c: text/html

text:
- TIOTAL
- An t-Eilean Sgitheanach, Sligeachan agus Marsco
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2566
- ÀITE
- Sligeachan
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Port Rìgh
- LINN
- 1920an; 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34470
- KEYWORDS
- beanntan
Marsco
Sligeachan
gleann
Ged nach eil Marsco air aon de na beanntan as àirde san Eilean Sgitheanach, tha i air aon de na beanntan as fheàrr le luchd-coiseachd is luchd-sreap. Tha a' bheinn mhòr chloich-gràin seo, le a gualann a tha cho furasta aithneachadh, na beinn dhrùidhteach is eireachdail. Tha i suidhichte air a' phrìomh rathad eadar an t-Ath Leathann agus Port Rìgh agus tha i gu math furasta a ruigsinn bho Thaigh-òsta agus làrach campachaidh Shligeachan. Anns a' chairt-phuist seo, air taobh chlì na h-aibhne, chithear toiseach an fhrith-rathad do bhonn Mharsco agus do Loch Coire Uisge agus Loch Sgàbhaig. Bidh tòrr dhaoine a' cleachdadh an fhrith-rathaid seo

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- TIOTAL
- Carragh-cuimhne Cogaidh Clann Mhic Rath, Clachan Dubhthaich
- EXTERNAL ID
- HCD00389
- ÀITE
- Clachan Dubhaich, Inbhir Ìonaid
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12104
- KEYWORDS
- daoine
carragh-cuimhne cogaidh
cinneadh
Tha sluagh nan seasamh aig bonn Carragh-cuimhne Cogaidh Clann Mhic Rath os cionn seann chladh Clachan Dubhthaich ann an Cinn Tàile. Thogadh an Carragh-cuimhne Cogaidh mar chuimhneachan air na thuit anns a' Chogadh Mhòr, agus 's dòcha gun deach an dealbh seo a thogail aig an fhoillseachadh anns an Iuchar 1922. Bha Sir Cailean MacRath a' frithealadh ann an làthair 1600 fear-cinnidh
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Re-Collecting Home - audio clips 2
- EXTERNAL ID
- HLH_IMAG_RECOLLECTING_HOME_AUDIOS_02
- DEIT
- An Dàmhair 2012
- LINN
- 2010an
- CRUTHADAIR
- Roslyn Urquhart
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis/Taigh-eiridinn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 2458
- KEYWORDS
- eachdraidh shòisealta
cuimhneachain
Anns an t-sreath seo de ghearraidhean, tha Roslyn Urchardan a' bruidhinn mu a cuimhneachain air suidsichean solas an dealain, nighe san t-sinc agus ag èisteachd còmhla ri a màthair.
Chaidh na clàraidhean seo a dhèanamh rè sreath de bhùthan-obrachaidh a chaidh a chumail aig Taigh-tasgaidh Inbhir Nis san Dàmhair 2012. Leasaich agus ghlèidh euslaintich, luchd saor-thoileach agus buill den luchd-obrach taisbeanadh timcheall air a' chuspair "home".
Thug an taisbeanadh ri chèile cuimhneachain dhaoine, eòlas-beatha, lèirsinnean agus freagairtean cruthachail còmhla ri nithean bho na cruinneachaidhean aig Taigh-tasgaidh Inbhir Nis agus Tasglann Deilbh Camara na Gàidhealtachd, a' mhòr-chuid dhiubh nach deach a thaisbeanadh roimhe, gus taisbeanadh air leth a chruthachadh.
B' e pàirt de "Luminate: Scotland's Creative Ageing Festival" a bh' anns an taisbeanadh.


text:
- TIOTAL
- HR 83 'Sir George' air thoiseach air Àir. 74 'Beaufort Castle' air trèana ann am Peairt
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_351
- ÀITE
- Peairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28360
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
HR 89 'Sir George' air thoiseach air Àir. 74 'Beaufortt Castle' air trèana suas ann am Peairt.
B' e ball de locomotaibhean luchd-siubhail 4-4-0 clas 'Strath' aig Rèile na Gàidhealtachd a bh' ann an HR 89 agus chaidh an togail le Neilson Reid & Co ann an Glaschu ann an 1892. Chaidh a h-ath-àireamhachadh le Rèile na Gàidhealtachd ceithir turais: gu 89A sa Chèitean 1918; gu 89 san t-Sultain 1919; gu 89A san t-Samhain 1919 agus gu 89 a-rithist san Lùnastal 1922. B' i aon den chlas a chaidh gu sealbh LMS agus chaidh a h-àireamhachadh 14271 leis a' chompanaidh ùr. Chaidh a' toirt a-mach à seirbheis san Lùnastal 1930.


text:
- TIOTAL
- Caisteal Eilean Donan agus Aiseag Dòrnaidh
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0788
- ÀITE
- An Dòrnaidh
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32706
- KEYWORDS
- cairtean-puist
lochan
caistealan
Clann MhicCoinnich
na Seumasaich
tobhtaichean
caisteal
aiseagan
aiseag
Aiseag Dhòrnaidh
Aiseag na h-Àirde
Comann Iasgach Bhreatainn
Loch Fada
drochaid-chìsean
Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn Caisteal Eilean Donan air ath-thogail agus Aiseag Dhòrnaidh aig Loch Dubhthaich.
Dh'fhaodadh gun robh daoine a' fuireach air Eilean Donan bho chionn cho fad air ais ris an treas linn ach chaidh an caisteal a thogail a thogail bho thùs anns an 13mh linn. B' ann le Clann MhicChoinnich à Ceann Tàile a bha e airson co-dhiù 400 bliadhna ach chaidh a sgrios le feachdan nèibhi an riaghaltais ann an 1719 nuair a bha saighdearan Spàinnteach agus Seumasaich a' còmhnaidh ann. Chaidh an caisteal a th' ann an diugh ath-thogail bho na tobhtaichean le Lt Coirneal MacRath-Gilstrap agus bha e deiseil ann an 1932, agus 's e le cinnt fear de na caistealan as ainmeile airson a dhealbh a bhith air a thogail ann an Alba.
Bha Dòrnaidh air a cheangal ri Loch Aillse le aiseag a bha a' dol tarsainn gu Àird Eilbh. Bha aiseag Dhòrnaidh, no na h-Àirde, ag obair à Àird Eilbh an dà chuid gu Dòrnaidh agus tarsainn air Loch Dubhthaich chun An Tobhtaig suas gu ruige toiseach an fhicheadamh linn aig a' char as lugha. Anns a' bhliadhna mu dheireadh a bha i a' ruith, bhiodh i ag obair bho ochd uairean sa mhadainn gu ochd uairean feasgar, Là na Sàbaid agus làithean-saora nam banca cuideachd.
Chaidh drochaid a thogail na h-àite thairis air Loch Fada bhon Dòrnaidh gu Àird Eilbh agus chaidh a fosgladh mar dhrochaid-cìse air 30mh den Giblean 1940. Chaidh crìoch a chur air na cìsean ann an 1946 agus chaidh drochaid na b' ùire a thogail na b' fhaide air adhart ann an 1990


text:
Cogadh niuclasach eadar Taic/CNSA agus Bòrd na Gàidhlig?
Tha Cathraiche TAIC, Alasdair MacMhaoirn, ag iarraidh air Ceannard Bhòrd na Gàidhlig, Iain Aonghas MacAoidh, deasbad poballach a dhèanamh air maoineachadh TAIC. Tha Bòrd na Gàidhlig airson 100% den mhaoineachadh a tha iad a’ toirt dha TAIC a thoirt air falbh, agus na buidhnean a tha a-nis fo TAIC a ghabhail thairis. Tha an co-dhùnadh air càineadh làidir fhaighinn an dà chuid bho phàrantan is eile ann an Alba fhèin, agus bho eòlaichean eadar-nàiseanta air feadh an t-saoghail. Gu ruige seo, cha tug Bòrd na Gàidhlig seachad adhbhar sam bith a th’ air cùl a’ cho-dhùnaidh aca.
Thuirt an t-Ollamh MacMhaoirn, “Gu ruige seo, cha d’ fhuair mi-fhìn no am bòrd againn mìneachadh soilleir mun cheum seo. Dh’ fheuch mi bruidhinn ris a’ Bhòrd aca leò fhèin agus chaidh mo dhiùltadh, thàinig Iain Aonghas MacAoidh dha Bòrd TAIC ach cha tug e seachad mìneachadh sam bith , dh’iarr mi orra tìde a barrachd airson gnothaichean a dhèanamh gu cothromach agus chaidh mo dhiùltadh. ‘S e ceum air ais a th’ ann, agus ceum a bhios a’ cur leasachadh na Gàidhlig ann an cunnart. Tha TAIC a’ riochdachadh phàrantan, agus gu ruige seo ‘s iad na pàrantan agus luchd-iomairt a phut leasachadh na Gàidhlig air adhart bho thùs. Càit robh na daoine a tha a-nis os cionn Bhòrd na Gàidhlig anns na bliadhnaichean dhen t-sabaid sin? Agus a-nis tha iad airson làimh an uachdair fhaighinn! Mar chathraiche TAIC, chan eil ach an aon slighe romham, agus ‘s e sin a bhith a’ toirt solas an là air na iad a’ dèanamh air cùl dhorsan dùinte. Air an adhbhar sin, tha mi ag iarraidh air Iain Aonghas MacAoidh a’ chùise a dheasbad gu poballach, ro dheireadh a’ Ghearrain, aig a’ chàr as fhaide.“


text:
Chruinnich an sluagh-fhianais
Chunnaic mi seo shìos ann an Sasainn, ann an àite ris an canar Stamford. Dè a bha a leithid de dhragh a’ cur air muinntir an àite? Bha na ughdarrasan airson an ospadail a dhùnadh sìos ‘s thug iad na sràidean orra nam mìltean. Bha pìobaire òg aig cheann a’ mhèarrsaidh airson greis ‘s an uair sin sheas aig oisinn ‘s chluich e a dhìcheall gus an robh a h-uile duine seachad. Ghabh iad 25 mionaidean gus an robh iad uile air an slighe. Bha iad fhathast a’ sruthadh tron phrìomh sràid nuair a thill an ceann aca dhan ospadal. Cheangail mòran eile iad shìos anns a’ bhaile fhèin. Cha robh an t-uisge trom na bhriseadh-dùil dhaibh ann an dòigh sam bith. Bha pailteas uisge sna speuran gun teagamh ach bha eachdraidh a’ crochadh san èadhar cuideachd.
‘Chan eil riaghaltas no righ, nas làidire na spioraid nan daoine.’


text:
Chan eil mise ag iarraidh gun tachair e ach tha e a’ sìor-fhàs duilich an gnothaich seo a sheachnadh. Le mar a thathas a’ sgrùdadh sgìrean Pàrlamaid dha Westminster tha e gu bhith a’ ciallachadh gu bheil e gu bhith duilich argamaid a dhèanamh son sgìre Pàrlamaid nan Eilean Siar a chumail air leth leatha fhèin.
Tha an riaghaltas ann an Lunnainn den bheachd gu bheil cus buill-pàrlamaid ann is gum bu chòir an àireamh a ghearradh is cur a do suas ri 200 de na buill. Tha iad a’ cumail a-mach gun fheum cosgaisean poilitigs Bhreatainn a ghearradh. Tha fios gu bheil a h-uile càil anns an t-saoghal phoblach ga ghearradh anns an là a th’ ann. Ach tha sin a’ ciallachadh ceistean dha na h-Eileanan an iar.
Chan eil ach beagan is 20,000 luchd-bhòtaidh anns an sgìre. Tha sgìrean gu leòr ann an Sasainn far a bheil na mòr-chuidean mòran nas mò na sin gun luath air àireamh air luchd-bhòtaidh. Tha gu leòr ann an Sasainn den bheachd gu bheil luchd-poilitigs is riochdachadh gu leòr againn ann an Alba mar-thà, chan eil cho fada ri sin bhon a bha an dà chuid Prìomhaire is Seansailear Albannach againn. Tha buill Westminster againn, tha Pàrlamaid Dhùn Èideann againn, is chan eil a dhìth tuilleadh ach allt aig ceann an taigh againn. Tha sin uile a’ ciallachadh gu bheil an t-argamaid son sgìre Pàrlamaid fa leth dha na h-Eileanan gu bhith a’ fulang.
Tha fios gu bheil argamaidean ann son sgìre fa leth a bhith aig an sgìre. ‘S iad na h-Eileanan Siar an aon àite ann an Alba far a bheil mòr-chuid de luchd-bruidhinn na Gàidhlig. Tha an sgìre far air falbh gu leòr bho àitichean eile is gu bheil feumalachdan is gnothaichean eadar-dhealaichte a’ buaileadh oirnn. Ach le cuid de roinnean pàrlamaid ann an Sasainn gu bhith a’ fàs cho mòr ri 90,000 fo na planaichean ùra, chan eil e gu bhi càil nas fhasa an t-argamaid a dhèanamh.
Nam bithte ag iarraidh na h-Eileanan Siar a chuir còmhla ri sgìrean eile, ciamar a dh’ oibricheachadh e? An tigeadh iad a-steach còmhla ris an Eilean Sgìtheanach? Nan tigeadh, am biodh sin a’ ciallachadh gun fheuimte sgìre Loch Aillse a thoirt a steach cuideachd? Tha fios nach eil na seann sgeulachdan mu dheidhinn ‘nàimhdeas’ eadar Leòdhasaich is Sgìtheanaich cho buadhmhor is a bha iad. Ach chanadh gu leòr gu bheil an dà sgìre cho eadar-dhealaichte is nach bu chòir dhaibh a bhith còmhla.
Tha fios gu bheil Comhairle nan Eilean Siar air a bhith a’ beachdachadh agus a’ bruidhinn air an seo. Tha fios gu robhas a’ bruidhinn agus a’ smaoineachadh air an seo bho chionn fhada. Ach bidh muinntir nan Eilean an dòchas gu bheileas a’ bruidhinn ri na daoine ceart agus gu bheil fios aca càite am faigh iad èisteachd cheart.
Tha crìonadh na sgìre a thaobh daoine cuideachd gu bhith a’ togail ceistean gu leòr eile. Ma thathas a’ dùnadh sgoiltean agus a’ gearradh ann an ospadail, carson a tha ùghdarras foghlaim agus Bòrd Slàinte air leth gu bhi ann tuilleadh? Tha fios gu bheil gu bheil clèireachd is seirbheisean taic a-nis cudromach son oibrichean anns an sgìre, ach tha deisichean gu leòr ann an Dùn Èideann is Lunnainn a thigeadh air ais leis a’ phuing nach e sin as caithreach gu bheil na buidhnean sin ann.
ENGLISH SUMMARY: Reforms which will cut the number of MPs at Westminster pose uncomfortable questions for the Western Isles. It will be harder to argue for the case for a separate MP when the number of voters (about 20,000) is less that the majorities in some English seats.


text:
- TIOTAL
- Taigh aig bun Cruach Nam Meann, Loch Mùideart
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_1056
- ÀITE
- Loch Mùideart
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Àrasaig 's Mùideart
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10946
- KEYWORDS
- dealbhadaireachd-camara
togail dhealbhan
A' Ghàidhealtachd 's na h-Eileanan
oirthirean
tràighean
eachdraidh shòisealta
taighean
taighean còmhnaidh
coilltean
Chaidh an taigh geal seo, a tha na shuidhe aig bun Cruach nam Meann, (a' bheinn a th' air cùl Caisteal Tioram, Loch Mùideart) a thogail na dhealbh-chamara sa chiad leth den 20mh linn le M.E.M. Donaldson.
Rugadh an tè a thog an dealbh, Mary Ethel Muir Donaldson, ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i fad is farsaing air a' Ghàidhealtachd an iar agus a tuath, a' sgrìobhadh is a' togail dhealbhan. 'S e fear de na sgìrean a b' fheàrr leatha Rubha Àird nam Murchan agus b' ann an sin, ann an Sanna, a rinn i dachaigh ann an 1927.
Eadar 1912 is 1949 sgrìobh i iomadh leabhar air dualchas agus eachdraidh shòisealta na Gàidhealtachd a tuath is an iar. 'S e 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' a dhà de na leabhraichean as ainmeile aice agus 's e na dealbhan-camara aice fhèin a tha san dà leabhar. Bhàsaich i ann an taigh-altraim ann an Dun Èideann an 1958, agus chaidh a tìodhlacadh san Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Leabhar Cuibhreannan Connaidh JH 1826430
- EXTERNAL ID
- PC_WD_WS_019
- ÀITE
- Neo-iomchaidh
- LINN
- 1970an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30240
- KEYWORDS
- cuibhreann
cuibhreannachadh
bileag
comharran
Chaidh leabhraichean chuibhreannan coltach ris an fhear seo, fhoillseachadh le riaghaltas Bhreatainn gus cuideachadh leis a' ghainnead de pheatrail a bh' ann ri linn smach-bhann air ola ann an 1973 nuair a chuir Comann Dùthchannan na h-Ola (OPEC) bacadh ola air na dùthchannan a bha air a bhith a' toirt taic do Israel aig àm a' chogaidh Arab-Israel Yom Kippur. Chaidh leabhraichean chuibhreannan a thoirt a-mach a rèir cumhachd agus meud einnsein. Chaidh an leabhar seo a thoirt a-mach airson càr le einnsean 1101-1500 cc (10-13 hp).
Chaidh an leabhar chuibhreannan seo a thoirt seachad le Uilleam Shand à Inbhir Narann


text:
- TIOTAL
- Deireadh seusan a' bhradain mara
- EXTERNAL ID
- HCD_DAVIDBANKS_034
- ÀITE
- neo-aithnichte
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- LINN
- 1940an; 1950an
- CRUTHADAIR
- James/David Banks
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 13090
- KEYWORDS
- lìn
lion-poca
iasgach Latha na Sàbaid
bradan
ràimh
bradan mara
gnìomhachas an iasgaich
iomramh
deigh
taighean-deighe
gearradh na deigh
'S e 'deireadh an t-seusain' an tiotal a th' air an dealbh-chamara seo. B' ann bho fhada sa Ghiblean/ tràth sa Chèitean a-steach don t-Sultain a bha seusan a' bhradain san Eilean Sgitheanach a' dol. Air là socair 's e obair thlachdmhor a bhiodh ann an stèisean a sgioblachadh agus an uidheamh ullachadh airson a' gheamhraidh.
B' ann air tràighean Throndairnis agus Ratharsair a bha stèiseanan a' bhradain. Aig gach stèisean bha bothagan sìmplidh ann airson fuireach ann air neo far am biodh uidheam ga stòradh. Rud sam bith nach gabhadh fhàgail aig na stèiseanan fad a' gheamhraidh, bhiodh e air a thoirt a Phort Rìgh agus ga stòradh sna seadaichean ann am Bàgh an Ach an siud.
Chaidh cuid de na fir fhasdadh tro mhìosan a' gheamhraidh a dhol a ghearradh deigh san t-Slugan agus an taigh-deigh air cidhe Phort Rìgh a lìonadh leatha. Bhiodh fireannaich eile a' faighinn obair an siud 's an seo mar a b' urrainn dhaibh ach glè thric b' e obair an sgadain an obair a bu mhotha a bh' aca fad na bliadhna.
'S e dealbh-camara glè mhath a tha seo a' sealltainn nan geòla a bh' air an cleachdadh ann an gnìomhachas iasgach a' bhradain. Dh'fhàg an deilbh aca, le toiseach àrd agus an tòn rèidh, glè stolda, cothromaichte san uisge iad.
West Highland Salmon Fisheries Co Ltd
Ann an 1944 cheannaich Seumas Banks & Mic, Peairt, màl iasgaich a' bhradain aig Oighreachd Chille Mhoire san Eilean Sgitheanach, bho A Powrie & Co, agus chuir e air bhonn a' West Highland Salmon Fisheries Co Ltd' gus am màl obrachadh. Chùm an companaidh a' dol gu ruig 1962 nuair a chaidh a reic gu Coinneach MacMhathain, Port Rìgh.
Nuair a ghabh Banks & Mic thairis am màl bha stèiseanan iasgaich ann an Leathallt, Rigg (Boraraig), Stafainn, Port Rìgh, Camas Tianabhaig, Bail' Meadhanach agus Caisteal Bhròchaill (ann an Ratharsair). Ann an 1956 chaidh Bail' Meadhanach agus Camas Tianabhaig a chur còmhla mar stèisean a' Bhràighe, le triùir ag obair ann, ged a bhiodh ceathrar ag obair mar bu trice sna stèiseanan eile. Bhiodh an companaidh a' cumail mu 28 duine ann an obair gach bliadhna, agus an obair ga thairgse dhan aon fheadhainn gach bliadhna mus fheuchadh an companaidh ri daoine ùra fhastadh.
Bhiodh an seusan a' tòiseachadh fada sa Ghiblean/ tràth sa Chèitean agus a' dol gu deireadh an Lùnastail. Bhiodh grùnn fhireannaich cuideachd gam fastadh ann am mìosan a' gheamhraidh ach an toireadh iad deigh a nìos o dhama an t-Slugain gu bhith air a stòradh san taigh-deighe aig cidhe Phort Rìgh. Bhiodh gach ball den sgioba a' faighinn cùmhnant le fios air tuarastal, sgeama airgid a-bharrachd a bha san amharc agus uairean obrach agus chaidh oilisgin agus bòtannan rubair a thoirt dha.
Chaidh an t-iasg glacte a roinn ann am bradan, bànag agus breac, agus àireamh nam bànag a bu mhotha. Gach bliadhna ghlacadh iad mu 3000 iasg uile-gu-lèir fada sna 1940an agus tràth sna 1950an. Ann an 1957 chaidh an àireamh a bu mhotha a-riamh a ghlacadh - faisg air 10,000 iasg.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Loch Coire Uisg', An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- HCD00213
- ÀITE
- Loch Coir' Uisge
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1930an; 1940an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11941
- KEYWORDS
- loch
Coire Uisg'
An Cuiltheann
beanntan
An t-Eilean Sgitheanach
'S e uisge bagarrach a tha gu tric dorcha a th' ann an Loch Coire Uisg', a tha aig cridhe A' Chuilthinn agus 's cinnteach gun deach a chruthachadh bho chionn còrr 's 280,000 bliadhna le gluasad deighe. 'S cinnteach gu bheil Loch Coire Uisg', 'The Cauldron of Water', a chaidh a pheantadh le Turner agus a sgrìobhadh mu dheidhinn leis an Ridire Walter Scott, an coire as ainmeile ann am Breatainn. 'S ann air bàta à Ealaghol a tha an dòigh as fhasa airson luchd-turais fhaighinn thuige mur a bi iad comasach no deònach na mìltean bhon rathad as fhaisge. Bidh tursan a' dol thar Loch Scàbhaig gu cidhe beag agus às an sin tha frith-rathad a' dol tarsainn air oir creige a tha air briseadh a bhios a' sgaradh an loch bhon a' mhuir
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Srath Pheofhair a' sealltainn gu Inbhir Pheofharain
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0402
- ÀITE
- Gleann Srath Pheofhair
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Fothraitidh
- LINN
- 1920an; 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32324
- KEYWORDS
- cairtean
glinn
aibhnichean
beanntan
dùin
Tha a' chairt seo a' sealltainn Srath Pheothair, agus Inbhir Pheofharain nas fhaide às.
Tha Abhainn Pheofhair a' sruthadh tron ghleann seo gu Inbhir Pheofharain aig ceann Caolas Chrombaigh, ach gu 500AD bha beul na h-aibhne an Srath Pheofhair, còig mìle nas fhaide air an taobh an iar, agus b' e cladach eabrach a bh' ann an làr an t-sratha. Mean air mhean, thiormaich an talamh, agus dh'fhàs e cho cruaidh is gum faodadh daoine taighean a thogail an seo.
Air an taobh chlì, air an taobh a deas dhen t-srath, tha Cnoc Fearralaidh.
'S e Cnoc Fearralaidh bàrr druim nam beanntan ris an canar Druim a' Chait. Às an seo tha deagh sheallaidhean cho fada ri Creag Phàdraig faisg air Inbhir Nis, agus stallachan nan Sùdraichean a Tuath an Cromba. Air a mullach tha seann dùn glainnichte a dh'fhaodadh a bha na dhaingneachd aig Rìgh Brùd.
'S e th' ann an dùn glainnichte ach fear far an deach na bàbhuinnean a losgadh aig teas cho àrd 's gun do leagh na clachan còmhla mar thòrr glainne. 'S math dh'fhaodte gur e tubaist a bh' anns an teine, air neo gun deach a chleachdadh a dh' aona ghnothaich gus na ballachan a neartachadh, air neo gun do thachair e air sgàth cogaidh


text:
- TIOTAL
- Sanas Poblach Riaghailtean - leth-bhreac
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_R79_D_118_SPEEDORDERCOPY
- DEIT
- An Dùbhlachd 1909
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5960
- KEYWORDS
- Comann Càraichean na h-Alba
Comhairle Siorrachd Inbhir Nis
Rùnaire na Stàite airson Alba
astar
rathaidean
Achd nan Càraichean
a' draibheadh
cead-draibhidh
trafaig
crìoch-astair
Leth-bhreac de Shanas Poblach Riaghailtean.
Fo Achd nan Càraichean 1903, chruthaich Rùnaire na Stàite airson Alba, Iain Baron Pentland Urramach, riaghailt leis an ainm "The Motor Cars Regulation (County of Inverness) (No.2) Order, 1909". Thuirt an t-òrdugh nach robh e ceadaichte do dhuine draibheadh aig astar a bharrachd air 10msu ann an àitichean sònraichte, on àm nuair a chuireadh a' Chomhairle sanasan follaiseach an àird ag innse seo.
'S ann air Rathad Strath Fharragaig, Rathad Inbhir Nis, Dubhras is Foithir, Rathad Kindrummond, Rathad Inbhir Nis is Foithir agus Slighe Rathad Inbhir Farragaig a bhiodh a' chrìoch-astair seo


text:
- TIOTAL
- HR 130 'Loch Fannich' air treana, Inbhir Theòrsa, Lùnastal 1923.
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_1367
- ÀITE
- Inbhir Theòrsa
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Theòrsa
- DEIT
- 29 An Lùnastal 1923
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27985
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
rathaidean iarainn
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
treanaichean
trèanaichean
einnseanan treana
San dealbh-chamara seo chithear HR 130 'Loch Fannich' air treana ann an Inbhir Theòrsa san Lùnastal 1923.
B' e HR 130 'Loch Fannich' fear de na h-einnseanan-treana aig Rèile na Gàidhealtachd, Clas nan Loch 4-4-0, airson treanaichean luatha luchd-siubhail. Chaidh a thogail le Dübs & Co. ann an Glaschu ann an 1896 agus chaidh a tharraing à seirbheis sa Ghearran 1937.
Chaidh stèisean Inbhir Theòrsa fhosgladh am 28mh Iuchar 1874, na cheann-loidhne aig Meur Inbhir Theòrsa de Rèile Chataibh is Ghallaibh. Chaidh an loidhne obrachadh le Rèile na Gàidhealtachd, a shluig an companaidh eile a-rithist. 'S e an stèisean as fhaide gu tuath ann am Breatainn agus tha seirbheisean cunbhalach fhathast a' dol thuige.


text:
- TIOTAL
- Clach ann an Cladh Chanasbaidh
- EXTERNAL ID
- HC_PLANNING_06_037_1757
- ÀITE
- Canasbaidh
- SGÌRE
- Gallaibh a Tuath
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Canasbaigh
- DEIT
- 1980
- LINN
- 1980an
- CRUTHADAIR
- T. Kenneth MacKenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Roinn Dealbhaidh Chomhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 15308
- KEYWORDS
- eaglaisean
togalaichean
daoine
Tha "Alex Grannison Parish Priest of Canisby 1567-1620" sgrìobhte air mullach na cloiche.
'S e Eaglais Chanasbaidh an eaglais paraiste as fhaide tuath air tìr-mòr na h-Alba. Tha i suidhichte air làrach caibeal an Naoimh Dhrostain, miseanaraidh do thìr nan Cruithneach san t-6mh linn. Tha a' cuid mhòr de thogalach na h-eaglais bhon t-17mh linn ach tha e cuideachd a' gabhail a-steach cuid de bhalla na h-eaglais mheadhan-aoiseil. Am broinn na h-eaglais tha cuimhneachan do Jan de Grot, Dùitseach a fhuair tabhartas airson aiseag eadar tìr-mòr agus Arcaibh. Thug e ainm dha baile Taigh Iain Ghròt


text:
Cumaidh an taigh-dhealbh siubhail, an Screen Machine, a’ tadhal air na coimhearsnachdan air a’ Ghàidhealtachd agus nan Eilean airson agus gu faigh luchd-amhairc na filmichean as ùra fhaicinn.
Tha Iomairt na Gàidhealtachd ‘s nan Eilean (HIE) a’ toirt taic de £45,000 dhan Regional Screen Scotland (RSS), am buidheann leasachaidh airson taighean-dealbh ann an Alba airson an Screen Machine a chumail a’ dol airson an ath dà bhliadhna. Tha am pròiseact air taic fhaighinn bho Alba Chruthachail cuideachd.
'Se taigh-dhealbh siubhail a tha anns an Screen Machine, le 80 seataichean agus le fionnaraiche-adhair, bi an Screen Machine a’ toirt na filmichean as ùra ann an 2D agus 3D dha na h-àiteachan agus sgìrean as iomallach ann an Alba.
Tha an Screen Machine a’ comharrachadh 15 bliadhna air an rathad agus mar phàirt den bhliadhna sònraichte seo, tha iad a’ leudachadh an àireamh de filmichean a tha iad a’ sealltainn agus a’ cumail sreath de làithean de fèisean film fon sgiath Screen Machine 15. Bi an Screen Machine a’ tadhal air àiteachan ùra leithid Sandy, Hoy, Stronsay agus Westray ann an Arcaibh a bharrachd air na h-eileanan Eige, Rum, Colla agus Tiriodh.
Leis an taic a tha HIE a’ toirt seachad dha RSS, tha e a’ ciallachadh gun urrainn do RSS a bhith ag obair ann am compàirteachas le buidhnean eile airson comhairle agus fiosrachadh mar sgilean leasachaidh film a thabhann. Tha Taigh-dhealbh Inbhir Theòrsa agus Taigh-dhealbh an Òban air taic fhaighinn bho RSS a thaobh goireasan a’ leasachadh agus tha Taigh-dhealbh Ceann Loch Chille Chiarain a’ faighinn taic an dràsta airson na planaichean ath-leasachaidh aca. Tha na seirbheisean seo cudromach airson goireasan taighean-dealbh a bhith stèidhte fad na h-ùine anns na sgìrean iomallach agus dùbhlanach.
Thuirt Raonaid NicCarmaig, Stiùiriche Neartachadh Choimhearsnachdan aig HIE: “ 'Se taigh-dhealbh siubhail sònraichte a th’anns an Screen Machine oir tha e a’ leigeil le daoine a tha a’ fuireach ann an sgìrean iomallach, aig nach eil comas aca ri faighinn gu taighean-dealbh tric, diofar filmichean fhaicinn aig an starsaich aca fhèin.
“Tha HIE air taic a thoirt dhan Screen Machine on a thoiseach e agus tha sinn air leth toilichte taic a thoirt dhan phròiseact seo a tha cuideachd ag amas air barrachd taighean-dealbh coimhearsnachd a chruthachadh bho clubaichean film mìosail gu filmichean a bhith a’ sealltainn ann Ionadan Ealain agus toglaichean coimhearsnachd. Tha an Screen Machine air a bhith soirbheachail airson oidhche aig taigh-dhealbh a dhèanamh nas trice airson na coimhearsnachdan oir bha seo duilich do chuid a dhèanamh ron a seo.
Tha am pròiseact air taic a thoirt do taighean-dealbh coimhearsnachd agus comainn filmichean a tha stèidhte air a’ Ghàidhealtachd 's nan Eilean.”
Thuirt Àrd-oifigear aig RSS, Ron Inglis: “Tha sinn air leth toilichte gu bheil Iomairt na Gàidhealtachd ‘s nan Eilean a’ toirt taic dhuinn agus dhan Screen Machine. Tha a’ bhliadhna a chaidh seachad air a bhith air leth a thaobh taighean-dealbh agus filmichean ann an Alba le barrachd luchd-amhairc a’ tighinn dhan Screen Machine. Tha na taighean-dealbh ùr ann an Sealltainn, Inbhir Theòrsa agus an t-Òban uile air taic fhaighinn bho HIE agus air fhosgladh gu soirbheachail, a’ sealltainn cho taitneach sa tha deagh taighean-dealbh ann a sgìrean iomallach.
Thuirt Jennifer Armitage, Oifigear Leasachaidh aig Alba Chruthachail: “Tron obair a tha RSS a’ dèanamh, bidh barrachd chothroman aig luchd-amhairc air feadh Alba a dhol gu taighean-dealbh. Tha an taigh-dhealbh siubhal a’ leigeil dha luchd-amhairc sa Ghàidhealtachd is na h-Eileanan na filmichean as ùra fhaicinn agus seann filmichean sònraichte anns na coimhearsnachdan aca fhèin.”
Am bliadhna thèid grunn filmichean goirid Albannach a shealltainn ro filmichean ann an cuid de sgìrean, leithid In Search of Wallaby leis an Scottish Documentary Institute agus am film aig Iain Gardner The Tannery.
Thoiseach iad cuideachd a’ sealltainn seann filmichean ann an 2013 ann an cuid de àiteachan. Fhuair na daoine air eilean Sanday film fhaicinn a chaidh a dhèanamh le sgoilearan bhon eilean ann an 1977.
Tha an obair agus taic a tha HIE a’ cur a-staigh do leasachaidhean taighean-dealbh coimhearsnachd mar phàirt den obair aig HIE airson coimhearsnachdan dùthchail ladair a chruthachadh. Tha HIE a’ toirt taic dhan chultar, ealain agus dualchais na sgìre agus a’ toirt taic do ghnìomhachasan agus iomairtean sòisealta fàs agus a’ leasachadh.


text:
- TIOTAL
- An uaigh aig Fionnghal NicDhòmhnaill, Cille Mhoire, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2621
- ÀITE
- Cille Mhoire
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Diùirinis
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34525
- KEYWORDS
- Fionnghal NicDhòmhnaill
Cille Mhoire
Am Prionnsa Teàrlach Stiùbhart
crois Cheilteach
Tha a' chrois mhòr uasal Cheilteach seo a' comharrachadh uaigh Fionnghal NicDhòmhnaill ann an Cille Mhoire ann an ceann a tuath an Eilein Sgitheanaich. Thogadh a' chrois de ghràin-chloich ruaidh a bh' ann o thùs, ann an 1871, ach leag a' ghaoth i an ceann beagan bhliadhnaichean. Ann an 1880, thogadh a' chrois ùr seo, agus chaidh a h-ath-nuadhachadh ann an 1922. Bha Fionnghal NicDhòmhnaill ainmeil na latha air sgàth mar a chuidich i am Prionnsa Teàrlach Stiùbhart gus faighinn à Uibhist dhan Eilean Sgitheanach. Tha e air a ràdh gun tàinig 3000 neach às gach àite chun an tòrraidh aice


text:
Na h-Eileanan Fàclainn
Tha na h-Eileanan Fàclainn (no Fàcland [1]no na h-Eileanan Falcannach[2] no Eileanan nan Caorach) (Spàinntis: Islas Malvinas, Beurla: Falkland Islands) sa Chuan Siar-a-deas, ri taobh Aimearaga a Deas. 'S e Stanley am priomh-bhaile aige.
Ann an 1982, bha cogadh eadar Argentina agus Breatainn air na h-eileanan.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ An Tuil: Anthology of 20th-century Scottish Gaelic Verse, duilleag 534
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714


text:
Ludwig van Beethoven
'S e neach-ciùil Gearmailteach a bh' ann an Ludwig van Beethoven. Chaidh a bhreith ann an 1770 ann am Bonn agus ann an 1792 ghluais e gu Vienna far an do dh'fhuirich e fad a bheatha. Bhàsaich e air an 26mh den Mhart, 1827. Sgrìobh e ceòl 'clasaiceach ' airson a' phiàna agus orcastra. 'S e na pìosan as ainmeil a th' aige na 5mh agus 9mh simphnidh, no 'symphonies', agus pìos airson a' phiàna 'Für Elise'. Tha a mhòr chuid den bheachd gur è aon de na ceòladairean mòra ann an eachdraidh a th' ann. Nuair a bha e òg b' e cluicheadair piàna ealanta a bh' ann agus bha e coitcheanta le na h-uaislean agus daoine cumhachdach ann an Vienna.
Anns a' bhliadhna 1801 thòisich e an claisneachd aige a chaill agus dh'fhàs e na bu mhiosa gus, mu dheireadh, bha e bodhar ann an 1817. Ged nach b' urrainn dha pàirt a ghabhail ann an coinneamhan-ciùil tuilleadh bha e fhathast a' sgrìobhadh ceòl agus 's ann anns na bliadhnaichean seo a dh'ùghdar e na pìosan as ainmeil aige.


text:
- TIOTAL
- Agallamh le Donnchadh agus Elsie Cormack mu bhomadh Inbhir Ùige
- EXTERNAL ID
- WD_HF06_TRACK08_CORMACK
- ÀITE
- Inbhir Ùige
- SGÌRE
- Gallaibh an Ear
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Ùige
- DEIT
- 2005
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Duncan & Elsie Cormack
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 3238
- KEYWORDS
- An Dara Cogadh
An Dàrna Cogadh
às-fhalamhachadh
evacuation
bomadh
ionnsaighean adhair
claistinneach
Bha Donnchadh agus Elsie Cormack a' fuireach ann an Inbhir Ùige nuair a chaidh a bhomadh tràth san Dàrna Cogadh.
A' Bh-ph C: Cha robh dragh againn mu bhith air ar bomadh; cha do smaoinich sinn idir air. Gu dearbha, cò tha a' dol a chur dragh air Inbhir Ùige, fada shuas an taobh tuath na h-Alba? Neo Inbhir Theòrsa? Gu dearbh, 's dòcha gun tachradh rudan mar sin ann an Lunnainn, ann an Glaschu, sna bailtean mòra gu lèir; ach cha tigeadh iad idir gu àite leithid Inbhir Ùige. Cha do smaoinich sinn a-riamh air.
Mgr.C: Cha do smaoinich.
A' Bh-ph C: Ach glè thràth sa chogadh , lorg sinn a-mach gum bi rudan mar sin a' tachairt gu dearbh, oir a' chiad bhoma idir a thuit air tìr-mòr Breatainn, 's ann air Inbhir Ùige a thuit e air a' chiad là den Iuchair 1940, far an deach daoine am marbhadh agus 's ann an uairsin a chaill mise mo dhà phiuthair bheag, aois còig is naoi. Uill, 's ann an uairsin a thuig sinn glè mhath dè bha na luib agus bha fhios againn gun gabhadh àite sam bith a bhomadh. Leag iad bomaichean air Inbhir Ùige a-rithist san Dàmhair agus chaidh clann eile am marbhadh; dithis eile an uairsin. Chaidh mòran chloinne am marbhadh. Agus saoilidh tu 'Chan eil sin ceart! Chan ann ruinne a bhios seo a' tachairt. Chan eil sinne a' deanamh cron air Hitler no air duine sam bith eile.' Ach thàinig e a-steach oirnn gum bi e a' tachairt . Agus chan iarrainn gun tachradh an leithid ri duine sam bith agaibhse, agus nì mi ùrnaigh ri Dia nach tachair.
Mgr C: Uill, chaidh Inbhir Ùige a bhomadh dà uair, eil fhios, agus bha an dàrna bomadh air, neo faisg air a' phort-adhair, agus mar sin chaidh an teaghlach agamsa a tharraing a-steach na luib. Chaidh dà bhom a leagail air dà thaigh aig oir a' phort-adhair agus chaidh na taighean an sprèadhadh agus daoine air am marbhadh, agus gillean, dà ghille, nach b' e?
A' Bh-ph C: Nighean agus gille.
Mgr C: Chaidh nighean agus gille am marbhadh.
A' Bh-ph C: Chaidh Iain agus Beataidh am marbhadh.
Mgr C: Agus thuit boma eile - ach cha robh fios againn mu' n fhear seo - thuit fear eile aig ceann na sràid againn mu cheud slat bhon taigh againn, agus cha robh for againn gu robh e ann, eile fhios agad, bho nach do sprèadh e. Chaidh e a-steach dhan ghàrradh; a dh'ìnnseadh na fìrinn, sgiong e air ceann aon taigh, sgèith e tarsainn na sràide agus thuit e sa ghàrradh, agus bha an gàrradh air a chladhadh 's air a thionndadh, eil fhios, 's mar sin bha an talamh bog agus chaidh am bom a-steach buileach agus dìreach na sgiathan air an earball a' putadh a-mach às an talamh. Agus dè an uairsin ach gun do nochd am poileas agus thàinig oirnn a bhith air às-fhalamhachadh. Dh'fheumadh a h-uile duine air an t-sràid teicheadh às, 's mar sin 's e às-fhalamhaichean a bh' annainn fad là is oidhche. Agus thàinig sgioba cur-às do bhomaichean, bomb disposal squad, bhon Arm an Inbhir Ùige - agus thàinig iadsan suas agus chuir iad gu neo-fheum e, rinn iad 'defusadh' air. Agus fhuair sinn a-steach air ais dhan taigh - bha sin air an Disathairne - fhuair sinn a-steach air ais dhan taigh feasgar na Sàbaid, agus cha do sprèadh e idir. Mar sin, b' e sin fear de na tachartasan beaga, eil fhios, a bh' againn, agus na rudan beaga seo, cha bhi iad a' dol às do chuimhne idir, cha bhi a-chaoidh.
Chaidh an t-agallamh seo a chlàradh mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005 ann am Bun-sgoil Pheighinn, Inbhir Theòrsa.


text:
- TIOTAL
- Dealbh de chromagan tarraing airson Rèile na Gàidhealtachd, 1933
- EXTERNAL ID
- GB232_D501_36_003
- ÀITE
- N/A
- DEIT
- 1933
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8160
- KEYWORDS
- rèilichean
carbadan
cairtean
stoc gluasadach
Dealbh einnseanair làn mheud de chromag tarraing den t-seòrsa a bha Rèile Lunnainn, Meadhan-thìre agus Alba a' cleachdadh air Rèile na Gàidhealtachd. Chaidh am plana a dhealbhachadh aig ionad-obrach St Rollox ann an Glaschu agus 'se 1933 an ceann-latha a th' air.
'S e pàirt den uidheam airson a bhith a' ceangail carbadan agus cairtean ri chèile a th' ann an cromagan tarraing.


text:
- TIOTAL
- Steafan Marley, neach-chomharran aig Snaim Stanlaidh, 2003
- EXTERNAL ID
- NRM_NBNW_HML_DS050469
- ÀITE
- Stanlaidh
- SGÌRE
- Peairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT
- DEIT
- Am Màrt 2003
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Lynn Patrick
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Nàiseanta an Rèile, Iorc
- AITHNEACHADH MAOINE
- 19990
- KEYWORDS
- rèile
rathaidean iarainn
stèiseanan rèile
bogsaichean chomharran
Chaidh an dealbh-camara seo de neach-chomharran Steafan Marley a thogail sa Mhàrt 2003 a' dèanamh a dhleastanais sa bhogsa chomharran aig Snaim Stanlaidh. Bha Steafan na neach-obrach aodaich ann an Siorrachd Lannraig roimhe seo. Thàinig e chun an rèile aig deireadh nan 1990an agus is e an neach-chomharran còmhnaidh aig Snaim Stanlaidh.
Tha Snaim Stanlaidh dìreach tuath air Peairt air an loidhne a b' àbhaist a bhith na prìomh loidhne aig Rèile Chaledonia taobh Fharfair agus Obar Dheathain. B' e snaim cudromach a bh' ann, oir b' ann an seo a thòisich prìomh loidhne na Gàidhealtachd gu Inbhir Nis. Ann an 1967 dhùin a' phrìomh loidhne gu Farfar mar slighe troimhe, agus chaidh a' cumail mar loidhne airson luchd a-mhàin gu Farfair le bogsa tarsainn eadar-mheadhanach aig Cùbar Aonghais. Ann an 1982 dhùin an loidhne uile gu lèir agus chaill am bogsa inbhe snaim. Tha e an-diugh na sheasamh aig deireadh an earran loidhne dhùbailte à Peairt agus aig toiseach na loidhne shingilte thar prìomh loidhne na Gàidhealtachd.
Chaidh bogsa chomharran Snaim Stanlaidh a thogail ann an 1961 le frèam Stevens 45-luamhan gus smachd a chumail air cruth na loidhne, còmhla ri pannal suidse gus smachd a chumail air àiteachan eadar-mheadhanach eadar sin agus am bogsa cumhachd ann am Peairt, a dh'fhosgail aig an aon àm.
Fiosrachadh
O chionn còrr is ceud bliadhna, chaidh a dhà de na rathaidean-iarainn as àille air an t-saoghal, Loidhne Rèile a' Chaoil agus Loidhne Rèile a Tuath, a thogail. Tha prìomh loidhne na Gàidhealtachd gan ceangal ris a' chòrr de lìonra rèile na RA. Bho 1997 gu 2003, thog Taigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile deilbh nan trì loidhnichean sin, agus bho na h-ìomhaighean chaidh trì taisbeanaidhean a chruthachadh - 'Connections to the Kyle' ('Ceanglaichean dhan Chaol'), 'By Firth and Flow' ('Ri Caolas agus Sruth) agus 'The Highland Link' ('An Ceangal Gàidhealach'). Nochd na taisbeanaidhean air Lìonra Tasglann na h-Alba (SCAN) fon taisbeannadh didsiotach 'North by Northwest' a chur air bhog gu h-oifigeil làrach Thasglann Nàiseanta na h-Alba air 5 an t-Ògmhios 2001 ann an Inbhir Nis. Sheas an co-obrachadh le SCAN gu 2009 nuair a chaidh 'North by Northwest' a ghluasad chun an làrach-lìn, Am Baile.
Tha 'North by Northwest' a' clàradh eachdraidh bheò agus tha e a' clàradh boillsgeadh ann an tìm ann am beatha dhaoine agus an loidhne anns na bliadhnachan mu dheireadh den fhicheadamh linn agus toiseach a' chiad linn thar fhichead. Bha na taisbeanaidhean a' comharrachadh a' bhuaidh a bha aig rèile na Gàidhealtachd air daoine, sealladh-tìre agus eaconamaidh Gàidhealtachd na h-Alba.
Tha sinn a' toirt taing airson taic don Luchd-urrais a leanas a mhaoinich an t-siurbhidh dhealbh camara de phrìomh loidhne na Gàidhealtachd, Loidhne a' Chaoil agus an Loidhne a Tuath le luchd-togail-dheilbh bho Thaigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile eadar 1997 agus 2003:
Railtrack, Railtrack-Alba, Scotrail, EWS, Porterbrook, First Engineering, Com-pàirtichean Lìora Rèile na Gàidhealtachd, Comhairle na Gàidhealtachd, Iomairt Rois & Chromaidh, Iomairt Ghallaibh agus Chataibh, Safeways, Caraidean Taigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile, Comhairle Pheairt & Chinn Rois agus Comann Rèile na Gàidhealtachd


text:
Coontae Ghivlyn
Ta Coontae Ghivlyn (Yernish: Contae Átha Cliath, Baarle: County Dublin), ny Ard Ghivlyn jiu[1] (Yernish: Réigiún Átha Cliath, Baarle: Dublin Region), ny ard as ny choontae tradishoonagh ta goaill stiagh ard-valley Ghivlyn, preeu-valley Nerin, myrane lesh ny coondaeghyn noa-emshiragh Doon Laoire-Rhaa yn Doon, Fine Goal as Divlyn Yiass. She Lught-Reill Ardjynagh Ghivlyn ny lught-reill ardjynagh da'n ard. Va Divyln nane jeh ny coondaeghyn shinney ayns Nerin dy ve kiaddit, ayns ny 1100yn jeianagh liorish Ree Juan Hostyn.
Cummal
Soiaghey as staydys[reagh | edit source]
Ta Divlyn ny hoie er coose hiar Nerin ayns Queiggey Lion.
Va staydys coontae formoil ec yn ard roish y skeaylley echey myr coontae ayns 1994, lesh Ayrn 9 Cooid 1(a) jeh'n Local Government (Dublin) Act, 1993 as eh gra "dy bee jerrey lesh y choontae" veih'n 1-d Jerrey Geuree 1994.[2] Ec y traa shen, as myr freggyrt rish tuarastyl jeh'n Choonseil Oarpagh va taishbyney dy row Nerin ny çheer smoo laarit 'syn Unnaneys Oarpagh, v'eh briwnyssit nagh row un choontae 'syn ard so-stiurey as deynlagh rere perspeghtaght ghurneilys ynnydagh. Va'n coontae skeayllt dy formoil as va ny coondaeghyn Doon Laoire-Rhaa yn Doon, Fine Goal, as Divlyn Yiass currit ayns e ynnyd, lesh soiaghey coontae hene ec dagh fer jeu. Va fys mie ec y reiltys er mooads y slattys v'er ny gholl trooid y Dáil, as eh currit ayns noteyn dy geyre ec Avril Doyle ayns Dáil Éireann er 3 Sauin 1993, tra v'eh fogrit eck dy row "Y Billey roin jiu cur jerrey lesh Coontae Ghivlyn dy breeoil, as myr dooiney va ruggit as troggit 'syn ard shoh ayns Nerin ta mee smooinaghtyn dy vel eh quaagh dy vel shin 'sy Thie shoh cur jerrey lesh Coontae Ghivlyn. Cha nel mee shickyr dy vel ny Divlynee toiggal cre ta shin jannoo jiu, agh she shen yn stayd dy breeoil."[3]
Staydys roie[reagh | edit source]
'Sy traa t'ayn jiu, ta kuse vooar dy heshaghtyn, bingyssyn steat as fwirranyn spoyrt gobbraghey er bunneydys "Choontae Ghivlyn". Rere shen, ta tharmane ayn mychione leighoilid ny coondaeghyn noa - ga dy vel staydys coontae reiragh oc as y staydys shen yn un staydys ta freilt rere y vunraght ayns Pobblaght Nerin. Ta cur sheese er Coontae Ghivlyn ayns slattyssaght myr "Ard Ghivlyn" ynrican rere conaantyn y Local Government Act, 1991 (Regional Authorities) (Establishment) Order, 1993,[1] as she shen y termeeaght ta ymmydit dy h-oikoil ec ny kiare coonseilyn reiragh ayns Divlyn ayns cuir-magh naight bentyn rish ard y çhenn choontae. Ta ymmyd er lheh jeh'n enmys Ard Ghivlyn Mooar cur seose tharmane chammah, as yn ard shen jeant seose jeh Ard Ghivlyn myrane lesh ny coondaeghyn Keeill Darey, yn Vee as Keeill Mantan. Rere coontey-pobble ny bleeaney 2002[4] va 1,122,821 cummaltee ayns Ard Ghivlyn, as eh jannoo 28% jeh pobble ny çheerey.
Gurneilys ynnydagh[reagh | edit source]
Ta Coonseil Ard-Valjagh Ghivlyn er ve ayn er feie ram eashyn, er enney myr Co-chorp Ghivlyn myr coontae corpagh, as va Coonseil Choontae Ghivlyn scryssit magh 'sy vlein 1994. Va tree coonseilyn noa currit ayns e ynnyd: T'ad ny rheynnyn reiragh ynnydagh t'ayns Ard Ghivlyn jiu na:
Meoir Ghivlyn[reagh | edit source]
Ayns Mee Voaldyn ny bleeaney 2009, v'eh fogrit magh ec John Gormley, Shirveishagh Çhymmyltaght, Eiraght as Gurneilys Ynnydagh, dy bee "Meoir Ghivlyn" reiht dy jeeragh veih 2010, as va ny currymyn echey cosoylagh rish ad t'ec Meoir Lunnin, as dy bee e churrymyn sheeynt magh er feie ny kiare rheynnyn reiragh çheusthie jeh shenn choontae Ghivlyn.[5] Bee'n Meoir ny chaairliagh er Údarás Iompair Bhaile Átha Cliath.[6] Ta Ard-Veoir Ghivlyn roie ny chaairliagh er y Choonseil Ard-Valjagh, as ta'n oik shen er ny reih dagh blein.
Baljyn as fo-valjyn[reagh | edit source]
- Áth an Ghainimh, An Aill, An Briotás, An Caisleán Nua, An Charraig Dhubh, An Cloigín Gorm, An Choill Mhór, An Port Thoir, Ard Aidhin
- Baile Adaim, Baile an Ásaigh, Baile an Bhóthair, Baile an Hartaigh, Baile an Huntaigh, Baile an Lobhair, Baile an Mhuilinn, Baile an Teampaill, Baile an Tirialaigh, Baile an tSaoir, Baile Bhailcín, Baile Bhlainséir, Baile Breac, Baile Brigín, Baile Baodáin, Baile Dúill, Baile Éamainn, Baile Formaid, Baile na nGabhar, Baile Munna, Baile na Manach, Baile na Miontan, Baile Pheire, Baile Phámar, Baile Phib, Baile Rónáin, Baile Uí Lachnáin, Baile Ghrífín, Baile Uí Chuilinn, Baile na Ridire, Beaumont, Belfield, Binn Éadair, Bóthar na gCloch
- Cabán tSíle, Cabrach, Caisleán Crucha, Cam Uisce, An Carnán, Baile an Chairpintéaraigh, Carraig an tSionnaigh, Carraig Maonais, An Chéim, An Chúlóg, Cill Bharróg, Cill Easra, Cill Fhionntáin, Cill Iníon Léinín, Cill Mac Oda, Cill Mhaighneann, Cill Na Manach, Cill Tiarnáin, Cionn Sáile, Cluain Dolcáin, Cluain Ioraird, Cluain Saileach, Cluain Sceach, Cluain Seach, Cluain Tarbh, Cnocán Doirinne, Cnoc Mhuirfean, Coill na Silíní, Cois Bá, An Com, Croimghlinn, Crois Araild, Cuan Aoibhinn, Cuas an Ghainimh, Cúl Mhín
- Darndál, Dartraí, Deilginis, Divlyn, Domhnach Bat, Domhnach Broc, Domhnach Cearnaigh, Domhnach Míde, Droichead na Dothra, Droichead na hInse, Droim Conrach, Droimneach, Dumhach Thrá, Doon Laoire, Dún Droma
- Faiche na Rás, Fionnradharc, Fionnbhrú, Fionnghlas
- Na Glasáin, Glas Naíon, Glas Tuathail, Gleancuillean, Gleann na gCaorach, Gráinseach Ghormáin, Gráinseach an Déin, Na Glaschnoic
- Iarthar na Cathrach, Inse Chór
- Cill Shalcháin, Cnoc Liamhna
- Leamhcán, Lusca
- Margadh na Feirme, Marino, Muirfin, Mullach Eadrad, Mullach Íde
- Ongar
- Port Mearnóg
- Raghnallach, Ráth Cúil, Ráth Eanaigh, Ráth Fearnáin, Ráth Garbh, Ráth Maonais, Ráth Mhichíl, Ráth Miontáin, Rialto, An Rinn, Ros Eó, Rockbrook
- Sáile Cnocáin, Na Sceirí, An Seanbhábhún, Seanchill, Seantrabh, Séipéal Iosóid, Sord Cholmcille, Stigh Lorcáin
- Tamhlacht, Teach Mealóg, Teach na Giúise, Teach Sagairt, Teampaill Ghil, Tír an Iúir
Jeeagh er neesht[reagh | edit source]
- Rolley mannishteryn as prioraghtyn ayns Pobblaght Nerin (Coontae Ghivlyn)
- Rolley aarheynnyn Choontae Ghivlyn
- Son aarheynnyn barranagh y çhenn choontae
Imraaghyn[reagh | edit source]
- ↑ 1.0 1.1 Local Government Act, 1991 (Regional Authorities) (Establishment) Order, 1993. Feddynit er 2009-07-31.
- ↑ Aght yn Oireachtas: Local Government (Dublin) Act, 1993 (Section 9 Part 1(a))
- ↑ "The Bill before us today effectively abolishes County Dublin, and as one born and bred in these parts of Ireland I find it rather strange that we in this House are abolishing County Dublin. I am not sure whether Dubliners realise that that is what we are about today, but in effect that is the case." Dáil Éireann: Parliamentary Debates (3 Sauin, 1993)
- ↑ Oik Meanagh ny Staydraa: Census 2002 (Volume 1- Population Classified by Area)
- ↑ Molony, Senan (13 Boaldyn 2009). "Dublin to get first directly elected mayor by next year", Irish Independent. Feddynit magh er 2009-05-13.
- ↑ Edwards, Elaine (12 Boaldyn 2009). "Dublin to elect mayor next year", The Irish Times. Feddynit magh er 2009-05-13.
Kianglaghyn mooie[reagh | edit source]
- Lught-Reill Ardjynagh Ghivlyn
- Seyrnaght Choontae Ghivlyn
- Skeeraghyn theayagh Choontae Ghivlyn, veih Ireland.com


text:
- TIOTAL
- Cuimhneachan Cogaidh Drochaid a' Bhanna, a dh'ionnsaigh Inbhir Sìn
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1845
- ÀITE
- Drochaid a' Bhanna
- SGÌRE
- Dòrnach agus Craoich
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Craoich
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33766
- KEYWORDS
- diùcan Chataibh
carraighean-cuimhne
carraighean-cuimhne cogaidh
'S e seo cairt-phuist den Chuimhneachan Cogaidh aig Drochaid a' Bhanna.
'S e baile beag air taobh tuath A' Chaoil Chataich a th' ann an Drochaid a' Bhanna a th' ann am paraiste Chraoich, Cataibh ann an Roinn na Gàidhealtachd. 'S e beul-aibhne a th' anns a' Chaol Chatach (no 'the Kyle' mar a th' aig muinntir an àite air) agus bidh na h-aibhnichean Oiceall, Caislidh, Sìn agus Carrann uile a' tighinn a-steach don chaolas os cionn na drochaid aig Drochaid a' Bhanna.
Tha beul na h-aibhne sìos an sruth agus na h-aibhnichean suas an sruth a' dèanamh sgaradh eadar Cataibh agus Ros 's Crombagh air an taobh dheas. Tha beul na h-aibhne a' fosgladh a-mach do Chaolas Dhòrnaich air an taobh an ear.
'S e seann sgìre clàraidh agus clèireach a th' ann an Cataibh agus an-diugh tha e na phàirt de sgìre riaghaltais ionadail na Gàidhealtachd


text:
1873
MDCCCLXXIII
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 22 am Màrt - Cur às do Thràilleachd ann am Puerto Rico.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 20 am Faoilleach - Johannes Vilhelm Jensen, ann am Farsø.
- 15 an Gearran - Hans von Euler-Chelpin, ann an Augsburg. Ceimigear às A' Ghearmailt.
- 10 am Màrt - Jakob Wassermann, ann am Fürth. Sgrìobhadair às a' Ghearmailt.
- An t-Urramach Niall Ros, ann an Gleann Dail. Ministear agus sgoilear na Gàidhlig.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1 an Cèitean - Daibhidh MacDhùnleibh, rannsaichear ann an Afraga


text:
- TIOTAL
- 47234 le 4 'polybulks' faisg air Roseisle, 1992
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_1221
- ÀITE
- Roseisle
- DEIT
- 1992
- LINN
- 1990an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27870
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
locomotaibhean
trèanaichean
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn an dìosail Clas 47, 47234, le 4 'polybulks' faisg air Roseisle ann an 1992. Bha carbadan 'polybulk' air an cleachdadh airson gràn a gluasad gu taighean-grùide agus taighean-staile.
Tha Meur Hudaman de Rèile na Gàidhealtachd, a chaidh fhosgladh ann an 1862, a-nis a' ruith cho fada ri Roseilse Maltings a chaidh fhosgladh leis a' chompanaidh deoch ioma-nàiseanta, Diageo, ann an 1979. B' e stad aon àrd-chabhsair a bh' ann an Roseilse.


text:
- TIOTAL
- Sealladh de dh'Ullapul, a' coimhead a-null air na h-Eileanan Samhraidh
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_0677
- ÀITE
- Ulapul
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40422
- KEYWORDS
- na h-Eileanan Samhraidh
Ullapul
Comann Iasgach Bhreatainn
sgadan
bàtaichean-aiseig
Thogadh an dealbh-camara seo a' coimhead a dh'ionnsaigh nan Eileanan Samhraidh, bho os cionn Achillidh Bhuidhe. Tha mu cheithir eileanan thar fhichead sna h-Eileanan Samhraidh, agus gheibhear gu cuid aca le bàta à Achillidh Bhuidhe no Ullapul ann am mìosan an t-samhraidh.
Chaidh Ullapul a stèidheachadh an toiseach an 1788 mar bhaile dealbhaichte, air a dheilbh le Tòmas Telford airson Comann Iasgach Bhreatainn gus barrachd a dhèanamh dhen fhàs mhòr luath an gnìomhachas iasgaich nan sgadan. Ged a thàinig crìonadh air gnìomhachas an iasgaich san 19mh linn, tha Ullapul soirbheachail fhathast ri linn a' chidhe. Tha e nis na ionad don t-seirbheis aiseig chàraichean a-null a Steòrnabhagh agus e a' tarraing mòran luchd-turais
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum


text:
- TIOTAL
- Cathair-eaglais an Naoimh Anndra bho Bhruaich Nis
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_X_35
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11524
- KEYWORDS
- cathair-eaglaisean
Alasdair Ros
Easbaigeach
Chaidh Cathair-eaglais an Naoimh Anndra, a dhealbh Alasdair Ros, a thogail eadar 1866 is 1869. Chaidh a coisrigeadh ann an 1874, agus b'I a' chiad chathair-eaglais a thogadh ann am Breatainn on Ath-leasachadh.
Cha do thogadh a-riamh an dà stìoball de 100 troigh, clabhstair, agus seansail na b'fhaide a bha sa chiad phlanaichean. Tha beachd ann gu robh am plana stèidhichte air cathair-eaglais Mhoireibh, a bhuineadh dhan 13mh linn, ann an Eilginn
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Litir don Ghranndach bho Uilleam Friseal, 2 Lùnastal 1902, td 1
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_GRANT_979_65_002_001
- DEIT
- 1902
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis (stuth làmh-sgrìobhte)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6552
- KEYWORDS
- fìdhlearan
fìdhlean
slatan-iasgaich
cuirmean-ciùil
Is ann à Battangorm, Drochaid Chàrr, a bha Alasdair Grannd (1856 - 1942). 'S ann o ainm a'bhaile a thàinig far-ainm a'Ghranndaich - 'Battan'. Dh'ionnsaich e mun dà ùidh as motha a bhiodh aige na bheatha an tòiseach nuair a bha e na bhalach - fìdhlearachd agus iasgach. Dh'fhàs e air leth math air an dà chuid; mar iasgair-slaite chruthaich e slat-iasgaich air an robh an 'Grant Vibration Rod' agus mar fhìdhlear, bha e na cheannard air Comann nan Srath Spè is Ruidhle Gàidhealach (Highland Strathspey and Reel Society) fad cha mhòr 40 bliadhna agus bha e cuideachd na eòlaiche air togail fhìdhlean. Chruthaich e an seòrsa fhìdhle air leth ann an cruth cruinn air a bheil 'Rondello'. Chithear eisimpleir de slat-iasgaich, fidheall agus Rondello a'Ghranndaich ann an Taigh-tasgaidh is Gailearaidh Inbhir Nis.
Tha an litir seo, leis a'cheann-latha 2 Lùnastal 1902, bho Uilleam MacCoinnich Friseal, Rùnaire Urramach Comann Cinnidhean Albannach Lunnainn gu Alasdair Grannd. Is e cuspair na litreach cuirm-chiùil a bha air gabhail àite ann an Talla na Banrigh, Lunnainn, bho chionn ghoirid far an do chluich an Granndach. Chaidh Comann Cinnidhean Albannach Lunnainn a stèidheachadh ann an 1898 agus b'e fear de na prìomh obraichean aige a bhith a'cur chuirmean-ciùil agus cruinneachaidhean sòisealta air dòigh gus faireachdainn Albannach a bhrosnachadh am measg a bhallrachd


text:
An Ceannard Cabhlaich Aonghas Ros
BA, MSc, FCILT, An Cabhlach Rìoghail
Bha Aonghas anns a’ Chabhlach Rìoghail fad 36 bliadhna agus bha e mu dheireadh na Stiùiriche Obraichean ann am buidheann an luchd-obrach is nan seann mharaichean aig a bheil dleastanas airson ghoireasan daonna, rola-pàighidh agus peinnseanan do luchd-obrach nam Feachdan Armaichte. Ron sin b’ esan Stiùiriche Logastachd a’ Chabhlaich Rìoghail ann am Prìomh-Oifis a’ Chabhlaich, far an robh e an urra ri lìbhrigeadh làitheil logastachd air feadh an t-saoghail, an dà chuid air tìr agus aig muir. Tha mòran eòlas aige air stiùireadh phrògraman, an dà chuid ro-innleachdail ann am Ministreachd an Dìon (prògram comais fad-ùineach a’ Chabhlaich) agus innleachdail (a’ lìbhrigeadh shiostaman fiosrachaidh). Rinn e seirbheis aig muir ann an HMS Illustrious, HMS London agus HMS Galatea, agus cuideachd air HMS Fearless rè Iomairt Eilean nan Caorach.
Bhon a leig e dheth a dhreuchd aig deireadh 2010, tha Aonghas air a bhith na cho-chomhairliche ann an gnìomhachasan dìon agus cuantach agus stèidhich e gnothachas neo-phrothaid gus gnothachasan beaga gu meadhanach a chuideachadh a bhith ag obair leis an Riaghaltas. Ann an 2011 chaidh e air comhairle Chomann Saidheans Mara na h-Alba UHI mar Chathraiche Neo-Riaghaltais na Comataidh Sgrùdaidh, a’ dol na Chathraiche air a’ Bhòrd ann an 2014. Mar thoradh air seo chaidh a chur an dreuchd mar bhall de chùirt an oilthigh san t-Samhain 2014.
Tha Aonghas a’ fuireach air a’ chroit aige ann an Ùige san Eilean Sgitheanach. Tha e na Èildear ann an Eaglais na h-Alba, na bhall de Thaigh nam Marsantach ann an Glaschu agus na sgiobair bhàtaichean. Am measg nan ùidhean aige tha losgadh targaid agus streap nam beann agus tha ùidh mhòr aige ann am bataichean oirthireil. Tha e na urrasair aig an t-seann sgoil aige agus tha e air comataidh Comann Feachdan Glèidhte is Chaideatan na Gàidhealtachd. Tha e pòsta aig Irene agus tha dithis nighean aige aig an oilthigh.


text:
Iain Maher
Stiùiriche Seirbheisean Ionnsachaidh agus Fiosrachaidh an Gnìomh
Tha John an urra ri solarachadh teicneòlas fiosrachaidh, co-labhairt bhidio, an leabharlann agus seirbheisean chlàraidhean.
Ballrachd ann an comataidhean air an taobh a-muigh agus dreuchdan cudromach eile:
- Stiùirichean Fiosrachaidh Foghlam Àrd-ìre na h-Alba
- Comann Shiostaman Fiosrachaidh Oilthighean agus Cholaistean - buidheann shiostaman fiosrachaidh corporra
- Buidheann Chomhairleachaidh Cholaistean air Teicneòlas Fiosrachaidh is Conaltraidh - buidheann shiostaman fiosrachaidh
Fios conaltraidh:
Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean
Oifis Stiùiridh
Taigh Clark Thomson
Pàirc-gnothachais nan Glasach
Inbhir Nis
IV2 6AA
Fòn: +44 (0)1463 279307
Post-d: john.maher@uhi.ac.uk


text:
Bill Gates
'S e fear-gnothach agus neach-fialaidheachd às na Stàitean Aonaichte a th' ann an William Henry “Bill” Gates III (Seattle, 28 an Dàmhair 1955). 'S e neach-cathrach de Microsoft Corporation a th' ann cuideachd. Gu rèidh, tha e fear den daoine nas beartaiche anns an t-saoghal [1]. Thòisich e Microsoft ann an 1976 còmhla ri Paul Allen [2]. Tha prìs an companaidh mu $205bn na laithean seo [3]. Ann an 1994, stèidhich e am Bill and Melinda Gates Foundation còmhla ri a bhean, airson a' dèiligeadh le dà rud: slàinte agus feum nan coimhearsnachdan anns am Pacific North West [4]. Leig Gates dheth dreuchd CEO aig Microsoft ann an 2000 ach b' e neach-cathrach a bh' ann fhathast. Ann an 2006, thòisich e ag obair làn thìde leis am Foundation agus na laithean seo tha e neach-cathrach neo-gnìomharrach aig Microsoft.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “The World's Billionaires” aig Forbes.com, a' tarraing 26 An Lùnastal 2011
- ↑ “The History of Microsoft” a' tarraing 26 An Lùnastal 2011
- ↑ “Microsoft Corp” aig am Financial Times a' tarraing 26 An Lùnastal 2011
- ↑ “Foundation Timeline” bho www.gatesfoundation.org a' tarraing 26 An Lùnastal 2011


text:
. . . Bruce Fummey, fear-teagaisg phiosaigs agus matamataig agus dibhearsanaiche a tha air taisbeanadh éibhinn a chur air dòigh do dh’fhéis Iomall Dhùn Éideann air cuspair a tha dlùth r’a chridhe, ionnsachadh na Gàidhlig. Dé thug air sin a dhèanamh?
“Tha mi air a bhith an sàs ann an comadaidh ochd bliadhna a-nis, a’ déiligeadh ri cuspairean a tha cudromach dhomh, teagaisg, eachdraidh na h-Alba agus Burns cho math ris an fhéin-aithne an dà chuid Afraganach agus Albannach a tha agam. Le athair á Gàna agus màthair á Alba bha agam ri bhith car geur le mo theanga nuair a bha mi fàs suas ann am Peairt. Bha mi air son cùrsa cànain a dhèanamh agus roghnaich mi Fraingis an toiseach. Ge-tà, sann a chaidh mi a-steach an dorus ceàrr gu seòmar far an robh iad a’ teagaisg Gàidhlig. Có bha an sin ach am manaidsear agam a bha an sàs sa ghnothach agus leis nach robh mi son a bhith coimhead gòrach, leig mi orm gun deach mi ann a dh’aona-ghnothach air son a’ Ghàidhlig ionnsachadh!
“Chòrd e rium ge-tà agus chum mi orm ga ionnsachadh. Bhiodh sin bho chionn ochd mìosan deug agus tha mi dìreach craicte air a’ Ghàidhlig a-nis.”
Feumaidh gun robh e caran doirbh uaireannan gun móran den chànan a bhith agad ro làimh. Ach ’s dòcha car éibhinn cuideachd?
“Abair e! Is gann gu bheil clas no cùrsa no leabhar nach do dh’fheuch mi bhon uair sin. Is truagh nach eil móran eile tuigsinn cho briagha ’s a tha i. Cha chreid mi nach e an aon deichnear a bhios a’ frithealadh a h-uile clas Gàidhlig air feadh na dùthcha. Chan eil mi fileanta fhathast ach tha mi feuchainn na tha agam a chur gu cleachd cho math ’s as urrainn dhomh.
“Sann sa Bheurla a tha an taisbeanadh ged a tha seòrsa de leasanan beaga Gàidhlig ’na lùib cuideachd. Se an rud as dorra thuigsinn mun Ghàidhlig car son nach eil barrachd Ghaidheal deònach a cleachdadh. Tha cuid dhiubh caran amharasach fhathast. Feumaidh mi aideachadh gu bheil sin air tòrr stuth éibhinn a thoirt dhomh mar sgrìobhaiche comadaidh. Fhads a tha thu a’ bruidhinn riutha ann an Gàidhlig bidh iad a’ cumail sùil ort ann am Beurla, mar gum biodh!”
Bidh Gaelic in the Afternoon ri fhaicinn a h-uile latha bho 2 gu 24 Lùnastal anns a’ Bheehive, Grassmarket.


text:
Louis Pasteur
B’ e ceimigear a bh’ ann an Louis Pasteur.
Rugadh e air an 27mh an Dùbhlachd 1822 ann an Dole, Franche-Comté, an Fhraing. Thug e na ollamh ann an Oilthigh Strasbourg ann an 1848 agus dh'imrich e do Pharis ann an 1857. Stèidhich e an Institiut Pasteur ann an 1887. Chaochail e air an 28mh an t-Sultain 1895 ann am Marnes-la-Coquette.
Tha e ainmeil air sgàth an rannsachadh a rinn e air bitheagan ghabhaltach agus a thaisgealadh làmhachd nam moileciuilean. Canar gur e aon de na daoine as ainmeile ann am meanbh-bhith-eòlas, còmhla ri Ferdinand Cohn agus Robert Koch.


text:
Gàidhlig
Bunachas
Gaeilge mac, Seann Gaeilge macc, Cuimris mab, Seann Chuimris map, Còrnais mab, Breatnais map, mab, Ogham ginideach maqvi: *makko-s, *makvo-s, mac, freumh mak, àraich, Cuimris magu, àraich, altraim, Breatnais maguet: Innd-Eòrpais mak, comas, toradh; Greugais @Gmakrós, fada, @Gmákar, beannaichte; Zend maçanh, mòralachd; Lettic mázu, 's urrainn. Choltaich Kluge Gotais magaths, maid, Seann Bheurla magþ, Beurla maid, na b'fhaide Gotais magus, balach, Lochalannais mögr, a tha, ged-tha, co-cheangailte ris a' Ghaeilge Shin mug (iolra. mogi), tràill. Thàinig na faclan Lochlannach cuideachd à freumh a' ciallachadh "neart, àrdachadh", Greugais @Gmc@nhos, comas, Sanskrit mahas, mòr. Air an adhbhar seo macanta.
Ainmear
mac fireann, ginideach/iolra mic
- pàiste fireannach chuideigin, fear an t-sliochda chuideigin
Faic cuideachd
Eadar-theangachaidhean


text:
Kl. Ianair .ii. f. l. x.iii. Anno Domini m.lxx.uiii.
Lorcan H. Briain do ecaibh.
Lethlobur H. Laidhgnen .i. airdri Airgiall do marbadh la Ruaidri H. Ruadhacan.
Concobur H. Briain ri Telcha Óc & ridamna Erenn do marbadh .i. cum sua uxore do Cenel Binnigh Glinni.
p.514
Dub Esa ingen Amhalgadha comarba Patraic ben righ Airther do ecaibh.
Domnall m. m. Tigernain ri Conmaicne, Cathal m. Domnaill ri Ceniuil Ennai o Ceniul Eogain na h-Innsi .i. i m-madmum Muighi Leini, Concobur H. Donnchadha ridomna Caisil occisi sunt.
Maidm for Uib Cremtainn ria feraib Fernmuighi i Sleibh Fhuait i torchair Goll Claraigh & alii multi.
Ar for Conaillibh ria n-Uibh Meith i torchair m. h-Ui Treodan ri Conaille.


text:
Clade
She possan monophyletagh ee clade; dy ghra myr shen, possan jeant magh jeh un hennayr ynrican as dagh ooilley cloan echey[1]. Cha nod y possan faagail magh cloan erbee. Ayns possan mooar, s'cosoylagh dy bee yn çhennayr chadjin oc marroo, as ymmodee cloan chammah[notey 1] . Cha nel feme erbee ec clade er fir t'er mayrn foast.
Ta bun Greagish ec y fockle: kλάδoς, klados, "banglane".
Aayannoo rang-oardraghey[reagh | edit source]
Cha row cladeyn ec Rang-oardraghey Linnaeagh, as bun y chorys shen caslysyn jalloo-oaylleeagh eddyr organeyn bioag. She keimoalaght neulhoobagh t'ec y chorys Linnaeagh; cha nel ny daa chorys (Rang-oardraghey Linnaeagh as Cladeaght) freggyrtagh, dy feer. Rere rang-oardraghey Linnaeagh, shegin da organe bioag ve ny hoie ayns keimoalaght neulhoobagh dy taxa, as ooilley ny rankyn shoh y ve er: dooie, genus, kynney, oardagh, rang, phylum as reeriaght. Ta'n corys shoh feer ymmydoil son oardraghey, myr sampleyr, çhaglymyn mooarey ayns thieyn-tashtey; ny yei shen, cha nel eh cho mie son taishbyney mooinjerys ta caghlaa rish y traa (trooid aafilley).
Chammah's shen, cha nel organeyn bioag oardraghey ad hene dy caaoil, as myr shen, cha nod ymmyd rankyn ve corrym car y chorys. Cha nel keimyn soit ec cladeyn, as myr shen, foddee oo jannoo clade ec keim erbee.
Notyn[reagh | edit source]
- ↑ Foddee nagh bee shen firrinagh bentyn da clade veg as jeianagh.
Imraaghyn[reagh | edit source]
- ↑ Elizabeth Martin; Robert Hine (2008). "clade", A Dictionary of Biology, Eddyrlhieen, Oxford University Press.


text:
- TIOTAL
- Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar - litir o M.Barr & Co., Glaschu, 1945
- EXTERNAL ID
- HCD_DAVIDBANKS_121
- DEIT
- 5 An Cèitean 1945
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 1471
- KEYWORDS
- West Highland Salmon Fisheries
iasgach a' bhradain mara
bradan
gnìomhachas a' bhradain
bàtaichean iasgaich
iasgach a' bhric
breac
iasgach le lìon
cuibhreannan cogaidh
'S ann o M.Barr & Co. ann an Glaschu, luchd-sholair oilisginean, aodach uisge-dìonach, còtaichean uisge agus sìoda-oilisgin. Bha Seumas Banks o Chompanaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar air sgrìobhadh thuca ag iarraidh gum biodh 12 oilisgin deiseil dhaibh airson seusan 1946, a' fàgail pailteas ùine aig Marr & Co an dèanamh deiseil.
Tha Barr & Co ag innse gum bi dùil aca don 'necessary coupon equivalent' rè ùine. 'S ann mu cheannachd an dèidh an Dàrna Cogaidh a bha seo nuair a chaidh smachd teann fo chuibhreann a chumail air stuth sam bith dèanta le ola. Dh'fheumadh gnìomhachasan iarrtasan a dhèanamh ach an ceannaicheadh iad oilisginean agus bòtannan rubair. Uaireannan dh'fheumadh Seumas Banks liosta a thoirt seachad de dh'ainmean is sheòlaidhean an luchd-obrach aige air am biodh an t-aodach seo mus deidheadh an ceannach troimhe. Ann an litrichean eile, fhuair Banks litir o Roinn an Iasgaich ann an Dùn Èideann anns an robh 17 ceadan ceannach airson bòtannan agus cuideachd teisteanasan cuibhrinn iomchaidh airson 17 oilisgin - cha robh feum air 'permit' orrasan.
West Highland Salmon Fisheries Co Ltd (Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr.)
Ann an 1944 cheannaich Seumas Banks & Mic, Peairt, màl iasgaich a' bhradain aig Oighreachd Chille Mhoire san Eilean Sgitheanach, bho A Powrie & Co, agus chuir e air bhonn a' West Highland Salmon Fisheries Co Ltd' (Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr.) gus am màl obrachadh. Chùm an companaidh a' dol gu ruig 1962 nuair a chaidh a reic gu Coinneach MacMhathain, Port Rìgh.
Nuair a ghabh Banks & Mic thairis am màl bha stèiseanan iasgaich ann an Leathallt, Rigg (Boraraig), Stafainn, Port Rìgh, Camas Tianabhaig, Bail' Meadhanach agus Caisteal Bhròchaill (ann an Ratharsair). Ann an 1956 chaidh Bail' Meadhanach agus Camas Tianabhaig a chur còmhla mar stèisean a' Bhràighe, le triùir ag obair ann, ged a bhiodh ceathrar ag obair mar bu trice sna stèiseanan eile. Bhiodh an companaidh a' cumail mu 28 duine ann an obair gach bliadhna, agus an obair ga thairgse dhan aon fheadhainn gach bliadhna mus fheuchadh an companaidh ri daoine ùra fhastadh.
Bhiodh an seusan a' tòiseachadh fada sa Ghiblean/ tràth sa Chèitean agus a' dol gu deireadh an Lùnastail. Bhiodh grùnn fhireannaich cuideachd gam fastadh ann am mìosan a' gheamhraidh ach an toireadh iad deigh a nìos o dhama an t-Slugain gu bhith air a stòradh san taigh-deighe aig cidhe Phort Rìgh. Bhiodh gach ball den sgioba a' faighinn cùmhnant le fios air tuarastal, sgeama airgid a-bharrachd a bha san amharc agus uairean obrach agus chaidh oilisgin agus bòtannan rubair a thoirt dha.
Chaidh an t-iasg glacte a roinn ann am bradan, bànag agus breac, agus àireamh nam bànag a bu mhotha. Gach bliadhna ghlacadh iad mu 3000 iasg uile-gu-lèir fada sna 1940an agus tràth sna 1950an. Ann an 1957 chaidh an àireamh a bu mhotha a-riamh a ghlacadh - faisg air 10,000 iasg.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Am Maggot, faisg air an Drochaid Dhuibh, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_046
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11085
- KEYWORDS
- am Maggot
Caibeal Naoimh Mhaireid
Àite Waterloo
Sràid na Glìob
Abhainn Nis
taighean tughaidh
Caolshràid Shuttle
Sreath Uaine
Caolshràid Wright
luchd-còmhnaidh a' Mhaggot
air a leagail
taighean anns a' Mhaggot
Luchd-còmhnaidh agus taighean ann an sgìre a' Mhaggot ann an Inbhir Nis. Thug am Maggot, a bha an toiseach na eilean, ainm bho Chaibeal Naoimh Mhaireid, agus bha e suidhichte eadar Àite Waterloo, Sràid na Glìob agus Abhainn Nis. Ro 1910, bha mòran de thaighean tughaidh na sgìre air an leagail, gu h-àraidh an fheadhainn ann an Caolshràid Shuttle, Sreath Uaine, agus Caolshràid Wright. Anns na bliadhnachan a bha ri thighinn, dh'atharraich ainm a' Mhaggot gu am 'Maggot Green'.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Breith nan Uan, Bracadal, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- KIGHF_HF_13_003_006
- ÀITE
- Bracadal
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Bracadal
- LINN
- 1950s
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 42575
- KEYWORDS
- beathaichean
caoraich
cìobairean
croitearan
Tha buidheann fhireannach rim faicinn an seo 's iad air an cruinneachadh mun fhaing ann am Bracadal san Eilean Sgitheanach.
Aig diofar ràith sa bhliadhna 's e an fhaing am prìomh ionad ann am baile croitearachd. Bidh na caoraich a-muigh air a' chnoc 's air a' mhòintich ri feurach tron bhliadhna, agus bidh iad air an cruinneachadh aig an fhaing airson gun tèid rùsgadh, cliopadh, dupadh no tumadh is comharrachadh a dhèanamh. Tha na faingean air an togail le clach neo blocan chruadhtain, no feansaichean, agus geataichean aca gu diofar ceàrn a ghlèidheas na beathaichean 's far an gabh an gluasad bho chèile.
'S e baile croitearachd an taobh an iar an Eilein Sgitheanaich, faisg air an t-Sruthan, a th' ann am Bracadal. 'S e na fireannaich san dealbh, bho chlì gu deas, Pàdraig Caimbeul, Iain MacFhionghain (le uan na làmhan), Bill Streeton (air a' chùl), Donnchadh Stiùbhart agus Calum MacLeòid (air cùl a' ghàrraidh), agus Ali Willie MacNeacail (air a' bheulaibh).
B' aithne dhan a h-uile duine san àite Ali Willie Nicolson, MacNeacail, leis mar a bha a' ruith grunn ghnothachasan, nam measg Stòran Bhracadail, taigh-aoigheachd, ag obair mar an neach-clàraidh sgìreil, agus a' draibheadh bus na sgoile. 'S dòcha gum b' fhèarr a dh'aithnicheadh e air 'The Clarion of Skye', pàipear-naidheachd mìosail aig an robh e an neach-deasachaidh. Ruith am pàipear bho 1951 gu ruig an Cèitean 1957, agus facail-shuaicheantais ainmeil aige 'Onward Skye! Queen of the West'. Thug am pàipear-naidheachd àrd-ùrlar do MhacNeacail gus muinntir an Eilein a bhrosnachadh gu bhith ag iarraidh an cuid chòirean, a bhith a' gabhail uallach airson an àm ri teachd aca fhèin agus a' fuasgladh an duilgheadasan fhèin le 'their own initiative'.


text:
- TIOTAL
- Am Parbh agus an Taigh-solais
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_3809
- ÀITE
- Ceann Dùnaid
- SGÌRE
- Gallaibh a Tuath
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Dùnaid
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 35641
- KEYWORDS
- coasts
Tha taigh-solais a' Phairbh na laighe san àite as fhaide thall air iar-thuath na h-Alba. Tha e cianail duilich do luchd- tadhail faighinn ann, is feum ac' air bàt'-aiseig tarsainn Loch Dhùirinis ach am faigh iad thuige. Chaidh an taigh-solais a thogail ann an 1827-28 leis an innleadair Raibeart MacSteaphain, is chosg e £14,000. Chaidh a dhèanamh fèin-ghluasadach ann an 1998


text:
Ana-gaisgeach
'S e sèorsa de charactar litreachail, caractar ann am film amsaa a tha ann an ana-gaisgeach. Tha e (no i) na phrìomh charactar aig nach eil feartan a tha gu traidiseanta co-cheangailte ri gaisgeach. Mar eisimpleir, faodaidh e a bhith na dhuine gu math cumanta, duine eagalach, no eadhon eucorach; ge-tà, feumaidh co-fhaireachadh a bhith aig an leughadair no neach-coimhid leis.
Eisimpleirean[deasaich | deasaich an tùs]
- Winston Smith ann an 1984 le George Orwell
- Holden Caulfield ann an Catcher in the Rye le J.D. Salinger
- Yossarian ann an Catch-22 le Joseph Heller
- Luke Jackson ann an Cool Hand Luke


text:
Lübeck
‘S e baile mòr air an àirde an iar-thuath na Gearmailte a th’ ann Lübeck (IPA: 'ly:bɛk neo ly:be:k, nas sine). Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1143 leis an Iarla Adolf I. Tha e suidhichte aig 13m os cionn ìre na mara ri taobh na h-aibhne Trave agus ri beulaibh na Baltach, anns an stàit Schleswig-Holstein, 235km air falbh bho Bherlin agus 57km bho Hamburg.[1] ‘S e Kreisfreie Stadt neo baile neo-eisimeileach a th' ann. Le 209,890 daoine a' fuireach anns a’ bhaile, ‘s e an 26mh baile as motha na dùthcha.[2] Dh'obair am peantair Jacob van Utrecht ann an Lübeck.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Thomas Mann (1875 –1955): Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1929.
- Willy Brandt (1913 – 1992): Ceann-suidhe na dùthcha eadar 1969 agus 1974.


text:
- TIOTAL
- Eaglais U. F., Baile Dhubhthaich
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_5903
- ÀITE
- Baile Dhubhthaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Baile Dhubhthaich
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37536
- KEYWORDS
- Sgìre Rois is Chrombaidh
ailtireachd
creideamh
ailtire
ailtirean
Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn na h-Eaglaise Saoire Aonaichte ann am Baile Dhubhthaich, air a bheil Eaglais Paraiste Bhaile Dhubhthaich a-nis.
Chaidh an togalach 'Italianate' seo a thogail ann an 1891-92 agus chaidh a dhealbhadh le Anndra Maitland & a Mhic. Stèidhich Anndra Maitland à Baile Cheith, Siorrachd Bhainbh, an oifis ailtireachd aige ann am Baile Dhubhthaich ann an 1842. Chaidh ainm a' ghnìomhachais atharrachadh gu Anndra Maitland & a Mhic nuair a thàinig Seumas agus Anndra, dithis mhac Mhaitland, a-steach dhan chompanaidh. Dhealbhaich Anndra Maitland an Taigh-òsta Rìoghail ann am Baile Dhubhthaich cuideachd agus na bùthan le stuadhan air stoidhle Tudorach air Àrd-shràid Bhaile Dhubhthaich.
Bha Baile Dhubhthaich na ionad cudromach do thaistealaichean sna meadhan linntean a bha a' tadhal air dust an Naoimh Dhubhthaich, a rugadh ann am Baile Dhubhthaich mu 100 AD. Gu dearbh, tha am baile air ainmeachadh air an Naomh Dubhthach. Bha dust an Naoimh Dhubhthaich an toiseach ann an caibeal bhon 13mh linn air a' mhachair air iomall Bhaile Dhubhthaich, ach chaidh a ghluasad a-rithist gu àite air a bheil an-diugh Eaglais Cholaisteach an Naoimh Dhubhthaich.
Bha comhan an Naoimh Dhubhthaich cuideachd na comraich. Bha a' chomraich, ris an canar 'Girth' Bhaile Dhubhthaich, cho mòr ri aon dusan mìle ceàrnagach agus fo dhìon na h-eaglais. Shir bean, nighean agus piuthar Raibeairt Bhrus comraich an sin ann an 1306, ach chaidh an glacadh agus an toirt seachad do fheachdan Sasannach le Uilleam, Iarla Rois.
Rinn Rìgh Seumas IV na h-Alba co-dhiù 18 taistealan gu comhan an Naoimh Dhubhthaich eadar 1493 agus 1513. Gun teagamh thog iad sin inbhe an àite agus anmoch sna meadhan linntean bha comhan an Naoimh Dhubhthaich air aon de na h-àitean as motha air an robhar a' dèanamh taisteal ann an Alba. Sguir an cleachdadh a bhith a' dèanamh taisteal a Bhaile Dhubhthaich agus a chomhanan eile an dèidh an Ath-leasachaidh ann an 1560.
Gu tric thathar a' cumail a-mach gun deach Baile Dhubhthaich a ghairm na bhorgh rìoghail le Calum a' Chinn Mhòir ann an 1066, ged a chaidh a' chòir-sgrìobhte as tràithe a tha maireann a bhuileachadh le Seumas VI ann an 1587


text:
A h-Àirdeachd Rìoghail A’ Bhana-phrionnsa Rìoghail air a cur an dreuchd mar chiad Sheansalair Oilthigh na Gàidhealtachd is nan Eilean
Cuirear a h-Àirdeachd Rìoghail a’ Bhana-phrionnsa Rìoghail an dreuchd mar chiad Sheansalair Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean aig deas-ghnàth ann an Inbhir Nis an-diugh (Diardaoin 7 Ògmhios.) Tha an tachartas a’ gabhail àite ann an Cathair-eaglais Inbhir Nis feasgar an-diugh.
Aig an deas-ghnàth gheibh a’ Bhana-phrionnsa Rìoghail gùn an t-Seansalair, gùn a chaidh a chruthachadh gu sònraichte airson na dreuchd. Tha na dathan a th’ air a’ ghùn an co-chòrdadh ris an fheadhainn a gheibhear air na gùintean acadaimigeach a th’ aig an oilthigh cheana, is e sin purpaidh is dath an airgid. Tha a ghuailnean sgeadaichte le duilleagan, cnòthan agus cluigeanan calltainn air dhath an airgid. Tha calltainn na shamhla air gliocas ann an seana sgeulan nan Lochlannach is nan Ceilteach.
Is e an Seansalair as ceannard don oilthigh ann an ainm. Ghabh a’ Bhana-phrionna i ris an dreuchd ann an Samhain 2011, an dèidh don bhuidhinn tighinn gu bhith na h-oilthigh ann am Faoilleach na bliadhna sin. Bidh dleastanasan aig a’ Bhana-phrionnsa Rìoghail a bhios an dà chuid deas-ghnàthach agus tosgaireach, agus i a’ riochdachadh an oilthigh san Rìoghachd Aonaichte agus thall thairis.
Is e a bhith a’ buileachadh chaidreachais urramach air an Àrd-ollamh Raibeart MacCarmaig, a bha roimhid na Phrionnsapal, agus air an Àrd-Ollamh Cailean MacAoidh CBE, a bha roimhid na Chathraiche air Bòrd nan Riaghladairean, am measg ciad dhleastanasan A h-Àirdeachd Rìoghail.
Aig an deas-ghnàth gheibh an t-oilthigh na sgrìobhainnean oifigeil airson a ghearradh-airm cuideachd. Agus e air a leigeil ris an t-seachdain sa chaidh, chaidh a dhealbhadh gus eileamaidean cudromach den oilthigh a shealltainn. Bheir an Leòghann-mhorair, Arm-rìgh na h-Alba, an t-oifigear air a bheil uallach airson earraideas ann an Alba, na sgrìobhainnean oifigeil airson a’ ghearradh-airm do a h-Àirdeachd Rìoghail goirid às dèidh dhi gùn an t-Seansalair fhaighinn.
Mar phàirt den deas-ghnàth bidh ceòl bho oileanaich chiùil an oilthigh, agus bho bhuill Orcastra Òigridh na Gàidhealtachd.
Às dèidh do a h-Àirdeachd Rìoghail a bhith air a cur an dreuchd, bidh i aig ceann caismeachd acadaimigeach air Slighe Nis far am bi cuireadh ro aoighean tighinn gu cuirm ghàrraidh. Solaraichidh oileanaich agus luchd-teagaisg aoigheachd bho Cholaiste Mhoireibh UHI, Colaiste na Gàidhealtachd an Iar UHI, Colaiste na Gàidhealtachd a Tuath UHI agus Colaiste Inbhir Nis UHI biadh agus deoch, agus thèid bratach na meirghe Rìoghail a thogail os cionn na h-oifise.
Thig an latha gu crìoch le seirm ghlagan le Luchd-bualaidh Ghlagan Chathair-eaglais Inbhir Nis. Tòisichidh e aig 6f, agus mairidh e fad 45 mionaidean.
Thuirt an t-Àrd-Ollamh Mata MacÌomhair, cathraiche chùirt an oilthigh: “Is e latha sònraichte a th’ ann an seo don oilthigh agus do sgìre na Gàidhealtachd agus nan Eilean.” Tha a’ Bhana-phrionnsa Rìoghail taiceil dhuinn o chionn ùine mhòr. “Thadhail i air tòrr de na h-àrainnean againn mar-thà agus bidh a taic na buannachd mhòr do inbhe an oilthigh.”
Thuirt ministear an fhoghlaim Mìcheal Ruiseal, a bhios an làthair aig an deas-ghnàth: “Tha mi a’ dèanamh fiughar ri bhith a’ faicinn A h-Àirdeachd Rìoghail a’ Bhana-phrionnsa Rìoghail air a cur an dreuchd mar chiad Sheansalair Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean. Is e ceum cudromach eile a th’ ann an seo air slighe an oilthigh ùir agus latha cudromach eile do luchd-obrach agus oileanaich.
“Tha UHI a’ dèanamh obair uile-chudromach san sgìre mar-thà, a’ solar nan sgilean agus nan teisteanasan air a bheil feum aig daoine òga gun a bhith aca ri siubhal na mìltean bhon taigh. Tha seo cudromach do eaconamaidh na Gàidhealtachd agus nan Eilean agus na tha ri tighinn don sgìre san àm ri teachd, agus tha mi cinnteach gum bi tòrr làithean cudromach mar seo aca ri an comharrachadh fhathast.”
Gheibhear fios beò bhon latha anns a’ Bheurla agus a’ Ghàidhlig tro bhiathadh Twitter an oilthigh aig http://twitter.com/ThinkUHI
Neach-conaltraidh nam meadhanan
Susan Szymborski
Oifigear conaltraidh
Fòn: 01463 279222
Post-d: susan.szymborski@uhi.ac.uk


text:
1901
MCMI
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Bhuannaich Sully Prudhomme a' chiad Duais Nobel ann an Litreachas.
- Chaidh La Merced (Coloimbia) a stèidheachadh.
- Chaidh Iturbe (Paraguaidh) a stèidheachadh.
- Chaidh Lawton (Oklahoma) a stèidheachadh.
- Taisgealadh eòrpium le Eugène-Anatole Demarçay
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 16 am Faoilleach - Fulgencio Batista Zaldívar, ann am Banes. Saighdear agus deachdaire à Cùba.
- 1 an Gearran - Clark Gable, ann an Cadiz (Ohio). actair às na Stàitean Aonaichte.
- 15 an Gearran - Murchadh MacPhàrlain - Bàrd Mhealaboist, bàrd Albannach.
- 19 an Gearran - Muhammad Naguib, ann an Khartoum. Saighdear agus Neach-poileataigs às An Èipheit.
- 28 an Gearran - Linus Carl Pauling, ann am Portland. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 18 an Cèitean - Vincent du Vigneaud, ann an Chicago. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 30 an Giblean - Simon Kuznets, ann am Pinsk. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 20 an Lùnasdal - Salvatore Quasimodo, ann am Modica. Ùghdair às An Eadailt.
- 8 an t-Sultain - Hendrik Verwoerd, ann an Amsterdam. Neach-poileataigs à Afraga a Deas.
- 29 an t-Sultain - Enrico Fermi, anns an Ròimh. Fiosagaiche às an Eadailt.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 9 am Faoilleach - Santos Acosta Castillo, ann am Bogotá. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 22 am Faoilleach -Ban-rìgh Bhictoria.
- 27 am Faoilleach - Giuseppe Verdi - ceòladair às An Eadailt.


text:
- TIOTAL
- LMS 13101 air thoiseach air 13106 air trèana faisg air Dùn Chailleann, An t-Iuchar 1932
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_003_490
- ÀITE
- Dùn Chailleann
- SGÌRE
- A' Ghàidhealtachd / Siorrachd Pheairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT: Dùn Chailleann 's Dubhailigh
- DEIT
- 4 An t-Iuchar 1932
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28488
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
LMS 13101 air thoiseach air 13106 air trèana faisg air Dùn Chailleann san Iuchar 1932. 'S e an 12.00 à Peairt a dh'Inbhir Nis a th' anns an t-seirbheis.
'S e locomotaibhean 2-6-0 Hughes Crab (no Horwich Mogul) a th' ann an 13101 agus 13106 le chèile. Chaidh an dealbhachadh le Seòras Hughes agus chaidh 245 a thogail dhan LMS aig an ionadan-obrach ann an Horwich agus Crewe eadar 1926 agus 1932.


text:
- TIOTAL
- Sligh'-uisge aig Cille Chuimein
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0253
- ÀITE
- Cille Chuimein
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Both Fhleisginn 's Obar Thairbh
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32153
- KEYWORDS
- slighean-uisge
Slighe-uisge a' Chaledonian
claisean slighe-uisge
Thomas Telford
innealan-draghaidh
soithichean
longan
bàtaichean
cairtean-puist
Tha a' chairt-puist seo a' sealltainn bàta a' dol tro chlaisean Slighe-uisge a' Chaledonian aig Cille Chuimein Chithear abaid Chille Chuimein air a chùlaibh.
Air gach taobh dhen t-slighe-uisge, chithear daoine ag obrachadh inneal-draghaidh nan claisean. Bha innealan-draghaidh air an cleachdadh gus na claisean a dhùnadh agus fhosgladh mus deach an an siostam innleachdachadh. Bhiodh an luchd-obrach a' coiseachd mun cuairt iomadh turas, a' putadh an inneal-draghaidh fhad 's a bha iad a' dèanamh sin agus dh'fhosgladh agus dhùnadh na geataichean agus na pleadhagan air sgàth sin. Chaidh siostam innleachdachaidh a chur air na claisean anns na 1960an
Tha Slighe-uisge a' Chaledonian a' ceangal a' Chorpaich, faisg air a' Ghearasdan gu Clach na h-Aire, Inbhir Nis agus tha e mu 60 mìle a dh'fhaid. Chaidh a dhèanamh leathainn gu lèor ann an cuid a dh'àiteachan gus am b' urrainn do longan-cogaidh a' Chabhlaich Rìoghail a dhol ann rè Cogaidhean Napòleon. Dh'fhaodadh eathraichean An Caol Arcach, far am biodh mòran stoirmean, agus cabhlach na Frainge a sheachnadh. Tha tòrr dhen t-slighe-uisge a' cleachdadh lochan a bh' ann co-dhiù - Loch Dàbhach Phùr, Loch Nis, Loch Oich agus Loch Lòchaidh. Tha 29 clais air an t-slighe-uisge, man measg sin 'Staighre Neptune', 8 claisean aig Bainbhidh aig ceann an iar an t-slighe-uisge. Chaidh dealbhan a dhèanamh airson an t-slighe-uisge le Seumas Watt ann an 1773, ach cha deach tòiseachadh air gu 1803, agus 's e Jessop agus Telford a dhealbhaich e. Dh'fhosgail pàirt dhe ann an 1822, agus chaidh crìoch a chur air ann an 1843-47.


text:
Vasco da Gama
Is e maraiche Portugach a bha ann am Vasco de Gama (~1469-1525).
Rugadh e mu 1469 aig Sines, port beag ann an Roinn Alemtejo. Chosnaich e ainm maraiche gal dha fhèin trath na bheatha.
Ann an 1497 thill Bartolem Diaz chun na Portagail as deidh boidse a bha air chuairteachadh Ceap nan Stoirm. Chuir Rìgh João roimhe tuilleadh rannsachadh a dhèanamh , ach b'e an ath rìgh, Manoel am Fortunach a chuir an iomairt air coise. Roghainneadh Da Gama a bhith os cionn a' ghnàthach agus air 8mh Iuchair 1497 dh'fhàg e Lisbon le ceithir luing agus 160 daoine. Cha do lorg iad gaoth fàbharach agus chaidh ceithir mìosan seachad mus an do rainig iad Bàgh Naoimh Eilidh. Air cuairteachadh a' cheap agus air cuir sìos cor agus aon "mutiny" ràinig iad Melinda trath an 1498. Is ann an sin a lorg Da Gama piolaid Innseanach agus sheòl e air adhart dhan ear-thuath a' ruigsinn Calicut air 20mh Cheitein 1498.
Bha Zamorin (Righ) na Calicut mì-earbsach de na h-Eòrpaich aig an toiseach agus an greis chaidh e calg dìreach nan aghaidh. Aig a' cheann thall b' fheudar do Da Gama a shabaid a slighe a mach as a' Chala. Bhuannaich a chabhlach air ais gu Lisbōa 's an t-Sultain 1498, a' lorg fàilte mhòr agus urram dhan Admiral. Cho luath 's a b' urrainn dha dh'ullaich Manoel cabhalach de 13 luingean fo stiùir de Pedro Alvarez Cabral agus chaidh an cuir a mach le òrdughan a stèidhich colonaidhean Portugach an India. Sheòl Cabral ro fhada dhan iar agus (air an slighe gus na h-Innseachan) lorg e oir Bhrasail.
Chaidh Da Gama a mach gu Innse da thrup eile, an 1502-03 agus 1524-25. Air an treas sgrìob dh'eug e gu h-obann aig Cochin an Dùbhlachd 1525 [1].
Prìomh Reafrain[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Chambers Encyclopedia, New Edition, Dùn Èideann, 1935
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- GRD: Vasco da Gama (sa Ghàidhlig)


text:
- TIOTAL
- Eilean Iarmain, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- HCD00458
- ÀITE
- Eilean Iarmain
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Slèite
- LINN
- 1940an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12166
- KEYWORDS
- acarsaidean
eileanan
beanntan
bailtean
zoomable
deilbh leudachail
Tha Eilean Iarmain air taobh sear An Eilein Sgitheanaich, a' coimhead thar Linne Shlèite gu cnuic Chnòideairt. 'S e port sgadain trang a bh' anns a' bhàgh uaireigin, is tha taigh-solais, a chaidh a thogail ann an 1857, air an eilean fhathast. Cleas nam bothan a bha a'dol leis an taigh-sholais air an Eilean Bhàn faisg air Caol Loch Aillse, aig aon àm bha na bothain an seo le Gavin Maxwell , ùghdar 'Ring of Bright Water', uaireigin
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Spinazzola
‘S e baile beag ann an ceann a deas na h-Eadailt a th’ ann an Spinazzola (Barese: Spenazzóle, Laideann: Spinacciola neo Statio ad Pinum). Tha e suidhichte faisg air an Abhainn Locone, aig 441m os cionn ìre na mara,[1] eadar Palazzo San Gervasio agus Poggiorsini. Tha am baile am broinn na sgìre (Eadailtis: Provincia) Barletta-Andria-Trani, anns an roinn (Eadailtis: Regione) Puglia, 318km air falbh bhon An Ròimh, prìomh-bhaile na dùthcha, 749km bho Mhilano, 601km bho Phadova, 505km bho Fhirenze agus dìreach 32km bho Gravina in Puglia.[2] Tha 6,870 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile.[3] Bhuineadh am baile seo do Rìoghachd Napoli ro aonadh na h-Eadailt.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Verbania[5]


text:
Air an rèile: ‘Na gabh dragh gheibh sinn tacsi dhut.’
Co-dhiù, stad an trèan aig Hunndaidh, bha mi a’ leughadh nuair a ruith dhithis nighean suas na trannsa gu cheann an trèan: b’ e fìor bhoillsgeadh nearòiseach, boireann loma-làn le bataichean a chaidh seachad orm gu cheann an trèan. Nuair a ràinig iad an doras ud bhuail iad air gu trom ‘s dh’ èibh iad a mach gu làidir ach thòisich an trèan a ghluasad gu Keith. Ruith iad thill iad san aon staing ‘s chaidh iad a mach a sealladh troimh a’ bhad grod far an robh am fàileadh. Lorg iad a’ gheàird ‘s thàinig e a-mach nach robh na dorsan sa mheadhain ag obair idir. Chuir e na na nighinn air dòigh ‘s bha tacsi gam feitheamh ann an Keith.
Chùm an trèan air gu Inbhir Narann gun tachartas eile ach le dorsan briste ‘s chuir sin dragh orm, tha e cugallach cunnartach a ruith trèan le dorsan glaiste shaoil mi.
Sgeulachd bhig eile den rèile ann an 2005. Cha robh a riamh a leithid tachartasan a th’ann nuair a bha ceapairean Rèile Bhreatainn ri reic air a h-uile trèan. Cha robh cunnart ann ach na ceapairean iad-fhèin.
Chuir sin nam chuimhne prògram a chunnaic mi air telebhisean air dè cho cunnartach ‘s a bha feadhainn a’ smaoineachadh gun robh an rèile ‘s na drochaidean as aonais iomradh a’ toirt air dad sam bith eile mar trèanaichean. Sgrìobhaidh mi began mu a dheidhinn a dh’ aithghearr.


text:
Jorge Holguín Jaramillo
B’ e an Seanailear Jorge Marcelo Holguín Jaramillo 30mh (an Dàmhair 1848, Cali) – 2 (am Màrt 1928, Bogotá), na Cheann-suidhe Choloimbia dà thurais. ‘S e stàitire, saighdear agus neach-poileataigs à Coloimbia,[2] agus bha e na cheann-suidhe Choloimbia bhon an t-Ògmhios gu ruige an Lùnasdal 1909, agus an uair bhon an t-Samhain 1921 gu ruige an Lùnasdal 1922 mar neach-ainmichte gach uile turas. Bha an teirm aige ainmichte airson leasachadh Rèile an Tuatha is Rèile a’ Chuain Sèimh agus a bharrachd air sin chuir e ainm dhan Chòrdadh Holguín - Avebury nuair a bha e na mhinistear na Dùthchannan Cèin.[3][4]
Susbaint
Trèanadh agus Cùrsa Beatha anns an Airm[deasaich | deasaich an tùs]
"Na nìthean nach ionnsaich e anns na leabhraichean, dh’ionnsaich e eadar na daoine iad; na rudan nach òl e leis na ùghdairean clasaigeach, fhuair e iad anns a’ bheatha fhèin". Bha Jorge Holguín an sàs anns a’ ghnìomhachas agus bha deagh fhortan aige. Bha deagh fhios aige air na cuspairean eaconamach agus bha eòlaiche air an lagh eadar-nàiseanta. Fhuair e oideachas daonnaire – fhèin-foghlaimichte.
A bharrachd air sin, ‘ s e saighdear cliùiteach a bh’ann. Thug e pàirt anns na cogaidhean sìobhalta ann an 1876 agus 1878 an aghaidh Aquileo Parra Gómez agus chaill e Blàr Puente del Común. A dh’aindeoin sin, chaidh e a dh’ainmeachadh Seanailear air sàilleabh na rudan a rinn e aig Blàr Cruz Colorada anns a’ chogadh dhe 1895.
Sgrìobh esan anns an fhèin-eachdraidh aige: «’S e an cogadh an rud nas uabhasaiche a thachras dhan dhuine. Tha mi a’ cuimhneachadh dìreach an dèidh Bhlàir Enciso, thachairt mi dlùth air a’ bhlàr fhad ‘s a bha mi a’ dèanamh obair iol-fhillte airson an t-Seanaileir Reyes, is chunnaic mi fear dhe na seallaidhean na b’ oillteil gum faod sinn fhaicinn. Eadar a h-uile àlainneachd nàdarra, bha na pàircean làn cuirp is closaich. Bha an fheadhainn fo leòin, leis an cuid chinn is gach uile cnàmh bhriste, a’ caoineadh gu doirbh.>>
Cùrsa Beatha Poileataigeach[deasaich | deasaich an tùs]
Ministear[deasaich | deasaich an tùs]
‘S e fìor dhìonadair a’ Phàrtaidh Tòraidh a bh' ann, dìreach bhon toiseach tòisichidh aige anns a’ poileataigs agus fo armaibh agus le sin fhuair e sreath dhe dreuchdan eadar-dhealaichte.
Bha e na Mhinistear an Ionmhais anns an Riaghaltas aig Rafael Núñez agus fhad ‘s a bha e anns an dreuchd sin rèitich e ais-tharraing nan Aimearaganach bho Phanamá, air an tug iad sealbh ann an 1885.
Bha e os cionn Ministrealachd na Dùthchannan an Cèin rè a’ chinneas aig Miguel Antonio Caro Tovar agus an dèidh bha e na Mhinistear a’ Chogaidh anns na Riaghaltasan aig Manuel Antonio Sanclemente agus Rafael Reyes. An turas sin b’ fheudar dhasan ainm a chur ris a’ Chòrdadh Holguín-Avebury mu co-aonachadh na h-iasadan eadar-nàiseanta aig Coloimbia. Airson an còrdadh a rinn e còmhla ris a’ Mhorair Avebury a dhìon, sgrìobh e an leabhar  > (Bho dlùth air). Rinn an neach-dùbhlain Santiago Perez Triana atharrais airsan anns an leabhar eile air an robh  > (Bho fhada às).
Teaghlach agus Beatha Pearsanta[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh Jorge Holguín Mallarino ann an Cali ann an 1848, mac Vicente Holguín Sánchez agus Maria Josefa Mallarino Ibargüen. Tha e inntinneach gu robh an dithis theaghlach uabhasach làidir anns a’ phoileataigs aig ìre nàiseanta anns an 19mh linn: bha bhràthair athar Manuel María Mallarino agus a bhràthair Carlos Holguín Mallarino air a bhith nan cinn-suidhe na Poblachd. Chuir e a’ chiad chuid fhoghlaim ri taobh an ùghdair Eustaquio Palacios, a sgrìobh "El Alférez Real" agus air an robh Holguín glè dhòigheil.
Phòs e Cecilia Arboleda Mosquera, nighean Julio Arboleda Pombo agus an uair sin Sofía Mosquera Hurtado. Bha dusan duine chloinne aige.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Simón Bolívar • Francisco de Paula Santander • Joaquín Mosquera • Rafael Urdaneta • Domingo Caycedo Santamaría • Jerónimo de Mendoza Galavís • José Ignacio de Márquez Barreto • Pedro Alcántara Herrán • Juan de Dios Aranzazu • Tomás Cipriano de Mosquera • Rufino Cuervo y Barreto • José Hilario López • José María Obando • José María Melo • Tomás Herrera • José de Obaldía • Manuel María Mallarino • Mariano Ospina Rodríguez • Juan José Nieto Gil • Bartolomé Calvo • Leonardo Canal González • Froilán Largacha • Manuel Murillo Toro • José María Rojas Garrido • Santos Acosta Castillo Joaquín Riascos • Santos Gutiérrez Prieto • Eustorgio Salgar • Santiago Pérez de Manosalbas • Aquileo Parra Gómez • Manuel María Ramírez Fortoul • Julián Trujillo Largacha • Rafael Núñez Moledo • Francisco Javier Zaldúa • Clímaco Calderón • José Eusebio Otálora • Ezequiel Hurtado • José María Campo Serrano • Eliseo Payán • Carlos Holguín Mallarino • Miguel Antonio Caro Tovar • Manuel Antonio Sanclemente • José Manuel Marroquín • Rafael Reyes • Diego Lemos • Jorge Holguín Jaramillo • Ramón González Valencia • Carlos E. Restrepo Restrepo • José Vicente Concha • Marco Fidel Suárez • Pedro Nel Ospina Vásquez • Miguel Abadía Méndez • Enrique Olaya Herrera • Alfonso López Pumarejo • Eduardo Santos • Darío Echandía Olaya • Alberto Lleras Camargo • Mariano Ospina Pérez • Laureano Gómez Castro • Roberto Urdaneta Arbeláez • Gustavo Rojas Pinilla • Gabriel París • Guillermo León Valencia • Carlos Lleras Restrepo • Misael Pastrana Borrero • Alfonso López Michelsen • Julio César Turbay Ayala • Belisario Betancur Cuartas • Virgilio Barco Vargas • César Gaviria Trujillo • Ernesto Samper • Carlos Lemos Simmonds • Andrés Pastrana Arango • Álvaro Uribe • Juan Manuel Santos Calderón


text:
Coille Chneagaidh
'S e baile beag agus bealach ann an Siorrachd Pheairt is Cheann Rois a tha ann an Coille Chneagaidh neo Coille Chreithnich (Beurla: Killiecrankie). [1] Tha e ri taobh Abhainn a' Ghearaidh ann an Siorrachd Pheairt, 4 mìltean tuath 'san Iar Thuath bho Baile Cloiche Righ. 'S e seo na co-chomharran aige: 56° 44′ 38″ Tuath agus 3° 46′ 38″ Iar.
Tha "Rathad Mòr a' Ghàidhealtachd" de Seanailear Wade (1732) a' dol tron bhealach mar a tha Rathad-iarainn na Gàidhealtachd (1863). Tha slèibhtean casa, còmhdaichte le coilltean daraich air gach taobh na h-Aibhne, agus do bhrìghe casad nan slèibh, thogadh an rathad-iarainn air fiadotto. Nuair a chaidh ath-leasachadh air an rathad mòr (A9 T) anns na 1980'n chuireadh an rathad ur air fiadotto co-shìnte nas fhada suas an t-slèibh.
Tha Coille Chneagaidh ainmeil cuideachd airson cath, 's an d'fhuair Claverhouse leòn a' bhàis. Ach bha an cath aig Raon Ruairidh faisg air Coille Chneagaidh.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Iain Mac an Tailleir, "Ainmean-Àite", duilleag 71, Pàrlamaid na h-Alba
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NN 913 628


text:
- TIOTAL
- HR 5 'Seafield' agus HR 22 'Aviemore'
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_001_018
- ÀITE
- neo-aithnichte
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 24531
- KEYWORDS
- railway locomotives
Highland Railway locomotives
Highland Railway Society
HRS
Dealbh camara de HR 5 'Seafield' agus HR 22 'Aviemore' gun an trugaichean frithealaidh.
Chaidh an locomotaibh as fhaisg air a' chamara, HR 5 'Seafield' a thogail dha Rèile Snaim Inbhir Nis & Obar Dheathain le Hawthorns à Lìte sa Gearran 1858. Deilbhte le Alasdair Ailean, Stiùireadair Locomotaibhean aig Rèile Meadhan na h-Alba, bha co-chur rothan 2-4-0 aice agus chaidh a togail gu sònraichte airson trafaig bathair. B' i a' chiad tè de sheachd einnseanan air an robh an t-ainm clas 'Seafield'. Chaidh a gluasad gu Rèile na Gàidhealtachd a bha air ùr chruthachadh ann an 1865. Dh'ath-thog an HR i ann an 1880 le siolandairean nas motha agus ainm ùr,'Tain'. Lean i ag obair chun A' Chèitean 1897.
Chaidh HR 22 'Aviemore' a thogail san t-Sultain 1863 le Sarp Stiùbhart à Manchester. Bha i cuideachd air a dealbhadh le Ailean le co-chur rothan 2-4-0, agus chaidh a togail mar fhreagairt aison an fheum airson locomotaibhean a bha comasach air trèanaichean bathair a tharraing air an t-slighe ùr gu deas. B' i aon de dheich einnseanan a bha a' dèanamh suas clas'18'. Dh'ath-thog Rèile na Gàidhealtachd HR 22 le siolandairean nas motha sa Mhàrt 1873 agus a-rithist san Lùnastal 1876 mus deach a toirt a-mach à seirbheis ann an 1896


text:
Bermuda
'S e dùthaich eileanach anns a’ Chuan Siar a tha ann am Bearmùda neo Bearmiùda (Beurla: Bermuda). Tha i na laighe aig astar 1770 cilemeatair san taobh an ear na Stàitean Aonaichte agus 1350 cilemeatair deas air Halifax , Alba Nuadh. Tha Hamilton na phrìomh-bhaile aice.
'S e Bermuda aon de na British overseas territory as sine a tha ann an.
Tha an eaconomaidh gu math làidir ann am Bermuda, gu h-àraidh anns an roinn ionmhasail agus ann an roinn na turasachd.
Mar sin dheth bha an Làn-thoradh dùthchail gach pearsa (GDP) am fear as àirde air feadh an t-Saoghail anns a’ bhliadhna 2005.
Tha Bermuda cliùiteach airson na Bermuda shorts agus am Bermuda triangle.


text:
- TIOTAL
- Luchd-baidhsagail ann an Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00254
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11979
- KEYWORDS
- bailtean
baidhsagail
daoine
bùthan
Tha luchd nam baidhsagail a' tighinn timcheall an oisein mu choinneimh bùth-chungaidhean an dealbhadair Donnchadh Mac a' Phearsain, far a bheil Rathad an Stèisein is A' Phrìomh Rathad ann an Caol Loch Aillse a' coinneachadh. Tha Banca na h-Alba is Oifis a' Phuist anns na togalaichean cloiche os cionn na sràide, agus 's e Stòr Pioneer, le Alasdair MacRath, a th'anns an togalach de dh'iarann preasach ann am meadhan na deilbh
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives