text:
Thèid duaisean FilmG a chraoladh beò bhon làrach seo bhon Old Fruitmarket ann an Glaschu, a leigeas le luchd-taic agus luchd-farpais nach eil an làthair coimhead air duaisean is dibhearsan na h-oidhche.
Cuiridh an craoladh beò ri duaisean FilmG, a bhios nas com-pàirteachail is nas co-obrachail na bha iad a-riamh roimhe, gu h-àraid leis gu bheil duaisean ann am-bliadhna airson Film Fòn-làimhe As Fheàrr, agus na roinnean ùra, Sgriobt As Fheàrr agus Dealbh-beò As Fheàrr.
Am-bliadhna thèid aig an luchd-èisteachd san talla agus luchd-amhairc air an t-sruth bheò air cur a-steach gu co-fharpais Instagram Gàidhlig air an oidhche.
Anns a' chiad leth den chuirm, thèid iarraidh air an luchd-èisteachd san talla agus an luchd-amhairc aig an taigh an dealbh as èibhinn, as spòrsail agus as cruthachail a chur air Instagram fon chomharra #FilmG. Nì na britheamhan beachdachadh air na dealbhan eadar an dà leth is thèid dealbh a thaghadh a thèid ainmeachadh aig deireadh na h-oidhche – a choisneas camara GoPro.
Thuirt Flòraidh Forrest, manaidsear pròiseict FilmG: “Tha sinn uile air bhiorain agus an ochdamh cuirm FilmG air fàire agus tha e air leth math gun tèid againn air a' chuirm a chraoladh beò air-loidhne airson a' chiad turais am-bliadhna.
“Cha tèid aig a h-uile farpaiseach – gu h-àraid ann an roinn na h-òigridh far a bheil clasaichean mòra sgoilearan air co-obrachadh air film – a bhith an làthair air an oidhche. Leigidh an craoladh beò leis na daoine seo agus luchd-taic FilmG, a bhios a' cumail taic rinn air cùl gnothaich fad na bliadhna, cothrom air a' chuirm agus cò ghlèidheas na duaisean fhaicinn.
“Tha sinn cuideachd a' dèanamh fiughair ris a' cho-fharpais Instagram ùir. Tha sinn den bharail gur e dòigh mhath a bhios ann air daoine a phiobrachadh gus barrachd Gàidhlig a chur air na meadhanan sòisealta. Dh'fhàg sinn hashtags air na bùird an-uiridh às an d' fhuair mòran tlachd is spòrs agus chaidh fèineagan gu leòr a thogail! Tha sinn an dòchas gun tèid na meadhanan sòisealta a chur gu feum gu spòrsail a-rithist gus an tèid an dà chuid, a' Ghàidhlig agus a' cho-fharpais a bhrosnachadh.
“Tha cuirmean FilmG air a bhith glè shoirbheachail air na meadhanan sòisealta thar nam bliadhnaichean le beagan taic bho Danny MacAsgaill a bh' aig na duaisean an-uiridh agus a sgaoil tweets bhon chuirm. Tha sinn an dòchas gum bi a' cho-fharpais Instagram a cheart cho soirbheachail, gu h-àraid am measg an luchd-amhairc ann an Alba agus air feadh an t-saoghail.”
Bidh an còmhlan cliùiteach, The League of Highland Gentlemen, a chluicheas seata phort, am measg na bhios air an àrd-ùrlar air an oidhche.
Lean Flòraidh oirre: “Ged a tha e fa-near dhuinn gun tèid tàlant an luchd-film ùir a neartachadh, tha luchd-eagrachaidh nan duaisean airson na roinnean cruthachail eile againn a bhrosnachadh. Tha sinn fìor thoilichte gum bi The League of Highland Gentlemen còmhla rinn air an àrd-ùrlar agus, ged nach eil iad air a bhith còmhla ach bliadhna, tha iad air mòran cliù agus duais Luchd-ciùil Ùr na Bliadhna a chosnadh aig Na Trads.
“Tha sinn an dòchas gun cuir luchd-leantainn ùr eòlas air an stoidhle sgoinneil aca de cheòl traidiseanta air àrd-ùrlar an Old Fruitmarket.”


c: text/html

text:
- TIOTAL
- Ealaghol, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2235
- ÀITE
- Ealaghol
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1910an; 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34132
- KEYWORDS
- seallaidhean
beanntan
baile
loch
Chan eil an sealladh seo de dh'àiteachas buileach a' sealltainn a' bhòidhchid a chithear aig cùl na deilbh. Tha an sealladh de bheanntan a' Chuilthinn sònraichte, le Gars Bheinn ag èirigh gu 895 m os cionn na mara agus Sgùrr nan Eàg air a cùlaibh. B' ann à Ealaghol a theich Am Prìonnsa Teàrlach Eideard Stiùbhart às an Eilean Sgitheanach anns an Iuchar 1746 le taic bhon cheann-cinnidh ionadail, Iain MacFhionghain, 's gun e air a bhith air an eilean ach airson sia latha

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Eabhra
'S e Eabhra prìomh-chànan nan Iùdhaich agus Iosrael. Bha an cànan air a bhruidhinn leis na seann-Iùdhaich ann an Iosrael ro agus aig àm a Bhìoball. Nuair a chuir na Baibealonaich (Babylonians) fhas do dh'Iosraidheal agus chuir iad smachd air na Iùdhaich mar thràillean, thòisich na Iùdhaich air Aramais a bhruidhinn agus cha robh Eabhra air a chleachdadh ach mar chànan co-cheangailte ri creideamh. Le breith dùthaich ùr Iosrael an 1948, rinn cuid de na Iùdhaich aonta an cànan ath-bheòthachadh mar am prìomh-chànan aca gus am b' urrainn dhaibh uile aon cainnt a chleachdadh. Tha e a-nis aig mu 6 millean mar prìomh-theanga.


text:
Mo Dhòmhnallach Urramach
Tuilleadh mar seo:
An Dòmhnallach Urramach
An Dòmhnallach Urramach
An Dòmhnallach Urramach
Mo Ghille Guanach
Fiosraichean - Christina MacKinnon
Luchd-clàraidh - Dòmhnall Eairdsidh Dòmhnallach
Geàrr-chunntas - Anns an òran luaidh seo tha an t-ùghdar a' dèanamh moladh air an Dòmhnallach urramach. Tha i ag ràdh gu bheil deagh fhoghlam aige ged a dh'àraicheadh e ann an Lunnainn. Dh'fhàg e i muladach.
Fad a' Chlàir (h:m:s) - 00:01:17
Àm Clàraidh - 1957.08
Cànan - Gàidhlig
Seòrsa - Òran
Cruinneachadh - Sgoil Eòlais na h-Alba
Àireamh a' Chlàir - 100748
Àireamh an Teip Thùsail - SA1957.077
Àireamh a' Chlàir Thùsail - SA1957.77.3
Càileachd an Fhuaime - Math
Cruth Inneal a' Chlàir - R2R
Àite Clàraidh:
Siorrachd - Siorrachd Inbhir Nis
Paraiste - Uibhist a Tuath
Eilean - Uibhist a Tuath
Notaichean a' Chlàir - Cf:
'An t-Òranaiche' (G. Mac na Ceàrdadh) p. 467
Ceangal Maireannach - http://www.tobarandualchais.co.uk/gd/fullrecord/100748/1
Tweet


text:
Stòras Uibhist a' càineadh SSE
Tha dàil bliadhna air pròiseact mhòr chumhachd ath-nuadhachail a tha san amharc ann an Uibhist.
Thuirt an t-uachdaran coimhearsnachd, Stòras Uibhist, a th' air cùlaibh a' phròiseict, gun cosg an dàil suas ri £500,000.
Tha iad a' coireachadh dàil ann an uidheamachd shònraichte a bhith a' tighinn bhon chompanaidh SSE.
Tha Stòras Uibhist ag ràdh gu bheil iad a' feitheamh air ''Switch-gear'' - uidheam a tha ga dhèanamh comasach na crainn a cheangal ris a' Ghriod agus an dealan a chur air falbh.
Gabhail brath
Tha tuath-gaoithe Loch a' Chàrnain air a bhith deiseil airson na h-uidheamachd a chur an-sàs o chionn dà mhìos.
Tha cathraiche na buidhne ag ràdh nach do chuir SSE òrdugh a-staigh ann an ùine gu leòr.
Tha Aonghas Mac 'IlleMhaoil den bheachd gu bheil SSE a' gabhail brath.
''Tha cumahchd aca (SSE) nach eil còir a bhith aca a thaobh a bhith a' cur air adhart phròiseactan mar seo, air sàileabh gu bheil iad fhèin airson a dhèanamh aig deireadh an là.
''Tha iad airson dealan a chruthachadh iad fhèin agus a reic. Tha iad airson cead a thoirt do dhaoine na ghabh iad a chur dhan ghriod.
''Tha tuilleadh 's a' chòrr chumachd aca. Tha iad a' gabhail brath air sin,'' thuirt e.
Chaidh beachd iarraidh air SSE mun chùis ach cha d'fhuairear freagairt gu ruige seo.


text:
Dùil ri brath oifigeil mu stuth Dhùn Rath
Thig brath oifigeil bho Riaghaltas na h-Alba Dimàirt a thaobh mar a tha stuth niuclasach à Dùn Rath ga sgèith a-mach à Port-adhair Inbhir Ùige a-null dha na Stàitean Aonaichte.
Chaidh aonta a dhèanamh eadar Breatainn agus na Stàitean Aonaichte an-uiridh agus dh'fhalbh a' chiad phlèana à Inbhir Ùige san t-Sultain.
Ged is 's e gnothach Riaghaltas Westminster a tha ann an cumhachd niuclasach, tha am BPA Gàidhealach bhon Phàrtaidh Uaine, Iain Finnie, air grunn cheistean a thogail mun chùis ann am Pàrlamaid na h-Alba.
Tha Mgr Finnine a' ceasnachadh carson a thug Companaidh Phort-Adhair na Gàidhealtachd is nan Eilean (HIAL) cead seachad, is dè na cosgaisean a tha a' tighinn air Poileas Alba.
Thuirt e gu bheil e gu math foillseachach nach eil Port-adhair Inbhir Ùige idir freagarrach airson nam plèanaichean a thathas a' cleachdadh a làimhseachadh, is gun robh teagamhan air na h-ùghdarrasan fhèin mun chùis mus deach cead a thoirt seachad.
Bu chòir am fiosrachadh air fad a thoirt dha na daoine, thuirt e.
Tha dùil a-nise ri mìneachadh bho Riaghaltas na h-Alba Dimàirt.


text:
Cùmhnant airson Seirbheis Aiseagan Chluaidh is nan Eilean (SACE) - Buil na Tairgse
Mar a bhios fios agaibh 's dòcha, tha sinn air a bhith feitheamh ri fios bho Chòmhdhail Alba, airson beagan sheachdainean, mu cò tha a' dol a ghleidheadh an ath chùmhnaint airson Seirbheis Aiseagan Chluaidh is nan Eilean (SACE).
Faodaidh mi innse dhuibh a-nis dè an co-dhùnadh a rinn iad, agus tha e a' toirt toileachas mòr dhomh a ràdh gun do ghlèidh sinne an cùmhnant gus seirbheisean-aiseig a ruith air taobh siar na h-Alba airson an ath 8 bliadhna.
Tha an naidheachd seo a' ciallachadh gur sinne an companaidh a chaidh a roghnachadh gus dà chùmhnant a lìbhrigeadh: Cùmhnant Obrachaidh a lìbhrigeadh do Chòmhdhail Alba agus Cùmhnant Chalaidhean a lìbhrigeadh airson CMAL.
Bidh ùine ann a-nis ris an canar 'eadar-àm'. 'S e a th' anns an eadar-àm, 10 latha a thòisicheas nuair a thèid fios fhoillseachadh a thaobh cò fhuair an cùmhnant/na cùmhnantan, mus tèid an cùmhnant a shoidhnigeadh gu h-oifigeil leis a' chompanaidh a shoirbhich. Tha an ùine sin ann gus cothrom a thoirt do chompanaidhean, nach do shoirbhich leis an tairgse aca, gus cur an aghaidh a' cho-dhùnaidh mus tèid an cùmhnant/na cùmhnantan a shoidhnigeadh.
Tha againn fhathast ri cumail ri aonta dìomhaireachd a th' againn le Còmhdhail Alba. Tha sin a' ciallachadh nach fhaod sinn, san eadar-àm, fiosrachadh mionaideach a thoirt seachad air na bha san tairgse againn gus am bi ùine an aonta sin seachad gu foirmeil.
Ge-tà, aon uair 's gum bi an ùine laghail seo seachad, faodaidh sinn an uair sin barrachd fiosrachaidh a thoirt seachad air na geallaidhean a rinn sinn san tairgse shoirbheachail againn. Faodaidh sinn seo a ràdh aig an ìre seo, gun robh na prìomh amasan gu h-ìosal nam pàirt air leth cudromach den tairgse againn.
Cùmhnant nan Seirbheisean-aiseig
Sàbhailteachd aig cridhe ar n-obrach. Nì sinn cinnteach à seo le bhith leasachadh nan sgilean agus nan comasan aig ar luchd-obrach tro ionnsachadh, goireasan is siostaman innleachdach agus tro bhith toirt cumhachd dhaibh. Bidh sin a' ciallachadh gun urrainn dhaibh a bhith a' coileanadh nan dleastanasan aca aig ìre fìor àrd, mar a dh'fheumas iad gus dèanamh cinnteach gum bi sinn ag amas air seirbheisean far nach bi tubaist sam bith ann.
A' faighinn barrachd luach às an airgead a gheibh sinn tro dhiofar iomairtean/modhan-obrach, nam measg tha:
- A' cur dhòighean-obrach innleachdach an sàs a thaobh ar n-obrach gleidhidh/càraidh. Obraichidh sinn ann an compàirt ri gàrraidhean-iarrainn gus planadh agus clàran-ama a chur air dòigh airson obair ghleidhidh/chàraidh a bhios a' tachairt thairis air ùine fhada.
- Nì sinn oidhirp gu gnìomhach gus dèanamh cinnteach gum bi criuthaichean gu leòr againn gus frithealadh air an iarrtas a bhios ann bho luchd-siubhail airson sheirbheisean.
- Nì sinn nas fheàrr a thaobh mar a bhios sinn a' dèiligeadh ri iarrtas, agus bheir sinn seachad seirbheisean air bòrd ar bàtaichean a thaobh bìdh is bhùithtean a tha tarraingeach, iomchaidh agus às am faighear luach an airgid.
A' brosnachadh choimhearsnachdan seasmhach, a' cur ri eaconamaidh a tha fàs agus a' brosnachadh cheanglaichean eadar-nàiseanta. Nì sinn seo le bhith toirt nas urrainn dhuinn de chothroman do ghnothachasan beaga is meadhanach mòr, do ghnothachasan a gheibh taic agus do dh'iomairtean sòisealta gus soirbheachadh. Bheir sinn seachad barrachd chothroman cosnaidh gu h-ionadail, an lùib sin bidh sinn a' tabhann phreantasachdan agus ag obair còmhla ri buidhnean ionadail gus daoine òga agus sean fhastadh agus daoine a tha air a bhith gun obair ùine-fhada.
Bidh sinn nar fastaiche cùramach, a bhios a' cur sùim sna daoine againn agus a' cosg airgead gus na sgilean aca a leasachadh. Nì sinn seo le bhith cumail oirnn a' cosg airgead air Preantasachdan airson Caideatan a tha gu bhith nan Oifigearan agus Criutha airson an Deic agus an Einnsein. Obraichidh sinn gus an teisteanas òir airson IIP (Creideas nar Cosnaichean) a ghleidheadh ro dheireadh a' chùmhnaint seo. Tha sinn air a chur romhainn plana co-ionannachd is iomadachd a thoirt gu buil. Obraichidh sinn còmhla ri buidhnean-trèanaidh mara ionadail, mar OGE agus Colaiste Bhaile Ghlaschu, gus eaconamaidh làidir a stèidheachadh a thaobh trèanadh mara ann an Alba.
A' toirt piseach air ar seirbheisean do luchd-siubhail le bhith toirt seirbheis seachad bhios a' frithealadh gu dlùth air na feuman aca.Cumaidh sinn oirnn a' dèanamh conaltradh farsaing is cunbhalach ri luchd-siubhail agus coimhearsnachdan gus dèanamh cinnteach gun cùm sinn oirnn a' toirt sàr sheirbheis dhaibh.
Bidh e na amas leantainneach againn gus dòighean-obrach nas seasmhaiche a chur an sàs a thaobh na h-àrainneachd. Bheir sinn taic gu gnìomhach do dh'oidhirpean gus eag-shiostam mara seasmhach a ghleidheadh sa bheil iomadh seòrsa ainmhidh is lus a' tighinn beò. Nì sinn sin ann an co-bhuinn ri ar luchd-compàirt, ar luchd-siubhail agus ar coimhearsnachdan. Nì sinn ùrachadh air ar Siostam Rianachd Àrainneachd aig a bheil teisteanas ISO 14001 gus an ruig e inbhean airson 2015.
Cumaidh sinn rian èifeachdach air atharraichean.Tha sinn a' gabhail ris gum bi atharraichean ann rè ùine a' chùmhnaint air fad, agus tha sinn air dearbhadh gun urrainn dhuinn obair còmhla ri Còmhdhail Alba gus atharraichean a chur an sàs, agus cumaidh sinn oirnn le sin agus nì sinn cinnteach aig an aon àm nach toir iad buaidh air an t-seirbheis.
Cùmhnant gus Calaidhean a Ruith
Tha e fìor chudromach gun tèid na calaidhean a ruith ann an dòigh a nì cinnteach gum bi gach neach a chleachdas na puirt sàbhailte.Tha sinn air piseach a thoirt air sàbhailteachd aig na calaidhean mu thràth, tro dhiofar iomairtean, agus cumaidh sinn oirnn leis an obair sin. Cuiridh sinn sgioba chalaidhean air dòigh agus 's e a' phrìomh obair a bhios aca, dèanamh cinnteach gu bheil riaghailtean slàinte is sàbhailteachd gan cur an sàs agus gu bheilear a' cumail ri reachdas iomchaidh.
A' faighinn barrachd luach às an airgead a gheibh sinn. Nì sinn sin mar bhuidhinn chom-pàirteach ro-innleachdail a bheir seachad seirbheis, agus sinn a' togail air an fhìor dheagh eòlas agus an tuigse mhath a th' againn air an obair mar a tha i an-dràsta.
Ag obair ann an compàirt.Togaidh sinn air an dàimh a th' againn mu thràth le CMAL agus bidh sinn ag obair còmhla a rèir nam prionnsapalan a gheibhear fo BS 11000 Dàimh Gnothachais Cho-obrachail.
Bidh sinn nar fastaiche cùramach, a bhios a' cur sùim san luchd-obrach againn agus a' cosg airgead gus na sgilean aca a leasachadh.Cumaidh sinn oirnn a' cosg airgead gus sgilean ar luchd-obrach a leasachadh agus gus trèanadh a thoirt dhaibh. Obraichidh sinn còmhla ri Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean gus teisteanasan cala a chruthachadh is a lìbhrigeadh airson Luchd-obrach nam Port agus Manaidsearan nan Calaidhean, a bhios air an aithneachadh leis an SQA.
A' dèanamh nas fheàrr a thaobh cho riaraichte agus a bhios luchd-cleachdaidh nam port. Togaidh sinn air an obair a tha sinn air a dhèanamh gus àrainneachd thaiceil agus chothromach a chruthachadh sna calaidhean, agus obraichidh sinn còmhla ri gach neach a bhios a' cleachdadh puirt is calaidhean CMAL gus dèanamh cinnteach gu bheil sinn a' cur ri ìomhaigh is cliù CMAL.
Bidh e na amas leantainneach againn gus dòighean-obrach nas seasmhaiche a chur an sàs a thaobh na h-àrainneachd.Bheir sinn taic gu gnìomhach do dh'oidhirpean gus eag-shiostam mara seasmhach a ghleidheadh sa bheil iomadh seòrsa ainmhidh is lus a' tighinn beò. Nì sinn sin ann an co-bhuinn ri ar luchd-compàirt, ar luchd-siubhail agus ar coimhearsnachdan.
Cumaidh sinn rian èifeachdach air atharraichean. Obraichidh sinn còmhla ri CMAL agus luchd-ùidhe eile gus dèanamh cinnteach gu bheil sinn uile ag obair a rèir nan aon amasan is cinn-uidhe gus na calaidhean a ruith gu soirbheachail.
Faodaidh sibh a bhith cinnteach gun toir sinn barrachd fiosrachaidh dhuibh cho luath 's as urrainn dhuinn às dèidh a' chiad teachdaireachd seo.
Tapadh leibh
Màrtainn Dorchester
Àrd-oifigear
Aiseagan ChalMac Earranta


text:
Naidheachdan 11:00m
8 An t-Ogmhìos 2012 Ùraichte aig Ùraichte aig
BT
Tha BT air a ràdh gur e iomairt-mèirle a dh'fhàg mòran ann an Iar Thuath na Gàidhealtachd às aonais seirbheis fòn neo bann-leathann an-diugh. Tha iad an amharas gun deach càbal fibre-optic a ghearradh ann an Loch Carrann an-dè, agus na h-eucoraich dhan bheachd gur e copar a bh'ann. Dh'innis BT gur e a-nise dìreach sgìre Sgeuboist san Eilean Sgiathanach a tha gun sheirbheis. Thuirt iad gu bheil dùbhlan mòr mun coinneamh gus cùisean a chur ceart
Leveson
Bidh am Prìomhaire, Dàibhibh Camshron, am measg na bhios a' nochdadh aig rannsachadh a' Mhorair Leveson air an ath-sheachdain. Bidh Nick Clegg, Seòras Osborne, agus Gòrdan Brown cuideachd a' toirt seachad fianais dhan rannsachadh, a tha a' coimhead air modhan luchd-naidheachd, agus na ceanglaichean aca ri luchd-poileataics.
BPA
Chuir na poilis am Ball Pàrlamaid Albannach, Bill Walker, an grèim as-dèidh rannsachadh air casaidean gun robh e a' dochann cuid dha theaghlach. Tha e 70 agus chaidh a thaghadh sa Chèitean an-uiridh. Tha coltas ann gun nochd e sa chùirt ann an Dùn Phàrlain Diuain.
Legionnaires
Tha dùil ri dearbhadh feasgar a bheil àrdachadh eile air a thighinn air an àireamh dhaoine ann an Dùn Èideann air a bheil tinneas Legionnaires. Tha eòlaichean slàinte dhan bheachd gun sguir an tinneas a leudachadh anns na beagan làithean a tha romhainn. Tha an riaghaltas ag ràdh gu bheil aon de na daoine tha a' fulang le Legionnaires a' faighinn cùram ann an Ospadal an Rathaig Mhòir ann an Inbhir Nis. Thathar dhan bheachd gu bheil 61 neach ann a-nise air a bheil an tinneas, no tha fo sgrùdadh an amharas gu bheil e orra.
Siria
Tha luchd-sgrùdaidh an UN ann an Siria a' dol a dh'fheuchainn an-diugh a-rithist ri faighinn a-steach do bhaile Qubeir, ann an sgìre Hama, far a bheil luchd-iomairt ag ràdh gun do mharbh feachdan co-cheangailte ris an riaghaltas suas ri 80 sìobhaltach. Thuirt an UN gun deach bacadh a chur air luchd-faire an-dè, agus gun deach losgadh orra nuair a dh'fheuch iad a-steach dhan bhaile. Sin uile a' tighinn as-dèidh do Rùnaire an UN, Ban Ki Moon, a ràdh gu bheil fìor-chunnart ann gun tòisich cogadh sìobhalta a dh'aithghearr ann an Siria.
Lasair
Tha an Lasair Oilimpigeach air Alba a ruighinn agus mòran ga leanntainn agus i an-drasta ann an Siorrachd Adhair, ann am baile Chill Mhearnaig. Tha dùil gum bi an Lasair ann an Glaschu feasgar agus cuirm mhòr a' dol ann an Ceàrnag Sheòrais. Ruigidh i Inbhir Nis a-màireach, agus i gus a bhith ann an Leòdhas madainn Diluain.


text:
- TIOTAL
- Agallamh le Lorna Milligan air àm briseadh a-mach a' chogaidh
- EXTERNAL ID
- WD_HF01_TRACK05_MILLIGAN
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Goillspidh
- DEIT
- 2005
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Lorna Milligan
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 3186
- KEYWORDS
- An Dara Cogadh
An Dàrna Cogadh
rèidio
claistinneach
Tha cuimhn aig Lorna Milligan air an dearbh rud a bha i a' dèanamh nuair a chaidh an cogadh èigheachd an 1939.
Càit an robh sibh nuair a thòisich an Dàrna Cogadh?
Bha mi a' gabhail bracaist anmoch air madainn na Sàbaid agus tha cuimhn agam gu robh mi nam shuidhe ag ithe ugh bruich. Tha cuimhn' agam air a sin cho glan ' s a ghabhas, a' suidhe ag ithe ugh bruich agus thàinig an naigheachd thairis air an uèirleas a chionns, tha fhios, cha robh telebhiseanan no càil ann. Agus cha robh dealan ann bhon 's e dìreach rèidio bataraidh a bh' ann agus thàinig e tarsainn, dh'innis Mgr Chamberlain gu robh cogadh ann eadar sinn fhìn is a' Ghearmailt. Agus chuir sin eagal mòr oirnn oir bha sinn a' saoilsinn gu robh na Gearmailtich dìreach timcheall air an oisean. Ach sin far an robh mi: aig an taigh, a' gabhail mo bhracaist. Glè ghlan, sin, cuimhne glè ghlan.
Chaidh an t-agallamh seo a chlàradh mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005 ann am Bun-sgoil Pheighinn, Inbhir Theòrsa.


text:
- TIOTAL
- Seallaidhean timcheall air Loch Carrann
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0723
- ÀITE
- Loch Carrann
- SGÌRE
- Loch Carrann
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Carrann
- LINN
- 1960an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32644
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Fuadaichean na Gàidhealtachd
lochan
ràthaidean
bealaich
bailtean
Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn còig seallaidhean timcheall Loch Carrann air Taobh Siar Rois. Anns a' mheadhan tha Bealach na Bà aig A' Chomraich. Tha am pìos rathaid seo eadar Ciseorn is A' Chomraich ainmeil air sgàth is cho cas is a tha e, ag èirigh gu 2,053 troigh (625 meatair). Tha an sealladh on mhullach iongantach, mus tèid thu sìos dhan Chomraich. Cha robh rathad air rubha na Comraich anmoch san 18mh linn - 's e an rathad seo à Ciseorn a' chiad rathad a bh' ann. Chaidh rathad eile a thogail gu Sìldeag ann an 1970, ach tha cliù aig an àite fhathast airson a bhith doirbh faighinn ann.
Tha an dealbh air an làimh chlì air a' mhullach a' sealltainn Loch Dubhthaich, mu 22 mìle bho baile Loch Carrann agus air an làimh dheis chithear aon de na bealaichean cumhang san sgìre.
Tha an dà dhealbh aig a' bhonn a' sealltainn baile Loch Carrann. Aig toiseach an 19mh linn 's e tuineachadh beag ris an cante Jeantown a bha as a' bhaile, air a stèidheachadh le MacCoinnich na Comraich. Goirid an dèidh sin ràinig an rathad eadar An Caol agus an t-Sròim am baile. Dh' fhàs an tuineachadh gu math luath, cha mhòr a thrì uimhir, aig àm nam Fuadaichean, nuair a thàinig Loch Carrann gu bhith na dhachaigh dha iomadh Gàidheal a bha air am fuadach bhon dachaighean. Aig an àm seo thàinig cumadh sreathach air a' bhaile a tha fhathast ri fhaicinn an-diugh


text:
Cànan na Cuimrigh a' crìonadh
Ged a tha a' Chuimris air a faicinn mar chànan a tha an ìre mhath falainn, seasmhach, tha rannsachadh ùr air sealltainn nach eil sin cho fìor 's a shaoilear.
Thug ceannard Bwrdd Yr Iaith Gymraeg (Bòrd na Cuimris), Meirion Prys Jones, rabhadh seachad gu bheil an cànan a' call 3,000 neach-labhairt sa bhliadhna, agus a' lagachadh mar chànan coimhearsnachd anns na sgìrean anns a bheil i air a bhith an ìre mhath làidir san linn mu dheireadh.
A dh'aindeoin sin, thuirt e gu bheil a' Chuimris ga leasachadh ann an roinnean eile de bheatha na dùthcha.
Thèid am Bwrdd à bith anns a' Ghiblean, le Coimiseanair Cànain ùr ga chur na àite, a bhios ag obair am broinn an Riaghaltais fhèin.
Cothrom na Fèinne
Tha eagal air cuid nach bi an aon ìmpidh air Riaghaltas na Cuimrigh an uair sin leasachaidhean a thoirt air adhart anns a' chànan.
Tha aithisg ùr bhon Bhòrd ag ràdh gum faigh mu 6,500 neach-labhairt bàs gach bliadhna, agus gum fàg 5,200 an dùthaich gach bliadhna.
Tha na h-àireamhan sin nas motha na na tha de dh'inbhich ag ionnsachadh a' chànain, agus clann a tha ga h-ionnsachadh no ga faighinn aig a' ghlùin.
Tha Mgr Jones ag ràdh gu bheil e den bheachd nach cuidich am modal ùr a tha an Riaghaltas a' cur air adhart, cho mòr 's a tha am Bwrdd air a bhith a' dèanamh.
Tha Riaghaltas na Cuimrigh ag ràdh gu bheil iad gu mòr airson 's gun soirbhich leis a' chànan.
Ach tha Mgr Jones ag ràdh gum feumar tuilleadh airgid a chur rithe, 's gu bheil feum cuideachd air atharrachadh mòr 's an t-sealladh a th' aig an Riaghaltas den chànan.
"Tha mi a' smaoineachadh gur i cànan a th' ann a tha a' fàs ann an cuid de dhòighean, ach mar chànan coimhearsnachd tha i a' dol bàs.
"Ged a tha an cànan a' soirbheachadh gu mòr ann an cuid de dhòighean, tha i fhathast beò fo sgàil chànain eile a tha gu math mòr, agus a tha na lingua franca air feadh an t-saoghail.
"Feumar tuilleadh airgid a chur rithe, agus smuaintean ùra cuideachd, airson cothrom na Fèinne a thoirt dhi.
"'S ann bhon Bwrdd chun an Riaghaltais a tha an sruth air a bhith a' ruith thuige seo, 's chan ann an rathad eile.
"Leis an uallach a-nis gu bhith air an Riaghaltas fhèin, cò às an tig an ìmpidh?" thuirt e.
A rèir a' Chunntais-shluaigh, tha mu 582,000 duine sa Chuimrigh a bruidhneas an cànan - 300,000 dhiubh sin gu fileanta agus a' chuid as motha dhiubh sin ag ràdh gum bruidhinn iad i a h-uile là.
Bha ceudad sluaigh an luchd-labhairt air èirigh 2.1% anns a' Chunntas-sluaigh mu dheireadh seach mar a bha cùisean roimhe.
Mu mheadhan na 19mh Linne ge-tà, bha mu 80% de shluagh na Cuimrigh 's Cuimris aca.
Thug atharrachaidhean mòra eaconamach, agus dìth inbhe aig ìre oifigeil air a' chànan crìonadh gu mòr ge-tà, agus ann an 1911, airson a' chiad turais ann an eachdraidh chlàraichte, bha luchd-labhairt a' chànain nam mion-shluagh (43.5%) sa Chuimrigh.
Tha an crìonadh anns na coimhearsnachdan an-diugh a' tachairt air adhbharan caran coltach ris na tha a' cur cuideim mòr air a' Ghàidhlig ann an coimhearsnachdan na h-Alba.
"Tha e fìor a ràdh gu bheil àireamh nan daoine a tha a' bruidhinn a' chànain air a bhith a' fàs gu slaodach, co-dhiù eadar 1991 agus 2001," thuirt Ruairidh Francis, a tha a' fuireach ann an ceann a tuath na Cuimrigh.
"Ach tha na coimhearsnachdan far a bheil a' chànain air a cleachdadh gu nàdarra, anns na bùithdean, ann an raon-cluiche na sgoile, anns na taighean-seinnse, a' sìor fhàs nas gainne.
"Mar sin tha dùbhlan mòr ron chànan," thuirt e.
Figearan Oifigeil
Sheall an Cunntas-sluaigh ann an 2001 gun do rugadh 25% de na daoine a tha a' fuireach sa Chuimrigh taobh a-muigh na dùthcha.
Ged nach eil figearan oifigeil rim faighinn airson na tha de luchd-labhairt na Cuimris anns a' chòrr den Rìoghachd Aonaichte, tha sgrùdadh bho 1993 a rinn an seanal telebhisein Cuimris, S4C, a' sealltainn gun robh mu 133,000 neach-labhairt a' fuireach ann an Sasainn, le mu 50,000 dhiubh sin ann an Lunnainn.
Tha suas ri 5,000 duine a bhruidhneas Cuimris cuideachd a' fuireach ann am Patagonia an Aimeireaga a Deas.
A thaobh nam figearan dheth, tha a' Chuimris a' coimhead falainn an coimeas ris a' Ghàidhlig. 'S e seasmhachd agus adhartas ge-tà, a tha a' dèanamh dragh do luchd-iomairt a' chànain.
Le àireamhan de luchd-labhairt ag èirigh, tha adhbhar dòchais ann airson àite a' chànain ann am beatha phoblaich sa Chuimrigh.
Air a shon sin, bidh luchd na Cuimris, a thuilleadh air luchd na Gàidhlig, a' coimhead gu dlùth ris na thig às a' Chunntas-shluaigh a rinneadh an-uiridh.


text:
1582
MDLXXXII
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Bha Oilthigh Dhùn Èideann a chur air bun.
- Chaidh oilthigh a stèidheachadh ann am Fribourg (An Eilbheis).
- 5 an Dàmhair gu 15 an Dàmhair – Cha robh na làithean seo ann anns an Eadailt, anns a' Phòlainn, anns a' Phortagail agus anns an Spàinn. An uair sin chaidh am Mìosachan Griogarach gu buil an seo.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 28 an t-Sultain - Seòras Bochanan, sgoilear, eadar-theangaiche agus neach-eachdraidh Albannach.


text:
Naidheachdan 11:00m
12 An t-Samhain 2012 Ùraichte aig Ùraichte aig
Am BBC
Tha ceannard naidheachd a' BhBC, Helen Boaden, agus an leas-cheannard Stephen Mitchell, air an dreuchd fhàgail rè ùine gus an tig torradh an rannsachaidh mun dòigh anns na do làimhsich am BBC sgainneal Jimmy Savile. Thàinig an naidheachd na bu tràithe an-diugh, dà là an dèidh do dh'Àrd-Stiùiriche a' BhBC, Seòras Entwhistle, a dhreuchd fhèin fhàgail mu aithris air a' phrògram Newsnight a rinn ceangal nach robh ceart eadar àrd-Thòraidh agus drabastachd chloinne ann an ceann a tuath na Cuimrigh. Tha na Làbaraich ag iarraidh aithris ann an Taigh nan Cumantan air an staing aig a' BhBC, agus Buill-Phàrlamaid a' càineadh mar a thug am BBC tuarastal fad bliadhna do Sheòras Entwhistle nuair nach robh e airigh ach air pàigheadh sia mìosan. Thuirt am Prìomhaire Dàibhidh Camshron an-diugh gu bheil e doirbh an t-suim-airgid sin fhìrinneachadh.
Cìs a' Chonnaidh
Tha na Làbaraich ag iarraidh bhòt ann an Taigh nan Cumantan air an àrdachadh 3sg a tha an Riaghaltas airson a chur air cìs a' chonnaidh anns an Fhaoilleach. Tha na Làbaraich ag ràdh gum bu chòir dàil a chur anns an àrdachadh sin dhan Ghiblean airson gun toir e faochadh do theaghlaichean agus gnìomhachasan beaga air mìosan a' Gheamhraidh.
Seirbheis Rèile
Dh'innis Riaghaltas na h-Alba gu bheil iad a' gluasad air adhart le planaichean airson seirbheis rèile luath eadar Glaschu agus Dùn Èideann. Tha ministearan ag ràdh gum bi an ùine siubhail gu math nas giorra, agus gum faodadh an t-seirbheis a bhith stèidhichte an taobh a-staigh 12 bhliadhna.
Afganastan
Chaidh saighdear Breatannach a mharbhadh aig gearastan ann an sgìre Helmand an ceann a deas Afganastan. Bha e na bhall de na Royal Scots Borderer, a' chiad bhattalion de Rèiseamaid Rìoghail na h-Alba. Thuirt Ministreachd an Dìon gun deach a mharbhadh nuair a loisg saighdear Afganach air. Chaidh fios a chur gu a theaghlach.
Tagsa Uibhist
Tha dragh ann gun tèid a' bhuidheann saor-thoileach Tagsa Uibhist à bith ma 's e agus gun gearr Comhairle nan Eilean Siar an taic-airgid airson còmhdhail anns a' choimhearsnachd. Tha Tagsa Uibhist a' faighinn a' mhòr-chuid de an airgead bhon Chomhaire, agus tha iad a' cumail ghoireasan siubhail ri seann daoine agus feadhainn eile anns a' choimhearsnachd.


text:
Sgeama adhair ga leudachadh
Dh'aontaich a' chompanaidh adhair Loganair gun leudaich iad sgeama lasachaidh a th' aca do mhuinntir nan Eilean Siar, Arcaibh is Sealtainn, an dèidh coinneimh le luchd-iomairt oidhche Ardaoin.
Chaidh duilleag Facebook a chur air dòigh a' gearain air na chosgas e do dh'eileanaich ticead plèana fhaighinn.
Choinnich Àrd-Stiùiriche Loganair Stiùbhart Adams, ris an fhear a chuir an duilleag Facebook air dòigh, Scott Preston, ann an Sealtainn.
Bha BP nan Eileanan a Tuath, Alasdair MacIlleMhìcheal, cuideachd an làthair.
Mhair a' choinneamh còig uairean de thìde, a' crìochnachadh aig meadhan-oidhche.
Dh'aontaich Loganair gun tèid tursan gu tiodhlacaidhean teaghlaich a-nis a chur an lùib na sgeama aca, 's gum faigh Eileanaich lasachadh air leithid de thuras.
Dh'aidich a' chompanaidh nach eil an t-seirbheis aca do na h-Eileanan air a bhith earbsach gu leòr o chionn ghoirid.
Thuige seo, tha lasachadh air a bhith ri fhaodainn do dh'Eileanaich air turas don ospadal fon sgeama.
Chuir cha-mhòr 14,500 duine an taic ris an duilleig Facebook.


text:
- TIOTAL
- Agallamh le Gòrdan Noble mu bheatha teaghlaich rè àm a' chogaidh
- EXTERNAL ID
- WD_HF02_TRACK05_NOBLE
- DEIT
- 2005
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Gordon Noble
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 3193
- KEYWORDS
- An Dara Cogadh
An Dàrna Cogadh
claistinneach
Nuair a thàinig air teaghlach Ghòrdain Noble gluasad o Inbhir Theòrsa gu Sheffield san Dàrna Cogadh, chaidh an sgaradh o chèile.
Dè a' bhuaidh a bh' aig a' chogadh oirbh fhèin agus air an teaghlach agaibh?
Uill, bha mise, bha sinne ann an Sheffield aig àm a' chogaidh, 's mar sin bha sinn dealaichte, agus air sàillibh sin bha na boireannaich leotha fhèin, mar a bha a h-uile duine eile a dh'fheumadh teaghlaichean a thogail nan aonar. Ar n-athair an uairsin, chaidh esan dhan Ghearmailt. Bha esan ann am Belsen nuair a bha Josef Kramer agus Irma Grese agus an leithid ann, agus mar sin bha dealachadh ann. Cuideachd, co-ogha mo mhàthair, chaidh esan a mharbhadh air soitheach. Tha an soitheach air an robh e san Legion an-dràsta - am fear mòr - an Norfolk, ach dh'fhàg e am bàta sin agus chaidh e air fear eile, destroyer, agus bhuail soitheach-catha Breatannach a-steach dhan fhear sin agus chaidh a chall. Agus sa Chiad Chogadh chaidh co-ogha eile a mharbhadh. Chan eil mi cinnteach an e Givenchy no Givenches a th' ann sa Fhraing agus bha am batal mòr an sin. Agus bha e air breug innse mu aois gus am faodadh e falbh dhan chogadh, mar a rinn mòran de na gillean an uarsin. 'S mar sin bha sgaradh ann, bha teaghlaichean leotha fhèin.
Chaidh an t-agallamh seo a chlàradh mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005 ann am Bun-sgoil Pheighinn, Inbhir Theòrsa.


text:
Naidheachdan 11:00m
26 An t-Samhain 2014 Ùraichte aig Ùraichte aig
Prògram Riaghaltais
Bidh Prìomh Mhinistear na h-Alba, Nicola Sturgeon, a' foillseachadh a ciad phrògraim riaghaltais feasgar. Bidh tuilleadh ath-leasachaidh air siostam an fhearainn ann, agus amas air siostam cìse ùr a chur an àite na Cìse Comhairle. Bidh Ms Sturgeon a' bruidhinn cuideachd air a planaichean airson cùram cloinne nas fheàrr, agus cothromachd eadar boireannaich agus fir.
Eaconamaidh an Aonaidh Eòrpaich
Dh'fhoillsich Ceann-suidhe a' Choimisein Eòrpaich, Jean-Claude Junker, fiosrachadh mu phlana fo an tèid €300bn a chur ri brosnachadh eaconamach. Tha dùil gun tig a' mhòr-chuid den airgead sin bhon roinn phrìobhaidich le gealltanas gun gabh an t-Aonadh Eòrpach uallach airson cunnart sam bith co-cheangailte ris a' chiad ìre de phròiseactan.
Ferguson
Bha an dàrna oidhche de dh'àimhreit ann am baile Ferguson ann am Missouri anns na Stàitean Aonaichte far a bheil fearg air mòran den t-sluagh a tha a' gearain nach tèid casaidean an aghaidh oifigeir phoilis ghil a loisg le gunna agus a mharbh deugaire dubh nach robh armaichte. Chaidh 44 duine a chur an grèim.
Ospadal an Eilein Sgitheanaich
Thèid innse do Bhòrd NHS na Gàidhealtachd an ath-sheachdain gur ann anns an Ath Leathann a tha mòr-chuid de mhuinntir an Eilein Sgitheanaich is Loch Aillse ag iarraidh ospadail ùir na sgìre. Seo na thàinig às a' cho-chomhairleachadh phoblach air seirbheisean slàinte na sgìre. Tha am pròiseas air a bhith connspaideach agus buidheann-strì ann an ceann a tuath an eilein teagmhach mun dòigh san deach an t-Ath Leathann a thaghadh mar an làrach as fheàrr leis a' Bhòrd, agus iad a' maoidheadh a dhol gu cùirt mu dheidhinn.
Bochdainn Connaidh
Tha Comhairle nan Eilean Siar air plana ullachadh airson rudeigin a dhèanamh mu bhochdainn connaidh na sgìre. Chaidh aithisg air beulaibh Chomataidh na h-Àrainneachd a' moladh taighean a dhèanamh dìonach, pàigheadh dhaoine àrdachadh, agus prìs a' chonnaidh a lùghdachadh.
Plèanaichean Thiriodh
Thuirt muinntir Thiriodh gun d' fhuair iad èisteachd mhath bho Chòmhdhail na h-Alba mun dragh a th' orra mu sheirbheisean adhair an dèidh do riochdaire na buidhne a bhith ann an Tiriodh an-raoir. Tha dragh ann mu dè thachras dhan t-seirbheis adhair nuair a thèid na h-itealain Twin Otter a tha a' frithealadh orra fhèin, Barraigh agus Ceann Loch Chille Chiarain fo òrdugh ùr PSO.


text:
Figearan chamarathan an A9 gam foillseachadh
Tha na ciad fhigearan a chaidh fhoillseachadh bho chaidh camarathan astair mheadhanaich a chur an sàs an an A9 a' sealltainn gu bheil na tha de dhràibhearan a bhios a' dràibheadh ro luath air an rathad air tuiteam a h-ochd uimhir.
Chaidh dràibhear anns gach fichead a glacadh a' dràibheadh nas luaithe na an casg-astair, an taca ri mu aonar anns gach triùir aig an aon àm an-uiridh.
Sheall na figearan bho Chòmhdhail Alba cuideachd gun do thuit na bha de dhràibhearan a' dràibheadh còrr is 10 m.s.u. nas luaithe na an casg-astair 97%.
Mhair tursan dhràibhearan na b' fhaide na b' àbhaist, mar a bha dùil.
Chaidh na camarathan connspaideach a tha suidhichte eadar Inbhir Nis agus Dùn Bhlathainn, a chur gu dol san Dàmhair an-uiridh agus, ged a bha cuid an dùil nach dèanadh iad atharrachadh sam bith, thathas a' tuigsinn gu bheil an àireamh de thubaistean air tuiteam.
Tha feadhainn a tha an aghaidh nan camarathan astair air a bhith ag argamaid bhon fhìor thoiseach nach e an t-astar a tha daoine a' dràibheadh air an A9 am prìomh adhbhar airson tubaistean, ach carbadan slaodach agus dràibhearan air an cùlaibh a' feuchainn seachad orra aig amannan cunnartach.
Chan eil eòlaichean bhon Riaghaltais agus bho na poilis ag aontachadh ge-tà.
Tha na camarathan a' coimhead a-mach airson chàraichean a tha a' dol seachad air a' chasg-astair de 60 m.s.u. air earrainnean neo-dhùbailte den rathad.
Tha sgeama eile a' dol cuideachd, a' leigeil le làraidhean siubhail aig50 m.s.u. an aite 40 m.s.u. mar a chleachd.
Anns na trì mìosan a dh'fhalbh, chan eil bàs air a bhith air an A9 far a bheil na camarathan an sàs, agus tha an àireamh de thubaistean sìos cuideachd.
Chan eil an rathad air a bhith air a dhùnadh cho tric ri linn tubaistean nas motha.


text:
Nuair a chuala Mairead NicLeòid guth Mhurchaidh MhicPhàrlain airson a’ chiad uair, cha robh dòigh fios a bhith aice air a’ bhuaidh a bheireadh esan air a beatha-se (agus a’ bhuaidh a bhiodh aicese airsan). Thachair seo aig pàrtaidh ann am flat air sràid Belmont an Glaschu san t-Samhain an 1970. Mar a tha Catriona Mhoireach ga innse:
“Fhad ’s a bha am pàrtaidh is an cabadaich a’ dol mun cuairt oirre shuidh i ann an oisean ag èisteachd ri guth a’ bhodaich agus ris na h-òrain a bha e a’ seinn – òrain agus fuinn a bha ùr dhi. Bha i air a beò-ghlacadh!”
Ann am beachd Maireid fhèin, mur a b’ e an oidhche sin is dòcha nach robh na h-Òganaich air a bhith ann idir. Agus mur a b’ e na h-Òganaich, cha bhiodh ainm Mhurchaidh MhicPhàrlain cho aithnichte an diugh is a tha e. Faodaidh sinn uile a bhith taingeil airson na thachair an oidhche sin.
’S ann stèidhichte air a’ chàirdeas eadar Murchadh agus Mairead a tha an leabhar ùr Le Mùirn, agus taisbeanadh ceangailte ris, a chaidh a chur air bhog oidhche Haoine mar phàirt de dh’fhèis Bhaile nam Marsantan an Glaschu. Bha na bha an làthair aig an tachartas (còrr is ceud) na chomharra air a’ mheas a th’ air Bàrd Mhealboist fhathast an-diugh, agus, gu dearbh, air Mairead na h-Òganaich. Tha e duilich smaoineachadh air mòran bhàird eile a tharraingeadh uibhir de shluagh barrachd air deich air fhichead bliadhna as dèidh am bàs.
’S e bàrd a chaidh thar nan ginealaichean a bh’ ann am Murchadh MacPhàrlain. Thèid seo fhaicinn nam theaghlach fhèin. Dha mo sheanmhair ann am Pabail Uarach, bha i eòlach air mar bhàrd baile Mhealboist (agus b’ ann bhuaithe a thàinig an cù a bh’ aig an teaghlach sna caogadan). Chuala mo phàrantan guth Mhurchaidh airson a’ chiad uair air clàradh ann an taigh a caraidean Fionnlagh agus Norma an Obair Dheathan anns na seasgadan. Chuir iad eòlas air an uairsin nuair a ghluais iad air ais a Leòdhas, is iad an sàs còmhla anns a’ phàrtaidh Làbarach agus an iomairt Nato a chumail a-mach às an eilean. Ach cuideachd dhan ghinealach acasan, bidh Murchadh a-chaoidh ceangailte ri sgeul na h-Òganaich agus a’ bhuaidh a bh’ aca air saoghal ciùil na Gàidhlig anns na seachdadan. Agus dhomh fhìn, ged nach robh mi ach bliadhna a dh’aoise nuair a bhàsaich e an 1982, fhuair mi a’ chiad eòlas – mar a fhuair a h-uile leanabh le Gàidhlig – air obair Mhurchaidh gu math òg a’ seinn ‘Cànan nan Gàidheal’ aig Mòdan agus Fèisean. Sin dìleab a’ bhàird.
Ach ged a tha eòlas fad is farsaing air Murchadh ann an saoghal na Gàidhlig, tha dìth leabhraichean ann mu bheatha agus bhàrdachd agus mar sin tha fàilte mhòr air an fhoillseachadh ùr seo. ’S e leabhar air leth tarraingeach a th’ ann an Le Mùirn, ann an iomadh dòigh. Tha Catriona Mhoireach air sgeulachd a’ chàirdeis eadar Murchadh agus Mairead innse le meas, cùram agus tuigse. Tha i ag innse:
“’S ann a tha an leabharan-sa mu dheidhinn nithean pearsanta, mu dheidhinn dithis àraidh a thàinig còmhla airson ùine glè ghoirid sna seachdadan agus a bhrosnaich mòran againn, tro bhriathran agus tro cheòl agus tro mheadhanan-clàraidh, ùidh a ghabhail nar cànan fhèin.”
Chaidh deilbh ùr a chruthachadh le luchd-ealain dhan phròiseact agus tha iad sin a’ cur an snas fhèin ri dàin Mhurchaidh san leabhar. Chithear eisimpleir cuideachd de dh’obair ealain a’ bhàird fhèin – taobh dheth nach eil idir cho aithnichte an-diugh. Agus aon dha na rudan as tlachdmhoire mun leabhar, ’s e ath-riochdachaidhean nan litreachan a bhiodh Murchadh a’ cur gu Mairead. ’S e cruinneachadh prìseil, fìnealta a th’ ann an seo.
B’ e aon dha na ceistean a chaidh a thogail oidhche Haoine, an e bàrd baile a bu mhotha a bh’ ann am Murchadh no an robh a shealladh nas fharsainge na sin? Agus dh’aontaichinn leis an fhreagairt: gun robh sealladh eadar-nàiseanta aig a’ bhàrd ach chan eil sin a’ ciallachadh nach b’ e bàrd baile a bh’ ann cuideachd.
Tha saothair Mhurchaidh ioma-taobhach. Buinidh e dhan latha anns an robh am bàrd fhèin beò gun teagamh sam bith: linn eilthireachd agus atharrachaidhean sòisealta; linn nan cogaidhean mòra agus na bagairt niùclasaich. Ach tha freumhan domhainn aig bàrdachd Mhurchaidh ann an saoghal eile cuideachd – seann saoghal na Gàidhealtachd agus an traidisean litreachais a bha aig a chridhe, na bàird nan luchd-labhairt air a shon. Agus tron bhàrdachd air fad tha mac-meanmna agus caractar iongantach a’ bhàird a’ ruith – rud nach do bhuin dha càil ach an duine fhèin.
Tha an leabhar agus an taisbeanadh ùr seo na chothrom air leth airson duine sam bith le eòlas air Murchadh MacPhàrlain a chuimhneachadh. Do dhuine sam bith nach eil eòlach air fhathast, seo agaibh àite airson tòiseachadh.
Tha Le Mùirn le Catriona Mhoireach foillsichte le Faram. Tha an taisbeanadh, mar phàirt de dh’fhèis Bhaile nam Marsantan, anns A’ Bhriggait, 151 Bridgegate, Glaschu – fosgailte eadar 11m is 5.30f, 30 Iuchair gu 7 Lùnastal.
Taing dha Aonghas Caimbeul airson cead an deilbh a chleachdadh.


text:
- TIOTAL
- Campa Saighdearan Faire MhicShimidh, Dùnaidh, 1904
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0427
- ÀITE
- Manachainn Rois
- SGÌRE
- Manachainn Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Manachainn Rois
- DEIT
- 1904
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32347
- KEYWORDS
- cairtean
Lovat Scouts, càmpaichean
Às dèidh do Shaighdearan Fàire MhicShimidh a bhith a' sabaid ann an Cogadh Afraga a Deas, chaidh cead a thoirt don Mhorair MacShimidh Saighdearan Faire MhicShimidh a thogail a-rithist ann an 1903. Chaidh na 1d is na 2na Saighdearan Fàire MhicShimidh a stèidheachadh mar dà rèisimeidean Yeomanry le 500 fear le pònaidhean anns gach tè. Bhiodh iad a' dol gu campa bliadhnail ann am Dùnaidh, Manachainn Rois, Baile Dhubhthaich agus Brothaidh air muin eich bho air feadh na Gàidhealtachd a tuath. Bhiodh còrr is mìle fir is eich aig na campaichean agus mar sin, thuirt daoine gur e 'bailtean mòra canabhas' a bh' annta. Bhiodh goireasan ospadail is bheat ann cho math ri connlach is amaran uisge do na h-eich. Nuair a chaidh Feachd na Dùthcha a chruthachadh do Ath-leasachaidhean an Airm ann an 1908, chaidh an dà rèisimeid de Shaighdearan MhicShimidh a-steach do Bhràgad Each na Gàidhealtachd (Highland Mounted Brigade). Bha am Morair MacShimidh an ceann a' Bhràgaid seo.
(Chaidh am fiosrachadh seo a thoirt seachad le Taigh-tasgaidh Rèisimeideach nan Gàidheal, Dùn Deòrsa).


text:
- TIOTAL
- Beatha ann an clas an luchd-obrach, Inbhir Ùige (4 of 8)
- EXTERNAL ID
- QZP40_CAITHNESS_CROFTING_184
- ÀITE
- Inbhir Ùige
- SGÌRE
- Gallaibh an Ear
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Ùige
- LINN
- 1980an
- CRUTHADAIR
- Nellie Mackenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 41459
- KEYWORDS
- claistinneach
cuirmean cnuice
Sa phìos chlaistinneach seo tha A' Bh-ph Nellie NicCoinnich ag innse mar a bha beatha do bhoireannach o chlas an luchd-obrach a' fàs suas ann an Inbhir Ùige sna 1920an is 1930an. Tha i a' bruidhinn air na rudan a dhèanadh iad airson fealla-dhà agus tha facal aice air an 'Trinkie', lòn-snàmh a bha air taobh a deas Inbhir Ùige, dèanta à lòn nàdarra am measg nan creagan. Tha naidheachd ann cuideachd mu chuirm-cnuic no picnic na Sgoil Sàbaid, rud a bhiodh ann gach bliadhna. Tha i ag ainmeachadh bus 'Dunnet', companaidh bhusaichean ag obair à baile beag Cèis. 'S cinnteach gu robh muinntir a' phicnic a' dol sa bhus seo air a' chuairt fhada gu ruig Dùn Beithe, agus carbad Asgair ga chleachdadh sna bliadhnaichean roimhe air an astar mòran na bu ghiorra gu ruig Rèis agus Ulbastair.
(tras-sgrìobhadh shlàn ri leantainn a dh'aithghearr)


text:
- TIOTAL
- Abhainn nam Manach aig Ceann na Craoibhe, A' Mhanachainn
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_5983
- ÀITE
- A' Mhanachainn
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mhòraig
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37619
- KEYWORDS
- drochaid
Abhainn nam Manach
Drochaid Lovat
Tòmas Telford
innleadair
A' Mhanachainn
Siorrachd Inbhir Nis
A9
Chithear anns an dealbh-chamara seo, sealladh de Dhrochaid Lovat thar Abhainn nam Manach aig Ceann na Craoibhe anns a' Mhanachainn, Siorrachd Inbhir Nis. Chaidh drochaid a thogail tarsainn na h-aibhne seo an toiseach ann an 1814, fo stiùir Thòmais Telford; an t-innleadair iomraiteach Albannach. Bha i na pàirt den A9, am prìomh rathad a' dol gu tuath, mus deach Drochaid Cheiseig a thogail ann an 1982.
Chithear coig bàtaichean beaga air a' bheulaibh, is iad air an ceangal


text:
- TIOTAL
- Loch Coir' Uisge agus An Cuiltheann
- EXTERNAL ID
- QZP40_U8130880_P008
- ÀITE
- Loch Coir' Uisge
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- DEIT
- 1883
- LINN
- 1880an
- CRUTHADAIR
- C F Gordon Cumming
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38247
- KEYWORDS
- lochan
cnuic
beanntan
An Chuiltheann
Tha an Cuiltheann timcheall air Loch Coir' Uisge san Eilean Sgitheanach. Tha an lagan domhainn, a chaidh a chruthachadh le bleith eigheadail, cho fada ri 38m fo ìre na mara. 'S ann tro abhainn ghoirid a tha an t-uisge a' faighinn a-mach gu Loch Sgàbhaig.
Chan eil e furasta coiseachd gu Loch Coir' Uisge, agus 's ann air bàta à Ealaghol thar Loch Sgàbhaig as fheàrr a gheibhear ann.
Chaidh an dealbh seo a thoirt o 'In the Hebrides', le GR Gòrdan Cuimeanach (1883)


text:
Rach air cuairt slàinte
A bheil feum agad air a bhith nas fhallaine? Tha pàircean is coilltean nan àiteachan mìorbhaileach airson coiseachd, baidhsagalachd no ruith agus 's dòcha gum faigh thu thuca sin, no gu àiteachan gorma eile san sgìre, air ceuman no frith-ròidean - tha sin a' ciallachadh nach leig thu a leas càr a chleachdadh. Agus ma tha duilgheadas agad tide shònraichte a dhèanamh airson eacarsaich a-muigh, dè mu dheidhinn coiseachd gun sgoil, gu na bùthan, a thadhal air caraidean, eadhon ged a bhiodh sin a' ciallachadh coiseachd gu stad a' bhus. Lorg dòigh air coiseachd a dhèanamh na phàirt ded bheatha làitheil.
Rach an lùib cuairt eagraichte slàinte
Tha mòran de dh'eòlaichean slàinte ag ràdh gur e eacarsaich choileanta a th' ann an coiseachd. 'S e cuairtean eagraichte a bhios tu a' gabhail gu riaghailteach gus piseach a thoirt air do shlàinte a th' ann an Cuairtean Slàinte. Faigh tuilleadh a-mach mu Chuairtean slàinte eagraichte nad sgìre fhèin an seo.
Last updated on Monday 27th August 2012 at 15:15 PM. Cliog an seo airson beachd a thoirt air an duilleag seo


text:
Naidheachdan 11:00m
26 An t-Ogmhìos 2012 Ùraichte aig Ùraichte aig
Iasad an Riaghaltais
Fhuair planaichean Riaghaltas na Co-bhanntachd buille leis an naidheachd gu bheil an t-suim-airgid a ghabh iad air iasad nas motha na bha dùil le buaidh a' chrìonaidh. Tha Oifis na Staitistig Nàiseanta ag ràdh gun do dh'èirich na ghabh an roinn phoblach air iasad gu faisg air £18bn sa Chèitean. Agus mu choinneimh sin chaidh còrr is 7% nas lugha a thogail ann an cìsean agus chaidh còrr is 12% a bharrachd a phàigheadh a-mach ann an sochairean sòisealta.
Siria
Tha NATO a' cumail coinneimh shònraichte sa Bhruiseal far a bheil iad a' bruidhinn air mar a leig Siria itealan-cogaidh às an Tuirc an t-seachdain seo chaidh. Tha e coltach nach tèid iad dad nas fhaide na càineadh a dhèanamh air Siria leis nach eil an Tuirc ag iarraidh armachd a chur an sàs.
Èirinn a Tuath
Tha a' Bhàn-righ ann an Èirinn a Tuath aig toiseach turais dà là. Thèid i gu seirbheis an-diugh ann an Inis Ceithleann, far an deach 12 duine a mharbhadh le boma IRA ann an 1987. A-màireach tha dùil aice coinneachadh ri Màrtainn Mac Aonghais aig Sinn Féin, a bha na cheannard anns an IRA.
An A9
Thèid tòiseachadh dà bhliadhna nas tràithe na bha dùil air luach £3bn de leasachadh airson an A9 a thoirt gu ìre dà-fhillte fad na slighe eadar Inbhir Nis agus Peairt. Thuirt Riaghaltas na h-Alba gun tòisich an obair ann an 2015, seach 2017, ach nach bi crìoch air gu 2025, an ceann-ùine a bh' ann co-dhiù. Tha 80 mìle de rathad dùbailte aon-fhillte eadar an dà bhaile an-dràsta. Tha na h-àireamhan as ùire aig an Riaghaltas ag ràdh gu bheil àireamh nas àirde de thubaistean mairbhteach air an A9 na th' air rathad sam bith eile ann an Alba.
Rathad an t-Sròim
Tha dragh air muinntir Loch Carrann gum faodadh e a bhith cho fada ri còig bliadhna mus tòisich obair a bheir fuasgladh dhaibh air na trioblaidean a tha a' dùnadh seach-rathaid an t-Sròim iomadh turas. Chuala coinneamh phoblach ann an Loch Carrann an-raoir gun cuireadh rannsachadh poblach agus ceannach fearainn maill air molaidhean Chomhairle na Gàidhealtachd airson na slighe. Tha cosgais nan diofar roghainnean a' dol bho £23 airson rathaid ùir tro Ghleann Udalain, gu còrr is £100m airson pàirt de Loch Carrann a lìonadh le creig.
Druim Bà
Tha rannsachadh poblach a' fosgladh an-diugh m phlanaichean connspaideach airson tuath-gaoithe Druim Bà os cionn Loch Nis. Chuir comhairlichean Gàidhealach an aghaidh na sgeama airson 23 chrann a thogail eadar Cill Taraghlain agus Obar Itheachain. Tha feadhainn a tha an aghaidh na sgeama ag ràdh gun dèanadh an tuath-gaoithe sgrios air coltas an àite.


text:
Itealain Typhoon a’ dol a Mhoireibh
Dhearbh Riaghaltas Westminster gun gluais plèanaichean Typhoon a tha an-dràsta aig RAF Luachair ann am Fìobha gu RAF Inbhir Losaidh aig deireadh na bliadhna.
Tha seo mar phàirt de dh'atharrachaidhean a bhios a' gabhail àite aig ionadan Feachd an Adhair air feadh na dùthcha.
Chan eil fada bho bha dragh ann gun dùineadh RAF Inbhir Losadh mar phàirt de ghearraidhean dìon Riaghaltas Westminster, ach aocoltach ri Ionad Chinn Lois, chaidh a shàbhaladh.
Airson timcheall air 20 bliadhna, bha bomairean Tornado an Inbhir Losaidh, ach thèid iad sin a chur a-mach à seirbheis ann an 2015.
A-nis, tha Ministear nam Feachdan Armaichte, Anndra Robatham, air innse gun tèid plèanaichean Typhoon gu Inbhir Losaidh.
Bidh an dà sguadran - àireamh a h-aon agus àireamh a sia - an urra ri dèiligeadh ri plèanaichean a tha air am meas nan cunnart do Bhreatainn.
Bidh iad cuideachd ri fhaotainn airson taic a thoirt dha feachdan na Rìoghachd Aonaichte air feadh an t-Saoghail.


text:
Dh'fhaodadh ministearan an dhol an sàs
Tha cumhachd aig ministearan Riaghaltas na h-Alba a dhol an sàs anns a' bhuaireadh a tha a' cuairteachadh Choimisean na Croitearachd, thuirt am Prìomh Mhininstear, Nicola Sturgeon.
Thabhainn an Coimisean leisgeul air a' mhìos a chaidh airson na dòigh san do làimhsich iad eas-aonta eadar iad agus croitearan a thaobh chomataidhean ionaltraidh, agus dh'iarr na buill air an Fhear-Ghairm aca a dhreuchd a leigeil dheth.
Cha do dh'fhàg Cailean Ceanadach an dreuchd bhon uair sin.
Thuirt a' Bh.Ph. Sturgeon nach biodh e àbhaisteach do mhinistearan a dhol an sàs ann an gnothaichean a' Choimisein.
Cleachdadh Ghoireasan
Ach, ann an Ceistean a' Phrìomh Mhinisteir ann an Holyrood Diardaoin, thuirt i gu bheil reachdas a' toirt dhaibh cumhachd a dhol an sàs ma tha sin a dhìth.
Tha an Coimisean air a bhith aig teis-meadhain buairidh mu mar a tha talamh ionaltraidh air a ruith, gu h-àraid ann am bailtean Mhangurstaidh agus Chuil Uaraich ann an Leòdhas, far an deach comataidhean baile a chur às oifis, le constabail gan cur nan àite.
An dèidh dhan Fhear-Ghairm, Cailean Ceanadach, coiseachd a-mach à coinneimh ann am Brùra air 28mh an t-Sultain, thòisich na buill coinneamh eile às aonais, thabhainn iad leisgeul air croitearan nam bailtean air an tug am buaireadh buaidh, agus dh'iarr iad air Mgr Ceanadach a dhreuchd fhàgail.
Thog Ball-Pàrlamaid Lib-Deamach Shealtainn, Tabhais Scott, a' cheist aig Ceistean a' Phrìomh Mhinisteir.
"Fhreagair a' Bh.Ph. Sturgeon: "Ghabhadh na goireasan a chleachd an Coimisean ann a bhith a' dèiligeadh ris na gnothaichean seo cleachdadh tòrr na b' fheàrr, nam bheachd-sa, ann a bhith a' riaghladh na croitearachd gu h-èifeachdach.
"Thug mi fa-near gun do dh'iarr na coimiseanairean gu h-aona-ghuthach air an Fhear-Ghairm falbh. Dh'iarr Riaghaltas na h-Alba tuilleadh fiosrachaidh bhon Fhear-Ghairm a thaobh na thachair air an t-seachdain seo chaidh.
"Ged nach deadh an Riaghaltas an sàs gu h-àbhaisteach ann an gnothaichean am broinn buidhne neo-eisimeilich reachdail, tha an reachdas a' toirt chumhachdan do mhinistearan Albannach sin a dhèanamh nam biodh feum air."


text:
- TIOTAL
- Croitear a' fighe air beairt Hattersley
- EXTERNAL ID
- PAN_WEAVER_1
- ÀITE
- Steòrnabhagh
- SGÌRE
- Leòdhas
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Steòrnabhagh
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- J Nairn
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20909
- KEYWORDS
- clòithean
obair-aodaich
saothrachadh
breabadaireachd
cinneasachadh
gnìomhachas bothain
beairtean
breabadairean
A rèir Achd Pàrlamaid o 1993, 's e 'Clò Hearach' clò a th'air fhidhe le làimh ann an Leòdhas, Na Hearadh, Uibhist is Barraigh anns na dachaighean, a' cleachdadh clòimh fhìor-ghlan air a dath is air a snìomh sna h-Eileanan. Tha an lagh a' dìon a' chlò gus nach bi breug-shamhlan air a' mhargaidh.
'S ann le Iarla Dhunmore a bha oighreachd Na Hearadh tràth san t-17mh linn. Mhothaich a bhean do na sgilean fighe iongantach a bh'aig dithis phiuthair à Srannda ann an ceann a deas Na Hearadh. Bha na peathraichean air an ainmeachadh mar 'Peathraichean Phàislig', oir bha iad air an trèanadh ann am Pàislig. Mhothaich Ban-iarla Dhunmore gun robh cothrom ann clò a reic is chuir I nigheanan a Phàislig a chum trèanadh fhaighinn. 'S e seo a thòisich gnìomhachas a' chlò Hearaich. Bha an clò mòr-chòrdte le daoine a bhiodh a' sealg is ag iasgach air oighreachdan, oir bha e maireannach. Dh'fhàs e cumanta, is thòisich daoine air eileanan eile a' breabaidearachd cuideachd.
B' e obair shlaodach a bh'ann an dèanamh clò, oir b' e obair-làimhe a bh'ann gu lèir. Chaidh innealan a chleachdadh airson cuid den obair. Chaidh a' chiad mhuileann càrdaidh (a' deasachadh clòimh airson a snìomh) fhosgladh air an Tairbeart, Na Hearadh, ann an 1900, is t'èile ann an Steòrnabhagh ann an 1903. Bha tuilleadh dhaoine ag iarraidh clò mar thoradh air an seo, is chaidh muilnean càrdaidh a thogail, ach bha croitearan a bha nam breabadairean cuideachd a' fighe clò nan dachaighean. A dh'aindeoin an ainm 'Clò Hearach', thàinig Steòrnabhagh gu bhith aig cridhe a' ghnìomhachais is 's e croitearan à Leòdhas a tha a' dèanamh a' mhòr-chuid den chlò.
'S e beairtean fighe a bhiodh air an cleachdadh an toiseach, ach bha na beairtean stàilinn Hattersley a' tighinn nan àite anns na 1920an. Bha iad seo nas èifeachdaiche. Tha beairtean dà-leudach Bonas-Griffith, a thòisich ann an 1996 is a tha comasach air clò nas aotraime is nas leatha a dhèanamh, a' tighinn a-steach an àite nam beairtean seo. 'S e beairt Hattersley a th'anns an dealbh
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Planaichean Loch Lòchaidh a-staigh
Tha a' chompanaidh chùmhachd Scottish and Southern Energy Renewables air planaichean a chur a-steach chun an Riaghaltais airson an sgeama Hydro as motha ann an Alba a thogail aig Loch Lòchaidh faisg air Drochaid an Aonachain.
Cosgaidh am pròiseact £800m, agus thathas den bheachd gun cruthaich an sgeama 600 megawatt de chumhachd.
Bidh an sgeama hydro air a dhèanamh an-àirde le dam, stèisean cùmhachd fon talamh, tunailean uisge agus cidhe a bhios 40 meatair de dh'fhaid air Loch Lòchaidh. Cuideachd thèid oifisean agus rathaidean a thogail.
Chaidh 40 gearain a thogail mun phròiseact mar thà, agus dragh air daoine mun bhuaidh a bhiodh aige air iolairean, air an àrainneachd agus air Slighe a' Ghlinne Mhòir.
Nochd draghan cuideachd mu shàbhailteachd chloinn-sgoile, agus na thèid a dhèanamh leis a' chreig a dh'fheumadh a bhith air a cladhach a-mach.
Thuirt Dualchas Nàdair na h-Alba gum bi droch bhuaidh aig an sgeama air cruth na tìre, agus mar sin air seallaidhean san sgìre.
Tadhailidh comhairlichean air an làraich Diluain mus beachdaich iad air a' phlana Dimàirt.
Tha oifigich air moladh ge-tà gum bu chòir do Riaghltas na h-Alba an co-dhùnadh deireanach a dhèanamh air a' chùis.


text:
Kl. Ianair .iii. f., l. iiii. Anno Domini M.x.i., alias M.12.
Teidm tregait isin bliadain sin i n-Ard Macha coro marbh ár. Mael Brigte m. in Gobann, fer leiginn Aird Macha, do éc de; & Scolaighi m. Clercen sacart Ard Macha, & Cenn Faelad ant Shabaill .i. anmchara toghaidhe, mortui sunt.
Slogad la Flaithbertach m. Muirchertaich, la righ n-Ailigh, i Cinel Conaill co roacht Magh Cetne co tuc bo-ghabhail moir & co tainic imslan. Slogad la Flaithbertach doridhisi i Ceinel Conaill co roact Druim Cliabh & Tracht n-Eothaili coro marbsat m. Gilla Patraicc m. Fergaile, .i. Niall, & co tucsat maidm for Mael Ruanaidh H. Mael Doraidh, acht ni fargbadh nech ann. Slogad caleic tara n-eisi la Mael Sechlainn i Tir n-Eogain co Magh Da Ghabhul coro loiscset a crecha Telaigh n-Oóc co ruc gabhail. Slogad la Flaitbertach bes co rici Aird Ulad coro ort in Aird{folio & column H54vb} & co tuc gabhala is moamh tuc ri riam eter brait & innile, ce nach n-arimter.
Slogad la Brian i Magh Muirteimhne co tuc og-shoere do chellaib Patraicc dont shluagad-sin.
p.444
Maidm, .i. cath na Mulach, for Niall m. Duib Thuinne ria Niall m. Eochada du i torchair Muirchertach m. Artan, ridomna H. n-Echoch, & righadh m. Eochada iarum.
Coencomrac H. Scannlan airchinnech Daiminsi, m. Lonan airchinnech Rois Cre, mortui sunt.
Oengus, airchinnech Sláne, do marbad do airchinnech Dubadh.
Crinan m. Gormladha, rí Conaille, occisus est o Coin Chuailgni.


text:
Prìomh shia an targaid aig Foran
Thuirt manaidsear Chaley Thistle, Richie Foran, gu bheil e air targaid a chur mu choinneimh na sgioba aige crìochnachadh sa phrìomh shia den lìog.
Tha sgioba Inbhir Nis an-dràsta san t-siathamh àite, is iad air faighinn seachad air speilig dhoirbh tràth san t-seusan nuair a bha iad aig bonn na lìge is nuair a chaidh iad a-mach à Cupa na Lìge an aghaidh Alloa.
Thuirt Foran gu bheil ICT air cluich an aghaidh a h-uile sgioba eile san lìog, is gu bheil e den bheachd gu bheil an sgioba aige comasach air àite sa phrìomh shia.
Dh'innis e gur e sin an targaid a tha e a' cur mu choinneimh nan cluicheadairean aige.
Thuirt e nach do rinn ICT cho math 's a dh'iarradh iad ann an geamaichean aig àm na Nollaige is na Bliadhna Ùire anns na beagan bhliadhnaichean a chaidh seachad, is gu bheil e ag amas air sin a chur ceart air an t-seusan seo.
Bidh sin cudromach, thuirt e, nan oidhirp àite fhaighinn sa phrìomh shia.
Dh'innis Foran cuideachd gu bheil e faisg air aonta a ruighinn air cùmhnantan ùra do Carl Tremarco is Alex Fisher.
Thig Obar Dheathain gu Inbhir Nis Disathairne.


text:
- TIOTAL
- Sràid na Drochaid, Inbhir Ùige
- EXTERNAL ID
- CAITHHORZ_THUFM_PH405
- ÀITE
- Inbhir Ùige
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Ùige
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Caithness Horizons
- AITHNEACHADH MAOINE
- 4737
- KEYWORDS
- sràidean
drochaidean
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn sealladh de Shràid na Drochaid ann an Inbhir Ùige. Tha mòran de na togalaichen air an t-sràid a' dol air ais gu na 1800an, nam measg sin Banca Rìoghail na h-Alba (oisean deas), a chaidh a thogail ann an 1830 agus Taigh-òsta an Stèisein (oisean clì).
Tha an drochaid a tha a' dol tarsainn air Abhainn Ùige ri aghaidh an deilbh. Chaidh a fosgladh ann an 1807 agus tha i a' dol dhan bhaile air an robh Pultneytown roimhe.
Tha an t-ainm "Ùig" a' tighinn bhon fhacal Lochlannach airson "camas". Anns na 900an, bha na Lochlannaich a' cleachdadh beul Abhainn Ùige mar chala airson an luing mharsantachd agus am birlinnean. Mhair Inbhir Ùige na bhaile rianachail airson Gallaibh airson cha mhòr 500 bliadhna.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Caithness Horizons


text:
Music tha na phàirt mhòr de mo bheatha mar sin tha mi daonnan a 'smaoineachadh mu mar a chleachdas e as fheàrr. Tha e duilich dhomh a mhealtainn gun ealain a 'dèanamh anailis, a 'gabhail notaichean, agus a 'faighneachd cheistean. Beyoncé Tha ar nàisean aire ceart a-nis agus tha i gu follaiseach, aon de ar as leannan rionnagan pop. Tha Ciad Bhean-Uasal eadhon Thuirt ma b 'urrainn dhi a bhith duine sam bith eile, bhiodh i ag iarraidh a bhith Beyoncé.
Beyoncé tha barrachd fèill air na i riamh, mar sin chan urrainn dhut Cuir air TBh no fhaighinn air-loidhne gun a 'faicinn rudeigin mu dheidhinn a h-, bho ath-bhreithneachaidhean 'chlàr ùr aice gus na dealbhan aice a' coiseachd sìos an t-sràid leis an nighean aice. Tha mi toilichte leis an tàlant aice, agus bhrosnaich i le càr, ach tha mi cuideachd a 'tuigsinn le cuid de na rudan a chì mi.
Beyoncé agus tha mi a 'dèanamh beagan rudan cumanta ann. Tha sinn an dà chuid bho Texas, agus tha tòrr den teaghlach ann an Houston. Tha sinn an dà chuid luchd-ealain a tha air a leigeil ma sgaoil air feadh an aon àireamh de solo albums (ged a tha i dìreach beagan nas ainmeile na orm). agus mu dheireadh, tha sinn an dà chuid pheacach feumach air gràs Dhè.
Le sin san amharc, ma fhuair mi cothrom gus coinneachadh ri aice iad sin cuid de na ceistean mi dòcha gum faighnich, cuid dhiubh a tha mi fhathast ag obair tro fhìn.
1. Dè cho cumhachdach Saoil agaibh S e ceòl ann am beatha agus luachan dhaoine òga?
2. 'S e ceòl àlainn foirm fèin a chur an cèill, far a bheil sinn a 'faighinn cothrom a' dòrtadh a mach ar faireachdainnean, smuaintean, agus tha dìoghrasan. Ach airson na milleanan de dhaoine ceòl cuideachd a 'frithealadh mar an ceòl am beatha, agus e cumadh an t-saoghail beachdan. Ciamar a tha thu a chothromachadh fèin a chur an cèill agus an t-uallach a tha agaibh mar-buaidh?
3. Saoil sibh an aire a tharraing gu agad fhèin a bòidhchead agus gnèitheachas (gu tric a 'mealladh bho ur ealain) an aghaidh na teachdaireachd ann an òrain mar, "Pretty Hurts?” Anns an òran sin a, thu e coltach a bhith a 'brosnachadh bhoireannaich òga nach eil a mharbhadh iad fhèin a' sireadh iomlanachd, agus a 'cur cudrom air an anaman seach aca gàire. Ach tha thu a 'smaoineachadh a' sìor-àirde ar n-inbhe beauty- bheil thu gu soilleir meet- Innleadaireachd aghaidh teachdaireachd sin?
4. 'S e sin an dòigh a' comharrachadh pòsta feise gun poblach flaunting aon fhèin gnèitheachas agus feadhainn eile ga bhuaireadh gu ana- miann?
5. Carson a tha Jay-Z ann sna late forties aige ach tha e fhathast nas fhuaire na orm?
Is iad sin dìreach beagan de na ceistean a thàinig gu d'chuimhne an-raoir. A bheil thu balaich sam bith smuaintean?


text:
Chaidh FilmG a chur air bhog Dihaoine 19 An t-Ògmhios ann am Prìomh-oifisean a' BhBC aig Pacific Quay ann an Glaschu. Thàinig sgoilearan à trì àrd-sgoiltean san sgìre cruinn còmhla airson foillseachadh cuspair na bliadhna sa fhaicinn agus airson èisteachd ri luchd-obrach Gàidhlig a' BhBC a' bruidhinn mun eòlas aca air obair sa ghnìomhachas.
Tha e fa-near don cho-fharpais, a tha san ochdamh bliadhna bho chaidh a cur air chois, tàlant ùr airson an sianal telebhisein Gàidhlig, BBC ALBA, a lorg cho math ri filmichean is sgeulachdan a bhrosnachadh ann an coimhearsnachdan Gàidhlig air feadh na h-Alba. Thathar an dòchas gun toir cuspair na bliadhna, 'cliù', cothrom don luchd-film sgeulachdan inntinneach mu dhaoine no àiteachan a lorg airson nam filmichean aca.
A bharrachd air grunnan duaisean ùra, a leithid Film Goirid Èibhinn As Fheàrr agus Beò-dhealbh As Fheàrr, tha duais ùr ann an co-fharpais na bliadhna airson Film Goirid Fòn-làimhe As Fheàrr. Thathar ag iarraidh air an luchd-film co-dhiù 70% den fhilm aca a chlàradh air inneal-làimhe agus tha am buidheann-maoineachaidh MG ALBA den bheachd gun tèid barrachd susbaint Gàidhlig a chruthachadh mar thoradh air seo. Thuirt Iseabail Nic an t-Sagairt:
'Tha leasachadh nam meadhanan didseatach gu math cudromach. Tha barrachd dhaoine a-nis a' coimhead air susbaint air-loidhne agus tha am beàrn eadar an luchd-film is an luchd-amhairc a' dùnadh, gu h-àraid leis na meadhanan-sòisealta mar dhòigh air susbaint a bhrosnachadh. Bu mhath leinn gun rachadh tuilleadh susbaint Gàidhlig a chruthachadh agus 's e sgeama fìor mhath a th' ann am FilmG airson taic a chumail ris an amas seo.'
Tha fèill mhòr air FilmG anns na h-àrd-sgoiltean air feadh na h-Alba anns a bheilear a' teagasg Gàidhlig. Bha trì sgoiltean an làthair aig an tachartas, Sgoil Ghàidhlig Ghlaschu, Àrd-sgoil Greenfaulds ann an Comar nan Allt agus Acadamaidh Grange ann an Cille Mheàrnaig. Chòrd e ris na sgoilearan a bhith ag èisteachd ri luchd-obrach a' BhBC mun eòlas-obrach aca, gu h-àraid Megan NicGillFhaolain, a fhuair a ciad chothrom air an sgrion le FilmG. Thuirt Megan:
'Bha mise den bheachd nach robh mi ach ri cleasachd ann am film beag sgoile, ach an uair sin chaidh a' chleasachd agam ainmeachadh air a' gheàrr-liosta agus ghlèidh mi an duais aig ciad chuirm duaisean FilmG air ais ann an 2009. Nuair a bha mi a' cur crìoch air mo chùrsa oilthigh nochd cothrom obrach le Dè-a-nis? agus cha b' e ruith ach leum a rinn mi don agallamh. 'S fìor thoigh leam cho measgaichte 's a tha m' obair-sa, uaireannan bidh mi san oifis agus uaireannan eile bidh mi a-muigh a' filmadh rudan sgoinneil, spòrsail!'
Tha FilmG fosgailte a-nis gu Diciadain 16 An Dùbhlachd agus feumaidh gach film a bhith ann an Gàidhlig na h-Alba agus nas giorra na còig mionaidean (roinn na h-òigridh) agus 10 mionaidean (roinnean fosgailte is coimhearsnachd). Faodar filmichean nam bliadhnaichean roimhe fhaicinn air-loidhne aig http://www.filmg.co.uk. Nam bu mhath leat film a dhèanamh agus barrachd fiosrachaidh fhaighinn mun cho-fharpais, nach cuir thu fios don sgioba.


text:
2 an t-Iuchar
'S e 2 an t-Iuchar an 183mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (184mh ann am bliadhna-leum). Tha 182 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1877 - Hermann Hesse, ann an Calw. Sgrìobhadair.
- 1903 - Ailig Dùghlas-Home, ann an Lunnainn. Fear-poileataigs à Sasainn.
- 1923 - Wisława Szymborska, sgrìobhadair às a' Phòlainn a bhuannaich an Duais Nobel ann an Litreachas ann an 1996.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1743 - Spencer Compton, prìomh-mhinistear Bhreatainn.
- 1782 - Jean-Jacques Rousseau, feallsanach Frangach.
- 1961- Ernest Hemingway, sgrìobhadair Aimeireaganach.
- 1997 - James Stewart, actair Aimeireaganach.


text:
Àrdachadh casg-astair air aontachadh
Chaidh reachdas a tha ag àrdachadh an astair aig e bheil làraidhean ceadaichte a bhith a' siubhail air an A9 eadar Peart agus Inbhir Nis a shoidhneadh.
Bhon 28mh là den Dàmhair, bidh e ceadaichte dha làraidhean a bhith a' siubhail aig 50 mìle san uair far a bheil an rathad aon-fhillte, seach dà-fhillte.
Chaidh an reachdas ùr a chur an sàs leis an amas an A9 a dhèanamh nas sàbhailte.
Gheall Riaghaltas na h-Alba gum biodh an A9 dà-fhillte eadar Peairt agus Inbhir Nis ann an 2025.
Thèid an casg-astair airson làraidhean àrdachadh gu 50 m.s.u air an aon là 's a tha na camarathan a bhios a' tomhas astair choitchinn dhràibhearan gan cur gu dol.
An-dràsta, chan eil e ceadaichte dha làraidhean a dhol càil nas luaithe na 40 m.s.u air rathaidean aon-fhillte.
Thuirt Ministear na Còmhdhail, Cè Brown, gum biodh cùisean a-nis nas luaithe agus nas sàbhailte do dhràibhearan.


text:
Ùlpan "a' freagairt air feumalachdan"
27 An Cèitean 2015 Ùraichte aig Ùraichte aig
Tha an dòigh teagaisg Ùlpan a' freagairt air feumalachdan inbheach a tha ag ionnsachadh na Gaidhlig, ach tha duiligheadasan anns an doigh 's a bheileas ga lìbhrigeadh.
Sin toradh sgrùdaidh mhionaidich a chaidh a dhèanamh air a' chùis às leth Bhòrd na Gàidhlig.
Am measg nan duiligheadasan as motha, tha dìth chothroman an cànan a bhruidhinn taobh a-muigh a' chlas agus nach eil e riatanach do luchd-teagasg sgilean sgrìobhaidh sa chànan a bhith aca.
Tha Dòmhnall MacLaomainn ag aithris.


text:
Sgitheanaich air an rathad
Bidh Camanachd an Eilein Sgitheanaich air an rathad Disathairne is iad a' siubhail a chluiche Caol Bhòid ann an Taigh na Bruaich.
Tha na Sgitheanaich air tòiseacheadh an ìre mhath bho thill iad dhan Phrìomh Lìog is iad co-ionnan thuige seo ri Loch Abar is Camananachd an Òbain.
Bha là nas miosa aca an t-seachdain seo chaidh, a' call 4-0 ri Bail' Ùr an t-Slèibh ann an Cupa MhicThàmhais.
Chan eil e a' fàs dad nas fhasa dhaibh le turas a Thaigh na Bruaich.
Tha Caol Bhòid gun chall fhathast, is chuir iad 12 thadhal seachad air Eilean Bhòid Disathairne fiù 's ged nach robh Ruairidh Dòmhnallach san sgioba.
Dùbhlan
Cha bhi Iain Moireach is Chris MacIllinnein rim faighinn dha na Sgitheanaich is an dithis air corrag a bhristeadh.
Dùbhlan doirbh a bhios ann, is shaoileadh tu gum bi na Sgitheanaich glè riaraichte ma tha iad fhathast gun gheama a chall oidhche Shathairne.
Tha geama eile a bhios cudromach aig mullach na lìge ann an Cill Targhlain far an cuir Lòbhat fàilte air Bail' Ùr an t-Slèibh.
Ged a thog iad Cupa na Camanachd an-uiridh, bha seusan gu math measgaichte aig Lòbhat san lìog.
'S e a' cheist an urrainn dha Lòbhat fìor-oidhirp a dhèanamh air an lìog a bhuannachadh, mar a rinn iad 'son cuid mhath de sheusan 2014.
Freagairt
Bidh beachd nas fheàrr againn air freagairt na ceist sin às dèidh a' gheama Disathairne.
San dà gheama eile sa Phrìomh Lìog, dh'fhaodadh Ceann Loch Seile a dhol gu mullach na lìge ma nì iad an gnothach air Loch Abar, agus 's e sreap air falbh bho bhonn na lìge a bhios san amharc aig Gleann Urchadain nuair a thèid iad a Cheann a' Ghiuthsaich.
'S e sin an t-amas a bhios aig dàrna sgioba an Eilein Sgitheanaich ann an Lìog Tuath 1.
Cuiridh na Sgitheanaich fàilte air a' Mhanachainn Disathairne.
Puingean
Tha Camanachd Leòdhais ag amas air na ciad puingean acasan den t-seusan cuideachd.
'S e theab is nach do theab a bh' ann dha na Leòdhasaich grunn thursan thuige seo am-bliadhna.
Tha deagh chothrom aca sin atharrachadh aig Pàirc a' Bhucht an aghaidh Inbhir Nis, sgioba a tha còmhla riutha aig bonn na lìge.
Bidh Will Church a dhìth air na Leòdhasaich, ach tillidh Stiùbhart 'Tyson' Caimbeul air ais sa bhuidhinn.
Geama faisg san amharc, is bidh na Leòdhasaich ag amas air dà phuing 'son spionnadh a chur annta air thoiseach air an t-sreath gheamaichean aca aig an taigh a tha a-nise air fàire.


text:
Beàrnaraigh gu bhith air a cheannach
Dh'aontaich cha-mhòr a h-uile duine a bh' aig coinneimh ann am Beàrnaraigh Leòdhais oidhche Haoine gun gabhadh iad a' chiad cheum a dh'ionnsaigh an t-eilean aca a cheannach.
Tha an t-uachdaran a bh' aca, teaghlach Count Mirlees, air an t-eilean a thabhainn dha na daoine mus cuir iad air a' mhargaidh fhosgailte e.
Cha do bhòt ach aon neach an aghaidh gluasad air adhart leis a' phlana, agus comharra a thoirt dhan t-Siamarlan gun robh ùidh aca sealbh a ghabhail.
"Tha a' bhuidheann-stiùiridh a' coimhead ris na 's urrainn dhuinn a dhèanamh, agus airson airgead a lorg," thuirt Magaidh NicÌomhair.
"'S e sin an rud as cudromaiche, 's bidh sinn a' coimhead airson maoineachaidh.
"Agus an uair sin bidh coinneamhan eile againn airson faicinn dè tha a' choimhearsnachd ag iarraidh a dhèanamh.
"Às a' choimhearsnachd fhèin, gheibh iad tòrr taic. Tha a h-uile duine a' faireachdainn gu math làidir mu dheidhinn, 's iad ag iarraidh tòrr a dhèanamh airson Eilein Bheàrnaraigh.
"Mar a tha Beàrnaraigh an-dràsta, chan eil mòran a' tachairt ann," thuirt i.


text:
Tubaist-rathaid air an A9
Thug trì charbadan-eiridinn còignear dhan ospadal oidhche na Sàbaid an dèidh tubaist le trì càraichean air an A9 faisg air an Aghaidh Mhòir.
Thachair an tubaist aig ceann-rathaid Ghrèanais, far a bheil an A95 a' coinneachadh an A9, goirid ro 5:00f.
Thàinig air luchd-smàlaidh uidheamachd ghearraidh a chleachdadh son dithis fhaighinn a-mach à aon de na carbadan.
Thugar iad gu Ospadal an Ràthaig Mhòir ann an Inbhir Nis ann an dà charbad-eiridinn.
Chaidh an triùir eile a thoirt dhan ospadal còmhla sa charbad-eiridinn eile.
Cha robh iad sin air an goirteachadh cho dona.
Dh'fhosgail na poilis an rathad an dèidh dà uair de thìde.


text:
Rùnaire a' Chumhachd a' dol dha na h-Eileanan Siar
Thuirt Rùnaire a' Chumhachd ann an Riaghaltas Westminster, Greg Clark, gun tadhail e air na h-Eileanan Siar aig deireadh na h-ath-mhìos neo aig toiseach a' Mhàirt.
Tha co-chomhairleachadh a' dol an-dràsta 's Riaghaltas Westminster a' ceasnachadh am bu chòir dhaibh cumail orra a bhith a' toirt taic do chumhachd eileanach, 's iad air co-dhùnadh roimhe an taic aca do tuathan-gaoithe air tìr a stad.
Tha Ball nan Eilean Siar ann an Westminster, Aonghas Brianan MacNeìll, ag ràdh gum bu chòir dèiligeadh ri cumhachd eileanach ann an dòigh eadar-dhealaichte gus an lean an taic air a shon.
'S ann às deidh dhan cho-chomhairleachadh sin a thighinn gu ceann a thadhaileas Mgr Clark air na h-Eileanan.
Choinnich Aonghas Brianan MacNèill ri Mgr Clark an t-seachdain seo, 's chuir e fàilte air na gheall e dha.
"Aon de na rudan a dh'fhaodamaid a bhith meadhanach toilichte mu dheidhinn - gu bheil e deònach co-dhiù a dhol ann agus a bhith ag èisteachd".
Thuirt Mgr MacNèill gum bu chòir cuideam a chur air a' bhuannachd choimhearsnachd a tha an lùib chumhachd ath-nuadhachail anns na h-Eileanan Siar.


text:
Buannachdan an cois sgìrean MPA
Tha aithisg ùr ag ràdh gum biodh buannachdan eaconamach agus àrainneachail an lùib tuilleadh dìon a chur air na h-uisgeachan far chladaichean na h-Alba.
Fhuair an rannsachadh gum biodh dàibhearan agus luchd-iasgaich slaite deònach barrachd airgid a phàigheadh airson sgìrean le glèidhteachas làidir a chleachdadh.
Tha Riaghaltas na h-Alba a' beachdachadh air 32,000 mìle ceàrnagach den mhuir a dhìon, sgìrean mòra mu na h-Eileanan Siar agus na h-eileanan a-staigh nam measg.
Chaidh an rannachadh a dhèanamh le buidhinn de dh'oilthighean Bhreatannach, Oilthigh Obar Dheathain nam measg.
Bhathas airson na buannachdan eaconamach agus sòisealta a bhiodh an lùib Sgìrean Dìon Mara (MPA) a thomhais.
Chruinnich an luchd-rannsachaidh fianais bho dhàibhearan agus iasgairean slaite, agus tha iad a' tomhais gu bheil luach eadar £67m agus £117 sa bhliadhna an lùib nan uisgeachan far chosta na h-Alba an-dràsta.
Tha na dàibhearan agus iasgairean slaite ag ràdh gum biodh iad deònach 16% a bharrachd a phàigheadh ann an sgìrean far a bheil iasgach coimearsalta air a chuingealachadh, agus far a bheil dìon a bharrachd ga chur air fiadh-bheatha.
Chuir Comann Glèidhteachais na Mara fàilte air an aithisg, agus iad ag ràdh gum faodadh luach a bharrachd a bhith an lùib glèidhteachais mhara na tha an aithisg a' cumail a-mach, leis nach eil iomradh innte air seòladairean agus luchd-turais.
Tha iasgairean air draghan mòra a chur an cèill mu sgìrean MPA, agus iad ag ràdh gun toireadh iad droch bhuaidh air a' ghnìomhachas.
Tha dragh ann cuideachd gun cuireadh na sgìrean bacadh air leasachadh a' chumhachd ath-nuadhachail aig muir.


text:
Naidheachdan 11:00m
2 An Dàmhair 2013 Ùraichte aig Ùraichte aig
Co-labhairt nan Tòraidhean
Tha am Prìomhaire a' toirt co-labhairt nan Tòraidhean ann am Manchester gu ceann an-dràsta le òraid san dèan e dealbh de Bhreatainn mar thìr anns a bheil cothrom aig a h-uile duine. Tha Dàibhidh Camshron air a ràdh gu bheil e airson gluasad air adhart bho bhith a' sgioblachadh an dèidh sgrios nan Làbarach gu saoghal anns am bi soirbheachas do dhuine a tha deònach obair air a shon.
NHS Ghlaschu 's Chluaidh
Tha NHS Sgìre Ghlaschu 's Chluaidh fhathast a' strì ris an trioblaid choimpiutair a chuir maill air mòran de dh'obair ospadal na sgìre sin an-dè. Thuirt am Bòrd-Slàinte nach toir seo buaidh sam bith air cùisean èiginn no air feadhainn a tha a' faighinn chemotherapy airson aillse. Tha am Bòrd a' cur fios ge-tà, air feadhainn a bha ri dhol dhan ospadal an-diugh, ach nach urrainn a-niste leis nach bi seirbheisean a' feitheamh orra.
Bùthainnean Mòra
Dh'innis dhà de na bùthainnean as motha ann am Breatainn gun do rinn iad prothaid air a' chiad leth den bhliadhna ionmhais. Bha prothaid Sainsbury's suas 4%, agus Tesco 2%.
An Eadailt
Tha Prìomhaire na h-Eadailte, Enrico Letta, a' bruidhinn ris an t-Seanadh an-dràsta, 's e a' feuchainn ris an riaghaltas aige a shàbhaladh. Chaidh bhòt a ghairm an dèidh dhan t-seann Phrìomhaire, Silvio Berlusconi, am pàrtaidh PDL aige a tharraing a-mach às a' cho-bhanntachd riaghlaidh, an dèidh a dhiteadh airson foille.
Prìs an Dealain
Bidh cunntas dealain nas motha air mòran mhìltean sheann daoine, agus a' chompanaidh E.on, a' cur às do phrìs nas saoire a bha iad a' tabhainn air daoine a tha nas sine na 60. Thuirt E.on gur e riaghailtean ùra bho Ofgem, riaghladair a' ghnìomhachais, as coireach gum feum iad a' phrìs atharrachadh.
Stèiseanan Poilis
Tha dragh ann gum faodadh còrr is 60 stèisean poilis dùnadh dhan mhòr-shluagh, agus Poilis Alba ag amas air £650m a chùmhnadh. Air Ghàidhealtachd tha Beinn nam Fadhla, Tobar Mhoire, Gleann Comhann is Ulapul am measg na dh'fhaodadh an deasc aig aghaidh an stèisein a dhùnadh. Tha luchd-poileataics am measg na tha a' gearain gun dèanadh sin call air na sgìrean dùthchail.


text:
Air iomall na Roinn Eòrpa
Chuaigh mi gu Árainn Mhór far costa an Iar Dhún na nGall airson bruidhinn ri eileanaich air thoiseach air an taghadh Eòrpach.
Bhòtaidh muinntir Árainn Mhóir agus Thoraigh là ro dhuine sam bith ann am Poblachd na h-Èirinn gus dèanamh cinnteach gun ruig na bogsaichean-baileit tìr-mòr far an tèid an cunntadh.
Fhuair mi fearg leis a' chasg air iasgachd a' bhradain a chuir an riaghaltas ann am Baile Áth Cliath orra às dèidh dùbhlain bhon Choimisean Eòrpach.
A-mach air iomall na Roinn Eòrpa, 's ann iomallach a tha daoine a' faireachdainn.


text:
Gàidhlig san NHS
Chan eil mòran dhaoine air pàirt a ghabhail fhathast anns a' cho-chomhairleachadh mu phlana Gàidhlig Sheirbheis Nàiseanta na Slàinte ann an Alba.
Fo Achd na Gàidhlig tha e mar dhleastanas air an NHS ann an Alba, coltach ri buidhnean poblach eile, plana Gàidhlig a stèidheachadh.
Bidh am plana a' mìneachadh mar a thèid tuilleadh aire a thoirt dhan Ghàidhlig taobh a-staigh na seirbheis.
Molaidhean
Am measg nan gnothaichean ris a bheilear a' coimhead tha gun deadh faighneachd do dhaoine a tha a' sireadh obrach anns an NHS a bheil Gàidhlig aca.
Thathas cuideachd a' coimhead air na chosgadh e facail Ghàidhlig a chur air èididhean an luchd-obrach, agus a' beachdachadh air soidhnichean Gàidhlig a chur an sàs.
Bidh aca ris na h-amasan a chuireas iad romhpa a choileanadh ro 2017.
Bha dùil gun tigeadh an co-chomhairleachadh gu ceann air 5mh am Màirt, ach chaidh an ceann-là sin a chur air ais seachdain airson tuilleadh ùine a thoirt do dhaoine am beachdan a thoirt seachad.


text:
Naidheachdan 11:00m
17 An Giblean 2012 Ùraichte aig Ùraichte aig
Nirribhidh
Thuirt Anders Brevik, an duine a tha fo chasaid gun do mharbh e 77 duine ann an Nirribhidh san Iuchair an-uiridh, gun do rinn esan an ionnsaigh as motha air an Roinn Eòrpa bhon a bha an darna cogadh ann. Air an darna leth den chùirt-lagh ann an Oslo chaidh e as àicheadh gu bheil e às a chiall agus gur e murtair cloinne a bh'ann. Agus beagan na bu traithe chaidh fear de na britheamhan a chur far a' phanal an-dèidh dha tighinn am follais gun do sgrìobh esan air làrach-lìn soisealta gum bu chòir Breivik a chur gu bàs.
Ceartas
Chaidh sreath mholaidhean fhoillseachadh an-diugh mun dòigh sa bheil siostam ceartas na h-Alba a' dèiligeadh ri boireannaich. Tha Elish Angiolini, a bha na h-Àrd Neach Tagraidh, air a bhith os cionn coimisean a rinn rannsachadh an-dèidh dragh mun àireamh mhòr de bhoireannaich a th'anns a' phrìosan. Thuirt an coimisean gum bu chòir prìosan bhoireannach Cornton Vale ann an Sruighlea, an aon phrìosan bhoireannach ann an Alba, a leagail agus ionad ùr a chur na àite. Chaidh an aithisg a thoirt do Mhinistear a' Cheartais, Coinneach MacAsgaill.
Atmhorachd
Bha àrdachadh, ris nach robh dùil, ann am prìomh reit na h-atmhorachd agus tha e coltach gur e àrdachadh ann am prìsean bidh a bu mhotha a bu choireach. Thuirt Oifis an Staitistig Nàiseanta gun deach prìs aodach, brogan agus stuthan eile suas cuideachd. Chaidh an Clàr Ceannaich, an CPI, suas gu 3.5% sa Mhàirt bho 3.4% sa Ghearran. Thuit an Clàr Reic, an RPI, ge-tà bho 3.7% gu 3.6%.
Qatada
Tha dùil gun innis Rùnaire na Dùthcha, Theresa May, feasgar an-diugh nach dèan an Riaghaltas ath-thagradh an aghaidh riaghladh cùirt Eòrpaich nach fhaod Breatainn an clèireach radaigeach, Abu Qatada, a thilleadh a Iordan le dragh ann gun dèan na h-ùghdarrasan an sin droch dhìol air. Tha dùil, an àite sin, gun tòisich an riaghaltas air oidhirp ùr anns na cùirtean air Qatada a chur a-mach às an dùthaich seo.
Mitsui
Cheannaich companaidh à Iapan, Mitsui, an ceathramh cuid den chompanaidh Global Energy, leis abheil gàrradh Bhàgh an Eige air Taobh Sear Rois. Thuirt Global Energy gun cuidich an t-airgead iad gu ruige làrach Bhàgh an Eige a leasachadh airson obair na h-ola agus cumhachd ath-nuadhachail, le dùil ri tuilleadh obraichean cuideachd.
Poileas
Tha Rùnaire a' Cheartais, Coinneach MacAsgaiIl, a' bruidhinn ri co-labhairt bhliadhnail Caidreachas Poileas na h-Alba anns an Aghaidh Mhòr an-diugh agus iad a' deasbad atharrachadh air structur seirbhis nam poileas ann an Alba. Tha Riaghaltas na h-Alba a' gluasad gu ruige ochd feachdan poileas na h-Alba a chur còmhla mar aon bhuidheann, fon ainm Seirbhis Poileas na h-Alba. Ach tha dragh air mòran ge-tà mun bhuaidh a bheireadh sin air an t-seirbheis, gu h-àraidh anns an sgìrean dùthchail.


text:
Alasdair MacCoinnich
B' e ceannaiche bhian a bha ann an Alasdair MacCoinnich, a' chiad duine Eòrpach a shiubhail thairis air Tir-mòr Ameireaga a Tuath agus a ràinig an Cuan Sèimh.
Rugadh e an, neo faisg air, Steornabhagh, Eilean Leòdhais an 1764. Às dèidh bàs a mhàthar an 1774 chaidh e còmhla ri athair gu Eabhraig Nuadh. Nuair a thòisich an t-Ar-a-mach Aimearaganach ann an 1775, chaidh athair Alasdair, a bha air a bhith na oifigeach airson Rìgh Deòrsa ann an Arm Bhreatainn rè Bhliadhna Theàrlaich, dhan Arm Dearg a-rithist agus chuireadh Alasdair fhèin tuath gu Canada. Ghabh e an sàs ann am malairt nam bian gun e ach còig bliadhna deug. Chuir e suim anns na bh' aig na h-Innseanaich ri ràdh mu chumadh na tìre anns an àirde an ear-thuath agus an 1789, aois còig bliadhna fichead, bha e os cionn iomairt a bha a' miannachadh slighe a lorg bho Chanada, nach robh ach na dùthaich bheag aig an am sin ach mun taobh sear, an iar dhan Chuan Sèimh.
Cha do shoirbhich leis an sgrìob a rinn e an 1789. Lorg e ceann aibhne a bha a' ruith an iar a mach à Loch Slèibh Mòr, ach cha do lean i ach dhan Cuan Argtach. (an-diugh 's e Abhainn MhicCoinnich a chanar ris an abhainn seo).
Dh'fheuch MacCoinnich a-rithist an 1793, 's e a' fàgail Fort Fork air 9 an Cèitein. An turas seo lorg e beàrn sna Rockies agus ràinig a sgioba cladach a' Chuain Shèimh air 22 Iuchar 1793.[1]
Thill MacCoinnich a dh'Alba na sheann aois. Chaochail e an 1820 agus chaidh a thìodhlacadh ann an Abhach, san Eilean Dubh.
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Fionnlagh MacLeòid, Alasdair MacChoinnich ann an Canada, Steòrnabhagh: Acair, 1991, ISBN 0-86152-843-3


text:
- TIOTAL
- Agallamh le Mairead Bochel air àm briseadh a-mach a' chogaidh
- EXTERNAL ID
- WD_HF01_TRACK02_BOCHEL
- SIORRACHD/PARRAIST
- SIORRACHD NARANN: Inbhir Narann
- DEIT
- 2005
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Margaret Bochel
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 3182
- KEYWORDS
- An Dara Cogadh
An Dàrna Cogadh
uèirleas
rèidio
claistinneach
Tha cùnntas aig Mairead Bochel air Là na Sàbaid, 3s Sultainn 1939.
Am b' urrainn dhuibh innse dhomh càit an robh sibh nuair a thòisich an Dàrna Cogadh agus dè bha sibh a' dèanamh?
Uill, 's e Là na Sàbaid a bh' ann, tha cuimhn' agam. Bha mi dìreach air tionndadh còig-deug san Lùnastal a' bhliadhna sin agus 's e an treas là den t-Sultainn a bh'ann, an là a thòisich an cogadh - mar is cuimhne leam - an 1939. Bha sinn aig an taigh - 's e Là na Sàbaid a bh' ann mar a thuirt mi, agus bha sinn uile a' dèanamh deiseil airson a dhol dhan eaglais. Uill, bha dithis, triùir chlann na mo theaghlach-sa: bràthair nas sine agus bràthair nas òige agus bha mise eadar an dithis ann an aois. Agus bha fios againn gu robh rud cudromach gu bhith air aithris air an rèidio agus dh'fhoighnich sinn am b' urrainn dhuinn fuireach aig an taigh an àite a dhol dhan eaglais. Ach thuirt ar pàrantan, 'Chan fhaod. Feumaidh sibh a dhol dhan eaglais.' Ach dh'fhuirich iadsan aig an taigh. Agus bha ùidh mhòr againn ann a bhith a' cluinntinn na h-òraid oir bha fios againn gur e èigheachd cogaidh aig Mgr Chamberlain a bha gu bhith ann. Mar sin thog sinn oirnn dhan eaglais agus bha sinn aig an eaglais, agus san Sgoil Shàbaid cuideachd, tha mi creids' oir bha e a' leantainn àm na h-eaglais sna làithean ud. Agus an uairsin nuair a thàinig sinn dhachaigh chuala sinn an naigheachd. Agus bha eagal mòr, mòr oirnn uile nuair a chuala sinn e. Tha cuimhn agam gu robh eagal mòr orm air dè thachradh, oir bha fios againn mu Hitler, ar nàmhaid, agus cho dona 's a bha e.
Chaidh an t-agallamh seo a chlàradh mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005 ann am Bun-sgoil Rosebank, Inbhir Narann.


text:
Mod o esbadh collata doniter he & fostog do beith air
p.64tobuir clisteri, no gaoithi meala do; & da mbia an biadh ar snamh isin gaile, dentur sgeathrach do, & na caited biad no co ndilega in imurchaid & na tobuir brig isin fiabras ann sin, & dentur an gaile do comfurtacht, innus co ndilegtur an imurcach. Mad lagthac an medon curtur sugh mormont, is e te, ar bel an gaile, & tobuir biadha sodilegtha do, rachas cum fuachta maille cinel sdipcidachta, mar ata ros & nutmuic guna cosmailius. Mod o gorta tic an t-adbur tobuir biada do, & co h-airighi modh he linn ruadh bis cintac no bis tresi and, oir ni fuilngit siad aoncuid do denumh . Madh o nescoid doniter an cuis so, 1eighister na nescoidi, mar ata a trachtadh na nescoididh. Et is amlaid dleghus ailemain bidh & dighi lucht na fiabras so beith ac dul cum fuachta & cum fliuchaidechta a n-egmuis an trath doniter o imurcach bidh do caithimh.


text:
LEARNGAELIC WITH AN LÀ LEARNGAELIC LEIS AN LÀ
- Gaelic text Teacsa Gàidhlig
- English text Teacsa Beurla
- Gaelic & English text Teacsa Gàidhlig & Beurla
- Vocabulary Briathrachas
Am Prionnsa Teàrlach a’ tadhal air na h-Eileanan Siar (18/10/2016)
[Màiri Rodgers – Preseantair] Nis a’ gluasad gu sgeulachdan beaga nas fhaisg air làimh agus abair thusa gu robh latha sònraichte aca aig a’ Mhòd ann an Steòrnabhagh an-diugh. Tha Dòmhnall MacLaomainn a’ feitheamh airson tuilleadh innse dhuinn – a Dhòmhnaill.
[Dòmhnall MacLaomainn – Neach-aithris] Mòran taing a Mhàiri agus fàilte oirbh uile gu Steòrnabhagh, far a bheil Mòd na Cloinne a’ tighinn gu crìoch agus fiughair ga dhèanamh ri Mòd nan Inbheach, a tha tòiseachadh a-màireach. Nise, chan e annas a th’ ann dhan Mhòd buill den teaghlach Rìoghail nochdadh bho àm gu àm. An-diugh, b’e am Prionnsa Teàrlach a bha air aoigheachd, ’s e toirt seachad duais Neach-ionnsachaidh na Bliadhna agus chaidh e cuideachd a chèilidh air taigh-staile Na Hearadh.
[Dòmhnall MacLaomainn – Neach-aithris] ‘S e fàilte bhlàth a fhuair am Prionnsa an-diugh ann an Steòrnabhagh, ’s e coinneachadh ri comataidh ionadail a’ chomainn, ag èisteachd ri seinneadairean òga, a’ toirt seachad duaisean agus a’ gearradh cèic a bha comharrachadh 125 bliadhna bho chaidh An Comunn Gàidhealach a stèidheachadh. Bha sgeulachd Carmine Colajezzi, Neach-ionnsachaidh na Bliadhna, na iongnadh dha.
[Carmine Colajezzi] Dà bhliadhna air ais, as t-samhradh, an 2014, bha mi anns na h-Eileanan an Iar. Fhad ‘s a bha mi a’ campachadh chuir mi dà sheachdain seachad ann an sin. Agus chòrd an t-àite rium agus an cultar agus sna daoine agus ’s ann an sin a chuala mi a’ Ghàidhlig sa chiad dol a-mach. Agus bha mi ag obair ann an Glaschu aig an àm sin agus nuair a thill mi a Ghlaschu bha mi airson an ceangal ris na h-eileanan a chumail beò agus ’s ann air sgàth sin a thòisich mi air clasaichean Gàidhlig.
[Dòmhnall MacLaomainn – Neach-aithris] Às dèidh coinneachadh ri Carmine, bha gu leòr ri fhaicinn fhathast. B’ e buidheann de dhannsairean Gàidhealach an rud mu dheireadh a chunnaic e mus deach a thoirt chun an heiliocoptar aige dha na Hearadh, far an robh Ruaraidh Rothach a’ feitheamh.
[Ruaraidh Rothach – Neach-aithris] Ràinig am Prionnsa na Hearadh aig leth uair às dèidh meadhan-latha airson fosgladh oifigeil Taigh-staile na Hearadh. Choinnich e ri luchd-obrach agus muinntir an àite a bha air cuireadh fhaighinn. Ga thoirt timcheall bha Coinneach MacIlleathain, a tha os cionn sgioba nan staillearean.
[Coinneach MacIlleathain] Dìreach sheall sinn dha an spiorad, mar a bha sinn ga chruthachadh, sheall sinn dha an draft a tha sinn a’ toirt dha na croitearan, ’s sheall sinn dha an sugar kelp, an rud annasach a tha anns an gin againn agus bha e gu math fiosrach e fhèin mu dheidhinn a’ ghnothaich, chan e seo a’ chiad taigh-staile anns an robh e.
[Ruaraidh Rothach – Neach-aithris] Fhuair am Prionnsa tocasaid de uisge-beatha na Hearadh mar tiodhlac. Nuair a bhios an t-uisge-beatha sin aig ìre, thèid a chur ann am botail agus a reic. Thèid an t-airgead gu carthannas Urras a’ Phrionnsa.
[Ruaraidh Rothach – Neach-aithris] Tha cuairt a’ Phrionnsa a’ teannadh gu crìoch ach cha bhi e deiseil gus am faigh e air an tocasaid aige a dhùnadh agus blasad fheuchainn de dh’ uisge-beatha na Hearadh.
[Ruaraidh Rothach – Neach-aithris] Às dèidh dha an tocasaid aige a dhùnadh, fhuair am prionnsa drùthag bheag dhan spiorad ùr. Ach dè shaoil e dheth?
[Coinneach MacIlleathain] Uill shaoil e gun robh e glè mhath. Shaoil e gun robh e uabhasach làidir a chionn tha e tighinn a-mach às an staile aig cha mhòr 40% proof. Mar sin thuirt e gun deach e shuas a shròin rud beag. Ach chòrd an drama ris, thuirt e gu robh e uabhasach complex agus tha sin a’ còrdadh ruinne.
[Ruaraidh Rothach – Neach-aithris] Tha Taigh-staile na Hearadh air cliù a chosnadh mar-thà airson an gin aca agus feallsanachd taigh-staile sòisealta a tha gan stiùireadh. Ach dè feum a nì an comharrachadh rìoghail seo dhan ghnìomhachas anns an àm ri teachd?
[Coinneach MacIlleathain] Nì e feum mhòr, bidh e sealltainn nach e dìreach rud beag a th’ annainn, fhios agad. ’S e àite gu math cudromach a th’ ann dha na h-eileanan air sàillibh gun tàinig e choimhead oirnn.
[Dòmhnall MacLaomainn – Neach-aithris] Ruaraidh Rothach leis an aithris ud ’s a h-uile coltas ann gun do chòrd uisge-beatha na Hearadh ris a’ Phrionnsa.
Prince Charles visits the Western Isles
[Màiri Rodgers – Presenter] Now moving on to stories closer to home and what a special day they had at the Mod in Stornoway today. Donald Lamont awaits to tell us more – Donald.
[Donald Lamont – Reporter] Many thanks Màiri and welcome everyone to Stornoway, where the Children’s Mod is coming to a close and people are looking forward to the Adult’s Mod, which begins tomorrow. Now, it’s not unusual for members of the Royal Family to appear at the Mod from time to time. Today, Prince Charles was the guest , he was presenting the award for Learner of the Year and he also went to visit the Isle of Harris Distillery.
[Donald Lamont – Reporter] It was a warm welcome the Prince received in Stornoway today, as he met the local committee of An Comunn, listened to young singers, presented awards and cut the cake to celebrate 125 years since An Comunn Gàidhealach was set up. He was amazed by Carmine Colajezzi’s story, Gaelic Learner of the Year.
[Carmine Colajezzi] Two years ago, in summer 2014, I was in the Western Isles. While I was camping I spent two weeks there. I really enjoyed the place, the culture and the people and that’s where I first heard Gaelic. I was working in Glasgow at the time and when I returned I wanted to keep my connection to the islands alive and it’s because of that I began to take Gaelic classes.
[Donald Lamont – Reporter] After meeting Carmine, there was plenty yet to see. The last thing he saw was a group of highland dancers, before he was taken to his helicopter to Harris, where Roddy Munro was waiting.
[Roddy Munro – Reporter] The Prince arrived in Harris at half past midday for the official opening of the Isle of Harris Distillery. He met with staff and locals who had been invited. Showing him round was Kenneth MacLean, who leads the team of distillers.
[Kenneth MacLean] We just showed him the spirit, how we make it, the draft we give the crofters and we showed him the sugar kelp, the unusual ingredient in our gin. He was very knowledgeable about the process, this isn’t the first distillery he’s been in.
[Roddy Munro – Reporter] The Prince received a large cask of Isle of Harris whisky as a gift. When the whisky has aged, it will be put in bottles and sold. The money will go to the Prince’s Trust charity.
[Roddy Munro – Reporter] The Prince’s visit is coming to an end but it won’t finish until he seals his cask and has a taste of the Isle of Harris whisky.
[Roddy Munro – Reporter] After sealing his cask, the prince got to taste a little drop of the new spirit. But what did he think of it?
[Kenneth MacLean] Well he thought it was quite good. He thought it was very strong as it’s come out of the still at almost 40% proof. Therefore he said it went up his nose a little. But he enjoyed the dram, he said it was very complex and we are pleased with that.
[Roddy Munro – Reporter] The Isle of Harris Distillery has earned a good reputation already for their gin and their social distillery philosophy. But what difference will this royal approval make to the business in the future?
[Kenneth MacLean] It will make a huge difference, it will show that we’re not just a small business, you know. It’s an important place now on the islands because he came to visit us.
[Donald Lamont] Roddy Munro with that report and there’s every sign that the Prince enjoyed the Isle of Harris whisky.
Am Prionnsa Teàrlach a’ tadhal air na h-Eileanan Siar
(Prince Charles visits the Western Isles)
CuideachadhHow to use this site
Tha Learn Gaelic le An Là ag amas air luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig a tha, le beagan misneachd, deiseil airson ceum air adhart a ghabhail. Tha an t-susbaint freagarrach dhan h-uile neach-ionnsachaidh, ach bidh e nas cuideachaile do dhaoine a tha seachad air an ìre Tòiseachaidh.Learn Gaelic with An Là is aimed at learners who have already gained some confidence in Gaelic and want to take their learning to the next level. The material is suitable for all learners, but those who have progressed beyond the Beginner level will find this section particularly useful.
Bidh sinn a’ cur sgeulachdan bhon phrògram BBC An Là beò gach seachdain, le tar-sgrìobhadh Gàidhlig is eadar-theangachadh Beurla. Bidh dath an teacsa ag atharrachadh nuair a thèid facal a chluich. ‘S urrainnear cliogadh air facal sònraichte agus cluichidh am bhidio bhon sin a-mach. Dh’fhaodadh gum biodh seo cuideachail dha luchd-ionnsachaidh airson fuaimneachadh a dhearbhadh. Stories from the BBC ALBA Gaelic news programme "An Là" are uploaded on a weekly basis, with a Gaelic transcript and an English translation. As each Gaelic word is spoken, the accompanying text changes colour. Individual words can be selected with a simple click and the video will play from that point onwards. Learners may find this useful for checking pronunciation.
Bidh gach paragraf Gàidhlig a’ gluasad ri linn na h-aithris, ach faodar cuideachd na bàraichean-sgrolaidh a ghluasad gu earrann shònraichte den aithris.Each Gaelic paragraph automatically scrolls in conjunction with the news report, but the manual scrolling bars can also be used to move the text to a particular section of the report.
Chithear an tar-sgrìobhadh Gàidhlig anns a’ chiad dol a-mach. Ach, gheibhear eadar-theangachadh Beurla den tar-sgrìobhadh le bhith a’ taghadh Beurla no Gàidhlig agus Beurla.The Gaelic transcript is shown by default. However, you can see a translation of the transcript by selecting the English or Gaelic and English tabs.
Tha briathrachas cuideachd ri fhaotainn, le faidhlichean fuaim Gàidhlig na chois. Tha a’ bhriathrachas air a thaghadh bhon aithris fhèin, le measgachadh leithid ainmean-àite, briathrachas naidheachd, gnathasan-cainnt is abairtean. Key vocabulary is also provided, with accompanying Gaelic audio. This is a selected from the vocabulary contained in the news report and may include a selection of place names, news terminology, useful colloquialisms and phrases.
Tha luchd-leasachaidh an làraich a’ moladh gun tèid am brabhsair-lìn as ùire a chleachdadh airson an t-susbaint seo fhaicinn. Am measg nam brabhsairean ùra (saor an-asgaidh) as urrainnear a chleachdadh, tha Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer agus Safari.The developers of the site recommend that an up-to-date web browser is used to ensure the content displays to its optimum. Suitable browsers (which are free to use) include the latest versions of Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer and Safari.
Gheibhear an làraich seo air tablaidean is fònaichean-làimhe ach, a chionn ‘s gur e bhidiothan làn-sgrion a-mhàin a sheallas iPhone, bithear a’ cluich faidhle-fuaim seach bhidio.The site should work on mobile devices, but since iPhones will only show video full-screen and hide the transcript, we play an audio file instead of the video.
Credits
This site uses technology from jPlayer and Mozilla Popcorn, and builds on an idea and code developed by Mark Boas and associates at Happyworm.
All videos used are courtesy of BBC An Là and the British Broadcasting Corporation, who retain all rights to them.
Site design and coding by Sealgar Ltd.
Video, audio and transcripts provided by bbc.co.uk/alba.