text:
Kl.
Mochta dalta Fetgna episcopus Áird Macha quieuit.
Cumusc cengigis a n-Árd Macha etir Cinel nEógain & Ulltu dú a ttorchair sochaidhe .i. eidir Aidéid mac Laigne & Flaithbertach mac Murchadha cor sgar Mael Brígde. Ríar Maoilbrigde iar sin et enigh Padraicc ó cuigedaibh hErend la gabail a n-aitire tricha secht ccumal et {MS folio 193va(289a)}cethrar hi crocaib ó Ulltaibh cenmothád cealla et manchu.
Riaccán mac Ectigern rí h. cCinnsiolaigh moritur.
Becc mac Ermain rí Uladh occisus est la Aitéid.
Kl.
Lachtnan mac Maeil Ciaráin rí Teabtha moritur.
Níall mac Laoguire rí na Dese moritur.
Faolán mac Gúaire rí h. cCinsiolaigh moritur.
Kl.
Duplactna mac Maoilgúaire rí Caisil moritur.
Maolpedair mac Cuáin episcopus Tire da Glas comurba Brenaindquieuit.
Ceallach mac Flannagáin ri Bregh occisus est o Fhogartach mac Tolairg.
Muiredach mac Eochagáin leithrí Uladh occisus est o Aitéd mac Laigne.
Maolaichen episcopus Áird Macha quieuit.
Kl.
Blathmac princeps Cluana Muc Nois .i. mac Taircedaigh do Breghmainib quieuit.
Ár Gall la Conaille & la Aiteid mac Laigne in qua ciciderunt Amlaibh h. Imair et Glun Tradna mac Glúin Iaráinn cum .dccc.
p.150
Scolaige mac Macáin rí Dealb{MS folio 193vb(289b)}na Bethra do marbadh la muintir Cluana Muc Nois conidh indside ro marbadh Maolacaidh. Maolacaidh tanaise Cluana Muc Nois & princeps Damainsi {do rad fri bas conadh baoi cinta do i mmarbadh Scolaighe} do dol martra la Delbna Betra a ndigail Scolaige.
Saorbretach mac Conaid sap{i}ens et episcopus & princeps Corcaighe quieuit.
Flann mac Lonain Firgil Gaedeal .i. primfile Gaoideal do marbadh d'Uíbh Cuirrbuide .i. o hUibh Fothaidh ag Loch da Caoch a n-Desibh Muman +.
Flaithbertach mac Murchadha ri Ailigh occisus est la hU Breasail.
Kl.
Cathraoinedh ria Maolfinnain mac Flandagain is Rait Cro for Ulltaibh & for Dál Araidhe ubi multi ceciderunt um Muircertach mac Edigh ri Dail Araidhe & im mac Maoil Mocherge .i. Aindiarraidh mac Indreactaigh ri Leite Cathail. Aidéid mac Laigne uulneratus euasit.
Uathmuran mac Concupair rí h. fFoilge a suis.
Inradh Connact la Flann mac Maoilseclainn et a geill do thobach.


c: text/html

text:
Caisteal Eilean Donnain
Tha Caisteal Eilean Donnain na chaisteal air taobh an iar na Gàidhealtachd.
'S e th' ann ach seann chaisteal a thogadh tràth sna meadhan-aoisean, air a shuidheachadh air eilean beag far a bheil tri lochan-mara - Loch Aillse, Loch Long agus Loch Dhuthaich - a' coinneachadh.
Airson iomadach bliadhna chaidh a ghleidheadh le Clann MhicRath às leth MhicCoinnich Shiophort. As t-earrach 1719 rinneadh gearasdan dhen chaisteal le na Spàinntich a bha a' toirt taic do ar-a-mach nan Seumasach, mus deach Blàr Ghleann Sheile a chur. Chaidh ionnsaigh a thoirt air a' chaisteal le Cabhlach Rioghail Bhreatainn, agus dh'fhàgadh na thobhta lom e.
'S e caisteal ùr a th’ ann a-nis a chaidh a ath-thogail uile gu lèir eadar 1919 agus 1932.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- Faclair Alba Aosmhor - Ainm Gàidhlig: Caisteal Eilean Donnain
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- 'Mar a bhàsaich Dòmhnall Gorm Shlèite' Sgeulachd air Tobar an Dualchais. Gun Urra. 1955.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Siorrachd Pheairt
'S e fear de na Siorrachdan traidiseanta na h-Alba a bha ann an Siorrachd Pheairt agus 's e Peairt a bha na phrìomh-bhaile.
Bailtean[deasaich | deasaich an tùs]
- Achadh Chaladair, Áth a' Cháirn, Achadh na Follt, Ailt, Áth Maol Ruibhe, Aird Talnaig
- Blár Athall, Blár Ghobhraidh, Baile Chloichridh, Baile an Luig, Blár-na-gobhainn, Baile a' Chlachain, Both Bhúirnich
- Cuimrigh, Cúbar Aonghais, Craoibh, Ceann Rois, Cluainidh, A' Cheannmhor, Coille Chnagaidh, Ceann Loch Raineach, An Ceann Árd, Ceann eas ciad, Cinn Rosaidh, Cille Mhícheil
- Drochaid Éireann, Drochaid Theilt, Dún Chailleann, Dáil Ghiuthais, Dul
- Feárnan, Feith nan Ceann, Forgrann Eithne, Fothair Tabhaicht, Fartairchill
- Labhar, Lag an Ratha, Longartaidh
- Mígeil, Meadhanaidh, Maothail
- Obar Pheallaidh, Obar Phuill, Obar Fhargaidh, Obar Dailchinn, Obar Neithich, Obar Ruadhainn
- Peairt
- Rochgorton
- Srath Gaoithe, Sgáin, Spideal Ghlinn Sídh
- Tobair Mhuire, Trian a' Phuir
- Uachdar Árdair
Cruinn-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
- Loch Dhún Alastair, Loch Éireann, Loch Faschoille, Loch Líobhann, Loch Eireachd, Loch Raineach, Loch Tatha, Loch Teimhil
Ceangailtean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- "Perthshire" from A Topographical Dictionary of Scotland by Samuel Lewis, London, 1846 (British History Online
- Perth & Kinross Council
- A Vision of Britain Through Time: A vision of Perth and Kinross
Tuilleadh Leughaidh[deasaich | deasaich an tùs]
Murchison, T. M. 'Gaelic in Perthshire', An Gaidheal XLIII: 1, An Dàmhar 1947, d. 6.


text:
Voltaire
B’ e François Marie Arouet (IPA fʁɑ̃swa maʁi aʁuˈwe), neo Voltaire (IPA volˈtɛʁ), an t-ainm-brèige a chleachd e mar bu tric, ùghdar agus feallsanach a thug buaidh mhòr air an 18mh linn, gu seachd àraidh air cuimhne coitcheann nam Frangach. Rugadh e air an 21mh latha dhen t-Samhain 1694 ann am Paris, am baile far an do chaochail e air an 30mh latha dhen Chèitean 1788.[1] 'S e a’ chiad cheannard na luchd-innteachail is e an sàs ag obair airson na Fìrinn, a’ Cheartais agus Saorsa na Smuain. Fhuair e an t-ainm pinn sin bho na litrichean AROUET L(e) J(eune), anagram an ainm aige, air an sgrìobhadh ann an Laideann, AROVETLI.[2]
Mar Shamhla An t-Soillseachaidh agus ceannard nam Feallsanach (Fraingis: Le Parti Philosophique), tha an t-ainm aige fhathast gu math ceangailte ris an strì ann an dà chuid an aghaidh na Gràinealachd (Fraingis: l’infâme), an t-ainm a thug e do dh’eudmhorachd chràbhach, agus airson adhartas agus ceadachas. ‘S e deist a bh' ann ged-tà, is e dhen bheachd gur e monarcachd chuimseach libearalach, air an soillearachadh leis na “feallsanaich”, an siostam na b’ fheàrr co-dhiù. Bha e dlùth air na uachdaran soillearaichte na Roinn Eòrpa aig àm an t-Soillseachaidh is ghabhadh e bràth mar bu tric air a chuid suaicheantais gus ìobairtich a dhìon bho an neo-cheadachas chràbhach agus an neo-riaghailteachas, mar eisimpleir na cùisean Calas, Sirven, Chevalier de La Barre agus Comte Lally, Dh’Fhàs e na bu chliùitiche air an sàilleabh.
Ged an do sgrìobh e iomadach rud, cha leughar an-diugh ach a chuid fheallsanachd ann an rosg: mar eisimpleir sgeulachdan agus nobhailean (‘s e Candide an leabhar as ainmeile aige), Lettres philosophiques, Dictionnaire philosophique agus na litrichean a sgrìobh e. Thathar a’ leigeil seachad a’ mhòr-chuid dhen dràma, dàn mòr agus na leabhraichean eachdraidheil a fhuair deagh chliù fad na 18mh linne. Tha e cliùiteach fhathast gus an latha an-diugh air sgàth an nòs sgrìobhaidh dreachmhor pongail ìoronasach cruaidh a bh’ aige.
Bha Voltaire còmhla ri daoine mòra fad a bheatha is e cho dèidheil air na rìghrean, gun a bhith a chuid dhìmeas taobh na daoine cumanta fhalach, ach chuir an Riaghaltas dragh airsan cuideachd: chaidh e a thoirt dhan Bhastille is b’ fheudar dha a dhol na fhògarrach gu Sasainn agus Paris fhàgail.[3] Ann an 1749, an dèidh bàis Émilie du Châtelet, an leannan aige fad 15 bliadhna dhe càirdeas gu math stoirmeil, dh’ fhalbh e dhan Phrùis. Cha b’ urrainn dha pàirt cudromach fhaighinn ri taobh h Friedrich II na Prùise ann am Berlin, agus an ceann trì bliadhna chaidh e a-mach leis an rìgh agus dh’ fhàg e Berlin ann am 1753.[4] An ceann greiseig chaidh e gu Délices anns an Eilbheis, faisg air Geneva, mus do cheannaich e oighreachd ann am Ferney-Voltaire dìreach air na crìochan eadar An Fhraing agus Geneva, fada às na daoine chumhachdach, ann an 1759.[5] Dh’fhàs an oighreachd aige na bu luachmhoire agus bha Ferney àite ainmeil airson chultair anns an Roinn Eòrpa air fad. Cha do thill e gu Paris gu ruige gu 1778, is fhuair e urram le daoine a bhith a' seasamh agus a' bualadh bhasan an uair sin. Chaochail e an siud nuair a bha e 83 bliadhna a dh’ aois.[6]
Dìreach mar ghuth na "deagh amannan ann am làithean an iarainn sin" (Fraingis: «bon temps (de) ce siècle de fer!») anns an leabhar Le Mondain, bha Voltaire cho dèidheil air saimheachas agus air aoibhneas a’ bhìdh agus a’ chòmhraidh, agus bha e dhen bheachd gu robh iad, còmhla ris an dràma, na cleachdaidhean na b’ ionnsaichte anns a’ cho-chomann. Chuireadh e uallach air a chuid chomhfhurtachd shaoghalta oir gur e barantas a chuid shaorsa is neo-eisimeileachd a bh' ann. Dh’fhàs e a cho beartach tro sheilbhean baralach gum b’ urrainn dha caisteal a cheannach ann am Ferney ann an 1759, le companaich foghlaimte inntinneach a’ cèilidh air. A dh’aindeoin sin, bha e daonnan aimhreiteach agus gu math fiadhaich leis a chuid nàmhaidean, mar Jean-Jacques Rousseau.[7]
Aig àm Ar-a-mach na Frainge bhite dhen bheachd gur e roi-ruithear a bh’ ann an Voltaire agus an nàmhaid aige Jean-Jacques Rousseau, is chaidh an dust aige a thoirt dhan Panthéon ann an 1791, an darna fear an dèidh Honoré Gabriel Riqueti de Mirabeau.[8] Ghlèidheadh an dìleab a leig Voltaire glè chudromach ri linne III Poblachd na Frainge is bho 1870 rachadh an t-ainm aige a chur gu rathad agus ceàrnaig ann am Paris (is beag air bheag gu cidhean, sràidean, sgoiltean, stèiseanan trèana fo thalamh is a h-uile càil). Anns an 19mh Linn bha na sgrìobh is na smaoinich e aig cnag na cùise anns an strì eadar an fheadhainn a bha an aghaidh agus an fheadhainn a bha airson sgoiltean neo-chràbhach na Stàite, mòran na b’ fhaide na smaoinich na daoine aig àm an t-Soillearachaidh.
Susbaint
An Teaghlach Arouet[deasaich | deasaich an tùs]
Bhuineadh na Arouet do Saint-Loup, baile beag ann an ceann an tuath na sgìre Poitou, is iad nan cairtearan an siud fad an 15mh Linn agus an 16mh Linn. ‘S e eisimpleir dhe dol suas nam bùirdeasach anns an 17mh Linn a bh' ann na Arouet. Chaidh a’ chiad Arouet gu Paris ann an 1625, is dh’fhosgail e bùth shìoda. Phòs e nighean cheannaiche-aodaich is dh’fhàs e a bhith cho beartach gum faodadh e dreuchd mar nòtair aig Taigh na Cùirte ann an Châtelet a cheannachd do a mhac, athair Voltaire, ann an 1675. Le sin, b’ urrainn dha a bhith na uasail laghail (Fraingis: noblesse de robe), neo tighearna a cheannaich an tiotal aige. Bha athair Voltaire uabhasach dìorrasach seòlta: dh’ fhàs e càirdeil le daoine cudromach, thug e piseach air beairteas an teaghlaich, phòs e nighean clèireach cùirte, reic e an dreuchd aige ann an 1696 is fhuair e dreuchd mar chomhairliche an rìgh. Dh’eug màthair Voltaire nuair a bha esan dìreach seachd bliadhna a dh’aois. Bha a bhràthair mòr, Armand Arouet (1685 – 1745), fear-lagha anns a’ chòmhdhail, Caitligeach cruaidh agus janseneach làidir, seana-ghille agus shealbhaich Voltaire a chuid oighreachdan. Bha piuthar aige cuideachd, Marie Arouet (a chaochail air an 15mh latha dhen Dhàmhair 1726), bean Pierre François Mignot, sgrìobhaiche oifigeil. ‘S e ise an aon Arouet a chòrdadh le Voltaire. Bha ceathrar chloinne aice, sagart agus sgrìobhadair nam measg. Thuirt Voltaire: “Tha dithis cràichte agam, fear ann an rosg agus fear eile ann am bàrdachd”.
Foghlam: An Comann Iosaid agus na saor-chlachairean[deasaich | deasaich an tùs]
Bha athair Voltaire ag iarraidh deagh fhoghlaim inntleachdail a thoirt dha a mhac, a bha cho tapaidh nuair a bha e fhathast na leanabh. Nuair a bha e 10 bliadhna a dh’aois chaidh e gu sgoil An Comainn Iosaid lycée Louis-le-Grand, an sgoil na bu spaideile agus na bu dhaoire ann am Paris. Dh’ionnsachadh na sagartan Laideann, Greugais agus òr-chainnt. A bharrachd air sin bha iad ag iarraidh ceannardan na dùthcha a chruthachadh is shealladh iad cleachdaidhean na daoine mòra dha na sgoilearan aca. Le sin, bha deasbadan, argamaidean laghail, farpaisean bhàrdachd, agus drama uabhasach cudromach aig an sgoil. ‘S e sàr sgoilear a bh’ ann Arouet òg agus dh’fhàs e a bhith gu math cliùiteach airson a chuid bhàrdachd. Dh’ionnsaich e ciamar a chòrdadh ris na daoine mòra is ciamar a bhruidhinn riutha mar cho-inbheach co-dhiù. Dh’fhàs e gu math càirdeil ri daoine cudromach is rachadh aige ris a' chàirdeas sin a chleachdadh fad a bheatha, gu seachd àraidh na bràithrean D’Argenson, nam ministearan fo Louis XV agus Louis François Armand de Vignerot du Plessis, Iarla Richelieu.
Obair cudromach[deasaich | deasaich an tùs]
Leabhraichean[deasaich | deasaich an tùs]
- Lettres philosophiques sur les Anglais (1733)
- Le Mondain (1736)
- Sept Discours en Vers sur l'Homme (1738)
- Zadig (1747)
- Micromégas (1752)
- Candide (1759)
- Traité sur la Tolérance (1763)
- Ce qui plaît aux dames (1764)
- Dictionnaire philosophique (1764)
- L'Ingénu (1767)
- La Princesse de Babylone (1768)
Dealbhan Cluiche[deasaich | deasaich an tùs]
- Œdipe (1718)
- Zaïre (1732)
- Eriphile (1732)
- Irène
- Socrates
- Mahomet
- Mérope
- Nanine
- L'Orfelin de la Chine (1755)


text:
Chaidh a dhiùltadh
Fhuair e litir bhon riaghaltas, thuirt iad, ‘Cha b’urrainn dhut a shealladh gu bheil ceanglaichean làidir agaibh ris a’ Bhreatainn. (You have failed to demonstrate that you have strong ties with the UK)’ Uill saoilidh mi gum biodh litrichean nam mìltean den leithid sin gam postadh a h-uile seachdain gu daoine sgapte air fad an t-saoghail.
Dhomhsa tha diofar ann a thaobh Mgr Tul Bahadur Pun ge-tà, agus ’s e sin gun do bhuinnich e an Victoria Cross san Dara Cogadh Mòr!! Victoria Cross ann no às, ‘thalla ‘s cac!’ 's e sin na thuirt riaghaltas Lunnainn dha. Duais eile airson a’ sabaid air taobh saorsa.
Tuilleadh air an làrach aig Iain Dale.


