c: text/html

text:
Na cleachdaichean gnìomhach
Seo liosta dhe na cleachdaichean a rinn gnìomh air choireigin am broinn an 30 latha mu dheireadh.
Chì thu an tionndadh dhen duilleag seo a tha san tasgadan 's a tha suas ri 9 uairean, 33 mionaid agus 56 diog a dh'aois, ma dh'fhaoidte.
- AddMore (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Ahonc (Deasbaireachd | mùthaidhean) [2 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Akerbeltz (Deasbaireachd | mùthaidhean) (rianaire) [29 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Antemister (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- B25es (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Caoimhin (Deasbaireachd | mùthaidhean) [19 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Claus Ableiter (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Comhachag-bheag (Deasbaireachd | mùthaidhean) [11 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- CommonsDelinker (Deasbaireachd | mùthaidhean) [9 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Conquistador (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Cycn (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Doc Taxon (Deasbaireachd | mùthaidhean) (rianaire) [70 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- DrDevilFX (Deasbaireachd | mùthaidhean) [3 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Eimhir (Deasbaireachd | mùthaidhean) [35 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Gaidhlig1 (Deasbaireachd | mùthaidhean) [4 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Holder (Deasbaireachd | mùthaidhean) [4 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Iain (Deasbaireachd | mùthaidhean) [2 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Italay90 (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- JakeWillis (Deasbaireachd | mùthaidhean) [5 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Kevin Scannell (Deasbaireachd | mùthaidhean) [3 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Kibi78704 (Deasbaireachd | mùthaidhean) [30 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Krd (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Leftcry (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- MacRusgail (Deasbaireachd | mùthaidhean) [271 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- MediaWiki message delivery (Deasbaireachd | mùthaidhean) (bot) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Michealt (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Mionntan (Deasbaireachd | mùthaidhean) [2 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Moeng (Deasbaireachd | mùthaidhean) [3 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- MoiraMoira (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Pathoschild (Deasbaireachd | mùthaidhean) [13 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Pne (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Sectori (Deasbaireachd | mùthaidhean) [17 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- SeoMac (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Sionnach (Deasbaireachd | mùthaidhean) (biùrocrat, rianaire) [360 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- T.seppelt (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- TaxonBot (Deasbaireachd | mùthaidhean) (bot, rianaire) [10,297 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Thisissusanbell (Deasbaireachd | mùthaidhean) [148 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Vogone (Deasbaireachd | mùthaidhean) [2 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Wieralee (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Xqbot (Deasbaireachd | mùthaidhean) (bot) [23 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
A RÈIR na h-iris Classic Rock, ’s e th’ anns an t-seinneadair, cluicheadair giotàir agus sgrìobhadair òrain Ameireaganach Dan Baird ach “am mac dìolain aig Keith Richards is Francis Rossi”.
’S e tuairisgeul gu math iomchaidh a tha seo, mar a chuala an luchd-èisteachd ann an ABC Ghlaschu Diciadain, oir tha ceòl Mhic a’ Bhàird gu math coltach ri Status Quo is na Stones le gu leòr AC/DC is Lynyrd Skynyrd sa mheasgachadh cuideachd.
Às dèidh soirbheas nach bu bheag leis na Georgia Satellites anns na 80an le òrain mar Battleship Chains is Keep your Hands to Yourself, dh’fhàg Baird an còmhlan ann an 1990 gus a cheòl fhèin a dhèanamh, a’ tòiseachadh leis a’ chlàr chlasaigeach Love Songs for the Hearing Impaired.
’S e roc cruaidh loma làn blues is bùgaidh le boinneag bheag de country a th’ aig Baird agus ged a tha daoine gu leòr ris a’ ghnè ciùil seo, ’s e glè bheag a tha cho math air ris-san. ’S e càileachd nan òran a nì an t-eadar-dhealachadh. Tha a chuid òrain trom ach ceòlmhor binn agus tha sgeulachd bheag snog anns gach fear aca, bho ghaol is gràmar (I Love you Period) gu deugairean a tha teicheadh bho bheatha a’ bhaile bhig ann an Kentucky (Julie and Lucky). Eu-coltach ri tòrr rocairean, tha Baird math air òrain shlaodach a sgrìobhadh cuideachd, mar Two for Tuesday.
A bharrachd air na h-òrain seo, chualas gu leòr bho na Georgia Satellites, a’ gabhail a-steach Keep your Hands to Yourself agus Railroad Steel agus measgachadh de phuirt bho na clàran solo is bhon chlàr ùr aig Dan Baird & Homemade Sin. Bha covers ann a bharrachd, nam measg The Mighty Quinn aig Dylan agus Don’t Pass Me By leis na Beatles, an dà chuid ann an stoidhle bùgaidh cho fada air falbh bho Dylan agus Lennon/McCartney sa ghabhas.
Còmhla ri Baird tha Warner E Hodges (giotàr), Mauro Magellan (drumaichean) agus Keith Christopher (beus), sgioba cho tàlanta sa chunnacas riamh air àrd-ùrlar. Tha Dan Baird is Homemade Sin cho teann mar chòmhlan is cho eòlach air an stoidhle aig càch a chèile is gu bheil tòrr improvisation a’ dol, rud nach fhaicear tric gu leòr sna làithean seo.
Ged a bha na h-òrain uile math, ’s e “ceapaire-òrain” a’ tòiseachadh is a’ crìochnachadh le Sheila agus le Gimme Some Lovin agus Do You Wanna Dance sa mheadhan. ’S e roc is roll a bha an luchd-èisteachd ag iarraidh agus is e sin a fhuair iad.


text:
Dàil air seirbehis-adhair ri linn mearachd thèarainneachd
Chaidh dàil air seirbheis-adhair eadar Steòrnabhagh, Inbhir Nis agus Dùn Èideann Dimàirt an dèidh dha tighinn am follais gun d'fhuair aon fhear den luchd-siubhail air a' phlèana gun a dhol tron t-siostam thèarainnteachd.
Bha am plèana gus falbh à Steòrnabhagh nuair a chaidh stad air, agus b'fheudar dhan a h-uile duine a bha air bòrd tighinn dheth agus a dhol ro dheuchainn tèarainnteachd a-rithist.
Thuirt Puirt-Adhair na Gàidhealtachd 's nan Eilean gu bheil iad a' rannsachadh na cùise.


text:
Dh’aithris mi air Rathad-iarainn Epping Ongar sa bhloga mu dheireadh agam. Bhuail e orm às dèidh làimh gu bheil ceangal laidir ann eadar an loidhne sin agus luchd na Gàidhlig ann an Lunnainn.
Bho chionn ceud bliadhna no mar sin, bhiodh Eòin Baistidh a’ baisteadh luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig ann an Coille Epping aig ceann an Central Line.* Eòin baistiche? Seadh! Chan e am fear air a bheil sinn eòlach on Bhìoball ach fear air an robh Eòghann MacDhòmhnaill. Bidh sibh gu math eòlach air an ainm eile a bh’ air– Edward Dwelly. Mar sin, chan e fear na Fìrinn a bh’ ann ach fear an Fhaclair!
Dè bha e ris? A rèir coltais, bhiodh e a’ baisteadh luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig le ainmean Gàidhlig ann an cuirmean ann an Coille Epping às dèidh dhaibh ìre a ruighinn anns a’ chànan. Chuala mi an sgeulachd seo bho mo dheagh charaid, an sàr ghaisgeach am Proif Coinneach MacFhonghuin a fhuair an sgeulachd bho phàipear a rinn am Proif Uilleam MacGiIllIosa – an t-ogha aig Liam MacGillIosa a bha an sàs gu mòr ann an coimhearsnachd Ghàidhlig Lunnainn aig an aon àm ri Dwelly.
Chan eil mi cho cinnteach ri cinnteach carson a rinn Dwelly seo ach tha beachd agam agus aig Ken gun robh e a’ feuchainn ri ceist a tha fhathast aig luchd-ionnsachaidh fhuasgladh. Rinn mi PhD mu luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig (tha an leabhar ri fhaighinn fhathast ann am bargain bin faisg ort!) agus tha mi gu math eòlach air a’ cheist seo.
Seo a’ cheist – ma thòiseachas tu air Gàidhlig ionnsachadh, ‘s e neach-ionnsachaidh a th’ annad, ach dè a th’ annad mas e is gun ionnsaich thu a’ Ghàidhlig gu fileanta? Bidh cuid a’ cur “neach-ionnsachaidh” ort ge b’ e cho fileanta sa dh’fhàsas tu.
Ma tha deas-ghnàth inntrigidh (initiation rite) ann gu coimhearsnachd na Gàidhlig – bho bhith nad neach-ionnsachaidh gu nad neach-labhairt Gàidhlig. (No fiù’s nad Ghàidheil?) Bheir seo nadar de “dhùnadh” dhut agus an uair sin, tha fèin-aithne ùr agad mar fhileantach na Gàidhlig.
Chan eil fhios agam dè na h-ainmean a bheireadh Dwelly don luchd-ionnsachaidh ùr– am biodh e dìreach a’ cur cruth Gàidhlig air an ainmean no am biodh iad a’ cruthachadh ainmean ùra dhaibh – rudeigin mar na h-ainmean a bh’ aig na daoine aig an Fhèis san leabhar an Beál Bocht (The great Gaelic Feis at Coirce Dorcha) no mar na h-ainmean sgoinneil aig na bàird aig Gorsedh Kernow.
B’ àbhaist do Choinneach a bhith a’ teagasg cùrsaichean samhraidh aig Colaiste Wansfell ann an Epping Forest ann an Essex agus bhiodh esan a’ baisteadh an luchd-ionnsachaidh san aon dòigh. Bhiodh e ga dhèanamh ann an dòigh spòrsail, a’ leughadh a-mach piosan èibhinn às a’ Bheál Bhocht agus bhiodh e an uair sin a’ toirt dhaibh ainm Gàidhlig – an rud as fhaisg a b’ urrainn dha lorg air an ainm Beurla aca. Mar a tha e ag ràdh sa Bhìoball:
Agus chaidh a-mach da ionnsaigh tìr Essex agus luchd-àitheachaidh Lunnainn, agus bhaisteadh leis iad uile ann an Coille Epping, ag aithneachadh an cuid adhartais sa Ghàidhlig. Agus bha Coinneach air èideadh le fionnadh chàmhal, agus crios leathair ma leasraidh; agus bu bhiadh dha lòcust agus mìl fhiadhaich. (Marcus 1:5,6).
Chan fhaca mi dad mar sin nuair a bha mi fhèin ann an Epping is Ongar ach chanainn gur e deagh bheachd a bhiodh ann: seòrsa ceumanachadh airson luchd-ionnsachaidh gus innse dhaibh gur e pàirt den choimhearsnachd Ghàidhlig a th’ annta agus gu bheil an cànan LEOTHA a bharrachd air ACA! Dh’fhaodadh seo a bhith ann an coille no fiù’s aig tachartas ann an talla àbhaisteach!
NOTA:
Às dèidh dhomh seo a phòstadh, Fhuair mi a-mach bho Choinneach gun robh cuid den fhiosrachadh agam ceàrr. Seo na thuirt e:
B’e Liam MacIll’Iosa, na sheanair don Prof Uilleam MacIll’Iosa a bha an duine a rinn am baisteadh. B’abhaist dha turasan-coiseachd a chur air bonn airson Comunn na Gaidhlig an Lunnainn ann an Coille Epping agus air na turasan seo b’abhaist dha seirbheis-baistidh a’ stiuireadh airson luchd-ionnsachaidh a rachadh fileantach. B’ann mar sin a’n d’fhuair Eideard Dwelly ‘ainm Gaidhlig mar Eòghann MacDhomhnaill.
Bha mi a’ deanamh an aon rud aig Colaisde Wansfell, far an robh mi a’ cur air doigh cursaichean Gaidhlig deireadh seachdanail da uair ‘sa bhliadhna eadar 1978-2005. Bha Colaisde Wansfell ann Theydon Bois (aon stad roimh Epping) aig oir Coille Epping, agus faisg air Ambresbury Banks, seann daingeanach Ceilteach anns a’ choille. (Far an robh Boudicca a’ campachadh mus do chur I Lunnainn na loisg.)
Taing Mhòr airson mo chumail ceart a Choinnich!
Alasdair
*Cha deach an Central Line fhosgladh gu 1900 is mar sin, dh’fhaodte nach robh i ann aig an àm, ach sin sgeulachd eile!


text:
1979
MCMLXXIX
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1 am Màrt - Thaghagh na h-Albannaich sgaoileadh-cumhachd, ach stad Westminster e.
- Bhuannaich Odysseas Elytis an Duais Nobel ann an Litreachas.
- Chaidh Jura a stèidheachadh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 21 an Giblean - James McAvoy, actair Albannach.
- 21 an Damhair - Fernanda Erlanger Rodrigues, ann an Rio de Janeiro. Actair à Braisil.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 2 an Gearran - Sid Vicious, ann an Eabhraig Nuadh. Ceòladair à Sasainn.
- 11 an t-Ògmhios - John Wayne, ann an Los Angeles. Actair às na Stàitean Aonaichte.
- 3 an Lùnasdal - Bertil Ohlin, ann an Stockholm. Eaconamaiche às An t-Suain.
- 13 an t-Sultain - Carlos Vieco Ortiz, ann am Medellín. Ceòladair à Coloimbia.
- 7 an Dùbhlachd - Cecilia Payne-Gaposchkin, neach-saidheans agus reuladair (br.1900)


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Òran air a sgrìobhadh le: Murdani Ceanadach agus air a sheinn le: Murdani Ceanadach.
This is a song written by: Murdani Ceanadach and sung by: Murdani Ceanadach.
'S gu duda dh'fhàg mise aig iasgach an earbaill?
Mi fasgadh na Cuileag an uchd Loch an Inbhir
Duda dh'fhàg mise aig iasgach an earbaill?
'Sann air oidhche na Sàbaid a bhòrdaich mi 'm bàt' seo
Ach fois dhomh no tàmh cha robh idir ri lorg dhomh.
'S ann air cùl an dà reug gu robh 'm bodach ag èigheach
"Nach leum thu gu tìr 's gu leig sinn air falbh i!"
'S a-mach man an t-solas gun d'fhuair sinn i dona
Bha breeze ann bhon ear-thuath dol a-null Loch an Inbhir.
'S tha bucas air bòrd innt' tro faod thu bhith còmhradh
Cha d'fhuair mi air eòlas, tha orders gun fhalbh air.
'S an àm dhuinn bhith 'g èirigh bidh Loddle ag èigheach
"Mur a dèan sibh rium èisteachd caillidh mi an dearg oir.”
'S bidh Kenny is Calum a' leughadh na nobhails
Na shìneadh air uilinn gum bi Seonaidh Tholastaidh.
'S nuair a thèid mi dhan leabaidh 's a steach fon a' phlaide
Cha bhi mi innt' fada gun tilg i air falbh mi.
'S gu faic sibh Calum Shandaidh a-mach as an Tiompan
A' togail na boulders moch agus anmoch.
Bidh balaich Bhail' Ailean 's iad thall man an t-Sagart
'S man a faigh iad an cuilean gun tog iad a' saoidhean.
Gu faic sibh Iain Angaidh a-staigh air a' loidhne
Tha timcheall na Maighdeann shuas mu th-òb Chalboist
'S tha bàta Mombasa a-nise tighinn dhachaidh
Le cruinn ùra gheala 's le sgioba nach fhalbh aist'
'S gum bi balaich a Beàrnaraigh a' mionnan gu làidir
Nuair fhuair iad an àrd i 's gu càil ac' ach cearban.
'S bha Puss 's e cho dàna e fhèin 's Dòmhnall na h-Àrda
Dol timcheall na Càbaig, chuir e màs dhan an t-salchair.
Tuilleadh Fiosrachaidh
Tha an tuilleadh fiosrachaidh mu Mhurdani Mast agus a chuid òrain ri fhaighinn san leabhar The Voice of the Bard le Timothy Neat agus Iain Mac Aonghais, air fhoillseachadh le Canongate an Dùn Èideann an 1999.
Rugadh Murdoch Daniel Ceanadach, Murdani Mast, ann an 1926 ann am Marabhaig an sgìre nan Loch, Leòdhas. Bha a dhithis phàrantan bho na Lochan agus ...Fiosrachadh air Murdani Ceanadach / Learn more about Murdani Ceanadach
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Òran air a sgrìobhadh le: Uilleam Ros agus air a sheinn le: na sradagan agus Tormod MacArtair.
This is a song written by: Uilleam Ros and sung by: na sradagan and Tormod MacArtair.
Feasgar Luain is mi air chuairt,
Gun cualas fuaim nach b' fhuathach leam:
Ceòl nan teud gu h-òrdail rèidh
Is còisir da rèir os a chionn;
Thuit mi 'n caochladh leis an iongnadh
Dh'aisig mo smaointean a-null,
'S chuir mi 'n cèill gun imichinn cèin
Lem aigne fhèin 's e co-streup rium.
Chaidh mi steach an ceann na còisridh
An robh òl is ceòl is danns,
Rìbhinnean is fleasgaich òga
'S iad an òrdugh grinn gun mheang;
Dhearcas fa leth air na h-òighean
Le rosg fòil a-null 's a-nall;
'S ghlacadh mo chridhe 's mo shùil còmhla,
'S rinn an gaol mo leòn air ball.
Dhiùc mar aingeal ma mo choinneimh
'N ainnir òg bu ghlaine snuadh;
Seang-shlios fallain air bhlàth canaich,
No mar an eal' air a' chuan;
Sùil ghorm, mheallach, fo chaol-mhala
'S caoin a sheallas 'g amharc uath',
Beul tlàth, tairis, gun ghnè smalain
Dhan gnàth carthannachd gun uaill.
Mar ghath grèin' am madainn Chèitein,
Gun mheath i mo lèirsinn shùl,
'S i ceumadh ùrlair, gu rèidh iompaidh,
Do rèir pungannan a' chiùil:
Rìbhinn mhodhail, 's fìorghlan foghlam
Dh'fhìon-fhùil mhòrdhalach mo rùin;
Reul nan òighean, grian gach còisridh,
'S i 'n chiall chòmhraidh, cheòl-bhinn, chiùin.
'S tearc an sgeula sunnailt d' eugaisg
Bhith ri fheatainn san Roinn-Eòrp',
Tha mais' is fèile, tlachd is ceutaidh
Nach facas leam fèin fa m' chòir;
Gach cliù a' fàs riut am mùirn 's an àillteachd,
An sùgradh, 's am mànran beòil;
'S gach buaidh a b' àillidh bh'air Diàna
Gu lèir mar fhàgail, tha aig Mòr.
'S bachlach, dualach, cas-bhuidh', cuachach
Càradh suaineas gruaig do chinn,
Gu h-àlainn, bòidheach, fàinneach, òrbhuidh'
An caraibh seòighn 's an òrdugh grinn;
Gun chron a' fàs riut, a dh'fhaodt' àireamh
Bho do bhàrr gu sàil do bhuinn;
Dhiùchd na buadhan, òigh, mun cuairt dhut
'S gu meudaichainn d' uaill gach puing.
Bu leigheas eucail, slàn on eug
Do dh'fhear a dh'fheudadh bhith ma d' chòir,
B' fheàrr nan cadal bhith nad fhagaisg,
'G èisteachd agallaidh do bheòil;
Cha robh Bhenus am measg leugaibh
Dh'aindeoin feucantachd cho bòidh'ch,
Ri Mòr, nigh'n mhìn, a leòn mo chrìdh,
Le buaidhean, 's mi ga dìth rim bheò.
'S glan an fhìon-fhuil as na fhriamhaich
Thu, gun fhiaradh, mhiar, no mheang;
Cinneadh mòrdhalach, bu chròdha,
Tional cò'ladh chò-strì lann,
Bhuineadh cùis a bhàrr nan Dubh-Ghall,
Sgiùrsadh iad gun dùthchas thall,
Leanadh ruaig air Cataich fhuara,
'S a' toirt buaidh orr' anns gach ball.
Tha cabar-fèidh an dlùth 's do rèir dhut
Nach biodh èisleineach san t-strì,
Fir nach obadh leis gan togail
Dol a chogadh 'n aghaidh Rìgh;
Bu cholgail, faiceant' an stoirm feachdaidh,
Armach, breacanach, air tì
Dol san iomairt gun bhonn gioraig,
'S iad a' tilleadh chaoidh fo chìs.
'S trom leam m' osnadh, 's cruaidh leam m' fhortan
Gun ghleus socair, 's mi gun sunnd,
'S mi ri smaointean air an aon rùn
A bhuin mo ghaol gun ghaol da chionn.
Throm na Dùilean peanas dùbailt,
Gu mis' ùmhlachadh air ball,
Thàladh Cupid mi san dùsal
As na dhùisg mi brùite, fann.
Beir soraidh bhuam don rìbhinn shuairc
Dhen chinneadh mhòr as uaisle gnàths:
Thoir mo dhùrachd-sa ga h-ionnsaigh,
'S mi 'n deagh rùn da cùl bhuidh' bàn,
'S nach bruadar cadail a ghluais m' aigne,
'S truagh nach aidich e dhomh tàmh,
'S ge b' ann air chuairt, no thall an cuan,
Gum bi mi smuainteach' ort gu bràth.
Rugadh Tormod MacArtair ann an Inbhir Nis air 11 Faoilleach, 1972, mac Dhòmhnaill Thormoid Dhòmhnaill Mhòir à Borghastan, ann an Càrlabhagh, Leòdhas. 'S ann às ...Fiosrachadh air Tormod MacArtair / Learn more about Tormod MacArtair
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
Na cleachdaichean gnìomhach
Seo liosta dhe na cleachdaichean a rinn gnìomh air choireigin am broinn an 30 latha mu dheireadh.
Chì thu an tionndadh dhen duilleag seo a tha san tasgadan 's a tha suas ri 1 latha, 1 uair, 14 mionaidean agus 30 diog a dh'aois, ma dh'fhaoidte.
- AddMore (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Ahonc (Deasbaireachd | mùthaidhean) [2 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Antemister (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- B25es (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Claus Ableiter (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Comhachag-bheag (Deasbaireachd | mùthaidhean) [11 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Conquistador (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Cycn (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Doc Taxon (Deasbaireachd | mùthaidhean) (rianaire) [70 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- DrDevilFX (Deasbaireachd | mùthaidhean) [3 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Duckbill89 (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Eimhir (Deasbaireachd | mùthaidhean) [36 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Gaidhlig1 (Deasbaireachd | mùthaidhean) [4 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Gardois et à l'œil (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Holder (Deasbaireachd | mùthaidhean) [4 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Imam Khairul Annas (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Italay90 (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- JakeWillis (Deasbaireachd | mùthaidhean) [5 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Kevin Scannell (Deasbaireachd | mùthaidhean) [3 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Kibi78704 (Deasbaireachd | mùthaidhean) [30 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Krd (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Leftcry (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- MacRusgail (Deasbaireachd | mùthaidhean) [429 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- MediaWiki message delivery (Deasbaireachd | mùthaidhean) (bot) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Michealt (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Mionntan (Deasbaireachd | mùthaidhean) [2 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Moeng (Deasbaireachd | mùthaidhean) [4 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- MoiraMoira (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Pathoschild (Deasbaireachd | mùthaidhean) [7 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Pne (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Sionnach (Deasbaireachd | mùthaidhean) (biùrocrat, rianaire) [387 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- T.seppelt (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- TaxonBot (Deasbaireachd | mùthaidhean) (bot, rianaire) [10,296 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Thisissusanbell (Deasbaireachd | mùthaidhean) [152 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Vogone (Deasbaireachd | mùthaidhean) [2 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Wieralee (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]


text:
Dail Mhaol Chiarain
'S e baile ann an Comhairle Shiorrachd Àir a Deas a tha ann an Dail Mhaol Chiarain (Beurla: Dailly). [1] Tha e suidhichte air bruach Abhainn Gharbainn. Tha e mu 5 mìltean air àird a deas a’ Mhaigh Baoghail agus mu 3.1.mìltean ear air Seann Dail Mhaol Chiarain. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 16′ 12″ Tuath agus 4° 43′ 12″ Iar.
Anns a' bhliadhna 2001 bha 908 duine a' fuireach an seo.[2]
Chaidh a thogail mar bhaile gual-tochladh anns na 1760an.
Tha Mansa Dhail Chiarain air taobh tuath a' bhaile. Chaidh a thogail ann an 1786. B' e sin an ostail-òigridh as motha ann an Alba eadar 1936 is an Dàrna Cogadh.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NS 272 007


text:
Ann an 1954 thadhal Richard Dimbleby agus sgioba camara bhon BhBC air an Eilean Sgitheanach gus prògram san t-sreath About Britain a chlàradh. Anns a' phrògram seo tha e a' toirt dealbh do luchd-amhairc air feadh Bhreatainn air dò... More
Ann an 1954 thadhal Richard Dimbleby agus sgioba camara bhon BhBC air an Eilean Sgitheanach gus prògram san t-sreath About Britain a chlàradh. Anns a' phrògram seo tha e a' toirt dealbh do luchd-amhairc air feadh Bhreatainn air dòigh-beatha agus cultar an Eilein Sgitheanaich tro bhith a' coinneachadh ri cuid de mhuinntir na sgìre agus a' tadhal air iomadh àite inntinneach, Caisteal Dhunbheagain nam measg. Tha e cuideachd a' cur ùine seachad cuide ri Sgioba Teasairginn nam Beann. Chaidh am prògram seo a chraoladh an toiseach san t-Sultain 1954. In 1954, Richard Dimbleby and a BBC film crew visited the Isle of Skye to record an episode of the early British television series About Britain. In this programme he gives viewers across the United Kingdom an insight into life on the island, meeting local characters and gaining an understanding of the lifestyle and culture of islanders, as well as spending some time with the Skye Mountain Rescue team and with Dame Flora Macleod at Dunvegan Castle. This programme was originally broadcast in September 1954.
Watch Online
About Britain: Isle of Skye Full Episodes
-
-
January 6, 2013
-


text:
Th˛isich sgr¨dadh deireannach air a' phlana airson na seirbheis telebhisein didseataich GhÓidhlig.
ThŔid an t-seirbheis ¨r a ruith mar chom-pÓirteachas eadar BBC Alba agus Seirbheis nam Meadhanan GÓidhlig.
Th˛isich Urras a' BhBC deuchainn air luach phoblach a' phlana, agus tha an riaghaladair neo-eisimealach Ofcom a' sgr¨dadh luach margaideach na seirbheis.
Thathar an d˛chas gun tŔid an t-seirbheis be˛ trÓth an ath-bhliadhna.
Thuirt Órd-oifigear Chomann na GÓidhlig, Eardsaidh Mac 'Ill-Eathainn gur d˛cha gun t˛isich an t-seanail le dhÓ no trý uairean a thýde de phr˛graman san lÓ, a dheigheadh a leudachadh.
A' bruidhinn aig coinneamh naidheachd, thuirt Urrasair a' BhBC airson Alba, Jeremy Peat, nach eil barrantas sam bith ann aig an ýre seo gun tŔid an t-seanail air adhart.
Thig fios air co-dh¨naidhean an sgr¨daidh air an 19mh den D¨bhlachd am bliadhna.


