladh luchd-tadhail do Photsdam. Ach tha an dùthaich Brandenburg fhèin inntinneach dhaibh cuideachd.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- Àireamh-shluaigh:Staitistearachd oifigeil 10/06 Brandenburg
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- Duilleag oifigeil (sa Bheurla)
- GermanPlaces - Potsdam – Fiosrachadh agus dealbhan (sa Bheurla)
- Interactive aerial tour of Potsdam - Turas ann am Potsdam
- Àitean turasachd ann am Potsdam
Tha tòrr dealbhan anns an Wikipedia Commons :


text:
Thursday, 13 December 2012
Plana Gàidhlig HIE a' nochdadh dealas mòr na buidhne a thaobh cànan agus cultar nan Gàidheal
Tha Iomairt na Gàidhealtachd 's nan Eilean (HIE) air Plana Gàidhlig ùr fhoillseachadh; le fiosrachadh air na ceumannan a ghabhas a' bhuidheann gus taic a chumail ris a' chànan sa chultar thar nan ath thrì bhliadhna. Tha Plana Gàidhlig HIE 2012-15 a' togail air deagh rùn na buidhne ann a bhith a' cumail taic le leasachaidhean Gàidhlig; le Bòrd na Gàidhlig air aonta a chuir ris. Tha Riaghaltas na h-Alba air dleastanas a chuir air HIE plana a dheasachadh agus a chur an gnìomh gus suidheachadh seasmhach a chruthachadh dhan Ghàidhlig. Tha am plana seo a' dèanamh mìneachadh air amasan HIE gus làn-bhuannachd a thoirt às a' Ghàidhlig chum phrìomhachasan leasachaidh na buidhne – taic ri gnothachasan agus iomairtean sòisealta, neartachadh choimhearsnachdan agus sgìrean dùbhlanach, a' leasachadh roinnean fàis, agus a' cruthachadh na h-àrainneachd airson sgìre fharpaiseach. Tha e cuideachd a' toirt cunntas air na gnìomhan a tha HIE a' cur an gnìomh gus am bidh barrachd Gàidhlig ri fhaicinn, agus air a chleachdadh, an lìbhrigeadh sheirbheisean na buidhne. Tha taic bho HIE air cuideachadh a thoirt do bhuidhnean leasachaidh Gàidhlig ann a bhith a tighinn gu bith agus gus cumail a' dol; buidhnean a tha gu mòr air fàs a thoirt air a' Ghàidhlig. Nam measg tha buidhnean a leithid Comunn na Gàidhlig, An Comunn Gàidhealach, Oilthigh na Gàidhealtachd is nan Eilean (tro Shabhal Mòr Ostaig), Fèisean nan Gàidheal agus eile. Le seirbheisean, fiosrachadh, goireasan agus cothroman uile gan toirt seachad tro mheadhan na Gàidhlig, tha a' bhuidheann gu mòr ag amas air luchd na Gàidhlig a frithealadh nan cànan fhèin. Tha Plana Gàidhlig HIE cuideachd ag amas air barrachd àite a thoirt dha fèin-aithne Gàidhealach na Gàidhealtachd is nan Eilean, agus air spèis cho-ionnanach a thoirt dhan Ghàidhlig is dha Beurla – rud a tha aig cridhe an reachdais a tha a' dìon a' chànain agus chòirichean a luchd-labhairt. Thuirt Raonaid Nic Carmaig, Stiùiriche HIE airson Neartachadh Choimhearsnachdan, "Tha mi air leth toilichte Plana Gàidhlig HIE 2012-15 fhoillseachadh. Tha àrd-amas a' Phlana a' nochdadh deagh rùn HIE a thaobh na Gàidhlig ann an leasachadh agus brosnachadh na Gàidhealtachd is nan Eilean." "Tha rannsachadh ga chumail an-dràsta le HIE air buaidh na Gàidhlig air leasachadh eaconamach agus sòisealta sa sgìre agus air a' chomas na lùib mar bhuannachd mòr, sònraichte dhuinn. "Tha am Plana Gàidhlig ùr seo ag amas air spionnadh agus leasachadh ùr a thoirt air an dòigh sa bheil Gàidhlig a' cur ri obair na buidhne ann a bhith a' cruthachadh choimhearsnachdan beothail, maireannach agus fàs seasmhach san eaconamaidh." Thuirt an Leasaiche Cànain Gàidhlig aig Bòrd na Gàidhlig, Daibhidh Boag: "Tha e cudromach gum bi ùghdarrasan poblach a' brosnachadh agus a' libhrigeadh sheirbheisein gu coimhearsnachd na Gàidhlig tro na planaichean Gàidhlig aca fhèin, airson adhartas a dhèanamh air na prìomhachasan leasachaidh a th' anns a' Phlana Nàiseanta. Tha dleastanas cudromach aig HIE fhèin mar bhuidheann le luchd-obrach agus àitean-obrach thar na roinn, ach cuideachd tro leasachaidhean pròiseactan sòisealta agus eaconamach."


