text:
Contae na Mí
'S e siorramachd (Gaeilge: Contae) ann am Poblachd na h-Èireann a tha ann an Contae na Mí[1] (tuiseal ainmneach: An Mhí,[2] Laideann: Comitatus Midiensis). Tha e suidhichte ann an àirde an ear na dùthcha, ann an Còigeamh Laighean. Tha 184,135 duine a' fuireach san t-siorramachd fad 2,336km²,[3] an 14mh siorramachd as motha na dùthcha a thaobh fharsaingeachd agus an 12mh a thaobh àireamh-sluaigh. Tha crìochan aig Contae na Mí le Muineachán, Lú, Iarmhí, Átha Cliath, Cill Dara agus An Cabhán.[4] Bha 183,828 nan tàmh sa chontae ann an 1841, ron a' Ghorta Mhòir.[5] 'S e Sliabh na Caillí (279m) a th'ann a' beinn as àirde na siorramachd.[6] Chaidh Contae na Mí a chruthachadh ann an 1297.[7]
Sgìrean Ionadail[deasaich | deasaich an tùs]
Tha ochd baranachdan deug (Gaeilge: barúntacht) am broinn na Mí: Baile Fhobhair, Baile Shláine Íochtarach, Baile Shláine Uachtarach, Ceanannas Íochtarach, Ceanannas Uachtarach, Damhliag Íochtarach, Damhliag Uachtarach, Déise Íochtarach, Déise Uachtarach, Dún Búinne, Luíne, Machaire Gaileang, Maigh Fionnráithe Íochtarach, Maigh Fionnráithe Uachtarach, Ráth Tó, An Scrín, An Uaimh Íochtarach agus An Uaimh Uachtarach. A bharrachd air sin, tha 146 parraistean[8] (ann an dà sgìreachd-easpaig: An Mhí agus Ard Mhacha)[9] agus 1,634 bailtean fearainn sa chontae.
Bailtean[deasaich | deasaich an tùs]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Seán de Briotún: (1947) Taoiseach.
- Toirdhealbhach Ó Cearbhalláin: (1670 – 1738) Clarsair.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Sabhal Mòr Ostaig
- ↑ Logainm
- ↑ Statoids
- ↑ Scoil Cronáin Naofa
- ↑ Cenus of Britain 1841
- ↑ Peakbagger
- ↑ Irish Facts
- ↑ Irish Times
- ↑ Comhdháil Easpag Caitliceach Éireann
Contae Aontroma • Contae Ard Mhacha • Contae Átha Cliath • Contae an Chabháin • Contae Cheatharlach • Contae Chill Chainnigh • Contae Chill Dara • Contae Chill Mhantáin • Contae an Chláire • Contae Chiarraí • Contae Chorcaí • Contae Dhoire • Contae an Dúin • Contae Dhún nan Gall • Contae Fhear Manach • Contae na Gaillimhe • Contae na hIarmhí • Contae Laoise • Contae Liatroma • Contae Loch Garman • Contae an Longfoirt • Contae Luimnigh • Contae Lú • Contae Mhaigh Eo • Contae na Mí • Contae Mhuineacháin • Contae Phort Láirge • Contae Ros Comáin • Contae Shligigh • Contae Thiobraid Árann • Contae Thír Eoghain • Contae Uíbh Fhailí


c: text/html

text:
Matamataig
'S e matamataig an t-eòlas a tha togte air bun-bheachdan a' mheud, an structair, an fhànais agus a' chaochlaidh, agus an sgoilearachd nan lùib. 'S e rannsachadh nam bun-bheachdan seo agus nan ceanglaichean eatorra a tha obair mhatamataichean. Thathar a' dèanamh feum de reasanachadh rianais gus co-dhùnaidhean a chur còmhla agus baralachasan ùra a dheasachadh 's a dhearbhadh.
Matamataig agus na Saidheansan[deasaich | deasaich an tùs]
Tha dlùth-cheangal eadar matamataig agus na saidheansan – gu h-àraidh fiosaig – ged tha aig cuid nach eil saidheans ach ealain a th'ann. Is cinnteach gu bheil gnè inntleachdail aig matamataig. Tha matamataichean a' dèiligeadh ri nithean easchruthach air an sgàth fhèin. 'S e bòidhchead agus eireachdas a' cho-dhùnaidh a tha cudromach a bheil brìgh aige anns an t-saoghal a-muigh no nach eil. Faodaidh e bhith, ach tha e soilleir gur e a' phongalachd agus an rianas à matamataig a tha aig a' bhun-stèidh iomadh saidheans. 'S ann à seo a chaidh a h-ainmeachadh "banrigh nan saidheansan". Aig an aon àm 's ann às na saidheansan a thàinig iomadh ceist mhatamataigeach agus, a bharrachd air sin, meuran ùra dha.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Dh'fhàs am matamataig bhon chunntadh, an tomhas, agus a' bheachdachadh air cumadh, cruth agus gluasad nithean. Bha e riatanach anns a' mhalairt, an ailtireachd, a' cheòl, reul-eòlas agus dealbhadh nan uidheam-cogaidh. Tha leasachaidhean nan smuaintean tùsail am follais anns na sgrìobhaidhean àrsaidh bhon Èipheit, Measophotaim agus na h-Innseachan ach b' e na Sean-Greugaich a thug a' phongalachd ris. Bhon linn sin thàinig ach piseach bheag anns an Roinn-Eòrpa gus an 16mh Linn. Nuair sin, rè Linn an Ath-bheothachaidh, thòisich leudachadh mòr luath a mhaireas an diugh. Chan eil ach beag nar latha an diugh aig nach eil matamataig san teis-meadhan agus tha matamataig a' cheart cho riatanach dhuinne 's a bha e dar sinnsirean. Agus thàinig seo uile bhon tuigse gu bheil riaghailtean cunntadh na pònarach iomchaidh do chunntadh an airgid no do chunntadh an rud sam bith eile. 'S ann leis a' chunntadh fhèin a tha na riaghailtean seo. Anns an aon dòigh tha riaghailtean le cumaidhean, le cruthan agus le caochladh – nithean uile a tha easchruthach.
Tha na h-innealan easchruthach matamataigeach feumail do cheistean doirbh a dh'fhuasgladh anns na saidheansan, an innleadaireachd, eòlas-leighis, a' mhalairt, eaconamachd agus iomadh raon eile. 'S e matamataig gnìomhaichte a theireadh ri seo mar dealachadh a dhèanamh bho mhatamataig ghlan (no teòiridheach). 'S e am fuasgladh a tha cudromach ann am matamataig gnìomhaichte. Far nach eil fìor fhuasgladh ann, bidh seòl ann gus fuasgladh fhaighinn a tha cho dlùth ris an fhìor fhuasgladh 's a tha riatanach. Ach chan e seo fuasgladh idir do ghlan-mhatamataiche. Mar a thuirt fear dhiubh: tha cuid a tha a' smaoineachadh nach eil e gu diofar agus cuid eile aig a tha fios gu bheil.
An diugh, tha na roinnean mòra matamataige:
- Àireamhachd: sgoilearachd nàdar nan àireamhan fhèin, agus mar a tha iad air an làimhseachadh,
- Ailseabra: sgoilearachd structairean anns an fharsaingeachd (àireamhan, bheactaran, machlagan, msaa.), co-aontaran, agus an leithid,
- Anailis: sgoilearachd oibrichean, gu h-àraidh oibrichean diofarachaidh agus aonachaidh calcalais,
- Geoimeatras: sgoilearachd chumaidhean agus chruthan, agus an leithid ann an spàs ioma-sheallach,
- Staitistearachd agus coltachd: tuairisgeul agus anailis uimhir mòir de dhàta àireamhach,
- Matamataig sgoilte (a thathar a’ dealachadh bho mhatamataig leantainneach): sgoilearachd an fhiosrachaidh agus àireamhachd a tha iomchaidh do choimpiutaireachd.
- Bunaitean agus feallsanachd: sgoilearachd (me. rianas matamataigeach, agus teòiridh àlach) gus matamataig a chur air fìor stèidh aicseamaich.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Briathrachas Matamataig airson sgoiltean (An Seotal)
- Briathrachas Matamataig airson sgoiltean (faidhle .docx)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- TIOTAL
- Donnchadh Mac a' Phearsain le camara
- EXTERNAL ID
- HCD01062
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12689
- KEYWORDS
- luchd-deilbh
Donnchadh Mac a' Phearsain
camara
bailtean
Bha Caol Loch Aillse fhathast a' fàs nuair a chaidh an dealbh seo a thogail. 'S e glè bheag de thaighean a bha taobh a-muigh na prìomh chuid dhen bhaile. 'S ann ainneamh a chithear dealbh de Dhonnchadh Mac a' Phearsain, an dealbhadair agus an cungadair ann an Caol Loch Aillse, ach tha e an seo os cionn a' bhaile, dìreach air cùl Talla an Drile, faisg air an taigh aige fhèin. Tha an rathad dhan Phloc a' leantainn bonn a' chnuic chreagaich ris a' chùl
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Seann Drochaid agus Drochaid Ùr Chàrr agus Taigh-òsta Chàrr
- EXTERNAL ID
- PC_GM2_PHOTOGRAPHS_076
- ÀITE
- Drochaid Chàrr
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Daothal 's Ràta Mhurchais
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22808
- KEYWORDS
- drochaidean
daoine
aibhnichean
daoine
Chithear anns an dealbh-chamara seo ann an tasglann Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach cruinneachadh fhireannach is bhoireannach is iad a' seasamh airson dealbh air muin Seann Drochaid Chàrr, ri taobh Taigh-òsta Charra. Chithear an t-Seann Drochaid Chàrr air a' chùl. Tha Drochaid Chàrr na laighe 11km gu tuath air an Aghaidh Mhòir.
Chaidh an t-seann drochaid, air ro-ionad an deilbh, a thogail ann an 1717, le òrdugh a' Bhrigadier-Seanalair Sir Alasdair Grannd, ach am faigheadh daoine is beathaichean thairis air Abhainn Tuilnein. Bha seo cuideachd a' leigeil le tìodhlacaidhean ann an Cladh Dhaothail a dhol air adhart, ged a bhiodh an abhainn a' cur thairis, 's mar sin 's e 'drochaid na ciste' a chanas muinntir an àite rithe fhathast. Chaidh an drochaid a thogail leis a' chlachair John Niccelsone agus chosg i £100.
Chaidh an 'drochaid ùr' air a cùlaibh san dealbh a thogail ann an 1791, agus ann an 1803 chaidh taigh-seinnse a thogail ri taobh na drochaid, a thàinig gu bhith na Thaigh-òsta Drochaid Chàrr. Thathas air drochaid nas ùire a chur na h-àite bhon uair sin
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach


text:
Baghdad
'S e prìomh-bhaile Ioràic a tha ann am Baghdad[1] (Arabais: بغداد, Baġdād). Anns a' bhliadhna 2008 bha 6,431,839 duine a' fuireach anns a' bhaile fhèin [2] , ach tha an àireamh-shluaigh anns an àrd-bhaile Bhaghdad nas motha na 8 millean. Mar sin dheth ‘s e am baile as motha anns an dùthaich cuideachd. ‘S e an darna baile as motha anns an t-saoghail Araibianach an dèidh Cairo. Tha e suidhichte air bruach na h-aibhne Tigris.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ World Gazetteer: Àireamh-shuaigh Bhaghad


text:
G. K. Chesterton
Bha G. K. Chesterton (29 an Cèitean 1874 – 14 an t-Ògmhios 1936) am measg nan sgrìobhadairean Sasannach a bu thorraiche agus a bu bhuadhaiche ron Chogadh Mòr. Tha e ainmeil mar fear de na sgrìobhadairean a b' e a b' fheàrr air cleachdadh paradacsan.
Bha e a' sgrìobhadh nobhailean (m.e. The Napoleon of Notting Hill, 1904, no The Flying Inn, 1914), bàrdachd, beath-eachdraidhean (m.e. mu dheidhinn Charles Dickens), aistean feallsanachd agus artagailean ann am pàipearan-naidheachd (chaidh mòran dhiubh foillseachadh ann an cruinneachaidhean mar The Defendant, 1901, All Things Considered (1908) no Tremendous Trifles, 1909). Ge-tà, tha e as ainmeile an-diugh airson nan sgeulachdan fir-rannsachaidh le "Father Brown", sagart Caitligeach agus fear-rannsachaidh neo-dhreuchdail. (Chaidh Chesterton iompachadh na Chaitligeach.) Sgrìobh e còig cruinneachaidhean de na sgeulachdan sin, agus a bharrachd air sin grunn sgeulachdan fir-rannsachaidh gun Fhather Brown.


text:
- TIOTAL
- Loco clas 'Barney' neo-aithnichte a bha roimhe le HR air trèana ann an làithean LMS
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_198
- ÀITE
- neo-aithnichte
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28232
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
Locomotaibh clas 'Barney' a bha roimhe le Rèile na Gàidhealtachd air trèana luchd ann an làithen LMS. Chan eileas fhathast air an àite, beanntan agus dùthaich fhosgailte, aithneachadh.
Chaidh locomotaibh 0-6-0 clas 'Barney' aig Rèile na Gàidhealtachd a dhealbhachadh le Pàdraig Druiminn airson trafaig bathair a tharraing ach bha iad tric gam faighinn fhèin air obair seirbheisean luchd-siubhail. Chaidh 12 a thogail uile gu lèir. Chaidh a chiad sia (àireamhaichte 134 gu 139) a thogail le Dübs & Co ann an Glaschu agus fhuairear iad sa Ghearran 1900. Bha carbadan frithealaidh le 8 cuibhlichean aca. Chaidh an dàrna baidse de cheithir einnseanan (àireamhan 18 gu 21) a thogail le Dübs & Co cuideachd agus fhuairear iad san Lùnastal 1902. Chaidh na dhà mu dheireadh a thogail le Companaidh Locomotaibhean Ceann a Tuath Bhreatainn san Iuchar 1907. Mhair a h-uile locomotaibh gu math a-steach do sheilbh LMS agus bha còig dhiubh fhathast gan cleachdadh an dèidh don rèile a dhol do sheilbh na stàite ann an 1948.


text:
Sicut dicit Galienus primo de ingenio sanitatis .i.
Amail adeir Gailighen, na rognathaigh cuirte naid h-alladha na ndainead mor mar na dearnasa no gu med do liubair agud, oir ni buil a naignead gu mbiadh ni is neasa ina roifead neach gu Dia na an eagna, do reir Gailigen, & is trid sin do smuaineasa an leabarsa do denam dona dainib umla; & guidim na daoine aga mbia an leabarsa na congnaid siad da bhfhiaclaib madramla mithuigseanacha e, acht a gnathugad go h-umal, oir gach ni aderthar ann so biaid dearbtha do reir udurais no aimsiri faidi. (&) Is amlaidh seo dob ail lem an trachtadh so do leanmain .i. ainm na h-easlainte do rad ar dus, & a tuarasgbail ainnsein, & a cuisi andsein, & a signi generalda & sbeidsialda aindsein, & adeir Iohanneis na neiche as aicideach don easlan gurub iad as comartha don liaigh, & a taisgbelta bais no beathadh ainnsein & a leigeas fa deoigh, amail adeir Seon Mesue.
De Tertiana
A. Febris sangis et cetera
B. Easlainti gan beith adburda
C. Etica, oir is eadh is etica and.
D. Cardiaca pasio et cetera
E. Apostema et tumor idem sunt secundum anticós út dixit Galiénus.


text:
- TIOTAL
- Beinn Ghobhlach is Loch Bhraoin bho os cionn Ulapuil
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1372
- ÀITE
- Ulapul
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33298
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Siorrachd Rois
Ros is Cromba
Ros an Iar
beanntan
clachain
luchd-turais
luchd-coiseachd nam beann
aiseagan
calachan
rubhannan
San dealbh seo chithear baile beag Ulapuil air cladach a tuath Loch Bhraoin, agus Beinn Ghobhlach air a' chùlaibh. 'S e druim le dà mhullach a th' ann am Beinn Ghobhlach agus tha i na seasamh air Rubha Scoraig eadar Loch Bhraoin is Loch Bhraoin Beag. Tha i 2083 troigh (635 meatair) de dh'àirde.
Chaidh Ulapul a thòiseachadh ann an 1788 nuair a chaidh a dhealbh le Tòmas Telford airson Comann Iasgach Bhreatainn ach am faigheadh iad buannachd às an leudachadh ann an gnìomhachas iasgach an sgadain. Chaidh na sràidean an deilbh ann am pàtran clèithe agus am measg nan togalaichean ùra bha seadaichean sgoltaidh, taighean-stòir, laimrig agus taigh-sgoile.
An toiseach chaidh cùisean gu math leis a' bhaile-iasgaich ùr, ach tràth san 19mh linn thrèig an sgadan Loch Bhraoin agus ro na 1830an thàinig crìonadh air a' ghnìomhachas. Anns an 20mh linn, fhuair Ulapul àite ùr dha fhèin san iasgach nuair a thòisich bàtaichean on chost an ear a' tighinn thuige mar chala shàbhailte san iar. A bharrachd air seo, sna 70an is sna 80an bha eaconamaidh a' bhaile air a chuideachadh le soithichean factaraidh o Roinn Eòrp an Ear. Tha iad seo a-nis air falbh ach tha an cidhe aig meadhan a' bhaile agus na cheann-uidhe do dh'aiseag Steòrnabhaigh. Tha na seallaidhean eireachdail san sgìre, agus na th' ann de chothroman coiseachd sna beanntan mun cuairt, a' fàgail Ulapuil na àite tarraingeach do luchd-turais


text:
Cnoc na Fèille
Òran glè thaitneach le Runrig, còmhlan-ciùil Ceilteach às an Eilean Sgitheanach. 'S ann mu dheidhinn tachartas neònach ann an Uibhist a Tuath, nuair a chunnaic cuid de dhaoine, gu h-àraidh cuid leis an dara shealladh no an dà-shealladh mar a chanar ann an Uibhist, solais a' siubhail faisg air Cnoc na Fèille. 'S e deagh oidhirp a th' anns an òran seo airson òran luaidh a dhèanamh ann an dòigh ùr, nuadh.
Faclan[deasaich | deasaich an tùs]
Gun dragh gun d' chuir e an t-eagal oirnn
Solas Cnoc na Fèille
Hogainn o ro ho ro illean ho ro eile.
Bha feadhainn ann a chunnaic e
'S càch ag innse nam breugan
Hogainn o ro ho ro illean ho ro eile.
Ach muinntir an dà-shealladh
Chitheadh iadsan co-dhiù e
Hogainn o ro ho ro illean ho ro eile.
Tha lach is gèadh is curracag
Nan caraidean air a' mhachaire
Hogainn o ro ho ro illean ho ro eile.
Tha feannag air a crochadh suas
Ceangailte le ròpa
Hogainn o ro ho ro illean ho ro eile.
Tha coineanach sa ghainmheach
Na sheasamh, abair urchaire
Hogainn o ro ho ro illean ho ro eile.
- Seist Hogainn o, hogainn o, ho ro ho ro illean
Hogainn o, ho ro illean, hogainn o horainn o.


text:
- TIOTAL
- Eaglais Easbaigeach an Naoimh Brìghde, Omhanaich
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_1035
- ÀITE
- Omhanaich
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mhàillidh
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10921
- KEYWORDS
- A' Ghàidhealtachd 's na h-Eileanan
eachdraidh shòisealta
eaglaisean
caibealan
Easbaigeach
eidheann
B' ann an 1874 a chaidh Eaglais Easbaigeach an Naoimh Brìghde ann an Omhanaich faisg air Baile a' Chaolais a thogail. 'S e an ciad shealabhadair san Eaglais an t-Urramach J R A Chinnery-Haldane. Chaidh esan a dhèanamh na Easbaig air Earra-ghàidheal 's na h-Eileanan ann an 1883 agus bhàsaich e ann an Allt Seileach an 1906. Chaidh an dealbh seo a thogail sa chiad leth den 20mh linn agus chì thu ann taobh a-staigh na h-eaglais.
Rugadh tè nan dealbhan-camara, Mary Ethel Muir Donaldson, ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i fad is farsaing air a' Ghàidhealtachd an iar agus a tuath, a' sgrìobhadh is a' togail dhealbhan. Eadar 1912 is 1949 sgrìobh i iomadh leabhar air dualchasan agus eachdraidh shòisealta na sgìre. Bhàsaich i ann an taigh-altraim an Dun Èideann an 1958, agus chaidh a tìodhlacadh san Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Balla Mòr Shìona
Thathar a' meas gur i aon obair cho iongantach a th' ann am Balla Mòr Shìona 's a rinn mac an duine riamh. Tha e tòiseachadh aig a’ mhuir air an taobh an ear agus a leantainn air taobh tuath is iar-thuath na dùthcha fad còrr is 6, 700km (4,160 mìltean).
An dàrna h-iongnadh air an t-saoghal?[deasaich | deasaich an tùs]
'S fìor iongantach ciamar a chaidh a chur suas ann an cuid de na h-àiteachan uabhasach anns am bheil am balla seo na sheasamh gu daingeann o chionn còrr is dà mhìle bliadhna. Uime sin, ma theirear gur h-iad Barr-chaoil na Èipheit an t-iongnadh as motha a th' air an t-saoghal, faodar a ràdh gur e Balla Mòr Shìona an dara h-iongnadh.
Tuairisgeul[deasaich | deasaich an tùs]
Tha e air a thogail sa chuid as motha air cloich, 's air cloich-chrèadha, agus tha tùir air a mhullach astar goirid o chèile. Bha e mar sin air dòigh 's nan cuirte dragh air freiceadain aon tùir gum b' urrainn freiceadain an da thùir a b' fhaisge tighinn gan cuideachadh. Anns gach àite a bha furasta do nàmhaid a ruigsinn, bha daingnichean làidir air an togail. Ann an àiteachan tha am balla dùbailte, agus ann an corra àite trì-fillte, ach faisg air a cheann an iar dheth chan eil ann ach dùn mòr talmhainn. Tha e ann an cuid a dh'àiteachan a' dìreadh 's a' teàrnadh chreagan is bheanntan àrda.
Tha e air a thogail le balla tana cloiche air gach taobh dheth, agus eadar an dà bhalla air a lìonadh le talamh, air dhòigh 's gun saoileadh duine gum bu chlach air fad e. Tha a chuid ìosal dheth air a dhèanamh de chlachan mòra, agus mu shia troighean bhon làr tha a chlach-chrèadha a’ tòiseachadh agus a leantainn dh'ionnsaigh a mhullaich. Tha am mullach air a chòmhdach le leacan tana mar air cabhsair sràide. Tha na tùir uile mu dhà fhichead troigh a dh'àirde, agus tha am balla ri ghabhail thar a chèile mu fhichead troigh bho làr gu mullach; tha e nas ìsle na sin air na beanntan agus nas àirde na sin anns na glinn. Tha araon am balla 's na tùir nas leithne gu h-ìosal na tha iad gu h-àrd, agus tha geatachan air am fosgladh trompa dh' ionnsaigh nam bailtean air gach taobh.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chuireadh am balla mòr seo suas leis na Sìonaich mu dhà cheud bliadhna mun do rugadh Crìosd, airson an nàimhdean, na Tartaraich a chumail a-mach; ach an dèidh an saothair uile, fhuair na Tartaraich a-staigh agus thug iad fo chìs iad.
Eile[deasaich | deasaich an tùs]
Tha am Balla Mòr Shìona dìonta leis an UNESCO cuideachd mar Làrach Dhualchas na Cruinne.
- Faic cuideachd: Qin Shi Huang


text:
Inneal broinne-losgaidh
Is e a tha ann an inneal broinne-losgaidh, inneal teas a libhrigeas cumhachd cruthaichte le losgadh connadh an broinne uidheam an t-innil fhein. Is e a tha ann an inneal ghais, inneal pheatroil, inneal dheiseil, inneal Wankel agus Rothadair-Ghais uile eisimplirean de innealean broinne-losgaidh.
Tha iadsan eu-coltach ri innlean-stoithe, a tha iomanaichte le gas (stoith) cruthaichte le losgadh connadh taobh a muigh nan soitheachachan obraichidh.
Chaidh turcadh air a' chiad inneal broinne losgaidh le innleadair Frangaich a dh'iomain inneal mhuilinn le ghas cho fad air ais ri 1857.


text:
- TIOTAL
- Obair thogail ann an Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00754
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12451
- KEYWORDS
- seòmraichean teatha
Caol Loch Aillse
togail
Tha an dealbh seo a' sealltainn obair thogail a' tòiseachadh air bùth-teatha Mhic a' Phearsain is a Chompanaidh ann an Caol Loch Aillse. Tha an togalach ann am meadhan a' bhaile faisg air cidhe na h-aiseig is stèisean an rèile. Tarsainn an rathaid, tha bùth-chungaidhean Dhonnchaidh Mhic a' Phearsain (cha robh ceangal teaghlaich eadar an dithis idir). Tha daoine a' cumail sùil air na tha a' tachairt, mar àite sam bith far a bheil obair a' dol
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- A' Toirt Luchd Cruidh dheth aig Caol Loch Aillse, 1882
- EXTERNAL ID
- PC_HIGHLANDLIVESTOCK_003
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- DEIT
- 1882
- LINN
- 1880an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comann Dualchais Sprèidh na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23458
- KEYWORDS
- margadh cruidh
margaidhean
cruinneachadh
còmhdhail
dòigh-siubhail
San dealbh seo chithear crodh Gàidhealach a' ruigheachd Caol Loch Aillse bho Chaol Acain air an Eilean Sgitheanach ann am bàirdse Rèile na Gàidhealtachd, HR 2. Chaidh an crodh a chur air tìr aig àite air cùl Taigh-òsta Chaol Loch Aillse. Bha crodh a bh' air an àrach air an Eilean air an reic aig fèilltean cruidh agus maragaidhean air an eilean mus fhalbhadh iad gu fèilltean na bu mhotha aig Craoibh no an Eaglais Bhric, agus mu dheireadh gu maragadh Shasainn.


text:
- TIOTAL
- Clach-uaghach Shnaighte bho na Meadhan Linntean, Cill Mhàrtainn
- EXTERNAL ID
- PC_DONALD_KILMARTIN02
- ÀITE
- Cille Mhàrtainn
- SGÌRE
- Meadhan Earra-Ghàidheil
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Cille Mhàrtainn
- DEIT
- 2002
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Janine Donald
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Janine Donald
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22385
- KEYWORDS
- clachan-uaghach
eaglaisean
snaigheadh
Tha Eaglais Paraiste Chille Mhàrtainn ann an Gleann Chille Mhàrtainn dìreach tuath air Ceann Loch Gilb ann an Earra-Ghàidheal, a' dol air ais gu 1835 ach tha i air a togail air làrach cràbhach gu math nas tràithe. Tha aon de na cruinneachaidhean as motha de chlachan-uaghach shnaighte ann an Alba san eaglais seo agus sa chill, a' dol air ais bho 1300 gu 1700. Tha an t-eisimpleir seo bho na meadhan linntean de ghaisgeach ann an armachd le a shleagh air a thaisbeanadh còmhla ri grunn eile ann an togalach cloiche sa chladh. Tha an seòrsa dealbhaidh a th' air coltach ri snaigheadh na Gàidhealtachd an Iar anns a' 14mh agus sa 15mh linn, agus gheibhear eisimpleirean den aon seòrsa ann an Orasaigh, Eilean Idhe agus Cnapadal


text:
Wicca
'S e creideamh pàganachd a tha ann an Wicca, a bhitheas a' gabhail a-staigh cleachadh draoidheachd, gu tric.
Barrachd fiosrachaidh[deasaich | deasaich an tùs]
- Clàr nan ceanglaichean na h-Wicca an oibre-ceangail na ban-dè
- An Gràn-ubhal: An Leabhar-là Eadar-Dùthchail nan Rannsachaidhean na Nuadh-phàganachd
- Samhlaichean na h-Wicca
- Wicca - ReligionFacts.com aithris air an Wicca
- Wicca, an Creideamh - à ReligiousTolerance.org
- Wiccanaich agus Crìosdaidhean: Roinn nan Dùbhlanan Aontachaile à Jesus.com.au
- PaganWiki.org
- Esoterica Bichaunt


text:
- TIOTAL
- HR 76 'Bruce' air thoiseach air Àir. 125 air trèana a' fàgail Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_003_556
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28540
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
HR 76 'Bruce' air thoiseach air Àir.125 air trèana luchd-siubhail a' fàgail Inbhir Nis.
B' e ball den chlas einnsean frithealaidh 4-4-0 aig Rèile na Gàdhealtachd a chaidh a thogail le Companaidh Locomotaibhean Chluaidh ann an Glaschu ann an 1886 a bh' ann an HR 76. B' e na 'Clyde Bogies' a bh' orra. B' i an còigeamh locomotaibh aig Rèile na Gàdhealtachd air an robh an t-ainm 'Bruce'. Chaidh a h-ath-àireamhachadh 76A sa Mhàrt 1917 agus lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis an an 1923.


text:
Baile Chlarc
'S e baile ann an Siorrachd Rinn Friù an Ear a tha ann am Baile Chlarc (Beurla: Clarkston). Tha e suidhichte air àirde an earra-tuath Baile Ùr na Maoirne. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 46′ 51.5″ Tuath agus 4° 17′ 15.32″ Iar.
Ann an 2001 bha 19,136 duine a' fuireach an seo. [1]
Bha an sgrìobhadair Alistair MacLean a' fuireach an seo gus an do ghluais e chun an Eilbheis.
Tha an taigh ainmeil, "Greenbank Garden" faisg air Clarkston. Chaidh a thogail anns an 18mh linn agus tha e fo chùram dhen Urras Nàiseanta na h-Alba. Tha e fosgailte do luchd-tadhail.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NS 566 565


text:
Dè th’ ann an TMS?
Bidh stòran-dàta air-loidhne a’ cumail phaidhrichean de sheantansan, abairtean agus teirmichean Beurla agus Gàidhlig. Nuair a thèid faidhle teacsa ùr a chur ri pròiseact, thèid na stòran-dàta a rannsachadh, gus teacsa a tha coltach ris an teacsa ùr a lorg. Tha dà sheòrsa de stòr-dàta ann; Cuimhne Eadar-theangachaidh anns a bheil seantansan agus abairtean fada, agus Stòras Theirmichean anns a bheil teirmichean agus abairtean goirid.
Faodaidh a’ chuimhne eadar-theangachaidh seantansan a thabhann a chaidh eadar-theangachadh mar-thà, a dh’fhaodas eadar-theangaire gabhail ris agus sàbhaladh, no atharrachadh gus eadar-theangachadh ceart a chruthachadh. An uair sin, thèid an seantans ùr seo a shàbhaladh anns a’ chuimhne eadar-theangachaidh, ri a chleachdadh a-rithist. Is urrainn don bhathar-bhog seantans ùr a bhriseadh sìos, a’ cruthachadh seantans freagarrach à measgachadh de dh’abairtean agus seantansan.
Tha an stòras theirmichean a’ tabhann theirmichean sònraichte, rud a tha deatamach airson gnothaichean a chumail cunbhalach taobh a-staigh de bhuidhinn. Tha iad seo air an comharrachadh ann am buidhe. Mar sin, cha bhi aig an eadar-theangaire ri coimhead tro fhaidhlichean pàipeir no einnseanan-lorg air-loidhne.
Airson gach teirm no seantans anns na stòran-dàta, tha fiosrachadh a bharrachd a thèid a thaisbeanadh ann am panail nan toraidhean eadar-theangachaidh. Tha seo a’ toirt fiosrachadh air cò a chruthaich an teirm agus cuine chaidh a chruthachadh no atharrachadh. Le seo, aithnichidh an t-eadar-theangaire an teirm no an seantans as ùire agus as motha air a bheil aontachadh gus an tèid a chleachdadh.
Faodar teirmichean sònraichte a chruthachadh airson buidheann, an co-bhann ri eadar-theangairean, gus liostaichean a chruthachadh ri an cleachdadh le eadar-theangairean. Feumaidh eadar-theangairean cumail ris na teirmichean seo. Mar sin, cha tèid diofar theirmichean Gàidhlig a chleachdadh airson na h-aon teirm sa Bheurla. Tha seo gu sònraichte cudromach nuair a bhios buidheann ag obair le còrr is aon eadar-theangaire.
Le bhith a’ dèanamh feum de dh’eadar-theangachaidhean agus teirmichean a th’ ann mar-thà, faodaidh gach com-pàirtiche san t-seirbheis na h-eadar-theangachaidhean sàr-mhatha seo a shìor-chleachdadh, gus eadar-theangachaidhean ùra a chruthachadh. Ma thèid stòran-dàta on taobh a-muigh, leithid liosta ainmean-àite Ainmean Àite na h-Alba agus Am Faclair Rianachd Phoblach, a chur ris, meudaichidh sin na goireasan a bhios rim faotainn sa bhad. Thèid meata-dàta a chur fa chomhair gach seantans, abairt no teirm a thèid a chur ris na stòran-dàta, a chum ’s gun gabh faicinn cò a chruthaich e, cuine chaidh a chruthachadh agus mar sin air adhart. Tha seo cudromach an àm a bhith a’ taghadh dè an teirm a thèid a chleachdadh - an e neach-dèiligidh no eadar-theangaire eile a chruthaich i, mar eisimpleir.


text:
Tha dithis luchd-naidheachd Aimeireaganach, a fhuair saorsa bho phrìosan ann an Coirea a Tuath mar thoradh air obair dhiplòmasach sheann cheann-suidhe nan Stàitean Aonaichte, Bill Clinton, air ais dhachaigh.
Chaidh binn dusan bliadhna de dh'obair chruaidh air Laura Ling and Euna Lee as dèidh dhaibh a dhol a-steach dhan dùthaich gun chead. Thuirt an ceann-suidhe Obama gur e là math dha-rìreabh dhan dùthaich air fad a bh'ann.
Bho choinn àm goirid bha an dà luchd-naidheachd seo a' coimhead ri dusan bliadhna ann a prìosan ann an Coirea a Tuath. Tha iad a-nis sàbhailte, tha iad air ais còmhla ri na teagleachain aca, agus tha tòrr dhe sin a' laighe air gualainn agus cliu Bill Clinton, an seann cheann-suidhe a chaidh na thosgair a dh' fhaighinn saorsa airson an dithis.
Ach 's e an fhìrinn gur e na Coireanaich a bha os cionn chùisean, 's ann acasan a bha an cumhachd anns an t-suidheachadh. Dh'iarr iadsan airson Clinton, agus nuair a fhuair esan geallteanas gum bitheadh e a'tilleadh leis an dithis bhoireannach, dh' aontaich e a dhol ann agus, tha seo cudthromach, coinneachadh ri Kim Jong Il, an ceann-suidhe
Bha Kim Jong Il airson leasan a thoirt dhan na h-Aimeireaganaich. Airson bliadhnaichean tha e air a bhith a' feuchainn ri còmhraidhean cuimsich a bhi ann eadar an dà dhùthaich, ach cha ghabhadh na h-Aimeireaganaich ris an sin.
B'fheàrr leotha-san an còmhradh a bhi eadar na sia dùthchanan ann an Ear-dheas Àsia. Tha iadsan a' faicinn Coirea a Tuath mar riaghaltas mì-laghail aig nach eil seasamh eadar-nàiseanta. 'S e an duilgheadas nach eil am beachd sin air toir air Coirea a Tuath a dhol à bith mar thrioblaid eadar-nàiseanta agus chan eil a' toirt air a' chumhachd aca - cumhachd niuclasach, cumhachd airmealtach - a dhol à bith nas motha. Mar sin 's e leasan ann an diplomasaidh agus tosgaireachd a bha ann an seo - bho Kim Jong Il dhan an t-saoghal.
Tha Obama air fàilte a chur air an dithis luchd-naidheachd agus thug e taing do Bhill Clinton 's a sgioba - ach cha tug e iomradh air ceistean mòra mar phrògram niuclasach Choirea a Tuath.
'S e is adhbhar airson sin gu bheil an ceann-suidhe, agus an seann cheann-suidhe agus a h-uile duine eile a' cumail a-mach gur e tosgaireachd phrìobhaideach a bha seo, ged a dh'aidich iad gu robh teachdaireachd aig Mgr Clinton bho Mgr Obama gu ceannard Choirea a Tuath nuair a choinnich iad. Dh'fhaodadh rudeiginn thighinn a-mach às - 's e stàit dùinte, dìomhair a th' ann an Coirea a Tuath agus 'se gluasad poileataigeach a tha seo.
Tha ar meadhanan a' feuchainn ri dhèanamh a-mach gu bheil Kim Jong IL agus na Coireanaich craicte, ach chan eil iad idir. Tha iad borb ri na daoine aca pèin, tha iad iomagaineach mu dheidhinn an t-saoghail a-muigh air na crìochan dùinte aca, agus tha iad mì-reusanta agus cunnartach.
Ach tha iad seòlta, agus tha iad clis, agus tha iad air an suidheachadh seo a stiùireadh dìreach mar a bha iad fhèin ag iarraidh, a' toirt air Aimeireagadh agus Mgr Clinton a bhith dannsa ri ceòl na fidhle bhon an aon stàit Chomunach a th' air fhàgail ann an an Ear-dheas Àsia.
Taing do Eilidh Dhubh


text:
Cùrsaichean
A bheil thu am beachd a' Ghàidhlig ionnsachadh, no a' Ghàidhlig a tha agad a thoirt air adhart, aig ìre oilthigh? A bheil ùidh agad ann an eachdraidh is cultar na Gàidhlig? A bheil meas mòr agad air ceòl traidiseanta is gum bu mhath leat barrachd ionnsachadh? No is dòcha gum bu mhath leat Gàidhlig a theagasg agus a thoirt do dhaoine eile?
Ma tha thu airson ionnsachadh aig a' Cholaiste no air astar, tha cùrsaichean rim faotainn airson fìor luchd-tòiseachaidh gu prògraman fo-cheum is for-cheum air an teagasg tro mheadhan na Gàidhlig.
Tha cliù eadar-nàiseanta aig a' Cholaiste airson teagasg cànain agus bogadh cànain agus as bith dè cho fileanta is a tha thu sa chànan bidh cùrsa ann a fhreagras ort fhèin.


text:
- TIOTAL
- Club Baidhsagal-motair Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- PAW_INVERNESS_MOTORCYCLE_CLUB_1913_2
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS
- DEIT
- 1913
- LINN
- 1910an
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21652
- KEYWORDS
- baidhsagalan-motair
baidhsagalan
còmhdhail
clubaichean
buidhnean
Tha balach ag amharc fhad 's a tha buill de chlub bhaidhsagal-motair, 's dòcha club Càr is Baidhsagal-motair na Gaidhealtachd, a' cruinneachadh taobh a-muigh taigh-òsta. Tha càr leis an àireamh-chlàraichte ST525 ri taobh nam baidhsagalan-motair. Tha clàran a' sealltainn gun deach ST525 a chlàradh an toiseach ann an 1913 le R. MacRath is a Mhic à Sràid na h-Acadamaidh is reic iadsan e ri Seumas Laidlaw às an Taigh-òsta Malairteach ann an Inbhir Ghòrdain. B' e 15 HP Benz a bh' ann, dorch uaine le seataichean airson còignear
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
1994
MCMXCIV
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Bhuannaich Kenzaburo Oe an Duais Nobel ann an Litreachas.
- Taisgealadh darmstadtium agus roentgenium ann an Darmstadt
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1 am Màrt - Justin Bieber, seinneadair pop-R&B à Canada
- 12 an t-Sultain - Mhairi Black, neach-poileataigs à Alba
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1 am Faoilleach - Cesar Romero, cleasaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 17 am Màrt - Mai Zetterling, ann an Lunnainn. Actair agus Riochdaire nam film às an t-Suain.
- 8 an Giblean - Kurt Cobain
- 22 an Giblean- Richard Nixon
- 12 an Cèitean - Roy J. Plunkett, ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 19 an Cèitean - Jacqueline Kennedy Onassis
- 9 an t-Ògmhios - Jan Tinbergen.
- 29 an t-Iuchar - Dorothy Crowfoot Hodgkin, ann an Ilmington. Ceimigear à Sasainn.
- 27 an t-Sultain - Carlos Lleras Restrepo, ann am Bogotá. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- Nils Holmer, ann an Lund. Cànanaiche às an t-Suain.


text:
- TIOTAL
- Sanas Taigh-cluiche Inbhir Nis airson an dràma 'The Forty Thieves'
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D313_87
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1850an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 4814
- KEYWORDS
- taighean-cluiche
sanasan dealbhan-cluiche
sanasan taighean-cluiche
dealbhan-cluiche
bròn-chluich
baoth-chluich
òran
dannsa
cleasaichean
ban-chleasaichean
dràma
actairean
cluicheadairean
Sanas Taigh-cluiche Rìoghail Inbhir Nis airson Diciadain 4mh Og Mhìos 1850. B'e seo a' chiad oidhche de na 'Grand Juvenile Nights' nuair a bha clann fo aois dà bhliadha deug a bha an cois inbhich a' faighinn a-steach don taigh-cluich air leth na prìs. B'e prìomh chluich na h-oidhche an dràma 'Forty Thieves'. Chaidh a' bhaoth-chluich 'Ploughman Turned Lord!' a dhèanamh aig deireadh na h-oidhche. Chaidh 'Old Snacks' a chluich le Mgr Crone agus 'Rattle' le Mgr Godfrey.
Thòisich taisbeanadh na h-oidhche aig 8f agus bha prìsean nan suidheachan eadar sia sgillinn anns a' ghaileiridh agus dà thasdan anns na bocsaichean. Tha na facail ann an Laideann 'Vivat Regina' ('Beath' Fhada dhan Bhànrigh'), sgrìobhte aig bonn an t-sanais, mun Bhànrigh Bhictoria.
Chan eil e soilleir cuine a dh'fhosgail an Taigh-cluiche Rìoghail an toiseach, ach tha teisteanas ann a tha a' toirt taic dhan bheachd gu robh e ann ro 1826. Ghluais an taigh-cluiche gu Seòmraichean Lowe, air Sràid na h-Eaglaise, ann an 1849, agus ghluais e dha àite mu dheireadh, air Sràid na Bruaich, dà bhliadhn' deug thar fhichead an dèidh sin. Chaidh an Taigh-cluiche Rìoghail a sgrios le teine air madainn Dimàirt an t-17mh den Mhàirt 1931. Bha cleasachd Will Fyffe air fhosgladh an oidhche roimhe ach cha deach mòran de na propan aige neo an t-airgead a chaidh thoirt a-steach a lorg a riamh


text:
- TIOTAL
- Carragh-cuimhne a' Phrionnsa Theàrlaich, Gleann Fhionghain
- EXTERNAL ID
- PC_PRISCUS_BPC6428
- ÀITE
- Gleann Fhionghain
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Àrasaig 's Mùideart
- LINN
- 1890an
- CRUTHADAIR
- George Washington Wilson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Mark Butterworth - Priscus
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29567
- KEYWORDS
- Am Prionnsa Teàrlach
lochan
Seile
An Gearasdan
bratach
sìoda
Tullach Bhàrdainn
Moireach
carragh-cuimhne
sgrìobhadh
Gàidhlig
Laideann
Dòmhnallach
Gleann Athaladail
Ròimh
Iain Cope
Dail Chuinnidh
Sruighle
cinnidhean
Inbhir Nis
Chaidh an dealbh seo a thogail leis an fhear-chamara Albannach Seòras Washington Wilson (1823-93) agus chaidh an dealbh a chleachdadh nuair a dhèanadh e òraidean air eachdraidh Alba. Tha an tuairisgeul seo air a thogail bho notaichean na h-òraid sgrìobhte le Washington Wilson fhèin.
Ann an Gleann Fhionghain faisg air ceann Loch Seile, mu 15 mìle an iar air a' Ghearasdan, chaidh bratach nan Stiùbhartach a thogail le seann fhear Thulaich Bhàrdainn.
"Oh, high-minded Murray the exile, the dear,
In the blush of the dawning the standard uprear
Wide, wide on the winds of the north let it fly
Like the sun's latest flash when the tempest is nigh"
Chaidh colbh a thogail le MacDhòmhnaill Ghlinn Athaladail san ionad sin agus sgrìobhadh air ann am Beurla, Gàidhlig agus Laideann. Bha a' bhratach dèanta le sìoda dearg agus beàrn geal sa mheadhan, far an deach an sgrìobhadh ainmeil "Tandem triumphans" a chur beagan sheachdainean an dèidh sin. Leugh Fear Thulaich Bhàrdainn a-mach a' ghairm-fhollaiseach aig an t-Seann Chevalier, on Ròimh, sgrìobhte san Dùbhlachd 1743. Gheall am pàipear seo dìoghaltas agus còireachan agus dh'ainmich e a mhac, am Prionnsa Teàrlach, mar an leas-rìgh aige. Ghlac an t-arm Gàidhealach bealach a' Choire Dheirg. Thuirt am Prionnsa, nuair a chuir e air a bhrògan ùra, Gàidhealach "Bidh mi shuas còmhla ri Mgr. Cope mus fuasgailear iad seo."
Aig buidheann comhairle cogaidh bhruidhinn Iain Cope air a' chùis. Cha b' urrainn dha fuireach ann an Dail Chuinnidh a bha e a-nis air ruighinn. Cha robh math dha ionnsaigh a thoirt air Feachd nan Gàidheal sa Choire Dhearg; chan fhaodadh e tarraing air ais a Shruighle bhon a bha na h-òrdughan aige ag ràdh a "dhol air adhart" agus mar sin chuir e roimhe a dhol air adhart a dh' Inbhir Nis far an coinnicheadh e na cinnidhean càirdeil, agus san dòigh sin thàlaidheadh e an nàmhaid às a dhèidh oir cha tàinig e a-steach air idir gum meàrrsadh iad gu deas nuair a bha arm cho mòr air an cùlaibh


text:
- TIOTAL
- Bun-sgoil Rosebank, ann an Inbhir Narann
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2797_AT
- ÀITE
- Inbhir Narann
- SIORRACHD/PARRAIST
- SIORRACHD NARANN: Inbhir Narann
- DEIT
- 2010
- LINN
- 2010an
- CRUTHADAIR
- Andrew Taylor
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Andrew Taylor
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34706
- KEYWORDS
- sgoiltean
acadamaidhean
clasruman
Bun-sgoil Rosebank, ann an Inbhir Narann. Chaidh an togalach seo a dheilbh le Uilleam Mac an Tòisich agus chaidh a thogail ann an 1901-3. Chaidh leudachadh a chur ris anns na 1930an.
Chaidh ciad Acadamaidh Inbhir Narann a thogail le airgead o fho-sgrìobhadh phoblach air talamh a chaidh a thoirt seachad leis a' Chaiptein Seumas Ròs o Thaigh Ivybank. Nuair a chaidh a' chiad chlasrum fhosgladh ann an 1832 bha là sgoile a' dol o 7m gu ruig 5f le beàrn dìnnearach dà uair a thìde. Ann an 1841chaidh an Acadamaidh ath-ainmeachadh mar 'Rose's Academical Institution', às dèidh an duine a bu thaiceil na thogail, agus chùm e an t-ainm sin gu 1953. Ann an 1976 ghluais Acadamaidh Inbhir Narann dhan àite far a bheil e an-diugh ann an Slighe Dhonnchaidh


text:
- TIOTAL
- Taigh-croite, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- HCD_CARD_161
- ÀITE
- Sgeabost
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Snìothasort
- LINN
- 1960an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12953
- KEYWORDS
- taighean-tughaidh
taighean-tasbaidh
tughadh
beatha air a' Ghàidhealtachd
beatha Ghàidhealach
taigheadas
San deilbh seo, chithear taigh gealaichte snog ann an ceann a tuath an Eilean Sgitheanach, is dòcha faisg air Sgeitheabost. Bha cruth is coltas nan taighean a' crochadh gu ìre mhòr air an t-suidheachadh aca agus air an t-sìde agus bha taighean mar seo rim faicinn air feadh bhailtean na Gàidhealtachd is nan Eilean. Bha na taighean air an dèanamh à clach a fhuaireadh à cuairidhean faisg air làimh agus bhiodh frèam a' mhullach gu tric air a dhèanamh de phìosan fiodh-cladaich. Chaidh tughadh a dhèanamh de chuilcean agus de luachair às an sgìre. Tha na ballachan tiugh, gu tric suas ri trì troighean de leud, agus tha na h-oiseanan cruinn gus an dìon bho ghèileachan a' gheamhraidh. Tha an taigh seo suidhichte anns a' chnocan ri a thaobh agus tha bàthach aige. Tha an taigh, a' bhàthach agus an sprèidh uile air an cuairteachadh le balla cloiche susbainteach. Ged a tha na taighean seo gu math bunaiteach an taca ris na th' againn san latha an-diugh, bha iad a' toirt fasgadh is blàths do theaghlaichean a chur seachad a' mhòr-chuid den tìde aca air a' bhlàr a-muigh.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Walter Scott
B' e nobhailiche agus bàrd Albannach a bha anns an Ridire Walter Scott (15 an Lùnastal 1771 - 21 an t-Sultain 1832). Bha nobhailean agus bàrdachd Scott air leth soirbheachail air feadh na Roinn Eòrpa.
Susbaint
A bheatha[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh e ann an Dùn Èideann, Alba. Fhuair e foghlam aig Oilthigh Dhùn Èideann agus rinn e ceum ann an lagh. Phòs e Charlotte Carpenter ann an 1797. Gu ruige 1826, bha e a' fuireach ann an Dùn Èideann. Ann an 1811, cheannaich e Cartley Hole Farm - ach thug e an t-ainm 'Abbotsford' air agus dh'imrich an teaghlach ann an 1812. Thachair e ri Seumas Hogg agus bha iad nan caraidean. Ged a bha na leabhraich aige glè shoirbheachail, bha trioblaidean mòra aige a thaobh airgid bho 1826. Chaochail e ann an 1832 aig Abbotsford agus chaidh a thìodhlacadh ann an Abaid Dryburgh.
Scott agus Alba[deasaich | deasaich an tùs]
Ann an 1818, bha Scott na cheannard na sgioba a lorg seudan na h-Alba a bha air a bhith air chall. Chaidh an lorg ann an Caisteal Dhùn Èideann. Nuair a thadhail Rìgh Seòras IV air Dùn Èideann ann an 1822, bha Walter Scott 'n sàs ann an eagrachadh na cuirme. B' e seo a' chiad turas a chaidh rìgh Hanobharach a dh'Alba airson tadhail oifigeil.
Sgrìobhadh[deasaich | deasaich an tùs]
An toiseach, bha Scott ainmeil mar bhàrd, ged a tha na nobhailean aige nas ainmeile a-nis. Thòisich e ri bàrdachd nuair a bha e fhathast glè òg. Ann an 1800, dh'fhoillsich e cruinneachadh de bhaileadan, Minstrelsy of the Scottish Border. Bha ùidh mhòr aig Scott ann am beul-aithris nan Crìochan. Nuair a bha e na bhalach, chuir e seachad ùine mhòr ann an Sandyknowe còmhla ri a sheanmhair agus piuthar-màthar. Bha e a' cruinneachadh nan seann bhaileadan agus bha e glè mheasail orra, ach bha e gan 'deasachadh' agus gan 'leasachadh' cuideachd, gus am bi iad a' còrdadh ri luchd-leughaidh.
Ann an 1805, dh'fhoillsich Scott a' chiad dàn fada, The Lay of the Last Minstrel. Bha an dà chuid luchd-leughaidh agus luchd-sgrùdaidh a' moladh an dàin. Bha na dàin eile a dh'fhoillsich e soirbheachail cuideachd: Marmion (1808) agus The Lady of the Lake (1810).
Ann an 1814, dh'fhoillsich Scott Waverley, a' chiad nobhail aige, gu dìomhair. Bha Waverley air leth cudromach, oir b' e a' chiad nobhail eachdraidheil a bh' ann. Às dèidh Waverley, sgrìobh e iomadh nobhail eachdraidheil eile, 's iad a' gabhail àite ann an Alba: Rob Roy, The Heart of Midlothian, The Bride of Lammermoor no Old Mortality.
Buaidh Walter Scott[deasaich | deasaich an tùs]
Ceòl[deasaich | deasaich an tùs]
- Gaetano Donizetti - Lucia di Lammermoor
Filmichean[deasaich | deasaich an tùs]
- Rob Roy (1992)
Leabhar-chlàr[deasaich | deasaich an tùs]
Nobhailean Waverley[deasaich | deasaich an tùs]
- Waverley
- Rob Roy
- The Heart of Midlothian
- The Bride of Lammermoor
- Old Mortality
Bàrdachd[deasaich | deasaich an tùs]
- The Lay of the Last Minstrel
- The Lady of The Lake
- Marmion


text:
Ellanragh Arctagh ny Canadey
She ellanragh Canadagh soit çheu hwoaie jeh'n çheer vooar eh Ellanragh Arctagh ny Canadey. T'eh ny hoie ayns feer hwoaie America Hwoaie as t'eh coodaghey 1,424,500 km2 (550,000 mi ker) dy hallooyn. Ta'n ellanragh shoh jeant ass 36,563 ellan as t'eh goaill stiagh y chooid smoo jeh thalloo yn Chanadey Hwoaie - y chooid smoo jeh Nunavut as ayrnyn Hallooyn yn Eear Hwoaie. T'ad Ellan Baffin, Ellan Victoria as Ellan Ellesmere ny h-ellanyn smoo, as she Iqaluit (6,184 dooinney) y chaayr smoo. Cha nel agh 14,000 dooinney cummal 'syn ard er feie.


text:
- TIOTAL
- Eaglais an Naoimh Dhubhthaich, An Dòrnaidh
- EXTERNAL ID
- HC_PLANNING_08_030_1637
- ÀITE
- An Dòrnaidh
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Cinn Tàile
- DEIT
- 29 An t-Iuchar 1982
- LINN
- 1980an
- CRUTHADAIR
- T. Kenneth MacKenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Roinn Dealbhaidh Chomhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 15891
- KEYWORDS
- eaglaisean
caibealan
naoimh Alba
Chaidh a' chiad eaglais Chaitligeach san Dòrnaidh a thogail ann an 1703, air an aon ionad far a bheil togalach an là-an-diugh. 'S ann o 1871 a tha an togalach sin, an eaglais agus a' chlèir na cois. Chaidh a dheilbh ann an stoidhle shìmplidh Gotaic le Iòseph A Hansom le ionmhas a thàinig o Bhan-diùc Leeds.
Bha taigh chailleachan dubha na shuidhe taobh an iar-dheas den chaibeal, ach chaidh sin a leagail tràth san 20mh linn.


text:
17 an Cèitean
'S e 17 an Cèitean an 137mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (138mh ann am bliadhna-leum). Tha 228 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1814 - Bun-reachd do Nirribhidh (latha-fèille nàiseanta).
- 2012 - Ràinig an Uicipeid seo 10,000 aistidhean.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1836 - Norman Lockyer, neach-saidheans, reuladair agus deasaiche à Sasainn.
- 1897 - Odd Hassel, ann an Oslo. Ceimigear à Nirribhidh.
- 1961 - Eithne, seinneadair Èirinneach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1810 - Robert Tannahill, ann am Pàislig. Bàrd Albannach.
- 1987 - Gunnar Myrdal, ann an Danderyd. Eaconamaiche às an t-Suain.
- 1999 - Iain MacNeacail (An Sgiobair) seinneadair, sgeulaiche agus bàrd Albannach.


text:
Ma dh’fhaoidte gum bi fhios agaibh gun deach na planaichean aig Mgr Trump a dhiùltadh an t-seachdain seo chaidh. Bha esan airson roinn goilf a chur taobh a tuath Obar Dheathain le sgeama taigheadais mòr na luib. Chan eil a -ùile càil seachad fhathast ge-tà, tha dùil ann gun feuch e ris a chuid sgeamaichean a chur air dòigh a rithist agus chan eil e gun taic ann an Obar Dheathain ach an turas seo ’s e an luchd togail-fianais a bha soirbheachail, seall air an teachdaireachd a sgrìobh fear aca. Bha an dealbh sin ri fhaicinn san Sunday Times an-diugh agus cha robh sgeul idir air ‘gliocas Fry’ an t-seachdain seo.
Fàilte chridheil ort
Tha mi 47 bliadhna a dh'aois, tha mi pòsta 's tha mi a' fuireach ann an Inbhir Narann.
Tha e a' còrdadh rium a bhith sgrìobhadh beagan Gàidhlig. Tha mi fhathast ag ionnsachadh 's mar sin dheth, cha bhi a h-uile càil buileach ceart: nì mi mearachdan!
Co-dhiù ma tha greiseag agad - thig a-steach! Tuilleadh mu dheidhinn Gràisg


text:
- TIOTAL
- Litir 'Annent the Commotions in the North', 1719 (Cùlaibh)
- EXTERNAL ID
- GB1796_2003_015_2
- DEIT
- 2 An Giblean 1719
- LINN
- 1710an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis (stuth làmh-sgrìobhte)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 976
- KEYWORDS
- sgrìobhainnean
litrichean
Ar-a-mach nan Seumasach
Na Seumasaich
Blàr Ghleann Sheile
blàir
bataill
Chaidh an litir seo, leis a' cheann-là 2mh Giblean 1719, a chur gu oifigich bhuirgh Inbhir Nis le Morair Clèireach a' Cheartais, Anndra Cokburne (Àdhamh Cockburn, am Morair Ormiston). 'S e 'Annent the Commotions in the North' an tiotal a th' air agus tha e mu Ar-a-mach 1719 nan Seumasach.
Anns an litir tha Morair Clèireach a' Cheartais ag innse nach eil dùil aig a' Mhàidsear Seanailear Wightman saighdearan a th' air an cumail ann an Inbhir Nis an-dràsta a thoirt air falbh, ach 'at the same time is not in a condition to allow any greater number'. (B' e am Màidsear Seanailear Wightman an ceannard aig feachdan an Riaghaltais.)
Tha an dealbh a' sealltainn cùlaibh na litreach.
An dèidh an Ar-a-mach Sheumasaich neo-shoirbheachail ann an 1715, rinneadh oidhirp eile a' chathair-rìoghail a ghlacadh ann an 1719, agus b' ann mar sin a fhuair e an t-ainm 'An t-Ar-a-mach Beag'. Chaidh an t-arm Seumasach a thogail le Camshron Loch Iall, le Iarla Shìphoirt agus leis a' Mhorair Seòras Moireach, agus thàinig mu 300 Spàinnteach, a ràinig Loch Aillse sa Ghiblean 1719, còmhla riutha. Rinn an fheachd mheasgte seo meàrrsadh gu ruig Gleann Seile agus choinnich iad feachd Hanòbhair an 10mh den Ògmhios. Ged a bha an dà thaobh gu math coltach a thaobh meud agus neart, chaill na Seumasaich agus chaidh an sgaoileadh. Tha cuimhn' air àrach a' bhlàir fhathast ann an ainmean an àite: an cnoc Sgurr nan Spàinnteach os a chionn agus Drochaid nan Spàinnteach cuideachd.


text:
- TIOTAL
- Caisteal Urchardainn air cladach Loch Nis
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_X_32
- ÀITE
- Druim na Drochaid
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Urchadan 's Gleann Moireasdan
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11521
- KEYWORDS
- Caisteal Urchardainn
Loch Nis
Ailean Durward
Cogaidhean Saorsa
Triath nan Eilean
Seumasaich
Caisteal Urchardainn air cladach Loch Nis. Ged a fhuaradh fianais gun robh dùn san àite ann an Linn an Iarainn, tha na sgrìobhaidhean as tràithe mu chaistel mu 1200. Tha cuid dhen tobhta a tha ann an-diugh de dhaingneach an 13mh linn a bha aig Ailean Durward bho 1229. Bha seo air an tom as àirde agus b' e dùn le ballaichean cloiche a bh' ann.
Chaidh na togalaichean eile a thogail sa 14mh linn. Is iomadh uair a bha an caisteal fo shèist rè eachdraidh, agus chaidh a ghlacadh agus ath-ghlacadh le na h-Albannaich agus na Sasannaich rè Cogaidhean na Saorsa. Chaidh a sgrios le Triath nan Eilean ann an 1513 agus an t-àite gu lèir a mhilleadh. Aig deireadh an t-17mh linn, chuireadh an caisteal a lìonadh le stuth spreadhaidha gus a chur na smàl gus nach b'urrainn dha na Seumasaich a chleachdadh.
Eadar 1912 is 1922, chaidh an caisteal a chladhach agus ath-nuadhachadh. Tha e a-nis fo chùram Alba Eachdraidheil
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Carson a tha UHI a’ tabhann TMS?
Le planaichean Gàidhlig a bhith gan cur an gnìomh, tha iomadh buidheann a’ gluasad a dh’ionnsaigh a’ Ghàidhlig a bhith nas fhollaisiche ri faicinn aca, a’ gabhail a-steach a bhith a’ dèanamh barrachd fhoillseachaidhean a th’ air an eadar-theangachadh don Ghàidhlig. Leis an leudachadh ris a bheilear an dùil san raon seo, cho math ri miann gun tèid dol an grèim ri obair eadar-theangachaidh taobh a-staigh de bhuidhnean ann an dòigh nas cunbhalaiche, bidh barrachd feuma air eadar-theangachaidhean sàr-mhatha cuideachd. Nì stòran-dàta na seirbheise cinnteach gum bi briathrachas agus stoidhle bhuidhnean air an cumail cunbhalach.
Le bhith a’ cruthachadh lìonra de bhuidhnean agus eadar-theangairean, bidh ionad-tasgaidh meadhanach ann airson dàta, agus cothrom aig com-pàirtiche sam bith san t-seirbheis air, à àite sam bith. Leis gu bheil a h-uile goireas ri fhaotainn air-loidhne, faodaidh buidhnean obair eadar-theangachaidh a chur gu eadar-theangairean sa bhad agus faodaidh eadar-theangairean tòiseachadh oirre gun a bhith a’ lorg faidhlichean luchd-dèiligidh, eadar-theangachaidhean a rinn iad roimhe agus mar sin air adhart.
Le lìbhrigeadh modh-obrach anns am bi seirbheisean air an co-roinn, thèid cosgaisean a lùghdachadh gu mòr, do bhuidhnean fa leth agus eadar-theangairean, gu sònraichte ma chruthaicheas iad bun-structar den t-seòrsa seo taobh a-staigh de na buidhnean aca. Thèid trèanadh iomlan a thoirt seachad air na dòighean a nithear feum den t-seirbheis, cho math ri taic theicnigeach leantainneach agus cruthachadh nan stòran-dàta mar as iomchaidh.
___________________________________________________________
A chum ’s gun toirear an t-seirbheis seo gu buil, thagh UHI Kilgray mar sholaraiche a bhathair-bhuig cuimhne eadar-theangachaidh. Bidh Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean a’ cleachdadh a’ bhathair-bhuig seo mar phàirt den uallach a ghabh e air fhèin a bhith ag obair gu dà-chànanach. Cha deach seirbheis cuimhne eadar-theangachaidh, a chuideachadh leis a’ phròiseas eadar-theangachaidh, a chruthachadh airson na Gàidhlig roimhe seo. Mar sin, tha UHI air thoiseach leis a’ cheum ùr radaigeach a tha seo.


text:
Blogaichean luchd-ionnsachaidh sna Stàitean
'S ann dà-chananach a tha a h-uile càil le Garrett MacGilleAnndrais agus chìthear pìosan air leth inntinneach mu dheidhinn a bheatha mar oileanach agus Comunn Ceiltis Indianna. Leugh mi artaigil a thog m' uidh gu mòr: Ag ionnsachadh ''Ceiltis'' thar a' chuain - Learning ''Celtic'' across the ocean. Tha teachdaireachd aig Garrett dhuinn:
'S e oileanach a th'ann an Erin cuideachd ach tha ise faighinn foghlam aig an taigh agus tha Gàidhlig na phàirt dheth. Bidh Erin a' feuchainn ri pìosan Gàidhlig a chur a-steach do na postaichean aice mar a rinn i le "Mòd Nàiseanta Ameireaga 2010".
'S e Mìcheal MacAoidh coir a tha ga teagaisg agus chuir Erin dàn aige an airde air a blog, seo pìos dheth:
"Air oidhche shàmhach gheamhraidh fhuar
‘S a’ Ghealach shoilleir chiùin
A’ coimhead air an talamh foip’
‘S na reultan os a cionn
An saoghal umam cho neo-thorach
‘S mo smuaintean air an àm
Tha romham ‘measg mo chàirdean
Is mo charaidean caomh blàth"
Tuilleadh air a' bhlog aig Erin. A chàirdean ma tha greiseag agaibh carson nach tèid sibh a-null thairis gus beagan brosnachadh a thoirt dhaibh?


text:
1850
MDCCCL
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 9 an t-Iuchar - Sguir Zachary Taylor mar 12mh ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte air sgàth a bhàis.
- 10 an t-Iuchar - Thòisich Millard Fillmore mar 13mh ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte
- 9 an t-Sultain - inbhe stàite do Chalafòrnia.
- Chaidh Berkeley agus La Jolla (Calafòrnia) a chlàradh airson a' chiad turas.
- Cur às oifigeil do mhalairt nan daoine dubha ann am Braisil.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 5 an Lùnastal - Guy de Maupassant ann an Tourville-sur-Arques. Ùghdar Frangach.
- 13 an t-Samhain - Robert Louis Stevenson, sgrìobhadair Albannach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 9 an t-Iuchar - Chaochail Zachary Taylor, 12mh ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte
- 12 an t-Iuchar - Robert Stevenson, innleadair Albannach a tha ainmeil air sgàth 's nan taighean-solais a bha e air a thogail.
- Honoré de Balzac


text:
Antigua agus Barbuda
'S e dùthaich eileanach anns an Roinn Charaibeach a tha ann an Aintìoga is Barbuda.[1] Tha i na laighe anns na Lesser Antilles eadar an Cuan Siar agus a’ Mhuir Chairibianach. San taobh a deas tha Guadeloupe agus Doiminicia, san taobh an iar tha Naomh Crìstean agus Nibheis agus tha Saint Barthélemy agus Saint Martin san taobh an iar-thuath.
Tha dà eilean mòr anns an dùthaich seo: Antigua (IPA: ænˈtiːgə) (280 km²) agus Barbuda (IPA: bɑrˈbjuːdə/) (161 km²).
Tha Saint John's, am prìomh-bhaile aice, suidhichte ann an Aintìoga.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)


text:
- TIOTAL
- dealbh iomain gun tiotal #12 le Màiri Hedderwick
- EXTERNAL ID
- GB1796_D1101_2_25_42_37
- CRUTHADAIR
- Mairi Hedderwick
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11576
- KEYWORDS
- iomain
sgiobaidhean spòrs
spòrs
'S e aon de shreath de sgeidsichean mu ghèam iomain a tha seo. Chan eil tiotal air agus tha e a' sealltainn cluicheadair iomain 's dòcha a' caitheamh lèine Bhaile Ùr an t-Slèibh.
Tha an obair seo bho chruinneachadh de dheilbh agus sgeidsichean leis an sgrìobhadair agus an neach-dhealbh mòr-chòrdte, Màiri Hedderwick. Tha ceangal air choreigin aca uile ri Baile Ùr an t-Slèibh agus tha mòran dhiubh cuideachd a' riochdachadh gèam iomain. Thathas nas eòlaich air Màiri Hedderwick mar ùghdar agus neach-dhealbh an t-sreath leabhraichean chloinne, Ceitidh Mòrag, air a bheil mòran measail.


text:
- TIOTAL
- Buill de Chomann Seann Shaighdearan Normandaidh a' coinneachadh ri Morair Liefteanant Rois & Chrombaidh ann an Inbhir Pheofharain, 2009
- EXTERNAL ID
- HC_NORMANDYVETERANS_2009_007
- ÀITE
- Inbhir Pheofharain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Inbhir Pheofharain
- DEIT
- 23 An Lùnastal 2009
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Ewen Weatherspoon
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- The Highland Council
- AITHNEACHADH MAOINE
- 13570
- KEYWORDS
- an dàrna cogadh
armailteach
cuimhneachadh
Bho chlì gu deas, Mgr Seoc Dunbar (Camshronaich na Banrigh), A' Bh-uas Seònaid Bowen (Morair Liefteanant Rois & Chrombaidh) agus Mgr Bill Loggie, (Làmhachas Rìoghail) aig cruinneachadh de Sheann Shaighdearan Normandaidh ann an Inbhir Pheofharain. Fhuair Mgr Loggie Lègion an Urraim, an duais armailteach a b' àirde a bha an Fhraing a' toirt seachad.
Aig an tachartas seo air 23 An Lùnastal 2009, bha buill de Mheur na Gàidhealtachd 's nan Eilean de Chomman Seann Shaighdearan Normandaidh a' meàrrsadh airson an turais mu dheireadh mus tug iad suas an dathan agus a thug iad am brataichean do Chomhairle na Gàidhealtachd airson an taisbeanaidh gu buan-mhaireannach.
Chruinnich trì-deug de na 43 buill a tha fhathst beò, còmhla ri teaghlaichean, caraidean agus aoighean a fhuair fiathachadh, aig Cuimhneachan Seann Shaighdearan Normandaidh, Ceàrnag an Stèisein, Inbhir Pheofharain gus blàth-fhleasgan a chur sìos mus do rinn iad caismeachd seachad air a' Charragh-cuimhne. Chaidh an nochdadh urraim a ghabhail leis a' Mhorair Leifteanant fhad 's a bha iad a' meàrrsadh seachad air a' charragh-cuimhne, le Còmhlan Pìoba Lègion Rìoghail Bhreatainn air an ceann, mus do chùm iad orra gu togalaichean Chomhairle na Gàidhealtachd.
An dèidh ùrnaigh dì-choimiseanaidh leis an Urr Russel Mac a' Ghobhainn thug Neach-brataich nan Seann Shaighdearan na dathan don Chomhairliche Mairead NicPhàdraig. Thèid na dathan a thaisbeanadh ann an seòmar na Comhairle gu buan-mhaireannach.
'S e buidheann taic dha seann shaighdearan a chaidh air tìr ann an Normandaidh, a thachair air tràighean na Frainge san Ògmhios 1944, a th' ann an Comann Seann Shaighdearan Normandaidh. B' e tionndadh cudromach anns an Dàrna Cogadh a bha seo. Chaidh am buidheann a chur air chois ann an 1981. Nuair a chaidh seo a sgrìobhadh (An Lùnastal 2009) tha 5800 ball aig a' Chomann a tha fhathast beò


text:
- TIOTAL
- Sgeama Dealan-uisge Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- GB232_RAMSAY_D893_1_3_001
- ÀITE
- Drochaid Nòsdaidh
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8532
- KEYWORDS
- dealan-uisge
Allt Gleann Udalain
Chaidh an dealbh seo a thogail aig ìre thràth de phròiseact dealan-uisge Loch Aillse nuair a bha luchd-tomhais a' comharrachadh na slighe airson na loidhne-phìoban eadar loch tasgaidh is dam Allt Gleann Udalain agus stèisean a' chumhachd aig Drochaid Nòsdaidh. Lean an loidhne-phìoban am bealach air a' bheinn air an taobh chlì. Chithear rubha Ghleann Eilg ri cùl na deilbh. Tha Gleann Eilg air a sgaradh bhon tìr-mòr le Loch Aillse.
Bha pròiseact Dealan-uisge Ceann a Tuath na h-Alba airson sgìre Loch Aillse stèidhichte ann an Drochaid Nòsdaidh, sia mìle bho Chaol Loch Aillse. Thòisich an obair ann an 1946 às dèidh tachartas sònraichte gus a' chiad pòla dealain a chur suas sa Chèitean, agus thòisich an stèisean air dealan a chruthachadh ann an 1948. Bha dà dham anns na planaichean tùsail ach fhuaireadh a-mach nach robh an talamh freagarrach airson seo agus chaidh aon dam a thogail air Allt Gleann Udalain. Chaidh an loch-tasgaidh, dam agus stèisean cumhachd a thogail aig an aon àm ris an lìonra sgaoilidh dealain. Chaidh càballan fo-uisge thairis air Loch Dubhthaich, Loch Long, Loch Carrann agus Loch Aillse a thogail aig an aon àm cuideachd.
Chaidh Bòrd Dealain-uisge Ceann a Tuath na h-Alba a stèidheachadh fo Achd Leasachaidh Dealain-uisge (Alba) 1943. Chaidh am bile a chur air adhart le Tòmas Johnston an Taigh nan Cumantan, a chur an cèill gum biodh e na fhuasgladh do chuid de na duilgheadasan a bha aig a' Ghàidhealtachd aig an àm tro bhith a' cleachdadh 'comas mòr fhalaichte na sgìre' ('the great latent power of the region'). Dh'inns e do na Cumantan 'gum biodh agus gum bu chòir gum biodh gnìomhachasan, an dà chuid prìobhaideach is poblach, a bhith air an tàladh don Ghàidhealtachd mar thoradh air an leasachadh seo'.
Bhiodh prìomhachas aig luchd-caitheimh àbhaisteach an toiseach agus an uair sin aig gnìomhachasan a bhathar an dùil a bhiodh a' cleachdadh tòrr mòr cumhachd. Bhiodh cumhachd sam bith nach deach a chleachdadh leis an luchd-cleachdaidh seo air a reic ris a' ghriod nàiseanta. Bhiodh prothaidean bho bhith a' reic an dealain air a chleachdadh gus cosgaisean an dealan a chur gu àiteachan iomallach a chumail sìos agus gus cuideachadh le leasachaidhean sòisealta is eaconamach air a' Ghàidhealtachd. Bha an clàs sòisealta ainmeil seo ag aithneachadh gun robhar a' faicinn a' Bhùird mar dhòigh gus a' Ghàidhealtachd ath-bheothachadh, agus chan ann a-mhàin mar bhuidheann a bhiodh a' cruthachadh dealan.
Bhathar an dùil gum biodh toradh stèisean a' chumhachd ann an Loch Slòigh a' frithealadh iarrtas ann an meadhan na h-Alba agus taobh an iar na h-Alba. Bhiodh a' phrothaid bho dhealan sam bith a bharrachd air seo a rachadh a reic air a chleachdadh mar shubsadaidh do na sgeamaichean dealain ann am Mòrar agus Loch Aillse far nach robh e coltach gun dèanadh iad prothaid. B' e £4,600,000 prìs mheasraichte nan trì pròiseactan seo
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Sheòirsea a Deas is na h-Eileanan Shandwich a Deas
'S e eileanan anns a’ Chuan Shiar a tha ann an Sheòirsea a Deas is na h-Eileanan Shandwich a Deas neo Georgia a Deas agus na h-Eileanan Shandwich a Deas[1] Tha iad suidhichte anns a’ Mhuir Scotia[2] san ear air Aimearaga a Deas agus sa tuath air an Antargtaga . 'S e King Edward Point am prìomh-bhaile aige.
'S e Sheòirsea a Deas an t-eilean as motha a tha ann, le 170 cilemeatair a leud ‘s 29 cilemeatair a dh’fhad.
'S e eileanan gu math iomalach a th' annta, chan eil daoine a’ fuireach an seo bho thus. An dràsda bidh dìreach an Coimiseanair agus luchd rannsachaidh a’ fuireach air an eilean fad na bliadhna. Tha bàtaichean cùirt-mhara air an t-slighe do dh'Antartaga a’ stad air an eilean cuideachd, mar sin dheth tha beagan turasachd ann. Tha taigh-tasgaidh ann an Grytviken.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714


text:
Alex van Halen
'S e cluicheadair nan drommaichean ainmeil às na Tìrean Ìsle a th' ann an Alex van Halen[1] (Ainm slàn: Alexander Arthur van Halen, Amsterdam, 8 an Cèitean 1953).[2] Tha van Halen a' buinntinn do theaghlach làn sàr cheòladairean: b' e athair, Jan van Halen, cluicheadair saxofòn agus clarinette. 'S ann às an Innd-Innse a bha a mhàthair, Eugenie van Beers. Dh'fhàg na van Halen an dùthaich aca ann an 1962 is chaidh iad gu Pasadena, ann an Calafòrnia, far a stèidhich e an còmhlan ciùil Van Halen, ann an 1972, leis a bhràthair beag Eddie.[3]


text:
- TIOTAL
- BR 55051 ann an Inbhir Nis, An t-Ògmhios 1956
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_008_378
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 21 An t-Ògmhios 1956
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 25840
- KEYWORDS
- locomotaibhean rèile
locomotaibhean Rèile na Gàidheatachd
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
Ann an 1905/06 thog Rèile na Gàidhealtachd ceithir einnseanan tanca 0-4-4 gus obrachadh air a diofar meur-loidhnichean beaga. Air an àireamhachadh 25, 40, 45 agus 46, b' iad na locomotaibhean mu dheireadh a chaidh a thogail aig ionad-obrach Loch Gorm ann an Inbhir Nis. Mhair dhà den chlas gu math a-steach do làithean Rèile Bhreatainn.
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn BR 55051 (roimhe seo HR 25 'Strathpeffer') ann an Inbhir Nis san Ògmhios 1956.
Lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis mu dheireadh san Lùnastal 1956.


text:
-
-
Archives
- January 2017
- December 2016
- November 2016
- October 2016
- September 2016
- August 2016
- July 2016
- June 2016
- May 2016
- April 2016
- March 2016
- February 2016
- January 2016
- December 2015
- November 2015
- October 2015
- September 2015
- August 2015
- July 2015
- June 2015
- May 2015
- April 2015
- March 2015
- February 2015
- January 2015
- December 2014
- November 2014
- October 2014
- September 2014
- August 2014
- July 2014
- June 2014
- May 2014
- April 2014
- March 2014
- February 2014
- January 2014
- December 2013
- November 2013
- October 2013
- September 2013
- August 2013
- July 2013
- June 2013
- May 2013
- April 2013
- March 2013
- February 2013
- January 2013
- December 2012
- November 2012
- October 2012
- September 2012
- August 2012
- July 2012
- June 2012
- May 2012
- April 2012
- March 2012
- February 2012
- January 2012
- December 2011
- November 2011
- October 2011
- September 2011
- August 2011
- July 2011
- June 2011
- May 2011
- April 2011
- March 2011
- February 2011
- January 2011
- December 2010
- November 2010
- October 2010
- September 2010
- August 2010
- July 2010
- June 2010
- May 2010
- April 2010
- March 2010
- February 2010
- January 2010
- December 2009
- November 2009
- October 2009
- September 2009
- August 2009
- July 2009
- June 2009
- May 2009
- April 2009
- March 2009
- February 2009
- January 2009
- December 2008
- November 2008
- October 2008
- September 2008
- August 2008
- July 2008
- June 2008
- May 2008
- April 2008
- March 2008
- February 2008
- January 2008
- December 2007
- November 2007
- October 2007
- September 2007
- August 2007
- July 2007
- June 2007
- May 2007
- April 2007
- March 2007
- February 2007
- January 2007
- December 2006
- November 2006
- October 2006
- September 2006
- August 2006
- July 2006
- June 2006
- May 2006
- April 2006
- March 2006
- February 2006
- January 2006
- December 2005
- November 2005
- October 2005
- September 2005
- August 2005
- July 2005
- June 2005
- May 2005
- April 2005
- March 2005
- February 2005
- November 2004
- October 2004
- January 1970
- December 1969
-
Meta
Monthly Archives: March 2010
Beul ro luath?
Cha bu luaithe na sgrìobh mi mu dheidhinn teachd an earraich, ‘s ann a tha an geamhradh air tilleadh! THa mi an dòchas gu bheil na h-eòin bheaga a chunnaic mi faisg air an taigh seo, air an druideadh dlùth còmhla ri chèile anns an nid – blàth, nan suain seasgair. Cha sheas an fheadhainn as maoithe… Continue reading
Posted in a' Ghà idhealtachd, An Rìoghachd Aonaichte Comments Off on Beul ro luath?
Eòin an earraich air tilleadh
Chaidh mi air cuairt ghoirid a-mach air an rothair an-diugh air prìomh rathad Shlèite. Bha a’ ghaoth làidir, agus uaireannan bha sgrìob chruaidh oirre fhathast, ach a dh’ aindeoin sin, bha e follaiseach gu bheil an t-earrach a’ tighinn dlùth. Ann an cuid de ghàrraidhean Shàsaig, tha lus a’ chrom-chinn fo làn bhlàth agus nuair a dh’fhalbh mi suas gu mullach a’ mhonaidh eadar Torabhaig agus Eilean Iarmain, chunnaic mi blàthan beaga geala air na badan fraoiche.
Cha b’ e sin a-mhàin ach… Continue reading
Posted in a' Ghà idhealtachd, An Rìoghachd Aonaichte Comments Off on Eòin an earraich air tilleadh
DUFC a’ gabhail air Tobar na Màthar 3-0 le deichnear
Leis gu bheil grunn mhath gheamannan air fhàgail fhathast ro dheireadh an t-seusain, cha mhol mi an latha math mus tig an oidhche. Ge-tà, tha DUFC airidh air moladh mòr airson nan oidhirpean aca sa ghèam seo. B’ fheudar dhaibh trì chairteal den gh… Continue reading
Comments Off on DUFC a’ gabhail air Tobar na Màthar 3-0 le deichnear
DUFC a’ gabhail air Tobar na Màthar 3-0 le deichnear.
Leis gu bheil grunn mhath gheamannan air fhàgail fhathast ro dheireadh an t-seusain, cha mhol mi an latha math mus tig an oidhche. Ge-tà, tha DUFC airidh air moladh mòr airson nan oidhirpean aca sa ghèam seo. B’ fheudar dhaibh trì chairteal den ghèam a chluich le deichnear, nuair a fhuair Paul Dixon cairt dhearg. Chaidh a chur far a’ phàirc air sàilleabh ‘s gun robh a chois ro àrd ann an ionnsaigh air cluicheadair eile.
Shaoileadh tu gun cuireadh sin èis air oidhirpean Aonaichte, gu… Continue reading
Posted in a' Ghà idhealtachd, An Rìoghachd Aonaichte Comments Off on DUFC a’ gabhail air Tobar na Màthar 3-0 le deichnear.
Cairteal-chuairt dheireannach Cupa na h-Alba (Ath-chluich) – Dùn Dèagh Utd 1 Rangers 0
Grad iongnadh is fearg air sgioba coidsidh Rangers, nuair nach dubh an Rèitire às an tadhal a chuir Utd, mar is àbhaist dha bhith a’ dèanamh!Thachair e a-rithist a-nochd. Chuir DUFC tadhal ann, agus chaidh an tadhal a ghearradh às anns a’ bhad le … Continue reading
Posted in Cairteal Chuairt Dheireannach, Cupa na h-Alba, Dùn Dèagh Aonaichte, Dundee United FC, Iar-chuairt dheireannach, Rangers Comments Off on Cairteal-chuairt dheireannach Cupa na h-Alba (Ath-chluich) – Dùn Dèagh Utd 1 Rangers 0
An ath-chluich dhen Chairteal Chuairt Dheireannach ann an Cupa na h-Alba.
Grad-iongnadh is fearg air sgioba coidsidh Rangers, nuair nach dubh an Rèitire às an tadhal aig Utd mar as àbhaist dha a bhith a’… Continue reading
Posted in a' Ghà idhealtachd, An Rìoghachd Aonaichte Comments Off on An ath-chluich dhen Chairteal Chuairt Dheireannach ann an Cupa na h-Alba.
Agallamh còmhla ri Rhoda agus Cathy Ann
Nuair a bha sinn aig a’ Mhòd ann an Ottawa an uiridh, bha cothrom againn bhruidhinn ri Rhoda Nic Risnidh agus Cathy Ann Nic-a-Phì. Tha sibh eòlach orra, tha sinn cinnteach. Tha Rhoda, a chaidh a breith ‘s a togail anns na Hearadh, ainmeil mar thidsear na Gàidhlig air feadh Ameireaga a Tuath. Tha Cathy […] Continue reading
Posted in podcasts Comments Off on Agallamh còmhla ri Rhoda agus Cathy Ann
Madaidhean-Allaidh
Tòrr naidheachdan ri thaobh madaidhean-allaidh ann an seo. An t-seachdain-sa chaidh, chaidh teidsear a bha seo a mharbhadh le buidhean de mhadaidhean-allaidh ann an Chignik Lake, tachartas a tha mu math ainneamh. Chaidh sgioba à Roinn Èisg ‘s Beat… Continue reading
Comments Off on Madaidhean-Allaidh
Meòrachadh Beag air Bàs (Miroslav Holub)
’S iomadh duine a nì
mar nach do rugadh fhathast iad. Rè an ama sin, ge-tà,
dh’fhaighnicheadh do William Burroughs le oileanach
ma bha e gabhail ri beatha an dèidh bàis,
’s fhreagair e:
– An cinnteach leat nach do bhàsaich thu fhathas… Continue reading
Posted in eadar-theangachadh, Steafan MacRisnidh Comments Off on Meòrachadh Beag air Bàs (Miroslav Holub)
Frois a’ Phoit!
Nuair a thèid sinn a shnàmh sa mhuir mar chlann a’ plubraich air an t-sràid ann an tuil, no gar plumadh fhèin anns an tuba, is sinn nar suidhe mar chlod no mar ghuga, ?s beag an t-iongnadh ged a phlumas sinn gu grad gun èirich fras-uisge anns a’ bhad, a’ stealladh oirnn, ?s sinn […] Continue reading
Posted in Steafan MacRisnidh, Uisge Comments Off on Frois a’ Phoit!


text:
- TIOTAL
- Plana de Chathair-eaglais Inbhir Nis: 'Illustrated London News', 3 Samhain 1866
- EXTERNAL ID
- PC_STAND_CATH_013
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 3 An t-Samhain 1866
- LINN
- 1860an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- St Andrew's Cathedral, Inverness
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30009
- KEYWORDS
- cathair-eaglaisean
eaglaisean
sgoiltean
Dreach neach-ealain air mar a bhiodh a' chathair-eaglais a' coimhead nuair a bhiodh i deiseil, air a thogail on 'Illustrated London News', 3 Samhain 1866.
'S ann on deilbh aig Alasdair Ros, ailtire na Cathair-eaglais, a tha an gràbhaladh seo, a' sealltainn mar a bhiodh an eaglais nuair a bhiodh i deiseil, a rèir nam planaichean. Ach cha deach an dà bhinnean, a bha ri dhol air mullach an dà thùir, a-riamh a thogail. Tha peantadh le dathan-uisge, stèidhichte air an dealbh seo agus air a dhèanamh le Ros, tha iad a' smaoineachadh, air fhoillseachadh an còmhnaidh sa Chathair-eaglais.
Ann an 1851 chuireadh an t-Easbaig Raibeart Èdein na dhreuchd mar Easbaig do Mhoireibh is Ros (chaidh Gallaibh a chur ris a-rithist) aig Eaglais Easbaigeach na h-Alba. An toiseach b' ann às Eilginn a bha e ag obair, ach chunnaic e gu robh Inbhir Nis gu math na b' fhaisge do mheadhan a sgìreachd, 's mar sin ghluais e a dh'Inbhir Nis ann an 1853. Chuir e air bhonn Caibeal a' Mhisein ann an sgìre na 'Maggot' (Maghad?) sa bhaile, ach bha planaichean aige airson cathair-eaglais, agus thàinig iad sin gu buil ann an 1866.
Chaidh an t-ionad a cheannach air talamh bhàn an iar-dheas air an drochaid-chrochaidh ùr thairis air Abhainn Nis, beagan on abhainn. B' e an t-ailtire fear òg às an sgìre, Alasdair Ros (a bha na Easbaigeach), ach dh'fheumadh a chiad dheilbh a bhith air a ghearradh sìos air sgàth dìth airgid.
Chaidh a' chlach-bhonn a chur sìos le Àrd-easbaig Canterbury, an Dotair Teàrlach Longley, an 17mh na Dàmhair 1866, a' chiad ghnìomh oifigeil a rinn Prìomhaiche Sasannach bhon chaidh a' chreideamh Chlèireach a chur air bhonn ann an Alba. Rinn cuid de mhuinntir na sgìre gearan gu robh feachd armailteach Inbhir Nis agus saighdearan saor-thoileach an sàs sa chùis, aig eaglais nach robh idir stèidhichte ann an Alba, agus lean iomairt làidir sna pàipearan naigheachd às a dhèidh.
Chosg a' Chathair-eaglais barrachd air £15,000 airson a thogail, ach chan eil seo a' cunntadh a' ghlainne dhathach, an t-òrgan agus tòrr den àirneis, rudan uile a chaidh a bhuileachadh an asgaidh. Chaidh na ciad sheirbheisean a chumail innte ann an 1869, ach cha do thachair coisrigeadh an togalaich gu 1874 a chionns gu robh fiachan de shuim faisg air £7000 fhathast rim pàigheadh aig àm an fhosglaidh. B' e seo a' chiad chathair-eaglais a chaidh a thogail 's a choisrigeadh ann am Breatainn bho àm an Ath-leasachaidh.


text:
- TIOTAL
- Luchd-chomharran aig Bogsa Chomharran Chlach na h-Aire, 1997
- EXTERNAL ID
- NRM_NBNW_KL_DS080543
- ÀITE
- Clach na h-Aire
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1 An Lùnastal 1997
- LINN
- 1990an
- CRUTHADAIR
- Chris Hogg
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Nàiseanta an Rèile, Iorc
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20029
- KEYWORDS
- rèile
rathaidean-iarainn
Chaidh an Dealbh-camara seo de mhanaidsear chomharran, Ailean McCarthy, deas, còmhla ri neach-chomharran Seòras MacAoidh nan seasamh air taobh a-muigh bogsa chomharran Chlach na h-Aire, a thogail san Lùnastal 1997. Tha am bogsa ag obrachadh na drochaid thulgaich a tha a' giùlan na loidhne a chaidh a thogail bho thùs le Companaidh Rèile Inbhir Nis & Siorrachd Rois thar taobh an ear Sligh'-uisge a' Ghlinn Mhòir. B' àbhaist dhan bhogsa a bhith a' cur chomharran gu stèisean Chlach na h-Aire a tha faisg air làimh. Dh'fhosgail an stèisean seo ann an 1869 agus chaidh a dhùnadh ann an 1913. 'S e togalach clàraichte a th' anns a' bhogsa chomharran agus 's e am bogsa chomharran as fhaide tuath air lìonra rèile Bhreatainn.
Fiosrachadh
O chionn còrr is ceud bliadhna, chaidh a dhà de na rathaidean-iarainn as àillidh air an t-saoghal, Loidhne Rèile a' Chaoil agus Loidhne Rèile a Tuath, a thogail. Tha prìomh loidhne na Gàidhealtachd gan ceangal ris a' chòrr de lìonra rèile na RA. Bho 1997 gu 2003, thog Taigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile deilbh nan trì loidhnichean sin, agus bho na h-ìomhaighean chaidh trì taisbeanaidhean a chruthachadh - 'Connections to the Kyle' ('Ceanglaichean dhan Chaol'), 'By Firth and Flow' ('Ri Caolas agus Sruth) agus 'The Highland Link' ('An Ceangail Gàidhealach'). Nochd na taisbeanaidhean air Lìonra Tasglann na h-Alba (SCAN) san taisbeanadh dhidseatach 'North by Northwest' a chur air bhog gu h-oifigeil làrach Thasglann Nàiseanta na h-Alba air 5 an t-Ògmhios 2001 ann an Inbhir Nis. Sheas an co-obrachadh le SCAN gu 2009 nuair a chaidh 'North by Northwest' a ghluasad chun na làraich-lìn, Am Baile.
Tha 'North by Northwest' a' clàradh eachdraidh bheò agus tha e a' clàradh boillsgeadh ann an tìm ann am beatha dhaoine agus an loidhne anns na bliadhnachan mu dheireadh den fhicheadamh linn agus toiseach a 'chiad linn thar fhichead. Bha na taisbeanaidhean a' comharrachadh buaidh rèile na Gàidhealtachd air daoine, sealladh-tìre agus eaconamaidh Gàidhealtachd na h-Alba.
Tha sinn a' toirt taing airson taic don Luchd-urrais a leanas a mhaoinich an t-suirbhidh dhealbh camara de phrìomh loidhne na Gàidhealtachd, Loidhne a' Chaoil agus an Loidhne a Tuath le luchd-togail-dheilbh bho Thaigh-tasgaidh Nàiseanta an Rèile eadar 1997 agus 2003:
Railtrack, Railtrack-Alba, Scotrail, EWS, Porterbrook, First Engineering, Com-pàirtichean Lìora Rèile na Gàidhealtachd, Comhairle na Gàidhealtachd, Iomairt Rois & Chrombaigh, Iomairt Ghallaibh agus Chataibh, Safeways, Caraidean Taigh-tasgaidh Nàiseanta an Rèile, Comhairle Pheairt & Chinn Rois agus Comann Rèile na Gàidhealtachd


text:
- TIOTAL
- Tom a' Ghealagaidh - sealladh bhon adhar
- EXTERNAL ID
- HC_ARCH5_910101_004
- ÀITE
- Tom a' Ghealagaidh
- SGÌRE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: A' Mhòigh 's Dail Fhearghais
- DEIT
- Am Faoilleach 1991
- LINN
- 1990an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Aonad Airc-eòlas Chomhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 13310
- KEYWORDS
- Tom a' Ghealagaidh
Mòigh
Dail Roisidh
Fuadaichean
1991.
Sealladh bhon adhar bho thuath 's an iar-thuath de thobhtaichean iomadh structar aig Tom a' Ghealagaidh, 1 km an iar air Mòigh agus Dail Roisidh, Inbhir Nis. Tha a' mhòr-chuid den cheàrnaidh mun cuairt air a dèanamh an-àirde de mhòinteach. Chaidh mòran den cheàrnaidh fhàsachadh aig àm Fuadach nan Gàidheal, a thachair eadar deireadh an ochdanmh linn deug agus toiseach an naoidheamh linn deug


text:
Kl. Ianair
[...]
. Anno Domini .dcccc.xc.u., alias 996.
Tene di ait do ghabail Aird Macha conna-farcaibh dertach na dam liac na h-erdamh na fid-nemedh ann cen loscadh.
Diarmait m. Domnaill rí H. Ceinnselaig, Gilla Patraicc m. Donnchada rí Osraigi, Cormacc H. Conghalaig comarba Daiminnsi, mortui sunt.
Crech la Conaille & Mugdorna & Tuaiscert m-Bregh co Glenn Righe conus-taraidh Aedh m. Domnaill, rí Ailigh, & co tarat debaid doibh & co remaidh foraibh coro marbad rí Conaille and, .i. H. Cronghilla, .i. Matudan, & alii plurimi .i. da cet.


text:
- TIOTAL
- Spaidsir nam Feachdan Armaichte & Seann Bhus, Drochaid Nis, Inbhir Nis, Iuchar 2010
- EXTERNAL ID
- PC_REID_HIGHLAND_GAMES_2010_15
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 2010
- LINN
- 2010an
- CRUTHADAIR
- Robert Reid
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Robert Reid
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29779
- KEYWORDS
- cruinneachaidhean Gàidhealach
geamaichean Gàidhealach
parèid
busaichean
San dealbh-chamara seo chithear buill de na Feachdan Armaichte a' gabhail pàirt ann am pairèid gu ruig Pàirc na Coinneimh a Tuath aig Geamachan Gàidhealach Inbhir Nis 2010. Tha an seann bhus ris a' bheulaibh a' giùlan seann bhuill. 'S e bus Mhic a' Bhriuthainn Bedford VAS Duple 1962 a th' ann leis an àireamh-chlàir 380 FGB.
Am 24mh Iuchar 2010 thill Geamachan Gàidhealach Inbhir Nis do Phàirc na Coinneimh a Tuath an dèidh dha a bhith an àiteigin eile fad seachdad bliadhna 's a dhà. Le bhith a' tachairt an seo, leig sin leis na Geamachan a bhith na cho-thachartas le Subhachas Latha nam Feachdan Armaichte an Inbhir Nis. Le còrr is 800 duine a bharrachd na luib b' e fear de na tachartasan samhraidh a bu mhotha 's a bu fhradharcaich a bh' ann an Alba.
Chaidh spaidsearachd a dhèanamh tron bhaile agus aig a cheann bha Còmhlan Phìobairean aig Leigian Rìoghail Bhreatainn (Alba) às Inbhir Nis agus nan cois bha Còmhlain Phìobairean bho Inbhir Narann, bhon Chomunn, bho na Cadets, bhon Òban, agus o Phìoban is Drumannan 7 SCOTS. Air an cùlaibh mheàrrs, gu ruig Pàirc na Coinneimh a Tuath, saighdearan san t-seirbheis aig 3 SCOTS, 3s Batàillean de Rèisimeid Rìoghail na h-Alba (Am Freiceadan Dubh) agus Batàillean Saighdearan Coise Sgìreil an Airm on t-7mh Batàillean de Rèisimeid Rìoghail na h-Alba, còmhla ri ceudan de shean saighdearan agus riochdairean on Chabhlach Rìoghail, Maraireachd Rìoghail Taisgte agus o Chobhair Bheanntan an RAF.
Gus an gabhadh an sluagh mòr a thoirt a-steach thòisich na geamachan uair a thìde na bu tràithe aig 10m. Chaidh farpaisean aon-neach nam pìobairean a dhèanamh air na gàrraidhean taobh a-muigh Tèatar Cùirt Èdein agus chaidh pàirc chàraichean thogalaichean Comhairle na Gàidhealtachd a chur gu feum airson Baile an Luchd-mhalairt, Pàilleann na Lionn, Stàlaichean Bìdh agus àiteachan don Dannsa Ghàidhealach agus do Cheòl Traidiseanta.


text:
Item is maith a nanmuinne an craidhi da dragma do sugh na glaisin coilled do gnathugad, mad fuar an cuis, & is ferrde clous do cur indti. Item a n-aiged singcopis & créta in craidhi, gabh dragma do snas an oir, & dragmaiv de so .i. bene album & bene ruibia: tri dragma do cruel derg & geal, & dragma do némanduibh arna tollad,
p.144& let dragma do cnaim craidhi in fiadha; & dentur pudar dib, & gnathaig a mbiadh & a ndigh iad; & ni h-aithnid dam leighes is ferr na so i n-eslaintibh in craidhi, & pudar orda aderur ris; & ni fes ca mincacht do derbad sa cas so e.


text:
- TIOTAL
- Aithris air tachartas bomba aig Loch Mòr
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D592_6_03
- ÀITE
- Allt nam Breac
- SGÌRE
- Gallaibh an Iar
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Hacraig
- DEIT
- 5 An t-Ògmhios 1940
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn Ghallaibh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5478
- KEYWORDS
- Freiceadan na dùthcha
itealan
bom
loidse Srath Mhòir
an darna cogadh
an cogadh ann am Breatainn
an cogadh aig baile
A' chiad duilleag de dh'aithisg mu dh'itealan neo-aithnichte a chaidh seachad air Loidse Shrath Mhòir, is an uairsin a thionndaidh mun cuairt ann an cearcall is a leig bom. Leig e am bom ann an àite far nach robh duine sam bith a' fuireach agus cha robh e ag amas air an loidse. Chaidh e a-mach a sealladh an uairsin chun an iar dheas.
Tha an aithisg an uairsin a' mìneachadh mar a chaidh fiosrachadh a sgaoileadh bhon a chaidh an t-itealan fhaicinn an tòiseach
Tha an aithisg a' leantainn air duilleig 2


text:
- TIOTAL
- Litir bho ghrunnan de luchd-taghaidh gu Teàrlach Friseal Mac an Tòisich mu dheidhinn còirichean-iasgaich sa bhaile
- EXTERNAL ID
- Z_QZP40_2915_P010
- DEIT
- Samhainn 1873
- LINN
- 1870an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8927
- KEYWORDS
- taghaidhean
poileataigs
luchd-poileataigs
pàrtaidhean-poileataigeach
iasg
aibhnichean
Chaidh an litir seo a chur gu Teàrlach Friseal Mac an Tòisich, fear-poileataigs ionadail 's maor ann an Inbhir Nis. 'S ann mu dheidhinn còirichean-iasgaich ann an Abhainn Nis a tha i. Bha Friseal Mac an Tòisich gu bhith a' seasamh airson na pàrlamaid aig an ath thaghadh pàrlamaid anns a' Ghearran 1874 far an deach a thaghadh airson baile Inbhir Nis


text:
- TIOTAL
- MV Isle of Lewis aig a' chidhe ann an Ullapul
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_0470
- ÀITE
- Ulapul
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40290
- KEYWORDS
- aiseagan-càir
aiseagan luchd-siubhail
Cal Mac
Calmac
Caledonian Mac a' Bhruthainn
Dealbh den MV Isle of Lewis aig a' chidhe ann an Ullapul.
Tha an Isle of Lewis na bàta-aiseig air an t-slighe eadar Ullapul agus Steòrnabhagh. Tha i air a ruith le Caledonian Mac a' Bhruthainn. Thòisich am bàta air an t-seirbheis ann an 1995. Tha i 100 meatair a dh'fhaide agus nì i an turas ann an 2 uair is 45 mìonaid.
Tha Ullapul suidhichte air cladach a tuath Loch Bhraoin. Chaidh Ullapul a dhealbh le Tòmas Telford airson Comann Iasgach Bhreatainn ann an 1788. Ged a thàinig crìonadh air a' ghnìomhachas aig deireadh an 19mh linn, tha am baile fhathast soirbheachail mar thoradh air a' chala. San latha an-diugh, is e am port airson seirbheis aiseig gu Steòrnabhagh a th' ann agus tha Ullapul cuideachd e na àite tarraingeach do luchd-turais
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum


text:
Càrn Beithe
'S e fearann anns an Sgìre Cille Earnain a tha ann an Càrn Beithe (Beurla: Carbeth).
Tha e suidhichte mu dà mhìle air taobh an iar-dheas Bhalfron agus air taobh tuath Cille Earnain. Tha e anns a' Chomhairle Shruighlea. Tha taigh-mòr (mansion) ann ris an canar Carbeth House. Chaidh a thogail anns an 17mh linn. Anns na 1980an chaidh an taigh-mòr air atharrachadh gu flataichean. [1]
Tha Slighe na Gàidhealtachd an Iar, frith-rathad astair eadar Glaschu agus A' Ghearastan, a' dol tro Chàrn Beithe.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NS 523 791
- Carbeth House


text: .i. is edh is idropis and, sechran na brige aontuighte isin corp uile noch lenus claoclod na brigi 159...neach leanus claeclod na brigi dileghta isna h-aeibh & isin corp uile do reir Auiceanda neach adeir in trath nach aentaigeann in oileamhain risin mball a teid (ataid E) si, doni si atcomhall & in oileamhaim sin dileagthar ar dus hi & is ann sin sgailtir hi & aentaigid si ann sin risna ballaib & cosmailigh an treas uair ... Donitear fos an easlainti seo o anmhuindi na brigi atairrngti na n-arann no ar son dunaigh no cuimgi na sligeadh ata idir na h-ae & in domblas no ar son brig anbainne brig attairrngthi (no ar anmhuindi na brige atarraing E.) an domblais & ar son dunaigh na sligeadh ata on domblas cun na n-inneadh no ar son anbainde no easbada na brigi indarbthai sa domblas fein oir an trath duntar an tslighi sin bid an duine mar bis neach aga mbi inde dunta oir ni aileamhnaigi ata an brigh attaraing ... {folio 37a} ailemna ata in brig tairrngidsi, & coimlínuidh an brig ailemna a h-oipriugad ar son na 4 mbrig so, & in trat tesduiges brig dib, tesduidi co leir: & is mar sin atait na h-ao ar son an domblais áo, & adeir Averoes in trath bis aon mbrig dib co daingen gan truailled, bí in corp ina sdaid fein gan cunntubart.


text:
- TIOTAL
- Sligeachan agus Sgurr nan Gillean, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0102
- ÀITE
- Shligeachain
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Bracadal
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31991
- KEYWORDS
- taighean-òsta
luchd-sreap
sreapadair
sreap
beanntan
beinn
taighòsta
An Cuiltheann
An Cuiltheann Dubh
aibhnichean
drochaidean
drochaid
cairtean-puist
Sa chairt-phuist seo tha sealladh de Shligeachan le Sgurr nan Gillean ris a' chùl. Ris an aghaidh tha Abhainn Shligeachan agus tha Drochaid Shligeachain air an làimh chlì. Tha Taigh-òsta Shligeachain anns a' mheadhan.
Bha Sligeachan leth mhìle na b' fhaisge air ceann Loch Shligeachain bho thùs air làrach àth nàdarra. 'S ann on seo a tha an t-ainm Sligeachan (sligean beaga) a' tighinn.
Thogadh Taigh-òsta Shligeachain mu1830, agus chaidh cur ris an dèidh sin. Tha e aig ceann Loch Shligeachain air a' phrìomh rathad a tha a' dol tron Eilean Sgitheanach agus tha luchd-coiseachd is luchd-sreap tric a' fuireach ann. A rèir aithris, dh'fhuirich mòran dhen chiad luchd-sreap ainmeil a bha sa Chuiltheann san taigh-òsta le na Bràithrean Pilkington Brothers agus an Siorraidh MacNeacail nam measg.
Tha Sgurr nan Gillean, an sgurr as fhaide tuath dhen Chuiltheann Dhubh, air cùl Taigh-òsta Shligeachain


text:
- TIOTAL
- Errachd (no Erracht), Gleann Laoigh
- EXTERNAL ID
- QZP40_39_P353B
- ÀITE
- Gleann Laoigh
- SGÌRE
- Cinn Tìre
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Saghadal 's Sgibinis
- DEIT
- 1898
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30792
- KEYWORDS
- na Camshronaich Shaor-thoileach
Lorgas Gleann Laoigh air Rubha Chinn Tìre. B' ann an seo a rugadh Coirneal Ailean Camshron, am fear a chuir 79mh Rèisimeid nan Camshronach air bhonn an 1793. Aithneachadh an rèisimeid bho thùs mar an 79mh Rèisimeid Shaighdearan-coise no 'Na Camshronaich Shaor-thoileach'. Chaidh an t-ainm atharrachadh an 1794. B' e Sir Ailean Prìomh Choirneal na rèisimeid eadar 1793 is 1808.
Thogadh an dealbh seo bhon leabhar 'Loyal Lochaber. Historical Genealogical and Traditionary' le W Drummond Norie, Glaschu, 1898


text:
26 an Giblean
'S e 26 an Giblean an 116mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (117mh ann am bliadhna-leum). Tha 249 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 121 – Marcus Aurelius, Impire Ròmanach.
- 1932 - Michael Smith, ann am Blackpool. Ceimigear à Sasainn.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1872 - Pedro Alcántara Herrán, ann am Bogotá. Fear-poileataigs à Coloimbia.
- 1910 - Bjørnstjerne Bjørnson, ann am Paris. Ùghdair à Nirribhidh.
- 1981 - Robert Garioch, bàrd agus eadar-theangaichear Albannach.
- 2005 - Augusto Roa Bastos, sgrìobhadair à Paraguaidh.


text:
1835
MDCCCXXXV
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Sgrìobh Honoré de Balzac dà leabhair: Le Père Goriot agus Le Colonel Chabert.
- Chaidh Lansing (Michigan) a stèidheachadh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 2 am Màrt - Giuseppe Sarto, ann an Riese. Pàp bho 1903 gu 1914.
- 2 an t-Ògmhios - Giuseppe Melchiorre Sarto, ann an Riese. Pàpa.
- 13 an t-Ògmhios - William Butler Yeats, ann am Baile Àtha Cliath. Sgrìobhadair.
- 27 an t-Iuchar - Giosuè Carducci, ann am Pietrasanta. Sgrìobhadair.
- 31 an Dàmhair - Johann Friedrich Wilhelm Adolf von Baeyer, ann am Berlin. Ceimigear.
- 25 an t-Samhain - Andrew Carnegie, ann an Dùn Phàrlain. Fear-gnìomhachais à Alba.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 21 an t-Samhain - Seumas Hogg, ann an Eadaraig. Bàrd agus sgrìobhadair à Alba.


text:
- TIOTAL
- Drochaid Nis agus Caisteal Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_54_II
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1878
- LINN
- 1870an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11193
- KEYWORDS
- caistealan
drochaidean
taighean-cùrtach
prìosain
Tha caisteal air a bhith air an làraich bhon dara linn deug. Anns na 500 bliadhna a lean chaidh a mhilleadh agus ath-thogail iomadh uair.
Chaidh an taigh-cùrtach aig ceann a deas a' chaisteil a thogail eadar 1833-36 agus chuireadh an roinn a tuath ris mar phrìosan ann an 1848. Ann an 1901, an dèidh prìosan ùr a thogail aig Porterfield, b' e prìomh-oifis Poileis Inbhir Nis bha sa' chuid sin dhen chaisteal agus thainig an taigh-cùrtach gu bhith na Sheòmar Comhairle do Chomhairle Siorrachd Inbhir Nis. An dèidh atharrachadh ann an raighaltas ionadail sna 1970an thainig e gu bhith na thaigh-cùrtach dhan Sgìre.
Dh'fhosgladh Drochaid Nis san Lùnastal 1855. B' e drochaid-crochaidh a bha innte a bha 68.5 meatair de leud. Bha i seo an àite na seann drochaid a dh'fhalbh le tuiltean 1849. Cha robh an drochaid freagarrach airson na bha ann de charbadan agus chaidh tairgsean a shireadh airson drochaid ùir ann an 1939 ged nach do thòisich an obair airson 20 bliadhna eile
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
‘An nì a tha dhìth 's e sgudail! Sgudail sa Ghàidhlig. Sgudail le dealbhan éibhinn’
Tha deasbaid inntinneach a’ dol thall aig Fòram na Gàidhlig mu dheidhinn lèintean-T sa Ghàidhlig agus a bheil gu leòr dhuibh ri fhaighinn ann an Alba agus a bheil iad tarraingeach? Seo na thuirt Chuc a bha a toirt tadhal ann an Alba airson a chiad turas o chionn greis.
‘Nuair a bha mi an Alba, bha mi nam fhear-turais gun nàire, thog mi dealbhan de a-uile nì 's bha mi airson leinne-t a cheannach ach sa Ghàidhlig. Chan fhaca mi dad. Tha a h-uile nì sa Bheurla a-mhàin agus aig a cheann thall cheannaich mi rudeigin le Beurla sgrìobhte air. Ach saoilidh mi gur e seo cothrom airgead a dhèanamh. Oir tha mi làn gun cheannaicheas leinntean-t le Gàidhlig orra. Dè as Albannaiche na leinne-t le Gàidhlig oirre? Ach saoilidh gun bheil feum air bharrachd na "Tha Gàidhlig agam" neo "Suas leis a' Ghàidhlig.' An nì a tha dhìth 's e sgudail! Sgudail sa Ghàidhlig. Sgudail le dealbhan éibhinn.’
Gheibh thu an deasbad an seo.
Co fad’ s as aithne dhomh tha trì àiteachan far am faigh thu lèintean-T sa Ghàidhlig air loidhne agus seo iad.
ùr-nòs
café express Gàidhlig
Cnag lèintean –T
Seo eisimpleir dhut den bhathar a tha ri fhaighinn aig CNAG.


text:
Mu Dhualchas NÓdair na h-Alba
'NÓdar air fad airson Alba air fad'
Tha dualchas nÓdair na h-Alba ri fhaighinn na fiadh-bheatha, na h-Órainnean, na cruthan-týre agus na h-Óilleachd nÓdarra. Tha cli¨ aig Alba airson a seallaidhean tlachdmhor agus a h-Óiteachan iomallach agus tha iomadachd anabarra san d¨thaich de chruthan-týre, Órainnean is fiadh-bheatha. Tha iad sin nam pÓirt de na tha a' dŔanamh Alba cho s˛nraichte agus iad am measg nam feartan as buannachdail a th' anns an d¨thaich.
Tha Dualchas NÓdair na h-Alba air a mhaoineachadh bho Riaghaltas na h-Alba. Tha r¨n againn na leanas a dhŔanamh:
- c¨ram adhartachadh agus leasachadh a dhŔanamh air an dualchas nÓdarra
- daoine a chuideachadh ga mhealtainn gu c¨ramach
- cothrom a thoirt airson barrachd tuigse is mothachadh fhaighinn mu dheidhinn
- a chleachdadh seasmhach adhartachadh, an-drÓsta is dha na ginealaichean ri teachd.
Tha ar n-obair a' cur taic ri ar r¨n: NÓdar air fad airson Alba air fad
Ar n-obair
Faigh a-mach mu dheidhinn ar prýomhachasan ro-innleachdail.
SNH & GÓidhlig
Tha Dualchas NÓdair na h-Alba ag aithneachadh gu bheil GÓidhlig mar phÓirt s˛nraichte den dualchais, cultar agus suaicheantas nÓiseanta. Faigh tuilleach a-mach.
Naidheachdan & tachartasan
Gheibhear an seo fiosrachadh air tachartasan SNH agus fiosan-naidheachd.
Fios thugainn
Mar a chuireas tu fios thugainn agus fiosrachadh mu ar n-oifisean sgýreil.


text:
- TIOTAL
- Loch Sgabhaig agus beanntan a' Chuilthinn, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2429
- ÀITE
- Loch Sgàbhaig
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1940an; 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34335
- KEYWORDS
- loch
beanntan
turasachd
dealbh-tìre
'S e seo sealladh ainneamh de Loch Sgabhaig 's gun cha mhòr gluasad sam bith air uachdar na mara. Aig a' chùl tha an Cuiltheann, le Loch Coir' Uisg' na mheadhan gu tur à sealladh. Tha luchd-turais air a bhith air an tarraing chun an àite aonaranaich seo bho thràth anns an 19mh linn, cuid dhiubh a' coiseachd grunn mhìltean à Sligeachan, ach a' mhòr-chuid a' gabhail a' chothrom tighinn air bàta tarsainn Loch Sgabhaig bho Ealaghol. Tha droch ainm aig an loch seo airson aimsir chaochlaideach, agus stoirmean aithghearr, air sgàth cumadh na tìre


text:
Auld Lang Syne
'S e seo eadar-theangachadh Gàidhlig den òrain ainmeil aithnichte le Raibeart Burns. 'S ann a nochd an tionndadh Gàidhlig anns an iris-naidheachd Mac-Talla, Dùbhlachd 17, 1892.
An Tìm a bh' ann o chian. (Auld Lang Syne )
An còir seann luchd-eòlais dhol à beachd,
'S gun chuimhn' orra bhith ann?
An còir seann luchd-eòlis dhol à beachd,
'S na làithean a bha ann?
-
- Air sgàth an tìm a bh' ann a rùin,
- Air sgàth an tìm a bh' ann,
- Gun gabh sinn fhathast cupan tlàth
- Air sgàth an tìm a bh' ann.
- Air sgàth an tìm a bh' ann a rùin,
Bha sinne còmhla feadh nam bruach
A tionail neòinean annt',
Ach 's sgìth air seachran ceum ar cas
Bho'n tìm o chian a bh' ann.
Bu tràth is anmoch sinn san allt
Ag iomair 's sinn nar clann,
Ach dhealaich cuantan farsainn sinn
Bho'n tìm o chian a bh' ann.
Mo charaid earbsach gabh mo làmh,
'S sìn fhèin do làmh a-nall,
'S gun gabh sinn, cuach gu crìdheil làn
Air sgàth an tìm a bh'ann.
Gu cinnteach 's leat do bharail fhèin,
'S mo bharail fhèin tha leam-s',
'S gun gabh sinn cupan caoimhneil làn
Air sgàth an tìm a bh' ann.
M. MACRATH, Ottawa.
Tha dreach nas ùire fo thiotal "Air Sgàth nan Iomadh Linn" leis an t-Urr Ruairidh MacDhomhnaill ann:
An còir an càirdeas dhol air dìth,
‘S a leigeil as ar cuimn’?
An còir an càirdeas dhol air dìth
Air sgàth nan iomadh linn.
Séist
- Air sgàth nan iomadh linn, a ghaoil,
- Air sgàth nan linn a dh’fhalbh,
- Gun gabh sinn cupan coibhneas blàsd’
- Air sgàth nan linn a dh’fhalbh.
Is agad-sa biodh cupan làn
Is agam-sa, mi-fhìn,
Is òlar cuach an aoibhneas ait
Air sgàth nan iomadh linn.
Nach tric a ruith sinn air na cnuic,
A’buain nan neòinean grinn,
Ach ‘s iomadh ceum a rinn sinn streap
Bho àm nan iomadh linn.
Gur tric a ghrunnaich sinn san t-struth,
Bho mhaduinn gu àm-bìdh,
Ach eadrainn bhùirich iomadh muir
Bho àm nan iomadh linn.
Seo dhut mo làmh, mo charaid fìor,
‘S do làmh-sa thoir dhomh-fhìn,
Is òlaidh sinn gu ghrunnd a’ chup’
Air sgàth nan iomadh linn.