text:
- TIOTAL
- Soilleireachadh Inneal Nigheadaireachd
- EXTERNAL ID
- GB232_RAMSAY_D893_1_17_018
- ÀITE
- neo-aithnichte
- LINN
- 1960an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 9285
- KEYWORDS
- talla coimhearsnachd
taisbeanadh
dealan-uisge
Bòrd Dealain Ceann a Tuath na h-Alba
Scottish Hydro-Electric plc
Southern Electric plc
Scottish and Southern Electric plc
1943
1989
1998
Ann am meadhan nan 1960an bha dealan-uisge a-nis ann don chuid a bu mhotha de na coimhearsnachdan air a' Ghàidhealtachd. Bha Bòrd Dealain-Uisge Alba a Tuath dealasach gum biodh an uiread de thaighean 's a ghabhadh air an uèireadh airson an dealain, agus air an uidheamachadh leis an iomadh inneal ùr a bh' ann. Bha bùth an Dealain-uisge na feart air prìomh-shràid cha mhòr a h-uile baile. Ach an sealladh iad don mhòr-shluagh na bh' ann de dh'innealan a ghabhadh an ceannach, chuir Bòrd an Dealain-uisge air dòigh taisbeanaidhean is soilleireachaidhean ann an tallannan sgìreil, agus bhiodh an còmhnaidh mòran dhaoine a' tighinn thuca.
Tha e coltach gur ann aig fear de na taisbeanaidhean sin a chaidh an dealbh seo a thogail. Air sgàth, 's cinnteach, nach do chleachd e inneal-nigheadaireachd na bheatha, tha coltas air an duine san dealbh gu bheil an obair a rinn an 'twin-tub' air iongantas mòr a chur air! Air cùl nan daoine seo tha taisbeanadh follaiseach le Hoover, agus ged a rinn iad iomadh seòrsa inneal, thàinig an t-ainm aca a bhith na fhacal airson inneal-sguabaidh le vacuum. Leudaich companaidh Hoover, stèidhte sna Stàitean Aonaichte, a-steach gu Breatainn am meadhan nan 1940an, a' fosgladh factaraidh ann an Camus Long a stèidhich an làthaireachd sa mhargaid.
Chaidh Bòrd Dealan-uisge Cheann a Tuath na h-Alba a stèidheachadh fo chumhachd Achd Leasachaidh Dealan-uisge (Alba) 1943. Chaidh am Bile a chur air adhart le fear Tòmas MacIain aig Taigh nan Cumantan. Chuir e an cèill gum biodh e na fhuasgladh do chuid de dhuilgheadasan a bha aig a' Ghàidhealtachd aig an àm le bhith a' cleachdadh 'comas mòr falaichte na sgìre' ('the great latent power of the region'). Dh'inns e do na Cumantan 'gum biodh agus gum bu chòir gum biodh gnìomhachasan, an dà chuid prìobhaideach is poblach, a bhithth air an tàladh don Ghàidhealtachd mar thoradh air an leasachadh seo' ('industries, whether owned nationally or privately, will be and ought to be, attracted to locations in the Highlands, as a result of this measure'.)
Bhiodh prìomhachas aig luchd-caitheimh àbhaisteach an toiseach agus an uair sin aig an fheadhainn a bhathas an dùil a chleachdadh tòrr mòr cumhachd. Dheigheadh cumhachd sam bith a bha air fhàgail a reic ris a' Ghriod Nàiseanta. Bhathas airson gun deigheadh prothaidean bho bhith a' reic an dealain seo a chleachdadh gus cosgaisean an lùib a bhithth a' cumail dealan ri àiteachan iomallach a lùghdachadh agus gus cuideachadh a thoirt do leasachaidhean sòisealta is eaconamach air a' Ghàidhealtachd. Bha an clas sòisealta ainmeil seo ag aithneachadh gun robhar a' coimhead air a' Bhòrd mar dhòigh air a bhithth a' toirt ath-bheothachadh air ceann a tuath na h-Alba, agus chan ann a-mhàin mar bhuidheann cruthachadh dealain.
Bhathar den bheachd gum biodh gu leòr cumhachd às an stèisean cumhachd air Loch Slòigh, taobh an iar Loch Laomainn airson na bha a dhìth ann am meadhan agus taobh an iar na h-Alba. Bhiodh cumhachd a bharrachd air a chleachdadh gus taic a thoirt do na pròiseactan aig Mòrar agus Loch Aillse air sgàth 's nach biodh e buailteach gum biodh e comasach do na sgeamachan seo a bhithth prothaideach. Bha cosgaisean togail nan trì phròiseactan seo air a thomhas aig £4,600,000
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


c: text/html

text:
Ann Marie Rios first time amateur | Only Amateurs
Massage Girl Ann Marie Rios
Angelina Black Porn
Randi FTV Runner Girl
Nude Celebs Jennifer Sparks Gently Touching Her Tits – Spankwire.com
young ann marie rios, ann marie rios anal, ann marie rios facial, ann marie rios ass, india summer, audrey bitoni, bree olson, ann marie rios feet, alanah rae, charmane star, ann marie rios cream, crissy moran, asa akira, ann marie rios bikini, ann marie rios jb gif, ann marie rios dress, michelle maylene, nicki hunter, ann marie rios 2013, ann marie rios nude, ann marie rios without makeup, ann marie rios jersey, ann marie rios 2016, anne marie gray hair, ann marie rios bike, facebook rosa ann marie, ann miranda, birthday ann marie, ann marie rios surgery, april oneil, anne marie nun, anne marie rhodes, ann marie boskovich, ann marie buerkle,

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dùn Omhain
'S e baile ann an Cinn Tìre ann an Còmhall a th' ann an Dùn Omhain[1] no Dùn Obhainn[2] (Beurla: Dunoon). Tha e suidhichte air Linne Chluaidh, ri taobh An Loch Sianta agus mu choinneimh Guireag. Tha e ann an Earra-Ghàidheal agus Bòd.
Chaidh am Mòd Nàiseanta a chumail ann an Dùn Omhain anns na bliadhnaichean 1930, 1950, 1968, 1994, 2000, 2006 agus 2012. Agus théid a chumail ann a-rithist sa bhliadhna 2018.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Rugadh Brian MacUilleim ann an Dùn Omhain. B’ esan a’ chiad neach-deasachaidh aig a' Phàipear Bheag.
- Rugadh John McLellan, Dunoon, an sgrìobhadair ainmeil de cheòl na pìoba, ann an Dùn Omhain.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- BBC Naidheachdan 2016-07-13: Dragh mu aiseag Ghuireig (aithris-bhideo: 2:24)
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Ainmean-Àite na h-Alba: "Dùn Omhain is the form in common use today, Dùn Obhainn is however the preferred form." Leughte 14.07.2016
- ↑ LearnGaelic.net


text:
- TIOTAL
- LMS 'Hughes Crab' neo-aithnichte air trèana aig An t-Sloc, An t-Iuchar 1931
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_220
- ÀITE
- An Sloc
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Daothal 's Ràta Mhurchais
- DEIT
- 20 An t-Iuchar 1931
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28251
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
LMS 'Hughes Crab' air trèana luchd aig An t-Sloc san Iuchar 1931.
Chaidh an clas seo de locomotaibh a dhealbhachadh le 'Se einnsean a chaidh s dhealbhachadh le Seòrasl Hughes agus chaidh 245 dhiubh a thogail dhan LMS aig an ionadan-obrach ann an Howich agus Crewe eadar 1926 agus 1932. Uaireannan canar 'Horwick Moguls' riutha.


text:
Clach
Ann an eòlas-talmhainn canar clach ri gràinnean mèinnireach a tha ceangailte rin chèile gu nàdurra ann an staid chruaidh. Tha rùsg na talmhainn air a dhèanamh à cloich.
Sa chumantas thèid clachan a' seòrsachadh a rèir a' cho-dhèanamh cheimigich is mèinnirich aca, a rèir structar nam mìrein aca agus a rèir a' phròiseis anns an deach iad a chruthachadh.
Seòrsaichean[deasaich | deasaich an tùs]
Seo na trì prìomh roinnean-seòrsa de chlachan:
- Clach theinnteach: Chaidh iad a chruthachadh le magma no làbha a bha air am fàs fuar. Canar clach Phlutonach ris an fheadhainn far an robh fuarachadh magma a' tachairt am broinn na talmhainn agus clach bholcànach ris an t-seòrsa a chaidh a chruthachadh à làbha air bàrr an talmhainn.
- Clach chruth-atharrachail: Bha robh cruth na cloiche tùsanaich ag atharrachadh fo bhuaidh teas àrd is fo bhrùthadh no tro phròiseas tectonic.
- Clach ghrùideach: Chaidh iad a chruthachadh le tasgaidhean de stuth air bàrr na talmhainn a bha air a gluasad gu àite eile le uisge, gaoith, deidh no eigh-shruth. Bha gràinnean mèinnireach agus/no mìrean fàs-bheartach a' tuiteam air a' bhonn agus a' càrnadh.
'S e petrology an rannsachadh saidheansail air na clachan, tha e na phàirt riatanach de eòlas-talmhainn.
Cleachdadh[deasaich | deasaich an tùs]
Bha agus tha buaidh mhòr air cleachdadh nan clachan air leasachadh cultarail agus teicneòlach nan daoine.
Ann an Linn na Cloiche (eadar 2.6 millean is 7 mìle bliadhna RC) thòisicheadh clachan a chleachdadh mar innealan. Lorgadh an fheadhainn a bu shine anns an roinn far a bheil an Aetiòp an-diugh, tha iad eadar 2 is 3 millean bliadhna a dh'aois.
Anns na seann làithean chaidh togalaichean a thogail le clachan a-mhàin, an-diugh chithear clachan gu math tric am broinn an taighe mar làr, mar staidhir no anns a' chidsin, no taobh a-muigh air na rathaidean. Thèid an cleachdadh airson clach-chuimhneachain no mar bun-stuth ann an ealain cuideachd.
Ann an eachdraidh bha mèinnearachd nan clachan cudromach airson adhartas a thoirt do na daoine. Bho Linn an Iarainn a-mach bhathar a' feuchainn meatailt fhaighinn às na clachan. An toiseach chaidh teine a chleachdadh, ach dh'fhàs sin gu gnìomhachas cudromach. Chithear mar eisimpleir tobhtaichean de mhèinnearachd iarainn ann an Ratharsair, a chuir ri eaconomaidh an eilein aig deireadh an 19mh linn. Lorgar daoimeanan, gual is mòran rudan eile anns na clachan eadar-dhealaichte air feadh an t-saoghail a dh'fhiach airson mhèinnearachd.
Air a' Ghàidhealtachd chaidh clachan a chleachdadh airson taighean no feansaichean a thogail gu h-àraid anns na h-àitichean far an robh fiodh gann. Chithear cuideachd mòran chlachan Chruithneach a bhios a' toirt iomradh mu eachdraidh nan tuineachaidhean. Tha Clach a' Charraidh ann an Seannduaig na deagh eisimpleir de chloich Chruithnich Clas II.


text:
- TIOTAL
- Taighean-tughaidh, Cill Mhoire, Àird nam Murchan
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_1043
- ÀITE
- Cille Mhoire
- SGÌRE
- Àird nam Murchan
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Àird nam Murchan
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10932
- KEYWORDS
- dealbhadaireachd-camara
togail dhealbhan
A' Ghàidhealtachd 's na h-Eileanan
eachdraidh shòisealta
taighean-tughaidh
tughadh
sgrathan
taighean croite
croitean
croitearachd
eilthirich
na Fuadaichean
Chaidh dealbh nan taighean-tughaidh seo ann an Cill Mhoire, Àird nam Murchan, a thogail le M.E.M. Donaldson sa chiad leth den 20mh linn. Chaidh an dealbh seo a chleachdadh san leabhar 'Wanderings in the Western Highlands and Islands'.
'S e àm le tòrr atharrachaidhean air feadh na Gàidhealtachd 's nan Eilean a bh' ann anmoch san 18mh agus tràth san 20mh linn, agus b' ann mar sin a bha cùisean ann an Àird nam Murchan cuideachd. Gus an gabhadh barrachd airgid a dhèanamh às na h-oighreachdan aca, bha uachdarain a' cur suas nam màl agus a' cur mhàladairean air falbh do dh' iomall na tìre gus am faodadh tuathanasan mòra de chaoraich is de dh' fhèidh a bhith ann. Bha feum air luchd-obrach airson gnìomhachasan na feamad agus an iasgaich agus chaidh ceàrnan beaga ùra talmhainn, air an robh croitean, a dhèanamh airson nan daoine seo. Mar a dh'fhàs àireamh an t-sluaigh 's ann a bha an talamh fo fheum, agus thàinig an goirteas. Ghabhadh na croitearan a chur às aig àm sam bith, agus thàinig air mòran dhiubh falbh a-null thairis.
Rugadh an tè a thog an dealbh, Mary Ethel Muir Donaldson, ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i fad is farsaing air a' Ghàidhealtachd an iar agus a tuath, a' sgrìobhadh is a' togail dhealbhan. 'S e fear de na sgìrean a b' fheàrr leatha Rubha Àird nam Murchan agus b' ann an sin, ann an Sanna, a rinn i dachaigh ann an 1927.
Eadar 1912 is 1949 sgrìobh i iomadh leabhar air dualchas agus eachdraidh shòisealta na Gàidhealtachd a tuath is an iar. 'S e 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' a dhà de na leabhraichean as ainmeile aice agus 's e na dealbhan-camara aice fhèin a tha san dà leabhar. Bhàsaich i ann an taigh-altraim ann an Dun Èideann an 1958, agus chaidh a tìodhlacadh san Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- A bheil naidheachd bheag agad a tha a' sealltainn taobh 'daonna' a' chuspair speisealta agad? - Steve Murdoch
- EXTERNAL ID
- SGI_STEVE_MURDOCH_Q_04
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 2009
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Steve Murdoch
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 39401
- KEYWORDS
Mar phàirt de Thilleadh Dhachaigh 2009, chaidh co-labhairt eadar-nàiseanta trì latha - Buaidh Chruinneil na h-Alba - a chumail ann an Taigh-chluiche Eden Court, Inbhir Nis, bho 22-24 Dàmhair. Thàinig sgoilearan, eachdraichean is eòlaichean eile còmhla gus deasbaireachd fhallain a bhrosnachadh mu eachdraidh imrich agus a' bhuaidh a bha aig muinntir na h-Alba thall-thairis.
Rinn Am Baile agallamhan le grunn luchd-labhairt rè na co-labhairt. San earrainn chlaistinnich seo, tha an Dr Steve Murdoch a' freagairt na ceiste:
"A bheil naidheachd bheag agad a tha a' sealltainn taobh 'daonna' a' chuspair speisealta agad fhèin?"
'Only to say that history seen in capacities other than the 'human' is particularly dry. History is about people, not institutions - and that is sadly forgotten.'
'S e Leughadair ann an Eachdraidh na h-Alba aig Oilthigh Chill Rìmhinn a th' ann an Dtr Steve Murdoch. Am measg ùidhean a rannsachaidh tha às-imrich o Bhreatainn san t-seachdamh linn deug agus a h-uile seòrsa eadar-ghnìomhachas eadar Alba thràth ùr-nodha agus an saoghal mòr. Tha e air mòran fhoillseachadh air a' chuspair sin agus am measg a phrìomh fhoillseachaidhean tha: 'Britain, Denmark-Norway and the House of Stuart 1603-1660' (East Linton: Tuckwell Press, 2000/2003) agus 'Network North: Scottish Kin Commercial and Covert Associations in Northern Europe, 1603-1746' (Leiden: Brill, 2006). Am measg a phrìomh chruinneachaidhean a tha deasaichte tha 'Scotland and the Thirty Years War, 1618-1648' (Leiden: Brill, 2001) agus còmhla ri Alexia Grosjean, 'Scottish Communities Abroad in the Early Modern Period' (Leiden: Brill, 2005). Cuideachd còmhla ri Alexia Grosjean tha e air an fhoillseachadh a fhuair cliù mòr a dhèanamh: 'Scotland, Scandinavia and Northern European Biographical Database.'


text:
Penicuik
'S e baile ann am Meadhan Lodainn a tha ann am Peighinn na Cuthaig neo Penicuik. Tha e suidhichte air bruach a deas Abhainn Uisge a Tuath. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 49′ 33.09″ Tuath agus 3° 13′ 13.67″ Iar.
Anns a' bhliadhna 2004 bha timcheall air 14.320 duine a' fuireach an seo. [1]
Anns a’ bhliadhna 1770 chaidh am baile a stèidheachadh le Sìr James Clerk. Bha am baile ainmeil airson nam muilean-phàipeir a bha ann, ach chaidh a’ mhuilean mu dheireadh a dhùnadh sa bhliadhna 2005.
Thàinig ainm a’ bhaile bhon fhacail Pen Y Cog a tha a’ ciallachadh: "Cnoc na cuthaig".


text:
Pràg
'S e priomh-bhaile na Seic a tha ann am Pràg no Prague[1] (IPA: [ˈpraɦa], Seacais Praha; Gearmailtis: Prag). Tha Pràg na laighe ri taobh na h-aibhne Vltava. 'S iomadh togalach eachdraidheil ann am Pràg. Dh'ainmicheadh meadhan a' bhaile Làrach Dhualchas na Cruinne le UNESCO ann an 1992. B' e Pràg fear dhe na prìomh-bhailean Ìmpireachd Naomh na Ròimhe.
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Bhuineadh am baile dhan Ostair-Ungaire bho 1867 gu ruige 1918. Chaidh còrdadh a chuir crìoch air a' Cho-aonta Warszawa a shoighnich an seo air 1 an t-Iuchar 1991.[2]
Daoine ainmeil à Pràg[deasaich | deasaich an tùs]
- Jan Hus, sagart
- Franz Kafka, sgrìobhadair
- Václav Klaus, Eaconamaiche agus Neach-poileataigs. (1941).
- Ranier Marie Rilke, bàrd
- Jan Palach
- Jaroslav Seifert, bàrd
- Bedřich Smetana, sgrìobhaiche-ciùil
- Jaroslav Heyrovský (1890 – 1967), ceimigear
Bailtean co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Aistean co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Poslanecká Sněmovna Parlamentu České Republiky
- ↑ TwinCities Nederland
- ↑ Bezirk Neukölln
- ↑ SisterCities
- ↑ Stadt Frankfurt am Main
- ↑ Stadt Hamburg


text:
Croitearachd
Is e modh aiteachais a tha ann an croitearachd. Is e gnìomh croitear a tha ann an croitearachd. Is croitear fear, neo té a sheilbheas gabhaltas croite. Is e a tha ann an croit mion-tuathanas a thathas seilbhichte fo gabhaltas croitearachd, nòs gabhaltais a tha dìonta anns an lagh. Is e am bun-phrionnsabal den modh ghabhaltais seo gu bheil an gabhaltas fhéin ann an seilbh an tí a phàigheas an màl. Faodaidh don ghabhaltach (am fear a phàigheas an mal) a thoir neo reic a ghabhaltas ri treas tì mar a thogras e. Aig a cheann thall tha coireachan an gabhaltach anns an suidheachadh seo a' fàgail "tighearna" le oighreachd a tha fo an nos gabhaltas seo as aonais uidhe anns an fhearainn air barrachd an mal airson cleachdadh an fhearainn. Tha seo gu tur eu-coltach ri gabhaltasan airson tuathanasaibh àbhaisteach, nach ruith ach rè cumhnant-ghabhaltais, mar is tric de fichead bliadhna. Aig deireadh an teirm faodaidh don oighreachd a dh'aontaich gabhaltas eile neo faodaidh do tighearna an oighreachd a ghabhail an tuathanas thairis a fhèin, ma bhitheas na gabhaltasan gu lèir air an oighreachd a tighinn gu ceann còmhla bithidh cumhachd aig an tighearna a fhuadaich na tuathanaich far an oighreachd agus toirt am fearann gu lèir na làimh fhèin, mar a thachair 's an Lodaidh air oighreachd Hopetoun, faisg air Loch Iubhar anns a' bhliadhna 2008. Tha gabhaltas croitearachd, a' cuir bacadh air an leithid seo de fuadaich.
Susbaint
Tùsan Gabhaltas Croitearachd[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a bhios mòran daoine a' cumail a-mach gu bheil gabhaltas croitearachd sònraichte ri na sgìrean croitearachd a-mhàin, chan eil sin buileach fìor. Is e a tha ann an gabhaltas croitearachd ach nòs gabhaltais ro-aithnichte an lagh na h-Alba fo an t-ainm "kindly tenancy" (gabhaltas coibhneil), roimhe meadhan an naoidheamh linn deug, bha am modh gabhaltas seo measaichte a bhith seann fhasanta agus cha do mhair e ach an Siorrachd Dùn Fris. Nuair a dh'aontaich an Riaghaltas a sheasamh còirichean nan Croitearan an lùib sgrùdadh a' Choimisean Napier ann an 1884 agus stèidheachadh Achd na Croitearachd (1886), lorg iad samhail airson "gabhaltas croitearachd" anns an gabhaltas coibhneil. Leis an inneal seo, sheachnaich an riaghaltas an rèitich a chaidh air dèanamh ann an Èirinn 's an comh-aimsir, far an d'fhuair na mion-tuathanaich Èireannach ceart am fearann a bha iad ag àiteachadh a cheannachd.
Tha gach croit clàraichte agus tha am màl a phàigheas an croitear air a rèitich bho àm gu àm le Cùirt an Fhearainn. Chan urrainn do chroit a bhith nas motha na 30 acairean 'san fharsaingeachd (is chan eil e gu diofair dé am màl a th' oirre), air neo chan urrainn dhan mhàl a bhith nas àirde na £30 gach bliadhna (is chan eil e gu diofair dé cho mór 's a tha e).
Na Sgìrean agus Siorrachdan Croitearachd[deasaich | deasaich an tùs]
Tha "sgìrean croitearachd" sgapte air feadh sia Siorramaich, ris an chanar na Siorrachdan Croitearachd. Is iad: Siorramachd Earra-Ghàidheal, Siorrachd Inbhir Nis, Siorrachd Rois, Cataibh, Gallaibh, Sealltainn. Ach airson Sealltainn tha na siorramachdan seo gu lèir ann an Gàidhealtachd na h-Alba. Chan eil ach da shiorrachd 's a' Ghaidhealtachd nach eil 's na siorrachdan croitearachd- Peairt agus Obar Dheathain, Da shiorrachd air iomall ear-deas na Gaidhealtachd, a bha a' gabhail a-steach roinn Gaidhealtachd agus roinn Galltachd.
Àiteachas Croitearachd[deasaich | deasaich an tùs]
Tha buaidh aig nàdur na tìre agus meud nan croitean air àiteachas croitearachd. B'e àiteachas measgaichte a bha ann o thus, ach 'san latha an diugh is glè bheag de pòr a chuireas croitearan ach siud 's an seo.


text:
- TIOTAL
- Sealladh ann an Gleann Comhainn
- EXTERNAL ID
- QZP40_250_32
- ÀITE
- Gleann Comhann
- SGÌRE
- Ceann a Tuath Latharna
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Liosmòr 's An Apainn
- DEIT
- 1801
- LINN
- 1800an
- CRUTHADAIR
- Mr Nattes / Merigot
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31050
- KEYWORDS
- Gleann Comhainn
glinn
Caimbeulaich
Dòmhnallaich
murt
cnuic
streap
Urras Nàiseanta na h-Alba
Tha 10 mìle ann an Gleann Comhainn, bho Loch Leamhainn gu ruige Mòinteach Raineach. Is e làrach glè chudromach a tha ann a thaobh geòlais agus luibh-eòlais, agus cheannaich Urras Nàiseanta na h-Alba 12,800 acair sna 1930an. Air taobh tuath a' ghlinne tha druim Aonach Eagach, streap cho doirbh 's a tha air mor-thìr na h-Alba. Tha Bidean nam Bian air taobh ìseal a' chinn a deas, còmhla ri Buachaill Eite Beag a tha a' dol air ais gu ruige Gleann Eite, agus Buachaill Eite Mòr air taobh àrd a' chinn a deas. Tha an sgìre glè tharraingeach do luchd-coiseachd agus do luchd-streap.
Tha an gleann ainmeil cuideachd air sgàth Murt Ghlinne Comhainn. Ann an 1692 chuir an Riaghaltas saighdearan dearga fo cheannard Caimbeulach dhan ghleann a mharbhadh Clann Mhic Iain Ghlinne Comhainn. Bha iad airson eisimpleir a dhèanamh de Chlann Mhic Iain a chionn 's nach tug iad bòid dìlseachd do dh' Uilleam III. Fhuair na saighdearan dearga dìon bhon chathadh agus thug iad ionnsaigh air Cloinn Mhic Iain fhad 's a bha iad nan cadal. Chaidh 38 dhaoine a mharbhadh.
Thainig an dealbh seo bho 'Remarks on Local Scenery and Manners in Scotland' leab. 2 le Iain Stoddart


text:
- TIOTAL
- LMS 16382 cuplaichte ri 15305 agus 17922, Peairt, Cèitean 1928
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_007_318
- ÀITE
- Peairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT
- DEIT
- 14 An Cèitean 1928
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 25781
- KEYWORDS
- einnsean-smùid
treanaichean
trèanaichean
rathaidean-iarainn
Rèile na Gàidhealtachd
Comann Rèile na Gàidhealtachd
einnseanan-treana
Ann an 1903/04 thog Rèile na Gàidhealtachd trì einnseanan cumhachdach tanca 0-6-0 aig a' ghàrradh aca ann an Loch Gorm an Inbhir Nis. Chaidh na h-àireamhan 22, 23 agus 24 a chur orra agus 's e an obair a bh' aca a bhith a' putadh thrèanaichean mun cuairt. Chaidh na cuibhlichean agus na goileadairean aca a thogail o sheann einnseanan a chaidh a bhriseadh suas agus 's ann air an adhbhar sin a chaidh an t-ainm 'Scrap Tanks' a chur orra.
San dealbh-chamara seo chithear LMS 16382 ( HR 24 roimhe) air a chuplachadh ri 15305 ('Banking Tank' seòrsa 0-6-4) agus ri 17922 (loco 4-6-0 'Big Goods') ann am Peairt sa Chèitean 1928. Chùm 16382 a' dol ann an seirbheis gus an deach a tharraing san Dùbhlachd 1930.


text:
Dath na gruaige
Tha mòran chaochlaidhean aig duine daonna ann an dath na gruaige agus dèanamh na gruaige.
Hair color is the result of pigmentation due to the presence of the chemicals of mealainin. An bitheantas, le tuilleadh mealainin, bidh an dath na gruaige nas duirche.
Am bitheantas, atharraichidh an dath na gruaige nam daoine-cloinne agus nan inbheachan à buidhe bàn ri dubh dìomhair. Tha an sgaoileadh dùthchasach nan dathan air a chaochladh gu h-eachdraidheil leis na h-àiteachan eòlas-cruinneil. Mar eisimpleir, tha dubh-dhonn agus dubh a' buadhachadh air an Ear Mheadhanach, Aimearaga a Tuath, agus Roinn-Eòrpa mu Dheas, agus tha dathan fiù is nas duirche a' tachairt air an Àisia an Ear, Àisia a Deas, cho math ri Afraga sna Criosan agus air Aimearaga Mheadhanach; tha nas cumainte donn nas soilleire air an Roinn-Eòrpa Mheadhanach, bàn/fionn 'san Roinn-Eòrpa, agus ruadh air Èireann agus Breatainn Mhòr.
Gabhaidh ainmean air na dathan na gruaige dhaonna a-staigh:
- donn, seòclaid, caineal, ciar, finic, dorcha, dubh, an fithich,
- bàn, fionn, gainmheil, buidhe, bàn-ruadh, an òir, mil, cruithneachd, buidhe-shoilleir,
- ruadh, geanm-chnò, dearg, teineach, caineal, buidhe-dhonn, buidhe-ruadh, cabhach-ruadh, dubh-dhonn, dubh-ruadh, òr-bhuidhe, ruadh-bhuidhe
- airgead, geal, liath, clach-èiteig, sneachdail.
Atharraichidh daoine an dath na gruaige ri dathan nach tachair gu nàdarra.
Susbaint
Buaidhean an fàis aosda air dath na gruaige[deasaich | deasaich an tùs]
Tachraidh atharrachadh gu nàdarra mar as trice nuair fàsaidh daoine nas aosta, mar as trice a' tionndadh am gruag à an dath nàdarra ri liath, agus an uair sin ri geal.
Cuir lèigheile a' toirt buaidh air dath na gruaige[deasaich | deasaich an tùs]
Tha a' ghealachd 'na mì-ghnàthas ginteil nuair chan eil dath air lorgadh 'sna sùilean no sa' ghruag dhaoine-daonna, a' dèanamh bàn-ghorm na sùilean agus geal a' ghruag.
Gruag àirseachail[deasaich | deasaich an tùs]
'S urrainn dhan dath na gruaige aig mamaidhean no daoine air ollanachadh atharrachadh thar tràthan mòra.
Seallaibh cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- Nishimura EK, Granter SR, Fisher DE (2005): “Mechanisms of hair graying: Incomplete melanocyte stem cell maintenance in the niche,” ann an: Science, leabhar 307, àir. 5710, td. 720-4. PMID 15618488.


text:
Eabhraig
'S e baile eachdraicheil ann an Siorrachd Eabhraig a th' ann an Eabhraig, aithnichte cuideachd mar Iorc a rèir GOC, aig a bheil seann bhalla air a thimcheall. Tha am baile air a shuidheachadh far am bi dà abhainn (Ouse agus Foss) a' coinneachadh. Tha am baile ainmeil air sgàth eachdraidh beartaich, a chionn 's gu bheil e mu 2,000 bhliadhna dh'aois.
Shuidhicheadh am baile mar Eboracum ann an AD 71 leis na Ròmanaich is b' e fear an dà phrìomh-bhailtean de Breatainn Ròmanach air fad'. Fad an tràth seo, chaidh iomadh daoine eachdraidheil, mar Constaintìn Mòr, a chomannach leis a' bhaile. Riaghaileadh an rìoghachd Ròmanach air fad' bho Eabhraig fhèin fad' dà bhliadhna le Septimus Severus.
Às dèidh teachd nan Angles, chaidh ainm ùr Eoferwic a chuir air a' bhaile, is chleachdadh e mar prìomh-bhaile na rìoghachd Northumbria. Fhuair na Lochlannaich grèim air a' bhaile ann an 866, is chuir iad an t-ainm Jórvík air a' bhaile fhèin is sgìre fada nas fharsainge eile air a' thaobh thuath Shasainn. Mun bhliadhna 1000, dh' ainmeachadh am baile mar York.
Dh'iarr Ridseard I Shasainn air Eabhraig mar prìomh-bhaile Shasainn air fad' ach mus an do rinn e a' chùis a dhèanamh, chaidh e a chuir à dreuchd. Às dèidh cogaidhean nan Ròsan, thug Eabhraig taigh do Chomhairle an Tuath is dh'aithneachadh e mar prìomh-bhaile taobh tuath na dùthcha. B' ann às dèidh na h-Aisige a thòisich cudthrom poilitigeach a dhol a taobh. 'S e mòr-roinn Eabhraig a th' ann tè an dà roinn eaglaiseil, ri taobh Canterbury.
Bho 1966 's e teirm Baile Eabhraig a bhios ag ainmeachadh sgìre ùghdarrais a' gabhail a-steach sgìrean tuatheil thairis crìochan traidiseanta a' bhaile. Tha sluagh de 137,505 anns a' bhaile fhèin, ged a bhios 184,900 de dhaoine anns an ùghdarras air fad'. Aig an àm seo, bidh meadhan a' bhaile, taobh a-staigh nam ballaichean mòra, na h-àite thurasachd chudthromaich, far an deach iomadh luchd-chèilidh à gach ceàrnag an t-saoghail.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Dijon[1]


text:
- TIOTAL
- A' Cholaiste agus a' Chathair-eaglais ann an Eilean Idhe
- EXTERNAL ID
- QZP40_350_P257
- ÀITE
- Ì
- SGÌRE
- Muile
- SIORRACHD/PARRAIST
- ARGYLL: Kilfinchen and Kilvickeon
- DEIT
- 1800
- LINN
- 1800an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31120
- KEYWORDS
- Eilean Ì
Abaid Eilean Ì
cathair eaglaisean
Colm Cille
Tighearnas nan Eilean
Coimhearsnachd Eilean Ì
Alba Eachdraidheil
'S e 'Icolmkill' a' Ghàidhlig Èireannach airson Ì - eilean Chaluim na h-eaglais.
Tha Eilean Ì air a bhith na chridhe Creideimh ann an Alba bho thàinig Calum Cille air tìr ann an 563RC. Chaidh rìghrean na h-Alba a thìodhlacadh ann an Eilean Ì gu àm MhicBheatha ann an 1057. Ann an 1156 chuir Somhairle an teiche air na Lochlannaich à taobh an iar na h-Alba agus b' e esan ciad Triath nan Eilean. B' e a mhac, Reginald MacDhòmhnaill, a cho-dhùin gum bu chòir do dh' Eilean Ì a bhith mar mheadhan Crìosdaidheachd anns an Roinn Eòrpa, agus thog e a' chiad mhanachainn ann an ainm Chaluim Chille agus a' chiad taigh-crabhaidh ann an ainm Augustine.
An dèidh an Ath-leasachaidh chaidh an abaid bho fheum gu 1874 nuair a thug an t-8mh Diùc Earra-Ghàidheil barantas do Raibeart Rowand MacAnndra airson obair glèidhteachais a dheànamh air na tobhtaichean. Ann an 1899 fhuair Urras Cathair-eaglais Eilean Ì seilbh air an àite agus thòisicheadh ath-thogail.
Ann an 1938 stèidhich an t-Urramach Seòras MacLeòid Coimhearsnachd Eilean Ì agus b' e an obair aca na togalaichean ùrachadh gus an cleachdadh. Tha an Abaid an-diugh air a cleachdadh le coimhearsnachd a tha ag obair agus ag aoradh ann agus tha Coimhearsnachd Eilean Ì agus Alba Eachdraidheil a' coimhead an dèidh togalaichean agus ceàrnaidh na h-Abaid.
Chaidh an dealbh seo a thoirt às an leabhar aig T. Garnett 'Observations on a tour through the Highlands'


text:
- TIOTAL
- Luchd-obrach Choidsichean agus Thagsaidhean Ealasaid Yule, 2001
- EXTERNAL ID
- NRM_NBNW_HML_DS050387
- ÀITE
- Baile Chloichrigh
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT: Maoilinn
- DEIT
- 21 Am Màrt 2001
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Lynn Patrick
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Nàiseanta an Rèile, Iorc
- AITHNEACHADH MAOINE
- 19909
- KEYWORDS
- tagsaidhean
busaichean
coidsichean
Bho 1966, tha Ealasaid Yule air a bhith a' ruith gnothachas fastaidh tagsadh agus coidse a-mach às an t-seann sheada einnsein ann am Baile Chloichrigh. Chithear i an seo còmhla ri buill de a sgioba air taobh a-muigh a' phrìomh oifis air 21 Am Màrt 2002.
Tha stèisean an rèile a' dol air ais gu 1863 agus an-diugh tha a h-uile trèana seirbheis luchd-siubhail a' stad ann am Baile Chloichridh. 'S e aon den bheagan stèiseanan le luchd-obrach air prìomh loidhne na Gàidhealtachd, agus 's iad Peairt, An Aghaidh Mhòr, Cinn a' Ghiuthsaich agus Inbhir Nis an fheadhainn eile. Tha am baile suidhichte air Abhainn Theimheil agus 's e baile Bhictòrianach a th' anns a' chuid as motha dheth agus shoirbhich e mar bhaile turasachd air sgàth a' Bhanrigh Bhictòria tadhal air an sgìre ann an 1842 agus an rèile a thighinn.
Fiosrachadh
O chionn còrr is ceud bliadhna, chaidh a dhà de na rathaidean-iarainn as àille air an t-saoghal, Loidhne Rèile a' Chaoil agus Loidhne Rèile a Tuath, a thogail. Tha prìomh loidhne na Gàidhealtachd gan ceangal ris a' chòrr de lìonra rèile na RA. Bho 1997 gu 1997 gu 2003, thog Taigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile deilbh nan trì loidhnichean sin, agus bho na h-ìomhaighean chaidh trì taisbeanaidhean a chruthachadh - 'Connections to the Kyle' ('Ceanglaichean dhan Chaol'), 'By Firth and Flow' ('Ri Caolas agus Sruth) agus 'The Highland Link' ('An Ceangail Gàidhealach'). Nochd na taisbeanaidhean air Lìonra Tasglann na h-Alba (SCAN) san taisbeanadh dhidseatach 'North by Northwest' a chur air bhog gu h-oifigeil làrach Thasglann Nàiseanta na h-Alba air 5 an t-Ògmhios 2001 ann an Inbhir Nis. Sheas an co-obrachadh le SCAN gu 2009 nuair a chaidh 'North by Northwest' a ghluasad chun na làraich-lìn, Am Baile.
Tha 'North by Northwest' a' clàradh eachdraidh bheò agus tha e a' clàradh boillsgeadh ann an tìm ann am beatha dhaoine agus an loidhne anns na bliadhnachan mu dheireadh den fhicheadamh linn agus toiseach a' chiad linn thar fhichead. Bha na taisbeanaidhean a' comharrachadh na buaidh a bha aig rèile na Gàidhealtachd air daoine, sealladh-tìre agus eaconamaidh Gàidhealtachd na h-Alba.
Tha sinn a' toirt taing airson taic don Luchd-urrais a leanas a mhaoinich an t-siurbhidh dhealbh camara de phrìomh loidhne na Gàidhealtachd, Loidhne a' Chaoil agus an Loidhne a Tuath le luchd-togail-dheilbh bho Thaigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile eadar 1997 agus 2003:
Railtrack, Railtrack-Alba, Scotrail, EWS, Porterbrook, First Engineering, Com-pàirtichean Lìora Rèile na Gàidhealtachd, Comhairle na Gàidhealtachd, Iomairt Rois & Chromaidh, Iomairt Ghallaibh agus Chataibh, Safeways, Caraidean Taigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile, Comhairle Pheairt & Chinn Rois agus Comann Rèile na Gàidhealtachd


text:
Comhairle nan Eilean Siar
'S e comhairle ionadail a tha ann an Comhairle nan Eilean Siar a tha a' dèiligeadh leis na h-Eileanan Siar.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh Comhairle nan Eilean a chruthachadh ann an 1975 leis an Achd Riaghaltais Ionadail (Alba) 1973[1] as dèidh ath-òrdachadh air riaghladh ionadail agus nàiseanta a bha a' toirt na h-Eileanan an Iar gu lèir fon aon riaghladh. Fon an t-seann structair anns na h-eileanan bha naoi comhairlean ionadail le cumhachdan eadar-dhealaichte sna h-eileanan. B' iad Siorrachd Inbhir Nis agus na comhairlean sgìreil a bha a' stiùireadh ghnothaichean anns na Hearadh, Uibhist a Tuath, Beinn na Faoghla, Uibhist a Deas, agus am Barraigh. Bha Siorrachd Rois is Chrombaidh, Comhairle Sgìreil Leòdhais agus Comhairle Baile Steòrnabhaigh a' riochdachadh chùisean ann an Leòdhas. Ri linn na bha ri dhèanamh bha 1974 mar bhliadhna uallachaidh airson an dreach ùr a bha seo a thoirt gu bith.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- BBC Naidheachdan 2016-07-13: CnES gus £5m sa bhliadhna a chall (Brexit)
- BBC Naidheachdan 2016-08-26: 30 bliadhna de dh'fhoghlam Gàidhlig (aithris-bhideo 2:03)
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “Local Government (Scotland) Act 1973”. legislation.gov.uk. Air a thogail 20mh dhen Lùnasdal 2016.
Comhairle Arcaibh | Comhairle Aonghais | Comhairle Baile Dhùn Dè | Comhairle Baile Dhùn Èideann | Comhairle Baile Ghlaschu | Comhairle Baile Obar Dheathain | Comhairle nan Crìochan | Comhairle Dhùn Bhreatainn an Ear | Comhairle Siorrachd Dhùn Breatann an Iar | Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh | Comhairle na Eaglaise Brice | Comhairle Earra-Ghàidheal agus Bhòid | Comhairle nan Eilean | Comhairle Fhìobha | Comhairle na Gàidhealtachd | Comhairle Inbhir Chluaidh | Comhairle Lodainn an Ear | Comhairle Lodainn an Iar | Comhairle Lodainn Mheadhanaich | Comhairle Mhoireibh | Comhairle Pheairt is Cheann Rois | Comhairle Shiorrachd Àir a Deas | Comhairle Shiorrachd Àir an Ear | Comhairle Shiorrachd Àir a Tuath | Comhairle Siorrachd Chlach Mhanann | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Deas | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath | Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù an Ear | Comhairle Shealtainn | Comhairle Shruighlea |
Roinnean: Roinn na Gàidhealtachd | Roinn a' Mhonaidh | Roinn Srath Chluaidh | Roinn Mheadhanach | Roinn Taobh Tatha | Roinn Fìobha | Roinn Lodainn | Roinn na Crìochan | Roinn Dhùn Phris agus Ghall-Ghàidhealaibh
Comhairlean aonadach: Comhairle Arcaibh | Comhairle nan Eilean Siar | Comhairle Shealtainn


text:
Comhairle nan Crìochan
'S e comhairle ionadail a tha ann an Comhairle nan Crìochan (Beurla: Scottish Borders Council) a tha a' deiligeadh ris na Crìochan.
Chruthaich an Achd Riaghaltais Ionadail (Alba) 1973 i de Shiorrachd nam Pùballan, Siorrachd Rosbroig, Siorrachd Shalcraig agus Siorrachd Bhearaig mar Roinn nan Crìochan, ann an 1975.[1] Chaidh i na comhairle aonadach ann an 1996.
Poileataigs[deasaich | deasaich an tùs]
Tha 34 comhairlichean ann: 10 Tòraidhich, 9 Nàiseantaich, 7 neo-eisimeilich, 6 Lib Deamaich agus 2 on Pàrtaidh nan Crìochan.[2]
Bailtean is clachanan[deasaich | deasaich an tùs]
- Abaid Bhaoithin, Alan Crom, Allt an Fhùcadair, Ashkirk, An Geal Àth, An Sruthan Fuar
- Broughton, Burnmouth, Baile Alain, Baile Ghille Mhoire, Baile Ur Chille Bhoisil, Bruach Thuaidh
- Cealsach, Ceann Tìobhiot, Chirnside, Cill Aba, Cille Bhoisil, Clovenfords, Cockburnspath, Coldingham
- Denholm, Dryburgh
- Deadard, Drochaid Eadaraig, Dùn Airchill
- Eadaraig
- Foulden
- Greenlaw
- Hamhaig
- Inbhir Eighe,Inbhir Liathain
- Kirk Yetholm
- Labhdair, Lilliesleaf, Liontan Ruairidh, Longphort Mhacais
- Maolros
- Newcastleton, Newstead
- Na Dùintean, Na Pùballan
- Rosbrog
- Salcraig, Stichill, Stow
- Town Yetholm
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “Local Government (Scotland) Act 1973”. legislation.gov.uk. Air a thogail 20mh dhen Lùnasdal 2016.
- ↑ “Local government election results 2012”. Comhairle nan Crìochan. Air a thogail 20mh dhen Lùnasdal 2016.
Comhairle Arcaibh | Comhairle Aonghais | Comhairle Baile Dhùn Dè | Comhairle Baile Dhùn Èideann | Comhairle Baile Ghlaschu | Comhairle Baile Obar Dheathain | Comhairle nan Crìochan | Comhairle Dhùn Bhreatainn an Ear | Comhairle Siorrachd Dhùn Breatann an Iar | Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh | Comhairle na Eaglaise Brice | Comhairle Earra-Ghàidheal agus Bhòid | Comhairle nan Eilean | Comhairle Fhìobha | Comhairle na Gàidhealtachd | Comhairle Inbhir Chluaidh | Comhairle Lodainn an Ear | Comhairle Lodainn an Iar | Comhairle Lodainn Mheadhanaich | Comhairle Mhoireibh | Comhairle Pheairt is Cheann Rois | Comhairle Shiorrachd Àir a Deas | Comhairle Shiorrachd Àir an Ear | Comhairle Shiorrachd Àir a Tuath | Comhairle Siorrachd Chlach Mhanann | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Deas | Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath | Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù | Comhairle Shiorrachd Rinn Friù an Ear | Comhairle Shealtainn | Comhairle Shruighlea |
Roinnean: Roinn na Gàidhealtachd | Roinn a' Mhonaidh | Roinn Srath Chluaidh | Roinn Mheadhanach | Roinn Taobh Tatha | Roinn Fìobha | Roinn Lodainn | Roinn na Crìochan | Roinn Dhùn Phris agus Ghall-Ghàidhealaibh
Comhairlean aonadach: Comhairle Arcaibh | Comhairle nan Eilean Siar | Comhairle Shealtainn


text:
Loch Gile
Ta Loch Gile (Baarle: Lough Gill) ny logh awiney ta ny lhie da'n chooid smoo ayns Coontae Shliggee, agh ayns ayrn ayns Coontae Lheeahtrim, Nerin. T'eh mygeayrt 8 km er lhiurid as 2 km er lheead, as t'eh lhiggey stiagh 'sy Gharbhóg faggys da Balley Shliggee. Ta'n logh cruinnit lesh cruink cheylljagh as t'eh ny logh ennoil da arreyderyn eeanlee. Ta Cashtal Parke jeeaghyn magh er y logh as eh ny lhie er çheu hwoaie yn logh ayns Coontae Lheeahtrim. Va'n cashtal troggit ayns ny 1600yn liorish y Chaptan Robert Parke er boayl eear-doon clein Uí Ruairc. Ta'n logh goaill stiagh mygeayrt 20 ellanyn, lheid as yn ellan scanshoil Inis Fraoigh.


text:
17 am Faoilleach
'S e 17 am Faoilleach an 17mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich. Tha 348 latha (349 ann am bliadhna-leum) air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1504 - Michele Ghiserli, ann am Bosco Marengo. Pàp bho 1566 gu ruige 1572.
- 1858 - Tomás Carrasquilla, ann am Medellín. Sgrìobhadair à Coloimbia.
- 1863 - David Lloyd George prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte
- 1883 - Compton Mackenzie, ùghdar Whisky Galore
- 1911 - George J. Stigler, ann an Seattle. Eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 1942 - Muhammed Ali, ann am Louisville (Kentucky). Dòrnaire às na Stàitean Aonaichte.
- 1957 - Loreena McKennitt, ann am Morden (Manitoba). Ceòladair à Canada.


text:
- TIOTAL
- LMS 14766 'Clan Chattan' a' dol seachad air Allt na Muilne air trèana luchd-siubhail
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_186
- ÀITE
- Baile Dhubhthaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Baile Dhubhthaich
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28221
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
LMS 14766 'Clan Chattan a' dol seachad air Allt na Muuilne air trèana luchd-siubhail.
B' e ball den chlas 'Clan' de locomotaibhean luchd-siubhail 4-6-0 aig Rèile na Gàidhealtachd a bh' ann an 14766 (HR 54 roimhe). Chaidh a dealbhachadh le Crìsdean Cuimein agus chaidh a togail le Hawthorn Leslie & Co sa Chaisteal Nuadh ann an 1921. Lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis sa Ghiblean 1944.


text:
PrimaNota.ru - caMый kpyпHый B Mиpe бecплaTHый apxиB пeceHHыx TekcToB, akkopдoB, TaбyлaTyp и HoT
Goran Bregovic - A Mhairi Bhoidheach - TekcT пecHи, Bидeo
A MhГЎiri bhГiidheach 's a MhГЎiri ghaolach
A MhГЎiri bhГiidheach gur mГir mo ghaol ort
A MhГЎiri bhГiidheach gurtu a chlaoidh mi
'S a dh'fhГЎg mi brГinach gun dГiigh airt' fhaotainn
A MhГЎiri bhГiidheach gur mГir mo ghaol ort
Gutric mi 'cuimhneachadh ort 's mi m'Гinar
Ged a shiubhlainn gach ceum dhe'n t-saoghal
Bidh t'iomhaigh bhГiidheach 'tighin beГi gach taobh dhionn
'S truach nach robh mi 's mo MhГЎiri bhГiidheach
Ann an gleannan faoin 's ceГi air
Ged bu rГgh mi 's an Roinn-EГirpa
Chan iarrain pГig ach o MhГЎiri bhГiidheach
Ach chГthear fГ©idh air sgГ©ith 's na speuran
'S chГthear iasg air ГЎird nan slГ©ibhtean
ChГthear sneachda dugh air gheugan
Mum faicear caochladh tighinn air mo speis dhut
(Thanks to Andrei for these lyrics)
ДoбaBлeHo: 22.02.2012
Дpyrиe MaTepиaлы пo эToй пecHe:
CTpaHицa coздaHa 22.02.2012
http://primanota.ru/goran-bregovic/a-mhairi-bhoidheach-lyrics.htm
ПpиBeT,
ГocTb
.
ПpeдлaraeM пpoйTи peBoлюциoHHый kypc пo rиTape.
Пoдapok oT PrimaNota.Ru,
зaбиpaй
!
BAM ПOДAPKИ OT ПPOEKTA
"ГИTAPHAЯ PEBOЛЮЦИЯ"


text:
- TIOTAL
- Loch Dubhthaich, faisg air Ratagan
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0768
- ÀITE
- Ratagan
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32687
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Na Còig Peathraichean
Gleann Sheile
Sgùrr Moraich
Sgùrr nan Saighread
Sgùrr Phuaran
Sgùrr na Carnach
Sgùrr na Ciste Duibhe
Munros
lochan
Loch Aillse
Anns a' chairt-phuist seo chithear sealladh de Loch Dubhthaich, faisg air Ratagan ann an Taobh Siar Rois. Tha an loch-mhara seo a' toiseachadh aig ceann an ear dheas Loch Aillse agus a sruthadh bho Dhrochaid Sheile gu baile An Dòrnaidh. Ri cùl na deilbh chithear na beanntan ris an canar "Na Còig Peathraichean". Tha iad ag èiridh suas os cionn Gleann Seile aig ceann Loch Dubhthaich agus 's e Sgùrr Moraich (876m), Sgùrr nan Saighread (929m), Sgùrr Phuaran (1068m), Sgùrr na Carnach (1002m) agus Sgùrr na Ciste Duibhe (1027m) na h-ainmean a tha orra


text:
Armadal
Co-chomharran: 57°03′45″N 5°54′20″W / 57.062454°N 5.905501°W
Is dòcha gu bheil thu a' lorg Armadail, Lodainn an Iar
'S e baile beag ann an Slèite anns an Eilean Sgitheanach a th' ann an Armadal[1] (Beurla: Armadale). 'S e port-mara airson aiseag a tha ann. An sin tha aiseagan a' dol eadar Armadal agus Malaig le Caledonian Mac a' Bhriuthainn.
Tha bùth coimhearsnachd ann an Armadal anns a bheil oifis a' phuist agus ionad-fiosrachaidh luchd-turais. A bharrachd air sin tha Bùth Tuathanas an Eilein agus garaids ann. Ri taobh a' chidhe tha taigh-bìdh beag leis an ainm "The Shed", bùth leathair agus bùth aodaich. Gheibhear bàta bhon chidhe a bheir luchd-turais a Chnòideart, Eilean Rùm agus cuairtean mara gus beathaichean fhaicinn.
Tha Ionad Clann Dòmhnaill[2] suidhichte ann an Armadal le 40 acair fearann, a' gabhail a-steach gàrradh mòr, caisteal nan Dòmhnallach, taigh-tasgaidh air eachdraidh nan Eilean agus taigh-bìdh. Bidh mòran bhusaichean luchd-turais a' tadhal air an ionad gach bliadhna.
A rèir Iain Mhic an Tàilleir 's e ainm Lochlannais a tha ann an Armadal.[1]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- BBC Naidheachdan 2016-04-08: Aiseag Armadail “a’ tuiteam às a chèile”
- BBC Naidheachdan 2016-04-12: Gearain mu aiseag Armadail' (aithris bhideo 2:28)
- BBC Naidheachdan 2016-05-05: Fearg mu sheirbheis aiseig Armadail
- BBC Naidheachdan 2016-05-17: “Sgainneal” Mhalaig ’s Armadal
- BBC Naidheachdan 2016-06-07: “Mealladh” mu thilleadh an MV Coir’ Uisg’ (aithris-bhideo 2:01)
- BBC Naidheachdan 2016-08-04: Ceistean a’ leantainn mu aiseag Shlèite
- BBC Naidheachdan 2016-12-19: Busaichean dol a’ sheachnadh slighe Mhalaig/Armadail
- BBC Naidheachdan 2017-01-09: “Briseadh dùil” air aiseag Armadail


text:
SPECIALUS AUTOTRANSPORTAS, UABMas-fhìor air cairt gnothachais
SPECIALUS AUTOTRANSPORTAS, UAB
Còmhdhail, còmhdhail, Cumail suas thogalaichean, Goireasan, Household sgudail, Ionadail còmhdhail +11
Imprint
I-V 7:00-16:00
- SPECIALUS AUTOTRANSPORTAS, UAB
Teisteanasan
Mapa
Gnìomh roinn-seòrsa
Còmhdhail, còmhdhail, Cumail suas thogalaichean, Goireasan, Household sgudail, Ionadail còmhdhail, Leigheas uisge caithte, Municipal equipment, Òtrachas a thoirt air falbh, Rathad seirbheisean còmhdhail, Seirbheisean goireis, utility, Sgudail, Sgudail, Slàintealachd, Territory stiùiridh, Togail sgudail, Utilities
Qr code
vCard
Làrach-lìn
Làrach ainm: Specialus autotransportas | Atliekų tvarkymas Klaipėdos apskr.


text:
Adam Smith
B' e feallsanach Albannach a bh' ann an Adam Smith, (neo Àdhamh Mac a' Ghobhainn, 1723 - 17 an t-Iuchar 1790).
Bha esan h-Ollamh de Feallsanachd Moralta aig Oilthigh Ghlaschu bho 1752 gu 1763. Bha ùidh mòr aige ann an nàdar an duine - carson a bhitheadh daoine a' faireachdainn gu bheil feadhainn de rudan dona, no olc, agus feadhainn eile math. Bha e a' smaointinn gun robh co-thruas gu math cudthromach ann an lagh nam beus. Sgrìobh e leabhar don ainm 'The Theory of Moral Sentiments' a chaidh air foillseachadh ann an 1759.
Eadar 1763 agus 1766 bha e na taoitear do Dhiùc òg Bhuccleugh, air cuairt mòr na h-Eòrpa. Is beag an teagamh nach do stèidhich e sgoil-eaconomais ann an 1776 nuair a fhoillsich e a mhor-thràchdas air "Saoibhreas nan Nàisean" - Mar sin, 's e 'The Father of Modern Economics' a bhios daoine a' cantainn ris.
Bu choir dhuinn aithneachadh co-dhiù gu robh 'An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations' no dìreach 'Wealth of Nations' steidhichte air ceist moralta. Anns an leabhar chuir esan an ceist, 'Dé is urrainn do dhuine a dhèanamh a tha as fheàrr airson an dùthaich aige?' Thàinig e dhan cho-dhùnadh: Nan dèanadh a h-uile duine an rud a b' fheàrr dhaibh fhèin gun dèanadh an dùthaich nas fheàrr. 'S e seo an modh smaoineachaidh ris an canar Libearalach.
Bha ceangail eadar Smith agus feallsanaiche Albannach ainmeil eile mar David Hume.


text:
Ljubljana
Tha Ljubljana[1] (IPA: ljuˈbljʌna) na phrìomh-bhaile agus am baile as motha ann an Sloibhìnia. Anns a' Ghearmailtis canar Laibach ris agus 'san Eadailtis Lubiana.
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Bhuineadh am baile dhan Ostair-Ungaire bho 1867 gu ruige 1918.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Fritz Pregl (1869 - 1930)
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Aistean co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Stadt Chemnitz
- ↑ SisterCities
- ↑ Stadt Graz
- ↑ TwinCities Nederland


text:
- TIOTAL
- Comann Curach na h-Alba air seann làrach Stèisean Ghar an Tullaich, 1996
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_679
- ÀITE
- Gar an Tulaich
- SGÌRE
- A' Ghàidhealtachd / Siorrachd Pheairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT: Lad an Ràtha
- DEIT
- 29 An t-Sultain 1996
- LINN
- 1990an
- CRUTHADAIR
- Harold D. Bowtell
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27390
- KEYWORDS
- Rèile na Gàidhealtachd
HR
stèisean
HRS
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn seann làrach Stèisean Ghar an Tullaich ann an 1996. Aig an àm a chaidh seo a sgrìobhadh (2009) tha an làrach air a chleachdadh mar làrach-campachaidh le Comann Curach na h-Alba.
Bha Stèisean Ghar an Tullaich air meur Obar Pheallaidh de Rèile na Gàidhealtachd. Dh'fhosgail e air 3 An t-Iuchar 1865 agus dhùin e còmhla ris a' chòrr den mheur air 3 An Cèitean 1965


text:
- TIOTAL
- Sanas Taigh-cluiche Inbhir Nis airson bròn-chluich Shakespeare 'Henry IV'
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D313_27
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1840an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 4714
- KEYWORDS
- taighean-cluiche
sanasan dealbhan-cluiche
sanasan taighean-cluiche
dealbhan-cluiche
bròn-chluich
baoth-chluich
òran
dannsa
cleasaichean
ban-chleasaichean
dràma
actairean
cluicheadairean
Sanas Taigh-cluiche Inbhir Nis airson Dimàirt 9mh Lùnasdail 1842. Thòisich am feasgar leis a' bhròn-chluich aig Shakespeare 'Henry IV', agus measgachadh de dh'iomadh dannsa èibhinn le Mgr MacThòmais as a dhèidh. Chrìochnaich an oidhche leis an dràma nàiseanta 'Mary Stuart'. Chluich A' Bhph. Ryder 'Mary Stuart (Bànrigh na h-Alba)' agus chluich A' Bhph. Rogers 'Lady Douglas (à Caisteal Loch Lìomhain)'.
Tha na briathran Laideann 'Vivant Regina Et Princeps' ('Beath' Fhada dhan Bhànrigh 's dhan Phrionnsa'), sgrìobhte aig bonn an t-sanais, mun Bhànrigh Bhictoria agus Prionnsa Albert.
Thathar ag ràdh gu robh a' chiad taigh-cluiche ann an Inbhir Nis ann an 1805 agus gun robh e air an t-sràid air an robh 'Lànaig an Taigh-cluiche' uaireigin, faisg air Sràid Inglis


text:
Am mìos seo chaidh thàinig le Pen a-mach an aghaidh cùisean dà-chànanach san Fhraing. Thog feadhainn na sràidean orra ann an Roazhon greisg às dèidh sin. Agus seo bhideo a rinn iad. Gheibh thu tuilleadh air an làrach Ai ’ta.
Fàilte chridheil ort
Tha mi 47 bliadhna a dh'aois, tha mi pòsta 's tha mi a' fuireach ann an Inbhir Narann.
Tha e a' còrdadh rium a bhith sgrìobhadh beagan Gàidhlig. Tha mi fhathast ag ionnsachadh 's mar sin dheth, cha bhi a h-uile càil buileach ceart: nì mi mearachdan!
Co-dhiù ma tha greiseag agad - thig a-steach! Tuilleadh mu dheidhinn Gràisg


text:
Ceithir-cheàrnach
'S e ceithir-cheàrnach an t-ainm a th' air poileagan aig a bheil ceithir ceàrnan, goban, no taobhan. Faodaidh e bhith sìmplidh no fèin-thrasnaidh, dronnach no cuasach. Tha dà thrastan aig ceithir-cheàrnach, agus ma tha e sìmplidh 's e suim nan ceàrnan a-staigh 360°.
Susbaint
Ceithir-cheàrnaich dhronnach[deasaich | deasaich an tùs]
'S e na ceithir-cheàrnaich dhronnach a dh' aithnichte nas fheàrr, agus tha ainmean sònraichte aig cuid dhiubh.
Trapesium[deasaich | deasaich an tùs]
'S e trapesium (facal Laideann leis an iolra: trapesia) a th' ann ma tha paidhir thaobhan co-shìnte aig a' cheithir-cheàrnach. Tha na ceàrnan ∠BAD agus ∠ADC co-leasachail, mar a tha na ceàrnan ∠ABC agus ∠BCD.
Parailealogram[deasaich | deasaich an tùs]
Ma tha an dà phaidhir thaobhan co-shìnte, 's e ceithir-cheàrnach co-shìnte no parailealogram mar ainm air. Tha trastain a' pharailealograim a' dèanamh dà leth air a chèile. Tha na taobhan mu choinneamh den aon fhaid agus tha na ceàrnan aig goban mu choinneamh co-ionnan.
Rombas[deasaich | deasaich an tùs]
Ma tha parailealogram ionnan-thaobhach, canar sinn rombas ris. Tha trastain an rombais a' trasnadh aig ceàrn ceart. 'S e parailealogram agus trapesium a th' ann an rombas agus tha e a' sealbhachadh feartan nan cumaidhean ud.
Ceart-cheàrnach[deasaich | deasaich an tùs]
Ma tha parailealogram ionnan-cheàrnach, canar sinn ceart-cheàrnach ris. Tha faid nan trastan co-ionnan agus 's e ceàrn ceart a th' anns gach gob. 'S e parailealogram agus trapesium a th' ann an ceart-cheàrnach agus tha e a' sealbhachadh feartan nan cumaidhean ud.
Ceàrnag[deasaich | deasaich an tùs]
Ma tha rombas ionnan-cheàrnach, no ceart-cheàrnach ionnan-thaobhach, canar sinn ceàrnag ris. 'S e ceart-cheàrnach, rombas, parailealogram agus trapesium a th' ann an ceàrnaig agus tha i a' sealbhachadh feartan nan cumaidhean seo uile. A bharrachd air sin 's e ceithir-cheàrnach riaghailteach a th' innte.
Ceithir-cheàrnaich chearclach agus bheantainneach[deasaich | deasaich an tùs]
Ma ghabhas gach gob a' cheithir-cheàrnaich a' lorg air cearcall, 's ann cearclach a tha an ceithir-cheàrnach agus tha feartan eile aige.
Ceàrnan aig goban mu choinneamh[deasaich | deasaich an tùs]
'S ann co-leasachail a tha na ceàrnan aig goban mu choinneamh ceithir-cheàrnaich cearclaich sam bith.
Trapesium co-chasach[deasaich | deasaich an tùs]
Ma tha trapesium cearclach tha e co-chasach. Tha loidhne cothromachaidh aige. Tha an aon fhaid aig na taobhan claon agus 's ann co-ionnan a tha na ceàrnan aig gach ceann nan loidhnichean co-shìnte.
'S e cuisean sònraichte de thrapesium cearclach a th' ann an ceart-cheàrnach agus ceàrnag.
Ceart-cheàrnaich bheantainneach[deasaich | deasaich an tùs]
Tha ceithir-cheàrnach beantainneach ma tha gach taobh dheth na bheantan ris an aon chearcall shnaighte. Ma tha e co-chasach, 's e itealag a th' ann. Tha a dhà de na taobhan a tha dlùth ri chèile co-ionnan agus tha an dà eile den aon fhaid cuideachd. 'S e an loidhne chothromachaidh an trastan as mò. Tha an trastan seo a' dèanamh dà leth air an trastan eile agus tha iad a' trasnadh aig ceàrn ceart.
'S e cuis sònraichte de dh' itealaig a th' ann an rombas agus ceàrnag.
Ceart-cheàrnaich dhà-mheadhanach[deasaich | deasaich an tùs]
Ma tha ceithir-cheàrnach beantainneach agus cearclach tha cuairtchearcall agus cearcall snaighte aige. San fharsaingeachd, chan eil an dà chearcall co-mheadhanach. Nam biodh, b' e ceàrnag a bhiodh ann.


text:
- TIOTAL
- Sealladh thar Loch Linne bho Chaisteal Stalcaire
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_1014
- ÀITE
- An Apainn
- SGÌRE
- Ceann a Tuath Latharna
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Liosmòr 's An Apainn
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10900
- KEYWORDS
- dealbhadaireachd-camara
togail dhealbhan
a' Ghàidhealtachd 's na h-Eileanan
eachdraidh shòisealta
lochan
caistealan
Chaidh an dealbh seo a thogail le M.E.M. Donaldson sa chiad leth den 20mh linn agus chì thu ann sealladh thairis air Loch Linne o àite faisg air Caisteal Stalcaire san Apainn.
Tha Loch Linne, loch mhara mhòr, a' sgoltadh an dà rubha, A' Mhorbhairn agus Àird a' Ghobhair san iar bho sgìrean na h-Apainn, Meudarloch agus Loch Abar san ear agus tha e air loidhne a' Ghlinn Mhòir. Tha an Gearasdan agus am fosgladh aig Sligh'-Uisge na h-Alba aig a' cheann a tuath.
Rugadh tè nan dealbhan-camara, Mary Ethel Muir Donaldson, ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i fad is farsaing air a' Ghàidhealtachd an iar agus a tuath, a' sgrìobhadh is a' togail dhealbhan. Eadar 1912 is 1949 sgrìobh i iomadh leabhar air dualchasan agus eachdraidh shòisealta na sgìre. Bhàsaich i ann an taigh-altraim an Dun Èideann an 1958, agus chaidh a tìodhlacadh san Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Sin soraidh slàn dhan Chamshronach ma tha (uill, soraidh co-dhiù). Prìomh mhinistear a tha a’ fàgail mar dhìleab aon aonadh a tha gu cinnteach marbh agus aonadh eile a tha air an t-slighe a-mach. Nach e a rinn math. Ged a bha e duilich uaireannan uidhir de mhi-chiat a ghabhail ris a’ Chamshronach, bha e soilleir bhon chiad dol-a-mach nach b’ e prìomh mhinistear a bh’ ann an seo ach fear PR.
Rinn e corra rud a bha adhartach, ach fad a bharrachd nach robh. Chleachd e cànan ann an dòigh chunnartach, nimheil mu in-imrich, agus bu mhòr am beud nach robh cuideigin dàna gu leòr sin a chur na chuimhne an Taigh nan Cumantan Diciadain. Ach ’s ann mar an fhear a chruthaich agus a cheadaich Breacsat a bhios cuimhne air a’ Chamshronach ann an leabhraichean na h-eachdraidh. Tha e iomchaidh airson prìomh mhinistear a chruthaich e fhèin ann an ìomhaigh Bhlair gur e a mhearachdan agus amaideas fhèin a bhios mar chuimhneachan dha.
Dh’fhalbh siud ma tha, agus dè fhuair sinn na àite? Prìofmh mhinistear ùr ann an Theresa May nach do bhòt duine beò air a son – gun fiùs co-fharpais na pàrtaidh fhèin. Tha sinn cleachdte ri ceannardan Tòraidheach as aonais mandat sam bith ann an Alba ceart gu leòr: tha mi fhèin air ceithir dhiubh fhaicinn gu ruige seo nam bheatha, agus ’s mòr an t-adhbhar truas gur e an Camshronach is dòcha am fear as fheàrr a chì sinn a-chaoidh.
Nighean ministeir a th’ ann an Theresa agus thathas ag ràdh gur e a moraltan a bu mhotha a tha ga stiùireadh mar neach-poileataigs. ’S e sin an dearbh rud a tha a dhìth anns an 21mh linn: dùthaich a tha a’ tionndadh cùl ri co-chomann farsaing, adhartach na h-Aonaidh Eòrpaich agus Prìomh Mhinistear le brosnachadh a bhuineas don 19mh linn.
Tha Theresa a’ cumail a-mach gu bheil Breacsat a’ ciallachadh Breacsat. Ach chan eil ise no duine sam bith eile air mìneachadh dè a bha Breacsat a’ ciallachadh anns a’ chiad àite. A bheil e a’ ciallachadh an aon rud ’s a bha an fheadhainn a bhòt air a shon a’ tuigsinn nuair a thàinig iad dhan cho-dhùnadh? Tha fhios gu bheil e duilich – gu dearbh do-dhèanta – fios a bhith againn mu rùintean dìomhair nam Breacsatach, ach a dh’aindeoin sin tha e glè fhollaiseach gun robh in-imreachd aig cnag na cùise airson mòran.
Ach ma tha Breatann dol a thighinn beò anns a’ mhargaid shingilte, feumaidh i gabhail ri gluasad dhaoine. Sin an dùbhlan as motha airson Theresa: a bhith a’ toirt a chreids’ gu bheil cùisean air atharrachadh nuair nach bi iad air atharrachadh idir a thaobh in-imreachd bhon Aonadh Eòrpach. Ach tha fhios gu bheil an deasbad mu in-imreachd san fharsaingeachd air atharrachadh ri linn an reifrinn. Agus tha e duilich fhaicinn anns an àrainneachd ùr seo ciamar as urrainn dha Breatann tighinn faisg air coileanadh an dleastanas a th’ aice mar dhùthaich mhòr, bheartach a bhith na àite a bheir fàilte agus fasgadh dha fògarraich bho dhùthchannan ànradhach an t-saoghail.
A’ bruidhinn air ànradh, bidh Boris Johnson a-nis a’ siubhal air feadh an t-saoghail mar riochdaire na Rìoghachd Aonaichte. Tha gu leòr den bheachd gur e amadain a th’ ann am muinntir Bhreatainn as dèidh am bhòt mun Aonadh Eòrpach agus mar sin is cinnteach gu bheil e iomchaidh gur e glaoic a bhios gar riochdachadh air àrd-ùrlar an t-saoghail. Ach tha obair mhòr, chudromach ro BhoJo agus a cho-Bhreacsataich eile anns na bliadhnachan a tha air thoiseach oirnne, oir ’s ann acasan a tha an dleastanas ar stiùireadh a-mach às an Aonadh Eòrpach. Abair smuain.
Càite a bheil seo gar fàgail ann an Alba ma tha? Mar a thubhairt Aonghas Robastan ann an Taigh nan Cumantan Diciadain, bidh cuid de na ciad cho-dhùnaidhean mòra a nì Theresa May a’ bualadh gu dìreach air Alba. Tha e glè choltach an ath sheachdain gum bhòt am Pàrlamaid airson Trident ath-ùrachadh, an aghaidh toil gach ball-pàrlamaid ann an Alba. Agus fhad ’s a bhios an sgioba a tha i air stèidheachadh gus Breacsat a chur an sàs a’ tòiseachadh air an obair aca, bidh iad a’ dèanamh sin gun ach taic a’ bheag-chuid ann an Alba.
Tha bliadhnachan teagmhach air thoiseach oirnne ann an iomadh seadh ach ’s e an aon rud a tha cinnteach gun lean an iomairt airson neo-eisimeileachd ann an Alba. Tha làn fhios aig Theresa May air seo agus sin as coireach gun robh i a’ cur cuideam air an fhacal ‘aonachdach’ ann an tiotal a’ phàrtaidh aice an-dè. Ach tha sinn glè fhada seachad air an ìre far an dèan snìomh luchd-poilitigs Westminster diofar sam bith anns a’ cheàrnaidh seo den t-saoghal.


text:
- TIOTAL
- Drovers herding Highland cattle, Ross-shire, 1890s
- EXTERNAL ID
- PC_HIGHLANDLIVESTOCK_036
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comann Dualchais Sprèidh na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23490
- KEYWORDS
- cattle
droving
livestock
George Washington Wilson
Highland cows
drovers
Ross-Shire
Dealbh camara, a chaidh a thogail le Seòras Washington Wilson, de dhithis dhròbhairean a' buachailleachd Crodh Gàidhealach aig Loch Thùrnaig faisg air Poll Iùbh, anns na 1890an.
B' e neach-camara Albannach a bh' ann an Seòras Washington Wilson a thùsaich leasachadh togail-dhealbh taobh a-muigh an stiùidio agus bha pàirt aige ann a bhith a leasachadh mòr-bhuileachadh phriontan dheilbh-camara. Rannsaich e ealain ann an Dùn Èideann agus ann an Lunnainn, ach mu dheireadh stèidhich e stiùidio ann an Obar Dheathain, am baile dom buineadh e. Thòisich Wilson, mar a bha cumanta, mar neach-togail-dhealbhan dhaoine, ach gluais e gu barrachd dhealbhan camara de sheallaidhean-tìre a thogail.


text:
- TIOTAL
- Litir don Ghranndach bho bhean Skinner, 4 Dàmhair 1906, td 1
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_GRANT_979_65_004_001
- DEIT
- 1906
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis (stuth làmh-sgrìobhte)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6559
- KEYWORDS
- fìdhlearan
fìdhlean
slatan-iasgaich
litrichean
Manson Scott Skinner
strathspeys
Is ann à Battangorm, Drochaid Chàrr, a bha Alasdair Grannd (1856 - 1942). 'S ann o ainm a'bhaile a thàinig far-ainm a'Ghranndaich - 'Battan'. Dh'ionnsaich e mun dà ùidh as motha a bhiodh aige na bheatha an tòiseach nuair a bha e na bhalach - fìdhlearachd agus iasgach. Dh'fhàs e air leth math air an dà chuid; mar iasgair-slaite chruthaich e slat-iasgaich air an robh an 'Grant Vibration Rod' agus mar fhìdhlear, bha e na cheannard air Comann nan Srath Spè is Ruidhle Gàidhealach (Highland Strathspey and Reel Society) fad cha mhòr 40 bliadhna agus bha e cuideachd na eòlaiche air togail fhìdhlean. Chruthaich e an seòrsa fhìdhle air leth ann an cruth cruinn air a bheil 'Rondello'. Chithear eisimpleir de slat-iasgaich, fidheall agus Rondello a'Ghranndaich ann an Taigh Tasgaidh is Gailearaidh Inbhir Nis.
Chaidh an litir seo, leis a'cheann-latha 4 Dàmhair 1906, a chur leis an darna bean aig Skinner, Gertrude May Park-Skinner, gu Alasdair Grannd. San litir, tha a'Bh-Uas Skinner ag iarraidh airgead, as leth a duine, airson a obair mar bhreitheamh ann an co-fharpais a bha gu bhith ann. Tha i cuideachd a'gearan nach eil i a'faireachdainn gu math, suidheachadh nach eil air a chuideachadh a rèir coltais le dith taic ionmhais bho mhac Skinner, Manson


text:
Tha aon rud a faodadh tu a bhith cinnteach às, far a bheil planaichean airson Muillean Gaoithe, 's ann an sin a bhith cuideigin a' togail fianais mu an deidhinn. Thuirt Crìsdean gu bheil bhuidheann eile ann ris an canar Buidheann-mothachaidh Nigg air a chur air dòigh a-nis. Tha iad gu tur an aghaidh plana airson na sgire aca agus tha eagal orra gum bi sealladh gu math diofraichte aca ann an ùine gun a bhith fada. 'S ann mar seo a tha iad a' sùileachadh nan muillean gaoithe.
Gabhaibh mo leisgeil ach chan eil mise a' faicinn mòran ceàrr le sin. Nach eil iad dathach gu leòr? Am b'fheàrrde leotha le coltas tradiseanta air na muillean gaoithe? Na gabh dragh mur a bheil iad gan iarraidh seo rudeigin eile airson beagan dealain a cruthachadh.
Tha mi air a bhith leughadh La Peste le Albert Camus. B’ ann air sgàth 's gun robh mi a’ toirt sùil air eadar-theangachadh gu beurla a thog m’ùidh san leabhar seo. A-rèir coltais ’s ann an leabhar seo aon de na deich leabhraichean frangach a bu choir a h-uile duine a leughadh. Na faighneachd dhìom dè an deich eile, chan eil càil a fhios agam. Bha agam coltas a’ dhèanamh eadar an eadar-theangachadh gu beurla a rinn cuideigin agus an Fraingis a sgrìobh an t-ùghdar fhèin. Bha e iongantach, bha an neach eadar-theangachaidh a’ dèanamh croin air an dà chuid susbaint agus spioraid an leabhar. Bha e follaiseach gun robh cuideigin a’ toirt a-steach an fheallsanachd agus seallaidhean fhèin air a’ ghnothaich agus cha robh iad a’ toirt meas idir do na h-amasan a bh’ aig Camus agus an coimhearsnachd ann an Algeria far an rugadh agus a thogadh an t-ùghdar, b’ ann às a’ choimhearsnachd sònraichte sin a fhuair Camus a chuid shàr-smaoin. Dh’fhaodadh mi a’ cumail a’ dol dìreach ann a bhith a’ càineadh an eadar-theangachadh a leugh mi ach chan eil dad a bharrachd agam ri ràdh seachad ann gu bheil mi làidir, làidir den bheachd gum bu choir Penguin a bhith air an nàireachadh airson an eadar-theangachaidh a thug iad cead dha. A-nis bu chòir iomradh a dhèanmh air an leabhar fhèin
’S e duine uabhasach fhèin inntinneach a bh’ ann an Camus, dh’obraich e an aghaidh na naisich sa chogaidh Hitler agus tha feadhainn a’ toirt samhla air a’ phlàigh a rinn sgrios air baile meadhanach mòr san nobhail aige agus an ana-tighearnas olc Hitler a rinn sgrios air an roinn Eòrpa. Tha La Peste a toirt a-steach ciamar a bhiodh an dàimh eadar muinntir coimhearsnachd ag atharrachadh fhad ’s a bha galar marbhtach a’ faighinn làimh an uachdar. ’S e baile nuadh a th’ ann, uill ’s e sin ri ràdh chan eil e fada a-mach fo ciamar a tha baile mòr sam bith air a chur air dòigh san linn a tha seo, chan eil an t-eadar-lìon no fònaichean làimh aca ach b’ aithne dhuibh a h-uile càil eile. A bharrachd air mion-sgrùdadh a rinn Camus air buaidh na plàighe tha an leabhar a tha seo a’ toirt a-steach na seallaidhean agus aimsir Algeria ann an dòigh a tha dìreach iongantach. Gu dearbh ’s aon den leabhraichean a bu choir dhut a leughadh ach mur a bheil fraingis agad na faigh greim air an eadar-theangachadh Penguin, feuch eadar-theangachadh eile. Gus a sin feumaidh mi innse dhuibh gu bheil blas Camus ri fhaighinn sa Ghàidhlig chaidh sgeulachd ghoirid a sgrìobh Camus a h-eadar-theangachadh le Iain. S Mac a’ Phearsain, faodaidh tu ‘An t-Aoigh’ a leughadh ann an Gath (an t-Earrach 2006).
‘Tha e coltach gu bheil an aon rud a’ tachairt a thaobh na Gàidhlig an dràsta ’s a thachair sna Meadhan Aoisean ri linn nan Lochlannach. ’S e sin gu bheil prìomh aros a’ chànain a’ gluasad a dh’ ionnsaidh na h-àirde an ear. Chan fhada a bhios daoine a’ coimhead air na h-Eileanan na Iar mar “epicentre” na Gàidhlig mura dèan na h-eileanach fhèin rudeigin mu dheidhinn.’
As dèidh sin mhìnich Ruairidh a argamaid. Feumaidh mise aideachadh gu bheil cor na Gàidhlig sna h-eileanan a’ crìonadh gu mòr agus gur e deagh phuing a tha e a' togail.
Saoilidh mi gum bi an aiste gu lèir aig Ruairidh a’ nochdadh air làraich a’ Chourier an ath sheachdain.
Tha mi air a bhith a’ leughadh Colbh Aon sa Phress & Journal. An t-seachdain seo ’s e Aonghas a bha a’ sgrìobhadh. Bha e a-mach air ‘Gàidhlig, an eaglais agus ‘ur beatha.’ Chan ann gu tric a bhios mise a’ dol leis a chuid beachdan ach tha deagh stoidhle sgrìobhaidh aige a tha a’ còrdadh rium gu mòr agus bidh mise a’ toirt sùil air a chuid obrach a h-uile turas a nochdas i. An t-seachdain seo , leugh mi dà bheachd aige a chuir mi beagan sìos nam inntinn. Seo iad:
‘Tha suideachadh na Gàidhlig mar a stuth a bha ‘s na bùitean ro àm na Nollaig. Bucais mhòra, dathan brèagha, agus gleans as a h-uile càil, agus na lionadh gucan uighe ‘n uair a bheireadh tu h-ùile càil a tha sin air falbh.’
‘Agus tha sin ann a seo aig toiseach bliadhn’ ùr eile, le polaisdhean gus ‘ur tiodhlaigeadh agus a’ Ghàidhlig a’ bàsachadh ma’r casan’.
Beagan ro Nollaig chaidh mi sìos gu deas airson grunn làithean ach cha robh e furasta dhomh ann a bhith a’ fàgail Inbhir Narann. Tha trèana a’ falbh Inbhir Nis aig 0755 gu Lunnainn agus ma tha amas agad an t-seirbheis sin a chleachdadh tha trèana eile agad a-mach à Inbhir Narann aig 0725 ach gu mì-fhortanach chan urrainn dhut a bhith cinnteach gum bi e ann aig 0725. Suas aig an stèisean thachair mi air trì boireannaich a bha mi eòlach air agus bha iadsan a’ dol sìos gu Dùn Èideann leis an cuid cloinne airson deireadh seachdain ann an taigh-òsta. An turas mu dheireadh a bha mi a’ feitheamh air an 0725 bha tè dhiubh a’ feitheamh cuideachd agus bha aice an trèana gu lunnainn fhaighinn gus Hull a’ ruigsinn agus bàt'-aiseig a-nall dhan Òlaind, bha mise a’ dol shìos gu Portsmouth agus bàt'-aiseig gu St Malo agus bha e deatamach gum biodh mi air an trèana gu Lunnainn. An turas ud cha tàinig an 0725 ach fhuair sin lioft agus fhuair sin a-steach an 0755 aig a’ mhionaid mu dheireadh. An turas seo bha mi ri fella-dhà rithe mu dheidhinn an turas mu dhiereadh. An uair sin thàinig duine a-mach às an oifis agus thuirt e dhuinn, ‘ Tha mi duilich ach tha an trèana deich mionaid air dheireadh air sgàth ‘s nach robh na fònaichean ag obrachadh mar bu choir sna h-àiteachan far an robh an rèile a’ dol tarsainn na rathaidean iomallach agus leis a sin feumaidh an trèana a dhol slaodach a-rèir na riaghailtean. Aig a cheann thall bha an trèana gu math air dheireadh agus ràinig sinn Inbhir Nis agus an trèana Lunnainn còig mionaidean deug air an rathad gu deas. Ach abair thusa gu robh iongantas orm nuair a thuirt an geàrd dhuinn gum biodh tacsi a’ feitheamh oirnn. Fhuair ochdnar dhinn a-steach minibus agus fear eile a-steach tacsi eile, bha esan a’ dol gu Peairt. Ann an ùine nach robh fada bha an tacsi a’ dol sìos an A9 agus ‘s e latha brèagha a bh’ ann, bha beul an latha ag èirigh agus a’ sruthadh beagan grèine air mullach nam beann, an t-seòrsa ghrèine fhann agus deirge nach fhaigh thu ach aig teas mheadhain a’ gheamhraidh. Stad an draibhear còig mionaidean deug aig ‘House of Bruair’ airson cothruim a thoirt dhuinn a dhol dhan taigh beag agus cupa tì no cofaidh fhaighinn. Cha robh mòran trafaig ann gus an ràinig sinn Dùn Èideann ach a dh’aindeoin na rathaidean trang, trang a’ phrìomh bhaile bha mise ann an stèisean Waverly deich mionaidean mus do dh’fhalbh an dearbh trèana gu Lunnainn nach do dh’ feitheamh oirnn ann an Inbhir Nis. Chosg an tacsi £256 ach bha Scotrail a’ phàigheadh.
Bha mise air mo dhòigh glan, chunnaic mi àite shuidhe sa trèana gu Lunnainn air bòrd a bha loma-làn de bhotail Becks. Dh’fhaighneachd mi den luchd-siubhail mu choinneamh cò leis a bha na botail ud. Dh’fhalbh iad,’ fhreagair iad. Thoisich mi a’ sgioblachadh a’ bhùird agus mhothaich mi gun robh deich botail nach deach a dh’fhosgladh. B’ e bhuidhe leam srùbag fhaighinn.
Tha e tàmailteach ann an dòigh, ma dh’fhalbhas tacsi as dèidh an trèana gu Lunnainn o Inbhir Nis agus ma stadas e 15 mionaidean air an t-slighe, bidh e fhathast ann an Dùn Èideann air toiseach air an trèana. ‘S e sin cor an rathad-iarainn ann an Alba sa bhliadhna 2008.
Fàilte chridheil ort
Tha mi 47 bliadhna a dh'aois, tha mi pòsta 's tha mi a' fuireach ann an Inbhir Narann.
Tha e a' còrdadh rium a bhith sgrìobhadh beagan Gàidhlig. Tha mi fhathast ag ionnsachadh 's mar sin dheth, cha bhi a h-uile càil buileach ceart: nì mi mearachdan!
Co-dhiù ma tha greiseag agad - thig a-steach! Tuilleadh mu dheidhinn Gràisg


text:
Robadar imorro, tri meic oca .i. Gortimper, is esidhe ro cathaid fri Saxann; Caitigearnn; Pascannt, is do side do rat Ambros ri Breatan, Bocuelt & Gortigearnmain iar n-eg a athar; Faustus Noem, mac a ingene, & Gearman ro m-baisd & ro n-ail & ro forcan; & teachtaid in cathraig for bru srotha Raen. Nemnus adbert so.
Fearmael fil anosa for fearann Goirtigerndmain, mac Tedubre,
p.106mic Paistceann, mic Gooidicann, mic Morut, mic Alltad, mic Eldoc, mic Pauil, mic Mepric, mic Briacat, mic Pascent, mic Gortigearnd, mic Guatail, mic Guatulin, mic Gloa. Bonus & Paulus & Muron tri meic oile Gloa, is eside do roine in catraig Cairglou .i. Glusester for bru Sabrainde. Do cuaid Gearman dia tir.


text:
p.116
{folio 27A}Tomas .h. Ruadhan, espog Luighni, quievit.
H. Tormaig, easpog Conmhaicne, quievit.
M.cc.xxx.uiii. Kl. Enair ar Aine & xii. fuirri.
Donnchadh Uaithneach mac Aedha mic Ruaidhri do marbhadh la Tadhg mac Aedha mic Cathail Crobhdeirg.
Donnchadh mac Duarcan h. Eghra, rí Luigne, du gabail do Tadhg mac Aedha mic Cathail Crobhdeirg, & in tan rucadh da coimead ro marbhsat mic Aedha Hí Eaghra arinn tsligid.
Mael Ruanaidh mac Donnchadha Í Dubhda du marbhadh la Mael Seachlainn mac Concubhair Ruaidh mic Muircheartaigh Í Concubhair & la mac Tigearnan mic Chathail Í Conchobhair.
Caisleana do deanum i Muintir Murchadha & i Conmaicne Cuile & hi Ceara.
Ruaidhri mac Aedha Hí Flaithbheartaigh do gabail do Gallaibh.
Cloictheach Eanaig Duin do deanum.
Sluaigheadh mór la Gallaibh Ereann cu mMac Lachlainn, & a innarba asa thír & righi & í d'fhagbail ag mac Í Neill.
In t-easpog .i. ardeaspog O Ruanadha do eg.
M.cc.xxx.ix. Kl. Enair ar Sathurrn & xx.it iii. fuirri.
Muircheartach mac Domnaill I Briain do eg isin bliadhain-sin.
Toirrdhealbhach mac Ruaidhri h. Concubhair, rig Connacht, do eg.
p.118
Cath Cairn tSiaghail tug Domnall Mag Lachlainn du ar marbhadh Domnall Tamnaichi O Neill & Mag Mathamna & maith Cineoil Moain & sochuidhe air ceana; & do hathrighad in bliadhain roime sin & do gab aris in righi ceadna a haithli in madma móir sin tucc.
Mccxl. Kl. Enair ar Domnach; iu. uathaidh.
Aedh mac Gilla [na Naemh] Cruim Í Shechnusaigh do marbhadh la Concubhar mac Aedha mic Cathail Crobhdeirg & la Fiachra h. Flainn.
Feidlimidh mac Cathail Crobhdeirg, ri Conacht, do dul tairis docum righ Saxan & anóir mór do fhaghbail do don turussin.
Cormac mac Tomaltaigh do aithrigad.
Feargal mac Con Connacht Hi Raighilligh do marbhadh la Mael Ruanaidh mac Feargail & la Concubhar mac Cormaic.
Donnchadh mac Muircheartaigh do gabail righi na Cairrgi.
Gilla na Naem O Dreaain, oircinneach Arda Carna, do eg.
Sadb inghean Hi Ceinnedidh, bean Donnchadha Cairprigh I Briain, do eg.
Mccxl.i. Kl. Enair ar Mairt & xu. fuirri.
Domnall Mag Lachlainn, ri Cinel Eoghain, cona brathrib do marbhadh la Brian O Neill .i. a cath Cameirgi.
Domnall Mór O Domnaill, rí Ceneoil Conaill & Fear Manach, a egh re hagart iar mbreth buadha o deman & o doman, & a adhnacul i mainistir Easa Ruaidh.
Murchadh h. Flaithbheartaigh, easpog Eanaigh Duin, d'eg.
Diarmaid mac Magnusa mic Toirrdhealbhaigh, sai einig & eangnuma, do eg.
Tadhg mac Ruaidhri Hi Gadhra do eg.
Mccxl.ii.Kl.Enair ar Ceadain & .xxui. fuirri.
p.120
Donnchadh Cairpreach O Briain, ri Tuadmuman, & a mac .i. Toirrdhealbhach, a n-eg leath ar leath.
In t-Athcleireach mac Aedha mic Ruaidri do marbhadh la Toirrdhealbhach mac Aeda mic Cathail Crobhdeirg.
Brian O Dubhda, ri O Fíachrach & O nAmalgadha, do eg.
Sluaigheadh mór lesin ngiústis & la Fedlimidh {folio 27B}O Conchobhair i Tir Conaill i ndeaghaidh Taidg I Conchobhair gur gabsat braighdi Í Domnaill don cur-sin.
Tadg O Conchobhair do gabhail in bliadhain-sin tre furail Fedlimidh la Coin Connacht O Raigilligh.
Magnus O Muireadhaigh do marbhadh do Tomas Mac Murchadha.
Niall mac Domhnaill Muraigh mic Ruaidhri Hí Conchobhair do loscadh & tri Hi Shechnusaigh i n-aentigh i Maig Eo na Saxan lá Logbais do muintir Mic Muiris.
Toirrdhealbhach mac Donnchadha Cairprigh d'eg.
Mccxl.iii. Kl. Enair ar Dardain & uii. uathaidh fuirri.
Tadg mac Aeda mic Cathail Crobhdeirg do gabail Cormaic mic Tomaltaigh & do breth a mathar fein leis a mainistir na Builli .i. ben Cormaic mic Tomaltaigh L. .i. inghean Mec Carrthaigh & a tabairt do Coin Connacht O Raigilligh.
Tadg arís do dul i coinni Con Connacht uathadh do dainib & a gabhail tre feall & a muintear do marbhadh, & Tadg do dalladh tre furail Gall & Gaeidhil la Coin Conacht O Raigilligh.
Sluaidheadh mór la ríg Saxan docum rig Frangc. Forcongur iarrata do teacht on rig ar ceann Gall Ereann & ro chuireadh Ricard mac Uilliam Burc do cur tairis, & teasta Ricard arin tsluaigheadh-sin.
Ruadhri mac Aedha mic Cathail Crobhdeirg do bathadh arin tSinainn ag Ath Líag.
Concubhar mac Aedha mic Cathail Crobhdeirg, adbhar rig Conacht, do eg.
p.122
M.ccxl.iiii. Kl. Enair ar Aine & xuiii. fuirri.
Sluaidheadh la Feidlimidh mac Cathail Crobhdeirg isin mBreifne du dighail a dalta & a brathur, .i. Taidhg Hí Conchobhair, ar Ib Raighilligh & ar fearaib Breifne, gur airgset & gur marbsat in neoch do fuaradar do buaib & do dainib innti nóco rancadar Ath na Cuire arin Geirgthigh a Loch Finnmuighi, & do bi inn abhann fo carrtuili; & do bi teach goblach isin port & docuaid Maghnus mac Muircheartaigh & Conchobhar mac Cormaic isin teach & tanic sidi gaiti ann gur toit in teach go tarla gabal i ceann mic Muircheartaigh gur bris a ceann & a muinel gur marb; & ba mor d'inadaibh edualaing asa tanic gu teasta amlaidh sin.
Donncadh O Dalaigh, saí dana & tighi n-aigheadh, do eg.
Donnchadh mac Fingin mic Mail Seachlainn mic Aedha mic Toirrdhealbaigh I Concubhair, easpog Shila Muireadhaigh, do eg.
Loscadh Tuama isin bliadhain-sin etir tighib & templaibh.
Cormac mac Tomaltaigh Mic Diarmada de Clainn Mail Ruanaigh, ríg Maighi Luirg & Airtigh & Tiri Tuathail & moran d'Furtuathaibh Connacht, do eg isin bliadhain-sin.
Feargal Mac Adain do marbhadh la Concubhar Mac Tigearnan i feill i nInis Fraich ar Loch Gile.
Mcc.xlu.Kl.Enair ar Domnach & xxix. fuirri.
Muircheartach mac Muirgiusa mic Cathail Mic Diarmada de Clainn Mail Ruanaidh do marbhadh do Breifnechaibh.
Concubhar Ruadh mac Muircheartaigh Muimhnigh do marbhadh ac eadrain da muintir fein i Purt na Leicci. Do marbhadh d'O Timaith a maer buddein tre imacallaimh focail, & Gilla Crist h. Birn mac Imair do marbhadh in mair iar sin.
Caislean Sligid do denum le Mac Muiris isin bliadhain-sin & a furail ar Feidhlimidh a denum ara phinginn fein.
p.124
Mcc.xl.ui. Kl. Enair ar Luan & x. uathaidh fuirri.
Fiachra O Floinn, taiseach Sil Mael Ruanaidh, do eg.
Sgribni gu hErinn o righ Saxan do innsaighidh Feidhlimidh Í Concubhair & Gall da rada dul i n-airrceist righ Saxan i mBreatnaibh do gabhail righi Breatan {folio 27C}ar ais no ar eigin, & tigearntus o Gallaibh Ereann do Feidlimidh tara ceann sin; & daronad in sluaigheadh mor sin la Féidhlimidh & la Gallaibh gu rancadur i mBreatnaib i nn-airceist in rígh & ro millset in crich; & ba honorach Feidlimidh ag rig Saxan & ba buidheach e-sium ag teacht on rí anoir.
Cearball Buidhe O Dalaigh quievit.


text:
A' Chuimrigh
Chaidh a' Chuimrigh (Cuimris: Cymru, Gàidhlig na h-Éireann "An Bhreatain Bheag"), ainmeachadh as dèidh cainnt nan Cuimreach (Cymraeg), prìomh chainnt nam Breatannach mus tàinig na Sasannaich an aghaidh nam Breatannach nuair a bha an Impireachd na Ròimhe air tarrainn as.
‘S e a’ Chuimrigh tè dhe na trì dùthchannan (le Alba agus Sasainn) agus roinn (Èirinn a Tuath) taobh a-staigh na Rìoghachd Aonaichte. Tha a’ Chuimrigh ann an iar-dheas Bhreatainn, eadar Sasainn agus Muir Èireann. ‘S e a’ Chuimrigh a’ Phrionnsalachd (neo Principality) as mò san t-saoghal, ach cha tèid am facal sin a chleachdach gu tric an là an-diugh. ‘S e a’ Chuimris cànain dhualchasach na dùthcha, ged nach eil a’ chànain aig mòr-chuid an t-sluaigh an-diugh agus iad a' bruidhinn na Beurla.
Susbaint
Freumh an ainm Chuimris “Cymru”[deasaich | deasaich an tùs]
Sa chiad àite, chaidh an t-ainm “Cymry” a chleachdadh airson an dà chuid na dùthcha agus nan daoine a bha a’ fuireach innte. Chaidh an t-ainm a chleachdadh airson a’ chiad turas, cho fad ’s a tha fios, ann an bàrdachd le Cadwallon ap Cadfan,[2] a chaidh a sgrìobhadh san t-seachdamh linn, tha e coltach. Tha am facal a' tighinn bhon fhacal Bhreatannach combrogos (iolra combrogi) a tha a’ ciallachadh duine às an aon dùthaich. Chaidh an litreachadh “Cymru” a chleachdadh airson na dùthcha bhon siathamh linn deug air adhart. Thèid am facal “Cymry” a chleachdadh fhathast airson sluagh na dùthcha.
Bailtean mòra[deasaich | deasaich an tùs]
Seo liosta na bailtean as motha anns a’ Chuimrigh:[3]
- Caerdydd
- Abertawe
- Casnewydd
- Merthyr Tudful
- Wrecsam
- Cwmbran
- Castell-nedd
- Pen-y-bont ar Ogwr
- Llanelli
- Port Talbot
- Aberporth
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Thàinig Iulius Caesar gu Breatainn ann an Lùnasdal 55 RC, ach cha do shoirbhich na Ròmanaich Breatainn a thoirt fo smachd airson còrr is ceud bliadhna an dèidh sin. Aig an am ud bha treubhan Ceilteach na Cuimrigh caran coltach ris na nàbaidhean aca ann an ceann a deas Bhreatainn a thaobh a’ chultair aca. Bha treubh na h-Ordovices a’ fuireach ann an ceann a tuath na Cuimrigh aig an am, agus na Silures ann an ceann a deas.
Thog na Ròmanaich sreath dhaingneach air feadh ceann a deas na Cuimrigh cho fada ri Carmarthen (Maridunum). Tha fianais ann gun deach iad na b’ fhaide cuideachd agus gun do ràinig iad Èirinn. Bha iad trang ann an ceann a tuath na dùthcha cuideachd. A rèir faoin-sgeul Chuimreach phòs Macsen Wledig neo Magnus Maximus, fear de dh'impirean mu deireadh na Ròimhe, Helen, nighean thaoisich Chuimrich Segontium (Caernarfon an-diugh).
Cha do shoirbhich na h-Anglo-Sacsonaich a’ Chuimrigh a chur fo smachd, ged a bhris iad an ceangal a bha eadar an dùthaich agus an tìr mu thuath a bha fo smachd nam Breatannach fhathast an dèidh blàr Chester ann an 615 CE. ‘S ann air sàilleabh neart armailteach nan rìgh Breatannach a bha sin, ach cuideachd air sgàth cruth na tìre. Thog Offa, rìgh Mhercia, gàrradh mòr à talamh fad a’ chrìche eadar an rìoghachd aigesan agus a’ Chuimrigh. Tha pàirtean dhe Ghàrradh Offa, neo Offa’s Dyke ri fhaicinn an-diugh fhèin.
Cha do stad a’ Chuimrigh a bhith na dhùthaich Chrìosdaidh an dèidh na treubhan Sacsonach greim fhaighinn air Sasainn. Chaidh Naomh Daibhidh air eilthireachd chun na Ròimhe san t-siathamh linn, agus bha e na easbaig sa Chuimrigh fada mus tàinig Austin airson righ Kent iompachadh gu Crìostalachd agus sgìre easbaig Chanterbury a chur air bhonn. Ach cha do rinn na Cuimrich oidhirp mhòr Sasainn iompachadh gu Crìostalachd, 's dòcha air sàilleabh an nàimhdeis eadar an dà dhùthaich. Bha rìghrean Cuimreach mar Rhodri Mawr agus Llywelyn ap Gruffydd làidir agus seòlta gu leòr neo-eisimeileachd na dùthcha a dhìon.
Aig deireadh nan 1060an, thàinig na Normanaich chun na Cuimrigh agus dh’atharraich poilitigs na dùthcha. Chuir iad tigheanas nan crìochan air bhonn eadar a’ Chuimrigh agus Sasainn. Beag air bheag ghabh iad grèim air a’ Chuimrigh air fad, cha mhòr, ach shoirbhich le Gruffydd ap Cynan agus Owain Gwynedd sin a sheachnadh. Shoirbhich le Llywelyn Fawr (Llywelyn Mòr) bunait Cuimrigh aonaichte a leigeil. Chaidh an ogha aige, Llywelyn ap Gruffydd a ghairm mar Phrionnsa na Cuimrigh ach lean rìghrean Shasainn orra ionnsaigh a thoirt air a’ Chuimrigh fad na h-ùine sin.
Chaidh Llywelyn ap Gruffydd, (Llywelyn the Last), prionnsa neo-eisimeil mu dheireadh na Cuimrigh, a mharbhadh ann an cath fàisg air Cilmeri sa bhliadhna 1282 agus ghabh rìgh Eideard I Shasainn grèim air an dùthaich. Thog Eideard sreath chaistealan mòra gus na Cuimrich a chumail fo smachd. ‘S iad Rhuddlan, Conwy, Caernarfon, Beaumarais agus Harlech an fheadhainn as ainmeile dhiubh.
Thachair grunnan ar-a-mach an aghaidh riaghaltas nan Sasannach bho dheireadh an 13 gus deireadh an 15 linn, le Madog ap Llywelyn (1294-96) agus Llywelyn Bren (1316) mar eisimpleir, agus bha dùil gun tilleadh Owain Lawgoch anns na bliadhnachan 1370 gus an dùthaich a shaoradh. Rinn Owain Glyndwr ar-a-mach ann an 1400 agus chaidh a ghairm mar Phrionnsa na Cuimrigh, ach thàinig an t-ar-a-mach seo gu crìoch beag air bheag, fhad ’s a stèidhich rìgh Shasainn Ùghdarras san dùthaich a-rithist.
Airson pàirt mhòr dhen 15 linn chaidh a’ Chuimrigh a tharraing a-steach ann an cogaidhean nan ròsan, anns an do shabaid na Lancastrians agus na Yorkists a chèile airson smachd a ghabhail air Sasainn. Ach a dh’aindheoin cho cugallach ‘s bha an dùthaich, bha fèill mhòr air bardachd Chuimreach, agus uaislean na dùthcha a’ cur taic ris na bàird. B’ e fear dhiubh seo Eanraig Tudor, mac Owain Tudur a fear dhe shliochd Ednyfed Fychain, a bha na oifigeach de chuid Llywelyn ap Gruffydd. Thàinig e gu tìr ann an Sìorrachd Pembrokeshire còmhla ri arm Fhrangach. Chuir grunnan Chuimreach taic ris agus rinn e a’ chùis air Risteard III Shasainn air an 22 Lùnastal 1485 aig Blàr Bhosworth.
Chaidh rudan am feabhas anns a’ Chuimrigh. Chuireadh às do na h-achdan peanasach a chuir rìgh Shasainn air na Cuimrich aig tòiseachd na linne sin. Fo riaghladh Eanraig VIII, a mhac, chaidh Achd an Aonaidh a thoirt seachad. Stèidhidh seo an aon siostaim laghail anns a’ Chuimrigh ‘s bha ann an Sasainn, ach thoirmisg i cleachdadh na Cuimris ann am beatha phoblach na dùthcha, ged nach robh ach a’ chànain sin aig mòrchuid an t-sluaigh aig an àm. Mun aon am, dh’atharraich a’ Chuimrigh bho dhùthaich Chaitligeach gu dùthaich Phròstanach am broinn ginealaich neo dhà.
Thachair ath-bheòthachadh litreachais agus chaidh am Bìoball a eadar-theangachadh gu Cuimris ann am 1588 ach beag air bheag ghabh na h-uaislean ris a’ Bheurla agus dh’fhàs sgaradh eadarra agus an còrr dhen t-sluagh. B’ e thoradh air sin fàs nam buidheannan diadhaidh neo-cho-fhreagairteach nan 17 agus nan 18 linntean.
Dh’fhàs a’ Chuimrigh a bhith na dhùthaich tionnsgalach agus ro dheireadh na h-ochdamh linn deug bha bhailtean mòra tionnsgalach, cuaraidhean agus mèinnean guail pailt ann an grunnan sgìrean. Bha sluagh na dùthcha a’ sìor-fhàs litreachail agus chaidh grunnan phàipearan naidheachd Cuimris a chur air bhonn. Thòisich iomairtean an aghaidh inbhe Eaglais Easbaigach na Cuimrigh mar eaglais stèidhichte agus airson fèin-riaghladh dhan Chuimrigh. ‘S ann air sàilleabh sin a bha iomairt Cymru Fydd làidir air deireadh na 19 linn.
Bha eachdraidh na Cuimrigh caochlaideach san 20 linn. Ach, a dh’aindheoin a’ Chogaidh Mhòir, gainne mòir nan 1930, an dàrna chogadh agus lagachadh na Cànain anns na 1970an agus na 1980an, tha Seanadh Nàiseanta aig an dùthaich a-nis agus tha dùil gu bheil cor na Cànain nas dòchasaiche na smaoineachadh daoine o chionn ginealach air ais, ged nach eil ach 18% dhen t-sluagh ga bruidhinn.
Poileataigs[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh an Seanadh Nàiseanta a stèidheachadh ann an 1998 agus thèid na buill a thaghadh le sluagh na dùthcha. ‘S e Prionnsa na Cuimrigh an tiotal as àbhaist an Rìgh neo a’ Bhànrigh a thoirt air a mhac as sine (ged nach bi sin a’ tachairt daonnan), ach chan eil am Prionnsa a’ fuireach anns a’ Chuimrigh neo a’ gabhail pàirt ann an riaghladh na dùthcha. ‘S e am Prionnsa Teàrlach ciad Phrionnsa Sasannach na Cuimrigh aig a bheil a’ Chuimris, gu ìre co-dhiù.
Cruinn-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh sreath dhe 13 siorrachdan a cruthachadh anns a’ Chuimrigh an dèidh Achd an Aonaidh ann an 1536: Anglesey, Brecknock, Caernarfonshire, Cardiganshire, Carmarthenshire, Denbighshire, Flintshire, Glamorgan, Meirioneth, Montgomeryshire, Pembrokeshire, Radnorshire agus Monmouthshire. ‘S iad sin siorrachdan eachdraidheal na Cuimrigh. Chaidh riaghaladh ionadail ath-leasachadh ann an 1974 agus stèidhadh ochd siorrachdan ùra nan àite: Clwyd, Dyfed, Gwent, Gwynedd, Powys, Meadhan Glamorgan, Glamorgan a-deas agus Glamorgan an-iar. Ann an 1996 chaidh 22 ùghdarrasan ionadail aonadach a chruthachadh. Tha ainmean nan seann sìorrachdan aig feadainn dhiugh, agus ainmean nan Sìorrachdan ùra aig feadhainn eile, ged a tha na crìochan eadar-dhealaichte uaireanan. Tha ùghdarrasan aonadach aig feadhainn dhe na bailtean mòra a-nis, mar Cardiff, Swansea agus Wrexham.
Tha trì Pàircean Nàiseanta anns a' Chuimrigh, 's iad sin Pàirc Nàiseanta nam Brecon Beacons, Pàirc Nàiseanta Oirthir Phembrokeshire agus Pàirc Nàiseanta Eryri. Chaidh caistealan Beaumarais, Harlech, Caernarfon agus Caisteal Conwy ainmeachadh mar làraichean Oighreachd an t-Saoghail le UNESCO ann an 1986, agus sgìre tionnsgalach Bhlaenavon sa bhliadhna 2000.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “Secretary of State for Wales” (Beurla). Riaghaltas na Rìoghachd Aonaichte. Air a thogail 11mh dhen t-Samhain 2016.
- ↑ Welsh Academy Encyclopaedia
- ↑ Info Facts
Tha pàirt dhen alt seo air eadar-theangachadh bhon duilleig Chuimris seo air Wikipedia: http://cy.wikipedia.org/wiki/Cymru


text:
- TIOTAL
- An taobh a-staigh de thaigh ann an taigh-tasgaidh na Gaidhealtachd an Cinn a' Ghiuthsaich
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0134
- ÀITE
- Taigh-tasgaidh Dualchas na Gàidhealtachd
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Ceann a' Ghiùthasaich 's Innis
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32027
- KEYWORDS
- balg-sèididh
clobha
poitean
creepies
cathraichean
cairtean
taigh-croite
taighean-croite
Tha a' chairt seo a' sealltainn eisimpleir dhen taobh a-staigh de thaigh ann an Siorrachd Inbhir Nis, anns an taisbeanadh ann an Taigh-Tasgaidh na Gaidhealtachd ann an Cinn a' Ghiuthsaich. Chìthear caochladh uidheaman is ghoireasan anns an t-seòmar, nam measg balg-sèididh agus clobha aig taobh an teine, iarann air an taobh dheas dheth, agus poitean iarainn fon dreasair fhiodha
Chithear cuideachd cathraichean ìseal, dhen t-seòrsa ris an canar uaireannan "creepies", anns an t-seòmar. Cha robh luidhear air na taighean-croite a bh' ann o thùs agus mar sin bhiodh iad làn toite. Bha na bu lugha dhen toit faisg air an ùrlar, agus mar sin bhite a' dèanamh chathraichean le casan goirid.


text:
- TIOTAL
- Cidhe Chaol Acain, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0143
- ÀITE
- Caol Àcain
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32038
- KEYWORDS
- aiseagan
cidheachan
cidhe
cairtean-puist
Sa chairt-phuist seo chithear Cidhe Chaol Acain, san Eilean Sgitheanach. Chithear aiseag a' Chaoil a' falbh is a' tighinn on chidhe. Tha busaichean is càraichean a' feitheamh ri dhol air an aiseag.
B' e Caol Àcain am prìomh àite aiseig air an Eilean Sgitheanach co-dhiù bhon t-17mh linn. Suas gu meadhan nan 1930an, cha b' urrainn ach aon charbad a bhith air a ghiùlan thar a' chaolais. An-diugh, chan eil aiseag air an t-slighe seach gu bheil drochaid a' ceangal an eilein ri tìr-mòr


text:
- TIOTAL
- HR 53 'Lybster' air latha fosglaidh Rèile Aotrom Inbhir Ùige & Liaboist
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_1055
- ÀITE
- Liabost
- SGÌRE
- Gallaibh a Deas
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Latharan
- DEIT
- 1 An t-Iuchar 1903
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27742
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
locomotaibhean
trèanaichean
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn HR 53 'Lybster' air latha fosglaidh Rèile Aotrom Inbhir Ùige & Liaboist air 1 An Iuchar 1903.
Ann an 1890 gus àite a' clas Belladrum clas 2-2-2 de dh'einnsean tanca 'Strathpeffer' (HR 12) a bha a' fàs aosta a ghabhail, thog Rèile na Gàidhealtchd einnsean tanca diollaid ùr aig an ionad obrach Loch Gorm ann an Inbhir Nis. Bha co-chur rothan 2-2-2 aige cuideachd agus bha e air ainmeachadh 'Strathpeffer' cuideachd.B' e 53 an t-àireamh tùsail a bh' air ach chaidh ath-àireamhachadh 53 san t-Sultain 1899. Chaidh ath-thogail le goileadair ùr agus tancaichean cliathaich ann an 1901 agus ath-ainmeachadh 'Lybster sa Chèitean nuaire a chaidh a ghluasad gus obair air Rèile Inbhir Ùige gu Liabost a bha air ùr chrìochnachadh. Chaidh ath-àireamhachadh a-rithist ann an 1919, an turas seo gu 53A agus ghluais e gu sealbh LMS mar 15050. Chaidh a thoirt a-mach à seirbheis san Dùbhlachd 1929.
Dh'fhosgail Stèisean Liaboist mar phàirt de Rèile Inbhir Ùige agus Liaboist air 1 An t-Iuchar 1903. Ruith na trèanaichean mu dheireadh sa Ghiblean 1944 mus deach an loidhne, agus a h-uile stèisean a bh' oirre, a dhùnadh gu h-oifigeil ann an 1951. Aig an àm a chaidh seo a sgrìobhadh (2011) tha togalach an stèisein air a chleachdadh mar taigh cluba dha Cluba Goilf Liaboist.


text:
- TIOTAL
- Gleann Moireastan, Beanntan Ceann a' Chnuic
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0702
- ÀITE
- Oighreachd Cheann na Cròice
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Urchadan 's Gleann Moireasdan
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10606
- KEYWORDS
- oighreachdan
glinn
Teàrlach Eideart Stiùbhart
Sealladh de dh'Oighreachd Cheann na Cròice ann an Gleann Moireasdan. Aig aon àm b' e fear dhe na loidsean Seilge a b' uaisle anns an sgìre a bh' ann an Loidse Ceann na Cròice agus 's e stiùidio ealain a th' ann a-nis. Tha Uamh a' Phrionnsa, far an deach Am Prionnsa Teàrlach air falach an dèidh Chùl Lodair, agus Stèisean Cumhachd Ceann na Cròice cuideachd air an oighreachd.
Rugadh, Màiri Ethel Muir Donaldson, ann an 1876 agus thàinig i chun na Gàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i mun cuairt ceann a tuath agus taobh an iar na Gàidhealtachd, a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. B' e Àird nam Murchan fear dhe na h-àiteachan a b' fheàrr leatha agus b' ann an sin a rinn i a dachaigh, ann an Sanna, ann an 1927.
Eadar 1912 agus 1949 rinn i iomadach leabhar air eachdraidh sòisealta agus cleachdaidhean an t-sluaigh ann an ceann a tuath agus taobh an iar na Gàidhealtachd. 'S iad 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' an dà leabhar as ainmeile a rinn i agus tha a dealbhan fhèin anns na leabhraichean sin. Dh'eug i ann an dachaigh-cùraim ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tiodhlacadh anns an Òban.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Beinn Eighe agus Loch Ma-Ruibhe
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0921
- ÀITE
- Ceann Loch Iùbh
- SGÌRE
- Geàrrloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Geàrrloch
- LINN
- 1930an; 1940an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32843
- KEYWORDS
- cairtean
lochan
naoimh
Maelrubha, Eilean Ma-Ruibhe
eileanan
beanntan
Beanntan Thoirbheartan, clach-ghainmhich Thoirbheartan
creag-eòlas
Beinn Dearg
Munros
Ruadh-stac Mor
Spidean Coire nan Clach
tèarmainn nàdair
Tha a' chairt seo a' sealltainn Beinn Eighe agus Loch Ma-Ruibhe air Taobh Siar Siorrachd Rois. Tha Beinn Eighe ann am beanntan Thoirbheartan, feadhainn de na beanntan as àirde ann am Breatainn.'S ann de chlach-ghainmhich Thoirbheartan a tha iad. 'S e an ainmean Liathach, Beinn Eighe, Beinn Ailiginn agus Beinn Dearg. 'S i Liathach as àirde dhe na beanntan, agus tha i ag èirigh 3500 troigh bho na lochan mara.
Tha sgìre Beinn Eighe 10cil. Air taobh tuath Gleann Thoirbheartan. Tha a dhà dhe na beanntan clàraichte mar "Munros".Is iadsan Ruadh-stac Mòr agus Spidean Coire nan Clach. Ann an 1951, chaidh Beinn Eighe ainmeachadh mar a' chiad Tèarmann Nàdair ann am Breatainn.
'S e loch fìor-uisg' a th' ann an Loch Ma-Ruibhe anns a bheil dà mhìle dheug a dh'fhaid, bho Cheann Loch Iùbh gu faisg air Poll Iùbh. Chan eil ach mu leth mhìle a leud anns a' mhòr-chuid dhen loch. Tha i a' leudachadh gu mu mhìle ann an corra àite agus tha grunn de dh'eileanan beaga innte.


text:
- TIOTAL
- A' gairm air an aiseag aig Port an t-Sròim
- EXTERNAL ID
- PC_GHENDRY_068
- ÀITE
- Port an t-Sròim
- SGÌRE
- Taobh an Iat Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- George Hendry
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22612
- KEYWORDS
- Stromeferry
San dealbh-chamara seo chithear fireannach is fèileadh air 's e a' seinn dùdach gus an tig an t-aiseag aig Port an t-Sròim a-nall thuige. Bhiodh an t-aiseag a' dol tarsainn o bheul Loch Carrann gu Port an t-Sròim agus 's e muinntir na sgìre a bu mhotha a bha ga chleachdadh. Sguir e nuair nach robh feum air tuilleadh ann an 1971nuair a chaidh ath-thogail a dhèanamh air an t-seann rathad a' dol sìos tràigh a tuath Loch Carrann gu Inbhir Nis. Ach nuair a bha maoim-slèibhe ann san Dàmhair 2008, cha robh na rathaidean beaga sàbhailte agus chaidh seirbheis aiseig a chur ann a-rithist greis fhad 's a bha iad a' càradh an rathaid.
Tha làrach Caisteal an t-Sròim air a' bhruaich a tuath mu choinneamh Port an t-Sròim. 'S ann le Dòmhnallaich Ghleann Garaidh a bha an caisteal an toiseach, ach chaidh a losgadh gu talamh ann an 1692 le Clann Choinnich Chinn Tàile


text:
- TIOTAL
- View from road to Achindarroch farm road, Duror.
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0640
- ÀITE
- Bàgh Chuil
- SGÌRE
- Ceann a Tuath Latharna
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Liosmòr 's An Apainn
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10553
- KEYWORDS
- bàigh
loachan
seallaidhean
aibhnichean
dealbhan camara
Tha an tuineachadh beag ris an canar Dùror aig ceann Gleann Dùror anns an Apainn. Tha e co-cheangailte ri Murt na h-Apann ann an 1752 nuair a chaidh Cailean Caimbeul, an Sionnach Ruadh, a mharbhadh le cuideigin nach d'fhuaradh a-mach cò e. Chaidh casaid, nach robh ceart, a thogail an aghaidh Sheumais Stiùbhairt às na Glinn agus chaidh a chrochadh airson a' mhuirt. Tha e air a thiodhlacadh anns A' Chill, deas air Dùror. Tha Bàgh Chuil, bàgh beag san Linne Sheileach, eadar Dùror agus A' Chill.
Rugadh M.E.M. Donaldson ann an 1876 agus thàinig i dhan Ghàidhealtachd mu 1908. Rinn i mòran siubhail ann an ceann a tuath agus an iar na Gàidhealtachd, a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. B'e An Rudha Murchanach àite cho math 's a bha a' còrdadh rithe agus b' ann an sin a rinn i a dachaigh aig Sanna ann an 1927.
Eadar 1912 agus 1949, sgrìobh Miss Donaldson iomadh leabhar mu eachdraidh shòisealta is chleachdaidhean ann an ceann a tuath agus an iar na Gàidhealtachd. Tha 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' air a dhà cho ainmeil dhiubh 's a th' ann agus na dealbhan aice fhèin anns na dhà dhiubh. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958, agus chaidh a tìodhlacadh san Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Sealladh de dh'Inbhir Nis bho Dhrochaid Hunndaidh
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0147
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32042
- KEYWORDS
- eaglaisean
Àrd-Eaglais Shaor na h-Àlba
Eaglais Naomh Colum Cille
caistealan
Caisteal Inbhir Nis
Taigh na Cùirte
cairtean
stìoballan
Tha a' chairt seo a' sealltainn sealladh de dh'Inbhir Nis bho Dhrochaid Hunndaidh. Thall air an taobh chlì tha Àrd-eaglais Shaor na h-Alba a tha na h-Eaglais Choluim Cille a-nis. Tha I air làrach seann taigh-ghrùdaidh. Chaidh a dealbhachadh agus a togail ann an cumadh "Perpendicular Gothic" le MacKenzie agus Mathews eadar 1851 agus 1852. Chaidh a droch mhilleadh ann an teine ann an 1939, ach chaidh a càradh eadar 1948 agus 1953 ..
Ann am meadhan an deilbh, tha Stìoball Baile Inbhir Nis, a chaidh a thogail ann an 1791. Thall air an taobh dheas chithear Caisteal Inbhir Nis. Thogadh na togalaichean de chloich-ghainmhich a th' ann an-dràsta eadar 1833 agus 1836, a rèir deilbh a rinn Uilleam Burn à Dùn Èideann, ach bha caochladh dhaingnichean air an làrach bhon 11mh linn. An-diugh, tha an caisteal na ionad-rianachd agus na thaigh-cùirte.