c: text/html

text:
Sealladh de shreath 1
Duration: 01:03
Sealladh de shreath 1
Available since: Mon 27 Feb 2012
This clip is from
Series 1
Gaelic entertainment programme
More clips from Air An Rathad
- Na rèisean a chòrdadh ri Linda is Donaidh Duration: 01:15 Series 6, Wacky Races/Rèisean Craicte
- Tha Murray a’ comharrachadh 100 bliadhna de chàraichean Aston Martin Duration: 00:37 Series 6, Episode 8
- Ciamar a tha Donaidh a’ faireachdainn mu Rèis Knockhill? Duration: 01:54 Series 6, Episode 7
- Tha Donaidh aig fèis gu math sònraichte faisg air Inbhir Nis – Truckness Duration: 01:42 Series 6, Episode 6
- Mar bu mhiann le Donaidh Caimbeul Duration: 02:48 Series 6, Episode 5

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Cleasaiche Katy Morag ga taghadh
Chaidh nighean òg à Glaschu a thaghadh airson pàirt Katy Morag a chleas ann an sreath ùr a bhios air CBeebies.
Chuir na ceudan de chaileagan òga a-steach airson a' phàirt a chluich.
Tha an nighean a fhuair a' phàirt, air a bheil Cherry, seachd bliadhna de dh'aois, agus tha ceangal aice ri Leòdhas.
Chuir cho coltach 's a tha i ri Katy Morag mar a nochd i anns na leabhraichean le Mairi Hedderwick, iongnadh mòr air an sgioba fastaidh.
Chaidh agallamhan a chumail airson na pàirt ann an Glaschu, Dùn Èideann agus Steòrnabhagh.
"Bha mi dìreach air mo dhòigh nuair a chuala mi gun robh mi air a' phàirt fhaighinn, 's cha b'urrainn dhomh sguir a' leum mun cuairt," thirt Cherry.
"Tha mi air na leabhraichean air fad a leughadh, agus 's toil leam iad gu mòr mòr.
"Tha mi air a bhith a' tighinn a Leòdhas air mo shaor-làithean o chionn bhliadhnaichean, 's tha fadachd orm tòiseachadh air fiolmadh!" thuirt i.
Tòisichidh am fiolmadh deireadh a' Ghiblein ann an Leòdhas, agus bidh e a' dol chun an Lùnastail.


text:
Farpaisean Chon-Chaorach Clips
- Cuairt air a’ chùrsa airson farpais an ‘Supreme’ Duration: 00:54 Series 6, Episode 9
- Tha rudeigin sònraichte mu choin ag obair ri chèile Duration: 01:31 Series 6, Episode 9
- Sgioba Nàiseanta na h-Èirinn Duration: 01:27 Series 6, Episode 8
- Sgioba Nàiseanta a’ Chuimrigh Duration: 01:44 Series 6, Episode 8
- Cruth na cùrsa san Fharpais Eadar-nàiseanta Duration: 02:11 Series 6, Episode 7
- Ciamar a tha Michael Shearer a’ faireachdainn mun fharpais? Duration: 01:36 Series 6, Episode 7
- Coinnich ri John Bell a th’ air iomadh cù a thrèanadh Duration: 02:18 Series 6, Episode 6
- Cuairt air a’ chùrsa aig an Fharpais Nàiseanta Duration: 01:15 Series 6, Episode 6
- Obair Urras Mhuilinn Knockando Duration: 01:43 Series 6, Episode 5
- Sùil air ais air a’ chiad là den Fharpais Nàiseanta Duration: 00:30 Series 6, Episode 5
- Na dùbhlain a bh’ aig tuathanaich san àm a dh’fhalbh Duration: 01:24 Series 6, Episode 4
- Cuairt air a’ chùrsa ann an Ceann Tòrr Duration: 02:07 Series 6, Episode 4
- An obair a th’ aig Comunn Òigridh Tuathanaich na h-Alba Duration: 01:26 Series 6, Episode 3
- Cuairt air a’ chùrsa ann an Obar Pheallaidh Duration: 01:34 Series 6, Episode 3
- Na cuimhneachain aig JJ Templeton Duration: 01:56 Series 6, Episode 2


text:
Prògram 10
Tha Dòmhnall Thormoid ag obair a' cur an àirde feansaichean ann an Uibhist a Tuath airson croitear eile. Air an tac aige fhèin, tha an tarbh Charolais còmhla ris a' chrodh agus tha Dòmhnall Thormoid a' bruidhinn mu dheidhinn mar a tha cosgaisean a' sìor fhàs airson a' chruidh a bhiadhadh.
Tha Dòmhnall agus Calina a' coimhead as dèidh trì uain a tha air ùr bhreith agus ann an Toscaig, tha an droch shìde ag adhbharachadh duilgheadasan airson Derek agus an talamh aige na bhoglach air sgàth uisge trom.
Agus ann an Leòdhas, tha Anne trang le àm breith nan uan agus ged a tha i air feadhainn a chall, tha aon chaora a' toirt adhbhar toileachais dhi -- caora Swaledale le trì uain.


text:
Obair air tòiseachadh air Drochaid Cheasaig
Tha an dàrna pàirt den obair-càraidh air Drochaid Cheasaig a-nis air tòiseachadh.
Tha dùil gun lean an obair, air an t-slighe deas den drochaid, fad fichead seachdain.
Chaidh càradh mar-thà a dhèanamh air taobh eile na drochaid mar phàirt de chùmhnant anns a bheil luach £13m.Dàil
Tha dùil gun cuir an obair na h-uimhir de mhaill air dràibhearan, 's casg-astair 30 msu an sàs air an drochaid.
Thathas ag iarraidh air luchd-siubhail còmhdhail phoblach a chleachdadh ma 's urrainn dhaibh idir gus nach bi uiread de thrafaig a' cleachdadh na drochaid.
Bidh còrr 's 30,000 carbad a' dol tarsainn Drochaid Cheasaig gach là - a' ciallachadh gur i tè de na drochaidean as trainge ann an Alba.
Tha Bear Scotland air rabhadh a thoirt gum faodadh dàil suas ri uair de thìde a thighinn air dràibhearan, aig a' char as miosa, fhad 's a tha an obair a' leantainn.


text:
Comhairle iomagaineach mu sheirbheisean aiseig
Tha Comhairle nan Eilean Siar gus sgrìobhadh gu Ministear na Còmhdhail is dragh orra nach eil seirbheisean aiseig dhan sgìre math gu lèor airson dèiligeadh ris an iarrtas a th' ann.
Iarraidh iad coinneamh ris a' mhinistear cho luath 's a ghabhas.
Dhearbh Comhairle nan Eilean Siar gun cuir an ceannard, Aonghas Caimbeul, agus Cathraiche na Còmhdhail, Iain MacAoidh, litir a dh'ionnsaigh Ministear na Còmhdail ann an Dùn Èideann, Keith Brown, agus iomagain air an ùghdarras mu sheirbheisean aiseig.Iarrtas
Tha iad ag ràdh gu bheil iarrtas a bharrachd ann air an t-slighe eadar Ulapul is Stèornabhagh agus nach dèan e a' chùis idir gum bi an aiseag ùr, an Loch Seaforth, ag obair air a' chlàr-ama a th' ann mar-thà.
Thuirt Mgr MacAoidh nach eil seirbheisean aiseig dha na h-Eileanan idir math gu leòr aig àm nuair a tha tha dùil ri luchd-tadhail a bharrachd, agus farpaisean leithid Geamaichean a' Cho-Fhlaitheis is Cupa Ryder ann an Alba.
Thuirt Aonghas Caimbeul gu bheil feum air bàta eile a bhith ag obair còmhla ris an aiseag ùr, agus thuirt e gu bheil a' Chomhairle airson coinneachadh ris a' mhinistear cho luath 's a ghabhas gus an gnothach a dheasbad.


text:
An t-Alltan 2014
Co-labhairt do thidsearan Gàidhlig bho Stòrlann
1 & 2 Dàmhair, san Aghaidh Mhòir
Bidh An t-Alltan 2014 air a chumail ann an Ionad Co-labhairt MhicDhòmhnaill san Aghaidh Mhòir, air 1 agus 2 Dàmhair. Tha a’ cho-labhairt a’ toirt cothrom do luchd-foghlaim Gàidhlig air sàr leasachadh proifeiseanta. Pàighidh Stòrlann làn chosgaisean àitean-fuirich dhaibhsan a bhios an làthair. Thathar an dòchas gun gabh ur sgoil an cothrom luchd-teagaisg a chur chun na co-labhairt inntinnich seo.
An t-Àrd-oll Urr Norman Drummond, CBE FRSE
Tha sinn air leth toilichte gum bi an t-Urr Norman Drummond a’ bruidhinn aig an fhosgladh.
Canar tric mu dheidhinn gu bheil e air “Albannach cho tàlantach is cho brosnachail ’s a th’ ann an-diugh” air sgàth gu bheil ùidh, fiosrachadh agus eòlas gun shamhail aige. Chuir an t-Urr Drummond seachad greis na cheannard air Sgoil Loretto ann am Baile nam Feusgan. Bha e na neach-stèidheachaidh agus na urrasair air Columba 1400, ionad ceannardais eadar-nàiseanta a tha cuideachd a’ cumail acadamaidh ceannardais sgoiltean. Chaidh CBE a dhèanamh dheth o chionn ghoirid.
www.columba1400.com/about-us/board-of-trustees/norman-drummond
Aonghas MacIllFhinnein
Tha sinn sònraichte toilichte gu bheil Aonghas MacIllFhinnein, a tha na iar-cheannard ann an Sgoil MhicNeacail, a’ tighinn a bhruidhinn a-rithist aig a’ cho-labhairt. Bhruidhinn Mgr MacIllFhinnein roimhe ann an 2010.
The e na phroifeiseantach fiosrachail le eòlas farsaing air foghlam agus stiùireadh, agus tha e làn àbhachd! Tha sinn cinnteach gum bi fiosrachadh agus aighear aige dhuibh.
Cuid de na bùthan-obrach a bhios rim faighinn aig Alltan 2014....
ASN – Feumalachdan Taic a Bharrachd (BS & ÀS)
Eàirdsidh MacLullich & Fiona Lyon
A' rannsachadh mar a thèid innealan measaidh agus sgrionaidh daineamaig a chleachdadh ann am Foghlam tro Mheadhan na Gàidhlig; a' cleachdadh nan dòighean sin ann am measadh co-obrachail air Feumalachdan Taic a Bharrachd.
Stuthan cànain airson na bun-sgoile
Ciorstaidh Nic a’ Phiocair & Trisha Chaimbeul
Bidh dà thidsear a’ sealltainn stuthan cànain a tha iad a’ cleachdadh sa bhun-sgoil, agus bheir Mòrag NicIlleathain ro-shealladh air stuthan a tha Stòrlann a’ cruthachadh ann an co-theacsa frèam-cànain tràth ìre gu ìre a dhà. An uair sin, ann am buidhnean, bidh cothrom aig compàirtichean beachdan air teagasg cànain no gràmair a cho-roinn, agus planaichean leasain a chruthachadh air an son.
Bi sunndach agus seinn!
Dolina Rothach
Seallaidh Dolina cuid de na h-òrain, na geamannan agus na gnìomhan a tha sa ghoireas chiùil ùr seo airson na tràth ìre agus na ciad ìre. Tha na h-òrain a’ leasachadh sgilean ciùil agus a’ cuideachadh le togail cànain agus tuigse na cloinne.
A’ teagasg cànan tro phupaidean
Dougie Beck
Seallaidh Dougie mar a chleachdas tu pupaidean airson a bhith a’ teagasg cànan. Cleachdaidh e a’ phupaid, Catrìona, sa ghoireas a rinn Stòrlann, Catrìona air Chuairt.
Measadh agus Co-mheasadh
Muriel Mhoireach agus Criosaidh Ghreumach
Measadh agus co-mheasadh stèidhte air pròiseact tràth ìre ach a ghabhas atharrachadh airson eadar-ghluasad gu ceann shuas na bun-sgoile.
’Smathsin agus Comic Life
Daibhidh Mac a’ Ghobhainn agus Màiri Milne
Seallaidh tidsear na buannachdan a tha an cois a bhith a’ cleachdadh chomaigean mar ’Smathsin còmhla ri clann a tha ga fhaighinn doirbh sgeulachd fhaicinn nan inntinn. An uair sin seallaidh Daibhidh Mac a’ Ghobhainn bhon chompanaidh Right Lines, a tha a’ cur a-mach ’Smathsin, mar a ghabhas am prògram Comic Life a chleachdadh gus comaigean a chruthachadh. A’ leantainn air a’ bhùth-obrach seo cumaidh Stòrlann farpais stèidhte air sgeulachd spòrs a thèid innse ann an cruth comaig.
Kar2ouche - Sgrìobhadh Cruthachail agus Daoine Ainmeil ann an Eachdraidh
Iain MacRath
Sùil air mar a gheibhear air na tiotalan Sgrìobhadh Cruthachail agus Daoine Ainmeil ann an Eachdraidh sa ghoireas Kar2ouche a chleachdadh san sgoil. Seallaidh Iain mar a tha an goireas ag obrachadh agus mar a chleachd e fhèin e sa chlas. Bheir seo beachd dhuibh air mar as urrainn dhuibh a cheangal ri topaigean a tha sibh a’ dèanamh anns an sgoil. Ann am buidheann, bidh cothrom ann cuideachd an goireas fheuchainn agus eisimpleirean a chruthachadh.
Cruinneachadh nam Fileantach
Màiri NicRisnidh
Seisean a’ toirt sùil air stuthan gu ruige seo, air goireasan ùra, leithid Caogad san Fhàsach, a ghabhadh cleachdadh le fileantaich san Àrd-sgoil, agus air an leabhran gràmair agus goireasan gràmair eile a tha gan ullachadh.
Thathar ag iarraidh air luchd-compàirt aon ghoireas airson fileantaich N4 no N5 a thoirt leotha chun an t-seisein mar eisimpleir de phìos-obrach a dh’obraich gu math dhaibh fhèin anns a’ chlas.
A’ teagasg RME do ÀS1-ÀS2
Dòmhnall MacLeòid – Sgoil MhicNeacail
Bheir Dòmhnall tar-shealladh air na stuthan agus air an structar cùrsa a thathar a’ cleachdadh ann an Sgoil MhicNeacail ’s e an dòchas gun tàlaidh seo tidsearan Gàidhlig eile gu bhith a’ teagasg a’ chuspair. Bidh deasbad ann an uair sin air na stuthan agus air an structar is dùil gun tèid leudachadh orra.
Ceumannan
Emma Burrows
Seisean practaigeach a’ ceangal Ceumannan ris na deuchainnean ùra airson Luchd-ionnsachaidh agus AVUs aig ìre Nàiseanta 4.
SQA
Jennifer McHarrie & Marilyn Waters
Solar foghlam tro mheadhan na Gàidhlig agus Planadh Cànain Gàidhlig, agus Measadh ann an Gnìomh aig N4 agus N5 - A’ Tuigsinn Shlatan-tomhais
Bùth-obrach Beothachaidh
Chris Mitchell, Cànan
Còmhla ri Chris Mitchell, Neach-leasachaidh Ioma-mheadhan aig Cànan, ionnsaich mar a chruthaicheas tu sgeulachdan beothaichte sìmplidh a’ cleachdadh GoAnimate. Sa bhùth-obrach seo cuiridh tu eòlas air na h-innealan agus na dòighean a tha gan cleachdadh gus audio a dheasachadh agus cartùnaichean beothaichte sìmplidh a dhèanamh, agus faodaidh tu an uair sin goireasan spòrsail a chruthachadh dhan chlas agad.
FilmG
Muireall Urchardan
Bheir Muireall Urchardain, a tha eòlach air teagasg agus air na meadhanan, fiosrachadh air FilmG agus mar a ghabhas a chleachdadh gus sgilean a leasachadh, agus mar phàirt de dh’fheumalachdan foghlaim CfE. Innsidh i dè th’ ann an deagh fhilm, mar a leasaicheas tu beachdan agus mar a phlanas tu am filmeadh, bheir i seachad taic phractaigeach agus bruidhnidh i air innleachdan a chuidicheas an sgoil agad gus sàr fhilm a dhèanamh.
Agus...
Seisean Coinneachaidh agus Co-roinnCothrom air coinneachadh còmhla ri chèile gus stuthan a cho-roinn
Foghlam Alba, MG ALBA, LearnGaelic.net, SMO, IntoFilm, E-stòras & CLÀS!


text:
Tha sealbh aig Stòras Mara Cailleannach Earr. air aiseagan, calachan agus am bunstructair a tha dhìth airson seirbheisean aiseig chudromach a thoirt do thaobh Siar na h-Alba agus Linne Chluaidh.
'S e ar n-amas aiseagan, calachan agus bunstructair puirt a thabhann a tha èifeachdach, luachmhor agus sàbhailte do ghnòmhaichean, choimhearsnachdan agus luchd-siubhail air feadh Alba.
Tha uallach oirnn airson a bhith:
- A’ cumail suas, a’ leasachadh agus a’ toirt piseach air aiseagan agus am fearann mun chuairt air cidheachan agus calachan.
- A’ sireadh maoineachadh a bhàrrachd airson a chur an sàs ann an goireasan aiseig agus cala; a’ dèanamh diofar mòr do dhaoine agus ghnìomhachasan a bhios a’ cleachdadh nan seirbheisean bunaiteach seo.
- Ag obair còmhla ri compàirtichean taobh a-staigh Alba agus a’ choimhearsnachd mara nas fharsainge airson gum bi sinn aithnichte airson aiseagan agus goireasan-cala luachmhor agus nua-thionnsgach a thabhann do na coimhearsnachdan a tha sinn a’ frithealadh
Naidheachdan
- NTM 54/14 Eilean na Beithe AtoN, A4297.5, Loch Fyne Sectors Unreliable - UPDATE
- NTM 53/14 Dive Inspection of Quayside and Pier Structure, Port Ellen Ferry Terminal, Islay - UPDATE
- NTM 52/14 Dive Inspection of Quayside and Pier Structure, Port Ellen Ferry Terminal, Islay
- NTM 51/14 Dive Inspection of Quayside and Pier Structure, Port Ellen Ferry Terminal, Islay
Seall na naidheachdan air fad »
Fiosrachadh do Mharaichean
- NTM 54/14 Eilean na Beithe AtoN, A4297.5, Loch Fyne Sectors Unreliable - UPDATE
- NTM 53/14 Dive Inspection of Quayside and Pier Structure, Port Ellen Ferry Terminal, Islay - UPDATE
Pròiseactan làthreach
Hybrid Ferries
Cliog an seo airson faighinn a-mach mu na h-Aiseagan Dà-chonnaidh
Stornoway Ullapool Ferry
The competition
to name the new
Stornoway-Ullapool
Ferry has ended.
Find out here the
name that won
Aiseagan
Faigh a-mach mun chabhlach againn.
Pàigh cìsean-cala air-loidhne
Pàigh cìsean-cala air-loidhne a cleachdadh cairt-creidis.
Calachan
Faigh a-mach mu na Calachan air a bheil sealbh againn no a tha sinn stiùireadh.
Cuairt-litir
Faigh ar cuairt-litir:


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Òran air a sgrìobhadh le: Nic Còiseam agus air a sheinn le: Anna Nic na Ceàrdaich, Catrìona Garbutt, Catrìona NicGill-Eain, Kathleen NicAonghais agus Màiri Nic Ille Mhaoil.
This is a song written by: Nic Còiseam and sung by: Anna Nic na Ceàrdaich, Catrìona Garbutt, Catrìona NicGill-Eain, Kathleen NicAonghais and Màiri Nic Ille Mhaoil.
A Mhic Iain, 'ic Sheumais
Tha do sgeul air m' aire
Air fà ràl il ò
Air fà ràl il ò
Latha Blàr a' Chèithe
Bha feum air mo leanabh
Hì èile hì ò
Chall èileadh ò
Chall èileadh ò
Na hì ò hì ò.
Latha blàr a' Chèithe
Bha feum air mo leanabh
Air fà ràl il ò
Air fà ràl il ò
Là Blàr na Fèithe
Bha do lèine ballach
Hì èile hì ò
Chall èileadh ò
Chall èileadh ò
Na hì o hì ò.
Latha blàr na fèithe
Bha do lèine ballach
Bha fuil do chuim chùbhraidh
A' drùdhadh tron anart
Bha mi fhèin ga sùghadh
Gus na thùch air m' anail
'S buidheach mi dhan lèighe
Dh'fhàg do chreuchdan fallain
Cha do ghabh e bristeadh
Latha leigeadh na fala.
Cuspair an Òrain - Cogadh na Cailliche Caime agus Blàr Chàirinis
Thòisich Cogadh na Cailliche Caime, mar a chante ris am beul-aithris, nuair a chuir Dòmhnall Gorm Mòr, ceann-cinnidh nan Dòmhnallach, bhuaidhe Mairead, piuthar do Ruaraidh Mòr, ceann-cinnidh nan Leòdach an Dun Bheagain.
Bha Mairead air a fradharc a chall agus chaidh a sgiùrsadh le Dòmhnall Gorm à Dùn Thuilm air druim eich a bha air leth-shùil. Còmhla rithe chuir e gille aig nach robh ach aon shùil agus cù a bha air leth-shùil. Agus mar nach robh seo a' dèanamh tàire gu leòr oirre fhèin agus air a cuideachd, nuair a fhuair e sgaradh-pòsaidh, phòs e piuthar de Mhac Coinnich Cheann Tàile, dearg nàmhaid Ruaraidh Mhòir.
Dh'adhbhraich seo cogadh fuilteach a mhair dà bhliadhna eadar an dà chinneadh. Rinn Ruaraidh sgrios ann an Tròndairnis agus thug na Dòmhnallaich ionnsaigh bhrùideil air fearann nan Leòdach as na Hearadh. Thill iad dhan Eilean Sgitheanach far an cuala iad gu robh Ruaraidh Mòr air togail air a thoirt ionnsaigh air fearann nan Dòmhnallach an Uibhist a Tuath.
Chaidh muinntir Uibhist a shireadh comraich an Eaglais na Trianaid an Càirinis, ach cha do chuir sin bacadh air na Leòdaich, le fear air an robh Dòmhnall Glas, à Ròdal na Hearadh, air an ceann. An dèidh làmh-an-uachdar fhaighinn air na Dòmhnallaich agus an cuid, chuir Dòmhnall Glas 's a chuideachd romhpa beagan fois a ghabhail an Cairinis mus tilleadh iad dha na Hearadh.
Ràinig an naidheachd Dòmhnall Mac Iain 'ic Sheumais, aig an robh Èirisgeigh aig an àm seo, a' bhliadhna 1601. Bha esan de Chloinn Dòmhnaill agus ainmeil mar churaidh. Bha e air a ràdh gu robh "a neart mar dharag na coille, a chumadh cho dìreach ri giuthas na beinne, 's a chorp cho subailte ri cuilc nan lòn" agus gu robh claidheamh aige air an robh An Lainnire Riabhach.
Rinn e air Uibhist a Tuath le dà dhuine dheug de chuideachd. Thog iad triùir eile air an t-slighe tuath, agus le sin, bha sia duine deug sa chuideachd aig Dòmhnall nuair a ràinig iad Càirinis.
Rinn iad sgrios air na Leòdaich aig Blàr na Fèithe no Blàr Chàirinis, ach chaidh Dòmhnall a leòn le saighead anns a' chath. Chaidh Dòmhnall Glas a mharbhadh air a' chladach sa Bhaile Shear aig àite ris an cante Oitir Mhic Dhòmhnaill Ghlais. Cha do shàbhail ach dithis Leòdach.
Bha a mhuime, Nic Còiseam, air Dòmhnall a leantainn à Èirisgeigh agus a rèir an aithris bha i fhèin agus banal bhoireannaich air cladach a tuath Ghriomasaigh a ruighinn mun àm a bha am blàr a' crìochnachadh. Rinn i glaodh mhòr uabhasach agus chaidh sgoth a chuir gan iarraidh. Bha e air a ràdh gun do sheinn iad an t-òran seo, fhad 's a bha Nic Còiseam a' toirt an t-saighead à sliasaid Dhòmhnaill.
Tuilleadh Fiosrachaidh
Gheibhear an tuilleadh fiosrachaidh anns an leabhar A History of Skye le Alasdair MacNeacail (Maclean Press, An t-Eilean Sgitheanach, 1995) agus anns an leabhar The Songs of Gaelic Scotland, deasaichte le Anna Latharna NicGillìosa (Birlinn, Dùn Èideann, 2005)
'S i Kathleen NicAonghais aon den t-sianar chloinne a bha aig Dhòmhnaill Phàdraig Iagain air a bheil Mìcheal Mac a' Phearsain a' cuimhneachadh sa chumha ...Fiosrachadh air Kathleen NicAonghais / Learn more about Kathleen NicAonghais
'S ann ann an Inbhir Ghrainnse a thogadh Anna Nic na Ceàrdaich ach buinidh a teaghlach do ...Fiosrachadh air Anna Nic na Ceàrdaich / Learn more about Anna Nic na Ceàrdaich
Rugadh Màiri Nic Ille Mhaoil ann an Gearraidh Bhailteas, an Uibhist a Deas ann an 1974, an nighean aig Niall Sheonaidh Nìll agus Anna Dhòmhnaill ...Fiosrachadh air Màiri Nic Ille Mhaoil / Learn more about Màiri Nic Ille Mhaoil
Rugadh Catrìona Garbutt, Catrìona Chaluim Iain, nighean Mòrag Aonghais, ann am Beinn na Fadhla air 19 Cèitean, 1935. Bha a pàrantan le chèile à Beinn ...Fiosrachadh air Catrìona Garbutt / Learn more about Catrìona Garbutt
Rugadh Catrìona NicGill-Eain ann an 1951 ann an Inbhir Nis, ged a bha an teaghlach a' fuireach ann an Dùn Èideann aig an àm. Chuir ...Fiosrachadh air Catrìona NicGill-Eain / Learn more about Catrìona NicGill-Eain
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
1869
MDCCCLXIX
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Sgrìobh Gustave Flaubert an leabhar L'Éducation Sentimentale.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 9 am Faoilleach - Richard Abegg, ann an Danzig. Ceimeagair às A' Ghearmailt.
- 18 am Màrt - Neville Chamberlain, Prìomh-mhinistear Bhreatainn (bàs: 1940)
- 23 an t-Sultain - Mary Mallon
- André Gide
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 27 an t-Samhain - José Hilario López, ann an Campoalegre. Fear-poileataigs à Coloimbia
- 23 an Damhair - Edward Smith-Stanley, Prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte


text:
Ebéjico
‘S e baile beag ann an Antioquia,[1] Coloimbia,[2] a th’ ann Ebéjico. Tha e suidhichte ann am meadhan na dùthcha aig 1,125m os cionn ìre na mara agus aig astar dhe 40km bho Mhedellín, prìomh-bhaile na roinne. ‘S e baile le clìomaid teth a th’ ann agus tha teodhachd meadhanach dhe 23˚ aige, rè na bliadhna. Chaidh am baile a steidheachadh ann an 1830.
Susbaint
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
'S e ainm Tùsanach a th'ann Ebéjico, bho na Ebéxico, ainm nan Tùsanach a bha na tàmh anns an àite, ro àm nan Spàinnteach, far a bheil am baile an latha an-diugh. Thathar a' creidsinn gur e buidheann Nutabe a th'annta.[3]
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh am baile ris an canar Ebéjico an latha an-diugh a steidheachadh gu h-oifigeil leis a’ Cheann-suidhe Juan de Dios Aranzazu (1798 – 1845), ann an 1830 anns a' Ghlean Miraflores.[4] Bha Aranzazu fhathast na Riaghladair ann an Antioquia aig an àm. A bharrachd air Ejébico, steidhich esan 5 bailtean eile ann an Antioquia: Campamento, Liborina, Entrerríos, Girardota agus Cocorná.[5] A tuilleadh air sin, thug e fearann mar thabhartas airson am baile Aranzazu ann an Caldas a steidheachadh cuideachd.
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Tha 12,511 nan tàmh anns a' bhaile fa leth, ach tha a’ mhòr-chuid dhuibh, 10,383 dhuibh a’ fuireach thall anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile.[6] Tha fearann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[7] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail. Le sin, ‘s e pàtran àireimh-shluaigh gu math traidiseanta a th’ann ann am Ebéjico fhathast.
A thaobh chinnidh, 's e daoine geala/mestizos a th' anns a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an Ebéjico, ach tha 0.4% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. 'S urrainn dhan 81% dhe na daoine ann an Ebéjico leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, chan eil fòn aig an taigh aig ach 28.6% dhe na dachannan.[8]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Ebéjico. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,[9] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
- Fèis Neo-eisimeileachd na roinne: 11mh an Lùnasdal.
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
An t-sìde ann an Ebéjico (Medellín)


text:
Opra
Tha Opra seòrsa ealaine air dhèanamh às gnìomh cluicheachd na h-àrd-urlair air chur ri ceòl.
Tha 'n dràma air nochdadh 'cleachdadh na dùilean coltach chluich, mar sealladh, culaidhean choimheach, agus cleasaidheachd. Ge tà, tha na faclan an t-opra, no an leabhran, air sheinn an àite air bhruidhinn. Tha na seinneadairean co-cheumaichte le ceòlchruinne rangachadh às ceòlchruinne beag nan ealaidh ri foileann-ciùil iomlan.
Tha Opra air thighinn às mòran sheòrsachan an ealaine. Co-dhiù na faclan no an ceòl àrd tha 'n cuspair chonnsachaidh air bhith o chionn an linn 17mh agus nas tràithe sa' chor nan uile obrach ghuthach. Tha na ealdhainean lèirsinneach, mar dealbhadh le peant, an gnìomh a chruthachadh an sealladh air an t-àrd-ùrlar, a tha beachdaichte cuid chudthromach an ghnìomh. Fa dheòidh, tha dannsadh cuid tric an gnìomh an opra, gu h-àraidh 'san Fhraing.
Tha seinneadairean agus na dleasnasan a cluichidh iad air sheòrsachadh a-rèir ris an raon am guthan. Atharraichidh an seòrsachaidhean sheinneadair àraidh gu trom thairis a bheatha/beatha, gu h-ainneamh ruigheachd ìre a' ghutha gus an treas deichead, agus air uairibh cha gus an meadhan-aois. Tha fir-seinn air sheòrsachadh ri fear-seinn prò, fear-seinn prò trom, fear-seinn trom, fear-seinn cruaidh agus fear-seinn cruaidh is àrd. Tha mnathan-seinn air sheòrsachadh ri bean-seinn dubhair, bean-seinn leth-àrd agus bean-seinn àirde. Tha fo-seòrsachaidhean aig gach nan seòrsachadh seo, mar bean-seinn àirde liriceach, bean-seinn àirde luais, bean-seinn guanaig, bean-seinn àirde sàthadh, 'gus bean-seinn àirde cumhachdach, a tha comannaichte leis a' ghuth sheinneadair le na dleasnasan nas iomchaidhe dhan soindath is càileachd a' ghutha agus a sheòrsa, no inneach. Tha 'n co-rian Gearmailteach den Fach co-rian cunbhalach gu h-àraidh nan seòrsachadh.
Tha co-chòrdalachd de dà seòrsa na seinne aig opra dualchasach: aithris, an còmhradh agus na h-earrain seòladh a' ghnìomhaidh air sheinn ann an dòigh neo-cheòlach a bheil comharradh an t-opra, agus fonn, fad a fuirichidh 'n gluasad an ghnìomhaidh gu tric, leis a' cheòl a' fàs nas binne sa comharradh agus tha 'n seinneadair a' toirt iomradh air aon cuspair no drùidhleig air. Earrain ghoiride no leth-cheòlach a' tachairt sa' mheadhan de mar a th' air mhodh eile aithris air thoirt iomradh air cuideachd ri arioso; 'san linn 19mh nas fhadalaiche, sgrios iomadh cumadairean-ciùil a-mach mòran den sònrachadh eadar aithris is fonn, sgrìobhadh opra 'bheil air nochdadh gu beagnaich ann an dòigh shiùbhlach feadh gach àite. Tha h-uile seòrsa na seinne 'san opra co-cheumnaichte ri innealan-ciùil, ged gus an linn 18mh nas fhadalaiche ann am bitheantas, agus leantail ri gu nas fadalaiche eadhon ann an roinn nan roinn, bha aithris co-cheumnaichte leis an roinn leanailteach (cruitchorda 'gus beus-fhidheall no torm-fheadhan) 'mhàin. Fad an t-ùine nuair chleachd cumadairean-ciùil gu tric eadar dòighean na t-aithris co-cheumnachadh 'san opra ceudna, bha 'n àbhaist na leantaileach a-mhàin air thoirt iomradh air ri aithris "secco" (searg), fad bha fonn co-cheumaichte leis an fhoireann-ciùil air thoirt iomradh ri "accompagnato" no "stromentato."
Cleachdaidh roinn nam gnè an t-opra còmhradh cuideachdaichte no neo-cuideachaichte leis an fhoireann-ciùil an àite dhen aithris. Tha 'n còmhradh den t-seòrsa cuideachd an comharradh riatanach fhaoncleas, 'na chiall na linn 19mh. Dh'fhàs faoin-chleas den t-seòrs' ann am cuid às an dòigh a bheil a' nochdadh 'san linn 16mh air thòiseachadh de sgrìobhadh ceòl-teagmhaiseach ri cleasan an t-àrd-ùrlair, an dàrna cuid na cleasan a' maireann a-cheana no socraichte 'cheana. Bidh 's dòcha 'n t-eisimpleir as aidichte den t-seòrsa dhan roinn leughadairean as motha 'n ceòl dhan Aisling Oidhche Leth an t-Samhraidh le Mendelssohn; tha 'n obrach seo ach beag gu cinnteach gnìomhaichte as trice an t-seòrsa ann am brìgh air leth bho a cleas co-cheumnachadh, agus th' ath-sgrìobhte air bhith air ach beag uile cothlamadh a' chiùil-caidreimh cruth-inntinneach, cho math ris a' chòmhlan-ciùil na ceòlcuirme. Tha 'n lag-ceòlainn a' toirt iomladh air an ghnìomhadh a' chleasa san fhaoin-chleas na linn 19mh a' maireann an-diugh 'san dualchas sa' cheòl fhilmean, agus is urrainn do filmean mhothachaidh coimeasgachadh ceòl cudthromach a bhith meòmhraichte na h-oighrean dìreach nam faoin-chleas. 'S mathaid 's urrainn do ceòl den t-seòrsa bhith eadhon, ann am ciall, meòmhraichte eadar na h-oighrean is na coimhlichean nam mòr opra.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Buin[deasaich | deasaich an tùs]
Tha 'n facal opera 'ciallachadh gu soirbh "obrachan" 'san Laideann, an iolra de opus, comhairleachadh a bheil e 'cur còmhla na h-ealainean is seinn co-cheòlach, briathrachas, agus dannsa ann an sealladh gnìomhaichte. Tha 'n obrach nas muiche 'bhith meòmhraichte opra 'nar ciall an fhacail air chleachdadh 'n-dràsda 'cur là air mu 1597. 'S i Dafne, (a-nis caillte) sgrìobhte le Jacopo Peri fon brosnachadh gu mòr bhuidheann daonnairean litearra às an Fhlorence a chruinnich ris a' "Chamerata". Gu cuthdromach, bha Dafne oidhirp a dhùsgadh na dualchasach Chluichean Grèigeach, cuid an dùsgaidh nas leathainne an t-àrsaidh comharradh na Linn an Ath-bheòthachadh. Sa' chor seo, dh'fhairich daoine a' Chamerata cinnteach gun robh na cuidean "co-cheòl" nam Grèigeach chluich air sheinn gu h-àrsaideach, agus eadhon math dh'fhaodte an sgrìobhadh iomlan nan uile riochd; bha opra mar sin air thuigsinn ri dòigh de "dùsgadh" an suidheachdadh seo. Tha obrach nas fhadalaiche le Peri, Euridice, a' cur là air 1600, an ciad cheòl opra air mhaireann beò dhan àm seo.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- OperaGlass, goireas aig an t-Oilthigh Stanford
- Operabase.com, stòr-eòlais nan luchd-seinn 's riochdachaidhean cuarteach, seachad air is ri teachd


text:
Corp a' Chuilthinn air ainmeachadh
Chaidh fireannach a fhuair bàs 's e a' coiseachd sa Chuilthionn anns an Eilean Sgitheanach, ainmeachadh.
B' e John Hamer, a bha 66, 's a bhuinneadh do Chumbria, agus a bha cleachdte ri bhith a' coiseachd nam beann.
Thathas a' tuigsinn gun do thuit e far stalla às dèidh mar a chaidh a sgaradh bhon bhuidhinn leis an robh e air a' chuairt air a' mhìos a chaidh.
'S ann an Coire Ghrunnda, ann an sgìre Ghlinn Bhreatail, a bha e a' coiseachd.
Chaidh a chorp a lorg às dèidh iomairt-theasairginn san robh grunn sgiobannan an sàs.
Thug a bhean, Betty, taing don luchd-teasairginn.
"Tha na sgiobannan teasairginn air a bhith air leth taiceil, agus chum iad fios rium fad an dà là a bha iad a-muigh," thuirt i.
"'S e daoine saor-thoileach a th' annta air fad, 's cha do shaoil iad dad de bhith a' fàgail an àiteachan-obrach 's mòran uairean de thìde a chur seachad sa bheinn gu dìcheallach agus gun sgìths."
Bha Mgr Hamer, a leig dheth a dhreuchd mar oifigear dealbhachaidh le Comhairle Chathair Luail o chionn seachd bliadhna, air a h-uile tè de na beanntan as àirde ann an Sasainn, Alba agus a' Cuimrigh a dhìreadh.
Bha e cuideachd air coiseachd agus sreap sna h-Alpaichean, sna Himalayas, agus ann am Beanntan Atlas ann an ceann a tuath Afraga còmhla ri a bhean, agus am mac Pòl.


text:
Seirbheisean Gàidhlig a' dol à bith?
Tha coltas ann gu bheil searmanachadh sa Ghàidhlig an cunnart a dhol à bith anns an Eaglais Shaoir, a-reir an Urramaich Ìomhair Màrtainn, a tha na chathraiche air Bòrd Colaiste na h-Eaglaise.
Chan eil ach aon duine a' dol tron cholaiste an-dràsta a bhios comasach air searmanachadh sa Ghàidhlig.
Thuirt e nach robh Gàidhlig fiùs aig daoine à Leòdhas a bha a' dol tron cholaiste agus nach robh iad a' faicinn mòran feum sa chànan.
Bha e ag ràdh gum biodh an eaglais deònach daoine a bhrosnachadh gus a' Ghàidhlig a chleachdadh nam biodh "feum ann".
Crìonadh na Gàidhlig
Ach, thuirt e: "Mur a h-eil feum ann, chan e dleastanas na h-eaglaise a bhith a' toirt misneachadh dha foghlamaich rudan a dhèanamh nach bi iad a' dèanamh tro am ministrealachd.
"Mur a h-eil Gàidhlig ann, chan eil feum sam bith aig an eaglais a bhith a' cumail an àirde cànan an àite a bhith a' dol am measg dhaoine leis an t-soisgeul."
Ach, bha e cuideachd ag ràdh gu bheil e mì-fhortanach mar a tha a' Ghàidhlig a' dol sìos anns na h-eaglaisean.


text:
Deagh thoiseach-tòiseachaidh don Mhòd
Tha co-fharpaisean seinn Mòd na Cloinne a' tòiseachadh Diluain ann am Pàislig.
Chaidh am Mòd fhosgladh oidhche Haoine, leis na ceudan a' cruinneachadh air na sràidean.
Bha caismeachd tron bhaile le lasairean, còisirean, còmhlan pìoba agus dannsairean, le cuirm às dèidh làimhe ann an Talla a' Bhaile.
Is coltach gun do chòrd gnothaichean ri muinntir a' bhaile.
"'S math gu bheil e ann am meadhan na h-Alba. Gu math tric tha e anns na h-Eileanan 's tha a' chosgais ro mhòr airson faighinn thuige," thuirt tè de na bh' air na sràidean.
"'S e deagh oidhche a bh' ann, agus tha e math dhan bhaile cuideachd gu bheil seo ann. Cha robh mi fhèin a' mothachadh dhan cheangal a bh' ann eadar Pàislig 's a' Ghàidhlig nas motha. 'S math sin ionnsachadh," thuirt fear eile.
B'e an Siorram Ruairidh Iain MacLeòid, Cathraiche an t-Sabhail Mhòir, a dh'fhosgail am Mòd gu h-oifigeil, agus e ag ràdh gur math an fhèis a thoirt gu Pàislig.
"Tha mise a' smaoineachadh gu bheil àite sam bith ann an Alba iomchaidh airson Mòd a chumail ann," thuirt e.
"O chionn, 's e an teachdaireachd a bh' agamsa anns na thuirt mi a-nochd, gum buin a' Ghàidhlig do dh'Alba air fad, 's do shluagh na h-Alba air fad.
"Bha là ann nuair a bha i air a bruidhinn air feadh Alba.
"Ach gu cinnteach, tha e freagarrach mòd a bhith ann an àite mar Phàislig, leis na bh' ann de Ghàidheil aig aon àm.
"Cha leig thu leas a dhol air ais gu toiseach eachdraidh na h-Alba airson Gàidhlig a bhith ga bruidhinn anns an sgìre seo.
"Bha gu leòr ann anns an 19mh Linn, toiseach na 20mh Linne.
"Agus bidh sinn an dòchas gum bi gu leòr ann fhathast, gum bi i cho bitheanta anns an àm ri teachd 's a bha i aig aon àm an seo," thuirt e.


text:
‘S e call na h-Iolaire aon de na sgeulachdan as cianail ann an eachdraidh a' Chogaidh Mhòir agus sgeulachd air nach d'fhuaireadh fuasgladh fhathast.
A rèir coltais seo mar a thachair. Aig 0100 chaidh an Caiptean agus am fear-faire a bha air an Iolaire gu h-ìosal, a' fàgail Leifteanant Cotter air an drochaid. Chan eil fhios an robh esan mì-chinnteach mu na solais a bhiodh a' stiùireadh bhàtaichean gu cidhe Steòrnabhaigh, no an robh dìth eòlais aige mu bhith toirt bàta gu caladh.
Mu 12 mìle a-mach à Steòrnabhagh dh'atharraich an aimsir. Chaidh a' ghaoth gu gèile agus chuir e iongnadh air criutha a' bhàta-iasgaich, an Spider, a bh' air cùlaibh an Iolaire agus air an t-slighe gu cidhe Steòrnabhaigh cuideachd, nuair nach do dh'atharraich an Iolaire a cùrsa.
A' seòladh gu Steòrnabhagh
Tha an t-slighe a-steach gu cidhe Steòrnabhaigh air a chomharrachadh le dà sholas – Solas Àirinis agus Solas-rabhaidh Àirinis. Bha cuid de na seòladairean a bh' air bòrd an Iolaire iomagaineach mar a b' fhaisg a bha i a' tighinn air caladh. Bha iad mothachail gun robhar a' seòladh ro fhaisg air an oirthir, ‘s nach robhar a' leantainn a' chùrsa àbhaisteach – bha i ro fhada chun ear.
Bha na fir ceart. Cha robh 1919 fhathast dà uair a thìde a dh'aois nuair a bhuail an Iolaire air Biastan Thuilm – sgeirean cunnartach a th' air an t-slighe a-steach gu caladh Steòrnabhaigh. Tha solas beag air na sgeirean gus rabhadh a thoirt do mharaichean mun chunnart a tha romhpa. Ach nuair a dh'fhàillig air an Iolaire tionndadh, cha robh feum sam bith san t-solas agus cha robh dòigh aice air stad.
Bha an oidhche dubh dorch, bha an t-uisg' ann, bha a' ghaoth làidir agus bha fìor dhroch mhuir ann. Nuair a bhuail i na Biastan san dorchadas, agus san troimhe-chèile, bha aig gach fear a bh' air bòrd ri feuchainn ri e-fhèin a shàbhaladh. Bha mòran de na bh' air bòrd nan cadal nuair a bhuail i na Biastan.
"Bha dùil againn an toiseach gur e ‘mine' a bhuail i, ach dh'aithnich sinn mar a thuit i air a cliathaich, mar gum biodh i air mol tioram, dh'aithnich sinn gur e bualadh ann an sgeir a rinn i." Neil MacCoinnich, bhon phrògram An Iolaire, BBC Radio nan Gàidheal 1961
Fir a' leum far na h-Iolaire
Cha robh beachd aig mòran air bòrd càite an robh iad, ged nach robh iad ach 20 troigh bho thìr. Eadar an Iolaire agus tìr bha a' mhuir air bhoil.
Leum mu 50 duine dhan uisge gus feuchainn ri snàmh gu tìr, ach chaidh am bàthadh san uisge reòthte. Chaidh na bàtaichean-teasairginn a chur air bhog, ach bha am muir cho fiadhaich ‘s gun deach aon tè a mhilleadh ri cliathaich an Iolaire (ged a fhuair cuid a bh' oirre air ais air bòrd), agus chaidh an tè eile fodha ‘s cus dhaoine a' feuchainn innte.
"Bha an tè a bh' air taobh an toisich na bu mhotha nan tè a bh' air taobh an deiridh agus bha na daoine a' leum innte... Bha grèim agam air an stay agus rinn mi-fhìn airson leum innte ach mar a bha mi faicinn na cùise, bha na daoine a' leum agus cha robh mothachadh aca dè bha dol a thachairt - gu faodadh i dhol thairis na even a dhol fodha.
Uill, gu fàbharach, thuirt mi rium fhìn, uill, ‘s fheàrr dhomh fuireach far a bheil mi na dhol dhan t-soitheach sin.... thàinig dà thonn mhòr... ‘s an uair a bhuail e ‘m bàta sin a bh' air toiseach, chuir i car agus chan eil mi a' smaoineachadh gun tàinig sgamhan beò as a' bhàta bh' ann an sin, bàta bhon taobh toiseach aice.
A-rithist an tè a bh' air an deireadh chaidh a briseadh, thàinig toll oirre. Agus an fheadhainn a bha san tè sin, fhuair a' chuid mhòr aca air ais a-rithist air bòrd." Iain MacIlleathain, bhon phrògram An Iolaire, BBC Radio nan Gàidheal 1961
Cha robh e comasach cuideachadh fhaighinn bho thaobh na mara air sgàth ‘s cho fiadhaich ‘s a bha e, chan fhaigheadh bàtaichean eile faisg. Cha b'urrainn dhan philot boat, The Budding Rose, a bha feitheamh ris an Iolaire a stiùireadh a-steach gun cidhe, càil a dhèanamh ach feitheamh.
Cha tàinig dhith beò ach 82 às an 283 a bh' air bòrd.
"Not a few of them had suffered shipwreck time and time again during the war, but they always escaped. And now with all these perils past, and the peace and comfort and liberty so well earned in prospect, they come home only to be cruelly done to death within 20 yards of shore and the very entrance to SY Harbour." Stornoway Gazette
Leum Iain Fionnlagh Macleòid (Iain Mhurdo), aois 31, à Port Nis bhon Iolaire le loidhne ceangailte ri a làimh chlì. Air a' chiad oidhirp chaidh a tharraing air ais leis an onfhadh, ach an dèidh feitheamh ri stuagh mhòr airson a ghiùlain, fhuair e air tìr. Fhuair ceathrar no còignear eile air tìr air an loidhne-sa, mus deach a ceangal ris an ròpa. Thug an ròpa an uairsin cothrom do chòrr is deich thar fhichead duine eile faighinn air tìr.
Crann na h-Iolaire
Chaidh urram a thoirt do Mhacleòid ann an 1921 nuair a fhuair e an "Carnegie Hero Fund Medal and Certificate "in recognition of heroic endeavour to save human life".
Bha fir a' sreap suas air na crainn cuideachd. Chaidh dithis a chaidh suas air a' chrann-toisich a bhàthadh nuair a bhris an crann. Dhìrich Dòmhnall Moireasdan (Am Patch), aois 20, às a' Chnoc Àrd ann an Nis suas air am "mizzen", ‘s thug e fad oidhche an sin an dèidh dhan Iolaire a dhol fodha.
"Fhuair mise grèim air ròpan a' chrainn aice an uairsin ‘s tharraing mi mi-fhìn an aìrde. Chaidh mi suas ann, pìos math, ‘s thàinig balach eile nuas as mo dhèidh. Bha mise air a thaobh shuas nuair... ‘s a chiad dhroch mhuir a thàinig, dh'fhalbh e leis a' bhalach. Mus d'fhuair mi air dùrd a ràdh ris, dh'fhalbh e leis. Chan eil càil a dh'fhios agam cò a bh' ann." Dòmhnall Moireasdan, bhon phrògram An Iolaire, BBC Radio nan Gàidheal 1961
Chaidh Dòmhnall Moireasdan a shàbhaladh anns a' mhadainn an dèidh 8 uairean a thìde. B' e an aon duine beò a thàinig air tìr aig cidhe Steòrnabhaigh.
Chaidh a bhràthair Iain, aois 32, a bhàthadh am measg nan 201 a chaidh a chall.
Fhuair 82 dhith beò, ach fad iomadach bliadhna cha b' urrainn dhaibh bruidhinn mu na thachair dhaibh. Bha mòran dhiubh a' faireachdainn ciontach, mar gum biodh, gun d'fhuair iadsan dhachaigh sàbhailte. A' bruidhinn ann an 1988 – cha mhòr 70 bliadhna an dèidh làimh – thuirt Dòmhnall Moireasdan, Am Patch, à Nis, "Chan urrainn dhomh a dhìochuimhneachadh. Tha mi a' smaoineachadh air a h-uile là dhen t-seachdain."
Bha a' chreach air buaidh a thoirt air a h-uile fear a fhuair aiste beò:
"Cha robh annam-sa ach gille òg aig an àm. Bha mi seachd bliadhna deug san Àrd-sgoil an Steòrnabhagh agus tha cuimhne mhath agam air latha na Bliadhn' Ùire... Fear a bha san ath thaigh, an ath dhoras dhomh aig an dachaigh, thàinig e a-nall tarsainn na mòintich tha mi a' smaoineachadh. Cionnas a fhuair e air tìr chan aithne dhomh, ach bha e mar duine às a rian ‘s bha an fheadhainn a chaill an cuid anns a' bhaile, na màthraichean ‘s na mnathan, bha iad a' tighinn a-staigh a dh'fhaighneachd am faca e sealladh air Dòmhnall no air Aonghas no air Iain. Cha robh e ach gan coimhead agus na deòir a' tighinn a-nuas air na gruaidhean aige. ‘S bha dà fhacal aige, tha cuimhn' agam air an sin, ‘s bha e gan cantainn tric – Good God – Good God – mar gum biodh e air grèim fhaighinn air na faclan sin air bòrd ‘s lean iad ris an inntinn aige ‘s cha robh facal aige ach sin fhèin." Dòmhnall MacPhàil, bhon phrògram An Iolaire, BBC Radio nan Gàidheal 1961
Baile Steòrnabhaigh
Seòladairean air bòrd na h-Iolaire
Biastan Thuilm
A' tighinn air tìr leis an ròpa
Teisteanas Carnegie
A' Chreach
Faic agus èist ri cunntasan mun chreach.
- Dòmhnall Moireasdan a' còmhradh mun chreach.
- Bha eòlas aig Iain Fionnlagh MacLeòid air an fhairge.
- "Bha mise fortanach." (Beurla)
- Iain Fionnlagh Macleòid a' còmhradh mun chreach. (Beurla)
- 'S e sgeirean fìor chunnartach a th' ann an Biastan Thuilm.
- Bha fìor dhroch aimsir ann.
- Canaidh mòran gun deach i ro fhada gu tuath.
- "Chuir mi mo chasan romham, 's chaidh mi a-mach tron uinneig."
- Bha an fhairge gu math socair an oidhche sin.
- "Cha robh mise fada gu robh mi air mo mhealladh."
- "Cha robh panic idir ann."
- Air an ròpa.
- Dòmhnall Moireasdan air a' chrann.
- "A' cur m'aghaidh air a' chrann" le Dòmhnall Moireasdan.
- Dòmhnall MacÌomhair a' còmhradh ri Coinneach MacÌomhair.
- Air an t-slighe dhachaigh.
- "Bha i an dèidh liostadh a-mach."
- "Nach e a tha a' dol faisg leatha."
- "Fhuair mi mo bheatha às an eathar."
- "Bha i os cionn a' chunnairt."
- "Tharraing i ròpa às ar làmhan."
- ”Bha mi a' faicinn a' chladaich."
- "Don't dare to touch any of them."
- Cha robh an tìr fad às.
- A' faighinn air tìr air an ròpa.
- "Gheibh thu fàth air a' mhuir mhòr."
- An fhairge na cùis uabhais.
- Iain Fionnlagh MacLeòid a' faighinn air tìr.
- Na bàtaichean-teasairginn.
- Air a' chrann.
- Air an ròpa.
- "Bha feadhainn aca a' leum a-mach."
- "Cha robh cobhair sam bith air an son."


text:
Cian-chonaltradh
Susbaint
Freumhan Cian-chonaltraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Air taobh cànan tha na freumhan aig cian-chonaltradh simplidh gu leòr. Tha "cian" a' ciallachadh "ag astar" agus "fàd air falbh". Is e a tha ann an "conaltradh" ach cuir teachdairean, o daoine gu daoine - nuair a bhitheas dithis a labhairt le chèile, sin conaltradh. Nuair a bhios daoine a' sgrìobhadh litir ri cuideigin agus ga chuir dha troimhe a' phuist, sin conaltradh. Nuair a bhios dithis a labhairt le chèile air an fhòn, sin conaltradh.
Chan urrainn do dithis a' labhairt mur eil iad còmhla le chèile, ach is urrainnear litir a chur ri cuideigin iomadh mìltean air falbh, fiù 's ann an tìr eile. Is urrainn dhuit, anns a h-aon seagh a labhairt ri cuideigin a tha fada air falbh air fòn.


text:
Fàilte gu làrach-lìn oifigeil Fèisean nan Gàidheal, am buidheann a tha a’ toirt taic do leasachadh fèisean stèidhichte sa choimhearsnachd ‘s a bhios a’ teagasg ealain air feadh Alba.
Fèis Òigridh na Mara
Saturday 4th October 2014
Fèis Spè
Monday 13th October 2014
MINISTEAR A' CUR FÀILTE AIR BLAS
Tuesday 2nd September 2014
Deugairean le Gàidhlig a' dèanamh air an àrd-ùrlar
Monday 1st September 2014
Deich latha chun deicheamh Blas
Tuesday 26th August 2014
Bha Fèisean nan Gàidheal air a stèidheachadh ann an 1991 mar an comann iomlan neo-eisimeileach airson Iomairt nam Fèisean.
Gàidhlig - tè de chànain eachdraidheil na h-Alba.
Leabhraichean ciùil agus Fèisean ri fhaighinn. Postachd an-asgaidh!
Airson tuilleadh fiosrachaidh fhaighinn mu fhèis na bliadhna agus an fheadhainn a tha ri thighinn
Mar bhuidheann-chathannain (SC002040) the Fèisean nan Gàidheal an eisimeil taic an
t-sluaigh.


c: application/atom+xml

text:
Mar eisimpleir, tha tòrr diofar chompanaidhean ann agus tha prìsean eadar-dhealaichte ann airson tiocaidean dhan aon àite a’ crochadh air dè a’ chompanaidh a th’ ann is cuine a tha thu airson a dhol ann.
Le beagan eòlais air a’ chùis ge-tà, tha tòrr dhòighean ann tiocaidean gu math saor fhaighinn.
Tha mi air leabhar-iuil a sgrìobhadh mu bhith faighinn na tiocaidean as fheàrr is as saoire. Rinn mi e airson na buidhne eco aig m’ obair ach bi e feumail do dhuine sam bith.
A bharrachd air tiocaidean saora, tha fios ann mu thiocaidean rail and sail (gu Eileanan na h-Alba, Èirinn, Manainn) agus mu thiocaidean rail/bus agus mu bhith siubhail do na puirt-adhair.
An dòchas gun còrd e ruibh. Ma tha ais-eòlas sam bith agaibh, leig fios air a’ bhloga seo.
Alasdair
Nuair a bha mi a’ tadhal air mo cho-ogha ann an Dùn Èideann seachdain no dhà air ais, chaidh sinn a dh’fhaicinn Obair-ghrèis Mhòr na h-Alba, a tha air ais ann an togalach Pàrlamaid na h-Alba, a’ comharrachadh 15 bliadhna den Phàrlamaid. Abair euchd! Tha i drùidhteach gu leòr mar obair-dhealain, le cho brèagha, cruthachail is mionaideach ‘s a tha i, ach rud fiù ‘s nas drùidhtiche, ‘s ann gur e fìor iomairt-choimhearsnachd a th’ innte. Dh’fhuaigheil mìle duine bho aois 4 gu 94 agus bho Shealltainn gus na Crìochan na 160 pannal, a’ glacadh eachdraidh fhada na h-Alba bho Linn na Deighe gu fosgladh na Pàrlamaid ann an 1999. Agus ged a bha gach pannal air a dhealbhadh (gu àlainn) le neach-ealain, Andew Crummy, bha beagan saorsa cruthachail aig an luchd-fuaigheil agus chì sinn seo, mar eisimpleir, anns na h-ìomhaighean beaga mionaideach air an oir no anns na h-oiseanan de na pannalan.
Ged a tha an Obair-ghrèis Mhòr (143 meatair) nas fhaide na am fear aig Bayeux – ‘s e an grèis-bhrat as fhaide air an t-saoghal a th’ innte – tha i cho tarraingeach ‘s gu bheil thu ag iarraidh coimhead air gach pannal gu mionaideach. Thog mi iomadh dealbh, agus tha mi airson cuid dhiubh a shealltainn dhuibh.
Bha ùidh shònraichte agam anns na pannalan le ceangal ris a’ phàirt againne den dùthaich, taobh an Ear-thuath na h-Alba, agus ‘s e an fheadhainn sin a tha ri fhaicinn san artaigil am mìos seo. Bheir mi sùil air taobhan inntinneach eile an ath thuras.
When I was visiting my cousin in Edinburgh a couple of weeks ago we went to see the Great Tapestry of Scotland, which is back in the Scottish Parlament building commemorating the Parliament’s 15th year. What an achievement it is! It’s impressive enough as a work of art, beautiful, imaginative and detailed, but what’s more impressive is that it’s a real community effort. A thousand people from 4 to 94, from Shetland to the Borders, stitched the 160 panels, capturing Scotland’s history from the Ice Age to the opening of our Parliament in 1999. And although each panel had been designed by artist Andrew Crummy, the sewers had a bit of creative freedom, which we can see, for example, in the details of the wee images at the edge or in the corners of the panels.
Although the Great Tapestry (143 metres) is longer than the Bayeux one (it’s the longest tapestry in the world), it’s so fascinating that you want to look at every panel in detail. I took a lot of photos and would like to show you some of them.
I was particularly interested in in the panels with a connection to our part of the country, the North East of Scotland, and these are the ones seen in this article. I’ll have a look at other interesting aspects in the next one.]]>


text:
Network Rail
Is e an companaidh rathad-iarainn as motha anns na h-eileanan Breatannach a tha ann an Network Rail. Tha Network Rail, a' seilbheadh branndair rathad-iarainn eadar-nàiseanta na Breatainn. Tha na rathaidean iarainn aig Network Rail gu lèir do ghèidse de 1435mm ( 4 troigh 8 òirlich). Tha branndair Network Rail sgapta air feadh Breatuinn bho Inbhir Theòrsa an ear-thuath na h-Alba, gu Penzance air oir dheas na Còirne. Is e prìomh cinn sgrìob nan rathad iarainn seo baile Lunnainn agus chanar gu bheil gach trèan a tha a' cur aghaidh ri Lunnainn na dhol shuas (A nios), agus gu bheil gach train a tha a' cur cùl ri Lunnainn na dhol shìos (a nuas).
Chan eil cumhachdan laghail aig Network Rail a' ruith trèanaichean a fhèin agus is e Train Operating Companies a tha a' ruith na trèanaichean gu lèir air a' bhranndair aig Network Rail.


text:
Tàilich a' lorg mhanaidseir ùir
Tha Ceann Loch Seile a' lorg mhanaidseir ùir is Johnston Gill air seasamh sìos.
Ghabh Gill an stiùir e fhèin ann an 2011 às dèidh dha a bhith san obair còmhla ri Cè Loades roimhe.
Bhuannaich Ceann Loch Seile Lìog Tuath 1 sa chiad seusan aige agus ghlèidh iad an t-àite aca sa Phrìomh Lìog an-uiridh, is iad cuideachd a' ruighinn iar chuairt dheireannach Chupa na Camanachd.
Chrìochnaich an sgioba san ochdamh àite sa Phrìomh Lìog am bliadhna.
'S e seo an linn as fheàrr ann an eachdraidh a' chluba is iad air a' chùis a dhèanamh air leithid Bhail' Ùir an t-Slèibh, Chaoil Bhòid agus Chinn a' Ghiuthsaich bho chaidh iad suas dhan Phrìomh Lìog.
Tha dùil gun tèid manaidsear ùr a thaghadh aig coinneimh bhliadhnail Chinn Loch Seile air an ath-mhìos.
Chan iad an aon sgioba air a' chost an iar a tha gun mhanaidsear is na nàbaidhean aca san Eilean Sgitheanach fhathast a' sireadh mhanaidsearan ùra son a' chiad agus darna sgiobaidhean aca.


text:
Maccoinnich, Aonghas (2006) ‘Cleiffis of Irne’ : Clann Choinnich agus Gnìomhachas Iarainn, c. 1569-1630. In: Cànan & Cultur. Dunedin Academic Press Ltd, Edinburgh, pp. 137-152. ISBN 1 903765 60 9
Full text not available in this repository. (Request a copy from the Strathclyde author
)
Abstract
Tha mòran luchd eachdraidh air a bhith dhan bheachd nach robh (is nach eil) math sam bith anns a' Ghaidhealtachd airson gnìomhachas neo obair 'adhartach' sam bith. Ach tha fianais ann o oighreachd MhicChoinnich, 1569-1630, a thogas ceistean ann an aghaidh leithid de mhodail. A rèir cunntasan on oighreachd bhathar ag obrachadh iarann air taobh siar Rois gu ìre meadhanach mòr rè an t-siathamh linn deug. Ged a tha luchd eachdraidh air mothachadh gu robh gnìomhachas air taobh Siar Rois, anns a' chiad cairteal dhan 17mh linn, bha e soilleir carson - sin gu robh Sir George Hay, ''adventurer' agus 'planter' Gallda agus 'sìobhalta' a' dol suas am measg nam borbaich (i.e. na Gaidheil) gus 'adhartas' a shealltainn dhaibh. Ach ged nach eil seo uile gu lèir ceàrr, tha fianais eile ann a sheallas gu robh gnothaich aig Clann Choinnich ris a' ghnìomhachas seo gu ìre tòrr mòr na bu mhotha na bhathar an dùil gu ruige seo. Tha an aiste seo a' toirt sùil mhionaideach air a' ghnìomhachas seo air taobh Siar Rois ann an sgìre Chinn Loch Iù. This essay, written in Gaelic, examines the iron industry in the Kinlochewe and Loch Maree areas in Wester Ross between 1569 and 1630. While historians have long known about industrial activity in this area, this has traditionally been attributed to the "civilised" planter, Sir George Hay who was active in the area between c.1607 and c.1620. New evidence, drawn from estate papers and other sources sheds new light on the nature of the iron industry in the area and is used to argue that this iron working activity predates the advent of Hay, and that it was instead controlled and directed locally.
Actions (login required)


text:
Strathpuffer 24Strathpuffer24
Thathar a’ creidsinn gu bheil an Strathpuffer24 an aon rèis rothar beinne 24-uair a thèid a chumail a gheamhradh air aghaidh an t-saoghail. Ann an ceann a tuath na h-Alba tha sin a’ ciallachadh 17 uairean de dhorchadas!
Thèid an tachartas a chumail ann an coilltean faisg air Srath Pheofair, 6 mìle an iar air Inbhir Pheofharain. Tha an cùrsa 11cm a dh’fhaid agus tha e a’ gabhail a-steach an dà chuid rathaidean leathann na coille agus slighean caol tro fhearann cas agus dùbhlanach. ’S iad Strathpuffer Earr., buidheann dhealasach de luchd-rothair, a bhios ga chur air dòigh, agus tha e a’ faighinn taic bho iomadh gnìomhachas ionadail is urraidhean. Tha an rèis a’ faighinn mòr-mholadh agus tha a-nis a’ tarraing àire luchd-rothair bho air feadh an àite. Bho chionn goirid, chaidh ainmeachadh mar an tachartas as fheàrr san RA leis an deasaiche aig irisean-rothair nàiseanta. Rinn an tachartas an t-uabhas gus spòrs rothar-beinne a thoirt air adhart san sgìre.


text: Ceòl is còmhradh cuide ri Iain Mac 'ille Mhìcheil, a' craoladh beò à stiùdio a' BhBC ann an Glaschu. Bìth Iain a' cur fàilt' air tè òg à Barraigh a th'air a bhith ag obair bho chionn bliadhna air feadh mhòr-thìr Afraga. Bha Ishi NicIllEathainn ag obair bhos chionn sgioba bha toirt luchd-siubhail eadar Rwanda agus Afraga a Deas, gach cuairt a' toirt suas ri 75 là. Cluinnidh an èisdeachd seanchais inntinneach Ishi, a bharrachd air na roghainnean ciùil pearsanta aice. Mar is àbhaist cuideachd, bìth taghadh measgaichte de sheinneadairean is còmhlain aig Iain fhèin, bho Americana gu folk is Country & Western, nam measg seann òrain agus cuid a tha buileach ùr air an clàradh.


text:
Comhairliche ùr aig Ùig' 's Ceann a Tuath nan Loch
Chaidh Aonghas Moireasdan a thaghadh mar chomhairliche airson sgìre Ùige is Cheann a Tuath nan Loch ann an Leòdhas.
Buinnidh Aonghas Moireasdan do Bhail' Ailein air na Lochan. Bha e roimhe na àrd-stiùiriche air Gaiseat Steòrnabhaigh.
Sheas e mar thagraiche neo-eisimeileach ann am fo-thaghadh airson Sgìre Ùig' is Cheann a Tuath nan Loch, às dèidh bàs a' chomhairliche Nàiseantaich, Bill Houston, san t-Sultain.
Fhuair Mgr Moireasdan, a tha 54 bliadhna de dh'aois, 72% den bhòt, 's e a' faighinn 745 Bhòt Phrìomh Thoil, ann an siostam Bhòt Shingilte Ghluasadaich.
Rinn e a' cùis air Iain Tormod "Orica" Dòmhnallach, a sheas don SNP agus a fhuair 195 bhòt, agus air tagraiche neo-eisimeileach eile, Les Mac an Ultaigh, a fhuair 73 bhòt.
Uile gu lèir, bhot còrr air 40% de na dh'fhaodadh, le 14 duine air am pàipear-baileit a mhilleadh.


text:
Seanagal
'S e dùthaich ann an Afraga a tha ann an Seanagal[1] (Fraingis: le Sénégal), ainm oifigeil: Poblachd Sheanagail (Fraingis: République du Sénégal). Tha i suidhichte deas air an Abhainn Sénégal. Tha an Cuan Siar san taobh an iar dhith. Tha crìochan aice san ear le Màili, sa tuath le Moratainia agus sa deas le Gini is Gini-Bissau. Tha a' Ghaimbia na laighe am broinn Sheanagail.
'S e Dakar am prìomh-bhaile Sheanagail.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Gouvernement du Sénégal - Duilleag oifigeil Riaghaltas Sheanagail]
- BBC News Fiosrachadh - Seanagal
- CIA World Factbook - Seanagal


text:
Tha 850 millean not ga chosg air obair leasachaidh air Ionad St James ann an Dùn Èideann, ach dè na buannachdan a bhios ann dhan bhaile?
Tha Dòmhnall Dòmhnallach agus Coinneach MacMhathain a' beachdachadh air dè cho sàbhailte agus a tha e a bhith a' bancadh ar cuid airgid a' cleachdadh fònaichean-làimh.
Tha dùil gun tàlaidh ìomhaighean ùra eich-uisge, a chaidh fhosgladh gu h-oifigeil anns an Eaglais Bhreac bho chionn ghoirid, mòran airgid dhan àite gach bliadhna. Tha Dòmhnall Uilleam Stiùbhart a' mìneachadh ceangal an eich-uisge leis a' Ghàidhealtachd.
Agus às an tasglan an t-seachdain seo tha sinn a' dol air ais chun a' cheathramh latha fichead den Ghearran ann an dà mhìle 'sa h-ochd nuair a bha Lachie Macilliosa, Dòmhnall MacÌomhair, Cairistìona NicAonghais, Calum Camshroin agus Ailig MacAmhlaigh a' cuimhneachadh air sgeulachdan mun each-uisge anns na h-eileanan. bbc.co.uk/coinneach.


text:
Gàidhlig
Turas
Ro-ràdh
Tha na gailearaidhean againn dìreach àlainn, ’s iad air trì làraichean an Dùn Èideann. Tha gach tè dhiubh ’na dachaigh do thaisbeanaidhean sònraichte ’s do dhiofar phàirtean den chruinneachadh nàiseanta de dh’àrd ealain. Gheibhear a-steach gu na cruinneachaidhean an-asgaidh, tha iad fosgailte gach latha, ’s tha iad am measg an fheadhainn as fheàrr san t-saoghal.
Dè tha romhad? Dealbhan iongantach le Monet, Van Gogh, Raphael agus Titian, snaidheadaireachd mhìorbhaileach Chanova “Na Trì Gràsan”, agus mòran de shàr obair Albannach sa Ghailearaidh Nàiseanta. Ealain an fhicheadamh linn ’s an latha an-diugh a thuilleadh air gàrraidhean dealbhte ann an suaimhneas spaideil Gailearaidh na h-Ealain Nuaidh. Lorgaidh thu cuideachd taisbeanaidhean sònraichte, tachartasan inntinneach, agus nithean ri dhèanamh a thogas do chridhe, còmhla ri cafaidhean ’s bùithtean dripeil.
Cleachd an earrann seo airson do thuras gu ar gailearaidhean a phlanadh. Tha sinn a’ dèanamh fiughair ri fàilte a chur ort.Cuir fios thugainn
Fòn: +44 (0)131 624 6200
Fiosrachadh clàraichte (Beurla a-mhàin): +44 (0)131 332 2266
Post-d: enquiries@nationalgalleries.org
Gailearaidhean nan Nua-Ealain (Modern Art Galleries)
Na dhachaigh de na cruinneachaidhean nàiseanta ealain, nuadh is co-aimsireil, as barraichte ann an Alba, tha Gailearaidh Nàiseanta Nua-Ealain na h-Alba a’ gabhail a-steach Gailearaidh Dean agus Gailearaidh nan Nua-Ealain.
Tha an dà ghailearaidh suidhichte ann am pàirc fharsaing far a bheil cothrom aig luchd-tadhail obair shnaighte luchd-ealain ainmeil, leithid Ian Hamilton Finlay, Henry Moore, Rachel Whiteread agus Barbara Hepworth, fhaicinn. Chaidh an rèidhlean air beulaibh Gailearaidh nan Nua-Ealain ath-dhealbhachadh ann an 2002 a rèir dealbhadh Charles Jencks. Tha an obair dhràmatach seo, no an ‘cumadh-talmhainn’ seo, na mheall cheumach, shuaineach ann an trì lòin chorranach de dh’uisge.
Tha taisbeanaidhean sònraichte is obair bho mu 1900 gun latha an-diugh ann an Gailearaidh nan Nua-Ealain, agus tha obair bho chruinneachadh ainmeil eadar-nàiseanta Dada is Surrealist ann an Gailearaidh Dean ri taobh obair le Eduardo Paolozzi.
An Cruinneachadh
Gailearaidh nan Nua-Ealain
Thathas a’ cleachdadh a’ chiad làr mar as trice airson taisbeanaidhean sònraichte agus airson foillseachaidhean sealach nas lugha. Tha obair bho chruinneachadh a’ Ghailearaidh, meudaichte le iasadan sònraichte, air an taisbeanadh air an dara làr. Tha obair thràth a’ chruinneachaidh a’ sealltainn ealain Frangach is Ruiseanach bho thoiseach na ficheadamh linne, dealbhan Ciùbach agus cruinneachaidhean mìorbhaileach de dh’ealain Expressionist agus nua-ealain Breatannach. Tha dealbhan le Matisse agus Picasso sna nithean a tha comharraichte.
Tha cruinneachadh mìorbhaileach de dh’obair eadar-nàiseanta iar-chogaidh sa Ghailearaidh cuideachd, a thuilleadh air a’ chruinneachadh as cudromaiche is as farsainge de nua-ealain na h-Alba. Anns a’ chruinneachadh iar-chogaidh tha ealain le Francis Bacon, David Hockney, Andy Warhol agus Lucian Freud, le obair nas ùire bho luchd-ealain leithid Antony Gormley, Gilbert & George, Damien Hirst agus Tracey Emin.
Gailearaidh Dean
Tha cruinneachadh Dada is Surrealism Gailearaidh Dean ga thaisbeanadh ann an Gailearaidh Roland Penrose agus ann an Leabharlann Gabrielle Keiller. Fhuair an Gailearaidh a’ chuid mhòr de na cruinneachaidhean mìorbhaileach anns na 1990an agus tha obair chudromach le Dalí, Miró, Ernst, Magritte agus Picasso ann.
Taisbeanaidhean sònraichte
Tha làr ìosal Gailearaidh nan Nua-Ealain agus làr àrd Gailearaidh Dean air an coisrigeadh do thaisbeanaidhean sònraichte. Tha na taisbeanaidhean a th’ ann an-dràsta air an liostadh ann an Dè tha Dol?
Goireasan Luchd-tadhail
Ann an Gailearaidh Dean tha leabharlann is tasglann iongantach, a tha toirt a-steach ealain na ficheadamh is na h-aon air fhicheadamh linntean gu h-iomlan ach gu sònraichte a’ buntainn ri gluasadan Dada agus Surrealist. Tha e fosgailte dha oileanaich is luchd-sgrùdaidh le ro-iarraidh a-mhàin. Ann an Gailearaidh nan Nua-Ealain tha clò-rùim, le còrr air 4,000 dealbh air pàipear, fosgailte do na h-uile le ro-iarraidh. Tha bùithtean is cafaidhean san dà ghailearaidh.
Togalaichean a’ Ghailearaidh Nàiseanta (National Gallery Complex)
Tha Coimpleacsa Gailearaidh Nàiseanta na h-Alba a’ tarraing barrachd luchd-tadhail na ionad-turasachd an-asgaidh sam bith eile an Dùn Èideann. Se th’ ann ach trì thoglaichean eadar-cheangailte ann am fìor chridhe Dhùn Èideann. Tha Gailearaidh Nàiseanta na h-Alba ’na dhachaigh do phàirt chudromach den chruinneachadh annasach nàiseanta Albannach de dh’àrd-ealain; tha Togalach Acadamaidh Rìoghail na h-Alba air aon de na prìomh ionadan san Roinn Eòrpa airson taisbeanaidhean eadar-nàiseanta; agus tha Ceangal Weston, a tha fon dà thogalach, gan tarraing ri chèile le àrainnean bùthadaireachd, ionnsachaidh, ithe ’s òil.
An Cruinneachadh
Tha cruinneachadh nàiseanta nan Ealain ghrinn bho tràth ann an Linn an Ath-leasachaidh gu deireadh na naoidheamh linne deug anns a’ Ghailearaidh Nàiseanta. A’ coiseachd timcheall an t-suidheachaidh shìtheil air do shocair chì thu sàr-obraichean le Raphael, Titian, El Greco, Velázquez, Rembrandt agus Rubens gu Van Gogh, Monet, Cézanne, Degas agus Gauguin. Airson dùthaich de mheudachd Alba, tha an cruinneachadh air a mheas gu ceart mar aon den fheadhainn as fheàrr san t-saoghal. Tha am pàirt as farsainge den chruinneachadh a’ gabhail a-steach eachdraidh obair-peantaidh na h-Alba. Tha obair nam prìomh pheantairean leithid Ramsay, Raeburn, Wilkie agus McTaggart, air am foillseachadh ann an doimhneachd. Tha an obair a th’ air a thaisbeanadh a’ gabhail a-steach dealbh measaichte Raeburn, The Reverend Robert Walker Skating on Duddingston Loch no, mar a thathar a-nis ga aithneachadh, the ‘Skating Minister’.
Taisbeanaidhean Sònraichte
Dh’fhosgail Togalach ùr-leasaichte Acadamaidh Rìoghail na h-Alba, air beulaibh a’ Ghailearaidh Nàiseanta, a-rithist ann an 2003 mar shàr ionad dha taisbeanaidhean sònraichte sealach. Tha dà làr taisbeanaidh ann agus tha na taisbeanaidhean a th’ ann an-dràsta air an liostadh ann an Dè tha Dol?
Goireasan Luchd-tadhail
Bhon dà thogalach sin gheibhear gu Weston Link – nua-ionad spaideil anns a bheil taigh-bidhe, cafaidh, taigh-beag, bùth, gailearaidh IT agus deasg fiosrachaidh. Tha seòmar-òraid san Link cuideachd far am bi sinn a’ lìbhrigeadh ar prògraman cliùiteach foghlaim. Chithear seallaidhean brèagha thar Gàrraidhean Sràid a’ Phrionnsa bhon Link cuideachd.
Gailearaidh Dealbhan Dhaoine (Portrait Gallery)
Tha Gailearaidh Nàiseanta Dealbhan Dhaoine na h-Alba a’ tabhann eachdraidh lèirsinneach na h-Alba, tro dhealbhan nan daoine a thug cumadh oirre. Tha i a’ dèanamh rannsachadh air beatha sàr Albannaich, a bh’ ann agus a th’ ann, a th’ air an t-saoghal a bhrosnachadh is atharrachadh – daoine rìoghail is reubaltaich, bàird is feallsanaich, gaisgich is eucoraich.
B’ e Gailearaidh Nàiseanta Dealbhan Dhaoine na h-Alba a’ chiad ghailearaidh dealbhan dhaoine a chaidh a thogail a dh’aona ghnothaich san t-saoghal. Tha an togalach eireachdail, os cionn Bail’ Ùr eachdraidheil Dhùn Èideann, air a thighinn gu bhith na cheann-uidhe thlachdmhor dha 200,000 de luchd an àite is luchd-tadhail gach bliadhna, le a mheasgachadh fàilteachail de thaisbeanaidhean sònraichte, dà làr de dhealbhan dhaoine bhon chruinneachadh nàiseanta, agus a bhùth mhìorbhaileach is a chafaidh.
An Cruinneachadh
Bho dh’fhosgail an Gailearaidh a dhorsan an toiseach, tha an cruinneachadh air fàs gu leantainneach gu bhith na ioma-shealladh neo-choimeasaichte de bheatha is de dh’eachdraidh na h-Alba. Am measg nan dealbhan eachdraidheil as ainmeile tha Màiri, Bànrigh na h-Alba, dealbh Allan Ramsay den fheallsanach David Hume, dealbh Alexander Nasmyth de Raibeart Burns agus dealbh Sir Henry Raeburn de Shir Ualtar Scott.
Goireasan Luchd-tadhail
Tha bùth mhòr is cafaidh anns a’ Ghailearaidh, gach aon dhiubh measail aig daoine.
Tha clò-rùim, roinn fiosrachaidh, leabharlann is tasglann de thrìd-dhealbhan sa Ghailearaidh cuideachd a tha na ghoireas luachmhor dha sloinntearan, oileanaich, sgoilearan is luchd-tadhail sam bith aig a bheil ùidh ann an sluagh is eachdraidh na h-Alba. Tha na seirbheisean sin rim faighinn le ro-iarrtas a-mhàin.
Mar a Gheibh thu Thugainn, Nua Ghailearaidhean nan Ealain (Modern Art Galleries)
Gheibhear gu Gailearaidh Nàiseanta Nua-Ealain na h-Alba is Gailearaidh Dean, a tha suidhichte ann am pàirc àlainn, le coiseachd de chòig mionaidean deug bho Sràid a’ Phrionnsa.
Air Càr
Tha pàircean-chàraichean an-asgaidh aig Gailearaidh Nua-Ealain na h-Alba is Gailearaidh Dean. Tha goireasan airson pàirceadh dha daoine ciorramach aig Gailearaidh Nàiseanta Nua-Ealain na h-Alba is Gailearaidh Dean.
Air Trèana
Tha Gailearaidh Dean is Gailearaidh nan Nua-Ealain dhà no trì mhionaidean de choiseachd bho Stèisean Haymarket, sìos Ionad Phalmerston.
Gailearaidhean Nua-Ealain na h-Alba
Rathad Belford
Dùn Èideann
EH4 3DR
Mar a Gheibh thu Thugainn, Togalaichean a’ Ghailearaidh Nàiseanta (National Gallery Complex)
Tha Gailearaidh Nàiseanta na h-Alba air The Mound, dìreach an teis-mheadhain Dhùn Èideann, air Sràid a’ Phrionnsa.
Air Bus
Tha busaichean Meadhan a’ Bhaile/Sràid a’ Phrionnsa a’ dol seachad air togalaichean Gailearaidh Nàiseanta na h-Alba.
Air Càr
Lean na slighean airson Meadhan a’ Bhaile is City Centre Attractions. Chan eil pàirc-chàraichean aig a’ ghailearaidh, agus ‘s e glè bheag de phàirceadh sràide a tha faisg air an ionad. Tha sinn a’ moladh dhut do chàr fhàgail ann am pàircichean chàraichean Meadhan a’ Bhaile.
Air Trèana
Tha Togalaichean Gailearaidh Nàiseanta na h-Alba beagan mhionaidean de choiseachd bho Stèisean Waverley. Gabh slighe a-mach Drochaid Waverley, agus coisich an t-astar goirid tro ghàrraidhean Sràid a’ Phrionnsa gus an ruig thu inntrigeadh an taisbeanaidh.
Gailearaidh Nàiseanta na h-Alba
The Mound
Dùn Èideann
EH2 2EL
Mar a Gheibh Sibh Thugainn, Gailearaidh Dealbhan Dhaoine (Portrait Gallery)
Tha Gailearaidh Dealbhan Dhaoine na h-Alba 5 mionaidean de choiseachd bho Sràid a’ Phrionnsa air Sràid na Bànrighe (timcheall an oisein bho Harvey Nichols).
Air Càr
Lean slighean airson Meadhan a’ Bhaile agus City Centre Attractions. Chan eil pàirc-chàraichean aig a’ ghailearaidh, agus ‘s e glè bheag de phàirceadh sràide a tha faisg air an ionad. Tha sinn a’ moladh dhut do chàr fhàgail ann am pàircichean chàraichean Meadhan a’ Bhaile.
Air Trèana
Tha Gailearaidh Dealbhan Dhaoine na h-Alba beagan mhionaidean de choiseachd bho Stèisean Waverley. Gabh slighe a-mach Sràid a’ Phrionnsa agus coisich an t-astar goirid tro Cheàrnag Naomh Anndrais, a’ tionndadh gud làimh dheis gu Sràid na Bànrighe.
Gailearaidh Dealbhan Dhaoine
Sràid na Bànrighe
Dùn Èideann
EH2 1JD
Uairean Fosglaidh, Gailearaidhean nan Nua-Ealain (Modern Art Galleries)
Uairean fosglaidh:
Fosgailte gach latha bho 10m-5f.
Uairean fosglaidh a bharrachd aig Fèis Dhùn Èideann (An Lùnastal).
Uairean fosglaidh àm na Nollaige:
Dùinte a-mhàin air 25 agus 26 Dùbhlachd. Fosgailte 1 Faoilleach bho 12 nòin-5f.
Inntrigeadh an-asgaidh. Dh’fhaodadh gum bi cìs ri phàigheadh airson taisbeanaidhean sònraichte.
Uairean Fosglaidh, Togalaichean a’ Ghailearaidh Nàiseanta (National Gallery Complex)
Uairean fosglaidh:
Fosgailte gach latha bho 10m-5f. Diardaoin gu 7f.
Uairean fosglaidh a bharrachd aig Fèis Dhùn Èideann (An Lùnastal).
Uairean fosglaidh àm na Nollaige:
Dùinte a-mhàin air 25 agus 26 Dùbhlachd. Fosgailte 1 Faoilleach bho 12 nòin-5f.
Inntrigeadh an-asgaidh. Dh’fhaodadh gum bi cìs ri phàigheadh airson taisbeanaidhean sònraichte.
Uairean Fosglaidh, Gailearaidh Dealbhan Dhaoine (Portrait Gallery)
Uairean fosglaidh:
Fosgailte gach latha bho 10m-5f. Diardaoin gu 7f.
Uairean fosglaidh a bharrachd aig Fèis Dhùn Èideann (An Lùnastal).
Uairean fosglaidh àm na Nollaige:
Dùinte a-mhàin air 25 agus 26 Dùbhlachd. Fosgailte 1 Faoilleach bho 12 nòin-5f.
Inntrigeadh an-asgaidh. Dh’fhaodadh gum bi cìs ri phàigheadh airson taisbeanaidhean sònraichte.
Tursan Bhuidhnean
Tha sinn a’ cur fàilte air tursan bhuidhnean gu Gailearaidhean Nàiseanta na h-Alba. Mas e buidheann mhòr a th’ annaibh, a tha ag iarraidh tadhal air ar cruinneachadh nàiseanta cha leig sibh a leas ro-iarraidh a dhèanamh seach gu bheil ar n-ionadan an-asgaidh. Mas e buidheann-sgoile a th’ annaibh, ge-tà, tadhalaibh air ar roinn Foghlaim gus am faigh sibh a-mach mar a chuidicheas sinn tidsearan gus an luach as fheàrr fhaighinn à turas.
Mas e buidheann de chòrr air deichnear a th’ annaibh, a tha ag iarraidh tadhal air taisbeanadh sònraichte air a bheil cìs inntrigidh, gheibh sibh reitichean lasaichte.
Malairt Siubhail
Ma tha thu nad bhall de mhalairt siubhail a tha a’ cur turas gu Gailearaidhean Nàiseanta na h-Alba air chois, cuir fios thugainn aig:
Travel Trade
Marketing Department
Bridge Lodge
70 Belford Road
Edinburgh
EH4 3DS
Fòn: +44 (0)131 624 6283
Bidh sinn air leth toilichte nithean brosnachail a chur ri ur clàr-siubhail, leithid tursan gailearaidh, grad-shochairean airson prìomh thaisbeanaidhean is amannan bidhe.
Guides nam Baidsichean Gorma
Faodaidh Guides ùghdarraichte nam Baidsichean Gorma daoine a stiùireadh taobh a-staigh a’ ghailearaidh, an-asgaidh. Gheibh Guides nam Baidsichean Gorma a-steach an-asgaidh gu taisbeanaidhean sònraichte le bhith sealltainn an teisteanais.


text:
Umha
Se coimheatailt a tha ann an Umha air a dhèanamh le copar agus stàin, le dath buidhe-donn. Tha e dur agus cha teid meirgeadh air. Mar sin tha beatha fada aige ach chan ann miotailt a tha furasda a dh'obair.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Cleachdaidhean Innlichidh[deasaich | deasaich an tùs]
Is meatailt cosgail a tha ann an umha, air sgaths gannad a bhu-mheatailtean. Theid a cleachadh mar sin ann an innleadaireachd airson mirean oibre a tha feumail air a fheartan de durad agus do-mheirgte. Cleachdar e a dheanamh lannan-breith airson drochaidean mora de stailinn agus an tacain a bhitheas a breith cuideaman mora ach nach siubhal gu luath- mar eisimplir an bordan-tionndaidh.


text:
Chan fhaighnichear ceist na neo-eisimeileachd sa Ghàidhlig
Dhearbh Leas-Phrìomh Mhinistear na h-Alba, Nicola Sturgeon, nach tèid a' cheist ann an referendum air neo-eisimeileachd na h-Alba a chur sa Ghàidhlig.
Dh'fhaighnich BPA Nàiseantach na h-Eaglaise Brice an Ear, Aonghas Dòmhnallach, an deadh am pàipear bhòtaidh fhoillseachadh sa Ghàidhlig.
Thuirt Nicola Sturgeon nach robh adhbhar ann sin a dhèanamh seach gun tuigeadh luchd-bruidhinn na Gàidhlig a' Bheurla math gu leòr.
Tha seo na bhriseadh dùil do dh'fheadhainn a tha ag iarraidh gun cuirear ceist na neo-eisimeileachd sa Ghàidhlig.
"Tha gu leòr a thuigeas a' Ghàidhlig cuideachd, agus chan eil iad a' faighinn an còirichean ann an iomadh raon," thuirt am bàrd Aonghas Dubh MacNeacaill.
"'S e rud caran brònach a bhiodh ann mur a faigheadh iad an còirichean, gu h-àraid ann am bliadhna far am bi iad a' cuimhneachadh air a' Chogadh Mhòr.
"'S dòcha gu bheil e caran annasach gun smaoinich daoine air ais, na chaidh a chall de Ghàidheil anns an àm a bha sin.
"Tha sin air barrachd milleadh a dhèanamh air àireamhan nan Gàidheal san là a th' againn an-diugh, na 's dòcha gnìomh sam bith eile.
"Ach bu chòir a' cheart uidhir de chliù a bhith aig a' Ghàidhlig 's a th' aig a' Bheurla, ma tha iad gu bhith onorach dhuinn," thuirt e.


text:
Ro-shealladh air dè a bhios a' dol aig Fèis BLAS air Ghàidhealtachd am bliadhna còmhla ri Calum Ailig Mac a' Mhaoilein agus Art MacCarmaig.
Anns an t-sreath air filmaichean-ciùil tha Michelle air ais an t-seachdain 's le Seven Brides for Seven Brothers a sgrìobh Lawrence Kasha agus David Landay. Anns a' bhliadhna 1850 ann an Oregon, tha Adam a' sireadh bean a' bheir aire don dachaigh far a bheil e fhèin agus a shianar bhràithrean a' fuireach. Tha e a' coinneachadh le Milly, a tha ag obair air frithealadh bhùird ann an àite-bìdh 'sa bhaile. Tha'd a' pòsadh cha mhòr as a bhad agus a' tilleadh air ais far a bheil dachaigh Adam, tuathanachas iomallach às na beanntan. Cho luath 'sa gheibh air ais tha Adam a' tionndadh na bhiast mhì mhodhail agus leisg. Tha Milly a' coinneachadh leis na bràithrean eile, a tha a cheart cho mì-chàlair ri Adam agus tha i a' dèanamh suas a h-ìnntinn an ionnsachadh gus na dòighean aca atharrachadh. Tha i gan teagasg gus dannsa agus gan toirt gu cruinneachadh far a bheil dannsa is othail a' dol. Seo far a bheil na sianar bhràithrean a' coinneachadh leis na sianar nighean agus tha'n t-suirighe a' tòiseachadh. bbc.co.uk/feasgar.


text:
Tiugainn a Dhannsa Episode guide
-
17/04/2013
Ailean Caimbeul le ceòl a' bhogsa bho leithid Fergie Dòmhnallach agus Bobaidh Macleòid.
First broadcast: 17 Apr 2013
-
Tiugainn a Dhannsa
Ailean Caimbeul le ceòl a' bhogsa.
First broadcast: 10 Apr 2013
-
Tiugainn a Dhannsa
Ailean Caimbeul le ceòl a' bhogsa bho nan Còmhlain aig Jimmy Shand agus Jim Johnstone.
First broadcast: 03 Apr 2013
-
Tiugainn a Dhannsa
Ailean Caimbeul le ceòl a' bhogsa bho leithid Anndra Rankine, Woodlands agus Cullivoe.
First broadcast: 20 Mar 2013
-
06/03/2013
Ailean Caimbeul le ceòl a' bhogsa bho leithid Gòrdan Patullo agus Iain Powrie.
First broadcast: 06 Mar 2013
-
27/02/2013
Ailean Caimbeul le ceòl a' bhogsa bho leithid Bert Shorthouse agus Iain MacIlleMhìcheil.
First broadcast: 27 Feb 2013
-
Tiugainn a Dhannsa
Ailean Caimbeul le ceòl a' bhogsa.
First broadcast: 13 Feb 2013
-
Tiugainn a Dhannsa
Ailean Caimbeul le ceòl a' bhogsa bho leithid Iain Powrie agus Còmhlan a Wallochmor.
First broadcast: 06 Feb 2013
-
30/01/2013
Ailean Caimbeul le ceòl a' bhogsa bho leithid Skerryvore agus Jimmy Shand. Accordion music
First broadcast: 30 Jan 2013
-
23/01/2013
Ailean Caimbeul le ceòl a' bhogsa bho leithid Aonghas Fitchet agus Seoc Friseal.
First broadcast: 23 Jan 2013
-
16/01/2013
Ailean Caimbeul le ceòl a' bhogsa bho leithid Ailig Moireasdan agus Còmhlan Dannsa Lodainn
First broadcast: 16 Jan 2013
-
09/01/2013
Ailean Caimbeul le ceòl a' bhogsa bho leithid Iain Powrie agus Graeme Mitchell.
First broadcast: 09 Jan 2013
-
02/01/2013
Ailean Caimbeul le ceòl a' bhogsa bho Jim Johnstone, Deoch an Doras agus Tommy Darky.
First broadcast: 02 Jan 2013


text:
, Available now
-
Air Chuairt Cuide ri Eoghainn — Episode 1
Eòghainn MacFhionghain a' bruidhinn ri Gilleasbuig MacDhòmhnaill mu bheatha.
-
Coinneach Maclomhair — 28/07/2014
An t-seachdain seo tha Coinneach ann an Glaschu aig Geamannan a' Cho-fhlaitheis.
-
Ceud Bliadhna — Còmhla ri Màrtainn Dòmhnallach
Dè bh' anns na naidheachdan air a' Ghaidhealtachd o chionn 100 bliadhna?
-
An Sgoth — Episode 2
2/5 Dòmhnall Ruadh leis an dàrna earrann de sgeulachd a' Chanèidianaich, Alasdair Macleòid.
-
Talla Nis @ 50
A' comharrachadh 50 bliadhna bhon a dh'fhosgail Talla Nis ann a Leòdhas.
-
Tilleadh Dhachaigh — Eachdraidh Loch Bhràcadail
Tha Murchadh Peutan ag innse do dh' Ailean Caimbeul mu luing-bhrisidh anns an loch.
-
Còig Òrain — Episode 5
5/5 Sùil air an òran ainmeil Alasdair Mhic Cholla Ghasda a tha moladh a' ghaisgich chliùitich.
-
Na Ciadfathan — Blas
3/5 An e milis, searbh, saillte, neo geur am blas as fheàrr leibh?
-
Coinneach Maclomhair — 25/07/2014
Naidheachdan na seachdain le Dan Moireach agus Tormod Mac a' Ghobhainn.
-
Coinneach Maclomhair — 24/07/2014
Sùil air baile Ghlaschu 's na tha ann air falbh bho Gheamannan a' Cho-Fhlaitheis.


text:
Seirbheisean slàinte-inntinn gan atharrachadh
Tha Bòrd Slàinte nan Eilean Siar air dòighean-obrach ùr aontachadh a thaobh nan seirbheisean slàinte-inntinn aca, nam measg leapannan a ghearradh ann an Ospadal nan Eilean.
Tha am Bòrd ag ràdh gu bheil iad airson barrachd cùraim a chur a-mach dhan choimhearsnachd.
Bha trì diofar roghainnean aig Bòrd na Slàinte air mar a dh'fhaodadh iad atharrachadh a thoirt air cruth nan seirbheisean slàinte-inntinn aca.
Tha an roghainn a thagh iad a' ciallachadh gun tèid gearradh air a' chùram a tha ga thoirt seachad ann an Ospadal nan Eilean ann an Steòrnabhagh, agus gu bheil iad airson cùram sa choimhearsnachd a leudachadh.
Tha 19 leapannan ann an ionad slàinte-inntinn an ospadail an-dràsta, ach fon dòigh-obrach ùr seo cha bhiodh ann ach 12.
Bhiodh barrachd luchd-obrach aig Bòrd na Slàinte sna coimhearsnachdan, agus tha iad airson barrachd taic a thabhann do luchd-cùraim.
Tha Bòrd na Slàinte ag ràdh gum bi còrr is 800 duine sna h-Eileanan an Iar a' fulang le Dementia eadar na bliadhnaichean 2025 agus 2030, agus gur e sin as coireach gu bheil iad airson barrachd cùraim a chur a-mach dhan choimhearsnachd.
Chan eil fhios fhathast cuin a thèid na h-atharrachaidhean seo a chur an gnìomh, ach tha an Riaghaltas ag ràdh nach bi airgead ann air a shon gu co-dhiù 2016.
Thuirt am Bòrd gun sgrìobhadh iad chun an Riaghaltais airson ìmpidh a chur orra airgead sam bith a bhios ri fhaotainn ron a sin a thabhachd dhaibh.


text:
Pràis
'S e coimheatailt a tha ann an Umha air a dhèanamh a comh-leaghadh de chopar agus sinc, tha dath buidhe air, agus aobhrachaidh suathadh ard-dearrsadh air. O chionns gu bheil copar nas isle na Haidreogan an sreath dealana-cheimigh nan meatailt cha teid a mheirge gu ìre mhòr, ged a chailleas e a h-iomhaigh dearrsach ré uine, mur a teid a glanadh. Tha e nas cruaidh na copar agus tha feart saor-gearradh air. Chleachdar e gu mòr an uidheam dealanachd agus uidheam obair-phiob an da chuid pioban uisge agus pioban stoth.
Coltach ri copar cha tèid a mheirgeadh ach gu ìre bheag ann an àrainneachdan sailte. Ann an àillean nach eil sailte cha mheirg e ach gabhaidh a bharr dath donn-bhuide rè ùine air sgàth barr-ocsaideas.
Is e Pràis 60/40 (60% Copar, 40% Sinc) an riochd measgachaidh bu chumanta an gniomhacas.


text: Thairis air mìosan an t-Samhraidh chuala sinn mu bhatail ainmeil a thachair ann an àiteachan air feadh Alba. Am measg nan làraich air an do thadhail Coinneach tha Flodden, Drochaid Shrùighlea, Langside, Prestonpans, Inbhir Lòchaidh agus Sherriffmuir. Còmhla ri Coinneach air chuairt bha Iain MacAmhlaigh, am Brigadier Iain MacPhàrlain, Aonghas MacNeacail, Seonaidh Dòmhnallach, Alasdair Macilleathain, Calum Mac a' Ghobhainn, Iain Tormod MacChoinnich agus Ailean Mac an Tuairneir. bbc.co.uk/coinneach.


text:
A' chiad chruinne Gàidhlig ga sgaoileadh
18 Giblean 2012
Aig fìor thoiseach 2012 sgaoil Stòrlann 560 cruinne gu sgoiltean-àraich, bun-sgoiltean agus àrd-sgoiltean air feadh Alba.
B’ e an t-amas gum biodh fear anns a h-uile sgoil-àraich agus clas Gàidhlig bun-sgoile, agus feadhainn ann an àrd-sgoiltean a bha a’ teagasg chuspairean tro mheadhan na Gàidhlig.
A dh’aindeoin teicneòlas an latha an-diugh, ’s e fhathast goireas air leth feumail a th’ ann an cruinne gus clann a chuideachadh gus an saoghal sa bheil iad beò fhaicinn agus a thuigsinn.
Gabhaidh a chur gu feum anns gach cuspair cha mhòr a thèid a làimhseachadh ann an CfE, agus tha tidsearan air fàilte chridheil a chur air.
Bha oifigearan Stòrlann thall ann am Beul Feirste gus co-obrachadh air a’ ghoireas shònraichte Mar a chuala mise e a chur air bhonn.
B’ ann an uair sin a chunnaic iad cruinne Gaeilge, agus fhuair iad fiosrachadh mun chompanaidh Spàinnteach, Nova Rico, a rinn e.
Tha Nova Rico air a bhith a’ dèanamh chruinnean o 1955 agus tha an teacsa cartografaigeach aca air a dhol gu còrr is 30 cànan.
Tha an dàta poilitigeach agus cruinn-eòlais air ùrachadh gu cunbhalach. ’S ann de PVC a tha an cruinne seach pàipear mar a bha seann chruinnean.
Bidh an cartografaidh ga phriontadh OFFSET ann an dà leth air siotaichean PVC; thèid na siotaichean tro phròiseas dèanamh-falamhachd gus dà leth-chruinne a dhèanamh; an uair sin thèid tàthadh-dealanach a dhèanamh orra air loidhne a’ Chrios-mheadhain. ’S e pròiseas speisealaichte a tha seo a nì cruinne fìor cheart.
Nuair a chuir sinn Atlas Sgoile Oxford a-mach ann an 2010, bha sinn a’ togail air obair a chaidh a dhèanamh roimhe le Map-balla an t-Saoghail agus Map Alba.
Tha an-còmhnaidh ceistean timcheall air ainmean-àite Gàidhlig, ach dh’ullaich sinn prionnsapalan airson ar stiùireadh tron obair eadar-theangachaidh air an Atlas. (Chì sibh na prionnsapalan seo aig http://www.storlann.co.uk/goireasan/atlas-na-sgoile.html.)
Mar sin, bha an obair eadar-theangachaidh dèante gu ìre mhòir agus lùghdaich seo an obair a bha an cois na cruinne. Bha sampall againn deiseil airson a chur air bhog aig an Alltan san Dàmhair 2011.
Tha an cruinne deireannach nas motha na am fear a chaidh a thaisbeanadh an sin. ’S e fear 30cm a chaidh a sgaoileadh.
Tha sinne aig Stòrlann toilichte a bhith a’ cur taic ris an obair ionmholta a tha a’ dol air adhart ann am foghlam tro mheadhan na Gàidhlig, agus ri prìomh amas Bòrd na Gàidhlig, gun tèid àireamh luchd-labhairt is luchd-cleachdaidh na Gàidhlig a mheudachadh.


text:
Brabhsair-lìn
'S e bathar-bog a tha ann am brabhsair-lìn a bheir cothrom dhut rudan a lorg 's fhaicinn air an eadar-lìon. Ged a bhios daoine 'gan cleachdadh gus an t-eadar-lìon a bhrabhsadh, gabhaibh an cleachdadh cuideachd gus eadra-lìontan a bhrabhsadh.
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Nochd na ciad bhrabhsairean-lìon anns na 1980an agus 's e Netscape aon dhe na brabhsairean as sine a tha ann fhathast.
Co-fharpais nam brabhsair[deasaich | deasaich an tùs]
Tha iomadh brabhsair ann agus tha co-fharpais mhòr ann eatarra. Tha an roinn as motha aig 5 dhiubh an-diugh: Internet Explorer, Firefox, Google Chrome, Safari agus Opera.
Brabhsairean agus a' Ghàidhlig[deasaich | deasaich an tùs]
Tha dà bhrabhsair ri fhaighinn sa Ghàidhlig an-dràsta fhèin 's pròiseactan eadar-theangachaidh leis a' choimhearnsachd aca: Mozilla Firefox agus Opera.
'S e Opera a' chiad bhrabhsair a bha ri fhaighinn sa Ghàidhlig, eadar tionndadh 5.12 a chaidh a sgaoileadh ann an 2000 gu 6.06 ann an 2001. Bha beàrn ann an uair sin far nach robh brabhsair sam bith ri fhaighinn nach robh a thionndadh air dheireadh chàch. Thàinig tionndadh Gàidhlig de Firefox 3.6 a-mach an uairsin ann an 2010 agus gu goirid 'na dhèidh tionndadh ùraichte de dh'Opera 11 agus Firefox 4.0 22 dhen Mhàrt 2011. Tha Internet Explorer, am brabhsair aig Microsoft, air a bhith ri làimh a-mach o 11 dhen Dùbhlachd 2012 air siostaman Windows 8 ri linn pacaid cànain na Gàidhlig.[1]


text:
Crann-gaoithe Oighreachd Ghabhsainn
Tha a' chompanaidh Enercon air tòiseachadh air crann-gaoithe a thogail air Oighreachd Ghabhsainn.
Seo a' chiad phàirt de leasachadh aig Urras Oighreachd Ghabhsainn anns am bi trì crainn air a' cheann thall.
Thathas an dòchas gun toir iad mòran airgid a-steach dhan choimhearsnachd.
Bha obair mhòr ann fad bhliadhnaichean gus a' phòiseict a thoirt gu buil.
"Thòisich sinn ann an 2005 - chan eil daoine a' tuigsinn an ùine a tha e a' toirt", thuirt fear de stiùirichean an urrais, Tormod MacThòmais.Socair
Thathas an dòchas - ma dh'fhuireachas a' ghaoth socair - gun tèid an obair a chrìochnachadh aig deireadh na seachdain seo.
Bidh ùine ann an uairsin mus tèid leasachadh a bharrachd a dhèanamh.
"Bidh timcheall air bliadhna ann mus tig an darna tè suas.
"Bidh sinn a' faicinn ciamar a dh'obraicheas a' chiad tè agus às dèidh sin thig sinn às dèidh a dhà eile", thuirt Mgr MacThòmais.
Thuirt e gun tòisich airgead a' sruthadh air ais dhan choimhearsnachd an ceann bliadhna.


text:
Inneal-bualaidh
Is e ma-sìn airson bualadh siol a-mach a diasan arbhair a tha ann an inneal-bualaidh. Chaidh an-t ùrachadh air an inneal-bualaidh le innleadair Albannach do'n u ainm Anndra Meikle mu deidhinn am bliadhna 1784.
Is e freumh an alt seo.
- Bha tuathanaich 's a'Ghaidhealtachd a'cleachdadh innlean-bualaidh roimhe 1885.
- Tha sgeul mu deidhinn inneal-bualaidh anns a' Ghaidhealtachd (Siorrachd Pheairt) aans an iris Ghàidhlig de sgeul-bheatha Aonghais Bhig Mhic 'illeEathanain (tar-sgriobhta le Fear-Chanaidh, 1965).
- Bho na 1850an bha innlean-bualaidh iomanaichte far fearsaid de inneal-shiubhail tro bonn-iomain.
- Nas anamoch chaidh an iomain far roth-mor innlean-slaodaidh agus nas anamoch a-rithis far fearsaid cumhachd a-mach de tractaraibh.
- Chaidh iad a-mach a cleachdadh ann am Breatuinn 's na 1950an, nuair a fhàs Comh-bhuainichean pailt.
- Tha croitearan ann an Uibhist fhadhast a'cleachdadh inneal-bualaidh airson bualadh arbhair sinnsearachd.


text:
Ballerina Inbhir Narann – Taigh-dhealbh nan aisling le Tilda Swinton
Ach an-diugh tha rudeigin agamsa a tha comasach do uidh a thogail. 'S ann an Inbhir Narann a tha a’ bhan-actair Tilda Swinton a’ fuireach agus an ath mhios bidh ise a’ cur fèis filmichean air bhog, fèis ris an canar The Ballerina Ballroom Cinema of Dreams. Gheibhear tuilleadh fiosrachaidh air an làrach seo. Eadar an 15mh agus an 23mh den Lùnastal bidh filmichean ri fhaicinn gach latha agus cosgaidh sin £3 (no poca cèicean) gach turas – seadh poca cèicean, tha Tilda airson fèis caran diofraichte a chur air dòigh, fèis a chuireas a chùl ri mòran den stuth a tha ceangailte leis a leithid fèis san àbhaisteach. A nis criomagan a tha uabhasach fhèin inntinneach a thaobh Gàidhlig.
A-rèir coltais tha uidh aig Tilda sa Gàidhlig, seall air na duilleagan a tha ri fhaighinn ma ni sibh rannsachadh air Google ach feumaidh fios a bhith agad gur e cac a gheibh thu gu tric sna pàipearan naidheachd. Ach chan eil mi airson a ràdh gur e cac a sgrìobh Reuters. Seo na thuirt iad, agus tha an aon rud ri fhaicinn air an duilleig Albanach ann a sheo.
"Hollywood is built on Europeans," said Swinton. "Go back and look. I'm just really sad I couldn't give my speech in Gaelic. Don't tell everybody. We're everywhere."
B’ ann air cùlaibh an ard-urlar a bha sin. co-dhiù, saoil am biodh cothrom gus beagan gàidhlig faighinn a-steach don fhèis 'Taigh-dhealbh nan aisling' , soidhnichean da-chananach agus a leithid sin?


text:
Anns an t-seirbheis cluinnidh sibh na sailm agus an leughadh a leanas:
Salm 119: 41-42 air fonn St David agus 's e an t-Urr Niall Seathach a tha os cionn na seinn.
Salm 119: 63-64 ar fonn Torwood agus 's e Calum Moireasdan a tha os cionn na seinn. Chaidh an t-seinn a chlàradh ann an Eaglais Shaor nam Manach Liath ann an Inbhir Nis.
Leughadh: Eabhraidhich 5: 1-14
Ceann-teagaisg: Eabhraidhich 5: 11
Rugadh 's thogadh an t-Urr Coinneach Stiùbhart ann an Griomasaigh, Uibhist a Tuath agus thàinig atharrachadh spioradail na bheatha nuair bha e ochd bliadhna deug.
Fhuair e foghlam ann an Bun-sgoil nan Ceallan agus Sgoil Phaibeil an Uibhist, Sgoil MhicNeacail an Leòdhas agus, an dèidh sin, ann an Oilthigh Ghlaschu agus Colaiste na h-Eaglaise Saoire an Dùn Èideann. Tha e pòsta aig Anna à Garrabost san Rubha agus tha còignear chloinne aca.
Tha Mgr Stiùbhart na mhinistear air coitheanal Eaglais nan Clèireach Ath-Leasaichte ann an Glaschu. Bha e roimhe sin na mhinistear air coitheanal Eaglais Shaor Dowanvale ann am Partaig, Eaglais Shaor Steòrnabhaigh, Eaglais Shaor Toronto agus Eaglais Shaor Sgalpaigh.


text:
Briseadh-dùil mu sheirbheisean bus
Cha d' fhuair muinntir Uibhist sgillinn ruadh bho Riaghaltas na h-Alba airson leudachadh agus leasachadh a thoirt air seirbheis bhus an eilein.
Thuirt fear de chomhairlichean Uibhist gu bheil e tàmailteach gun d' fhuair pròiseact ann an Inbhir Nis £700,000 bho Mhaoin Seilbh nam Busaichean, 's gun sgillinn a' dol a dh'Uibhist.
Bha Riaghaltas na h-Alba a' tabhann taic-airgid do choimhearsnachdan airson leudachadh agus leasachadh a thoirt air seirbheis bhusaichean air feadh na dùthcha.
Chuir muinntir Uibhist a-steach air a shon, ach, aig a' cheann thall, cha do shoirbhich leotha.
“Start Quote
End Quote Ùisdean Robasdan Comhairliche
Tha e caran tàmailteach, leis cho feumail 's a tha e, agus an taic a tha a dhìth air buidhnean ann an sgìrean iomallach mar seo, nach eil an Riaghaltas a' faicinn sin.”
Ach fhuair Inbhir Nis, am baile as beairtiche air Ghàidhealtachd, faisg air trì chairteal de mhillean not, a rèir fear de chomhairlichean an eilein.
Chuir seo an fhearg air Ùisdean Robasdan.
"Chan eil tuigse againn air fhathast, ach chaidh litir bhon bhuidhinn chun Riaghaltais airson barrachd mìneachaidh.
"Rinneadh gu math soilleir cho cudromach 's a tha seirbheisean bhusaichean ann an sgìre mar seo.
"Tha e caran tàmailteach, leis cho feumail 's a tha e, agus an taic a tha a dhìth air buidhnean ann an sgìrean iomallach mar seo, nach eil an Riaghaltas a' faicinn sin," thuirt Mgr Robasdan.Còmhdhail na h-Alba
Thuirt neach-labhairt bho Chòmhdhail na h-Alba gun fhuair iad 45 iarrtas agus gun deach iad uile a mheasadh a rèir riaghailtean a' mhaoin.
"Chaidh 13 pròiseactan a thaghadh, nam measg aon à sgìre Chomhairle na Gàidhealteachd.
"Bidh cothrom eile ann iarrtasan a chur chun mhaoin ann an 2014," thuirt e.


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Bidh BBC Alba a' craobh-sgaoileadh nan sreath telebhisein agus rèidio a leanas. Gheibhear fiosrachadh mu chuspair nam prògram agus amannan craolaidh gu h-ìosal.
Bidh Notaichean Tidseir airson gach prògraim rim faighinn an seo ann an cruth pdf. Faodar an leughadh air-loidhne, no leth-bhreac a chlò-bhualadh le bhith a' bruthadh putan làimh dheis na luchaig air na facail 'Notaichean Tidseir' ri taobh tiotal gach prògraim. Airson a' sàbhaladh feumaidh sibh bruthadh putan deas na luchaig air a' cheangal, agus "Save Target As..." no "Save Link As..." a thaghadh. Air Mac, tha sibh a' cumail sìos putan "control" agus a' bruthadh an ceangal leis an luch.
Sgrìobhaidh mac-meanmnach do chlann aois 7-9
Matamataig airson aois 10-12
Àrd Ìrean
Tràth Ìrean
Àrd Ìrean
Tràth Ìrean
Àrd ìrean
Matamataigs aig Ìre C.
Na tràth ìrean
Tràth ìrean
Àrd ìrean
Tràth ìrean
Àrd ìrean
Àrd ìrean
Àrd ìrean
Àrd ìrean
Tràth ìrean
Àrd ìrean
Tràth ìrean
Meadhan ìrean
Meadhan ìrean
Tràth ìrean
Àrd ìrean
Meadhan ìrean
Meadhan ìrean
Meadhan ìrean
Meadhan ìrean
Do nan tràth ìrean
Do nan àrd ìrean
Do nan àrd ìrean
Cànan do nan àrd ìrean
Cànan do na tràth ìrean
Cànan do na meadhan ìrean
Sgilean ciùil do na meadhan ìrean
Matamataigs do na àrd ìrean
Do na àrd ìrean
Sgilean obair-cìnn matamataigeach do na meadhan ìrean
Sgilean obair-cìnn matamataigeach do na àrd ìrean
Ceòl do na meadhan ìrean
Dràma do na meadhan ìrean
Cànan do na tràth ìrean
Ceòl do na tràth ìrean
Litreachas agus eachdraidh airson nan àrd ìrean
Cànan airson nan àrd ìrean
Creideamhan an t-Saoghail
Cànan - Sgrìobhadh Pearsanta agus Gnìomhachail airson Ìre B/C
Litreachas is dualchas do nan àrd ìrean
Cànan do na tràth-ìrean
Ceòl do na tràth-ìrean
Cànan - Sgrìobhadh mac-meanmnach airson nam meadhan ìrean
Foghlam corporra airson nan tràth-ìrean
Cànan do na tràth-ìrean
Matamataigs airson nan àrd-ìrean
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
'S e dùthaich ann an Àisia a tha ann an Turcmanastàn[1] neo Tuircmeanastan[2][3] Tha i suidhichte ann am Meadhan Àisia. Tha cuid as motha na dùthcha na fàsach ris an canar Fàsach Karakum.
Tha crìochan aice san ear-dheas le Afganastan, san ear-thuath le Usbagastàn, san iar-dheas le Ioràn sa iar-thuath le Casachstàn. Tha am Muir Caspach [4] san iar dhith.
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1871901391
Tha dealbhan ann an Wikimedia Commons
cuideachd a tha ceangailte ris an aiste seo:


text:
Tha e follaiseach on cholbh seo nach robh an deur bu lugha de ghràin-chinnidh ann am fuil an ùghdair, nì a bha neo-chumanta ri linn! Anns na làithean sin bha eadar-theangachadh Beurla air a thoirt seachad, agus tha siud a’ cur solas feumail air a’ pharagraf mu na h-Innseanaich Ruadha, a tha air a thionndadh mar seo: “The Red Indians are still a living force, although it has often been prophesied that they would succumb to the hardness of their lot, not through unneighbourliness on the part of new settlers, but through an adverse atmosphere engendered by the white man’s civilisation.”
Leugh mi ùirsgeul o cheann ghoirid anns an robh an t-ùghdar a’ deanamh am mach, troimh aon de a luchd-deasbuid, gu’m bheil a’ Ghàidhealtachd air thì dol an tainead a thaobh sluaigh agus ri ùine gu’m bi i glan fhalamh, cho fad ’s a tha a seann chinneach air a ghabhail a staigh. Faodaidh so a bhi ceart no cearr, ach is ann ainneamh a théid sluagh á bith gu buileach, eadhoin ged a dh’fhaodas cùisean a bhi ’g oibreachadh glé fhada ’nan aghaidh.
Tha na h-Innseanaich Ruadha fhathasd air mhaireann ged is minig a chaidh a ràdh gu’n robh iad air an sàruchadh thar am fulaing, chan b’ann idir le’n coimhearsnaich ùra ach le grùdaireachd na mìn-oilein – nan cleachdaidhean neo-chumta a thàinig do’n ionnsuidh le gaoth an duine ghil.
Air a cheart dòigh, na Zulu-aich: cha deachaidh iadsan am mugha ged a shearg iad ás glé mhór. Is ann a tha iad an tràsda a’ gabhail seilbh ás ùr do dhùthaich an athraichean an tomhas beag no pailt, agus tha an àireamh a’ dol gu riochdail am meud.
Thigeadh do na Gàidheil, ma-tà, misneach mhath a ghabhail, oir, ged a bha iad gann aig an census mu dheireadh tha móran de’n bharail gu’m bi iad gu math na’s lìonmhoire mu’n tig àm an ath census. Tha sonas is soirbheachadh leo an ceartair agus bidh iad leo gu ceann iomadh latha.


text:
Cíar mac Ferghusa .i. Mog Taeth. Corc Ruádh mac Ferghusa .i. Fer Déodha. Cú mac Ferghusa .i. Conmac a ainm & Lugaid Conmac ainm aile dó. Mogh Ruith mac Ferghusa, Tigernach a ainm artús. Cíar .i. cíar odar a ghnuîs sech na macaibh ailibh. Mogh Táeth ainm aile do Chíar .i. mog Teth .i. Teth mac Degath maic t-Sin de Mhumain ro áil é, & is úad dogarar Mog Táeth de, día n-débhairt in fili isin fursunnuth:
- 1] Teth mac Degath, fer gu n-gus,
2] dó bá mogh mac úr d' Ferghus,
3] úadh Áes Teth fri foss fuighli
4] i Tír Tri Ros Rodhuibni.


text:
1993
MCMXCIII
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Fhuair Ertra neo-eiseimleachd air An Cèitean, 1993, an dèidh ar-a-mach fada.
- Bhuannaich Toni Morrison an Duais Nobel ann an Litreachas.
- 1 an Gearran - Tha Urras nan Croitearan Asaint na shealbhadair dhen Oighreachd Asaint a Tuath.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 20 am Faoilleach - Audrey Hepburn, ann an Tolochenaz. Actair à Sasainn.
- 2 an Dùbhlachd - Pablo Escobar, Ceannard luchd-reic nan drogaichean à Coloimbia.


text:
Silesia Seiceach
'S e dùthach eachdraidheil anns an t-Seic a tha ann an Silesia Seiceach (České Slezsko sa' Sheacais, České Sliezsko sa' Shlobhacais, Czech Silesia sa Bheurla, Czeski Ślůnsk sa' Shilesianaich, Tschechisch Schlesien sa Ghearmailtis, Śląsk Czeski sa Phòlais). 'S e pàirt den dùthaich eachdraidheal nas motha, Silesia, aig a tha pàirtean eile sa Phòlainn agus sa Ghearmailt.
Tha i a' stèidheachadh ann am pàirt an ear-thuath den t-Seic. Le mu 4,459 km2 's ise an dùthaich as lugha den stàit. Tha crìochan aice leis a' Phòlainn, an Ostair agus le pàirt eile den t-Seic, Morabhia. Tha mu mhillean duine a' fuireach ann. Tha an dualchainnt aca glè choltach ri Pòlais.


text:
Taic son phròiseictean chumhachd mhara
Dh'innis Coimisean Oighreachd a' Chrùin gun roinn iad £20m not de thaic-airgid eadar dà phròiseict chumhachd mara.
Feumaidh na pròiseactan a bhith nas motha na 3MW, agus feumaidh iad sealltainn gun urrainn dhaibh an t-ionmhas air fad a tha a dhìth orra a chruinneachadh ron Mhàrt an ath-bhliadhna.
Tha pròiseactan air a' chosta an iar agus anns a' Chaol Arcach a dh'fhaodadh buannachd fhaighinn às.Còirichean
'S ann ri sgeamaichean taisbeanaidh a tha an Coimisean, aig a bheil sealbh air a' chuid as motha de ghrunnd na mara mu na cladaichean, airson taic a chur.
Dh'fhaodadh na sgeamaichean a bhith a' cleachdadh chumhachd bho shualaichean neo bhon tìde-mhara.
Feumaidh còirichean làraich Oighreachd a' Chrùin a bhith aig na companaidhean a nì tagradh.
Thuirt Manadsair Prògram Mara Oighreachd a' Chrùin, Iain Callaghan, gu bheil iad an dòchas gum brosnaich seo feadhainn eile a thighinn air adhart a bhiodh deònach airgead a chur ris na pròiseictean.
“Start Quote
End Quote Murchadh Moireach
Tha mi air leth toilichte gu bheil Oighreachd a' Chrùin air tighinn a-mach gu soilleir”
"Tha sinn air grunn chòirichean làraich a thoirt seachad air màl mu chuairt na Gàidhealtachd 's nan Eilean thar grunn bhliadhnaichean," thuirt Mgr Callaghan.
"Ach, tha sinn a-nis airson ceum air adhart a ghabhail.
"Tha an teicneòlas fhathast ga leasachadh, ach tha sinn air an ìre a ruighinn 's gu bheil pìos math dheth a-nis dearbhte.
"'S e an ath-cheum a chur an sàs agus ionnsachadh mar a tha e ag obrachadh agus an dòigh as fheàrr obrachadh," thuirt e.Brosnachadh
Tha Murchadh Moireach, a tha eòlach air gnìomhachas a' chumhachd ath-nuadhachail, den bheachd gur i naidheachd mhath a tha seo.
"Tha mi a' smaoineachadh gur e a th' ann ach rud a bhathas a' cur feum air bho chionn ùine mhòir," thuirt Mgr Moireach.
"Tha mi air leth toilcihte gu bheil Oighreachd a' Chrùin air a thighinn a-mach gu soilleir, a toirt taic, brosnachadh, dha pròiseictean mòra," thuirt e.
Dh'fhaodadh gum bi mòran farpais ann son an airgid seo, a rèir Mhgr Mhoirich.


text:
Adhartas do dh'Ionad Hiort
Tha a' phròiseict gus Ionad Hiort a stèidheachadh an Ùig an Leòdhas air gluasad air adhart.
Dh'innis a' bhuidheann Ionad Hiort Eta gu bheil làrach a-nise aca agus aithisg bho luchd-sgrùdaidh air mar a ghabhas a' phròiseict a chur an gnìomh.
'S ann aig Geodha Sgoilt a bhios an t-ionad stèidhichte is an t-uachdaran, Oighreachd Ùige is Hamnabhagh, air am fearann a thoirt seachad.
Feumar a-nise aonta a ruighinn le Comataidh Ionaltraidh Mhangurstaidh gus an gabh an talamh a thoirt a-mach à croitearachd.Cead-dealbhachaidh
Thèid cead-dealbhachaidh a shireadh an uair sin 'son an t-ionad a thogail.
Tha aithisg bho luchd-sgrùdaidh cuideachd air togail air na buannachdan a bhiodh an cois an leasachaidh.
Chaidh a chur ri chèile le Anndra Ormston bhon chompanaidh Drew Wylie Eta, le taic-airgid bho Iomairt na Gàidhealtachd is nan Eilean.
Fhuair Mgr Ormston gu bheil an t-eòlas agus na sgilean anns an sgìre gus pròiseict mar seo a thoirt gu buil.
Thèid sgrùdadh nas mionadaiche a dhèanamh a-niste, a thèid air a' cheann-thall gu buidhnean a dh'fhaodadh taic-airgid a chur ris a' phròiseict.Misneachadh
Tha Ionad Hiort Eta ag ràdh gu bheil iad air am misneachadh.
"Bha e follaiseach bho thùs nach dèanadh a' bhuidheann ionadail againn leinn fhìn a' chùis air an t-airgead air fad a thogail," thuirt cathraiche na buidhne, Iain Bochanan.
"Bha fios againn gum feumadh sinn taic bhon taobh a-muigh agus tha aithisg Anndra Ormston air sealltainn dhuinn mar a nì sinn sin.
"Bha sinne mothachail bho thoiseach a' ghnothaich gun toireadh e ùine a' phròiseict seo a thoirt gu buil, ach tha sinn den bheachd gun fhiach e an t-saothair is gum bi buannachdan mòra ann do Sgìre Ùige agus na h-Eileanan an Iar san fharsaingeachd," thuirt e
Dh'innis Mgr Bochanan gu bheil a' bhuidheann a' creidsinn gum bi 2014 garbh chudromach gus a' phròiseict a ghluasad air adhart.


text:
Toruń
She caayr henndeeagh ayns twoaie yn Pholynn eh Toruń (focklit magh myr [ˈtɔruɲ]; Germaanish: Thorn; Kashoobish: Torń; Ladjyn: Thorunium). T'eh ny hoie er yn awin Wisła. 'Sy vlein 2009 va 205,934 deiney cummal 'sy chaayr. She fer jeh ny caayryn shinney mastey caayryn y Pholynn. She boayl ruggyree Nicholas Copernicus y shenn valley mean-eashagh.
By phreeu-valley eh er Queiggey Toruń eddyr ny bleeantyn 1975 as 1998 as er Queiggey Pomorze eddyr ny bleeantyn 1921 as 1945. Jiu, she preeu-valley yn wheiggey Kujawy-Pomorze myrane lesh y chaayr Bydgoszcz. Ta'n daa chaayr shen jannoo seose yn ard moir-valjagh daa-phouyllagh Bydgoszcz-Toruń.