text:
Chuir e nam chuimhne sgeulachd a Glaschu
aig am a' Chogaidh Mhoir.
S e cuis naire a th' ann gu robh dithis air an tilgeil a-mach a tagsaidh ann an Glaschu
ri linn 's gu robh iad a' comhradh ri cheile ann an Gaeilge na h-Eireann.
S e ciall gu math farsaing a th' ann nuair a choimheadas tu ri clar-ama Celtic Connections ann an Glaschu
gach bliadhna.
Suil Eile Beatha chabhagach - check-in ann an taigh-osta spaideil ann an Glaschu
.
translation on page 38 GHABH mi pairt ann an Cuairt Baidhsagal a' Chlo Hearaich ann an Glaschu
, agus abair spors.


c: text/html

text:
- TIOTAL
- Ciudha na h-aiseig Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00674
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1960an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12385
- KEYWORDS
- carbadan
còmhdhail
càraichean
Donnchadh Mac a' Phearsain
aiseag
Chithear Donnchadh Mac a' Phearsain an seo ann an suidheachadh neònach - air beulaibh camara an àite air a chùlaibh! Chaidh pàirc-chàraichean ùr a thogail ri taobh cidhe na h-aiseig ann an 1960, gus nach biodh càraichean a bha a' feitheamh ris an aiseag dhan Eilean Sgitheanach a' cruthachadh sreath tron bhaile ach 's dòcha air làithean a bha gu sònraichte trang san t-samhradh
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Seann Oileanaich
Tha seann oileanaich an t-Sabhail sgapte air feadh an t-saoghail.
'S ann as motha a bhios obair na Colaiste a' fàs, 's ann as cudromaiche a bhios e na ceanglaichean againn ri seann oileanaich a neartachadh agus a bhrosnachadh agus bu mhath leinn cluinntinn bhuat.
Tha duilleagan aig a' Cholaiste air Facebook agus Twitter is tha sinn a' cur iad seo gu feum airson fios a chur thugad air na tha dol. Ma tha thu airson cluinntinn bhuainn agus d' ainm a chur ris an liosta de sheann oileanaich cuir fios gar n-ionnsaigh air an fhoirm air-loidhne no dèan caraid dhuinn!


text:
Rubha Àird Eònain
'S e baile beag ann an Comhairle Shruighlea a tha ann an Rubha Àird Eònain (Beurla: Rowardennan).[1] Tha am baile suidhichte air bruach an iar Loch Laomainn. 'S e seo na co-chomharran aige: 56° 9′ 19.4″ Tuath agus 4° 38′ 31.31″ Iar.
Tha Slighe na Gàidhealtachd an Iar, frith-rathad astair eadar Glaschu agus a' Ghearasdan, a' dol seachad air a' bhaile, agus 's e àite cudromach a th' ann do luchd-coiseachd gus an oidhche a chosg an sin. Mar sin tha ostail òigridh agus àite-champaidh ann.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Iain Mac an Tàilleir, "Ainmean-Àite", duilleag 102, Pàrlamaid na h-Alba
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NS 359 990


text:
- TIOTAL
- Faileasan, Loch Shlaopainn agus Beanntan Dearga an Eilein Sgìtheanaich.
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2434
- ÀITE
- Loch Shlaopainn
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34338
- KEYWORDS
- loch
beanntan
Srath Mòr
Beinn na Cròtha
Glas Bheinn Mòr
Tha uisge ciùin Loch Shlaopainn a' toirt dhuinn dealbh-sgàthain de na cnuic air a' chùl. Air an làimh dheis tha cumadh pioramaideach Beinn na Cròtha, sa bheil 1879 troigh (570m) de dh'àirde, glè thric air a sheachnadh air sgàth nam beanntan mòra, drùidhteach a tha ri thaobh. Dh'fhaodadh seo a bhith mar phrìomh adhbhar gus Beinn na Cròtha a shreap, le cothrom teicheadh bho na h-àireamhan mòra de luchd-sreap air na beanntan eile agus tlachd a ghabhail às an t-sàmhchar. Bhon mhullach, gheibh duine deagh shealladh air Belig, Beinn na Caillich agus tuath gu Eilean Sgalpaigh. Ann am meadhan na deilbh tha Glas Bheinn Mòr sa bheil 570m, le a dhruim fhada a tha furasta a choiseachd, a tha a' toirt dhuinn seallaidhean snoga agus a rèir coltais sàmhchar aig a' mhullach. A' gearradh eadar an dà bheinn sin tha an t-Strath Mhòr, cuairt caran neo-thogarrach, ach a bha na phrìomh shlighe eadar An t-Àth Leathann agus an Lùib o chionn ceudan bhliadhnaichean


text:
Sin an là as fhaide seachad. Bha e gu math sònraichte a-nochd ‘s chaidh mi dhachaigh làn den bheachd gu bheil an aimsir as fheàrr tha fhathast ri fhaicinn am bliadhna seo ach dè seòrsa am ri teachd a tha againn uile? Thoisich mi a smaoineachadh air adhart dhan ath mhios nuair a bhios na caismeachdan ‘s a h-uile càil eile ann an Dun Èideann. Ciamar a chuireas sinn crìoch gu bochdainn ma chuimeas sinn sìos an rathaid a tha romhainn an diugh. Tha sinn a’ dèanamh sgrios mhòir air an t-saoghal ‘s bidh bochdainn gu leòr ann gus am bi sinn ag aideachadh dè cho dona ‘s a tha cuisean ‘s dè a th’ againn ri dhèanamh. Saoilidh mi uaireannan gum bi e do-dhèanta: ‘s e sin ri ràdh an t-saoghal a shàbhaladh. Am bi an dòigh bheatha àbhaisteach a th’ann an Afraca an dràsta an dearbh rud a thig oirnn an seo?
Chaidh mi seachad na ealachan ‘s an cuid sìolach ‘s dh’ fhàg mo draghan mu dheidhinn dè tha romhainn. Abair toileachas ri fhaighinn bho na creutairean ud . Thàinig mi dhachaigh ‘s ghabh mi glainne lionn-ubhal. Tha mi slàn, tha mi beò, chan eil an t-acras orm, tha saorsa agam. Chan eil a h-uile càil coileanta ‘s tha cunnartan air ar fàire ach tha fhathast maise mu cuairt oirnn. Bu chòir dhuinn a bhith taingeil ach cha bu chòir dhuinn a bhith sàmhach.


text:
Biadh a’ dol an gainnead
Mhothaich mi gun deach prìs lofa suas bho £1.23 gu £1.36 an seachdain seo. ’S e àrdachadh de bharrachd air 10% a th’ ann an siud. Am bi àrdachadh eile ann an ath sheachdain? Sa bhliadhna a chaidh seachad chaidh a’ phrìs ruis suas 70% air a’ mhargaidh eadar-nàiseanta. Ann an ùine nach bi fada am bi airgead gu leòr againn gus biadh a cheannaich san dòigh àbhaisteach dhuinn?
Bha an Times a-mach air ciamar a tha Buidheann nan Dùthchannan Aonaichte airson Biadh agus Aiteachas iomagaineach air sgàth ’s gun do chlàr iad ùpraid co-cheangailte le biadh ann am Morocco. Mexico, Uzbekistan, Yemen, Guinea, Mauritanina agus Senegal. A-raoir chunnaic mi aithris air an telebhisean a sealltainn sabaid san Èiphit eadar am poileas agus luchd-obrach air stailc agus aon de na gearanan as motha a th’ aca? ’S e sin nach eil airgead gu leòr aca gus biadh a cheannaich. Fiù ’s anns na Stàitean Aonaichte tha 28,000,000 a’ cumail beò le taic bho stampaichean bhìdh.
Carson a tha a’ phrìs bhìd a’ sìor dol an àirde? Uill gu h-iongantach, ’s ann an iomairt ‘uaine’ a gheibh thu pàirt mhòr den choire. Thionndaidh mòran tuathanach san t-saoghal gu bàrr ‘connadh-uaine’, biofuels mar a chanas iad.
Am bidh feadhainn eile a’ faighinn bàis leis an t-acras gus cothrom a thoirt dhuinn ar cuid chàraichean a’ lìonadh le connadh-uaine?


text:
- TIOTAL
- Carragh-cuimhne a' Chogaidh, A' Chananaich
- EXTERNAL ID
- ROMGH_PA_94_180
- ÀITE
- A' Chananaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Mhaircnidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Taigh Ghroam
- AITHNEACHADH MAOINE
- 39243
- KEYWORDS
- carraighean-cuimhne
seann togalaichean
eaglaisean
cogaidhean
Ros Mhaircnidh
Dealbh-camara de charragh-cuimhne a' chogaidh sa Chananaich. Chaidh a thogail airson muinntir na sgìre a thuit san t-sabaid san dà chogadh mhòr a ch450hneachadh. 'S e togalach beag geata de chloich a th' ann, le coisrigeadh snaidhte air clàran air a bhallachan a-staigh.
'S e borgh beag na laighe air tràighean Linne Mhoireibh, mu shia mìle an ear-thuath air Inbhir Nis, a tha sa Chananaich. 'S e a' chathair-eaglais an togalach as ainmeile a th' ann sa bhaile, eaglais a chaidh a thogail an toiseach san 13mh linn agus a thàinig gu bhith na chathair air easbaigeachd Rois. Chaidh mòran den structar a leagail ge-ta, ann am meadhan na 17mh linn, agus na clachan bhuaithe gan cleachdadh airson gearastan Oilibheir Chrombail a thogail ann an Inbhir Nis.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Groam House Museum


text:
Druim na Drochaid
'S e baile air a' Ghàidhealtachd a tha ann an Druim na Drochaid (Beurla: Drumnadrochit). 'S e ainm stèidhichte a tha ann an Druim na Drochaid [1], nochd e aig Dwelly ann an 1912 mar Druim na drochaid. [2]
Tha am baile suidhichte air bruach iar-thuath Loch Nis aig beul Ghleann Urchadain. Tha Abhainn Enrick a' sruthadh tron bhaile. Tha Druim na Drochaid air an rathad A82 faisg air gobhal-rathaid leis an A831 agus ga cheangal le Baile a' Mhuilinn san iar agus Blàr na Maigh sa deas. 'S e seo na co-chomharran aige: 57° 20′ 14.28″ Tuath agus 4° 28′ 48″ Iar. Ann an 2001 bha 813 duine a' fuireach an seo. [3]
Chaidh oifis a' phuist a stèidheachadh an seo ann an 1835 aig an robh taigh-òsta cuideachd. [4] Ro 1891 am baile am broinn Siorrachd Inbhir Nis. An-diugh tha Druim na Drochaid tarraingeach don luchd-turais air sgàth na taisbeanaidhean anns a' bhaile mu uilebheist Loch Nis agus air sgàth Caisteal Urchadain a tha faisg air a' bhaile. Bidh na Glenurquhart Highland Games ann gach bliadhna aig deireadh an Lùnasdail. Tha trì taighean-òsta agus dà thaigh-seinnse ann a-nis.
Tha an Comann Camanachd Ghleann Urchadain suidhichte anns a' bhaile fhèin.


text:
Nuoro
‘S e baile meadhanach air an eilean Eadailteach Sardainia ann an cridhe na Mara Mheadhanach a th’ ann Nuoro (IPA: ‘nu.oɾɔ, Sàrdais: Nugoro). Tha e suidhichte aig 554m os cionn ìre na mara, aig bun a’ Bheinn Ortobene,[1] anns an sgìre (Eadailtis: Provincia) Nuoro fhèin, aig astar dhe 317km bhon An Ròimh, prìomh-bhaile na dùthcha, 180km bho Chagliari agus 419km bho Napoli.[2] Tha 36,449 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile.[3]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Grazia Deledda (1871 – 1936): Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1926.


text:
FIONA BLACKBURN
An Eriskay Love Lilt Gradh Geal Mo Chridh Lyrics
When I am lonely, love's light will surely
find the old pathway to thee.
Chorus
Bheir mi òro bhan o, Bheir mi òro bhan i,
Bheir mi òru o ho, 'S mi tha bronach's tu'm dhith.
'S iomadh oidhche fliuch is fuar
Ghabh mi cuairt is mi leam fhin,
Gus an d'rainig mi'n t-àit
Far'n robh gradh geal mo chridh.
Chorus
'Na mo chlàrsaich cha robh ceòl
'Na mo mheoirean cha robh àgh,
Rinn do phògsa mo leon,
Fhuair mi Eolas an dàin.
Chorus
check amazon for An Eriskay Love Lilt Gradh Geal Mo Chridh mp3 download


text:
- TIOTAL
- Caithness, 1925 - Loch Hempriggs
- EXTERNAL ID
- QZP40_CAITHNESS 1925-26_56001_015
- ÀITE
- Loch Hempriggs
- SGÌRE
- Gallaibh an Ear
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Ùige
- DEIT
- 1925
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Herbert Sinclair
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31856
- KEYWORDS
- dealbhan-camara
lochan
seallaidhean-tìre
Seo duilleag bho leabhar dhealbhan de Ghallaibh bho 1925. Chithear dealbh de Loch Hempriggs, faisg air Inbhir Ùige.
Ged a bha Inbhir Ùige na Bhorgh Rìoghail bho 1589, tha tùs a' bhaile nas sine na sin mar a chithear san ainm aige a tha a' tighinn on fhacal Lochlannais 'Vic' a tha a' ciallachadh bàgh. Tha e ann an ceann an ear-thuath Alba 19 mìle deas air Taigh Iain Ghròt


text:
A' Chiste-Chiùil
11 An t-Samhain 2011
Air nochdadh às ùr bho Stòrlann Nàiseanta na Gàidhlig agus Young Musicians Hebrides tha A' Chiste-Chiùil.
'S e bogsa de dh'ionnsramaidean ciùil a tha seo le pasgan de notaichean stiùiridh air mar a chleachdar an goireas.
Tha seiseanan trèanaidh fa-near dhuinn a bharrachd air seiseanan trèanaidh air-loidhne.
Chaidh fàilte mhòr a chur air a' ghoireas aig co-labhairt nan tidsearan, An t-Alltan, ann an Inbhir Nis san Dàmhair.
Tha cothroman an cois a' ghoireis seo leigeil leis a' chloinn (agus an tidsear!) cluich le ceòl gus fàs cofhurtail leis 's iad ag ionnsachadh òrain, rannan agus fuinn a bheir dhaibh bonn-stèidh bho aois òg.
Tha sinn an dòchas gum bi spòrs aig tidsearan agus sgoilearan sna tràth-ìrean agus gum bi an goireas seo gu feum dhaibh.


text:
Cauchy-à-la-Tour
'S e baile beag ann an ceann a tuath na Frainge a th' ann an Cauchy-à-la-Tour. Tha e suidhichte aig 107m os cionn ìre na mara, anns an sgìre (Fraingis: Département) Pas-de-Calais anns an roinn (Fraingis: Région) Nord-Pas-de-Calais, 182km air falbh bho Pharis, prìomh-bhaile na dùthcha, agus 46km bho Lille.[1] Tha àireamh-sluaigh dhe 2,982 anns a' bhaile.[2] Bha na mèineann gu math làidir an seo o chionn fhada, ach tha an gnìomhachas sin air a dhol à bith. Bha campa Arm Shasainn an seo ri linne A' Chogaidh Mhòir.[3]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Philippe Pétain (1856 - 1951).[4]


text:
Bohemia
'S e dùthaich eachdraidheil anns an t-Seic a tha ann am Bohemia (Čechy sa' Shecais agus sa' Shlobhacais, Bohemia sa Bheurla is Laideann, Böhmen sa Ghearmailtis, Czechy sa Phòlais). 'S ise an dùthaich as motha dhen stàit - tha i a' stèidheachadh dà thrian dhith. Tha crìochan aice leis a' Ghearmailt, a' Phòlainn, an Ostair agus le pàirt eile dhen t-Seic, Morabhia. Bha na crìochan leis na stàitean eile air an cruthachadh le beanntan.
Tha 52,769 km2 a dh'fharsaingeachd innte[1], agus tha còrr is 6 millean duine a' fuireach ann (mu 121 duine/km2).


text:
13 an Gearran
'S e 13 an Gearran an 44mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich. Tha 321 latha (322 ann am bliadhna-leum) air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1599 - Fabio Chigi (Pàpa Alasdair VII), ann an Siena. Pàp bho 1665 gu ruige 1667.
- 1685 - Georg Friedrich Händel, ceòl-sgrìobhaiche Gearmailteach
- 1974 - Robbie Williams, seinneadair Sasannach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 858 - Coinneach Mac Ailpein, Rìgh nan Gaidheal, Rìgh nan Cruithneach
- 1883 - Richard Wagner, neach-ciùil Gearmailteach


text:
Stràc throm
'S e an comharradh gràmair ( ` ) a tha anns an stràc throm (ris a tha cuideachd an stràc mhall). Thèid an comharradh a chleachdadh os cionn litrichean ann am feadhainn aibidilean Laideannach airson iomadh adhbhar.
Gàidhlig[deasaich | deasaich an tùs]
Anns a' Ghàidhlig, thathar ga cleachdach os cionn nam fuaimreagan fada. Bhiodh e agus o fada air an sgrìobhadh leis an stràc gheur (é, ó) san àm a dh'fhalbh, ach thathar a' sgrìobhadh an stràc mhall os cionn a h-uile fuaimreag an-diugh.
Cànanan eile[deasaich | deasaich an tùs]
Air a chaochladh, thathar ga cleachdadh sa Chuimris os cionn fuaimreig am biodh fada às a h-aonais , a' sealltainn gu bheil i goirid, m.e. "mẁg"' (muga) seachad air "mwg" (smùid).
Thathar ga cleachdadh cuideachd ann an Nirribhis, ann an cànanan Ròmanaich agus ann an cànanan eile. Tha na h-adhbharan eadar-dhealaichte, ach chan eilear ga sgrìobhadh os cionn connragan idir.


text:
Basel
'S e baile mòr ann an ceann a tuath na h-Eilbheise a th’ ann am Basel (IPA: ˈbaːzəl, Eadailtis/Rumantsch: Basilea, Fraingis: Bâle). Tha e suidhichte aig 257m os cionn ìre na mara[1] ri taobh na h-aibhne Rhein, anns an roinn (Gearmailtis: Kanton) Basel-Stadt, air na crìochan trì-nàiseanta còmhla ris an Fhraing agus a' Ghearmailt. Tha Basel dìreach 75km air falbh bho Zürich, 187km bho Ghenève, 78Km bho Luzern agus 70km bho Bhern, prìomh-bhaile na dùthcha.[2]
Ged nach eil ach 169,536 duine a’ fuireach anns a’ bhaile fhèin, tha mu 830,000 anns an sgìre eadar-nàiseanta uile gu lèir, mòran dhuibh air an taobh thall na crìochan anns an Fhraing is A′ Ghearmailt. 'S e an treas baile as motha anns an dùthaich a rèir àireamh-sluaigh.[3]
'S e Gearmailtis an cànan a tha aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann am Basel. Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turas ann an 374 agus chaidh an t-oilthigh, far an robh Erasmus, Paracelsus agus Nietzsche an sàs, a stèidheachadh ann an 1460. Chaochail Fritz Haber an seo ann an 1934 agus Tadeus Reichstein ann an 1996.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Daniel Bernoulli (1700 – 1782): Matamataigear.
- Johann Peter Hebel (1760 – 1826): Sgrìobhadair.
- Carl Jacob Burckhardt (1818 – 1997): Seanaiche.
- Carl Gustav Jung (1875 – 1961): Eòlaiche-inntinn.
- Roger Federer (1982): Cluicheadair Tennis.
Bailtean/Stàitean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Mongabay
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Bailtean na Cruinne
- ↑ MockBa
- ↑ City of Miami Beach
- ↑ 上海
- ↑ Massachusetts


text:
Kl. enair for mairt & xx.ui fuirri.
Muirchertach h-Úa Briain do dul for Loch Riach tre nert sluaigh & tre báeghal.
Cináeth h-Úa Mordha & mac Mael Ruanaid maic Con Coirne a comthoitim a tigh h-Úi Briain.
Crech la Murcertach h-Úa m-Briain a Feraib Cell, conas-tarraidh h-Úa Mael Sechlainn cona teglach, & do-rala a n-ár, du a torchair Mael Sechlainn mac Dunghalaig{folio 19b1} et mac Conén I Duibgind, et alíí multi nobilés.
Muirchertach h-Úa Bricc, rí na n-Deisse occisus est.
Minda Colaim Chille .i. Clog na Righ & an Chuilebaidh & in da Sosscéla do tabairt a Tir Conaill & .uíí. fichit uínge d' airged, & Aenghus h-Ua Domnallan is se dos-fuc atuaidh.
p.13
Sluagad la Muirthertach h-Úa m-Briain & la Firu Muman & la Gallu Atha Cliath, co ro índairset cendtar Laigen & Firu Bregh co Ath m-Buidhi, & co tarsat .ii. etere do Domnall mac maic Lochlainn ara n-anacol ótha sin síar.
Dun Aiched do loscud la Ruaidhrí h-Úa Concobair.
Kl. enair quarta feria, luna septima.
Sitriuc mac Gilla Bruidhe h-Úi Ruairc occisus est per dolum a suis.
IN chuid rob uilli d' Ard Macha do loscadh.
Sluaiged la Muircertach h-Úa m-Briain la rig Muman a Midhi, cor' airg Iarthar Midhi.
Sluaiged la Connachtaib cor' loisced moran don Mumain.
Goffraidh mac Maic Arailt, rí Atha Cliath.
Creach mor la Domnall h-Úa Mael Sechlainn ríg Temrach co riacht Iubar Chind Trachta, cor' airg Firu Fernmuighe & Conaille & Mugdhorna & h-Úu Meith, & cor' loiscsit Conaille don crech-sin.
p.14
Laidgnen h-Úa Duinn Cathaig .i. an Buidhenach, rí Gaileng, do marbadh do Uib Briuin per dolum.
Cerball h-Ua h-Aeda, sindser Claindi Colmaín, obít.
Donn Sleibe h-Úa Eochadha, nó comad h-e Donncadh mac Duinn Shlébe, rí Ulad, occisus est o Cenel Eoghain, maille re h-urmor Ceneoil Eogain lais. rí Ulad
Kl. enair .u. feria. luna. xuiii.
Ruaidhri na Saidhe Buidhi mac Aeda in Ga Bernaigh h-Úi Choncobair, rí Connacht, do dallad d' O Fhlaithbertaigh & do Fhaghartach h-Úu Fhagartaigh, & gnim trúagh sin d' O Flaithbertaigh .i. altra & a chairdis Crist fó secht & a tigherna do dallad.fech so
Enda mac Diarmuta a fratribus suis occisus est.
Donncadh mac Carrthaigh, rí Eoghanachta occisus est.
IN Craibtheach O Fallomain do bathadh a l-Loch Cairrgin.
Aed mac Cathail h-Úi Choncobair do gabail do Briain, & righi
p.15Sil Muiredaigh do thabairt do Gilla na Naem h-Úu Eidin. fech so
Coblach fer Muman do argain Cluana Maic Nois.
Kl. uii. feria. luna xx.ix.
Trenfer h-Úa Cellaig, rí Bregh, do marbad do mac h-Úi Duibidhir a n-Damliag Ciannáin.
Aed h-Úa Baigellan, rí Fernmuige, do marbadh do Chonaillib.
Dub Dara, mac maic Aigenain, rí Luigne Midi, mortuus est.
Mael Colaim mac Donnchadha, rí Alban, occisus est o Frangcaib, & Edabard a mac, & Margarita, ben Mail Colaim, do ég da chumaidh.
Aedh mac Cathail h-Uí Concobair, do marbadh a mebail, rí Sil Muiredhaigh, a n-gemil.
Meabal ar Sil Muredaig uile la Murchertach h-Úa m-Briain, ríg Erenn, cor' airg & cor' índarb a Tir Eogain, cor' gab a rig .i. Gilla na Naem O Concobair, & h-Úa Con Chenaínd mac Taidhg maic Diarmuda ri h-Úa n-Diarmada.
p.16
Kl. enair prima feria, decima luna.
Sluagad la Murchertach h-Úa m-Briain la ríg Muman for Gallaib Atha Cliath, co tanic a Midhi, & cor' indrastair Airrther Midhe, & cor' marb ríg Midhi .i. Domnall h-Úa MaelSechlainn, aird-righ Temrach & cosnumaidh Erenn archena. Infelix hícc annus!
Cath Fidhnacha le Tadg mac Ruaidhrí & le Sil Muiredhaigh for h-Úu Flaithbertaigh & for Corco Mruadh & for Iarthar Condacht, cor' cuiredh a n-ár, du a-torchair Amlaim Ó h-Aichir & Dond Sleibe O Cind Faeladh & mac Gilla Fhursa h-Uí Mail Muaidh et alíí.
Annadh h-Ua Céli, rí Aradh, do marbad d' Feraib Muman ic Áth Cliath.
Ruaidri h-Úa Dondacan, rí Aradh, do éc.
Aedh h-úa Domnaill do bathadh.
Domnall mac Flaind{folio 19b2} h-Úi Mael Sechlainn, rí Temrach, do marbad do Luignib Midhi.
p.17
Mor-chuairt Muman co léir la comurba Patraic. Airgne tara éis a n-Ard Macha.
Midhi do roind etir Concobar & Donnchadh h-Úa Mail Sechlainn.
IMar h-Úa Gilla Ulltain, taissech Munteri Mail Sinna, do marbad.
Gilla na n-Ingen h-Úa Cobthaigh, rí Umaill & airchíndech Achaidh Fobuir, do marbad d' Fheraib Cera.
Kl. enair for luan .xxi.
Caisel na Ríg do loscud ex maxima parte.
Durmach Coluim Cille & Fobur & Cluain Iraird & Glend Da Lacha & Cenannus do loscud in hoc anno.
Donngus espoc Atha Cliath quieuit.
Domnall O Fergail, rí Fortuath Laigen. Donnchadh rí Ulad, & mac Duind t-Slebe rí Ulad do aithrighadh.
Goffraidh rex Normannorum mortuus est.
Taichleach h-Úa h-Eagra, rí Luigne, occisus est.
p.18
Domnall h-úa Muredhaigh, en-rí Teftha, & Amlaim mac Conmeda do marbadh a fill a n-gemil a Mumain.
Cluain Maic Nóis do argain do Conmacnib, & dorus an tempuill do dunadh do clochaib.
Kl. enair. feria tersia. luna .ii. Exit malus annus et ueniat bonus annus .i. bliadan na feli Eoin.
Ri Airgiall .i. h-úa h-Aínuith obit.
Mathgamuin h-Úa Ségda, rí Corco Duibne quieuit.
Muirchertach h-Úa Dubda, rí h-Úa n-Amalgaidh & h-Úa Fiachrach & Chera tre thangnacht a suis occisus est.
Gilla Osén, mac Coirten do marbad do Ib Laeghaire Midhi.
Kl. enair .u. feria xiii luna.
Tadhg mac Ruaidhrí h-Úi Concobair, rí Connacht do marbad do Clainn Concobair & do aes gradha fen a fill .i. do
p.19Con Luachra h-Ua Mael Brenaind cum suis in immatura etate, id est in .xx.íííí. aetatis suae.
Amairgen O Morda, rí Laigsi quieuit.
Flaithbertach O Flaithbertaigh do dul a n-athardha co h-Aedh ín Ga Bernaigh mac Taidhg in Eich Gil h-Úi Concobair, & righe Connacht do gabail do.
Mael Brigde O Brolchan, espoc Cilli Dara, quieuit.
Kl. enair .uí. feria. luna uigisima .iiii. Pluuialis annus et fertilis (.i. bliadan fhliuch saidbir).
Derborgaill ingen Taidhg maic Gilla Padraic, máthair Muirchertaig h-Úi Briain, ríg Erenn, a n-Glend Da Locha quieuit.
Domnall h-úa h-Enna, aird-espoc Erenn & cend crábaidh & egna & derci fer n-Erenn, quieuit.
Flaithbertach h-Úa Flaithbertaig, rí Connacht, do marbadh do Sil Muiredaigh a n-dighail dallta Ruaidhrí na Saidhe Buidhe.
p.20
Kl. enair .uii. feria. luna quinta.
Domnall mac Donnchada, rí Alban, do dallad da brathair.
Maidm Locháin Geiredh re n-Íarthar Teftha for Airrther Teftha, du a torchair Muirchertach h-Ua h-Airt, rí Teftha, & h-Ua Lachtnán.
Kl. enair prima feria luna .xui.
Aedh espoc Cilli Dara d' ec.
Donnchadh h-Úa h-Eochadha, rí Ulad, do ergabil do mac Maic Lochlainn tre tangnacht .i. do ríg Ceneoil Eogain.
Mor-sluaiged la Laignin, co rancatar Slaib Fuaíd & cor' loiscset Airgialla & h-Úu Méith & Firu Rois.
Gilla na Naem O h-Eidhin, rí Sil Muiredaigh & Condacht, mortuus est. I Cluain Maic Nois ro h-adnacht.
Cu medha h-Úa Laeghechan, ard-taiseach Síl Ronaín, quieuit.
p.21
Kl. enair for mairt & .xxuii. fuirri & cét-bliadan for bisex.
Dondchadh mac Airt h-Úi Ruairc, rí h-Úa m-Briuin & Conmaicne, mortuus est.
Mor-sluaiged fer n-Erenn la Muirchertach h-Úa m-Briain la ríg n-Erenn, i Cenél n-Eogain, cor' scail Ailech & co tanic timcell Erenn, & ni thard giallu na h-eteri.
Eachthigern h-Úa Braín, rí Breaghmune, do marbad ar crech a n-Airgedglend, et alii multí occisi sunt.
Comrac da ceithernn a Cluain Maic Nois .i. Munter Tadhgan & Mundter Cinaetha, cor' marbad in Gilla Find mac Maic Uallachan and, .i. rí Sil n-Anmchadha, cum aliis.
Ferdomnach espoc Cilli Dara, in Christo quieuit.
Gilla na Naem h-Úa Dunabra, ollam Connacht mortuus est.
Cathal h-Ua Muiricen, rí Teftha, do marbad o Airrther Teftha.
p.22
Comdail fer n-Erenn im Muirchertach h-Úa m-Briain i Caisil .i. laechaib, cleirchib, & is annsin tuc Muircertach h-Úa Briain Caisil na Righ a n-ídhbairt do Padraic & don Chomdidh.
Kl. enair for cetain & nómad
déc fuirri, & is i sin ín
dara bliadan ar cét ar míli ó Incollugadh
Crist.
Domnall mac Tigernain Uí Ruairc, rí Connacht & h-Ua Bríuin & Conmaicne a tempus, occisus est o Muintir Eolais.
Murchertach h-Úa Conchobair Failghe quieuit.
Hua Baigill aird-espoc Aird Macha quieuit.
Sitriuc mac Con Medha h-Ui Laigechan, taisech Sil Ronaín, mortuus est.
Muirchertach h-Úa Mail Sechlainn d'aithrighadh & rige do gabail do Murchadh.
Niall mac maic Neill h-Úi Ruairc, rígdamna Brefne, do marbadh do Feraib Luirg, et alii muiltí.
Mael M' Aedhoíc O Mongair & Mughron a athair, & Gilla Crist fer leigind Arda Macha do ég a triur.
p.23
Sith bliadne do Muirchertach h-Úu Bríain & do Magnus do rig Lochlann.
Kl. enair for dardáin.
Cormac mac Cuind na m-Bocht, tanaiste abadh Cluana Maic Nois, quieuit.
Maidm Atha Calgan etir Airther Teftha & a h-Iarthur, uibi occisus est Cinaedh mac maic Amalgada, rí Callraighi in Calaidh.
Sluagad la Murchertach h-Úa mBriáin & Leth Mogha Nuadhad uile, & Connachta & Fir Midhi, co rancatar Ard Macha & co rabatar caecthighis a longport ann, co ro millsed co mor é, cor' bo tanaiste airgne dó, & tancatar a Midhi co Magh Coba a n-Ulltaib, & do roindset andsin a sluag, & do-chuaidh Murchertach h-Úa Bríáin & Mael Sechlainn rí Midhi & Domnall mac Ruaidhri h-Úi Conchobair, rí Connacht ar crechaib a n-Dail Araidhe, cor' marbad ann Dondchadh mac Tairrdelbaig h-Úi Briáin & Petta Demain h-Úa Beollain & h-Úa Concobair Ciarraighi & Donnacan h-Úa Duibcinn .i. tre sualchaib Dia & Patraic, et alíí muiltí.
Tancatar didiu Cenel Eogain co Mag Coba .i. Domnall mac maic Lochlainn, co fuair and Laigin & Osraigi & urmor fer Muman, & araill d' Feraib Midi & Connacht, cor' ferad cath
p.24Muighe Coba andsin, cor' marbad a maithe uile , & at e andso na righ & na taisich ro marbadh and .i. Muirchertach mac Gilla Mo Cholmóc, rí Laigen, & da h-Úa Lorcan, & Murcadh rí h-Úa Muiredaigh & a brathair, & Mac Iaraind Ua Fhiachrach, rí h-Úa n-Enechalais, & da mac Mail-mordha h-Úi Domnaill & a brathair, & Gilla Padraic Ruadh, rí Osraige, et ailíí.
Maghnus, ri Lochland & na n-Indsi, fer ro triall forbais for Erinn, do marbad a n-Ulltaib.
p.25
Amalgaid mac Aedha maic Ruaidrí, do Clainn Coscraigh, do marbad da athair & da máthair & da brathair a n-dighail a n-dalta .i. Concobar mac Ruaidri h-Úi Conchobair, ro marb-som.
Ben do breith da lenam a n-aenfecht isin bliadain-si, & aen-chorp aco otha a m-braghaid co rigi a n-imlinn, & a m-boill co coir cen-motha sin, & aigedh cáich dib ara cheli.
K. ui.
Fiachra h-Úa Flaind, taisech Sil Mail Ruanaid, occisus est o Conmaicnib.
Gilla Crist h-Úa Echtigirn, espoc Cluana Maic Nois, quieuit.
Cu Ulad h-Úa Caindelban do escar a Traigh Baile & a ég ic a thaig.
K. i.
Mac Gilla Bruite maic Thighernan, rí h-úa m-Bríuin Brefne & Gaileng, do marbad do macaib a máthar fein .i. do macaib Donncaidh maic maic Cailig h-Úi Ruairc.
p.26
Concobur h-Ua Mael Sechlainn maic Concobair do marbad .i. rí Midhi, le Mumnechaib, no is la h-Uib Briuin Brefne ad-bath.
Muirgius h-Úa Concenaind, rí h-Úa n-Diarmuda mortuus est.
Domnall mac an Guit h-Úi Mail Sechlainn do marbadh do Cenel Fiachach.
K. ii.
Donncadh mac Murchaidh maic Flaind h-Úi Mail Sechlainn, ri Midhi, do marbad do Mumneachaib.
Domnall mac Ruaidrí h-Úi Concobair do aithrighadh do Connachtaib, & a brathair .i. Tairrdelbach Mór, do rigadh tosach rigi Tairrdelbaig. Ic Atha in Termuind do righadh.{folio 20a2}
Muirchertach h-Úa Mael Sechlainn do aithrigad, & rige Midhi do Murchadh mac Flaind.
Kl. enair for cetain.
p.27
Concobur Cisenach h-Úa h-Eochada, rí Ulad, do marbadh. rí Ulad.
Tene gelan & gaeth isin bliadain-sin.
Kl. enair for cetaín & a .u. dec fuirri, & bliadan bisex & milisimó centesimo ochtauus annus ab Incarnatione Domini.
Mael Finnen mac Donngaile aird-espoc Laigen.
Mac maic Aigenaín, rí Láigse subíta morte periit.
Luimneach do loscud in oc anno.
Domnall mac Donnchaidh h-Úi Ruairc, rí h-Úa mBríuin Brefne, occisus est o Cairpri.
Díass do marbadh do thenidh gelan a Termand Chaelaind.
Crech la mac n-Domnaill mac maic Lochlainn .i. rígdamna Ailig, isin Corand, co ruc bu imda & bruid.
Creach la h-Ulltaib i n-Uib Meith, cor' airgset uili acht bec.
Goll Garbraidhe h-Úa h-Eochada, rí Ulad, occisus est o
p.28h-Úu Mathgamna. rí Ulad.
h-Úa Cerbaill, ríg Eoganachta Locho Lein, occisus est o brathair fein.
Troscud samaidh Ciarain for Muiredhach h-Úa Mael Sechlainn oc cuindchid saire Cilli Moire i Muig in Fhir, & as moch do-righne Dia a índeachadh .i. tasc Muirchertaig fo Erinn & argaín Midhi.
Kl. enair for áine & .xx.ui. fuirre, & caisc for septkl. mai (& min)chasc a samradh.
Creach la Muirchertach h-Úa Mael Sechlainn, la ríg Temrach, cor' airg Firu Roiss & cor' marbad a ri .i. h-Úa Find, do fáesam Bachla Issa & comarba Padraic, sed uindicauit Deus.
Sluagad la Muirchertach h-Úa mBriuin co feraib Muman & Midhe a Condachtaib a n-Uib Bríuin Brefne, co tuc bu & brait moir, & co n-dechatar for indsib Locha h-Uachtair, co tucsad bruid estib. Taníc iarsin h-Úa Ruairc & h-Úa Briuin, cor' cuirsed h-Úa MaelSechlainn asa longport & tucsat ár Fer Midi im mac Gilla Fhulartaigh et alios cum eo.
p.29
Ard m-Brecan cona templaib do loscud la h-Uib Briuin & daíne do loscadh & bruit do breth as.


text:
Seanagal
'S e dùthaich ann an Afraga a tha ann an Seanagal[1] (Fraingis: le Sénégal), ainm oifigeil: Poblachd Sheanagail (Fraingis: République du Sénégal). Tha i suidhichte deas air an Abhainn Sénégal. Tha an Cuan Siar san taobh an iar dhith. Tha crìochan aice san ear le Màili, sa tuath le Moratainia agus sa deas le Gini is Gini-Bissau. Tha a' Ghaimbia na laighe am broinn Sheanagail. 'S e Dakar am prìomh-bhaile Sheanagail.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chuireadh às do thràilleachd an seo agus ann an cuid a cholonaidhean eile na Frainge air 27 an Giblean 1848.[2]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Europe 1
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Gouvernement du Sénégal - Duilleag oifigeil Riaghaltas Sheanagail]
- BBC News Fiosrachadh - Seanagal
- CIA World Factbook - Seanagal


text:
- TIOTAL
- An aiseag eadar An Caol is An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- HCD00605
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12308
- KEYWORDS
- aiseagan
càraichean
còmhdhail
muir
bailtean
Caol Loch Aillse
Tha Caol Loch Aillse air a bhith na cheangal ris an Eilean Sgitheanach airson linntean, ach bha feum air barrachd charbadan, luchd-siubhail is bathair a ghiùlan mar a bha leasachadh a' tighinn air rathaidean is a bha draibhearan a' fàs na bu dhàine. Tha an dealbh seo a' sealltainn aiseag nan carbad air a leasachadh anns na 1920an, leis an draibhear is an luchd-siubhail ann am bàta-motair beag, fhad 's a tha an càr gu math cugallach air dà phìos maide thar bàta-ràimh ga tharraing às a dèidh. Thàinig aiseagan na bu mhotha agus na b'fhearr air an t-slighe beag air bheag, ach bha iomadh bliadhna ann mus robh tè ann a bheireadh leatha dà chàr. Bha sreathan fada de chàraichean ann an Caol Loch Aillse gu math tric mar thoradh air an seo
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Joseph Priestley
B’ e ceimigear a bh’ ann an Joseph Priestley.
Rugadh e air 13mh am Màrt 1733 ann am Birstall, Siorrachd Eabhraig, Sasainn ach dh’imrich an teaghlach do New York ann an 1794. Chaochail e air 6mh an Gearran 1804 ann an Northumberland ann am Pennsylvania.
Tha e ainmeil air sgàth na obrach aige air ogsaidean agus adhairean eile. Sgrìobh e 6 iom-leabhraichean de Experiments and observations on different kinds of air far an do tug cunntas air nadar-fheallsanachd de ghasan.[1]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Priestley, Joseph: “Experiments and observations on different kinds of air”. archive.org. Air a thogail 8mh dhen Dàmhair 2016.


text:
- TIOTAL
- Iain MacNeacail agus am Ford aige, 1912
- EXTERNAL ID
- KIGHF_HF_13_004_018
- ÀITE
- neo-aithnichte
- SGÌRE
- neo-aithnichte
- SIORRACHD/PARRAIST
- NEO-AITHNICHTE
- DEIT
- 1912
- LINN
- 1910an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 42580
- KEYWORDS
- càraichean
seann chàraichean
carbadan
Chan eil fhios co 'n àireamh modail a th' air a' chàr seo ach tha iad den bheachd gur e Ford a th' ann, air a cheannach ann am Birmingham beagan ron Chiad Chogadh air £300.
Thòisich companaidh motair Ford ann an 1903 agus dh'fhàs e gu bhith na thè de na corporaidean a bu mhotha san t-saoghal. Chuir an companaidh a cheann-oifisean agus a dhèanamh ann am Michigan, USA. Thug iad a-steach dòighean-obrach ùra ann an togail chàraichean, leithid loidhne-dhèanamh far an robh gach neach-obrach a' dèanamh an aon phìos obair fad an t-siubhail agus, leis na dòighean sin, bha iad a' cur a-mach nan carbadan na bu luaithe agus na bu shaoire. An toiseach chaidh an diofar mhodail ainmeachadh le diofar litir na h-aibidil, 's dòcha am Modail T as fheàrr a dh'aithnicheadh dhiubh. Chaidh na Model Ts a chur a-mach eadar 1908 agus 1927.
Tha ceithir dorsan aig a' chàr san dealbh seo agus tha dùdan mòr aige cuideachd ach an toireadh e rabhadh do bheathaichean no daoine a bha ro fhaisg. Air a cheangal ris a' chlàr-bhòrdaidh tha tiona a-bharrachd airson peatrail.


text:
Rob Donn MacAoidh
B' e bàrd Gàidhlig a bh' ann an Rob Donn MacAoidh (1714 - 1778) no Rob Donn mar as fheàrr a dh'aithnichear e.
Susbaint
Beatha[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh Rob Donn ann an Allt na Caillich ann an Dùthaich MhicAoidh. Nuair a bha e fhathast na ghille òg chaidh e dh'fhuireach ann an taigh Iain MhicEachainn, fear-taca na sgìre. Bha Rob na chìobair do dh'Iain MacEachainn agus cuideachd thug e a dhà no thrì bliadhnaichean anns an arm.
Bàrdachd[deasaich | deasaich an tùs]
Bha liut air leth aig Rob Donn air a bhith a' dèanamh bàrdachd agus gu sònraichte air a bhith a' fanaid air daoine a b' aithne dha - ge b'e cho àrd no ìseal 's a bha an seasamh sa choimhearsnachd - agus tachartasan a ghabh àite ann an Dùthaich MhicAoidh. Dh'fhàg e còrr is dà cheud dàn as a dhèidh, air an sgrìobhadh sìos le daoine a bh' air èisteachd riutha o bheul a' bhàird fhèin. Cha robh comas leughaidh no sgrìobhaidh aig Rob Donn.
A-measg nan dàn as ainmeile aige tha marbhrann sgaiteach a rinn e do chloinn Fhir Taigh Ruspainn, marbhrann àlainn do dh'Iain MacEachainn agus dà òran a' nochdadh bàidh don Phrionnsa Teàrlach, ged nach b'ann air taobh a' Phrionnsa a bha Dùthaich MhicAoidh. Sgrìobh e cuideachd 'Cead Fhir Bhìoguis don Fhrìth', a tha a' nochdadh na tlachd a bha e a' gabhail ann a bhith a' sealg, agus òran-gaoil ainmeil a tha fhathast ga sheinn an-diugh, air a bheil 'Iseabail NicAoidh'. Bha deagh chuid de na dàin aige air leth èibhinn agus tha dà fhear aca seo fhathast ga sheinn gu tric cuideachd, 'Briogais Mhic Ruaraidh' agus 'Thèid Mi Cuide Riut'.
Cha robh sgoil aig Rob ach bha e eòlach air obair a' bhàird Shasannaich ainmeil Alexander Pope, tro chòmhraidhean le ministear na sgìre, an t-Urramach MacDhòmhnaill, agus chithear a' bhuaidh a bh' aig stoidhle agus smuaintean Phope air torr den bhàrdachd aig Rob Donn ach gu sònraichte air na marbhrainn.
Dàin[deasaich | deasaich an tùs]
- Turas Dhàibhidh do dh’Arcaibh An Lasair, d.280-5
- Spìocairean Ruspainn An Lasair, d.234-7
- Is Trom Leam an Àirigh An Lasair, d.142-3
Sgrìobhaidhean mu a dhèidhinn[deasaich | deasaich an tùs]
- Grimble, Ian. The World of Rob Donn. Saltire Society, 1999.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- Black, R. (deas.) 2001. An Lasair: An Anthology of Eighteenth-century Gaelic Verse (Edinburgh: Birlinn)


text:
- TIOTAL
- Leacan aig A' Chlachan, Gleann Fìne
- EXTERNAL ID
- QZP40_2408_P050
- ÀITE
- Cladh Chill Mhuirich, An Clachan
- SGÌRE
- Còmhghall
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Ceann Loch Goill 's Cill Mhuirich
- DEIT
- 1875
- CRUTHADAIR
- T P White
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31527
- KEYWORDS
- clachan
gràbhalaidhean
dealbhan
uaighean
tuaman
comharraidhean-uaighe
tiodhlacaidhean
Chaidh na leacan seo a lorg aig Cladh Chill Mhuirich, faisg air A' Chlachan, mu choinneimh A' Chuirn Duibh, aig ceann Loch Fìne. Tha an cladh on 13mh linn is tha iomadh eisimpleir de ghràbhalaidhean ann is tobhta de chaibeal.
Tha TP MacGilleBhàin ag ràdh gu bheil na dealbhan air na clachan eadar-dhealaichte on fheadhainn a tha ann an sgìrean eile. Mar sin, 's dòcha gu bheil na clachan seo a' dearbhadh gun robh feartan eadar-dhealaichte anns gach sgìre.
Chaidh an dealbh seo a thoirt o 'Archaeological Sketches in Scotland: Knapdale and Gigha', le Caiptean TP MacGilleBhàin (1875)


text:
Biadh meadhan-latha
Thathas a` cantainn biadh meadhan-latha no biadh-nòin ris an tràth-bìdh seo. Tha ainmean mar lòn, loindse, diathad air an cleachdadh cuideachd, a-rèir dè seorsa tràth a thathas a` gabhail. Faodaidh “diathad” a bhith a` ciallachadh “dìnnear” no “biadh an fheasgair”, air a bheil “biadh feasgair” cuideachd. Mar an ceudna, gheibhear “biadh na maidne” no “biadh madainn”.
B`e biadh meadhan-latha an tràth-bìdh a bu mhotha san latha air feadh Alba aig aon àm; agus mar sin dheth, bhathas a` cantainn diathad air ann an cuid a cheàrnaidhean, mar Siorrachd Rois an Iar. Tha biadh meadhan-latha fhathast na thràth-bìdh as motha aig mòran daoine, gu h-àraid daoine aosta, agus teaghlaichean tuathanaich air a' Ghàidhealtachd `s ann an ceàrnaidhean dùthchail eile na h-Alba.
Anns an latha a tha ann, tha tuilleadh daoine a` gabhail biadh beag aotrom mar cheapairean, no sailead, no ge b`e dè a th`ann; gu h-àraid anns na bailtean mòra far nach eil an t-uabhas tìde aig daoine, teaghlaichean no luchd-obrach, tràth mòr a ghabhail. Chan eil rian nach bi còrr is còrr daoine ann an Alba a` gabhail biadh beag aotrom mar sin, na tha a` gabhail biadh mòr, air sgàth astar luath am beatha làitheil.
Buinidh am facal “lòn” do linn nan Gàidheal bho shean, far nach robh ach aon tràth san latha. Thathas ga cleachdadh uaireannan airson biadh meadhan-latha, mar eisimpleir: air a' chlàr-bìdh ann an taigh-còcaire na colaiste Sabhal Mòr Ostaig san Eilean Sgitheanaich.


text:
- TIOTAL
- Muilleann snaoisein sgeadaichte
- EXTERNAL ID
- QZP40_2471_P405
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31601
- KEYWORDS
- snaoisean
tombaca
muillinnean
muilleann snaoisein
Tha an dealbh a' sealltainn muilleann snaoisein sgeadaichte a bhathas a' cleachdadh air Ghaidhealtachd. Bhathas ga chleachdadh gus duilleagan tombaca a bhleith nan snaoisean. Bha snaoisean deanta le tombaca a bha air a phronnadh a bhathas a' snotadh.
Chaidh an dealbh seo a thoirt à 'The Proceedings of the Society of Antiquries of Scotland' leabhar 3


text:
Cuan na Maoile Rua
She baie as logh marrey er coose hwoaie Choontae Ghoon ny Ghoal, Nerin, eh Cuan na Maoile Rua (Yernish son "Cooan y Veayll Ruy"; Baarle: Mulroy Bay). She fer jeh ny gulladyn marrey s'lhoobagh ayns Nerin t'ayn. T'eh mysh 12 km er lhiurid as eh roie my hwoaie gys y jiass. She baie cadjin yn entreilys, agh t'eh foshley rish ammyr cheayl ta 10 km er lhiurid. Cha nee lheead cheddin ec yn ammyr shoh. Keayrtyn cha nel ee agh 100-150 m er lheead, raad ta ny strooyn roie cha tappee as 3-5 mooir-veeilaghyn 'syn oor. Keayrtyn elley t'ee cha lhean as 2.5 km. Ny baljyn as baljyn beggey er y logh, t'ad goaill stiagh Baile na nGallóglach, an Cheathrú Chaol as Creamhghort.


text:
Kl. Ianair, .ui. f., l. uii. Anno Domini M.l.iii.
M. na h-Aidhchi H. Ruairc, ridomna Connacht, a marbad do Diarmait H. Cuinn a n-Innsi Locha Arbach.
p.490
Muiredach m. Diarmata airchinnech Rois Cré, h-Ua Ruadrach airchinnech Termoinn Fheicin, Flaithbertach H. Mael Fhabhaill rí Cairce Bracaidhe, Doilgen uasal-shacart Ard Macha, Domnall H. Cele airchinnech Slane, Murchad H. Beollan airchinnech Droma Cliabh,omnes in pace dormierunt.
Crech la mc. Lochlainn & la Firu Muighe Itha for Cenel m-Binnigh Locha Drochait co rucsat tri .c. bo & coro marbsat Dub Emna m. Cinaedha secnap Cluana Fiacna, & Cu Macha m. Clairchen, moer Dail Cais.
Mael Cron m. Cathail, ri Bregh, a marbad do U Riacan.
Donnchad H. Ceallachan, ridomna Caisil, do marbad d'Osraighibh.
Niall H. Eignigh, ri Fer Manach, do marbad do Feraib Luirg.
Cochlan, ri Delmna, a suis per dolum occisus est.


text:
- TIOTAL
- Malaig, le sealladh chun an Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0047
- ÀITE
- Malaig
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Gleann Eilg
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31930
- KEYWORDS
- cairtean
taighean-òsta
iasgach
rèile
aiseagan
Tha a' chairt seo a' sealltainn Malaig, le sealladh chun an Eilein Sgitheanaich.
'S e an "Station Hotel" a thogadh eadar 1898 agus 1900 a th' anns an togalach mhòr air an taobh dheas. Mhilleadh an taigh-òsta ann an teine anns na 1920an agus chaidh ath-thogail mar am "West Highland Hotel".
Tha Malaig air rubha aig ceann an iar-thuath Mòrair, a' sealltainn tarsainn Caolas Shlèite dhan Eilean Sgitheanach. Anns an 19mh linn, 's e baile beag croiteareachd is iasgaich a bh' ann, le taighean-dubha a thogadh fo ùghdarras Tighearna Lòbhait ri linn gaiseadh a' bhuntàta. Thog e cuideachd cidhe agus stòr salainn, agus rè ùine dh'fhàs iasgach na bu chudromaiche.
Dh'fhosgail an rèile ann an 1901, agus dh'fhàs Malaig na cala trang do na bàtaichean a bhiodh ag iasgach torradh a' Chuain Sgìth, agus na port do bhàtaichean-smùide làn de luchd-turais.
'S e Malaig fhathast am prìomh phort-iasgaich air a' chosta an iar eadar an t-Oban agus Ulapul, ged is e maoraich as motha a bhithear a' glacadh an àite sgadain. Tha loighne-rèil taobh an iar na Gàidhealtachd a' tighinn gu ceann an-seo, agus bithidh aiseagan a' falbh o thìr-mòr do na h-eileanan


text:
A' Cleachdadh Stòrasan na Talmhainn
Tha an t-sreath A’ Cleachdadh Stòrasan na Talmhainn a’ mìneachadh cuid de Roinnean na Talmhainn – coilltean-uisge, cuantan, fàsaichean agus beanntan – às am bi daoine a’ cruthachadh stòrasan. Tha gach leabhar a’ rannsachadh stòrasan nàdarra na Talmhainn agus mar a bhios daoine gan cur gu feum. Tha susbaint is briathrachas sònraichte anns gach leabhar airson coimhead air na beachdan mòra no na prìomh bhun-bheachdan a tha anns gach cuspair.
Cuimhnich, ri luchdachadh a-nuas, duilleagan gnìomhail a theid còmhla ris na leabhraichean...


text:
- TIOTAL
- Club bobhlaireachd Bhaile nan Granndach, 1926
- EXTERNAL ID
- PC_GM_PHOTOGRAPHS_114
- ÀITE
- Baile nan Granndach
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH: Crombail, Inbhir Ailein 's Àbhaidh
- DEIT
- 1926
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23238
- KEYWORDS
- spòrs
triuireanan
bobhlaireachd
San dealbh seo, a chaidh a thogail ann an 1926, chithear buill club bòbhlaireachd Bhaile nan Granndach.
Chaidh Baile nan Granndach a stèidheachadh mar bhaile dealbhaichte air talamh còmhnard aig iomall a tuath a' Mhonaidh Ruaidh. le Sir Seumas Grannd, an t-uachdaran ionadail, ann an 1765. Tha e suidhichte ri taobh Abhainn Spè aig iomall a tuath beanntan a' Mhonaidh Ruaidh. Tha e 35 mìle an iar-dheas air Inbhir Nis air an rathad. Chaidh ainmeachadh air Sir Seumas Grannd, 8mh Baronet agus Ball Pàrlamaid
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach


text:
Kohtla-Järve
‘S e baile meadhanach faisg air Narva, air an àirde an ear-thuath Eastòinia a th' ann an Kohtla-Järve.[1] Tha e suidhichte faisg air A' Mhuir Bhaltaich, 66m os cionn ìre na mara,[2] anns an roinn Ida-Viru maakond, 144km air falbh bho Tallinn (prìomh-bhaile na dùthcha), 119km bho Tartu, 150km bho Viljandi agus 181km bho Phärnu.[3] Chaidh Kohtla-Järve a chruthachadh ann an 1924 nuair a bha Eastòinia fo bhuaidh an Aonaidh Shobhiat. Tha 37,201 duine a' fuireach ann.[4] 'S e an ceathramh baile as motha na dùthcha a th'ann cuideachd.[5]


text:
Gabh air do shocair leis na h-ubhlan, ma dh’ fhaoidte gum bi feum againn orra
Tha an siostam ionmhasail, peinseanan , àrachas ‘s a h-uile càil ceangailte ris a’ crochadh air fàs ‘s gun fhàs bidh am buaidh dhith sgrìosail oirnn.
‘Chuir nad chuimhne an ìmpireachd Ròmanach,’ sgrìobh Appleyard. Aon latha bha coltais ann gum biodh i an làthair gu bràth siorraidh ach thuit i. Am bi sinn an aon leithid de ‘rionnag an earbaill.’
Bha e a-mach cuideachd mu dheidhinn trioblaidean eile, gu h-àraidh ciamar a tha ‘globalisation’ a’ marbhadh deamocrasaidh san t-saoghal air feadh. Rinn e an co-dhùnadh gum bi aineolas a’ gabhail àite sìth, tinneas a’ gabhail àite slàinte, ‘s gort a’ gabhail àite reimhrachd.
Uill tha fhios agam gur e cunnartachan air fàire ‘s chì a’ mhòr chuid againn atharraichean gu leòr ach tha mi an dòchas gum faigh sinn troimhe. Ma bhios Maighstir Appleyard ceart bidh sinn a’ lorg biastagan sna gàrraidhean againn dìreach airson a bhith cumail beò.


text:
Stena Line
'S e companaidh aiseag Lochlannaich a tha ann an Stena Line. 'S e i aon de na companaidean aiseag as motha air feadh an t-Saoghail. Tha na bàtaichean a' ruith eadar an t-Suain, An Danmhairg, Nirribhidh, Breatainn Mhòr, Èirinn, a' Ghearmailt, Na Tìrean Ìsle agus a' Phòlainn.
Susbaint
Rathaidean-siubhail[deasaich | deasaich an tùs]
Breatainn Mhòr—Èirinn[deasaich | deasaich an tùs]
- An t-Sròn Reamhar—Beul-Feirste
- Fleetwood—Latharna
- Fishguard—Rosslare
- Holyhead—Dún Laoghaire
- Holyhead—Baile Átha Cliath


text:
- TIOTAL
- Litir gu Comhairle Paraiste Fàrr, 1908
- EXTERNAL ID
- HLH_DEWAR100_013
- ÀITE
- Am Blàran Odhar
- SGÌRE
- Tunga agus Fàrr
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Fàrr
- DEIT
- 1908
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Highland Archive Centre
- AITHNEACHADH MAOINE
- 1608
- KEYWORDS
- Comataidh Sheirbheisean Meidigeach na Gàidhealtachd 's nan Eilean
Aithisg Dheòirich
Comataidh Dheòirich
Ged a bha àrachas meidigeach aig Mgr Caimbeul à Patt, cha robh càil coltach ris aig Iain Reid. Ghearain e do Chomhairle na Paraiste mu na cosgaisean ro-àrd aig an Oifigear Meidigeach, fear a bha dìreach ag iarraidh cosgaisean a shiubhail fhaighinn air ais.
Tha an t-ìomhaigh seo mar phàirt de thaisbeanadh air loidhne a' comharradh ceud bliadhna Chomataidh Seirbheisean Meidigeach na Gàidhealtachd 's nan Eilean, agus glè thrice thathas a' toirt iomradh air mar Chomataidh Dheòirich an dèidh a chathraiche Sir Iain Deòir BP. Chuir aithisg a' Chomataidh air dòigh an t-slighe airson a' chiad seirbheis slàinte air an t-saoghal, Seirbheis Meidigeach na Gàidhealtachd 's nan Eilean, a rinn cruth-atharrachadh air solar meidigeach agus a tha air a mheasadh mar ro-theachdaire Seirbheis Nàiseanta na Slàinte.
Cliog > an seo airson a dhol gu toiseach an taisbeanaidh.


text:
- TIOTAL
- Garaids MhicCarmaig, Cinn a' Ghiùthsaich
- EXTERNAL ID
- HC_PLANNING_04_012_0967
- ÀITE
- Cinn a' Ghiùthsaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Ceann a' Ghiùthasaich 's Innis
- DEIT
- 22 An t-Ògmhios 1976
- LINN
- 1970an
- CRUTHADAIR
- T. Kenneth MacKenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Roinn Dealbhaidh Chomhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 14862
- KEYWORDS
- bùthan Bhàideanach
Garaids agus Seòmar Taisbeanaidh MhicCarmaig ann an Cinn a' Ghiùthsaich. Tha sanas san uinneag ag ràdh 'I'm a Honda Civic Fuel Conservationist'. Tha soidhne air a' bhalla a' comharrachadh na slighe gu Taigh-tasgaidh na Gàidhealtachd.
'S e baile beag suidhichte ann an leth àrd Gleann Spè ann am Bàideanach agus Srath Spè a th' ann an Cinn a Ghiùthsaich. 'S e ainm Gàidhlig a th' ann a' ciallachadh 'ceann na coille ghiùthsaich'. Bha an tuineachadh tùsail, air a chuairteachadh le coille ghiùthsaich, air a dhèanamh na Bhorgh Baranach ann an 1464. Chaidh ath-dhealbhachadh mar bhaile dealbhaichte le Diùc Ghòrdain ann an 1799.
Fhuair turasachd agus gnothachasan ionadail togail nuair a thàinig an rèile ann an 1869 agus chaidh raon goilf fhosgladh ann an 1890. Chaidh Comannn na Camanachd, a tha a' riaghladh iomain ann an Alba, a stèidheachadh ann an Cinn a' Ghiùthsaich ann an 1893


text:
- TIOTAL
- Gilbert Watson, Ceannard na Sgoile 1909 gu 1910
- EXTERNAL ID
- PC_ROYALACADEMY_005
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Acadamaidh Rìoghail Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29926
- KEYWORDS
- sluagh
luchd-teagaisg
ceannardan-sgoile
sgoiltean
luchd-sgrùdaidh
Rugadh Gilbert Watson ann an 1882 agus chaidh e don Àrd-sgoil Rìoghail an Dùn Èideann. An uair sin cheumnaich e le Master of Arts o Oilthigh Dhùn Èideann agus le Bachelor of Arts o Lincoln College, Oxford. An dèidh tacain de theagasg air Oilthigh Dhùn Èideann, thugadh dha am post mar Cheannard air Acadamaidh Rìoghail Inbhir Nis, an 15mh neach aig an robh am post sin, anns an Lùnastal 1909. Cha robh e a' frithealadh na sgoile ach 15 mìosan nuair a ghairmeadh e mar aon de His Majesty's Inspectors of Schools. Ann an 1942 chaidh e na Phrìomh Neach-sgrùdaidh Sgoiltean anns an Sgìre a Deas agus an uair sin, ann an 1945, na Àrd Neach-sgrùdaidh Sgoiltean. Leig e dheth a dhreuchd ann an 1948.
Chaith e a làithean mu dheireadh an Dùn Èideann, far an do dh'fhuirich e gus a' 105mh bliadhna; chaochail e anns an Dàmhair 1987. Thogadh an dealbh seo mun àm a bha e a' leigeil dheth a dhreuchd.
(Taing do Robert Preece airson an fhiosrachaidh seo)


text:
- TIOTAL
- Campa 1d Feachd nam Balach Inbhir Nàrainn ann an Droighneachan
- EXTERNAL ID
- KIGHF_HF_6_03_02
- ÀITE
- Droighneachan
- SIORRACHD/PARRAIST
- SIORRACHD NARANN: Caladar
- DEIT
- 1945; 1946
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 19125
- KEYWORDS
- scoutadh
feachd nam balach
Gluaiseacht nan Gillean
buidhnean òigridh
campachadh
Campa le 1d Feachd nam Balach Inbhir Nàrainn air Abhainn Eire ann an 1945 no 1946.
Srath cùil, clì gu deas: Maighstir Scout Jim Clark; [neo-aithnichte], [neo-aithnichte], Solly Mac an Tòisich, Athall Moireach, Roy Dale, [neo-aithnichte], [neo-aithnichte], [neo-aithnichte], [neo-aithnichte], Iain Laidlaw; [neo-aithnichte], Iain MacAoidh, Iain Foirbeis, [neo-aithnichte], [neo-aithnichte], [neo-aithnichte], [neo-aithnichte], Coimiseanair Siorrachd Còireal Uallas.
Sreath aghaidh: Seòras Moireach, Iain Innes, chan eil fios cò th' anns an fheadhainn eile.
Mas urrainn dhuibh cuideachadh le bhith ag aithneachadh neach sam bith eile san dealbh seo bhiodh sin air leth toilichte cluinntinn bhuaibh.
Chaidh 1d Feachd nam Balach Inbhir Nàrainn a' stèidheachadh tràth san t-samhradh 1908 le buidheann bhalach a' tighinn còmhla agus bha iad uile air iris "The Scout" a leugheadh oir bha e air a thighinn a-mach bhon Ghiblean a' bhliadhna sin. Lean seo bho foillseachadh ann am pàirt tràth ann 1908 de "Scouting for Boys" aig Baden-Powell. An dèidh ùine dheth an t-samhraoidh a' bhliadhna sin dh'fhaighnich na balaich dha Mgr Seumas Riach, am maighstir-sgoile, am Feachd a ghabhail, agus bha e na Mhaighstir Scout gu mu 1915, nuair a dhùin am Feachd air sgàth nan amannan doirbh aig àm a' Chiad Chogaidh. Chaidh am Feachd ath-bheothachadh sa Cheitean 1921, fon Àrd-maraiche Sir Heathcote Grannd a bha a' fuireach annns Na Bothachan, chun an ear air Inbhir Nàrann. Ged a tha amannan air a bhith ann nuair nach robh a' ruith ach aon earrann, tha 1d Bhuidhean Feachd nam Balach Inbhir Nàrann air a bhith a' ruith on uair sin. Ann an 1939 dh'ath-thog iad seada a bha air a cleachdadh roimhe seo ann an Dùn Dheòrsa air an fhearann ri taobh Sgoill Millbank. B' e seo a' phrìomh-ionad aca gu o chionn beagan bhliadhnaichean nuair nach gabhadh i càradh tuilleadh. Feumaidh 1d Buidheann Feachd nam Balach Inbhir Nàrann an-diugh coinneachadh ann an togalaichean sgoile. Airson iomadh bliadhna, bho 1935 gu 1995, bha Feachd Mara nam Balach soirbheachail ann an Inbhir Nàrann agus bha am prìomh-ionad aig a' chala.


text:
Dòmhnall Ruadh Phàislig
Bhuineadh Dòmhnall Ruadh Phàislig, no Dòmhnall Ruadh Mac an t-Saoir, no Bàrd Phàislig, (1889 - 1964), do Shnaoiseabhal ann an Uibhist a Deas.
Thàinig air Dòmhnall an sgoil fhàgail air ceithir bliadhna deug ach tha e coltach gur e duine tùrail a bh' ann a rinn deagh fheum do na bh' aige de sgoil agus cuideachd don bheul-aithris a bha pailt anns a' choimhearsnachd agus gu sònraichte air bilean a mhàthar. Tha e a' nochdadh ann an cunntasan sgrìobhte Cùirt nan Con ann an Loch nam Madadh nuair nach eil e ach mu fhichead bliadhna a dh'aois agus e a' riochdachadh chroitearan Uibhist a Deas an aghaidh na Bean-uasal Gordon Cathcart 's i a' feuchainn toirt orra teisteanas a bhith aca mus fhaodadh iad coin a chumail. 'S ann le Dòmhnall agus na croitearan a chaidh an latha agus rinn e dàn mar chuimhneachan air a' chùis.
'S e pìobaire ioma-phuirt a bh' ann an Dòmhnall. Bha e na chlachair agus na iasgair ann an Uibhist agus bha e greis ag obair air loidhnichean-fòin a chur a-staigh. Na òige ghabh e don arm mar phìobaire ann an Rèisimeid nan Camshronach. Bha e air an arm fhàgail ron a' Chogadh Mhòr ach chaidh e don Fhraing mar phìobaire nan Camshronach. Mu dheireadh thog e a chasan leis a thìr mòr far an do phòs e Màiri NicIllFhaolain, a bha cuideachd à Uibhist a-Deas ann an 1930. Bha ceathrar chloinne agus 's e dachaigh làn Gàidhlig a bh' aca ann am Pàislig, far an do rinn Dòmhnall deagh chuid de na h-òrain aige. Bha iomadach cuspair fa-near dha, eadar beatha ann an Uibhist agus ann an Glaschu agus nas fhaide air falbh.
Dh'eadar-theangaich e bàrdachd Raibeart Burns gu Gàidhlig, mar eisimpleir 'Tam O Shanter' agus 'The Twa Dugs'. Tha Ruaraidh MacThòmais a' moladh nan eadar-theangachaidhean.[1]
Chaidh Dòmhnall a chrùnadh mar Bhàrd a' Chomuinn Ghàidhealaich ann an 1938 agus chaidh a' bhàrdachd aige a foillseachadh leis a' Scottish Gaelic Texts Society ann an 1968. Tha e air a thìodhlaigeadh ann an Cladh Hawkhead ann am Pàislig.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Thomson, Derick. An Introduction to Gaelic Poetry (London: Victor Gollanz Ltd, 1974) 257.


text:
Dà nobhail ùr
Tha dà leabhar air fhoilleasachadh agus faodaidh tu gan ceannaich aig an làraich-lìn aca. ’S iad Slaightearan le Tormod MacGill-Eain agus Cleas Sgàthain le Màiri Anna NicDhòmhnaill. Chuala mi gum bi CD’s ri fhaighinn cuideachd san Ògmhìos ach tha mu thràth clàraidh an àirde air an duilleig seo – dhomhsa, mar neach-ionnsachaidh ‘s e duilleag uabhasach fhèin feumail a th’ ann. Faodaidh tu èisteachd ris na guthan fhad ’s a tha thu a’ leughadh na teacsa. Tha aithisg bho Raghnall Macille-Dhuibh air nochdadh mu Slaightearan san Albannach – ‘An nobhail as fheàrr aig Tormod?’
Agus seo duilleag annasach eile aig Ur Sgeul, Chòrd i rium gu mòr.


text:
Kal. Ian. iiii. f., l. iiii., Anno Domini M.c.lx.iiii.
Donnchadh h-Ua Briain, epscop Cille Da Lua, in Christo quieuit.
Maithi muinnteri Ia, .i., in sacart mor, Augustin & in fer leiginn (.i., Dub Sidhe){folio & column MS1 50b} & in disertach, .i. Mac Gilla Duibh & cenn na Ceile n-De, .i., Mac Forcellaigh & maithi muinnteri Ia arcena do thiachtain ar cenn comarba Coluim Cille, .i., Fhlaithbertaich h-Ui Brolcain, do gabail abdaine Ia a comairli Somarlidh & Fer Airir Gaidhel & Innsi Gall, co ro astaei comarba Patraic & ri Erenn, .i., Ua Lochlainn & maithi Cenel Eogain e.
Gilla Patraic h-Ua Mael Mena do éc.
Somharlidh Mac Gille Adhamhnain & a mac do marbadh & ár Fer Airir Ghaedhel & Cinn Tire & Fer Innsi Gall & Gall Atha Cliath ime.
Blodh d' Ard Macha do loscadh.
Tempull mór Dairi do
p.146denum la comarba Coluim Cille, .i., la Flaithbertach, mac in espuic h-Ui Brolcain & la samudh Coluim Cille & la Muircertach h-Ua Lochlainn, la h-airdrigh n-Erenn. Ocus tairrnic cloch in tempaill moir sein Daire, i faelet nocha traighed, fri ré cethorchat laa.
{§LATE} Amhlaim, mac Gilla Caimghin U Cheinneidig, do dhalladh.§


text:
- TIOTAL
- An t-Seann Dhrochaig Cloiche, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- QZP40_273369_011
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- CRUTHADAIR
- Pierre Delavault
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31770
- KEYWORDS
- dealbhan
ealain lèirsinneach
drochaidean
caistealan
aibhnichean
Tha an dealbh seo den t-seann dhrochaid cloiche thar Abhainn Nis air a thoirt bho 'Old Inverness' le Pierre Delavault (foillsichte ann an 1903).
Tha an tuairisgeul a tha an cois na h-ìomhaigh seo a’ mìneachadh gun deach an drochaid cloiche a thogail ann an 1685 an àite na tè fhiodha a bha air tuiteam fichead bliadhna roimhe sin. Thàinig cuid de na clachan a chaidh a chleachdadh à Daingneach Chrombail. Bha seachd boghachan anns an drochaid ùr, agus eadar dhà dhiubh chaidh seilear a thogail gus a chleachdadh mar phrìosan. Chaidh an drochaid seo a shiabadh air falbh le tuiltean ann an 1849.
Thathas cuideachd a’ dèanamh iomradh air an 'Castle Tolmie' tùsail, an taigh mu dheireadh an taobh tuath Sràid na Drochaide. Chaidh a leagail ann an 1852 gus àite a dhèamh dha rathad chun an drochaid crochaidh ùr.
Tha an Caisteal fhèin air Cnoc a; Chaisteil cuideachd air a chomharrachadh. Chaidh an togalach tùsail a thogail ann an1834 agus chaidh leudachadh prìosain a chur ris ann an 1846. Ann an 1967 sgrìobh Eveline Barron mu dheidhinn: 'The Castle is now the Sheriff Court-house and the former jail contains the headquarters of the County Police; the County Hall, wherein the County Council meets; and the headquarters of the County Library.'


text:
Bàislig
Is docha tha thu lorg Pàislig
Tha bàislig (basilica) na eaglais mhòr, neo eaglais àrd-easbaig. Is ann bhon Laideann a thàinig am facal Gàidhlig “bàislig” agus am facal Beurla “basilica”, agus thug na Ròmanaich e bhon Ghreugais Basiliké Stoà, a’ ciallachadh Stoa rìoghail. Tha am facal fhèin ro-Chrìosdaidh, agus bha bàisligean air a thogail anns a' Ghrèig ann an 2 linn RC, mar togalaich poballach. San latha an diugh, feumaidh am Pàpa a ràdh cò na h-eaglaisean a tha nam bàisligean.
Tha ainm a’ bhaile Pàislig a’ tighinn bhon fhreumh seo, tro chànan Breatannach.


text:
- TIOTAL
- 4mh Buidheann-chatha (Feachd na Dùthcha) Camhsronaich na Banrige, 1935
- EXTERNAL ID
- PAWSOLDIERS
- ÀITE
- Baile Dhubhthaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Baile Dhubhthaich
- DEIT
- 1935
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21628
- KEYWORDS
- saighdearan
rèisimeidean
camshronaich
an cogadh mòr
San dealbh seo, chithear oifigearan bhon 4mh Buidheann-catha (Feachd na Dùthcha) aig Camshronaich na Banrigh aig campa bliadhnail ann am Baile Dhubhthaich ann an 1935. Anns a' mheadhan, chithear am Fo-cheannard Còrnaileir JA Symon. Ghabh e anns na 4mh Camshronaich ann an 1915 agus choisinn e DSO airson gaisge fhollaiseach ann an Ypres ann an 1918. Ann am beatha chatharra, bha e na phrìomh neach-sgrùdaidh airson àiteachas ann an Alba. Tha faidhle de dhealbhan-buidhne bhon 4mh campa bliadhnail nan 4mh Camshronach aig Taigh-tasgaidh Rèsimeideach nan Gàidheal, a' gabhail a-steach ainmean nan oifigearan
(Chaidh am fiosrachadh seo a thoirt seachad le Taigh-tasgaidh Rèisimeideach nan Gàidheal, Dùn Deòrsa)
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Nori
'S e nori (海苔・のり)Porphyra Tenera) facal Iapanais a th' air gnè de dh'fheamainn a gheibhear air feadh Àisia an Ear. 'S iomadh seòrsa a tha ann, agus thèid an t-uabhas dhiubh a ghabhail is a chleachdadh ann an caochladh dòighean, ach gu h-àraid ann am biadh. Tha e càirdeach ri slòcan Porphyra umbilicalis.
'S iad Iapan, Coirea agus Sìona na dùthchannan as motha a tha a' dèanamh feum dheth. Gheibhear e ann an caochladh diofar biadhan, agus ann an caochladh diofar cumadh is cruth.
Air an aon dòigh is a thathas a' dèanamh clàran pàipear traidiseanta ann an Iapan, thathas a' cruthachadh clàran nori cuideachd. Thèid a chleachdadh anns a' chruth thioram seo gus onigiri (bonnachan rìs) no sushi a phasgadh, air neo dìreach mar sin fhèin le rìs is picil.
Ann an Coirea, gheibhear lorg air a leithid annasan mar teòclaid le nori sa chruth thioram seo nam broinn.


text:
Pointe-à-Pitre
‘S e port[1] agus baile meadhanach na Fraingeann an Guadeloupe, thall anns a’ Mhuir Cairibianach, a th’ ann Pointe à Pitre (IPA: pwɛ̃tapitʁ, Creole: Lapwent, lapwɛ̃t). Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1764 le Gabriel de Clieu, riaghladair an eilein aig an àm. Tha e suidhichte aig 36m os cionn ìre na mara[2] 546km air falbh bho San Juan agus 6,752km bho Pharis, prìomh-bhaile na dùthcha.[3] Tha 17,541 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile fhèin, agus 171,362 anns an sgìre air fad.[4] Tha gnothaichean turasachd agus gnìomhachas a’ phuirt gu math làidir an seo,[5] a bharrachd air an àiteachais, gu seachd àraidh banana, cofaidh, siùcar agus còco. ‘S ann às an fhacal Spàinntis Pitera[6] (Agave) a thàing an t-ainm Pointe à Pitre. Le sin, tha an t-ainm a’ ciallachadh Rubha Agave.
Cruinn-eòlas agus Gnàth-shìde[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Pointe-à-Pitre air an àirde an iar-dheas an eilein Grande-Terre, ri beulaibh na Mara Chairibianaich, ann an àite spaideil ann am meadhan Ghuadeloupe, dìreach ri taobh na h-aibhne Salée (Fraingis: Saillte), eadar Grande-Terre agus Basse-Terre Island. Tha trì bailtean eile mu thimcheall Pointe-à-Pitre: Les Abymes, Baie-Mahault agus Le Gosier. Tha Pointe-à-Pitre fhèin suidhichte air binnean chloich-aoil, le deagh bhàigh ris a bheulaibh, Petit Cul-de-Sac Marin.
Mar iomadach baile air an àirde an ear A’ Chairibian, bidh an t-uisge a’ dòrtadh os cionn Phointe-à-Pitre gu cunbhalach tron bhliadhna, ged am bidh e nas fhliche eadar An t-Iuchar agus An t-Samhain, nuair a bhios stoirmean mòra ann. Gheibh am baile 1500mm –2000mm dhe uisge gach bliadhna. Tha e gu math teth, le teodhachd mheadhanach dhe mu 32 °C fad an latha agus 20 °C fad na h-oidhche.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Saint-John Perse: (1887 – 1975) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1960.


text:
- TIOTAL
- Loch Coir' Uisge, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- HCD00487
- ÀITE
- Loch Coir' Uisge
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1930an; 1940an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12194
- KEYWORDS
- lochan
beanntan
An Cuiltheann
zoomable
deilbh leudachail
Tha Loch Coir' Uisge, a tha dorcha is gruamach gu math tric, aig cridhe a' Chuiltheann, is thathar den bheachd gun deach a chruthachadh le bleith-talmhainn eigheadail o chionn 280,000 bliadhna. Air a peantadh le Turner agus le Sir Walter Scott a' sgrìobhadh mu deidhinn, 's dòcha gur e an coire as ainmeile ann am Breatainn. 'S e bàta à Ealaghol an dòigh as fhasa faighinn thuice do luchd-tadhail nach urrainn no nach eil deònach coiseachd iomadh mìle on rathad as fhaisge. Tha turasan a' dol tarsainn Loch Sgàbhaig gu cidhe beag, is tha frith-rathad à sin thar leac chreagach a tha eadar an loch is a' mhuir
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Air ùr thòiseachadh ann an UHI
Is thu a’ deisealachadh airson do chuid ionnsachaidh, faodaidh cùisean a bhith togarrach is eagalach aig an aon àm, agus bidh tòrr cheistean agad. Faodaidh gum bi thu a’ tighinn gu àrd-fhoghlam bho fhoghlam adhartach no bhon sgoil no faodaidh gum bi e greis bhon uair mu dheireadh a bha thu ann am foghlam idir, agus iomagain ort an dèan thu an gnothach le bhith ag ionnsachadh a-rithist agus le teicneòlasan ùra. Chaidh na duilleagan seo a dhealbhachadh feuch an cuireadh tu eòlas air UHI agus tha sinn an dòchas gum bi iad feumail dhut. Bidh tòrr chothroman agad tuilleadh fiosrachaidh fhaighinn bhon luchd-oide agus luchd-obrach eile a bhios toilichte do chuideachadh.
Deisealaich airson ionnsachadh
Deisealaich thu fhèin airson beatha mar oileanach oilthigh
Beatha oileanaich
Na tha dol faisg ort fhèin is mar a ghabhas tu pàirt ann
Cuideachadh fhaighinn
Na daoine is na seirbheisean a th’ann gus do chuideachadh
Adhartas a dhèanamh
Thoir do chomasan gu buil is thu ag ionnsachadh aig UHI agus an dèidh sin
Fàilte gu ar n-àrainn
Tuilleadh mu UHI


text:
- TIOTAL
- "Post Mortem at the Balavil" le Màiri Hedderwick
- EXTERNAL ID
- GB1796_D1101_2_25_42_21
- ÀITE
- Baile Ùr an t-Slèibh
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Ceann a' Ghiùthasaich 's Innis
- CRUTHADAIR
- Mairi Hedderwick
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11562
- KEYWORDS
- iomain
sgiobaidhean spòrs
spòrs
bàraichean
ag òl
Tha an dealbh seo a' sealltainn buill de Chamanachd Bhaile Ùr an t-Slèibh (agus 's dòcha cuid de na bha a' cluiche nan aghaidh) sa bhàr ann an Taigh-òsta Bhaile a' Bhile an dèidh gèam a chluich.
Tha an obair seo bho chruinneachadh de dheilbh agus sgeidsichean leis an sgrìobhadair agus an neach-dhealbh mòr-chòrdte, Màiri Hedderwick. Tha ceangal air choreigin aca uile ri Baile Ùr an t-Slèibh agus tha mòran dhiubh cuideachd a' riochdachadh gèam iomain. Thathas nas eòlaich air Màiri Hedderwick mar ùghdar agus neach-dhealbh an t-sreath leabhraichean chloinne, Ceitidh Mòrag, air a bheil mòran measail.


text:
Dìon Dàta
Chaidh gabhail ris an Achd gus am biodh an t-Òrdugh Eòrpach air dìon dàta air a chur an gnìomh, agus tha gnothach aice ris a h-uile dàta pearsanta a bhios air a chumail an darna cuid gu h-eileagtronaigeach no ann an co-rian faidhlidh làmh-ghleusach.
Tha feum aig Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean, a thaobh foghlaim agus gnothachais, a bhith a’ cumail dàta pearsanta sònraichte air daoine beò a’ gabhail a-steach luchd-obrach, oileanaich, iar-cheumnaichean agus eile ri linn dha bhith a’ dol mu a ghnothach dligheach mar oilthigh. Tha an t-oilthigh a’ tuigsinn ma thèid dàta pearsanta a chleachdadh mar as còir agus gu laghail gun cùm sin suas earbsa sa bhuidhinn is gun toir e bunait airson obair shoirbheachail, is ghabh an t-oilthigh uallach air fhèin poileasaidh a bhith aige a dhìonas còirichean is saorachdan dhaoine a thaobh làimhseachadh an dàta pearsanta. Air an adhbhar seo ghabh an t-oilthigh ri Poileasaidh diongmhalta air Tèarainteachd Fiosrachaidh agus Dìon Dàta a chuireas taic iomlan ri ochd prionnsabalan na h-Achd Dìon Dàta agus a chumas riutha.


text:
An t-Suain
Is e dùthaich ann an Lochlainn anns an Roinn-Eòrpa a tha anns an t-Suain.[1][2][3][4][5][6][7] Tha crìochan aige le Nirribhidh anns an iar agus le Suòmaidh anns an ear-thuath. Anns an iar tha a' Mhuir Baltach ann. Tha an t-Suain ceangailte ris an Danmhairg le drochaid ris an canar Öresundsbron. Tha an cuid as motha de na daoine (84%) a’ fuireach anns na bailtean mòra. Tha Stockholm na prìomh-bhaile.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Eadar 1397 agus 1523 bhuineadh an dùthaich dhan Aonadh Kalmar.[8] Chuireadh às do thràilleachd an seo ann an 1335.[9] Bha An t-Suain na pàirt Aonadh Nirribhidh agus An t-Suain gu ruige 1905.
Daoine ainmeil às an t-Suain[deasaich | deasaich an tùs]
B’ e rannsaichear bith-eòlais às an t-Suain a bha ann an Carl Linnaeus. Tha e cliùiteach airson an t-siostam ainmeachaidh ris an canar "Taxologie". Rugadh Toomas Hendrik Ilves, ceann-suidhe Eastòinia, ann an Stockholm. Tha an cluicheadair ball-coise Henrik Larsson às an t-Suain. Bha e a' cluich anns an sgioba Celtic. 'S e sgrìobhadair ainmeil às an t-Suain a th' ann an Torgny Lindgren.
Seo cuid de na ceimigearan cudthromach:
- Johan August Arfwedson
- Svante Arrhenius
- Jöns Jacob Berzelius
- Hans von Euler-Chelpin, a fhuair an Duais Nobel ann an Ceimigeachd anns a' bhliadhna 1929.
- Alfred Nobel
Bailtean as Motha[deasaich | deasaich an tùs]
- Stockholm[10]
- Göteborg
- Malmö
- Uppsala
- Västerås
- Örebro
- Linköping
- Jönköping
- Helsingborg
- Norrköping
- Lund
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Brìgh nam Facal, Faclair Ùr don Bhun-sgoil (deas. Cox, Richard A.V.) - ISBN 0-903204-21-5
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1-871901-39-1
- ↑ Am Faclair Gàidhlig-Beurla, Colin Mark, foillsichte aig Routledge, Lunnainn (2004), ISBN 0-415-29761-3
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Sudsverige
- ↑ Police and public order in Europe, John Roach agus Jürgen Thomaneck, Taylor & Francis, 1985, ISBN19780709922421
- ↑ Geonames


text:
Na Geamaichean Gàidhealach Baile a’ Mhanaich
Chaidh latha soirbheachail de Na Geamaichean Gàidhealach a chumail ann am Baile a’ Mhanaich air an 24mh latha den Mhàrt.Bha 25 duine-cloinne bun-sgoile na lùib agus fhuair iad an cothrom pàirt a ghabhail ann an mòran rudan bho Tug of War agus a’ tilgeil a chabair.Fhuair a chlann air fad bon...
Air fhoillseachadh le: Comunn na Gàidhlig - Leasachadh na Gàidhlig | Gaelic Development Blog - DiLuain, 30 dhen Ghiblean, 2012
- Seann-naidheachdan
- Cuir bhòt! An Colbh Gàidhlig: Geamaichean cuireideach an deidh adhartas sa Chupa
‘S e seachdainn math a th’ air a bhith ann do na sgiobaidhean Gàidhealach gu ruige seo, le ...Scotzine - DiSathairne, 26 dhen t-Sultain, 2015
- Cuir bhòt! Na Geamaichean Gàidhealach Èirisgeigh
Chaidh latha soirbheachail de Na Geamaichean Gàidhealach a chumail ann an Èirisgeigh air an 15mh latha den Dàmhair.Ghabh an òigridh pàirt ann an mòran rudan bho Tug of War ...Comunn na Gàidhlig - Leasachadh na Gàidhlig | Gaelic Development Blog - DiarDaoin, 27 dhen Dàmhair, 2011
- Cuir bhòt! Na Geamaichean Gàidhealach
Chaidh Latha nan Geamaichean Gàidhealach airson clann anns a’ bhun-sgoil a chumail aig Sgoil an Ìochdair Disathairne an 18mh latha dhen t-Sultain. Bha an tachartas seo air a ...Comunn na Gàidhlig - Leasachadh na Gàidhlig | Gaelic Development Blog - DiMàirt, 5 dhen Dàmhair, 2010


text:
Caraidh
Is e glac eisg a tha ann an caraidh, balla an cruth dubhan tha air an togail pairt an astar thairis abhainn neo loch faisg air ceann an t-saile. Bithidh ceann a' bhalla fon sail aig lan na mara ach os cionn barr na mara aig lan an traigh. Còmhla leis an sruth lionaidh, snamhaidh iasg a-steachd ris an poll os cionn a' charaidh agus aig lan an traigh glacar iad gu furasda.
Bha caraidhean gu math cumanta air taobh siar na Gaidhealtachd, agus chithear na tha air fagail dhiubh gu math tric, ach chan eil mothan dhaibh air cumail an ordugh 's an latha an diugh.


text:
Göteborg
‘S e baile[1] uabhasach mòr agus port[2] cudromach air an àirde an iar-dheas na Suaine a tha ann an Göteborg (IPA: /ʝøtəˈbɔrj/, Beurla: Gothenburg, Liotuànais: Geteborgas, Laideann: Gothoburgum). Tha e suidhichte air caolas air a bheil Kattegat, a sgarras an t-Suain bho Danmhairg, aig beul na h-aibhne Göta, aig 10m os cionn ìre na mara,[3] anns an roinn (Suainis: län) Västra Götaland,[4] 396km air falbh bho Stockholm (prìomh-bhaile na dùthcha), 191km bho Helsingborg, 244km bho Mhalmö, 409km bho Uppsala agus 1,035km bho Bhoden.[5] Chaidh Göteborg a stèidheachadh ann an 1621 leis an rìgh Gustavus Adolphus II,[6] agus tha an t-ainm a' ciallachadh Dùn nan Gotach sa Ghàidhlig. Tha 526,054 duine a' fuireach ann,[7] is 945,713 san sgìre air fad. 'S e a dàrna baile as motha na Suaine a tha ann cuideachd.[8] Tha Alba agus na Tìrean Ìsle air buaidh mhòr a thoirt air Göteborg fad na linntean tro mheadhan a' mhalairt[9] agus tha fiù 's sloinnidhean Albannach cumanta sa bhaile gus an latha an-diugh. 'S e an treas fear as aosta na dùthcha a th' ann Oilthigh Ghöteborg.
Susbaint
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Ged nach eil freumh-fhaclachd an ainm seo cho soilleir tha e coltach gur ann à gotn (Gàidhlig: gotach) agus borg (dùn) a tha an t-ainm.[10] Bheireadh sin Dùn nan Gotach dhuinn sa Ghàidhlig an latha an-diugh agus Gothenburgh sa Bheurla Ghallta. 'S e co-dhàimh leis A' Bheurla Ghallda burgh a th' ann am borg.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Bho 1867 gu ruige 1929 b' e Elfrida Andrée a bh' ann cluicheadair-orgain na h-àrd-eaglaise, a' chiad thè a fhuair an dreuchdan seo a-riamh.[11] Chaidh Oilthigh Ghöteborg a stèidheachadh an seo ann an 1891.[12] Chaochail an sgrìobhadair Henning Mankell an seo ann an 2015.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Nils Holmer (1904 - 1994), cànanaiche
- Klas Pontus Arnoldson: (1844 - 1916). Neach-poileataigs agus sìochantach.
- Björn Ulvaeus
- Adam Lundgren (1986), Actair.
Bailtean co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Århus
- Badalona
- Bergen
- Chicago
- Galdogob
- Kraków
- Lyon
- Oslo
- Port Elizabeth
- Rostock
- Sankt Peterburg
- Shanghai
- Tallinn
- Turku
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Svensk Geografi
- ↑ Göteborgs Hamn
- ↑ Mongabay
- ↑ Nationalencyklopedin
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Svenska stadsmonografier – Göteborg, amanuens Otto Thulin & stadsbiblotikarie Paul Harnesk, Förlags AB Religion & Kultur, Meijels Bokindustri, Göteborg 1948 duilleag 40
- ↑ Statistika Centralbyrån
- ↑ Geonames
- ↑ Prestoungrange
- ↑ Runeberg
- ↑ Freeman, Theodor (1964). ”Domkyrkoorganisten Elfrida Andrée och hennes far”. Julboken till församlingarna i Göteborgs stift, 1964, 12-27. 0284-2076. ISSN 0284-2076. Libris 19228687
- ↑ Study in Sweden


text:
’S e Siorrachd York “an t-siorrachd as motha agus as fhèarr ann an Sasainn” a rèir a’ bhùird-turasachd ionadail. Beachd connspaideach, is dòcha, ach chan eil teagamh sam bith nach ann às an sgìre a tha cuid de na còmhlain roc Sasannach as motha 's as fheàrr.
’S ann à Redcar a tha an seinneadair David Coverdale, a stèidhich Whitesnake ann an 1978 as dèidh dha Deep Purple fhàgail. A’ cluich roc cruaidh bluesach na seann-sgoile, bha Whitesnake meadhanach soirbheachail. Ann am meadhan nan 1980an, chaidh Coverdale do na Stàitean Aonaichte agus stèidhich e Whitesnake gu tur ùr le stoidhle ciùil ùr ghleansach, le bhideothan snasail a shoirbhich gu mòr air MTV agus a rinn rionnagan mòra den chòmhlan air feadh an t-saoghal leis an òran Here I Go Again agus an LP 1987.
’S ann à Sheffield ann an ceann a deas Siorrachd York a tha Def Leppard, a chaidh a stèidheachadh aig deireadh nan 1970an is iad a’ cluich meatailt throm. Coltach ri Whitesnake, bha Leppard soirbheachail gu leòr, ach dh’fhàs iad na bu mhotha buileach nuair a rinn iad clàran nas coimeirsealta le stoidhle nas aotruime a chòrd ri muinntir nan Stàitean, gu h-àraidh an LP Hysteria (1987), a reic 25 millean copaidh.
Anns a’ Hydro Diardaoin, bha cothrom aig muinntir Ghlaschu an dà chòmhlan fhaicinn còmhla.
An toiseach bha na Black Star Riders againn (Thin Lizzy mar bh' orra roimhe) le measgachadh sgoinneil de dh'òrain Lizzy agus eile. Thòisich Whitesnake le Burn, òran Deep Purple, 's chluich iad grunn òrain Purple eile. ’S e fìor rionnag a th' ann an Coverdale, agus chum e an luchd-amhairc beò-ghlaicte fad na h-oidhche le a ghuth cumhachdach agus a phearsantachd làidir. B’ e an t-òran blues There Ain’t no Love in the Heart of the City agus na clàran singilte mòra aca Here I Go Again, Fool for Your Loving agus Still of the Night bu mhotha a chòrd ri daoine.
Chuir Def Leppard crìoch air an oidhche leis na hits as motha aca, a’ gabhail a-steach Love Bites, Animal, Rocket, Armageddon It agus Hysteria. Chan eil an seinneadair Joe Elliott a’ coimhead latha nas sine na bha e ann an 1987, agus roc an còmhlan mar gun robh sinn air ais anns na 1980an. Bha measgachadh ann de dh’òrain shlaodach is de rocairean sean agus ùr, agus thàinig an oidhche gu crìoch leis na h-òrain throma Rock of Ages agus Photograph.
Bha an dà chòmhlan cho math ’s a ghabhas.


text:
- TIOTAL
- Taigh-tughaidh, Uibhist a Deas
- EXTERNAL ID
- QZP99_97107_09_05
- ÀITE
- Uibhist a Deas
- SGÌRE
- Uibhist a Deas
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Uibhist a Deas
- CRUTHADAIR
- Margaret Fay Shaw (Mrs J L Campbell)
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38844
- KEYWORDS
- taigh-croite
taigheadas
taigh-tughaidh
'S ann on chruinneachadh aig an neach-eachdraidh is an neach-dualchais, Iseabail F. Ghrannd, a thàinig an dealbh seo agus chithear ann Taigh-tughaidh ann an Uibhist a Deas. San leabhar 'Highland Folk Ways', tha I F Ghrannd ag innse mu na taighean a bh' aig daoine air a' Ghàidhealtachd agus 's na h-eileanan agus mu na dòighean eadar-dhealaichte san deach an togail.
San taigh seo chithear dòighean togail a tha coltach ri dà stoidhle air an tug I F Ghrannd stoidhle 'An Eilein Fhada' no o Innse Gall a-muigh, agus cuideachd stoidhle taobh an ear is meadhan na Gàidhealtachd. Bhiodh an dà dhòigh togail glè thric a' tighinn an ceann a chèile ann an togalaichean na Gàidhealtachd. Coltach ris an t-seòrsa 'An t-Eilean Fada', tha oiseanan cruinn aig an taigh seo a leigeadh seachad a' ghaoth. Coltach ris an fheadhainn air taobh an ear is meadhan na Gàidhealtachd tha am mullach tughaidh a' stobadh a-mach beagan thairis air ballachan an taighe. Bha an seòrsa cunbhalach 'An t-Eilean Fada' air a thogail le balla dùbailte agus lìonadh de ghainmheach no ùir eatarra (an glutadh), agus am mullach na laighe air mullach a' bhalla a-staigh.
Ann an Innse Gall a-Muigh, 's e connlach no muran a bu trice a chleachdadh iad airson tughadh. Tha e coltach gun deach an stuth tughaidh aig an taigh seo a cheangal sìos le lìn, le cuideaman de sparran fiodha ri oirean bonn an tughaidh ga chumail sìos
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
- TIOTAL
- A' cuimhneachadh a' Chogaidh - Ida Donnachie
- EXTERNAL ID
- IDA_DONNACHIE_INTERVIEW
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Baile Dhubhthaich
- DEIT
- An Dùbhlachd 2005
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Tain & District Museum
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Sgìreil Bhaile Dhubhthaich
- AITHNEACHADH MAOINE
- 2469
- KEYWORDS
- àm cogaidh
an Dara Cogaidh
saighdearan
Às-fhalmhaichean
bhideo
bhideothan
Rinn Wattie Loudon agallamh còmhla ri Ida Donnachie às leth Taigh-tasgaidh Sgìreil Bhaile Dhubhthaich san Dùbhlachd 2005. Bha an t-agallamh mar phàirt de phròiseact air na bha cuimhne aig daoine air beatha muinntir an àite aig àm an Dara Cogaidh.
Am measg nan cuspairean air an do bhruidhinn Ida tha:
- Gnìomhachas a pàrantan ann am Baile Dhubhthaich ("The Chocolate Shop")
- Fir na sgìre a' falbh dhan Fhraing san Fhaoilleach 1940
- Saighdearan à Nirribhidh (Am Prionnsa Olaf nam measg) a' tighinn a Bhaile Dhubhthaich
- Na Camshronaich ann am Baile Dhubhthaich mus do dh'fhalbh iad dhan Eadailt
- Mar b'fheudar dha h-athair, a rugadh san Eadailt, gluasad a Bhaile Chloichridh dha aindeoin (oir bha Baile Dhubhthaich na sgìre armailteach fo dhìon.) (Ged a rugadh a màthair ann an Alba, b'fheudar dhìse falbh cuideachd oir bha i air a meas mar Eadailteach. Chaidh leigeil leatha tilleadh mu dheireadh an dèidh dhi bòidean dìlseachd a ghabhail dhan Rìgh air beulaibh Maor Ceartais. Cha b' urrainn dha h-athair tilleadh gus an ghèill An Eadailt.
- Chuir a h-athair seachad an ùine ann am Baile Chloichridh a' leagail chraobhan as t-samhradh airson trostain-taice dha na mèinnean. Bha teaghlaichean Eadailteach à Inbhir Pheofharain còmhla ris. Sa gheamhradh bha e ag obair a' frithealadh bhùird ann an Taigh-òsta Lùchairt Athaill a bha air atharrachadh gu bhith na sgoil-chòmhnaidh do ghillean a chuireadh a-nuas à Sgoil Leys, Cambridge. B' e fear dhe na maighstirean-sgoile ann an Sgoil Leys, Mgr Balharry. B' ann airsan a bha an caractar Mr Chips stèidhte (air a sgrìobhadh le Seumas Hilton, a chaidh a Sgoil Leys)


text:
- TIOTAL
- Taobh a-muigh togalach an stèisein ann an Inbhir Ùige
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_1433
- ÀITE
- Inbhir Ùige
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Ùige
- LINN
- 1980an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28042
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn taobh a-muigh togalach an stèisein ann an Inbhir Ùige tràth anns na 1980an.
Chaidh stèisean Inbhir Ùige fhosgladh air 28 An t-Iuchar 1874 mar cheann-uidhe Rèile Chataibh agus Ghallaibh a bha air obrachadh le, agus an dèidh sin air a ghabhail a-steach, le Rèile na Gàidhealtachd. Tha e fhathast a' faighinn seirbheis bho sheirbheisean riaghailteach.


text:
29 am Màrt
'S e 29 am Màrt an 88mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (89mh ann am bliadhna-leum). Tha 277 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1815 - Èigheachd Napoleon Bonaparte an aghaidh malairt nan daoine dubha.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1799 - Edward Smith-Stanley, Prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte.
- 1943 - John Major, ann an Lunnainn. Fear-poileataigs à Sasainn.
- 1951 - Roger Myerson, ann am Boston. Eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 1955 - Rolf Lassgård, ann an Östersund. Actair às an t-Suain.


text:
- TIOTAL
- Heileacoptair aig Dam Gleann Udalain
- EXTERNAL ID
- GB232_RAMSAY_D893_1_8_005
- ÀITE
- Drochaid Nòsdaidh
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1980an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8793
- KEYWORDS
- dealan-uisge
Loch Aillse
Gleann Udalain
dam
heileacoptair
taigh-bhalbh
Tha an dealbh seo a' sealltainn Gleann Udalain os cionn stèisea' chumhachd Loch Aillse aig Drochaid Nostaidh. Chithear an taigh-bhalbh mu choinneamh an dam. Aig an àm seo bha feum air tè dhe na bhalbhaichean anns an taigh-bhalbh a bhith air atharrachadh agus bha feum ann an siostam a dhùnadh - an dam, a' phìob agus an stèisea' chumhachd. Bha uisge a' cruinneachadh air beulaibh an taigh-bhalbh, agus bha feum air pumpaichean a thoirt ann gus an t-uisge a bharrachd a bha seo a chur air falbh. Anns a' chlais thana, tha an heileacoptair air iteig dìreach os cionn an taigh-bhalbh agus os cionn ìre an dam, fhad 's a tha fear de luchd-obrach Hydro a' fuasgladh nan ceanglaichean air a' phumpa a tha an dèidh a bhith air a chur an sin. Tha heileacoptairean gu tric air an cleachdadh leis a' Hydro gus faighinn gu àiteachan a tha doirbh faighinn thuca agus gus innealan a thoirt dha na h-àiteachan sin cuideachd. Anns an àite chumhang seo, dh'fhaodadh gaoth a bhith ag èirigh, agus bhiodh an daoine a bhiodh os cionn leagail agus togail an duine a' cumail sùil gheur air cùisean agus a' toirt fiosrachadh bunaiteach dhan phìleat.
Bha pròiseact dealan-uisge sgìre Loch Aillse stèidhichte aig Drochaid Nostaidh, sia mìle bho Chaol Loch Aillse. Thòisich obair air ann an 1946 an dèidh do chuirm aig an deach pòla oifigeil a chur suas anns a' Chèitean, agus chaidh an stèisean a chur gu dol anns an Dùbhlachd 1948. Bha dà dham anns na planaichean a chaidh a dhealbhadh an toiseach, ach cha robh an talamh freagarrach agus chaidh aon dam a thogail tarsainn air Allt Gleann Udalain. Chaidh an tasgadh-uisge, an dam agus an stèisean-uisge a thogail aig an aon àm 's a bhathar a' dèanamh obair sgaoilidh air an lìonradh, agus a' cur sìos chàblaichean fon uisge thar Loch Dubhthaich, Loch Long, Loch Carrannn agus Loch Aillse.
Chaidh Bòrd Dealan-uisge ceann a Tuath na h-Alba a stèidheachadh fo Achd (Alba) Leasachadh Dealan-uisge 1943. Dh'fhoillsich Tòmas MacIain an Achd ann an Taigh nan Cumantan, 's e ag ràdh gun cuidicheadhadh a bhith a' cleachdadh cumhachd na sgìre gus na bha ceàrr air a' Ghàidhealtachd a chur ceart. Dh'inns MacIain dha na Cumantan gum biodh companaidhean poblach agus prìobhaideach air an tàladh dhan Ghàidhealtachd air sgàth an leasachaidh seo.
Bhiodh prìomhachas aig luchd-cleachdaidh àbhaisteach, an uair sin acasan a bhiodh an dùil tòrr cumhachd a chleachdadh agus bhiodh cumhachd sam bith a bhiodh a chòrr air a reic ris a' ghriod nàiseanta. Bhiodh na prothaidean bhon dealan seo a bhiodh air a reic air a chleachdadh gus cosgaisean an dealan a sgaoileadh gu àiteachan nas iomallaiche a phàigheadh agus gus cuideachadh gus leasachaidhean eaconamach agus sòisealta a chur air chois anns a' Ghàidhealtachd. Thug an earrann shòisealta ainmeil seo aithne dhan Hydro Board mar dhòigh air togail a thoirt do cheann a tuath na h-Alba, agus nach e dìreach buidheann a bh' ann a bha a' toirt seachad seirbheis dealain.
Bha a' chumhachd a bha a' tighnn bho ionad cumhachd Loch Slòidh, an iar air Loch Laomainn, gu bhith air a chleachdadh gus feumalachdan dealain meadhan agus taobh siar na h-Alba a choileanadh. Bha a' chumhachd a bharrachd a chaidh a chruthachadh gu bhith air a reic gus pàigheadh airson nam pròiseactan ann am Mòrar agus ann an Loch Aillse bho nach robh coltas ann gum pàigheadh na pròiseactan seo a bha na bu lugha dhaibh fhèin. Bhathar a' dèanamh tuairmse gun cosgadh na trì pròiseactan seo £4,600,000
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Caolas Chataibh bho Chnoc na Srùidh
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_3686
- ÀITE
- Cnoc na Srùaidh
- SGÌRE
- Baile Dhubhthaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Cinn Chàrdainn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 35522
- KEYWORDS
- cnuic
beanntan
caolasan
Cairt-phuist de Chaolas Chataibh bhon Chnoc na Srùidh.
'S e caolas air oirthir an ear na Gàidhealtachd ann an ceann a tuath na h-Alba a th' ann an Caolas Dhòrnaich. Tha e a' dèanamh an-àirde pàirt den chrìoch eadar Ros agus Crombaidh, gu deas, agus Cataibh, gu tuath.
Còmhla ri Loch Fleòd tha e air a shònrachadh mar Aìte Sònraichte Dìona (SPA) airson adhbhar gleodhteachais fiadh-bheatha. A thuilleadh air an sin, còmhla ris a' Mhoirich Mhòr, Tha e air a shònarachadh mar Ionad Sònraichte Glèidhteachais.
Ann an 1991 chaidh drochaid a chur thar a' chaolais a bha a' toirt slighe na bu ghiorra air an A9 eadar Inbhir Nis agus Inbhir Theòrsa; chun an sin dh'fheumadh an trafaig a dhol taobh Drochaid a' Bhanna aig ceann an locha.
Tha Cnoc ann an taobh Sear Rois, Cnoc na Srùidh, ag èirigh gu àirde 373m (1223 troigh) gu deas air Caolas Dhòrnaich, 7 mìle (11km) an iar-thuath air Baile Dhubhaich. B' àbhaist gum b' e rathad dròbha a bh'anns am B9176 Rathad na Srùidh à Alanais gu Drochaid a' Bhanna a chaidh a leasachadh leis a' Choimisean airson Rathaidean agus Drochaidean na Gàidhealtachd ann an 1810-15


text:
Appenzell
‘S e baile beag air an àirde an ear-thuath na h-Eilbheis a th’ ann an Appenzell (Eadailtis: Appenzello). ‘S ann às an Laideann Abbatis Cella (Gàidhlig: Cill an Aba) a th’ann an t-ainm. Chaidh am baile a chlàradh airson a’ chiad turas ann an 1071. Tha e suidhichte aig 787m os cionn ìre na mara[1] ri taobh na h-aibhne Sitter, anns an roinn (Gearmailtis: Kanton) Appenzell Innerhroden, dìreach 65km air falbh bho Zürich, 277km bho Ghenève agus 154Km bho Bhern, prìomh-bhaile na dùthcha.[2] Tha 5,649 duine a’ fuireach anns a’ bhaile. ‘S e Gearmailtis an cànan a tha aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann an Appenzell.


text:
Port Phàdraig
‘S e baile beag dùthchasail faisg air An t-Sròin Reamhair, air an àirde an iar-dheas na h-Alba a th' ann am Port Phàdraig (Beurla/Beurla Ghallta: Portpatrick). Tha e suidhichte eadar ìre na mara shìos air a' chidhe agus 35m shuas air a' bheinn[3] ann an cridhe nan Rannaibh, eadar A' Ghlac agus Eaglais Steafain, air an àirde an iar Dhùin Phris is Gall-Ghaidhealaibh (Siorrachd Bhaile na h-Ùige ro 1975). Tha e 318km air falbh bho Obar Dheathain, 126km bho Ghlaschu, 100km bho Dhùn Phrìs agus 174km bho Dhùn Èideann, prìomh-bhaile na dùthcha.[4] 'S e Beurla agus Beurla Ghallta a th' aig a’ mhòr-chuid dhiubh ann am Port Phàdraig. Tha Eaconomaidh a' bhaile gu math crochte air àiteachas agus turasachd. Taobh fhoghlaim, tha bun-sgoil ann[5] ach feumar a dhol dhan àrd-sgoil anns An t-Sròin Reamhair.[6]
Susbaint
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
A rèir eòlaichean fhreumh-fhaclachd, tha e coltach gur ann à port agus Pàdraig anns a' Gàidhlig a tha an t-ainm.[7] Nochd a' Ghàidhlig ann an ceann a deas na h-Alba anns an 7mh Linn agus bha an cànan fhathast làidir ann an Siorrachd Bhaile na h-Ùige fhèin anns an 18mh Linn.[8]
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh am baile a chlàradh ann an 1646 mar Port Fadrick[9] agus mar Poirt Fadrick ann an 1654,[10] a sheallas cho Gàidhealach 's a bha an t-àite uaireigin. Chaidh a stèidheachadh mar bhaile-iasgaich, air sgàth 's gu bheil port-mara nàdarra aige. Bha aiseagan a' ruith eadar Port Phàdraig agus Èirinn a Tuath airson bathar agus litrichean. Ach aig deireadh na 19mh linn, nuair a chleachdadh bàtaichean nas motha, bha trioblaid aca am port-mara a' ruigsinn air sgàth 's a' ghaoth làidir a tha a' tighinn bhon àirde an iar. Mar sin dheth ghuais an gnìomhachas seo chun an t-Sròin Reamhair. Tha tobhtaichean dhen Dunskey Castle mu leth mhìle deas air Port Phàdraig. Chaidh an caisteal a thogail anns an 16mh linn. Chaidh an sreath telebhisein Two Thousand Acres of Sky fhilmeadh an seo agus ann am Port Neasaig eadar 2001 agus 2003.[11]
Poileataigs[deasaich | deasaich an tùs]
'S ann gu Comhairle Choimhearsnachd Phort Phàdraig fhèin a bhuineas Port Phàdraig, a ghabhas a-steach sgìre na mòintich gu tuath. Tha 840 duine a' fuireach san sgìre air fad.[12] Tha 12 comhairlichean coimhearsnachd a' riochdachadh na sgìre agus thathar a' cumail coinneamhan na Comhairle gach mìos ann an Talla a' Bhaile ann am Port Phàdraig. Tha e a' buntainn dhan uàrd-taghaidh 01 (An t-Sròn Reamhar agus ceann a Tuath nan Rannaibh) airson Comhairle na Roinne.[13]
Gnàth-shìde[deasaich | deasaich an tùs]
'S ann ann an sgìre mòran nas blàithe (Cuibheasachd bhliadhnail: 8.4 °C) agus mòran nas fhliche (Cuibheasachd bhliadhnail: 1127mm) an coimeas ris an còrr dhen dùthaich 's a tha Port Phàdraig. Tha sileadh uabhasach trom ann, fiù 's fad na mìosan nas tioraim, leis nach eil e idir fad air falbh bhon mhuir air an àirde an iar na h-Alba. 'S e àite Cfb ann an sgèile Köppen-Geiger a th' ann am Port Phàdraig.[14] Chan eil an t-sneachd idir pailt an seo. Tha diofar mhòr eadar am mìos as fhliche agus am mìos as tioraim: 57mm eadar an Cèitean (dìreach 64mm) agus an Dàmhair/an t-Samhain (121mm). Fad na bliadhna, bidh an teothachd ann am fiaradh mheadhanach: 11.4 °C.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Arcgis
- ↑ Post Code Maps
- ↑ Falling rain
- ↑ Distance from - to
- ↑ A' Chomhairle
- ↑ Stranraer Academy
- ↑ Studies in the Topography of Galloway, Sir Herbert Eustice Maxwell of Monreith, Constable, Dùn Èideann, 1887
- ↑ Transactions and Journal of Proceedings of the Dumfriesshire and Galloway Natural History and Antiquarian Society. Third Series. Volume XI: 147
- ↑ Studies in the Topography of Galloway, Sir Herbert Eustice Maxwell of Monreith, Constable, Dùn Èideann, 1887
- ↑ Saint Places
- ↑ Scotland the Movie
- ↑ A' Chomhairle
- ↑ LGBC
- ↑ Climate Data
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NX 001 544
- Undiscovered Scotland - Port Phàdraig
Achadh na Meilge • Àrd Bhaile • Baile Gheàrr Lios • Baile na h-Ùige • Baile Ùr Ghlinn Lus • Baile Ùr nan Stiùbhartach • Barrachan • Blaidneach • Cille Chainneir • Cill Choluim • Cill Chomhghain • Cill na Tràghad • Clachan Ghlinn Lus • Damnaglaur • An Druim Mòr • Dùn Reicheit • Eaglais Steafain • An Eilreig • Ervie • A' Ghlac • Na Lochain • Lios Uillt • Am Magh Crom • Am Monadh Rèidh • Machair an Sgithich • Port Neasaig • Port Phàdraig • Port Rosnait • Poll an Iùbhair • Sandhead • Soirbidh • An t-Sròn Reamhar • Taigh Mhàrtainn • Whauphill


text:
Kl. Ianair .iii. f. l. ii. Anno Domini m.xc.ui.
Flann H. Anbeidh ri Deisceirt Airghiall, Mael Patraic m. Ermedaigh episcopus Ard Macha, Coluim H. Anradhan airchinnech Ruis Ailithir, Flann H. Muirecán airchinnech Aentruim in Christo dormierunt.
Mathgamain H. Segdhai ri Corco Duibhne, Conchobur H. Anniaraidh{folio & column H63rb} ri Ciannacht & H. Cein ri H. M. Cairthinn do comthuitim i cliathaibh.
Uamon mór for feraibh Erenn ria feil Eoin na bliadna-sa co ro thesairc Dia tria troisctibh comarba Patraic & cleirech n-Erenn archena.
Mac Dubghaill H. Mael Chothaigh do marbadh dó Ú Inneirghi.
Muircertach H. Dubhdai ri H. n-Amhalgadha do marbadh a suis.
Mottadhan H. Mottadhan rí Sil Anmchadha mortus est.
Cu Uladh H. Ceilecan .i. ridamna Airgiall do marbadh la Coicedh n-Erenn .i. la h-Ultu.
Gilla Ossen m. m. Corten ri Dealbna occisus est.
H. Cathail airchinnech Tuama Greine in Christo quiéuit.
Eogan H. Cernaigh airchinnech Daire in nondecim Kl. Enair quiéuit.
p.532


text:
- TIOTAL
- Taisbeanadh aig Ralaidh Feachd nam Balach, An t-Sultain 1911
- EXTERNAL ID
- PAWA0010483C
- DEIT
- 23 An t-Sultain 1911
- LINN
- 1910an
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studios
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21518
- KEYWORDS
- scoutadh
feachd nam balach
Gluaiseacht nan Gillean
buidhnean òigridh
Taisbeanadh aig Ralaidh Feachd nam Balach ann am Pàirce Cruinneachaidh a' Chinn a Tuath, Inbhir Nis, air 23 An t-Sultain 1911, ann an cuideachd Raibeart Baden-Powell.
B' e seo an aon uair a a' rinn Baden-Powell sgrùdadh dìreach air Feachd nam Balach sa Ghàidhealtachd agus chaidh an tachartas a chur a-steach do bheàrn ann am prògram Pàirce Cruinneachaidh a' Chinn a Tuath. Bha còrr agus 600 ball de Feachd nam Balach an làthair, bho Eilginn agus nas fhaide air falbh san ear gu Gallaibh sa Cheann a Tuath, leis an fheadhainn bho thuath a' tighinn air trèana shònraichte.Chruinnich iad uile ann am Pàirce Farralainn agus mhèarrs iad uile thar na h-aibhne gu Pàirce na Colaiste, a' cheàrnaidh anns a bheil Prìomh oifisean Chomhairle na Gàidhealtachd an -diugh. Bha 247 an làthair à Siorrachd Rois, 42 à Cataibh, 108 à Gallaibh, 105 à Inbhir Nàrann agus Eilginn agus 21 à Siorrachd Bhanbh. Bha 117 à Siorrachd Inbhir Nis agus bha mu thrìthead dhiubh sin à Feachd Chinn a' Ghiùthsaich. Thathas den bheachd gur ann à Feachd Baile Inbhir Nis agus Feachd nam Balach ann an Cille Chuimein, Foithir, Cill Targhlain agus A' Mhanchainn a bha an còrr dhiubh.
Tha 'Headquarters Gazette, an iris oifigeil airson Scoutadh aig an àm, a' cuimhneachadh air an tachartas: "The Chief Scout, attended by the Commissioners and Scoutmasters, took up his position in the centre of the rally ground, and the Scouts ... Performed a circular rally by coming in at a slow double in single file, and, as they neared the Chief, saluted by giving their Patrol call and at the same time raising their staves horizontally above their heads. Continuing round the field they ultimately formed a complete circle. Immediately this was completed, the whole of the Troops at once started giving displays, and in the course of an hour the whole programme was gone through. ..."
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
8.11 Slàinte is sàbhailteachd
Facal-toisich
Tha an catagaraidh seo a’ gabhail a-steach fiosrachadh mu phoileasaidhean slàinte is sàbhailteachd na stèidheachd, agus na poileasaidhean, na modhan-obrach is an clàr aice a thaobh measadh chunnartan. Còrr’ uair bidh fiosrachadh air a shaoradh o fhoillseachadh ma bhios fiosrachadh pearsanta ann, no fiosrachadh a dh’fhaodadh, nan leigte ris e, droch bhuaidh mhòr a thoirt air leas malairteach duine sam bith, slàinte cuirp no inntinn no sàbhailteachd duine sam bith a chur an cunnart, droch bhuaidh mhòr a thoirt air coilionadh èifeachdach ghnothaichean poblach, no nam faodadh e bhith na bhriseadh dìomhaireachd a bhiodh buailteach do cheuman laghail.
Poileasaidhean slàinte is sàbhailteachd Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean


text:
- TIOTAL
- Clach Gleann a' Mhachaire, faisg air an Òban
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0853
- ÀITE
- Clach Gleann a' Mhachaire
- SGÌRE
- Ceann a Deas Latharna
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: A' Chille Mhòr 'a Cille Bhrìghde
- LINN
- 20c
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10745
- KEYWORDS
- togail-dhealbh
A' Ghàidhealtachd agus na h-Eileanan
eachdraidhean sòisealta
croisean
leacan croise
Crìosdaidheachd
dealbh
ìomhaigh snaighte
ìomhaighean snaighte
eaglais Ceilteach
B' àbhaist dhan leac croise ann an stoighle Tràth Chrìosdaidheachd, air an robh an t-ainm Clach Gleann a' Mhachaire, a bhith na seasamh ann an seann làrach tiodhlacaidh ri taobh Tuath Gleann a' Mhachaire, an ear air an Òban. Chaidh an dealbh seo dhen chloich a thogail anns a' chiad leth dhen 20mh linn le M.E.M. Donaldson.
Rugadh an neach-togail-dhealbh, Màiri Ethel Muir Donaldson, ann an 1876 agus thàinig I chun na Gàidhealtachd mu 1908. Shiubhail I mun cuairt ceann a tuath agus taobh an iar na Gàidhealtachd, a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. Eadar 1912 agus 1949 rinn I iomadach leabhar air eachdraidh shòisealta agus cleachdaidhean an t-sluaigh ann an ceann a tuath agus taobh an iar na Gàidhealtachd. 'S iad 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' an dà leabhar as ainmeile a rinn i agus tha a dealbhan fhèin anns na leabhraichean sin. Dh'eug i ann an dachaigh-cùraim ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tiodhlacadh air Eilean I
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Taigh-dhealbh La Scala, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- PAN3_83
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20148
- KEYWORDS
- taighean-dealbh
Feachd an Adhair
fiolm
Taobh a-staigh Taigh-dhealbh La Scala, Caolshràid Strothers, Inbhir Nis. Dh'fhosgail e ann an 1913 mar thaigh-dhealbh a ghabhadh mìle duine, le aon chlàr-amhairc ann . Ann an 1978 chaidh dà chlàr-amhairc a chur ann le 438 suidheachain anns na stàilichean agus 255 anns a' chearcall. Chaidh an treas clàr-amhairc a chur ris anns na 1990an. Ann an 1996 chaidh am fiolm 'Loch Ness' a shealltainn airson a' chiad uair an seo. Mar thoradh air farpais bho dhà thaigh-dhealbh eile ann an Inbhir Nis dhùin La Scala anns an Fhaoilleach 2001. B' e 'Casablanca' am fiolm mu dheireadh a chaidh a shealltainn.
Tha na postairean air a' bhalla airson daoine a thàladh gu Feachd an Adhair
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Am broinn Eaglais Chuimhneachain Seafield, Baile nan Granndach
- EXTERNAL ID
- PC_GM2_POSTCARDS_013
- ÀITE
- Baile nan Granndach
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH: Crombail, Inbhir Ailein 's Àbhaidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22861
- KEYWORDS
- creideamh
cùbaid
suidheachan
suidheachain
Cairt-puist a' sealltainn broinn Eaglais Cuimhneachain Seafield, ri an canar Eaglais Inbhir Alain cuideachd, ann am Baile nan Granndach.
Chaidh eaglais Inbhir Alain a dhealbhadh le Alasdair Mac a' Ghobhainn agus chaidh a togail eadar 1884 agus 1886. Chaidh an eaglais a thogail le Caroline, Ban-iarla Dhubhairiche Seafield mar chuimhneachan air a fear, an seachdamh Iarla Seafield, agus a mac, ant-ochdamh Iarla Seafield.
Ghabh an eaglais àite eaglais eile a bha air a togail air an aon làrach ann 1803.
Suidhichte mun cuairt air 32 km an ear-dheas air Inbhir Nis, 's e baile dealbhaichte a chaidh a stèidheachadh ann an 1765 leis an uachdaran ionadail, Sir Seumas Grannd a th' ann am Baile nan Granndach.
Chaidh an eaglais seo a thogail an àite eaglais eile a bha air a togail ann an 1803
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach