text:
Diego Lemos
B’ e Diego Euclides de Angulo Lemos (Popayán, 12 an t-Samhain 1841 - Funza, 14 an Gearran 1917) saighdear agus neach-poileataigs à Coloimbia, a bha na Cheann-suidhe Choloimbia bho 9mh am Màrt 1908 gu ruige 14mh an Giblean 1908 air sgàth gu robh an ceann-suidhe Rafael Reyes air dhìth greiseag.[1]
Susbaint
Beatha[deasaich | deasaich an tùs]
‘S e an treas dhe dusan chloinne a fhuair Miguel Wenceslao de Angulo Díaz del Castillo agus Antonia Lemos Largacha a bh’ann. Phòs e an baintighearna Adelaida Buchelli Valencia, nighean Serafín Buchelli Villota agus Dominga Valencia Quijano, à Pasto.
Na Shaighdear[deasaich | deasaich an tùs]
Thoisich e mar shaighdear ann an 1860, airson an Riaghaltas laghail a dhìon ann an cogadh sìobhalta ga thòiseachadh leis an t-Seanailear Mosquera a bha airson an Riaghaltas fhaighinn tro ainneart. Dh’fhàilnich iad ach fhuair esan fhèin mathanas-coitcheann agus lean e ann an airm na Stàitean Aonaichte Choloimbia.[2] Bha e an sàs ann an ruaig armachd ùr ann an 1876 agus b’ fheudar dhàsan a theiche gu Eacuador. An ath bhliadhna ann an Túquerres, thug e taic dhan ar-a-mach gun do chuir Antonio Borrero, an t-seann cheann-suidhe na h-Eacuador, air dòigh an aghaidh Riaghaltas na dùthcha airson a thilleadh dhan dhùthaich gus an cumhachd fhaighinn. Rinn e caismeachd tro Chumbal gu ruige Ibarra ach nuair a ràinig e agus na feachdan aige an t-àite ris an canar Quebrada Oscura, thug na feachdan aig a’ Chòrnaileir Rafael Arellano Del Hierro, Ceannard Roinnean an Tuatha, ionnsaigh orra agus chuir iad teicheadh orra gu ruige Panán far an do chuir e ruaig air. An dèidh sin, dhìon e an riaghaltas aig José María Plácido (1883 - 1888) ann an Eacuador.
Cùrsa-Beatha anns a’ Poileataigs[deasaich | deasaich an tùs]
Thill e a Choloimbia airson dreuchd fhaighinn mar fhiosgal aig Taigh na Cùirte ann am Pasto. Thoisich e anns an airm as ùr agus lorg e an rang dhe Seanailear 22 an Lùnasdal 1890. Bha e na chathairiche Mòr-dhail nan Riochdairean ann an 1898. Ghluais e gu Bogotá aig toiseach tòisichidh na 20mh linne airson am pàipear-naidheachd El Colombiano a chuir air bhog.
Ceann-suidhe Choloimbia[deasaich | deasaich an tùs]
Thug e air Ceannas na Poblachd 14 an Giblean 1908 oir bha an ceann-suidhe fhèin air dhìth airson greiseag. Fhad ‘s a bha e na dhreuchd dh’ainmich e Baldomero Sanín Cano mar leas ministear a’ Mhaoineachaidh, is dh’obair esan mar fho-rùnaire.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Simón Bolívar • Francisco de Paula Santander • Joaquín Mosquera • Rafael Urdaneta • Domingo Caycedo Santamaría • Jerónimo de Mendoza Galavís • José Ignacio de Márquez Barreto • Pedro Alcántara Herrán • Juan de Dios Aranzazu • Tomás Cipriano de Mosquera • Rufino Cuervo y Barreto • José Hilario López • José María Obando • José María Melo • Tomás Herrera • José de Obaldía • Manuel María Mallarino • Mariano Ospina Rodríguez • Juan José Nieto Gil • Bartolomé Calvo • Leonardo Canal González • Froilán Largacha • Manuel Murillo Toro • José María Rojas Garrido • Santos Acosta Castillo Joaquín Riascos • Santos Gutiérrez Prieto • Eustorgio Salgar • Santiago Pérez de Manosalbas • Aquileo Parra Gómez • Manuel María Ramírez Fortoul • Julián Trujillo Largacha • Rafael Núñez Moledo • Francisco Javier Zaldúa • Clímaco Calderón • José Eusebio Otálora • Ezequiel Hurtado • José María Campo Serrano • Eliseo Payán • Carlos Holguín Mallarino • Miguel Antonio Caro Tovar • Manuel Antonio Sanclemente • José Manuel Marroquín • Rafael Reyes • Diego Lemos • Jorge Holguín Jaramillo • Ramón González Valencia • Carlos E. Restrepo Restrepo • José Vicente Concha • Marco Fidel Suárez • Pedro Nel Ospina Vásquez • Miguel Abadía Méndez • Enrique Olaya Herrera • Alfonso López Pumarejo • Eduardo Santos • Darío Echandía Olaya • Alberto Lleras Camargo • Mariano Ospina Pérez • Laureano Gómez Castro • Roberto Urdaneta Arbeláez • Gustavo Rojas Pinilla • Gabriel París • Guillermo León Valencia • Carlos Lleras Restrepo • Misael Pastrana Borrero • Alfonso López Michelsen • Julio César Turbay Ayala • Belisario Betancur Cuartas • Virgilio Barco Vargas • César Gaviria Trujillo • Ernesto Samper (1994–1998) • Carlos Lemos Simmonds • Andrés Pastrana Arango (1998–2002) • Álvaro Uribe (2002–2010) • Juan Manuel Santos Calderón (2010–2018) • Iván Duque (2018–)


c: text/html

text:
- TIOTAL
- Soitheach-tasgaidh cloiche
- EXTERNAL ID
- QZP40_2471_P538
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31614
- KEYWORDS
- soitheach tasgaidh
poitean
clach
còmhdach
soithichean
Chaidh an dà shoitheach tasgaidh seo a dhèanamh à cloich bhuig, agus chaidh an snaidheadh à aon leac le sgeilb mheatailt. Chaidh an dà shoitheach tasgaidh a lorg air Tuathanas Aucorn, Inbhir Uige, Gallaibh. Tha an soitheach as lugha am broinn an fhir as motha agus bha mullach cloiche air aon uair. Tha gach soitheach air a dhealbhachadh le dà loidhne timcheall na h-oir.
Chaidh an dealbh seo a thoirt à 'Proceedings of the Society of Antiquaries of Scotland, Iris.10'

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- TIOTAL
- Taighean ann an Aird nam Murchan
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0113
- ÀITE
- Ardnamurchan
- SGÌRE
- Àird nam Murchan
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Àird nam Murchan
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 9535
- KEYWORDS
- taighean
taighean-tughaidh
Taighean am badeigin ann an Aird nam Murchan, 's dòcha ann an Sanna no Ach na h-Ath.
Bha mullach tughaidh air frèama fiodha a bha an tacsa ballachan an taighe. Bha tughadh saor airson mullach taighe. Bha e cuideachd aotrom agus cha chuireadh e cus cuideim air air na ballachan. Bhiodh sgrathan fraoich air uachdar frèama fiodha agus filleadh tughaidh air uachdar sin. Bhiodh an tughadh air a cheangal ri clachan mòra le seann lìon-iasgaich no le ròp airson a chumail sìos. Sa mhòr-chuid de dh'àitichean bhiodh am mullach air a thughadh às-ùr gach bliadhna.
Rugadh M.E.M. Donaldson ann an 1876 agus thàinig i dhan Ghàidhealtachd mu 1908. Rinn i tòrr siubhail ann an ceann a tuath agus air taobh siar na Gàidhealtachd a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. B' e Rubha Aird nam Murchan fear dhe na h-àitean a b' fheàrr leatha agus b' ann an sin a rinn i a dachaigh ann an Sanna ann an 1927.
Eadar 1912 agus 1949, sgrìobh Miss Donaldson iomadh leabhar mu eachdraidh shòisealta agus mu chleachdaidhean na Gàidhealtachd. 'S e 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' as ainmeile agus tha dealbhan annta a rinn i fhèin. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Oidhirp air seann sgoil Chàrlabhaigh a cheannach
Tha dùil gun tèid tagradh gu Stòras Fearainn na h-Alba an ath-sheachdain airson Bun-sgoil Chàrlabhaigh ann an Leòdhas a cheannach.
Dhùin an sgoil bho chionn trì bliadhna 's tha Comann Coimhearsnachd Chàrlabhaigh air a bhith ga ruith air iasad bhon uair sin.
Feumaidh iad £9,000 airson an togalach a cheannach.
Cumaidh iad coinneamh oidhche Haoine feuch taic fhaighinn bho mhuinntir an àite.
Tha bùth, àite-bìdhe agus oifisean am measg na dh'fhaodadh iad a dhèanamh leis.
Tha iad cuideachd an dòchas cothrom a bhith ann cultar agus dualchas an àite a thaisbeanadh do luchd-turais.
Tha a' bhuidheann an dùil planaichean nas mionaidaiche a dhealbh as t-Samhradh, agus gum bi beachd nas fheàrr aca an uair sin mu dè na dh'fheumas iad de dh'airgead agus cò às a dh'fhaodadh e a thighinn.
Bidh a' choinneamh sin ann an togalach na sgoile aig 7:00f Dihaoine.


text:
Gàidhlig Ìre 3
Cinn-latha: 29/07/19 - 02/08/19
Cosgais: £260 (£180 do dh'oileanaich)
Maoineachadh ILA ri fhaighinn: Chan eil
Clàraich an-dràsta!
Bidh an cùrsa seo freagarrach do luchd-ionnsachaidh aig a bheil tuigse dhen chànan aig ìre eadar-mheadhanach ìosal is comas còmhradh bunaiteach a chumail le bhith a’ cleachdadh structairean sìmplidh cuideachd. San ìre seo, gheibhear eòlas air an tràth teachdail dhen gnìomhair ‘bith’, structairean ùra a leithid gnàthasach, àithneach, tuairisgeulach, agus ceangalach. Bidh cothrom ann leudachadh air an eòlas a th’ agaibh air na tràthan is ro-riochdairean. Mar phàirt dhen chùrsa, gheibhear eòlas air gràmar, gheibhear cothroman sgilean labhairt a chleachdadh, is gheibhear cothrom dòighean cànain ùra is briathrachas ùr ionnsachadh.
Gheibh thu barrachd fiosrachaidh mun ìre an seo.
Tuairmse Ìre Cùrsa & Co-ionannachd de Ìre SCQF
An Cùrsa Inntrigidh Earrann 2 (7-8)
SCQF 4-5 SQA Ìre Choitcheann: Àbhaisteach-Creideis


text:
- TIOTAL
- A' Cuimhneachadh Àrdsgoil Chinn a' Ghiùthsaich - Joseph Taylor (1 de 4)
- EXTERNAL ID
- AB_KINGUSSIE_HIGH_SCHOOL_31
- ÀITE
- Cinn a' Ghiùthsaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Ceann a' Ghiùthasaich 's Innis
- DEIT
- 2010
- LINN
- 2010an
- CRUTHADAIR
- Joseph Taylor
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 72
- KEYWORDS
- claistinneach
làithean sgoile
foghlam
Dh'fhosgail togalach Àrd-sgoil Chinn a' Ghiùthsaich a th' ann an-diugh san Dàmhair 1970. Mar phàirt den t-subhachas a chomharraich 40mh ceann-bliadhna ann an 2010, ghabh grunn de na sgoilearan a bh' ann aig Àrdsgoil Chinn a' Ghiùthsaich pàirt ann am pròiseact eachdraidh air aithris a rinneadh an 4mh Dàmhair 2010.
San earrann fuaim seo, tha Joseph Taylor a' cuimhneachadh a làithean aig Àrdsgoil Chinn a' Ghiùthsaich.


text:
Iasgairean òga gan iarraidh
Thèid cùrsa ùr airson òganaich às na h-Eileanan Siar a bhrosnachadh gus a dhol a dh'iasgach a chur an sàs aig toiseach an t-Samhraidh.
Bidh cùrsa trì seachdainean ri fhaodainn do dhaoine a th' air an sgoil fhàgail bhon Ògmhìos.
'S e Comann Trèanaidh an Iasgaich anns na h-Eileanan Siar agus am prògram Include-Us a th' air a chùlaibh.
Gheibh an fheadhainn à nì an cùrsa trèanadh mu sgilean mara agus sàbhailteachd.
Deagh chothrom
Bidh iad a' faighinn teisteanas nuair a chuireas iad crìoch air, agus thuirt Donnchadh MacAonghais bho Chomann Trèanaidh an Iasgaich anns na h-Eileanan Siar gur e deagh chothrom a th' ann.
Bha e ag ràdh gum faodadh òganaich a thèid air a' chùrsa cosnadh fhaighinn fèar às dèidh dhaibh a chrìochnachadh.
Thuirt Rut NicLeòid, a tha na neach-taic aig Include Us, nach ann a-mhàin do dhaoine a tha a' fàgail na sgoile a tha an cùrsa, ach do dhuine sam bith a tha 19 bliadhna de dh'aois no nas òige.
Gheibhear tuilleadh fiosrachaidh agus bileagan tagraidh bho ruth.macleod@include-us.co.uk.


text:
Litreachas
’S e corpas de theacsaichean sgrìobhte a th’ ann an litreachas, aig bun-ìre. Mar as trice, gus a bhith ga chunntadh mar theacsa litreachasail, feumaidh teacsa a bhith a’ cleachdadh a’ chànain sa bheil e sgrìobhte ann an dòigh neo-àbhaisteach no ealanta, no a bhith a’ buntainn ri cuspairean inntleachdail no feallsanachail.
Faodar “litreachas” a roinn a rèir a nàdair fhìrinnich (no neo-fhicseanail) no neo-fhìrinnich (no fhicseanail), no a rèir a dhòigh-sgrìobhaidh — an e rosg no bàrdachd a th’ ann — no a rèir a ghnè — m.e., nobhail, sgeulachd, dràma.
Freumh-fhaclaireachd[deasaich | deasaich an tùs]
’S ann às an fhacal litir a tha am facal litreachas dèante, agus ’s ann às an fhacal Laidinn littera (facal a’ ciallachadh litir den aibidil, no, anns an iolra, litreachas, i.e. rudan a tha air an sgrìobhadh ann an litrichean — cf. letters sa Bheurla) a tha am facal litir.[1]
Anns na làithean seo, ge-tà, ’s tric a bhios am facal litreachas a’ comharrachadh cuideachd chleachdaidhean labhairteach agus beul-aithriseach, a bharrachd air teacsaichean sgrìobhte annta fhèin.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Am measg nan teacsaichean litreachais a bu shine tha Eipic de Ghilgamesh à Sumer agus Leabhar nam Marbh às an Èipheit ('s mathaid roimhe 2000 RC) no na Vedathan às na h-Innseachan ('s mathaid roimhe 1000 RC). Chan eilear cinnteach dè cho seann a tha iad, oir dh'fhàs iad bho beul-aithris mus robh iad air an cur air a' phàipear. Thathar a' smaoineachadh gur ann bhon 8mh linn RC a tha Ilias agus Odysseia le Homer a thòisich litreachas Greugach is Ròmanach Clasaigeach.
Airson na linntean, cha robh fàrmhorachd litreachais ann an diofar cheàrnan den t-saoghail cothromach, leis nach robh gu leòr eadar-obrachaidh ann eadar culturan sònraichte mar cultar na Roinn-Eòrpa, cultar Arabach, Innseanach, Sìneach no Seapanach. Mar sin, 's ann doirbh tuairisgeul a thoirt air litreachas an t-saoghail san fharsaingeachd. Anns na linntean mu dheireadh thòisich na diofaran seo ri dhol à sealladh; aig an aon àm, ge-tà, bha buaidh dona ann air na cultaran agus litreachasan mion-chuid.
Aig deireadh na 20mh agus toiseach na 21mh linn thàinig atharrachaidhean eile le nochdadh mheadhanan ùra mar rèidio, telebhisean, an t-Eadar-lìon no leabhraichean eileagtronaigeach.
Faic cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
- Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean
- Bàrdachd
- Beul-aithris
- Clò-bhualadh
- Dràma
- Duais Nobel ann an Litreachas
- Litreachas na h-Alba
- Rosg
- Ùr-sgeulachd
Tùsan[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ MacBain, Alexander, Caoimhín Ó Donnaíle ⁊ John T. McCranie (1982): “An Etymological Dictionary of the Gaelic Language” (Gàidhlig), td. roinn 24. Gairm (air an làrach-lìn An Ceantar). Air a thogail 15mh dhen Lùnasdal 2017.


text:
Dh'fhaodadh cosgaisean aig calaidhean Mhoireibh a dhol suas
Dh'fhaodadh gun tèid a' chosgais a tha an lùib calaidhean sgìre Mhoireibh a chleachdadh suas.
Thèid innse do chomhairlichean ann an aithisg Dimàirt gu bheil e a' cosg £580,000 sa bhliadhna na calaidhean aca a chumail, ach gu bheil teachd-a-steach aca de chòrr is £100,000 nas lugha na sin.
Thèid grunn dhòighean a mholadh dha na comhairlichean airgead a bharrachd a dhèanamh às na calaidhean.
Chaidh moladh gum bu chòir cosgaisean Mhoireibh a bhith nas coltaiche ri sgìrean eile.
Chan eil e a' cosg ach £341 sa bhliadhna bàta ochd meatair a dh'fhaid a chumail aig caladh ann am Moireabh, agus sheall sgrùdadh aig deich calaidhean eile an Alba gun robh a' chosgais aca eadar £656 agus £1,950.


text:
- TIOTAL
- Cead Dràibhidh Stàitean Aonaichte Mhalaya
- EXTERNAL ID
- Z_PC_WGORDON3_005_004
- DEIT
- 1941
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- W Gordon
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8499
- KEYWORDS
- cead dràibhidh
An Arm Bhreatannach
An Dàrna Cogadh Mòr
prìosanaich cogaidh
Tha an ìomhaigh seo a' sealltainn Cead Dràibhidh Stàitean Aonaichte Mhalaya. Chaidh an cead dràibhidh a thoirt dhan Neach-comharrachaidh Iain Camshron Gòrdan à Taigh an Òird, Am Blàr Dubh. Chaidh Iain Camshron Gòrdan a thogail dha na Comharran Rìoghail ann an 1936. Bha e ann an seirbheis aig an taigh, sna h-Innsean agus mu dheireadh ann am Malaya, far an deach a thoirt an grèim le saighdearan Iapanach. Chuir e seachad trì bliadhna mar phrìosanach cogaidh mus deach a thilleadh dhachaigh ann an 1945.
Às dèidh bliadhnaichean a' chogaidh, chaidh Iain Gòrdan air adhart gus seilbh a ghabhail air a' bhùth ciùil, 'The Record Rendezvous', a tha air Sràid na h-Eaglaise ann an Inbhir Nis


text:
Rabhaidhean bho uachdarain
Thug uachdarain na h-Alba rabhadh seachad gu bheil iomagain orra mu phlanaichean an Riaghaltais a thaobh Ath-leasachadh an Fhearainn.
Thuirt Fearain agus Oighreachdan na h-Alba gu bheil dragh mòr orra mu mholaidhean a bheireadh cead do mhinistearan a dhol an sàs ann an cùisean far a bheileas a' faicinn gu bheil uachdaran a' cur bacadh air leasachadh.
Tha Riaghaltas na h-Alba a' gealltainn atharrachaidhean radaigeach a chur an sàs le Bile Ath-leasachaidh an Fhearainn.
Tha mòran de na geallaidhean sin ge-tà, a' cur iomagain agus fearg air uachdarain air na dùthcha, a tha a-nis air am freagairt oifigeil a thoirt mar phàirt den cho-chomhairleachadh air na planaichean.
Nam measg, tha moladh gum bi cead aig ministearan riaghaltais a dhol an-sàs ann an cùis far a bheil na th' aig an t-uachdaran de dh'fhearann, no mar a tha iad gan giùlain fhèin a' cur bacadh air leasachadh maireannach.
Thug Fearann 's Oighreachdan na h-Alba rabhadh ge-tà, gum faodadh gluasadan laghail an aghaidh uachdaran a dhol an aghaidh an còirichean daonna.
Tha iad cuideachd a' cur an aghaidh phlanaichean cìsean gnìomhachais a chur air oighreachdan spòrs agus seilg.
Bheireadh seo àrdachadh a thrì uimhir air Stòras Fearainn na h-Alba, maoin a tha a' cur taic-airgid do dh'oidhirpean sa choimhearsnachd sealbh a ghabhail air an fhearrann.


text:
Beachdan gan sireadh air lagh croitearachd
Thèid beachdan chroitearan agus eòlaichean lagha iarraidh a thaobh càite a bheil beàrn, laigse no duilgheadas ann an laghan croitearachd.
Cruinnichidh Buidheann Lagh na Croitearachd am fiosrachadh sin ann am fòram air am bheileas a' gabhail "sump" mus tèid a thoirt dhan Riaghaltas.
"Bha trioblaid mhòr ann a thaobh dì-chroitearachd airson chroitearan a cheannaich na croitean aca gu lèir," thuirt an t-eòlaiche air lagh na croitearachd, Calum MacLeòid.
"Bha aig an Riaghaltas ris an lagh atharrachadh airson a' mhearachd sin a chur ceart.
Duilgheadasan
"Ach bha fhathast trioblaidean ann, agus bhruidhinn Buidheann Lagh na Croitearachd ri Riaghaltas na h-Alba, agus am Ministear Pòl Wheelhouse.
"Gheall am ministear gun èisteadh e ri aithisg no beachdan aig a' bhuidhinn, agus gun èisteadh e ris na trioblaidean a bh' ann a thaobh lagh na croitearachd.
"'S e na prìomh dhuilgheadasan, ma tha barrachd na aon neach air croit a cheannach 's i air a roinn eadar triùir no ceathrar chroitearan, feumaidh iad uile aontachadh airson tagradh a chur a-steach airson dì-chroitearachd.
"Tha tuilleadh thrioblaidean fhathast ann cuideachd a thaobh talamh a thoirt a-mach à smachd croitearachd. A thaobh tagradh a chur a-steach gu Cùirt an Fhearainn ann an Dùn Èideann. Tha e gu math doirbh sin a dhèanamh fhathast.
"Agus cuideachd chan urrainn do chroitearan a th' air na croitean aca a cheannach pàirt den chroit aca a reic às aonais dì-chroitearachd, no aonta fhaighinn bho Choimisean na Croitearachd.
"Tha ceist gu math bunaideach ann cuideachd, 's chan e ceist phoileataigeach a th' ann, ach carson a tha na riaghailtean cho teann agus cho duilich a thaobh croitearachd?
"Dè tha sinn airson a dhèanamh a thaobh croitearachd? Tha ceist bhunaideach ann fhathast mu dheidhinn sin.
"Ach cuideachd ann am mìos, bidh dleastanasan ùra air croitearan na croitean aca a chlàradh ann an clàr ùr.
"Tha e air a bhith saor-thoileach airson bliadhna, ach bho dheireadh na Samhna bidh dleastanas ùr air croitearan na croitean aca a chlàradh.
"Tha mi cinnteach gun nochd barrachd thrioblaidean a thaobh sin cuideachd.
"Feumaidh an Riaghaltas èisteachd, oir an-dràsta, tha duilgheadasan ann, agus tha an lagh dìreach ro dhuilich an-dràsta," thuirt e.


text:
- TIOTAL
- Togail Drochaid na Dòrnaidh
- EXTERNAL ID
- HCD00462
- ÀITE
- An Dòrnaidh
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12170
- KEYWORDS
- An Dòrnaidh
drochaid
zoomable
deilbh leudachail
Seo drochaid na Dòrnaidh agus a togail air ùr thòiseachadh. Chaidh an drochaid tarsainn Loch Long on Dòrnaidh gu Àird Eilbh a thogail an àite aiseag na h-Àirde. Dh'fhosgail an drochaid mar dhrochaid-chìs air 30mh Giblean 1940. Chaidh cur às do na cìsean ann an 1946. Chaidh drochaid ùr a thogail na h-àite ann an 1990
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Taic airgid dhan Ghearradh Chruaidh
Thèid faisg air £4m a chosg air obair-leasachaidh agus ath-nuadhachaidh sa Ghearradh Chruaidh ann an Steòrnabhagh.
Tha dòchas ann gum brosnaich an obair barrachd dhaoine gus a' phàirce a chleachdadh.
Tha an t-airgead a' tighinn bho Mhaoin Dhualchais a' Chrannchuir Nàiseanta.
'S i an aon phàirc de a seòrsa sna h-Eileanan an Iar - le gàraidhean foirmeil, slighean coiseachd, coille agus caisteal, tha an t-àite gu math eadar-dhealaichte bhon chòrr de na h-eileanan.
Chaidh an Gearradh Chruaidh a mheas "air leth" le Clàr nan Gàraidhean agus Cruthan-tìre Dealbhaichte.
Fhuair Urras Steòrnabhaigh, a tha a' ruith na pàirce às leth na coimhearsnachd, tabhartas de £3.9m bho Mhaoin Dhualchais a' Chrannchuir Nàiseanta.
Thèid an t-airgead a chosg air a bhith ga dhèanamh nas fhasa do daoine a' phàirce a chleachdadh agus air a bhith ag ath-nuadhachadh nithean eachdraidheil sa phàirce a dh'fhaodadh a bhith air a chall.
Cuiridh seo ris an obair-leasachaidh a tha a' dol air adhart aig Caisteal Leòdhais an-dràsta agus ann am meadhan baile Steòrnabhaigh.


text:
Naidheachdan 11:00m
7 An Cèitean 2012 Ùraichte aig Ùraichte aig
An Fhraing
Tha Ceann-suidhe ùr na Frainge, Francois Hollande, a' cur riaghaltais ùir air dòigh an dèidh dha a' chùis a dhèanamh air Nicolas Sarkozy. 'S e Mgr Hollande a' chiad Cheann-suidhe Sòisealach anns an Fhraing bho chionn 17 bliadhna. Dh'innis e do chruinneachadh mòr de luchd-taic ann am Paris gum feuch e ri stad a chur air cùmhnadh agus gearraidhean le bhith a' brosnachadh fàs eaconamaich, ach tha coltas ann gun dèanadh poileasaidh den t-seòrsa sin eas-aonta eadar e fhèin agus Seansalair na Gearmailt, Angela Merkel.
A' Ghrèig
Rinn partaidhean poileataigeach na Grèige a tha a' cur an aghaidh ghearraidhean, adhartas mòr sna taghaidhean pàrlamaid gu ìre agus gum feum riaghaltas ùr a stèidheachadh. Tha na prìomh phàrtaidhean uile a-niste ag iarraidh atharrachadh a thoirt air na cùmhnantan fo bheil taic-airgid Eòrpach a' cumail eaconamaidh na Grèige a' dol. Tha eòlaichean ionmhais ag ràdh gum bi èiginn ann ma dh'fhàgas a' Ghrèig an t-airgead singilte Eòrpach.
Na Margaidhean
Thuit luach nan earrainnean air margaidhean ionmhais na h-Eòrpa le co-dhùnadh nan taghaidhean san Fhraing agus anns a' Ghrèig. Tha e coltach gu bheil dragh air luchd-tasgaidh gu h-àraid mun mhì-chinnt a th' anns a' Ghrèig.
Putin
Tha Vladimir Putin ga stèidheachadh an-dràsta san treas teirm mar Cheann-suidhe air an Ruis. Cha robh duine riamh trì tursan anns an dreuchd sin. Tha Mgr Putin a' dèanamh suap air dreuchd le Dimitry Medvedev, a tha a' gabhail dreuchd a' Phrìomhaire a-rithist.
Comhairle Earra-Ghàidheal is Bhòid
Bidh an SNP a' stèidheachadh buidhne riaghlaidh air Comhairle Earra-Ghàidheal is Bhòid an dèidh taic fhaighinn bho chomhairlichean eile. Bha a' Chomhairle ron taghadh fo smachd buidheann de neo-eisimeilich le taic bho bhuill Lib-Dem agus Tòraidheach. Tha sgìre Dhùn Omhainn, anns a bheil triùir bhall a' cumail fo-thaghaidh Diardaoin an dèidh bàs a' chomhairliche SNP Alasdair MacAlasdair aig deireadh a' Mhàirt.


text:
Peter Maxwell Davies
B' e sgrìobhaiche-ciùil à Sasainn a bha ann am Peter Maxwell Davies.
Rugadh e ann an Salford agus bha e na oileanach aig Oilthigh Mhanchester is a' cholaiste ciùil ann am Manchester, far an do thachair e ri Alexander Goehr is Harrison Birtwistle. Dh'obair e mar thidsear ann an Cirencester mus bhuannaich e sgoilearachd aig Oilthigh Phrinceton, far an do sgrìobh e a chiad opara, Taverner.
Dh'fhuirich e ann an Sanndaigh o 1971. Ann an 1977 chruthaich e an Fèis Naoimh Magnus còmhla ri George Mackay Brown, is bha opara The Martyrdom of St Magnus le ceòl le Maxwell Davies is teacsa le Brown pàirt dhi. Sgrìobh e oparan eile, mar The Lighthouse, suidhichte air tachartas sna h-Eileanan Flannach nuair a chaidh triùir luchd an taigh solais air seachran, agus Kommilitonen!.
Sgrìobh e a chiad shimphnidh ann an 1976.
Chaochail e le tinneas nan ceallan bàna ann an 2016.[1]
Urraman[deasaich | deasaich an tùs]
Bha e na Mhaighstear Ceòl na Bhànrighinn eadar 2004 agus 2014.[1]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ 1.0 1.1 Hewett, Ivan: “Sir Peter Maxwell Davies obituary”, The Guardian. 14mh dhen Mhàrt 2016. Air a thogail 15mh dhen Ghiblean 2018.


text:
- TIOTAL
- HR 17 'Ben Alligan' air trèana a' dol seachad air Srath an Ùird
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_003_550
- ÀITE
- Srath an Ùird
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28534
- KEYWORDS
- locomotaibhean
trèanaichean
HR 17 'Ben Alligan' a' dol seachad air Srath an Ùird air trèana luchd-siubhail.
Chaidh HR 17 a thogail aig Ionad-obrach Loch Gorm aig Rèile na Gàidhealtachd fhèin ann an Inbhir Nis ann an 1901. B' e ball den chlas de locomotaibhean air a bheil a-nis le chèile na 'Small Bens' a bh' innte. An dèidh a' bhuidhneachaidh b' e LMS 14413 a bh' oirre agus lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis san Dùbhlachd 1933.


text:
- TIOTAL
- Caisteal Eilean Donnain
- EXTERNAL ID
- PC_JMSTRACHAN_067
- ÀITE
- An Dòrnaidh
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- CRUTHADAIR
- JM Strachan
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- J I R Martin
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28923
- KEYWORDS
- lochan
caistealan
Is e eilean beag ann an Loch Dubhthaich ann an Gàidhealtachd an Iar na h-Alba, a th' ann an Eilean Donnain. Tha e ceangailte ri tìr-mòr le drochaid-coise agus tha e mu leth mhìle bho bhaile an Dòrnaidh. Tha Eilean Donnain air ainmeachadh às dèidh an Naoimh Donnain, naomh Ceilteach a chaidh a mhartarachadh sna Dorch-Linntean.
Is e Caisteal Eilean Donnain an caisteal ainmeil a tha air an eilean. Chaidh a' chiad chaisteal a thogail ann an 1220 dha Alasdair II, mar dhìon an aghaidh nan Lochlannach. Aig deireadh nan 13mh linn bha e air tighinn gu bhith na chaisteal-dìon aig Clann MhicCoinnich Chinn Tàile (Iarlan Shìophoirt às dèidh sin). Ann an 1511, thàinig Clann MhicRath, mar luchd-dìon Chlann MhicCoinnich, gu bhith nam Maoir-shìthe oighreachail air a' Chaisteal


text:
- TIOTAL
- Griola stàilinn ann an Sràid Lombard, Inbhir Nis.
- EXTERNAL ID
- PC_WEA_IRONGRILLS_027
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Workers Educational Association
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30275
- KEYWORDS
- griola
fionnarachadh
a' fionnarachadh
griolaichean
fionnadair
B' e Sreath de Bhùithtean a bh' ann an Woolworths a bha ag obair bho 13-15 An t-Sràid Àrd Inbhir Nis airson còrr agus 80 bliadhna. Dhùin e nuair a bhris an companaidh san Fhaoilleach 2009.
Ann an 1927 cheannaich an companaidh an togalach bho Chompanaidh Clòimhe Phort Rìigh. Tha an Griola air taobh an togalach air Sràid Lombard.


text:
A bheil leasanan aig seann-choimhearsnachdan Gàidhealach ri ionnsachadh do shaoghal an latha an-diugh. Tha Alistair a’ meòrachadh.
“‘S iongantach mar a thèid rud cho bòidheach ri ceòl còmhla ri rud cho oillteil ri cogadh.” – Turas gu Sear le Alasdair an t-seachdain seo.
Sgeulachd oillteil inntinneach à Eilean Arainn le Alasdair Paul
Tha gu leòr aig na mairbh ri innse dhuinn. B’ e seo teachdaireachd an taisbeanaidh air an robh ‘Skeletons; Our Buried Bones’ a nochd o chionn greis aig Taigh-Tasgaidh Mhic an t-Sealgair a tha na phàirt de dh’Oilthigh Ghlaschu.
Is aithne dha na Gàidheil cho mòr ’s a bheir dol fodha luing buaidh air coimhearsnachd – seo an sgeul aig an SS Rowan agus an Southern Syncopated Orchestra agus mar a thug iadsan a tharraing beò às an tamailt buaidh air ceòl an t-saoghail.
Anns an dàrna artaigil seo mu dheidhinn Srath Lachlainn ann an Earra Ghàidheal tha Alistair a’ toirt iomradh air mar a thachair do chlann ‘ic Lachlainn as dèidh bàs an cinn-fheadhna aig Cùil Lodair.
Anns an artaigil seo agus san fhear a leanas, tha Alistair a’ toirt sùil air làrach a nochdas dhuinn sgeul na Gàidhealtachd. Pàirt 1: Caisteal Lachlainn A’ dol an tòir air fìor eachdraidh na Gàidhealtachd; ’s e sin dùbhlan a tha caran coltach ri dol an tòir air a’ Ghreail Naomha. Tha an fhìrinn air a…


text:
Deuchainnean RHCSA - mar a thèid thu air deuchainn RHCSA?
Stiùireadh airson RHCSA Exam
Is e RHCSA an sgrùdadh air fiosrachadh agus comas buidhne aig siostam Red Hat Enterprise Linux far a bheilear a 'feuchainn ris na dòchasan airson gnìomhachasan eagrachaidh siostam. An dèidh dhut an teisteanas fhaighinn, bidh thu teisteanas a bhith ag obair ann an suidheachaidhean Red Hat Enterprise Linux. Dìreach air thoiseach agus lorg beagan bheachdan a chuidicheadh tu anns an RHCSA Certification Exam.
RHCSA: Rianaire siostam dearbhaichte Red Hat
Beachdan as ùire airson RHCSA Exam
Cleachdaibh airson neo-dhìth: Airson tu a thoirt seachad deuchainn sam bith, chan urrainnear cleachdadh a dhèanamh. Mar sin tha an suidheachadh le RHCSA. Leis gur e deuchainn làimhe a tha seo, chan urrainn dhut na beachdan a thuigsinn le cridhe. Cuir air do PC an-dràsta agus tòisich a dh'obair tro na h-obraichean ann an cùis sam bith, dìreach às deidh do na stiùiridhean a sheachnadh. Tha e riatanach a bhith ag aithneachadh na tha agad gu mòr a dhèanamh.
Rianachd ùine: Tha an deuchainn gu math fada agus is dòcha nach bi ùine gu leòr faisg ort. Dèan a-steach na do chuid obrach agus feuch ris na tasgaidhean nach eil cho èiginneach a chrìochnachadh an toiseach leis an amas gum bi thu a 'meudachadh cuid de chinnt. Faodaidh tu an uair sin a dhol airson na feadhainn a tha thu a 'faireachdainn a tha draghail. Cumaibh an aire gu bheil iad gan dèanamh an-toiseach a 'sgoltadh tunna de do chuid ùine san dòigh seo a' toirt iomagain ort.
Faigh a-mach na targaidean: Ma tha thu nad neach-rianachd choileanta, is dòcha gum faigh thu earrann de na cinn-uidhe sìmplidh. Bi sin mar a dh 'fhaodadh, a thaobh nan cinn as duilghe, caillidh thu earbsa. Cumaibh cuimhne air an deuchainn air an aon àireamh de luchd-eòlais a chuir an cèill mar thoradh air nach robh iad a 'tuigsinn nan amasan.
Còmhdach a h-uile raon: Tha iomadh cuspair de chuspairean air an cuir a-steach don deuchainn agus is dòcha nach bi thu eòlach air a h-uile dad. Dh'fhaoidte gu bheil thu air lìonadh a-steach mar rianaire siostam fad ùine mhòr fhathast, tha an deuchainn Rianaire Siostam Dearbhaichte Red Hat ag iarraidh barrachd. Bidh rianadair mar as trice a 'cuimseachadh air àireamh ro-dhreuchd de dh' obair agus nach biodh comas ann an tìrean taobh a-muigh an àite as fhaide air falbh. Fhad 'sa tha thu a' planadh airson an deuchainn, feumaidh tu a bhith a 'dèiligeadh ri gach aon de na cuspairean agus a' tuigsinn na leasachaidhean as ùire.
Is e a 'phrìomh dhraghan nach eil an deuchainn cho sìmplidh' sa tha thu a 'smaoineachadh. Tha na tasgaidhean ag iarraidh ort a bhith a 'coileanadh fìor chùisean a tha ag iarraidh ionnsachadh agus comas iomlan. Mar sin, an urra ri cleachdadh coitcheann a bhith a 'gealltainn nach cuir thu astar eadar an cuspair.


text:
Deasbad mu 10 bliadhna de BBC ALBA an-dè #gàidhlig #gaelic
An do chaill thu an deasbad mu 10 bliadhna de BBC ALBA an-dè? Na gabh dragh, faodaidh tu a leughadh no a choimhead air a bhidio. Faodar teacsa an deasbaid a leughadh anns an Aithisg Oifigeil no faodar coimhead air air SPTV (#Gàidhlig is Beurla) http://ow.ly/JySm30lTBtG no anns a’ Bheurla a-mh...
Air fhoillseachadh le: Pàrlamaid na h-Alba - DiarDaoin, 20 dhen t-Sultain
- Trì mìosan air ais
- Cuir bhòt! Deasbad gu bhith ann mu 10 bliadhna de BBC Alba #gàidhlig #gaelic @bbcalba
Thèid deasbad Gnothaichean Bhall a chumail Diciadain 19 Sultain air a’ chuspair “A’ Comharrachadh 10 Bliadhna de BBC Alba”. Seo an gluasad, a chaidh a chur air adhart le ...Pàrlamaid na h-Alba - DiarDaoin, 13 dhen t-Sultain
- Seann-naidheachdan
- Cuir bhòt! Deasbad air Plana Nàiseanta na #Gàidhlig an-dè #gaelic
Chaidh deasbad a chumail ann am Pàrlamaid na h-Alba an-dè mu Phlana Nàiseanta na Gàidhlig. Bhathar a’ deasbad a’ ghluasaid seo: Chaidh atharrachaidhean a chur air ...Pàrlamaid na h-Alba - DiCiadain, 25 dhen Ghiblean
- Cuir bhòt! Deasbad gu bhith ann mu 10 bliadhna de dh’Achd na #Gàidhlig
Thèid deasbad a chumail ann am Pàrlamaid na h-Alba air Dimàirt 9 Ògmhios a’ comharrachadh 10 bliadhna de dh’Achd na Gàidhlig. Bidh seo a’ gabhail àite aig 5f. Bidh seo ...Pàrlamaid na h-Alba - DiarDaoin, 4 dhen Ògmhios, 2015
- Cuir bhòt! Deasbad Diluain air Plana Nàiseanta na Gàidhlig air-loidhne a-nis #gaidhlig #sp4 #gaelic
Tha an deasbad a chaidh a chumail air Plana Nàiseanta na Gàidhig 2013-18 Dimàirt a-nis ri fhaicinn air-loidhne aig: ...Pàrlamaid na h-Alba - DiarDaoin, 11 dhen Dàmhair, 2012
- Cuir bhòt! Deasbad air Plana Nàiseanta na Gàidhlig #gaidhlig #gaelic #sp4
Chaidh Deasbad a chumail an-dè air Plana Nàiseanta na Gàidhlig ann am Pàrlamaid na h-Alba an-dè (Dimàirt 02/10/12). Faodar tar-sgrìobhadh den deasbad a leughadh anns an ...Pàrlamaid na h-Alba - DiarDaoin, 11 dhen Dàmhair, 2012


text:
Cnò-mheannt
'S e sìol de na craobhan den ghnè Myristica a tha ann an cnò-mheannt. Cleachdar na sìl tiormaichte mar spìosradh airson còcaireachd is bèicearachd.
Tha cnò-mheannt a' fàs anns na Banda Islands anns an Innd-Innse, anns na Penang Island ann am Malaidhsia agus ann an Kerala, sgìre ann an àirde a deas nan Innseachan. Tha e cumanta anns a' Chairibìan cuideachd, gu h-àraidh ann an Greanada, far a bheil e a' nochdadh air bratach na dùthcha.
Tha seòrsaichean de chnò-mheannt eile ann, m.e.: tha M. argentea a' fàs ann an Gini-Nuadh is M. malabarica a' fàs anns na h-Innseachan.


text:
- TIOTAL
- Caisteal Dùn Bheagain
- EXTERNAL ID
- HCD00621
- ÀITE
- Dùn Bheagan
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Diùirinis
- LINN
- 1920an; 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12326
- KEYWORDS
- caisteal
Dùn Bheagan
Clann MhicLeòid
Tha Caisteal Dùn Bheagain air rubha creagach ann an Loch Dùn Bheagain san Eilean Sgitheanach. 'S e dachaigh chlann MhicLeòid a th'air a bhith ann on 13mh linn, ged a bha 1439 ann mus deach an aimeachadh air Dùn Bheagan ann an sgrìobhainn oifigeil. Tha coltas gu bheil an aon teaghlach air a bhith sa chaisteal on uairsin, nas fhaide na caisteal sam bith eile ann an Alba. Tha cuid den chaisteal on 14mh linn is cuid on 18mh linn. Chaidh an togalach gu lèir a 'hàrladh' is chaidh baidealan a chur ris o sin. 'S e fear de na prìomh àitean far am bi luchd-turais san Eilean Sgitheanach a' dol an-diugh, le cuimhneachain on teaghlach ri fhaicinn. Tha an dealbh seo a' sealltainn obair-càraidh aig an aghaidh, is tha càr no bhan ri thaobh
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Naidheachdan 11:00m
19 An Cèitean 2016 Ùraichte aig Ùraichte aig
Cùmhnant nan Aiseagan
Thuirt Riaghaltas na h-Alba gu bheil còrr 's 350 gealltanas 'san tagradh shoirbheachail a rinn Caledonian Mac a' Bhriuthainn 'son cùmhnant sheirbheisean aiseig a' Chosta an Iar agus Cluaidh.
Dh'innis Prìomh Mhinistear na h-Alba, Nicola Sturgeon, an-diugh gur e Cal Mac a fhuair an cùmhnant fad ochd bliadhna agus as fhiach £900m, an aghaidh farpais bhon chompanaidh phrìobhaidich, Serco.
Bha dragh air luchd-obrach agus air na h-aonaidhean mun bhuaidh nan cailleadh Cal Mac, a bhoineas dhan Stàit, an cùmhnant.
Thuirt an Riaghaltas gu bheil Cal Mac a' gealltainn sheirbheisean a bheir leasachadhadh air an eaconamaidh agus seirbheis nas fheàrr agus luach an airgid do luchd-cleachdaidh. Thuirt Nicola Sturgeon gur e deagh naidheachd a tha seo do lìonra nan seirbheisean aiseig air a' chosta an iar agus dha na coimhearsnachdan air a bheil Cal Mac a' frithealadh.
Pleana
Thuirt oifigich anns an Èipheit gur ann sa Mhuir Mheadhan-Thirich a thuit plein le EgyptAir, a chaidh a dhìth sa mhadainn an-diugh air slighe eadar Paris agus Cairo. Bha 66 air a' phleana eadar luchd-siubhail agus criubha. Thuirt Prìomh Mhinistear na h-Èipheit, Sherif Ismail, gu bheil e ro thràth innse an e adhbhar technigeach a bu choireach neo ionnsaigh cheannairceach. Tha dearbhadh ann gun robh aon duine à Breatainn air a' phleana.
Subsadaidh
Thog Buidheann Sgrùdaidh na h-Alba dragh mòr mu shiostam ùr Riaghaltas na h-Alba 'son airgead subsadaidh a phàigheadh do thuathanaich agus croitearan. Tha a' Bhuidheann Sgrùdaidh ag ràdh gu bheil iomadh fàilligeadh anns an t-siostam chompiutair ùr a chosg muilleanan not a bharrachd na bha dùil, nach eil ag obair ceart, thuirt iad, agus a tha a' ruith a-mach à airgead.
Ola
Tha companaidhean ola agus gas am beachd aon duine anns gach sianar den luchd-obrach anns an Rìoghachd Aonaichte a phàigheadh dheth am-bliadhna a rèir aithisg ùir. Thuirt Seòmraichean Malairt Obair Dheathain gu bheil companaidhean a' sùileachadh gearradh de 17% ann an àireamh an luchd-obrach le crìonadh sa ghnìomhacas air feadh an t-saoghail, ged a tha an aithisg ag ràdh gu bheil dòchas ann gum bi cùisean nas fheàrr a-rithist ro dheireadh na bliadhna.
An Ath-Leathann
Tha fear de chomhairlichean an Eilein Sgitheanaich a' coltachadh Bun-sgoil an Ath Leathainn ri taigh-chearc. Thuirt Hamish Friseal gu bheil na togalaichean cho dona 's gu bheil ceist ann mu shlàinte agus sàbhailteachd na cloinne agus luchd-teagaisg, agus tha e ag ràdh gum feum Comhairle na Gàidhealtachd beachdachadh air sgoil ùr a chur na h-àite cho luath 's a ghabhas.


text:
Google na Gàidhlig
Tha a' Ghàidhlig a-nis am measg nan cànanan a ghabhas eadar-theangachadh tro sheirbheis Google Translate.
Tha a' chompanaidh a' gabhail ri eadar-theangachaidhean dhan chànan, às dèidh dhaibh a bhith a' bruidhinn ris an eòlaiche an t-Oll. Uilleam Lamb aig Oilthigh Dhùn Èideann.
Bhruidhinn e riutha às dèidh dhan bhall Tòraidheach ann am Pàrlamaid na h-Alba, Murchadh Friseal, ceist a thogail mu carson nach robh a' Ghàidhlig am measg chànanan Google.
Chan fhaighear air a chleachdadh fhathast, ach tha cothrom ann abairtean eadar-theangachadh gus stòras fhaclan a' chànain a thogail.
Fhuair Iain MacIllEathain facal air an Oll. Lamb...
Tha cuid diombach dha-rìribh mu dheidhinn seo ge-tà.
Tha Mìcheal Bauer, a tha e fhèin air mòran obrach a dhèanamh leis a' Ghàidhlig air loidhne, gu dubh an aghaidh a' phlana.
Dh'fhaighnich Iain MacIllEathain dha co-dhiù 's e gu bheil e fhèin ag obair mar eadar-theangaire as coireach gu bheil e na aghaidh...


text:
- TIOTAL
- An t-armachd a bh'air Morair Dhùn Deagh aig Coille Chnagaidh
- EXTERNAL ID
- QZP40_159_377
- DEIT
- 1874
- LINN
- 1870an
- CRUTHADAIR
- J R Collie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30949
- KEYWORDS
- armachd
gunnaichean
dagaichean
claidheamhan
clogaidean
sgiathan
Morair Dhùn Deagh
Blàr Coille Chnagaidh
Dealbh dhen armachd a bh' air Morair Dhùn Deagh aig Blàr Coille Chnagaidh. Air a thoirt às 'A History of the Scottish Highlands, Highland Clans and Highland Regiments vol. 1' deasaichte le John S. Keltie.
Tha am fiosrachadh ag ràdh:
1. Sgiath broillich, air a ghleideadh aig Diùc Athaill
2. Na tha air fhàgail de chlogaid, air a glèidheadh aig J. P. Mac 'an Ruaidh Leothaid, a chaidh a thoirt às an uaigh aig Morair
Dhùn Deagh ann an eaglais Bhlàr Athaill ann an 1794.
3. Claidheamh, air a gleidheadh aig A.E. Mac an Tòisich, a thug càirdean Morair Dhùn Deagh do Lachlann 21mh Tighearna Mhic an
Tòisich. 'S e airgead a tha ann an dòrn a' chlaidheimh, le suaicheantas nan Greumach air. Tha AD 1504 snaidhte air an lann.
4. Daga, a tha air a ghleidheadh leis a' Mh. S. Greumach Dhùntròin, riochdaire teaghlach Claverhouse. Tha gach taobh dhen daga ri fhaicinn;
Tha an stoc air a dhèanamh le iarann agus tha mòran airgid air a chur ann


text:
- TIOTAL
- Stèisean Dail na Spideil
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_345
- ÀITE
- Dail na Spideil
- SGÌRE
- A' Ghàidhealtachd / Siorrachd Pheairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT: Blàr Athall
- DEIT
- 15 Cèitean 1928
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- H C Casserley
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27061
- KEYWORDS
- Druim Uachdair
prìomh-loidhne
Rathad-iarainn na Gàidhealtachd
Anns an dealbh seo, chithear loco air. 14393 'Loch Laoghal' a' gluasad eadar an loidhne gu tuath agus an loidhne gu deas ann an Stèisean Dail na Spideil, faisg air bràigh Druim Uachdair eadar Peairt is Inbhir Nis. Tha an dealbhadair a' coimhead don iar. Tha e coltach gun robh an loco air a bhith a' cuideachd trèana a bha a' dol gu deas. Agus a obair a-nis deiseil, bha e gu bhith air a thoirt far na trèana agus air a chur air ais don Aghaidh Mhòir.
Dh'fhosgail stèisean Dail na Spideil c1864. Dh'fhosgail an loidhne tron stèisean 1 Sultain 1863. Bha an stèisean fosgailte agus beagan trèanaichean a' stad ann, gus 3 Cèitean 1965. Sguir seirbheisean bathair 27 Faoilleach 1964. Tha an loidhne tron stèisean fhathast fosgailte.
Tha an loco na Clas Loch 4-4-0. B' e seo an clas mu dheireadh a dhealbhaich Jones agus chaidh a thoirt a-steach ann an 1896 gus trèanaichean luchd-siubhail a tharraing air a' phrìomh-loidhne eadar Inbhir Nis agus Peairt. Às dèidh seo, chaidh an ìsleachadh gu seirbheisean nach robh cho cudromach. Chaidh an toirt a-mach à seirbheis anns na 1930an agus 1940an


text:
Gearain am Barraigh mu laimrigean
Tha luchd-gnothaich agus luchd-poileataigs ann am Barraigh air draghan mu na laimrigean aig an Àird Mhòir agus ann an Èirisgeidh a thogail a-rithist leis na h-ùghdarrasan.
Thathas ag ràdh nach urrain dha na làraidhean no busaichean as mòtha na laimrigean a chur gu feum, a' ciallachadh nach urrainn dhaibh seòladh thar Chaolas Bharraigh air an aiseig.
Tha sin a' cur maill air an eaconomaidh ionadail.
Thathas air sgrìobhadh dhan chomhairle agus gu Còmhdhail Alba a' faighneachd dè an t-adhartas a tha ga dhèanamh leis a' chùis.
Thèid bruidhinn air aig coinneamh de Bhuidheann Luchd-cleachdaidh nan Aiseag a dh'aithghearr.


text:
- TIOTAL
- Ballrachd agus Clàr-ama Club Goilf Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- Z_PC_WGORDON3_008_030
- DEIT
- 1985
- LINN
- 1980an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- W Gordon
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8662
- KEYWORDS
- Club Goilf Inbhir Nis
goilf
Tha an ìomhaigh seo a' sealltainn cairt ballrachd is clàr-ama Club Goilf Inbhir Nis, bho 1985.
Air 13 Samhain 1883, chaidh Club Goilf Inbhir Nis a stèidheachadh, a' taghadh MacShimidh mar a' chiad cheann-suidhe. Thairis air na bliadhnaichean a lean, bhiodh buill a' chlub a' cluich sa Bhlàr Dhubh gus an deach cùrsaichean a chruthachadh aig An Raon Rèidh agus aig Cùil na Càbaig


text:
- TIOTAL
- Am Maighstir agus an Gille
- EXTERNAL ID
- HC_GAELICSTORYTAPE_011
- DEIT
- 1997
- LINN
- 1990an
- CRUTHADAIR
- unknown
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 2344
- KEYWORDS
- beul aithris
sgeulachdan
stòiridhean
Gàidhlig
seanchas
claistinneach
Tha an sgeulachd seo air a clàradh sa Ghàidhlig agus 's e eadar-theangachadh gu Beurla a leanas an seo.
Am Maighstir agus an Gille.
Bha àm ann o chionn fhada anns an robh gainne mhòr, air feadh na tìre. Bha mòran dhaoine a' falbh 's gun car aca ri dèanamh oir cha robh obair ann dhaibh. Bha daoine ann cuideachd a bha a' gabhail brath air cho gann 's a bha an obair agus ged a bha iad a' cur feum air luchd-obrach cha robh iad deònach pàigheadh ceart a thoirt dhaibh. Nam measg bha tuathanach nach gabhadh gille sam bith ach fear a bha deònach fuireach aige fad seachd bliadhna agus nach iarradh de phàigheadh ach na ghlacadh e de shìol na bheul fhad 's a bhiodh e a' bualadh an arbhair anns an t-sabhal.
Cha robh duine deònach obair a ghabhail aige; ach mu dheireadh thuirt e gun toireadh e cead an sìol ud a chur anns an talamh a b' fheàrr a bha aige, agus gun toireadh e seachad na h-eich agus an crann aige fhèin airson an treabhadh a dhèanamh.
Thàinig gille òg a bha deònach an obair a ghabhail air na cùmhnantan seo. 'S e am pàigheadh a bhiodh aige na ghlacadh e de ghràinneanan sìl na bheul fhad 's a bhiodh e a' bualadh an arbhair anns an t-sabhal. Bha cead gu bhith aige an sìol sin a chur anns an talamh a b' fheàrr a bha aig an tuathanach, na dh' fhàsadh às an t-sìol sin a ghleidheadh agus na ghlacadh e na bheul, fhad 's a bha e a' bualadh anns an t-sabhal, a chur còmhla ris; agus an sìol air fad a chur an ath-bhliadhna anns an talamh a b' fheàrr a bha aig an tuathanach.
Bha a' chùis gu bhith a' dol air adhart mar seo o bhliadhna gu bliadhna, fad nan seachd bliadhna. Mar sin bha gu bhith aige seachd geamhraidhean anns an t-sabhal a' bualadh agus a' glacadh, seachd earraich gu cur, seachd samhraidhean gu fàs, agus seachd foghair gu buain. Na thigeadh às a sin bhiodh e aige dha fhèin air a' cheann thall.
Ghabh an gille an obair agus an uair a bhiodh esan a' bualadh anns an t-sabhal bhiodh a mhaighstir daonnan a' bualadh còmhla ris. Cha do ghlac e an geamhradh sin ach trì gràinneanan sìl - ach ghlèidh e gu cùramach iad gus an tàinig an t-earrach, agus chuir e iad anns an talamh a b' fheàrr a bha aig a' bhodach.
Dh' fhàs na trì gràinneanan agus thug iad a-mach trì diasan, agus air gach aon dhiubh sin bha caogad gràinnean math sìl. Ghlèidh an gille iad sin gu cùramach agus bha e a' cur còmhla riutha gach sìlean mar a ghlacadh e na bheul fhad 's a bha e a' bualadh anns an t-sabhal.
An ath earrach chuir e a h-uile gin a bh' ann. An uair a thàinig am foghar bha an toradh a cheart cho math 's a bha e air a' bhliadhna roimhe sin. Lean an gille air an obair sin, o bhliadhna gu bliadhna. Air a' bhliadhna mu dheireadh bha de shìol aige na chuir a h-uile òirleach fearainn a bha aig a' bhodach, agus còrr fhàgail.
B' fheudar don bhodach màl a phàigheadh don tuathanach a b' fhaisge dha airson talamh fhaighinn anns an cuireadh an gille an còrr sìl a bh' aige. Cha mhòr nach robh am bodach air a chreachadh buileach glan agus chuir e roimhe nach dèanadh e bargan dhen t-seòrsa ud ri seirbhiseach tuilleadh. Agus cha do rinn e sin.
Tha an sgeulachd seo bho chruinneachadh a tha ri fhaotainn air teip agus anns an leabhar 'Am Bloigh Beag le Beannachd'


text:
Driùchd
'S e tachartas na h-aimsire far a cho-dhlùthaicheas taisead san adhar ann an boinnealaich nuair a thuiteas an teòthachd gu h-obann agus e a' beantainn rudan a tha fuar a th' ann an driùchd (Gaeilge: Drúcht)
Canamaid gu bheil siostam ann le teodhachd àraidh, agus gu bheil brùthadh an deataich agus na stàitean lionna agus gas ann an cothroman air a bheil brùthadh an deataich.[1] Thèid brùthadh deatach na sàthachd suas fhad's an tèid teodhachd an t-siostaim, air a bheil an dàimh Clausius-Clapeyron: Chan e feart an adhair a th' ann an sàthachd.[2] Anns an àile, 's ann air adhar tioram agus deatach an uisge (ris an canar adhar) a tha e stèidhichte. 'S e an aon rud a th' ann teodhachd an deataich agus teodhachd an uisge lionna, air sàilleabh gu bheil an t-adhar ann an cothrom. 'S e puing na driùchd a chanar ris an teodhachd nuair a bhios an siostam loma-làn. Ma ruigeas an siostam an teodhachd seo, a tha os cionn 0°C, chithear driùchd agus, ma ghabhas stàit na h-àile, chithear ceò cuideachd.
Daonnan chithear driùchd nuair a dh'fhàsas an talamh agus an adhar a tha dìreach os a chionn fuar tron oidhche leis gun caill e mòran lùth is e a' leigeil a-mach rèididheachd fho-dhearg. 'S ann tro na h-oidhcheannan fuara gun sgòthan a tha an call lùtha sin nas motha, às aonais buaidh an taigh-ghlainne. Ruigear puing sàthachd, agus bidh driùchd ann. Nan robh teodhachd an adhair fo na 0°C - puing reòthadh an uisge - 's e deigh a bhiodh ann an àite driùchd. 'S e an aon tachartas fiosaigeach a th' ann, ged a tha na feartan caran eadar-dhealaichte (mar eisimpleir, 's e rud sònraichte a th' ann deatach sàthachd an uisge lionna agus an deigh).[3]


text:
Sulfar
'S e eileamaid cheimigeach a tha ann an sulfar,[2] no pronnasg, no pronnastan le samhla S agus àireamh atamach 16.
'S e neo-mheatailt a tha ann. Tha am feartan ceimigeach coltach ri ogsaidean agus selenium.
Taisgealadh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha sulfar pailt mar mhèinnear agus bha fios againn mu shulfar anns a' chian-aimsir. Tha iomradh air pronnasg anns a' Bhìobaill.
Cleachdadh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha fìon-liosan a' cleachdadh sulfar fìor-ghlan mar phuinnsean fungais. Tha mòran mhoileciuilean antibiotaige a' cumail ataman sulfair.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ http://www.ciaaw.org/atomic-weights.htm
- ↑ “sulfar”. An Seotal. Air a thogail 31mh dhen Chèitean 2017.


text:
- TIOTAL
- LMS 14693 'Foulis Castle' a' fàgail Blàr Athal air trèana luchd-siubhail
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_377
- ÀITE
- Blàr Athall
- SGÌRE
- A' Ghàidhealtachd / Siorrachd Pheairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT: Blàr Athall
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28385
- KEYWORDS
- locomotaibhean
trèanaichean
LMS 14693 'Foulis Castle' a' àgail Blàr Athaill air trèana luchd-siubhail.
B' e pàirt den treas agus am baidse mu dheireadh de locomotaibhean luath luchd-siubhail 4-6-0 clas 'Castle' aig Rèile na Gàidhealtachd a bh' ann an 14693 (HR 59 roimhe). Chaidh a togail le Companaidh Locomotaibhean Ceann a Tuath Bhreatainn ann an 1917. Lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis sa Ghiblean 1935.


text:
- TIOTAL
- Comann Srathspè & Ruidhle na Gàidhealtachd, Alt Pàipear Naidheachd, 14 Dàmhair 1928
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_GRANT_979_65_PRINTEDLEAFLETS_007_23_055
- DEIT
- 1928
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 7026
- KEYWORDS
- fìdhlearachd
fìdhlearan
cuirmean ciùil
dàin
bàrdachd
Tha an t-alt seo sa phàipear naidheachd, leis a' cheann-là 14mh Dàmhair 1928, ann an cumadh dàn - 'Geata Òir Inbhir Nis' le Romuald MacAlasdair, O.S.B. Ann an rann a seachd agus a h-ochd tha am bàrd a' bualadh air ceòlmhorachd luchd-còmhnaidh Inbhir Nis, le tarraing air 'Còmhlan Srathspè agus Ruidhle na Gàidhealtachd'.
Tha Comainn Srathspè agus Ruidhle air a bhith gu coitcheann ann an saoghal a' chiùil traidiseanta ann an Alba bho chaidh a' chiad chomann a chur air bhonn ann an Dùn Èideann ann an 1881. Chaidh a' mheur Ghàidhealach a cur air bhonn ann an 1903. Bha Alasdair Grannd (aithnichte cuideachd air an ainm 'Battan'), aon de na buill-stèidhidh, na cheannard air a' chomann airson faisg air dà fhichead bliadhna, suas gu àm a bhàis ann an 1942


text:
Uill, mar a tha fhios aig mòran as aithne dhomh, rinn sinn turas a dh' Alba (airson a chiad turas mo bheatha) agus feumaidh mi ràdh gun do chòrd e rinn glan. Bha sinn ann an Alba fad 17 latha agus ged a chunnaic sinn mòran rudan, tha sinn a' faireachdainn mar nach d'fhuair sinn ach blasad dhi.
Ged nach do chuir sàl air brògan san Eileanan Iar, chunnaic mi gu bheil Gàidhlig gu leòr ann an mòran àitichean, Glaschu, Inbhir Nis, an Eilean Sgitheanach. Bha sinn an Alba còig latha nuair a mhothaich mi mar a bha cùisean a' dol 's thoisich mi fiosrachadh sgrìobhadh mu na comhraidhean Gàidhlig a fhuair mi ann an Alba. Aig a' cheann thall bhruidhinn mi ri còrr 's 40 daoine anns a' Ghàidhlig. Ged a bha cuid as motha dhiubh co-ceangailte ri feadhainn a b' aithne dhomh mar tha bha co-dhiù mòran nach b' aithne dhomh idir romh làimh. Mar eiseimpleir ann am Port Rìgh, chaidh sinn dhan eaglais, serbhis Beurla, agus mhothaich dithis gu robh Bìoball Gàidhlig agam 's thoisich sinn bruidhinn ann an Gàidhlig. Dhà thuras, chuala cuideigin mi a' bruidhinn ri mo nighean ann an Gàidhlig 's thòisich sinn bruidhinn sa Gàidhlig.
Tha sin ag innse dhomh gu bheil Gàidhlig beò agus gu ìre slàn. Ach aig an dearbh àm, ged a dh' fheuch mi cha mhòr a h-uile comhradh thòiseachadh sa Ghàidhlig anns na bùithdean, sna taighean-osda, msaa san Eilean Sgitheanach, cha do dh'obhraich sin ach nuair a bha fios agam le cinnt mar tha cò aig robh Gàidhlig. 'S e cùis-iomagain a tha seo saoilidh mi. Mar eiseimpleir bha soighnichean Gàidhlig sa Cho-op ann an Ath-Leathainn agus bha seo glè mhath agus bha fhios agam ro-làimh gu robh Gàidhlig aig dithis sa bhùth co-dhiù ach cha robh fios agam cò. Feumaidh cleachdadh na Gàidhlig sna suidheachaidhean poblach gam brosnachadh cho math sa s'urrainn saoilidh mi agus saoilidh gum biodh e math nan robh fios cò aig a bheil a' Ghàidhlig ann an dòigh neo correigin.
Rud eile a bu mhath cuir ceart: aig mòran de na caistealan gheibh thu iasad de innealan-mp3 airson mìneachadh de na tha thu a' faicinn. Glè fheumail. Ach ged a gheibhear iad ann am Beurla, Gearmailtis, Fraingis, Eadailtis, Sinis, mòran mòran cànain, chan fhaigh iad anns a' Ghàidhlig. Tha fhios agam or dh'iarr mi air an son sa h-uile àite sa deach sinn.


text:
- TIOTAL
- Taigh-croite Tughte, Taigh-tasgaidh Beatha Eileanach an Eilein Sgitheanaich, Cille Mhoire
- EXTERNAL ID
- HC_PLANNING_03_030_0739
- ÀITE
- Cille Mhoire
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Diùirinis
- LINN
- 1970an
- CRUTHADAIR
- T. Kenneth MacKenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Roinn Dealbhaidh Chomhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 14610
- KEYWORDS
- taighean
baile
sabhal
coimhearsnachd
taigh croite
Suidhichte ann an Hungladair, faisg air Cille Mhoire ann an ceann an iar-thuath rubha Thròndairnis, tha Taigh-tasgaidh Beatha Eileanach an Eilein Sgitheanaich air a dhèanamh suas de ghrunnan taighean-tughaidh ann a tha a' taisbeanadh dòigh beatha nan daoine air taobh an iar na Gàidhealtachd aig deireadh na 19mh linn.
B' e an taigh san dealbh seo a' chiad togalach a chaidh fhosgladh dhan phoball ann an 1965. Dh'fheumadh an togalach seo a bhith glè làidir gus am biodh e freagarrach airson gnàth-shìde an àite. Bha na ballachan tiugh, air a bheil oiseanan cruinn gus an dìon bho gèileachan a' gheamhraidh, air an dèanamh à clach a bha furasta a lorg san sgìre. Glè thric b' e pìosan fiodh cladaich a bha air an cleachdadh airson sparran a' mhullaich agus bha a' chuilc no an luachair airson an tughaidh a' fàs gu pailt faisg air làimh. Ged a bhiodh na taighean seo gu math bunaiteach san latha an-diugh, bha iad a' toirt fasgadh is blàths sgoinneil.
Tha baile de sheachd taighean-tughaidh anns an taigh-tasgaidh a-nis a' gabhail a-staigh ceàdrach, taigh breabadair, sabhal agus taigh-cèilidh. Tha ceithir de na taighean a' sealltainn gu fìor dìreach mar a bha beatha nan daoine àbhaisteach air a' Ghàidhealtachd aig an àm sin agus tha taibeanaidhean de rudan leithid crùisgein, soithichean, beairtean-làimh, dealganan, agus buill-acfhainn àiteachais annta. Anns an t-sabhal agus san taigh-cèilidh, tha nithean eile sa chruinneachadh a' gabhail a-steach dealbhan camara agus sgrìobhainnean, rudan co-cheangailte ris a' Phrionnsa Teàrlach agus ri Flòraidh NicDhòmhnaill, a thuilleadh air strì an fhearainn san 19mh linn, buill-arm nan cinnidhean agus fiù 's s cinn-tuaigh bho tràth ann an Linn na Cloiche.
Tha an taigh-tasgaidh seo, a tha air a ruith gu prìobhaideach, air aon de na h-ionadan as cudromaiche agus as mòr-chòrdte san Eilean Sgitheanach.


text:
Bryan Adams a' tighinn gu Inbhir Nis
Bidh an seinneadair ainmeil roc, Bryan Adams, a' cluiche an aona chuirm aige ann an Alba an ath-bhliadhn', ann an Inbhir Nis.
Thèid consairt an t-seinneadair à Canada, a chumail aig Pàirce a' Bhucht air an 16mh den Iuchair 2017.
Seo a' chiad uair a bhios Mgr Adams air a bhith air àrd ùrlar air a' Ghàidhealtachd.
'S e LCC Live, a bhios a' cur air dòigh chuirmean ann an Inbhir Nis, a th' air cùl a' chonsairt.
Bidh a' churim na phàirt de phrògram Live in the City a thèid air adhart air a' bhlàr a-muigh.
Bidh an còmhlan na Beach Boys agus Olly Murs cuideachd a' nochdadh ann am prìomh bhaile na Gàidhealtachd ann an 2017.


text:
An Cù agam 's am madadh-allaidh
Latha na Sabaid, chaidh mi a-mach air cuairt-ski air an loch 's an cù agam cuide rium. Latha breagha a bh' ann, ged a bha i sgothach cha robh i ro fhuar, -3C 's dòcha.
Co-dhiù, bha cuideigin air faighneachd dhomh an latha sin fhèin nan robh mi air mòran fhaicinn dhen mhadadh-allaidh. B' fheudar dhomh aideachadh nach robh. Fhuair mi grad-shealladh dheth uair san t-samhain agus a-rithist ron an Nollaig chunnaic mi e na laighe pios beag air falbh ron an Nollaig (nochd an bhideo a rinn mi an uair sin air youtube). 'S thuirt mi rium fhìn: 's mathaid gu bheil e caran diùid am bliadhna, 's dòcha gu bheil iad a' cur eagal air le bhith losgadh peilearan neo-mhairteach airson a chumail air falbh bho mic-an-duine.
Co-dhiù, chaidh sinn gu aghaidh dhen eighr-shruth 's chuir car ùine ann an sin, a' cnuasachadh oirre 's an uair sin, thill air chun an taighe.
Uill, air an t-slighe, deagh phios as, nochd am madadh-allaidh as a' choille. Stad sin. Ged a bha e fad' air falbh. Chunnaic an cù agamsa e. Chan eil dad as fheàrr le Nellie na bhith cluich le coin eile 's tha sùil gheur aice ann a bhith faicinn coin eile. Dh'fhàs cruth caol 's thòisich e a dhlùthachadh oirnn. Dà cheud slat air falbh. Ceud. Leth cheud. Rinn an Nellie ceum neo dha thuige. Eigh oirre 's stad i. Laigh i chun an làr. Sin a nì nuaur a tha ùidh mhòr ann a bhith cluich. Chùm am madadh-allaidh air thugainn gus mu dheireadh bha e mu choinneamh a' choin agam-sa. Sheas Nellie 's thòisich iad fàileadh a ghabhail air a chèile. 'S ann an uair sin a thog mi an dealbh a tha sibh a' faicinn an seo.
'S toigh leam a shùilean.
Chluich iad gu socair ri chèile rud beag gus mu dheireadh ghairm mi thugam an cù agamsa. Dh' fhalbh am madadh-allaidh na throt 's thill an cù agam thugam.
Tha e doirbh a ràdh air gu dè am beachd a bh' aig an cù agam-sa. Bha ùidh mhòr aice air ceart gu leòr ach bha rud neo dhà a bha caran eadar-dhealaichte mun a' chùis. Fhois agad, 's e German Shepherd a th' ann an cù agamsa. Caran beag an taca ris a' mhòr chuid de German Shepherd ach uabhasach fhèin làidir mòr gu leòr an taca ris a' mhòr chuid de choin. 'S tha i làn spionaidh. Cha bhi i a' cluich ach a' dean-cluich 's tha i garbh aig amannan 's bith sin a' cur dragh air na coin eile aig amannan. Ach leis a' madhadh-allaidh, chanainn-sa gu robh Nellie mothachail gu robh am madadh-allaid fada na bu mhotha 's na bu làidire an taca rithe-se oir ghabh Nellie gu mòr air a socair. 'S mar as àbhaist, tha e gu math doirbh Nellie a ghairm à bhith cluich 's gann gu bheil i a' toirt for sam bith dhomh aig amannan. Ach an turas seo, thàinig i thugam cha mhòr sa bhad.


text:
An Muirthead
‘S e leth-eilean ann am Chontae Mhaigh Eo sa Chúige Chonnacht ann an Èirinn a th’ann an an Muirthead.[1]
Bailtean beag[deasaich | deasaich an tùs]
- Achadh Dùin, Achadh Glaisìn, An Aird Mhòr, Ard Eoghain,
- Béal an Mhuirthead, Barr Thràù, An Baile Glas, Baile Mhic Seathrùin, Bearanach Thiar, Bearanach Thoir, An Bheairic Thuaidh, An Bheairic Theas, An Baile Nua
- An Carn (Nash), An Carn (Fowler), Corr Cloch, An Cluanìn, Cnocàn na Lìne, Cnoc Seanbhotha, An Chrois, An Currach Buì, An Clochar, An Cartùr, Cartùr Ghilbeirt
- An Droim, An Droim Riabhach, Duibhis
- An Eachlèim, Eochair na gCailleach, An tEanach
- An Fàl Mòr
- Glais, Gleadraigh, An Geata Mòr, An Gort Breac, Gort an Èadain, Gleann Làra, An Ghlèib
- Imleach Beag, Imleach Beag Thuaidh, Imleach Beag Theas, Imleach Cais
- Lorg an Chlaì, An Lèim, Leitir Beag
- Maigh Raithin, Manrach Ruairì, An Màs, An Mullach Rua
- Oiligh
- Poll an Chapaill, Plota an Bhairèadaigh Thoir, Plota an Bhairèadaigh Thiar
- Rinneanach
- Seanachaidh
- Talach, Tòin an Mhàsa, An Tòin Mòr, Tearmann Caithreach, Toràn, An Tearmann, Tòin na hOlltaì
Cruinn-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
- Aird Oilì
- Ceann Iorrais, Ceann an Eanaigh, Cuan an Fhòid Duibh
- Dubhoilèan
- Fòd Dubh
- Inis Gè, Inis Gluaire, Inis Caorach
- Oileàn san Tuaidh
- Lèim Reithe


text:
Òraidean bho latha-fosglaidh na Pàrlamaid
Tha na h-òraidean bho latha-fosglaidh na Pàrlamaid an-diugh rim faighinn air-loidhne a-nis. Òraid an Oifigeir Riaghlaidh. Òraid na Banrigh Òraid a’ Phrìomh Mhinisteir. Alasdair gàidhlig@scottish.parliament.uk Filed under: Fosgladh Seisean 4, Oifigear Riaghlaigh Tagged: Ailig Salmond BPA,...
Air fhoillseachadh le: Pàrlamaid na h-Alba - DiSathairne, 2 dhen Iuchar, 2011
- Seann-naidheachdan
- Cuir bhòt! Latha fosglaidh na Pàrlamaid – beachd bho Iain Macleòid
Anns an teachdaireachd seo, tha Iain Macleòid ag innse dhuinn mar a chaidh dha aig Fosgladh oifigeil na Pàrlamaid air Dihaoine 1 Iuchair. Moch-eirigh! Feumar a bhith aig a’ ...Pàrlamaid na h-Alba - DiarDaoin, 14 dhen Iuchar, 2011
- Cuir bhòt! Fosgladh oifigeil na Pàrlamaid – gabh pàirt!
A bheil thu airson a bhith mar phàirt de latha fosglaidh na Pàrlamaid? Tha tòrr dhiofar dhòighean ann. Faodar coimhead air beò air loidhne. Fosgladh na Pàrlamaid beò ...Pàrlamaid na h-Alba - DiSathairne, 2 dhen Iuchar, 2011


text:
- TIOTAL
- Litir gu Bùth-chungadair a' Chaoil às an t-Òb, Na hearadh
- EXTERNAL ID
- Z_HCD_DOC_0011
- ÀITE
- An t-Òb
- SGÌRE
- Na Hearadh
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Na Hearadh
- DEIT
- 1924
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 7384
- KEYWORDS
- litir
togail dhealbh
bùth-chungadair
Stèidhich Donnchadh Mac a' Phearsain a' bhùth-chungadair ann an Caol Loch Aillse ann an 1912, agus chan e a-mhàin gun robh e a' reic stuthan co-cheangailte ri obair chungadair mar bruisean-fhiaclan is siampù ach fiosrachadh mu thurasachd, cairtean-puist agus bathar togail-deilbh chamara.
Tha fios gur e cho dèidheill 's a bha Mac a' Phearsain fhèin air deilbh a thogail a thug air bathar chamara a reic, agus bha e ainmeil mar neach a bhiodh a' reic film chamara is ceimigean dheilbh. Chlò-bhuail e dealbhan dhaoine eile a thuilleadh air an fheadhainn aige fhèin, agus bhathar ag iarraidh air dealbhan a thogail anns an sgìre no aig tachartasan ionadail gu math tric. Bha a' bhùth air a stèidheachadh ann an deagh àite, eadar stèisean an rèile agus cidhe na h-aiseig, airson seirbheis a thoirt do luchd-turais agus muinntir na sgìre ann an Loch Aillse is pàirtean den Eilean Sgitheanach. Gu dearbh, mar a chithear on litir seo, 's dòcha gun robh e na b' fhasa agus na bu luaithe do mhuinntir na Hearadh am bàta-smùide eadar An Caol agus na h-Eileanan Siar a chleachdadh
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Skye and Lochalsh Archives


text:
Naidheachdan 11:00m
26 An t-Samhain 2012 Ùraichte aig Ùraichte aig
Cumhachd Ath-nuadhachail
Chaidh gealltainn le Rùnaire Cumhachd Bheatainn gun tèid oidhirp a dhèanamh gus piseach a thoirt air suidheachadh cumhachd ath-nuadhachail nan Eilean Siar. Thuirt Ed Davey gun dèan e na 's urrainn dha gus dèanamh cinnteach gun tèid leasachadh a thoirt air an roinn. Stèidhich an Rùnaire buidheann stiùiridh ùr fhad 's a bha e a' tadhail air na h-Eileanan Siar, agus e ag iarraidh gum biodh pròiseactan cumhachd ath-nuadhachail sa choimhearsnachd cuideachd a' soirbheachadh.
Clàran an NHS
Tha am BBC air còrr is 300 clàr meidigeach bhon NHS fhaighinn a bh' air an cumail gu dìomhair thuige seo. Tha na clàran a' sealltainn mar a chaidh euslaintich a ghoirteachadh agus fiù 's mar a chaochaill feadhainn air sgàth droch chùraim bho sheirbheis slàinte na h-Alba. Feumaidh NHS na h-Alba sgrùdadh a dhèanamh air a h-uile cùis far an deach rudeigin ceàrr às dèidh do dh'euslaintich a bhith air an toirt a-steach dhan ospadal. Tha Riaghaltas na h-Alba a-niste a' dèanamh sgrùdaidh èiginnich air an t-siostam.
BAE Systems
Thuirt aonaidhean BAE Systems airson an dà ghàradh aca ann an Glaschu gu bheil iad an dòchas gun tèid co-dhùnadh a dhèanamh sa bhad mu na gearraidhean a tha an ìmpis aca. Thuirt àrd-stiùiriche na companaidh, Nigel Whitehead, gum faodadh aon de na trì prìomh ghàraidhean ann am Breatainn dùnadh. Tha an treas làrach ann am Portsmouth, agus aithrisean air nochdadh gur e seo am fear a dhùineas. Tha na Làbaraich air a ràdh ge-tà, gum faodadh ceist neo-eisimeileachd na h-Alba obrachadh an aghaidh nan gàraidhean Albannach.
Binn Prìosain
Dh'innis Riaghaltas na h-Alba gun tèid leudachadh air a' bhinn an tha ga thoirt seachad airson a bhith a' giùlain sgeine bho cheithir bliadhna gu còig bliadhna aig a' char as ìsle. Tha seo am measg mholaidhean a thig mu choinneimh na Pàrlamaid air an ath-bhliadhna. Tha ministearan cuideachd airson dèiligeadh ri daoine a tha a' faighinn a-mach às a' phrìosan, ach a tha ri eucoir a-rithist mus 'eil am binn aca fiù 's seachad.
Luchd de Dhrogaichean
Chaidh fireannach a thoirt an grèim às dèidh dha na Poilis lorg fhaighinn air canab anns am faodadh luach £2.5m a bhith. 'S ann aig a' chidhe aig Càrn Rìoghaine a fhuaireas lorg air na drogaichean.
UBS
Chaidh càin de cha-mhòr £30m a chur air a' bhanca às an Eilbheis, UBS, 's na h-ùghdarrasan mì-thoilichte mu stiùireadh na companaidh. Chaill cuideigin a bha ag obair dhaibh còrr agus £1bn tro mhalairt nach robh ceadaichte. Thuirt Ùghdarrasan nan Seirbheisean Ionmhais (FSA) gun do dh'fhailich e air UBS smachd èifeachdach a chumail air an oifis aca ann an Lunnainn.


text:
Sgeulachd oillteil inntinneach à Eilean Arainn le Alasdair Paul
Air latha samhraidh an 1889 thog dithis fhireannach orra a shreap Gaoda Bheinn, a’ bheinn as àirde ann an Eilean Arainn. Cha do thill ach aonar. Nuair a lorgadh corp fo chloich gu h-àrd air a’ bheinn is e brùite briste le comharraidhean an fhòirneairt air b’ e cùis-mhuirt a bh’ann. ‘S ainneamh a dh’èireadh cùis-eucoir ann an eilean beag mar Arainn, gun luaidh air muirt is chuir na thachair a t-uabhas air muinntir an àite. Lorgar san sgeulachd a h-uile rud a bu chòir a bhith aig sàr sgeul mhuirt eadar inbhe sòisealta, feis, eud, ainm fuadain, àrd-ùrlar sònraichte is eucoireach fon choill. Chan iongnadh e gur e cuspair a thogas ceann air corra uair chun an latha an-diugh.
Bha am mortear, fear d’ am b’ainm Mgh Laurie, is am fear a mhort e, Mgh Rose, am measg nam mìlltean de dhaoine a thigeadh dhan eilean air bòrd an iomadh bàta smuid a fhrithealadh puirt a’ Chluaidh. B’ e àm fèill Glaschu a bh’ann is bhiodh na bàtaichean gu sònraichte trang ’s iad a’ cur thairis le daoine sunndach le grunn làithean air falbh bho smùid is cuingealachad nam bailtean mòra san amharc dhaibh. B’ e Rose a chuir eòlas air an fhear a bha gu bhith cur às dha an toiseach air bòrd a’ bhàta Ivanhoe is iad air an slighe eadar Eilean Bhòid is Arainn. Dè dìreach a thug iad còmhla, tha e duilich a radh, oir bha iad gu math eadar-dhealaichte bho chèile. Bha Rose na Chlèireach a bhuineag don mheadhan-bhuidheann às frith-bhaile Lunnainn. Bha Laurie na neach obrach ann am factaraidh a thogadh trèanaichean smuid às Cill Mheàrnaig. Ach bha taobh eile gu pearsa an dithis. Bha Rose na ghilmean, fear a bha dèidheil air a bhith air èideadh gu spadeil is a bhith a’ tarraing aire dha fhèin. Is cinnteach gun seasadh e a mach bho chàch a bha air bòrd a’ bhàta na sheacaid teanais dhonn is gheal, ad gheal bursaid air le stais mholach a’ còmhdachadh a bhile uachdaire. Air a thaobhsa bha cliù aig Laurie airson dol a-mach mì-chneasta is goid. Bha e a’ siubhal fo ainm fuadain, rud a bheir oirnn smaoineachadh gun robh mì-ghnìomh air choireigin fa-near dha.
A reir choltas fhuair iad air adhart glè mhath. ‘S dòch gur e na diofaran eatorra a tharraing iad ri chèile no, mar a bhiodh na fathannan a’ cur an cèill na b’ fhaide air adhart, b’ e tarraing feise a bh’ann. No ’s dòcha gum faca Laurie cothrom brath a ghabhail air a’ charaid ùr a bha gu follaisach nas beartaiche na esan.
Chòrd an turas riutha cho math ’s gun do chuir iad romhpa tilleadh a dh’Arainn. An ath latha bha iad air ais air an eilean is iad a’ sireadh àite-còmhnaidh airson nam beagan laithean a bha air fhàgail de na làithean-saora aca. Leis cho trang ’s a bha an t-àite cha d’fhuair iad ach bothan beag fiodha air cùl taigh-aoidheachd le aon leapaidh na bhroinn. Bha caraidean do Mgh Rose a sìor fhàs nas amharasaiche mu Laurie is thug iad earalas dha gun a bhith a’ gabhail gnothach ris, ach bha e ro anmoch. Bha an sgeul air a chur air bhonn, is cha robh ann ach an oillt a bhith air a choileanadh. Thugadh an aire do dhol a mach neònach Laurie is e a’ spaidsearachd air ais is air adhart taobh a-muigh an taigh-aoigheachd a’ brunndail ris fhèin. A bharrachd air seo bha an dèideadh air a dh’fhàg e an triom fhrionasach, ghruamach.
A dh’aindeoin nan droch shamhlaidhean thug iad a’ bheinn orra is chunnacas iad a’ dol dha h-ionnsaigh ’s iad air an slighe tron choile foidhpe. Mar bu ghnàth dha, bha Rose air èideadh gu spaideal an turasa na dheise Clòtha Hearach, bonaid air a cheann is bata na làimh, cleas an fhìor Gentleman Climber. Bha Laurie air toiseach air, mas fhìor na neach iùil beinne. Chunnacas iad na b’fhaide air adhart air a’ mhullach is iad a’ dèanamh air taobh cas creagach na beinne. Anmoch air an fheasgar thug cìobair an aire do Laurie is e na aonar a-nis. Bha e a’ teàrnadh gun ruige baile Sannaig air taobh thall na beinne le coltas riaslach, claoidhte air.
Bho seo a mach cha robh sgeul air Laurie ann an Arainn tuilleadh. B’ e fògarrach a bh’ann a-nis. Ach a reir nadar an duine b’ e teicheadh no-choileanta, cearbach a chuir Laurie an gnìomh. Chaidh fhaicinn an toiseach air ais air Eilean Bhòid ’s e a’ cosg an dearbh sheacaid striopach, dhonn is gheal a bha air Rose an latha a thachair e ris. Bha e greis ann an Liverpool far an do dh’fhàg lèintean geala aig Rose leis an ainm aige fhèin air a stampadh orra. Rè allabain sgrìobh e dà litir gu pàipearan naidheachd. Ann an litir dhan North British Herald mhaoidh e gun cuireadh e às dha fhèin. ‘S dòch an oidhirp na fathannan ma chomhair ghnèitheasach a mhuchdadh thug e cuideachd iomradh air leannan ris an robh air ùr-dhealachadh. Air ais ann an Alba sgrìobh e don Ghlasgow Herald a dh’aideachadh gur esan a ghoid bho Rose ach nach b’ esan a chuir às dha. Fhuaireadh grèim air mu dheireadh thall ann an coille taobh a-muigh Hamilton. Bha amhaich air a gearradh, mas fhior ann an oidhirp gus làmh a chuir na bheatha fhèin, ach cha robh an sgor a dh’fhàg e domhain gu leòr airson moran cron a dhèanamh air. Cleas faoin eile aig an duine.
Ann an cùirt-lagha a ghlac aire a’ mhòr-shluaigh is a’ lìon cholbhan nam pàipearan naidheachd fhuaireadh ciontach e is fhuair e binn-bhàis. Ach bha gu leòr mì-chinnt an cois na cùise is gun do thogadh ath-thagradh às a leth. Chaidh aontachadh an uairsin gun robh an duine às a chiall is chuir e seachad a’ chòrr de a bheatha ann an diofar phrìosanan is ionadan son eucoirich le trioblaidean inntinn.
Bha car beag eile dhan sgeul a cheanglas e le dualchas nan Gàidheal. Nuair a chiadh corp Rose a lorg thug na poilis ionadail na brogan bhuaithe is thìolaich iad air a’ chladach iad fo bheul an làin. Nuair a chaidh an ceasnachadh mun ghnìomh dhiùlt iad mìneachadh a thoirt seachad. Ach dhan fheadhainn aig an robh beagan eòlais air cleachdaidhean saobh-creidmheach b’ e an adhbhar air a chùl, stad a chuir air anam bruailleanach Rose bho bhith a’ sìor-dhol ànrach air uchdar na talmhainn.
Agus sin e; an sgeul cho fad ’s a tha e againn. Ach ’s e sgeul neo-iomlan a th’ann a dh’fhàgas sinn an-fhoiseil, lan tuill is uireasbhaidhean. Chan urrainnear a radh le cinnt fiù ’s gur e murt a bh’ann seach tubaist. Mas e murt; dè an rùn a dh’adhbharaich e; eud no sannt, no dìreach caoch aithgheàrr? Tha an fhirinn ri lorg sna na beanntan is glèidhidh iad an rùn-dìomhar gu sìorraidh, gu h-àrd am measg nan creagan uaigneach, sglèothach.
– AP


text:
- TIOTAL
- Sruthan, Dùn Bheagan, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- HCD_CARD_131
- ÀITE
- An Sruthan
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Bracadal
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12930
- KEYWORDS
- seallaidhean-tìre
cladaichean
eileanan
clachain
Thogadh an dealbh seo os cionn a' phrìomh rathaid eadar Dùn Bheagan is Sligeachan, tro bhaile an t-Sruthain san Eilean Sgitheanach. Aig bonn an deilbh, air an làimh dheis, tha taigh-sgoile, agus 's e an Sruthan Mòr an cròileagan thaighean a chithear air an làimh chlì. Tha an Sruthan air taobh siar an eilein, air fear dhe na pìosan fearainn as taine air an eilean. Tha rathad ann eadar an Sruthan chun an iar agus Port Rìgh chun an ear a tha a' dol tarsainn beinne agus 's e an rathad as fhaide a-staigh bhon oirthir air feadh an eilein, le meadhan an rathaid mu 4 mìle bhon chosta.
Air an làimh dheis, air fàire, chithear Rubha Uilbhinis agus eilean làn-mara Orasaigh, agus aig an toiseach air an làimh chlì tha Loch Harport le Rubha na h-Àirde Brice a' stobadh a-mach is rubha Mhinginis air a chùlaibh.
'S e an t-adhbhar as motha gu bheil ainm aig an t-Sruthan, an dùn a th' ann, agus e na dhùn an staid cho math 's a gheibhear air an eilean. Tha mòran dhe na ballachan mòra air leth a-muigh an dùin seo, Dùn Beag, fhathast nan seasamh, ged a tha muinntir na sgìre air clachan a thoirt air falbh airson an cur gu feum as ùr. Tha obair cladhaich air leithid buill-airm, cinn-shaighde is cìrean dèante às cnàimh, adhairc is crèadh bho Linn na h-Umha agus bho Linn na Cloiche, 's dòcha
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Norovirus fhathast a' toirt buaidh
Tha trì ospadalan coimhearsnachd air a' Ghàidhealtachd, agus uàrd ann an Ospadal an Ràthaig Mhòir ann an Inbhir Nis, fhathast dùinte 's euslaintich a' fulaing le dinneas dìobhairt a' gheamhraidh, norovirus.
'S iad ospadalan Ghoillspidh, Inbhir Narainn agus Inbhir Ghòrdain an fheadhainn a tha dùinte.
Thàinig an galar air 13 duine ann an Ospadal Ghoillspidh, agus tha dithis dhiubh sin fhathast tinn leis.
Tha aon duine fhathast tinn ann an Ospadal Inbhir Ghòrdain, a-mach às an naoinear air an tàinig e.
Chan eil duine tinn an-drasta ann an Ospadal Inbhir Narainn, a th' air a bhith dùinte bho Dhiardaoin sa chaidh.
Tha an galar air còignear ann an uàrd 3C ann an Ospadal an Ràthaig Mhòir, agus tha aon duine aca fhathast tinn leis.
Comhairle
Tha Bòrd-slàinte na Gàidhealtachd ag iarraidh air daoine air a bheil an galar iad fhèin, neo a tha a' fuireach le cuideigin air a bheil e, gun a dhol a-steach dhan na h-ospadalan.
Bu chòir do dhaoine feitheamh dà là, às dèidh dhaibh faighinn seachad air, mus tèid iad a-steach dhan ospadal.
Tha am Bòrd-slàinte cuideachd a' comhairleachadh do dhaoine an làmhan a nighe tric le bùrn agus siabann ann an oidhirp stad a chuir air a' ghalar bho bhith a' sgapadh.


text:
Naidheachdan 11:00m
22 An Giblean 2014 Ùraichte aig Ùraichte aig
Preston Flores
Chaochail Preston Flores, an gille beag, seachd bliadhna de dh'aois, a chaidh a dhroch losgadh ann an tachartas le peatrail, a rèir choltais, ann an Obar Dheathain Dihaoine seo chaidh. Thuirt poilis gun do chaochail e ann an Ospadal Rìoghail na Cloinne ann an Dùn Èideann tràth sa mhadainn an-diugh.
Madison Horne
Thèid duine, a tha 26, mu choinneimh na cùirte ann an Dùn Phàrlain an-diugh fo chasaid mu bhàs nighean bhig ann am Fìobha. Chaidh an nighean, a bha dà bhliadhna de dh'aois, a thoirt dhan ospadal ann an Cathair Challtainn feasgar na Sàbaid, ach chaochail i an sin.
Co-op
Tha dùil gun cuir ath-sgrùdadh air an dòigh anns an do theab Banca a' Cho-op a dhol fodha coire, gu ìre mhòr, air droch stiùireadh agus air an droch bhuaidh an dèidh Buidheann Thasgaidh Bhritannia a ghabhail thairis. Tha feadhainn a bha air bòrd a' Cho-op, agus a bha cuideachd ag obair do Bhritannia, ag ràdh gu bheil mearachdan anns an ath-sgrùdadh sin.
Savile
Tha sanasan ann am pàipearan-naidheachd an là an-diugh ag innse do fheadhainn a tha ag ràdh gun tug Jimmy Savile ionnsaighean drabasta orra, dè an dòigh air an dèan iad tagradh airson airgead-dìoghlaidh. Tha còrr is 140 duine air tighinn air adhart aig an ìre seo.
Ath-Chuingean
Bidh Comataidh nan Ath-Chuingean ann am Pàrlamaid na h-Alba a' beachdachadh an-diugh air iarrtas airson stad a chur air dùnadh nan seòmraichean-stiùiridh airson na seirbeisean èiginn ann an Inbhir Nis agus ann an Obar Dheathain. Tha Riaghltas na h-Alba ag ràdh nach eil uimhir de sheòmraichean-stiùiridh a dhìth a-nis, leis gun deach seirbheisean singilte a stèidheachadh dha na poilis agus luchd-smàlaidh. Tha dà ath-chuinge air còrr is 2,500 ainm a tharraing.
Moyes
Dhealaich Manchester United ris a' mhanaidsear, Daibhidh Moyes, a ghabh àite Shir Ailig Feargasdan, bho chionn 10 mìosan. Tha United an-dràsta san t-seachdamh àite anns a' phrìomh lìog. Thug United taing do Mhoyes airson a' chuid obrach dhan chlub. Bidh Ryan Giggs os cionn na sgioba gu deireadh na seusan agus ceithir geamaichean aca air fhàgail.


text:
Fhuair sgoilearan Àrd-sgoil Phort Rìgh cothrom air Dihaoine 14 Sultain na bhios romhainn san àm ri teachd fhaicinn nuair a dh'fhoillsich FilmG pasgan ùr fìorachd leasaichte (augmented reality) airson taic a chumail ri co-fharpais nam filmichean goirid ann an 2018-19.
Chaidh leabhranan eadar-obrachail ùra a chruthachadh do sgoiltean air feadh Alba airson taic a chumail ri sgoilearan air feadh na dùthcha le sgriobtaichean, bùird-sgeòil is ullachadh airson am filmichean goirid Gàidhlig a chlàradh.
'S e seo a' chiad turas a chaidh an teicneolas seo a chleachdadh ann an goireas ionnsachaidh Gàidhlig.
Leigidh fìorachd leasaichte le sgoilearan fiosrachadh san leabhran a scanadh le fòn no tablaid, agus a thig beò an uair sin, far na duilleige – mar gu bheil e ann an da-rìribh!
'S e FilmG co-fharpais nam filmichean goirid Gàidhlig a th' air a mhaoineachadh le MG ALBA agus air a lìbhrigeadh le Cànan Graphic Studio (CGS), a tha stèidhichte ann an Slèite san Eilean Sgitheanach. Tha CGS air a bhith ag obair le teicneolas fìorachd leasaichte o chionn greis a-nis ach 's e seo a' chiad turas a chaidh a chleachdadh ann am fear de na goireasan foghlaim aca. Thuirt Manaidsear Pròiseict FilmG agus CGS, Flòraidh Forrest:
"Tha fadachd oirnn an teicneolas seo a thaisbeanadh do Ghàidheil òga agus tha sinn cinnteach gun toir e buaidh mhòr air a' bheachd aca air a' chànan. Feumaidh a' Ghàidhlig dòighean adhartach mar seo a chur gu feum airson daoine òga a bhrosnachadh gus an cànan a chleachdadh an dèidh nam bliadhnaichean sgoile aca, mar sin dheth, tha cothroman mar seo do dheugairean air leth cudromach."
Bha Alannah Pheutan, a bha na sgoilear aig Àrd-sgoil Phort Rìgh, an làthair aig an fhoillseachadh agus thug i seachad òraid do na sgoilearan. Bha Alannah na preasantair air prògram le BBC Alba, Nochd, o chionn ghoirid agus chithear i sa phrògram comadaidh ùr, FUNC, air BBC Alba a dh'aithghearr agus tha i cuideachd ri faicinn anns an dràma Gàidhlig, Bannan. Chunnacas na sgilean dràma aig Alannah an toiseach nuair a ghlèidh i a' chiad duais airson a cuid cleasachd aig duaisean FilmG ann an 2009. Bhon uair sin tha i air a bhith an sàs sa cho-fharpais gu cunbhalach agus bhuannaich i trì duaisean san roinn Fhosgailte an-uiridh airson a film cumhachdach mu neach tar-ghnèitheach, Còig Puing a Trì. Thuirt Alannah:
"Tha e fìor mhath a bhith a' tilleadh don t-seann sgoil agam airson an t-eòlas a th' agam air FilmG a shealltainn dhaibh agus airson innse mun obair agam an-dràsta. Bhon a cheumnaich mi bhon chùrsa agam air Sgilean Sgrìon is Àrd-ùrlair aig Napier, tha mi air an t-uabhas chothroman inntinneach fhaighinn, agus cuid mhòr dhiubh air sàillibh 's gu bheil a' Ghàidhlig agam agus na dh'ionnsaich mi le FilmG. Tha mi an dòchas gum feuch na sgoilearan air pàirt a ghabhail ann am FilmG, gum bi spòrs aca agus gun cleachd cuid aca an cothrom mar cheum air slighe gu dreuchd anns na meadhanan."
Bidh àrd-sgoiltean air feadh na dùthcha a' tòiseachadh air na filmichean aca a-nis. Bidh FilmG a' faighinn còrr is dà fhichead film a h-uile bliadhna bho chlasaichean àrd-sgoile, agus mòran dhiubh a' cleachdadh nan goireasan is nan eòlaichean a tha rim faighinn tro phrògram nam bùithtean-obrach aig FilmG. Ach a-rithist thathar ag iarraidh air luchd-film òg na filmichean aca fhèin a dhèanamh anns na roinnean 'Film Fòn-làimh' agus 'Neach-film Òg As Fheàrr'.
Thuirt Stiùiriche Ro-innleachd is Chom-pàirteachasan aig MG ALBA, Iseabail Nic an t-Sagairt, agus i airson is gun cùm daoine òga orra a' cruthachadh na susbaint air-loidhne aca fhèin:
"'S fheairrde sinn fhèin a dhol a-mach do na sgoiltean far am faic sinn cò ris a tha e coltach a bhith ag obair còmhla ris na daoine òga. Tha e fa-near dhuinn fhèin mar phrìomh amas a bhith a' co-obrachadh leotha agus a' toirt na seirbheis a tha sinn a' toirt dhaibh am feabhas. Tha FilmG na phàirt chudromach den a sin agus tha fiughair againn ri filmichean na bliadhna seo le daoine òga fhaicinn. Bidh iad a' sìor-dhol am feabhas a h-uile bliadhna."
Faodar filmichean a chur gu FilmG a-nis agus bidh a' cho-fharpais a' dùnadh Dihaoine 14 Dùbhlachd.


text:
Casg dì-chroitearachd "a' fuireach aig an ìre seo"
Thuirt Coimisean na Croitearachd gum feum casg air dì-chroitearachd a tha an sàs air sealbhadairean-croite fuireach ann an àite aig an ìre seo.
Thuirt an Coimisean gu bheil comhairle laghail a' dearbhadh dhaibhsan nach eil an lagh an-dràsta a' toirt cead do shealbhadair croite - croitear a th' air a' chroit aca a cheannach - fearann a thoirt a-mach à croitearachd airson taigh a thogail no leasachadh sam bith eile.
Thuirt an Coimisean gu bheil iad a' bruidhinn ri Riaghaltas na h-Alba airson fuasgladh fhaighinn air an t-suidheachadh, agus dh'iarr iad air duine sam bith dha bheil an suidheachadh sin a' dèanamh duilgheadas comhairle laghail neo-eisimeileach fhaighinn.


text:
Ath-chuinge Lìonail ga thoirt seachad
Thug feadhainn a tha a' strì 'son Àrd-sgoil dà bhliadhna Lìonail ann an Nis a chumail fosgailte ath-chuinge le còrr 's 500 ainm seachad gu Comhairle nan Eilean Siar.
Thig co-chomhairle air na tha an dàn dhan sgoil gu ceann Dihaoine.
Tha Comhairle nan Eilean Siar a' moladh an àrd-sgoil a dhùnadh is iad ag ràdh gu bheil àireamh nan sgoilearan a' sìor-thuiteam.
Dh'innis iad nach eil ach ochdnar sgoilearan innte a-nise is gu bheil an àireamh sin cho beag is nach eil e comasach foghlam ceart is coileanta a thoirt seachad.
Tha tòrr de phàrantan nach eil a' gabhail ris sin is iad a' cumail a-mach gu bheil foghlam a cheart cho math aig na sgoilearan ann an Lìonail.
B'fheàrr leotha cuideachd nach biodh aig na sgoilearan ri siubhail gu Steòrnabhagh gach là.
Ath-chuinge
Thug luchd-strì an ath-chuinge aca seachad aig oifsean na Comhairle ann an Steòrnabhagh Diardaoin.
A rèir Màiri Mhoirich, a tha na pàrant aig an sgoil, tha taic làidir aca an Nis.
"Tha sinne an dèidh a bhith a-muigh dha na taighean gu leìr agus tha a' chuid mhòr san sgìre air an ainm a chur ris an ath-chuinge againn", thuirt Màiri.
"Tha sinn dòchasach airson tha sinn dìreach air a bhith a' gabhail iongnadh an taic a tha sinn a' faighinn bhon choimhearsnachd air fad, bhon chloinn gu lèir agus bho na pàrantan.
"Tha sinne a' smaoineachadh gum biodh e na b'fheàrr dhan chloinn againn Sgoil Lìonail a chumail fosgailte agus tha sinn an dòchas gun èist a' Chomhairle rinn", thuirt i.
Thuirt Comhairle nan Eilean Siar gu bheil iad a' cur fàilte air beachd sam bith a thig thuca tro cho-chomhairle agus gun coimhead iad air gach beachd fa-leth.
Thuirt iad gun tèid co-dhùnadh air an sgoil a dhèanamh aig coinneimh de Chomataidh an Fhoghlaim sa Ghearran.