text:
Dòchas mu chàball a' Chuain Sgìth
Tha dòchas gum bi gluasad air Càball a' Chuain Sgìth ro dheireadh na bliadhna.
Choinnich Fòram Lìbhrigidh Chumhachd Ath-nuadhachail nan Eilean airson a' chiad uair ann an Glaschu Diardaoin.
Bha Rùnaire Chumhachd Bhreatainn, Ed Davey, agus Ministear Chumhachd na h-Alba, Fearghas Ewing, an làthair.
Dh'innis a' chompanaidh SSE gun cuir iadsan a-nise prògram obrach ri chèile ro dheireadh an t-Sultain.
Tha dòchas ann gun seall sin gu bheil càball dealain airidh air na cosgaisean mòra a bhiodh na lùib.Soilleireachadh
“Start Quote
End Quote Calum Iain MacÌomhair Comhairle nan Eilean Siar
Tha sinn a' faicinn gu bheil feum air an seo airson na h-eaconamaidh, gu bheil tòrr obraichean maille ri seo agus gun tig teachd-a-steach mhòr a-steach dha na h-Eileanan air cùlaibh seo.”
Thuirt Stiùiriche Leasachaidh Chomhairle nan Eilean Siar, Calum Iain MacÌomhair, gu bheil e misneachail mu na thàinig a-mach às a' choinneimh eadar na buidhnean a tha ag amas air cumhachd ath-nuadhachail sna h-Eileanan adhartachadh.
Dh'innis Mgr MacÌomhair gun cualas aig a' choinneamh bho SSE, a' chompanaidh a tha an urra ris a' chàball a chur an sàs, agus bho Ofgem, an t-ùghdarras a bheir cead dhan chàball.
An dèidh còmhraidh is deasbaid, thuirt e gun d' fhuaireas beagan soilleireachaidh a thaobh na tha a' cur bacadh air a' chùis.
"Bha e math cluinntinn gu bheil plana-gnìomha a' dol a thighinn san t-Sultain, a' sealltainn dè a tha a' cur bacadh air a' chàball," thuirt e.
Ged nach do dh'ainmich SSE na bh' air bacadh a chur air a' phròiseict, thuirt iad gun tèid a h-uile càil fhoillseachadh sa phlana-ghnìomh.
Dòchasach gun tèid adhartas a dhèanamh san t-Sultain, thuirt Mgr MacÌomhair gum b' urrainnear an dèidh sin obrachadh còmhla gus bacaidhean sam bith a rèiteach.Cumhachd ath-nuadhachail
Tha na h-Eileanan air a bhith a' feitheamh bhliadhnaichean airson adhartas agus fiosrachadh a bharrachd gun tèid an càball a chur an sàs, agus gun tèid ceangal ceart a dhèanamh eadar na pròiseactan a th' ann, 's a dh'fhaodadh a bhith ann, anns na h-Eileanan agus an Griod Nàiseanta air Tìr Mòr.
Thuirt Mgr MacÌomhair gu bheil na h-Eileanan an Iar, Arcaibh agus Sealtainn mothachail gur ann aca a tha an cumhachd ath-nuadhachail as fheàrr san Roinn Eòrpa, agus gur e briseadh-dùil a th' ann nach urrainn dha na trì ùghdarrasan eileanach an cumhachd sin fhaighinn air falbh.
"'S e briseadh-dùil a th' ann gun teagamh gu bheil na bliadhnaichean 's na bliadhnaichean 's na bliadhnaichean a' dol seachad, 's nach eil sinn a' faighinn a' chàbaill a tha seo, ach tha mi a' smaoineachadh gur e ceum mòr a rinn sinn an-diugh, 's gum bi soilleireachadh againn dè a tha a' cur bacadh air 's gun tig piseach às dèidh sin.
"Tha sinn a' faicinn gu bheil feum air an seo airson na h-eaconamaidh, gu bheil tòrr obraichean maille ri seo agus gun tig teachd-a-steach mhòr a-steach dha na h-Eileanan air cùlaibh seo," thuirt e.
Ged a thathas tàmailteach nach d' fhuairear chun nam buannachdan sin gu ruige seo, thathas dòchasach gum bi naidheachd mhath ann ro dheireadh na bliadhna seo.


text:
Poilis a' sireadh fiosrachaidh mu ad
Tha Poilis a tha a' rannsachadh mar a chaidh deise-cadail leanaibh a lorg sa Ghearasdan air a' mhìos a chaidh, le fuil air, ag ràdh gun deach an aon DNA a lorg ann am fuil a bh' air ad a chaidh a lorg.
Chaidh an t-aodach leanaibh a lorg air ceum eadar a' Phlantation agus Achadh an Todhair Uarach, agus chaidh an t-ad a lorg air ràthad Lunndabhra sa Ghearasdan.
Às dèidh mar a chaidh na pìosan aodaich a lorg air 11mh am Màrt, rinn na Poilis cinnteach air a h-uile pàist san sgìre fo aois trì mìosan.
Tha iad a' sireadh fiosrachaidh mun ad a chaidh a lorg.
Thuirt an Det Insp. Ridseard Baird gun robh iomairt a rinneadh roimhe airson fiosrachaidh co-cheangailte ris an deise-cadail leanaibh air aithris a nochdadh de dh'fhuaim taobh a-muigh dachaigh air Rathad Lunn Dà Bhrà.Sgrùdadh foireansach
"Chunnacas fireannach na shuidhe ann an gàradh eadar 8:00f agus 9:00f air an 10mh là den Mhàrt 2014, far an deach ad baseball, air meud inbhich, a lorg le fuil air an ath-là," thuirt e.
"'S i ad Adidas Essentials dorcha-ghlas a th' ann, le trì striopan air a' ghob.
"Às dèidh sgrùdaidh fhoireansaich faodaidh mi dearbhadh gu bheil an DNA a lorgadh ann am fuil air an ad co-ionnan ris an DNA san fhuil air an deise-cadail leanaibh. Thathas den bheachd gur an bhon fhireannach air an robh an t-ad a tha an DNA.
"Tha mi ag iarraidh gun tig an duine leis a bheil an t-ad tighinn air adhart, no gun innis duine sam bith aig a bheil fios cò e am fiosrachadh sin do na Poilis, gus am faod sinn dearbhadh cionnas a chaidh a ghoirteachadh.
"Dh'fhaodadh gu bheil na h-uimhir de dh'adhbharan ann gun deach a ghoirteachadh, agus tha na Poilis a' cumail an inntinn fosgailte a thaobh seo."
Chaidh iarraidh air daoine fios a chur air na Poilis, no air Crimestoppers Scotland.


text:
Seirbheisean
Chan e foghlam a-mhàin a thathas a' tabhann aig Sabhal Mòr Ostaig OGE. 'S e pàirt de amas na Colaiste "a bhith a' dol an sàs gu h-innleachdach còmhla ri daoine eile, luchd-gnìomhachais agus a' choimhearsnachd air fad gus leasachaidhean sòisealta, dualchasach agus eaconomach a chur air adhart". Mar sin, thathas a' tabhann sheirbheisean don mhòr-shluagh agus stèidhichte ann am Fàs (an t-Ionad airson Ghnìomhachasan Cultarail agus Cruthachail) tha pròiseactan a tha a' buntainn ri dualchas nàiseanta, agus gnìomhachasan ionadail a tha air cliù a chosnadh dhaibh fhèin.


text:
Bàs aig Uisge Èireann
Chaochail duine às dèidh dha tuiteam a dh'Uisge Èireann ann am Moireibh.
Thuit am fireannach a bha 39 bliadhna de dh'aois aig àite ris an canar Randolph's Leap, a tha faisg air Farrais, mu 4:30f Diluain.
Bha maoir-chladaich, heileacoptair RAF, na poilis agus luchd-smàlaidh an sàs anns an iomairt chobhair.
Chaidh an duine a thoirt gu Ospadal an Ràthaig Mhòir, ach bhàsaich e an sin.
Tha dùil gun robh e a' coiseachd còmhla ri boireannach nuair a thuit e.
Thuirt na poilis gu bheil iad a' sgrùdadh, ach nach eil iad amharasach mun chùis.


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Rugadh Janet NicPhàil, no Janet Gray mar a bha oirre an uair sin, ann an Glaschu. B' ann à sgìre Bheàrnaraigh Leòdhais a bha a màthair agus b' ann à Glaschu a bha a h-athar. Dh'fhuirich an teaghlach ann an Glaschu gus an robh Janet mu dhà bhliadhna a dh'aois, agus thàinig iad an uair sin a Leòdhas, gu sgìre a' Bhac.
Tha cuimhneachain mhath aig Janet air a bhith fàs suas air a' Bhac, ri taobh a' chladaich, ann an dachaigh dhòigheil a bha làn òrain is ceòl agus daoine a' tadhal fad na h-ùine. B' e seinneadair math a bha na h-athair agus bha e air leth sgileil air a' phiàna.
Na h-òige bhiodh i dol chun an Sgoil Fhuinn, as am biodh an òigridh ag ionnsachadh nan salm. Nan ionnsaicheadh iad fonn ùr thigeadh iad dhachaigh agus sheinneadh iad e agus chluicheadh a h-athair e air a phiàna. Bhiodh an aon rud a' tachairt le òrain Ghàidhlig a bhiodh iad ag ionnsachadh san sgoil. Bha, agus tha, ùidh mhòr aig Janet ann an òrain agus ceòl.
Air BBC Radio nan Gàidheal, dh'innis i mun chuimhne a th' aice air tòiseachadh a sgrìobhadh bàrdachd:
"'S dòcha gur ann aig an taigh air a' Bhac nuair a bha mi na mo dheugaire, tha mi a' creidsinn, a sgrìobh mi a' chiad phìos. Agus saoilidh mi gur a bhith coimhead suas 's dòcha ri gealach no ri adhar, agus an taigh againn a' coimhead a' Loch a Tuath air ar beulaibh agus an t-adhar cho àrd os ar cionn 's na reultan 's a' ghealach. Saoilidh mi gur e na rudan sin a ghluais mi an toiseach.
Tha mi creidsinn nuair a bha mi nam dheugaire gu faca mi gu robh brìgh na mo bheatha fhìn, agus gu robh mi ann an tìm a' gluasad a dh'ionnsaigh sìorraidheachd, agus gu robh na rudan-sa a bha mi air a thighinn gu bhith creidsinn, agus bha na rudan a bha mi a' creidsinn, bha iad na bu mhotha na bha m' inntinn fhìn.
Tha mi smaoineachadh gu robh mi sgrìobhadh, 's dòcha dhà na trì rudan dhan t-seòrsa sin, a' bruidhinn air sìorraidheachd, bàs, goid is ceartas, ar beatha, carson a tha sinn an seo, 's rudan dhan t-seòrsa sin.
Tha mi a' creidsinn na rudan a bha mi a' cluinntinn as an eaglais, na searmoin a bha mi cluinntinn, gu robh iad a' dèanamh làrach, chan ann a-mhàin na mo thuigsinn, ach air m' inntinn 's air mo chridhe, agus mi a' faicinn tha mo bheatha goirid agus 's e seo a' seòrsa rud a bha mi a' sgrìobhadh."
Ach a dh'aindeoin nan cuspairean, cha robh Janet fo throm inntinn no uallach a' fàs suas:
"'S e bh' annam ach cuideigin a bha anabarrach toilichte, à dachaigh cho toilichte 's a bh' ann a' sgìre a' Bhac. Ann an dòigh tha mi a' creidsinn gu robh aotromas gu leòr mu mo thimcheall, 's dibhearsain 's spòrs agus ceòl agus seinn.
Ach glè thric nach lorg sinn sin. Chan e 's dòcha na daoine a bhios a' gàireachdainn fad na tìde is toilichte. Glè thric nì duine gàire ach air cùl a ghàire, 's dòcha ma tha sinn lèirsinneach, gu faic sinn gu bheil barrachd ann. Ged a bha mise a' sgrìobhadh siud cha robh càil na mo dhachaigh a bha duilich ann an dòigh sam bith. Aig an àm sin bha chùis rèidh, bha an teaghlach slàn 's bha sinn dòigheil."
Chaidh Janet gu ruige Oilthigh Obar Dheathain nuair a bha i deiseil ann an sgoil Steòrnabhaigh. An dèidh ceumnachadh, fhuair i a' chiad obair a bh' aice ann an Sgoil MhicNeacail. An dèidh trì bliadhna innte, chaidh i gu colaiste anns A' Chuimrigh far an robh i a' dèanamh rannsachadh air a' Bhìoball agus chòrd sin gu mòr rithe.
Thill i gu tuath a dh'obair ann an Sgoil Bhàgh a' Chaisteil am Barraigh, agus às an sin thill i air ais a Leòdhas far an robh i a' teagaisg ann an Sgoil a' Chaisteil gus an do dhùin i. Chaidh i an uair sin a dh'obair pàirt ùine air ais ann an Sgoil MhicNeacail.
Tha iomadh cuspair ga gluasad gu bàrdachd, obair, obair nàdair, creideamh, beatha is bàs, aonaranachd is cianalas, agus a cànan.
"Tha mi dèidheil air mo chànan. Tha mi smaoineachadh nuair a dh'fhalbhas ar cànan gu falbh tòrr dhe na bha na lùib, chan e mhàin eachdraidh ach a h-uile seòrsa rud beag nach eil a' tighinn a-steach oirnn a-nise, na rudan beaga 's docha as prìseil a th' ann."
Uaireannan, 's e cuspairean èibhinn a ghluaiseas i, mar eisimpleir nuair a bha i ag ionnsachadh dràibheadh:
'S e clutch na bochdain bha deuchainneach
Nuair stadainn air leathad, bha mi crìochnaichte;
Roladh sìos air ais, làmhan agus cas
Sporghail 'son brakes chumadh tèaraint' mi.
Ach 's ann aig amannan duilich na beatha bu mhotha a bha Janet a' cur peann ri pàipear. Chaill i a cèile, Dòmhnall, 's gun iad air a bhith pòsta ach mu chòig bliadhna agus 's i fhèin a choimhead às a dhèidh as an dachaigh aca am Bràgair airson nam mìosan mu dheireadh dhe bheatha.
Bha e doirbh dhith bruidhinn mun t-suidheachadh anns an robh i, agus na faireachdainnean a bh' aice, 's le sin tric thionndaidh i gu peann is pàipear.
Aig sruthaibh choimheach Bhàbailon 's ann dh'ionnsaich sinn gur ann
A-mach à meadhan dorchadas thig ceòl a tha gun chearb;
Nuair sheinneas sinn laoidh mholaidh mach à cridhe sgìth is fann
Sin tuigidh sinn na facail gur e Dia is Athair dhuinn.
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
04/01/2013
Litir na seachdain aig Ruaraidh MacIllEathain. This week's letter for learners from Roddy MacLean.
Last on
More episodes
Litir 703: Beathaichean, a chaidh à bith, air mapaichean na h-Alba - Pàirt 1
Tha e inntinneach a bhith a’ coimhead air mapaichean airson fianais de dh’ainmhidhean a th’ air a dhol à bith. Bhathar a’ coimhead o chionn ghoirid airson fianais mun lugh no lioncs. Bha an cat mòr sin uairegin beò ann am Breatainn – air a’ Ghàidhealtachd, gu dearbh. Lorgadh cnàmhan dheth ann an uamh ann an Innis nan Damh ann an Asainte. Fhad ’s as aithne dhomh, ge-tà, chan eil an lioncs a’ nochdadh ann an ainmean-àite ann an Alba.
’S iad na creutairean eile a dh’fhàg cnàmhan anns na h-uamhan ann an Asainte, agus nach eil beò ann an Alba an-diugh – fèidh-shneachda, madaidhean-allaidh, madaidhean-beaga (no madaidhean Artach) agus mathain. Uill, chan eil sin buileach fìor. Tha fèidh-shneachda, no reindeer, beò anns a’ Mhonadh Ruadh. Ach thugadh a-steach iad às an t-Suain a dh’aona-ghnothach anns na caogadan dhen linn a dh’fhalbh. Bha iad air a dhol à bith fada roimhe sin ann an Alba.
Nuair a chithear madadh ann an ainm-àite ann an Alba, a bheil e a’ riochdachadh madadh-ruadh, madadh-allaidh no madadh-beag? Shaoilinn gur e am madadh-ruadh a thathar ag ainmeachadh anns a’ chuid mhòir dhiubh. Ach, ma tha an t-ainm sean gu leòr, chan urrainn a bhith cinnteach dè am madadh a th’ ann – ruadh no allaidh. Cha bhiodh e ro choltach gum biodh am madadh-beag air ainmeachadh againne.
Corra uair, tha ruadh anns an ainm – mar eisimpleir ann an Allt a’ Mhadaidh-ruaidh faisg air an Luirg, Càrn a’ Mhadaidh-ruaidh ann an Srath Chonain agus Sgùrr a’ Mhadaidh-ruaidh ann an Cnòideart. Anns na h-eisimpleirean sin, faodar a bhith cinnteach gur e an sionnach a th’ air ainmeachadh.
Agus am madadh-allaidh? Uill, chan eil allaidh a’ nochdadh air na mapaichean, fhad ’s as aithne dhomh. Ach dè mu na faclan eile airson madadh-allaidh – faclan mar alla-mhadadh, faol, faol-chù, gladaman, glaoidheaman, coille-chù, cliabhach, ulmhach no mac-tìre? Uill, cha do lorg mi gin de na h-ainmean sin air ar mapaichean nas motha.
Tha sin a’ fàgail creutair eile, agus cnàmhan dheth air an lorg anns na h-uamhan ann an Asainte – am mathan no math-ghamhainn. Lorg mi dà ainm-àite anns a bheil am mathan air ainmeachadh ann an Gàidhlig, a rèir choltais.
’S e fear dhiubh Eilean Math-ghamhna air cladach a deas Loch Fìne ann an Earra-Ghàidheal. Nise, chan eil mi cinnteach carson a tha an t-ainm sin air an eilean bheag sin. A chumadh, ’s dòcha? No a bheil sgeulachd ann mu dheidhinn? Ma tha sibh eòlach air an eilean, agus ainm, bu mhath leam cluinntinn bhuaibh.
’S e an t-àite eile a lorg mi anns a bheil am mathan air ainmeachadh – Allt Mhathain. Tha an t-allt sin a’ sruthadh eadar loch beag, air a bheil Loch na Bà Brice, agus abhainn air a bheil Abhainn Gleann Leireag. Agus ’s e an rud a tha inntinneach – an sgìre sa bheil e. Tha e ann an Asainte, faisg air an Nead. Tha sin dìreach beagan mhìltean air falbh bho uamh anns an d’ fhuair mathan bàs o chionn fhada.
A bheil ceangal ann eadar na dhà? ’S iongantach gu bheil. Tha tomhas-aoise rèidio-charboin ag innse dhuinn gun do bhàsaich am mathan sin còrr is trì air fhichead mìle bliadhna air ais. Ach an robh a leithid beò fada gu leòr ann an Alba airson a bhith air an ainmeachadh mar fhiadh-chreutairean ann an ainmean-àite? Chan eil fhios a’m.
Faclan na Litreach
Abairtean na Litreach
airson fianais de dh’ainmhidhean a th’ air a dhol à bith: for evidence of animals that have become extinct; uairegin beò: alive at one time; lorgadh cnàmhan dheth ann an uamh: bones belonging to it were found in a cave; fhad ’s as aithne dhomh: as far as I know; fèidh-shneachda, madaidhean-allaidh, madaidhean-beaga (no madaidhean Artach) agus mathain: reindeer, wolves, Arctic foxes and bears; anns a’ Mhonadh Ruadh: in the Cairngorms; thugadh a-steach iad às an t-Suain a dh’aona-ghnothach: they were deliberately introduced from Sweden; na caogadan dhen linn a dh’fhalbh: the 1950s; cha bhiodh e ro choltach: it wouldn’t be very likely; faisg air an Luirg: near Lairg; faodar a bhith cinnteach: one can be certain; cladach a deas Loch Fìne: the southern shore of Loch Fyne; a chumadh, ’s dòcha?: its shape, perhaps?; bu mhath leam cluinntinn bhuaibh: I’d like to hear from you; tha an t-allt sin a’ sruthadh: that burn flows; dìreach beagan mhìltean air falbh: just a few miles away; anns an d’ fhuair mathan bàs o chionn fhada: in which a bear died a long time ago; tha tomhas-aoise rèidio-charboin ag innse dhuinn: radiocarbon dating tells us; gun do bhàsaich am mathan sin còrr is trì air fhichead mìle bliadhna air ais: that that bear died more than 23,000 years ago; an robh a leithid beò fada gu leòr?: were such things alive long enough?; mar fhiadh-chreutairean: as wild creatures.
Puing-chànain na Litreach
In the Litir I puzzle over two place-names that appear to name the bear (presumably Eurasian brown bear) – Eilean Math-ghamhna in Argyll and Allt Mhathain in Assynt. But do they really mark the presence of the species?
If you have any thoughts on the names I’d be pleased to hear from you. In addition to mathan and math-ghamhainn, Dwelly gives the following words for ‘bear’ – art, beithir, brach, muc-abhainn, rustag, ùraisg agus ursa. Ursag is a female or young bear and ursan is a male bear. Sid means a bear’s lair. I have found no reference to any of these on our maps, with the possible exception of Coire nam Brach near Glengarry. Bears are named in a few places in Wales, such as Afon Arth and Dyffryn Arth in Ceredigion; as in Scotland, the species is long extinct there.
Gnàthas-cainnt na Litreach
’S iongantach gu bheil: it’s unlikely (to be).
Tha “Litir do Luchd-ionnsachaidh” air a maoineachadh le MG ALBA


text:
Sgìre a Deas
'S e an Sgìre a Deas a tha air aon den dà roinn de sgiobaidhean iomain ann an Alba. Air sgàth 's gu bheil cruinn-eòlas na Gaidhealtachd duilich a thaobh siubhal gu luath is gu furasta, airson adhbharan eachdraidheil chaidh an dùthaich a roinn ann an dà roinn airson co-fharpaisean, leis na sgiobaidhean bhon dà roinn a' coinneachadh a-mhàin anns na cuairtean deireannach de cho-fharpaisean cuaich. Tha Sgìre a Deas a' sìneadh bho Baile a' Chaolais, a' toirt a-steach Latharna is Earra-Ghàidheal agus a' Ghalltachd. Tha e cuideachd a' toirt a-steach sgiobaidhean bho thaobh a-muigh na h-Alba mar Camanachd Lunnainn agus Na Highlanders.
A-nis, tha Prìomh-lìg Nàiseanta ann do Iomain ach fodha seo tha lìgean roinneil ann.


text:
Strì mhòr airson cead air Asulam
Thèid strì mhòr a dhèanamh gus am faigh tuathanaich agus croitearan cead Asulam a chur gu feum anns na bliadhnaichean a tha romhainn.
Chaidh casg a chur air an stuth cheimigeach, a thathas a cleachdadh gus an raineach a chumail fo smachd, aig toiseach na bliadhna.
Ach dh'innis an t-Aonadh Eòrpach gan gabh e cleachdadh san Rìoghachd Aonaichte air an t-Samhradh seo.
"'S e naidheachd uabhasach math a th' ann an sin, gun d'fhuair iad an cead airson na bliadhna seo," thuirt Raibeart Dòmhnallach bho Aonadh nan Tuathanach (NFU).An Gartan
"Agus tha mi an dòchas gur e a' chiad cheum a th' ann airson gum faigh sinn an cead air ais uile gu lèir.
"Às aonais, chan eil dòigh sam bith ann airson cur às dhan rainneach.
"'S e an aon rud a th' againn, as urrainn dhuinn a dhol a-mach agus a fhrasadh air airson cuidhteas fhaighinn den rainneach air na monaidhean an-diugh.
"Tha sin uabhasach riatanach, oir ma tha rainneach air fhàgail, sgapaidh e air feadh nam monaidhean uile.
“Start Quote
End Quote Raibeart Dòmhnallach NFU na h-Alba
Nuair a gheibh thu meall rainnich, tha an gartan a' tighinn a-steach cuideachd”
"Tha an rainneach a' marbhadh às a h-uile sian eile gus nach eil ann ach rainneach.
"Chan eil e math dha na h-eòin, 's chan eil e math dha na beathaichean e a bhith mar sin.
"Chan urrainn dhan chrodh 's dha na caoraich an rainneach ithe. Tha e na phuinnsean dhaibh.
"Agus nuair a gheibh thu meall rainnich, tha an gartan a' tighinn a-steach cuideachd, agus tha sinn a' faicinn barrachd ghalairean às dèidh a' ghartain a-nise, agus chan eil thu ag iarraidh an gartain idir a bhith a' faighinn beathachadh mar sin.
"Ach cha do rinn iad ach cead a thoirt seachad airson na bliadhna seo fhèin.
"Feumaidh sinn a dhol air ais deireadh na bliadhna seo agus cead fhaighinn airson 2014.
"Bheir e dà bhliadhna airson a dhol ro na cùirtean anns a' Bhruiseal gum faigh sinn cead airson a thoirt air ais air fad.
"Nuair a thug iad an cead airson an aon bhliadhna, tha mi an làn-dùil gun toir iad an cead sin seachad," thuirt e.


text:
Iomairt airson fear-naidheachd ga lùghdachadh
Tha iomairt sgrùdaidh airson am fear-naidheachd Clive Dennier, a th air a bhith a dhìth còrr is seachdain, ga lùghdachadh.
Dhearbh Poilis na h-Alba gun deach sgiobannan Mhaor-Cladaich, agus Feachd an Adhair a th' air a bhith a' cleachdadh heileacoptairean gus a lorg, a thoirt far na h-iomairt.
Cumaidh poilis le coin, agus an t-seirbheis faire shaor-thoileach Skywatch, orra a' coimhead ge-tà.
Chaidh Mgr Dennier, a tha 50, fhaicinn mu dheireadh air 23mh là den Mhàirt, ach chaidh fios a chur air na seirbheisean èiginneach Diluain nuair nach do nochd e aig obair aig a' phàipear-naidheachd Herald Shrath Spè agus Bhàideanaich.
Chaidh an càr aige a lorg ann an Ceann Loch Iuthairne, ann an ceann a tuath Chnòideirt, Dihaoine seo chaidh.
Chaidh bràthair-chèile Mhgr Dennier còmhla ri sgiobannan teasairginn feuch lorg fhaighinn air anns an sgìre sin, ach cha robh sgeul air.


text:
Tha Rupert Shelley deich bliadhna dh'aois agus tha e air tuiteam ann an trom ghaoil airson a chiad uair a riamh. Nuair a thig gnothaichean cearr tha e a' cuir a shaoghal bun-os-cionn, a fàgail a chridhe briste. A' tionndadh gu... More
Tha Rupert Shelley deich bliadhna dh'aois agus tha e air tuiteam ann an trom ghaoil airson a chiad uair a riamh. Nuair a thig gnothaichean cearr tha e a' cuir a shaoghal bun-os-cionn, a fàgail a chridhe briste. A' tionndadh gu leabhar draoidheachd, tha e ga chuir fhèin fo gheasaibh gus a dhion bhon a h-uile duine, ga fhàgail glacht' ann am Builgean! Rupert Shelley is a ten-year old boy who falls hopelessly in love for the first time ever. When it all goes horribly wrong, he wishes never to experience heartache again. Turning to a book of magic, he invokes a spell to shield him from emotion forever, leaving him stuck in a bubble!
Watch Online
Am Balach anns a' Bhuilgean/Boy in the Bubble Full Episodes
-
-
December 24, 2013
-


text:
Dùisg!
Do thidsearan agus pàrantan mun phrògram
Tidsearan & Pàrantan
Gabhaidh am prògram seo a chleachdadh le pàrantan no le tidsearan airson còmhradh a bhrosnachadh mu cho cudromach ‘s a tha e deagh chadal fhaighinn airson fois agus faighinn tron latha. Tha e feumail cuideachd airson sùil a thoirt air mar a bhios sinn a’ dèiligeadh ri càirdeas, ri obair sgioba agus ri bhith toirt taic dha comhaoisean. Tha notaichean tidseir rim faighinn aig bbc.co.uk/ceisteanlara.
This episode can be used by parents or by teachers to initiate discussions about the importance of quality sleep, rest and recovery. It is also useful in looking at managing friendships, teamwork and supporting peers. Further information is available at bbc.co.uk/ceisteanlara.
Mun a' phrògraim seo
Tha Gabriel a’ cur fearg air a charaidean le cho doirbh ‘s a tha e anns na madainnean agus iad a’ deisealachadh airson farpais snàmh. Tha e a’ feuchainn ri rudeigin a dhèanamh mu dheidhinn ach tha trioblaid aige a’ cadal air an oidhche agus a’ dùsgadh sa mhadainn.
Gabriel's tardiness is angering his friends in the run up to a swimming competition. He tries to remedy the problem but has trouble getting to sleep at night and waking up in the morning.
Anns a’ Chlas
Faodar am prògram seo a chleachdadh airson còmhradh a bhrosnachadh mu cho cudromach ‘s a tha e deagh chadal fhaighinn, an dà chuid airson fois agus airson faighinn tron latha. Tha e feumail cuideachd airson sùil a thoirt air mar a bhios sinn a’ dèiligeadh ri càirdeas, ri obair sgioba agus ri bhith toirt taic do chomhaoisean.


text:
28/10/2011
Litir na seachdain aig Ruaraidh MacIllEathain. This week's letter for learners from Roddy MacLean.
Last on
More episodes
Litir 641: Na h-Amhaisgean - Pàirt 1
Chan eil fhios a’m a bheil sibh eòlach air an fhacal amhaisg – A-M-H-A-I-S-G. No -U-I-S-G anns na seann leabhraichean. Tha e air eadar-theangachadh mar as trice anns na seann teacsaichean mar “dwarf” no “pigmy” ach chan eil e a’ seasamh airson dìreach duine a tha beag no an treubh Afraganach ris an canar “pigmies”. Tha e a’ ciallachadh duine beag aig a bheil droch rùn. Bidh e a’ nochdadh ann am Beurla mar awisk – A-W-I-S-K. Co-dhiù, seo agaibh fìor sheann stòiridh à dualchas nan Gàidheal air a bheil Na h-Amhaisgean no Na Trì Saighdearan.
Uair a bh’ ann, bha trì saighdearan a theich bhon arm. Dh’fhàg iad am baile agus choisich iad a-muigh air an dùthaich airson dà latha. Am beagan bìdh a bh’ aca, bha e air a chaitheamh. Shuidh an triùir ri taobh cnoc, a’ leigeil dhiubh an sgìths. Cha robh iad fad’ an sin nuair a chunnaic iad cù mòr ruadh a’ tighinn far an robh iad. Thuirt iad ri chèile nach robh taigh fada bhuapa.
Dh’èirich fear dhiubh agus dh’fhalbh e an dèidh a’ choin. Cha deach e astar mòr nuair a chunnaic e caisteal brèagha. Ghabh e roimhe dha ionnsaigh. Ach cha robh doras ri fhaicinn air. Bha an saighdear a’ dol mun cuairt a’ chaisteil nuair a chunnaic e boireannach dreachmhor aig uinneag. Ghlaodh am boireannach ris a dhol a dh’ionnsaigh doras cùil. Rinn e sin agus chaidh e a-steach. Dh’fhàiltich am boireannach e agus thug i do sheòmar brèagha e.
Chaidh biadh a chur air a bheulaibh. Bha leth de mhulachag càise am measg a’ bhìdh. Bha ciaradh ann agus chaidh solas a lasadh. Nuair a shuidh an saighdear airson biadh a ghabhail, thog am boireannach an solas agus dh’fhàg i an saighdear ann an dorchadas. Chuimhnich esan air na caraidean acrach aige agus chuir e an leth-mhulachaig na mhàileid airson a thoirt dhaibh.
An ceann greis, thill am boireannach leis an t-solas. “Bu neònach e gun tug thu an solas air falbh,” thuirt an saighdear rithe.
“Is neònach an duine nach amaiseadh air a bheul co-dhiù bhiodh e dorch no soilleir,” fhreagair i. “Chan fhaod e a bhith gun do dh’ith an coigreach beag a’ mhulachag mhòr.”
Dh’iarr i a’ mhulachag suas is sìos. Mu dheireadh, lorg i na mhàileid i. Bha i mì-thoilichte. Dh’iarr i gum biodh an saighdear air a thilgeil am measg nan con mòra. Cha d’ fhuair e ri ithe an sin ach cnàmhan.
Air an làrna-mhàireach, chunnaic an dithis shaighdearan eile an cù ruadh a-rithist. Chaidh fear dhiubh às a dhèidh. Cha deach e fada nuair a chunnaic e an caisteal. Bha e a’ dol timcheall a’ chaisteil nuair a chunnaic e am boireannach dreachmhor aig an uinneig. Smèid i air a dhol don doras chùil. Dh’fhàiltich i a-steach e. Chaidh biadh a chur air a bheulaibh anns an t-seòmar bhrèagha. Am measg a’ bhìdh bha ceathramh muilt.
Nuair a shuidh an saighdear a ghabhail a’ bhìdh, thug am boireannach an solas air falbh. Bha an saighdear san dorchadas. Chuimhnich e air a’ chompanach agus chuir e an ceathramh muilt na mhàileid. An ceann greis thill am boireannach leis an t-solas. Agus … leanaidh an stòiridh an-ath-sheachdain.
Faclan na Litreach
Abairtean na Litreach
Tha e air eadar-theangachadh mar as trice anns na seann teacsaichean: it is usually translated in the old texts; duine beag aig a bheil droch rùn: a wee guy of evil intentions; fìor sheann stòiridh à dualchas nan Gàidheal: a really old story from the tradition of the Gaels; a theich bhon arm: who fled from the army; am beagan bìdh a bh’ aca, bha e air a chaitheamh: the little food they had, it was used up; ri taobh cnoc, a’ leigeil dhiubh an sgìths: beside a hill, relieving their weariness; nach robh taigh fada bhuapa: that a house wasn’t far from them; dh’fhalbh e an dèidh a’ choin: he went after the dog; ghabh e roimhe dha ionnsaigh: he set out towards it; ghlaodh am boireannach ris a dhol a dh’ionnsaigh doras cùil: the woman called on him to go to a back door; dh’fhàiltich am boireannach e: the woman welcomed him; air a bheulaibh: in front of him; bha ciaradh ann agus chaidh solas a lasadh: it was getting dark and a light was lit; dh’fhàg i an saighdear ann an dorchadas: she left the soldier in darkness; chuimhnich esan air na caraidean acrach aige: he remembered his hungry friends; bu neònach e gun tug thu an solas air falbh: it was strange that you took the light away; is neònach an duine nach amaiseadh air a bheul co-dhiù bhiodh e dorch no soilleir: strange is the man who couldn’t find his mouth whether it’s dark or light; am measg nan con mòra: amongst the big dogs; ceathramh muilt: a quarter of mutton.
Puing-chànain na Litreach
Gnàthas-cainnt na Litreach
Chan fhaod e a bhith gun do dh’ith an coigreach beag a’ mhulachag mhòr: it cannot be that the small stranger ate the big cheese.
Tha “Litir do Luchd-ionnsachaidh” air a maoineachadh le MG ALBA


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Please Note: You may have disabled JavaScript and/or CSS. Although this content will be accessible, certain functionality is unavailable.
Tha e coltach gu bheil JavaScript no/agus CSS agaibh dheth. Ged a bhiodh susbaint an làraich ri fhaighinn, cha bhi a h-uile nì ri fhaotainn.
Seirbheis Ghàidhlig bhon Urr. Coinneach MacGillÌosa, nach maireann. Chaidh an t-seirbheis seo a chlàradh ann an Eaglais na h-Alba, Sràid Gardner, Glaschu agus a chraoladh an toiseach air 29/12/1968.
Coimheadaibh laoidhean eile.
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
Am Baile Sear
'S e Am Baile Sear (Beurla: Baleshare) eilean anns na h-Eileanan Siar.
Tha e an iar-dheas air Uibhist a Tuath. Tha e gu math rèidh agus chan eil e ag èirigh ach 12 meatairean os cionn ìre na mara.
Tha e aithnichte airson tràigh fada. Tha dà chlachan ann, Samhla agus Teananachar. Tha 49 daoine a' fuireach ann.
Thogadh cabhsair eadar an t-eilean agus Uibhist ann an 1962 le William Tawse Ltd.[1]
Bailtean[deasaich | deasaich an tùs]
Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Chan eil Baile Siar ann an Uibhist a-nis ach 's math dh'fhaoidte gun robh 'baile siar' ann cuideachd. Thathar ag ràdh gun robh eilean eile ann air am faodadh coiseachd dha na h-Eileanan Heisgeir nuair a bha an tràigh aig ìosal a chaidh a sguabadh às anns an 16 linn.
Tha na h-Eileanan Heisgeir 15 cilemeatairean air an taobh an iar.
Seann Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha dà chlachan ro-eachdraidheil air an lorg ann. Tha tobhtaichean de seann taigh cloiche agus criomagan de dh'obair-chrèadha, cnàmhan agus meatailt.[2]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- John Fergusson, fear-poilitigs Alba Nuadh.[3]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ "Baleshare Causeway". Gazetteer for Scotland. A' tarraing air 2007-08-18.
- ↑ Barber, John (2003) Bronze Age Farms and Iron Age Farm Mounds of the Outer Hebrides. Scottish Archaeological Report 3. Retrieved 18 August 2007.
- ↑ The Canadian parliamentary companion, HJ Morgan (1874)


text:
Co-dhùnadh air tuath-ghaoithe ga chur dheth
Chuir Comhairlichean air Ghàidhealtachd dheth co-dhùnadh air cead-dealbhachaidh do thuath-ghaoithe a tha san amharc anns a' Mhonadh Liath.
Chuir iad romhpa turas a ghabhail iad fhèin chun na làraich gus beachd nas fheàrr fhaighinn air na planaichean a tha Scottish and Southern Energy (SSE) a' cur air adhart, gus 83 crainn-ghaoithe a chur an-àirde aig Sròn na Làirige, air Oighreachd Earragaidh faisg air Cille Chuimein.
Chuir Dualchas Nàdair na h-Alba, Ùghdarras Pàirce Nàiseanta a' Mhonaidh Ruaidh agus Comhairle Sreapadaireachd na h-Alba an aghaidh nam planaichean, is iad ag ràdh gun dèanadh e milleadh air a' mhòintich, agus air cruth na tìre.
Tha aithisg na Comhairle a' moladh nach bu chòir dhaibh cur an aghaidh nam planaichean.
An t-seachdain seo chaidh, chuir a' Chomhairle an aghaidh trì tuathanasan-gaoithe air Ghàidhealtachd - dhà dhiubh ann an ceann a deas Chataibh, agus fear eile faisg air Deimhidh ann an Srath Narrann.


text:
Càineadh air poileasaidh còmhdhail
Tha a' bhuidhean iomairt, Transform Scotland, a' gearain gu bheil Riaghaltas na h-Alba a' toirt prìomhachas do leasachadh air leithid rathad an A9 eadar Peairt agus Inbhir Nis seach pròiseactan còmhdhail leanntaineach.
Tha a' bhuidheann, a tha a' riochdachadh chompanaidhean còmhdhail na roinne poblaich, ùghdarrasan ionadail agus buidhnean saor-thoileach, ag ràdh ann an aithisg a tha iad a' foillseachadh, gu bheil poileasaidh an riaghaltais bun os cionn.Cothromachadh
Chaidh ministear na còmhdail, Cè Brown, as àicheadh seo.
''Tha sinn a' strì gus cothromachadh a dhèanamh eadar còmhdhail phoblach agus na rathaidean a th'againn a leasachadh agus a chùmail aig ìre choileanta.'
''B'fhèarr leam gun robh an riaghaltas a bha ann roimhe air barrachd a dhèanamh gus an A9 a leasachadh agus air barrachd a dhèanamh gus piseach a thoirt air an rathad-iarainn eadar Glaschu agus Dùn Èideann", thuirt e.
Thuirt e gun robh an riaghaltas a' dol a chosg £650m air an rathad-iarainn a leasachadh agus gun robh barrachd leasachaidh air fàire.Dòchas is uallach.
Thuirt rannsaiche bho Transform Scotland ged a bha rudan ann a bha a' toirt dhaibh dòchas, gun robh gu leòr a bha na uallach cuideachd.
''Tha uallach oirnn gu bheil an truailleadh a tha còmhdhail a' dèanamh air an àrainneachd a' dol am meud.
''Bheir seo buaidh air slàinte phoblach.
''Tha faraidhean air còmhdhail phoblach a' dol an àirde nas luaithe an comas ri bhith a' cleachdadh charbadan.
''Tha gearraidhean ann am maoineachadh airson busaichean a' dol a tharraing luchd-siubhail air falbh bhuapa".


text:
Caraidean
Do thidsearan agus pàrantan mun phrògram
Tidsearan & Pàrantan
Gabhaidh am prògram seo a chleachdadh le pàrantan no le tidsearan mar thoiseach-tòiseachaidh airson bruidhinn mu dhàimhean agus mar a dh’fhaodas iad atharrachadh ri linn inbhidheachd. Tha notaichean tidseir rim faighinn aig bbc.co.uk/ceisteanlara.
This episode can be used by parents or by teachers as a starting point to explore relationships and changing friendships. Further information is available at bbc.co.uk/ceisteanlara.
Mun a' phrògraim seo
Gun dùil, tha Gabriel agus Lara a’ pògadh aig an amar-snàmh. Tha an dithis aca an uairsin draghail a thaobh dè bhuaidh a dh’fhaodadh seo a thoirt air a’ chàirdeas a tha eatorra.
Gabriel and Lara share an unexpected kiss at the swimming pool. Both are worried about what this will mean for their friendship.
Anns a’ Chlas
Faodar am prògram seo a chleachdadh mar thoiseach-tòiseachaidh airson rannsachadh a dhèanamh air dàimhean agus mar a dh’fhaodas iad atharrachadh ri linn inbhidheachd. Faodar cuideachd a chleachdadh gus bruidhinn air mar a bu chòir cairdeas ri comhaoisean a làimhseachadh.


text:
Sreapadair ga lorg beò
Chaidh fear-coiseachd a lorg slàn sàbhailte as-dèidh aithris gu robh e a dhìth ann an Loch Abar bho Dhidòmhnaich.
Bha heileacoptair bho RAF Inbhir Losaidh is Sgioba Teasairginn nam Beann ann an Loch Abar fhèin an lùib na h-iomairt gus an duine a lorg.
Thuirt Niall McCawley à Worcester, a tha 73, nach robh dad a dh'fhios aige gu robh daoine ga shireadh.
Fhuaireadh Mgr McCawley ann an Ceann Loch Shubhairne.
Dh'innis e gun do cho-dùin e ùine a bharrachd a chur seachad anns na beanntan leis gun robh an aimsir cho math.
Thuirt Iain Stevenson bho Sgioba Teasairginn nam Beann gun robh iad toilichte gun robh Mgr McCawley ceart gu leòr.
Thuirt e ge-tà gun robh còir aig Mgr McCawley a bhith air innse do chuideiginn gun robh e an dùil cuairt nas fhaide a dhèanamh.


text:
MacIlleMhìcheil: Buannachdan do dh'Alba san RA
'S e "mirage" a th' ann am Pàipear Geal Riaghaltas na h-Alba air neo-eisimeileachd, a rèir Rùnaire na h-Alba.
A' toirt seachad òraid ann an Sruighlea, thug Alasdair MacIlleMhìcheil iomradh air "luachan co-roinnte, oidhirpean co-roinnte agus euchdan co-roinnte" na Rìoghachd Aonaichte.
Thug e cuideachd mìneachadh air na buannachdan a tha Alba a' faighinn às an Aonadh.
Thug e rabhadh gu bheil an rèite fèin-riaghlaidh a th' ann an-dràsta "mì-chothromach", ag iarraidh tuilleadh chomasan cìs-thogail do Phàrlamaid na h-Alba.Freagairt
Mar fhreagairt, tha Riaghaltas na h-Alba air 50 ceist fhoillseachadh don iomairt Nas Fheàrr Còmhla.
A' bruidhinn aig Oilthigh Shruighlea, thuirt an Rùnaire gu bheil buannachdan mòra an lùib Alba a bhith a' fuireach mar phàirt den Rìoghachd Aonaichte - morgaidsean nas saoire, bancaichean nas sàbhailte agus peinnseanan nas fheàrr nam measg.
“Start Quote
End Quote Alasdair MacIlleMhìcheil Rùnaire na h-Alba
Gus lèirsinn Dhòmhnaill Dewar bho na 1990an a thoirt gu buil, mar a tha mi an dùil a ghabhas a dhèanamh, tha mi den bheachd gum feumar tuilleadh chumhachdan a thoirt do Phàrlamaid na h-Alba, gu h-àraidh a thaobh togail chìsean.”
Thuirt e gu bheil an ìre de chaitheamh airgid ann an Alba "10% nas àirde gu cunbhalach na an còrr den Rìoghachd Aonaichte", agus gu bheil companaidhean mòra air a bheil daoine eòlach agus dèidheil, leithid an NHS agus am BBC, "a' tarraing theaghlaichean còmhla".
Thug Mgr MacIlleMhìcheil slaic air a' Phàipear Gheal, a' cur às leth nan Nàiseantach gu bheil iad gealtach agus math air rudan a sheachnadh.
Thuirt e: "Is toil le na Nàiseantaich a bhith a' putadh an 'lèirsinn' a th' acasan de dh'Alba neo-eisimeileach, agus iad den bheachd gun toir am Pàipear Geal mìneachadh air.
"Chan toir. Chan e lèirsinn a th' ann, 's e "mirage" a th' ann. Mar as fhaisge a thèid thu, 's ann as fuadain a tha e a' fàs.Fèin-riaghladh
Bhòtaidh Alba san referendum air neo-eisimeileachd air 18 Sultain, le luchd-bhòtaidh a' freagairt na ceiste: "Am bu chòir do dh'Alba a bhith na dùthaich neo-eisimeileach?" Bu chòir / Cha bu chòir.
Ged a chaith e a-mach a' chùis airson neo-eisimeileachd, thuirt Mgr MacIlleMhìcheil gu bheil cùisean an-dràsta "mì-chothromach" agus gu bheil tuilleadh chomasan cìs-thogail a dhìth aig Holyrood.
Thuirt e gu bheil an tuilleadh fèin-riaghlaidh "riatanach gus crìoch a chur air pròiseict a thòisich sinne ann an 1988, le Achd na h-Alba".
"Gus lèirsinn Dhòmhnaill Dewar bho na 1990an a thoirt gu buil, mar a tha mi an dùil a ghabhas a dhèanamh, tha mi den bheachd gum feumar tuilleadh chumhachdan a thoirt do Phàrlamaid na h-Alba, gu h-àraidh a thaobh togail chìsean."Ceistean cudromach
Mar fhreagairt air òraid MhicIlleMhìcheil, dh'fhoillsich Leas-Phrìomh Mhinistear na h-Alba, Nicola Sturgeon, 50 ceist, ag ràdh gu bheil freagairtean a dhìth bhon fheadhainn a tha an sàs san iomairt Nas Fheàrr Còmhla.
"Tha Riaghaltas na h-Alba air leabhar fhoillseachadh anns a bheil 670 duilleag, a' mìneachadh phlanaichean an Riaghaltais airson Alba neo-eisimeileach, a' toirt freagairt do 650 ceist a chaidh a thogail leis a' phobaill.
"Ma tha deasbad cothromach gu bhith againn, tha e cudromach gun tèid a' cheart uimhir de dh'fhiosrachadh fhoillseachadh leis an fheadhainn a tha ag argamaid airson bhòtadh 'Cha bu chòir'.


text:
12/12/2013
Chaidh co-dhùnadh a dhèanamh an dè a thaobh dè bu chòir tachairt do Thalla Bhaile Pheairt/ Tha Anna Steven agus Alasdair MacIlleathain a tha a' fuireach 'san sgìre a' toirt am beachdan fhèin air mar a chaidh na còmhraidhean.
Tha Dòmhnall Macleòid air ais leis t-sreath aige mun t-Soillseachadh Albannach. An t-seachdain seo tha Dòmhnall ag innse mu Àdhamh MacFhearghais, an aon fhear a bha an lùib a' ghluasad seo a bha fileanta anns a' Ghàidhlig.
Chaidh an leabhar The Guga Stone a' sgrìobh Dòmhnall S Moireach ainmeachadh air gearr-liosta nan leabhraichean nàdur as fheàrr anns a' phàipear naidheachd an Guardian. Tha Dòmhnall fhèin air aoigheachd ann an stiùidio Lerwick airson beagan mìneachaidh a dhèanamh air an leabhar agus a bheachd air an àite a choisinn e. bbc.co.uk/coinneach.


text:
08/02/2013
Litir na seachdain aig Ruaraidh MacIllEathain. This week's letter for learners from Roddy MacLean.
Last on
More episodes
Litir 708: Samson - Pàirt 2
An t-seachdain sa chaidh, bha mi a’ bruidhinn mu Shamson. Bha e na nàmhaid do na Philistich. Ghabh e gaol air boireannach air an robh Delilah. Thabhainn na Philistich airgead mòr dha Delilah nam faigheadh i a-mach gu dè bh’ air cùl neart Shamsoin agus mar a b’ urrainnear buaidh a thoirt air.
Chuir Delilah a’ cheist sin air Samson. Thuirt e nam biodh ise ga cheangal le seachd goid ùra nach do thiormaicheadh, nach fhaigheadh e às. Ach fhuair. ’S e breug a bh’ ann. Dh’fheuch i a-rithist. Dh’inns Samson breugan eile.
Mu dheireadh, fhuair i an fhìrinn bhuaithe. Thuirt e rithe, ‘Ealtainn cha tàinig riamh air mo cheann … ma bhearrar mi … falbhaidh mo neart uam… ’
Thug Delilah air Samson a dhol a chadal air a glùinean. Thàinig fear a gheàrr dheth seachd duail a chinn. Dh’fhalbh neart Shamsoin. Thàinig na Philistich. Ghlac iad e agus chuir iad na sùilean aige a-mach gu borb. Chuir iad ann am prìosan e ann an Gasa.
Ma tha sibh eòlach air an sgeulachd, tuigidh sibh nach e seo an deireadh, oir dh’fhàs falt Shamsoin a-rithist. Agus le fhalt, thill a neart.
Bha na Philistich a’ dèanamh gàirdeachas mun bhuaidh a thug iad. Bha Samson air a thoirt a-mach às a’ phrìosan airson fearas-chuideachd a dhèanamh dhaibh. Seo mar a tha e san t-seann Bhìoball – agus a-rithist atharrachaidh mi an t-seann Ghàidhlig dìreach rud beag:
Thuirt Samson … leig dhomh na puist a làimhseachadh air a bheil an taigh na sheasamh a chum gun leig mi mo thaic riutha. A-nise bha an taigh làn dhaoine agus bhan; agus bha uile thighearnan nam Philisteach an sin; agus bha air mullach an taighe mu thimcheall trì mìle fear agus bean ….
Agus ghairm Samson air an Tighearn’ agus thuirt e, O Thighearna Dhè, cuimhnich orm, guidheam ort, agus neartaich mi, guidheam ort … [gus am faigh mi dìoghaltas] air na Philistich airson mo dhà shùl. Agus ghabh Samson grèim don dà phost mheadhanach air an robh an taigh na sheasamh, agus ris an robh e an taic, fear dhiubh le a làimh dheis, agus am fear eile le a làimh chlì.
Agus thuirt Samson, faigheam bàs maille ris na Philistich. Agus phut e le uile neart; agus thuit an taigh air na tighearnan agus air an t-sluagh uile a bha ann; agus bha na mairbh a mharbh e aig a bhàs na bu lìonmhoire na iadsan a mharbh e na bheatha.
Bha Samson ainmeil air feadh saoghal na Crìosdachd airson a neart. Agus bhiodh daoine uaireannan a’ ceangal ris clach mhòr a bha na seasamh leatha fhèin, agus nach b’ urrainn do dhuine sam bith a thogail.
Tha clach de a leithid air mullach cnuic siar air Calasraid – Clach Shamsoin no Samson’s Stone. ’S e clach-shiubhail a th’ innte, a chaidh fhàgail ann le eighr-shruth o chionn fhada. Ach bha na seann daoine ag ràdh gun robh Samson air mullach beinne anns an sgìre – Beinn Lididh, a rèir cuid, ged a bha feadhainn eile ag ainmeachadh Beinn Labhair no Beinn Mhùrlaig Loch Laomainn. Bha Samson ann agus chuir e dùbhlan ro fhir làidir na dùthcha. Thilg e a’ chlach astar mòr. Ach cha b’ urrainn do dhuine eile eadhon a togail. Agus dh’fhàg sin i far a bheil i chun an latha an-diugh.
Faclan na Litreach
nàmhaid: enemy; breug: lie (untruth); an fhìrinn: the truth; Gasa: Gaza; maille ri: along with; clach-shiubhail: glacial erratic; Beinn Lididh: Ben Ledi; Beinn Labhair: Ben Lawers; Beinn Mhùrlaig Loch Laomainn: Ben Vorlich near Loch Lomond.
Abairtean na Litreach
Puing-chànain na Litreach
Gnàthas-cainnt na Litreach
ma bhearrar mi: if I [ie my head] is shaved. This is a future passive form.
Tha “Litir do Luchd-ionnsachaidh” air a maoineachadh le MG ALBA


text:
Ceistean ùra mu bhùth chemist Uibhist
Nochd dragh gum faodadh planaichean 'son bùth chemist ann am Beinn nam Fadhla droch bhuaidh a thoirt air slàinte seann daoine ann an Uibhist.
Tha a' chompanaidh Local Pharmacies Earranta air plana a chur air adhart airson bùth chemist fhosgladh ann am Baile Mhanaich.
Tha co-chomhairlicheadh a' dol mun ghnothach an-dràsta is bha còrr is 100 duine aig coinneimh ann an Loch nam Madadh oidhche Dhiardaoin.Astar
Nochd draghan a-rithist gum bi aig daoine ri siubhail astar gu math nas fhaide 'son cungaidhean-leigheis na tha iad an-dràsta, ma tha iad gan toirt seachad à chemist ùr seach na h-ionadan dotair a th' ann.
"Tha sinne 10 mìle bho Loch nam Madadh agus nam biodh againn an uairsin ri prescription no càil fhaighinn bhiodh againn ri dhol 30 mìle sìos gu Baile Mhanaich ga iarraidh", thuirt Cathraiche Comhairle Coimhearsnachd Bheàrnaraigh, Dòmhnall MacIlleathainn.
"Ann am Beàrnaraigh tha tòrr de sheann daoine ann agus tòrr aca, chan eil càraichean aca.
"Gheibh iad uaireanan nàbaidh no cuideigin a bheir iad sios gu Loch nam Madadh ach chan iarradh idir air cuideigin a bheireadh sìos gu Baile Mhanaich iad is air ais", thuirt e.
A rèir fhir de chomhairlichean Uibhist a Tuath, Uisdean Robasdan, dh' fhaodadh an suidheachadh sin slàinte seann daoine a chur ann an cunnart.
"Ann an àiteachan eile air Tìr-Mòr far a bheil seo air tachairt, chan eil seann daoine a' dol a dh'iarraidh na cungaidhean-leigheis aca."Draghail"
"Tha trioblaidean an uairsin a' sgapadh agus 's e gnothach gu math draghail a tha sin.
"Tha e gu math gu math draghail ma tha sin a' dol a thachairt far nach tig seann daoine a thogail na cungaidhean-leigheis aca is gum fàs iad gu math nas miosa nan slàinte", thuirt e.
Thuirt an Dotair Seumas Ward bho Bhòrd Slàinte nan Eilean Siar gun èisd iad ris na draghan air fad a th' air nochdadh anns a' cho-chomhairlicheadh.


text: Prògram sònraichte à Fèis Dhun Èidinn le Cathy NicDhòmhnaill. Am measg na th'air chlàr 'sa phrògram tha a' film The Trench a chaidh John Neil Dòmhnallach a dh'fhaicinn. Chaidh an sgeulachd a bhrosnachadh le stòiridh mèinnear a chaidh a thiodhlaigeadh ann an tunail aig àm a' chiad chogaidh. Tha a bheachd air an dorchasdas agus an salachar ag atharrachadh mar a tha an ùine a' dol seachad. Tha Alasdair MacCaluim ag innse dè tha dol aig Fèis Poilatigs na bliadhna 'sa agus tha Dolina NicIllinnein air a bhith air chuairt mun bhaile airson blasad fhaighinn air còr nan daoine agus na tha a' dol air adhart agus cuideachd innsidh i mun dealbh-chluich Ciara a tha stèidhichte air gràisgean Ghlaschu. Am measg a' chiùil tha Editors, Formaldehyde agus Haim, The Wire. bbc.co.uk/feasgar.


text:
A' Bhruiseal
'S e prìomh-bhaile na Beilge a tha anns a' Bruiseal. 'S e Bruxelles (IPA: bʀyˈsɛl) san Fhraingis, Brussel (IPA: ˈbrɵsəɫ) san Duitsis/Fleamais neo Brüssel (IPA:brʏsəl) sa' Ghearmailtis. Tha a' Bhruiseal na laighe ann am meadhan na dùthcha. Tha am baile cudthromach anns an t-saoghal poileataigeach, o chionn's gu bheil prìomh-oifisean an Aonadh Eòrpach ann, prìomh-oifisean NATO agus prìomh-oifisean Pàrlamaid na Roinn-Eòrpa. Chaochail am Peantair Pieter Brueghel Mòr an seo ann an 1569.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]


text:
Prògram 1
Tha Anne an tèis mheadhan am breith nan uan -- 's e obair chruaidh a th' ann agus tha i air a' cumail a' dol le bhith a' toirt taic an uair a tha na h-uain gam breith agus cuideachd a' cur uan gun mhàthair gu màthair ùr.
Thall ann an Uibhist a Tuath, tha Dòmhnall Thormoid a' sealltainn an treud de chrodh Simmental dhuinn agus tha e cuideachd a' bruidhinn mun phròiseact eadar-mheasgte aige, a' ciallachadh gum b' urrainn dha taigh-samhraidh a thogail air a' chroit airson seusan nan luchd-turais.
Tha Derek agus Caty ann an Toscaig a' bruidhinn mu dheidhinn an stoidhle croitearachd a th' acasan nach eil idir traidiseanta agus tha iad a' ceannach cearcan Rhode Island Red.
Aig a' cheart àm, tha Dòmhnall agus Calina a' treabhadh na talmhainn airson buntàta a' chur agus thathas a' bruidhinn mu dheidhinn an ath-bheothachadh de ghàirnealachd air an Eilean Sgitheanach.


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Seo an còmhradh a bha aig Donnchadh agus Iain mu tughadh le bun-dubh.
Donnchadh: An tughadh a rinn mise leis a' bhun-dubh, rinn mi leis mar a bha mi a' dèanamh leis a h-uile tughadh eile.
Bha mi a' dèanamh sguaban beaga, well meadhanach beag airson an diaball. Nise an diaball, sin agad eaves ann am Beurla.
Iain: 'S e. Well, bha mi dol a dh' fhaighneachd na ceist. 'S e sin a bh' agaibh air eaves?
Donnchadh: Well, sin an diaball. 'S feumaidh an diaball a bhith gu math làidir, a bheil thu a' tuigsinn?
Iain: Tha.
Donnchadh: Bhon tha e a' tighinn thar a' bhalla.
Iain: Tha sin ceart.
Donnchadh: Agus bha mi a fàgail a' sguab mar a bha i. Tha, fhios agad, a' dèanamh sguaban speisealta air a shon, 's gan ceangal cruaidh agus a' cur tè dhiubh sin dìreach thairis a' bhalla.
Bha thu a' tòiseachadh mar sin 's bha thu a' ceangal sin cho math 's a ghabhadh e ceangal, ris an fhiodh a bha fodha.
Iain: Ciamar?
Donnchadh: Well, bha mise ga fhuaigheal air le teudan sam bith. Well, as an t-seann latha, 's e, cha b' urrainn dhut dad dhen t-seòrsa sin fhaighinn. 'S e tarred hemp tha mi a' creidsinn a' stuth a b'fheàrr air a shon bhon sheasadh e an t-uisge 's sheasadh e .... Cha bhiodh e dona air grodadh leis an teàrr a bhith ann.
Ach gheibh thu cuideachd air taghaidhean nuair nach robh sin aca no rud sam bith leis am b' urrainn dhaibh a cheangal agus 's e lathaisean agus dromanaich a bha 'd a' cleachdadh.
Iain: Nach inns sibh dhomh a-nis man deidhinn-san.
Donnchadh: Well, na lathaisean, 's e sin slatan fada, caola, mar is trice dhe calltainn. Agus nuair a, nan dèanadh tu cùrsa dhe tughadh, bha thu a' cur fear dhuibh sin na laighe an teis mheadhan a' chùrsa a bha sin, mar a theireadh tu.
Agus dh'fheumadh tu an uair sin iad sin a shnasachdainn. Agus 's ann le dromanaich a bha thu a' dèanamh sin. An dromanach, 's e pìos eile dhe calltainn. Abair, bhiodh tu ga dhèanamh cho fad 's a bha feumach aig an àm.
Nam b' e tughadh uabhasach tiugh a bh' ann, dh'fheumadh iad a bhith na b' fhaide, tha fhios agad, mar a thuigeas tu.
Agus an dòigh as an robh thu gan dèanamh, bha thu gan gearradh. Bhithinn-sa gan gearradh aig troigh gu leth gach taobh. Bhiodh sin mu trì troighean de dh'fhaid air fad.
Agus bha thu gan dèanamh biorach aig gach ceann. Bha thu an uair sin a' togail teine eadar dà clach agus bha thu a' leagail na dromanaich a bha seo air uachdar an dà chlach gus nach robh an teine a' faighinn dad ach a' meadhan aig an fhiodh air a bheil mi a' bruidhinn.
Iain: Tha mi a' tuigse.
Donnchadh: 'S nuair a bha e aig an ìre cheart, agus tu a' saoilsinn gu robh e teth gu leòr bha thu a' breith air fear agus bha thu a' toirt tionndaighean uabhasach luath dha, fhios agad, eadar do làimh, faisg air a' mheadhan.
Agus bha e a' lùbadh timcheall. Agus bha thu ga tharraing ri chèile agus bha, dìreach mas urrainn dhomh a chur ann an dòigh as an tuig thu e, bha e mar gum biodh stapall air a dhèanamh dhe fiodha.
Iain: Well, bha mi dìreach a' smaoineachadh gur e sin a bha sibh a' dol a ràdh.
Donnchadh: Sin a bhiodh ann. Bha thu a' stobadh sin as an talamh 's chumadh e a chumadh meadhanach math mar sin, eil thu a' tuigsinn?
Iain: Chumadh, chumadh.
Donnchadh: Na leigeadh tu às e, 's a thilgeil air an talamh, dòcha gum biodh e gu math, thigeadh e còmhnard air dhòigh 's gu... ach nuair a leigeadh tu leis fuarachdainn.
Iain: Nise, faod mi aon cheist a chur oirbh?
Donnchadh: Faodaidh, na thoilicheas tu!
Iain: Far a robh sibhse, cha robh sibh a' losgadh, ach a' teasachadh, tha, a' challtainn. An robh sin dha neartachadh no dha lagachadh no a' dèanamh rud sam bith ris?
Donnchadh: O well, bha thu ga dhèanamh gu math teth chionn agus na robh am pìos calltainn a bh' agad meadhanach tiugh, 's e duine glè thapaidh a thionndaigheadh e. Dh'fheumadh e a bhith gu math teth. Bhiodh e dubh.
Ach cha robh sin a' dèanamh cron sam bith air an fhiodh. 'S ann a bha e a' dèanamh feum dha.
Iain: Seadh, 's e sin mo cheist, ma tha.
Donnchadh: 'S e. Bha a' dèanamh feum dha. Fiodh sam bith a bhiodh tu a' cur fon talamh, no airson gu seasadh e, tha, tha e uabhasach math dha, a losgadh.
Nam biodh mise a' dol a chur post as an talamh, na rud sam bith dhen an t- seòrsa sin, 's gu robh tìde agam air a shon, loisginn bàrr a h-uile gin dhuibh.
Chan e am bàrr buileach glan, abair, ach far a bheil iad a' dol a-staigh as an talamh, eadar a... a bheil thu a' tuigsinn?
Iain: Tha.
Donnchadh: Beul an talamh, mar a their iad.
Iain: Tha mi a tuigs'. Tha mi a tuigs'.
Donnchadh: Sin agad far an grod pìos fiodh sam bith.
Iain: 'S ann, 's ann.
Donnchadh: 'S ann am beul an talamh. Agus ma loisgeas tu e, tha e a' dèanamh feum uabhasach dha. 'S tha mi creids gu faigh thu dhà uair, dhà thìde às, co-dhiù, ma nì thu sin. Agus cha robh e a' dèanamh cron sam bith air na dromanaich leis a' sin.
Iain: Cha robh. Agus bha e a' toirt dha duine an comas a lùbadh cuideachd?
Donnchadh: O, an comas a lùbadh. Airson na dromanaich. Bha, gun teagamh.
Iain: Seadh a-nis. Sin an dòigh a bh' aca air an tughadh a cheangal.
Donnchadh: 'S e.
Iain: Seadh. Dè a-nise an ath cheum? Bha an tughadh a bha sin, am bun-dubh, a' dol air bho aon cheann dhan an taigh chun a' cheann eile?
Donnchadh: Bha, ach cha b' urrainn dhut a dhèanamh aig an aon àm, a bheil thu a' tuigsinn? Cha bhiodh tu a' dèanamh ach stiallan dheth, rud a bhiodh freagarrach.
Tha dòigh air a' bhun-dubh eadar-dhealaichte ri tughadh sam bith eile. Agus tha thu a' cur dà fhàradh an àrda, eil thu a' tuigsinn?
Iain: Tha. Siuthadaibh.
Donnchadh: Aig astar àraid bho chèile. Agus tha thu a-rèiste a' faighinn dèile mhòr, tiugh, làidir, agus tha thu a' cur sreath dhen a' bhun-dubh air uachdar an dèile.
Iain: Seadh.
Donnchadh: Agus nuair a nì thu a' streath a tha sin, tha thu a' cur an dèile an àrda pìos eile.
Iain: Tha mi a' tuigse. Tha, tha mi a' tuigs'.
Donnchadh: Agus mar sin, 's mar sin air adhart, gus am bi e ann a cheann, abair.
Bhithinn-sa ga chaitheamh, aig och, mu h-uile troigh, agus a-rèist a' tòiseachadh a-rithist an aon dòigh, a bhith na cheann dòigh a choireigin le lathaisean no le teudan eile.
Chunnaic mi a bhith a' cur air, cuideachd as a' latha an-diugh faodaidh tu rudan a bhith agad nach robh aca uaireigin, eil fhios agad. Chunnaic mi a bhith a' cur wire caol air, fhios agad, as an robh neart mòr is dh'fhaodadh tu a tharraing cruaidh 's a thoilicheadh tu 's mar sin.
'S bha thu a' cumail air adhart an àrda gu mullach an taigh mar sin, chun a' chìrean.
Iain: Seadh.
Donnchadh: Ach cha b' urrainn dhut an cìrean a dhèanamh le stuth mar sin agus cha b' urrainn dhut a dhèanamh le cuilc làidir na bu mhotha. Chionn agus nach lùb iad a-null thar a' mhullach.
Iain: Chan eil iad mar gum biodh bog gu leòr airson tionndadh?
Donnchadh: Chan eil iad bog gu leòr is cha mhotha na sin a tha raineach agus 's ann a bu dualaich e air bristeadh, bheil thu a' tuigsinn?
Iain: 'S dè bhiodh sibh a' dèanamh aig cìrean an taighe, ma tha?
Donnchadh: Well, dh'fheumadh tu stuth eile a chur air, ged nach biodh ann ach luachair, no chunnaic mi bhith cur, tha, maran air no muran. Agus dhèanadh tu le fodar e cuideachd. Rud sam bith a lùbas thairis.
Cha leig thu leas sin le fraoch. Nì thu an gnothaich leis a' fhraoch.
Iain: Nì. Tha e fada gu leòr agus tha e bog gu leòr.
Donnchadh: Tha, 's tha dòigh eile air cuideachd.
Nuair a... ma thig mi air adhart chun a' fhraoch, nuair a thig thu chun a' chìrean, tha thu a' cur, 's e rud a theireadh m' athair ris, bhiodh e a' cantainn rium, "Nuair a thig thu chun a' chìrean, cuir cas mu sheach e", bhiodh e a' cantainn rium, "Cuir aon ultach no dòrnach co-dhiù a' rathad seo, 's cuir an dòrnach eile a' rathad eile gus a bheil thu a' faicinn, tha, a' rud caol dheth a' dol a-null" agus...
Iain: Tha, tha. Bha mi a' smaoineachadh gur e sin a bha sibh a' ciallachadh.
Donnchadh: Agus a' rud caol an uair sin chun an taobh eile.
Iain: An taobh eile, 's e.
Donnchadh: Agus bha e a' tighinn a-mach ceart gu leòr an uair sin mar sin.
Iain: 'S dè mu dheidhinn ceangal a' chìrein a-nise, bhon chan eil rian air nach buaileadh a' ghaoth gu math làidir air-san?
Donnchadh: Abair thusa. Well, bhiodh iad a' cur lathaisean uabhasach fhèin tapaidh aig a' chìrean.
Agus, well an-diugh, cha leig thu leas sin. Tha lìn, lìn iarainn 's lìn eile, lìn iasg 's faodaidh tu rudan sam bith mar sin a chuir orra, 's chan eil dragh mòr ann.
Ach as na seann làithean bha obair mhòr air. Agus dh'fheumadh tu cuideachd sìoman a chur gu math dlùth ri chèile agus air uachdar na lathaisean. Agus bha sin ga chumail teann ri mullach an taigh.
Iain: Bha, bha.
Donnchadh: Nuair a bha na sìomain a bha sin a' tighinn a-bhàn air mullach na lathaisean.
Iain: Bha, bha, 's bha sin a' ceangal a h-uile càil a bh' ann.
Donnchadh: O, a h-uile rud a bh' ann. Bha.
Iain: Nise, a' ceangal na sìomanan a tha sin, dè mar a bha iadsan air a' ceangal? Bha 'd air an ceangal ri acraichean, gu follaiseach.
Donnchadh: Bha. 'S e clachan a bhiodh aig a' bhonn aca.
Iain: 'S e.
Donnchadh: Agus bha na lathaisean gan cumail gun a bhith a' greimeadh a-staigh as an tughadh, bhon dhèanadh sin milleadh air, agus bhiodh an t-uisge a' ruith as an tòc a dh'fhàgadh na sìomain air mullach an taighe. Bheil thu a' tuigsinn?
Iain: Tha, a' tuigse gu mionaideach, bhon bha sibh ag iarraidh gum biodh mullach an tughaidh rèidh.
Donnchadh: O, cho rèidh 's a ghabhadh e bhith. Bhon mar a biodh, cha bhiodh e math, agus 's e, 's e an cìrean a' rud as cugalaiche dhan taigh a th' ann.
"Agus g' e bith dè a' chuid eile dheth a chumas tu suas, feumadh tu an cìrean a chumail suas!" bhiodh m' athair a' cantainn rium.
Agus ma chumas tu an cìrean suas, is ann an òrdugh math, mairidh an tughadh fada, fada, fada. Ach mur a cum thu an cìrean a' dol, falbhaidh an tugadh uile gu lèir.
Agus tha sin furasta a thuigsinn chionn gheibheadh an t-uisge a-staigh aig an fhìor mhullach agus bhiodh e a' tighinn a-bhàn am broinn an tughadh, mar tha thu a' tuigsinn.
Iain: Bhiodh. Bhiodh. Bhiodh. Tha, bha, rudan aca mar maide feannaig?
Donnchadh: Bha.
Iain: Nach innis sibh dhomh mu dheidhinn sin, 's a' feum a bh' as a' mhaide a bha seo?
Donnchadh: Well, a' maide-feannaig, 's ann gu mòr as na taighean as na h-eileanan a bhiodh iad a' dèanamh feum dhiubh. 'S coiriche ris a' sin gu mòr, 's e an dòigh a bh' aca air an ceann. Agus bha maide-feannaig a' tighinn a-mach aig gach ceann dhan an taigh. Cha bhiodh stuaigh idir air na taighean sin, a bheil thu tuigsinn?
Iain: Tha.
Donnchadh: Agus cha bhiodh dad eile ann air an ceangaladh tu sìoman mar sin, mur a biodh pìos fiodh a' tighinn a-mach mar sin. Agus sin am pìos fiodh ris an canadh iad a' maide-feannaig.
Agus 's ann buileach glan airson ceann a' sìoman a bha e. Cha robh feum mòr sam bith eile ann. 'S ann nach b'fheàirrde an taigh idir e, oir bhiodh an t-uisge dualach air leantainn a-bhàn cliathaich a' mhaide.
Iain: Bhiodh. Bhiodh. Agus...
Donnchadh: Agus dh'fheumadh tu beagan tughadh a' dhèanamh air fhèin aig a' bhonn.
Iain: Well, tha mi creids'.
Donnchadh: Dh'fheumadh.
Iain: Cha do smaoineachadh mi air sin a-riamh. Ach tha mi a' creids' gu bheil sin ceart.
Donnchadh: O nam biodh tu ga dhèanamh ceart dhèanadh tu beagan, bìodach tughadh air a' cheann, uabhasach dlùth ris a' mhaide.
Iain: Seadh, gus nach fhaigheadh uisge sam bith a leanadh a' maide a-steach?
Donnchadh: Sin agad mar a tha thu a' dèanamh a' similear cuideachd. Tha thu ga thughadh mar sin. Rinn mi gràinne dhuibh bho chionn bliadhna, bho chionn bhliadhnaichean.
Agus bha mi gan tughadh an-àrda mar sin. Nuair a bha mi a' ruigsinn a' mhullach aca, bhiodh na similearan, bha mi an uair sin a' faighinn rud ris a canadh sinn ròpa buidhe. Tha fios agad fhèin dè tha sin?
Iain: Tha.
Donnchadh: Bhiodh e aca airson feur is eile. Is bha mi a' toinneamh sin timcheall mullach an t-similear dlùth ri chèile, 's cho tight sa ghabhadh e cur, airson troigh no mar sin. Agus chan fhaigheadh boinne uisge a-staigh air a' sin.
'S a' bheagan bìodach a bha a' dol air mullach a' ròpa co-dhiù, well bha teas an t-simileir fhèin, teas an taigh fhèin, cha robh e a' dèanamh cron no grodadh sam bith.
Iain: Bhathas ga thiormachadh.
Donnchadh: Bha e ga thiormachadh, dìreach mar a bha e a' tighinn.
Iain: Agus bha an tughadh beag a bha sin a' dèanamh an aon fheum agus a tha luaidhe air taighean?
Donnchadh: O dìreach glan.
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
Na cleachdaichean gnìomhach
Seo liosta dhe na cleachdaichean a rinn gnìomh air choireigin am broinn an 30 latha mu dheireadh.
Chì thu an tionndadh dhen duilleag seo a tha san tasgadan 's a tha suas ri 3 uairean, 7 mionaidean agus 18 diogan a dh'aois, ma dh'fhaoidte.
- AddMore (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Ahonc (Deasbaireachd | mùthaidhean) [2 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Antemister (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- B25es (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Caoimhin (Deasbaireachd | mùthaidhean) [21 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Claus Ableiter (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Comhachag-bheag (Deasbaireachd | mùthaidhean) [11 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- CommonsDelinker (Deasbaireachd | mùthaidhean) [9 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Conquistador (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Cycn (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Doc Taxon (Deasbaireachd | mùthaidhean) (rianaire) [70 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- DrDevilFX (Deasbaireachd | mùthaidhean) [3 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Duckbill89 (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Eimhir (Deasbaireachd | mùthaidhean) [35 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Gaidhlig1 (Deasbaireachd | mùthaidhean) [4 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Gardois et à l'œil (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Holder (Deasbaireachd | mùthaidhean) [4 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Iain (Deasbaireachd | mùthaidhean) [2 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Imam Khairul Annas (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Italay90 (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- JakeWillis (Deasbaireachd | mùthaidhean) [5 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Kevin Scannell (Deasbaireachd | mùthaidhean) [3 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Kibi78704 (Deasbaireachd | mùthaidhean) [30 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Krd (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Leftcry (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- MacRusgail (Deasbaireachd | mùthaidhean) [425 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- MediaWiki message delivery (Deasbaireachd | mùthaidhean) (bot) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Michealt (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Mionntan (Deasbaireachd | mùthaidhean) [2 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Moeng (Deasbaireachd | mùthaidhean) [4 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- MoiraMoira (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Pathoschild (Deasbaireachd | mùthaidhean) [7 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Pne (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Sectori (Deasbaireachd | mùthaidhean) [17 gnìomhan am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- SeoMac (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Sionnach (Deasbaireachd | mùthaidhean) (biùrocrat, rianaire) [376 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- T.seppelt (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- TaxonBot (Deasbaireachd | mùthaidhean) (bot, rianaire) [10,296 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Thisissusanbell (Deasbaireachd | mùthaidhean) [157 gnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Vogone (Deasbaireachd | mùthaidhean) [2 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]
- Wieralee (Deasbaireachd | mùthaidhean) [1 ghnìomh am broinn an 30 latha mu dheireadh.]


text:
Plana an sgudail mhara
Dh'fhoillsich Riaghaltas na h-Alba planaichean gus dèilgeadh ri sgudal na mara.
Tha sgudal leithid plastaig, lìn iasgaich agus stuth eile a th' air a chaitheamh air falbh a' cosg £17m dhan dùthaich gach bliadhna.
Tha na tha de sgudal mu thimcheall chostaichean na dùthcha air dùblachadh thar an fhichead bliadhna a dh'fhalbh, a rèir Co-chomann Glèidhteachais na Mara.
Uile gu lèir tha mu 1,700 pìos sgudail anns gach cilomeatair de chosta.
Am measg nam botail ghlainne, bocsaichean polystyrene, agus stuth iasgaich, 's e plastaig a tha a' dèanamh a' chron as miosa, agus e na chunnart do bheathaichean mara.
Tha mu 80% de sgudal anns a' mhuir air a thilgeil air falbh air tìr, agus a' toirt droch bhuaidh air an àrainneachd agus turasachd.
Bidh am plana ùr ag amas air stad a chur air daoine bho a bhith a' tilgeil sgudail.
Thèid pròiseactan cuideachd a chur air chois gus tràighean a ghlanadh agus obrachadh le iasgairean gus sgudal a chruinneachadh aig muir.


text:
Ceannard Phoileas ùr na Gàidhealtachd air ainmeachadh
Chaidh a dhearbhadh gur e an t-Àrd-Superintendent Julian Innes a thèid a chur an ceann roinn phoilis ùir na Gàidhealtachd 's nan Eilean.
Bidh an roinn an urra ri obair nam poileas anns an sgìre a th' air a còmhdachadh le Poilis a' Chinn a Tuath an-dràsta.
Tòisichidh e san dreuchd nuair a bhios a h-uile feachd poilis an Alba air an cur còmhla mar aon fheachd nàiseanta sa Ghiblean.
Chaidh an t-Àrd-Superintendent Innes an lùib Phoileas a' Chinn a Tuath ann an 1988, agus e air a bhith stèidhichte ann an Coit a' Ghartain, an t-Eilean Sgitheanach, Gallaibh agus Cataibh, a thuilleadh air prìomh oifisean an fheachd ann an Inbhir Nis.
Tha e cuideachd air a bhith an lùib Sguad Eucorra na h-Alba ann an Glaschu, agus air teagasg aig Colaiste nam Poileas ann an Tullaich Ailein ann am Fìobha.


text:
Deasbad Diciadain
Ceòl, spòrs agus fealla-dhà air ur slighe dhachaigh còmhla ri Derek 'Pluto' Moireach. A-nochd ann a deasbad Diciadain, tha Pluto a' faighneachd, san saoghal a th' againn, dè tha nas fheàrr an-diugh na bha roimhe? Mar eisimpleir a bheil teòclaidan nas lugha na bha? Cur fios thugainn air ar duilleag Facebook, post-d: pluto@bbc.co.uk no fòn an asgaidh: 08000 967050Derek 'Pluto' Murray takes you home with the latest news & craic. In tonight's Wednesday Witterings Pluto asks, in today's world has anything improved since back in the day? For example are chocolates smaller than they were? Get in touch via our Facebook page, e-mail: pluto@bbc.co.uk or Free phone: 08000 967050.