text:
- TIOTAL
- Sianar dhaoine nan seasamh taobh a-muigh an teanta, Cinntìre
- EXTERNAL ID
- QZP27_58_35_21
- ÀITE
- neo-aithnichte
- LINN
- 1890an; 1900an; 1910an
- CRUTHADAIR
- Charles & Dennis MacGrory
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann Earra-ghàidheil is Bhòid agus Seirbheis Fiosrachaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30609
- KEYWORDS
- campachadh
cur-seachadan
spòrs
eacarsaich
Bha campachadh na chur-seachad chumanta rè mìosan an t-samhraidh an cois iasgach agus picnicean. Anns a' gheamhradh bha na lochan reòdhta timcheall Chinntìre a' toirt cothrom dhaibh a bhith a' cluich crolaidh agus a' speileadh
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Argyll and Bute Library & Information Service


text:
Cairgean
'S e an cairgean (Chondrus Crispus) fear de na feamainnean dearga. Feumaidh e trì uisgeachan samhraidh airson fàs. Tha e a' fàs fada shìos air cladaich is creagan a' Chuain Siar san Roinn-Eòrpa agus Aimearaga a Tuath. Mar sin sin, chan fhaicear ach le tràigh mhòr mhòr e. Tha bàrr nan duilleagan aige carrach. Nuair a tha e ùr, tha e bog maothanach, uaireannan gorm-bhuidhe, no dearg, is uaireannan dubh-phurpaidh no donn purpaidh. Tha bodhaig mhaothanach aige, a tha air a dèanamh air a' phoilisacaraid, cairgeanan (55%), le 10% de phròtain is mu 15% de stuth mèinnireil. Tha e làn aidhiodain, clorofine is sulfur. Nuair a thèid a mhaothachadh ann an uisge, tha boladh na mara air, agus nuair a thèid a ghoil, nì e slamanachd air sgàth a' chealla-bhalla lìonta de phoilisacaraidean, a tha a' giùlan bho 20 gu 100 uibhir an truimead uisge aige.
Rann: Cairgean earraich, duileasg samhraidh, gruaigean foghair, stamh geamhraidh.[1]
Buaidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Mar iomadh feamainn dearg eile, tha an cairgean làn tacsa[2], le co-thàthan mar aidhiodain is clorofine na bhroinn. Tha e coltach ri duileasg a thaobh buaidhean leigheasach math dha sheòl a' chnàmhaidh. Tha buadhan anti-slamanachd (anti-coagulant) aige agus tha e toirt faochadh do lotan iongarach an stamaig. [3]
Mar bhiadh[deasaich | deasaich an tùs]
Gabhaidh An Cairgean a ghlèidheadh fad mhìosan ma thèid a thiormachadh an toiseach. Fàsaidh e geal nuair a bhios e tioram. Feumaidh e bhith cho tioram ris an smàl mus tèid a ghlèidheadh.
Bidh muinntir Èirinn is Alba a' dèanamh mìlseag dheth, a tha coltach ri binid[4] no blancmange. Thathas ga ghoil ann am bainne agus a' cur stuthan blasmhora eile a-steach ann mar shiùcar, faoineag, caineal, branndaidh, uisge-beatha is mar sin air aghaidh.[5]


text:
- TIOTAL
- Sligh'-uisge aig Cille Chuimein
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0108_AT
- ÀITE
- Cille Chuimein
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Both Fhleisginn 's Obar Thairbh
- DEIT
- 2009
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Andrew Taylor
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Andrew Taylor
- AITHNEACHADH MAOINE
- 41616
- KEYWORDS
- slighean-uisge
Sligh'-uisge a' Ghlinn Mhòir
bàtaichean
bàta
soithichean
soitheach
capastan
Tha an dealbh seo a' sealltainn shoithichean a' siubhal tro ghlasan a' chanàil ann an Cille Chuimein.
Tha Shligh'-uisge a' Ghlinn Mhòir a' ceangal na Corpaich, faisg air A' Ghearasdan, ri Clach na h-Aire ann an Inbhir Nis agus tha mu 60 mìle a dh'fhaid ann. Chaidh a thogail airson gum biodh e leathann gu leòr ann an cuid de dh'àitichean airson gun deigheadh aig soithichean-ghunnaichean a' Chabhlaich Rìoghail air a chleachdadh aig àm Cogadh Napoleon. Dheigheadh aig soithichean air Caolas Arcaibh agus Cabhlach na Frainge a sheachnadh. 'S e lochan a bh' ann mu thràth a tha sa chuid sa motha dhen t-sligh'-uisge - Loch Dhabhach Phùir, Loch Nis, Loch Omhaich agus Loch Lòchaidh. Tha 29 glasan air an t-sligh'-uisge, le 'Neptune's Staircase', (sreath de 8 ghlasan ann am Bainbhidh) nam measg. Chaidh tòiseachadh air an t-sligh'-uisge a dhealbhachadh ann an 1773 le Seumas Watt ach deach tòiseachadh air a thogail gu 1803 agus, an uair sin, b' e Jessop agus Telford an luchd-dealbhachaidh a bh' ann. Chaidh cuid dheth fhosgladh ann an 1822 agus chuireadh crìoch air eadar 1843 is 1847


text:
1. Kl. Ianair .u. f. l. ii. Anno Domini m.l.uiii.
Imbleach Ibair do loscadh co leir itir daim liac & cloicthech.
Lulach m. Gilla Comgain airdrigh Alban do marbadh la Mael Coluim m. Donnchadha i cath.
Maidm Sleibhe Crot ria n-Diarmait mac Mail na m-Bó for Donnchadh m. Briain i torchair Cairbri H. Ligdai airchinnech Imlecha Ibair & Righbardan m. Con Corne ri Ele et alii multi.
Gallbrat H. Cerbaill ridomna Temhrach mortuus est.
Colman H. h-Airechtaigh comarba Comghaill, H. Flanncua airchinnech Imleacha Ibair in pace quieuerunt.
M. Beathadh m. Finnlaich airdrigh Alban do marbadh la Mael Sechlainn m. Donnchadha i cath.
p.496


text:
Hollywood Walk of Fame
Dà shlighe ann an Hollywood, Los Angeles far a bheil sreath fada de rionnagan uamh agus terrazzo a' comharrachadh saothair dhaoine anns na gnìomhachasan fhèisteas, fiolm, reidio, ceol is mar sin air adhart. Tha na streathan nan ruith fad dà mhìle ann am meadhan Hollywood air Vine Avenue (tuath gu deas) agus Hollywood Boulevard (ear gu iar). Air sgath 's gu bheil a' mhòr-chuid den luchd-turais a' tadhal air pìos beag den Walk of Fame, aig Hollywood Boulevard agus Highland Avenue, bidh na rionnagan nas ùire rim faicinn an sin.
Fiù 's tha rionnag aig da chù, Rin Tin Tin agus Lassie.


text:
V.Jankovskio firmaMas-fhìor air cairt gnothachais
V.Jankovskio firma
Bathar-loidhne, Binders, Cairt-bhòrd, Calculators, Ceangaltach innealan +40
Imprint
I-V 9:00-18:00
- V.Jankovskio firma
Mapa
Gnìomh roinn-seòrsa
Bathar-loidhne, Binders, Cairt-bhòrd, Calculators, Ceangaltach innealan, Clò-bhualadair a thoirt thuige, Clò-bhualadh a 'phàipeir, Clò-bhualadh uidheam, Coimpiutairean, it, Copiers, Crepe pàipear, Dhealbhan-camara na pàipear, Dies, E-bùtha, Facs, Foirmean, Gnìomhachas, riochdachaidh, Goireasan, Goods malairt, Ink, Laminating machines, Lethbhreac den phàipear, Mìosachain, Multimedia, Na sheasamh, Numerators, Oifis innealan agus uidheam, Oifis pàipear, Online stores, Pàipear, Pàipear shredders, Pàipearachd, Pàipearachd, Peansailean, Pinn, Pinn le stampa, Releases, Reusanta stampaichean, Sanasachd, foillseachadh, Scanairean, Sgoil solarachaidhean, Stampaichean, Stampaichean, Toilet pàipear, Wrapping pàipear
Qr code
vCard
Làrach-lìn
Làrach ainm: Kanceliarinės prekės - V. Jankovskio firma


text:
Reachlainn
Ta Reachlainn ny Reachra (Baarle: Rathlin Island) ny h-ellan ta ny soie magh veih coose Choontae Aontrym ayns Nerin Hwoaie, as t'ee ny boayl smoo twoaieagh jeh'n ard. Rere sleih-earroo ny bleeaney 2001, va 75 cummaltee er yn ellan, agh t'eh er credjal nish dy vel ny smoo na kied cummaltee urree ec y traa t'ayn. Cha nel ellan elley magh er yn 'aarkey ayns Nerin Hwoaie lesh cummaltee orroo. Ta'n ellan, lesh cummey L eck, 4 meeilaghyn (6 km) er lheead veih'n niar dys yn eear, as 2.5 veeiley (4 km) veih'n twoaie dys y jiass. Ta Reachlainn ny lhie 15.5 meeilaghyn (25 km) veih Meayll Chione Çheerey, y boayl smoo jiassagh jeh Kione Çheerey, Nalbin. T'ee ny cooid jeh ard Coonseil Slystagh Sruth na Maoile.


text:
- TIOTAL
- 'Hebridean Express' aig Port an t-Sròim, c 1970
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_1282
- ÀITE
- Port an t-Sròim
- SGÌRE
- Taobh an Iat Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- DEIT
- c.1971
- LINN
- 1970an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27915
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
Port an t-Sròim
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn 'Hebridean Express' ann am Port an t-Sròim, c 1970.
B' e 'Hebridean Express' an t-ainm a bh' air turas-rèile trì latha a bha a' tòiseachadh ann an Crewe agus a bha a' togail luchd-siubhail bho mhòr-bhailtean ann an ceann an iar-thuath Shasainn mus do shiubhail e do dh'Inbhir Nis agus Caol Loch Aillse.
B' e Port an t-Sròim an ceann-uidhe tùsail airson Rèile Inbhir Pheofharain agus an Eilean Sgitheanaich a dh'fhosgail ann an 1870. Bha an loidhne air a h-obrachadh le Rèile na Gàidhealtachd agus ghabh iad thairis gu h-oifigeil e san Lùnasdal 1880. Bha seirbheisean aiseig aig an ruith às gu diofar chinn-uidhe sa Ghàidhealtachd agus na h-eileanan. An tòiseach bha na h-aiseagan air an ruith le Rèile Inbhir Nis agus Inbhir Pheofharain, an uar sin Rèile na Gàidhealtachd agus mu dheireadh le Daibhidh Mac a' Bhruthainn.
Chaidh an loidhne a' leudachadh gu Caol Loch Aillse san t-Samhain 1897. Anns na 1960 chaidh an litreachadh atharrachadh gu Port an t-Sròim. Tha seirbheis riaghailteach luchd-siubhail fhathast a' frithealadh Port an t-Sròim ged a chaidh a dhùnadh do thrafaig bathair san Ògmhios 1964. Chaidh frith-loidhne a thogail airson a' gharradh togail airson crainn-ola ann an Loch Ciseorn a chaidh fhosgladh ann an 1975. Dhùin am frith-loidhne ann am meadhan nan 1980an.


text:
- TIOTAL
- A' marcachd eich ann an Carabasdal
- EXTERNAL ID
- PAN_10_23
- ÀITE
- Cùl Ràthain
- SGÌRE
- Baile Dhubhthaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Cinn Chàrdainn
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20331
- KEYWORDS
- eich
an tuath
air an dùthaich
cur-seachadan
a'marcachd
rathaidean nan dròbh
beathaichean
eacarsaich
ponaidh
Am meadhan an 20mh linn, chaidh an Commanndair Jock MacGiIlleChiar Mac an t-Sealgair an lùib Comhairle Albannach airson Eacarsaich. B' e a' mhiann barrachd dhaoin' òga a thoirt a-mach air an dùthaich. Dh'aithnich e gur e marcachd air druim eich dòigh mhath daoine a thàladh a-mach às na bailtean dhan dùthaich, agus gun cleachdadh iad rathaidean nan dròbh agus ostailean na h-òigridh. Gheibheadh iad eòlas air coimhead an dèidh bheathaichean aig an aon àm.
Gus eòlas a thoirt do dhaoine air a' chur-seachad seo, chruthaich Commanndair Mac an t-Sealgair an t-ainm 'pony trekking'
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
8 an Lùnastal
'S e 8 an Lùnastal an 220mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (221mh ann am bliadhna-leum). Tha 145 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1503 - phòs Seumas IV Mairead Tudor, nighean rìgh Eanraig VII Shasainn anns an Abaid Taigh an Ròid, Dùn Eideann.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1795 - José María Obando, saighdear agus neach-poileataigs à Coloimbia.
- 1902 - Paul Dirac, eòlaiche-fiosaig ann am Bristol
- 1937 - Dustin Hoffman, actair Aimeireaganach.
- 1967 - Liam MacArtair, Neach-poileataigs Albannach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1875 - Joaquín Riascos, ann an San Juan del Cesar. Fear-poileataigs à Coloimbia.
- 1897 - Viktor Meyer, ann an Heidelberg. Ceimigear Gearmailteach.
Fèillean[deasaich | deasaich an tùs]
- Fèill-sìthe ann an Augsburg


text:
- TIOTAL
- A' Mhanachainn, Baile a' Mhanachainn
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_5984
- ÀITE
- A' Mhanachainn
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mhòraig
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37620
- KEYWORDS
- A' Mhanachainn
manachainn
1230
Bisset
MacShimidh
Frisealaich
manaich
Chithear anns an dealbh-chamara seo, sealladh dhen mhanachainn fhèin sa bhaile air a bheil A' Mhanachainn, Siorrachd Inbhir Nis. Chaidh a' mhanachainn seo a stèidheachadh ann an 1230 le fear de theaghlach Bisset, morairean an Àird an iar air Inbhir Nis. Chaidh a chumail agus a leasachadh le na Frisealaich.
B' e triantan air a shìneadh, cumadh na h-eaglaise bho thùs; gun chàil ach sgrion fiodha ann eadar còisir nam manach agus an eaglais. Thathas a' meas gun deach seapail, air neo naomh-chiste, a chur rithe air a ceann tuath


text:
- TIOTAL
- Foillseachaidhean Taghaidh, 1874: Litir a' toirt taic do Mhac an Tòisich an Ràthaig Mhòir
- EXTERNAL ID
- Z_QZP40_2915_P023
- LINN
- 1870an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8943
- KEYWORDS
- taghaidhean
poilitigs
luchd-poilitigs
pàrtaidhean poilitigeach
Nochd an litir seo, a tha a' moladh cho comasach agus a tha Aonghas Mac an Tòisich an Ràthaig Mhòir mar Bhall Pàrlamaid airson Bailtean Inbhir Nis, anns a' phàipear naidheachd "The Highlander" rè iomairt Taghaidh Coitcheann 1874. Tha e inntinneach gur e "The Highlander", air a dheasachadh le Iain Murdoch, am pàipear naidheachd as taiceile do Theàrlach Friseal Mac an Tòisich, am prìomh cho-fharpaiseach aig Fear an Ràthaig Mhòr.
B' e toradh an taghaidh airson Bailtean Inbhir Nis (a' gabhail a-steach Inbhir Nis, Inbhir Nàrann, Farrais is A' Chananaich):
Friseal Mac an Tòisich (Libearalach neo-eisimeileach) - 1,134
Mac an Tòisich an Ràthaig Mhòir (Libearalach) - 879
Mac an Tòisich an Tuilm (Tòraidh) - 16
Fhuair na Libearalaich aig Uilleam Gladstone a' mhòr-chuid de na bhòtaichean san taghadh, ach fhuair na Tòraidhean aig Benjamin Disraeli a' mhòr-chuid ann an Taigh nan Cumantan. 'S e pàirt mòr den adhbhar gun d' fhuair iad iomadh roinn-taghaidh gun fharpais


text:
- TIOTAL
- Drochaid nam Frisealach, Gleann Cluanaidh
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1406
- ÀITE
- Gleann Cluanaidh
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Urchadan 's Gleann Moireasdan
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33331
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Siorrachd Inbhir Nis
aibhnichean
lochan
damaichean
taighean-òsta
rathaidean dròbhaireachd
dròbhaireachd
glinn
Gleann Cluanaidh
Tha a' chairt-puist seo a' sealltainn Drochaid nam Frisealach, a tha a' dol seachad air Abhainn Chluanaidh ann an Gleann Cluanaidh. Tha an abhainn, a' sruthadh an ear gu Loch Chluanaidh, deagh àite iasgaich mu 15 mìle an iar air Cille Chuimein. 'S e tasgadh-uisge a tha innte a-nis ann an Sgeama Dealan-uisge Gharaidh-Mhoireasdan a thòisich ann an 1962.Chithear an rathad cumhang a' dol ron ghleann air seann rathad nan dròbhairean, a bha air a chleachdadh le dròbhairean cruidh air an slighe bhon Iar Thuath gu margaidhean anns an Eaglais Bhric no Craoibh. B' àbhaist dha na dròbhairean a' bhith a' gabhail fois aig Taigh-òsta Chluanaidh aig ceann an iar Loch Chluanaidh.
Nuair a chaidh an dàm a thogail aig ceann an ear na locha, dh'eirich airde Loch Chluanaidh 29 meatair. Tha Taigh-òsta Chluanaidh aig ceann an iar na locha agus b' e àite-còmhnaidh a bha ann do dhròbhairean a bhiodh air an slighe bho thaobh an iar thuath na Gàidhealtachd gu margaidean ann an Eaglais Bhric no ann an Craoibh


text:
Neach-seinn sàthadh
Tha guth-sàthadh (às an Eadailtis spinto ("air shàthadh") 'na fhacal air chleadadh ri chomharrachadh guth-seinn deatamach liriceach (neach-seinn àirde no neach-seinn cruaidh gu h-àraidh) a bheil urrach a bhith "air shàthadh" ri dìridhean cleasach. Tha eisimpleirean nam mnàthan-seinn àirde sàthadh Cairistìona Aguilera, Ceallaigh Nic a' Chlèirich agus Vanessa Amorosi.
- Bean-seinn àirde sàthadh (Jugendlich-dramatisch 'san Ghearmailtis): Guth àirde liriceach le meud làidir an lùiths bean-seinn àirde cumhachdach. Sometimes the term lirico-drammatico is used. Seach tha càileachd liriceach is cumhachdach aca, tha mnàthan-seinn àirde sàthadh fregarrach ri seòrsachadh leathann nan riochdan, à Micaela sa' Charmen thar Mimi 'san La Bohème, a bheil 'nam ban-ghaisich nas so-ghointe, ri ban-ghaisgich làidire, fad-fhulangach Verdi mar Leonora no Aida, mar eisimpleir.
- Fear-seinn cruaidh sàthadh: An samhail fireannach dham bhean-seinn àirde sàthadh. Tha eisimpleirean à Rodolfo 'san La Boheme thar Alfredo 'san La Traviata, a bheil 'nam gaisgich nas caoimhe, suas ri Mario Cavaradossi 'san Tosca agus Ramedes 'san Aida, a bheil 'nam gaisgich nas làidire.


text:
Ionnsaich ann an àite agus aig àm a tha freagarrach dhut fhèin
Bu chòir gum bi e comasach dhut ionnsachadh aig an oilthigh ge b’ e dè tha dol agad, agus sin an adhbhar a bhios sinn a’ tabhann dhòighean ionnsachaidh sùbailte agus diofraichte dhut, gus am bi e comasach dhut do chuid ionnsachaidh a dhèanamh mar as fhreagarraiche dhut fhèin.
Aig Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean ’s urrainn dhut ionnsachadh pàirt-ùine no làn-ùine, aig astar, air-loidhne, aig aon de na h-ionadan ionnsachaidh ionadail againn, no tighinn do aon de na prìomh àrainnean againn - tha e an urra riut fhèin.
Bidh sinn a’ cleachdadh teicneòlas ann an dòigh ùr-ghnàthach gus dèanamh cinnteach gu bheil na cùrsaichean againn cho sùbailte ’s a ghabhas gus leigeil leat do chuid ionnsachaidh a dhèanamh mar as fhreagarraiche don bheatha phearsanta agus proifeiseanta agad.
Tha a’ mhòr-chuid de na cùrsaichean againn ri fhaotainn ri a ionnsachadh pàirt-ùine, agus ’s urrainn dhut modalan fa leth a dhèanamh agus do theisteanasan a thogail ri ùine.
Tha tòrr chùrsaichean ri fhaotainn airson ionnsachadh air-loidhne bhon taigh no bho d’àite-obrach - no à dh’àite sam bith le ceangal don eadar-lìn!
Tha Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean dealasach airson chothroman air agus com-pàirteachadh ann an àrd-fhoghlam a leudachadh air feadh na sgìre againn. Is e amas a’ phoileasaidh againn a thaobh chothroman a leudachadh dèanamh cinnteach gu bheil na cùrsaichean againn cho ruigsinneach sa ghabhas air feadh com-pàirteachas UHI. ’S e an neach fa leth fòcas leudachadh com-pàirteachadh agus ’s ann mu bhith a’ brosnachadh dhaoine gus pàirt a ghabhail ann an àrd-fhoghlaim a tha e, a’ toirt a h-uile taic dhaibh a bhith a’ dèanamh adhartas.
Tuilleadh fiosrachaidh mun phoileasaidh againn air cothroman agus com-pàirteachadh a leudachadh.


text:
Manuel María Ramírez Fortoul
B’ e Manuel María Ramírez Fortoul (Arauca, 5mh an Cèitean 1817 - Bogotá, 3 an Cèitean 1891) fear-lagha agus neach-poileataigs à Coloimbia,[2] a bha na Cheann-suidhe Choloimbia bho 22mh an Dùbhlachd 1877 gu ruige 24mh an Dùbhlachd 1877 mar neach-ainmichte, fhad ‘s a bha an Ceann-suidhe Aquileo Parra Gómez air dhìth.[3][4]
Susbaint
Beatha[deasaich | deasaich an tùs]
‘S e mac an leas còrnailear Antonio María Ramírez agus Dolores Fortoul Jaimes, ogha Pierre Fortoul, duine às an Fhraing a leig an sloinneadh sin ann an Coloimbia, a bh’ann. Fhuair e a chuid fhoghlaim aig bun-sgoiltean ann am Bogotá agus Cúcuta, agus an uair sin aig an àrd-sgoil roinneil ann an Guanentá agus mu dheireadh thall dh’ionnsaich e lagh aig a’ Cholaiste San Bartolomé.
Toiseach tòisichidh anns a’ phoileataigs[deasaich | deasaich an tùs]
‘S e ball Mòr-dhail Bun-Reachdail na Roinne Shantander (1851) agus a’ Mhòr-dhail Nàiseanta (1852 - 1853) a bh’ann. An uair sin bha e na fhear-riaghlaidh aig an Taigh-Cusbainn ann an Cúcuta: chaidh e air ais gus A' Bheiniseala nuair a chrìochnaich an dreuchd sin. Bha e na Bhreitheamh Coitcheann an Nàisein eadar 1 an Lùnasdal 1877 agus 15mh an t-Ògmhios 1878, agus fhad ‘s a bha e an sàs anns an dreuchd sin dh’iarr comhairle an riaghaltais gun tugadh e thairis ceannas na Poblachd air sàilleabh gu robh an dùthaich ann an suidheachadh gu math cugallach, leis nach robh fiù’s fear dhe na luchd-ainmichte (Julián Trujillo, Sergio Camargo agus Pablo Arosemena) anns a’ bhaile. Thug Ramírez an ceannas os làimh agus gu fortanach chaidh an t-òrdugh laghail a cur air bhog a-rithist ann dà latha a-mhàin, agus an uair sin thill an ceann-suidhe Parra air ais chun a’ chinneas.
Deireadh a bheatha[deasaich | deasaich an tùs]
Thill e dhan dreuchd mar fhear-riaghlaidh aig an Taigh-Cusbainn ann an Cúcuta agus ann an 1885 chaidh e a dh’ainmeachadh na chonsal Choloimbia ann an Trujillo. Ann an 1890 thill e gu Bogotá far an robh e an sàs anns an dreuchd aige airson greiseag mus do bhàsaich e ann an 1891.
Teaghlach[deasaich | deasaich an tùs]
Phòs e Teresa Monreal Roth ann an Trujillo 19mh an Gearran 1844. Fhuair iad dithis duine-chloinne ri chèile: Felipe agus Carlos Ramírez Monreal.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Pàrtaidh Libearalach Choloimbia (Spàinntis)
Simón Bolívar • Francisco de Paula Santander • Joaquín Mosquera • Rafael Urdaneta • Domingo Caycedo Santamaría • Jerónimo de Mendoza Galavís • José Ignacio de Márquez Barreto • Pedro Alcántara Herrán • Juan de Dios Aranzazu • Tomás Cipriano de Mosquera • Rufino Cuervo y Barreto • José Hilario López • José María Obando • José María Melo • Tomás Herrera • José de Obaldía • Manuel María Mallarino • Mariano Ospina Rodríguez • Juan José Nieto Gil • Bartolomé Calvo • Leonardo Canal González • Froilán Largacha • Manuel Murillo Toro • José María Rojas Garrido • Santos Acosta Castillo Joaquín Riascos • Santos Gutiérrez Prieto • Eustorgio Salgar • Santiago Pérez de Manosalbas • Aquileo Parra Gómez • Manuel María Ramírez Fortoul • Julián Trujillo Largacha • Rafael Núñez Moledo • Francisco Javier Zaldúa • Clímaco Calderón • José Eusebio Otálora • Ezequiel Hurtado • José María Campo Serrano • Eliseo Payán • Carlos Holguín Mallarino • Miguel Antonio Caro Tovar • Manuel Antonio Sanclemente • José Manuel Marroquín • Rafael Reyes • Diego Lemos • Jorge Holguín Jaramillo • Ramón González Valencia • Carlos E. Restrepo Restrepo • José Vicente Concha • Marco Fidel Suárez • Pedro Nel Ospina Vásquez • Miguel Abadía Méndez • Enrique Olaya Herrera • Alfonso López Pumarejo • Eduardo Santos • Darío Echandía Olaya • Alberto Lleras Camargo • Mariano Ospina Pérez • Laureano Gómez Castro • Roberto Urdaneta Arbeláez • Gustavo Rojas Pinilla • Gabriel París • Guillermo León Valencia • Carlos Lleras Restrepo • Misael Pastrana Borrero • Alfonso López Michelsen • Julio César Turbay Ayala • Belisario Betancur Cuartas • Virgilio Barco Vargas • César Gaviria Trujillo • Ernesto Samper • Carlos Lemos Simmonds • Andrés Pastrana Arango • Álvaro Uribe • Juan Manuel Santos Calderón


text:
Kl. Ianairii f. l. i. Anno Domini m.c.xx.iii.
Gailenga do ghabail tighi i n-Daim Liac Ciannan for Murchadh H. Mael Sechlainn for righ Temhrach co ro loiscset in tech & ochtmogha taighi ime & co ro marbsat sochaidi dia muinnter. Ternai imorro Murchadh do ainiuch Ciannan cen marbadh cen loscadh.
Ammus anaithnigh do thabairt for comarba Ailbe .i. Mael Mordha m. m. Clothna .i. tech do ghabail fair for lar Imlecha fein & for m. Cerbaill H. Ciarmaic .i. ri Aine co ro marbadh morseiser and. Ternatur imorro na doene
p.568maithi ass tria rath Ailbhe & na h-ecailsi. Ro loiscedh imorro ann Bernan Ailbhe. Ro marbadh imorro ria cind mis inti ro gabh in tech .i. in Gilla Caech H. Ciarmaic, & deochain eisidhe iar n-ainmniughudh & ro beanadh a cenn de i sarughudh Ailbhe & in Comdhegh.
Oenghus H. Gorman comarba Comghaill do éc in a ailithri i l-Lis Mór Mo Chutu.
Flann H. Duibh Innsi airchinnech Lughmaigh, Cú Caisil H. Cerbaill ri Fernmhuighi, Mael Muire H. Cóndubhán airchinnech Daire Lubhrain, Donn Sleibhe m. Cathalan sonus & sobharthu Uladh uile mortui sunt.
Donnchadh m. Gilla Patraic Ruadh ri Osraighi a suis occisus est.
Conghalach H. Laithbertaigh ridomna Ailigh occisus est.


text:
- TIOTAL
- 'A Description of the Western Islands of Scotland, circa 1695' (3)
- EXTERNAL ID
- AB_LL_MARTIN_MARTIN_03
- DEIT
- 2008
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Martin Martin
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 1406
- KEYWORDS
- claistinneach
cruthan-tìre litreachais
'Way of Fighting
The ancient way of fighting was by set battles; and for arms some had broad two-handed swords and head pieces, and others bows and arrows. When all their arrows were spent they attacked one another with sword in hand. Since the invention of guns they are very early accustomed to use them, and carry their pieces with them wherever they go. They likewise learn to handle the broad-sword and target. The chief of each tribe advances with his followers within shot of the enemy, having first laid aside their upper garments; and after one general discharge they attack them with sword in hand, having their target on their left hand (as they did at Killiecrankie), which soon brings the matter to an issue, and verifies the observation made of them by our historians: 'Aut mors cito, aut Victoria laeta.'
Tha a h-uile coltas gur ann ann am Bealach, faisg air Caisteal Dhùin Tuilm san Eilean Sgitheanach a rugadh Màrtainn Màrtainn, do theaghlach a bha beagan uasal, le buntanas do Chlann 'IcDhòmhnaill Shlèite. An dèidh dha ceumnachadh o Oilthigh Dhùin Eidinn ann an 1681 rinn e oideachadh oighrean MhicDhòmhnaill Shlèite agus MhicLeòid na Hearadh mus do theich e a Lunnainn ann an 1695.
Air a bhrosnachadh le càirdean Easbaigeach agus luchd-aosmhorachd, ghabh e obair clàradh-muinntir 's na h-Eileanan Siar d' am buineadh e. Thog e air air turas a Leòdhas ann an 1696, air a leantainn le turas gu Hiort an ath bhliadhna. Chaidh 'The Late Voyage to St. Kilda' fhoillseachadh ann an 1698, agus an uair sin an obair a b' ainmeile aige, 'A Description of the Western Islands of Scotland' ann an 1703.
Ged a chaidh airgead a ghealltainn dha airson a chuid obrach, cha deach a phàigheadh a-riamh agus thill Màrtainn dhan Eilean Sgitheanach na thaoitear a-rithist. Aig aois 41 chuir e ainm sìos mar fhear-treanaidh de dhotaireachd aig Oilthigh Leiden san Òlaind agus, air dha tilleadh a Shasainn, chùm e air a' dèanamh dotaireachd, a' ceumnachadh o Reims mu dheireadh ann an 1716. Bhàsaich e an 9mh Dàmhair 1718.
Tha na cunntasan aig Màrtainn Màrtainn air beatha ann an Innse Ghall, ro là an Aonaidh, Chùil Lodair, nam Fògraichean agus Romansachd Bhictorianaich, am measg nan ciad sgrìobhaidhean clò-bhuailte a tha a' dèanamh tuairisgeul air eachdraidh, cultar agus dualchasan de sgìre far an robh seann structuran sòisealta fhathast am bàrr.


text:
Dà-chànanas
Tha dà-chànanas a' ciallachadh gu bheil duine fileanta ann an dà chànan agus air an togail bho aois thràth. Tha mu 66% de dhaoine air feadh an t-saoghal dà-chànanach no iomadh-chànanach. Le dà-chànanas thathar a' ciallachadh comasan cànain duine fa-leth. Tha diofar mhìneachaidhean den fhacal ann ge-tà:
A-rèir Joshua Fishman chan e ceist a th' ann mu duine no comann. Dha rèir-san tha dà-chànanas a' ciallachadh gu bheil coimhearsnachd, dùthaich no comann eile dà-chànanach ma tha dà chànan co-ionnan a thaobh inbhe agus nach eil diofar chànanan air an cleachdadh ann an diofar roinnean (m.e. roinn prìomhaideach: taigh, coimhearsnachd, teaghlach; roinn phoblach: sgoil, riaghaltas, oifis). 'S e eisimpleir de dh'àite dà-chànanach a th' anns a' Bhruiseal agus Barcelona agus gu ìre Catalònia. Ma thathar a' cleachdadh cànan diofraichte ann an roinnean diofraichte, thathar a' bruidhinn mu dhà-theangachas.


text:
- TIOTAL
- Baile Sheumais, Srath Pheofhair
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1297
- ÀITE
- Srath Pheofhair
- SGÌRE
- Inbhir Pheofharain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Fothraitidh
- LINN
- 1920an; 1930an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33223
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Siorrachd-Rois
Ros is Cromba
clachain
bailtean beagan
eaglaisean
Chithear sa chairt-phuist seo clachan beag Baile Sheumais, eadar Srath Pheofhair is Cunndainn. Chaidh an eaglais am meadhan a' chlachain a thogail an dèidh Briseadh na h-Eaglaise ann an 1843 nuair a dh'fhalbh buill Eaglais na h-Alba gus An Eaglas Shaor a chruthachadh. Ann am parraist Fhothraitidh, far am faighear Srath Pheofhair, dh'fhuirich tòrr leis an Eaglais Stèidhichte ach thàinig am ministear, Mgr Noble, a-mach. Anns an ath pharraist, Cunndainn, bha a' chùis calg dhìreach an aghaidh sin. Dh'fhuirich am ministear is dh'fhalbh tòrr dhen choithional. Fhuair luchd na h-Eaglaise Saoire fearainn ann am Baile Sheumais aig crìochan nam parraistean aca is thog iad eaglais an sin eadar 1861 is 1862. B' e Mgr Noble a' chad mhinistear a bh' air Eaglais Shaor Fhothraitidh is Chunndainn. Tha an togalach a-nis na thobhta


text:
Calum Cille
Rugadh Calum Cille no Colum Cille (Gaeilge: Colm Cille; Gaelg: Columb Killey; Beurla: Columba) mu 517 ann an Doire ann an Còigeamh Uladh. Dh'eug e ann an 597.
Am prìomh naomh aig Alba, fiu's os cionn Naomh Anndra o chionn's gur e fhéin is coireach airson leasachadh na Criosdaidheachd bho Éirinn gu air feadh na h-Alba. (Ged feumar a radh gun robh Ninian a' searmonachadh an ceann a deas na dùthcha dà cheud bliadhna roimhe seo.).
Air an Leabhar Déar[deasaich | deasaich an tùs]
I
Colum Cille & Drostán mac Cosgreg a dalta tángator a hÍ mar ro falseg Dia doib gonic' Abbordoboir, & Bede cruthnec robo mormær Buchan ar a ginn; & ess é ro thidnaig doib in gathraig-sain in saere go bráith ó mormaer & ó thosec. Tángator as a athle-sen in cathraig ele, & do-raten ri Colum Cille sí, iar fa llán do rath Dé. Acus do-rodloeg ar in mormær .i. Bede go-ndas tabrad dó, & ní tharat. Acus ro gab mac dó galar, iar n-ére na glérec, & robo marb act mad bec. Iar sen do-chuid in mormaer d'attac na glérec go ndéndaes ernacde lesin mac go ndísad slánte dó; & do-rat i n-edbairt doib ua Cloic in Tiprat gonice Chloic Pette Mec-Garnait. Do-rónsat i n-ernacde, & tánic slá dó. Iar sen do-rat Collum Cille do Drostán in chadraig-sen, & ro-s benact, & fo-rácaib in mbréther, ge bé tísad ris, ná bad blienec buadacc. Tángator déara Drostán ar scarthain fri Collum Cille. Ro laboir Colum Cille, ‘Bed Déar a anim ó shunn imacc.’
II
Comgall mac Éda do-rat ua Orti 'nice Fúréne do Colum Cille & do Drostán. [...]
Vita Columbae[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh Vita Columbae (Beatha Chaluim Chille) a sgrìobhadh sa Laideann, tràth sna 690an tha e coltach, le Adomnán, a bha ʼna 9mh Aba Eilean Ì suas gʼa bàs sa bhliadhna 704. Chaidh aʼ phrìomh làmh-sgrìobhainn den teacsa a sgrìobhadh le Dorbbéne, deisciobal aig Adomnán a bhàsaich ann an 713, agus tha i gléidhte ann an Schaffhausen san Eilbheis.
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- Slighe Chaluim Chille - àiteachan ann an Éirinn agus Albainn a bhuineas ri Calum Cille
- GRD: Colum Cille
- GRD: Là Choluim Chille
- GRD: Leabhraichean-leughaidh Blackie: Colum Cille
- GRD: Leabhraichean-leughaidh Blackie: Sgeulachdan mu Cholum Chille
- GRD: Leabhraichean-leughaidh Blackie: Bàs Choluim Chille


text:
- TIOTAL
- An Turas Siar 1 - Uamh an Ionmhais
- EXTERNAL ID
- WHA_001_WQ1_01FI_EN
- ÀITE
- Galicia
- DEIT
- 2002
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- West Highland Animation bho sgeulachdan traidiseanta
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- West Highland Animation
- AITHNEACHADH MAOINE
- 3284
- KEYWORDS
- Cùltar
Beul Aithris
Dealbhan bheò
clann
Ceilteach
Galicia
tasgaidh
nathair
uamh
Tòr Bhreògan
Eilean nan Naomh
Tir nan Òg
bhideo
bhideothan
Anns a bheil na leth-aonan Alda 's Aldan air an sgaradh o chèile agus an eachtradh aca a' tòiseachadh. Nuair a lorg Aldan ionmhas ann an uamh roi-eachdraidheil dh'fhalbh nathair ionmhas Ghalicia leis gu Eilean nan Naomh. Fhuair a phiuthar, Alda, a-mach càite an robh e 's chaidh i às a dhèidh ann am bàta beag.
B'e am fiolm seo Eadar-sgeul 1 a-mach à 7 pàirtean den t-Sreath Deilbh-Beò, 'An Turas Siar'. Chaidh am fiolm air fad a tharraimg air pàipear mus deach a chur dhan chlàr-amharc sa Choimpiutair far an do chuireadh na dathan, an gearradh agus gach buaidh àraidh ris. Chaidh leth-phàirt dhen fhiolm a tharraing san Stiùidio Dealbh-beò Limaia ann an Galicia, ann an ceann an iar-thuath na Spàinn, far an do thòisich an sgeulachd. Chaidh an obair as dèidh an riochdachaidh a dhèanamh le sgioba dian san Stiùidio aig West Highland Animation, ann am Both Chuidir.
Chaidh an t-Sreath seo a chraobh-sgaoileadh air STV agus air Grampian ann an Alba agus air TG4 ann an Eirinn.
Ceòl: Rod Paul agus Lynn Mhoireasdan
Luchd-ciùil: Gaita Gallega - Xose Manuel Budino; Bombarde Breizh - Jean Baron; Pìob Bheag agus Fìdeag - Michael McGoldrick; Drumaichean - Lee Agnew
Alda - Catrìona Lexi Chaimbeul; Aldan - Dòmhnall Alasdair Caimbeul; Bubu agus An Dèirceach - Tormod MacIll Eathainn; Fear mar Eun, Blaigeart Ghalicia - Daibhidh Walker; Morgan, Bàn-Righ an Eilein Naoimh -Mairead Ros;
Stiùiriche-ealain agus Deasachadh: Jim Stirk
Àrd-bheòthadairean agus Ath-stiùirichean: Amber Godwin, Matt Lewis
Beòthadairean air aoigheachd: Limaia Studios - Galicia
Ro-riochdachadh: Amber Godwin, Matt Lewis, Dee NicMhathain, Glenn Jones
Dealbaiche Loighne: Dee NicMhathain
Manaidsear riochdachaidh: Kristina Turner
Luchd-cuideachaidh stiùideo: Friseal Scott, Paul McConnochie
Neach-cuideachaidh Fuaim: Tom Davies
Dùblachadh: Micheal MacFhionghuin Savalas
Eadar-theangair:Iain Mac a' Phearsain
Comhairliche Scriopt: Donnchadh Fisher
Àrd-riochdaire: Seonaidh Ailig Mac a' Phearsain
Sgrìobhadair, Stiùiriche agus Riochdaire: Leaslaidh NicCoinnich


text:
- TIOTAL
- Taigh-feachd Ruadhainn, Cinn a' Ghiùthsaich
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0294_AT
- ÀITE
- Cinn a' Ghiùthsaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Ceann a' Ghiùthasaich 's Innis
- DEIT
- 2009
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Andrew Taylor
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Andrew Taylor
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32199
- KEYWORDS
- caistealan
taighean-feachd
Comyns
Madadh Bhàideanaich
Chaidh Gearastan Ruadhainn, air a chrìochnachadh ann an 1724, a thogail san ionad far an robh Caisteal Ruadhainn. Tha iad den bheachd gur e daingneach a bh' ann aig Tighearnan Chuimein, no Comyn, Bhàideanaich agus cuideachd aig Alasdair Stiùbhart, 1d Iarla Bhuchain, air an robh Madadh Bhàideanaich, 'Wolf of Badenoch'. Ann an 1451 fhuair Alasdair Gòrdan, Iarla Hùnndaidh, sealbh air a' chaisteal agus ann an 1590 chaidh a thogail às ùr leis an t-6mh Iarla Hùnndaidh. Ann an ar-a-mach nan Seumasaich ann an 1689 chaidh an caisteal a losgadh le feachd Seumasach agus Iain Greumach de Chlaverhouse, Morair Dhùn Deagh, air an ceann.
Às dèidh ar-a-mach 1715 nan Seumasach chuir riaghaltas Hanòbhair rompa gun neartaicheadh iad na feachdan aca air a' Ghàidhealtachd. Thog iad trì gearastanan ùra a bheireadh taic don dhà a bh' ann mar tha ann an Inbhir Nis agus sa Ghearasdan. Chaidh na gearastanan ùra a thogail ann an Ruadhainn, ann am Beàrnara aig beul Ghleann Eilg, agus ann an Cill Chuimein, no 'Kiliwhimen', aig ceann an iar Loch Nis. Chaidh an ceathramh gearastan a thogail ann an Inbhir Snàthaid taobh Loch Laomainn air an rathad mhòr a-steach don Ghàidhealtachd.
'S e na togalaichean as àirde a chithear san dealbh blocan rumannan nan saighdearan, a bha mu choinneamh a chèile thairis air ceàrnag agus a ghabhadh 120 fir, ged a tha iad den bheachd nach robh Ruadhainn a-riamh làn shaighdearan. Ann an 1734 chaidh taigh-luchd-faire agus bloc stàballan a chur ris, agus chithear seo air taobh clì an deilbh.
Ann an 1745 sheas Sèirdeant Molloy agus 12 duine a-mach, gu soirbheachail, an aghaidh feachd de mu 200 Seumasach. Ach cha sheasadh an gearastan ri armachd nan gunnaichean mòra, ge ta, agus dhearbhadh sin ann an 1746 nuair a ghabh feachd nan Seumasaich Gearastan Ruadhainn leis na gunnaichean mòra aca agus sgrios iad e le teine. Às dèidh Chùil Lodair chruinnich feachdan Seumasach aig Ruadhainn ach thug am Prionnsa Teàrlach dhaibh an t-òrdugh gum feumadh iad sgaoileadh.


text:
- TIOTAL
- "Cragann Wood, Caman Country" le Màiri Hedderwick
- EXTERNAL ID
- GB1796_D1101_2_25_42_02
- ÀITE
- Coille Chragain
- CRUTHADAIR
- Mairi Hedderwick
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11544
- KEYWORDS
- craobhan
coilltean
coille
Tha Coille Chragain ann am pairiste Dheimhidh agus DhùnFhlicheadaidh. Tha an sgìre aithnichte airson a craobhan uinnsean agus 's e fiodh uinnsein gu traidiseanta a thathas a' cleachdadh airson a bhith a' dèanamh camain.
Tha an obair seo bho chruinneachadh de dheilbh agus sgeidsichean leis an sgrìobhadair agus an neach-dhealbh mòr-chòrdte, Màiri Hedderwick. Tha ceangal air choreigin aca uile ri Baile Ùr an t-Slèibh agus tha mòran dhiubh cuideachd a' riochdachadh gèam iomain. Thathas nas eòlaich air Màiri Hedderwick mar ùghdar agus neach-dhealbh an t-sreath leabhraichean chloinne, Ceitidh Mòrag, air a bheil mòran measail.


text:
Tha prìomh fhoillsichear Gàidhlig stèidhichte ann an Innse Gall dol a fhaighinn buannachd bho maoineachadh luach £13,390 bho Iomairt na Gàidhealtachd is nan Eilean (HIE) airson cuideachadh le bhith a’ cuimseachadh air margaidean eadar-nàiseanta gus an obair a leudachadh.
Chaidh Acair Earr. a stèidheachadh an toiseach airson goireasan ullachadh dha pròiseact ùr dà-chànanach foghlaim agus gus an latha an-diugh bidh iad a’ foillseachadh is a’ reic leabhraichean, gu sònraichte dha clann, le uimhir de mheas air mòran dhiubh is gu feumar ath-chlò-bhualadh a dhèanamh.
Stèidhichte aig An Tosgan, an t-ionad Gàidhlig ann an Steòrnabhagh, tha Acair a-nis a’ coimhead ri barrachd luchd-ceannachd a thàladh is ri margaidean ùra a leasachadh air feadh an t-saoghail.
Tha triùir ag obair làn-ùine aig a’ chompanaidh agus bidh iad tric a’ fastadh luchd-malairt shònraichte leithid luchd-dealbhachaidh, luchd-deasachaidh agus eadar-theangairean; gheibh iad uile buannachd bhon leudachadh obrach seo.
Tha Acair cuideachd a’ toirt cosnadh dha ceumnaiche òg eileanach tro sgeama greis-gnìomhachais ScotGrad a tha HIE a’ maoineachadh. Tha an neach seo an sàs ann an leasachadh na ro-innleachd aca agus ann an cruthachadh cheanglaichean thairis air àireamh cho-luathadairean
Tha am pròiseact seo ag amas air prògram fad-bliadhna de thachartasan a leasachadh dhan roinn ionadail a thuilleadh air a bhith a’ tàladh luchd-ceannachd ùra nàiseanta is eadar-nàiseanta. Bidh luchd-obrach Acair a’ frithealadh Fèilltean Leabhraichean Lunnainn is Bologna mar phàirt de thachartasan dealbhaichte san dà bhliadhna ri thighinn. A thuilleadh air sin bidh a’ chompanaidh a’ leudachadh màileid nan eLeabhraichean aca, a’ gabhail os làimh trèanadh le Publishing Scotland agus a’ meudachadh na h-obrach mhargaidheachd aca.
A’ togail air an rannsachadh Ar Stòras Gàidhlig a stiùir HIE is a chomharraich cothroman cudromach a thaobh na Gàidhlig, tha HIE cinnteach gum bi am pròiseact seo luachmhor ann an caochladh dhòighean.
Thuirt Raonaid NicChoinnich, manaidsear roinne HIE: “Tha sinn air a bhith ag obair còmhla ris an sgioba bheag neartmhor seo airson grunn bhliadhnaichean agus tha sinn air leth toilichte a bhith gan cuideachadh san iomairt ùir seo. Tha pàirt chudromach air a bhith aig Acair a-riamh ann an leasachadh is dìon cànan is cultar na Gàidhlig. Tha sinn toilichte a bhith a’ cuideachadh Acair gus an ruigsinneachd eadar-nàiseanta a leudachadh agus margaidean ùra cruinneil a leasachadh”.
Tha Acair cuideachd air a bhith a’ leasachadh pàirteachasan ùra le buidhnean co-fhreagarrach solarachaidh, iomairtean sòisealta is coimhearsnachd co-cheangailte ri goireasan ùr-ghnàthach. Tha iad sin a’ gabhail a-steach an t-sreath leabhraichean le sgrìobhadairean ùra a chaidh a leasachadh còmhla ri Stòrlann Nàiseanta na h−Alba agus an leabhar Dol Fodha na Grèine/Going Down of the Sun, a choisinn duais , co-fhoillseachadh le Comunn Eachdraidh Nis airson foillseachadh mun Chogadh Mhòr.
Tha sgioba Acair air a stiùireadh leis a’ mhanaidsear, Agnes Rennie.Thuirt ise: “Mar a tha sinn a’ tighinn a dh’ionnsaigh ar 40mh cuimhneachan bliadhnail tha sinn gu math togarrach is sinn an dùil barrachd leabhraichean bho Acair fhaighinn dhan mhargaid eadar-nàiseanta. Tha sinn air buannachd mhòr fhaighinn bho bhith nar gnothachas cunntais le HIE is le deagh thaic bho ar manaidsearan cunntais agus cuideachadh speisealaichte far a bheil feum air.”


text:
- TIOTAL
- Tobar no slighe a-steach a dh'uamh, Àird nam Murchan
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0575
- ÀITE
- Àird nam Murchan
- SGÌRE
- Àird nam Murchan
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Àird nam Murchan
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10495
- KEYWORDS
- MàiriEthel Muir Donaldson
Eilean I, tobraichean
uamhan
Àird nam Murchan
tobar
uamh
Chaidh an dealbh dhen tobar no an t-slighe a-steach do dh'uamh ann an Àird nam Murchan a thogail anns a' chiad leth dhen 20mh linn le M.E.M. Donaldson.
Rugadh an neach-togail-dhealbh, Màiri Ethel Muir Donaldson, ann an 1876 agus thàinig i chun na Gàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i mun cuairt ceann a tuath agus taobh an iar na Gàidhealtachd, a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. Eadar 1912 agus 1949 rinn i iomadach leabhar air eachdraidh shòisealta agus cleachdaidhean an t-sluaigh ann an ceann a tuath agus taobh an iar na Gàidhealtachd. 'S iad 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' an dà leabhar as ainmeile a rinn i agus tha a dealbhan fhèin anns na leabhraichean sin. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive