text:
Mòran taing, Presiding Officer. Tha mi ag iarraidh taing a thoirt dha Aonghas Dòmhnallach airson na h-obrach cudthromaich aige, gu h-àiraid air a’ ghluasad seo. Tha mi cuideach ag iarraidh taing a thoirt dha Bòrd na Gàidhlig, agus gach buidheann is neach a tha ag obair airson Gàidhlig a dhèanamh nas làidir. Tha fhios agam gu bheil iad uile ag obair gu cruaidh airson a’ chànain.
Chan eil mi fileanta sa Ghàidhlig, ach tha mi ag ionnsachadh barrachd gach latha. Tha mo nighean fileanta agus bidh an dithis dheugairean aice ga bruidhinn cuideachd. Tha ban-ogha agam na sgoilear aig Àrd-sgoil Ghàidhlig Ghlaschu agus bidh mac mo mhic ag ionnsachadh aig an sgoil-àraich ann an Dùn Èideann. Tha tòrr teaghlaichean mar seo anns an latha an-duigh is bu chòir dhuinn uile a bhith a’ faireachdainn dòchasach mun àm ri teachd.
Nuair a bha mi nam bhall-comhairle ann an Inbhir Nis, bha a’ bhun-sgoil Ghàidhlig anns an sgìre agam. Sin a’ chiad sgoil a bha air an togail gu sònraichte airson a bhith na sgoil Ghàidhlig. An-duigh, tha a’ bhun-sgoil gus a bhith làn—naidheachd glè mhath. A bharrachd air seo, tha mi glè thoilichte gu bheil Sabhal Mòr Ostaig cho soirbheachail. Tha e air tòrr oileanaich a tharraing bho iomadh duthaich dhan Eilean Sgitheanach, far a bheil an ath-bheothachadh seo air iomadh buannachd a thoirt dhan sgìre.
Mar a tha an gluasad ag ràdh, tha an sgeulachd de Gàidhlig air a bhith fìor shoirbheachail—cho soirbheachail gu bheil e a’ togail £150 millean not. Chaidh ceudan de bliadhnaichean seachad agus cha robh cothrom aig a’ chànan a bhith a’ fàs. Ach an-duigh tha an cultar againn beò is soirbheachail, tha an ceòl àlainn is tha na seinneadairean tàlantach againn ainmeil air feadh an t-saoghail.
Ged a bheil seo fìor, chan eil a h-uile rud math. Feumaidh sinn barrachd obair a dhèanamh air rudan mar na h-àireamhean de cuspairean a th’ ann an àrd-sgoiltean. Ach tha fios aig a’ mhinistear gu bheil trioblaid le sin ann an sgoiltean Beurla cuideachd. Feumaidh sinn obair ann an dòigh shùbailte—a’ cleachdadh teicneòlas agus ag obair ri chèile—airson dèanabh cinnteach gu bheil cothroman sgoinneil aig a’ chloinn againn. Ma tha sinn a’ coimhead air ais 10 bliadhna, tha e furasda fhaicinn gu bheil rudan nas fheàrr, ach tha tòrr ri dhèanamh fhathast a thaobh nan cothroman a th’ ann airson luchd-ionnsachaidh a tha air an sgoil fhàgail cuideachd.
Tha mi ag iarraidh rudeigin a chantainn mu dheidhinn cànan eile a-nis: Scots. Tha mi airson faicinn an uiread de adhartas is urram a tha an cànan Gàidhlig a’ faighinn airson a’ chànain Scots cuideachd. Tha e ceart gur e nàisean ùr, nuadh a th’ ann an Alba, ach bu chòir dhuinn urram a toirt do ar n-eachdraidh.
Tha mi glè thoilichte beagan Gàidhlig a bhruidhinn nar Pàrlamaid a-rithist. Feumaidh sinn cleachdadh na Gàidhlg—ciamar a chanas mi “normalise”?—anns a’ Phàrlamaid.
Following is the simultaneous interpretation:
I congratulate Angus MacDonald on his work and on the motion, which is very important. I also congratulate Bòrd na Gàidhlig and all the other Gaelic organisations and Gaelic workers on all their work. I know that they are all very busy working for the language.
I am not a native Gaelic speaker, but I am learning every day. My daughter is fluent, and my two teenage granddaughters are fluent, as well. I have a granddaughter at Glasgow high school and a grandson who goes to the Gaelic nursery in Edinburgh. Many more families are now like that. We must all feel positive about the years ahead.
When I was a councillor in Inverness, Bun-sgoil Ghàidhlig Inbhir Nis was in my ward; it was Scotland’s first purpose-built Gaelic school. It is bigger now and we need more places because our schools are very busy, which is good news. Likewise, I am pleased that Sabhal Mòr Ostaig has many students from many countries and is an international success. SMO is on Skye, and the surrounding area of the south of Skye has flourished because of the Gaelic language.
As the motion says, Gaelic is an economic success—a near-£150 million success. For centuries our culture was not allowed to flourish, but now, because of our beautiful Gaelic music and our many great singers, Gaelic is known and loved in many countries.
Not everything is good. Some things, like the number of subjects that are taught at our Gaelic high schools, could be better. However, as the minister knows, that also applies to English language schools. We must use flexibility and technology to get the number of pupils who are needed for any class, whether in Gaelic or English, to be a success. Opportunities for adult learners could be better, too. However, if we look over the past 10 years there has been progress and much good work has been done.
I want to say something about another language: Scots. I want to see the respect that is now given to Gaelic being given to Scots, as well. Scotland is a modern nation that must respect its past and its history.
I am happy to be able to speak a little in Gaelic in our nation’s Parliament again. We must be able to normalise speaking the Gaelic language in the Parliament.


c: text/html

text:
1910
MCMX
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Bhuannaich Paul Johann Ludwig von Heyse an Duais Nobel ann an Litreachas.
- 31 an Cèitean - Fhuair Afraga-a-Deas a chuid neo-eisimeileachd.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1 am Màrt - David Niven, ann an Lunnainn. Actair à Sasainn.
- 1 am Màrt - Archer John Porter Martin, ann an Lunnainn. Ceimigear à Sasainn.
- 8 am Màrt - Gabriel París ann an (Ibagué. Saighdear agus neach-poileataigs à Coloimbia.
- 12 an Cèitean - Dorothy Crowfoot Hodgkin, ann an Cairo. Ceimigear à Sasainn.
- 19 an t-Ògmhios - Paul J. Flory, ann an Sterling. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 26 an t-Ògmhios - Roy J. Plunkett, ann an New Carlisle. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 25 an Lùnastal - Uilleam MacMhathain, sgoilear Albannach.
- 29 an Dùbhlachd - Ronald Coase,ann an Willesden. Eaconomaiche à Sasainn.
- 29 an Dùbhlachd - Tomás Patten, ann an Dumha Éige, Oileán Acla. Radaigeach à Èirinn.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 9 an Gearran - Jacques Monod, ann am Paris. Ceimigear às An Fhraing.
- 3 an Giblean - Richard Abegg, ann an Tessin. Ceimigear às A' Ghearmailt.
- 26 an Giblean - Bjørnstjerne Bjørnson, ann am Paris. Ùghdair à Nirribhidh.
- 6 an Cèitean - Eideard VII, ann an Lunnainn. Rìgh anns an Rìoghachd Aonaichte.
- 27 an Cèitean - Robert Koch, ann am Baden-Baden. Dotair às A' Ghearmailt.
- 28 an Lùnasdal - Tjalling Koopmans, ann an 's-Graveland. Eaconamaiche às Na Tìrean Ìsle.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Draoidh
'S e sagart, breitheamh, bàrd agus lighiche a bh' ann an draoidh anns an t-seann shòisealtas Cheilteach mus ràinig an creideamh Crìosdail. Tha fiosrachadh air fhàgail bho na sgrìobadairean Ròmanach is Greugach man deidhinn. Bha buaidh mhòr aca anns na treubhan, is dhèanadh iad deas-gnàthan is ìobairtean do na diathan a bh' aca le beòthaichean no fiù 's daoine. Gu tric chleachdadh iad uil-ìoc agus lusan eile gus leigheasan a dhèanamh mar a sgrìobh Plineas Mòr. Bha iad a' creidsinn ann an ath-fheòl-ghabhail is ann an nàdar anns an fhairseanachd. Chan eil bàrrachd fiosrachaidh man deidhinn bhon 2mh Linn seach 's gun robh na Ròmanaich gan sgainnireadh an toiseach, is na Crìstein às dèidh sin, mar na nathraichean a chuir Naomh Pàdraig air falbh bho Èirinn anns an fhaoinsgeul, 's a bha gan riochdachadh.
San là an-diugh, agus bho ath-bheòthachadh a' chultair Cheiltich anns an 19mh Linn, tha daoine a' creidsinn is a' gnàthachadh a-rithist a' chreideimh dhraoidheil, creideamh ris an can sinn an Draoidheachd Ùr.


text:
Cogadh Chaco
‘S e an Cogadh na bu motha agus na b’ fhuiltiche a thachairt ann an Aimearaga a Deas anns an 20mh linn a bh' ann Cogadh Chaco (Spàinntis: La Guerra del Chaco, Guaranaidh: Cháko Ñorairõ). Mhair e bhon An t-Sultain 1932, nuair a thug Boilibhia ionnsaigh air Paraguaidh, gu ruige An t-Ògmhios 1935. Shabaid na dùthchannan sin an dà thaobh airson na crìochan aca a rèiteachadh agus airson peatrail. [1]
'S e àite uabhasach iomallach tioram tartmhor a th’ ann an Chaco (Quechua: Chaku) is tha an t-ainm a’ ciallachadh àite na sealgaireachd. Tha e suidhichte eadar Boilibhia, Paraguaidh, An Argantain agus Braisil. Cha do dhearbhadh na crìochan aige aig àm nan Spàinnteach leis cho mòr ‘s a tha e agus leis nach eil mòran dhaoine a’ fuireach an sin, is cha chuireadh sin dragh air na dùthchannan sin idir. [2] Cha robh an Chaco idir cudromach ron 19mh linn. Ann an 1879 chaidh Boilibhia a chuid chosta, is le sin bha e gu math cudromach gum faigheadh iad oirthir airson malairt, gu h-àraidh air an abhainn Plata. [3] Bha an Chaco agus Paraguaidh eatorra agus a Mhuir. Chaill na Paraguaidhich leth-chuid dhen fhearainn aige an dèidh Cogadh a' Chaidreachais Thrìbilte (Spàinntis: La Guerra de la triple Alianza) 1864 - 1870) is le sin cha robh iad idir deònach airson rud sam bith a chall a-rithist. [4]
A bharrachd air sin, bha an companaidh ola Standard Oil dhen bheachd gum biodh peatrail fo thalamh ann an Chaco, is iad a’ toirt peatrail bhon thaobh Bhoilibhianach mar thà co-dhiù.[5] Mar dheireadh thall, cha robh fiù ’s braon pheatrail anns an sgìre idir. Nuair an tug Boilibhia ionnsaigh air feachd na Paraguaidh anns an Chaco bha uachdarain ann am Paraguaidh an duil gun dìonadh riaghaltas na dùthcha aca an cuid oighreachdan ann an Chaco. [6]
Aig deireadh an latha chaidh mu 60,000 Boilibhianaich agus 30,00 Paraguadheanaich a mharbhadh neo a leòn. Chum Paraguaidh an cuid fhearainn, ged do ghairm an dà thìr gun do chuir iad ruaig air an dùthaich eile, leis gu robh an dòigh obrach agus an togradh aca na b’fhèarr,[7] ged an robh stuth na b’ fheàrr, feachdan na bu mhotha agus oifigearan bho thall thairis aig Boilibhia. [8] Cha robh fios aca air an dùthaich. Bhrist an cogadh sin an eaconomaidh agus co-chomann an dà nàiseanta a bha gu math bochd mar thà, gu seachd àraidh ri linn staing an eaconamaidh anns na 30an. B’ fheudar do Pharaguaidh na a reic dhan Spàinn aig toiseach tòiseachaidh cogadh sìobhalta na Spàinne. Chaidh Alfredo Stroessner, am biodh na Dheachdaire mu dheireadh thall, suas anns na rangan fad a’ chogaidh sin. [9] Sgrìobh an t-ùghdar Augusto Roa Bastos mòran mu dheidhinn a’ chogaidh sin anns an leabhar aige Mac an Duine (Spàinntis: Hijo de Hombre), is e na nurs ri linne a’ chogaidh. [10]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Country Studies
- ↑ Responsibilité de la Guerre du Chaco
- ↑ Responsibilité de la Guerre du Chaco
- ↑ Country Studies
- ↑ La Rouche
- ↑ La Rouche
- ↑ Berclo
- ↑ Payer
- ↑ Country Studies
- ↑ The Guardian


text:
Dealbhachadh Didseatach le Cailean MacGilleathainn
Cinn-latha: 14/08/17 - 18/08/17
Cosgais: £250 (£175 do dh'oileanaich)
Neach-teagaisg: Cailean MacIlleathain (Cailean Maclean)
Maoineachadh ILA ri fhaighinn: Chan eil
Clàraich an-dràsta!
***Tha an cùrsa seo loma-làn a-nis. Faighnichibh mun liosta-feitheimh againn.***
Tha an cùrsa seo ag amas air daoine aig a bheil ùidh ann an dealbhachadh agus deagh eòlas air obair le camera. ‘S e measgachadh de dh’ òraidean, taisbeanaidhean, còmhraidhean agus cuairtean a-mach air an tuath far am faicear deagh sheallaidhean a tha anns a’ chùrsa. Tha toradh obrach bhon chùrsa ga thaisbeanadh le taghadh de na dealbhan ann an Àrainn Chaluim Chille aig deireadh na seachdain.
Tha an cùrsa a’ toirt sùil air eachdraidh dealbhadaireachd air a’ Ghàidhealtachd, prìomh-thùsan a’ chuspair, a bharrachd air mar a tha dealbhan gan làimhseachadh ann an dòigh digiteach. Gheibh sibh cothrom air ionnsachadh na ni sibh le camera agus mar a chuidicheas sin le dealbhan sònraichte tharraing ann an solas de gach seòrsa.
Tha feum agaibh air camara a thoirt leibh chun a’ chùrsa agus bhiodh e iomchaidh coimpiutair uchd le bathar bog freagarrach a thoirt leibh cuideachd. Na gabhaibh dragh mur a h-eil Coimpiutair uchd agaibh, tha uidheaman freagarrach aig a’ Cholaiste fhèin. ‘S ann tro’ mheadhan na Beurla a tha an cùrsa seo ga libhrigeadh, gus am bith e freagarrach don a h-uile duine.
Bu chòir dhuibh an camara agaibh fhèin a thoirt leibh.
Tha Gàidhlig fhileanta agus eòlas farsaing ann an dealbhadaireachd aig Cailean agus deagh eòlas air ainmean-àite, monaidhean agus sgeulachdan ionadail ‘s mar sin thig Gàidhlig a’ staigh dhan chùrsa ann an iomadach suidheachadh le cothrom faclan agus abairtean a thogail ‘s a chleachdadh.
Tha tuilleadh fios ri fhaighinn air obair Chailein an seo.


text:
Beachd Ailein
ailean@obantimes.co.uk
TAING MHÒR DHAN a h-uile neach a thug taic len cuid làthaireachd aig An Taigh-Cèilidh, cuirm bhliadhnail Chomann Gàidhlig Inbhir Nis, a ghabh àite aig Taighcluiche Eden Court Dihaoine seo chaidh. ‘S e fìor thoileachas a bh’ ann uimhir de mholadh a chluinntinn air taghadh eile de shàr sheinneadairean agus luchd-ciùil na Gàidhealtachd, agus gun teagamh rinneadh fìor dheagh dheasachadh air a’ chuirm.
READ MORE
Purchase options below
Find the complete article and many more in this issue of
The Oban Times & Lochaber Times
-
23rd March 2017
If you own the issue, Login
to read the full article now.
About The Oban Times & Lochaber Times
Oban
Drink driver who killed vet faces jail
School report 'worrying'
Oban Wedding Show
Oban Unsigned
Fort William
New name for local paper


text:
Daoine a tha sinn ag obair
Uaireannan bidh daoine a 'tighinn thugainn le pròiseact sònraichte ann an cuimhne, uaireannan bidh sinn a' tighinn gu ruige pròiseact ùr inntinneach. Ann an dòigh no dhà, tha sinn ag iarraidh a bhith a 'roinn ar n-eòlais agus a' tighinn air adhart le dòighean ùra is inntinneach a bhith a 'dol an sàs, a bhrosnachadh agus a' toirt taic do dhaoine òga gus a bhith a 'coileanadh na h-ion-creidsinn.
B 'fheudar dhuinn a bhith ag obair còmhla riut
Ma tha pròiseact agad ann an cuimhne no buidheann de dhaoine òga a tha thu ag iarraidh oirnn a dhol an sàs, cuir fios thugainn.
AN SEO AN THA AN DAOINE EILEANACH A DH'AOILTEACHADH LE DÈANAMH
FUNDERS
Crannchur Còd-puist an t-Sluaigh
Comann Salsa Aonadh Oileanach Sheffield Hallam
PÀIRTICHEAN SGOILTEAN AGUS FOGHLAM
UNIVERSITIES
SOLARAICHEAN
CARRAIDHEAN A THA A 'TOIRT TAIC
BlueDot
VIBE
Pròiseact Archer Cathair-eaglais
Comann Rìoghail nan Dall (Sheffield)
FRIENDS AGUS TAICICHEAN
Am Fìor Urr. Hon. An Tighearna Blunkett


text:
1854
MDCCCLIV
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Chaidh Allt an Fhùcadair a stèidheachadh.
- 4 an t-Iuchar - Chaidh Omaha (Nebraska) a stèidheachadh.
- Chaidh Sioux City (Iowa) a stèidheachadh
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 14 am Màrt - Paul Ehrlich, ann an Strehlen. Ceimigear às a' Ghearmailt.
- 21 an t-Samhain - Giacomo della Chiesa, ann an Genova. Pàp bho 1914 gu 1922.
- 16 an Dàmhair - Oscar Wilde, ùghdair Èireannach.
- 5 an t-Samhain - Paul Sabatier, ann an Carcassonne. Ceimigear às an Fhraing.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 5 an Dùbhlachd - Tomás Herrera, ann am Bogotá. Saighdear agus neach-poileataigs à Coloimbia/Panama.


text:
- TIOTAL
- Luchd-obrach Taigh-òsta an Stèisein, Peairt, 2002
- EXTERNAL ID
- NRM_NBNW_HML_DS050403
- ÀITE
- Peairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT
- DEIT
- Dàmhair 2002
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Lynn Patrick
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Nàiseanta an Rèile, Iorc
- AITHNEACHADH MAOINE
- 19925
- KEYWORDS
- taighean-òsta
Chaidh Taigh-òsta Stèisean Pheairt a dhealbhachadh le Anndra Heiton agus dh'fhosgail e airson gnothachas anns an Lùnastal 1890 mar an taigh-òsta airson stèisean Pheairt. Tha an taigh-òsta a' toirt àite còmhnaidh mar phàirt de bhuidheann Taighean-òsta Quality. Chaidh an dealbh-camara seo de Monica Docherty, manaidsear coitcheann, a thogail san Dàmhair 2002 ann an taigh-bìdh an taigh-òsta còmhla ri buill sgioba, Karen Nic an Tàilleir, manaidsear reic, Elsie Roberts, manaidsear luchd-obrach, còmhla ri prìomh chòcaire, Gary Carle agus còcaire 'sous', Aoghas MacLeòid.
Air 1 Am Faoilleach 1948 ghabh Coimisean Còmhdhail Bhreatainn thairis grunnan dhusan taigh-òsta bho na companaidhean rèile prìobhaideach agus dh'ath-ainmich iad iad mar Thaighean-òsta Còmhdhail Bhreatainn( BTH). Ghabh iad thairis cuideachd earrann bìdhe air rèile: seòmraichean ùrachaidh sna stèiseanan agus seirbheis taigh-bìdh/buffet air trèanaichean. Ged a bha mòran de thaighean-òsta an rèile ri taobh prìomh stèiseanan, bha feadhainn eile mar Gleann na h-Eagalise agus Moretonhampstead nan cinn-uidhe air an leth, pàirt de ro-innleachd chompanaidh an rèile gus iarrtas air an seirbheis a chruthachadh.
Bha Taighean-òsta Còmhdhail Bhreatainn (BTH) ag obrachadh bho 1953 gu 1983 nuair a ràinig an riaghaltas Tòraidheach nan 1980an an co-dhùnadh na gnothachasan aig Rèile Bhreatainn nach robh aig cridhe a' chompanaidh a chur dhan roinn phrìobhaideach (einnseanaireachd; taighean-òsta, togalaichean agus giùlain). Chaidh Taighean-òsta Còmhdhail Bhreatainn a reic mean air mhean eadar 1981 agus 1983. An-diugh tha na taighean-òsta fhathast ag obrachadh fo dhiofar luchd-seilbhe.
Fiosrachadh
O chionn còrr is ceud bliadhna, chaidh a dhà de na rathaidean-iarainn as àille air an t-saoghal, Loidhne Rèile a' Chaoil agus Loidhne Rèile a Tuath, a thogail. Tha prìomh loidhne na Gàidhealtachd gan ceangal ris a' chòrr de lìonra rèile na RA. Bho 1997 gu 1997 gu 2003, thog Taigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile deilbh nan trì loidhnichean sin, agus bho na h-ìomhaighean chaidh trì taisbeanaidhean a chruthachadh - 'Connections to the Kyle' ('Ceanglaichean dhan Chaol'), 'By Firth and Flow' ('Ri Caolas agus Sruth) agus 'The Highland Link' ('An Ceangail Gàidhealach'). Nochd na taisbeanaidhean air Lìonra Tasglann na h-Alba (SCAN) san taisbeanadh dhidseatach 'North by Northwest' a chur air bhog gu h-oifigeil làrach Thasglann Nàiseanta na h-Alba air 5 an t-Ògmhios 2001 ann an Inbhir Nis. Sheas an co-obrachadh le SCAN gu 2009 nuair a chaidh 'North by Northwest' a ghluasad chun na làraich-lìn, Am Baile.
Tha 'North by Northwest' a' clàradh eachdraidh bheò agus tha e a' clàradh boillsgeadh ann an tìm ann am beatha dhaoine agus an loidhne anns na bliadhnachan mu dheireadh den fhicheadamh linn agus toiseach a' chiad linn thar fhichead. Bha na taisbeanaidhean a' comharrachadh na buaidh a bha aig rèile na Gàidhealtachd air daoine, sealladh-tìre agus eaconamaidh Gàidhealtachd na h-Alba.
Tha sinn a' toirt taing airson taic don Luchd-urrais a leanas a mhaoinich an t-siurbhidh dhealbh camara de phrìomh loidhne na Gàidhealtachd, Loidhne a' Chaoil agus an Loidhne a Tuath le luchd-togail-dheilbh bho Thaigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile eadar 1997 agus 2003:
Railtrack, Railtrack-Alba, Scotrail, EWS, Porterbrook, First Engineering, Com-pàirtichean Lìora Rèile na Gàidhealtachd, Comhairle na Gàidhealtachd, Iomairt Rois & Chromaidh, Iomairt Ghallaibh agus Chataibh, Safeways, Caraidean Taigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile, Comhairle Pheairt & Chinn Rois agus Comann Rèile na Gàidhealtachd


text:
Iomairt an latha – soidhnichean #Gàidhlig airson Subway Ghlaschu
Tha mi air iomairt bheag a thòiseachadh gus soidhnichean Gàidhlig fhaighinn ann an Subway Ghlaschu. Tha soidhnichean dà-chànanach air an lìonra nàiseanta air feadh na dùthcha ach chan eil iad ann air an t-Subway idir ged a tha bhios barrachd luchd-labhairt Gàidhlig a’ cleachdadh an t-Sub...
Air fhoillseachadh le: Trèanaichean, tramaichean is tràilidhean - DiarDaoin, 5 dhen Mhàrt, 2015
- Seann-naidheachdan
- Cuir bhòt! Iomairt airson soidhnichean #Gàidhlig air Subway Ghlaschu
Dè an rathad-iarainn a bhios an àireamh as motha de luchd na Gàidhlig is luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig a’ cleachdadh gach latha? Chan eil fhios agam le cinnt, ach chanainn ...Trèanaichean, tramaichean is tràilidhean - DiMàirt, 28 dhen t-Samhain
- Cuir bhòt! Co-latha-breith sona Fo-thalamh Ghlaschu! 115 an-diugh
Is e latha cudromach a th’ ann an-diugh, an 115mh co-latha-breith aig rathad-iarainn fo-thalamh Ghlaschu – an Subway. ‘S e an subway an treas fo-thalamh as sine san ...Trèanaichean, tramaichean is tràilidhean - DiarDaoin, 15 dhen Dùbhlachd, 2011
- Cuir bhòt! Cuairt Iomairt Ghàidhlig Dhùn Èideann gu Glaschu
Bho chionn ghoirid, chaidh 6 de Ghàidheil Dhùn Èideann air chuairt gu Ionad Gàidhlig Ghlaschu air Sràid Achadh a’ Mhansa agus, an sin, choinnich iad ri còrr is 30 bho ...Comunn na Gàidhlig - Leasachadh na Gàidhlig | Gaelic Development Blog - DiMàirt, 28 dhen Ògmhios, 2011
- Cuir bhòt! Gàidhlig air na rathaidean-iarainn
Dùn Breac dà-chànanach Tha Gàidhlig a-nis ri faicinn air feadh na h-Alba agus soidhnichean dà-chànanach a’ dol suas ann an stèiseanan ScotRail air feadh na dùthcha agus ...Trèanaichean, tramaichean is tràilidhean - DiMàirt, 12 dhen Ghiblean, 2011
- Cuir bhòt! Ath-nuadhachadh an t-Subway
Tunail air fo-thalamh Ghlaschu Tha e coltach gun tèid rathad-iarainn fo-thalamh Ghlaschu ath-nuadhachadh agus an Riaghaltas air gealladh gun toir iad taic don ...Trèanaichean, tramaichean is tràilidhean - DiDòmhnaich, 10 dhen Ghiblean, 2011
- Cuir bhòt! Iomairt Ghàidhlig Ghlaschu - Sgoil Choimhearsnachd
Bho sheachdain a tòiseachadh 17mh Faoilleach tha streath de chlasaichean a mhaireas 6 seachdainean ann. Tha na cuspairean a leanas ri fhaighinn tro mheadhain na Gàidhlig: Tae ...Fòram na Gàidhlig - Naidheachdan - DiSathairne, 22 dhen Fhaoilleach, 2011


text:
Devanāgarī
S' e Aibidil abugida[1] a chleachdar gus iomadh cànan a sgrìobhadh, mar samscruta, an hindi, an neapali, am marathi, an caismiri, an sindhi, am bihari, am bhili, an konkani air neo am bhojpuri. S' e fear dhe na abaidilean nas cumanta anns Na h-Innseachan agus Neapal a th'ann an devanagari (ann an samscruta: देवनागरी, IPA: d̪eːʋˈnaːɡri).
Samhlaidhean Devanāgarī[deasaich | deasaich an tùs]
Ann an devanagari sgrìobhar gach uile fuaimreag fo na connragan neo os an cionn: a thuilleadh air sin thathar a’ sgrìobhadh feadhainn air an t-soidhne guthach AA air an taobh dheas, ach thathar a’ sgrìobhadh an soidhne guthach I air an taobh chlì. Mìneachaidh an clàr gach uile fuaimreag a leanas: seallaidh an colbh "Litir" an litir fhèin gun fhuaimreag, "Soidhne còmhla ri [p]" a’ chonnrag air a cleadhadh còmhla ri fuaimreag, an turas seo leis an litir "p"; "Ainm Unicode" an t-ainm aig gach fuaimreag ann an Unicode; tha an colbh IPA a’ sealltainn na litrichean ann an aibidil fuaim-eòlasach eadar-nàiseanta co-fhreagrach leis an fhuaimneachadh hindi dhen litir devanagari.
Feumar an litir a fhuaimneachadh mura sgrìobhar fuaimreag sam bith. Feumar viraama/halant a chleachdadh gus dì-fhuaimreag a sheallltain.
Dhen fheadhainn seo, cha chleachdar ळ ann an hindi. Cleachdar a h-uile càil ann am marathi.
Sgrìobhar na h-Àireamhan ann an Devanāgarī mar a leanas:


text:
- TIOTAL
- Rathad an t-Seanalair Wade, Baile nan Granndach
- EXTERNAL ID
- PC_GM_POSTCARDS_066
- ÀITE
- Baile nan Granndach
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH: Crombail, Inbhir Ailein 's Àbhaidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23320
- KEYWORDS
- còmhdhail
coilltean
Sealladh de Rathad an t-Seanalair Wade, Baile nan Granndach ann an seann pharaiste Chrombail, Inbhir Ailein 's Àbhaidh.
Chaidh rathaidean an t-Seanalair Wade a thogail fo stiùir an t-Seanalair Seòras Wade, Àrd-cheannard Feachdan Bhreatainn gus slighean luath tron Ghàidhealtachd a chruthachadh don àrm. Chaidh ùghdarras a thoirt don t-Seanalair le Rìgh Seòras I armachd a thoirt air falbh bho na cinnidhean air a' Ghàidhealtachd agus mar sin, gus an cumhachd armailteach aca a thoirt air falbh.
Chaidh a chiad rathad armailteach a thogail as t-samhradh 1725 agus chaidh crìoch a chur air an rathad ann am Baile nan Granndach ann an 1773
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach


text:
Latha Fosgailte ann am Bun-sgoil Shlèite
Chaidh Latha Fiosrachaidh is Fealla-dhà Gàidhlig fìor shoirbheachail a chumail ann an Slèite o chionn ghoirid.
Bha an tachartas air a chur air dòigh le Bun-Sgoil Shlèite le taic bho Sgioba na Gàidhlig aig Comhairle na Gàidhealtachd. Bha an Latha Fosgailte, a bha ag amas air pàrantan is luchd-cùraim chloinn aois 0-5, a’ toirt seachad fiosrachadh mu na buannachdan a tha an lùib dà-chànanais agus an taic a tha ri fhaotainn do phàrantan bho bhuidhnean Gàidhlig. Bha riochdairean bho Shabhal Mòr Ostaig, Bòrd na Gàidhlig agus Gaelic4Parents aig an Stòrlann an làthair agus thug iad seachad fiosrachadh mu na goireasan a tha a’ cur taic ri Foghlam tro Mheadhan na Gàidhlig. Bha cothrom aig pàrantan bruidhinn ri tidsearan Foghlam tro Mheadhan na Gàidhlig ann am Bun-Sgoil Shlèite mu Fhoghlam tro Mheadhan na Gàidhlig, cho math ri luchd-obrach bhon Ionad Chùram-Chloinne Gàidhlig Fàs Mòr.
Bha còrr is 25 pàiste is leanabh òg aig an tachartas còmhla rim pàrantan is rin luchd-cùraim. Bha tòrr chleasan spòrsail ann dhan chloinn, nam measg peantadh aodainn, caisteal bocadaich agus geamaichean sgioba. Thug Comhairle Phàrant Bun-Sgoil Shlèite seachad biadh is deoch air an latha.
Thuirt a’ Bh-uas Flòraidh Forrest, pàrant aig a bheil leanabh ann am Bun-Sgoil Shlèite “Bha mi fhèin, an duine agam agus ar triùir chloinne, aois 6, 4 & 1, aig an Latha Dà-chànanais aig Bun-Sgoil Shlèite Disathairne. Bha riochdairean ann bho ghrunn bhuidhnean Gàidhlig, a’ toirt seachad fiosrachadh mu na dòighean san urrainn dhaibh taic a thoirt dhuibh fhèin is dhan leanabh agaibh ma roghnaicheas sibh an oideachadh tro mheadhan na Gàidhlig. Tha an leanabh as sine againn mar-thà a’ dol tro Fhoghlam tro Mheadhan na Gàidhlig, agus tha sinn an dòchas gum bi an dithis eile cuideachd.” Lean i air adhart “Chan eil e an-còmhnaidh furasta a bhith ag oideachadh ur pàiste tro mheadhan na Gàidhlig, gu h-àraid mura h-eil sibh fhèin a’ bruidhinn a’ chànain, ach san ùine-fhada tha na cothroman a tha sibh a’ toirt dhan leanabh agaibh a’ toirt bàrr iomadh uair air na dùbhlain a tha mur coinneamh mar phàrant. Bha caisteal bocadaich agus tòrr chèicichean aig an tachartas cuideachd, mar sin chòrd an latha gu mòr ris a’ chloinn cuideachd.”
Gheibhear tuilleadh fiosrachaidh bho shona.paterson@highland.gov.uk


text:
1782
MDCCLXXXII
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Chaidh eaglais ùr thogail ann an Torthorwald (Alba).
- Lorg Franz-Joseph Müller von Reichenstein telurium ann am mèinnear.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 27 an Dàmhair - Niccolò Paganini, ceòladair às an Eadailt.
- 1 an t-Samhain - Frederick John Robinson, 1d Biocas Goderich, Prìomh-mhinistear na Breatainn.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1 an t-Iuchar - Charles Watson-Wentworth, 2nd Marquess of Rockingham, Neach-poileataigs, Prìomh-mhinistear na Breatainn.
- 2 an t-Iuchar - Jean-Jacques Rousseau, feallsanach Frangach.


text:
3M dreach 2730
Dìon UV, còmhdach cruaidh, frith-sgrìob Suitidh anti-fungach
Lionsa polcarbonate Freagarrach airson cleachdadh a-staigh.
- ro throm
- tro ìrean leithid thoiseach gnìomhachais dùthchannan.
Ameireaga, an Roinn Eòrpa, Iapan
- Anti-UV 99.99%
- còmhdach cruaidh, anti-sgrìobadh
- Coiteachadh mì-ghiùlain
- Tha an drochaid sròin air a dhèanamh de stuth bog, a ghabhas a tharraing, chan eil aodach fada air a ghoirteachadh.
- fad geal freagarrach Bàrr bun de stuth bog
Chan eil aodach fada a 'gortachadh.
379.00 ฿
Thèid an stuth a thilleadh taobh a-staigh latha 14. Cha bu chòir am bathar a chleachdadh no a phapadh. Cuir fios thugainn mus fàg thu.


text:
Ivan McKee
'S e neach-poileataigs à Alba a tha ann an Ivan McKee BPA.
Rugadh e ann am Baile Eilidh ann an 1963. Bha e na oileanach aig Oilthigh Srath Chluaidh far an do dh'ionnsaich e einnseanaireachd. Dh'obair e mar neach-gnìomhachais mus deach e a thaghadh BhPA airson Glaschu Provan ann an 2016. Tha e na bhall Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba.[1]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- They Work for You: Ivan McKee MSP
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “Personal Information”. Pàrlamaid na h-Alba. Air a thogail 3s dhen Dùbhlachd 2016.


text:
Litecoin (LTC) Chaidh a cruthachadh le Teàrlach Lee, a bha na neach-obrach agus Google Ex-Stiùiriche Engineering aig Coinbase. Litecoin tha forc an Bitcoin Prìomh neach-dèiligidh a chaidh a sgaoileadh tro fosgailte stòras-dèiligidh air GitHub. Litecoin Chaidh a sgaoileadh san Dàmhair 2011. Airson gu math fada ùine, bha e air a bhith an dàrna cryptocurrency le ceap a 'mhargaidh. Sin carson a tha daoine air a bheil e “didseatach airgid.” An-dràsta, Litecoin a thig an t-siathamh, a 'call a Bitcoin, Ethereum, stuaghach, Bitcoin Cash agus Cardano. Tha margaidh ceap tha $8.383.386.336, agus 1 LTC co-ionann 0,01799050 BTC, no $152,24. airson na bliadhna 2017, a 'phrìs air a dhol suas gu mòr le suas 1,250%.
Tha an lìonra Litecoin tha clàraichte a dheasachadh 84 millean litecoins, a tha ceithir uiread airgead aonadan mar Bitcoin. Dìreach mar Bitcoin, Litecoin tha a mhèinneadh. Aon Faodaidh stiùireadh aca aonaranach iomairt no tighinn geala Mining chan urrainn dhuinn ach a 'moladh seo 3 companaidhean Hashflare, IQMining no Genesis Mining. Eu-coltach ri Bitcoin le a SHA256, Litecoin fastadh dreach nas simplidhe a scrypt mar dhearbhadh a-obair hashing algairim. Tha coileanadh an crochadh gu mòr air cothrom air tuaiream mòr den memory.
Tha mòran dhaoine gu math tric a 'dèanamh coimeas eadar Bitcoin gu òir, ag ràdh gur e an roghainn freagarrach tasgadh. Uill an uair sin, Litecoin dh'fhaodadh a bhith air am faicinn mar airgead-mheadhan iomlaid le feartan riatanach. Litecoin aig tuairmseach an loga bacaidh ghinealach tha ùine 2.5 aghaidh mionaid 10 mionaid airson Bitcoin, a 'ciallachadh barrachd Gnìomhan aig amannan nas luaithe dearbhadh.
a bharrachd air sin, Litecoin air a chur an gnìomh sgaraichte Witness (an dèidh) agus a 'cleachdadh Lightning Lìonraidhean (rapal), a tha a 'leasachadh mòr lìonra comas. Agus Atomic Inns teicneòlas a 'toirt cothrom Litecoin gu bhith dìreach a thoirt seachad airson Bitcoin, Ethereum, Vertcoin, agus Decred-blockchains a tha cuideachd a 'cleachdadh atamach swaps.
All teicneòlasan a dh'ainmichear gu h-àrd a chaidh a-steach an toiseach agus air an dearbhadh ann an lìonra Litecoin. Tha an sgioba daonnan a 'feuchainn ri dhèanamh a bhathar na b' fheàrr. Litecoin e nas luaithe agus nas sùbailte na Bitcoin, a tha a 'toirt cothrom dha airson a feuchainn a-mach bheachdan ùra agus deuchainn le fìor dhaibh luath.
Bhon sealladh agamsa, Litecoin mòra agus as miosa a-fharpaiseach Chan eil Bitcoin ach Zcash. Tha e a 'togail air an Zerocash pròtacal a' toirt prìobhaideachd-'gleidheadh Gnìomhan. 'S e dìomhaireachd a rinn Eideard Snowden a' tighinn a-mach ann an taic airson cryptocurrency, tha e a 'gairm “as inntinniche Bitcoin eile.”
Agus bhon taobh teicnigeach, Litecoin Tha a h-uile cothrom gu bhith na cryptocurrency as fheàrr airson reic transactions.There aig nach eil dòigh Litecoin dh'fhaodadh outplay Bitcoin a thaobh mòr-chòrdte. Ach mar a tha an gnìomhachas a 'fàs cryptocurrency, beagan didseatach airgead bi e comasach a 'faighinn aithne.
Author: Richard Abermann
dreuchdan co-cheangailte ris:
Agus cia mheud Coinbas ...
Blockchain technolog ...
Tha a 'chompanaidh a bha le C ...


text:
Hempstead, Eabhraig Nuadh
‘S e baile mòr air iomall Eabhraig Nuadh (baile), eadar Massapequa agus Elmont air oirthir an ear na Stàitean Aonaichte a th’ ann Hempstead.[1] Tha e suidhichte aig dìreach 3m os cionn ìre na mara,[2] ri taobh Bàgh South Oyster, 355km air falbh bho Washington, prìomh-bhaile na dùthcha agus 217km bho Albany, prìomh-bhaile na stàite.[3] Tha am baile air an àirde iar Eabhraig Nuadh (stàit). Tha 763,086 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile. Rugadh 20.3% thall thairis, ‘s e daoine le freumhan ann an Aimearaga Laideannach a tha 14.9% agus daoine le freumhan ann an Afraga a th’ann 16.9% dhuibh.[4] Thug 16% dhe na daoine ceum aig an oilthigh.[5] Chaochail an sgrìobhadair Gabriela Mistral: (1889 – 1957) an seo.


text:
Pacal Airbus a320 airson caidreachas rionnag
Nas lugha
Tuilleadh
-
Posts: 1
-
Tapadh leibh fhuair: 1
-
-
-
-
-
-
6 mìosan 2 seachdainean bho chionn #818
by Erwin2003
Bha mi a 'faighneachd carson nach eil pacaid aig Rikoooo anns a bheil na liveries Star-Alliance gu lèir rim faighinn. Bu chòir don phasgan a bhith na theaghlach A320 ach bu chòir dha a h-uile liveries de na companaidhean-adhair a th 'aig fear den phlèana bhon teaghlach A320, gu dearbh, bu chòir na liveries seo a bhith bho bhuidhnean-adhair ann am buidheann Star-Alliance. Tha mi an dòchas gun dèan cuideigin seo fìor, bhiodh mi air leth toilichte agus taingeil.
Tha an neach-cleachdaidh a leanas (ean) Tapadh thubhairt thu: Sgaoileadh
Mas e do thoil e Log a-steach or Cruthaich cunntas a dhol air an còmhradh.
Fòram Access
-
Chan fhaod: ùra a chruthachadh cuspair.
-
Chan fhaod: gus freagairt.
-
Chan fhaod: Cuir attachements.
-
Chan fhaod: a dheasachadh teachdaireachd agad.
Uair a chruthachadh duilleag: 0.109 diogan


text:
This is an extract taken from the newsletter of An Comunn Gàidhealach Ameireaganach, “An Naidheachd Againn” Làithean m’ Òige ann an Cùl nan Cnoc le Ailig “Bhaltos” Dòmhnallach Read about the kind of work Ailig and members of his family were involved in. Bha m’ athair nach maireann ri croitearachd ach cuideachd an ceann… Read More Earrann Leughaidh às “An Naidheachd Againn”
Buidheachas do Fhlòrag Nicilleathain, ban-Uibhisteach, a thug cead dhomh a guth a chlàradh agus seo a sgaoileadh do luchd-ionnsachaidh. Many thanks to Flora Maclean, who gave permission to use this recording. http://www.ipadio.com/embed/v1/embed-352×200.swf?phlogId=50080&phonecastId=406004 RAIBEART BRUS – Rugadh e sa bhliadhna 1274, agus dh’eug e sa bhliadhna 1329, agus chaidh a thìodhlacadh ann an Dùn Phàrlain. Ged a… Read More Geàrr-eachdraidh air Raibeart Brus, sàr-rìgh is gaisgeach na h-Alba
O Oideas na Cloinne “Am Madadh Ruadh,” no “A’ Chearc-ghuir agus na h-Iseanan.” Anns a’ chluich seo sònraichear dithis bhalach no dithis chaileagan làidir, aon “Am Madadh Ruadh ” agus an t-aon eile “A Chearc.” Cuirear “na h-eiseanan ” ’nan sreath, aon an dèidh aoin. Beiridh iad an sin air a chèile agus an neach… Read More CLEAS CLOINNE: Am Madadh Ruadh / A’ Chearc-ghuir agus na h-Iseanan
SEUMAS MACGRIOGAIR, D.D. – Rugadh an Gàidheal seo aig Taobh Loch Èireann faisg air Coimrigh an siorrachd Pheairt, sa bhliadhna 1762. Ged nach robh a phàrantan saoibhir rinn iad luim air deagh sgoil a thoirt dha: fhuair e ionnsachadh ministeir. An dèidh dha barantas-teagaisg fhaotainn, ghabh e ri gairm bho a luchd-dùthcha ann an Alba… Read More Seumas MacGriogair, D.D. (Bhon Fhèillire)
– Rugadh e ann an Coir’ Uanain an Loch Abar sa bhliadhna 1775. Dh’eug e ann an Obar Dheathain sa bhliadhna 1822. Thugadh a chorp dhachaigh ’s chaidh a thìodhlacadh ’na ùir dhùthchasaich an Àird Ghobhar. Bha a shinnsir rè iomadh linn an seilbh ’s Coir’ Uanain. Thàinig iad an tùs às a’ Mhorbhairne do… Read More EOGHANN MacLACHAINN (bhon Fhèillire)
Bha sia mic aig an Urramach Fearchar MacRath, ministear Chinn t-Sàile a chaochail ’sa bhliadhna sia ceud deug agus trì fichead ’s a dhà. ’Se Iain Breac an t-ainm air a mhac a b’òige a bha aige agus airson mòran bhliadhnachan bha tac aig dhe Achadh nan Gargain an Gleann Eilcheag. ‘Se tuathanach dìcheallach a… Read More Earrann à Sgeulachdan Ghleann Eilcheag (TGSI) – Iain Breac
Chunnaic sinn roimhe mar a bhite a’ dèanamh an uisge-bheatha ann an seann staile, ach ciamar a tha e air a dhèanamh an-diugh? Seallamaid air seo.… Read More A’ dèanamh uisge-beatha (an latha an-diugh)
NOTA FIOSRACHAIDH Tha an earrainn seo air a tarraing à leabhar a dh’fhoillsicheadh ann an 1877 le A Sinclair (A Mac na Ceàrda), ’s a bh’ air a sgrìobhadh le D MacGilleDhuibh, a bha na lighiche à Poll Iù, Taobh Siar Rois. ’S e “Eòlas agus Seòladh do Luchd-Euslainte” a b’ ainm don leabhar. THA… Read More SLÀINTE CUIRP
Fìrinn no breug? Bha Uilleam mòr ’na ghàidsear fad a bheatha. 2 . Dh’innis a bhean an stòiridh don fhiosraiche. (fiosraiche = contributor, story-teller) Bha Uilleam a’ fuireach faisg air an Uaghaidh. Chuala e gun robh daoine a’ dèanamh uisge-beatha anns a’ Chamas Mhòr. Bha aig Uilleam ri dhol tarsaing am monadh agus coinneachadh ri… Read More CEISTEAN AGUS OBAIR
“Tha sgadan gu leòr ri fhaotainn anns na lochan a tha mun cuairt air an eilean Sgitheanach. Tha gach seòrsa èisg eile a’ leantainn an sgadain agus an t-sìl, on mhuc-mhara gus an t-iasg as lugha anns a’ chuan; am fear as motha ag itheadh an fhir as lugha. Dh’ innis na h-iasgairean agus feadhainn… Read More Na thuirt MacMhàrtainn mu èisg is maorach timcheall an Eilein Sgitheanaich (à duilleagan Eaglais na h-Alba)


text:
Draka beinne Snowmobile Club SK – Baidhsagal-motair is Snowmobile
Draka beinne Snowmobile Club S e club airson snowmobile- agus motair-rothair a bha dèidheil aig Tolm agus Liden faisg.
cuiribh fios gu:
Katarina Sjölund, 070-572 58 62, drakaberget@gmail.com
Tuilleadh cheangalaichean ann airson stiùirichean M.M.. Gheibhear an-seo.
tuilleadh fiosrachaidh:
Drakaberget.se – Tha an club gu làrach-lìn
Draka bheinn duilleag Facebook le dealbhan bhon a 'dol air adhart ceannas Innleadaireachd M.M..
Ledkarta
Os a chionn tha a rùsgadh de snowmobile slighean ann an Tolm sgìre stèidhichte air clubaichean ionadail ledkarta ann an siorrachd. Holmsjön agus lochan beag a tha an cùrsa cuideachd àbhaisteach luingeis-shràidean, a rèir staid na clàran-deighe. Faic làn map.
Tha a 'bheachd a tha sin san àm ri teachd a bhith comasach air a' tabhann nas fheàrr didseatach ledkarta a chlàradh le GPS Àireamh a '. A bheil GPS Àireamh de phàirt sam bith? Cuir post-dealain thugainn agus cuideachadh.
Naidheachdan as ùire bho Draka beinne SK
- 9/12: SVEDEA Tha sinn a 'co-obrachadh le SVEDEA Motor Àrachaisleugh barrachd
- 4/12: Swedish Geamannan - SVEA A-nis a 'chlub co-cheangailte ri SVEA!! Taic a thoirt dhuinn le bhith a 'ceangal agad a' cluiche chairtean!leugh barrachd


text:
Curcuma
'S e freumh den lus Zingiber officinale a tha ann an curcuma (Laideann: Curcuma longa) [2]. Tha e anns an teaghlach Zingiberaceae, far a bheil càrdamon agus dinnsear cuideachd. Tha curcuma a' tighinn à Àisia a Deas. Tha dith air na lusan blàth eadar 20 °C is 30 °C fhaighinn agus mòran uisge airson fàs. Cruinnichear na freumhan gach bliadhna, gan gaoil airson cuid uairean a thìde agus an uair sin gan tiormachadh ann an àmhainn teth. Meilear iad gu pùdar a chleachdar mar spìosradh. Tha curcuma gu math cumanta ann am biadh Àisianach. Cleachdar e airson dath buidhe a chur ri aodach is pàipear agus ann an leighis Ayurveda cuideachd. Anns na Meadhan-Aoisean chanadh "cròch Innseanach" ris cuideachd, air sgàth 's gun deach a chleachdadh an àite cròch a bha fada nas daoire.[3]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Curcuma longa (Beurla)
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Is it Turmeric or Saffron? (Beurla)


text:
- TIOTAL
- Dùn Trodain, Gleann Eilg
- EXTERNAL ID
- HCD00215
- ÀITE
- Gleann Eilg
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Gleann Eilg
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11943
- KEYWORDS
- Gleann Eilg
Dùn Trodain
dùin
rudan àirseachail
Gearasdan Bheàrnaraigh
'S e Dùn Trodain fear de dhà dhaingichean bho Linn an Iarainn a th' anns a' Ghleann Bheag, faisg air Gleann Eilg. Tha beagan a bharrachd de Dhùn Teilbh, a tha faisg air làimh, na sheasamh fhathast, ach tha an treas pàirt de bhalla a bha 11 mheatair a dh'àirde fhathast na sheasamh aig Dùn Trodain cuideachd. Chaidh clachan a thoirt às an seo ann an 1722, thathar den bheachd, gus Gearasdan Bheàrnaraigh a thogail. Chaidh cladhach àirseachail a dhèanamh an seo ann an 1920 agus chaidh grìogag, cearcaill-làimhe cloiche agus lùbagan cloiche an lorg
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Bidh Cabraich a’ cur air adhairt drama agus tachartasan anns a'choimhearsnachd.
A toirt adhbhar ga daoine èirigh bhon telebhisean agus greimeachadh ri dualchas nan eilean.
Bidh Cabraich a thadhal air buidhnean seann dhaoine a cur seachad uair a thide, le deilbh cluich, orain, ceol agus seanchasan.
Peigi Oighrig Nic a Ghobhainn bhon a Chnip an Uig, a d' innse mar a fhuair i git a bhardachd anns an fiolm goirid Gealladh a' Bhard an 2014.
Sreath de fiolmaichean a rinn Uig Media agus Cabraich a chaidh a shealltainn an aitichean air feadh an eilein.Tha iad ri 'm faighinn air an DVD Ur Toradh a bhios ri cheannach ro dheireadh na mios (Gearrain 2016)
Contact us for further information.


text:
Celtic Music Radio was at one of the first Celtic Connections 2015 concerts on Saturday 17 January at the CCA, 350 Sauchiehall Street, Glasgow for Gaels le Chèile/Gaels Together concert night. Ceòl’s Craic presents Gaels from both sides of the water celebrating their native languages. The performance features Maeve Mackinnon, Grainne Holland, Donal O’Connor, Ross …
Category Archive: Ceol’s Craic
Feb 07
Ceòl ’s Craic Monday 6pm guest – singer Monica
Air ‘Ceòl ’s Craic @ Celtic Music Radio’ na seachdain sa bidh sinn a’ cur fàilte air dithis luchd ciùil aig a bheil àite sònraichte ann an coimhearsnachd ciùil baile Ghlaschu. Ma tha duine air ‘Lazy Line Painter Jane’ le Belle and Sebastian a chluinntinn tha fhios aca sa bhad gu bheil rudeigin sònraichte mu …
Jan 25
Les Johnson & Shiverin’ Sheiks on Ceòl ’s Craic, Monday
Air Ceòl ’s Craic @ Celtic Music Radio an t-seachdain seo bidh neach-ciùil sònraichte againn air aoigheachd. Chuir Les Johnson (Kenny Macdonald) a-mach clàr bho chionn ghoirid (leirmheas gu h-iosal) a tha air mòladh mòr fhaighinn. A’ cuir taic ris air a’ chlàr seo tha còmhlan ciùil miorbhuileach a bha againn san stiùideo beagan sheachdainean …
Jan 18
Eilidh Munro guest’s on Ceòl ‘s Craic, Monday 7pm
Air Diluain 19 Faoilleach eadar 7f is 8f bidh an seinneadair agus neach-ciùil Gàidhlig Eilidh Rothach againn air aoigheachd aig Ceòl ‘s Craic @ Celtic Music Radio. Ged a tha i fhathast na h-oileanach ann an Roinn Ceilteach Oilthigh Dhùn Eideann tha Eilidh mu-thràth air càrnadh suas cruinneachadh de dhuaisean agus is buaidhean a tha …
Jan 12
Ceòl ’s Craic special tonight: live with Maeve Mackinnon
Tha Ceòl ’s Craic @ Celtic Music Radio a’ cur air bhog prògram sheiseanan ciùil beò 2015 Diluain eadar 6 is 7 uairean le rudeigin sònraichte – taisbeanadh ciùil bhon chòisir ‘Glè’ – buidheann de sheinneadairean òga à Peairt a tha air leth deidheil air a bhith a’ seinn – dìreach mar na deugairean anns …
Dec 15
CATCH UP: The Shiverin’ Sheiks live on Ceòl ’s Craic
Bidh sinn a’ cumail an t-seisein ciùil beò mu dheireadh dhen bhliadhna seo air Ceòl ’s Craic @ Celtic Music Radio le ceòl bho chòmhlan air am bi muinntir Ghlaschu gu math eòlach bho tha ‘The Shiverin’ Sheiks’ a’ nochdadh am badeigin sa bhaile co-dhiù aon uair gach seachdain. Agus mura toir an luchd-ciul seo …
Dec 05
Air Diluain 8 An Dubhlachd bidh Ceol ’s Craic: The Crying Lion
Air Diluain 8 An Dubhlachd bidh Ceol ’s Craic a’ cur failte air buidheann ciuil annasach air a bheil sinn air beagan eolas a chur bho chionn ghoirid. ‘S e buidheann seinn de cheathrar a tha ann an ‘The Crying Lion’ a tha a’ gabhail a-steach buill bhon chomhlan ciuil ‘Trembling Bells’ a bha air …
Nov 30
Niall MacDhiarmaid, nuair a thig e air-ais gu Ceòl ’s Craic
Bidh sinn a’ cur fàilte air Niall MacDhiarmaid, neach-ciùil traidiseanta air leth, nuair a thig e air-ais gu Ceòl ’s Craic @Celtic Music Radio Diluain. Bha Niall air ard-ùrlar an CCA aig an tachartas mu dheireadh againn ‘An Cearcall Neo-bhriste’. Chòrd an seata de dh’fhuinn spreagail a chluich e air an fhidheall gu mòr ris …
Nov 22
S e ‘Muldoon’s Picnic’ air Ceòl ’s Craic 6 is 7f Diluain
‘S e ‘Muldoon’s Picnic’ a bhios air ceann seisean ciùil beò na seachdain seo air Ceòl ’s Craic @ Celtic Music Radio. Bidh a’ bhuidheann chiùil de shianar sheinneadairean seo a’ tabhann taghadh de dh’òrain as aonais taic-ciùil a ghabhas a-steach ceòl a tha òirdheirc is cuid a tha ro-amaideach. Bidh iad a’ gabhail òran …
Nov 16
Mischa Nic a’ Phearsain gu stiùideo Celtic Music Radio airson seisean
Tha Ceòl ’s Craic air leth toilichte a bhith a’ cur fàilte air Mischa Nic a’ Phearsain gu stiùideo Celtic Music Radio airson seisean ciùil beò air program rèidio na seachdain seo. ‘S e seinneadair Gàidhlig air leth tàlantach a th’ ann am Mischa – mar sin chan eil e na iongnadh gu bheil i …


text:
- TIOTAL
- A' toirt mòine dhachaigh
- EXTERNAL ID
- KIGHF_MCIAN_7
- DEIT
- 1847
- LINN
- 1840an
- CRUTHADAIR
- R R McIan
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 19770
- KEYWORDS
- obair
obraichean
mòine
Boireannaich casrùisgte a' giùlan cliabh làn mòna sìos bruthach cas. 'S e seo cairt-phuist a' sealltainn obair an neach-ealain Albannaich R R MacIain. Tha a' chairt ann an sreath de dhealbhan a' sealltainn dòigh-beatha dhùthchail air a' Ghaidhealtachd. Chaidh na dealbhan fhoillseachadh anns an leabhar 'Gaelic gatherings, or the Highlanders at Home on heather, river and loch', ann an 1847-49, agus tha an teacsa le Seumas Logan


text:
Chan eil air fhàgail san là an-diugh den Chobhan Chùilteach ach stèidh chlach nach eil snaighte airson bothan a bha ann an cumadh uighe agus a bhiodh air a thogail le fiodh no sgrathan. Tha an doras dhan àird an iar-dheas gus solas an là a ghlacadh.
An uair a tha e ag innse sgeulachdan mu bheatha Chaluim Chille, tha Adhamhnan a sgrìobh eachdraidh beatha an naoimh a’ dèanamh dealbh air Eilean Ì agus air beatha nam manach.
Thuirt Adhamhnan,
‘One day, when St Columba was living on Iona, he set off into the wilder parts of the island to find a place secluded from other people where he could pray alone.’
Bhathar a riamh a’ cur cudrom air meòrachadh agus beachd-smuaineachadh spioradail -air falbh bho uallaichean an t-saoghail - an uair a thathar a’ beachdachadh air beatha sa mhanachainn. Bhiodh beagain bhothain na bu lugha aig na manaich agus na cailleachan-dubha a bha air Eilean Ì ann an ceàrnaidhean iomallach den eilean a bhiodh iad a’ cleachdadh mar chùiltean. Bhiodh cuid de mhanaich a’ falbh gu eileanan eile – dh’ainmich Adhamhnan am manach Cormac Ua Liatháin, ‘a truly holy man who no fewer than three times laboured on the ocean in search of a place of retreat yet found none.’
Canar an Cobhan Cùilteach ris an làrach seo agus tha cuid a’ cumail a-mach gur e seo an làrach anns am biodh Calum Cille a’ dol a dh’ùrnaigh. Do chuid de thaistealaich a bhios a’ dol gu Eilean Ì, tha an làrach seo a’ riochdachadh cho cudromach is a tha e a bhith a’ meòrachadh leat fhèin agus ag ùrnaigh, cleachdadh a thàinig sìos bhon naomh gu a luchd-leanmhainn.
Mar a tha fìor mu iomadh làrach a tha co-cheangailte ri naoimh agus ri daoine diadhaidh, chan eil fianais eachdraidheil ann idir airson seo.
Tha an t-ainm ‘Cobhan Cùilteach’ a’ tighinn bhon fhacal ‘cobhan – bogsa no ciste no cill bheag fiodha - agus am facal ‘cùilteach –iomallach, falaichte no prìobhaideach’.


text:
Pàpa Pius VI
B' e Pàpa Eadailteach a bha ann am Pàpa Pius VI (Laideann PIUS P.P. VI,[1] Cesena,[2] 25 an Dùbhlachd 1717 - Valence, 29 an Lùnasdal 1799). B' e An t-Iarla Angelo Onofrio Melchiorre Natale Giovanni Antonio Braschi an t-ainm a bh' air bho thùs. Chaidh a thaghadh air an 15 an Gearran 1775 mar phàpa an dèidh bàs Pàpa Clemens XIV. 'S e an 250mh fear a bh'ann.[3] Bhuineadh e do theaghlach Uachdaranach ach gu math bochd às An Eadailt: ‘S e Iarla a bh’ ann athair (Eadailtis: Conte) agus Ban-iarla (Eadailtis: Contessa) a bh’ ann a mhàthair. A bharrachd air sin, ‘s e càirdineal a bh’ann bràthair-màthar, Giovanni Carlo Bandi, a thug taic mhòr dhàsan.
Chaochail e thall thairis ri linn Ar-a-mach na Frainge agus Poblachd na Ròimhe, far an robh e na phrìosanach.[4] Bha e na phàp fad 24 bliadhna, an ceathramh Pàpachd na b' fhaide a bh’ ann a-riamh, an dèidh Leo XIII, Iain Pòl II agus Pius IX.[5] Rugadh e ann an Stàitean na h-Eaglaise.[6]


text:
Inbhir Aora
'S e baile ann an Earra-Ghàidheal agus Bòd a tha ann an Inbhir Aora (Beurla: Inveraray). Tha e suidhichte air àird an iar Loch Fìne air an rathad A83. 'S e seo na co-chomharran aige: 5° 4′ 23.7″ Tuath agus 56° 13′ 50.92″ Iar.
Chaidh am baile a stèidheachadh leis an Rìgh Loch Fìne anns a' bhliadhna 1745. Eadar 1746 is 1789 chaidh Caisteal Inbhir Aora a thogail. Bha Inbhir Aora na phrìomh-bhaile den Siorrachd Earra-Ghàidheal.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Faic cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Duilleag oifigeil Inbhir Aora - Fiosrachadh airson luchd-turais
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NN 095 085


text:
- TIOTAL
- Taigh Baintighearna Ghrange, Hiort
- EXTERNAL ID
- QZP99_97107_04_02
- ÀITE
- Hiort
- SGÌRE
- Na Hearadh
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Na Hearadh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38826
- KEYWORDS
- Seumasaich
fuadach
cleitean
Thathar ag ràdh gur ann sa chleit seo a bha a' Bhaintighearna Grange air a cumail nuair a chaidh a fuadach gu eilean Hiort. Ach, chan eil dearbhadh sam bith ann airson seo. Bha Baintighearna Ghrange (Rachel Chiesley, 1682-1745) pòsta aig Seumas Erskine, Morair Tagraidh na h-Alba. An dèidh dhaibh dealachadh ann an 1730 thòisich I a' fàgail air gur e tagraiche Seumasach a bh' ann. Thuirt esan gun robh I às a ciall agus, an dèidh sin, gun robh I marbh. Fhad 's a bha a 'tiodhlacadh' ga chumail an Dùn Èideann, chaidh a goid air falbh is a toirt a dh'Uibhist a Tuath mar phrìosanach agus, ann an 1734, gu Hiort. Cha robh I na h-aonar fhad 's a bha I an sin - bha biadh aice fad na tìde is boireannach a' frithealadh oirre. Fhuair I air litir a chur gu a càirdean ann an Dùn Èideann ag innse mar a thachair, ach cha b' urrainn dhaibh dad a dhèanamh mu dheidhinn. An dèidh ochd bliadhna, chaidh a gluasad dhan Eilean Sgitheanach. Bhàsaich I ann an 1742 no 1746.
Tha e coltach gun tuirt an Dotair MacIain ri MacLeòid, uachdaran Hiort nan leigeadh e fios mu sgaoil "that he had such a place for naughty ladies, he might make it a very profitable island" (ann an "Journal of a Tour to the Hebrides" aig Boswell)


text:
Iarrtas
Tha Sabhal Mòr Ostaig a' tàladh oileanach bho air feadh an t-saoghail agus tha na cùrsaichean againn air an ullachadh airson làn chothrom a thoirt do dh'oileanaich fàs fileanta sa chànan agus misneachd a bhith aca ann an leughadh, sgrìobhadh agus bruidhinn a' chànain.
Ma tha thu dìreach an dèidh tòiseachadh air Gàidhlig ionnsachadh is dòcha gum biodh ùidh agad ann an Cùrsa Goirid a dhèanamh aig a' Cholaiste air neo an cùrsa air astar, An Cùrsa Inntrigidh.
Mas ann fileanta a tha thu is dòcha gum biodh ùidh agad ann an cùrsa fo-cheum a dhèanamh no an cùrsa for-cheum MSc Cultar Dùthchasach is Eachdraidh na Gàidhealtachd.
Is dòcha gu bheil Gàidhlig gu leòr agad ach gu bheil greis ann on a bha thu ga bruidhinn is gum bu mhath leat piseach a thoirt air do chuid sgilean cànain. B' urrainn dhut an Cùrsa Adhartais a dhèanamh air astar no a thighinn don Cholaiste airson An Cùrsa Comais a dhèanamh.
Tha sinn toilichte iarrtas fhaighinn bho dhuine sam bith aig a bheil ùidh sa Ghàidhlig agus faodaidh earbsa a bhith agad gum bi sinn a' dèiligeadh ris an iarrtas agad ann an dòigh chothromach. Bidh gach iarrtas air a sgrùdadh gu ceart agus a rèir poileasaidh Co-ionnanachd Chothrom na Colaiste. Cha bhi a' Cholaiste a' dèanamh dì-meas air air sgàth aois, dath craicinn, dulachas cinnidh, creideamh no gnè.
Gheibh thu tuilleadh fios agus comhairle bho Oifis Chlàraidh na Colaiste mu bhith a' cur a-steach iarrtas don Cholaiste agus tha fiosrachadh feumail eile ri lorg san earrainn seo den làraich-lìn.
Oifis Chlàraidh
Sabhal Mòr Ostaig
Slèite
An t-Eilean Sgitheanach
IV44 8RQ
Fòn: 01471 888304
Post-d: iarrtas@smo.uhi.ac.uk


text:
12 an Giblean
'S e 12 an Giblean an 102mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (103mh ann am bliadhna-leum). Tha 263 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1861 - Thòisich an Cogadh Catharra Ameireaganach.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1903 - Jan Tinbergen, eaconamaiche às na Tìrean Ìsle.
- 1908 - Carlos Lleras Restrepo, ann am Bogotá. Fear-poileataigs à Coloimbia.
- 1944 - Anndra Ardbuckle, BPA.
- 1947 - David Letterman, cleasaiche à Indianapolis, na Stàitean Aonaichte.
- 1961 - Lisa Gerrard, ann am Melbourne. Seinneadair à Astràilia.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1689 – Benedetto Odescalchi, ann an Cathair na Bhatacain. Pàp bho 1676 gu ruige 1689.


text:
Màili
'S e dùthaich ann an Afraga a tha ann am Màili, [1], ainm eile: Mailidh[2] , Màilidh[3] neo Maili;[4] ainm oifigeil: Poblachd Mhàili (Fraingis: République du Mali). Tha crìochan aice san ear le Nìgeir, sa tuath le Aildiria, san iar le Seanagal agus Moratainia, sa deas le Buircina Fhaso agus le Costa Ìbhri. Tha an Abhainn Niger agus an Abhainn Senegal ann an taobh a deas cuideachd. 'S e Bamako am prìomh-bhaile.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chuireadh às do tràilleachd an seo ann an 1222 nuair a bha Sundjata Keïta os cionn na h-impireachd.[5]
Croitearachd Màiliach[deasaich | deasaich an tùs]
Tha mìltean de chroitearan ann an Màili ach chan eil laghan croitearachd anns an tìr sin, agus tha naidheachd a' tighinn a mach às an duthaich[6] gu bheil riaghaltas Mhàili an diugh a' toirt gabhaltasan ri agra-calpanaich bho tìrean chèin.
Tha ùghdarras nàiseanta don b' ainm Office du Niger a' sealbhachadh mu deidhinn 1,200,000 heactair ri taobh Abhainn de Niger, ach anns an 80 bliadhna mu dheireadh cha chuireadh sgeamaichean uisgeachaidh an gnìomh a leasaich ach 80,000 heactair. Mar sin tha beò-shlàinte de na croitearan ri taobh na h-aibhne a' crochadh air na uisgeachan bliadhnail o gu h-àrd. Tha seo na cothrom leasachaidh do luchd-chalpa bho tìrean nas beairteach - Libia nan measg, agus tha an riaghaltas a' faicinn cothrom air airgead, ged a chosgas seo beatha nan croitearan.
Da rèir Abou Sow, Prìomh-Stiùiriche Office du Niger, chan eil comas aig an t-sluagh an talmhainn a leasachadh, agus tha a h-oifis air suas ri 240,000 heactair a thoirt seachad do chalpanaich. Tha aithrisean air nochdadh de shaighdearan a' cur ionnsaigh air cuid tuathanaich, agus do rèir Ibrahima Coulibaly, Taoiseach den Chomataidh Co-òrdanachaidh airson Eagar-bhuidhnean nan Tuathanaich agus Croitearan Màilianach "Bithidh an goirt a' toisich a dh'aithghearr".
Bailtean[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Finkelman and Miller, Macmillan Encyclopedia of World Slavery
- ↑ "Fears over new scramble for Africa Neil MacFarquhar, Scotland on Sunday; 26 an Dùbhlachd 2010 ".


text:
Tha Pàrlamaid na h-Alba fosgailte do luchd-tadhail Diluain gu Disàthairne agus tha e an-asgaidh a bhith a’ tadhal air. Faodar tadhal air a’ bhùth, biadhlann agus taisbeanadh uair sam bith a bhios an togalach fosgailte.
Bidh an togalach duinte dhan phoball air a' madainn, Diciadain 28 Lùnastal airson trèanadh luchd-obrach. Fosglaidh sinn a-rithist aig 13:00.
Tha bileagan fiosrachaidh is mapaichean ann gus do chuideachadh leis an turas. Thoir an aire gum faod uairean, fosglaidh, tursan-trèoraichte 7c atharrachadh mar thoradh air gnothaichean is tachartasan pàrlamaideach.
Gheibh thu a-mach barrachd mu obair na Pàrlamaid tro na tursan-trèoraichte againn, a tha saor is an-asgaidh. Ma tha thu airson gnothaichean na Pàrlamaid fhaicinn, faodaidh tu tiocaid air dòigh gus coinneamhan comataidh no deasbadan san t-Seòmar-deasbaid fhaicinn.
Nuair a tha a' Phàrlamaid na fosadh, cha bhi coinneamhan comataidh no coinneamhan den làn Phàrlamaid ann.
Cinn-latha fosaidh mar a chaidh aontachadh leis a' Phàrlamaid:
- 29 Ògmhios – 1 Sultain 2013
- 12 – 27 Dàmhair 2013
- 21 Dùbhlachd 2013 – 5 Faoilleach 2014
- 8 Gearran - 16 Gearran 2014
- 5 Giblean - 20 Giblean 2014
- 28 Ògmhios - 3 Lùnastal 2014
- 23 Lùnastal - 21 Sultain 2014
- 11 - 26 Dàmhair 2014
- 20 Dùbhlachd 2014 - 4 Faoilleach 2015
(Tha na cinn-latha seo uile ion-ghabhalach)
Dè an latha a bu mhath leibh tadhal?
Biodh fios agaibh gur e Pàrlamaid obrachaidh a tha annainn agus gum faodadh atharrachaidhean a bhith ann a thaobh na nì sibh a rèir dèn latha an tadhail sibh. Mura h-eil sibh cinnteach dè bu mhath leibh dèanamh, air neo gu bheil e san amharc agaibh tadhal air latha sònraichte, gheibh sibh a-mach shìos dè ghabhas dèanamh air gach latha.
Diluain is Dihaoine
Mar is trice cha bhi a' Phàrlamaid air chois Diluain no Dihaoine 's mar sin cha ghabh frithealadh air deasbad neo coinneamh comataidh air na làithean seo. Mas saor-latha poblach Diluain no Dihaoine agus sibh a' tadhal, tha cùisean mar a bhios iad air Disathairne. Air Diluain is Dihaoine faodaidh sibh:
Uairean fosglaidh àbhaisteach Diluain is Dihaoine:
Giblean gu Sultainn10.00m gu 5.30f (cothrom deireannach 5.00f)
Damhair gu Màrt: 10.00m gu 4.00f (cothrom deireannach 3.30f)
Dimàirt, Diciadain agus Diardaoin:
Tha seo air chois agus a' Phàrlamaid ann. Cha bhi turasan treòraichte poblach a' dol agus a' Phàrlamaid ann. Dimàirt, Diciadain is Diardaoin faodaidh sibh:
Uairean fosglaidh àbhaisteach Dimàirt, Diciadain is Diardaoin:
9.00m gu 6.30f (cothrom deireannach 6.00pm)
Airson Dimàirt gu Diardaoin agus a' Phàrlamaid na fosadh (faicibh na cinn-latha shuas), tha na gnìomhan a ghabhas dèanamh is na h-uairean fosglaidh mar a tha iad air Diluain is Dihaoine.
Disathairne agus Saor-làithean Poblach
Uairean fosglaidh àbhaisteach Disathairne
11.00m to 5.30f (cothrom deireannach 5.00f)
Dè tha thu ag iarraidh dèanamh?
Tha cothrom-inntrigidh don togalach a rèir feumalachdan gnothaichean na Pàrlamaid
Dh'fhaodte gun tèid uairean fosglaidh, tursan-treòraichte agus cothroman a dhol a-steach do phàirtean den togalach atharrachadh gun mòran rabhaidh mar thoradh air gnothaichean pàrlamaideach.
Fiosrachadh teàrainteachd
Feumaidh a h-uile neach-tadhail a dhol tro sgrìneadh teàrainteachd air an t-slighe a-steach don togalach. Dh'fhaodte gun cuir seo greis ris an turas agad, a' crochdadh air cia mheud neach-tadhail a bhios a' tadhal air an togalach.


text:
bha mi a' smaoineachadh gu bheil an geamhradh seachad. ach thill e. tha e a' cur sneachda fad na h-ùine, tha na taighean agus sràidean geal, agus tha e gu math fuar. gu mi-fhortanach chan eil e grianach idir, tha an iarmailt liath, ìosal. tha mi tinn fhathast agus chan eil mi ann an deagh shunnd, ged nach eil fhios agam gu cinnteach carson. uaireannan tha mi a' smaoineachadh gu bheil mi ro leisg, an uair sin tha mi a' smaoineachadh gum bu chòir dhomh fois a ghabhal... bu toigh leam ionnsachadh ach chan eil fhios agam càit an toisich mi...
feuchaidh mi ri dealbhan a dhèanamh leis a' chàmara digiteach nas anmoiche...


text:
Bliadhna mhath ùr dhuibh o California a Deas! Tha 10,068 troighean a dh’àirde anns a’ bheinn siud – Beinn Naomh Antonaidh.
Tasg-lannan nan roinn-seòrsa: àitichean sònraichte
Stèisean an Aonaidh
Seo talla nan ticeadean ann an Stèisean an Aonaidh. Chan eil an talla seo ga chleachdadh ann an latha an diugh air sàilleibh atharrachaidhean mòra anns na doighean siubhal sna Stàitean. Tha an talla na eisimpleir den ailtireachd mission revival a bha glè chumanta ann an California eadar 1900 agus 1940.
An t-Abstol do Chalifornia: Beannaichte Junipero Serra, OFM
Rugadh e ann am Majorca ann an 1713. Chaidh e a-steach do dh’Òrdugh nam Bràithrean Beaga, na Frainseasaich, aig 17 bliadhna dh’aois ann an 1730. Bha inntinn mhath aige, oir fhuair e an cathair feallsanachd Duns Scotus ann an Oilthigh Palma de Mallorca ann an 1744. Ràinig e An Spàinn Nuadh ann an 1749. ’S ann bho Chalifornia a Tuath gu Panama a shìn an tìreachas Spàinnteach aig an àm sin, agus bha Baile Mheagsago na phrìomh bhaile. Cha robh mòran daoine Eòrpach anns na ceàrnaidhean mu thuath an tìreachais, ach bha a liuthad nàisean dùthchasach ann.
’S ann mar ollamh a thòisich Serra ann an Spàinn Nuadh, ach thionndaidh e a bhith na mhiseanaraidh o chionn ghreis. Chaidh e ag obair a-measg na Xi’úi ann an roinn gu tuath air Baile Mheagsago. Dh’ionnsaich e cànan nan Xi’úi agus dh’eadartheangaich e an leabhar-cheist Caitligeach dha.
Anns na laithean sin, bha an tagradh Spàinnteach air California caran cugallach. Dh’fheumadh iad tìreachas dèanamh dheth ro dhèanadh na cumhachdan Eòrpach eile an aon rud. Agus dh’iarr na Frainseasaich a dhèanamh Crìosdaidhean den daoine dùthchasach. Chaidh Fray Junipero do Chalifornia. Mar a b’abhaist, shiubhail e air a chasan fhèin a-mhàin. Stèidhich e naoi miseanan eadar San Diego de Alcalá agus San Francisco de Asís ro bhàsaich e ann an 1784. Thug na Spàinntich air na daoine dùthchasach a’ dol a-steach dhan na miseanan airson an dòigh-beatha Eòrpach a dh’ionnsachadh. Ma ghabh neach ris an iompachadh, cha robh e ceadaichte falbh gu brath. Bha saighdearan Spàinnteach ann còmhla ris na Frainseasaich.
Chaidh Fray Junipero Serra air ainmeachadh beannaichte leis a’ Phàp Iain Pòl II ann an 1988. ’S e “abstol do Chalifornia” a th’ann am Frainseasach mar sin, ach tha sin gu math conspaideach leis an sgrìos a rinn am polasaidh tìreachail Spàinnteach air na h-Ameireaganach Tùsanach. ’S ann an an Carmel a tha an uaigh aige, anns a’ mhisean a stèidhich e fhèin ann an 1770.
24/7 air Hollywood Boulevard
Tha iad ag obair fad na h-uine a-nis, agus cùmaidh iad air gus an latha sonraichte. Thog mi an dealbh seo aig leth-uair an deidh meadhan-oidhche.
Cuirear am brat-ùrlar dearg anns a’ Ghailearaidh Mòr a dh’aithgearr. Chan eil fhios agam dè an t-ainm nas fhearr airson seo. ‘Se trannsa mòr luachmhor a th’ann. Togaidh mi tuilleadh dhealbhan dheth an ùine goirid.
Adhartas a bharrachd an-diugh
Am Bàbilon Nuadh
Slighe nan reultan
Cò an t-actair?
Chaidh mi gu Taigh-cluiche Kodak an-dè. Tha taigh-cluiche El Capitan mu chonneimh an Kodak air Hollywood Boulevard. Chunnaic mi gun robh prìomh-thaisbeanadh film ann an-sin. ‘Sann aig Disney a tha El Capitan. ‘Se fior thaigh-cluiche a bh’ann o thùs, anns na 1920an. Thog me an dealbh seo. Uaireigin, chluich an actair seo role gu math ainmeil, còmhla ri an riaghladair California, Arnold Schwarzenegger. An aithne dhuibh an t-actair no am film?
Bidh red carpet gu leòr ann an ùine gheàrr
Seo aghaidh An Taigh-cluiche Kodak air Hollywood Boulevard. Togaidh mi dealbhan dheth tro na làithean ri teachd.
“Loch” Hollywood
Seo “Loch Hollywood.” Tha e suidhichte eadar Beinn Cahuenga agus meadhan a’ bhaile Hollywood, faisg air an sanas Hollywood ainmeil. ‘Se tasgadh-uisge a th’anns an loch. Chaidh e a thogail eadar 1923 agus 1925.
Thog am baile Los Angeles dàm airson canyon mòr a lìonadh le uisge. ‘Se Dàm Mulholland a th’air. Bha Uilleam Mulholland à Bèal Feirste. Bha e na innleadair agus bha e ag obair airson uisge a thoirt gu Los Angeles o fad air falbh.


text:
Bha againn ri feitheamh seachdad bliadhna’s a seachd mus do bhuannaich Breatannach an tiotal mòr aig Wimbledon a-rithist, ach a-nis, feumaidh sinn cunntadh bhon toiseach aon uair eile.
A h-uile duine còmhla, 1…
Le Calum MacConaill
Madainn an-dè, bha cùisean a’ coimhead math dha Anndra Moireach. Bha a’ chiad sheachdain aige cho furasta ’s a bha e a-riamh dha aig Wimbledon, agus rinn e a’ chùis air a’ chluicheadair mhòr Kevin Anderson gun strì feasgar Diluain. Ach an-dè, bha cluicheadair òg air fàire, cluicheadair nach do chaill geama air feur am-bliadhna. Mura robh sibh eòlach air an ainm Grigor Dimitrov ro làimh, bidh fios agaibh cò a th’ ann a-nis, is tha mi an amharas nach e sin an turas mu dheireadh a chì sinn Dimitrov a’ buannachadh an-aghaidh Moireach.
Bha am bràmair aig Maria Sharapova tòrr na b’ fheàrr na bha Moireach air an latha, ach ’s truagh nach do chluich Moireach cho math ’s a chluich e anns a’ chiad cheithir geamannan. Bha seachd mearachdan deug air fhichead aig Moireach gun Dimitrov a’ toirt buaidh air, is còig cearban dùbailte (double faults) cuideachd. Nan dèanadh cluicheadair sam bith na h-uibhir sin de mhearachdan, bhiodh e uabhasach doirbh dhaibh geama a ghlèidheadh. ’S e seo a’ chiad dùbhlan ceart a bh’ aig Moireach aig Wimbledon am-bliadhna, is gu mì-fhortanach, dh’fhàillig e. Is ged a tha mi a’ càineadh Moireach, feumaidh mi Dimitrov a mholadh air sgàth ’s gun do chluich e uabhasach math, is esan a bha airidh air àite san iar-chuairt dheireannach.
Ged a tha mi air Moireach a chàineadh rud beag, feumaidh sinn cuimneachadh gur e neach-spòrs iongantach a th’ ann. Seo balach òg a dh’fhàg an dachaigh aige ann an Alba nuair nach robh e ach còig bliadhna deug a dh’aois airson sgoil teanais a fhrithealadh ann am Barcelona. Seo duine a dh’fhàs na b’ fheàrr is na b’ fheàrr thar nam bliadhnaichean gus an robh e cho math ri Nadal, Federer agus Djokovic. Seo cluicheadair a chùm a’ dol ged a chaill e a’ chiad cheithir cuairtean deireannach anns an robh e aig farpaisean-mòra. ’S e duine dealasach, proifeiseanta, tàlantach a th’ ann, is neach-spòrs Breatannach cho fiot ’s a chunnaic mi a-riamh.
http://www1.skysports.com/tennis/news/12110/7881375/lendl-key-to-murray-run
Bha aon rud eadar-dhealaichte aig Wimbledon am-bliadhna ge-tà. Cha robh cudeigin cudromach an làthair, is ’s e sin an seann choidse aige, Ivan Lendl. Tha mi a’ smaoineachadh gum b’ e sin an t-adhbhar a bu mhotha a chaill e an-dè. Aon rud a chuir iongnadh orm, ’s e sin gun robh Moireach a’ fàs feargach leis fhèin air a’ chùirt is le mar a bha e a’ cluich. Chan fhaca sinn Moireach coltach ri sin airson iomadach bliadhna, is tha mi cinnteach nan robh Lendl ann, a’ cumail sùil gheur air, bhiodh modh Mhoirich gu math diofraichte. Mar chluicheadair, nan cluicheadh tu buille (shot) dhona, is gum faiceadh tu Lendl a’ coimhead ort gun sgur air cùl nan speuclairean dorcha aige, chluicheadh tu na b’ fheàrr airson an ath phuing. ’S e caractar stòlda a th’ ann an Lendl, a bha an-còmhnaidh na shuidhe mar ìomhaigh-chloiche aig na geamannan. Thug e buaidh mhòr air Moireach, is chanainns’ gu bheil sin a dhìth air an-dràsta.
Chan urrainn dhomh a ràdh nach eil Amelie Mauresmo (an coidse ùr aig Moireach) a’ toirt buaidh air an aon dòigh gu cinnteach, ach chanainns’ nach eil. ’S e deagh chluicheadair a bh’ ann am Mauresmo gun teagamh sam bith, is bheir i deagh chomhairle dha Moireach nuair a dh’iarras e oirre i. ’S e obair mhòr a bhios ann a’ feuchainn ri brògan Lendl a lìonadh, is chan eil fhios a’m a bheil coidse sam bith ann an-dràsta as urrainn dha sin a dhèanamh.
Cò tha a’ dol a bhuannachadh a-rèiste? Chan eil ach ceathrar air fhàgail, is ’s iad:
Roger Federer (Seed 4) – Tha Federer a’ feuchainn ri ochdamh tiotal aig Wimbledon a ghlèidheadh. Cha do bhuannaich fear sam bith barrachd air seachd tiotalan singilte aig Wimbledon, is abair euchd a bhiodh ann nan dèanadh e a’ chùis. Tha e air a bhith a’ cluich uabhasach math gu ruige seo, agus ’s dòcha gur e seo a’ bhliadhna anns an dèan e an dearbh rud.
Milos Raonic (Seed 8) – Rinn Raonic a’ chùis air Nick Kyrgios sa chairteal-chuairt dheireannach an-dè (Kyrgios am fear aig 144 san t-saoghal a bhuannaich an-aghaidh Rafael Nadal sa cheathramh cuairt), is bhuail e naoi aces deug air fhichead sa gheama ud. Chan eil am fear à Canada riamh air a bhith ann an iar-chuairt dheireannach aig co-fharpais mhòr, is ma dh’obraicheas an dìoladh (serve) an-aghaidh Federer san ath gheama, ’s dòcha gum bi cus aige. ’S esan a’ chiad fhear Canadach a tha air a bhith anns na h-iar-chuairtean deireannach aig Wimbledon airson naochad bliadhna ’s a h-aon!
Grigor Dimitrov (Seed 13) – Mar a tha fios againn a-nis, bhuannaich Dimitrov an-aghaidh Moireach ann an trì seataichean, ach rinn e a’ chùis aig Wimbledon am-bliadhna mar-thà air cluicheadairean sònraichte eile leithid Alexandr Dolgopolov agus Leonardo Mayer. Tha mi cinnteach gum buannaich Dimitrov tòrr thiotalan mòra thairis nam bliadhnaichean a tha romhainn, ach an e seo an t-àm aigesan?
Novak Djokovic (Seed 1) – Dè as urrainn dhomh a ràdh nach deach a ràdh mar-thà mu Djokovic? ’S e cluicheadair eagallach math a th’ ann, cumhachdail leis a’ bhuille-thillidh (return) as fheàrr sa gheama. Bha beagan thrioblaidean aige an-dè an-aghaidh Marin Cilic, ach thàinig e tron gheama ann an còig seataichean. Ged nach do bhuannaich e tiotal mòr airson ochd mìosan deug, chan urrainn dhuinn an cluicheadair seo a sheachnadh.
Tha e doirbh ro-fhios a bhith agam air, ach ma bhios an dìoladh aig Raonic cho math an-aghaidh Federer ’s a bha e an-aghaidh Kyrgios an-dè, tha mi a’ smaoineachadh gum bi e ro mhath dha. Chanainns’ gun cluich e an-aghaidh Djokovic sa chuairt dheireannach, ach air sgàth ’s gur e a’ chiad chuairt dheireannach a bhios ann dha Raonic, ’s dòcha gum bi cus uallach air. Mholainn Djokovic airson tiotal Wimbledon am-bliadhna.
Farpais nam Bàn
Ann am farpais nam bàn, tha e fiù ’s nas dorra tomhas a dhèanamh air cò a bhios soirbheachail am-bliadhna. A-rithist, tha ceathrar air fhàgail, is ’s iad:
Simona Halep (Seed 3) – Tha bliadhna sgoinneil air a bhith aig Halep, is an-dràsta, tha i aig àireamh a trì san t-saoghal. Ged a chaill i an-aghaidh Sharapova sa chuairt dheireannach aig co-fharpais na Frainge beagan sheachdainean air ais, tha e coltach nach eil sin a’ cur dragh oirre tuilleadh. Fhuair i blas air cuairt dheireannach, is tha i ag iarraidh ceum eile a ghabhail a-nis airson ’s gum bi na làmhan aice air an duais.
Eugenie Bouchard (Seed 13) – Co-fharpais shoirbheachail airson Canada le tè òg sna iar-chuairtean deireannach cuideachd. Chan eil Bouchard ach fichead bliadhna a dh’aois, ach tha i air a bhith anns na h-iar chuairtean deireannach aig an fharpais Astràilianach agus an fharpais Fhrangach am-bliadhna mar-thà. Bidh i aig àireamh a h-aon san t-saoghal gun teagamh sam bith ann am beagan bhliadhnaichean, ach saoil an urrainn dhi a’ chiad tiotal fhaighinn am-bliadhna?
Lucie Safarova (Seed 23) – ’S e seo an tè air nach eil sinn cho eòlach, is seòrsa de dh’iongnadh ann gu bheil i air an ìre seo a ruighinn. ’S e seo a’ bhliadhna as fheàrr a bh’ aice riamh, is tha i air gluasad suas san rangachadh (rankings) gu mòr. Cha do chaill i seat (set) fhathast am-bliadhna, ach bidh an ath gheama tòrr nas dorra dhi.
Petra Kvitova (Seed 6) – Tha beagan a bharrachd eòlais aig Kvitova na tha aig na cluicheadairean eile anns na h-iar chuairtean deireannach. Bhuannaich i a’ cho-fharpais air ais ann an 2011 nuair a rinn i a’ chùis air Maria Sharapova gun trioblaid sam bith. Air sgàth ’s gu bheil i air an tiotal a ghlèidheadh ron seo, tha fios aice dè tha roimhpe, is tha sin na chuideachadh mòr dhi.
Mar a thuirt mi, tha e doirbh a ràdh cò bhios a’ buannachadh farpais nam bàn am-bliadhna. Tha mo chridhe ag ràdh Bouchard, ach tha mo cheann ag ràdh nach fhaigh i seachad air Halep san ath chuairt. Chanainns’ gun coinnich Halep is Kvitova sa chuairt dheireannach, is glèidhidh Halep a’ chiad tiotal mòr aice.
Novak Djokovic is Simona Halep a’ togail dhuaisean
http://www.si.com/tennis/beyond-baseline/2013/11/04/report-card-novak-djokovic-simona-halep?eref=si_tennis


text:
Cò na ceanglaichean a th’ann eadar dualchas na Gàidhlig agus balgain-buachair? Ma tha iad ann, tha iad gann. Chan fhaca mi fhèin iomradh orra ann an òrain no bàrdachd no eile. Tha an t-ainm fhèin ag innse dhuinn mun ìomhaigh a bh’aig na Gàidheil orra, ’s e sin rudeigin aig an robh buinteanas do shalachar is ghrodadh. Is cinnteach nach robh sgeul air an ithe. Ged a bha na Gàidheil deònach gabhail ri maorach is feamainn is iomadh seòrsa tabhartais a thugadh dhaibh leis an nàdar a bha maille riutha, gu sònraichte aig àm na gorta, cha robhar a‘ beantainn ri balgain-bhuachair. Chan eil sin a’ ciallachadh nach eil an fheadhainn a ghabhas ithe ann. Tha iad ann; agus ann am pailteas mas fhiosraich dhut far am faighear iad.
Bha mi fhèin air an aon ràmh gu chionn grunn bhliadhnaichean; cha b‘ e ann am balgain-bhuachair dhomhs’ ach rud a lorgte air sgeilp supermarket ann am bogsa plastaig. B’ e bana-charaid Fhrangach leis an do dh’obraich mi a chuir ceart mi. Ma tha dream ann a tha tìtheach air biadh dhen a h-uile seòrsa; ’s iad na Frangaich. Bu mhòr an gàirdeachas a dhèanadh ise air an rud air an dèanainn dearmad. Nuair thigeadh làithean fionnar an fhoghair ‘b ise a bhiodh làn sgeulachdan mu na balgain-bhuachair blasta a fhuair i is na feustan a dhèanadh i leotha. ‘Nach neònach e’ chanadh i ’nach bean na h-Albannaich riutha’. Bhiodh e a’ sìor-chur iongnadh oirre mar a bhiodh iad ri fhaotainn fiù ’s ri taobh ceuma far bu leir iad don a h-uile duine, is far am biodh iad air an lomadh san Fhraing. Chaidh m’ iompachadh. Cheannaich mi leabhar mu bhalgain-bhuachair, is dh’fhoghlaim mi mi fhèin air cuid den fheadhainn a ghabhadh ithe agus, a cheart cho cudromach, an fheadhainn a chuireadh gu bàs mì-thaitneach mi. A’ chiad uair a thachair mi air cuid a dh’aithnich mi, chanterelles a bh’ annta mas math mo chuimhne, bha mi mar bhalach beag a’ lorg ulaidh. Bha fras dhiuibh air an sgapadh aig bonn nan craobh ‘s iad a‘ boillsgeadh mar reultan buidhe; dath an ìm. Chreathail mi mo làmh fo fhear dhiubh is dh’fhidir mi feòil dhaingeann air mo chraiceann. Thog mi gu mo shròn e is fhuair mi fàileadh nan apracot, direach mar a chaidh innse dhomh san leabhar. Is nuair a chuir mi dhan phana iad is a bhlais mi orra, abair gun deach mo theanga a dhùsgadh gu farsaingeachd de bhlasan nach d’fhuair mi riamh bho bhalgain-bhuachair an t-supermarket.
Bonaid an losgainn Chanterelle
Bha mi air mo bheò-ghlacadh agus bhon uair sin cha b’urrainn dhomh dhol a-mach air latha foghair gun mo shùilean a bhith air an talamh a’ sireadh nan iongantasan a bha nan laighe fodham. Shìn mi m’ amas gu gnèithean eile. An cep, no am porcini no am penny bun. Tha uiread de dh’ainmean a chanar ris ag innse cho mòr ’s a tha fèill orra an diofar cheàrnan. Mar a chuireas an t-ainm mu dheireadh mun aire dhuinn ’s e balgan-buachair tiugh a th’ann le ceann cruinn air dath dubh-dhonn an arain ’s e air a dheagh-bhruich san àmhainn. Tha fàileadh na taoise a’ brachadh a thig bhuaithe a’ freagairt air a choltas. Iomchaidh ’s mar a tha an t-ainm Beurla ’s fhearr leam an t-ainm Gàidhlig a th‘ aige, bonaid an losgainn, a thug snodha-gàire orm nuair a thachair mi oirre. An uair sin balgan-buachair gràineige; balgan-buachair cnapach, feòlach a lorgar gu tric fon bheithe no fon fhaidhbhile. Ma chuireas tu bun os cionn e chì thu an còmhdach de bhioran air a bhonn bhon tàinig ainm.
Chan e a h-uile balgan-buachair a bhios a‘ cinntinn air an talamh ge-tà. Lorgar na h-àrcan air craobhan is iad a’ sùigheadh maitheas bho chrann is freumh, an dà chuid beò is marbh. Tha cuid dhiubh nan nàmhaid do ghàrnailearan, leithid fungas na meala a tha air cur às do dh’iomadh crann-ubhail is siris. Ach tha dòrlach dhiubh ann a tha nan caraid do luchd-seilge nam balgan-buachair. Fhuair cearc na coille ainm bhon bhlas a th’ aice agus ’s ann bho a choltas a fhuair fungas na mairtfheola ainm-sa. Gu dearbh, is ionnan a’ choltas is staoig chrochte gu h-àrd air stoc craoibhe. Cha mhòr nach do chuir e gaoir tromham a‘ chiad uair a dhearc mi air. Nuair a gheàrr mi dheth e bu lèir dhomh fheòil càrnach air dath dearg na fala, ach gu h-iongantach b’ e blas searbh, caran mar liomaid a fhuair mi bhuaithe.
Fungas na mairtfheola
Tha mi air fàs nas dàna rè uine is mo roghainn a’ sìor-dhol am meud agus ’s e sin a mholainn-sa do dhuine sam bith a tha airson tòiseachadh air a‘ chur-seachad. Tòisich gu stuama, a’ taghadh aon no dà ghnè a tha pailt agus furasta an aithneachadh. Tha gu leòr fiosrachaidh ri fhaotainn air an eadar-lìon agus ’s urrainn do leabhar-iùil a bhith feumail. Bidh diofar bhuidhnean leithid Urras Nàiseanta Na h-Alba agus Dualchas Nàdair na h-Alba a’ ruith cuairtean fungais as t-fhoghar.
Chan e a h-uile turas a gheibhear deagh-bhuain, ach chan eil sin gu diofar dhomh a-nis. Tha mi air ionnsachadh gur e cur-seachad a th’ ann a tha rud beag mar iasgach. Is glacadh an t-amas ach is an t-sealg an tlachd. Tron chur-seachad chaidh saoghal ùr a chur fam chomhair; saoghal làr nan coilltean is nan raointean. Ged a laigheas e dìreach fo ar casan, is saoghal coimheach e far am bi na meanbh-bhiastagan a‘ tighinn beò am measg treallaich phlanntrais sheargta, clòìmh-liath, fungas is liath-sgrath. Seo far an tig beò is bàs còmhla; far am breòth a h-uile rud a bha uair beò a chruthachadh beatha ùr. Agus tha balgain-bhuachair nam pàirt dheatamach dhen phròiseas seo, no co-dhiù an lìonra farsaing de mheanbh-chuileagan a shìneas fodhpa. ‘S iadsan a bhriseas sìos stuth organach air ais gu na h-eileamaidean bunaiteach bhon tàinig e.
An ath-latha a-rèiste a thig beagan fuachd is a ruigeas fàileadh fuaraidh an fhoghair do chuinnlean, feuch an tog thu am blàr a-muigh ort, ach an àite do shùilean a chumail gu h-àrd ris na speuran is na beanntan, thòir sùil air na laigheas fodhad. Chì thu iongantasan agus tha cothrom ann gum faigh thu biadh blasda a nì dìnnear dhut aig deireadh an latha. Agus ma gheibh, dè nì thu leis? Mar a tha fior leis a h-uile deagh-bhiadh chan eil balgain-bhuachair feumach air còcaireachd àraidh no recipes toinnte. Son a‘ chuid as motha dhiubh fòghnaidh corra mhionaid a bhruich anns a’ phraidheapan le beagan ola-chrainn-ola. Craiteachan salainn is piopair is tilg a-mach air pìos tòst dhuinn iad. Nam bheachdsa ’s e seo an dòigh as fheàrr gus fìor-bhlas nam balgan fhaighinn. Ach cuiridh iad blas mèath cuideachd ri farsaingeachd de recipes eadar stiubhan, rissoto, pasta is omaileidean.


text:
Bha e a’ cur sneachd a-raoir agus sin air mullach cabhsairean agus rathaidean a bha cunnartach reòta mu thràth. Chòrd sin ris an fheadhainn a bha air an ran-dàn ge-tà. Abair thusa gun robh deagh spòrs aca ann a bhith a’ tilgeil cnapan sneachda air a cach a chèile. Cha robh duine sam bith a bha a’ dhraibheadh a dol ro luath agus bha fiù ‘s an A96 ann an fìor dhroch stad. Saoilidh mi nach do chuir iad salainn air gus sa mhadainn seo. Tha cùisean a fàs nas fheàrr an diugh agus ghabh mi sgrìob mu cuairt na h-aibhne agus an uair sin sìos dhan chala. Seo grunn dhealbhan a thog mi na bu thràithe.
Fàilte chridheil ort
Tha mi 47 bliadhna a dh'aois, tha mi pòsta 's tha mi a' fuireach ann an Inbhir Narann.
Tha e a' còrdadh rium a bhith sgrìobhadh beagan Gàidhlig. Tha mi fhathast ag ionnsachadh 's mar sin dheth, cha bhi a h-uile càil buileach ceart: nì mi mearachdan!
Co-dhiù ma tha greiseag agad - thig a-steach! Tuilleadh mu dheidhinn Gràisg


text:
Falt ruadh
Tha ruadh dath an fhuilt a' ruith bho dubh-ruadh ri ruadh-bhuidhe neo bàn-ruadh.
Susbaint
Sgaoileadh Eachdraidheil[deasaich | deasaich an tùs]
'S gruag ruadh air lorgadh as cumanta aig na crìochan an iar 's an ear na Roinne-Eòrpa nuadh. Ged tha gruag ruadh 'san t-àireamh-shluaigh nan daoine daonna comannaichte le luchd air theàrnadh bho na 'Ceiltich' (Albannaich 's na h-Èireannaich, 's urrainn do dubh-ruadh no gruag lì-ruadh ann an sluaighean Caucasach eil' air lorgadh a bhith. Th' an ionnsaigh nam Galatach na bliadhna 275 BC air chrìochnachadh le àireamh-shluaigh nan daoine ruadh 'san t-àireamh-shluaigh na Tuirce nuadh, cho math ri roinn nan daoine ruadh 'san Ioràn, mar a' mhuinntir Pàistiùn.
Tha sùilean gorma seach sùilean uaine aig a' chuid as motha nan daoine ruadh, 's air shealbhachadh an gine nam breac-mhìnidh bho na tuathan Ceilteach nan eileanan Bhreatainn. Tha gruag ruadh air lorgadh cuideachd ann an àiteannan cèin às na crìochan na roinne-Eòrpa, mar Seapan.
Tha an roinn as motha nan daoine ruadha de dùthaich sam bith 'san saoghal aig Alba, le gruag ruadh aig 13% an àireimh-shluaigh. Tha 40% nas fhaide nan Albannaich a' giùlain an gine na malairte, MC1R, a thig gu crìoch cho gruag ruadh. Bha clàraichte na Cruithnich, muinntir gun do shuidhich sgrìobhadairean na Linne Sìor-bhrìgheil na Mara Meadhanach san Tìr Chailleannach (Alba), le gruag ruadh aca. Tha an roinn dara as motha nan daoine ruadha nàdarra 'san saoghal aig Èireann, a' ruigheachd 10% nan luchd-àiteachaidh, ged 's e mì-thuigsinn gun robh ruadh a' chuid as motha nan Ceiltich; tha gruag dhorcha aig a' chuid as motha nan Èireannaich is nan Albannaich. [1] Bha àitheanta ri am gruag ruadh na h-ionnsaighich Lochlannach, a bhunaich nas anmoiche Baile Àtha Cliath [2]. [3]. Bha mòran daoine ruadha aig na Normanaich cuideachd.
Gruag ruadh air dualchas mòr-chòrdte[deasaich | deasaich an tùs]
'S e bean ruadh a bh' ann Ban-rìghinn Ealasaid I Shasainn, agus bha nòsail gruag ruadh fad na linne Ealasaid air Sasainn. Bha seo a' chùis cuideachd fad na riaghailte Òilibhear Cromail.
Ann an roinn nan dùthchannan Mohamadanach mar Pacastan, tha air chleachdadh heanna air gruag liathadh a thoirt fiamh ruadh soilleir dhi. [4]
Ach cho math ri a gaisge 's a maise, tha cuideachd gruag ruadh 'na cùis na fanaide. Mar eisimpleir, air a' Bhreatainn Mhòr agus Èireann, tha air uairibh an facal suarach "ginger minger" ("grànndachd ruaidhe", eadar-theangaichte gu garbh) air chleachdadh a thoirt dealbh air daoine ruadha. Tha earranta gu ìre bhig ri Èireann, An Rìoghachd Aonaichte, agus Astràilia an cleachdadh suarach an fhacail "ginger" (ruadh) agus 's e neo-aithnichte am bitheantas air Aimeireaga a Tuath.
Tha "gingerphobia" ("oillt-ruaidhe") air a dhèanamh aoir air àireamh nan gnìomhachaidhean an cian-fhuaime. Nochd an cleasaiche Breatannach Catherine Tate air sgeig maireannach air eadar-sgeul na The Catherine Tate Show nuair a bha i bruthte a lorgadh sòlas air daoine ruadha; bha air chleachdadh an cleachdadh suarach an fhacail "ginger" ("ruadh"), agus lethbhreith co-cheangailte, a thoirt dealbh air cuspair mun cuairt na cinneadachd agus claon-bhàigh air an eadar-sgeul "Ginger Kids" an South Park; agus dh'fhoillsich an cluich-àbhachd Bo' Selecta! aithriseach aoireil a ghabh a-staigh dealbh-magaidh an t-seinneadaire ruaidh Mick Hucknall de Simply Red, a' foillseachadh sealladh far a chuir luchd-iomraiteach (air chluiche leotha fhèin) dath ruadh air am gruag air là agus chaidh iad mun bheatha làitheil a' faighinn tàmailtean à daoine.
Air an làmh eile, th'ann roinn nan luchd gum beir dealbh orra fhèin cho redophiles (ruaidhe-mhiannaich). 'S toil leotha gu mòr daoine ruadha agus 's iad air tharrang gu drùiseach ri daoine ruadha. Mar le àraidh-mhiannachd sam bith, tha ann ìre caochaile ri gum cùm ruaidhe-mhiannach fosgarra am miann. Cuiridh roinn nan daoine leis a' ghruag ruaidh a-mhàin air a tarrang coimheach mothachail, tha nas dìoghrasaiche roinn eile, agus cumaidh iad air a' sgapadh an aire a-mhàin air daoine ruadha nàdarra do bhrìgh creididh iad gum bi coltasan corporra sònraichte air iarraidh aca, mar a' bhreac-sheunain, no craiceann geal nach ciaraich bhon ghrian. 'S tric a' chùis gun ciaraich no bànaich gruag ruadh gu h-amharcach fad an fhàis aosta nan daoine, a' fàs donn no bàn, agus stiùiridh roinn a cheangal gruag ruadh le ògalachd an iongantas seo, feart gu bheil am bitheantas air smaoineachadh a bhith coltas ion-mhiannaichte, gu h-àraidh am measg nam mnathan.
Dh'fhoillsich mòran lì-dhealbhadairean geasachd leis a' ghruag ruadh. Thàinig an ainm an datha "titian" à Titian, a lì-dhealbh gu tric mnathan ruadha. [5] Gabhaidh a-staigh lì-dhealbhadairean eile ainmeil air an daoine ruadha na Bràithreachas nan Ro-Raphaelich [6], Edmund Leighton, Modigliani [7], Gustav Klimt [8] agus Sandro Botticelli, an dealbh ainmeil, Breith Bheunais, a thae a' comharradh a' bhan-dia ùr-sgeulach, Bheunas, le gruag ruadh.
Gabhaidh a-staigh daoine ruadha ainmeile D.H. Lawrence, Woody Allen, Julianne Moore agus Ron Howard.
Saoileadh Eachdraidheil[deasaich | deasaich an tùs]
'S falt ruadh air lorgadh as cumanta aig na crìochan an iar 's an ear na roinne-Eòrpa nuadh. Ged tha falt ruadh 'san t-àireamh-shluaigh nan daoine daonna comannaichte le luchd air theàrnadh bho na 'Ceiltich' (Albannaich 's na h-Èireannaich), 's urrainn do dubh-ruadh no falt lì-ruadh ann an sluaighean Caucasach eil' air lorgadh a bhith. Th' an ionnsaigh nan Galatach na bliadhna 275 BC air chrìochnachadh le àireamh-shluaigh nan daoine ruadh 'san t-àireamh-shluaigh na Tuirce nuadh, cho math ri roinn nan daoine ruadh 'san Ioràn.
Tha sùilean gorma seach sùilean uaine aig a' chuid as motha nan daoine ruadh, 's air shealbhachadh an gine nam breac-mhìnidh bho na tuathan Ceilteach nan eileanan Bhreatainn. Tha falt ruadh air lorgadh cuideachd ann an àiteannan cèin às na crìochan na roinne-Eòrpa, mar Seapan.
Seallaibh cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Clàrachadh OMIM air gruag ruadh
- Na buinn na gruaige ruaidhe
- Ginteachd ghruaig ruadh genetics air neo-sàr-eòlaichean
- Gabhadan mhelanocortain 1: Dè a th'aig gruag ruadh a dhèanmah leis?
- An gabhadan mhelanocortain 1 (MC1R): Barrachd na Gruag Ruadh A-mhàin
- Tha an Riatanas na Cion-Faireachdain Àrdaichte sna Daoine Ruadha from Liem, Edwin B. et al. (2004) Anesthesiology: Volume 101(2), August 2004, pp 279–283.
- Carson a tha gruag ruadh le sùilean donna cho ainneamh? MadSci Network
- Ionad-Stuth nan Daoine Ruadha & a' Bhreac Sheunain
- Sgaoileadh nan dath na gruaige 's nan sùil agus gnè air 592 oilean na h-àireamhachd. from Snee, R. D. (1974). Graphical display of two-way contingency tables. The American Statistician, 28, 9-12. (air nochdadh cho clàr)
- Feumaidh nas lugha na Riatanasan na Cion-Faireachdain 'sna mnathan ruadha a bhith
- An Ealain air a Bhith 'nur Daoine Ruadh - Ealannlann na dealbhan na Linne 19mh a' foillseachadh mnathan ruadha


text:
Teàrlach Mòr
Teàrlach Mòr b. 742 no 747 - 28mh Faoilleach, 814 - (No Charlemagne san Fhraingis, Karl der Große sa Ghearmailtis, Karel de Grote san Duitsis agus Carolus Magnus sa Laidinn) Rìgh nan seann Ghearmailteach ris an canar na 'Fraingich' agus an duine a stèidhich Ìmpireachd Naomh na Ròimhe.
A bheatha[deasaich | deasaich an tùs]
B' e am mac as sine aig Rìgh Pippin Òg (cuideachd air ainmeachadh ' Pippin Goirid '). Nuair a bhàsaich Pippin, chaidh an rìoghachd aige a phàirticheadh ann an dà leth eadar a mhic - Teàrlach agus a bhràthair Carloman. Bhàsaich Carloman air an còigeamh latha den Dàmhair 771, mar sin a' fàgail Teàrlach Mòr mar cheannard na rìoghachd Fraingich aonaichte. Bha Teàrlach Mòr a' cogadh airson a' mhòr-chuid de bhliadhnaichean a rìoghachd - leis a' chlaidheamh ainmeil aige 'Joyeuse' na làimh. An dèidh trithead bliadhna de chogadh agus ochd blàran deug, cheannsaich e na Sagsonaidh - amas a bh' aig Ìmpire Augustus den Ìmpireachd Ròmanach ach nach robh na chumhachd a dhèanamh. An dèidh dha smachd fhaighinn air talamh no sgìre, dh'iompaich e na daoine chun a' chreideimh Chrìosdaidh. Stèidhich e Magdeburg ann an 805 agus ionad riaghlaidh ann an Worms cuideachd.
An ceann na 8mh linne thagh rìgh Teàrlach Mòr Aachen airson an rath a b' fheàrr aige. Thog e cill, "Pfalzkapelle", a tha na pàirt den àrd-eaglais Aachener Dom an-diugh, agus pàlas impireil.
Teàrlach Mòr an-diugh[deasaich | deasaich an tùs]
- Bidh an duais "Karlspreis" ann airson a chuid obrach ro aonachd na Roinn-Eòrpa a h-uile bliadhna deasghabhail ann an talla baile Aachen.
- Ann an ceòl: Dh'fhoillsich Christopher Lee, cleasaiche agus seinneadair, clàr Meatailte Charlemagne: By the Sword and the Cross (2010)[1] agus clàr leanmhainn Meatailte truime Charlemagne: The Omens of Death (2013) mu dhèidhinn tachartasan beatha Theàrlaich Mhòir.[2]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Michaels, Sean: “Christopher Lee to release 'symphonic metal' album”. Ann an: The Guardian, 5 am Faoilleach 2010.
- ↑ Farrell, John: “Christopher Lee Celebrates 90th Birthday By Recording Heavy Metal”. Ann an: Forbes, 28 an Cèitean 2012.
Tùsan[deasaich | deasaich an tùs]
- Oswald Holder-Egger (Ed.): Einhardi Vita Karoli Magni. (Monumenta Germaniae Historica, Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi 25). Hahn, 6mh eagran. Hanòbhar 1911 (air loidhne)(eagran sgrùdach)


text:
- TIOTAL
- Feachd nam Boy Scouts, Geàrrloch, 1913
- EXTERNAL ID
- GAIRLOCHM_130
- ÀITE
- Geàrrloch
- SGÌRE
- Geàrrloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Geàrrloch
- DEIT
- 19 An t-Sultain 1913
- LINN
- 1910an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas Gheàrrloch
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5227
- KEYWORDS
- scouts
scouting movement
Dealbh-camara le Feachd nam 'Boy Scouts' ann an Geàrrloch, 1913.
Chaidh na 'Boy Scouts' a stèidheachadh ann an 1907 le Raibeart Baden-Powell, Iar Sheanalair san Arm Bhreatannach agus fear a bha na laoch ann an Cogadh nam Boer. 'S e feachd don òigridh a th' ann a tha ri a lorg air feadh an t-saoghail agus a tha ag amas air taic a thoirt don fheadhainn òga gus am fàs iad suas gu dòigheil a thaobh corp, inntinn agus spiorad agus gun lean iad deagh dhreuchd sa chomann-shòisealta.
'S e coimhearsnachd iasgaich is croitearachd air cost an iar-thuath na Gàidhealtachd a th' ann an Geàrrloch, an loch goirid, a thug ainm don bhaile cuideachd. Tha am baile ri oir Bàgh 'Flowerdale', Bàgh a' Bhaile Mhòir, mar a chanas iad sa Ghàidhlig, a tha agus a bha na shàilean fasgach far a bheil acarsaid shàbhailte do bhàtaichean.
Bha uaireigin grunn bhailtean beaga sgapte ann an Geàrrloch, oir mus do thogadh an rathad, an A832, ann an 1843, 's ann bhon mhuir a bu luaithe a gheibheadh tu ann. Aon uair 's gun deach 'fosgladh suas' a dhèanamh air, thàinig mòran luchd-turais Bhictòrianach ann agus iad a' lorg an 'Highland sublime'. Thàinig mòran dhiubh dhan sgìre air sgàth na Banrigh Bhictòria a rinn turas rìoghail ann an 1877 fhad 's a bha i a' fuireach ann an Taigh-òsta Loch Ma-Ruibhe.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Gairloch Heritage Museum


text:
Tha ùidh ann an Gàidhlig air a bhith agam fad bhliadhnaichean, agus tha mi glè fhortanach gun d’ fhuair mi an cothrom An Cùrsa Comais a dhèanamh aig Sabhal Mòr Ostaig am bliadhna.
‘S e cleasaiche agus sgrìobhaiche a th’ annam, agus ‘ s e rud caran eagallach a bh’ ann, a bhith air an obair agam a chur dhan dàrna taobh, fhad ‘s a bha mi gu bhith nam oileanach a-rithist. Thathar ag ràdh gu bheil e dùbhlanach an t-airgead a lorg airson foghlam làn thìde, agus tha sin cho fìor ‘s a ghabhas. Mar sin, tha mi air leth taingeil airson an tabhartas a fhuair mi bho Urras Brosnachaidh na Gàidhlig – tha e air tòrr diofar a dhèanamh dhomh.
Chan b’ urrainn don teagaisg an seo a bhith na b’ fheàrr. Tha mo chuid Ghàidhlig air tighinn air adhart gu mòr, agus a thaobh chuspairean eile – tha e dìreach iongantach a bhith ag ionnsachadh mu dheidhinn eachdraidh na Gàidhlig, mar eisimpleir, tro meadhan na Gàidhlig: ‘s e rud cumhachdach a th’ ann an seo, nam bheachdsa. A bharrachd air sin, tha mi a’ faighinn leasanan seinn bho Christine Primrose agus leasanan air an fhidheall bho Iain MacPhàrlain. O chionn goirid, thill mi bho Inbhir Nis, far an do rinn mi greis-gnìomhachais aig a’ BBC, agus a-nis tha mi ag ullachadh airson na deuchainnean.
As-dèidh a’ chùrsa, bidh mi ag obair air an dealbh cluiche ùr agam, Buaireas anns an Uisge, agus bidh mi ga sgrìobhadh ann an Gàidhlig agus ann am Beurla. Tha mi a’ dèanamh fiughair ris gu mòr, agus saoilidh mi gun cleachd mi mo chuid Ghàidhlig gu sìorraidh, sna bliadhnaichean a tha romham.
Elspeth Turner


text:
Finn Mac Cooil
Ayns feayn-skeealleydaght Vannin, she fouwr Yernagh eh Finn Mac Cooil ny Finn Mac Cooill (Yernish: Fionn mac Cumhaill). Ta bun echey ayns feayn-skeealleydaght ny h-Erin myr fer caggee as shelgeyr, as toshiagh ny Fianna.
Va laue mooar ec Finn ayns çheer-oaylleeaght Vannin. Chroo eh yn Ellan hene, liorish goaill croaglagh dy halloo ass Nerin er son eshyn y cheau ec fouwr elley. Hie eh shaghey as huitt eh stiagh 'sy cheayn. Ren ushtey y towl y lhieeney, as t'ad cur Logh Nay urree jiu.
She far-ennym eh Finn ny Fionn (dy ghra myr shen, "fynn"). Va'n feer ennym er Deimne ([dʲeB̃nʲi][notey 1], "shickyrys"), as ta skeealyn gra dy ghow eh y far-ennym tra vanee e 'olt roish yn traa.
Cummal
Skeealyn Finn Mac Cooil[reagh | edit source]
Skeealyn Manninagh[reagh | edit source]
Rere un skeeal Vanninagh,[1] haink eh veih Nerin lesh shilley er Mannin, as by haittin lesh ee, as ren eh soiaghey faggys da Creneash. Va'n buggane[notey 2] clashtyn ram mychione yn 'ouwr Finn Mac Cooil, as haink eh neose veih baare Vaarool er son shilley er y chur. Va fys ec Finn dy row eh fo caggey rish, er son dy 'eddyn magh quoi va'n fer share jeu. Er son y shaghney co-streeu, dollee eh eh-hene 'sy chlean, choud's doltee e ven Thrinn y buggane, lesh lhiggey er dy row e dooinney yn oikan as jannoo eab y keayrtagh y chur shaghey. Hug ee daa willeen arran da'n vuggane as y gryle yiarn er ny 'ollaghey eddyr oc. Cha dod eh eshyn y ee, agh dooyrt Thrinn dy row Finn cliaghtey ee lheid yn arran gyn doilleeid. Eisht hug eh bwilleen elley da'n 'oikan', as dee eh eh çhelleeragh. Fakin dy row eer yn 'oikan' cho mooar as Finn cho niartal, daasmooinnee y buggane er caggey rish Finn as skeet eh roish.
Keayrt elley, haghyr y ghaa 'ouwr er-y-cheilley as va caggey mooar eddyr oc ec Skyll Chreest Rosien. Yiarr magh cassyn Finn y barrey eddyr Kitterland as yn Cholloo, as y barrey alley eddyr Kitterland as Mannin. Raip magh cassyn y vuggane beeal y phurt ec Purt Çhiarn. Fy yerrey, ghow y buggane laue yn eaghtyr er Finn as hug eh er y Yernagh gortit y hea. Dod Finn shooyl harrish y cheayn, agh cha dod y buggane. Ga nagh nod eh eiyrt er Finn, hayrn magh y buggane feeackle as cheau eh ny yei Finn. Woaill eh eh as huitt eh stiagh 'sy cheayn, as shen Carrick ny Colloo jiu. Hyndaa Finn as dyllee shiaght mynney mollaght er y chlag, as shen y fa dy vel eh cho gaueagh da lhongyn.
Skeealyn Yernagh[reagh | edit source]
Rere skeealyn Yernagh, va Finn ny fer caggee as ny helgeyr, as toshiagh ny Fianna. Ta skeealyn my-nyn-gione jannoo seose y çhymshal Fianna ny Fiannaidheacht.
Ruggyr[reagh | edit source]
Ta'n chooid smoo jeh contoyryssyn leah Finn er nyn insh ayns Macgnímartha Finn (mac-ghaltyn Finn). By vac Cumhall (toshiagh ny Fianna) as Muirne (inneen druaight Tadg mac Nuadat) eh. Ghow Cumhall Muirne ersool erreish da'n ayr eck jiooldey e laue da, as myr shen, ren Tadg aghin hug briwnys Ard-Ree ny h-Erin, Conn Cétchathach ("Conn Keeadchaggee"). Ren Conn mooidjeen jeh Cumhall. Chaggee ad Caggey Cnucha eddyr Conn as Cumhall, as hie Cumhall er marroo ec Goll mac Morna, as ghow eshyn leeideiltys ny Fianna.
By horragh ee Muirne hannah, as yiooldee Tadg ee, as hug eh sarey da'n lught ish y lostey. Cha lhig Conn, as hug eh ish fo coadey Fiacal mac Conchinn, as e ven Bodhmall y ven-ghruaight ny shuyr Chumhall. Ayns thie Fiacal ruggyr Muirne mac, as hug ee Deimne er.
Guillaght[reagh | edit source]
Daag Muirne y guilley fo currym Bodhmall as y ven chaggee Liath Luachra. Hrog ad eh dy golliaghtagh ayns keyll Sliabh Bladma, lesh ynsaghey caggey as shelg da. As eshyn aase, hie eh stiagh fo shirveish chuse dy reeaghyn ardjynagh, agh tra hoig ad dy nee mac Chumhall v'ayn, hug ad sarey da dy gholl ersooyl, fo aggle nagh oddagh ad coadey eh veih e noidyn.
Haink Finn aeg da quaiyl Finn Eces (ny Finnegas), ny ghruaight as bard, rish yn Awin Bóinne, as ren eh studeyrys fosyn. Va Finnegas er cheau shiaght bleeantyn lesh jannoo eabyn braddan fys y ghoaill. Quoi erbee eeagh eh, yioghe eshyn ooilley fys y teihill. Fy yerrey, ghow eh eh, as hug eh sarey da'n ghuilley eshyn y aarlaghey da. Lesh coagyrey, lostee Finn e ordaag, as dy dooghyssagh, hug eh ish stiagh ayns e veeal. Slug eh ayrn jeh crackan y vraddan myrane lesh, as chosnee eh fys y vraddan.
Eash ghooinney[reagh | edit source]
Dagh blein rish tree bleeantyn as feed, ec Samhain, va'n çhee Aillen cliaghtey cur er fir Heamhair na Rí cadley liorish kiaull, as eisht boallagh eh y palaase y lostey sheese dys y thalloo. Cha dod ny Fianna, fo Goll mac Morna, eshyn y lhiettal. Rosh Finn Teamhair na Rí, lesh poagey crackan coar dy ghreie caggee e ayr. As eshyn freayll arrey rish Samhain, hug eh glaare yn eddin echey er rinn e shleiy hene. Myr shen, hannee eh dooisht liorish y phian, as varr eh Aillen lioree. Ny yei shen, va enney oc er, as hug ad kioneys ny Fianna da. Lhig Goll voish dy arryltagh, as haink eh dy ve fer leighalagh Finn, ga dy row y cochaarjys eddyr oc neuaashagh ny keayrtyn. Daggyr Finn aayeeilley jeh Tadg son baase e ayr, fo baggyrt caggey fer rish fer. Hug Tadg cronk Alan, y thie echey, da Finn myr aayeeilley.
Bea sooree[reagh | edit source]
Haink Finn da quaiyl e ven ard-ennoil, Sabh, tra v'eh er y çhelg. Va'n druiaght Fear Doirich ("Fer dorraghey") er nyannoo feeaih jee, agh va moddee Finn, Bran as Sceolan, er nyn nyannoo jeh deiney, as va enney orroo eck myr ben. Myr shen, lhig Finn bioys y feeaih lhee, as hug lesh ee dys e thie. Rish yn oie, hyndaa ee erash dys ben, as dinsh ee e skeeal da Finn. Phoos ad, agh keayrt dy row, haink Fear Doirich erash tra nagh row Finn thie, as ren eh feeaih jee reesht, as hayrn eh lesh ee ersooyl. Cha dow Finn ish y gheddyn rieau reesht, agh erreish da shiaght bleeaney, hooar eh Oisín, guilley v'er ny hroggal liorish feeaih, as hoig eh dy nee e vac hene v'ayn.
Rish shenn eash, rere Tóraigheacht Dhiarmada agus Ghráinne ("Eiyrt Ghiarmad as Ghráinne) ren Ard-Ree Cormac mac Airt gialdyn e inneen Gráinne da Finn, agh huitt ee ayns graih rish fer jeh ny Fianna, Diarmuid Ua Duibhne, as roie ad ersooyl as Finn geiyrt orroo. Hug ayr doltee Ghiarmuid, Aengus, cur cooney daue. Fy yerrey, va shee eddyr y tree, agh bleeantyn ny yei, va Finn as Diarmuid er shelg collagh muc, as va Diarmuid goll er raipey echey. Va bree lheeys ec ushtey er ny iu ass laueyn Finn, agh ga dy jagh eh son ushtey, lhig eh jeh roie magh ass e laueyn roish da roshtyn Diarmuid. Hug Oscar oe Ghiarmuid baggyrt er mannagh row eh hug lesh ushtey da Diarmuid, agh traa t'eh çheet erash fy-yerrey, t'eh ro-anmagh, as ta Diarmuid marroo.
Jerrey[reagh | edit source]
Rere'n skeeal Yernagh s'cadjiney, cha nel Finn marroo; t'eh ny chadley ayns ooig fo Divlyn as y Fianna mygeayrt echey. Laa dy bee, doostee ad as coadey Nerin ec traa e gaue smoo. Ta un skeeal gra dy ghoostee ad traa ta'n Dord Fiann goll er sheidey tree keayrtyn, cho lajer as braew as row ad rieau.[2]
Fionn myr fouwr[reagh | edit source]
T'ad cur kuse dy chummaghyn çheer-oaylleeaght ny h-Erin dys lieh Finn, as eh ny 'ouwr. Choud's y skeeal bentyn rish Mannin as Logh Neagh, t'ad gra dy ren eh Claghan ny Fouwir er son dy dod eh roshtyn Nalbin gyn e chassyn y 'liughey.
Screeueeaght Jeianagh[reagh | edit source]
Ayns 1761, dogree magh James Macpherson dy row eh er ngeddyn ard-skeeal v'er ny screeu ec Oisín ayns Gaelg Albinagh, bentyn rish "Fingal" (Fionnghall, "joaree fynn"). T'ad credjal dy screeu eh yn ennym myr "Fingal" er coontey meehoiggal yn ennym beagh Finn 'sy çhenn Ghaelg.[3]). Ayns Mee ny Nollick 1761, hoilshee magh eh Fingal, an Ancient Epic Poem in Six Books, together with Several Other Poems composed by Ossian, the Son of Fingal, translated from the Gaelic Language. Va cummaght mooar ec ny daanyn shoh er ughtaryn elley, myr sampleyr Goethe as Walter Scott, agh va arganeys ayn neayr's y toshiaght nagh row eh er adsyn y hyndaa ass shenn obbyraghyn. Cha nel ad credjal shen jiu son y chooid smoo, ga dy row bun oc, foddee, ayns shenn feayn-skeealeydaght 'sy Ghaelg. Ny yei shen, va laue oc ayns aase Romanseeaght.
Ta Finn ry-akin ayns screeuaght ny h-Erin, goaill stiagh Finnegans Wake liorish James Joyce; noa-skeeal aitt Flann O'Brien, At Swim-Two-Birds, ayns cummey arrish feayn-skeeal Yernagh; as noa-skeeal "Finn Mac Cool", liorish Morgan Llywelyn, bea-skeeal far-skeealagh er imneeaght as graih Finn. Ta arrane er, "The Legend of Finn MacCumhail", liorish Dropkick Murphys.
Notyn[reagh | edit source]
- ↑ Yernish yeianagh [dʲeBʲɨnʲɨ]) ny [dʲəinʲɨ]
- ↑ Rere'n skeeal shoh, t'eh fakin nagh row agh un vuggane ayn.
Imraaghyn[reagh | edit source]
- ↑ L. Morrison (1929). "Joe Moore's Story of Finn Mac-Cooill and the Buggane", Manx Fairy Tales (Baarle).
- ↑ Y Ven-Çhiarn Augusta Gregory (1904). "The Last of the Great Men", Gods and Fighting Men: The Story of the Tuatha De Danaan and of the Fianna of Ireland (Baarle), dg. 290.
- ↑ Notes to the first edition