text:
28 an t-Sultain
'S e 28 an t-Sultain an 271mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (272mh ann am bliadhna-leum). Tha 94 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1823 - Taghadh Phàpa Leo XII, ann an Cathair na Bhatacain.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1735 - Augustus FitzRoy, 3mh Diùc Grafton, Prìomh-mhinistear am Breatainn.
- 1825 - Rafael Núñez Moledo, ann an Cartagena de Indias. Saighdear agus fear-poileataigs à Coloimbia.
- 1852 - Henri Moissan, ceimigear às an Fhraing.
- 1944 - Miloš Zeman, ceann-suidhe na Seice.
- 1952 - Sylvia Kristel, cleasaiche às na Tìrean Ìsle.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1197 - Eanraig VI, Impire Naomh Ròmanach
- 1582 - Seòras Bochanan, sgoilear, eadar-theangaiche agus neach-eachdraidh Albannach.
- 1895 - Louis Pasteur, ceimigear às an Fhraing.
- 1970 - Gamal Abdel Nasser, ann an Alexandria. Fear-poileataigs às an Èipheit.
- 1978 - Pàpa Iain Pòl I


c: text/html

text:
- TIOTAL
- Eaglais Paraiste an Lagaidh, Caoldaraidh
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_5666
- ÀITE
- An Lagaidh an Ear
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Lagaidh
- LINN
- 1910an; 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37294
- KEYWORDS
- cairtean-puist
eaglaisean
paraistean
An Lagaidh an Ear
Air a' chairt-phuist seo chithear Eaglais Paraiste an Lagaidh.
Bha an eaglais, a th' air a leagail a-nis, air a togail air Cnoc a' Chaibeil ann an 1818-19 le Seumas Gilleasbaig Greumach. Ghabh i àite eaglais na bu thràithe a bha na seasamh ann an lagan ann am Bruach Màiri a bha faisg air làimh. 'S ann bho lagan a tha an t-ainm Lagaidh a' tighinn.
Tha Caoldaraidh na bhaile beag ann an Ros an Ear air Abhainn Bhaile nan Gobhann, mu 5 mìle ear-thuath air Inbhir Ghòrdain

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tha a' Ghàidhlig ga cuir mu choinneamh sluagh mòr dha rìreabh ri linn 's gum bheil an t-seinneadair ainmeil Julie Fowlis an luib clàr-fuaim an fhiolam ùr, 'Brave' a tha stèidhichte ann an Gàidhealtachd na h-Alba.
Tha dà òran le Julie air clàr-fuaim an fhiolam - tha iad sin sa Bheurla, ach thathas a sanasachd am fiolam air feadh na Stàitean Aonaichte agus an còrr dhan t-saoghal le bhith a' cleachdadh òran eile a tha 'sa Ghàidhlig - "Tha mo ghaol air àird a' chuain."
"Se cothrom sònraichte a tha seo dhan Ghàidhlig" thuirt Julie. "Chaidh an 'trailer' telebhisein airson am fiolam a chraobh-sgaoileadh an luib na Oscars gu faisg air dà fhichead muillean neach."
Tha Julie ainmeil mu thràth airson an taic a tha i a' cumail ris a' chànan, is bithidh i ga cleachdadh san dachaigh leis an duine aice agus an dithis chloinn-nighean òg.
Tha Julie air a dhol ann am compàirteachas cruthachail còmhla ri fileantach Gàidhlig eile, Sandra Mhoireach, a tha stèidhte an Inbhir Nis agus a bhios a' dealbh, a' cruthachadh agus a' reic aodach airson boireannaich agus tha iad an dòchas gun cum an compàirteachas a tha seo an clàr-fhuaim agus a' Ghàidhlig gu mòr air aire an luchd-amhairc ùr a tha seo. Tha Sandra air aodach air leth tarraingeach a chruthachadh, air a bhrosnachadh le bòidhchead a' Ghàidhealtachd 's nan Eilean, airson Julie a chuir oirre chun chiad seallaidh den fhiolam an Los Angeles an t-seachdain a chaidh agus an Dùn Èideann (30 Ògmhios) agus Inbhir Nis (1 Iuchair).
Thuirt Julie, "Mar an iomadh seinneadair Gàidhlig a bhios a' siubhal thall thairis ag obair agus a' seinn, tha mi mothachail air an uallach a th' orm mar thosgaire dhan Ghàidhlig an dùthchannan cèin. Bha sinn an sàs ann am Brave gu ìre mhòr agus bha sinn glan air ar dòigh gun deach iarraidh oirnn obrachadh air pròiseact cho mòr - pròiseact a lean 6 bliadhna - a bh' air a bhrosnachadh agus air a stèidheachadh air cultar na h-Alba, agus gu sònraichte na Gàidhealtachd. Bha mi airson gum biodh m' èideadh aig na ciad seallaidhean a rèir na bhrosnaich a' phròiseact! Tha na tha Sandra air a chruthachadh gu sònraichte breagha agus chan eil teagamh nach bidh iad sònraichte air a' bhrat-ùrlair dhearg. Aig ìre cruthachail, bha e follaiseach gu robh na h-aon seòrsa smuaintean againn, agus chuidich sin cùisean gu mòr."
Bhruidhinn Sandra gu briathrach ann an agallamh o chionn ghoirid air BBC Alba mu a dualchas Ghàidhlig agus am brosnachadh cruthachail a bhiodh i a' togail bhuaithe. Thuirt I, mun chompàirteachas, "Tha e air còrdadh rium gu mòr ag obair còmhla ri Julie air a' chruinneachadh aodaich sa. Tha mi toilichte gu bheil e gu mòr na ìomhaigh de shealladh-duthcha na Gàidhealtachd - ìomhaigh na Gàidhlig 's dòcha. Tha min dòchas gun cuidich e dearbhadh a' bheartas de dh' innleachd is tàlant a th' againn an seo an Alba, agus an teas mheadhan coimhearsnachd na Gàidhlig."
Bidh an cruinneachadh aodaich air a chlàradh le dealbhan air an togail leis an dealbhadair fasan cliùiteach John Swannell, aig taobh Loch Nis san Iuchair gus tuilleadh aithne a toirt dhan obair aca. A thuilleadh air an sin, tha Sandra agus Julie an dùil clasaichean aig àrd ìre a chuir air dòigh sna mìosan air thoiseach oirnn do dhaoine aig am bheil uidh ann a bhith a' dealbhachadh fasan, agus 's docha, gus cluinntinn bho Julie mun àm a chuir I seachad ag obair air an fhiolam.
Tha a' phròiseact sa air taic fhaighinn o Chomunn na Gàidhlig (CnaG) mar phàirt de chùmhnant leasachaidh a tha iad a' libhrigeadh às leth Iomairt na Gàidhealtachd's nan Eilean. Thuirt Dòmhnall MacNèill, Ceannard ChnaG, "Thuig sinn sa bhad cho cudromach sa dh' fhaodadh an compàirteachas sa eadar Julie is Sandra a bhith do inbhe na Gàidhlig, agus bha sinn ro thoilichte na b' urrainn dhuinn a dhèanamh gus taic a thoirt dha. A thuilleadh air dad sam bith eile, tha e follaiseach gu bheil fiolaman, mar Brave, air leth tarraingeach do òigridh, agus tha mi cinnteach gum bith gu leòr òigridh aig am bheil Gàidhlig pròiseil ceangal fhaicinn eadar a' chànan agus an fhiolam. Tha Sandra agus Julie an dùil beachdachadh fear de na clasaichean aca a chuir air dòigh do dhaoine òg aig am bheil Gàidhlig agus aig am bheil uidh sna gnìomhachasan cruthachail sa."


text:
Iaguar
'S e seòrsa cat mhòr bhreacach a tha anns an iaguar[1] (iolra: iaguaran) no deàguar[2][3] (iolra: deàguaran) (Laideann: Panthera onca), a tha a' fuireach sna h-Aimearagan.
'S e an treas cat as motha san t-saoghail as dèidh an tìgear agus an leòmhann.
'S toil le iaguaran uisge. Coltach ris an tigear, 's toil leis snàmh. Mar as trice, bidh an iaguar a' sealg na aonar.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ An Seotal: Briathrachas Gàidhlig air-loidhne airson teagasg tro mheadhan na Gàidhlig anns an àrd-sgoil. Leughte 9 Faoi. 2015
- ↑ Faclair LearnGaelic.net Leughte 9 Faoi. 2015
- ↑ Am Faclair Beag Leughte 9 Faoi. 2015


text:
- TIOTAL
- Cairt-phuist gun Ghranndach bho Skinner, 31 Iuchar 1893, taobh 2
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_GRANT_979_65_SKINNER_001_002
- DEIT
- 1893
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis (stuth làmh-sgrìobhte)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 7029
- KEYWORDS
- fìdhlearan
fìdhlean
slatan iasgaich
cairtean puist
luchd-ciùil
luchd-sgrìobhaidh ciùil
Manson Scott Skinner
srathan spè
B' ann à Batan Gorm, Drochaid Chàrr a bha Alasdair Grannd (1856 - 1942) bho thùs, àite bhon tàinig am far-ainm aige 'Batan'. Mar bhalach òg bha e fosgailte dhan dà nì a thàinig gu bhith sàr dhìoghrasach na bheatha, fìdhlearachd agus iasgach. Chaidh e air adhart gu bhith sàr chomasach san dà raon sin; mar iasgair slaite a chruthaich slat iasgaich shònraichte gun choimeas dha fhèin, a bha aithnichte mar 'Grant Vibration Rod', agus mar fhìdhlear a stiùir An Comann Srathspè & Ruidhle Gàidhealach airson faisg air dà fhichead bliadhna agus mar eòlaiche ann an dòighean dèanamh fhìdhlean. Dh'innlich e fidheall sònraichte air chumadh clàr leis an ainm 'Rondello'. Tha eisimpleir de shlat iasgaich, fidheall agus Rondello a' Ghranndaich rim faicinn ann an Taigh-tasgaidh agus Gailearaidh Ealan Inbhir Nis.
Bha an Granndach na charaid mòr dhan neach-ciùil eile, Seumas Scott Skinner (1843-1927), a bha na phrìomh mheadhan air leasachadh ciùil Albannach traidiseanta agus bhathar gu tric ga ainmeachadh mar 'Rìgh an t-Srathspè'. Chuir Skinner a' chairt-phuist seo (leis a' cheann-là Cala na Cloiche 31 Iuchar 1893) gun Ghranndach aig a' bhùth uidheam iasgaireachd aige aig 7 Caolshràid a' Bharain Mac an Tàilleir, Inbhir Nis. Tha e a' còmhdach chuspairean mar comas dannsa Manson, mac Skinner, agus dìth slàinte Phàdraig Milne, 'Tarland Minstrel', a' chiad fhear-comhairle a bha aig Skinner


text:
Aois domhain, ceithre mile ceithre ced seasccat a naoi.
Iar m-beith seacht m-bliadhna h-i righe n-Ereann do Lughaidh Laghdhe do-chear la h-Aodh Ruadh, mac m-Bodhairn, mic Airgedmair.
Aois domhain, ceithre mile ceithre ced seachtmoghat.
An céd-bhliadhain d'Aodh Ruadh, mac Badhairn, h-i righe n-Ereann.
Aois domhain, ceithre mile ceithre chéd seachtmoghat a sé.
Iar m-beith seacht m-bliadhna h-i righe n-Ereann d'Aodh Ruadh, mac Badhairn, ro fagoibh an righe ag Dithorba, mac Demain, iar c-caithemh an ceid-shealoid dó budhein, ar ro batur ratha fair ima tealgadh uadh i c-cionn seacht m-bliadhna do Diothorba, & ar Diothorba bheós ima légadh uadh do Ciombaoth iar seacht m-blíadhna oile, & amhlaidh sin iar n-urd go forbadh a f-flatha. As aire do-ronsat an chora ísin immon righe ar robtar meic trí n-derbrathar.
Aois domhain, ceithre mile ceithre ced seachtmoghat, a secht.
An ced-bhliadhain do Diothorba, mac Demain, h-i righe n-Ereann.
Aois domhain, ceithre mile ceithre ched ochtmoghat a tri.
Iar m-beith seacht m-bliadhna h-i righe n-Ereann do Diothorba, mac Demain, ro fhagaibh an righe ag Ciombaoth, mac Fionntain, uair ba dó rainic an seal iar n-Diothorba.
Aois domhain, ceithre mile ceithre ced ochtmoghat a cethair.
An ced-bhliadhain do Ciombaoth mac Fionntain h-i righe n-Ereann innsin.
p.70
Aois domhain, ceithre mile ceithre ced nochat.
Iar m-beith seacht m-bliadhna h-i righe n-Ereann do Ciombaoth, mac Fionntain, ro fagoibh an righe ag Aodh Ruadh, mac Badhairn.
Aois domhain, ceithre mile ceithre chéd nochat a seacht.
Iar m-beith seacht m-bliadhna h-i righe n-Ereann an dara feacht d'Aodh Ruadh, mac Badhairn, ro fagaibh an righe ag Diothorba do ridhisi.
Aois domhain, ceithre mile ceithre ced nochat a h-ocht.
An ced-bhliadhain do Diothorba, mac Demain, an dara feacht ro gabh righe n-Ereann.
Aois domhain, ceithre mile cúig cet a cethair.
Iar m-beith seacht m-bliadhna do Diothorba don chur-sin h-i righe n-Ereann ro fhagoibh a sheal ag Ciombaoth, mac Fionntuin.


text:
- TIOTAL
- Taigh-seinnse a' Chrann-treabhaidh, Ros Mhaircnidh
- EXTERNAL ID
- HC_PLANNING_01_067_0817
- ÀITE
- Ros Mhaircnidh
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Mhaircnidh
- LINN
- 1970an
- CRUTHADAIR
- T. Kenneth MacKenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Roinn Dealbhaidh Chomhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 13801
- KEYWORDS
- taighean-òsta
taighean-seinnse
dròbhaireachd
'S ann on 17mh linn a tha Taigh-seinnse a' Chrann-treabhaidh ann an Ros Mhaircnidh, àite do dhròbhairean is do luchd-siubhail aig an àm sin.
Mus do nochd trèanaichean san dàrna leth den 19mh linn bhiodh na dròbhairean a' siubhal nan seann rathaidean aithnichte gus crodh iomain on Ghàidhealtachd gu na margaidhean a deas, leithid an Eaglais Bhreac agus Craoibh. Chaidh taighean-seinnse an cur air bhonn taobh na slighe far am faigheadh na dròbhairean biadh is fasgadh


text:
- TIOTAL
- Postair mu ghaileiridh targaideachd, 86 Sràid na h-Eaglais, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_1999_116_112
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1845
- LINN
- 1840an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6487
- KEYWORDS
- Inbir Nis
àite airson targaideachd
spòrs
postair
Postair mu ghaileiridh targaideachd, 86 Sràid na h-Eaglais, Inbhir Nis leis a' cheann-là 1845. Bha Mgr J Wink a' fuireach na b' fhaide ann an Inbhir Nis air sgàth iarrtais airson teagaisg ann an targaideachd, anns a'ghaileiridh aige bhon duigh (28mh A' Ghiblean). Airson daoine a thàladh a-steach tha e a' tabhann dà shliasaid feòil chaorach dha na daoine a b' fheàrr air targaideachd. Cha b'e àite freagarrach do bhoireannaich a bha annta. Thòisich na gaileiridhean seo an toiseach anns an Fhraing agus ann am Breatainn mar àitichean far an robh cothrom aig na bha a'
dol an sàs ann an còmhraig-dhithis a bhith a' gleusadh an sgilean. Dh ' fhaodhadh na dagannan a bhith leotha fhein no leis a' ghaileiridh agus mar bu trice 's e daga a' losgadh urchair làidir a bhiodh annta. Bhathas a' deànamh dì-meas air gaileiridhean targaideachd- cha b' e àitichean freagarrach do dh' uaislean a' bhaile a bha ann àite mar seo.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Ooisht y Twoaie
Ta Ooist y Twoaie (Gaelg Albinagh: Uibhist a Tuath, Baarle: North Uist) ny h-ellan ayns ny h-Ellanyn Heear, Nalbin. T'ee ny jeihoo ellan smoo mastey ellanyn ny h-Albey[1] as ny treeoo ellan jeig smoo mastey ny h-ellanyn ta cruinnlaghey yn Vretyn Vooar.[2] T'ee 117 mi ker (303 km²) er eaghtyr, as t'ee beggan ny sloo na Ooist y Jiass. Ta Ooist y Twoaie kianglt liorish taagheryn rish Beinn nam Fadhla trooid Griomasaigh, rish Beàrnaraidh, as rish Baile Sear. Faagail magh y niar yiass, ta'n ellan rea er eaghtyr, as t'ee coodit lesh mestey curreeyn moaney, cruink injil, as loghanyn, lesh ny smoo na lieh-chooid jeh'n thalloo coodit lesh ushtey. Ta kuse ennagh jeh ny loghyn jeant seose jeh mestey ushtey oor as ushtey sailjey, as eh shen lhiggey da oayldyn cramp as neuchadjin. She Logh ny Moddee, purt eeasteyragh as ynnyd da thie tashtee, laare ellynyn, as shamyr ghorraghey, y balley smoo er yn ellan.


text:
Facal-toisich
Tha an catagaraidh seo a’ gabhail a-steach fiosrachadh air ro-innleachd is rianachd na stèidheachd a thaobh stòrasan ionmhasail. Bidh roinn an ionmhais a’ toirt sheirbheisean cunntasachd, solair agus cùmhnantachaidh, rud a chuidicheas le bhith a’ dèanamh an fheuma as fheàrr de stòrasan agus a’ coilionadh dhleasnasan reachdail. Fiosrachadh a dh’fhaodadh droch bhuaidh mhòr a thoirt air leas malairteach duine sam bith, fiosrachadh pearsanta, no fiosrachadh a chuireadh bacadh air gnothaichean poblach o bhith air an coilionadh gu h-èifeachdach, bidh e air a shaoradh o fhoillseachadh.
Barrachd mu stòrasan ionmhasail Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean


text:
Clach chruth-atharrachail
Canar clach chruth-atharrachail ri cloich aig an robh cruth na cloiche tùsanach ag atharrachadh fo bhuaidh a' phròiseas "metamorphism" (atharraich den chruth).
Ann an eòlas-talmhainn bhiodh sin a' tachairt fo teas eadar 150° is 200°C agus fo bhrùthadh na bu mhotha na 1500 bars, gheibhte atharrachaidhean fiosaigeach a bhiodh maireannach. Bhiodh meud nan clachan ag atharrachadh agus bhiodh gluasad a' phàtrain mhòir, mar a bhios iad nan laighe, ann. Biodh am pàtran no an structar am broinn nan clachan air caochladh gu mòr cuideachd.
Tha iomadh adhbhar ann airson a' phròiseas seo:
- Nam biodh na clachan ìosal gu leòr fo bharr an talmhainn, far a bheil brùthadh gu leòr ann agus ìre-teothachd àrd gu leòr.
- Nam biodh tìrean mòra a' bualadh ri chèile. (pròiseas tectonic)
- Nam biodh magma bho bhroinn na talmhainn a' teasachadh nan clachan.
Seo cuid de na h-eisimpleirean:


text:
Pàpa Beinidict XVI
S' e an 265mh[1] Pàpa agus an 10mh fear Gearmailteach a tha ann am Pàpa Beinidict XVI (Laideann: Benedictus XVI,[2] Marktl am Inn,[3] 16 an Giblean 1927). 'S e Joseph Alois Ratzinger an t-ainm a th' air bho thùs. Rugadh e ann am Bavaria, a' Ghearmailt. Chaidh a thaghadh san 19 an Giblean 2005 mar phàpa an dèidh bàs Pàpa Iain Pòl II. Air an 11mh latha dhen Ghearran 2013 dhearbhaich e gun leigeadh e an dreuchd dheth aig deireadh a' mhìos, air sailleabh a chuid dhroch shlàinte.[4] 'S e 28 an Gearran 2013 an latha mu dheireadh aige na phàp. 'S e an ceithreamh fear na b'aosda a bhith na phàp a bh'ann, leis gu robh e 85 bliadhna a dh'aois nuair a leig e a dreuchd.[5]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Iain XXIII • Pòl VI • Iain Pòl I • Iain Pòl II • Beinidict XVI • Frangan


text:
- TIOTAL
- Marcais Latharna agus a' bhana-phrionnsa Louise
- EXTERNAL ID
- QZP40_159_726
- DEIT
- 1875
- LINN
- 1870an
- CRUTHADAIR
- Hill & Saunders; Elliot & Fry
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30976
- KEYWORDS
- Bànrigh Bhictoria
Bana phrionnsa Louise
Marcais Latharna
Diùc Earra Ghaidheil
Rèiseamaidean Gàidhealach: 91mh Saighdearan Earra Ghàidheil
Saighdearan Chataibh
feachdan
airm
uachdarain
an teaghlach rìoghail
teaghlaichean
Phòs Marcais Latharna (1845-1914), a bha a-rithist na 9mh Diùc Earra-ghàidheil, a' bhana-phrionnsa Louise (1848-1939), an ceathramh nighean aig Ban-rìgh Bhioctoria. Bha am pòsadh neo-àbhaisteach ann am Breatainn, far am biodh nighean rìgh no ban-rìgh mar bu tric a' pòsadh duine à teaghlach rìoghail eile.
Aig a' bhanais ann an 1871 b' e na 91mh Saighdearan Earra-ghàidheil a rinn an Geàrd Onoir. Ann an 1872 rinneadh Louise na h-Àrd-chòirneal aig an 91mh agus fhuair iad an t-ainm Saighdearan Earra-ghàidheil na Bana-phrionnsa Louise. Fhuair Marcais Latharna tiotal an 9mh Diùc Earra-ghàidheil ann an 1900 ach cha d' fhuair e fhèin agus Louise teaghlach a riamh agus s' e mac a bhràthar a fhuair an tiotal an dèidh a bhàis ann an 1914.
An deidh a bhàis b'fheàrr le Louise a bhith a staigh na h-aonar, ach ghabh i ri tiotal Àrd-chòirneal Saighdearan Chataibh ann an 1919 agus bhiodh i an làthair aig tachartasan carthanta. Bhàsaich i aig aois 91 ann an 1939, an tè a b' fhàide beò de chlann Bhioctoria.
Chaidh an dealbh seo a thoirt às 'A History of the Scottish Highlands, Highland Clans and Highland Regiments vol. 2', deasaichte le Iain S. Keltie


text:
- TIOTAL
- Frith-loidhnichean gu Companaidh Almain Bhreatainn ann an Inbhir- Ghòrdain, 1991
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_726
- ÀITE
- Inbhir Ghòrdain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Cuithne
- DEIT
- An Giblean 1991
- LINN
- 1990an
- CRUTHADAIR
- K Fenwick 20128
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27437
- KEYWORDS
- Rèile na Gàidhealtachd
HR
HRS
Na frith-loidhnichean gu Companaidh Almain Bhreatainn, Inbhir Ghòrdain.
Thog Companaidh Almain Bhreatainn leaghadair ann an Inbhir Ghòrdain ann an 1971 le gealladh gum faigheadh iad dealan niùclasach saor bho Hunterston 'B'. Thàlaidh seo in-imrich dhan bhaile bho Mheadhan nah-Alba. Cha robh an ionad a-riamh eaconamach agus nuair a dhùin e ann an 1982 bha cion cosnaidh mòr agus trioblaidean sòisealta na chois.


text:
- TIOTAL
- BR 62277, 'Gordon Highlander' air trèana ann Coit a' Ghartain 1953
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_213
- ÀITE
- Coit a' Ghartain
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Daothal 's Ràta Mhurchais
- DEIT
- 1953
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 26933
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
Comann Rathad-iarainn na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
locothan
einnseanan
Chithear BR 62277, 'Gordon Highlander' air trèana ann an àrd-ùrlar 'bay' ann an stèisean Coit a' Ghartain ann an 1953. Chaidh an t-einnsean a thogail ann an 1920 leis an North British Locomotive Company ann an Glaschu agus b' e seo fear de na locothan mu dheireadh do luchd-siubhail a chaidh a dhealbhadh do Rathad-iarainn Mòr Cheann a Tuath na h-Alba (Great North of Scotland). B' e 'an Saighdear' am far-ainm a bh' air an loco seo agus chaidh a thoirt à seirbheis ann an 1958. Chaidh a chleachdadh airson tursan rèile-smùid gu 1966 nuair a chaidh a chur a-steach do Thaigh-tasgaidh Còmhdhail Ghlaschu.
Bha an stèisean uair na cheann-rèile eadar prìomh-loidhne Rathaidean-iarainn na Gàidhealtachd eadar Peairt is Farrais agus meur-loidhne Rathad-iarainn Mòr Cheann a Tuath na h-Alba (Great North of Scotland) gu Creag Eileachaidh. Dh'fhosgail e ann an 1863 agus dhùin e ann an 1965. Chaidh pàirt den loidhne eadar an Aghaidh Mhòr agus Coit a' Ghartain ath-fhosgladh leis an rathad-iarainn glèidhte Rathad-iarainn Shrath Spè, a thoisich air trèanaichean a ruith ann an 1978. Tha dà àrd-ùrlar ann do luchd-siubhail agus tha a' mhòr-chuid de na carbadan-rèile aig Rathad-iarainn Srath Spè anns a' ghàrradh-rèile.


text:
- TIOTAL
- Buidheann sgoilearan on Aichillidh Bhuidhe
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_0530
- ÀITE
- Aichillidh Bhuidhe
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- DEIT
- 1938
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40317
- KEYWORDS
- sgoilearan
Sgoil Aichillidh Bhuidhe
clann
San dealbh-chamara seo, air a thogail ann an 1938, chithear sgoilearan o Sgoil Aichillidh Bhuidhe, agus an tidsear aca. San t-sreath sa chùl, clì gu deas, tha Rodaidh MacLeòid, Donnchadh MacIllEathain, Coinneach Stiùbhart, Iain MacIllEathain, U. Mac na Ceàrdaich, Friseal Muir, gun aithne, agus Donnchadh Stiùbhart.
San t-sreath sa mheadhan, clì gu deas, tha Seumas Muir, Catriona Stiùbhairt, Seasaidh NicLeòid, Nansaidh Ghreumach, Seonag NicLeòid, Iseabail NicCoinnich, L. Mac na Cearda, Sandaidh Ros agus Seòras MacLeòid.
San t-sreath aghaidh, clì gu deas, tha Iain Ros, Eachann MacCoinnich, Ùna NicLeòid, Sandra NicLeòid, May NicLeòid, Beileag NicLeòid, Seonag Stiùbhairt, gun aithne, gun aithne
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum


text:
- TIOTAL
- Luchd Iasgaich Chrombaigh (10 de 20)
- EXTERNAL ID
- AB_CROMARTYFISHER_AUDIO_10
- ÀITE
- Cromba
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Crombaidh
- DEIT
- 2 An Giblean 2007
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Bobby Hogg & Gordon Hogg
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 1133
- KEYWORDS
- cànan
cànanas
òrain
bailead
baileadan
claistinneach
B' e borgh rìoghail a bh' ann an Crombaigh aig aon àm ann am fìor cheann a tuath leth-eilean an Eilein Duibh, aig beul Linne Chrombaigh ann an ear thuath na h-Alba. Is e an dachaigh aig na bràithrean Bobaidh agus Gòrdan Hogg, a thàinig bho shreath fhada de luchd-iasgaich. Is urrainn dhaibh a dhol air ais nan sìnnsearachd anns a' phort bheag oirthireach seo airson nan ceudan bliadhna. Ann an cunntas sluaigh 1861 bha 96 leis an ainm Hogg a' fuireach ann an sgìre Chrombaigh agus tha an t-ainm a' dol air ais cho fada ri 1698 ann an Seann Chlàr na Parraiste.
Tha Bobaidh agus Gòrdan a' creidsinn gur iad fhèin an dithis mu dheireadh a tha fileanta ann an 'dualchainnt iasgaich Chrombaigh', dualchainnt Albannach gun choimeas a chomharraich Raibeart Mac Colla Mac a' Mhuilleir anns an rannsachadh a rinn e air 'Albannaich agus Eileanaich aig Tuath' mar 'Tuathach Tuath A', a bha anns a' mhòr-chuid co-cheangailte ri coimhearsnachdan iasgaich an Eilein Duibh (Cromba agus Abhach) agus bailtean mòra agus bailtean beaga eile ri taobh Linne Chrombaigh. Thathar ag ràdh gun robh co-dhiù a dhà, mura robh a trì, de dhualchainntean ann an sgìre Chrombaigh - iasgach, baile, agus tuathanas. Ged a tha cuid mhath de luchd-còmhnaidh Chrombaigh air beagan de bhriathrachas an iasgaich a ghleidheadh, nuair a bhios Bobaidh agus Gòrdan còmhla bidh iad a' bruidhinn gu fileanta san dualchainnt.
[N.B. Chaochail Gòrdan Hogg ann an 2011, aig aois 86. Chaochail Bobby Hogg bliadhna às dèidh sin, aig aois 92.]
Anns an earrann èisteachd seo bhon Mhàrt 2007, tha Bobaidh agus Gòrdan a' seinn òran luchd iasgaich.
Gordon & Bobby:
'[The] Bay is very beautiful an full o biggar-man
I'll tak ma scoo an scanty an try the fleuks again
Ah'm almost in starvation, Bunks in Queer Street now
So I must mak an effort to find a chow
Frost or snow won't stop me, an gales Ah divnae fear
For if the tide be soutin, Ah'll leave luck til ma gear
Maybe Ah'll get a quarter, maybe a troutie as weel
An then Ah'll see the barman in Balblair Hotel
Wi silver in ma pocket an oatmeal in ma scoo
Ah'll tramp gladly homeward like cadgers always do
An when Ah reach the bothie so sair an tired I am
Ah'll keep the home fires burnin an fry the ham
An then to bed as usual, three, four pints o beer
It's best to tak things easy, we'll no be always here
Oh wha would slave like Storum or stare like Jessie Poose?
There's little sense in savin pence for Chenrey Hoose.'
Bobby: Chenrey [Chanonry] Hoose was a workhouse.
Gordon: Was the workhouse. Aye. It wis the poorhouse we called it


text:
Alasdair Crotach MacLeòid
B' e Alasdair Crotach (1455 - 1547) ochdamh ceann-feadhna Chlann Mhic Leòid na Hearadh. Cha d'rugadh crotach e, ach chaidh a leòn le tuagh eadar a dhà ghualainn le creachadairean Dòmhnallach as dèidh Cath Bhàgh na Fala ann an 1480. 'S ann aig a' chath seo a chaidh athair, Uilleam Dubh a ghlacadh le Aonghas Òg Mac Dhòmhnaill agus Ailean Mùideartach agus e a' sabaid ann an arm Iain, Tighearna nan Eilean an aghaidh Aonghais Òig, mac dìolainn Iain, a bha airson an Tighearnas a riaghladh an àite athar. Thugadh Uilleam Dubh a Dhùn Bheagan ach bhàsaich e air an t-slighe.
Phòs Alasdair nighean Chamshronaich Loch Iall ann an 1535. Tha beul-aithris ag innse gun robh deichnear nighean aig a' Chamshronach agus gur i an deicheamh tè a phòs e oir dhiùlt an naoinear eile a ghabhail leis mar a bha e crotach. Chaidh am mac as sine aca, Dòmhnall, a mhurt ann an 1557 agus b'e a bhràthair Uilleam (Uilleam na h-Uamha) an ath cheann-feadhna. Phòs dithis de na h-inghean aig Alasdair Dòmhnallaich Shlèite.
Nuair a ghabh an Crùn còir air fearann Thighearnas nan Eilean ann an 1493 thug bann sgrìobhte rìoghail còir air na Hearadh, Duirinis, Bracadal agus Mingnis do dh'Alasdair. Chuir seo ris an fhearann a chaidh a thoirt do Chalum Reamhar Math, an treas ceann-feadhna le Rìgh Daibhidh II, agus ghabh Alasdair seilbh cuideachd air cuid de Thròtairnis agus air Caisteal Dhùn Tuilm. Ann an 1513 thug e ionnsaigh air Dùn Sgàthaich, far an deach leis, agus air Caisteal a' Chnuic, far nach deach, ach chaidh mathanas a thoirt dha airson seo mar thoradh air co-obrachadh leis a' Chrùn. Thug Leas-rìgh Gilleasbuig Dùbhghlas dha còir air fearann ann an Slèite agus ann an Uibhist a-Tuath. Bhuineadh tòrr de na sgìrean seo do dhùthchas nan Dòmhnallach agus chaidh tòrr strì eadar na Leòdaich agus na Dòmhnallaich aobharachadh leis mar a chaidh an toirt do dh'Alasdair.
Tha ainm Alasdair ainmeil ann an dualchas Chlann Mhic Leòid leis mar is e a thog Tùr nan Sìthichean aig Caisteal Dhùn Bheagan, a thug a-mach Bratach nan Sìthichean aig Cath Ghleann Dàil agus a chum fleadh mòr don rìgh Seumas V air na beanntanan Healabhal Bheag agus Healabhal Mhòr, no 'Bùird Mhic Leòid' mar a chanar riutha sa Bheurla.
A thaobh dualchas na Gàidhlig, b' e duine foghlamaichte a bh' ann an Alasdair a thug brosnachadh mòr do na h-ealain. A rèir beul-aithris b' esan a mhisnich Clann Mhic Cruimein gu colaiste Phìobaireachd fhosgladh ann am Boraraig. Thog e Eaglais Naomh Chliamhainn ann an Roghadal na Hearadh timcheall air 1520 agus bharantaich e uaigh spleadhnach ionnte dha fhèin a tha ga meas an-diugh mar tè de na h-eisimpleirean as fheàrr air snaidheadh cloiche ann an stoidhle cheann an iar na Gàidhealtachd a rinneadh a-riamh. Bha e air eaglais Eilean Ì fhaicinn agus bha e airson eaglais coltach rithe a thogail san dùthaich aige fhèin.


text:
- TIOTAL
- Broch letheach, An Ruigh Ruadh
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_0587
- ÀITE
- An Ruigh Ruadh
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40354
- KEYWORDS
- broch
leth bhroch
San dealbh-chamara seo chithear leth bhroch ann an Ruigh Ruadh. Bha daoine san sgìre den bheachd gur e daingneach nam Piocaich a bh' ann. Tha an Ruigh Ruadh na laighe air taobh a tuath Loch Bhraoin agus tha mapa an t-Suirbhidh Òrdanais a' comharrachadh Dùn san sgìre agus tè eile mu mhìle air falbh. Tha seo na fhianais air daoine a' fuireach san àite bho linn nan creach.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum


text:
Teachta Dála
Ta Teachta Dála (Focklit magh myr: [ˈtʲaxtə ˈdɑːlə]; çhyndaait fockle er fockle myr "Çhaghter y Çhionnal") çheet er oltey jeh Dáil Éireann, y thie s'inshley ayns Oireachtas (Parlamaid) Nerin. She TD yn aagherrid ta currit er yn enmys ayns Baarle as ayns Yernish.
Shennaghys[reagh | edit source]
Va'n enmys er ny ymmyd da'n chied cheayrt dy yannoo cur sheese er ny h-ard-whaiylee Yernagh va reiht ayns ard-reihys ny bleeaney 1918. Haink ny h-ard-whaiylee shen ry-cheilley ayns Teach an Ard-Mhéara, Divlyn er 21 Jerrey Geuree 1919 dy chur parlamaid Yernagh noa er bun (Dáil Éireann), ayns ynnyd jeh'n çheet ry-cheilley oc ayns Quaiyl y Reeriaght Unnaneysit, Lunnin, as adsyn er nyn reih da'n pharlamaid shen. Va'n enmys freillt jei'n "Chied Dáil" shen, as v'eh ymmydit da olteynyn Dáil Éireann (1919-1922), da olteynyn Dáil Éireann ayns Steat Seyr Nerin (1922-1937), as da Dáil Éireann ayns Pobblaght Nerin (1937-jiu).
Cadjincliaghtey[reagh | edit source]
Dy cadjincliaghtit ta ny h-aagherridyn "TD" currit sheese lurg sliennoo y TD reiht. Myr sampleyr, she "Enda Kenny, TD" y cur sheese kiart er y Taoiseach roie. She yn ymmyd cadjincliaghtit dy chur sheese er TD ennagh car arganeyssyn ny resoonaghtyn ayns Dáil Éireann na ennym yn oltey y chur 'sy nah ynnyd as y fockle Baarle Deputy (Yernish: an Teachta) dy chur roish: m.s. "Deputy Kenny", "an Teachta Ó Cionnaith".


text:
- TIOTAL
- Litir o Chompanaidh Alman Bhreatainn, 1924
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D522_12
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5226
- KEYWORDS
- glèidhteachas
coilltearachd
smachd phlàighean
Litir o Mhanaidsear Companaidh Alman Bhreatainn ann an Foithir ag innse do Rianadair Chlub Fheòrag na Gaidhealtachd gun robh iad a' beachdachadh air ballrachd den Chlub a ghabhail, ach bha teagamhan aca mu na buannachdan a bhiodh ann.
Ann an 1844, thug Baintighearna A' Mhorfhaich air an riaghaltas feòragan dearga a thoirt air ais dhan Ghaidhealtachd. Ach chaidh an àireamh aca am meud gu luath, is chaidh iad a dh'iomadh àite. Air sgàth a' mhillidh a bha iad a' dèanamh anns na coilltean, chruthaich sealbhadairean-fearainn Club Feòrag na Gaidhealtachd gus na feòragan a shealg, a ghlacadh is a mharbhadh. Bha an Club a' pàigheadh airgead airson gach feòrag a bha sealbhadair no an luchd-obrach a' marbhadh, a rèir àireamh nan earball a bhathar a' faighinn


text:
Primo Levi
B' e ceimigear, bàrd agus sgrìobhadair às an Eadailt a bh' ann am Primo Levi (IPA: ˈpriːmo ˈlɛːvi, Torino, 31 an t-Iuchar 1919 – Ibidem 11 an Giblean 1987). Ach tha e ainmeil, gu h-àraidh, mar ìobairt agus neach-tàrrsainn Auschwitz. Sgrìobh e mòran mun uile-losgadh.[1]
Susbaint
Beatha ron Chogadh[deasaich | deasaich an tùs]
Thogadh Primo Levi ann an Torino agus bhuineadh e do theaghlach Iùdhach libearalach. Bha obair aig athair, Cesare, còmhla ri companaidh air an robh Ganz[2] agus chuireadh esan seachad tòrr ùine a' siubhal thall thairis dhan Ungair às leth Ghanz. Bha Cesare uabhasach dèidheil air leughadh agus dh'ionnsaich e fhèin. Chaidh a mhàthair, Ester "Rina" Luzzati dhan sgoil Maria Letizia,[3] bha Fraingis siùbhlach oirre agus chluicheadh i a' phiàna. B 'e athair Rini a chuir am pòsadh air dòigh agus cuideachd b' e esan a thug flat spaideil air an Via Re Umberto dhaibh,[4] far a rugadh Primo Levi, far a dh'fuiricheadh e fad a bheatha agus far a chaochail e. Rugadh a phiuthar, Anna Maria, ann an 1921. Bha dlùth dàimh aca fad am beatha. Thoisich e am bunsgoil Felice Rignon ann an Torino ann an 1925.[5] Chaidh e dhan àrd-sgoil Massimo d'Azeglio as t-fhoghar 1930, a' tòiseachadh ÀS2 an àite ÀS1 oir bha e deagh oideachaidh fhaighinn aig an taigh fad bliadhna.[6] B' e an sgoilear na b' òige agus na bu tapaidh sa clas a bh' ann agus an aon Iùdhach cuideachd agus le sin bhiodh cuid dhuibh ag obair air bho àm gu àm. A thuilleadh air sin, chuir e seachad dà bhliadhna ann an sgoil Talmud Torah gus òran a ghabhail san sionagog aig a Bhar Mitzvah, ann an 1932.[7] Thoisich e ceimigeachd aig oilthigh Torino as t-fhoghar 1937 agus thug e ceum ann ann 1941.[8] Bha dreuchd aige leis a' chompanaidh Wander, ann am Milano. B' urrainn dha an cùrsa aige a choileanadh, a dh'aindeoin gu robhar a' cur laghan a chuireadh bacadh air oileanaich Iùdhach sna oilthighean air feadh na h-Eadailte.
An Cogadh[deasaich | deasaich an tùs]
Ann an 1943 dh'fheuch e agus a chuid charaidean a dhol dhan fheachdan a bha a' strì an aghaidh nan Nàsach. Bha iad air leth gorm le sin agus chaidh an chur an greim leis a' Mhailisidh air 13 an Dùbhlachd 1943.[9] Lìbhrig iad Levi do dh'Arm na Gearmailt, oir dh'aidich e gur e Iùdhach a bh' ann los nach loisgeadh iad airsan anns a' bhad. Bha e na phrìosanach ann am Fossoli mus deach a chur às an tìr air 21 an Gearran 1944 agus an ceann mìos ràinig e Monowice (Monowitz), fear dhe na campaichean am broinn aitreabhan Auschwitz, suidhichte anns a' Phòlainn fo bhuaidh nan Nàsach. B' urrainn dha maireachdainn beò fad deich mìos gus a shaoraich an t-Arm Dearg an campa. Chaidh 650 Iùdhaich às an Eadailt còmhla ris ach cha robh ach dìreach 24 dhiubh beò aig deireadh a' chogaidh.[10] Chuir e seachad naoi mìosan air an rathad mus d'fhuair e dhachaigh. Cha do dh'aithnich an dorsair e, leis cho bochd robach salach 's a bha e.
An dèidh a' Chogaidh[deasaich | deasaich an tùs]
Phòs e Lucia Morpurgo ann an 1947. Fhuair iad dithis duine-chloinne còmhla: Lisa (1948) agus Enzo (1957). Thoisich e a' cantainn mu dheidhinn na thachair thall sa Phòlainn agus chuireadh e seachad oidhcheannan a' sgrìobhadh. Beag air bheag nochd a' chiad nobhail aige, Se questo è un uomo, a chaidh foilleachadh ann an 1947.[11] Lean e air ag obair mar cheimigear agus sgrìobhadair fad a bheatha.
Bàs[deasaich | deasaich an tùs]
Chaochail Primo Levi aig 10:20 madainn air 11 an Giblean 1987, nuair a thuit e bhon flat aige air an treas làr Via Re Umberto 75 dhan t-sràid.[12] Tha cuid dhen bheachd gun do chuir e làmh na bheatha fhèin, air sàilleabh gu robh e gu math ìsle le trom-inntinn dìreach mus do bhàsaich e.[13] A dh'aindeoin sin, cha do dh' fhàg e litir neo litir a dhearbhadh na thachair dha. A bharrachd air sin, mar cheimigear, bha fios aige ciamar a ghabhadh e ri a bheatha fhèin ann an dòigh na bu shìmplidh agus na bu dheirbhe na leum a-mach à balconaidh. Cuideachd, bha pròiseactan aige ri choileanadh. Ghairm an Rabbai Elio Toaff gun do chuir Levi brath thuige a' cantainn Tha mi seachd searbh sgìth le mo bheatha dìreach mus do thuit e.[14]
Obair le Primo Levi[deasaich | deasaich an tùs]
- Se questo è un uomo (1947)
- La tregua (1963)
- Storie naturali (1966)
- Vizio di forma (1971)
- Lilìt e altri racconti (1971)
- Il sistema periodico (1975)
- La chiave a stella (1978)
- La ricerca delle radici (1981)
- Se non ora, quando? (1982)
- Ad ora incerta (1984)
- L'altrui mestiere (1985)
- I sommersi e i salvati (1986)
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- Scriptorium - Primo Levi Includes writing by Levi
- Primo Levi page by the Operatist who composed in honour of Levi
- Diego Gambetta: Primo Levi's Last Moments


text:
- TIOTAL
- Fosgladh Oifigeil Drochaid Spè, 1931
- EXTERNAL ID
- PC_GM_ALBUM_71
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH
- DEIT
- 11 An Dùbhlachd 1931
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23185
- KEYWORDS
- drochaidean
cuirmean
Dealbh a thogadh aig Fosgladh Oifigeil Drochaid Spè air 11 Dùbhlachd 1931.
Chaidh an drochad a thogail leis a' chompanaidh innleadaireachd Blyth and Blyth mar bhogha concrait aon roinn anns an robh 240 troighean (73.2m) de leud, is 4 reangan tarsainn. Tha an drochaid a' toirt an A939 thar Abhainn Spè, agus i na crìch eadar sgìre Crombail is Obair Neithich. Tha i mìle an ear-dheas air Baile nan Granndach
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach


text:
Dail M'Fhaolain
'S e baile ann an Comhairle Shiorrachd Àir an Ear a tha ann an Dail M'Fhaolain neo Dail Meallan[1] (Beurla:Dalmellington). Tha am baile suidhichte air àird an iar-dheas Inbhir Àir air a' mhòr-rathaid A713. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 19′ 0″ Tuath agus 4° 23′ 0″ Iar.
Anns a' bhliadhna 2001 bha 1,407 duine a' fuireach ann an Dail M'Fhaolain is Burnton .[2]
Tha eachdraidh a' bhaile inntinneach air sgàths gum b' e teis-meadhan bhreabadaireachd is mhèinneireachd a bha ann an Dail M'Fhaolain. Tha Loch Dhùin faisg air a' bhaile.
Ainm a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
A-rèir Iain Mhic an Tailleir tàinig an t-ainm "Dalmellington" bhon ainm Beurla "Meling’s farm" [3] ach tha feadhain eile ag ràdh gun tàinig e bhon ainm Gàidhlig "Dael Meallain Tuinn" a tha a' ciallachadh "the fort of assembly of the moat-surrounded mound".[4] A-rèir Sabhal Mòr Ostaig 's e "Dail M'Fhaolain" an t-ainm Gàidhlig a th' air Dalmellington[5]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Alba le Roy Pedersen
- ↑ Scotland's Census Result OnLine
- ↑ Iain Mac an Tailleir, "Ainmean-Àite", duilleag 37, Pàrlamaid na h-Alba
- ↑ www.Dalmellington
- ↑ Stòr-dàta SMO
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NS 480 061
- Dalmellington aig undiscovered Scotland


text:
Boilibhia
'S e dùthaich ann an Aimearaga a Deas a tha ann am Boilibhia[1][2] neo Bolibhia[3][4] (Bolivia sa Beurla). Tha crìochan aice san taobh an earra-thuath le Braisil, sa deas le Paraguaidh agus leis an Argantain agus san ear leis an t-Sile agus le Pearù.Tha La Paz na prìomh-bhaile aice, ach 's e prìomh-bhaile bun-reachdail Bhoilibhia a tha ann an Sucre.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chuireadh às do tràilleachd an seo ann an 1826.[5]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1871901391
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ UNICEF


text:
- TIOTAL
- Luchd-siubhail, Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00769
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12464
- KEYWORDS
- luchd-siubhail
taigh-òsta
Caol Loch Aillse
Bha luchd-siubhail ann an grunn dhealbhan a thog Donnchadh Mac a' Phearsain agus mar sin, feumaidh gum biodh iad a' tadhal air an sgìre agus a' cleachdadh na h-aiseig gu tric. Anns an dealbh seo, chithear buidheann de luchd-siubhail air rathad na laimrig, taobh a-muigh geataichean Taigh-òsta an Stèisein, mus deach ainm an taigh-òsta atharrachadh gu Taigh-òsta Loch Aillse
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Am Ploc ri taobh cladach Loch Carrann
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0845
- ÀITE
- Am Ploc
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32763
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Am Ploc
croitearachd
iasgach
Na Fuadaichean
Sir Uisdean Innes
togail shoithichean
Sir Alasdair MacMhathain
Oighreachd Loch Aillse
Caisteal
Dun Creige
Anns a' chairt-phuist seo chithear sealladh de bhaile A' Phluic, air cladaichean Loch Carrann ann an Taobh Siar Rois. Bhon as e àite brèagha agus tlachdmhor a tha anns A' Phloc bidh an t-uamhas de luchd-turais a' tadhal ann. Tha an cladach air a bhlàthachadh le Struth a' Chamais agus leis an sin tha craobhan pailme a' fàs ri taobh a' chladaich. Anns na 1700an 's e Am Ploc a b' ainm dha agus b' e croitearachd prìomh ghnìomhachas na sgìre. An dèidh Nam Fuadaichean bha an sgìre air a stèidheachadh mar bhaile ùr mu 1794. Ann an 1808, fhuair an t-uachdaran ùr, Sir Uisdean Innes taighean airson nan daoine a chaidh fhuadach. Airson iomadh bliadhna rinn iad am beòshlaint' a' togail shoithichean agus ag iasgach. Ann an 1851 cheannaich Sir Alasdair MacMhathain Oighreachd Loch Aillse agus an dèidh beagan bhliadhnachan thog e Caisteal Dhùn Creige a bha a' coimhead tarsainn a' bhàigh


text:
- TIOTAL
- Niall Mac a' Phearsain air a' bhaidhsagal
- EXTERNAL ID
- HCD00793
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- DEIT
- 1933
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12486
- KEYWORDS
- Niall Mac a' Phearsain
baidhsagal
Prìomh Shràid
Caol Loch Aillse
Kent
arm
Chithear Niall Mac a' Phearsain, mac an dealbhadair Donnchadh, an seo taobh a-muigh bùth-chungaidhean athair aig oisean na Prìomh Shràid is Rathad an Stèisein, le Banca na h-Alba is Oifis a' Phuist anns a' chùlaibh. Bhàsaich Niall air a' 21mh dhen Chèitean 1944, aig 24 bliadhna a dh'aois, mar thoradh air leòntan a fhuair e aig 16mh Armlann Gunnachan an Airm ann an Kent
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- 37419 a' ruighinn An Luirg, An t-Samhain 1987
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_1024
- ÀITE
- An Luirg
- SGÌRE
- Goillspidh, Raoghard agus An Luirg
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: An Luirg
- DEIT
- 10 An t-Samhain 1987
- LINN
- 1980an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27712
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
locomotaibhean
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn an locomotaibh Clas 37, 37419, a' ruighinn An Luirg san t-Samhainn 1987.
Chaidh Stèisean An Luirg, air an Loidhne a Tuath fhosgladh sa Ghiblean 1868. Sguir i a' faighinn seirbheisean bathair ann an 1984 ach 's e stad stèisein airson seirbheisean luchd-siubhail a th' ann fhathast. Tha taigh an stèisein a-nis na dhachaigh prìobhaideach.


text:
- TIOTAL
- Abaid Chille Chuimein agus an sgoil
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0128
- ÀITE
- Cille Chuimein
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Both Fhleisginn 's Obar Thairbh
- LINN
- 1950an; 1960an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32020
- KEYWORDS
- abaidean
sgoiltean
dùin
cairtean-puist
Sa chairt-phuist seo chithear Abaid Chille Chuimein agus an sgoil (air an làimh chlì). B' e dùn leis an arm, a thogadh le Seanalair Wade an dèidh aramach nan Seumasach ann an 1715, a bha air an làraich an toiseach. Chaidh an dùn ainmeachadh air a' Phrionnsa Uilleam Augustus, Diùc Chumberland.
Ann an 1876, chaidh pàirt dhen dùn a chleachdadh mar bhun structair do dh'abaid agus do sgoil òrdugh Bhenedictine. Bha manaich san abaid gu 1998


text:
1978
MCMLXXVIII
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 21 an Lùnasdal - Taghadh Phàpa Iain Pòl I, ann an Cathair na Bhatacain.
- 16 an Dàmhair - Taghadh Phàpa Iain Pòl II, ann an Cathair na Bhatacain.
- 3 an t-Samhain - Neo-eisimeileachd Dhoiminicia bhon Rìoghachd Aonaichte.
- Bhuannaich Isaac Bashevis Singer an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 10 an Cèitean - Mylo, anns an Àth Leathann. Ceòladair dealanach à dh' Alba.
- 31 an Cèitean - Tamara Brinkman, ann an Laren. Actair às Na Tìrean Ìsle.
- 11 an t-Samhain - Ruth Davidson, ann an Dùn Èideann, Massachusetts. Tè-phoileataigs Albannach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 11 an Gearran - Harry Martinson, ann an Stockholm. Sgrìobhadair às an t-Suain.
- 9 an Giblean - Sir Bertram Clough Williams-Ellis, ailtire a chruthaich am baile Portmeirion anns a' Chuimrigh.
- 7 an t-Ògmhios - Ronald George Wreyford Norrish, ann an Cambridge. Ceimigear.
- 6 an Lùnasdal - Giovanni Battista Montini (Pàpa Pòl VI), ann an Castel Gandolfo. Pàp bho 1963 gu 1978.
- 26 an t-Sultain - Manne Siegbahn, ann an Stockholm. Eòlaiche-fiosaig às an t-Suain.
- 28 an t-Sultain - Pàpa Iain Pòl I.
- 11 an Dùbhlachd - Vincent du Vigneaud, ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- Anna Arnott, seinneadair Gàidhlig à Cille Mhoire.


text:
Irene Peterson
Iar-Phrionnsapal Eadar-amail (Foghlam Adhartach)
Tha Irene Peterson an dèidh bhith air a fo-fhastadh don dreuchd seo gu h-eadar-amail airson 6 mìosan agus bidh uallach oirre a bhith a’ solar taic uile-chudromach do Bhòrd Roinneil Foghlam Adhartach an oilthigh ann a bhith a’ liubhairt foghlam adhartach air feadh roinn na Gàidhealtachd agus nan Eilean, a rèir poileasaidh Riaghaltas na h-Alba agus mar a rèitichear gach bliadhna ri Comhairle Mhaoineachaidh na h-Alba. San dreuchd seo bidh oirre a bhith a- co-oibreachadh gu sònraichte dlùth le Prionnsapalan nan naoi colaistean a tha nan com-pàirtichean acadaimigeach taobh a-staigh den oilthigh a mhaoinichear air adhbharan foghlam adhartach.
Mun deach a fo-fhastadh san dreuchd seo, bha Irene na Prionnsapal Eadar-amail air Colaiste Shealtainn UHI, dreuchd a bh’ aice fad cha mhòr ceithir bliadhna, a’ leantainn on dreuchd a choilion i an sin mar Iar-phrionnsapal bho 2006.
Bha Irene ag obair air àireamh de chomataidhean is pannalan an oilthigh agus le HMIE agus Foghlam na h-Alba mar Mheasadair Co-cheangailte, le Ùghdarras Theisteanasan na h-Alba mar bhall den Bhuidhinn Chomhairleachaidh aige, le Comhairle Choitcheann Teagaisg na h-Alba, agus mar Cho-eòlaiche Teagaisg le Oilthigh Shruighlea.
Fios conaltraidh:
Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean
Fòn: +44(0)1343 576600
Fòn-làimhe: +44(0)7920823427
Post-d: irene.peterson.eo@uhi.ac.uk


text:
- TIOTAL
- Quigrich, no Seann Bhachall, an Naoimh Fhaolain
- EXTERNAL ID
- QZP40_2475_2_P377
- DEIT
- 1890
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31693
- KEYWORDS
- naoimh
misionairidhean
bachall
A rèir coltas, 's e 'quigrich', no bachall buachailleachd an Naoimh Fhaolain a tha seo, air a chòmhdachadh le airgead. Bha còir gun robh cumhachd draoidheil aige ann a bhith a' lorg stuth a bh' air a ghoid. Bhathar a' creidsinn gun dèanadh uisge anns an robh am bachall leigheas air beathaichean tinn. Thathar a' creidsinn gu bheil am facal 'quigrich' a' ciallachadh 'coigreach'. Bha an Naomh Faolain, mac an Naomh Centigerna, à Èirinn is thàinig e gu Gleann Dochard mu 730AD gus Crìosdaidheachd a sgaoileadh am measg nan Cruithneach. Thog e manachainn faisg air Uachdar Thìre anns Na Srathaibh. Nuair a chaochail Faolain, dh'fhàg e na cuimhneachain aige aig daoine neo-chlèireach ann an Gleann Dochard an àite aig na manaich anns a' mhanachainn. Bha creideas làidir aig na seann Cheiltich ann an cumhachdan cuimhneachain nan Naomh aca. Bhiodh daoine a' dol air tursan le na cuimhneachain, a' leantainn misean an Naomh Faolain agus a' cleachdadh nan cuimhneachan gus dòchas is creidsinn a thoirt do mhuinntir na sgìre. 'S e 'deòradh' a bh'aca air daoine mar seo, is 's ann bho sin a thàinig an sloinneadh 'Deòireach' no 'Mac an Deòir'. Bha a bhachall (quigrich), a chlag (bernane), agus a ruighe am measg na rudan a dh'fhàg an Naomh Faolain. A-mach às na daoine a bha a' coimhead às dèidh nan cuimhneachain, cha deach na cuimhneachain sìos tro na ginealaichean ach a-mhàin ann an dà theaghlach (quigrich agus bernane). Chan eil fhios againn dè a thachair do na cuimhneachain eile.
Ghabh am bachall pàirt cudromach aig Blàr Allt a' Bhannaich ann an 1314. Chaidh a thoirt don bhlàr air òrdughan Raibeart Brùs gus na saighdearan a bhrosnachadh. Bha an 'quigrich' aig an aon theaghlach ann an Gleann Dochard gus an deach a reic ri Dòmhnallaich Ghleann Garaidh ann an 1336 nuair a bha cion-airgid aca. Dh'fhàs suidheachadh nan Deòirich na b'fheàrr mean air mhean, ge-tà gus an d'fhuair iad air a cheannach air ais mu dheireadh, le duilgheadas. Chaidh Fionnlagh Deòir aithneachadh mar neach-gleidhidh a' bhachaill ann an 1428.
Bha tòrr spèis aig na coimhearsnachdan ionadail air neach-gleidhidh a' chuimhneachain agus bha còir aige air talamh agus air gràn gach bliadhna. B' e obair an Deòirich a bhith a' lorg crodh a chaidh a ghoid no air chall bho Ghleann Dochard air feadh na h-Alba. Aig deireadh nan 1400an, bha iomagain air uachdarain is eaglais na sgìre mu na sochairean a bh' aig an Deòireach seo. Air an adhbhar seo, dh'fheuch iad ris a' bhacall a thoirt air falbh bhon teaghlach agus ri toirt orra cìsean a phàigheadh air an cuid talmhainn. Chuir Rìgh Seumas III na leanas an cèill ann an am 1497 mu Mhaolais Deòrach anns na Srathaibh, ge-tà: (Malise Doire, residing in Strathfillan), 'made no obedience nor answer to any person, spiritual or temporal, in anything concerning the said holy relic'. Chuir sin crìoch air an deasbad.
Bha dà mhac aig Maolais Deòireach eile a bha beò às dèidh seo: Maolais agus Alasdair. Fhuair Maolais, am bràthair as sine am bachall mar oighreachd agus bha e am beachd a thoirt do a mhac Dòmhnall às a dhèidh. Ach cha robh Dòmhnall a' cumail gu math agus chaochail e aig aois òg agus mar sin, thug Maolais an cuimhneachain do a bhràthair fhèin Alasdair. Rugadh Gilleasbaig (Archibald), am mac as sine aig Alasdair ann an Cill Fhinn ann an 1756. Ann an 1818 chaidh Gilleasbaig agus a theaglach a dh'fhuireach ann an Canada, faisg air far a bheil Ottowa a-nis. Chaidh am bachall ann cuideachd. Chaochail Gilleasbaig ann an 1831 agus thug e am bachall do dh'Alasdair, am mac as sine ace, a rugadh faisg air Cuimridh ann an 1790 agus a chaidh a dh'fhuireach ann an Canada far an do phòs e boireannach a Siorrachd Pheairt air an robh Seonag Cheanadach agus far an robh dusan duine cloinne aige.
Fhuair Dr Daniel MacUilleim a-mach mu dheireadh thall gun robh am bachall air Canada a ruigsinn. B' e rùnaire Comann Seanachdan na h-Alba a bh' ann agus dh'fheuch e gu neo-shoirbheachail ri toirt air na Deòirich am bachall a thoirt air ais a dh'Alba. Chaidh fhastadh an uair fhastadh mar phroifeasair ann an Oilthigh Thoronto agus thug seo deagh chothrom dha na Deòraich fhaicinn oir bha iad a' fuireach nas lugha na 200 mìle an iar air Toronto. Ann an 1876, nuair a bha Alasdair cha mhòr 90 bliadhna a dh'aois, bha e a' gabhail dragh gur dòcha nach biodh ùidh cho mòr aig a shliochd ann a bhith a' gleidheadh a' buachaill agus a bh' aige fheìn. Dh'aontaich e ri iarrtas an Dr MhicUilleim mu dheireadh thall agus, air 30 Dùbhlachd, chuir e fhèin agus a oighre Gilleasbaig an ainmean ris an sgrìobhainn a thug seilbh den bhachall agus còir laghail air a' bhachall do Chomann nan Seanachdan airson Taigh-tasgaidh Nàiseanta na h-Alba ann an Dùn Èideann: "there to remain in all time to come, for the use, benefit, and enjoyment of the Scottish nation".
Thàinig an duilleag seo bho 'The Quigrich or Crosier of St Fillan' a chaidh fhoillseachadh ann an 'Archaeologia Scotica or Transactions of the Society of Antiquaries of Scotland', leabhar V (1890).
Taing do Ghlen Bodie airson an fhiosrachaidh a chuir e ris an aithris seo


text:
- TIOTAL
- Tha Uachdaran an Eilein Sgitheanaich ag Ullachadh a Luchd-màil airson Eilthireachd
- EXTERNAL ID
- AB_HIGHLANDERS_ON_THE_MOVE_13
- ÀITE
- Sgeabost
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Snìothasort
- DEIT
- 2009
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Alexander Smith
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 71
- KEYWORDS
- Skeabost Landlord Audio
claistinneach
eilthireachd
Chaidh an t-earrrann seo bho 'A Summer in Skye' le Alasdair Mac a' Ghobhainn a chlò-bualadh ann an 1865. Tha e ag innse mar a bha uachdaran a' dèiligeadh ri na daoine a bha a' fuireach air an talamh aige 's iad a' dèanamh deiseil airson eilthireachd a Chanada. Tha an earrann seo air a leughadh le Tormod MacArtair.
'Nuair a ràinig sinn Sgèabost bha na h-eilthirich an siud, 's dòcha leth-cheud no trì fichead dhiubh, nan suidhe air an fheur rèidh. Bha iad air an còmhdach mar gum biodh iad a' dol dhan eaglais Latha na Sàbaid. Bha deiseachan de chlò bog liath no glas air na fireannaich, agus bha na boireannaich paisgte, a' chuid as motha dhiubh, ann am plaideachan de bhreacan. 'S e daoine dòigheil, sgiobalta, ciallach a bh' annta agus bha coltas air an aodainn gun robh iad air gabhail ris an t-suidheachadh, mar gum biodh iad air beachdachadh air a' chùis agus gun do chuir iad romhpa dhol air adhart leis.
Dh'èirich iad uile agus nochd iad urram gu modhail dhan Mhorair nuair a chaidh sinn seachad sa charbad don taigh ... duine mu seach thàinig na daoine on rèidhlean a-nall gu poirdse an taighe agus leig iad fios dè bha dhìth orra - bha aon fhear ann nach robh air airgead gu leòr a chruinneachadh airson a thurais agus bha feum aige air airgead ro làimh; bha tè ann a bha ag iarraidh dà phlaide; bha bodach ann a bha ag iarraidh gun ceannaicheadh am Morair a' bhò bhuaithe, beathach a bha an impis laogh a bhreith agus a ghealladh e a bhiodh na deagh bhò bhainne.
Rinn am Morair còmhradh ri gach duine aca, uaireannan sa Ghàidhlig ach na bu trice ann am Beurla. ...Nuair a bha gach eilthireach air a sgeulachd innse agus air tighinn gu rèiteachadh leis a' Mhorair, chaidh an cùmhnant a sgrìobhadh mu choinneamh ainm no a h-ainm san leabhar-chlàr mhòr. Thòisich àm na h-èisteachd mu thràth-nòin agus cha do sguir e gu anmoch san fheasgar. Bha an uair sin a h-uile h-eilthireach air a bhith air fhaicinn, air còmhradh ris agus air an leigeil seachad. Bha an t-slighe a Chanada a-nis air a dhèanamh rèidh do gach duine aca agus bha gach cùmhnant air a sgrìobhadh sìos ... agus mar a theich gach duine, chaidh innse dhaibh a bhith deiseil air a' 15mh den ath mhìos, oir 's ann air an latha sin a bhiodh iad a' fàgail.'
Chaidh an earrann chlaistinn seo a dhèanamh airson pac stòrais nan sgoiltean, 'Gàidheil air Imrich,' a rinn Am Baile airson Tilleadh Dhachaigh 2009.


text:
- TIOTAL
- Loch Coir' Uisg' agus a' Chuilthionn
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2317
- ÀITE
- Loch Coir' Uisge
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1920an; 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34217
- KEYWORDS
- loch
beanntan
dealbhh tìre
turasachd
Tha an sealladh seo o aonach Sgùrr na Strì, a' sealltainn gu follaiseach suidheachadh Loch Coir Uisg, an teis meadhan A' Chuilthinn. 'S e "Coruisk" dreach na Beurla air Coir' Uisg' no Coire Uisge. Tha an loch ann an lag a chruthaicheadh le crìonadh o eigh-shruthan o chionn mhìltean bhliadhnaichean, ach 's e na beanntan mu thimcheall a tha ag èirigh bho a dhoimhneachd, a tha a' cruthachadh an fhaireachdainn neo-thalmhaidh a th' air Coir' Uisg' a dhèanamh cho ainmeil. B' e na h-atharraichean uabhasach anns an aimsir a gheibhear ann an ùine glè bheag, a thug air Sir Bhaltar Scott bruidhinn air 'stern, dread lake', nuair a bha sgrìobhadairean eile a' bruidhinn air àite sìtheil ach garbh. Tha an loch air a bhith a' tarraing shreapadairean, luchd-coiseachd agus luchd-turais bho thràth an linn Banrigh Bhioctòria, a' mhòr-chuid a' tighinn ann am bàta bho Ealaghol, tarsainn Loch Sgabhaig


text:
Kl. Ianair
[...]
. Anno Domini .dccc.xl.i.
Muiredach m. Cernaigh, equonimus Aird Machae, moritur.
Geinnti for Duiblinn beos.
Finsnechta m. Bresail abbas Cille Dumai Glinn, Cumsudh m. Ruamlusa abbas Domnaigh Sechnaillomnes mortui sunt.
Feidhlimidh Cille More Enir, episcopus, quieuit.
Mael Duin m. Conaill, ri Calatroma, do ergabhail do ghenntibh.
Orggain Cluana M. Nois o genntibh di Linn Duachail.
Orgain Biror & Saighre o genntibh di Duiblinn.
Longas Nordmannorum for Boinn, for Linn Roiss. Longas Nordmannorum oc Linn Sailech la Ultu.
Moran m. Indrechtaigh, abbas Clochair M. n-Daimeni, du ergabail do Gallaibh Linne, & a éc leo iarum.
Comman, abbas Linne Duachail, do guin & loscadh o genntibh & Goidhelaibh.
Orgain Disirt Diarmata o genntibh di Chóel Uisce.
Ceallach m. Cathgin, abbas Droma Moer la h-U Echach, dormiuit.
Dungal m. Ferghaile, ri Osraighe, moritur.


text:
1920
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1920 (MCMXX).
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Bhuannaich Knut Hamsun an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 9 am Faoilleach - Clive Dunn, actair à Sasainn.
- 20 am Faoilleach - Bertram Schmiterlöw, ann an Karlskrona. Neach-ealain às An t-Suain.
- 1 an Giblean - Toshiro Mifune, ann an Qingdao. Actair às An t-Seapan.
- 13 an Giblean - Liam Mac Cosgair, ann am Baile Átha Cliath. Neach-poileataigs à Èirinn.
- 27 an Giblean - Edwin Morgan, ann an Glaschu. Bàrd à Alba.
- 10 an Cèitean - Bert Weedon, ann an Lunnainn. Ceòladair à Sasainn.
- 18 an Cèitean - Karol Józef Wojtyła, ann am Wadowice. Pàpa às A' Phòlainn.
- 29 an Cèitean - John Harsanyi, ann am Budapest. Eaconamaiche às An Ungair.
- 14 an t-Sultain - Lawrence Klein, ann an Omaha. Eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 29 an t-Sultain - Peter D. Mitchell, ann am Micham. Ceimigear à Sasainn.
- 5 an t-Samhain - Douglass North, ann an Cambridge (Massachusetts). Eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 6 an Dùbhlachd - George Porter, ann an Stainforth. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 13 am Màrt - Charles Lapworth, clach-eòlaiche Sasannach
- 19 an Lùnasdal - Eduard Frankfort, ann an Laren. Peantair às Na Tìrean Ìsle.
- 22 an Lùnasdal - Anders Zorn, ann am Mora. Fear-ealaine às An t-Suain.
- 16 an Lùnastal - Norman Lockyer, neach-saidheans, reuladair agus deasaiche à Sasainn.


text:
3 am Màrt
'S e 3 am Màrt an 62mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (63mh ann am bliadhna-leum). Tha 303 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1431 - Chaidh Pàpa Eòghann IV a thaghadh mar phàpa.
- 1803 - inbhe stàite do dh' Ohio.
- 1845 - inbhe stàite do Fhlorida.
- 1849 - Sguir James K. Polk mar 11mh ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte
- 1853 - Sguir Millard Fillmore mar 13mh ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte.
- 1857 - Sguir Franklin Pierce mar 14mh ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte.
- 1921 - Sguir Woodrow Wilson mar 28mh ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1847 - Alexander Graham Bell, innleadair Albannach.
- 1895 - Ragnar Frisch, ann an Oslo. Eaconamaiche à Nirribhidh.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1999 - Wassily Leontief, ann an Eabhraig Nuadh (baile). Eaconamaiche às an Ruis.
- 1892 - Constantin Guys, ann am Paris. Peantair Franco-Òlaindeach.
- 1999 - Gerhard Herzberg, ann an Ottawa. Ceimigear.


text:
Luke Humberstone
Ceann-suidhe Chomann Oileanaich na Gàidhealtachd agus nan Eilean
Tha Luke na oileanach air a’ chùrsa BA (le Urram) ann an gnothachas agus stiùireadh. Is esan ciad Cheann-Suidhe Chomann Oileanaich na Gàidhealtachd agus nan Eilean, a bhios a’ riochdachadh nan ùidhean aig oileanaich foghlam adhartach is àrd-ìre air feadh an oilthigh aig ìre sgìreil.
Tha e an dòchas dèanamh cinnteach gu bheil an comann deiseil gus dèiligeadh ris an iomadh dùbhlan a tha roimhe ann a bhith a’ riochdachadh na dà chuid oileanaich foghlam adhartach is àrd-ìre agus a’ cur ris na dh’fhiosraicheas oileanaich.


text:
- TIOTAL
- Coitheanal Eaglais aig Dabhach na Creige
- EXTERNAL ID
- PC_GLENURQUHART_DUNCANMACDONALD_008
- ÀITE
- Ceann Loch
- SGÌRE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Urchadan 's Gleann Moireasdan
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Glenurquhart Heritage Group
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22658
- KEYWORDS
- creideamh
eaglaisean
Loch Nis
Dabhach na Creige
Bho shiubhail an Naomh Colm Cille fad Loch Nis san 6mh Linn AD, tha Crìosdaidheachd air a bhith beò san àite. Tha an dealbh seo a' sealltainn luchd-adhraidh ag ullachadh airson seirbheis maidne taobh a-muigh na h-eaglais ann an Dabhach na Creige. Ged a bhiodh na daoine sin bochd a rèir mar a bha aig an àm, tha iad air an sgeadachadh gu grinn oir b' e latha spèisealta a bh' anns an t-Sàbaid dhan a h-uile duine aig an àm a chaidh an dealbh seo a thogail.
Tha an Eaglais taobh a-muigh Dabhach na Creige ann fhathast agus chithear i bho rathad an A82


text:
Quintus Caecilius Metellus Pius
'S e duine poiliteagach agus saighdear Romanach cliùiteach bho dheireadh na ìompaireachd a bh' ann Quintus Caecilius Metellus Pius,[1] is esan ball na optimates. Chaidh ainmeachadh "Consul" ann an 83 R.C. Shabaid e anns a' chogadh shìobhalta an aghaidh Cayo Mario, ri taobh Sila, agus bhuannaich e anns An Spàinn an aghaidh Quintus Sertorius agus Perpenna. Steidhich e Castra Caecilia, neo Cáceres an latha an-diugh.[2]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Manuel Dejante Pinto de Magalhães Arnao Metello e João Carlos Metello de Nápoles, "Metellos de Portugal, Brasil e Roma", Torres Novas, 1998, ISBN 109728369182
- ↑ Cáceres Romana


text:
Coire
'S e coire, fosgladh cruinn leth-làbanach ann an uchd monaidh.
Thàinig iad gu bith nuair a dh'fhalbh an eigh-shruth bho Linn na Deighe, leis gun do sguaib an dèigh creagan is clachan às a' bheinn fhad 's a bha e a' falbh thairis air na linntean. Ann an Alba tha na coireachan mar as trice air taobh tuath na beinne, oir bhiodh an deigh a' leaghadh na bu slaodaiche na air air taobh deas far a bheil solas na grèine gach latha ga bhlàthachadh. Gu tric tha trì ballachan agus bile aig coireachan, agus bidh lochan ann leis gu bheil a' bhonn nas ìsle na na ballachan timcheall air. Far a bheil an t-uisge a' sruthadh thairis air a' bhile, tha morain ga chruthachadh.


text:
Thèid a’ chiad sheirbheis connaidh choimhearsnachd a tha a’ cleachdadh tanca os cionn an talamh airson connadh a’ stòradh ann an Alba ga thogail anns na h-Eileanan an Iar.
Tha Co-chomunn na Pàirc a tha a’ ruith Ionad Ravenspoint aig Ceirseadar as leth a’ choimhearsnachd aig Ceann a Deas na Lochan, air maoineachadh fhaighinn bhon Maoin an Crannchur Mòr, Urras Muaitheabhal agus £25,000 bho Iomairt na Gàidhealtachd 's nan Eilean airson gum bi sheirbheis connaidh ri fhaighinn anns an sgìre iomallach seo.
'S urrainn do muinntir an àite peatrail agus dìosail fhaighinn uair sam bith bhon phump agus chan fheum iad siubhail còrr is 40 mìle agus air ais chun an stèisean peatrail as fhaisge.
Thèid a’ phump ùr a thogail aig làrach an t-seann sgoile far a bheil an iomairt shòisealta air bùth choimhearsnachd, cafaidh, ostail agus rudan eile airson luchd-turais a’ steidheachadh.
Thuirt Sine Nic an Tòisich, Ceannard Neartachadh Choimhearsnachdan airson na h-Innse Gall: “Tha HIE air a bhith ag obair gu dlùth leis an iomairt shòisealta seo airson còrr is sia bliadhna a-nis agus tha e math a bhith a’ faicinn an t-seirbheis connaidh ùr ga chur a-steach, a tha a’ leudachadh na goireasan aig an ionad agus a’ cuideachadh sgìre Ceann a Deas na Lochan fhàs.
Tha Co-chomunn na Pàirc air oidhirp mhòr a dhèanamh airson seirbheisean a bharrachd a’ leasachadh airson a’ choimhearsnachd agus tha sinn a’ coimhead air adhart ris an t-seirbheis connaidh a tòiseachadh. On a 's e seo a’ chiad seirbheis den t-seòrsa, bi HIE a’ measadh de cho èifeachdach sa tha tanca os cionn an talamh mar dòigh do sheirbheis connaidh airson sgìrean iomallach.”
Thuirt John Randall, Cathraiche Co-chomunn na Pàirc: “ Aon uair sa tha a’ phump a’ dol, ni e diofar mhòr dhan a’ choimhearsnachd agus bi barrachd ghoireasan an uairsin aig Ravenspoint. Sàbhalaidh seo bho a bhith a’ siubhail airson connadh agus cuidichidh seo daoine a thàladh gus fuireach neo tadhal air Ceann a Deas nan Lochan”
Ged a 's e seo a chiad turas a tha coimhearsnachd ann an Alba a’ stòradh connadh ann na tancaichean os cionn an talamh, tha iad air an cleachdadh le àiteachan coimearsalta air feadh an Rìoghachd Aonaichte agus tha iad a’ ruigsinn na bun-tomhaisean airson sàbhailteachd agus àrainneachd. Tha seo a’ cosg nas lugha na bhith a’ cur na tancaichean fon talamh, tha iad cuideachd nas fhasa a’ ghleidheadh agus tha an cunnart bho connadh a bhith ag aoidion dhan talamh nas lugha.
Thuirt Maureen McGinn, Cathraiche Maoineachadh a’ Chrannachur Mhòr: “Tha an taic a thug sinn dhan Cho Chomunn na Pàirc air a dhèanamh an àrda le dà thabhartas anns na trì bliadhna a chaidh seachad, airson maoin fhaighinn airson a bhi nas seasmhachd. Tha an leth mhillean nota de dh’ airgead a thug sinn dhaibh thar na bliadhnaichean air cuideachadh le lughdachadh iomallachais airson daoine ionadail. Tha an stèisean-peatrail air a bhith mar phàirt cudromach airson an eaconamaidh ionadail fhàs.
Tha fhios againn tron a’ phrògram So-mhaoin Coimhearsnachdan Fhàis gu bheil coimhearsnachdan an seo comasach pàirt a ghabhail anns an leasachadh aca fhèin, a tha a’ toirt dhaibh misneachd agus a bhith àrd-amasach. Tha Maoineachadh a’ Chrannachar Mòr air leth toilichte a bhith a’ maoineachadh Co-chomunn na Pàirc agus a’ creidsinn gu bheil an t-airgead a tha sinn a’ toirt seachad a’ dèanamh diofar mòr dhan an coimhearsnachd airson na bliadhnaichean ri thighinn.”
Anns an ionad, tha ostail le 14 leabhaidhean, taisbeanaidhean air Calum Cheanadach, luchd-ciùil ionadail eile, Patagonia, a’ sealg mucan-mara, taigh-tasgaidh ionadail aig Comunn Eachdraidh na Pàirc, an Tasglann aig Aonghas MacLeòid agus an cruinneachadh aig Derek Cooper.
Tha cùrsaichean Gàidhlig gun ruith airson grunn sheachdainean far a bheil oileanaich bho air feadh an t-saoghal gan toirt gu cridhe coimhearsnachd Gàidhlig.
Tha an ionad a’ toirt a-steach Urras Leabhraichean na h-Eileanan agus a’ phròiseact dualchais ùr Ceanglaichean na h-Innse Gall a tha ri taobh oifisean Urras na Pàirc fhèin agus Urras Muaitheabhal.


text:
- TIOTAL
- M6598, compo breic Treas Clas le BR
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_COACHES_012
- ÀITE
- neo-aithnichte
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23603
- KEYWORDS
- HRS
coidsichean rèile
carbadan rèile
stoc gluasadach
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn compo breic Àir. M6598 le Rèile Bhreatainn. Bha trannsa air aon taobh dheth.
Chaidh a thogail bho thùs mar chàr cadail dha Rèile na Gàidhealtachd (Àir. 8) agus chaidh e gu Rèile Lunnainn Meadhan-thìre & Alba an dèidh a' bhuidhneachaidh. Chaidh atharrachadh gu compo breic Treas Clas agus chaidh an t-àireamh 6598 a thoirt dha.
Bha e fhathast ga chleachdadh an dèidh dhan rèile a dhol an seilbh na stàite agus thug Rèile Bhreatainn an ro-leasachan M dha gus sealltainn gu tàinig e bho Rèile Lunnainn Meadhan-thìre & Alba bho thùs.


text:
- TIOTAL
- Agallamh le Peigi Spence mu dhòighean spòrs àm a' chogaidh
- EXTERNAL ID
- WD_HF09_TRACK06_SPENCE
- ÀITE
- Ceann Loch Lìobhann
- SGÌRE
- Ceann a Tuath Latharna
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Liosmòr 's An Apainn
- DEIT
- 2005
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Peggy Spence
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 3274
- KEYWORDS
- An Dara Cogadh
An Dàrna Cogadh
spòrs
dannsa
claistinneach
Tha cuimhn' aig Peigi Spence air uairean sona an Ceann Loch Lìobhain rè 'n Dàrna Cogaidh.
Ann an Ceann Loch Lìobhain, bha amannan gu math sona againn agus bha tòrr de phàrtaidhean is de dhannsaichean ann, agus bha filmichean againn a h-uile h-ochd làithean, còig làithean san t-seachdain, nach b' e?
Avril Watt: Trì làithean san t-seachdain.
Ach 's e àite glè shona a bh' ann an Ceann Loch Lìobhain a bhith a' fuireach, agus ceart gu leòr, ged a bha sinn air ar cur fo dhòrainn aig gach bàs a thàinig dhan bhaile - le balaich air am marbhadh agus rudan mar sin - agus chuir leithid Blitz Bruaich Chluaidh fo dhòrainn sinn cuideachd ' s a h-uile rud, ach mar a bha cùisean an Ceann Loch Lìobhain, cha mhòr gu robh fios againn gu robh cogadh a' dol air adhart, ach a-mhàin an cùmhnadh, na rations. Bha fhios againn leis a' chùmhnadh. Ach 's e àite sona a bh' ann. Luthaiginn-sa gum b' urrainn dhuibhse a bhith 'beò ann an Ceann Loch Lìobhain sna làithean ud nuair a bha iomadh rud a' dol a h-uile h-oidhche.
Chaidh an t-agallamh seo a chlàradh mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005 ann am Bun-sgoil Cheann Loch Lìobhann.


text:
- TIOTAL
- Dealbh air a pheantadh le Edmund Miller
- EXTERNAL ID
- GB1796_986_P13
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1986
- LINN
- 1930s
- CRUTHADAIR
- Edmund Miller
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11020
- KEYWORDS
- plèanaichean
raointean laighe
puirt adhair
itealain
'A Flying Start to the Day' dealbh air a pheantadh le Edmund Miller, G. Av. A., a chaidh a choimiseanadh le Dan Air agus a chaidh a thoirt seachad gu Taigh-tasgaidh agus Gailearaidh Ealain Inbhir Nis an 31mh den Iuchar 1986. Chaidh an cùirtear a thogail bhuaithe le Richard Fresson agus Betty Rasmussen (am mac 's an nighean aig a' Chaiptean Fresson).
Sa pheantadh chithear sealladh àbhaisteach a bhiodh aig Longman Municipal Aerodrome, Inbhir Nis, mu 1936, le luchd-obrach agus itealain aig Slighean-adhair na Gàidhealtachd aig toiseach obraichean sgèith an latha.
Chithear ann an Caiptean Ernest Edmund 'Ted' Fresson, OBE, (sa bhriogais lethach ann am meadhan buidheann nam pìleatan) 's e a' toirt fiosrachadh an latha dhaibh. Ann am pàirtean eile chithear cuid de na prìomh-phìleatan ainmeil, einnseanaran, luchd-reic is luchd-trafaig a bh' aig Slighean-adhair na Gàidhealtachd / Highland Airways sna bhliadhnaichean tràtha, agus cuideachd ann tha co-luchd-stiùiridh, co-luchd-obrach agus caraidean Fresson.
Air an sònrachadh san dealbh cuideachd tha na seirbheisean Postachd is Ambulans Adhair a chuidich an Caiptein Fresson a chur air bhonn sa Ghàidhealtachd airson a' chiad uair, agus cuideachd na ceithir seòrsachan itealain a chleachd e air na slighean adhair gu tuath.
(Taing gu Peter Clegg airson an teacsa seo)


text:
Sumo
'S e spòrs nàiseanta na Seapaine a th' ann an Sumo (相撲 sumō), ach tha an àireamh de neo-Iapanaich a tha measail air a' fàs. Chan e spòrs a-mhàin a th' ann, ach rud a tha làn eachdraidh, a tha a' gabhail a-steach traidiseanan 's deas-ghnàthan à dualchas fèisean an fhogharaidh. 'S iad na h-aon coltasan sònraichte Iapanach aig an Cearcall Sumo, agus a gheibhear aig, mar eisimpleir Taigh-cluich Kabuki, a tha a' tarraing daoine ris.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Bha Sumo ann bho shean, agus lorgar cunntasan air farpaisean Sumo anns na clàraidhean Iapanach as tràithe a tha maireann. B'e deas-gnàth taghairmeach a bh' ann bho thùs, a' buntainn do dh' ùrnaighean airson an fhoghair. Thàinig e gu bhith na spòrs amhairc rè ùine agus nochd Sumo proifeiseanta ann an linn Edo. Chaidh prìomh lann-amhairc Sumo, Kokugikan, a thogail ann an 1909, 's e na dhachaigh aig Comann Sumo Iapain, a stèidhicheadh ann an 1925. [1]
Chuir an Dàrna Cogadh às don linn a bu bhuidhe aig Gleacadh Sumo, agus Futabayama an yokozuna a bu mheasail aig an àm, ach choisinn e a chliù is a ghreadhnachas air ais a-rithist am feadh is a bha Iapan ga h-ath-bheothachadh fhèin an dèidh an cogadh a chall.
Dh'àrdaicheadh àireamh cho-fharpaisean nan 15 làithean gu sia tursan sa bhliadhna. Chuireadh air bhonn leasachaidhean eile mar cho-fharpais uile ri uile eadar stàballan ann an 1965.
Dòighean-ghleacaidh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha dithis ghleacadair a’ cur an aghaidh a chèile ann am meadhan doyō (àrd-ùrlar cearcallach), aig a bheil meadhan-thrastan de 4.55 meatairean. Sa chiad dol-a-mach, tha iad a’ coileanadh deas-ghnàth ron sabaid, ‘s iad gan cur fhèin ann an cruth eagalach, agus a’ sgapadh salainn glanaidh air a’ chearcall. Tha a h-uile sìon a’ mairsinn ceithir mionaidean aig a’ char as motha, do ghleacadairean aig àrd-ìre. Tha seo uile nam pàirt de thraidiseanan sumo, agus a-rèir choltais, ‘s e seo a tha gu sònraichte na thàladh mòr do dhaoine cèine. Tha tuilleadh air 70 dòighean eadar-dhealaichte ann gus sabaid a bhuannachadh, ach tha leth nan sabaidean air an glèidheadh le bhith a’ cur an cleachdadh nan dòighean gleacaidh as bitheanta, tsuki-, yori- agus oshi-. Tha gleacadairean air an ath-rangachadh an dèidh gach co-fharpais, a-rèir a’ chlàir glèidhte/caillte aca. Tha an rang as àirde, Yokozuna, air a bhith a’ buileachadh air tuilleadh air 60 daoine.[2]


text:
- TIOTAL
- Milleadh a rinn stoirm air rathad A' Ghearastain, 1940an
- EXTERNAL ID
- PAN5_109
- ÀITE
- An Gearasdan
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mhàillidh
- LINN
- 1940an
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20205
- KEYWORDS
- stoirmean
maoim-slèibhe
garbh-thalamh
rathaidean
càraichean
dìon maoim-slèibhe
An Gearastan
San dealbh seo chì thu milleadh a rinn stoirm, far an do thuit an talamh air rathad A' Ghearastain. Leis na thuiteas de dh'uisge ann an stoirm, faodaidh an talamh fàs neo-sheasmhach agus toirt air poll agus creagan tuiteam nan deann-ruith sios chun an rathaid. Tha lìn air na bruaichean an-diugh ann an iomadh àite far a bheil na rathaidean ann an cunnart bho mhaoim-slèibhe. Cuidichidh na lìn seo le bhith a' cumail air-ais na garbh-thalmhainn ma ghluaiseas an talamh gus nach bi càraichean air an rathad air am bualadh
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
1963
MCMLXIII
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 21 an t-Ògmhios - Taghadh Phàpa Pòl VI, ann an Cathair na Bhatacain.
- Bhuannaich Giorgos Seferis an Duais Nobel ann an Litreachas.
- 12 an Dùbhlachd - Fhuair A' Cheinia a chuid neo-eisimeileachd.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 3 am Faoilleach - Stewart Hosie, ann an Dùn Dè. Neach-poileataigs Albannach.
- 6 an Giblean - Rafael Correa, ann an Guayaquil. Neach-poileataigs à Eacuador.
- 14 am Màrt - Pedro Duque Duque, ann am Madrid. Paidhleat agus speuradair às An Spàinn.
- 26 an t-Ògmhios - Rhoda Ghrannd, ann an Steòrnabhagh. Neach-poileataigs Albannach.
- 27 an t-Ògmhios - Wendy NicAlasdair, ann an Glaschu. Neach-poileataigs à Alba.
- 11 an Dàmhair - Aonghas Dòmhnallach, neach-poileataigs à Alba.
- 18 an Dùbhlachd - Brad Pitt, ann an Shawnee. Actair às na Stàitean Aonaichte.
- 22 an Dùbhlachd - Bryan Gunn, ann an Inbhir Theòrsa. Cluicheadair ball-coise à Alba.
- Ivan McKee, neach-poileataigs à Alba.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 11 an Gearran - Sylvia Plath, ann an Lunnainn. Bàrd às na Stàitean Aonaichte.
- 3 an t-Ògmhios - Angelo Giuseppe Roncalli, ann an Cathair na Bhatacain. Pàp às An Eadailt.
- 22 an t-Samhain - John F. Kennedy, ann an Dallas. Neach-poileataigs à na Stàitean Aonaichte.
- 11 an Dàmhair - Édith Piaf, ann am Paris. Seinneadair às An Fhraing.


text:
- TIOTAL
- A' luadh phlangaidean anns Na Hearadh
- EXTERNAL ID
- QZP99_93154_04_08
- ÀITE
- Na Hearadh
- SGÌRE
- Na Hearadh
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Na Hearadh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38503
- KEYWORDS
- clò
stuthan
gnìomhachasan ionadail
obair-làimhe
luadh
òran-luaidh
Mar a tha follaiseach anns an fhacal, 's e dòigh a th' ann an luadh air an Clò Hearach obrachadh agus a chur a-steach beagan gus a dhèanamh nas tighe. 'S ann às a' 14mh linn a tha am facal 'waulking' a chaidh a thoirt air a' ghnìomh le duine aig nach robh a' Ghàidhlig ach a chunnaic luadh air a dhèanamh le casan agus a dh'atharraich am facal 'walking'. Ann an Alba, chaidh luadh a dhèanamh airson a' chuid as motha leis na làmhan agus le boireannaich a-mhàin.
Shuidheadh na boireannaich timicheall air bòrd air am biodh an clò. Nan robh am bòrd ro bheag, chleachdadh iad doras a chaidh a thoirt far nam bannan aige. Bhiodh an àireamh de bhoireannaich a bhiodh a' gabhail pàirt ag atharrachadh ach mar as trice bhiodh boireannach aig gach ceann agus ceathrar no còignear sìos gach taobh. Tron luadh fhèin bhiodh gach boireannach a' tarraing a' chlò ga h-ionnsaigh, ga ghluasad beagan chun an làimh chlì mus putadh i e air ais 's ga bhualadh air a' bhòrd. Bha an clò ga ghluasad timcheall deiseal gus an gabhadh a làimhseachadh gu cunbhalach. 'S e droch fhortan a bh' ann nan deaghadh an clò a ghluasad tuathal.
Bhiodh òran-luaidh, ceòl nach eil ri lorg ann an àite sam bith eile san Roinn Eòrpa an Iar, a' dol leis an obair. Tha iad làn ruitheam agus bhiodh a' bhuille a' cumail ri bualadh a' chlò. Bhiodh aon bhoireannach a' gabhail an rainn agus bhiodh a h-uile duine eile a' seinn na sèist còmhla rithe. Mar as trice tha na rannan agus na sèistean gu math goirid uaireannan lide no dhà ach faodaidh gu leòr dhiubh a bhith ann. Tha fear de na h-òrain-luaidh as fhaide, 'Seathan' (mac Rìgh Eirinn) a' dol thairis air duilleagan agus bidh e a' toirt còrr is uair ga ghabhail.
Dh'fhaodadh an luadh a dhol air adhart airson dhà no tri uairean a thìde agus gu math tric bhiodh cèilidh ann nuair a bhiodh e deiseil. Anns an dara leth den 20mh linn b' urrainn innealan an luadhadh a dhèanamh airson clò a bha air a dhèanamh airson malairt agus tha an luadh traidiseanta a-nis air a dhèanamh le cuid de chomainn agus de ghnìomhachasan-dachaigh
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
- TIOTAL
- Beinn na Caillich, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- HCD00124
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1920an; 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11851
- KEYWORDS
- beanntan
cidhichean
Seo an sealladh tarsainn air Caol Àcain à Caol Loch Aillse. Tha Beinn na Caillich air an Eilean Sgitheanach anns an dealbh. Chan e seo idir a' bheinn leis an aon ainm a tha tuath air an Àth Leathann. Chithear cidhe a' Chaoil air làimh chlì na deilbh
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
LCDT
'S e geàrr-ainm a th' ann an LCDT a tha a' toirt iomradh air na faclan Leasbach, Co-ghnèitheach, Dà-ghnèitheach agus Tar-ghnèitheach.
Co-sheòrsach[deasaich | deasaich an tùs]
Mar a trice bidh daoine a' cur am facal co-sheòrsach ri fir aig a bheil miann air luchd na gnè ceudna. Ach tha co-sheòrsach a' toirt iomradh air a' choimhearsnachd LCDT air fad. 'S mar sin tha co-sheòrsach nas coltaiche ri Gay anns a' Bheurla a bhios a' toirt a-steach leasbaich, dà-ghnèithich agus tar-ghnèithich.
Leasbach[deasaich | deasaich an tùs]
Tha am facal Leasbach a' toirt iomradh air boireannaich co-sheòrsach neo boireannaich aig a bheil miann air boireannaich eile. Tha leasbach a' ciallachadh Lesbian anns a' Bheurla.
Co-ghnèitheach[deasaich | deasaich an tùs]
Tha am facal Co-ghnèitheach a' toirt iomradh air fir co-sheòrsach neo fir aig a bheil miann air fir eile. Anns a' Bheurla bhiodh co-ghnèitheach a' ciallachadh a homosexual/gay man.
Dà-ghnèitheach[deasaich | deasaich an tùs]
Tha am facal Dà-ghnèitheach a' toirt iomradh air cuideigin aig a bheil miann air boireannaich agus fir. Dh'fhaodadh miann nas làidire a bhith aca ri aon taobh neo ris an taobh eile ach feumaidh miann a bhith aca ris an dithis. Tha Dà-ghnèitheach a' ciallachadh Bisexual anns a' Bheurla.
Tar-ghnèitheach[deasaich | deasaich an tùs]
Tha am facal Tar-ghnèitheach a' toirt iomradh air cuideigin a tha air an gnè aca atharrachadh. Mar eisimpleir cuideigin a bha boireann nuair a rugadh iad ach a tha a-nis fireann. Tha Tar-ghnèitheach a' ciallachadh Transgender anns a' Bheurla.


text:
2002
MMII
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Chaidh Pàirc Nàiseanta Loch Laomainn agus nan Trosaichean, a’ chiad phàirc nàiseanta ann an Alba, a stèidheachadh.
- Stad Gairm, iris Gàidhlig.
- Bhuannaich Imre Kertész an Duais Nobel ann an Litreachas.
- Bhuannaich Daniel Kahneman an Duais Nobel ann an Eaconomachd.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 6 an Gearran - Max Ferdinand Perutz, ceimigear às an Ostair.
- 11 am Màrt - James Tobin, eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 28 an t-Iuchar - Archer John Porter Martin, ann an Llangarron. Ceimigear à Sasainn.
- 31 an Lùnasdal - George Porter, ann an Canterbury. Ceimigear.
- 9 an Dùbhlachd - An t-Urramach Jack MacArtair, ann an Leòdhas. Ministear ann an Eaglais na h-Alba agus comhairliche riaghaltais ionadail.
- 28 an Dùbhlachd - Bertram Schmiterlöw, ann an Stockholm. Neach-ealain às an t-Suain.


text:
Tha Pàrlamaid na h-Alba airson a bhith cho so-ruigsinneach sa ghabhas dhan a h-uile duine ann an Alba agus airson 's gun gabh muinntir na h-Alba pàirt san obair aice.
Tha fiosrachadh air làrach-lìn Pàrlamaid na h-Alba ann an roghainn de chànanan airson an dà chuid daoine a tha a' fuireach ann an Alba agus airson daoine a tha a' tadhal air Alba.
Tha cleachdadh nan cànanan ann am Pàrlamaid na h-Alba air a stìureadh le Poileasaidh Cànain Buidheann Chorporra Pàrlamaid na h-Alba (63.2KB pdf)
Tha Pàrlamaid na h-Alba airson a bhith cho so-ruigsinneach sa ghabhas dhan a h-uile duine ann an Alba agus airson 's gun gabh muinntir na h-Alba pàirt san obair aice.
Tha am plana a’ mìneachadh mar a chleachdas Buidheann Chorporra Pàrlamaid na h-Alba a’ Ghàidhlig na seirbheisean, mar a chuireas i cleachdadh na Gàidhlig air chomas ann an conaltradh agus mar a bhios i ag ag àrdachadh is a leasachadh na Gàidhlig.


text:
- TIOTAL
- Doras Aghaidh Taigh Bhaile Mac Cathain
- EXTERNAL ID
- PC_GLENURQUHART_DUNCANMACDONALD_010
- ÀITE
- Oighreachd Bhaile Mhic Cathain
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Urchadan 's Gleann Moireasdan
- LINN
- 1910an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Glenurquhart Heritage Group
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22660
- KEYWORDS
- càraichean
carbadan motair
còmhdhail
ailtireachd
aitreabhan
aitreabh
oighreachd
oighreachdan
Aig deireadh an 19mh linn agus tràth san 20mh linn, bha oighreachd Bhaile MhicCathain na àite ainmeil airson ailtireachd. Is e aon de na modailean a bu tràithe a chaidh a dhèanamh a th' anns a'chàr aig aghaidh na deilbh, agus tha e mar theisteanas dhan t-saidhbhreas a bha san àite agus an inbhe a bh' aige mar àite fasanta airson caidreabhachd, gun do nochd an carbad seo aig Baile MhicCathain cho tràth ri seo.
Tha an togalach a' taisbeanadh fasanan an latha. Bha ailtireachd Hellenic air a mheas aig an àm seo agus tha e ri fhaicinn ann an colbhan snaighte a' phoirdse. Bha e na fhasan aig an àm a bhith a' cleachdadh crainn fìona agus crainn snàigidh gus dreach nas fheàrr a chur air taobh a-muigh an togalaich. Ach, faodaidh seo milleadh structarail a dhèanamh air na togalaichean, agus dh'fhaodadh gum b' e bu choireach ri milleadh Taigh Bhaile MhicCathain.
Bha stèidheachd taigh Bhaile MhicCathain ann bhon 16mh linn. Tha an dealbh a' sealltainn an taighe an dèidh a leasachadh sna 1850an, nuair a chaidh mòran fheartan a chur ris a bha àbhaisteach dha ailtireachd linn Bhioctoria, mar am poirdse agus na colbhan Hellenic. Ron àm seo, b' e taigh tughaidh cus na bu lugha a bh' ann.
Bha an togalach seo air a chleachdadh aig àm an Dàrna Cogaidh gus aoigheachd a thoirt dha luchd-falamhachaidh às na bailtean mòra. Gu mì-fhortanach, tràth sna 1970an chaidh an togalach bhuaithe cho mòr agus gum b' fheudar a leagail


text:
Kal. Ian. i. f., l. u., Anno Domini M.c.l.ui.
Tairrdelbach h-Ua Concobuir, airdrí Connacht, tuir ordain & oirechuis Erenn uile ar gaiscedh & tidhnacul sét & maine do laechaibh & do cleircibh, in pace quieuit.
Sluaghadh la Muircertach h-Ua Lochlainn i n-Ulltaibh, co tuc braighdi fri a reir. Ocus is for an sluaghadh-sin dano ro marbadh h-Ua h-Inneirghi for scéimledh.
Aedh h-Ua Canannan, rí Ceniuil Conaill, do marbadh la h-Ua Cathan & la Feraibh na Craibhe.
Sluaghadh aile dano la h-Ua Lachlaind co n-Deiscert m-Bregh, co tuc braighde Laighen o Mac Murchadha tar cenn a coicidh uile. Do-cuadur iar sein Cenel n-Eogain & Airghiallu i n-Osraighibh, co riachtadur Clar Dhaire Móir, co tangadur maithi Osraighi hi tech h-Ui Lachlainn.
Meass mor isin bliadhain-si fo Erinn uile. Noi m-bliadhna o'n mhes mor aili gusan bliadhain-si.


text:
- TIOTAL
- Factaraidh Caithness Glass ann an Inbhir Ùige
- EXTERNAL ID
- CAITHHORZ_THUFM_PH237
- ÀITE
- Inbhir Ùige
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Ùige
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Caithness Horizons
- AITHNEACHADH MAOINE
- 4478
- KEYWORDS
- gnìomhachas
Chuireadh a' chompanaidh Caithness Glass air bhonn ann an Inbhir Ùige an 1961. Chruthaicheadh leatha mòran chosnaidhean aig àm nuair a bha cruaidh fheum orra, agus gnìomhachas an iasgaich agus tuathanachais air crìonadh.
Thugadh luchd-eòlais bho thall thairis a Ghallaibh a chumail trèanadh do luchd-obrach ann an sgilean agus dòighean obrach.
An ceann ùine ghoirid, choisinn Caithness Glass cliù mar chompanaidh cruthachaidh chuideaman-pàipeir. Bhiodh i cuideachd a' dèanamh na duaise a bhithte a' toirt seachad don neach a bhuannaich am prògram Mastermind air a' BhBC.
Sguir obair aig an fhactaraidh an Gallaibh an 2005 ged, co-dhiù nuair a sgrìobhadh seo, a tha a' chompanaidh a' dol fhathast mar iar-chompanaidh de Dharlington Crystal an Devon
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Caithness Horizons


text:
- TIOTAL
- Buille de Chlub Baidhsagal-motair Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- PAW_INVERNESS_MOTORCYCLE_CLUB_1913_3
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1913
- LINN
- 1910an
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21653
- KEYWORDS
- baidhsagalan-motair
baidhsagalan
còmhdhail
clubaichean
buidhnean
Tha aon chàr am measg bhaidhsagalan-motair aig a' chruinneachadh seo de chlub baidhsagal-motair Inbhir Nis ann an 1913. Coimhead air an aodach-cinn dìonach bhon là sin - boineid is speuclairean. Tha soidhne le 'Garage' air an togalach air an taobh chlì, is 's dòcha gur e garaids aig taigh-òsta a th' ann agus geata cho mòr,drùiteach aige
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- An t-Urramach Iain Mac a' Mhaoilein agus a theaghlach
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_0313
- ÀITE
- Ulapul
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40198
- KEYWORDS
- An t-Urramach Iain Mac a' Mhaoilein
Eaglais Shaor
Eaglais Shaor Aonaichte
Sràid na Muilne Eaglais na h-Alba ann an Ulapul
1843
An t-Urramach Iain Mac a' Mhaoilein agus a theaghlach. Bha e na ministear san Eaglais Shaoir air Sràid na Muilne, Ullapul, (an-diugh Eaglais na h-Alba) bho 1872 gu 1909.
Thàinig an eagalis seo gu bhith na h-Eaglais Shaor Aonaichte ann an 1900 nuair a roghnaich an t-Urramach Mac a' Mhaoilein a bhith na bhall den Aonadh còmhla ris an Eaglais Chlèirich Aonaichte. Lean a' mhòr-chuid de choitheanal e ach cha do lean feadhainn eile oir cha b' e bonn-stèidh Eaglais Shaor 1843 a bha aig an Eaglais Shaoir Aonaichte.
An dèidh dhan Eaglais Shaor Aonaichte ann an Ullapul a thighuinn còmhla ri Eaglais na h-Alba ann an 1929 cho-dhùin an co-choitheanal gun cleachdadh iad eaglais Shràid na Muilne mar eaglais na paraiste agus sguir iad a chleachdadh Eaglais Thelford air Sràid Earra-Ghàidheal an Iar
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum


text:
- TIOTAL
- Cataibh - Loch Uinnseort faisg air Ruigh Còinnich agus Ceann Loch Biorbhaidh
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_3681
- ÀITE
- Loch Uinnseort
- SGÌRE
- Eadar Dhà Chaolas agus Diùranais
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Eadar Dhà Chaolas
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 35517
- KEYWORDS
- lochan
beanntan
iasgach
Cairt-phuist de shealladh bho Loch Uinnseort, Cataibh.
'S e Loch Uinnseort, dìreach deas air A' Pharbh aon de na lochan mara as fhaide gu tuath air oirthir a tuath na h-Alba. Tha e ainmeil airson a' phuirt iasgaich Ceann Loch Biorbhaidh a tha stèidhichte aig Loch Uinnseort agus Loch Clais a tha ri thaobh. Tha obair iasgach bhradain air a ruith à Loch Clais agus tha maorach air an tuathanachas ann an Loch Uinnseort.
Tha an t-ainm 'Sutherland' a' dol air ais chun an àm nuair a bha na Lochlannaich a' riaghladh a' chuid mhòr den Ghàidhealtachd agus na h-Eileannan, gu h-àraidh anns a' cheann a tuath agus anns an iar, a bha 's dòcha aig àirde tràth san 11mh linn, nuair a bha Sigurd the Stout (Sigurd Tapaidh/Garbh) na jarl air Arcaibh. Aig an àm sin b' e Suðrland am fearann gu deas air, no ann an ceann a deas Ghallaibh Lochlannach. Mar shiorrachd Albannach, tha Cataibh cuideachd a' gabhail a-steach fearann a tha an iar air siorrachd Ghallaibh


text:
Calasraid
'S e baile ann an Comhairle Shruighlea a tha ann an Calasraid (Beurla: Callander) [1][2]. Tha am baile suidhichte air bruach Abhainn Tèadh mu 18 mìltean air àird an iar-thuath Shruighlea. 'S e seo na co-chomharran aige: 56° 14′ 38.51″ Tuath agus 4° 12′ 52.06″ Iar. Anns a' bhliadhna 2006 bha 3,130 duine a' fuireach an seo. [3] Bho Chalasraid bidh mòran luchd-turais a' siubhail gu Pàirc Nàiseanta Loch Laomainn agus nan Tròsaichean. Tha Ionad fiosrachadh luchd-turais anns an seann eaglais "Naomh Kessog", ris an canar Ionad Rob Ruadh an–diugh. Anns an t-Iuchar 2009 bha na Callander World Highland Games ann. [4]
Leabhraichean[deasaich | deasaich an tùs]
- Michael Newton: Bho Chluaidh Gu Calasraid, Acair Ltd, 1999. ISBN 978-0861522651.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Stòr-dàta SMO
- ↑ Iain Mac an Tàilleir, td 25
- ↑ Staitistearachd àireamh-shluagh na h-Alba
- ↑ Callander World Highland Games
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NN6278607918
- Calasraid aig Gazetteer for Scotland


text:
1856
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1856 (MDCCCLVI).
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Chaidh Walkerton (Indiana) a stèidheachadh.
- Chaidh eaglais a thogail ann an Achadh nan Càrn, Alba.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 24 an Giblean - Philippe Pétain, ann an Cauchy-à-la-Tour. Saighdear.
- 6 an Cèitean - Sigmund Freud, teiripiche-inntinn às an Ostair.
- 26 an t-Iuchar - George Bernard Shaw, ann am Baile Àtha Cliath. Sgrìobhadair.
- 18 an Dùbhlachd - J. J. Thomson, ann am Manchester, eòlaiche-fiosaig.
- 28 an Dùbhlachd - Woodrow Wilson, 28mh ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte


text:
- TIOTAL
- Carragh-cuimhne ann an Cladh nam Manaich Ghlas, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- QZP40_3289_P018
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1875
- LINN
- 1870an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31746
- KEYWORDS
- Inbhir Nis
Cladh Greyfriars
Stiùbhart
MacGillEathain
Mac an Tòisich
Alasdair II
cladhan
manaich
Tha an ìomhaigh seo ann an Cladh nam Manaich Ghlas ann an Inbhir Nis ag ràdh gur e Alasdair Stiùbhart, Iarla Mhàr is mac Alasdair Stiùbhart, Madadh-allaidh Bhàideanaich, a th'ann. Tha cuid ag ràdh gur e Iain Stiùbhart, Prior Choldingham is leth-bhràthair Iarla Mhoireibh, a th'ann.
Tha Cladh nam Manach Glas air Sràid nam Manach ann an Inbhir Nis, ach 's e mì-ainmeachadh a th'ann. 'S e Manachainn Dominicanach a bh'anns a' Mhanachainn ann an Inbhir Nis is dh'aithnicheadh iad mar na Manaich Dubha no Manaich Teagaisg. 'S e Manaich Franganach a bh'air ainmeachadh mar na Manaich Glas.
Tha colbh sa chladh a bha na phàirt den chiad mhanachainn Dominicanach a stèidhich Alasdair II ann an 1233, a rèir coltais.
Chithear an gràbhaladh seo ann an 'Invernessiana: Contributions toward A History of the Town and Parish of Inverness, from 1160 to 1599', le Teàrlach Friseal-Mac an Tòisich. Tha e air a mheurachadh o leth-bhreac Fhriseil-Mac an Tòisich fhèin, pàirt den chruinneachadh leabhraichean aige a th'ann an Leabharlann Inbhir Nis an-diugh


text:
- TIOTAL
- A' coimhead dhan ear gu Allt Rolaidh on Eilean Dubh
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_VII_7020
- ÀITE
- Cille Mhoire
- SGÌRE
- Abhach
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: An Cnoc Bàn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11491
- KEYWORDS
- soithichean
siùil
seòladh
cost
bàta-seòlaidh
San dealbh-chamara seo chithear an sealladh on Eilean Dubh, air a thogail eadar Rubha Bhaile na Creige agus Cille Mhoire, a' coimhead thar Linne Mhoireibh gu Allt Rolaidh (Alturlie). Chithear Baile nan Loch air a' chùlaibh. Tha nighean òg air an tràigh a tha a' coimhead air dà shoitheach seòlaidh.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive