text:
No Bob Dylan mar a chanas iad uaireannan. Co-dhiù, a-rèir Scotland on Sunday rinn Rody Gorman eadar-theangachadh air grunn oran Dylan. Chuir cudeigin iomradh air sin air iomairtean Gàidhlig thall aig buidhinn Yahoo. Greis às dèidh sin thàinig beachd a-steach a tha caran conspaideachd. Fhuair mi cead bhon sgriobhadair gus a’ bheachd a tha sin a chur air mo bhlòg agus seo e:
'Re: [Iomairtean_Gaidhlig] Bob Dylan sa Ghaidhlig
Dà chorrag an àird -- no sìos an amhaich -- hiùùùaidh- do sin.
Eadar-theangachaidhean a-rithist.
Ceist: Carson, ma tha iad cho clever, nach b' urrainn dhaibh deagh òran blues a sgrìobhadh sa Ghàidhlig? Oran a leigeadh le deagh sheinneadairean bhlues Gàidhealach (tha fios gu bheil iad ann) beagan h-ùitidh-cù a dhèanamh?
Agus carson nach b' urrainn dhaibh modhanan a tha dà-rìreabh ùr a leasachadh?
Freagairt: Tha a h-uile ni 'cruthachail' a bhios daoine a' dèanamh sa Ghàidhlig steidhichte air a' Bheurla. Cha sheas bàrdachd ùr gun eadar-theangachaidhean Beurla ri taobh. Chan eil Gàidhlig aig luchd ionnsachaidh ach anns an inntinn, chan ann air feadh na bodhaig. Agus chan e daoine le Gàidhlig a bhios a' ceannachd stuthan 'Gàidhlig' co-dhiù ach truaghanan bochd a bhios a' leantainn fasain. Dar a thig atharrachadh air fasan, thig am malairt gu crioch.
"Ancient language" gu dearbh. Ancient clichés. Cauld cac het up, a-rithist is a-rithist.
Carson a tha sin? Carson a daoine cho acrach air sgudal is cac is stuthan caithte?
Chan eil iad dà-rìreabh acrach air cac ach sin am biadhadh is àbhaisteach dhaibh. 'S e tha iad acrach air ach cliù. Sin an aisling Sasannach/Amaraganach. Feumas cliù a bhith ann do dhaoine no cothrom air nan inntinn co-dhiù agus ni iad rud sam bith. Feumas e bhith saor agus feumas e bhith suarach.
Seall! Tha sinn a' biadhadh daoine air burgars gan dèanamh le feòil a thàinig a crodh a chaidh am biadhadh le eanchainn is le greallaich chrodh eile. Nach clever sin?
Chan e. 'S e adhbhar iomadach galar nach fhaca sinn riamh roimhe. Bàà-óó ars a bhò agus i air chuthach ùr.'
Uill, ged ’s a tha mi air a bhith a’ dèanamh eadar-theangachaidh bho àm gu àm air stuth beurlach neònach (ach cha bhiodh sin dhan aon ìre phongail a tha aig Rody Gorman) tha mi ag aontachadh le mòran den bheachd ud a bha ri fhaighinn aig Yahoo. Tha Gàidhlig beò agus tha i pàirt den t-saoghal a th’ againn an-diugh agus aig an aon àm tha i air a bhith aig iomall a h-uile càil o chionn fhada agus leis a sin tha i tarraingeach dhomhsa. Chan eil i a’ chànan a tha a’ phutadh a h-uile càil cracte air adhart gu leir-sgrios a h-uile creutair agus gnè, 's e sin an t-àite a tha aig a’ bheurla. Ma dh’fhaoidte gur e duine cracte a th’ annamsa ach tha Gàidhlig mar phàirt de ‘antidote’ phearsanta an aghaidh a h-uile càil a tha sin. Chan eil ann an Gàidhlig ach aon den 7,000 cànanan a tha fhathast beò san t-saoghal agus a rèir na h-eòlaichean tha aon den chànanan ud a’ bàsachadh a h-uile seachainn.
Ann a bhith ag ionnsachadh Gàidhlig tha mi an dòchas gum bi mi a’ sabaid an aghaidh a’ chinn-uidhe leir-sgrìos a tha sin. A bharrachd air sin tha mi a’ ceannach uighean raon-saor agus chan eil car agam. Tha mi ag èisteachd ri Runrig agus Bob Dylan
Tha na h-amannan ag atharrachadh.
Bi mi air falbh airson greis a-nis, chì mi ann an cola-deug sibh. Tìoraidh
PS Ma tha beachd agad, carson nach cuir e a-steach thall aig iomairtean Gàidhlig no tòisich do bhlòg fhèin sa Gàidhlig. Carson nach tèid an aghaidh an t-sruth, chan eil ach do làmh a chur air ràmh didsiotach. Ma sgrìobhas tu e, leughaidh mi e agus ma dh' fhaoidte gum bi feadhainn eile a tha a' crochadh air a h-uile ceàrn den choimhearsnachd Ghàidhlig 'mas fhìor' a' toirt sùil air .


c: text/html

text:
Beanntan Sierra Nevada
Tha Sierra Nevada a' ciallachadh "Bioran sneachdach" sa Spàinntis agus sin a chanas iad ri sreath de bheanntan àirde ann an California sna Stàitean Aonaichte. 'S iad sin na beanntan as àirde sna Stàitean Aonaichte taobh a-muigh Alasga.
Cruinn-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
Tha beanntan Sierra Nevada a' sìneadh còrr 's 400 mìle bho dheas gu tuath, eadar Bealach Fredonyer sa cheann a tuath 's Bealach Tehachapi sa cheann a deas. Air an taobh siar, tha an Gleann Mòr (Great Valley) ann 's air an taobh sear, an Great Basin 's an gleann Owen.
Bhon iar chun an ear, tha na Sierra Nevada ag èiridh mean air mhean chun an oir an ear 's an uair sin thèid iad sìos gu cas. Agus tha na beanntan nas àirde mar a thèid thu bho thuath gu deas. Sa cheann a tuath, faisge air Loch Tahoe, tha iad a' sreap suas ri 10,000 troigh os cionn na mara. 300 mìle gu deas, tha iad a' dol seachad air 14,000 troigh os cionn na mara.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kl.
Sluaccadh mor diar loisccedh Muma a n-áon lo la Maolseclainn mac Maolruanaidh co feraibh Erenn co ttugsad maidm for feraib Muman oc Carn Lugdach gur faccbadh ann Máolcróin mac Muiredhaigh leithrí na n-Dése. Tucc Maelseclainn gialla Muman ó Comur Trí nUisce co Innsi Tarbna iar n-Érinn & o Dún Cermna co hArainn nAirthir.
Ceallach mac Guaire rí Laighen Dessgabair .i. Ui Cinnsiolaigh moritur.
Maidm ria Cerball & ria n-Iomar a ccrich Aradh Tire for Cinel Fiachach go Gall-Gaoidhealaibh Leithe Cuinn .i. .cccc. ar se míle a lin side.
Kl.
Suarlech ab Achaidh Bo quieuit.
Faolgus ab Ruis Cre quieuit.
Rigdail maithe Erenn og Raith Aodha meic Bric um Maelseclainn rí Temra & um Fethgna comarba Padraig et im Suarrlech comurba Finnein {MS folio 190va(283a)}ag denamh shithe et caoincomraic fer n-Erenn conidh
p.132ánd do rad Cerball ríOsraighe i ndilsi fri Leth Cuinn & ro gaid Maolgúala mac Dondgaili {.i. ri Muman} a dilsi.
Maolguala rí Muman a Normandís occissus est lapidibus.
Kl.
Sloicchedh Laighen et Mumhan et Connacht et H. Néill an deisgeirt isa fochla la Maolseclain rí Temra co ndesidh ag Maigh Duma a ccomfocus Áird Macha co forbart Aodh mac Néll & Flann mac Conaing an dunadh a n-aidchi cor marbsat daoini for lár an dunaidh & ro meabadh for Aedh go ffargaib ile.
Kl.
Inradh Midhe d'Aodh {.i. Finnliath} mac Neill Caille co n-Galloibh.
Gormlaith ingen Donnchadha rigan Gaoidheal iar n-aithrighe do héc.
Cath Droma da Maighe la Maolseclainn mac Maolruanaidh ar Gallaibh Atha Chath.
Kl.
Domnall mac Elphin rex Pictorum.
Sloiccedh la Aodh mac Néll la rígh Ailigh et la Flann mac Conaing do indradh Midhe.
Dalach mac Maoil{MS folio 190vb(283b)}raitte ab Cluana Iraird quieuit.
Maolseclainn mac Maolruanaidh ri Erend uile .ii. Kl. Decimbris .iii. feria anno regni sui .xui. defunctus est.
Ruarcc mac Broin [...] iugulatus est ó Ibh Néll.
Aodh Finnliath mac Neill regnare incipit.


text:
p.564
Aois Criost, naoi c-céd trí.
An seachtmhadh bliadhain fichet do Fhland.
Maol Martain, abb Lughmhaidh.
Diarmaid, abb Daire Calgaigh.
Corbmac, abb Droma Móire.
& Suibhne, mac Duibh Da Bhoirent, prióir Cille Dara, d'ég.
Maol Occhrai, mac Conghalaigh, tighearna Locha Gabhar, do mharbhadh la Fogartach, mac Tolaircc.
Cath Bhealaigh Mughna ria f-Flann mac Maoil Sechlainn, rí
p.566Ereann, & ria c-Cerbhall, mac Muireigein, rí Laighen, & ria c-Cathal, mac Conchobhair, rí Connacht for Corbmac mac Cuilennáin, rí Caisil. Ro meabhaidh
p.568an cath for Corbmac & at-rochair féin ann, gér bo liacha thuitim, uair rí, easpucc, angcoire, scribhnidh, & egnaidh derscaighthe isin m-berla Scoiteccdha esidhe. At iad na saer-clanna torcratar imaille fris. Foghartach, .i. eccnaidhe mac Suibhne, tighearna Ciarraighe Cuirche, Ceallach mac Cearbhaill, tighearna Osraighe, Maol Gorm, tighearna Ciarraighe Luachra, Maol Mórdha, tighearna Raithlinne, Ailell, mac Eoghain, abb Trín Corcaighe, Colman, abb Cind Éittigh, & tighearna Corca Duibhne, & aroile saor-clanna cenmotát-sidhe go sé mílibh h-i maille friú. As dia foraithmet-sin ro ráidheadh indso la Dallán mac Móire,
p.570
As do bliadhain báis Corbmaic ro ráidheadh bheós,
- Corbmac Feimhin Fogartach,
Colmán, Ceallach, cruaidh n-ughra,
at-bathsat co n-il-mhilibh,
h-i c-cath Bealaigh muadh Mughna.
- Flann Teamhra don Taillten-mhaigh,
Cearbhall don Carmain cin ach,
h-i sepdecim September,
cloiset cath cétaibh iolach.
- An t-epscop, an t-anmchara,
an suí ba sochla fordharc,
rí Caisil, ri Iarmhumhan
a Dhé dirsan do Chorbmac.
Fiach ua Ugfadhan, ó Denlis, as é ro dhíchenn Corbmac.
- O genair Iosa do nimh,
a trí, naoi c-céd do bliadhnaibh,
co bás Corbmaic comhal n-glan,
ba liach a écc rí Mumhan.
Slóighedh la Cenel n-Eoghain .i. la Domhnall, mac Aodha, & la Niall, mac Aodha, co ro loiscceadh Tlachtgha leó.
Cnáimheini, mac Maenaigh, tighearna Ele, d'ég.
Aois Criost, naoi c-céd a cethair.
An t-ochtmhadh bliadhain fichet do Fhland.
Ruadhan, epscop Luscan.
& Cumascach, mac Ailella, fertigis Arda Macha, d'ég.
Mughroin, mac Sochlachain, tighearna Ua Máine, d'ég.
Amhalgaidh, mac Congalaigh, tanaisi Bregh, & Flann, a bhrathair, do mharbhadh lá Conaillibh Muirtheimhne.
Colmán, mac Cionaith, tighearna Ciarraighe Luachra, do écc.
Daimh liacc Cluana Mic Nóis do dhénamh lasin rícch Flann Sionna, & lá Colmán Conaillech.
Bec ua Lethlobhair, tighearna Dál n-Araidhe, d'ég. As dó ro ráidhedh,
p.572
- Ard-scél scailti lang lir,
foruair mór n-uilc is n-imhnidh,
nad mair orgais druach dil,
cloth ruire Tuaighe Inbhir.
Cearbhall, mac Muireigéin, rí Laighen do mharbhadh. As occa eccaíne ro ráidheadh,
- Mór liach Life longach,
gan Cearbhall cubhaigh ceileach,
fear fial fosaidh forbharach,
dia b-foghnadh Eriu éimhech.
- Liach liom-sa Cnoc Almhaine,
agus Ailleann cen ócca,
liach lem Carman, nocha cel,
agus fér dar a rótta.
- Nírbhó cian a shaoghal-somh,
d'aithle Corbmaic ro cuilleadh,
lá co leith, ní maoil-riaghail,
agus aoin-bliadhain cen fuilleadh.
- Ermach righe ró-ghlaine
rí Laighean línibh laechradh,
dirsan all n-ard n-Almhaine
do dhol i set serbh saethrach.
- Saeth la setaibh sorchaidhe
flaith nár Náis noithigh niarsna,
ro traetha dronga dorchaidhe,
ba moo liachaibh an liachsa.
Do Cerbhall bheos,
Gormlaith ad-bert
- Ba congbhaidh Cerbhall do ghrés,
ba sobraidh a bhes co bás,
in ro baí dia cert gan cíos,
taircheall asa nert fri Nás.
- Olc formsa commaoin an dá Ghall,
marbsat Niall agus Cearbhall,
Cerbhall la h-Ulb comal n-gle,
Niall Glundubh la h-Amhlaidhe.
p.574
h-I Cill Corbbáin ro h-adhnaiceadh Cerbhall, amhail as-berar,
- Failet noi righ, réim n-ágha,
h-i c-cill n-an fo neimh riamhdha,
Muireccan, maen gan mearbhall,
Cellach is Cerbhall ciallda.
- Colman, Broen, is Bran beodha,
Find, Faolan, Dunchadh dána,
h-i Cill Chorbáin, ro chuala,
ro claitti a n-uagha ágha.
Aois Criost, naoi c-céd a cúig.
A naoi fichet do Fhlann.
Maol Mordha, airchindech Tíre Dá Ghlas, d'ég.
Uallachán, mac Cathail, tanaisi Ua Failghe, do mharbhadh.
Cath Maighe Cumma ria Flann, mac Maoil Seachlainn, & ria mhacaibh for Fiora Brefne, in ro marbhadh Flann, mac Tighearnáin, tighearna Breifne, & a mhac, & sochaidhe do shaor-chlandaibh oile a maille ré trí mhíle do thuitim amaille friu isin cath-sin.
Cobhlach la Domhnall ua Maoilechlainn, & la h-Indreachtach, mac Conchobhair, for Loch Deirgderc, co ro raeinset for cobhlach Mumhan, & ro marbhadh sochaidhe mór leó.
Airdhe n-iongnadh do thochar an bliadhain-si .i. di gréin d'faicsin for a rith i maille i n-oen-ló.
Derthech Maighe Eo do losccadh.
Aodh, mac Maol Patraicc, tighearna Ua f-Fiachrach, do mharbhadh la Niall, mac Aedha.
Buadhach, mac Mothla, tanaisi na n-Déisi, d'écc.
Aois Criost, naoi c-céd a sé.
An deachmhadh bliadhain fichet do Fhlann.
Etigén, mac Finghin, abb Treóit, d'ég.
Fogartach, mac Cele, tighearna Ua Mic Uais, d'ég.
Aedh, mac Duibhghiolla, tighearna Ua n-Dróna na t-Trí Maighe, tanaisi Ua c-Ceinnselaigh, do mharbhadh la h-Uibh Bairrche. As do ro ráidheadh:
p.576
- A ócca Ailbhi aini,
caoinídh rí Sláine saoire,
ercbaidh Aodh buidhnech Berbha,
coirí for Ferna faeine.
- Fearna Mór milibh dagh-rath,
nis-ránaic ar madh cuimhneach,
marbhán badh ergna alladh,
ó ro bith Bran Dubh buídhneach.
- Ro faith mo dín mo ditiu,
rí na rígh reidhedh rótu,
is suaithnidh for Ráith Aedháin
Aedh i n-éccaibh, a óccu.
Dunlaing, mac Coirpre, rídhamhna Laighen, d'ég.
Domhnall, mac Aodha Finnléith, tighearna Ailigh, do ghabháil bachla.
Gaíthine, mac Aughrain, tanaisi Laigisi, d'ég.
Buadach, mac Gusain, tanaisi Ua m-Bairrce Tíre d'eg.
Dianimh, inghen Duibhghiolla, bain-chéile Dunlaing, d'ég, dia n-ebradh,
- Dianimh dín ár n-deini,
ros-cacht greimm righ na n-dúile,
dirsan taebh settu suaithnidh,
do bheith i n-uair tigh úire.
Aois Criost, naoi c-céd a seacht.
A h-aon triocha do Fhlann.
Fionnachta epscop d'écc.
Corbmac, epscop Saighre, d'ég.
Maol Brighde, mac Maol Domhnaigh, abb Liss Móir.
& Flann, mac Laoighe, abb Corcaighe, d'écc.
Sárucchadh Arda Macha la Cernachán, mac Duilgen, .i. cimbidh do bhreith as in cill, & a bhádhadh h-i Loch Cirr fri h-Ard Macha aniar. Cernachán do bhádhadh la Niall, mac Aodha, righ an Tuaisceirt isin loch cédna h-i c-cionaidh sáraighthe
p.578Padraicc.
Ruarc, mac Maol Fabhaill, tighearna Cairrge Brachaidhe, d'ég.
Muiredhach, mac Mughróin, tighearna Cloinne Cathail, d'ég.
Aois Criost, naoi c-céd a h-ocht.
A dó triocha do Fhlann.
Tiopraite, mac Maoil Find, epscop & abb Imleacha Iubhair, d'ég.
Muiredhach, mac Corbmaic, abb Droma Inesclainn.
& Gairbhith, mac Maoil Mórdha, tanaisi Conaille Muirthemhne, d'orgain i proinntigh Droma Inesclainn, lá Conghalach, mac Gairbhith, tighearna Conaille Muirteimhne. As do eccaíne Muiredhaigh do ráidhedh,
- Muiredhach,
ciodh ná caoinidh, a chaomha,
as damhna do dhuinibáth
as nél co nimhe naomha.
- Mór d'easbaidh an t-oirdnidhe
mac Corbmaic milibh maisi,
an mionn foroll foirglidhe,
ba caineall gacha claisi.
Sochlachán mac Diarmada, tighearna Ua Maine, d'ég h-i c-cleírcecht.
Cleirchein, mac Murchadha, tighearna Ua m-Briuin Seola, d'ég.
Cuilennan, mac Maol Brighde, d'ég.
Conghalach, mac Gairbhith, tighearna Conaille Muirthemhne, do mharbhadh la Conaillibh feísin isin nómhadh mís iar n-argain an taighe abbaidh i n-Druim Inescclainn for Maol Mordha & for Muiredhach, mac Corbmaic, abb Droma Inesclainn.
Cath-raeinedh ria n-Gallaibh for fhoirinn nochobhlach d'Ulltaibh i n-airer Saxan, dú i t-torcratar ile im Cumasccach, mac Maoil Moicherghe, tanaisi Leithe Chathail.
Maol Brighde, mac Tornáin, do dhol i Mumhain do fhuaslaccadh ailithir do Bhreathnaibh.
p.580
Aois Criost, naoi c-céd a naoi.
An treas bhliadhain triochat do Fhlann.
Tiopraitte, epscop Cluana h-Eidhnech.
& Maol M'Aedhocc, abb Droma Móir, d'ég.
Litheach, abb Cluana h-Eidneach.
& Maol Caisil, abb Mungarat, d'écc.
Cath-raoineadh occ Gulbain Guirt ria Niall n-Glundubh, mac n-Aodha Finnleith for Connachtaibh .i. for Maol Cluiche, mac Conchobhair, dú i t-torchair ár Connacht, im Maol Cluiche feísin co sochaidhibh oile do shoi-chenélaibh.
Iomaireag ria Maol Mithidh, mac Flannaccáin, & ria n-Donnchadh ua Maoileachlainn for Lorcán, mac Dúnchadha, & for Fogartach, mac Tolaircc, co Laighnibh leó, in ro marbhadh daoine iomet, & in ro h-erghabhadh sochaidhe mór.
Mael Patraicc, mac Flathrai, tighearna Ratha Tamhnaighe, d'ég.
Aois Criost, naoi c-céd a deich.
An cethramhadh bliadhain dég ar fhichit do Fhlann.
Guill do thecht i nd-Erinn go ro ghabhsat h-i Port Lairghe.
Sloigheadh an Fhochla, & Uladh uile im Niall Glúndubh mac Aodha i Midhe, go Greallaigh n-Eillte go raoimhidh forrae ann ria Flann Sionna cona macaibh airm i t-torcratar dream dia c-caomhaibh im Fearghal, mac Aonghusa, mic Maoile Dúin, & im Maol Mordha mac n-Eremhóin, mic Aedha, d'Ultaibh, & im h-Erudan, mac Gairbhith, flaith Ua m-Bresail & im Diarmaid, mac Sealbhaich, tighearna Dail Riatta, & im Maol Muire, mac Flannaccáin, tighearna Fearnmhaighe, & im Domhnall, mac Gairbhith, tighearna Conaille, & im Connican, mc Airechtaigh, & im Corbmac, mac Indreachtaigh, tighearna Ciaraighe, & aroile saor-chlanna cenmothát-sidhe. As don chath-si at-rubradh,
- Brón do Ghrellaigh Ellti h-uair,
fuaramar cuain ina táibh,
as-bert Corbmac fri Niall
nach an leccar siar tiagam sair.
p.582
Aois Criost, naoi c-céd a h-aon n-dég.
An cúigeadh bliadhain dég ar fichit do Fhlann.
Indreadh Deisceart Bregh, & Descert Ciannachta lá Flann, mac Maoilechlainn.
Maol Brighde, mac Geibhleacháin, tighearna Conaille, do mharbhadh la h-Uibh Eathach isin cethramhadh mí iar n-gabháil toisighechta dhó.
Oenghas, mac Floinn, mic Maoilechlainn, righdhamhna Ereann, do ghuin i n-Grellaigh Ellte la Cern, mac Birnn, & a écc a c-cionn sesccat la iaramh. Conadh dia dhearbhadh do ráidheadh,
- Beannacht for láimh Cirnn, mic Birnn,
ro marbh Aenghas find-muadh Fáil,
maith ind orrain gaisccidh geir
díoghail Aedhaa Ollain áin.
Domhnall, mac Aedha .i. Aedh Findliath mic Néill, tighearna Ailigh, d'ég h-i c-cleircecht, iar n-deig-bhethaidh. Conadh accá éccaoine, & acc eccaoine Aongusa do-ráidheadh,
- O ghein Críost, crí co n-uagaibh,
co bás Domhnaill, iar settaibh
séd is deach na fáccaibh,
aen-bhliadhain dég ar naoi c-cédaibh.
- Airisne na bliadhna-sa
troim-cheó do Bhanba brainigh,
Aenghas Midhe an mor-ghlonnach,
Domhnall, mac Aeda Ailig.
- Nocha ro chin d'Ereannchaibh
mac amhail Aonghus Codhail,
is na reibh déidhenchaibh
righlách fo Domhnall Dobhail.
- Trom-chumha do Ghaoidhelaibh,
tamhatar ind airigh-sin,
dias tosaigh ind earraig-se,
bidhail is na h-airisnibh.
Aois Criost, naoi c-céd a dó décc.
An sesedh bliadhain décc ar fhichit do Fhlann.
Maol Ciaráin, mac Eochacáin, abb Cluana h-Eois & Mucnamha,
p.584d'ég. Dalta Fethgna eisidhe.
Slóicched lá Niall, mac Aedha Finnleíth h-i n-Dal Araidhe h-i mí Iun do sunnradh. Loingsech ua Lethlobhair, tighearna Dal n-Araidhe, dia t-tarrachtain occ Freghabhail, & ro sraoineadh ria Niall fair co farccaibh a bráthair isin lorcc .i. Flathruae ua Lethlobhair. Aodh, mac Eochagáin, rí An Coiccidh, & Loingsech ua Lethlobhair dia lenmhain iaramh go Cárn Ereann, & Niall do bhriseadh forra dorídhisi, & Cerran mac Colmáin, toisech Chenél Mailce, & mac Allacáin, mic Laichtein, do mharbhadh & Dubhghall mac Aedha, mic Eochagáin, do chréchtnucchadh co mór, & drong mór d'Ulltoibh do mharbhadh isin iarmhóirecht-sin cenmothát na deagh-daoine-sin. Sidh do dhenamh iar sin h-i Calainn Nouember etir Niall, tighearna Oiligh, & Aedh, rí An Choiccid, occ Tealach Occ.
Nocobhlach mór do Ghallaibh do thocht go Loch Da Chaoch, go ro gabhsat longport and.


text:
*** Mòd Nàiseanta Rìoghail, 10 - 18 Dàmhair 2014, Inbhir Nis. Tha a’ chuid as motha de na tachartasan againn a’ gabhail àite ann an Cùirt Eden, Inbhir Nis. Cuiribh fòn thugainn air 01463 709 705 airson tuilleadh fiosrachadh. ***
‘S e An Comunn Gàidhealach am buidhnean as sinne ‘s aithnichte ann an saoghal na Gàidhlig. Bhon a chaidh a stèidheachadh san Òban ann an 1891, tha I air cliù a dhearbhadh ann an teagaisg, ionnsachadh agus cleachdadh a’ chànain agus air brosnachadh a thoirt dha leudachadh litreachas, eachdraidh, ceòl agus ealain na Gàidhlig.
Leis a’ Mhòd Nàiseanta Rìoghail fo sgèith agus obair leasachaidh sna coimhearsnachdan a’ dol am meud, tha An Comunn fhathast a’ daingneachadh na amais a bhith a’ brosnachadh agus a’ neartachadh cànan, cultar, eachdraidh agus dualchas na Gàidhlig aig ìrean ionadail, nàiseanta agus eadar-nàiseanta


text:
An Eriskay Love Lilt : Gradh Geal Mo Chridh
So sad am I without thee, dear harp of my heart.
When I am lonely, love's light will surely
find the old pathway to thee.
Chorus
Bheir mi òro bhan o, Bheir mi òro bhan i,
Bheir mi òru o ho, 'S mi tha bronach's tu'm dhith.
'S iomadh oidhche fliuch is fuar
Ghabh mi cuairt is mi leam fhin,
Gus an d'rainig mi'n t-àit
Far'n robh gradh geal mo chridh.
Chorus
'Na mo chlàrsaich cha robh ceòl
'Na mo mheoirean cha robh àgh,
Rinn do phògsa mo leon,
Fhuair mi Eolas an dàin.
Chorus


text:
George Washington
Airson aistean eile, faic Washington
Bha George Washington air leth cudthromach ann an tràth-eachdraidh nan Stàitean Aonaichte. Bha e na cheannard cudthromach os cionn feachdan Ameireaganach ann an Cogadh nan Seachd Bliadhna (1754-1763) an aghaidh nam feachdan Fraingeach ann an Ameireagaigh.
Aig àm an Ar-a-mach Ameireaganach (1775-1783), bha George Washington na Sheanailear os cionn nam feachdan Ameireaganach an aghaidh nam feachdan Breatannach.
Bu chiad cheann-suidhe nan Stàitean Aonaichte e (1789-1797).
Susbaint
Òige[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh George Washington air 22 an Gearran, 1732 air fearainn a theaghlaich ann an Westmoreland County, Virginia. Ann an 1748, bha e mar-thà na fhear-thomhais talmhainn agus ann an 1749 fhuair e dreuchd mar fhear-thomhais talmhainn ann an sgìre a bh’ air ùr-chruthachadh, Culpeper County. Bha e mar dhleastanas dhà cuideachd a bhith a’ stiùireadh trèanadh a’ mhailisidh ionadail.
Cogadh nan Seachd Bliadhna (no “Cogadh nam Fraingeach ’s nan Innseanach Ruadh”)[deasaich | deasaich an tùs]
Ann an 1753, thòisich an Fhraing air sreath de dhùin a thogail sa sgìre Ohio a bha na laighe mun iar, air taobh thall nam Beanntan Appalaiseanach. B’ e an rùn aca an ceangal eadar Louisiana ’s Canada a dhaingneachadh. Ach bha tagraidhean aig na tìrean-imrich Breatannaich, Virginia agus Pennsylvania, air na dearbh sgìrean. Chaidh George Washington a chur a dh’ionnsaigh nam Fraingeach ann an sgìre Ohio airson faicinn dè cho làidir sa bha iad, agus gus iarraidh orra an sgìre-sa fhàgail cuideachd. Dhiùlt na Fraingich sin a dhèanamh agus an ath-bhliadhna, chaidh Washington a chur air ais dhan sgìre Ohio ach an turas seo os cionn Reiseamaid Virginia a bh’ air ùr-chruthachadh airson ruaig a chuir air na Fraingich. Bhuannaich e ann an còmhraig ri buidhinn bheag de 30 Fraingich air 28 an Chèitean, 1754. An uair sin, thog iad dùn car lag ris an tuirt iad Fort Necessity. An ceann greis, chaidh an cuairteachadh le feachd Fhraingeach ’s b’ fheudar do Washington gèilleadh dhaibh. Leig na Fraingich mu sgaoil e, ach an ath-bhliadhna bha Washington air ais le feachd a bha fo stiùir a’ Sheanaileir Edward Braddock. Thachair iad ri na Fraingich aig blàr Monongahela; chaidh na Fraingich a ruagadh ach chaidh Braddock fhèin a mharbhadh. A dh’aindeoin sin ge-tà, fhuair Washington deagh chliù; chaidh dà each a mharbhadh fodha ’s chaidh ceithir peilearan tron chòta aige.
As t-fhoghar, chaidh Washington a shuidheachadh os cionn feachdan Virginia air fad, agus bha e a-nis mar dhleastanas dhà còrr is 300 mìltean (480 km) de chrìochan a dhìon. Mhair e san dreuchd seo gu 1758. Bu mhiann leis a bhith na oifigear san arm Bhreatannach, ach cha robh na Breatannaich a’ cur mòran suim anns na h-Ameireaganaich agus dhiùlt iad oifigeach a dhèanamh dheth; dh’fhàg e a dhreuchd, thill e dhan tuathanas aige fhèin agus chaidh e an sàs ann am poileataics.
Eadar na Cogaidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Air 6 am Faoilleach, 1759, phòs Washington a’ bhanntrach Martha Dandridge Custis, agus dh’fhuirich iad còmhla aig Mount Vernon. Thog iad an dithis mhac a bh’ aicese mar-thà. Cha robh clann aca riamh còmhla.
Le bhith a’ pòsadh banntrach bheairteach, dh’fhàs oighreachd Washington gu mòr. Fhuair e an treas chuid de na 73km2 a bha ann an sealbh Martha Custis, agus bha e a’ coimhead às dèidh an cuid fearainn às leth clann a mhnà. A bharrachd air a sin, bhiodh e a’ ceannach tuilleadh fearainn dha fhèin agus choisinn e fearann a bharrachd ann an West Virginia air sgàth a sheirbhis sa chogadh. Bha spèis mhòr aig muinntir Virginia dhà agus bha e na dhuine-uasal beairteach. Chaidh a thaghadh airson Pàrlamaid Virginia ann an 1758.
Bha Washington gu mòr an sàs san iomairt an aghaidh na Breatainne. Mar eiseimpleir, ann an 1769 mhol e do Phàrlamaid Virginia casg-malairt a chur air dòigh an aghaidh na Breatainne gus an rachadh cur às dha na Laghan Townsend. San Iuchair, 1774, bha e na chathraiche dhen choinneamh a mhol gum bu chòir Continental Congress (neo Coinneamh nan Tìrean-Imrich) a chruthachadh. Chaidh Washington a thaghadh mar bhall de Chiad Choinneamh nan Tìrean-Imrich (First Continental Congress).
An t-Ar-a-mach Ameireaganach[deasaich | deasaich an tùs]
Nuair a thòisich sabaid eadar feachdan Massachusetts agus an fheadhainn Bhreatannaich sa Ghiblean 1775, nochd Washington aig Dàrna Coinneamh nan Tìrean-Imrich (Second Continental Congress) sgeadaichte ann an deise cogaidh ag innse gu robh e deiseil airson cogadh. Gu dearbh, b’ esan am fear-Ameireaganach a b’ ainmeile a bha eòlach anns na dòighean cogaidh. Chruthaich an Coinneamh an t-Arm Tirmòrach (Continental Army), a chuir cruinn-còmhla san aon arm feachdan nan 13 tìrean-imrich a bha an uairsin a’ strì an aghaidh na Breatainne. Agus chaidh Washington a thaghadh mar Sheanalair os cionn an airm. Chaidh e a Bhoston far an do ghabh e smachd os cionn nam feachdan Ameireaganach a bha a’ cuartachadh nam Breatannach a bha glaicte am broinn a’ bhaile sin. Mhair an suidheachadh seo gus a’ Mhàirt, 1776 nuair a dh’fhàg na Breatannaich Boston. A-nise ghluais Washington arm a dh’ionnsaigh a’ bhaile New York. Bha na Tìrean-Imrich uile-gu-lèir, cha mhòr, a-nise fo smachd nan reubaltach agus san Iuchair, thaisbean iad gu robh iad a-nis neo-eismeileach on Bhreatainn.
Ach thill na Breatannaich san Lùnastal, 1776 a Long Island far an robh Washington agus arm. Thòisich an uairsin sreath de bhatailean sgriosail agus chaidh ruaig a chuir air Washington agus na h-Ameireaganaich gu dubh. B’ fheudar do Washington Long Island, agus an uairsin New York fhèin agus an uairsin New Jersey fhàgail an sreath a chèile. De na 20,000 saighdear a bh’ aig Washington an Lùnastal cha robh air fhàgail dha ach mu 3,000 nuair a ràinig e taobh sàbhailt na h-aibhne Delaware ann am Pennsylvania an t-seachdainn ron Nollaig, 1776. Rud a bu mhiosa na sin, bhiodh a’ chuid a bu mhotha de na saighdearan seachad leis an arm aig deireadh na bliadhna. Bha a h-uile coltas ann gu robh an ar-a-mach seachad.
Ach a dh’aindeoin cho dona sa bha cùisean, chunnaic Washington cothrom nuair a bha cha mhòr a h-uile duine eile a’ dol dhachaidh. Air taobh thall na h-aibhne ann an New Jersey, bha feachd de Hesianaich ann a bha a’ gabhail fasgadh ann am baile Trenton. Oidhche ron Nollaig, 1776, oidhche a bha stoirmeil reòite, chruinnich Washington na corra feachdan a bh’ air fhàgail aige, agus a’ cleachdadh bhàtaichean a bha e air tional chaidh e thar na h-aibhne agus ann an glasadh madainn na Nollaig, thug na h-Ameireaganaich ionnsaigh air na Hesianaich a bha fhathast cadalach agus fo bhuaidh na dibhe. Chuir na h-Ameireaganaich air na Hesianaich gu dubh. Chaidh 21 Hesianaich am marbhadh ’s chaidh 90 an leòn ’s chaidh 900 an glacadh mar phrìosanaich. Cha do dh’fhulang na h-Ameireaganaich ach 4 a chaidh an leòn.
B’ e sin, ’s dòcha, a’ bhuaidh a bu chuthdromaiche a bhuanaich Washington a-riamh, oir ro a’ bhuaidh, bha an ar-a-mach caillte agus às dèidh na buaidh, bha e fhathast beò. A dh’aindeoin cho cudthromach sa bha buaidh Washington, leann na duighleadasan aige san ath-bhliadhna ann an 1777. Aig an dearbh àm ’s a bha Feachd Bhreatanaach a’ tighinn a-nuas bho Mhontreal a’ leanntain na h-aibhne Hudson, nochd feachd eile à New York ’s chuir i ruaig air Washington 's fhuair i greim air a’ phrìomh bhaile aig an àm, Philidelphia. B’ fheudar dhan Chòmhdhail teicheadh, ’s theab Washington a dhreuchd a chall. Ach chaill na feachdan Breatanach à Canada gu dubh agus dh’aontaich an Fhraing taic a thoirt do na h-Ameireaganaich.
Air sgàth sin, chur na Breatanaich romhainn, an ath-bhliadhna, ann an 1778, Philadelphia fhàgail ’s tilleadh a New York ’s dh’fheuch Washington ionnsaigh a thoirt dhaibh air an t-slighe. B’e seo Blàr Monmouth Courthouse, aonan den dà chath am blàr fosgailte nach do chaill Washington. B’e seo am batail mu dheireadh ann an ceann a tuath nan Stàitean Aontaichte. Lean an cogadh air sa cheann a deas gun an do chaill na Breatanaich gu dubh aig Yorktown ann an Virginia san t-Sultain ann an 1781 agus ’s e Washington a a ghabh geilleadh nam Breatanach.
Ged a chaill Washington mòran chathan, an rud a bu chudtromaiche a rinn e ’s gun do lean e air co-dhiù tro gach càs agus cruadal. Agus a dh’aindeoin cho duilich sa bha cùisean aig àmannan, cha do thrèig Washington feallsanachd an ar-a-amach. Nuair a bhuanaich na h-Ameireagaich an neo-eismeileachd ann an 1783, an àite greim a ghabhail air smachd mar a bha cothrom aige, sgaip e arm ’s dh’fhàg a dhreuchd ’s thill e dhachaidh.
Beatha Phrìobhaideach ’s Duilgheadasan na Dùthcha[deasaich | deasaich an tùs]
Mar sin agus a sheirbhis dhan dùthaich aige seachad, thill e dhan bheatha phrìobheadeach aige mar thuathanach. Ach cha robh na duilgheadasan buileach seachad anns na Stàitean Aonaichte. Bho 1777, bha na Stàitean Aonaichte air an riaghladh leis a’ Chòmhdhail fo bhun-reachd ris an canar Articles of Confederation. Bha laigseachan gu leòr ann aig àm a’ chogaidh ach leis an neo-eismeileachd air a buanachadh, thàinig na laigseachan gu mòr am follais. Mar eiseimpleir, cha robh còir aig a’ Chòmhdhail cìsean a thogail ’s b’ fheudar dhi airgead iarraidh air na stàitean, agus mar bu thrice, dhiùlt na stàitean sin a dhèanamh. Ach a dh’aindeoin nan duilgheadasan cha robh aontachadh ann am measg nan stàitean air cò am fuasgladh a b’ fheàrr. Ann an 1787, chaidh co-labhairt a ghairm a chruinnich ann am Philadelphia agus iarradh air Washington bhith na fhear-cathrach aig a’ cho-labhairt. Fo a stiùir, chaidh bun-reachd a sgrìobhadh agus ’s ann a-rèir a' bhun-reachd-sa a tha na Stàitean Aonaichte air a bhith gan riaghladh gus an latha an-diugh.
A’ Chiad cheann-suidhe nan Stàitean Aonaichte[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh Washington a thaghadh na chiad cheann-suidhe nan Stàitean Aonaichte fon bhun-reachd ùr. Rinn e seirbhis dhà thuras mar cheann-suidhe fad ochd bliadhna gu lèir. Is Washington an aon cheann-suidhe a chaidh a thaghadh gun duine eile a bhith a’ ruith na aghaidh. A bharrachd air a sin, thòisich Washington cleachdadh cuthdromach a tha a-nis stèidhte ann an lagh. Dhiùlt e seasamh an treas turas gu bhith na cheann-suidhe. ’S e Franklin D. Roosevelt, a chaidh a thaghadh ceithir tursan mar cheann-suidhe, an aon cheann-suidhe nach do lean an cleachdadh seo.
Fo a stiùir mar cheann-suidhe ann an 1794, cho-rèitich na Stàitean Aontaichte agus a’ Bhreatainn Cunnradh Jay, cunnradh cuthdromach a sheachnaich cogadh eile eadar an dà dhùthaich agus thòisich àm sìthe agus malairt eadarra a mhair còrr is deich bliadhna.
Ann an 1794, chaidh Washington a-mach os cionn an airm as ùr ann am Pennsylvania airson aimhreit a chuir sìos. B’ e seo Ar-a-mach an Uisge-beatha (Whiskey Rebellion). Bha daoine a rinn uisge-beatha a’ gearain mu chìsean ùra an Riaghltais Fheadarail air uisge-beatha. B’ e seo fear den dà thuras a bha ceann-suidhe os cionn feachdan armaichte ann an eachdraidh nan Stàitean Aonaichte. (B’ e Seumas Madison am fear eile aig àm a’ chogaidh 1812 nuair a theich esan ’s na feachdan aige ro fheachdan Breatanach nuair a thog iad creach air a’ phrìomh bhaile Washington, D.C.
Fad ’s a bha e na cheann-suidhe, thàinig trì stàitean ùra a-steach do na Stàitean Aonaichte agus b’ iad Vermont, 4 an Cèitean 1791, Kentucky, 1 an t-Òg-mhìos 1792, agus Tennessee, 1 an t-Òg-mhìos 1796.
Dh’fhàg Washington a dhreuch mar cheann-suidhe air 4 am Màrt 1797. Thill e d’ a fhearran ann an Mount Vernon ach cha d’ fhuair e a’ bheatha phrìobhaideach a bha e ag iarraidh oir chaidh a ainmeachadh mar Seanalair Lieutanant (ìre as àirde san arm aig an àm sin) airson rabhadh a thoirt do na Fraingich a bha a’ moidheach cogadh aig an àm.
Fhuair Washington bàs air 14 an Dùbhlachd 1799.
George Washington • John Adams • Thomas Jefferson • James Madison • James Monroe • John Quincy Adams • Andrew Jackson • Martin Van Buren • William Henry Harrison • John Tyler • James K. Polk • Zachary Taylor • Millard Fillmore • Franklin Pierce • James Buchanan • Abraham Lincoln • Andrew Johnson • Ulysses S. Grant • Rutherford B. Hayes • James A. Garfield • Chester A. Arthur • Grover Cleveland • Benjamin Harrison • Grover Cleveland • William McKinley • Theodore Roosevelt • William Howard Taft • Woodrow Wilson • Warren G. Harding • Calvin Coolidge • Herbert Hoover • Franklin D. Roosevelt • Harry S. Truman • Dwight D. Eisenhower • John F. Kennedy • Lyndon B. Johnson • Richard Nixon • Gerald Ford • Jimmy Carter • Ronald Reagan • George H. W. Bush • Bill Clinton • George W. Bush • Barack Obama


text:
taisbeanaidhean
Tha iomadh cothrom air a bhith aig òigridh nam Fèisean pàirt a ghabhail ann an tachartasan a tha a' taisbeanadh an cuid tàlantan, eadar cuirmean mòra a leithid Ceòl nam Fèis no pìosan ciùil ùra a leithid Harvest no Dealbh Dùthcha. Tha cothroman air a bhith aca pàirt a ghabhail ann an grunn phrògraman telebhisean cuideachd a leithid Beòlach, Ho-ro Gheallaidh agus iTrad.
Chì sibh eisimpleirean de thaisbeanaidhean le bhith a' leantainn nan ceanglaichean gu h-ìseal:
Duaisean a' Chrannchuir Nàiseanta


text:
Kl. Ianair
[...]
. Anno Domini .dcccc. xx.iii., alias .dcccc.24.
Longus di Gallaibh for Locha Eirne cor innriset innsi ind Locha & na tuatha imbi sancan. A n-derghe dind Loch isint shamhradh ar ciunn.
Gaill for Loch Cuan & Mael Duin m. Aedha, ridomna In Coicidh, do thotaim leu. Nochobhlach mar de Ghallaibh Locha Cúan do badhadh oc Fertais Rughraighe, du inro badudh noí cét aut eo amplius.
Sloghadh la Gothbrith h. n-Imair o Ath Cliath co Luimnech co fargbadh slogh dimar dia muintir la m. n-Ailche.
Mochta, epscop Oa Neill & sacart Aird Macha, in pace quieuit.
Muiredach m. Domnaill, tanuse abad Aird Macha & ard-maer Oa Neill in Deiscirt & comurba Buiti m. Bronaigh, cenn adcomairc fer m-Breg n-uile ocaibh cleirchibh, quinto die Kalendarum Decimbrium uita descessit.
Mael Mordha m. Conghaile, princeps Daiminnsi, quieuit.


text:
Stuthan Cruinn-eòlais a' coimhead ri diofar sheòrsaichean bidhe ann am Birmingham. The range of foods available in Birmingham.
'S e làrach Cruinn-eòlas do chloinn a th' ann an Sinne. Tha i a' brosnachadh tuigse de shia chuspairean eadar-dhealaichte de Chruinn-eòlas daonna: còmhdhail, ath-chuairteachadh, turasachd, biadh, crìochan, agus tuineachadh. Tha seo ga dhèanamh tro bhidiothan, fuaim agus teacsa. Faodar cuideachd film no iris a chruthachadh. Feumaidh tu plug-in Flash airson na th' air an làraich seo fhaicinn. Faigh cluicheadair Flash an-asgaidh.


text:
An Stòr
Tha An Stòr [1] no Stor [2] (Beurla: Stoer) na bhaile croitearachd ann an Asaint, Cataibh. Thàinig ainm a' bhaile às an t-Seann Lochlannais agus tha e a’ ciallachadh "mòr".
Tha an Stòr suidhichte faisg air Bàigh an Stòir (Bay of Stoer) dìreach tuath air Clach Toll agus deas air Baile a' Chladaich. Tha an rathad singilte B869 a' leantainn gu Loch an Inbhir a tha mu shia mìltean air falbh san àirde an earra-dheas. 'S e seo na co-chomharran aige: 58° 12′ 20.09″ Tuath agus 5° 20′ 29.29″ Iar.
Chaidh an Stòr a stèidheachadh aig Àm nam Fuadaichean. [3] Tha dà togalach cudromach ann an Stòr. Tha mansa ann ris an canar Stoer House a chaidh a thogail ann an 1829. Anns an dearbh bliadhna thogadh eaglais cuideachd, tha tobhta na h-eaglaise ri faicinn faisg air a' mhansa. Canar gun robh an eaglais ro beag airson a h-uile duine a bha a' fuireach an seo aig an àm ud agus gun robh an aifreann a' toirt seachad taobh a-muigh na h-eaglaise nam biodh an t-sìde freagarrach. Thèid an cladh a chleachdadh gus an latha an-diugh.
Bha bùth agus oifis a' phuist ann ach chaidh an dùnadh aig àm nach eil e cho fada bhuaidhe. Faisg air a' bhaile tha an Rhu Stoer Village Hall, ionad airson tachartasan sòisealta. Tha am bun-sgoil taobh a-muigh a' bhaile cuideachd, mu dà mhìle san àird a tuath.
Dìreach deas air a' bhaile tha Bàigh an Stòir ann le tràigh ghainmheil agus nas fhaide deas tha dùn Cruithneach ann air a bheil an t-ainm Clachtoll Broch.
'S e aon de na bailtean dhen Oighreachd Asaint a Tuath a th' anns an Stòr.
Abairtean[deasaich | deasaich an tùs]
Tha abairt anns an àite ag ràdh: " 'S fhada Dùn Éideann bhon fhear a tha ag éirigh san Stòr".[4]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Iain Mac an Tàilleir, "Ainmean-Àite", duilleag 107, Pàrlamaid na h-Alba (a' tarraing air 14mh an Lùnasdal 2011)
- ↑ Stòr-dàta SMO
- ↑ MacAskill, John (1999) We have won the land: the story of the purchase by the Assynt Crofters' Trust of the North Lochinver Estate, td 35 Stornoway:Acair. ISBN 0861522214
- ↑ Iain Mac an Tàilleir, "Ainmean-Àite", duilleag 107, Pàrlamaid na h-Alba
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NC037289
- Undiscoveredscotland (Beurla)
- Gazetteer for Scotland (Beurla)
- Lochinver Scotland (Beurla)


text:
Elba
'S e eilean a th’ ann an Elba (Eadailtis: Isola d'Elba) agus tha e suidhichte 20km air falbh bho Piombino anns an Eadailt. 'S e an t-eilean as motha ann an Toscana a th’ ann agus an treas eilean as motha san dùthaich an dèidh Sicilia agus Sardainia.
Tha Elba agus na h-eileanan eile (Gorgona, Capraia, Pianosa, Montecristo, Giglio agus Giannutri) uile taobh a-staigh Pàirce Nàiseanta Innis-mhuir na Toscana (Eadailtis: Parco Nazionale Arcipelago Toscano). Tha Corsica, a tha fo riaghladh na Frainge, 50km mu dheas air Elba. Tha an t-eilean air a roinneadh ann an ochd sgìrean: Portoferraio, Campo nell'Elba, Capoliveri, Marciana, Marciana Marina, Porto Azzurro, Rio Marina agus Rio nell'Elba. Tha uachdar uile gu lèir dhe 224km² agus oithrir mu 147km aige. 'S e Monte Capanne, aig 1,018m, a’ bheinn as àirde. Tha àireamh-sluaigh dhe 30,000 air an eilean.


text:
1845
MDCCCXLV
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 3 am Màrt - inbhe stàite do Fhlorida.
- 4 am Màrt - Thòisich James K. Polk mar 11mh ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte
- 29 an Dùbhlachd - inbhe stàite do Thexas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 24 an Giblean - Carl Friedrich Georg Spitteler, ann an Liestal. Sgrìobhadair.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 14 an Giblean - Juan de Dios Aranzazu, ann am Bogotá. Fear-poileataigs à Coloimbia
- 17 an t-Iuchar - Charles Grey, prìomh-mhinistear Bhreatainn


text:
Tashkent
'S e prìomh-bhaile Usbagastàin a tha ann an Tashkent, (Cànan Usbagastàn: Toshkent, ToшkeHT, Ruisis: TaшkeHT). Anns a’ bhliadhna 2006 bha 2.1 millean duine (àireamh oifigeil) a' fuireach anns a' bhaile fhèin, ach canar gu bheil nas motha na 3 milllean daoine ann. Tha am baile suidhichte san àirde an iar de na beanntan Altai air an rathad eadar Chimkent agus Samarkhand. 'S e seo an co-chomharran aige: 41° 18’ Tuath agus 69° 16’ Ear
Fiach fhaicinn[deasaich | deasaich an tùs]
- Kukeldash Madrassa, Mosg a chaidh a thogail aig àm Abdullah Khan (1557-1598)
- Chorsu Bazaar, faisg air Kukeldash Madrassa anns an seann bhaile Tashkent, 's e margadh cliùiteach a th' ann far an urainnear a h-uile ni a cheannachd.
- Mosg Telyashayakh (Khast Imam Mosg). Tha am pìos as aosta den Churàn a tha ann air feadh an t-Saoghail ri fhaicinn an-seo. Chaidh an Churàn (Qur’ān, Arabais: القرآن al-qur'ān) a sgrìobhadh le Muhammad.
- Yunus Khan Mausoleum, taigh-adhlacaidh às an 15mh linn
- Palace of Prince Romanov, lùchairt às an 19mh linn, dh’fuirich Nikolai Konstantinovich (1850-1918) an seo.
- Alisher Navoi Opera and Ballet Theatre, taigh-cluich far a bheil ballet agus opra Ruiseach ri fhaicinn.
- Fine Arts Museum of Uzbekistan, taigh-tasgaidh
- History Museum, an taigh-tasgaidh as motha ann an Tashkent, taisbeanadh mu eachdraidh na dùthcha
- Amir Timur Museum, taigh-tasgaidh le gàradh cliùiteach.
- Navoi Literary Museum , leabharlan le seann leabhraichean. Tha na leabhraichean a sgrìobh Alisher Navoi, an sgrìobhadair as ainmeile ann an Usbagastàn, rim faicinn an seo cuideachd.
Tha mòran oilthighean agus sgoiltean ann an Taschkent, m.e:
- Oilthigh teicneòlas Tashkent
- Oilthigh nàiseanta Usbagastàin,
- Kelajak Ilmi, Sgoil malairteach eadar-nàiseanta [1]
- Sgoil ionmhasail Tashkent
- Sgoil nàiseanta eòlas lagha
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Dealbhan bho Thashkent ( anns a’ Bheurla)


text:
Doiminicia
'S e dùthaich eileanach anns a’ Mhuir Chairibianach a tha anns an Commonwealth of Dominica neo Dominica[1] (IPA: ˌdɒmɪˈniːkə). Tha an t-ainm a’ ciallachadh Didòmhnaich ann an Laideann, an ceann-latha nuair a ràinig Cristoforo Colombo an t-eilean.
Tha i na laighe anns na Lesser Antilles anns a' Chairibìan eadar Guadeloupe san taobh tuath agus Martinique san taobh a deas.
'S e an Sisserou parrot an t-eun nàiseanta agus tha e ri fhaicinn air bratach na dùthcha.
Tha àiteachas agus roinn na turasachd glè chudromach airson eaconomaidh Dhoiminicia.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)


text:
Leabhraichean tearca Gàidhlig
Tha còrr agus 3000 obair foillsichte a bhuineas ris a' Ghàidhlig anns an leabharlann; leabhraichean a chaidh an sgrìobhadh ann an Gàidhlig agus anns na cànain Ceilteach eile, a thuilleadh air leabhraichean mu na Gàidheil 's mun chultar aca, an litreachas agus an eachdraidh. 'S ann sgapte tro chruinneachan a tha a' mhòr chuid de dh' obair foillsichte sa Ghàidhlig ach chaidh cur ris an stòras leis na h-uimhir de chruinneachaidhean sòmhraichte a tha anns a' Ghàidhlig, neo tha buntainn rithe mar chuspair, a bhi gan tasgadh sa Leabharlann.
Cruinneachaidhean sòmhraichte agus ainmichte
Oiseanach: Leth-bhreac de
Leabhar Deer
Larger image
Anns a' Chruinneachadh Oiseanach, tha 327 leabhraichean air cuspairean a bhuineas ris a' chonnspaid 'Oiseanach', cuid dhuibh le clàr-dùthcha Rìoghachd Ceilteach Connor, nam measg diofair dhreachan 's eadar-theangaichean dhen teacst. Chaidh an cruinneachadh seo a dhèanamh le J Tormod Methven à Peairt.
Anns a' Chruinneanach Blàireach tha 502 tiotalan Gàidhlig, an roinn as fheàarr dhuibh air cuspairean cràbhaidh no litreachail. Tha cuideachd obraichean ann air cànain agus sluaighean Ceilteach eile. 'S i a' Bhan-Tighearna Eibhlin Stiùbhairt Mhoireach a rinn an cruinneachadh seo a thionail mu dheireadh na 19mh linn.
Ann an Cruinneachadh MhicMhathain tha 170 leabhraichean a bhuineas ri cuspair na Gàidhlig. Anns a' mhòr chuid is iad obraichean air eòlas cainnte nan cànan Ceilteach agus cuid de chànain neo-Cheilteach. Tha feadhainn dhiubh seo air an comharrachadh le smuaintean an neach-cruinneachaidh, an t-Ard Ollamh Aonghas MacMhathain.
An tasgadh ann an Cruinneachadh Cathrach-easbaig an Obain tha 57 obair foillsichte sa Ghàidhlig eadar an 18mh agus am 20mh linn. An tasgadh sa Chruinneachadh aig Deòrsa Mac Iain Dheòrsa tha 15 leabhraichean anns a bheil ùidh a-thaobh na Gàidhlig nochte. 'S iad, sa mhòr-chuid, obraichean ceangailte ris a' chànan fhèin neo ri a bàrdachd. Ach a-mhàin na 15 obraichean seo à Cruinneachahd Mhic Iain Dheòrsa agus iad sin ann an Cruinneachadh Cathrach-eaglais an Obain, tha a' mhòr-chuid dhen na cruinneachaidhean Gàidhlig a-nis rim faicinn air micro-film.
aig Uisdean Moireasdan
Larger image
A' chiad leabhar saoghalta sa Ghàidhlig
Anns an Cruinneachadh aig Uisdean Moireasdain tha 320 leabhraichean agus 30 leabhraichean ann an Gàidhlig air cuspairean litreachail is cràbhaidh. 'S ann à leabharlann Uisdean Moireasdan fhèin a chaidh an cruinneachadh seo a dhèanamh; b'esan a' chiad leabharlannaiche air Baile Dhùn Eideann. Aon rud a chomharraicheas an cruinneachadh seo 'se leth bhreac glè thearc dhen a' chiad clo-bhualadh sa Ghàidhlig de 'Cuairt an oilthirich, no, Turus a Chriosduidh' le John Bunyan, foillsichte ann an Dùn Eideann ann an 1812. Leabhar eile uidheachail 'se leth bhreac dhen a' chiad leabhar neo-chràbhaidh ann an Gàidhlig a chaidh a chlò-bhualadh ann an 1741: ' Leabhar a Theagase Ainminnin No: A Nuadhfhoclair Gaoidheil & Beurla', air a chur ri chèile leis a' bhàrd Seumasach Alasdair Mac Mhaighstir Alasdair (1695-1770). Chaidh a' chiad leabhar fhoillseachadh sa Ghàidhlig ann an 1567 agus 's ann air cuspairean cràbhaidh a bha na sgrìobhaidhean a thàinig às na clò-bheairtean rè na 200 bliadhnaichean a lean.
Tha leth-bhreac eile de 'Leabhar a Theagase Ainminn' ris a lorg anns a' Chruinneachadh aig Iain Og Ille. Tha an cruinneachadh aig Iain Frangan Caimbeul (Iain Og Ille) sòmhraichte cudthromach eadhon a-measg na cruinneachaidhean Gàidhlig. Tha 610 leabhraichean air cuspairean beul-aithris na Gàidhealtachd, litreachas Oiseanach agus air cuspairean Ceilteach eile, feadhainn air an do sgrìobh Caimbeul a bheachdan fhèin.
Leabhraichean clò-bhuailte air leth
Gàidhlig a chaidh a
chlò-bhualadh
Larger image
'S e an leabhair clò-bhuailte as sine sa Ghàidhlig a tha sa leabharlann 'Catéchisme de l'Eglise de Geneve, Adtimchoil an creidimh comhaghalluidheadar an maighister, agus an leanamh' le Iain Calbhain a thàinig à clò Iain Wreitoun ann an Dùn Eideann. 'Se seo an darna leabhair a chaidh a chlò-bhualadh sa chànan agus 's ann sa leabharlann a tha an aon leth-bhreac air am bheil sgeul. Is d'fheuch innse ann an 1631, gun robh 70 bliadhnaichean air a dhol seachad bhon a chaidh a'chiad leabhar Gàidhlig fhoillseachadh.
Chan eil leth-bhreac sa leabharlann dhen a' chiad leabhar a chaidh fhoillseachadh sa Ghàidhlig, an eadar-theangachadh Gàidhlig a chaidh a dhèanamh leis an Easbuig Iain Carsuel air Book of Common Order neo 'Knox's Liturgy' ann an 1560: Chan eil sgeul an diugh ach air na trì leth bhreacan de 'Foirm na nurrnuidheadh' bho 1567 agus iad seo uile neo-iomlan.
A-measg iomadach obair innteanach eile sa Ghàidhlig tha an aon eisimpleir de sanas a' moladh eilthireachd a dh'Ohio a chaidh a chlò-bhualadh ann ann 1822 ann an Sruighlea.
Grunnd iùil ann a dh'fhaodar agus ainm-chlair
Nochdaidh fiosrachadh mu 3220 obraichean le bhi a' lorg leis am facal 'Gaelic' anns an main catalogue. 'S ann a tha a' Ghàidhlig mar phriomh chuspair 1240 dhiubh seo. Anns an leabharlann tha sia leabhraichean Gàidhlig clò-bhuailte roimh 1701, 212 clò-bhuailte eadar 1701 agus 1900, agus 2048 clò-bhuailte as dèidh 1900. A-thaobh leabhraichean a tha tearc, tha English Short-Title Catalogue (ESTC) ag ainmeachadh 57 tiotalan a tha san NLS leis a' chòd chainnt 'Gaelic', 14 le Gàidhlig na h-Eirinn agus ceithir le Gàidhlig Eilean Mhanainn.
Tha grunnd iùil ann a dh'fhaodar cleachdadh airson leabhraichean clò-bhuailte ann an Gàidhlig a lorg, nam measg: 'Scottish Gaelic Union Catalogue: A List of Books Printed in Scottish Gaelic from 1567-1973'. Tha fiosrachadh mu 3038 leabhraichean air an clàradh sa Union Catalogue. Tha fiosrachadh air a thoirt ann an òrdugh a-rèir ainm an ùghdair le fiosrachadh mu dè na leabharlannan anns a bheil gach leabhar; leabharlann nàiseanta, academiceach neo poblach. Chan eil fiosrachadh air a thoirt mu leabhraichean a tha air an glèidheadh ann an cruinneachaidhean piòbhaideach neo cruinneachaidhean a tha thall-thairis.
Tha an stòr data Scottish Bibliographies Online (SBO) a' tarraing còmhladh leabhraichean agus eile anns am bheil fiosrachadh mu Alba. Aig an àm seo, tha 2635 leabhraichean air an clàradh aig a bheil ceangal ris a' Ghàidhlig. Ceangailte ri stòr data SBO tha an Bibliography of Scottish Gaelic (BOSG) anns a bheil fiosrachadh mu obraichean clò-bhuailte sa Ghàidhlig à diofair amanan. Tha 2100 clàr air an stòr seo an dràsta ach thathar a' sìor chur ris.
Rare books subjects and date ranges


text:
David Crystal
'S e cànanaiche a th' ann an David Crystal. Rugadh e ann an Èirinn a Tuath air 6 an t-Iuchar 1941 agus thogadh e sa Chuimrigh agus ann an Sasainn.
Rinn e ceum ann am Beurla aig Colaiste Oilthigh Lunnain eadar 1952 agus 1962 agus às dèidh sin bha e a' rannsachadh air Cleachdadh na Beurla. Bhon sin bha e a' teagasg cànanachais aig Oilthigh Bhangor. Tha e a' gabhail ùidh ann an ionnsachadh agus teagasg cànain, bàs cànan agus cleas-chànanas, stoidhle Beurla, Shakespeare agus cuspairean eile. Tha e na neach-taic aig Comann Eadar-nàiseanta nan Tidsearan Beurla mar dàrna Chànan (International Association of Teachers of English as a Foreign Language).
Obair[deasaich | deasaich an tùs]
Sgrìobh David Crystal còrr is 100 leabhar (mòran còmhla ri daoine eile) air mòran diofar chuspairean. 'S e aon de na h-obraichean as ainmeile Cambridge Encyclopedia of Language (1987) agus Cambridge Encyclopedia of the English Language (1995), agus 's e deasaiche an Cambridge Biographical Dictionary, Cambridge Factfinder, Cambridge Encyclopedia, agus an New Penguin Encyclopedia (2003). A bharrachd air sin sgrìobh e tòrr aistean.
Tha an leabhar as ùire aige mu dheidhinn cànan nan teacsaichean fòn-làimhe: Txtng: The Gr8 Db8
Leabhraichean[deasaich | deasaich an tùs]
- Language Death (2002) ISBN 0-521-01271-6
- How Language Works (2007) ISBN 1-58567-848-1
- The Cambridge Encyclopedia of Language (1997) ISBN 0-521-42443-7
- Txtng: The Gr8 Db8 (2008) ISBN 0-19-954490-5
- Think On My Words: Exploring Shakespeare's Language (2008)
- The Fight for English: How Language Pundits Ate, Shot, and Left (2008)
- The Stories of English (2005)
- Discover Grammar (1996)
- Language and the Internet (2001)
- The English Language: A Guided Tour of the Language (2004)
- Words, Words, Words (2007)
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Làrach-lìn David Crystal
- Blog David Crystal
- Crystal Reference: Companaidh Foillseachaidh Tuairisgeul David Crystal
- Leirmheas Leabhair le Danny Yee: Leabhraichean David Crystal
- All The Answers: Làrach Mòr-Eòlais deasaichte le David Crystal
- The Bio Site: Làrach Eachdraidh-Beatha deasaichte le David Crystal le 25000 Eachdraidhean-Beatha


text:
Mòsaimbic
'S e dùthaich ann an Afraga a tha ann am Mòsaimbic, [1] ainm eile: Mosaimbic [2], Mosambiog[3] neo Mosambìog [4] , ainm oifigeil: Poblachd Mhòsaimbic, (Fraingis: República de Moçambique, IPA: ʁɛ'publikɐ dɨ musɐ̃'bikɨ). Tha crìochan aige sa tuath le Tansainìa, san iar-thuath le Malabhaidh agus Saimbia, san iar le Siombabue agus sa earra-dheas le Dùthaich nan Suasaidh agus Afraga a Deas. Tha an Cuan Innseanach san ear dhith. ‘S e Maputo am prìomh-bhaile aice. B’ e Vasco da Gama a’ chiad duine às an Roinn Eòrpa a ràinig air Mòsaimbic anns a’ bhliadhna 1498 agus b’ e tìr-imrich na Phortagail a bha innte bho 1505. Thàinig an t-ainm Mòsaimbic (Moçambique) bho Muça Alebique, (rìgh Arabach).
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)


text:
06/09/2013
Tha Aileen Elder ann an cathair Janice Ann an t-seachdain 'sa.
Air chlàr 'sa phrògram tha Mìos Bear Necessities. Mar is trice nuair a chluinneas sinn mun mhìos seo tha a chuid as motha againn a' cuimhneachadh air ais air The Jungle Book agus na sgeulachdan-siubhail aig Mogwli agus a charaid am mathan Baloo. Ach gu mì-fhortannach tha na cartoons astar mòr air falbh bho na bhios a' tachairt dhaibh ann am pàirtean dhen t-saoghal far a bheil mathain a' faighinn droch dhiol eadar a bhith air an glasadh ann an cèidsichean gu bhith air an cleachdadh airson spòrsan fuilteach. Airson a' mhìos seo a' chomharrachadh, cluinnidh sinn sgoilearan Taobh Siar Leòdhais ag innse mu dheidhinn na teadaidhean as fheàrr leotha.
Tha Calum MacConail air ais le ionnsramaid ciùil eile - an t-seachdain 'sa an giotàr.
Tha Luke à Inbhirnis air a bhith a' leughadh an leabhar Vision Book of Football Records 2013 agus cluinnidh sinn a bheachd air na tha ann.
Cuideachd dùrachdan cò latha breith, na tha a' dol ann an saoghal nan runnagan agus mar a tha na charts a' seasamh an t-seachdain seo. Am measg a' chiùil tha Pink agus Naughty Boys. bbc.co.uk/aileag.


text:
1911
MCMXI
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Bhuannaich Maurice Maeterlinck an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 17 am Faoilleach - George J. Stigler, ann an Seattle.Eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 6 an Gearran - Ronald Reagan, ann an Tampico (Illinois). 41mh ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte.
- 8 an Giblean - Melvin Calvin, ann an St Paul (Minnesota). Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 31 an Cèitean - Maurice Allais, ann am Paris. Eaconamaiche às An Fhraing.
- 25 an t-Ògmhios - William H. Stein, ann an Eabhraig Nuadh. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 30 an t-Ògmhios - Czesław Miłosz, ann an Šeteniai. Sgrìobhadair às A' Phòlainn.
- 2 an t-Sultain -William Golding, ann an Sen Kolomm Vyghan. Sgrìobhadair às A' Chorn.
- 22 an t-Sultain -Jaroslav Seifert, ann am Pràg. Sgrìobhadair às An t-Seic.
- 26 an Damhair - Somhairle MacGill-Eain, ann an Ratharsair. Bàrd Gàidhleach à dh'Alba.
- 2 an t-Samhain -Odysseas Elytis, ann an Heraklion. Sgrìobhadair às A' Ghrèig.
- 11 an Dùbhlachd -Naguib Mahfouz, ann an Cairo. Sgrìobhadair às An Èipheit.
- 13 an Dùbhlachd - Trygve Haavelmo, ann an Skedsmo. Eaconamaiche à Nirribhidh.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1 am Màrt - Jacobus Henricus van't Hoff, ann am Berlin. Ceimigear às Na Tìrean Ìsle.
- 30 am Màrt - Ellen Swallow Richards, ann an Jamaica Plain (Massachusetts). Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.


text:
St. Louis, Missouri
‘S e baile uabhasach mòr faisg air Kansas City ann an iar-mheadhan Na Stàitean Aonaichte a th’ ann an St. Louis (IPA Beurla: seɪnt ˈluːɪs, Fraingis: sɛ̃ lwi).[1] Chaidh am baile a stèidheachadh leis na Frangaich eadar 1703 agus 1764. Tha e suidhichte aig 142m os cionn ìre na mara aig inbhir na h-Aibhnichean Mississippi agus Missouri, dhe 1,140km air falbh bho Washington, prìomh-bhaile na dùthcha, 1,552km bho Los Angeles agus 418km bho Chicago[2] Tha am baile air an àirde an ear Mhissouri. Tha 365,589 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile. Rugadh 6.3% thall thairis agus ‘s e daoine le freumhan ann an Aimearaga Laideannach a tha 2.9% agus daoine le freumhan ann an Afraga a th' ann 48.2%.[3] ‘S e an 53mh baile as motha na dùthcha a th’ ann St. Louis agus an 4mh sgìre as motha ann an iar-mheadhan co-dhiù.[4]
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh am baile a stèidheachadh le dithis fhear-mhalairt às an Fhraing, Pierre Laclède agus Réné Auguste Chouteau, eadar 1703 agus 1764.[5] Thug iad ainm an Rìgh Louis XVI dhan àite. ‘S e àite mhalairt a bh' ann aig an toiseach. Reic Napoléon an sgìre dha na Stàitean Aonaichte ann an 1804.[6] Dh’fhàs am baile a bhith gu math làidir taobh ghnìomhachais fad an 19mh linn gu ruige a’ chiad leth dhan 20mh linn.[7] Ràinig daoine bhon An Roinn-Eòrpa, gu seachd àraidh à Èirinn, às An Eadailt agus às A’ Ghearmailt agus le sin b’ e St. Louis an 4mh baile na dùthcha aig an àm. ‘S e daoine le freumhan ann an Afraga a th' ann an coimhearsnachd bheag-chuid as treasa an latha an-diugh. Bha an dàrna leth an 20 linn uabhasach doirbh taobh ghnìomhachais, chaill am baile iomadach daoine agus thuit e gu bhith an 53mh baile na dùthcha,[8] ach tha prìomh oifisean neo taighean-gnìomhachais aig tòrr companaidhean cudromach ann an St. Louis fhathast, mar eisimpleir Playtex, Budweiser, Wells Fargo, Energizer, DaimlerChrysler agus Alamo.[9]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Thomas Stearns Eliot: (1888 – 1965) bàrd a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1948.
- Josephine Baker: (1906 - 1975) Seinneadair.
- William S. Burroughs: (1915 - 1996) Sgrìobhadair.
- Betty Grable: (1916 - 1973) Cleasaiche.
- Shelley Winters: (1920 - 2006) Cleasaiche.
- Chuck Berry: (1926 - ) Ceòladair.
- Maya Angelou: (1928 -) Sgrìobhadair.
- Kevin Kline: (1947 - ) Cleasaiche.
- Roger D. Kornberg: (1947) Bith-eòlaiche.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Geonames
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Cunntas-sluaigh na Stàitean Aonaichte
- ↑ Bailtean na Cruinne
- ↑ St. Louis Walk of Fame
- ↑ National Parks Service
- ↑ St. Louis heritage
- ↑ Oilthigh Iowa
- ↑ STLRCGA
- ↑ Ville de Lyon


text:
Buntàta
Tha am buntàta na ghlasraich freumh, gu math pailt air feadh an t-saoghail, ach tha e a' buntainn ri Aimearaga a Deas bho thùs. Is iad na Spàinntich a thug am buntàta a-steach dhan Roinn Eòrpa, as dèidh dhaibh na h-Incas a chur fo smachd. Thathar a-nis ga ithe air feadh an t-saoghail ann an iomadach dòigh.
A reir beul-thairis thàinig am buntàta gu h-Éirinn sa chiad dol-a-mach le seòladairean Spàinnteach a' teicheadh bho na Sasannaich as dèidh na h-ionnsaigh neo-shoirbheachail le feachd-mara na Spàinn ann an 1588. Tha an aon sgeulachd aig na Scalpaich, ach a-rèir coltais dh'fhàg na Spàinntich sìol de leithid eile ann an siud!


text:
David Cameron
'S e David William Donald Cameron (Dàibhidh Camshron) Prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte. Tha e a' riochdachadh Whitney ann anm parlamaid na Rìoghachd Aonaichte, agus 's e ceannard Pàrtaidh nan Tòraidhean. Choisinn e dreuchd a' Phrìomh-mhinisteir às dèidh taghadh coitcheann 6 Cheitein 2010. Cha do choisinn am Pàrtaidh Tòraidheach mòr-chuid de na cathairean anns an taghadh sin agus tha e na cheannard air Riaghaltas stèidhichte air co-bhanntach eadar am Pàrtaidh aigesan agus am Pàrtaidh Liberalach Deamocratach a tha fo cheannas Nicholas Clegg. Rugadh an Camshronach 9 an Damhair, 1966 ann an Lunnainn, Sasainn.


text:
Anais seiser dibh os Breaghmaigh. IS uaidibh gach geiss, & gach sén, & gach sreódh, & gotha en, & gach mana. Cathluan ba h-aird-ri orro uili, & is é cet rí ro gab dibh a n-Albain; lxx. righ dibh for Albain o Chathluan gu Constantin, & is é Cruithneach deidheanach ros gab. Dá mhac Cathluain .i. Cathmolodhor & Catinolachan; in da churaid, Im mac Pirn, & Cind athair Cruithne; Crus mac Cirigh a milidh; Uaisneimh a filidh; Cruithne a ceard; Domnall
p.126mac Ailpin is é toisech, go ro marb. Britus imorro mac Isicon. Clann Neimidh ro gabsat iar m-Britus .i. iar Glun. Cruithnigh ro gabsat iar sin, iar techt doibh a h-Erinn. Gaedil imorro ro gabsat iar sin .i. meic Eirc mic Eachdhach.


text:
Tocaima
‘S e baile beag ann an Cundinamarca,[1] Coloimbia,[2] a th’ann Tocaima. Tha e suidhichte dìreach ann am meadhan na dùthcha aig 400m os cionn ìre na mara aig astar dhe 102km bho Bhogotá agus 30km dhen Abhainn Mhagdalena. ‘ S e baile le clìomaid gu math teth a th’ann Tocaima, agus tha teodhachd meadhanach dhe 28˚ aige. Chaidh am baile a steidheachadh ann an 1544.
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Tha 17,196 nan tàmh anns a' bhaile fa leth, ach chan eil ach 7,220 a’ fuireach thall anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile.[3] Tha fearann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[4] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail.
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala/mestizos a th'ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an Tocaima, ach tha 0.02% dhe Tùsanaich agus 0.03% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. ' S urrainn dhan 82.9% dhe na daoine ann an Tocaima leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, chan eil fòn aig an taigh aig 31.9% dhe na dachannan.[5]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Tocaima. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,[6] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s a tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Chaochail José Eusebio Otálora an seo ann an 1884.


text:
20/06/2013
An-diugh, mar a gheibhear cuidhteas chuiseagan, chopagan is eile gun a bhith a' cleachdadh stuthan ceimigeach. Comhairle bho Thearlach Quinnell air dòighean nas glaine agus nas saoire a bhith a' dèiligeadh riutha. Tha Iain Macleòid air a bhith aig an Fhèill Àiteachais Rìoghail agus cluinnidh sinn dè na tha ri fhaicinn ann. Tha Michelle NicDhòmhnaill an seo le clàr-ciùil na seachdain agus i gar toirt air ais gu dà mhìle sa naoi gu 'Far' le Regina Spektor. Sin agus sùil air na prògraman a bu chòir dhuinn fhaicinn air BBC Alba an t-seachdain-sa còmhla ri Murchadh Moireasdan. Am measg nan clàran tha Biffy Clyro agus Gabrielle Aplin. bbc.co.uk/feasgar.


text:
Eòlas-comainn
Is e meur de na saidheansan soisealta a tha ann an eòlas-comainn. Is e gnìomh do sgoilearan-chomainn a thuigsinn ciamar a bhitheas coimhearsnachdan ag obair. Stèidheachadh Eòlas-comainnan mu mheadhan an 19mh linn. Thòiseach i mar meur de sgoil-eaconamais, agus tha dluth-cheangailean aige ri Anthropology agus Teorig-poiliteagachd.
Bha Pareto, Karl Marx agus Friedrich Engels a' measg na feallsanaich a stèidhich bun corpus litreachais do eòlas-comainn. Tha e cudthromach ri aithneachadh nach eil ceangal eadar Eòlas-comainn agus an creideamh poilitigeach stèidhichte air teorig phoilitigeachd de Marx don b'ainm Communeas.


text:
Ma dh’fhaoidte gun do leugh thu e aig an Sunday Times, Uill a-nis a chàirdean, mu dheireadh thall tha cothrom agad an leinne-T a chur ort. Am faca tu am bùth aig Niall beag fhathast. Chan eil mi cinnteach mu dheidhinn an tè eile ge-tà. A bheil a leithid sin an aghaidh na feallsanachd ‘ceart gu poilitigeach’ Co-dhiù seo blas den stuth beagan nas laidire a tha aig Niall.
Nochd pìos sgrìobhaidh eile a bha gu tur an aghaidh a’ Ghàidhlig an-dè. Sin far am faigh thu e aig làrach Sunday Times. Dè tha an t-eagal orra roimhe Gàidhlig? Tha sinn beò ann an 2006 a-nis. Tha coitcheannas cultar na cruinne a’ dlùthadh air a h-uile càil. Chan eil cultair no canan sam bith sàbhailte. Seall air an roinn Eòrpa far a bheil Beurla a’ faighinn làmh-an-uachdar air grunn oilthighean agus gnothaichean. A h-uile turas a chuireas sibh sìos air cultair eile tha sibh dìreach a' fosgladh an doras beagan nas fhaide dhan latha a bhios a’ chultar agaibh fhèin a’ dol a-mach a shealladh. Nas miosa buileach tha an saoghal làn mì-chinnt agus cunnart agus tha e uaireannan doirbh a bhith coimhead air adhart. Sa leithid àrainneachd tha e buailteach gum bi eagal air feadhainn. Chan eil leisgeil sam bith a th 'ann an sin ge-tà airson a bhith a chur coltais ‘deamhan’ air buidheann sam bith eile an àite a bhith a’ coimhead air na fìor cuspairean a tha air faire. Tha e làn thìde gun do chuir na h-ughdarasan sùil mhionaideach air na a leithid a tha a nochdadh sa Sunday Times. ‘S e sin mo bheachdsa co-dhiù.
‘S dòcha gum bi fhios agad gur na gasgaich ‘ chan eil mi an aghaidh Gàidhlig ach’ air a bhith dripeil trang sa bhòrd bhrath aig an Albanach. Uill thall ann an Iomairtean Gàidhlig rinn ‘seonaidhadams’ iomradh air ciamar a bha sin a’ tighinn às rudeigin a thuirt comhairliche Toraidh ann an Dùn Eidhinn. Seo na thuirt Seonaidh
'Carson a tha uiread de ghearain a' nochdadh bho na Toraidhean an-dràsta a thaobh na gàidhlig. Bha uair nuair a bha iad co-dhiù a' toirt a chreids gun robh iad taiceil. Mo thogar, chan eil torr suim anns na Toraidhean a-nis, tha iad nan nàdar de Mhoonies ann an Alba.Craicte, gun iarraidh, gun fheum...'
Dè an dòigh eile a tha air fhàgail aca gus ceann-naidheachd beag fhaighinn ach ann a bhith a chur sìos air Gàidhlig? ‘S e roinn a th’ ann an sin a tha cheana loma-làn amadain ge-tà. Chan eil an t-amaideas acasan math no cruthachail gu leòr a bhith faighinn àite maireannach am measg an luchd-cumhang ealanta ud. Laighe iad air a’ chuspair mar dhealain-dè ach bu chòir do fios a bhith aca gur e dreuchd fad-bheatha a th’ ann ann an a bhith a’ cur sìos gu dìcheall air a’ chanan Bidh na Toraidhean ann an Alba a-mach air na Mohamadaich a-màireach saoilidh mi airson bìdeag bheag eile fhaighinn sna meadhanan-otrachais. Rudeigin gòrach eile a chur eadar dealbhan chìoch ‘s tòin.
Fàilte chridheil ort
Tha mi 47 bliadhna a dh'aois, tha mi pòsta 's tha mi a' fuireach ann an Inbhir Narann.
Tha e a' còrdadh rium a bhith sgrìobhadh beagan Gàidhlig. Tha mi fhathast ag ionnsachadh 's mar sin dheth, cha bhi a h-uile càil buileach ceart: nì mi mearachdan!
Co-dhiù ma tha greiseag agad - thig a-steach! Tuilleadh mu dheidhinn Gràisg


text:
Sgath (Sgeulachd)
Tha Sgath-Sgeulachd na seòrsa sgeulachd luchd-dìoghrasach, a' toirt dealbh air càraidean co-sheòrsach eadar caractaran nam Meadhanan Follaiseachd, gu tric ann an tuairisgeulan fosgailte, agus glè thric a-mach na h-oibre riaghailteach a' bhuin. Tha 'n t-ainm ag èirigh suas às a' chleachdadh na sgath caractar ann an abairtean mar 'Kirk/Spock' a thoirt dealbh air na sgeulan. Tha ('Kirk/Spock' air smaoineachadh gu tuathail a bhith a' chiad seòrsa na sgath-sgeulachd, a' ciad nochdadh 'san 1970 'sna h-irisleabhraichean luchd-dìoghrasach Star Trek (Turas nan Reul).
Seallaibh cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- Cùirtean na Sgath-sgeulachd Comman nan tuath na sgath-sgeulachd
- An Duilleag na Sgath Tionnsgnadh de Stòr-dàta Stòr-dàta nan làrach-lìn co-cheangailte ri sgath-sgeulachd rèidh le luchd-dìoghrasachd
- An Leabhar-latha na Rannsachaidh Sgath-sgeulachd (obair ann an adhartas) Rabhadh: Cuspairean Soilleire
- Aiste air Sgath-sgeul Franz Ferdinand/Morrissey
- Inbhir Ceathramh Buidheann co-oibreachadh càirdeil ri Sgath air chur sa' chruinne-cè an Star Trek.


text:
Item doirter uisgi rosicda no uisgi ele co h-opunn ima aigid oir is maith[gap: cut off/extent: part of last line of folio] {MS folio 23a} isin naixis, gid edh doní se urcoid da h-eisi da mbia a fad air, mar bis isin anmuinne doniter o lennuibh omha, & o eccla; oir omhdhuighi sin an t-adbur, & connmuidh in t-adbur leth istigh, & in spirut, & trit sin is du in t-uisgi do dortadh co h-opund air, & gan cómnuidhi do legin dó air. Et dlegthar uair and an t-uisgi do dortadh tar eis a ceile, & comhnuidhi do legin do and: & mar bis i n-anmuindi doniter o gairdechus, & o flux; dlegtar ann sin sgethrach do denumh, & in tsron do coimilt, & na slindein, & dethtach do legin futhu fon medhon, do reir Galen; & is maith in t-uisgi fuar do dortadh co h-opund isin cuis so, ar son in buille do-beir do duisecht an tesa, & do bud ferr and sin a duisecht le coimilt,
p.158& le neithibh deghbalaid. Sa cuis fuar, masedh, & a techt o línadh ní maith ar tus in t-uisgi do dortadh, gid edh fo derig, & ni h-ar son in coimplexa, acht ar son an buille do-beir. Toburtur aindsein neithi deghbalaid sa cuis so117 mar ata sanduile & sal cuach, & raib uisgi; curtur a n-edach lín iad; & curtur sa cuis fuar; & curtur lignum aloes, & lapadanum. Mod o linn fuar118 tic, gabh alifidanus cata119, & coimilter na boill imellacha, & co h-airighi an trath tic in t-adbur o linadh. Mad o neim tic an t-adbur, tobuir niamnuid, maille fin no le baindi innti, no cnó maille figedhidh, no sug athar talman is e bog, & curtur maide lethan itir a fiaclaib, & gairmter na ainm dilés co h-ard he: & toburtur triacla dó, & diamariton, & fin.


text:
Tha buidhnean air feadh na Gàidhealtachd is nan Eileanan a’ gabhail nan cothroman an lùib dà sgeama maoineachaidh a tha a’ cumail taic ri cleachdadh na Gàidhlig am measg ghnothachasan agus iomairtean sòisealta.
Read more
Tha co-dhiù 25 cothroman cosnaidh rim faotainn do Ghàidheil òga as t-samhradh, mar thoradh air compàirteachas leantainneach eadar Comunn na Gàidhlig (CnaG) agus Iomairt na Gàidhealtachd is nan Eilean (HIE).
Read more
Tha gnothachasan air feadh na Gàidhealtachd is nan Eilean dol a bhuannachd bho taic airgid ùr a tha ga lìbhrigeadh ann an compàirteachas eadar Iomairt na Gàidhealtachd’s nan Eilean agus Comunn na Gàidhlig (CnaG).
Read more
Mar buidheann a tha a' snìomh leasachadh eaconamach is coimhearsnachd còmhla, tha sinn moiteil às an eachdraidh aig HIE a-thaobh a bhi a' cumail taic mhòr, bhuadhach ris a' Ghàidhlig airson bunnachdan cultarail agus eaconamach. Tha sinn a' faicinn gu bheil Gàidhlig mar so-mhaoin sonraichte airson Alba. Airson barrachd fhaighinn a-mach mu na dleastasan a tha sinn a' cur romhainn airson HIE agus Gàidhlig, faic Ar Plana Gàidhlig.
Tha sinn ag obair air leasachadh ar làrach-lìn Gàidhlig, agus an dùil fhoillseachadh an ath bhliadhna. Ach an dràsta, faigh a-mach barrachd mu:
Às leth HIE, bidh Comunn na Gàidhlig (CnaG) a' ruith sgeamaichean taic-airgid airson buidhnean coimhearsnachd agus companaidhean prìobhaideach. Tro na sgeamaichean seo, tha sinn ag amas air buaidh a thoirt air an eaconamaidh agus a' Ghàidhlig le bhith a' cumail taic ri buidhnean agus companaidhean a thaobh margaideachd agus ùr-ghnàthachadh. Faigh a-mach mu Taic do Ghnìomhachasan.
Bidh CnaG a' cumail taic ris na Sgìrean Cunntachail againn le bhith a' toirt comhairle air mar 's urrainn coimhearsnachdan Gàidhlig a chleachdadh mar so-mhaoin agus far a bheil e comasach, taic-airgid seachad airson proiseactan. Faigh a-mach mu Taic do Choimhearsnachdan.
Tha an Sgeama Greis Gnìomhachais airson oileanaich air a bhith ga ruith airson còrr is 10 bliadhna le Comunn Na Gàidhlig (CnaG) as leth HIE. Tha seo a' toirt cothroman do ghnìomhachasan taic fhaighinn gus oileanach a thoirt a-staigh tron t-Samhraidh airson pròiseactan leasachaidh Gàidhlig. Faigh a-mach mu Greis Gnìomhachais.
Tha Gàidhlig mar phàirt cudromach do dhualchais agus cultar na h-Alba. A bheil cothroman ann do ghnìomhachasan turasachd Gàidhlig a chleachdadh? Dh' innse rannsachadh gun robh ùidh aig còrr is 50 % de luchd-tadhail ann a bhith a' faicinn neo a' cluinntinn Gàidhlig. Ciamar 's urrainn do ghnìomhachasan turasachd Gàidhlig a chleachadh? Ciamar 's urrainn do Ghàidhlig seirbheisean agus bathair nan gnìomhachasan a bhrosnachadh? Faic an bhideo agus faigh a-mach barrachd.
As an agency that integrates economic and community development, HIE has a proud record of significant investment in Gaelic to achieve both cultural and economic benefits. We see Gaelic as an asset for Scotland. To find out more about our commitments for HIE and Gaelic, please see Our Gaelic Plan.
We are currently redeveloping our Gaelic website content and look to publish next year. In the meantime, find out more about:
On behalf of HIE, Comunn na Gàidhlig (CnaG) run three funding schemes for community organisations and private companies. Through these schemes, we aim to have an impact on Gaelic and the economy by supporting organisations who through marketing and innovation are using Gaelic as an asset. Find out more about Business Support.
CnaG provide support to our Community Account Managed (CAM) areas by providing advice on how communities can use Gaelic as an asset and where appropriate, funding for projects. Find out more about Community Support.
The Gaelic Summer Placement scheme, which has been operated by Comunn na Gàidhlig (CnaG) successfully for the past 10 years, provides financial support to businesses that employ students to take forward Gaelic development projects. Find out more about Student Placements.
Gaelic is an important element of Scotland’s linguistic and cultural heritage. But what is its untapped potential in tourism terms? Visitor research tells us that over 50% of visitors interviewed were either very or fairly interested in our Gaelic language. How can tourism businesses best address this interest? How can ‘Gaelic’ entertain, excite and stimulate further interest in your tourism products? Discover ways to do this along with helpful tips and advice through our webinar.


text:
Çhengaghyn Gaelgagh
Tra dy row, va çhengaghyn Gaelgagh, ny çhengaghyn Gailckagh, ry-chlashtyn eddyr Nerin Yiass, Mannin as Nalbin Hwoaie. Va shenn Ghaelg Albinagh focklymagh as shenn Yernish focklymagh feer chasley rish y cheilley, as er lesh sleih she abbyrtyn jeh un çhengey v'ayn. Ta tree çhengaghyn Gaelgagh ayn nish: Gaelg, Gaelg Albinagh (Gàidhlig) as Yernish (Gaeilge). Ta Gaelg Chanadagh ny h-abbyrt jeh'n Ghaelg Albinagh.
Cummal
Celtiagh P as Q[reagh]
Rere'n chorys Celtiagh P as Q, t'ad cur Celtiagh Q er y vanglane shoh. Ren ny çhengaghyn shoh freayll *[kʷ] jeh'n Phroto-Cheltish; ayns ny çhengaghyn Brythonagh as Goalish, haink eh dy ve [p], as myr shen, t'ad cur Celtiagh P orroo ny keayrtyn. Va *[kʷ] freilt ec Celtibeirish chammah, as myr shen, t'ish fo Celtiagh Q chammah, ga nagh vel ee ny çhengey Ghaelgagh.
Cairscreeu[reagh]
Neayr's yn 20oo eash, v'ad cliaghtey screeu Yernish as Gaelg Albinagh lesh lettyryn Gaelgagh. Cha nel eshyn ry-akin jiu agh son jesheenys ny ymmyd shagheydagh dy jioinagh, myr sampleyr, ayns cowraghyn sheshaghtyn.
Cairscreeu ny Yernish[reagh]
Va Yernish ny çhengey focklymagh ayns Nerin derrey'n 17oo eash, as ren Gaelg Chlassicagh yn obbyr cheddin ayns Nalbin derrey'n 18oo eash. Ta caghlaaghyn cairscreeu er chur orroo scarrey veih y cheilley; myr sampleyr, ren Rannóg an Aistriúcháin jannoo aashagh y Yernish. T'ad cur Caighdeán Oifigiúil er y chummey noa. Rere'n chummey shoh, ren ad scryssey magh ymmodee lettyryn tostagh, as caghlaa breeocklyn rere fockley magh cadjin (she cummey cadjin t'ayn, as myr shen, cha nel eh soilshaghey magh fockley magh dagh abbyrt).
Cairscreeu ny Gaelgey Albinagh[reagh]
Cha ren ad Gaelg Albinagh aashagh 'syn aght shoh, agh ayns 1981, hug roish y Scottish Examinations Board (Oik Scrutaghtyn Nalbin) coyrle son cairscreeu ny çhengey.
Cairscreeu ny Gaelgey[reagh]
My row screeuaght Gaelgey er lheh ayn roish yn Aachummey, cha row eh ry-gheddyn ec y traa ghow sleih toshiaght coyrlaghey dy trome lettyraght cadjin. Er y fa shoh, tra v'ad geabbey cur lhieu cairscreeu stiagh da'n çhengey, ren ad corys noa. Dy cadjin, t'ad gra dy chroo John Philips eh eh hene. V'eh ny Aspick Sodor as Man (1605-1633) currit ayns Bretin, as hug eh Gaelg er yn Lioar Padjer Cadjin. Aghterbee, t'eh jeeaghyn dy row caslyssyn echey rish coryssyn screeuee va ry-akin nish as reesht ayns Nalbin. Myr sampleyr, va Lioar Dean Lios Moir as docamad Fernaig screeut ayns Gaelg Albinagh rere corys casley rish.


text:
Aah
Ta aah ny aae çheet er boayl 'syn awin ny 'sy strooan raad t'eh so-aahoil er shooyl ny liorish carbyd. Dy mennick, she phenomenon najooragh t'ayn.
Ta'n fockle 'aah' ry-akin ayns enmyn ram buill, lheid as Droghad Aah (aah raad ta droghad ayn), ny Aah yn Ollee (aah 'syn awin raad ren dew goll harrish yn awin). Ayns cosoylagh rish shen, ta'n fockle áth ny Yernish (ayns Baile Átha Troim as Áth an Ghainimh) as yn fockle àth ny Gaelg Albinagh (ayns Àth a' Chàirn as Àth Maol Ruibhe) nyn go-cheintee as ta'n cheeall cheddin oc.


text:
Is e na tha san Aithisg Oifigeil an aithisg sgrìobhte làn is choileanta de dh’imeachdan Pàrlamaid na h-Alba agus nan comataidhean aice.
Nam measg seo tha:
Is ann facal air an fhacal gu ìre mhòir a tha an Aithisg Oifigeil. Gu goirid an dèidh don Phàrlamaid a’ chiad choinneamh aice a chumail ann an 1999, chuir an t-Oifigear-riaghlaidh an cèill gu bheil ‘facal air an fhacal gu ìre mhòir’ a’ ciallachadh gum bu chòir cainnt air a dùblachadh agus anbharra a leigeil às agus mearachdan follaiseach a cheartachadh agus blas na cainnt a chumail aig an aon àm. Mar a bhiodh dùil, feumar beagan de bhreitheanas a thaobh deasachaidh a chumail; mar eisimpleir, is dòcha gun cuir blas no dòigh-labhairt an neach-labhairt no gluasad corporra ris no às do na thuirt e no i, agus feumar seo a chur an cèill san riochd sgrìobhte ann an dòigh air choreigin.
Tha Aithisgean Oifigeil gam foillseachadh air làrach-lìn Pàrlamaid na h-Alba agus ann am pàipear ro 8m air an latha an dèidh coinneamhan na Pàrlamaid agus air cinn-latha aontaichte airson coinneamhan comataidh. Airson barrachd fiosrachaidh, gheibhear cothrom air an aithisg oifigeil aig official.report@scottish.parliament.uk.
Faodar goireas luirg a chleachdadh gus iomraidhean sònraichte a lorg.
Briog air English gu h-àrd gus Aithisgean Oifigeal de choinneamhan na Pàrlamaid a leughadh.


text:
BBC a h-aon
'S e BBC a h-Aon (Bheurla:BBC One) a' prìomh telebhisean cladhan bho am BBC. 'S e anns a' mhòr-chuid fèisteas coitcheann.
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Thòisich BBC a h-aon air 2mh an t-Samhain 1932.
Prògramadh[deasaich | deasaich an tùs]
Dèanamh an cladhan farsaing raon de prògraman.
Naidheachdan agus Cùisean an Latha[deasaich | deasaich an tùs]
Tha 2,508 uairean de naidheachdan agus cùisean an latha gach bliadhna air BBC a h-aon.
Fìrinneach agus Ionnsachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Dràma[deasaich | deasaich an tùs]
Clann[deasaich | deasaich an tùs]
Spòrs[deasaich | deasaich an tùs]
Film is Fèisteas[deasaich | deasaich an tùs]
Creideamh[deasaich | deasaich an tùs]
Comadaidh[deasaich | deasaich an tùs]
Cèol is na h-Ealain[deasaich | deasaich an tùs]
Lìon[deasaich | deasaich an tùs]
Sgoilt am BBC do dùthaich. Gabh BBC a h-aon cladhan:


text:
Cluaran
'S e ainm aig iomadh lus anns an teaghlach Asteraceae a tha ann an cluaran no fòghnan. Gu h-àraidh, thathar an t-ainm ga chleachdadh airson lus de na dreaman Carduus, Cirsium agus Onopordum.
Luibh-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
Tha lusan dream Onopordum dà bhliadhnail agus lusan dream Cirsium a' fàs fiù 's barrachd bhliadhnaichean. Lorgar iad anns an Roinn-Eòrpa, Àisia, Afraga agus Aimearaga a Tuath, agus bha iad air an cur ann an Astràilia cuideachd. Tha flùraichean purpaidh aca agus tha bioran air na cuiseagan (agus aig feadhainn de sheòrsachan air na duilleagan). Faodaidh na cuiseagan a' fàs gu 0.5-3m a dh'àirde. Fàsaidh iad eadhon ann an àiteachan nach eil gu math torrach.
Uaireigin, thathar am facal "cluaran" ga chleachdadh airson liathan (Chrysanthemum segetum).[1]
Samhla[deasaich | deasaich an tùs]
Anns an earraideas, 's e suaicheantas na h-Alba a tha anns a' chluaran bho chionn iomadh bliadhna 's linn. 'S iad na seòrsachan na thathar gan cleachdadh mar shamhla seo nas trice Cirsium vulgare - Cluaran deilgneach agus Onopordum acanthium (ged nach eil e dùthchasach do Alba).[2] Chan eil e ro fhurasta a-nis a dhèanamh a-mach le fìrinn cuine no ciamar a chaidh an t-urram sin a bhuileachadh air, oir chan eil eachdraidh sgrìobhte a tha a' cur solas sam bith air a' chùis.
Sgeul a' chluarain[deasaich | deasaich an tùs]
Tha beul-aithris ann a tha a' cur an cèill na dòigh anns an tàinig e mun cuairt ge-tà.
Aig àm nan Lochlannach bha na Gàidheil agus na Lochlannaich air campachadh mu choinneamh a chèile, deiseil gu dhol a chur a chath air an làrna mhàireach. Cha robh e air a mheas aig an àm sin, ceart no uasal do aon fheachd feall-fhalach a dhèanamh air feachd eile, no tighinn orra le foill rè na h-oidhche. Chaidil na Gàidheal gu socrach, sàmhach, air an oidhche sin, gun eagal foille no gnìomh mì-onarach sam bith orra. Ach 's ann a ghabh na Lochlannaich cothrom an dorchadais agus chuir iad romhpa tighinn air na Gàidheil gun fhios dhaibh agus briseadh a-staigh don champ aca far am biodh làn chothrom aca air am murt 's am marbhadh. Nuair a dh' fhalbh iad, bha a h-uile mac màthar air a chasan rùisgte air eagal starbraich sam bith a dhèanamh a bheireadh caismeachd dha na Gàidheil. Mar a bha am breamas an dàn dhaibh, sheas aonar fear air cluaran geur, stobach, agus chaidh na biorain fada, caola an sàs am bonn a choise. Nuair a leig e sgreuchd, dhùisg na h-Albannaich agus ann am priobadh na sùla bha gach duine fo armachd, ghabh iad an coinneamh nan Lochlannach agus chuir iad an ratreud orra le sgath mòr. Agus nuair a thuig iad dè a dh' adhbhraich an sgriach a thug caismeachd dhaibh, chuir iad romhpa gum biodh an cluaran mar shuaicheantas aca bho sin a-mach.[3][4]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ John Cameron: The Gaelic names of plants (Scottish, Irish and Manx), d 54
- ↑ John Cameron: The Gaelic names of plants (Scottish, Irish and Manx), d 52
- ↑ Làrach-lìn beul-aithris aig Comhairle nan Eilean Siar
- ↑ Litir do Luchd-ionnsachaidh 479 le Ruairidh MacIllEathainn, BBC


text:
Lide
Tha na lidean a' gabhail ruithim dhan chainnt. Mar as àbhaist, tha aon fhuaimreag agus aon no nas motha connragan a' dèanamh aon lide (me "ràdh"). Uaireannan, ge-tà, tha dà fhuaimreag ann, riutha an canar dà-fhoghar ("cainnt").
Bha daoine a' sgrìobhadh le samhlaidhean airson lidean an dèidh a' sgrìobhadh le samhlaidhean airson faclan buileach (na pioctagraman), ach roimhe sgrìobhadh le samhlaidhean airson foghair air leth, mar tha sinn an-diugh. Tha a' chiad eisimpleirean dheth air bùird bhon dùthaich aosda Sumer, air an sgrìobhadh mu 2800 RC.
Anns na cànanan Ind-Eòrpach, tha faclan le aon, dà ("pean-sail") no trì lidean ("li-tri-chean") cumanta gu leòr, agus tha faclan annta le ceithir no nas motha lidean ("cà-na-na-chas") cuideachd. Tha cànanan ann, ge-tà, anns a tha dìreach aon lide aig a h-uile facal, me Bhietnamais, agus cànanan anns a tha faclan le mòran lidean glè chumanta, me Gearmailtis (an cuid as motha dhiubh nam faclan fillte).


text:
Deasbad ga iarraidh mu RET luchd-bathair
Tha BPA Làbarach 'son na Gàidhealtachd 's nan Eilean a' feuchainn ri taic fhaighinn 'son deasbaid aig Holyrood air buaidh eaconamach cho-dhùnadh an Riaghaltais faraidhean RET a thoirt air falbh bho luchd-bathair.
Chuir Rhoda Ghrannd gluasad air adhart, is i ag ràdh gum bu chòir don riaghaltas an siostam a chur air ais mar a bha e.
Thug an co-dhùnadh buaidh air luchd-bathair a bhios a' cleachdadh seirbheisean aiseig nan Eilean Siar, Cholla is Thiriodh.
Tha aithisg a-nis air sealltainn gun robh luchd-bathair a' toirt nam buannachdan bho RET do luchd-ceannaich, ged a bha an Riaghaltas air fàgail orra an toiseach nach robh.
Sheall an rannsachadh cuideachd gun deach cron a dheànamh air eaconamaidh nan eilean le bhith a' toirt nam faraidhean air falbh.
Thuirt Rhoda Ghrannd gu bheil i a' tuigsinn gum feumar coimhead air dòighean gus airgead a shàbhaladh, ach gur ann a bhios cosgais nas motha ann air a' cheann thall air sgath a' cho-dhùnaidh seo.
Tha a' Bh.Ph. Ghrannd a' sireadh taic thar-phàrtaidh gus am bi an deasbad aig Holyrood ann.


text:
Uisge
Is docha tha thu lorg uisge-adhair
Is e a tha ann an uisge na lionn trid-shoilleir gun dath. Tha e na cho-mheasgadh de hàidraidean is àile-beathaden cruth cheimidh H2O. Theid a reothadh aig 273K (0 °C) agus theid a ghoilleadh aig 373K (100 °C)fo bruthachd abhaisteach.
Chan eil cuideam moileaculachd de uisge ach 18 (H=1 agus O=16) agus tha puing a' ghoillidh anabarrach ard airson moileacul cho aotrom. Is e brigh don fheart seo de uisge gum bithidh co-taruinn lag eadar moileaculan uisge fa-leth gan cruinneachadh nan sianaran. An luib sin bithidh cuideam moileaculachd eifigeachd de uisge nas fhaisg air 108 agus tha teasad goillidh de 373K na cho-dhearbhadh. Nuair a ghoilleas uisge, theid sgaradh air na moileaculan fa-leth agus tha seo aig aobharachadh meudachadh mor an toirt an stoith an co-mheas le toirt an uisge, (Theid meudachadh an toirt de mu deidhinn 1400 uraid nuair a rachas iompachadh de uisge ri stoth fo bruthachd abhaisteach). Is e am feart meudachaidh seo a tha na h-aobhar gu bheil stoth na struthach-iomain eifigeachd airson gne de innealan-teis.
Chanar deagh ris an staid reoithte, agus stoth ris an staid ailleachd.
Nuair nach eil salainn ann, tha cuid de dhualchainntean a' toirt “bùrn” air.


text:
ceisteachan luchd-teagaisg - gaidhlig
A rèir poileasaidh ùr Fèisean nan Gàidheal tha e riatanach gum bi aig a’ char as lugha comas Gàidhlig bunaiteach aig a h-uile neach-teagaisg a thèid fhastadh le Fèis sam bith bhon t-Sultain 2012 air adhart. Bheir an ceisteachan seo cothrom do dh'Fhèisean nan Gàidheal cunntas pearsanta agus plana trèanaidh a chruthachadh do gach neach-teagaisg, far a bheil seo a dhìth. Cha tèid fiosrachadh sam bith a bheirear seachad a chleachdadh airson adhbhar sam bith eile.
Gheibhear an ceisteachan an seo agus bhitheamaid uabhasach toilichte nam b’ urrainn dhuibh còig mionaidean a chur seachad ga lìonadh a-steach air-loidhne.
Ma tha ceist sam bith agaibh mun phoileasaidh, no mun cheisteachan, cuiribh fios thugam fhìn (arthur@feisean.org no 01478 614002) no gu Calum Ailig Mac a’ Mhaoilean (calum@feisean.org no 01463 225559).


text:
Auguste Rodin
B’ e François-Auguste-René Rodin (Paris, 12 an t-Samhain 1840 - Meudon, 17 an t-Samhain 1917) fear dhe na deilbhearan na b’ ainmeile a bh’ ann a-riamh.[1] Tha na nithean na b’ fheàrr a rinn e ann an dà taigh-tasgaidh ann am Paris agus Meudon a-nis. Bha athair, Jean-Baptiste, na oifigear poilis ann an Normandaidh.
Susbaint
Trèanadh agus Obair[deasaich | deasaich an tùs]
Thòisich e a chuid trèanaidh foirmeil ann an 1854, nuair a chaidh e dhan Sgoil Bheag (Fraingis: La Petite École), is Lecoq de Boisbaudran agus Jean-Hilaire Belloc a’ toirt foghlam dha na h-oileanaich an siud. Aig aon an àm dh’ionnsachadh e fo stiùireadh Antoine-Louis Barye, eòlaiche-bodhaig,[2]is bha e an sàs ag obair anns an stiùidio aig Louis-Robert Carrier-Belleuse cuideachd.[3] An dèidh an Sgoil Bheag fhàgail, dh’fheuch e ris a dhol do Sgoil na h-Ealain Pharis, ach chaidh e dhiùltadh trì tursan.
‘S e An duine leis an t-sròin bhriste (L'Homme au nez cassé)[4] a bh’ann a’ chiad rud a chuir e a-steach dhan Salon ann am Paris, ach dhiùltadh e air sàilleabh nach robh e deiseil.[5] Seo liosta na nithean na b’ ainmeile aige: An Smuaineadair (1880), Am Pòg (1886) agus Am Mac Stròdhail (1889).
‘S e Dorsan Ifrinn (La Porte de l’Enfer) an rud na b’ adhartaiche ghlòir-mhiannaiche a rinn e a-riamh, a dh’iarr Taigh-tasgaidh na h-Ealain Mhaisich air. Mhair an gnothach ceithir bliadhna gus an robh e deiseil airson taisbeanadh an Salon ann an 1900, is chuidich Camille Claudel e ris. Thug e brosnachadh agus misneachadh bho mhòran tobraichean, ach dh’ainmich esan fhèin gu seachd àraidh Dorsan Phàrrais le Ghiberti, An Ifrinn[6] le Dante agus Flùraichean na n-Aingidheachd[7] le Baudelaire.
Rinn e ìomhaighean dhe Victor Hugo agus Honoré de Balzac ann an 1897 a bha gu math connspaideach aig an àm, ach ‘s e càrnan-cuimhne poblach ann am Paris a th’ annta a-nis. Tha am buidheann eachdraidheil aige ris an canar Na Bùirdeasaich à Calais (Les Bourgeois de Calais) uabhasach ainmeil gus an latha an-diugh cuideachd, is chithear e ri beulaibh Pàrlamaid Shasainn ann an Lunnainn.[8] A bharrachd air sin, tha aon ìomhaigh a rinn e, Eòin Baistidh, ann an Gleann na Cille, faisg air Dùn Phrìs, Alba.[9]
Ealain agus Lomnochd[deasaich | deasaich an tùs]
Bha cuspairean gnèitheasach agus drùis-mhiannach a-riamh ann an teas mheadhan na h-obrach aig Rodin.[10] Fhaiceadh cuirp rùisgte is gnothaichean na feòla dhe gach uile seòrsa, fiù 's fèin-bhrodadh, anns a chuid obrach, seadh anns na h-ìomhaighean mheatailt is cloiche, seadh anns na dealbhan is gràbhalaichean. ‘S e dìreach Rodin a bh' ann a’ chiad dheilbhear a rinn fìor dhealbh caineag mhnà,[11] ann an Iris, teachdaire na Diathan (Iris, messagère des dieux).[12]
Gaol[deasaich | deasaich an tùs]
Bha beò-ghlacadh làidir taobh cuspairean na feòla aig Rodin.[13] agus bha tòrr leannain aige fad a bheatha, ach thug dithis dhuibh buaidh mhòr air a chuid obrach. ‘S e Rose Beuret a’ chiad leannan a fhuair e, bha iad còmhla fad am beatha, is phòs e rithe mu dheireadh thall air an 29mh latha dhenFhaoilleach 1917 (am bliadhna a bhàsaich an dithis dhuibh).[14] Thug Rose Beuret mac dha, ach leigeadh Rodin seachad e.
Bheireadh boireannach eile buaidh fa leth mòr air beatha Rodin, tè air an robh Camille Claudel, a bha an sàs ann am buidheann dhe oileanaich a fhuair Rodin, mu 1884. Dh’aidich Rodin gun do thòisich e air cuspairean gu math drùis-mhiannach agus gnèitheasach a dh’obair nuair a choinnich e Camille Claudell. Chaochail i ann an 1943 an dèidh 30 bliadhna a chuir seachad ann an taigh-cuthaich.[15]
Bha mòran leannain ainmeil eile ann an saoghal an ealain aig Rodin fad a bheatha cuideachd. Mar eisimpleir, sgrìobh an dannsair Isadora Duncan mu dheidhinn a cuid leannanachd neo-thorrach còmhla ris an deilbhear:[16] ’S e dìreach a h-uile càil a thoirt dhasan gum bu mhiann leamsa fhèin agus sin a dhèanainn gu dearbh, nan cuireadh mo chuid fhoghlaim amaideach an dearg eagal ormsa (...). Abair na tursan a ghabh mi aithreachas air a’ mhì-thuigsinn ghòrach leis gun do chaill mi an cothrom seunta mo mhaighdeanas a thoirt dhan dhia Pan, do Rodin uamhasach! A bharrachd air sin, thug mòran de luchd-ealain is cleasaichean pàirt ann am beatha Rodin, is bho àm gu àm bhite ag iarraidh a bhith ga mì-chliùthachadh gu poblach, air an sgàth; Sgaoileadh Sergei Diaguilev droch fhathannan mu dheidhinn Rodin agus Vatslav Nijinski, nuair a chunnaic e an dithis dhuibh nan cadal còmhla air an fheur an comhair an Taigh-òsda Hôtel Biron.
Dìleab[deasaich | deasaich an tùs]
‘S e fìor ro-theachdaire an deilbhidh nòs-ùr agus fìorachail a bh’ann Rodin, ged an robh neart clasaigeach ann cuideachd. Thug e buaidh uabhasach mòr air deilbhearan an 20mh Linn mar Camille Claudel, Maillol, Constantin Brâncuşi, Matisse, Alberto Giacometti neo fiù 's Chillida.[17] Tha feadhainn ag ràdh gur robh na rinn e cudromach do dh’Egon Schiele cuideachd.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Musée Rodin
- ↑ Bronze Gallery
- ↑ Història de l'art del segle XIX, le García Carmen, Universitat de València, 2000, duilleagan 197 gu 199, ISBN 84-370-4274-7
- ↑ Insecula
- ↑ Història de l'art del segle XIX, le García Carmen, Universitat de València, 2000, duilleagan 197 gu 199, ISBN 84-370-4274-7
- ↑ EPDLP
- ↑ Galeón
- ↑ Virtual London
- ↑ Dumfries and Galloway Online
- ↑ Exposiciones Mapfre
- ↑ Dwelly-d
- ↑ Exporevue
- ↑ Auguste Rodin, le Rainer Maria Rilke, Santa Coloma de Queralt, Obrador Edèndum, 2000, duilleag 16, ISBN 978-84-936609-6-3
- ↑ Soumaya
- ↑ Centro Psicoanalítico de Madrid
- ↑ Auguste Rodin, le Rainer Maria rilke, Santa Coloma de Queralt, Obrador Edèndum, 2000, duilleag 19, ISBN 978-84-936609-6-3
- ↑ TV3
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]


text:
Narva
‘S e baile faisg air na crìochan leis An Ruis, air an àirde an ear-thuath Eastòinia a th' ann an Narva[1] (Gearmailtis/Pòlais: Narwa, Ruisis: HapBa). Tha e suidhichte ri taobh na h-Aibhne Narva, eadar Loch Peipsijärv agus Am Muir Baltach, 30m os cionn ìre na mara,[2] anns an roinn Ida-Viru maakond , 196km air falbh bho Tallinn (prìomh-bhaile na dùthcha), 140km bho Tartu, 187km bho Viljandi, 52km bho Kohtla-Järve agus 239km bho Phärnu.[3] Chaidh Narva a chlàradh airson a' chiad turas ann an 1172 mar Narovsky konets. Tha 64,904 duine a' fuireach ann.[4] 'S e an treas baile as motha na dùthcha a th'ann cuideachd.[5]


text:
Báinigh
She barranys ayns sheear yiass Choontae Ghoon ny Ghoal, Nerin, ee Báinigh (Baarle: Banagh). T'ee çhemmal rish Baollaigh 'sy twoaie, rish Ráth Bhoth Theas 'sy niar hwoaie as rish Tír Aodha 'sy niar. Ta Baie Ghoon ny Ghoal ny lhie 'sy jiass as y Keayn Sheear 'sy neear. Ta ram baljyn as baljyn beggey ayn 'sy varranys, goaill stiagh Ard an Rátha, na Cealla Beaga, an Charraig, Cill Charthaigh, Doon ny Ghoal, Dún Cionnaola, na Frosa, Gleann Cholm Cille, Inbhear, Tamhnach an tSalainn as Teileann. She ard sleitagh t'ayn as y chooid smoo jeh fo scaa na Cruacha Gorma as sleityn as eayninyn ardjey, goaill stiagh Sliabh Liag, ry-gheddyn 'sy varranys. 'Sy vlein 2011 va mysh 16,000 deiney cummal 'sy varranys.


text: Item comartha co tainic an t-atcomall re n-abur alsites .i. at isna cosaibh, & isna ballaib ichtaracha: & eirgi amach aga imlican, & na boill uachtaracha do claoclod & in aigid, & in muineil, & in t-ucht, & na lamha. Item bi in fual is e ard, tiug, bec, & is minic bis cubar crochda air, & da dath air, & uair and attaid na suile tri detaighib noch teid ona h-aoib cucu: & is decuir lais a anal do tairring, & cosachtach tirim, & itta gan bathad, miailgis bidh ar son imurcaigh na dighi, & a h-ailgisa: & da mbuailter an gaile fograidh amail do beith timpan and, no da soightech lethlan.


text:
'S e cumadh-tìre ìseal gorm, fosgailte ris a' ghaoith, le leacan sònraichte mar chrìochan air na h-achaidhean a th'ann an Gallaibh. Ged a tha i nas lugha na na siorrachdan eile, 's ann aice a tha a dhà dhe na bailtean as motha air Ghàidhealtachd - Inbhir Ùige agus Inbhir Theòrsa. Tha tuathanachas agus iasgach cudromach cuide ri gnìomhachasan beaga. Tha an reactar niùclasach aig Dùnrath, nach eil ag obair a-nis, fhathast a' toirt cosnadh do mhòran san sgìre.
If a book listed in the bibliography below is available from the Highland Libraries it will be indicated by a book icon -
dlighe-sgrìobhaidh © 2003 - 2014 Am Baile/The Gaelic Village


text:
Maurice
Tha Maurice 'na ùirsgeul le E. M. Forster. Sgeul a' ghaoil cho-sheòrsaich 'san linn 20mh Sasann, leanaidh e Maurice Hall às a làithean sgoile, tro oilthigh agus thall. Bha e sgrìobhte às 1913 air adhart. Ged bh'e air nochdadh ri càirdean roghnaichte, mar Christopher Isherwood, bha e foillsichte sa' bhliadhna 1971 an dèidh dham bhàs Fhorster.
Tha 'n t-ùirsgeul sònraichte air àm le toirt dealbh air gaol co-sheòrsach ann an dòigh suirgheil iomlanachadh, ach èibhinn cuideachd. Chuir Forster an aghaidh foillseachadh seach beachdan comannach is laghaile 'dh'ionnsaigh co-sheòrsachd — leugh sgrìobag air an làmh-sgrìobhainn: "Foillsicheil, ach airidh air?". Ge tà, leis an àm a bhàs e bha beachdan is lagh Breatannach air atharrachadh. Tha aon rud a bheil a' cur Maurice air leth às sgeulachd rìomhach nuadh an gnìomhadh prìomh-shamhlail agus na trì prìomh-caractar, a bheil comharrachadh buidhnean eugsamhaile 'gus na dealbhan nam fireanntas eugsamhaile.
Freagarrachadh ri Film[deasaich | deasaich an tùs]
Bha 'n t-ùirsgeul air dhèanamh a-steach do film Maurice (1987) le Riochdachaidhean Merchant Ivory agus Filmean Chaolais Ceithireamh: air stiùireadh le James Ivory agus sgrìobhte le Ivory agus Kit Hesketh-Harvey, riochdaichte le Ismail Merchant, leis an eòlas-film le Pierre Lhomme. Nochd James Wilby ri Maurice, Hugh Grant ri Clive agus Rupert Graves ri Alec. Ghabh an sgioba-cluiche cobharach a-staigh Denholm Elliott ri Dr Barry, Simon Callow ri Mgr. Ducie, Billie Whitelaw ri A' Bh. Hall agus Ben Kingsley ri Lasker-Jones.
Giorrachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Maurice air choinneachadh 'chiad aig aois 14 nuair tha còmhradh mu gnè 'gus feòlmhorachd eadar e is a neach-teagaisg, Mgr. Ducie, a' tachairt dìreach mus thèid e a dh'ionnsaigh do a sgoil choitcheann. Chuiridh seo an gleus dham chòrr an t-ùirsgeòil, seach tha Maurice a' faireachdainn air leth, air ghluasad às an dearbhadh an inbhich mu pòsadh bean ris a' cheann-chrìche ann am beatha. A bhàrr, gabhaidh a dhìmeas domainn air a bhuidheann (meadhanach) fhèin bonn an-seo, seach tha e 'faicinn nach eil an comas aig a neach-teagaisg a fhaicinn thall an àbhaisteachd comannach ri gu dè air chùl i.
Nuair thèid Maurice a-steach dhan oilthigh, nì e càirdean a dh'aithghearr le Clive Durham, a nì e eòlach air na seann Ghrèigeach sgrìobhaidhean timcheall gaol co-sheòrsach (àitheanta 'san ùirsgeul ris an "Droch-bheart nam Grèigeach". Air dhà bliadhna, bidh suirghe coisrigte, ma geamnaidh anabarrach, aca, a bheil aca ri falaichte chumail bho h-uile duine 'bheil iad eòlach air everyone. 'S e soilleir a bheil Maurice a' cur dòchas air tuilleadh 'thighinn bho an dàimh mhothaicheil a-mhàin, ach fàsaidh e soilleir gu mall a bheil Clive gu beagnaich ceangailte gu comhad dham bheachd chomann timcheall mar a tha ceart is ceàrr. Tha Clive a' sònrachadh ri phòsadh, a dh'aindeoin a chan dh'fhàg an sgrìobhadh Fhorster teagamh a crìochaichidh a phòsadh le beatha-feòlmhorachd neo-aoibhneach gu mòr.
Air leigeil sìos agus ciùrrte leis an falbh a charaid, rannsaichidh Maurice comhairleachadh an leigheis-inntinn ann an sealladh air chur an gnìomh le Forster le mire, a' foillseachadh gu neo-iochdmhor a-rithist na crìochan nam mothachadh 'gus an dìth a' chòmhnaidh a' chomainn, cho riochd-samhlaichte le Dr Barry, nach urrainn do eadhon an suidheachadh 's an bròn Mhaurice thuigsinn.
Fàsaidh Maurice nas sine, fàgaidh 'n t-oilthigh gun a' gabhail a ìre, gabhaidh ris na dòighean is an t-aodach an duine-uasal, agus gheibh obair mhath gets ri tocadair. 'Na àm a chòrr, tha e cuideachadh ri stiùireadh lann lùth-chleas dhòrnachaidh mhisein Chrìosdail air gillean a' bhuidhne-obraich 'san Ear Chrìoch. Thig na mì-chrìochnaichte fhadachdan a' mhothachaidh Mhaurice nas dlùithe a bhith rèidh nuair bidh e air thoirt cuireadh a fhuireach aig Penge aig an dachaigh nan Durham. An-siud, an toiseach cha bheir e e an aire, tha 'n peithire òg, Alec Scudder (air chantainn Scudder air earrain mhòra an leabhair, a chur cudthrom air an caochladh le aois is buidheann eadhon nas motha), Maurice air thoirt an aire gu math. Tha e air fhaicinn 'san leabhar aig tràthan saora nas goiride gun sgur, mar cuartachadh a chreach gun fhiosda, gus aon oidhche cleachdaidh 'n gille àradh gu soirbh a dhìreadh dhan seòmar-leaba Mhaurice, freagairt a' ghairm Mhaurice nach do dh'fhreagair neach sam bith eile. An dèidh do am ciad oidhche còmhla, thèid Alec an cabhaig agus feuchaidh a thoirt dubh-chìs ri Maurice, ach ann an sealladh drùidhteach le Maurice aig an Taigh-gleidhidh Breatannach 'san Lunnainn tionnaidhidh e mu cuairt gu h-iomlan, an dèidh do bheir Maurice ainm ri Scudder nuair bidh e faighnichte do ainm. Daingichidh 'n t-easaontas nam caochladh nam buidheann an bann-còrdaidh eadar na dà fir gun dàil.
An dèidh do h-oidhch' eile de leannanachd bidh e soilleir a bheil bileag aig Alec air turas dhan dh'Argentina le a theaghlach, nach thill e às. An dèidh do ciad miothlachd agus acaid, gèillidh Maurice, sochrachadh air co-dhiù a ràdh slàn leat ri Alec. Tha e air ghabhail air ais nuair tha e 'faicinn nach eil Alec an-siud. Ann an cabhag, ruithidh e dham Phenge, far an choinnich na dà leannain mus aig an taigh-bàta, agus gu dearbh bidh na leannanan aonaichte 'rithist an-siud agus "mairidh sona fad an làithibh".
Tadhailidh Maurice aon àm deireannach le Clive, do dùnadh air am càirdeas, is a' toirt dealbh de àm ri teachd le Alec. Tha 'n dìth chòmhnaidh Chlive aig cluinntinn mar a tha air thigh'nn an follais eadar Maurice agus Alec ga fhàgail gun cainnt agus murrach a thuigsinn.
Caochlaidhean 'san Fhilm[deasaich | deasaich an tùs]
Tha 11 bliadhna aig Maurice aig an tòiseachd an fhilm, an àite 14. Tha 'n film a' fàgail a-mach ach beag nam còmhradh feallsanachail an t-ùirsgeòil, agus mòran fhon gnìomhaidhean mar an gaol Mhaurice air an gille-sgoile, Dickie. Leudaichidh e 'n caractar Wildeach Mhòrair Risley agus a bhraigheachd air mì-bheusachd (chan eil e prìosanaichte 'san ùirsgeul), air chor a fhoillseachadh na cunnartan a dh'aghaidhich co-sheòrsaich Eideardach agus ag ullachadh cleas an ghnìomhaidh a nì which Clive faireachdainn a feumaidh e Maurice dhiùltadh.
Tha samhalachas àraidh co-sheòrsach feòlmhor aig an t-àite na dàlach deireannaiche eadar Maurice agus Alec nuair when seen in the movie; tha 'n taigh-bàta fuadain-Ealasaideach a' toirt iomradh air an gluasad nan Ealain & Ceàird gun robh cho comannachte le Eideard Carpenter (bhrosnaich tadhal le E.M. Forster ri Carpenter agus a rùinean Deòrsa Merrill an sgrìobhadh de Maurice), agus cuideachd dhan Sasann Ealasaideach Christopher Marlowe ("tha h-uile dhiubh nach eil gaolachadh tombaca 'gus gillean 'nan àmadain") agus William Shakespeare nan Duanag. 'San ùirsgeul, riaraichidh 'n "gorm choille agus an oidhche" ris an àite an tèarmainn, agus tha 'n taigh-bàta air thoirt iomradh air a-mhàin.