text:
- TIOTAL
- Sealladh bhon adhar de dh'Ospadal tùsail an Ràthaig Mhòir, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- PC_NURSES_MISC_036
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Nurses League of Inverness Hospitals
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29537
- KEYWORDS
- ospadalan
cùram-slàinte
Tha an dealbh amara seo a' sealltainn sealladh bhon adhar de dh'Ospadal tùsail an Ràthaig Mhòir ann an Inbhir Nis a thuilleadh air Ìre a h-Aon den ospadal ùr (ri aghaidh an deilbh).
Chaidh a' chiad ìre den ospadal ùr a chrìochnachadh anns a' Ghiblean 1970 agus dh'fhosgail an togalach air fad ann an 1983 le 355 leabaidh


text:
- TIOTAL
- Mo chiad turas air a 'Footplate', le Iain MacCoinnich
- EXTERNAL ID
- PC_JOHN_MACKENZIE_B
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- John Mackenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- John Mackenzie
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29169
- KEYWORDS
- trèanaichean
trèanaichean-smùide
einnseanan
'S e seo dealbh-camara de Iain MacCoinnich na shuidhe air na creagan aig Bàgh Sandside, faisg air Meaghrath, Dùthaich MhicAoidh, Gallaibh a Tuath. San teacsa seo-shìos tha Iain a' cuimhneachadh a' chiad turas a chaidh e air clàr-coise einnsein a' dol thar an t-Sloc. Tha e air eadar-theangachadh gu Gàidhlig on Bheurla.
'Fada sna 1940an bha mi ag obair mar phreantas aig plumair ann an Inbhir Nis agus mu 1947/48 chaidh mo chur, còmhla ri dithis a bha na b' eòlaich, obair a dhèanamh air togail thaighean a tha an-diugh fon ainm 'Cairngorm Avenue' san Aghaidh Mhòir.
Sna làithean sin cha robh bhanaichean ann a bheireadh sinn sìos is suas an trithead 's a còig mìle don obair, mar a thachradh an-diugh, agus mar sin dh'fheumadh sinn fuireach ann an taigh-loidsidh, 'digs'. bhiomaid a' siubhal dhachaigh feasgar Disathairne air an trèana agus thilleadh sinn don Aghaidh Mhòir madainn Diluain air trèana 8.20m às Inbhir Nis.
'S ann ann an taigh-loidsidh meadhanach mòr am meadhan Barraid na Rèile san Aghaidh Mhòir a bha sinn a' fuireach, taigh leis an ainm Ben-y-Gloe far an robh sinn a' fuireach aig Mgr agus A'Bh-ph Duff. 'S e fear-smàlaidh na rèile a bh' annsan. Chanainnsa gur ann do dh'ìre nam Fear-sgrùdaidh a bha an taigh, oir bha Fear-sgrùdaidh an Luchd-siubhail a' fuireach ann an taigh den aon seòrsa aig ceann a tuath na barraid.
A bhith a' fuireach ann an taigh Bill agus a' cur eòlas air luchd-rèile na sgìre a b' aithne dha, choisinn sin cothrom dhomh tadhal air seada na smùid agus chaidh iomadh uair shona a chur seachad an sin aig deireadh là obrach san ionad togail againn. 'S e seo cuid de na daoine air an do chuir mi eòlas aig an àm sin, a' chuid as motha dhiubh fir nan einnseanan : 'The Miner' Mac IllFhinnein, fear a bha na dhràibhear, agus a mhac 'Tender' MacIllFhinnein, fear-smàlaidh, Seoc Dallas, dràibhear eile, agus a mhacsan Jackie Dallas, neach-comharran, agus 'The Nigger' J. Ros (facal nach eil 'ceart' an-diugh, ach b' e sin am far-ainm aige), agus b' e esan am fear-smàlaidh a bh' air an einnsean a bha an sàs san tubaist nuair a thuit drochaid a' Bhadain Ghuirm. 'S e caractaran a bh' annta gu lèir, agus iomadh fear eile dhiubh.
Disathairne bha e na chleachdadh againn coiseachd tro na loidhnichean-taobh gus an glacadh sinn an trèana againn dhachaigh, an trèana sgìreil a thòisich aig Cinn a' Ghiùthsaich (air am biodh 'The Johnson'), air neo an trèana luath a thàinig às a dhèidh. Disathairne a bha seo bha trèana le gual einnsein na sheasamh air an loidhne-thaobh a' fuireach gus am falbhadh e, agus cò bh' air a chlàr-coise ach m' athair. Shreap mi suas air a' 'Black 5' airson facal fhaighinn air agus mus robh fios agam air an uair, bha an dà thrèana, am fear sgìreil agus am fear luath, air a dhol seachad. Cha robh dòigh faighinn dhachaigh - agus 'deit' agam an oidhche sin!
Fhuair mi cobhar bho Dad. Dh'innis e dhomh fuireach far an robh mi, mo bhaga a chur ann am bogsa-glasaidh a' charbaid-frithealaidh agus gum faodainn siubhal còmhla ris! 'S ann mar siud a thòisich mo chiad turas air clàr-coise a 'Bhlack 5' agus m' oideachadh san dòigh anns an gabhadh trèana bathair trom le ceangal fuasgailt, a dhraibheadh.
Fhuair sinn pìleat, einnsean'Caley Benny' 4-4-0, agus thog sinn oirnn a dh'Inbhir Nis agus bha a' chiad stad againn aig an t-Sloc gus an leigeadh sinn às am pìleat. Cha robh dragh sam bith air a bhith ann san t-sreap, ach bha e buileach eadar-dhealaichte, le faireachdainn de phutadh sìos a' bheinn le trèana gun bhrèicean air ar cùlaibh, gu h-àraid mar a dh'fheumadh sinn stad ann an Tom Aitinn a dhol tarsainn air trèana a' dol don deas. A' fàgail Tom Aitinn, ruith sinn gu àite dìreach gu deas air Deimhidh, ri taobh lochain agus air trac meadhanach còmhnard, agus ann a sheo chaidh leth no barrachd de bhrèicean nan carbadan a phutadh sìos airson an teàrnadh fhada a dh'Inbhir Nis. 'S ann an uair sin a thòisich an t-uisge agus bha am brèiceadh na bu duilghe le cho sleamhainn 's a bha na rèilichean. 'S e tarraing mòr a bh' ann don einnsean gus an do ràinig sinn toiseach an teàrnaidh sìos tro Dheimhidh agus an uair sin 's e brèicean air gu cruaidh a bh' ann gus an robh sinn gu bhith aig drochaid Chùil Lodair, agus an dìreadh goirid is cas tro stèisean Chùil Lodair.
Tha cuimhn' agam air an teàrnadh fhada o Chùil Lodair gu Inbhir Nis leis mar a bha na sradagan a' tighinn o bhlocan nam brèigean aig an einnsean. Chaidh an trèana [na carbadan] fhàgail sa ghàrradh ann an Allt a' Mhuilinn agus chaidh sinn don t-seada gus am fàgadh sinn an t-einnsean. Nuair a bha sinn fo bhogsa-crochaidh a' ghuail thug Dad dhomh an còta-uisge aige le muinntir na rèile agus dh'innis e dhomh coiseachd a-mach dìreach tron t-seada 's a-mach gu Rathad Allt a' Mhuilinn. Bha mi dìreach a' dol a dh'fhàgail a' chlàir-coise nuair a chuir Dad stad orm, dh'iarr e orm feitheamh, agus an uair sin smèid e rium a dhol sìos taobh an draibheir às an einnsean. Chaidh mise sìos fhad 's a bha am Fear-sgrùdaidh a' sreap suas an taobh eile!
'S ann mar sin a thàinig feasgar Disathairne gu math spòrsail gu crìch


text:
Eisleben
Is e baile beag Gearmailteach a tha ann an Eisleben. Tha e na laighe ann an iar dheas Sagsainn-Anhalt faisg air na beanntan Harz. Tha 21.000 daoine a' fuireach an seo. Tha Eisleben cliùiteach o chionn Màrtainn Lùtair. Tha na taighean far an do rugadh e agus far an do chaochail e ann fhathast. Tha iad air an dìon mar dualchas na cruinne leis an UNESCO (còmhla ri Lutherstadt Wittenberg). Mar sin is e Lutherstadt Eisleben (Baile-Lùtair Eisleben) an t-ainm oifigeil a tha air Eisleben.
Susbaint
Taigh-breith Mhàrtainn Lùtair[deasaich | deasaich an tùs]
Ann an Lutherstadt Eisleben chìthear an taigh far an do rugadh Màrtainn Lùtair. Tha na seòmraichean fhathast anns an aon dòigh mar a bha iad aig àm Lùtair. Tha an t-sràid agus an gàrradh ceangailte ris an trannsa. B’ e seo an t-àite, far am bitheadh na daoine ag obair. An-diugh tha tòrr dhealbh rim faicinn mu Lùtair, a charaid Melanchthon agus Frederick III. Is e taigh-tasgaidh Lùtair a' chiad taigh-tasgaidh anns a' Ghearmailt agus aon de na taighean-tasgaidh as sine air feadh an t-saoghail.
Taigh-bàis Mhàrtainn Lùtair[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an taigh far an do chaochail Màrtainn Lùtair ann an Eisleben cuideachd. An-diugh tha taisbeanadh ann mu Bhìobaill Lùtair.
-
-
-
Amar-bàistidh Lùtair. Air cùlaibh tha dealbh Màrtainn Lùtair, bean Lùtair agus a phàrantan ann
Bailtean co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Duileag oifigeil (anns a’ Bheurla)
- UNESCO
- Martin Luther anns a' Bheurla
- Schaetze Tha fiolmaichean beaga (15min) mun chuid as motha den dhualchas na cruinne UNESCO rim faicinn mar RealPlayer-bhidio
- Sacred Destinations


text:
Lund
'S e baile[1] mòr air an àirde an iar-dheas na Suaine a th'ann an Lund (IPA: lɵnd, Liotuànais: Lundas, Laideann: Lunda). Tha e suidhichte air faisg air Malmö, aig 51m os cionn ìre na mara,[2] anns an roinn (Suainis: län) Skåne,[3] 497km air falbh bho Stockholm (prìomh-bhaile na dùthcha), 531km bho Uppsala, 236km bho Göteborg, 49km bho Helsingborg, agus 1,215km bho Bhoden.[4] Tha 82,800 duine a' fuireach anns a'bhaile fhèin agus 112,950 san sgìre air fad.[5] 'S e an 11mh baile as motha na Suaine a tha ann cuideachd.[6]
Susbaint
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Ged nach eil freumh-fhaclachd an ainm seo cho soilleir tha e coltach gur ann à lundr (Gàidhlig: coille) ann an Lochlannais a tha an t-ainm.[7]
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar dhen bheachd gun do stèidheachadh Lund mu 990 agus thogadh cathair-eaglaise an seo bho 1090 gu 1145.[8] A bharrachd air sin, chaidh oilthigh a stèidheachadh ann an 1666, am fear as motha ann an Lochlann air fad gus ar làithean.[9]Chaochail an cànanaiche Nils Holmer - a bha na oileanach agus na ollamh aig Oilthigh Lund - an seo ann an 1994.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Bailtean co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Svensk Geografi
- ↑ Mongabay
- ↑ Nationalencyklopedin
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Statistika Centralbyrån
- ↑ Tageo
- ↑ Runeberg
- ↑ Lunds Domkyrka
- ↑ Lunds Universitet
- ↑ IMDB
- ↑ Câmara Municipal de Coimbra


text:
1903
MCMIII
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Bhuannaich Bjornstjerne Martinus Bjornson an Duais Nobel ann an Litreachas.
- 4 an Lùnasdal - Taghadh Phàpa Pius X, ann an Cathair na Bhatacain.
- 3 an t-Samhain - Neo-eisimeileachd Phanama bho Choloimbia.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 23 am Faoilleach - Jorge Eliecer Gaitán, ann an Cucunubá. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 26 an Gearran - Giulio Natta, ann an Imperia. Ceimigear às An Eadailt
- 24 am Màrt - Adolf Butenandt, ann am Bremerhaven. Ceimigear às A' Ghearmailt.
- 12 an Giblean - Jan Tinbergen, ann an Den Haag. Eaconamaiche às Na Tìrean Ìsle.
- 25 an t-Ògmhios - George Orwell, ann am Motihari. Ùghdair à Sasainn.
- 6 an t-Iuchar - Hugo Theorell, ann an Linköping. Ceimeagair às An t-Suain.
- 2 an t-Iuchar - Ailig Dùghlas-Home, ann an Lunnainn. Neach-poileataigs à Sasainn.
- 27 an t-Samhain - Lars Onsager, ann an Oslo. Ceimigear à Nirribhidh.
- 3 an Dàmhair - Charles J. Pedersen, ann am Busan. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 9 an Dàmhair - Aonghas Caimbeul (Am Puilean), ann an Nis, Leòdhas. Bàrd Gàidhlig.
- 30 an Dàmhair - Iain MacNeacail (An Sgiobair), seinneadair, sgeulaiche agus bàrd às an Eilean Sgitheanach.
- Dòmhnall Grannd, sgrìobhadair Gàidhlig
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 3 am Faoilleach - Alois Hitler, Athair Adolf Hitler (rug. 1837)
- 20 an t-Iuchar - Vicenzo Pecci, ann an Cathair na Bhatacain. Pàp bho 1878 gu 1903.
- 22 an Lùnasdal - Robert Gascoyne-Cecil, ann an Hatfield. Neach-poileataigs à Sasainn.
- 1 an t-Samhain - Theodor Mommsen, ann am Berlin. Ùghdair às A' Ghearmailt.


text:
1806
MDCCCVI
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 12 an t-Iuchar - Thoisich Co-chaidreachas na Rèine
- 17 an t-Iuchar - Ghabh Diùcachd Nassau-Weilburg agus Diùcachd Nassau-Usingen ri Co-chaidreachas na Rèine.
- 6 an Lùnastal - Chrìochnaich Ìmpireachd Naomh na Ròimhe.
- Chuir Napoléon ruaig air na Prùisianaich aig Jena.
- Chaidh Rìoghachd Württemberg a stèidheachadh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- Alasdair MacGriogair, ann an Gleann Gharthain, ministear agus sgrìobhadair.
- 9 an Giblean - Isambard Kingdom Brunel ann am Portsmouth. Innleadair.
- 19 an t-Iuchar - José de Obaldía, ann an Santiago de Veraguas. Neach-poileataigs à Coloimbia/Panama.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 23 am Faoilleach - William Pitt Òg, prìomh-mhinistear Bhreatainn


text:
- TIOTAL
- Ach nan Seileach, sealladh chun an ear 1910
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_060
- ÀITE
- Ach nan Seileach
- SGÌRE
- Loch Carrann
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Carrann
- DEIT
- 1910
- LINN
- 1910an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 26795
- KEYWORDS
- Rèile Inbhir Pheofharain agus an Eilein Sgitheanaich
Rèile na Gàidhealtachd
HRS
Sealladh farsaing chun an ear o na 'sia troighean' eadar na rèilichean.
Dh'fhosgail Stèisean Ach nan Seileach, a tha 64 cilemeatair bho Inbhir Pheofharain air an rèile o Chaol Loch Aillse, air an 19mh dhen Lùnastal 1870, agus tha e fhathast fosgailte do luchd-siubhail ann an 2008. Sguir an t-seirbheis bathair air an t-27mh dhen Fhaoilleach 1964. Chaidh trèan ma sgaoil an seo ann an 1892 air sgàth cion bhreigichean leantainneach air Rèile na Gàidhealtachd, agus air sgàth a' chleachdaidh a bhith a' cur charbadan bathair aig toiseach nan trèanaichean le luchd-siubhail agus bathar. Bha lùb ann far am faodadh trèanaichean chun an ear agus chun an iar a dhol seachad air a chèile, ach thugadh seo air falbh ann an 1966


text:
Crotal
'S e crotal fàs-bheairt prìomhadail a tha na cho-aonachadh co-bheathachail de fungas agus companach foto-cho-churach, mar as trice lìrean (iolra: crotail).
Tha morf-eòlas, beò-eolas, agus bith-cheimigeachd nan crotal gu math difirte bho na th' aig an fhungas agus an lìrean.
Gheibhear crotail ann am farsaingeachdan iomallach, mar tundra Arctaig agus fàsaichean teth, agus tha iad gu math cumanta a' fàs air clachan agus stocan is meuran craoibh air feadh an t-saoghail.
Diofar seòrsa crotail:[1][deasaich | deasaich an tùs]
- crotal ceann-phrìne (Chaenotheca brunneola)
- crotal coille (Lobaria pulmonaria)
- crotal còinnich (Cladonia spp.)
- crotal corcra cupanach (Cladonia coccifera)
- crotal dubh (Hypogymnia physodes)
- crotal geal (Ochrolechia parella)
- crotal litreach (Graphis scripta)
- crotal mall-fhàis (Lecanora rupicola)
- crotal oir-bhuidhe brù-bhreac (Pseudocyphellaria crocata)
- crotal sgèithe mogalach (Parmelia sulcata)
- crotal socaid (Solorina saccata, S.spongiosa)
- crotal stuic (Cladonia botrytes)
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Faclan Nàdair aig Dualchais Nàdar na h-Alba
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Leabhran air Crotail bho Dualchais Nàdar na h-Alba (Gàidhlig)


text:
- TIOTAL
- Caithness, 1925 - Dithis Dhannsairean à Gallaibh
- EXTERNAL ID
- QZP40_CAITHNESS 1925-26_56001_031
- ÀITE
- Inbhir Ùige
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Ùige
- DEIT
- 1925
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Herbert Sinclair
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31865
- KEYWORDS
- dealbhan-camara
dannsa
dannsa Gàidhealach
farpaisean
èideadh gàidhealach
Seo duilleag bho leabhar dhealbhan de Ghallaibh bho 1925. Chithear dealbh de dhithis dhannsairean à Gallaibh air Latha Gala ann an Inbhir Ùige.
Ged a tha Inbhir Ùige air a bhith na Bhorgh Rìoghail bho 1589, tha Inbhir Ùige nas sine na sin mar a chithear san ainm aige a thàinig on Lochlannais 'Vic', a tha a' ciallachadh bàgh. Tha e air taobh an ear-thuath na h-Alba 19 mìle deas air Taigh Iain Ghròt