text:
Coinneamh mu ghluasad ola
Thèid planaichean connspaideach gus cead a thoirt 'son ola a ghluasad eadar soitheachan aig beul Linne Chrombaidh a dheasbad aig coinneimh oidhche Chiadain.
'S iad Port Linne Chrombaigh a th' air am plana a chur air adhart, ach tha luchd-iomairt ag ràdh gu bheil cunnart ann dhan àrainneachd.
Tha an cead aca mar thà aig Ionad-Ola Bhàgh an Eige.
Nam faigheadh iad cead a dhèanamh aig muir, dh'fhaodadh còrr is 8,000,000 tunna de dh'ola amh a bhith air a ghluasad eadar soithichean gach bliadhna.
A rèir luchd-iomairt ge-tà, tha e nas cunnartaiche buileach seo a dhèanamh sa mhuir fhosgailte, is iomagain orra mun bhuaidh air a' chladach is àrainneachd timcheall nam faigheadh ola ma sgaoil.
Tha an cleachdadh ann mar thà aig Scapa Flow ann an Arcaibh, ach chaidh moladh 'son a cheadachadh ann an Linne Fhoirthe a thilgeil às roimhe.
Bidh coinneamh phoblach ann am Baile Chrombaigh oidhche Chiadain gus na planaichean a dheasbad.


c: text/html

text:
Ullachadh airson fògarraich à Siria
Tha Comhairle nan Eilean Siar a' dèanamh an ullachaidh mu dheireadh aca mus cuir iad fàilte air dà theaghlach à Siria gu na h-Eileanan an Iar anns a' Ghiblean.
Thuirt iad gun gabh iad barrachd theaghlaichean tro ùine, ach gur e seo a' chiad cheum sa phròiseas sin.
Thathas an-dràsta a' dèanamh cinnteach gu bheil goireasan ceart aca airson a h-uile cothrom a thoirt dha na teaghlaichean soirbheachadh.
Tha Stiùiriche Sheirbhisean Sòisealta agus Coimhearsnachd na Comhairle, Iain MacAmhlaigh, ag ràdh gu bheil tòrr ri ionnsachadh mu dheidhinn nan daoine a tha a' tighinn.
"Bidh a' chiad dà theaghlach stèidhichte faisg air Steòrnabhagh fhèin, agus bidh sinn an uair sin ag ionnsachadh mar a tha na seirbhisean againn ag obair leotha," thuirt e.
"Às dèidh sin, bidh sinn a' coimhead nas fharsainge air na h-Eileanan, agus mar a dh'fhaodadh 's dòcha teaghlaichean eile a dhol a-mach air an dùthaich."
Ceistean
Tha ceistean gan togail ge-tà, mu mar as urrainn dhan Chomhairle taic a thoirt dha na fògarraich, nuair a tha cuideam air buidseatan.
Gheibh a' Chomhairle taic-airgid bhon Riaghaltas airson taic a chumail ris na teaghlaichean fad còig bliadhna.
Tha Mgr MacAmhlaigh ag ràdh gum feumar cuimhneachadh carson a tha na teaghlaichean seo a' tighinn gu na h-Eileanan.
"'S e suidheachadh 'humanitarian' a tha seo agus tha sinn airson dèanamh cinnteach gum bi na h-Eileanan an Iar deiseil air an son," thuirt e.
"Tha sinn an dòchas nuair a tha an t-airgead bhon Riaghaltas a' tighinn gu ceann, gum bi na teaghlaichean sin ag obair, le clann san sgoil, agus nach bi feum air an taic idir."
Tha a' Comhairle an dòchas dachaighean a thoirt do suas ri sia teaghlaichean uile gu lèir, agus tha iad air cothrom a thoirt air duilleig-aghaidh làrach-lìn na Comhairle do dhuine sam bith a tha ag iarraidh cuideachadh sam bith a thoirt dha na fògarraich.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Innisdar imorro a n-analtaib na Romanach. Aenias mac Anacis do tiachtain iar toghail Trai co h-Eatail, & tugasdair
p.34Lauina ingean Ladin mic Puin mic Pic mic Saduirnd &c. Iar marbadh Tuirnd & iar n-eg Ladin in rig ro gab Aenias rigi Ladiandai, & ro cumdaiged in cathraig Albalonga la h-Ascan mac Aeniasa, & tugasdar seitig, & rugasdair mac do .i. Siluius, fo cetoir.
Siluius iardain tugasdair seitig, & ro ba torrach, & adfet do Ascan bean a meic do beith torrach, i. alachta, & ro faid teachta co a mac co ro faidid a druid do tabairt ardmesa ar a mnai co feasad in ro ba mac, nó'n ro ba h-ingean ro teacht. Do coid in druid, & adbert iar tiachtian in druid re h-Ascan conad mac do bai 'na broind; & adbert comad tren, & co muirfead a athair & a mathair, & comad misgneach la cach. Marb tra a mathair dia breith. Ro h-ainmnigead soin .i. Britis, & ro h-ailed iardain.


text:
Taic theicnigeach
Mas e ceist theicnigeach a tha ann nach eil co-cheangailte ri eadar-theangachadh bathair-bhog (can mearachd a lorg thu) no ri cuspairean a tha aâ buntainn ris aâ GhĂ idhlig (can rudan mar dearbhadh-litreachaidh) ach ceist theicnigeach san fharsaingeachd (can bhĂŹoras, bathar-bog a tha aâ tuisleadh a-rithist âs a-rithist, mholamaid dhut bruidhinn ris na daoine a rinn am bathar-bog no lorg a dhèanamh air an eadar-lĂŹon. Chan e âs nach eil sinn airson taic a chumail riut ach, co-dhiĂš air an ĂŹre-sa, chan eil sinn aâ faighinn tuarastal airson na h-obrach seo agus tha sinn mu math trang mu thrĂ th. Bhitheamaid fada ânad chomain.


text:
Comhairle iomagaineach mu sheirbheisean aiseig
Tha Comhairle nan Eilean Siar gus sgrìobhadh gu Ministear na Còmhdhail is dragh orra nach eil seirbheisean aiseig dhan sgìre math gu lèor airson dèiligeadh ris an iarrtas a th' ann.
Iarraidh iad coinneamh ris a' mhinistear cho luath 's a ghabhas.
Dhearbh Comhairle nan Eilean Siar gun cuir an ceannard, Aonghas Caimbeul, agus Cathraiche na Còmhdhail, Iain MacAoidh, litir a dh'ionnsaigh Ministear na Còmhdail ann an Dùn Èideann, Keith Brown, agus iomagain air an ùghdarras mu sheirbheisean aiseig.
Iarrtas
Tha iad ag ràdh gu bheil iarrtas a bharrachd ann air an t-slighe eadar Ulapul is Stèornabhagh agus nach dèan e a' chùis idir gum bi an aiseag ùr, an Loch Seaforth, ag obair air a' chlàr-ama a th' ann mar-thà.
Thuirt Mgr MacAoidh nach eil seirbheisean aiseig dha na h-Eileanan idir math gu leòr aig àm nuair a tha tha dùil ri luchd-tadhail a bharrachd, agus farpaisean leithid Geamaichean a' Cho-Fhlaitheis is Cupa Ryder ann an Alba.
Thuirt Aonghas Caimbeul gu bheil feum air bàta eile a bhith ag obair còmhla ris an aiseag ùr, agus thuirt e gu bheil a' Chomhairle airson coinneachadh ris a' mhinistear cho luath 's a ghabhas gus an gnothach a dheasbad.


text:
Naidheachdan 11:00m
17 An Giblean 2015 Ùraichte aig Ùraichte aig
Karen Buckley
Tha dùil ri fear a tha 21 bliadhna de dh'aois ann an Cùirt an t-Siorraidh ann an Glaschu an-diugh co-cheangailte ri murt an oileanaich Karen Buckley. Chaidh corp Karen, a bha 24, agus a bhuineadh do Chorcaigh ann am Poblachd na h-Èireann, fhaighinn an-dè air tuathanas faisg air Muileann Dhàibhidh, tuath air Glaschu.
Cion-cosnaidh
Thuit an àireamh sluaigh a tha gun chosnadh air feadh na Rìoghachd Aonaichte eadar an Dùbhlachd agus an Gearran. Thàinig an àireamh a-nuas 76,000, gu 1.84 millean, no 5.65% den t-sluagh-obrach. Bha an àireamh ann an Alba a bha a' sireadh obrach suas 9,000 gu 167,000 - sin 6% den t-sluagh-obrach. Bha an àireamh ann an obair an Alba suas cuideachd ge-tà, còrr is 3,000 gu 2.6 millean.
Iomairt an Taghaidh
Bha briathran làidir eadar na Làbaraich 's an SNP an-raoir mu chuideachadh a chèile mura bi mòr-chuid aig aon phàrtaidh san ath-Phàrlamaid. Thuirt Ceannard an SNP, Nicola Sturgeon, ann an deasbad air an telebhisean gu bheil i deònach Ed Miliband a chuideachadh airson smachd a chur air na Tòraidhean, ach dhiùlt Mgr Miliband a taic. Tha Jim Murphy a' foillseachadh manifesto Làbarach na h-Alba an-diugh. Tha esan ag ràdh gu bheil cothrom aig muinntir na h-Alba bhòtadh airson atharrachaidh, no stad a chur air sin le bhòtadh airson an SNP. Tha na Tòraidhean ann an Dùn Èideann a' foillseachadh postair ùir airson an taghaidh. Tha Ceannard nan Libearalach Deamocratach, Nick Clegg, ann an Siorrachd Obar Dheathain far a bheil iad a' dìon dà roinn. Agus tha Nicola Sturgeon ag iomairt ann an Irbhinn - am baile dham buin i fhèin.
Rannsachadh Tubaist Bhàsmhoir
Tha Oifis a' Chrùin a' beachdachadh air am bu chòir rannsachadh tubaist bhàsmhoir a chumail mu bhàs chòignear anns an aon teaghlach ann an Uibhist a Deas bho chionn còrr is deich bliadhna. Chaill Eardsaidh agus Murdina Nic a' Phearsain, an dithis chloinne, agus athair Murdina am beatha nuair a dh'fhalbh a' mhuir leis a' chàr aca anns an stoirm mhòir anns an Fhaoilleach ann an 2005.
Teine Inbhir Nis
Bidh pàirt de mheadhan Inbhir Nis dùinte gu toiseach na seachdain air a' char as tràithe an dèidh teine mhòir air Sràid na h-Acadamaidh a' bhòn-raoir. Chaidh fear de na togalaichean as sine ann am meadhan a' bhaile a dhroch mhilleadh, agus tha Comhairle na Gàidhealtachd ag ràdh gur e a dhèanamh sàbhailte a-rithist a' chiad rud a dh'fheumas iad a dhèanamh.


text:
Soirbheachas dha Bùth Shiaboist
Chaidh còrr is £5,000 a ghealltainn leis a' phoball airson bhana a cheannach dha bùth Shiaboist air taobh siar Leòdhais.
Chaidh iomairt a dhèanamh air loidhne airson airgead a chruinneachadh le bhideothan a thog aire dhaoine air feadh an t-saoghail.
Cosgaidh bhana ùr £10,000 's bha am fear leis a bheil a' bhùth, Mìcheal Fitzpatrick, an dòchas dàrna leth na cosgais a thogail anns an dòigh seo.
Thuirt e nach robh e idir a' sùileachadh gun deadh aca cho math.
'S e Disathairne an ceann-là a bha romhpa airson an t-airgead a thogail, ach chaidh aca air an targaid aca a ruighinnn grunn làithean nas tràithe.
Tha sin a' fàgail gu bheil cothrom aca fhathast an tuilleadh airgid a thogail.
Taic làidir
Fhuair iad taic bho air feadh an t-saoghail le boireannach ann an Singapore a' gealltainn £400.
Leigidh an t-airgead leotha bhana a cheannach 'son biadh 's eile a lìbhrigeadh gu h-ionadail, agus cuideachd an gnìomhachas fhèin a leudachadh.
Tha planaichean aca 'son feòil bho bheathaichean ionadail a dheasachadh agus a reic cuideachd.
Tha a' bhùth air a bhith fosgailte bho chionn seachd mìosan, agus tha aon duine eile ag obair innte.


text:
THA an seanfhacal ag ràdh, “Tha beagan tròcair aig an fhairge ach chan eil idir aig na creagan.” Faodaidh iomadh seòrsa tubaist tachairt aig muir, ’s tha an RNLI a’ deanamh obair ionmholta le bhith cur bàtaichean teasairginn an àiteachan freagarrach timcheall ar cladaichean. Mar-thà tha bàtaichean ann am Port Rìgh, Barraigh agus Steòrnabhagh.
A-nis tha bàta teasairginn gu bhith stèidhichte anns an t-Òb làn ùine. Chumadh deuchainnean fad bliadhna, agus an dèidh dhi a bhith air a gairm a-mach sia tursan deug tha an RNLI air dearbhadh gu bheil i a’ dol a dh’fhuireach ann an ceann a-deas na Hearadh.
Am measg nan tubaistean anns an tug iad seachad cobhair, tha cuideachadh do bhàtaichean iasgaich, teaghlach ann an èiginn a thoirt far eilein, caora a thoirt far lice, a bhith an làthair nuair a lorg iad corp aig bonn creige, agus muc mhara a chur air a slighe air ais gu muir.
Tha Comann Coimhears-nachd Taobh a-Deas na Hearadh a’ cumail a-mach gu bheil àireamhan nan tuathan èisg ann an Caolas na Hearadh a’ dol an àird, tha obraichean co-cheangailte ri cumhachd na mara a’ dol air adhart agus tha barrachd ’s barrachd de sgothan seòlaidh ’s de churachan a’ tathaich a’ Chaolais.
Tha a’ choimhearsnachd air a bhith cuideachail agus taiceil. Tha Iain MacIllEathain, manaidsear an stèisein, ag ràdh: “Ann an sgìre far a bheil an sluagh tearc, tha daoine a’ tighinn air adhart ’s ag obair gu saor-thoileach. Tha sin gu math an àite.”
Tha an sluagh gu lèir anns na Hearadh, Beàrnaraigh agus Uibhist a-Tuath air a bhith glè chuideachail. Anns a’ bhliadhna chaidh seachad, thog iad deich thar fhichead mìle not air son an RNLI.
Bha am bàta air a coisrigeadh aig cuirm air a’ chidhe anns an t-Òb Di-Sathairne seo chaidh.


text:
- TIOTAL
- Diofar sheallaidhean ann an Inbhir Ùige
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1659
- ÀITE
- Inbhir Ùige
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Ùige
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33580
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Gallaibh
bailtean
sràidean
pàircean charabhanan
làraich charabhanan
calaichean
Cairt-phuist le diofar sheallaidhean ann an Inbhir Ùige. Chithear Sràid na Drochaide, Pàirce nan Carabhan agus Cala Inbhir Ùige anns na dealbhan.
Chaidh Baile-malairt Rìoghail a dhèanamh de dh'Inbhir Ùige ann an 1589 ach tha am baile tòrr nas sine na sin mar a tha follaiseach bho a ainm a tha a' tighinn bhon Lochlannais 'vic', a tha a' ciallachadh 'bàgh'. Tha e air costa an ear thuath na h-Alba, 19 mìle a deas air Taigh Iain Ghròd


text:
Còmhdhail buidhne Port-adhair Basel
A bheil thu a 'siubhal le buidheann de dhaoine suas gu 7 chun a' phuirt-adhair? Bidh sinn a 'tabhann còmhdhail buidhne chun a' phuirt-adhair Basel no bhon a 'phort
Còmhdhail buidhne èifeachdach a thaobh cosgais gu no bho Phort-adhair Basel
Seirbheis prìobhaideach agus prìs ruigsinneach, bidh sinn gad chuideachadh ann an ùine aig an taigh agad agus bheir sinn thugaibh aig prìsean cothromach le port-adhair còmhdhail a 'bhuidhinn Basel chun a' phuirt-adhair. Cuideachd mar a tha thu ag iarraidh bhon phort-adhair air ais dhachaigh no ceann-uidhe eile? Gun duilgheadas, ceann-uidhe sam bith a tha ag iarraidh.
Cuir fios thugainn agus dealraich do bhuidheann còmhdhail gu Port-adhair Basel leinn ro làimh.
+ 41 78 861 35 50


text:
Bidh Sgoil Shamhraidh Dràma 2018 a’ gabhail àite ann am Port Rìgh eadar Diluain 2 agus Disathairne 14 Iuchar 2018. Tha e fosgailte do dheugairean a bhruidhneas Gàidhlig a bhios eadar 13 agus 18 bliadhna a dh’aois aig àm na Sgoile.
Fòrmat na Sgoile
Tha dà roghainn aig tagraichean – 6 làithean no 12 làithean.
- Ma roghnaicheas tu 6 latha, tòisichidh tu feasgar Diluain 2 Iuchar agus criochnachaidh tu madainn na Sàbaid 8 Iuchar. Cosgaidh e £100*.
- Ma roghnaicheas tu 12 latha, tòisichidh tu aig an aon àm air feasgar Diluain 2 Iuchar, ach crìochnachaidh tu madainn Disathairne 14 Iuchar. Cosgaidh e £150*.
*Ma bhios feum air taic le cosgaisean na Sgoile gabhaidh còmhradh a chumail le do phàrant/ neach-dìon mu dheidhinn. Thèid dèiligeadh ri d’fhiosrachadh gu dìomhair.
Gheibh a h-uile compàirtiche san Sgoil an aon clàr-ama de bhùthan-obrach ‘s cur-seachadan rè a’ chiad seachdain. Gheibh compàirtichean a dh’fhuiricheas airson 12 latha cothrom pàirt a ghabhail ann an co-dhiù aon thaisbeanadh poblach aig deireadh na Sgoile, far an tèid an obair a dheasaicheas iad a thaisbeanadh.
Foirm-iarrtais
Gus àite fhaighinn aig Sgoil Shamhraidh Dràma chan fheum thu ach ar foirm-iarrtais air-loidhne a’ lìonadh.
FOIRM-IARRTAIS AIRSON SSD2018
Ma tha ceistean sam bith agad mun Sgoil Shamhraidh Dràma no mun fhoirm-iarrtais cuir fios gu Oifigear Dràma Fèisean nan Gàidheal Aonghas MacLeòid le post-d air angus@feisean.org no fòn thuige air 01463 225 559.
Dè th’anns an Sgoil Shamhraidh Dràma?
Tha an Sgoil Shamhraidh Dràma a’ toirt cothrom air leth do dheugairean le Gàidhlig tha ag iarraidh sgilean a’ leasachadh gus cleasachd a dhèanamh air an àrd-ùrlar agus air beulaibh a’ chamara.
‘S e tachartas-còmhnaidh a th’anns an Sgoil a thèid a chumail ann am Port Rìgh tro làithean-saora an t-samhraidh. Anns an ùine sin gheibh compàirtichean oideachadh ann an roghainn farsaing de sgilean dràma le torr spòrs ‘s fealla-dhà na chois.
Chan eil eòlas air dràma no cleasachd riatanach gus pàirt a ghabhail san Sgoil Shamhraidh.
Dè’n aois?
Tha an Sgoil ag amas air deugairean a bhruidhneas Gàidhlig eadar 13 agus 18 bliadhna a dh’aois.
Na Clasaichean
Gheibh com-pàirtichean trèanadh agus stiùireadh ann an taghadh farsaing de sgilean – cleasachd, sgilean gutha, gluasad, sgilean cruthachail agus sgilean stèidse san fharsaingeachd. Bidh na cuspairean seo gan teagasg le sgioba ealanta de shàr chleasaichean agus luchd-ealain eile. Bithear ag obair air pìosan dràma a thèid a thaisbeanadh aig deireadh na Sgoile. A bharrachd air obair àrd-ùrlair gheibh compàirtichean cothrom film goirid a dhèanamh airson FilmG, farpais nam filmaichean goirid Gàidhlig aig MG ALBA.
Àite-fuirich
Bidh com-pàirtichean a bhith a’ fuireach ann an Ostail Àrd-sgoil Phort Rìgh far am faighear bracaist, lòn agus dìnnear. Bidh sgioba de luchd-aire a’ fuireach làn-ùine san ostail.
Taisbeanadh Poblach
Thig an Sgoil Shamhraidh Dràma gu crìch le co-dhiù aon oidhche thaisbeanaidh a bhios fosgailte don mhòr-shluagh.
Tha an Sgoil Shamhraidh Dràma maoinichte le le Bòrd na Gàidhlig, Iomairt na Gàidhealtachd ‘s nan Eilean agus Alba Chruthachail agus Comhairle na Gàidhealtachd.
Fèineag a thog Iain Swinney BPA,Leas Phrìomh Mhinistear na h-Alba
le com-pàirtichean SSD2016 aig Cuirm Dhuaisean FilmG 2017
Dealbhan Oifigeil bho Chuirm-Dhuaisean FilmG 2017
DNA le SSD2015
Dealbhan a chaidh a thogail de oidhche thaisbeanaidh na Sgoile aig Àros air Diardaoin 16 Iuchar 2015.
SSD2014 aig Àros
Chaidh an dealbh-chluich An Ite Gheal a thaisbeanadh aig Àros air Diardaoin 17 Iuchar 2014.
Fiolmaichean-goirid
Rè a chiad seachdain den Sgoil Shamhraidh Dràma gheibh compàirtichean na Sgoile cothrom film goirid a dhèanamh far am faighear cothrom eòlas a chur air na sgilean cleasachd a tha dhith air beulaibh a’ chamara agus sgilean teignicheach leis a’ chamara.
Bhuannaich an fhilm a rinn SSD2016 duais airson Film as Fheàrr san roinn Òigridh sa cho-fharpais son son filmichean goirid aig FilmG.
Faigh Wi-Fi!
Tha Fèisean nan Gàidheal fada an comain FilmG a tha toirt stiùir ‘s uidheamachd dhuinn gus filmaichean goirid a dhèanamh.
Tha tasglann de na filmaichean goirid a chaidh a chur a-steach don cho-fharpais aig FilmG thar nam bliadhnaichean ri fhaicinn an seo: Fiolmaichean Goirid SSD


text:
Kl. Ianair u f. l. Anno Domini m.c.xx.
Sloigedh la Domnall H. Lochlainn i foiridhin Murchadha H. Mael Sechlainn co h-Ath Luain i n-aighidh Connacht co tarat Toirrdelbach H. Conchobuir breg-shidh umpo.
Maidm Machairi Chille Moire H. Niallain ria Raghnall m m Riabaigh for Uib Eachach co ro ladh a n-ár.
Concobur m. Flandacan m Duinn Chuan toisech Muinntiri Birn do ghuin i Sleibh Uait do Ib Cremhtaind & a éc de.
Ceallach comarba Patraic for cuairt Muman co tuc a ógreir & co fargaib bennachtain.
Branan m Gilla Crist ri Corco Achlann do éc.
Echmarchach m. Uidhrein toisech Ceniuil Feradhaigh do mharbadh do Feraibh Manach.


text:
- TIOTAL
- Uinneagan 4a - Taigh Baile Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- AB_INVTOWNHOUSE07_40
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1870s;1880s
- CRUTHADAIR
- unknown
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 415
- KEYWORDS
- Taigh Baile Inbhir Nis
glainne dhathte
Còta Armachd Inbhir Nis
Manaich Dhominicanach
Taigh-mhanach
Tha an dealbh seo a' sealltainn obair mhionaideach dhen uinneig anns a' mheadhan air a' bhalla an ear anns a' Phrìomh Thalla, ann an Taigh Baile Inbhir Nis.
Tha an ìomhaigh de Chrìosda air a' Chrois, ann an dathan nàdarra air sgiath dhearg bhon Chòta Armachd aig Inbhir Nis. Tha a' chrois air a toirt bho Thaigh-mhanach Dominicanach a bha ann an Inbhir Nis bho 1233 gu ruige àm an Àth-leasachaidh. Chan eil air fhàgail dhen taigh-mhanach ach an seann chladh


text:
Aois Criost, naoi c-céd nocha a trí.
An cúicceadh bliadhain décc do Mhaoileachlainn.
Muirghes, mac Muiredhaigh, abb Munghairti.
Fóghartach, mac Diarmada, mic Uathmaráin, tigherna Corca Fir Tri Connacht, do mharbhadh do Ghailengaibh Coraind.
Conghalach, mac Laidhgnen, .i. ua Gadhra, tigherna Gaileng, d'ég.
Maol Cairerda, tigherna Ua m-Briúin.
Aedh, mac Dubhghaill, mic Donnchadha tigherna Maighe Ithe & rioghdhamhna Oiligh d'écc.
Conn, mac
p.732Conghalaigh, tigherna Ua f-Failghe, do mharbhadh.
Sitrioc, mac Amhlaoibh, do ionnanbadh a h-Ath Cliath.
Giolla Céle, mac Cerbhaill, ríoghdhamhna Laighen, do mharbhadh la mac Amhlaoibh.
Muireaccán ó Boith Domhnaigh, comhorba Páttraicc, for cuairt i t-Tír n-Eoghain go ro légh gradha righ for Aodh, mac Domhnaill, h-í f-fiadhnaisi samhtha Pattraicc, & go t-tucc mor-cuairt tuaisceirt Ereand.
Aois Criost, naoi c-céd nocha a cethair.
An seiseadh bliadhain décc do Mhaoileachlainn.
Rébachán, mac Dúnchadha, airchindech Mungairti.
Colla, abb, & eccnaidh Inse Cathaigh.
Clerchén, mac Leráin, saccart Arda Macha.
& Odhrán ua h-Eolais, scribhnidh Cluana Mic Nóis, d'ég.
h-Iomhar do thocht i n-Ath Cliath dar éis Sitrioca, mic Amhlaoibh.
Domhnach Patraicc do arccain do Ghallaibh Atha Cliath, & do Muirchertach ua Conghalaigh, acht ro dhioghail Dia iar t-trioll fair uair ro écc-somh ria c-cionn mhíosa iaromh.
Maol Sechloinn do losccadh Aenaigh Thete, & do indredh Urmhumhan, & ro sraoineadh roimhe for Brian, & for Feraibh IMumhan archenae.
Fail Tomhair,
& claidheabh Charlusa do thabhairt do
Mhaoil Sechlainn mac
Domhnaill ar eiccin ó Ghallaibh Atha
p.734Cliath.
Raghnall do mharbhadh do Laighnibh, .i. do mhac Murchadha mic Finn, & Iomhar do thecheadh doridhisi a Ath Cliath, & Sitriocc do ghabháil a ionaidh.
Giolla Pátraicc, mac Duinn Cuan, tigherna Tethbha, do mharbhadh.
Maol Maire, mac Scannláin, epscop Arda Macha, do écc.
Aois Criost, naoi c-céd nocha a cúicc.
An sechtmadh bliadhain décc do Maoil Seachlainn.
Corbmac ua Conghaile, abb Daimhinse, d'écc.
Diarmaid, mac Domhnaill, tigherna Ua c-Ceinnsealaigh, do mharbhadh do Dondubhán, mac Iomhair tria thangnacht.
Giolla Pattraicc, mac Donnchadha, tigherna Osraighe, do mharbhadh do Dhonndubhán mac Iomhair, & do Dhomhnaill, mac Faoláin, tigherna na n-Déisse. Donndubhán, mac Iomhair, do mharbhadh la Laighnibh iaromh .i. lá Coin Duiligh, mac Cionaeda do Uibh Failghe, i cind seachtmhaine, i n-díoghail Diarmata, mic Domhnaill.
Domhnall, mac Faoláin, tigherna na n-Deisi, d'écc.
Ard Macha do losccadh do thene saighnén ettir tighibh & domhu liacc, & cloictheacha, & a fidh-neimhedh do h-uile-dilgend. Ní tháinic i n-Erinn o con-ocbadh, & ní targa co lá brathae dioghail amhlaidh, conadh do at-rubradh,
- Cúicc bliadhna nochat, naoi c-céd
ó ghein Criost, as eadh at-fet,
co losccadh cathrach, cen clith
mic áird-Calprainn, mic Oitidh.
Slóiccheadh lá Conaille & Mughdorna, & Tuaisceirt m-Bregh go Glent Righe, conus-tarraidh Aodh, mac Domhnaill, tigherna Oiligh, co t-tarat deabhaidh doibh co raoimhidh foroibh, & ro marbhadh tigherna Conaille and .i. Matudhan ua Croinghille, & dá chéd amaille ris.
Cath-raoinedh for Fheraibh Mumhan ria c-Cathal & ria Muirgheas dá mac Ruaidhri, mic Cosccraigh, & ria n-ua Ceallaigh,
p.736dú i t-torcrattor ile, & torchair Muirghios mac Ruaidhri i frithghuinn.
Giolla Patraicc ua Flannacáin, tigherna Tethbha, do marbhadh la Fiachra mac Roduibh, taoisioch Muintire Mhaoil Fhinda.
Muircheartach Beag ua Conghalaigh do mharbhadh.
Mathghamhain, mac Cerbhaill, tigherna Ua n-Dunchadha, do mharbhadh i n-Ath Cliath la Maol Mórdha, mac Murchadha, i n-díoghail a athar.
Aois Criost, naoi c-céd nocha a sé.
An t-ochtmadh bliadhain décc do Mhaoileachlainn.
Colmán Corcaighe tuir ordain Ereann.
Cond ua Laidhgnén, abb Fearna.
& Dubhthach ua Tadhgain, .i. mac Duibhfind, saccart Cluana Mic Nóis, d'eg.
Ruaidhri, mac Néill Ui Canandain, tigherna Cenel Conaill, d'ég.
Maidhm for Uibh Méith occ Sruthair ria mac n-Donnchadha Find, & ria f-Feraibh Rois, co t-torchair ann tigherna Ua Méith & sochaidhe oile.
Cluain Ioraird & Cenandus do arccain lá Gallaibh Atha Cliath.
Maol Seachlainn, mac Maol Ruanaidh, ríoghdhamhna Oiligh, d'ég.
Domhnall, mac Donnchadha Fhinn, do dhalladh lá Maol Seachlainn, mac Domhnaill.
Aois Criost, naoi c-céd nocha a seacht.
An nomhadh bliadhain décc do Mhaoilechlainn.
Conaing ua Cosccraigh, sui-epscop Cluana Mic Nóis, d'ég.
Diarmaitt, mac Domhnaill, tighearna Ua c-Ceinnselaigh.
Giolla Patraicc, mac Donnchadha, tigherna Osraighe, d'écc.
Giolla Ernáin, mac Aghda, tigherna Tethbha, do mharbhadh lá Síol Ronáin.
Oissine ua Machainén, tigherna Mughdorn, do mharbhadh lá Maoileachlainn i n-Inis Mochta.
Slóigheadh lá Maol Sechlainn & lá Brian, co t-tuccsat gialla Gall fri suabhais do Ghaoidhelaibh. Mael Sechlaind co Feraibh Midhe, & Brian co b-Feraibh Mumhan do thionol fo cedóir go h-Ath Cliath, go t-tuccsat gialla & an ba deach dia sédoibh uadhoibh.
p.738
Orgain Daire Calgaich do Ghallaibh.
Slóichcedh la Mael Seachlainn i c-Connachtaibh, co ro indir, no loiscc Magh Ai, & co ro farccbhaidh mac tigherna Ciarraighe leó.
Imhar co n-Gallaibh, & co n-Osraighibh for creich i n-Uibh Ceinnselaigh, co f-fargaibhset formna a n-gregha & araill dia sluaigh.
Aois Criost, naoi c-céd nochat a h-ocht.
An fichetmadh bliadhain do Mhaoil Sechlainn.
Dubh Da Leithe, mac Ceallaigh, comhorba Patraicc & Colaim Cille, d'ég 2 Iún isin treas bliadhain ochtmogat a aoise.
Ceall Dara do argain do Ghallaibh Atha Cliath.
Niall, mac Aghda, rioghdhamhna Teathbha, do mharbhadh lá Calraighibh h-i c-Cluain Mic Nóis im fhéil Ciaráin.
Donnchadh, mac Domhnaill, do erghabháil do Sitrioc, mac Amhlaoibh, tigherna Gall, & do Mhaol Mhordha mac Murchadha.
Diarmait, mac Dúnadhaigh, tigherna Sil n-Anmchadha, do mharbhadh lá mac Comhaltáin Uí Chléiricch, tigherna Aidhne.
Iomairecc etir Airghiallaibh & Conaille, du i t-torchair Giolla Criost ua Cuilennáin, tigherna Conaille, & sochaidhe oile imaille fris.
Maol Sechlaind ua Maol Ruanaidh, tigherna Ua Cremhthainn, do mharbhadh la h-Uibh Ceallaigh.
Indredh Ua n-Eathach la h-Aodh, mac Domhnaill, co t-tucc boromha mhór, & bá di-sídhe do-gairthi creach mhór Mhaighe Cobha.
Lia Ailbhe do thuitim, & ba h-e Magh n-Ailbhe primh-dhiongna Maighe Bregh. Do-ronta cethora clocha muilinn dhi lá Maoileachlainn.
Slóicchedh lasan rígh Maol Sechlainn, & lá Brian, mac Cindeittigh, go Glend Mama. Tangadar dna Goill Atha Cliath dia fobhairt co raoimhidh for
p.740Ghallaibh, & ro ladh a n-ár im Aralt, mac n-Amhlaoibh, & im Choilén mac Etigen, & im maithibh Atha Cliath archena, & ro mudhaighidh íle do Ghallaibh isin cath-gleó-sin. Do-dheachaidh Maol Sechlainn & Brian iarsin co h-Ath Cliath, ocus báttar sechtmhain lán ann, & ruccsat a ór, & a airget & a brait. Ro loisgset an Dún, & ionnarbaitt tigherna Gall .i.Sitrioc mac Amhlaoibh. As do tairngere an catha-sin at-rubhradh,
- Ticfaidher do Glinn Mama,
ní bá h-uiscce dar lámha,
ibhait neich digh tondaigh
imon cloich i c-Claen Chonghair.
- Mebhais ass an maidhm co m-buaidh
corri tar cailli fo thuaidh,
co loiscfidher Ath Cliath cain,
iar n-indredh for Laighen-mhaigh.
Mac Éiccnigh, mic Dalaigh, tigherna Airghiall, do mharbhadh lá mac h-Ui Ruairc.
Mac Dúnadhaigh, mic Gadhra, do mharbhadh.
Dunghal, mac Cionaedha do mharbhadh lá Giolla Caoimhghin mac Cionaedha.
Aois Criost, naoi c-céd nocha a naoi.
An t-aonmhadh bliadhain fichet do Mhaoilechlainn.
Diarmaitt, .i. Conaillech, fer leighinn Cluana Mic Nóis, d'ég.
Flaithbhertach Ua Canandáin, tigherna Cheneoil Conaill do mharbhadh lá a chenel budhdéin.
Ua Domhnaill, .i. Cú Chaille, tigherna Durlais, do mharbhadh la h-Ua Néill .i. la h-Aodh.
Muirghius, mac Aodha, tighearna Ua n-Diarmada, do
p.742mharbhadh lá a mhuinntir feisin.
Ceallach ua Maoile Corgais, prímh-ecces Condacht, d'écc.
Iomhar Puirt Láirge d'écc.
Na Gaill doridhisi do Ath Cliath, & a n-geill do Brian.
Aodh ua Ciardh
dha
do dalladh dia bhráthair .i. d'Ualgharg
ua Ciardha.
Slóichcedh mór la Brian, mac Cinneittigh, go maithibh & go slóghaibh Déisceirt Connacht co n-Osraighibh, & Laighnibh, & co n-Gallaibh Atha Cliath do thorrachtain Temhrach, acht do-chottar na Gaill creich marcach rempa h-i Muicch Bregh, conus-tarraidh Maol Sechlainn, & ro fighedh scaindear crodha etorra, & ro mheabhaidh forna Gallaibh coná terna acht uathadh díobh. Do-dheachaidh Brian iaramh co m-boí h-í Fearta Nemheadh i Muigh Breagh, & luidh for a chúla gan cath, gan indradh gan losccadh. Cédna h-iompódh Briain, & Connacht ar Maoileachlaind indsin.
Aois Criost, míle.
An dara bliadhain fichet do Maoileachlaind.
Maol Poil, epscop Cluana Mic Nóis & comharba Fecheine.
& Flaithem, abb Corcaighe, d'écc.
Fearghal, mac Conaing, tigherna Oiligh, d'écc.
Dubh Dara ua Maoile Duin, tighearna Fer Luirg, do mharbhadh.
Laidhgnen ua Leoggan do mharbhadh la h-Ultoibh.
Niall Ua Ruairc do mharbhadh lá Cenel Conaill & la h-Aodh Ua Néill.
p.744
Cend Faoladh, mac Concobhair, tighearna Gabhra, & Ríoghbhartan, mac Duibh Cróin, d'écc.
Creach mhór la Fiora Mumhan i n-desceart Mídhe i noin Ianuari, conus-tarraidh Aongus mac Carraigh go n-uathadh dia mhuintir, co farccabhsat na gabhála, & ár cend lais.
Tóchar Atha Luain do dhénamh la Maol Seachlainn mac Domhnaill, & la Cathal mac Conchobhair.
Tochar Atha Liacc do dhénamh la Maol Seachlainn co n-dice leth na h-abhann.
Diarmaid ua Lachtnáin, tigherna Teabhtha, do mharbhadh lá a mhuintir féisin.
Aois Criost, míle a h-aon.
An treas bhliadhain fichet do Mhaoilechlainn.
Colam, abb Imleacha Iubhair, d'écc.
Tréinfher, mac Celecáin, prióir Arda Macha, do mharbhadh.
Conaing ua Fiachrach, abb Tíghe Mochua.
Cele, mac Suibhne, abb Sláine.
Cathalán ua Corcráin, abb Daimhinsi.
Maonach, aistire Cenannsa.
& Flann, mac Eoghain airdbreithemh Leithe Cuinn, d'ég.
Mael Mhuaidh, mac Duibhghiolla, tigherna Delbhna Bethra, do écc.
Sitriocc, mac Amhlaoibh, tigherna Gall, do dhol for creich i nd-Ultaibh ina longaibh co ro oircc Cill Cleithe, & Inis Cumhscraigh, & do-bert brat-ghabháil moir eistibh uile.
Slóichcedh lá h-Aodh, mac Domhnaill uí Néill co Tailltin, & luidh for cúla fo shíth, & caon-comhrac.
Creachadh Connacht bheós la h-Aodh, mac Domhnaill.
Cearnachán, mac Flainn, tigherna Luighne, do dhol i Fernmaigh for creich, & ro marbhadh é la Muirchertach ua Ciardha, tánaisi Cairpre.
Sloichcedh lá Brian co n-Gallaibh, co Laichcnibh, & co f-Feruibh Mumhan co h-Ath Luain, co ro h-einirtnicchedh
p.746lais Ui Néill an Deisceirt, & Connachta, co ro gaibh a n-gialla. Do-dheachaidh Brian & Maol Seachlainn iarsin co f-Feraibh Ereann iompu etir Fhiora Midhe, Connachtaibh, Muimhnechaibh, Laighniu, & Gallaibh, go rangattar Dun Dealga i Conaillibh Murteimhne. Do-riacht Aodh, mac Domhnaill ui Néill, ríoghdhamhna Ereann, Eochaidh, mac Ardghair, rí Uladh, co n-Ultoibh, go Cenel Conaill, & Eoghain, & co n-Airghiallaibh ina n-dáil gusan maighin chédna, & nís-relccsetar secha sein, co ro sccarsat fo osadh, gan giallaibh, gan gabhail, gan oirccne gan aittíre.
Meirlechán, .i. mac Cuind, tigherna Gaileng, & Brodubh, .i. mac Diarmata, do mharbhadh lá Mael Sechlainn.
Caemhclúdh abbadh i n-Ard Macha .i. Maol Muire, mac Eochadha i n-ionadh Mhuireiccéin ó Bhoith Domhnaigh.
Slóighedh la Brian go h-Ath Cliath, co rug gialla Midhe & Connacht.
Aois Criost, míle a dó.
An céd-bhliadhain do Bhriain, mac Cindéittigh, mic Lorcáin ós Erinn h-i righe, lxxui bliadhain a aois an tan-sin.
Dunchadh ua Mancháin, comharba Caoimhghin.
Flandchadh ua Ruaidhíne, comharba Ciaráin mic an t-saoir do Chorca Moccha a chenél.
Eoghan, mac Ceallaigh, airchindeach Aird Brecáin.
Donghal, mac Beoain, abb Tuama Gréine, d'écc.
Creach mhór la Donnchadh, mac Donnchadha Finn, & la h-Uibh Méith, co ro oirccsed Land Léire, conus-tarraidh Cathal mac Labhradha, & conus-tairthetar Fir Bregh co raoimhidh forra, & co farccaibhsiot a n-gabháil, co ro ladh a n-ár iaromh etir ergabháil & marbhadh, im Shionach ua h-Uarghusa, tigherna Ua Meith. Do-rochair don Cathal, mac Labhradha aghaidh i nd-aghaidh & Lorcán
p.748mac Brótadha.
Dondghal, mac Duind Cothaigh, tigherna Gaileng, do mharbhadh lá Trotan, mac Builcc Argait, (no Tortan mac Builg Argait), mic Maoil Dora, tigherna Fer Cúl ina thigh budhdhein.
Ceallach, mac Diarmada,tigherna Osraighe, do mharbhadh lá Donnchadh, mac Giolla Phátraicc, lá mac bráthar a athar.
Aedh, mac ui Coin Fhiacla, tigherna Tethbha, do mharbhadh ó Uibh Con Chille.
Conchobhar, mac Maoil Sechlainn, tigherna Corca Modhruadh, & Aicher ua Traighthech, do mharbhadh lá Feraibh Umhaill, co sochaidhibh oile.
Aedh, mac Eichthighern, do mharbhadh i n-derthoigh Ferna Móire M'Aedóg, lá Maol na m-Bo.


text:
- TIOTAL
- Eaglais A' Chlachain Aillsich, Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00919_AT
- ÀITE
- An Clachan Aillseach
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- DEIT
- 2008
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Andrew Taylor
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12578
- KEYWORDS
- eaglaisean
Tha eaglais air a bhith air an làraich seo, no faisg air, o mheadhan an t-17mh linn. Tha iomradh ann an clàir na clèire air seann eaglais a bha air fàs cho dona ann an 1803 's gun deach a leagail. Chaidh òrdugh a thoirt dhan t-sealbhadair aig an àm, Sir Ùisdean Innes, eaglais ùr a ghabhadh 800 duine nan suidhe a thogail, is chaidh an eaglais ùr fhosgladh air 13 Lùnastal 1807, an ìre mhath mar a tha i an-diugh, ach nach gabh i ach mu 150 duine.
Bha màl ann airson suidheachain aig an àm, is tha coltas gun do dh'fheuch Sir Ùisdean ri cuid den airgead a chosg e a' togail na h-eaglais fhaighinn air ais le màl àrd a stèidheachadh. Airson ùine, bha daoine le bataichean air am fastadh gus dèanamh cinnteach gun robhas ga phàigheadh, is a chum duine nach robh air a phàigheadh a chumail às an eaglais. Gu fortanach, chaidh stad a chur air seo.
'S dòcha gun deach an taobh a-staigh a leasachadh ri linn Bhioctoria. Lorg luchd-obrach amar-baistidh beag cloiche ann an cladh na
h-eaglais anns na 1950an, is dh'ath-sgeadaich ball den choithional e. B' e togalach A' Chlachain Aillsich an aon togalach clèireach ann an Loch Aillse gu 1827, nuair a chaidh eaglais a thogail sa Phloc. Roimhe sin, bhiodh daoine a' coiseachd mìltean mòra dhan eaglais gach Sàbaid. Nuair a chaidh an rèile a leudachadh gu Caol Loch Aillse ann an 1897, chaidh eaglais eile a thogail an sin air sgàth 's an àrdachadh sluaigh a bh'ann. 'S àbhaist gu bheil seirbheisean anns na trì eaglaisean sa pharraist gach Sàbaid.


text:
- TIOTAL
- Cuimhneachan-cogaidh Chlann Mhic Rath, Clachan Dubhthaich
- EXTERNAL ID
- HCD00092
- ÀITE
- Inbhir Ìonaid
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11820
- KEYWORDS
- daoine
cuimhneachan-cogaidh
clann
'S iongantach mura robh na daoine anns an dealbh seo aig coisrigeadh a' chuimhneachan-cogaidh a chaidh a thogail don fheadhainn de Chlann MhicRath a thuit anns a' chiad chogadh. Chaidh an ìomhaigh de phìobaire air leac-cloiche a tha air tom os cionn seann chladh Chlachan Dubhthaich ann an Cinn Tàile, a choisrigeadh le Sir Cailean G. MacRath anns an Iuchar 1922
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- LMS 14409 'Ben Alisky' agus Clas 5 air trèana fhada faisg air Fors na h-Àirde, An Lùnastal 1949
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_004_644
- ÀITE
- Fors na h-Àirde
- SGÌRE
- Tunga agus Fàrr
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Fàrr
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28615
- KEYWORDS
- locomotaibhean
trèanaichean
LMS 14409 'Ben Alisky' agus Clas 5 air trèana neo-àbhaisteach fada faisg air Fors na h-Àirde san Lùnastal 1949. Dh'fhaodadh gur e 'Troop Special' no 'Jellicoe Express' a th'innte.
Chaidh 14409 (HR 13 roimhe) a thogail aig Ionad-obrach Loch Gorm aig Rèile na Gàidhealtachd fhèin ann an Inbhir Nis ann an 1900. B' e ball den chlas de locomotaibhean ris an canar le chèile a-nis na 'Small Bens' a bh' innte. Lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis sa Ghiblean 1950.


text:
A' Ghàidhlig ann an Alba neo-eisimeileach
15 An Giblean 2014 Ùraichte aig Ùraichte aig
Tha a' Ghàidhlig air taic làidir fhaighinn aig ìre phoileataigeach bho chaidh Pàrlamaid na h-Alba a stèidheachadh às ùr aig deireadh na 90an.
Tha inbhe a' chànain air stèidh nas cinntiche bho thàinig Achd na Gàidhlig ann an 2005, 's tha sgoiltean Gàidhlig fa leth ann an trì bailtean mòra.
Ach tha ceistean a' leantainn am measg chuid air na tha ga chosg air, can, soidhnichean dà-chànanach agus cuideachd air BBC ALBA.
Tha Darren Linc air a bhith a' coimhead air co-dhiù am bi àite nas fheàrr no nas miosa aig a' Ghàidhlig ann an Alba neo-eisimeileach.


text:
Ghabhadh trèanadh a chur air dòigh airson buill chomataidhean aig àm sam bith a tha freagarrach dhaibh. Dh’fhaodadh Oifigearan Leasachaidh Fèisean nan Gàidheal seiseannan a lìbhrigeadh ann an Cùram Chloinne/Sgeama PVG, A’ cur an gnìomh Poileasaidh Gàidhlig agus Dleastanasan Buill Chomataidh/Urrasairean.
Thèid trèanadh air cuspairean eile a chur air dòigh a-rèir iarrtais, no dh’fhaodadh gum bi taic-airgid ri fhaighinn airson trèanadh a dhèanamh aig ìre ionadail.
Bu chòir luchd-eagrachaidh nam Fèisean a bhruidhinn ris an Oifigear Leasachaidh aca anns a’ chiad dol a-mach.


text:
Letter to Gaelic Learners Litir do Luchd-ionnsachaidh
A series of letters to support Gaelic learners. This will help learners who already have some knowledge and understanding of Gaelic and are looking to develop their language skills. Sound files, text, vocabulary and language notes are also available. Sreath de litrichean a bheir taic do luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig. Bidh iad seo cuideachail do luchd-ionnsachaidh le beagan tuigs air a’ Ghàidhlig agus a tha a’ coimhead airson dòigh air na sgilean cànain aca a leasachadh. Tha faidhle fuaim, teacsa, briathrachas agus puingean cànain rim faighinn cuideachd.
taicshortcuts
Cuthach a’ Fòn (Litir 868)
An robh cuthach an rathaid a-riamh oirbh? Far a bheil mise a’ fuireach air a’ Ghàidhealtachd – far nach eil ach sluagh beag – cha bhi a leithid na trioblaid dhuinn, am bi? Uill, chan eil fhios a’m. Bidh na rathaidean cumhang againn air an tachdadh le carabhanaichean is camparbhanaichean as t-samhradh. Gun luaidh air na caoraich a bhios nan laighe air an rathad, agus iad coma mu thrafaig! ’S dòcha gu bheil adhbhar againn cuthach an rathaid a bhith oirnn!
Tha sin a’ cur nam chuimhne Ali Abbasi nach maireann. Bha Ali ag obair don BhBC ann an Glaschu. Bha e ag aithris air an rèidio mu staid nan rathaidean gach madainn. Bha e cuideachd ag ionnsachadh na Gàidhlig, agus a’ dèanamh fìor mhath.
Aig an àm sin bha mi ag obair air Aithris na Maidne ann an seòmar-naidheachd a’ BhBC ann an Inbhir Nis. Bhiodh Ali a’ fònadh, a’ faighneachd an robh naidheachd sam bith agam mu rathaidean air a’ Ghàidhealtachd a bha dùinte – le, can, tuil no maoim-slèibhe no tubaist. Gu tric, bha mi a’ bruidhinn Gàidhlig ris. Bha fealla-dhà a’ dol eadarainn. Bhithinn ag ràdh ris, ‘Aidh, Ali, tha aithrisean ann de chaoraich air an rathad eadar an t-Ath Leathann agus Armadal san Eilean Sgitheanach.’
Bhiodh esan a’ freagairt, ‘Seadh, Ruairidh, bidh caoraich an-còmhnaidh air an rathad eadar an t-Ath Leathann agus Armadal. Chan e naidheachd a tha sin!’
Co-dhiù, latha bha seo, bha mi ag obair air gu cruaidh. ‘Siuthad, Ali,’ thuirt mi, ‘Can an-diugh e. Thoir rabhadh mu na caoraich.’ Agus ’s e a thug. Thuirt e, anns a’ chànan eile, ‘Tha aithrisean a’ tighinn thugainn mu chaoraich air an rathad eadar an t-Ath Leathann agus Armadal. Bu chòir do dhràibhearan a bhith air am faiceall.’ Bha mi a’ faireachdainn an dà chuid ciontach agus toilichte aig an aon àm!
Chan eil fhios agam an do dh’fhuiling duine cuthach an rathaid an latha sin air sgàth nan caorach, ach feumaidh mi aideachadh gun do dh’fhuiling mi cuthach a’ fòn o chionn ghoirid. Seadh, tha a leithid ann. Tha e aithnichte aig na h-eòlaichean-inntinn.
Bha mi a’ fònadh do dh’ughdarras poblach. Cha chan mi cò fear a bh’ ann. Bha mi ag iarraidh faighneachd de neach-fàilteachaidh cò bha an urra ris a’ Ghàidhlig anns a’ bhuidhinn. Ach cha d’ fhuair mi cothrom bruidhinn ri duine. Chuir guth eileagtronaigeach boireann fàilte orm ann am Beurla. An uairsin leum guth boireann eile a-steach le fàilte ann an Gàidhlig. Thill a’ chiad ghuth agus dh’iarr i orm an duine a bha mi a’ sireadh ainmeachadh. Chuimhnich mi seann ainm bhon ùine a dh’fhalbh (ach tuigidh sibh gu bheil mi air na h-ainmean atharrachadh airson daoine a dhìon!)
‘Donald Mackenzie,’ thuirt mi.
‘Was that Donald MacHenry?’ thuirt an guth. ‘If no, say “Cancel”.’
‘Cancel!’ thuirt mi.
‘Putting you through to Donald MacHenry.’
‘Chan eil mi ga iarraidh!’ dh’èigh mi. Ach bha mi a’ bruidhinn ris an iarmailt.
Dh’fhòn mi a-rithist. An turas seo, thuirt mi ‘Dòmhnall MacCoinnich’.
‘Was that Tommy Picolli? If no, say “Cancel”.’
‘Cancel!’
‘Putting you through to Tommy Picolli.’
Bha ‘cuthach a’ fòn’ a’ tighinn orm. Agus bha e math do Mhgr Picolli gun do chuir mi am fòn sìos aig a’ cheann agamsa mus do thog e am fear aig a’ cheann aigesan! Latha math – agus sìtheil – dhuibh uile!
Faclan na Litreach : nach maireann: deceased; seòmar-naidheachd: newsroom; an-còmhnaidh: always; siuthad: go on; ughdarras poblach: a public authority; neach-fàilteachaidh: receptionist.
Abairtean na Litreach : An robh cuthach an rathaid a-riamh oirbh?: have you ever suffered from road rage?; far a bheil mise a’ fuireach air a’ Ghàidhealtachd:where I live in the Highlands; bidh na rathaidean cumhang againn air an tachdadh le carabhanaichean:our narrow roads get choked by caravans; coma mu thrafaig: indifferent to traffic; le, can, tuil no maoim-slèibhe no tubaist:by, say, a flood or landslide or accident; bha fealla-dhà a’ dol eadarainn: we had a bit of a joke; tha aithrisean ann de chaoraich: there are reports of sheep; air an rathad eadar an t-Ath Leathann agus Armadal: on the road between Broadford and Armadale; bha mi ag obair air gu cruaidh: I was pressurizing him; mar an ceudna, tèile: as before, another one; thoir rabhadh mu na caoraich: give a warning about the sheep; bu chòir do dhràibhearan a bhith air am faiceall: drivers should take care; an dà chuid ciontach agus toilichte: both guilty and pleased; feumaidh mi aideachadh gun do dh’fhuiling mi cuthach a’ fòn: I must admit that I suffered phone rage; tha e aithnichte aig na h-eòlaichean-inntinn: it is recognized by [the] pyschologists; cò bha an urra ris a’ Ghàidhlig anns a’ bhuidhinn: who was responsible for Gaelic in the body; thill a’ chiad ghuth: the first voice returned; dh’iarr i orm an duine a bha mi a’ sireadh ainmeachadh: she asked me to name the person I was looking for; bhon ùine a dh’fhalbh: from past times; airson daoine a dhìon: to protect people; a’ bruidhinn ris an iarmailt: speaking to the ether; mus do thog e am fear aig a’ cheann aigesan: before he lifted the [phone] at his end.
Puing-chànain na Litreach : a bhios nan laighe air an rathad: that lie on the road. When something is in a state of lying or standing (rather than moving towards a lying or standing position) we use a dative form with the possessive article ie ‘in their lying’ or ‘in his standing’ ( na sheasamh). Here are some examples: tha mi nam (na mo) sheasamh ‘I’m [in my] standing’; bha i na seasamh ‘she was [in her] lying’; tha iad nan seasamh ‘they are [in their]standing’; tha thu nad laighe ‘you are [in your] lying’, ‘tha sibh nur laighe ‘you are [in your] lying’; tha iad nan laighe ‘they are [in their] lying’.
Gnàthas-cainnt na Litreach : Gun luaidh air na caoraich: Not to mention the sheep.
Download the text of this week's letter as a PDF: Thoir a-nuas Litir mar PDF:
PDF documents are especially suited for printing out. Most computers can open PDF files, but if you have problems viewing them you may need to install reader software such as Tha faidhleachan PDF gu sònraichte math airson clò-bhualadh. Tha e furasta gu leòr do chuid de choimpiutairean faidhleachan PDF fhosgladh, ach ma tha trioblaid agad ‘s dòcha gum biodh e feumail bathar-bog mar Adobe Acrobat Reader. fhaighinn.
An Litir Bheag
This letter corresponds to Tha an Litir seo a’ buntainn ri An Litir Bheag 564
Podcast
BBC offers this litir as a podcast – visit the programme page for more info and to download or subscribe. Tha am BBC a’ tabhainn seo mar podcast. Tadhail air an duilleag-phrògraim airson barrachd fiosrachaidh no airson podcast fhaighinn


text:
Obair
Tha a’ phrìomh obair aig Biùro na Pàrlamaid air a cur an cèill ann an Gnàth-riaghailtean na Pàrlamaid (Riaghailt 5.1) mar:
(a) clàr-gnothaich na Pàrlamaid a mholadh;
(b) atharrachaidhean air liosta a’ ghnothaich làitheil a mholadh;
(c) stèidheachadh, raon-ùghdarrais, ballrachd is beatha comataidh no fo-chomataidh sam bith a mholadh; agus
(d) ceist sam bith a thaobh comas comataidh gus gnothach a ghabhail ri cùis a shocrachadh agus, a' phrìomh chomataidh ainmeachadh mu cheist sam bith a bhios an urra ri barrachd air aon chomataidh.
Ballrachd
Tha na Gnàth-riaghailtean ag ràdh gum bi Biùro na Pàrlamaid air a dhèanamh suas leis an Oifigear Riaghlaidh, riochdaire bho gach pàrtaidh poilitigeach aig a bheil còignear Bhall no barrachd agus riochdaire bho bhuidhnean sam bith le còignear bhall no barrachd bho phàrtaidhean aig a bheil nas lugha na còignear Bhall no nach tig bho phàrtaidh poilitigeach idir.
B’ e a’ bhallrachd a bha air Bureau na Pàrlamaid aig deireadh Seisean a Trì:
- Bruce Crawford BPA, Rùnaire Caibineit airson Gnothach na Pàrlamaid agus Roi-inneachd Riaghaltais (Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba)
- Pòl Màrtainn BPA (Làbaraich na h-Alba)
- Iain MacLaomainn BPA (Tòraidhean na h-Alba)
- Alison NicAonghais BPA (Deamocrataich Libearalach na h-Alba)
Tha na Gnàth-riaghailtean a' leigeil le buill a' Bhiùro cur air dòigh gun gabh ball eile an t-àite aca aig coinneamhan den Bhureau le bhith a’ cur fios ann an sgrìobhadh don Oifigear Riaghlaidh ro làimh.
Modhan-obrach
Fo na Gnàth-riaghailtean (Riaghailt 5.3.2), bidh am Biùro a' coinneachadh ann an dìomhaireachd. Bidh am Bureau a' feuchainn an-còmhnaidh ri co-dhùnaidhean a ghabhail le aonta, ach nuair a bhios feum air bhòt, bidh na buill a’ cur aon bhòt do gach ball den phàrtaidh no den bhuidhinn a tha iad a' riochdachadh. Nuair a bhios iad air an aon rèir, tha bhòt-sheulachaidh aig an Oifigear Riaghlaidh.
Chaidh Iùl Buill Biùro na Pàrlamaid aontachadh le Biùro na Pàrlamaid san t-Samhain 2007.
Coinneamhan
Bidh am Biùro a' coinneachadh gach seachdain madainn Dimàirt mar as trice. Gheibhear cothrom gu h-ìseal air clàr-obrach, pàipearan is geàrr-chunntas airson coinneamhan uile a’ Bhiùro.
Mar as trice, bidh pàipearan is clàran coinneamhan Biùro na Pàrlamaid gam foillseachadh, còmhla ris a’ gheàrr-chunntas air aontachadh, air an t-seachdain an dèidh don choinneimh a bhith air a cumail. Cha tèid na pàipearan anns a bheil fiosrachadh a tha ga mheas saor bho Achd Saorsa an Fhiosrachaidh (Alba) 2002 fhoillseachadh.
Gheibhear pàipearan is clàran coinneamh a' Bhiùro le bhith a' putadh air English gu h-àrd.


text:
- TIOTAL
- Sealladh bhon adhar de Loch Lìobhann agus Ceann Loch Lìobhann
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_3460
- ÀITE
- Ceann Loch Lìobhann
- SGÌRE
- Ceann a Tuath Latharna
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Liosmòr 's An Apainn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 35306
- KEYWORDS
- cairt-puist
dealbh-camara
Ceann Loch Lìobhann
Loch Lìobhann
Loch Abar
alùmanum
sreap deighe
Tasgadh-uisge an Uisge Dubh
dam
Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn sealladh bho àirde a' coimhead sìos air baile Cheann Loch Lìobhann agus Loch Lìobhann chun an iar. Tha am baile suidhichte dìreach gu deas air A; Ghearasdan, am measg cuid de na seallaidhean as taitniche agua as gairbhe air Ghàidhealtachd.
'S e loch-mara air taobh an iar na h-Alba a th'ann an Loch Lìobhann, anns a bheil goirid air naoi mìle de dh'fhad, leis an leud as motha beagan agus mìle. Tha baile Ghleann Comhann suidhichte air a chladach a deas agus Ceann Loch Lìobhann aig a' cheann an ear.
Dh'fhàs Ceann Loch Lìobhann, suidhichte aig ceann an ear Loch Lìiobhann, timcheall air an Fhactaraidh Giullachd Alùmanum aig toiseach an fhicheadamh linn. Chaidh taighean a thogail gu luath airson dèiligeadh ris an luchd-obrach a bha a' sìor fhàs. Ann an 1907, chaidh dam dealan-uisge a thogail le Companaidh Alùmanum Bhreatainn. Aig 914 meatair a dh'fhaid 's e an dam as fhaide air a' Ghàidhealtachd.
Chan eil an fhactaraidh alùmanum fhathast ag obair an-diugh agus tha a' cheàrnaidh a' faighinn a' chuid mhòr de a teachd-a-steach bho thurasachd. Tha na seallaidhean drùidhteach a' tabhann pailteas chothroman do choisichean-cnuic agus tha an 'Ice Factor' faisg air làimh, am balla-sreap deighe a-staigh as motha air an t-saoghal air inbhe na ceàrnaidh a thoirt air adhart anns na bliadhnachadh mu dheireadh


text:
Gearan mu ATM anns na Hearadh
Tha gearan anns na Hearadh mu cho tric 's a tha an t-inneal ATM aig Banca na h-Alba air an Tairbeart briste.
Bho chaidh uairean a' bhanca a ghearradh an-uiridh gu trì là san t-seachdain, tha e toirt nas fhaide airgead a chur dhan inneal nuair a tha e falamh.
'S e an aon inneal-airgid a tha air an Tairbeart agus tha Iain MacLeòid, bho Chomhairle Choimhearsnachd Cheann a Tuath na Hearadh, ag ràdh gu bheil an suidheachadh a' toirt droch buaidh air turasachd agus an eaconamaidh.
Thuirt Banca na h-Alba gu bheil fios aca gu bheil trioblaidean air a bhith ann leis an inneal thairis air na mìosan a dh'fhalbh, agus gun cuir iad innleadairean dha na Hearadh nas trice airson cùisean a leasachadh.


text:
Bidh taghadh de na faclan-luirg cheart airson do làrach-lìn airson barrachd thursan luchd-cleachdaidh a 'toirt beagan oidhirp. Bidh an obair sin a 'gabhail a-steach ùine cuideachd. Ach thèid gach oidhirp air faclan-luirg susbaint gu math freagarrach a thoirt seachad air ais math air tasgadh. Às deidh na h-uile, chan eil mothachadh ann a bhith ag obair cus agus a 'pàigheadh mòran airgid gus a bhith a' cruthachadh susbaint mhòr mu dheireadh, rud nach eil furasta fhaicinn dha luchd-cleachdaidh ann an liosta Google de na toraidhean rannsachaidh.
Ma tha thu a 'faireachdainn dìreach air do chall aig muir leis an Inneal Lorg-luirg agus faclan-luirg susbaint, tha mi an seo gus do chuideachadh gus an roghainn cheart a dhèanamh agus na faclan-luirg as fheàrr fhaighinn. Mar sin, leigidh sinn a-mach mar a chruthaicheas tu susbaint duilleag-lìn gun fheum. Leis gur e ar prìomh amas a bhith a 'toirt do luchd-èisteachd targaid deònach a leughadh le toileachas, nach e? Agus bu mhath leis na h-innealan rannsachaidh, leithid Google fhèin, e cuideachd!
Suidheachadh ceart agus Faclan-luirg iomchaidh
Ro rud sam bith eile, leig dhuinn mìneachadh a dhèanamh ann am Beurla shìmplidh. Tha facal-luirg na fhacal chudromach a bhios daoine a 'bròg a' cleachdadh gus crìoch a thoirt air an amas as fheàrr air an iarrtas rannsachaidh aca. Fionn. Ach dè mu dheidhinn an dòigh as fheàrr air na faclan-luirg susbaint ceart airson na làraich-lìn agad a thaghadh agus barrachd trafaic a mhealtainn?
Tha mi a 'moladh ceum air ais a dhèanamh. Feuch am faic sinn a 'phròiseas ceart a bhith a' taghadh faclan-luirg susbainte, bho àite-seallaidh do luchd-cleachdaidh a dh'fhaodadh a bhith agad. Às deidh sin, tha iad an dùil a bhith a 'dèanamh feum practaigeach de na faclan-luirg agus abairtean cudromach. A 'leantainn air a' bheachd seo gu math sìmplidh ach le deagh obair, faic sinn na prìomh dhòighean-obrach gus an obair a choileanadh bhon chiad dol-a-mach:
Theirig a-mach gus faighneachd don Luchd-amais Targaid
Dìreach bruidhinn ris na luchd-cleachdaidh a dh'fhaodadh a bhith agad, mar eisimpleir air àrd-ùrlaran sòisealta, deasbadan blog, no deasbadan cuspair air an Lìon. Faighnich dha na daoine dè na faclan as àbhaist a tha iad a 'dèanamh air na stuthan agad. Is e iongnadh mar as àbhaist dhaibh a bhith a 'gairm nam bathar no na seirbheisean sin a tha thu a' dèiligeadh. Is dòcha gu bheil thu iongantach le cuid de rudan sònraichte ann am briathrachas a chleachdas daoine gus iarrtas rannsachaidh a dhèanamh. Aig a 'cheann thall, feuch ri faighinn a-mach dè na h-abairtean earbaill fada as buailtiche a bhith air an cleachdadh airson ceist iarrtais a chaidh a thoirt iomradh air na toraidhean no na seirbheisean agad.
Cumaibh rannsachadh air na meadhanan sòisealta
An-diugh, tha raon nam meadhanan sòisealta làn dhaoine le bhith a 'dèanamh rannsachadh air-loidhne airson a' mhòr-chuid de rudan a dh 'fheumas iad a bhith feumach. Agus tha tòrr còmhraidhean ann, lèirmheasan, clasaichean teagaisg agus rudan feumail eile dhut fhèin. Dìreach a dhol air cuid de na ceanglaichean sòisealta, leithid Twitter no Facebook, dìreach airson faicinn dè na daoine a tha ag ràdh aig an àm seo, agus na prìomh fhaclan-luirg a tha iad a 'cleachdadh airson iomradh a thoirt air na cuspairean a tha ùidh agad. Agus dèan cinnteach gun dèan thu sùil air na cuspairean as tarraingiche san àite agad, bhiodh sin feumail.
Cleachd innealan airson Faclan-luirg Conaltraidh Rannsachadh
Ro rud sam bith eile, is urrainn dhut dìreach foirm rannsachaidh fèin-choileanta Ghoogle a chleachdadh. Tha mi a 'ciallachadh gum bu chòir dhut tòiseachadh a' clò-bhualadh gus na molaidhean as fheàrr leotha a thoirt seachad leis an einnsean rannsachaidh, a rèir iarrtasan dhaoine beò. Faodaidh tu cuideachd stòr-dàta GooglTrends a chleachdadh gus lèirsinn mhath a thoirt dhut gu math cuideachail gus na prìomh fhaclan-luirg susbaint ceart a thaghadh. As deidh na h-uile, tha mi a 'moladh cur a-steach airson Wordtracker. Tha mi den bheachd gur e seo an t-inneal as fheàrr airson ar n-adhbhar, a sheallas dhut deagh sheata de dhàta feumail mar farpais làithreach, tomhas rannsachaidh, a 'beachdachadh air do chrìochan agus mòran a bharrachd.


text:
22/06/11
Tha Bòrd na Gàidhlig, a’ phrìomh bhuidheann le uallach airson adhartachadh is leasachadh na Gàidhlig a thuilleadh air a bhith a’ comhairleachadh Ministearan Riaghaltas na h-Alba, air fàilte a chur air an fhiosrachadh ann an aithisg ùr HMIE mu fhoghlam Gàidhlig gu bheil neartan cudromach ann am Foghlam Gàidhlig, agus gu sònraichte ann am foghlam tro mheadhan na Gàidhlig do sgoiltean, cheannardan agus chom-pàirtichean uile.
Tha am Bòrd a’ cur fàilte air co-dhùnaidhean na h-aithisg, le bhith a’ togail air na neartan sin gum bi an comas aig Alba a bhith na mhodail eadar-nàiseanta de dheagh chleachdadh ann a bhith ag àrdachadh choimhearsnachdan mion-chànanach air feadh na Roinn Eorpa.
Tha an aithisg a’ togail air priomh roinnean a th’ air cur ris an àrd-ìre de dh’fhoghlam Gàidhlig a fhuaireadh le luchd-sgrùdaidh. Tha an aithisg cuideachd air eòlas a chur air nithean a tha a’ cur bacadh air a leithid de sheirbheis agus a’ deanamh mholaidhean a th’ air an dèanamh a dh’aon ghnothaich mar fhreagairt do na bacaidhean seo.
Tha na prìomh thoraidhean a thogadh ann an Ro-Innleachd Nàiseanta Foghlaim Gàidhlig, a bhios aig cridhe an dàrna Phlana Nàiseanta na Gaidhlig, gan deasbad ann an dreach le Bòrd na Gàidhlig an-diugh (Diciadain 22 Òg Mhìos) aig coinneamh ann an Steòrnabhagh.
Tha an dreach Ro-Innleachd Foghlaim Gàidhlig Nàiseanta air a leasachadh le Bòrd na Gàidhlig ann an com-pàirteachas le buidhnean nàiseanta, Ùghdarrasan Ionadail agus prìomh luchd-ùidh eile le uallach airson taic a chur ri agus liubhairt Foghlam Gàidhlig.
Thuirt Màiri Nic Ille Mhaoil, Leasaiche Foghlaim is Ionnsachadh a’ Bhùird:
“Tha rannsachadh neo-eisimeileach air buannachdan dà-chànanas co-cheangailte ri Foghlam Gàidhlig a thaisbeanadh mar-thà. Tha an aithisg seo, Foghlam Gàidhlig: A’ togail air nithean soirbheachail, a’ dèiligeadh ris na bacaidhean a’ togail gu cuideachail air na soirbheachaidhean agus na cothroman co-cheangailte ri Foghlam Gàidhlig agus na cnapan-starra air am feumar faighinn thairis gus dèanamh cinnteach à leasachadh leantainneach. Tha seo gu mòr a rèir an fheallsanachd agus a rèir nam prionnsapalan aig Curraicealam airson Sàr-mhathais. Tha sinn a’ coimhead air adhart a-nis ri bhith ag obair gu dlùth le ar com-pàirtichean gus togail air na soirbheachaidhean agus faighinn seachad air na cnapan-starra. Bidh seo a’ gabhail a-steach mar eisimpleir, seirbheis tràth-bhliadhnaichean, pàrantan, ceannardan-sgoile agus leasachadh proifeiseanta leantainneach. Far a bheil sin riatanach, le taic bho ar com-pàirtichean, bheir sinn comhairle do Mhinistearan mu stiùireadh sam bith eile air foghlam tron Ghàidhlig gus dèanamh cinnteach gu bheil an siostam ag obair gu h-èifeachdach do gach neach.”


text:
Cead-dealbhachaidh ga iarraidh a thaobh tuath-èisg
Tha Companaidh Bradain na h-Alba a' sireadh chead-dealbhachaidh bho Chomhairle nan Eilean Siar a thaobh tuath-èisg connspaideach faisg air Plòcrapol anns na Hearadh.
Bha iad roimhe ag amas air 20 cèidse-èisg a thogail aig an làraich ach tharraing iad na planaichean sin air ais an uiridh air sgàth 's mar a bha muinntir an àite cho mòr nan aghaidh.
Tha cead aca a-nis airson 14 cèidse.
Tha iad a-nis air tagradh eile a chur a-steach ge-tà airson soitheach-biadhaidh, a ghabhadh 150 tonna de bhiadh, a stèidheachadh aig an làraich.
Thuirt a' chompanaidh gu bheil iad air dèiligeadh ri mòran dhen na draghan a bh' air daoine mu na planaichean.
A thuilleadh air a bhith a' lùghdachadh àireamh nan cèidsichean a bhiodh an cois an leasachaidh, bhiodh iad cuideachd na bu lugha nan fheadhainn a bha iad a' moladh roimhe.
Mì-thoileachas
Sgrìobh iasgairean san sgìre gu Comhairle nan Eilean Siar ag iarraidh gun deadh iarrtas na companaidh a dhiùltadh.
Tha dragh orra-san gun dèanadh an leasachadh sgrios air gnìomhachas an iasgaich air taobh sear na Hearadh.
Tha iad-san a' cumail a-mach gun do mhol iad làraich eile a dh'fhaodadh a bhith freagarrach airson an tuath-èisg ach nach robh Companaidh Bhradain na h-Alba deònach coimhead riutha sin.
Chaidh a' chompanaidh as àicheadh sin ge-tà, is iad a' cumail a-mach gu bheilear a' sgrùdadh a bheil làraich eile ann a bhiodh freagarrach.
Tha dùil gum beachdaich a' Chomhairle air an iarrtas taobh a-staigh beagan sheachdainnean.


text:
Na mìltean chraobhan gan leagail taobh an A82
Thòisich Coimisean na Coilltearachd obair gus na mìltean de chraobhan a tha ri taobh an A82 a leagail, gus dìon a chur air an rathad.
Thathas den bheachd gur e seann chraobh dharaich a thuit air càrn a dh'adhbharaich dùnadh an rathaid air a' mhìos a chaidh, nuair a chaidh a bhacadh le creagan mòra.
Bha an rathad dùinte eadar Inbhir Moireasdan agus Druim na Drochaid fad ceithir làithean.
Tha an Coimisean ag ràdh gun cuidich a bhith a' leagail nan craobhan an leithid sin a sheachnadh san àm ri teachd.
Heileacoptair
Ach thuirt iad gun toireadh an obair bliadhnaichean mus biodh e ullamh.
Air a' mhìos a chaidh, thuit dà chreig mhòr air an rathad mu dhà mhìle tuath air Inbhir Moireasadan.
B' fheudar seach-shlighe de 120 mìle a chur air dòigh airson leigeil le dràibhearan fhaighinn seachad air.
Thug Coimisean na Coilltearachd sgioba shònraichte a-steach gus creagan eile a bhathas a' meas cunnartach don rathad a thoirt air falbh.
Thugadh uidheamachd brisidh chreagan chun an lethaid os cionn an rathaid le heileacoptair.
An dèidh dhaibh tuill a dhèanamh sna creagan, steall iad measgachadh ceimigeach a-steach air na creagan as motha, a dh'at, gan sgàineadh, gus an gabhadh na pìosan nas bige gluasad.
Thèid heileacoptair a chleachdadh an lùib na h-obrach gus na craobhan a leagail cuideachd.


text:
Uisge Spè air cur thairis
Chuir buidheann de dhaoine a bha a' fuireach ann an chaletan san Aghaidh Mhòir oidhche Dhòmhnaich seachad ann an àiteachan fuirich sealadach an dèidh mar a chaidh cobhair a dhèanamh orra.
Dh'èirich Uisge Spè thairis air a bruaichean, a' cur nan togalaichean aig Pàirce Chur-Seachadan Speyside fo thuil.
Rinn Seirbheis Smàlaidh is Teasairginn na h-Alba cobhair air 25 duine.
Thug an tuil buaidh air còrr air 100 carabhan stèidhichte, a thuilleadh air dachannan agus gnothachasan - Taigh-òsta na Seann Drochaid nam measg.
Tha rabhaidhean tuile an sàs fhathast air cuid mhath de dh'Uisge Spè.
Tha 29 rabhaidhean tuile an sàs air feadh na h-Alba an dèidh uisge mhòir air an deireadh-sheachdain.
'S ann mu na Crìochan a bu mhotha a bha buaidh an Alba, gu h-àraid mu bhaile Hamhaig.
Tha iar-thuath Shasainn air tuiltean mòra fhulang, le mu 46,000 dachaigh gun chumhachd tron oidhche.


text:
Tansey a' fuireach aig ICT
Dh'fhailich air Obar Dheathain Greg Tansey fhaighinn bho Chaley Thistle Inbhir Nis mus do dhùin uinneag mhalairt a' bhuill-choise Oidhche Luain.
Chaidh aithris gun do rinn iad ceithir tairgsean agus gun robh iad a' smaoineachadh gun robh e aca, 's iad den bheachd gun robh iad air a shaoradh a rèir a chùmhnant le tairgse de £200,000.
Dhiùlt Caley Thistle leigeil le Tansey, a bhios a' cluiche ann am meadhan na pàirce, falbh ge-tà, is an cluba ag ràdh nach robh na briathran ann an cumha a' chùmhnant soilleir.
Chaidh dà bhliadhna a chur ri cùmhnant Thansey aig sgioba Inbhir Nis anns an Fhaoilleach an-uiridh, le roghainn fuireach airson trì bliadhna.
Tha Greg Tansey, a tha 27, air seachd tadhail fhaighinn ann an 28 geamannan air an t-seasan seo.
Aig a' cheart àm, shoidhnich Caley Thistle Ryan Williams, 24, a bhios a' cluich ann am meadhan na pàirce, bho Bhrentford a th' anns an Championship ann an Sasainn.
Chaidh Liam Hughes, 23, a bh' aig Cambridge, thuca cuideachd às dèidh dha a dhol tro dheuchainn.
Agus, tha Ross County air Dàibhidh Goodwillie fhaighinn air iasad bho Obar Dheathain gu deireadh an t-seasain. Chluich Goodwillie trì tursan do dh'Alba.


text:
Taic dha croitearan aig Fèill Chàrlabhaigh
3 An Lùnasdal 2016 Ùraichte aig Ùraichte aig
Bu chòir dha a bhith nas fhasa do chroitearan barrachd taic-airgid fhaighinn airson stoc agus talamh a mhathachadh.
Sin beachd Jamie MhicGriogair - a bha ùine mhòr na bhall-pàrlamaid ann an Holyrood - agus e a' fosgladh Fèill Àiteachais Chàrlabhaigh Diciadain.
A' bruidhinn air a' chòmhstri eadar Comisean na Croitearachd agus dà chomataidh ionaltraidh ann an Leòdhas, thuirt Mgr MacGriogair gum bu chòir dha na h-ùghdarrasan leigeil le croitearan a bhith a' dèiligeadh ri na gnothaichean aca fhèin.
Tha an aithris seo aig Eilidh NicLeòid.


text:
Airgead a' Chrannchuir do Thom an t-Sabhail
Tha dòchas ann an Tom an t-Sabhail agus Gleann Lìobhait gun tig togail air an sgìre agus iad a' faighinn taic-airgid luach còrr 's £2m bhon Chrannchur Nàiseanta.
Thèid an t-suim airgid sin a dh'ionnsaigh 20 pròiseact thairis air na ceithir bliadhna a tha romhainn.
Nam measg bidh ionad turasachd an cois taigh-tasgaidh Thom an t-Sabhail, agus thèid caisteal Bhlàr Fhionnaidh a dhèanamh sàbhailte gus am faigh luchd-turais thuige.
"'S e rud math dha-rìribh a th' ann," thuirt Dòmhnall Iain MacFhionghain a th' air a bhith fad bhliadhnaichean a' fuireach agus ag obair sa bhaile.
Caisteal Bhlàr Fionnaidh
"Tha an taigh-tasgaidh agus an t-Ionad Turasachd anns an aon togalach.
"'S e togalach gu math aosta a th' ann 's tha e feumach air airgead a bhith air a chosg air.
"An-dràsta chan eil e fosgailte ach sia uairean de thìde, tha na daoine a tha ga ruith ga dhèanamh air an toil fhèin.
"Thuige seo cha robh ann ach an taigh-tasgaidh 's an t-ionad turasachd agus bha aon taigh-òsta fosgailte sa bhaile.
"Ach a-nist tha dà thaigh-òsta eile air fosgladh. Bha daoine dìreach a' dol tron bhaile 's gun stad.
"Ach ma tha taigh-tasgaidh ùr 's ionad turasachd ùr ann bheir e stad don luchd-turais, gun siubhal tron bhaile.
"Far a bheil e an-dràsta tha e dìreach am meadhan a' bhaile ann an ceàrnaig bhig, 's tha iad feumach air airgead a chur an lùib an togalaich airson gum bi daoine ga fhaicinn.
"Duine sam bith an-dràsta thig iad a-steach dhan bhaile 's tha iad a' faighneachd càite a bheil an t-ionad turasachd?" thuirt e.
"An caisteal, tha e gu math cunnrtach mar a tha e an-dràsta. Tha an togalach a' tuiteam às a chèile 's feumaidh iad airgead a chur an lùib sin cuideachd.
"Tha am baile feumach air rudeigin a bheir air luchd-turais stad anns a' bhaile.
"Na taighean-staile, 's e sin an aon rud a tha a' tàladh dhaoine chun a' bhaile an-dràsta," thuirt e.


text:
LEARNGAELIC WITH AN LÀ LEARNGAELIC LEIS AN LÀ
- Gaelic text Teacsa Gàidhlig
- English text Teacsa Beurla
- Gaelic & English text Teacsa Gàidhlig & Beurla
- Vocabulary Briathrachas
Slighe Pheofhairidh (24/10/2016)
[Innes Rothach – Preseantair] Tha dòchas ann gun tèid seann loidhne-rèile eadar Inbhir Pheofharain agus Srath Pheofhair fhosgladh a dh’aithghearr mar shlighe coiseachd agus baidhseagalachd. Tha an rathad eadar an dà bhaile, an A834, gu math cunnartach do luchd-coiseachd agus e às aonais cabhsair, agus tha luchd-iomairt air a bhith a' strì fad bhliadhnaichean airson slighe nas sàbhailte a chur air dòigh. Tha tuilleadh aig Magaidh NicFhionghuin.
[Magaidh NicFhionghuin – Neach-aithris] Seo an t-seann loidhne-rèile eadar Inbhir Pheofharain agus Srath Pheofhair, a chaidh a dhùnadh anns na 60s mar phàirt de na gearraidhean aig an Oll. Beeching, a bha na chathraiche air Còmhdhail Bhreatainn aig an àm. Ged a tha aon uachdaran air obair a dhèanamh airson pàirt den t-slighe a leasachadh, tha tòrr sgeadachaidh ri dhèanamh fhathast. An-dràsta chan eil roghainn ach an rathad mòr, an A834, a ghabhail.
[Magaidh NicFhionghuin – Neach-aithris] Seo an rathad mòr eadar Inbhir Pheofharain agus Srath Pheofhair. Rathad a tha gu math trang agus gu math cumhang. Gu math tric tha daoine siubhal eadar an dà bhaile airson obair agus tha e gu math duilich dha luchd-baidhsagail agus luchd-coiseachd a bhith a’ dol air.
[Fionnlagh Hickey] Bidh mi a’ dol air a h-uile latha eadar Inbhir Pheofharain agus Srath Pheofhair air mo bhaidhsagal agus ’s e rathad luath a th’ ann. Tha e daingeann agus chan eil e sàbhailte airson clann, mar eisimpleir. Chan eil mi toilichte ma bhios mo chlann a’ siubhal gu sgoil air an rathad aig an àm sin.
[Magaidh NicFhionghuin – Neach-aithris] Chaidh Comann Slighe Pheofhairidh a chur air chois son feuchainn ri còrr is £700,000 a chruinneachadh airson an loidhne-rèile a sgeadachadh. Tha iad air iarrtas airson cead-dealbhachaidh a chur a-steach gu Comhairle na Gàidhealtachd mar-thà agus iad an dòchas, ma thèid leotha, gu fosgail an cead-dealbhachaidh seo dorsan airson airgead a bharrachd fhaighinn bho dhiofar bhuidhnean. Tha mòran a’ coimhead air adhart ris an latha far am bi an t-slighe fosgailte.
[Nessa Findlay] It’s quite an exciting sort of, milestone if you like for the community along the Strath because many of the folk that live here have been wanting this for nearly 30 years, people have been talking about it.
[Berend] Tha tòrr dhaoine, mar, clann a’ dol bho Dingwall gu an Strath air a’ bhus bhon sgoil ach bhiodh e math airson a bhith saidhgleadh no a’ coiseachd.
[Magaidh NicFhionghuin – Neach-aithris] Tha an comann air a bhith a’togail airgead mar-thà airson na h-obrach a tha air thoiseach orra, agus iad a’ faighinn tòrr taic ionadail, leithid an rèis an aghaidh a’ chleoc seo air àrd-shràid Inbhir Pheofharain.
[Tim Dawson] Bhiodh an t-slighe, na dhòigh sàbhailte agus ruigsinneach airson rothaireachd agus coiseachd. Airson nan daoine aig a h-uile aois agus a h-uile comas, bhiodh an t-slighe glè ghoireasach airson a dhol eadar Inbhir Pheofharain agus Srath Pheofhair agus cuideachd na coimhearsnachdan beaga an leithid Fodhraitidh agus Blàr an Innich.
[Magaidh NicFhionghuin – Neach-aithris] ‘ S e sgìre air leth brèagha agus tlachdmhor a tha seo. Tha an comann an dòchas gum bi an t-slighe, a tha ceithir mìle a dh’ fhaid, deiseil an ceann dà bhliadhna son barrachd dhaoine a thàladh ann. Magaidh NicFhionghuin, BBC An Là, Inbhir Pheofharain.
The Peffery Way
[Innes Munro – Presenter] There’s hope that the old railway line between Dingwall and Strathpeffer will open soon as a walking and cycling path. The road between the two towns, the A834, is quite dangerous for walkers as there is no pavement and campaigners have been fighting for years for a safer path to be constructed. Maggie MacKinnon has more.
[Maggie MacKinnon – Reporter] This is the old railway line between Dingwall and Strathpeffer, which was closed in the 60s as part of the cuts made by Dr Beeching, who was the chairman of British Railways at the time. Although one landlord has carried out work to develop part of the route, a lot of renovation work still needs to be done. Currently there are no options other than to take the main road, the A834.
[[Maggie MacKinnon – Reporter] This is the main road between Dingwall and Strathpeffer. A very busy and narrow road. People regularly commute between the two towns and it’s quite difficult for cyclists and walkers to travel on.
[[Finlay Hickey] I go on it every day, between Dingwall and Strathpeffer, on my bike and it’s a fast road. It’s fast and unsafe for children, for example. I’m not happy if my children are travelling to school on the road at that time.
[[Maggie MacKinnon – Reporter] The Peffery Way Association was set up to raise more than £700,000 to renew the railway line. They have already submitted an application to Highland Council for planning permission and they hope, if they are successful, that this planning permission will open doors for offers of more funding from different groups. Many are looking forward to the day the path will be open.
[[Nessa Findlay] It’s quite an exciting sort of, milestone if you like for the community along the Strath because many of the folk that live here have been wanting this for nearly 30 years, people have been talking about it.
[[Berend] Many people, such as children, travel from Dingwall to the Strath on the bus from school but it would be good to be able to cycle or walk.
[[Maggie MacKinnon – Reporter] The association have already been raising money for the work that is ahead of them and have been receiving lots of local support, such as this race against the clock on Dingwall High Street.
[[Tim Dawson] The path would be a safe and accessible route for cycling and walking; for people of every age and ability. The path would be quite convenient for going between Dingwall and Strathpeffer, and also the smaller communities such as Fodderty and Blairninich.
[[Maggie MacKinnon – Reporter] This is a particularly beautiful and pleasant area. The association hope that the path, which is four miles long, will be ready in two years’ time and that it will attract more people to the area. Maggie MacKinnon, BBC An Là, Dingwall.
Slighe Pheofhairidh
(The Peffery Way)
Vocabulary Briathrachas
loidhne-rèile - railway line
Inbhir Pheofharain - Dingwall
Srath Pheofhair - Strathpeffer
baidhseagalachd - cycling
luchd-iomairt - campaigners
uachdaran - landlord
cumhang- narrow
Comhairle na Gàidhealtachd - Highland Council
Fothraitidh - Fodderty
Blàr an Innich - Blairninich
CuideachadhHow to use this site
Tha Learn Gaelic le An Là ag amas air luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig a tha, le beagan misneachd, deiseil airson ceum air adhart a ghabhail. Tha an t-susbaint freagarrach dhan h-uile neach-ionnsachaidh, ach bidh e nas cuideachaile do dhaoine a tha seachad air an ìre Tòiseachaidh.Learn Gaelic with An Là is aimed at learners who have already gained some confidence in Gaelic and want to take their learning to the next level. The material is suitable for all learners, but those who have progressed beyond the Beginner level will find this section particularly useful.
Bidh sinn a’ cur sgeulachdan bhon phrògram BBC An Là beò gach seachdain, le tar-sgrìobhadh Gàidhlig is eadar-theangachadh Beurla. Bidh dath an teacsa ag atharrachadh nuair a thèid facal a chluich. ‘S urrainnear cliogadh air facal sònraichte agus cluichidh am bhidio bhon sin a-mach. Dh’fhaodadh gum biodh seo cuideachail dha luchd-ionnsachaidh airson fuaimneachadh a dhearbhadh. Stories from the BBC ALBA Gaelic news programme "An Là" are uploaded on a weekly basis, with a Gaelic transcript and an English translation. As each Gaelic word is spoken, the accompanying text changes colour. Individual words can be selected with a simple click and the video will play from that point onwards. Learners may find this useful for checking pronunciation.
Bidh gach paragraf Gàidhlig a’ gluasad ri linn na h-aithris, ach faodar cuideachd na bàraichean-sgrolaidh a ghluasad gu earrann shònraichte den aithris.Each Gaelic paragraph automatically scrolls in conjunction with the news report, but the manual scrolling bars can also be used to move the text to a particular section of the report.
Chithear an tar-sgrìobhadh Gàidhlig anns a’ chiad dol a-mach. Ach, gheibhear eadar-theangachadh Beurla den tar-sgrìobhadh le bhith a’ taghadh Beurla no Gàidhlig agus Beurla.The Gaelic transcript is shown by default. However, you can see a translation of the transcript by selecting the English or Gaelic and English tabs.
Tha briathrachas cuideachd ri fhaotainn, le faidhlichean fuaim Gàidhlig na chois. Tha a’ bhriathrachas air a thaghadh bhon aithris fhèin, le measgachadh leithid ainmean-àite, briathrachas naidheachd, gnathasan-cainnt is abairtean. Key vocabulary is also provided, with accompanying Gaelic audio. This is a selected from the vocabulary contained in the news report and may include a selection of place names, news terminology, useful colloquialisms and phrases.
Tha luchd-leasachaidh an làraich a’ moladh gun tèid am brabhsair-lìn as ùire a chleachdadh airson an t-susbaint seo fhaicinn. Am measg nam brabhsairean ùra (saor an-asgaidh) as urrainnear a chleachdadh, tha Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer agus Safari.The developers of the site recommend that an up-to-date web browser is used to ensure the content displays to its optimum. Suitable browsers (which are free to use) include the latest versions of Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer and Safari.
Gheibhear an làraich seo air tablaidean is fònaichean-làimhe ach, a chionn ‘s gur e bhidiothan làn-sgrion a-mhàin a sheallas iPhone, bithear a’ cluich faidhle-fuaim seach bhidio.The site should work on mobile devices, but since iPhones will only show video full-screen and hide the transcript, we play an audio file instead of the video.
Credits
This site uses technology from jPlayer and Mozilla Popcorn, and builds on an idea and code developed by Mark Boas and associates at Happyworm.
All videos used are courtesy of BBC An Là and the British Broadcasting Corporation, who retain all rights to them.
Site design and coding by Sealgar Ltd.
Video, audio and transcripts provided by bbc.co.uk/alba.