text:
- TIOTAL
- Bàgh Ùge, bho os cionn na h-eaglaise, An t-Eilean Sgitheanach.
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_5838
- ÀITE
- Ùige
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cille Mhoire
- LINN
- 1920an; 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37476
- KEYWORDS
- seallaidhean-tìre
oirthir
eaglais
gòrlais
Tùr Fhriseil
Eaglais Shaor
Tha Bàgh Ùige, air taobh an iar Rubha Thròndairnis ann an ceann a tuath An Eilean Sgitheanaich, san dealbh seo a’ coimhead chun an iar-dheas seachad air Rubha Chorachain gu Rubha Bhatrairnis nas fhaide air falbh. Chaidh an Eaglais Shaor air an làimh dheis, le a tùr sònraichte, a thogail ann an 1847 air làrach follaiseach a’ coimhead thar na coimhearsnachd. An-diugh, ‘s e Taigh-òsta Ùige a th’ anns an taigh mòr gu clì air an sin agus tha Gòrlais Fhriseil, tùr air cumadh druma a chaidh a thogail anns na 1860an leis an uachdaran aig an àm, Caiptean Friseal, san achadh mu choinneamh.
‘S e port beag iasgaich a th’ ann an Ùige agus bha cidhe an seo ro 1840, agus chaidh a leudachadh gu mòr ann an 1894 aig cosgais £9000. Tràth anns an 20mh linn bha bàtaichean-smùide air an slighe eadar Glaschu agus Steòrnabhagh a’ stad gu riaghailteach ann an Ùige, agus ann an 1964 thòisich Caledonian Mac a’ Bhruthainn air seòlaidhean riaghailteach dha Na Hearadh agus Uibhist a Tuath, agus a tha fhathast ann an-diugh.


c: text/html

text:
- TIOTAL
- A' coimhead gu tuath bhon drochaid-coise aig Stèisean Dhùn Chailleann, 1917
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_441
- ÀITE
- Dùn Chailleann
- SGÌRE
- A' Ghàidhealtachd / Siorrachd Pheairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT: Dùn Chailleann 's Dubhailigh
- DEIT
- 1917
- LINN
- 1910an
- CRUTHADAIR
- LGRP 7851
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27165
- KEYWORDS
- Rèile na Gàidhealtachd
HR
rathaidean-iarainn
HRS
Tha an dealbh-camara seo a' coimhead gu tuath bhon drochaid-coise aig Stèisean Dhùn Chailleann.
Chaidh Dùn Chailleann (Biornam bho thùs) fhosgladh air 7 An Giblean 1856. Tha e 24 cilemeatair gu tuath air Peairt agus b' e an ceann-uidhe sealach airson seachd bliadhna gus an deach an loidhne a leudachadh gu Baile Chloichrigh.
Fhuair Rèile Pheairt & Dhùn Chailleann Achd Pàrlamaid air 10 An t-Iuchair 1854 airson loidhne eadar Snaim Stanlaidh agus Biornam, air taobh eil na Tatha bho Dhùn Chailleann. Bha an stèisean a' faighinn seirbheis an toiseach bho Rèile Meadhan-thìre Alba agus an uair sin Rèile an Ear-Thuath Alba mus tàinig e gu bhith na phàirt de Rèile na Gàidhealtachd

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- TIOTAL
- Iarrtas Agaidh (Angusina) Rothach airson faothachadh nam Bochd
- EXTERNAL ID
- Z_GB1741_R31_1_11
- ÀITE
- Sgianaid
- SGÌRE
- Tunga is Fàrr
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Cinn t-Sàile MhicAoidh
- LINN
- 1840an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn Ghallaibh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6128
- KEYWORDS
- faothachadh nam bochd
taigh nam bochd
airgead
Tunga is Fàrr
tinneas
Tagradh gu luchd-stiùiridh Bòrd na Sgìre ann am Parraiste Thunga le Agaidh Rothach airson faothachadh nam bochd. Bha i a-nis air a cumail na leabaidh fad trì miosan gun chomas ithe le "internally consumptive fevers."
Tha an tagraiche ag iarraidh beagan faothachaidh aon turas a-mhàin airson am beagan ùine, 's dòcha, a tha air fhàgail aice. Tha an litir cuideachd a' cur an cuimhne a' Bhùird gu bheil A' Bh-Uas Paterson-Melness air a cùis a chur ron Bhòrd roimhe seo agus gu bheil I ann am fìor èiginn


text:
Machair
Tha am facal Gàidhlig machair a' ciallachadh fadhlainn ìseal thorrach air costa Èirinn no Alba agus gu sònraichte anns na h-Eileanan Siar. Tha dà sheòrsa machair ann:
- Cluain no innis air dùn-gainmhich a tha tric ga àiteach agus nach tèid fodha ri linn droch shìde;
- Talamh eadar tràigh agus mòinteach
Tha machraichean de gach seòrsa nan seann tràighean a tha a-nis nas àirde na tràighean an latha an-diugh as dèidh do dh'ìre na mara tuiteam.
Tha luchd-eigeòlais agus glèidhteachais air tòrr rannsachaidh a dhèanamh air machraichean air sgàth nan siostaman sònraichte eigeòlach aca. Tha dìtheanan neo-àbhaisteach, leithid a' chailleach fhuar, agus eòin leithid ràcan-an-fheòir, beignein-baintighearna, gillean-feadaig agus gobhlain-mhara rim faighinn orra.
Tha bleith-talmhainn na cunnart do mhachraichean. Tha seo air adhbharachadh le èirigh na mara agus mar a thathar a' cleachdadh thràighean faisg air làimh mar ghoireas cur-seachad.


text:
- TIOTAL
- Aithisg on 'Inverness Courier' mu thuras Prionnsa na Cuimrigh, duilleag 5
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D375_P050
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 4875
- KEYWORDS
- turasan rìoghail
Eideard VIII
Seo an còigeamh duilleag de dh'aithisg an 'Inverness Courier' mu thuras Eideird, Prionnsa na Cuimrigh gu Inbhir Nis air 26mh Ògmhios 1931.
An dèidh òraid a' Phrobhaist, lean an deas-ghnàth le Ticead a' Bhùirdeasaich air a leughadh, Bòid a' Bhùirdeasaich air a ghabhail, ainm làimh-sgrìobhte a chur ri Rola a' Bhùrdeasaich is Fàinne a' Bhùirdeasaich air a thoirt seachad. Rinn am Prionnsa òraid an dèidh seo (tha na thuirt e an seo)


text:
- TIOTAL
- Daibhidh MacÌomhair air 18mh co-là-breith
- EXTERNAL ID
- PC_DAVID_MACIVER_003
- ÀITE
- Leth Pheairt, Siorrachd Shruighlea
- DEIT
- An t-Iuchar 1956
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- David MacIver
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22171
- KEYWORDS
- Briogàd nam Balach
Daibhidh MacÌomhair a' gearradh marag-fhlùir ann an clobhd air 18mh co-là-breith san Iuchar 1956. Aig an àm, bha e an làthair aig campa trèanaidh Briogàd nam Balach aig Taigh Carronvale ann an Leth Pheairt agus bha e na chorpairlear anns an 11mh Companaich Inbhir Nis (Marg Innis Naomh Marc).


text:
R.Kojelio individuali veiklaMas-fhìor air cairt gnothachais
R.Kojelio individuali veikla
-talmhainn, Aluminium uinneagan, Armaichte dorsan, Chompanaidhean togail, Cumhachd agus stòrasan nàdarra +52
Imprint
I-V 9:00-18:00
VI 9:00-13:00
- R.Kojelio individuali veikla
Mapa
Gnìomh roinn-seòrsa
-talmhainn, Aluminium uinneagan, Armaichte dorsan, Chompanaidhean togail, Cumhachd agus stòrasan nàdarra, Dachaigh càraidh, Door, Door stàladh, Doras-spèilidh, Doras-teine, Dorsan a-muigh, Earrannach feansaichean, Feansadh, Fence eileamaidean, Fence stàladh, For-uinneag glainne, Garaids doors, Gate, Gate fèin-obrachas, Gheata fhiodha, Glass dorsan, Goods malairt, Homebuilding, Industrial geataichean, Innealan, uidheam, Lùth ath-nuadhachail, Lùth eadar-dhealaichte, Metal feansaichean, Metal geataichean, Mhullach, Mogaill feansa, Obair chùmhnant, Obraichean, Plastic dorsan, Plastic uinneagan, Puist feansa, Roinneil geataichean, Slaighdeadh dorsan, Solar luchd-cruinneachaidh, Stòran lùth ath-nuadhachail, Taigh-goileadair, Taobh a-staigh ideas, Taobh a-staigh nithean, Teasachadh, Teasachadh uidheam, Togail a 'chompanaidh, Togail stiùiridh, Togail, fìor oighreachd, Uidheaman teas-talmhainn teasachadh, Uinneag dùnadh, Uinneag stàladh, Uinneagan fiodha, Uisge siostaman teasachaidh, Uisge teasachaidh, Wicket, Windows, Windshield càireadh


text:
Sunne
'S e sgìre dùthchasail air an àirde an iar-dheas na Suaine a th' ann an Sunne. Tha e suidhichte ri taobh Loch Fryken, ann an Värmland,[1] 243km air falbh bho Stockholm agus 240km bho Ghöteborg.[2] Tha 13,308 duine a' fuireach anns an sgìre.[3]
Freumhan an ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Tha e coltach gur ann às an fhacal sund (caol) ann an Suainis (san tuiseal tabhartach shingilte) a tha an t-ainm.[4] Bheireadh sin An Caolas dhuinn sa Ghàidhlig an latha an-diugh. 'S e co-dhàimh leis A' Bheurla sound a th' ann.[5] B' e Sundy a chanadh ris roimhe. Tha sin a' gabhail cruth na tìre.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Selma Lagerlöf, (1858 - 1940). A' chiad bhean a bhuannaich an Duais Nobel ann an Litreachas a-riamh.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Nationalencyklopedin
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Riaghaltas na Suaine
- ↑ Runeberg
- ↑ Mats Wahlberg, (2003). Svenskt ortnamnslexikon, Uppsala: Institutet för språk och folkminnen, ISBN 91-7229-020-X


text:
- TIOTAL
- Bothain ann an Gleann An Droighneach
- EXTERNAL ID
- QZP99_94052_10_05
- ÀITE
- Gleann Droighneach
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS:Bracadal
- LINN
- 1880an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38669
- KEYWORDS
- glinn
taighean
togalaichean
bothain
Tha Gleann An Droighneach a' ruith on cheann siar de Loch Harport gu Sligeachan san Eilean Sgitheanach. Ro na fuadachaidhean anns na 1820an, bha mu 1,500 duine a' fuireach sa ghleann. Bha na taighean seo aig feadhainn den àireamh bheag a bh' air fhàgail.
Tha an tasglann as motha de sheallaidhean-tìre dubh is geal le James Valentine & Co air a chumail ann an Leabharlann Oilthigh Chill Rimhinn. Airson fiosrachadh a bharrachd air a' chruinneachadh seo, cuir fios dhan Leabharlann, air neo coimhead air Special Collections at St Andrews
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
- TIOTAL
- An Eaglais Shaor Aonaichte, Inbhir Theòrsa
- EXTERNAL ID
- CAITHHORZ_THUFM_PH431
- ÀITE
- Inbhir Theòrsa
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Theòrsa
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Caithness Horizons
- AITHNEACHADH MAOINE
- 4773
- KEYWORDS
- eaglaisean
clèir
clèirich
ministearan
Dealbh camara den Eaglais Shaor Aonaichte, Inbhir Theòrsa.
Suidhichte air A' Chaol Arcach ann am bàgh fasgach Inbhir Theòrsa, 's e Inbhir Theòrsa am baile mòr as fhaide a tuath air tìr-mòr na h-Alba. Chaidh baile Inbhir Theòrsa a stèidheachadh bho chionn fhada le a thùsan a' dol air ais gu linn linn nan Lochlannach agus a' phrìomh shlighe a-steach do thìr-mòr na h-Alba.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Caithness Horizons


text:
- TIOTAL
- Achd a tha airson gum bi drochaid nan cìsean ann an Inbhir Nis, 1681 (samhla on 19mh linn) (Duilleag 1)
- EXTERNAL ID
- GB1796_2003_011_4
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 19th century
- LINN
- 1680an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis (stuth làmh-sgrìobhte)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 969
- KEYWORDS
- drochaidean
cìsean rathaid
cìsean drochaid
Chaidh an t-seann drochaid cloiche thairis air Abhainn Nis a thogail eadar 1681 agus 1685. Ann an 1681, chaidh achd a dhèanamh a leig le beagan chìsean a bhith air an togail, fad naoi bliadhna deug, a chuidicheadh le cosgais an togail 's a' chumail suas. Ann an 1685 rinneadh achd eile a leig leis na cìsean beaga seo a bhith air an togail fhathast às dèidh deireadh nan naoi bliadhna deug. Tha an sgrìobhainn, sgrìobhte ann an làmh na 19mh linn, a' liostadh chùmhnantan na h-achd. Seo liosta de na cìsean cusbainn:
'for the space of nineteen years after the date hereof. Viz:- Six pennies of each Horseman, or horse and load, ffour pennies off each horse or Cow, and two pennies of each ffootman passing alongst the said Bridge.'
Tha an dealbh a' sealltainn Duilleag 1 na sgrìobhainn.
Bha seachd boghannan air an drochaid cloiche agus thuirt daoine gum b' ann bho chlach a' ghearastain leagte a thog Oilibhear Crombail, fhad 's a bha a shaighdearan a' fuireach ann an Inbhir Nis, a thàinig cuid de na clachan. San treas chas aig an drochaid, chaidh rùm cloiche fodha a thogail, le tomhas dìreach sia troighean a dh'àirde agus deich troighean thar seachd troighean de mheud, a ghabhadh a chleachdadh mar phrìosan. Chaidh an drochaid cloiche seo a sguabadh air falbh san dìle mhòir ann an 1849.


text:
An Cogadh Mòr
Thachair An Cogadh Mòr no "Cogadh a' Cheusair" eadar 1914 agus 1918. B' e sin an cogadh a bu sgriosaile a chaidh fhaicinn gu ruige sin, le barrachd bàs agus milleadh na thachair ann an cogadh sam bith a bh' ann roimhe. Fichead 'sa h-aon bliadhna às a dhèidh, thòisich Dara Cogadh an t-Saoghail agus tha ceangal mòr ann eadar na dhà.
B' e sin a' chiad chogadh anns an robh tancaichean agus itealain an sàs. Chaidh bàtaichean-aigil a chleachdadh gu mòr, gu h-àraidh leis a' Ghearmailt.
Susbaint
Adhbharan[deasaich | deasaich an tùs]
Structar nam Feachdan[deasaich | deasaich an tùs]
Anns na bliadhnaichean ro 'n chiad chogadh, bha airm mhòra aig cuid mhòr de na dùthchannan mòra na Roinn Eòrpa ged a' bha iad aig sìth. A bharrachd air a sin, anns a' chuid a bu mhotha de na dùthchannan mòra, bha cuid a bu mhotha de dhaoine aig aois chogaidh anns na feachdan cùl-chuideachd. Bha sin a' ciallachadh gun rachadh na daoine aig an robh dreuchd sìobhalta gairm gu cogadh nan robh feum aig an dùthaich orra.
Na bu mhiosa na sin, bha na planaichean-cruinneachaidh nam feachdan stèidhte gu mòr air na clàran-ama nan trèanaichean. Ann an seòrsa de dhealbh-cluich mòr, bha fios aig gach duine cuin a b' fheudar dha dhol ga uidheamachadh dhan ghearasdan ionadail agus an uair sin cuin a b' fheudar dhan gach aonad a dhol dhan stèisean trèine airson a dhol gu na crìochan. Bha e an ìre mhath do-dhèanta stad a chuir air cruinneachadh nam feachdan uair a chaidh e tòiseachadh gun na feachdan a chuir troimhe chèile, rud a bheireadh làmh an uachdar dhan nàmhaid. Agus bha làimh-an-uachdar aig an dùthaich a bha an toiseach air an fheadhainn eile ann a bhith a' cruinneachadh a feachdan. Leis a sin, bho a chaidh gairm gu armachd a-mach, 's e sliabh cas gu cogadh a bh' ann dhaibh.
Caidreachais[deasaich | deasaich an tùs]
Thar nam bliadhnaichean ro 'n chogadh, chaidh iomadh caidreachais 's cùmhnantan stèidheachadh eadar mòran dùthchannan na Roinn Eòrpa. Mar eisimpleir, bha Caidreachas nan Cumhachdan Meadhanach ann leis a' Ghearmailt, an Eadailt agus an Ostair-Ungaire a bha nam ball ann. Bha cùmhnant-dìon eadar an Ruis agus an t-Sèirb an aghaidh Ostair-Ungaire. A bharrachd air a sin, bha caidreachas eadar an Ruis, an Rìoghachd Aonaichte agus an Fhraing an aghaidh na Gearmailt.
Plànaichean Chogaidh[deasaich | deasaich an tùs]
Stèidhich cuid mhòr de na dùthchannan mòra planaichean chogaidh. Mar eisimpleir, anns a' Ghearmailt, fo a' phlana Schlieffen, bha rùn aca bhuannachadh anns an Fhrainge an toiseach agus an uair sin an Ruis. Agus bha an Fhraing, fo phlana XVII, ag amas air a' ghleann Ruhr far an robh cuid mhòr de na factaraidhean na Gearmailt. Anns an Ruis, bha iad ag amas an aghaidh na Gearmailte agus na h-Ostaire 's na h-Ungaire aig an aon àm.
Bha na planaichean a' crochadh gu mòr air an t-siostaim rèile anns gach dùthaich. 'S seòrsa de dhealbh-cluich mòr 's na trèanaichean anns gach dùthaich a' feuchainn na milleanan de saighdearan a thoirt do na crìochan. Agus bhiodh làmh-an-uachdair a dhèanadh a' chùis an toiseach agus ann an deagh òrdugh.
Sradag thoisich - Murt Àrd-Diùc Ferdinand[deasaich | deasaich an tùs]
'S e sradag a thòisich an cogadh am murt Àrd-Diùc Ferdinand na h-Ostaire 's na h-Ungaire le fear Gavrilo Princip, air an 28mh Ògmhios, 1914 ann an Sarajevo. Chuir am murt seo fearg air Ostair-Ungaire an aghaidh an t-Sèirb oir bha iad cinnteach gu robh an t-Sèirb air cùl a' mhuirt. Mar sin ghairm Ostair-Ungaire cogadh an aghaidh na Sèirbe air an 28mh Iuchair, 1914. Leis gu robh caidreachas-dìon eadar an Ruis agus an t-Sèirb, tòisich an Ruis a feachdan a chruinneachadh 's a chuir air cois-chogaidh airson taic a thoirt dhan t-Sèirb. Leis gun do gheall a' Ghearmailt taic dhan Ostair-Ungaire 's gu robh ann na rinn an Ruis dhaibh co-dhiù, ghairm a' Ghearmailt cogaidh an aghaidh na Ruis air 1ad an Lùnasdal agus air an Fhraing 3as an Lùnasdal.
Cathan toisich[deasaich | deasaich an tùs]
A' Ghearmailt agus an Fhraing agus an Ruis[deasaich | deasaich an tùs]
Thòisich a' Ghearmailt le bhith a' toirt ionnsaigh air an Fraing tro a' Bheilg le a' chuid a bu mhotha de na feachdan aca, a' fàgail feachdan aotrom anns a' cheann an ear ri dhìon an aghaidh na Ruise cho math sa b' urrainn dhaibh. 'S an amas a bh' aca chuir ruaig air an Fhraing mus biodh cothrom aig an Ruis na feachdan acasan a chruinneachadh air na crìochan eadar a' Ghearmailt agus an Ruis. B' e am plana stèidhte air a' bharail gu robh an t-siostam rèile aig an Ruis gu math slaodach agus leis cho farsaing sa bha an Ruis, b' fheudar dhan Ruis ùine mhòr ri na feachdan aca a chruinneachadh.
An aghaidh na Frainge, 's e am plana aig a' Ghearmailt cuideam a chuir air a' làimh dheis aca, a' ciallachadh gum biodh a' chuid a bu mhotha de na feachdan anns a' cheann an iar an aghaidh na Frainge a' toirt ionnsaigh tro a' Bheilg agus nach biodh ach feachdan aotrom air a' chrìoch eadar an Fhraing 's a' Ghearmailt fhèin. B' e sin rùn a' phlana Schlieffen. Ach mar a thachair, cha do chuir na Gearmailtich cuideam gu leòr air a' làimh dheis air a' plana, 's cha do dh' amas iad air cùil Pharas mar a bha Schlieffen an dùil. Thachair sreath de chathan eadar na feachdan na Beilge, na Frainge agus an Rìoghachd Aonaichte a chuir stad air an dol-air-adhart nan Gearmailteach.
Aig an dearbh àm, thug an Ruis ionnsaigh an aghaidh na Gearmailt anns a' cheann an ear agus b' fheudar dhan Ghearmailt a dìon as aonais na feachdan anns an Fhraing leis gu robh fhathast glacte ann an sin. Uill, mar a thachair, bhuannaich na Gearmailtich buaidh mhòr os cionn nan Ruiseach le na feachdan a bh' aca co-dhiù agus chuir na Gearmailtich stad air an dol-air-adhart nan Ruiseach ann a' bhatail ris an canar .
Rang-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
Dh'atharraich rang-eòlas gu mòr thar na bliadhnaichean a' chogaidh mhòir. Aig toiseach a' chogaidh, bha an armachd air fàs marbhtach gu ìre nach do thuig idir na seanalairean. Mar eisimpleir bha na [machine guns] ann a bha comasach iomadh peilearan a losgadh ann an sreath a chèile. Bha na gunnaichean mòra air fàs na bu chumhachdaiche 's na b' astaraiche. Ach a dh'aindheoin sin, bha rang-eòlas an ìre mhath mar a bha e aig àm nan cogaidhean Napoleon. Mar bu thrice, dhèanadh saighdearan caismeachd sìos an rathaid nam buidhnean mòra 's iad fhathast corra cilemeatairean bho lìnean nan nàimhdean ach mharbhadh na gunnaichean mòra na mìltean aca co-dhiù. Chaill mòran am beatha mus do thuig iad gum b' fheudar dhaibh sgapadh fiù 's nuair bha iad fhathast astar mòr bhon nàmhaid.
Air a' bhlàr fhèin an toiseach rachadh na saighdearan an sàs an nàmhaid nan sreathan fada 's aig amannan fiù 's a' seinn gun a bhith a' toirt cus for do na machine guns. Ach ged a bha na seanalairean fhathast aineolach, dh'ionnsaich na saighdearan fhèin gum b' èiginn dhaibh trainnsichean doimhne a chladhadh agus uèirean biorach a sgapadh air am beulaibh.
Mar sin, gu h-àraid sa cheann an iar, san Fhraing, cha b' fhada mus do stad na loidhnichean chogaidh a ghluasad 's thoisich na saighdearan a chladhadh tuill eu-domhainn 's an uair sin trainnseachan domhainn dhaibh-fèin gus an dìon o na [machine guns] 's na gunnaichean mòra. Chuir iad suas uèir bhiorach eadar an dà loinne.
Air sgàth sin, bha làmh-an-uachdair gu mòr ri taobh an fheadhainn a bha a' dìon. Bha na blàran uabhasach fhèin fuilteach. 'S iomadh bhlàr far an do chaidh ceudan mìltean saighdearan am marbhadh ach bu ghann a ghluasad na loidhnichean idir co-dhiù.
Air sgàth sin, dh'atharraich rang-eòlas gu mòr, feuch am faigh iad tro na trainnseichean. Chleachd iad gasaichean puinnseanta. Thionnsgain iad tancaichean agus an rang-eòlas an chleachdadh.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- BBC: Àm a' Chiad Chogaidh (fiosrachadh airson sgoiltean ann an Albainn)
- Youtube:Guthan nan Eilean Dòmhnall MacCormaig a’ bruidhinn mu na rèisimeidean Albannach sa Chogadh Mhóir


text:
- TIOTAL
- Togalach Beag Cruinn - dealbh 1
- EXTERNAL ID
- PC_GM2_PHOTOGRAPHS_010
- ÀITE
- Caisteal Ghrannd
- SGÌRE
- Crombail
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH: Crombail, Inbhir Ailein 's Àbhaidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22777
- KEYWORDS
- togalach
togalaichean
ailtireachd
sneachd
Dealbh-camara de thogalach beag, cruinn ann an tasglann Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach. Thathas air coltas tùir a thoirt air an togalach, le caisealachdan a' cuairteachadh a' mhullaich.
Chan eileas air dearbhadh càit a bheil an togalach seo, ach 's dòcha gu bheil e ann an gàrradh Caisteal Ghrannd, faisg air Baile nan Granndach
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach


text:
Nashville, Tennessee
'S e prìomh-bhaile Tennessee a tha ann an Nashville. Anns a’ bhliadhna 2011 bha 626,681 duine a’ fuireach an seo. Tha e suidhichte aig 182m os cionn ìre na mara.
Eachdraidh eile[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1779.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Pat Boone, seinneadair Aimeireaganach (1934)
- Miley Cyrus, seinneadair agus actair Aimeireaganach (1992)
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Beul Feirste, Èirinn a Tuath
- Caen, An Fhraing
- Edmonton, Canada
- Magdeburg, A' Ghearmailt
- Mendoza, An Argantain
- Taiyuan, Sìne


text:
Àrd-thìr
'S e ceàrn de thìr àrd a th' ann an àrd-thìr ann an geo-eòlas agus eòlas na cruinne a tha, mar is àbhaist, gu ìre mhòr còmhnard, rèidh, dùthchail.
Gineachas[deasaich | deasaich an tùs]
'S e ceàrn mhòr de thìr àrd a tha gu ìre mhòr còmhnard a th' ann an àrd-thìr. Tha e sgaraichte bhon talamh mun cuairt air le leòidean casa (mar ann an Tibeat), no ri càrnadh grùid, no ri co-mheasgachadh dhen dà chuid (mar an Altiplano Andean).
Bidh àrd-thìrean gan cruthachadh nuair a bhios tìr còmhnard air a thogail le tectonic-beòthaileachd, agus an uairsin air a chreimeadh leis a' ghaoth no leis an uisge.
Tha àrd-thìrean a' còmhdachadh mu 45 sa cheud de uachdar na cruinne.
Eisimpleirean[deasaich | deasaich an tùs]
'S e Chang Tang ann an Tibeat,air a bheil "mullach an t-saoghail", an t-àrd-thìr as motha agus as àirde sa chruinne agus thathas a' cruthachadh fhathast e, air sgàth mar a bhios na pleataichean tectonaich Innseanach is Eòraisianach an aghaidh a chèile.
'S e Altiplano Andianach an dàrna fear as motha 's as àirde air an liosta, aig 3600-4000 meatairean a dh' àirde, suidhichte taobh a-staigh na Meadhan-Andianaich agus a' gabhail a-steach Loch Titicaca.
Àrd-thìrean Cuanach[deasaich | deasaich an tùs]
Thathas a' cleachdadh àrd-thìr gus dealbh a thoirt air cruitheachdan geo-eòlasach fon t-sàl. Tha cuid de àrd-thìrean fon t-sàl, leithid an t-àrd-thìr Seychelles, nan spealgan de rùsg mòr-thìreach a tha nan laighe sgaraichte bho mòr-thìrean. Tha iadsan co-fhreagarrach ri sgeilpean mhòr-thìreach; tha cuid eile leithid Àrd-thìr Java Ontong, nan roinnean mhòr theinntidh, air an dèanamh à tuiltean-bhasailt.
Àrd-thìrean geàrrta[deasaich | deasaich an tùs]
'S e àrd-thìr gu mòr air a chreimeadh a th' ann an àrd-thìr geàrrta. Tha na h-àrdachaidhean nas sìne ud air an creimeadh le geòdhachan agus aibhnichean gus faochadh cas car coltach ri beanntan a chruthachadh. Thathas a' cantainn "beanntan" ri iomadach ceàrn de Àrd-thìr Allegheny agus Àrd-thìr Cumberland, a tha aig oir an iar Beanntan Appalachianach ann an taobh an ear Aimeireaga a Tuath, ged 's e àrd-thìrean geàrrta a th' annta ann an da-rìreabh. 'S urrainnear a bhith a' seasamh air "beinn" àrd agus fainear a thoirt gur ann aig an aon àirde 's a tha na mullaichean uile eile; rud a tha a' riochdachadh an còmhnard bho thùs mun deach a thogail.


text:
Siorrachd Mhoireibh
Se tè den Siorrachdan traidiseanta na h-Alba a tha ann an Siorrachd Mhoireibh neo Siorrachd Eilginn.
'S e Eilginn a tha ann am prìomh-bhaile na siorrachd. Bho 1974 gu 1996 ghabh i na pàirt den Roinn a' Mhonaidh agus an-dràsta tha a' mhòr-chuid na siorrachd ann an Comhairle Mhoireibh.
Bailtean ann an Siorrachd Mhoireibh[deasaich | deasaich an tùs]
- An Agaidh Mhòr
- Baile Bhàinidh
- Baile Chè
- Bucaidh
- Creag Eileachaidh
- Eilginn
- Am Fionn Ochdamh
- Gleann Lìobhait
- Inbhir Cuilinn
- Inbhir Losaidh
- Magh an Fhùcadair
- Obar Lobhair
- Port Chnocaidh
- Rathais
- Tom an t-Sabhail


text:
Catalog an Leabharlainn Nàiseanta
Catalog an Leabharlainn Nàiseanta ri fhaghinn sa Ghàidhlig
Gabhaidh na cruinneachaidhean air leth aig Leabharlann Nàiseanta na h-Alba a rannsachadh tron Ghàidhlig a-nis mar phàirt de dhealas seasmhach an Leabharlainn a bhith a' brosnachadh cleachdadh a' chànain.
Chaidh an goireas Gàidhlig ùr seo air làrach-lìn an Leabharlainn a chur air bhog gu h-oifigeil leis an Dr Alasdair Allan, Ministear airson Cànanan na h-Alba, agus e a' tadhal air an Leabharlann an-diugh (19 Sultain).
Tha seo a' gabhail a-steach prìomh chatalog an Leabharlainn anns a bheil cha mhòr còig mìle clàr agus anns a bheil a' mhòr-chuid de chruinneachaidhean clò-bhuailte an Leabharlainn. Chithear an goireas an seo: http://main-cat.nls.uk/vwebv/searchBasic?sk=nls_gae
Tha Leabharlann Nàiseanta na h-Alba cuideachd air a Phlana Gàidhlig fhèin a chruthachadh, a chaidh fhoillseachadh an-diugh, a tha a' mìneachadh mar a bhios an leabharlann a' cumail taic ri cleachdadh a' chànain.
Thuirt an Dotair Allan: 'Airson suidheachadh na Gàidhlig a bhrosnachadh tha e deatamach gum bi daoine le Gàidhlig deònach a cleachdadh nas trice, agus feumaidh cothroman a bhith ann dhaibh seo a dhèanamh. Bheir catalog an Leabharlann Nàiseanta cothrom do luchd-cleachdaidh agus luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig coimhead air còrr is 15 millean pàipear iongantach thar linntean de dhualchas, cultar agus euchdan na h-Alba. Le bhith a’ cur Gàidhlig agus Bheurla còmhla mar seo, tha an Leabharlann Nàiseanta ag àrdachadh inbhe na Gàidhlig agus bu chòir dhuinn fàilte a chuir air an obair seo.'
Bha an obair air a' chatalog na phròiseact gu math dùbhlanach mar thoradh air a' bhriathrachas teicnigeach speisealta a tha ga chleachdadh ann an leabharlannan agus bha feum air dòigh-obrach chruthachail san eadar-theangachadh. Mar eisimpleir, chaidh 'Àite air an sgeilp', a chleachdadh airson 'Shelfmark'. Tha barrachd fhaclan sna h-abairtean Gàidhlig na anns a' Bheurla thùsail agus bha aig na h-eadar-theangairean ri bhith pongail mar thoradh air cruth eadar-aghaidh (interface) a' chataloig.
'S e aon toradh den phròiseact gun deach liosta de bhriathrachas Gàidhlig a chur ri chèile a thaobh catalogadh. Tha NLS an dùil a bhith a' co-roinn seo le leabharlannan is buidhnean eile a tha airson tionndaidhean Gàidhlig a dhèanamh de na catalogan aca fhèin. Bidh seo na chuideachadh do leabharlannan eile gus eadar-aghaidhean an cuid chatalogan eadar-theangachadh don Ghàidhlig agus bidh e na bhrosnachadh eile don chànan.
Chaidh an t-eadar-theangachadh a dhèanamh le ceathrar luchd-obrach aig an Leabharlann a tha nan sgoilearan Gàidhlig agus a dh'ionnsaich Gàidhlig, agus leis an neach-obrach saor-thoileach Ceitidh Murray aig a bheil Gàidhlig bho thùs agus a bha uair na tidsear Gàidhlig. An uair 's gun robh an t-eadar-theangachadh deiseil, chaidh a dhearbhadh taobh a-staigh NLS agus air an taobh a-muigh le Greg MacThòmais, a tha ag obair aig Leabharlann Sabhal Mòr Ostaig san Eilean Sgitheanach agus aig a bheil Gàidhlig bho thùs.
Thuirt an Leabharlannaiche Nàiseanta, Màrtainn Wade: 'Tha e fìor mhath gu bheil an catalog againn ri fhaighinn sa Ghàidhlig. Tha e na dhealas aig Leabharlann Nàiseanta na h-Alba a bhith a' brosnachadh agus a bhith a' cur ri mothachadh na Gàidhlig agus tha sinn an dòchas gum bi fèill mhòr air an eadar-theangachadh seo bho dhaoine aig a bheil Gàidhlig no aig a bheil ùidh sa chànan.'
Thuirt Ceitidh Murray, a chuidich luchd-obrach leis a' phròiseact gu saor-thoileach: 'Mar chuideigin aig a bheil Gàidhlig bho thùs bha e na thoileachas dhomh a bhith a' cuideachadh luchd-obrach an Leabharlainn leis an tionndadh Ghàidhlig den chatalog. Tha eadar-theangachadh eadar Beurla is Gàidhlig uaireannan na dhùbhlan, gu h-àraidh nuair a thathar a' dèiligeadh ri briathrachas speisealta den t-seòrsa a gheibhear ann an leabharlannan, mar eisimpleir.'
19 September 2013


text:
Obar Dheathain. Càite a bheil na dèirceachich a-nis?
Chan eil fear aca ri fhaicinn. B’ àbhaist iad a bhith nan suidhe air Sràid an Aonaidh ‘s fiu ‘s air na staidhre shìos dhan stèisean nan trèanaichean. Cha robh teagamh sam bith gun robh a mhòr chuid a bh’ aca a’ lorg airgid airson deoch no drugaichean ach bha feadhainn eile ann an fìor dhroch stad ‘s b’e cùram proifeiseanta a dhìth orra. Chan eil càil a fhios agam de rinn na ùghdarrasan ann an Obar Dheathain. Chan eil e a’ cur dragh orm ma bhios na tràillean drugaichean gan togail a mach bhon àite ach tha mi an dòchas gum bi an fheadhainn eile ann an àite sàbhailte no choireigin.


text:
- TIOTAL
- MV 'Lochdunvegan' aig cidhe Chaol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00082
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11810
- KEYWORDS
- soithichean
cidhean
aisigean
MV 'Lochdunvegan' aig cidhe Chaol Loch Aillse, air beulaibh an stèisean rèile, a th'air fhalach air cùlaibh cairtean luchd. 'S ann leis a' chompanaidh aiseig Dàibhidh Mac a' Bhriuthainn Earr. a bha an 'Lochdunvegan', is chaidh a thogail ann an 1946
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Boireann-dhligheachas
'S e gluasad poileatagach a tha ann am boireannachas neo boireann-dhligheachas (Beurla: feminism), a bhios a' stri airson coirichean co-shinte airson boireannaich, ann an iomadh àite mar taghadh 7 saoghal nam poileataigs, obair, agus an teaghlach.
Eachdraidh na boireann-dhligheas[deasaich | deasaich an tùs]
- An Cruinneachadh Gerritsen - Eachdraidh nam Mnathan air an Làrach-lìn, 1543-1945
- Mnathan Iùdhach agus an Bun-os-cionn na Boireann-dhligheachas Às an Tasglann nam Mnathan Iùdhach


text:
- TIOTAL
- Croisean, is mar sin air adhart, air Eilean Ghiogha
- EXTERNAL ID
- QZP40_2408_P007
- ÀITE
- Giogha
- SGÌRE
- Cinn Tìre
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Giogha 's Cara
- DEIT
- 1875
- CRUTHADAIR
- T P White
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31483
- KEYWORDS
- croisean
leacan
uaighean
eileanan
gràbhalaidhean
sgrìobhadh
clachan
Tha Caolas Ghiogha eadar eilean Ghiogha is tìr-mòr. 'S e eilean beag a th'ann an Giogha, mu 6 mìle (10 cilemeatair) o thuath gu deas, is mu 3,447 acair. Chaidh an t-eilean a thoirt do Thighearnan nan Eilean anns a' 14mh linn is tha iomadh sealbhadair air a bhith aige on uairsin. 'S ann le coimhearsnachd an eilein a tha e a-nis.
Tha an lann seo a' sealltainn ceithir dealbhan de chroisean a chaidh a lorg air an eilean. Tha dealbhan 1 is 2 a' sealltainn dà thaobh leac-chrois a chaidh a lorg aig an Tairbeart, air taobh tuath an eilein. B' e crois shìmplidh mu 6 troighean a dh'àirde a bh' innte. Bha an aimsir air mòran dhi a bhleith.
Tha dealbh 4 a' sealltainn stac de chlach-uaghach a chaidh a lorg faisg air seann chaibeal Chille Chatain. 'S e stac chloiche le ceithir taobhan, mu 6 troighean a dh'àirde is 10 òirlich tarsainn a th'ann. 'S e sgrìobhadh ogham a th'anns na sràcan air oir na cloiche. B' e siostam sgrìobhaidh a bh'ann an ogham, far an robh sràcan air an dèanamh os cionn is fo loidhne. Thathar a' smaoineachadh gur e ainm an duine a bhàsaich is ainm athar a tha sgrìobhte.
Chaidh an dealbh seo a thoirt o 'Archaeological Sketches in Scotland: Knapdale and Gigha', le Caiptean TP MacGilleBhàin (1875)


text:
Gillian Berkeley
Rianadair luchd-obrach (taice)
Tha Gillian air a bhith ag obair ann am foghlam fad còrr is deich bliadhna air fhichead. Dh’obraich i ann an àrd-sgoiltean mus do ghluais i gu foghlam adhartach is àrd-ìre. Tha i dìoghrasach mu fhoghlam agus mu fhoghlam fad beatha agus tha i a’ faireachdainn gu bheil i fortanach gu bheil dreuchd aice a tha ‘a’ cur strìochag sa h-uile bogsa aice’.
Taobh a-muigh den oilthigh, tha Gillian na Cathraiche air Roinn Foghlaim Chomann Rìoghail na Ceimigichd (Sgìre na h-Alba), agus tha i air a bhith mar phàirt de chaochladh bhuidhnean a tha an sàs ann an dealbhachadh agus lìbhrigeadh phrògraman aig caochladh ìrean acadaimigeach bho cheimigeachd gu teicneòlas deudach.
Bha i am measg luchd-stèidheachaidh Fèis Shaidheans Mhoireibh a bhios a’ tarraing bun-sgoilearan à sgìre mhòr.
Tha àireamh de dhreuchdan air a bhith aig Gillian ann an com-pàirteachas an oilthigh, a’ gabhail a-steach stiùiriche modail, stiùiriche prògraim agus stiùiriche lìonra chuspairean agus bha i na stiùiriche-taice aig Colaiste Mhoireibh UHI. Is ise ceannard a’ churraicealaim aig Colaiste Inbhir Nis UHI.


text:
1946
MCMXLVI
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Bhuannaich Hermann Hesse an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 18 am Faoilleach - Pieter Stoop, ann am Breda. Peantair às Na Tìrean Ìsle.
- 26 an Gearran - Ahmed H. Zewail, ann an Damanhour. Ceimigear às An Èipheit.
- 10 an Cèitean - Donovan Leitch, ann an Glaschu. Ceòladair à Alba.
- 21 an t-Ògmhios - Malcolm Rifkind, ann an Dùn Èideann. Neach-poileataigs.
- 26 an t-Ògmhios - Donald Trump, ann an Eabhraig Nuadh. Fear-sheilbh às na Stàitean Aonaichte.
- 26 an t-Ògmhios - Mick Jagger, ann an Dartford. Seinnadair à Sasainn.
- 6 an t-Iuchar - George W. Bush, ann an Newhaven (Connecticut). Neach-poileataigs às na Stàitean Aonaichte.
- 6 an t-Iuchar - Sylvester Stallone, ann an Eabhraig Nuadh. Actair às na Stàitean Aonaichte.
- 10 an t-Iuchar - Stuart Christie, ann an Glaschu. Fear-iomairt anarcach à Alba.
- 6 an t-Iuchar - Sylvester Stallone, ann an Eabhraig Nuadh. Actair às na Stàitean Aonaichte.
- 5 an t-Sultain - Freddie Mercury, cluicheadair giotàir is seinneadair.
- 8 an t-Sultain - Aziz Sancar ann an Savur. Ceimigear às an Tuirc.
- 14 an t-Sultain - Seòna Nic a' Bhàird, ann an Hereford. Tè-poileataigs à Sasainn.
- 15 an t-Sultain - Tommy Lee Jones, cleasaiche à San Saba, Texas sna Stàitean Aonaichte.
- 20 an Dàmhair - Elfriede Jelinek,ann am Mürzzuschlag. Sgrìobhadair às an Ostair.
- 5 an t-Samhain - Herman Brood, ann an Zwolle. Actair, Bàrd, Peantair agus Seinneadair às Na Tìrean Ìsle.
- 10 an t-Samhain - Lennart Grahn, seinneadair agus ceòladair às an t-Suain.
- 16 an Dùbhlachd - Benny Andersson, ann an Stockholm. Ceòladair às an t-Suain.
- Roy Wentworth, ann an Lunnainn. Cànanaiche à Sasainn.
- Mairead Bennett anns an Eilean Sgitheanach. Seinneadair Gàidhlig agus neach-cruinneachaidh beul-aithris.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 23 am Màrt - Gilbert N. Lewis, ann am Berkeley. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 14 an t-Ògmhios - John Logie Baird, ann an. Innleadair à Alba.
- 6 an t-Ògmhios - Gerhart Johann Robert Hauptmann, ann an Agnetendorf. Sgrìobhadair às A'Ghearmailt.


text:
San latha an-diugh, nuair a tha iomadh seòrsa bathair is goireis air a thoirt dhuinn tro theigneòlas ùr agus a’ tighinn bho dhùthchannan eile, tha e furasta a dhìochuimhneachadh nach eil e cho uabhasach fada bho bha neach anns gach coimhearsnachd a chàraicheadh agus a dhèanadh tòrr den uidheam a bha dhìth: an gobha.
Nuair a chaidh mi a bhruidhinn ris an Dr Decker Forrest, am pìobaire agus Stiùiriche Cùrsa airson a’ BhA (le Urram) Gàidhlig agus Ceòl Traidiseanta aig Sabhal Mòr Ostaig, dh’innis e dhomh beagan mun ghobha mu dheireadh a bh’ ann an Slèite, Iain MacDhòmhnaill, no Iain a’ Ghobha mar a b’ fheàrr a dh’aithnichear e ’s a bha cuideachd na phìobaire.
B’ ann tro phìobaireachd a chuala Decker mu Iain an toiseach, no mun ghobha a bh’ ann an Àird a’ Bhàsair, mar a tha e a’ mìneachadh: “Bha mise eòlach air a’ phort ‘The Ardvasar Blacksmith’ nam òige ann an San Diego. Mar sin nuair a ghluais mi a Shlèite, bha cuimhne agam air a’ phort sin agus bha mi a’ cur ceist orm fhìn cò bh’ anns a’ ghobha à Àird a’ Bhàsair? Co-dhiù, dh’fhòn cuideigin thugam o chionn dà bhliadhna ag innse dhomh gun deach a’ cheàrdach aig Iain a’ Ghobha a reic, agus bha cuideigin air sùil a thoirt na broinn agus a rèir choltais bha a h-uile sìon air fhàgail sa cheàrdaich dìreach mar a bha e nuair a dh’eug Iain. Chaidh mi fhìn is am Proifeasair Ùisdean Cheape sìos ga faicinn, agus bha e doirbh dhuinn a chreidsinn gun robh àiteachan mar sin fhathast ann air an gleidheadh mar a bha i.”
A rèir Decker, chaidh am port a sgrìobhadh mar urram do dh’Iain le Màidsear na Pìoba Evan MacRath à Slèite a dh’ionnsaich pìobaireachd an toiseach bho Iain. Rugadh Iain a’ Ghobha ann an 1902 agus chaochail e ann an 1985, agus chunnaic e tòrr atharraichean ann an dòigh-beatha na coimhearsnachd thar nam bliadhnaichean sin.
Thuirt Decker: “Chaidh tòrr innse dhuinn mu dheidhinn Iain a’ Ghobha; ’s e duine gu math traidiseanta a bh’ ann. Bha rudeigin gu math domhainn mu dheidhinn, bha ùidh aige ann an rudan traidiseanta mar phìobaireachd agus dualchas na Gàidhlig. Bha tòrr atharraichean anns an 20mh linn, gu sònraichte às dèidh an Dàrna Cogaidh, agus b’ fheudar dha na goibhnean a bha air fhàgail na dòighean-obrach aca atharrachadh agus na rudan a bha iad a’ dèanamh. Cha robh na h-eich cho cudromach ’s a bha iad airson obair an fhearainn, agus bha e na b’ fhasa stuth ùr a cheannach bho àiteachan eile, an àite a bhith ag iarraidh air a’ ghobha a dhèanamh. Mar sin bha aig Iain ri tòiseachadh a’ dèanamh rudan mar phòcairean airson an teine, agus rudan airson taighean a sgeadachadh; bhiodh e a’ dèanamh ‘toasting forks’, ‘boot jacks’ agus rudan eile den t-seòrsa sin, agus bhiodh e fhathast a’ càradh nithean.”
A bharrachd air a’ cheàrdaich aig Iain, agus na cuimhneachain a th’ aig daoine air fhathast, tha fianais phrìseil eile aig Sabhal Mòr Ostaig air beatha an duine, leabhraichean-latha a chùm e fhèin agus athair fad iomadh bliadhna. Mhìnich Decker: “Tro na leabhraichean-latha sin tha sinn a’ faicinn mar a dh’atharraich an saoghal eadar beatha athair Iain, Dòmhnall, is beatha Iain agus tha fios againn air dè rinn Iain cha mhòr a h-uile latha de a bheatha. Tha sin a’ gabhail a-steach nan rudan a bha e a’ dèanamh airson diofar dhaoine, cò bh’ anns na daoine sin, càit an robh iad a’ fuireach, cò ris a bha an t-sìde coltach gach latha, cò na daoine a bha tadhal air.”
Am measg nan nithean a tha sgrìobhte san leabhar-latha aig Iain, tha gum biodh e a’ pìobaireachd aig tachartasan sa choimhearsnachd mar thìodhlacaidhean. Agus a rèir choltais, cha robh mòran phìobairean ann an Slèite aig an àm, gu h-eucoltach ri cuid a sgìrean eile air a’ Ghàidhealtachd.
Dh’fhàg an teaghlach aig Iain tòrr den stuth a bh’ aige a thaobh pìobaireachd agus stuth eile a bhuineas dha aig a’ cholaiste mar thìodhlac. Dìleab fìor phrìseil a rèir Decker: “Tha e comasach dhuinn coimhead tro shùilean Iain air linn eile. Air sàillibh nach robh mòran de a leithid air fhàgail nuair a dh’eug Iain sna 1980an, tha e doirbh dhuinn a thuigsinn cho cudromach agus a bha obair na ceàrdaichean. Agus a chionn ’s gun do chùm e air leis an obair sin suas gu na h-ochdadan, ’s urrainn dhuinn coimhead air an stuth a dh’fhàg e agus tuigsinn gu ìre cò ris a bha an saoghal agus an dòigh-beatha sin coltach. Mar sin, dhòmhsa mar neach-teagaisg agus neach-rannsachaidh, tha na dh’fhàg Iain uabhasach cudromach agus prìseil. ’S urrainn dhuinn a shealltainn do dh’oileanaich cò ris a bha obair is saoghal Iain coltach a bha na ghobha agus na phìobaire.”
Mar sin, leanaidh sgeulachd Iain a’ Ghobha, chan ann dìreach leis a’ phort a chaidh ainmeachadh às a dhèidh ach cuideachd leis an fhianais sgrìobhte agus làmh-dhèanta a dh’fhàg e.
• Tha an t-artaigil seo ga fhoillseachadh ann an co-bhuinn ris a’ Chomann Rìoghail Cheilteach. This article appears courtesy of the Royal Celtic Society, sponsors of organisations dedicated to the traditions, language and arts of the Highlands and Islands www.royalcelticsociety.scot
O CHIONN 80 BLIADHNA – on Weekly Scotsman, 25 Iuchar 1936
Air Ghalldachd ’s air Ghàidhealtachd tha ’n t-Sàbaid a’ cur dragh air daoine. An còir a gleidheadh no an còir a milleadh – is i sin a’ cheist.
Tha Glascho an ceartair air a roinn ’na dhà bhuidhinn – iadsan leis am miann golf a bhi air a chluich air Là an Tighearna agus iadsan leis nach eadh. ’Dé a dh’éireas do’n chùis, tha duilich a ràdh, ach, uidh air n-uidh, tha an t-Sàbaid a’ call gruinnd ’sa bhaile sin, mar an àiteachan eile. Tha a’ Ghàidhealtachd, mar an ceudna, a’ géilleadh do na h-àbhuistean ùra, oir tha carbadan-smùide agus carbadan-ola a’ toirt muinntir an Taoibh Deas gu tuath agus maille riù tha a’ ruigheachd ar pobuill iomadh fasan air nach robh iad chuige so eòlach. Tha cuid dhiubh feumail agus ionmholt agus cuid eile nach sireamaid an leantainn nam faigheamaid ar toil. Am measg an fheadhainn nach gràdhach leinn tha caitheamh na Sàbaide an spòrs ’s an àbhachd – a’ deanamh tàir air an latha bheannaichte mar gu’n robh e air a chur air leth air son fearas-chuideachd. Mur cuirear grabadh air na h-ionnsuidhean so gu cràbhadh a thoirt gu eas-urram, is duilich a ràdh c’àit an stad sinn le gnàthan nach buin dhuinn féin no ’gar dùthaich.
Tha na h-Eaglaisean a’ deanamh na’s urrainn dhaibh, ach feumaidh gach neach an cuideachadh. Chan eil móran sonais ann am briseadh Sàbaide agus cha tig rath gu bràth á tarcuis a dhèanamh, mar chinneach, air na h-Aithntean.
GAELIC GUIDE FOR LEARNERS
We have previously looked at masculine and feminine nouns and at the prepositions aig (at), air (on) and ann an (in), writes Janni Diez. Here we will have a look what effect aig, air and ann an have on nouns. In Gaelic, unlike English, the form of the word changes in this case. For example:
am bòrd the table
air a’ bhòrd on the table
The word is lenited (an h inserted after the first letter) and the article changes to a’. Other examples are: am brot the soup - anns a’ bhrot in the soup; an gille the boy - aig a’ ghille at the boy. Feminine nouns change too, but as they already have a’ as their article, they need something else, so an i is inserted near the end: a’ chailleach the old woman - leis a’ chaillich with the old woman. This pattern works with words beginning with b, c, g, m, p. Words beginning with other letters work as follows:
an taigh (m.) aig an taigh
an duilleag (f.) air an duilleig
an samhradh (m.) anns an t-samhradh
an t-sròn (f.) air an t-sròin
an t-eilean (m.) anns an eilean
an uair (f.) air an uair
am flùr (m.) anns an fhlùr
an fhìdeag (f.) air an fhìdeig
• Sabhal Mòr Ostaig offers Gaelic learning opportunities at the College and by distance-learning. www. smo.uhi.ac.uk
PLACE NAME OF THE WEEK
Killiecrankie - Coille Chnagaidh or Coille Chreathnaich
The Battle of Killiecrankie took place this week in 1689. The name appears to have two distinct forms: Coille Chnagaidh (from which the English form appears to derive) and Coille Chreathnaich. The reason for this difference is not clear. The initial element coille means ‘a wood’, although in general Kill- in place-names denotes cille ‘church’, from Latin cella ‘(monk’s) cell’. Cnagadh is of uncertain meaning, possibly ‘knocking’; creathnach means ‘aspen’.
In Gaelic the battle itself is generally referred to as Raon Ruairidh ‘Rory’s field’, denoting the actual location of the fighting. The name of battles between Highlanders and the English are often quite unrelated in Gaelic and English, due to separate historical traditions.
• For more information on this name visit Ainmean-Àite na h-Alba at www.ainmean-aite.org


text:
- TIOTAL
- Uinneagan 3b - Taigh Baile Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- AB_INVTOWNHOUSE07_37
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1870s;1880s
- CRUTHADAIR
- unknown
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 412
- KEYWORDS
- Taigh Baile Inbhir Nis
glainne dhathte
suaicheantasan
sgiath
facail-suaicheantais
Foirbeis Chùil Lodair
Tha an dealbh seo a' sealltainn obair mhionaideach dhen uinneig as fhaide air an làimh dheis air a' bhalla an iar anns a' Phrìomh Thalla, ann an Taigh Baile Inbhir Nis.
Aig a' mhullach tha suaicheantas, sgiath agus facail-suaicheatais Forbes Chul Lodair. 'S e iolaire a tha anns an t-suaicheantas. Tha an suaicheantas gorm e trì cinn de mhucan fiadhaich. Chan eil fhios dè na facail-suaicheantais a tha ann.
Tha na h-ìomhaighean airson lagh agus cùram meidigeach gu h-ìseal


text:
- TIOTAL
- Coire na Creiche, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2545
- ÀITE
- Coire na Creiche
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34451
- KEYWORDS
- beanntan
trasgadh-làimh
Coire na Creiche
MacDhòmhnaill
MacLeòid
Thathar a' ruighinn raon fharsaing Choire na Creiche an dèidh coiseachd bho rathad Ghleann Breadail. Le cùl-raon eireachdail a' Chuilinn Duibh, 's e cuairt fìor bhrèagha a th' ann air latha soilleir samhraidh. Tha Glumagan nan Sìthichean air an t-slighe na àite glè fhreagarrach airson snàmh no cuirm-chnuic. A' tionndadh gu cuspair nas duirche, b' ann an seo a ghabh am batal mu dheireadh eadar Clann 'Ic Leòid agus na Dòmhnallach àite ann an 1601. A' leantainn fasan leis an ainm 'handfasting' an dèidh dha Dòmhnallach Dhùn Tuilm Mairead, aon de pheathraichean Ruairidh Mhòir Mhic Leòid a bha aige air deuchainn bliadhna, a thilleadh dhachaigh bho nach robh i a' còrdadh ris. Chaidh Mairead a bha air leth-shùil, a thilleadh dhachaigh air each le aon sùil a bha air a threòrachadh le gille-eich air aon sùil a bha air a leantainn le cù le aon sùil. Às dèidh seo, phiobraich MacDhòmhnaill còmhstri a dh'adhbhraich murt is marbhadh fad is farsaing am measg nan cinnidhean leis a' chasgradh a' tighinn gu crìch dà bliadhna às dèidh sin aig Coire na Creiche


text:
Fiosrachadh inntinneach mu dheidhinn Theàrlaich Bhòidheach
Roimhe sinn rinn an Fhraing cumhnant sìth le Sasainn ann an 1748 aig Aix-la Chapelle agus mar phàirt sin bha aig na Frangaich cuidhteas fhaighinn de Theàrlaich bhon dùthaich aca. Cha do dh’ fhàg Teàrlach ge-tà agus rinn iad an co-dhùnadh airson Theàrlach a chur ann an sàs. Air an rathaid dhan opera air an 11 latha den Dhubhlachd ghlac iad e le 1,200 saighdearan bhon Garde Royale agus taic bhon feachd poileas agus na Grenadiers. Chaidh a thilgeil a-mach ach cha robh e fada gus am biodh cogaidh a’ dol a-rithist agus bha fàilte agus furan ri fhaighinn airson Theàrlaich turas eile san Fhraing.
Tha e follaiseach gu robh eagal air na Frangaich gum biodh taic aig a Phrionnsa leis a’ ghràisg Pharisienne.
Tha mi air a bhith a’ leughadh ‘Bonnie Prince Charlie’, sgrìobhte le Fitzroy MacIllEathain, cha do leugh mi mòran fhathast ge-tà agus s’ dòcha gum bi fiosrachadh eile na bhroinn a bhios inntinneach dhomhsa.
An do leugh thusa a-riamh dad sam bith mu dheidhinn Theàrlaich a chuir iongnadh ort?


text:
- TIOTAL
- Dalaruan, Ceann Loch Chille Chiarain
- EXTERNAL ID
- QZP40_468_P178
- ÀITE
- Ceann Loch Chille Chiarain
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Ceann Loch Chille Chiarain
- DEIT
- 1902
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31285
- KEYWORDS
- Dalaruan
Ceann Loch Chill Chiarain
Cinntìre
Caimbeulaich Earra-Ghàidheil
Ceann Loch Chiarain
Chaidh an dealbh seo a thoirt bho "Argyll's Highlands" le Cuthbert Bede. Tha e a' sealltainn dealbh de Dhalaruan ann an Ceann Loch Chille Chiarain. Tha an sgìre, ris an canadh 'Dalruaidh' an toiseach, a' faighinn ainm bho na daoine aige, 'Dalruaidhini'.
'S e seo am baile as motha ann an leth-eilean Chinn Tìre agus an treas baile as motha ann an Earra-Ghàidheal air fad. Air ainmeachadh an dèidh Caimbeulaich Earra-Ghàidheil, bha e roimhe seo air aithneachadh mar Kinlochkerran (Ceann Loch Chiarain). An eisimeil air a' mhuir airson a bheò-shlaint, 's e port mòr a th' ann fhathast airson iasgaich agus airson togail bhàtaichean


text:
Cruit
Se inneal ciùil a tha ann an Cruit air a dhèanamh le fiodh agus cruaidh. Se an t-ainm eile air an inneal ciùil seo clàrsach.
Chan eil cinnt sam bith ann mu dhéidhinn ciall an fhacail "cruit" bho thùs. Faodar a ràdha le cinnt gu robh am facal riamh air a chleachdadh airson an ionnsramaid ris an can sinn a' chlàrsach Ghàidhealach. Chan eil fhios againn le cinnt dé seòrsachan de chlàrsaichean a bha againn ann an Alba, Éirinn agus Eilean Mhanainn anns na linntean mus robh clàrsach Ghàidhealach ann mar a tha againn an diugh i.
Anns a' Chuimrigh, tha an aon fhacal (canaidh iadsan crwth) ga chleachdadh airson ionnsramaid eile a tha na sheòrsa de liora s chan e clàrsach. Dh'fhaodadh gu bheil an inneal Cuimreach seo coltach ri seann inneal Ghàidhealach eile, an tiompan, a chaidh a bith gun sgeul.


text:
Boden
'S e baile faisg air Luleå ann an ceann a tuath na Suaine a th' ann am Boden (IPA: 'bu:dən, Fionnais: Putti, Sàmais: Suttes). Tha e suidhichte faisg air daingneach ris an canar Rodbergsfort, ri taobh na h-Aibhne Lule, anns an sgìre Norrbotten, anns an roinn Norrbottens Län,[1] 746km air falbh bho Stockholm, prìomh-bhaile na dùthcha, 1,189km bho Helsingborg, agus 1,035km bho Ghöteborg.[2] Tha 18,680 duine a’ fuireach anns a’ bhaile.[3] ’S e gearasdan cudromach do dh’ Arm na Suaine agus prìomh-bhaile na sgìre Bhoden a th’ anns a’ bhaile.
Susbaint
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Ged nach eil freumh-fhaclachd an ainm seo cho soilleir tha e coltach gur ann à buthm (Gàidhlig: earbar), a tha an t-ainm.[4] Tha cuid eile dhen bheachd gur ann à bod (both) a tha e.[5]
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh Boden a chlàradh mar Bodebyn ann an sgrìobhainn - a thaobh chìsean - airson a' chiad turais ann an 1539. B' e dìreach baile beag a bh' ann fad linntean. Thogadh an eaglais ann an 1827. Dh' fheuchadh ri canal a thogail ach dh' fhàillig an oidhirp. Thoisich e ri fhàs an dèidh 1894, nuair a ràinig an Rathad-iarainn airson nam mèinnichean iarainn fhrithealadh.[6] B' e gearasdan cudromach an Airm fad an 20mh Linn leis gu robh tòrr trioblaid ann, aig an toiseach tòisichidh leis A' Ghearmailt san Darna Cogadh agus an uair sin leis An Aonadh Shobhiat tron Chogadh Fhuar. B' e gu robh An t-Suain agus An Ruis air a bhith nan nàmhaidean fad na linntean. Aih aon àm bha còrr is 13% feachdan armachd na dùthcha air an stèidheachadh an seo.[7]
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Eyvind Johnson: (1900 – 1976) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1974.
Bailtean co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Nationalencyklopedin
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Riaghaltas na Suaine
- ↑ Etymology Online
- ↑ Svenskt ortnamnslexikon, Språk- och folkminnesinstitutet, Uppsala, Elanders Gotab, Stockholm, 2003
- ↑ SCB
- ↑ Andersson, Per (1993). Sveriges kommunindelning 1863–1993. Mjölby: Draking. ISBN 91-87784-05-X


text:
- TIOTAL
- Gleann Canaich, faisg air ceann Loch Maol Àrdaich
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0068
- ÀITE
- Gleann Canaich
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mhòraig
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 9484
- KEYWORDS
- coilltean giuthais
giuthas
Gleann Canaich
Srath Glas
Loch Maol Àrdaich
dealan-uisge
dama
damaichean uisge
Gleann Afraig
Gleann Srath Farar
Tha an dealbh seo, a chaidh a thogail sa chiad leth den 20mh linn le M.E.M. Donaldson, a' sealltainn Gleann Canaich, siorrachd Inbhir Nis, faisg air ceann Loch Maol Àrdaich. Tha Gleann Canaich na fhear de thrì glinn a' dol dhan iar ann an Srath Ghlas. 'S e na dhà eile Gleann Srath Farar agus Gleann Afraig. Ann am meadhan an 20mh linn, na phàirt de sgeama dealan-uisge Afraig/a' Mhanachainn chaidh uachdar Loch Maol Àrdaich a thogail 113 troighean nas àirde. Tha an dealbh seo a' sealltainn mar a bha an loch mus deach a dhèanamh nas àirde.
Rugadh tè nan dealbhan-camara, Mary Ethel Muir Donaldson ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i fad is farsaing air a' Ghàidhealtachd an iar agus a tuath, a' sgrìobhadh is a' togail dhealbhan. Eadar 1912 is 1949 sgrìobh i iomadh leabhar air dualchasan agus eachdraidh shòisealta na sgìre. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Delft
‘S e baile baile mòr agus sgìreachd (Duitsis: gemeente) air iomall Rotterdam agus Den Haag, ann an ceann a deas Na Tìrean Ìsle a th' ann an Delft (IPA: dɛɫft, Laideann: Delphi Batavorum). Tha e suidhichte ri taobh na h-Aibhne Schie, 1m os cionn ìre na mara,[2] anns an roinn Òlaind a Deas (Duitsis: Zuid-Holland), 54km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 100km bho Eindhoven, 55km bho Bhreda, 72km bho Tilburg agus 53km bho Utrecht.[3] Chaidh Delft a chlàradh airson a' chiad turas san 11mh Linn agus fhuair e a chuid chòirichean (Duitsis: Stadsrechten) air 15 an Giblean 1246. Tha 99,280 duine a' fuireach ann.[4] 'S ann às a' ghnìomhair Duitsis delven, a tha a' ciallachadh mèinneadh, a th'ann ainm a' bhaile. Thoisich obair crèadhadaireachd ann an Delft mu 1640, stuth air a bheil Delfts blauw (Gorm à delft).[5]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Johannes Vermeer (1632 - 1675). Peantair.[6]
- Sandra van Nieuwland (1977): Seinneadair.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Utopia
- ↑ Mongabay
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Centraal Bureau voor de Statistiek
- ↑ Royal Delft
- ↑ National gallery
- ↑ DB City


text:
- TIOTAL
- HR 141 'Ballindalloch Castle' air trèana a' tighinn a-steach a Bhlàr Athall, An Lùnastal 1915
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_096
- ÀITE
- Blàr Athall
- SGÌRE
- A' Ghàidhealtachd / Siorrachd Pheairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT: Blàr Athall
- DEIT
- 30 An Lùnastal 1915
- LINN
- 1910an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28145
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
HR 141 'Ballindalloch Castle' air trèana a' tighinn a-steach a Bhlàr Athall san Lùnastal 1915. 'S e an 6.00 m à Inbhir Nis a Pheairt a th' anns an t-seirbheis. 'S ann bho Stoc Co-phàirteach an Oirthir an Ear a tha a' chiad choidse.
B' e pàirt den chiad bhaidse de locomotaibhean luath luchd-siubhail 4-6-0 clas 'Castle' a chaidh a dhealbhachadh dha Rèile na Gàidhealtachd le Pàdraig Druiminn a bh' ann an HR 141. Chaidh a togail le Dübs ann an Glaschu agus fhuairear i san Ògmhios 1900. An dèidh a' bhuidhneachaidh b' e LMS 14676 a bh' innte agus lean i ann an seirbheis gua an deach a toirt a-mach à seirbheis san t-Sultain 1937.


text:
Frank Zappa
B' e neach-ciùil Aimeirigeanach a bha ann an Frank Zappa (Baltimore, 21 an Dùbhlachd 1940 - 4 an Dùbhlachd 1993). Bha an obair aige uabhasach roghainneach agus rèis an obair aige cuid den na modhan ciùil co-aoiseach mar ròc, jazz, blues, folk music agus ceòl dealain a-measg fheadhainn eile.[1]
Rèis Cùrsa[deasaich | deasaich an tùs]
Bha a chiad clàr aige Freak Out! air fhoillseachadh ann an 1966. Bha seo air a dhèanamh leis an còmhlan anns an robh e The Mothers Of Invention. Dh'ainmich Paul McCartney aig na Beatles an clàr seo mar aon de na dhà, còmhla ris an clàr Pet Sounds aig The Beach Boys, aig an robh is motha buaidh air an clàr ainmeil aca fhèin Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band. Gu iorantach gu ta bha Frank Zappa fhèin uabhasach breitheach dha na Beatles airson dèanamh a chlàr seo. Bha e den bheachd gun robh iad a toirt brìogh den gluasad psychedelic a bha a' dol air adhart aig an àm airson airgead a dhèanamh.[2] Os cionn seo dh'fhoillsich The Mothers Of Creation clàr den ainm We're Only In It For The Money le cobhair a bha na sgig-aithris den cobhair ainmeil aig Sgt. Pepper's..... Tarsainn a rèis cùrsa aige dh'fhoillsich e 60 clàr gun do bhàsaich e ann an 1993 den aillse. Bha cuide den tìde aige robh an uairsin air a bhith ann an obair orcastra.
Abairtean[deasaich | deasaich an tùs]
"Most rock journalism is people who can't write, interviewing people who can't talk, for people who can't read." A' càineadh sgrùdairean ciùil.[3]


text:
- TIOTAL
- Iain Camshron agus a theaghlach
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_0314
- ÀITE
- Ulapul
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40199
- KEYWORDS
- Camshron
Sgoil Ulapuil
MacPhàil
Iain Camshron agus a theaghlach.
B' e Iain Camshron Ceannard Sgoil Ullapuil bho 1868 gu 1911. B' e Catriona NicPhàil, a bhuineadh don teaghlach MacPhàil a bha a' fuireach aig taigh a' Bhanca ann an Ullapul, a bhean. B' e teaghlach aig an robh deagh chliù ann an Ullapul a bh' anns an teaghlach MacPhàil agus chaidh Ionad MhicPhàil ann an Ullapul ainmeachadh às an dèidh.
Tha an dealbh camara a' sealltainn C-D anns an t-sreath chùil: Anna, Alasdair, Iain & Lilias. An t-sreath aghaidh C-D: Iain Camshron; Beasaidh agus air cùlaibh Beasaidh tha Madge, Catriona. Chaidh Anna a Shealan Nuadh agus phòs Lilias Dan MacLeòid a bha na Cheannard air Sgoil Ullapuil an dèidh sin
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum


text:
Inbhir Àir
'S e baile ann a deas na h-Alba a th' ann an Inbhir Àir (Beurla: Ayr). Tha an ath ann an deas de Inbhir Àir baile beag agus iomall baile, Allmhaigh, ceangailte ri Raibeart Burns. Tha am prìomh-oifis do Chomhairle Shiorrachd Àir a Deas ann agus bha prìomh-oifis do Shiorrachd Inbhir Àir ann. Tha e faisg air Preastabhaig agus am Port Adhair Preastabhaig.
Còmhdhail[deasaich | deasaich an tùs]
Tha trì rathaidhean mòra ann an Inbhir Àir:
- A79 — prìomh-rathad a' ceangail Inbhir Àir le Preastabhaig agus am port-adhair.
- A77(M77) — seach-rathad eadar Glaschu agus An t-Sron Reamhar.
- A70 — Inbhir Àir gu Dùn Èideann.
Tha seirbheisean trèana a' dol gu Stèisean Meadhan Ghlaschu gach leth-uair gach là o stèisean Inbhir Àir. Tha seirbheisean gu An t-Sròn Reamhar, Inbhir Gharbhain, Cille Mheàrnaig agus An Caisteal Nuadh ann cuideachd.
Gàidhlig[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh am Mòd Nàiseanta a chumail ann an Inbhir Àir anns a’ bhliadhna 1973.
Chaidh a’ chòisir Còisir Òg Ghàidhlig Inbhir Àir a chur air bhonn sna 1950an le Dòmhnall MacÌosaig à Diùra, aig an robh taigh-òsta an Durward air Prestwick Road. B’ e sàr sheinneadair ainmeil a bh' ann an Dòmhnall fhéin, anns na 1950an agus 1960an. Bha e pòsta aig Màiri Nic a' Mhaoilein, tè de pheathraichean Nic a’ Mhaoilein à Muile. Chaidh a' chòisir ma sgaoil ann am meadhan na 1960an nuair a chaochail Dòmhnall.
Spòrs[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Inbhir Àir Aonaichte na sgioba ball-coise ann an Inbhir Àir is tha iad a' cluich aig Pàirc Somerset agus Dara Roinn na h-Alba. Tha am baile agus Siorrachd Inbhir Àir ainmeil airson Goilf agus tha am baile ainmeil airson cùrsa-rèis. Is e Ayr Racecourse an cùrsa-rèis as motha ann an Albainn.


text:
CHAIDH Cath Gairbheach (the Battle of Garioch, no Blàr Harlà) a chur air Oidhch’ Fhéill Sheumais, 24 Iuchar 1411, bho chionn 603 bliadhna an t-seachdain sa.Ann an tìde theth theth mar tha air a bhith againne, choinnich na h-airm aig Dòmhnall rìgh nan Eilean agus aig Alastair Stiùbhart iarla Mhàrr air talamh réidh os cionn bail’ Inbhir Uraidh, ann an Siorrachd Obar Dheathain.
Chan eil luchd-eachdraidh ag aontachadh cia mheud mìle duine a bh’ air gach taobh – seachd, ochd, naoi, deich? Chan eil iad fiùs ag aontachadh co leis a chaidh an latha, mas ann le duine sam bith. Aon nì tha cinnteach, ge-tà, se gun do dh’aithnich Dòmhnall gun do rinn e mearachd uabhasach, gun do thionndaidh e le arm ’s gun do thill e dha na h-Eileanan.
Seo as cuspair do leabhar ùr inntinneach, Bludie Harlaw: Realities, Myths, Ballads, le Iain A Olson (Birlinn, £14.99).
An toiseach tha Olson a’ cur an céill dé bha tachairt ann an rìoghachd na h-Alba aig an àm, agus dé tha na diofar thùsan ag innse dhuinn. Am measg an fheadhainn as tràithe tha eachdraidhean Bower, Major, Boece agus Bhochanain, bailead ann am Beurla na h-Alba (Albais), am “Brosnachadh Catha” Gàidhlig a th’ air a chur ás leth Lachlainn Mhóir MhicMhuirich, agus iomradh a sgrìobh an t-Easbaig Dioness (Donnchadh) Caimbeul ann an 1596. Am measg an fheadhainn as anmoiche tha eachdraidh Chloinn Raghnaill (Gàidhlig), eachdraidhean nan Dòmhnallach ’s nan Leathanach (Beurla), tuilleadh bhaileadan Albais agus Tales of a Grandfather aig Sir Bhàtar Scott. Tha eachdraidh Chloinn Raghnaill ag ràdh mu Dhòmhnall gun do “brisd se cath Gaifech cairfech”, a tha Olson a’ mìneachadh mar He won (brisd se) the costly (Gaifech = gáibhtheach = gàbhaidh) battle (cath) of Harlaw (cairfech = Gairbheach = Garioch). Tha mi cinnteach gu bheil e ceart.
Tha e a’ leigeil fhaicinn an uair sin gun do dh’fheuch Scott, gu sònraichte, ri thoirt a chreidsinn oirnn gun robh am blàr ’na chòmhstri eadar Gaidhil bhorba agus Goill shìobhalta son ceannas na h-Alba. Cha robh idir, a réir Olson. Bha Gàidhlig aig a h-uile duine san rìoghachd, cha mhór, gu h-àraidh tuath air Cluaidh agus Foirthe; bha Dòmhnall ’na sgoilear; b’e iarla Mhàrr mac an duine ris an canadh iad Faol Bhàideanaich, a loisg Àrd-Eaglais Eilginn gu làr; b’e adhbhar na h-iomairt aig Dòmhnall a thagairt ri iarlachd Rois, a chaidh a diùltadh dha le riaghladair na rìoghachd, diùc Albany (“dux nan Albannach”); bha na daoine seo uile an dlùth chàirdeas dha chéile agus dhan Rìgh Seumas I, Gaidheal eile a bha ’na phrìosanach ann an Sasainn; bha leithid Scott a’ gabhail suidheachadh 1745 ’s ga sparradh air 1411, nuair bha Alba ’na rìoghachd Ghaidhealach anns an robh beag-chuid a’ bruidhinn Fraingis, Fleamais, Beurla no Laideann, agus anns an robh “Gall” a’ ciallachadh “Lochlannach”.
Tha e coltach, a réir Olson, gun do ghluais Dòmhnall ’s an t-arm a dh’ionnsaigh Obar Dheathain a chionns gun deach am brosnachadh leis an fhàilte chridheil a fhuair iad ann an Ros agus Inbhir Nis. An uair a chaidh an fhàilte seo fuar, ’s a chaill na h-uiread am beatha, thuig e nach b’e seo an dòigh as fheàrr air càirdean a dhèanamh. Agus thill e an-iar.
Tha an obair aig Olson air na baileadan Albais cho faiceallach ’s gu bheil e ’na iongnadh ’s ’na mhealladh dùil nach tug e an aon chùram dha na h-òrain Ghàidhlig. Tha e a’ toirt dhuinn facail Uilleim MhicAoidh bho 1914, ge-tà, far a bheil cuid de na bàird a rinn iad air an liostadh. Le seo mar thoiseach tòiseachaidh, rinn mi fhìn cruinneachadh beag de rannan mu Harlà bho dhiofar bhàird (faic shìos), a’ sìneadh bho mu 1650 (Eachann Bacach) gu mu 1850 (Gilleasbaig Grannd).
Tha na bàird seo gu léir a’ moladh Dòmhnallaich (sìol Cholla, na “Collaidhnean”) no Leathanaich, an dà phrìomh chinneadh ann an arm rìgh nan Eilean aig Harlà; chaidh Eachann Ruadh nan Cath, an ceannard Leathanach, a mharbhadh ann. Chan eil ach dithist den naoinear a’ cumail a-mach gun do bhuinnig Dòmhnall; chan eil duine a’ cumail a-mach gun do chaill e, ach tha dithist a’ ceangal Harlà ris an sgeul gun robh smachd aig rìghrean nan Eilean air leth Alba agus aon taigh a chòrr – “Taigh nan Teud” ann an Athall.
Am faod sinn seo a ghabhail mar shamhla son “buaidh chaol”?
Rannan Gàidhlig mu Chath Gairbheach
Chuidich fear dhiubh Cath Gairbheach:
Fhuair sinn ulaidh fear th’ ainme theachd beò.
— Eachann Bacach
Sliochd nan curaidhean talmhaidh
Leis ’n do chuireadh cath Gairbheach;
Fhuair mi uiread dh’ur seanchas —
Gu robh ’n turas ud ainmeil,
Gu robh taigh is leth Alba fo’r cìs.
— Iain Lom
Chuidich Eachann Cath Ghairbheach
Le cruadal a lanntaibh.
— Mairghread nighean Lachainn
Bu cheannard buadhach uasal ainmeil
Eachann ruatharach ruadh nan garbh-chath:
Air son a ghluasaid bha fuath nan Gall ris
’S gun tug e àr orra ’m Blàr Chath Ghairbhich.
— Iain mac Ailein
Tha thu shliochd nam fear gasta
Bha ’m baiteal Chath Gairbheach
Rinn tiomnadh gun taise
Agus gaisgeadh le’n armaibh
Nuair thog iad corp Eachainn
O chasan an naimhdean
Air an tuaghannaibh sgaiteach,
Ga ghiùlan dachaigh tron Ghalldachd.
— Iain mac Theàrlaich Òig do Dhonnchadh MacAonghais
O ’n adhlaic sibh an dìochuimhn’
’N seana-chruadal mòr a bhà
An dualchas dhuibh o’r sinnsearachd,
Le’n d’fhuair sibh riamh na blàir?
O togaibh suas gu h-innsginneach
Ur n-inntinnean gu h-àrd —
Nach sinn air bheagan mhìltean linn
A thug linn fhìn Harlà?
— Alastair mac Mhaighstir Alastair
Bhuinnig iad latha Chath Gairbheach:
Rinn iad an argmaid a chomhdach.
Air bheagan comhnaidh gu trioblaid
Thug iad am bristeadh á mòran;
Mac Gill-Eathain ann le chuideachd
’S Lachlann cutach Mac-an-Tòisich.
— Iain MacCodrum
Sìol nan Collaidhnean treuna
Nach tréigeadh an claidheamh,
Dh’fhàs gu cruaidh-bhuilleach treubhach,
Bu mhath feum ri h-àm sgathaidh,
Leis na chuireadh Cath Ghairbh-Fhaich’,
’S gheibhte seanchas air fhathast.
— Ailean Dall MacDhùghaill
Sliochd nan Collaidhnean garga
Leis na chuireadh Cath Gailbheach
’S Domhnall Ballach nan garbhchreach
Rinn Taigh nan Teud aig leth Alba ’na chrìch.
— Gilleasbaig Grannd


text:
- TIOTAL
- An Dotair Scott, Ministear na h-Eaglaise Clèirich Aonaichte
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_333
- ÀITE
- neo-aithnichte
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11321
- KEYWORDS
- An Dotair Seumas Scott
Villa Gòrdan
Eaglais Chlèireach Aonaichte
Caolshràid Bharan Tàilleir
Bha an Dotair Seumas Scott a' fuireach ann an 'Gordon Villa', agus chuir e seachad iomadh bliadhna na mhinistear anns an Eaglais Chlèirich Aonaichte, Caolshràid Bharan Tàilleir, Inbhir Nis
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Loch Creag an Nis bho Chorran Mòr
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0796
- ÀITE
- Loch Creiginis
- SGÌRE
- Meadhan Earra-Ghàidheil
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Creiginis
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10689
- KEYWORDS
- a' togail dheilbh
lochan
Tha Loch Creag an Nis air cost Meadhan Earra-Ghàidheil, tuath air Slighe-uisge a' Chrìonain agus deas air an Òban. Tha na h-uisgeachan às a' fosgladh a-mach gu Caolas Dhiùra. Tha grunnan eileanan anns an loch, leis an fheadhainn as motha Eilean Rìgh, Eilean Mhic Chrion agus Eilean Mhicasgain. Tha baile Àrd Fheàrna agus clachain Chorranmòr agus Baile na h-Eaglaise air cladach an iar-thuath. Chaidh an sealladh seo de Loch Creag an Nis a thogail le M.E.M. Donaldson anns a' chiad phàirt den fhicheadamh linn.
Rugadh Màiri Ethel Muir Donaldson ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd timcheall air 1908. Shiubhail i air feadh taobh an iar agus taobh a tuath na Gàidhealtachd, a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. B' e Rubha Aird nam Murchan fear de na h-àitea a b' fheàrr leatha agus rinn i a dachaigh ann an Sanna ann an 1927.
Eadar 1912 agus 1949 dh'fhoillsich a' Bh-Uas Donaldson mòran leabhraichean mu eachdraidh shòisealta agus cleachdaidhean air taobh an iar agus tuath na Gàidhealtachd. 'S e dhà de na leabhraichean as ainmeile aice 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' agus tha na dà dhiubh làn le na dealbhan aice fhèin. Chaochail i ann an taigh-altraim ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tiodhlachadh anns an Òban.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Doha
'S e prìomh-bhaile Chatar a tha ann an Doha (Arabais: لدوحة, (Ad-Dawḥah) neo (Ad-Dōḥah). 'S e am baile as motha na dùthcha cuideachd, tha mu 80 % de muinntir na dùthcha a’ fuireach anns an àrd-bhaile Doha. Tha e suidhichte air cladach Camas Pearsach. B’ ann ann an Doha far an robh na Geamaichean Àisianach anns a' bhliadhna 2006.
Chaidh am baile a stèidheachadh anns a’ bhliadhna 1850 le Al-Bida mar ainm. Thàinig an t-ainm “Doha” bhon fhacal Arabach ad-dawha, a’ ciallachadh: a’ chraobh mhòr. Canar gun robh craobh mòr, mòr ri taobh a' bhaile iasgach a bha ann aig an àm seo.
Tha pàirt den baile ann ris an canar Education City. Tha mòran oilthighean ann, seo cuid den fheadhainn as cudthromaiche:
- Oilthigh Chatar; dh’fhosgail e anns a’ bhliadhna 1973
- Oilthigh Georgetown
- Weill Cornell Medical College, pàirt den Oilthigh Cornell
- Oilthigh Virginia Commonwealth
- Oilthigh Texas A&M
- Oilthigh Northwestern University
- College of the North Atlantic - Catar
- Oilthigh Carnegie [1]
Tha port-adhair eadar-nàiseanta, an Doha International Airport ann cuideachd. Ach air sgàth 's gun do fhàs an roinn malairteach ‘s an roinn turasachd cho luath, gu h-àraidh aig àm nan Geamaichean Àisianach, tha am port-adhair ro bheag airson an trafaig a th’ ann an-diugh. Bidh port-adhair ùr, an New Doha International Airport, air a thogail. Bidh a’ chiad phàirt dheth deiseil ann an 2009, bhidh e mòr gu leòr airson 25 millean luchd-siubhail gach bliadhna. Thathar an dòchas gum bidh am port-adhair ùr deiseil ann an 2015. [2]. [3].
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Fiosrachadh mu “Education City”
- ↑ New Doha International Airport , AME Info, 2006-09-26
- ↑ Fiosrachadh mu New Doha International Airport


text:
Ball-eisimpleir de
lorem ipsum
na Beurla ann an duilleag-lìn
Tha
Lorem ipsum 'na theacsa a chleachdar mar ghlèidheadair-àite gus diofar rudan a shealltainn mar cho-dhealbhachd duilleige, stoidhle nan cruthan-clò agus rudan mar sin gun aire a tharraing dhan teacsa fhèin.
Bithear a' cleachdadh pìos de theacsa faoin Laideann sa Bheurla a tha stèidhichte air òraid le
Cicero ach a chaidh na faclan ann atharrachadh airson 's nach dèan iad ciall tuilleadh.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum.
Ann an coimpiutaireachd Ghàidhlig, bithear a' cleachdadh a' chiad earrann de
Scéla Mucce Meic Dathó mar ghlèidheadair-àite:
Boí rí amrae for Laignib, Mac Dathó a ainm. Boí cú occo. Im•dīched in cú Laigniu huili. Ailbe ainm in chon, ocus ba lán hÉriu dia airdircus in chon. Do•eth ō Ailill ocus ō Meidb do chungid in chon. Immalle dano tāncatar ocus techta Ulad ocus Conchobair do chungid in chon chētna. Ro•ferad fāilte friu huili, ocus ructha cuci-sium isin mbruidin. Is í sin in chōiced bruden ro•boí in hÉrinn isind aimsir sin, ocus bruden Da-Derg i crích Cūalann ocus bruden Forgaill Manaich ocus bruden Mec Da-Rēo i mBrēfni ocus bruden Da-Choca i n-īarthur Midi. Secht ndoruis isin bruidin ocus sechtsligeda trethe ocus secht tellaige indi ocus secht cori. Dam ocus tinne in cach coiri. In fer no•théged iarsint ṡligi do•bered in n- aēl isin coiri, ocus a•taibred din chētgabāil, iss ed no•ithed. Mani•tucad immurgu ní din chéttadall ni•bered a n-aill. Ructha trá na techta ina imdai cuci- sium do airiuc thuile dōib rīasíu do•berthae a mbiad dōib. Ro•rāidset a n-athesca. Do chungid in chon do•dechammar-ni ol techta Connacht .i. ó Ailill ocus ó Meidb; ocus do•bértar tri fichit cét lilgach hi cétóir ocus carpat ocus da ech bas dech la Connachta, ocus a chommaín cinn bliadna cenmothā sin. Dia chungid dano do dechammar-ni ó Chonchobur ol techta Ulad; ocus ni messa Conchobar do charait ocus dano do thabairt sét ocus indile, ocus a chomméit cétna a tūaith, ocus biaid degcaratrad de. Ro•lá didiu i socht innī Mac Dathó; co•rrabe tri thráth cen dig cen biad, acht co immorchor ón taíb co araile. Is and dixit a ben: Is fota in troscud i•taí. Atá biad lat cenco•n-essara. Cid no•taí? Nicos•n-ārlastar. Is and dixit in ben: Tucad turbaid chotulta do Mac Dathó co-a thech, boíthi nī no•chomairled cenco-labradar fri nech. As•soí, do•soī ūaim do fraig in ferg fēne co londgail; a ben trebar, dos•beir mod bith dia cēiliu cen chotlud. In fer: As•bert Cremthann Nia Nāir: ni•tardda do rúin do mnāib rūn mnā ní maith con•celar, maīn ar mug ni•aithenar. In ben: Cid fri mnaī at•bertha-so manid•epled ní airi, ní na•tét do menma-so, tēti menma neich aili. In fer: Cú Mes-Roīda meic Dathó, ba olc lathe etha dó; do•foeth mór fer find fria rath, bid lïa turim a chath. Manip do Chonchobor berthair, is derb bid mogda in gním, nicon•ḟaicēbat a ṡlūaig bas mó do būaib na do thír. Mad do Ailill éra silis Fālmag darsin túaith, dodon•béra mac Māgach, atan•ebla i luim lúaith. In ben: Tāthut airle lim-sa fris ní olc fri īarmairt n-indi, tabair dōib-sium dib līnaib, cumma cīa•thōetsat imbi. In fer: In chomairle at•biri-siu, is í ním•déni cutal. Ailbe, do•roḟoīd Dīa, nicon•fes cīa ō•tucad.


text:
- TIOTAL
- Tagradh le Effemy (Oighrig) NicAoidh airson faothachadh nam Bochd
- EXTERNAL ID
- Z_GB1741_R31_1_10
- ÀITE
- Sgianaid
- SGÌRE
- Tunga is Fàrr
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Cinn t-Sàile MhicAoidh
- DEIT
- 9 Am Màrt 1848
- LINN
- 1840an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn Ghallaibh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6126
- KEYWORDS
- faothachadh nam bochd
taigh nam bochd
airgead
Tunga is Fàrr
Litir gu luchd-stiùiridh Bòrd na Sgìre gu na Bochdan ann am Parraiste Thunga ag iarraidh orra cuideachadh a thoirt seachad. Bha Oighrig NicAoidh aig an àm sin a' faighinn dà thasdan sa mhìos ach bha i fhathast bochd. Seach gu bheil i barrachd air ceithir fichead bliadhna a dh' aois, chan urrainn dhi obair a dhèanamh.
Tha a grad-athchuinge ag iarraidh "an adequate portion of Parochial relief would be granted her to prevent miserable consequencies"


text:
- TIOTAL
- Inventory of Burgh Documents, 15th Century (10 de 13)
- EXTERNAL ID
- GB1796_DOCUMENT_INVENTORIES_04_010
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 15mh linn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 1057
- KEYWORDS
- sgrìobhainnean
cunntasan
Tha tuairisgeul an fhir seo ga eadar-theangachadh. Ma tha thu airson a leughadh ann am Beurla, brùth air 'English' aig bàrr na duilleig.
[Airson beag-fhaclair de chuid de na briathran air an cleachdadh ann an sgrìobhainnean bhuirgh Inbhir Nis, feuch an lean sibh an ceangal faisg air bonn na duilleige seo.]
Clàr-mìneachaidh


text:
- TIOTAL
- AN t-Urr T MacUIlleim, Bh-ph MacUIlleim agus Bh-ph Dòmhnallach
- EXTERNAL ID
- GAIRLOCHM_187
- ÀITE
- An Uaghaidh
- SGÌRE
- Geàrrloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Geàrrloch
- DEIT
- 1954
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- Rev Donald MacDonald
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas Gheàrrloch
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5308
- KEYWORDS
- caves
church services
Chithear anns an dealbh seo an t-Urr TA MacUIlleim, a' Bh-uas NicUilleim agus a' Bh-uas Dhòmhnallach aig an Uamh aig an Uaghaidh an 1954. Dheigheadh an uamh a chleachdach le coithional na h-Eaglaise Saoire ann an Gèarrloch. Thogadh an dealbh seo leis an Urr Dòmhnall Dòmhnallach.
Tha an Uaghaidh ochd mìle a-mach à Poll Iùbh. Tha mu 1 mheatair de leud agus 2 mheatair de dh'airde ann aig beul na h-uamha. Tha seo a' dol a-steach a sheòmar anns a bheil 15 meatairean de dh'fhaid, 6 meatairean de leud agus 3 meatairean de dh'àirde. Tha e coltach gun deach beul na h-uamha a dhèanamh na bu chumhainge airson seirbheisean na h-eaglaise a chumail am falach.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Gairloch Heritage Museum


text:
- TIOTAL
- 'Lapwings Against Cloud on Hecla'
- EXTERNAL ID
- AB_LL_DAVID_KNOWLES_02
- DEIT
- 2009
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- David Knowles
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 1283
- KEYWORDS
- bàrdachd
claistinneach
cruthan-tìre litreachais
'This poem was written at the end of a fishless day after sea trout on South Uist. It is literally about the ability to identify a bird in flight by the nature of its flight, the beat of the wing. Perhaps it also says something about the way small packets of information can communicate meaning.
Lapwings Against Cloud on Hecla.
Downsun from sunset
small flock of aldiss lamps
tapping out
blinking out of battleship grey
at this, their frequency and pause
wings high before beating
their message. Just this
is lapwing, over.
This is lapwing, over.
This is lapwing.'
Tha Daibhidh Knowles air leigeil seachad bho chionn ghoirid an dreuchd a bh' aige fad 26 bliadhna na phìleat aig bomairean an RAF. Tha e na neach-stiùiridh aig a' chompanaidh foillseachaidh neo-eisimileach, Two Ravens Press.
Lean Daibhidh feallsanachd is fiosaig aig Oxford mus do chuir e a-steach airson treanadh mar oifigear aig an RAF. Sna 1990an bha e a' dèanamh freiceadain air na sgìrean neo-itealaich gu deas timcheall air Kuwait. Choisinn e Crois Urraim Itealaich (DFC) airson misean a rinn e e a' chiad oidhche a thugadh ionnsaigh air Iraq ann am Màrt 2003. Gann de chonnadh agus trom le bomaichean, bha an nàmhaid a' losgadh air ach chuir e crìoch air a mhisean mus do chuir e sìos air raon-laighe beag san fhàsach. Chuir e roimhe leigeil dheth a dhreuchd an dèidh dha Iraq fhàgail.
Tha Daibhidh air a bhith a' sgrìobhadh bàrdachd bho a làithean aig sgoil-fuirich anns a' Chuimridh. Tha a dhreuchd gu lèir san RAF air ìnnse sa chruinneachadh, 'Meeting the Jet Man' (2008). B' e sin an dòigh a bh' aige air na thachair dha a chlàradh is ìnnseadh. An-diugh tha e ag oibreachadh agus a' fuireach air croit bheag faisg air Ulapul far a bheil a làithean làn eadar sgrìobhadh bàrdachd, foillseachadh, feallsanachd, agus a' coimhead às dèidh a chuid chaoraich.


text:
- TIOTAL
- Sealladh air Loch Nis on Chreag Dhubh
- EXTERNAL ID
- QZP40_U_172_P008
- ÀITE
- Loch Nis (Inbhir Farragaig)
- SGÌRE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Both Fhleisginn 's Obar Thairbh
- DEIT
- 1788
- LINN
- 1780an
- CRUTHADAIR
- Peter Mazell
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38311
- KEYWORDS
- creagan
lochan
glinn
uile-bhèistean
naoimh
rathaidean
'S e Loch Nis an loch as fhaide de na trì lochan anns a' Ghleann Mhòr. Tha e 23 mìle a dh'fhad, mìle tarsainn is doimhneachd cuibhseachd de 600 troigh ann. 'S ann ann an Loch Nis a tha am meud uisge as motha ann an loch sam bith ann am Breatainn. Thathar ag ràdh gur e an loch dachaigh an uilebheist a chunnaic Calum Cille an toiseach san t-6mh linn. Anns an dealbh seo chithear sealladh on Chreag Dhubh, a tha mu leth mhìle o Inbhir Fharragaig. Nuair a thog Seanalair Wade na rathaidean armailteach aige an dèidh Aramach Seumasach 1715, bha aige ri sprèadhadh tron chreig seo, fìor ghnìomh innleadaireachd aig an àm.
Chaidh an dealbh seo a thoirt o 'Remarkable Ruins and Romantic Prospects', le Teàrlach Cordiner (1788)


text:
- TIOTAL
- A' leasachadh a' Chidhe, Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00757
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12454
- KEYWORDS
- cidhe
Caol Loch Aillse
a' sgrìobadh
carbadan
Tha Donnchadh Mac a' Phearsain a' toirt cunntas air na diofar leasachaidhean a chaidh a dhèanamh ris a' chidhe ann an Caol Loch Aillse far an robh am bàt'-aiseig a' dol a-null don Eilean Sgitheanach, anns an leabhar aige 'Where I Belong'. Bha an cidhe air a chàradh gu ìre iomadh turas ach an dèidh don dà aiseig briseadh ann am meadhan àm an luchd-turais ann an 1950 le dàil mhòr ga chur air luchd-siubhail, chaidh planaichean a chur air chois airson leasachaidhean mòra. Bha grunnd bhliadhnaichean air a dhol seachad mus tàinig iad gu buil ach chaidh aon fhear-obrach, W Finlay fhastadh mu dheireadh agus tro aon gheamhradh bha na fir-obrach "spent the hours of daylight digging, blasting, dredging and rebuilding". Chaidh an rathad don chidhe ìsleachadh, chaidh an cidhe fhèin a dhèanamh na bu leatha gus nach biodh e cho cas. Mar thoradh air an sin, bha cidhe mòr ann san robh 150 troigh a dh'fhaid agus a ghabhadh bàtaichean ri làn sam bith. Tha an dealbh, aon à tri air an togail air an aon latha, a' sealltainn na h-obrach a' dol air adhart
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Creag an Fhithich, Srath Pheofhair
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1128
- ÀITE
- Srath Pheofhair
- SGÌRE
- Inbhir Pheofharain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Fothraitidh
- LINN
- 1900an; 1910an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33051
- KEYWORDS
- cairtean
Siorrachd Rois
Sgìre Rois is Chrombaidh
uisge-mèinneach
fuaran
seòmraichean-pumpaidh
spàthan
leigheas mì-àbhaisteach
taic-leighis
rèile
turasachd
Tha a' chairt seo a' sealltainn Creag an Fhithich mu mhìle gu leth an iar air Uachdar Nìad tuath air Srath Pheofhair. Tha 250 troigh a dh' àirde anns a' chreig chais seo a tha ag èirigh cha mhòr dìreach, agus bidh mac-talla annasach a' tilleadh bhuaipe, a' toirt dhi an ainm "The Echoing Rock". Tha sgeul ann gun do dh'ionnsaich na Gàidheil puirt-à-beul bho Rìgh nam Fitheach, a ghlac iad ri linn cuirm bliadhnail air a' chreig.
'S e Creag an Fhithich fear dhe na mullaich as àirde a chithear air an t-slighe-rèile eadar Inbhir Pheofharain agus Caol Loch Aillse. Nuair a dh'fhosgladh rèile Inbhir Pheofharain agus Caol Loch Aillse ann an 1870, bha e a' seachnadh Srath Pheofhair an toiseach air sgàth cion aonta le uachdarain na sgìre, agus b' fheudar dha a dhol na b' fhaide tuath thairis air Creag an Fhithich. An toiseach bha e a' stad aig stèisean far an rathaid, mu mhìle gu leth o Shrath Pheofhair. B' e Uachdar an Nid a thugadh air an stèisean seo nuair a dh'fhosgladh am meur dhen rèile a bha dol gu Srath Pheofhair ann an 1885.
Faisg air a' chreig, air an taobh chlì dhen rèile, tha am fuaran le iarann ris an canar Fuaran an Naoimh. 'S ann às a seo a bha uisge Spà Srath Pheothair a' dol chun an t-Seòmair Phumpaidh anns a' bhaile


text:
Northfield, Minnesota
‘S e baile faisg air Faribault ann an cridhe nan Stàitean Aonaichte a th’ ann an Northfield.[1] Tha e suidhichte aig 276m os cionn ìre na mara,[2] ri taobh na h-aibhne Cannon, 1,472km air falbh bho Washington, prìomh-bhaile na dùthcha agus 54km bho Shaint Paul, prìomh-bhaile na stàite.[3] Tha 20,0071 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile.[4] Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1855.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Peter Agre (1885 – 1951): Ceimigear a bhuannaich an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 2003.


text:
- TIOTAL
- Uidheam Taigh-staile Thom Aitinn
- EXTERNAL ID
- PAW22144-7
- ÀITE
- Tom Aitinn
- SGÌRE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: A' Mhòigh 's Dail Fhearghais
- DEIT
- 1957
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21141
- KEYWORDS
- uisge-beatha
a' tarraing
taighean-staile
Tom Aitinn
Uidheam Taigh-staile.
'S e Tom Aitinn fear de na taighean-stàile as motha ann an Alba airson uisge-beatha braiche. Tha iomraidhean de tharraing mhì-laghail air an làraich on 15mh linn. Stèidhich Companaidh Staile Sgìre Thom Aitinn Spè Earr an taigh-staile a th'ann an-diugh ann an 1897. An toiseach, bha dà stail ann. Cha do sheas an iomairt seo fada - sguir e ann an 1906 - ach dh'ath-bheothaich Companaidh Staile ùr, New Tomatin Distillers Co Ltd, e ann an 1909. Thathar air an àireamh de stailean àrdachadh a chòig uiread, is tha 23 ann an-diugh. Ann an 1986, an dèidh greis ann an làmhan luchd-trusaidh nam fiach, b'e Tom Aitinn a' chiad taigh-staile Albannach a bhuineadh gu tur do chompanaidh Iapanach.
Tha Tom Aitinn a' ciallachadh 'cnoc nan aiteann'. Tha bùrn an taigh-staile a' tighinn à Allt na Frithe
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Aborrachadp
'Aborrachadp' se parece a 'aborrachado', ¿Con aborrachadp querías decir aborrachado?
Aborrachadp tiene 11 letras
Definición de aborrachado aquí
Resultados de búsqueda:
Resultados de imágenes:
Youtube: aborrachadp
Nube de palabras :
- aborrachado zborrachado sborrachado wborrachado qborrachado avorrachado anorrachado ahorrachado agorrachado abirrachado abkrrachado ablrrachado abprrachado ab0rrachado ab9rrachado aboerachado abodrachado abofrachado abotrachado abo5rachado abo4rachado aboreachado abordachado aborfachado abortachado abor5achado abor4achado aborrzchado aborrschado aborrwchado aborrqchado aborraxhado aborravhado aborrafhado aborradhado aborracgado aborracbado aborracnado aborracjado aborracuado aborracyado aborrachzdo aborrachsdo aborrachwdo aborrachqdo aborrachaso aborrachaxo aborrachaco aborrachafo aborracharo aborrachaeo aborrachadi aborrachadk aborrachadl aborrachadp aborrachad0 aborrachad9


text:
Pàipear-naidheachd
Tha pàipear-naidheachd na phasgan de dhuilleagan pàipeir le iomraidhean, altan, sanasan-reic, a thèid a dh'fhoillseachadh gach là, seachdain neo mìos.
Gàidhlig ann am pàipearan-naidheachd[deasaich | deasaich an tùs]
Nochdaidh duilleag Gàidhlig gach Disathairne anns The Scotsman. Tha colbh seachdaineil le Aonghas Pàdraig Caimbeul anns an West Highland Free Press (Am Pàipear Beag). Gheibhear an Litir do Luchd-Ionnsachaidh le Ruairidh MacIlleathain gach seachdain agus nochdaidh naidheachdan ann an Gàidhlig an-dràsta is a-rithist cuideachd.


text:
- TIOTAL
- Sealladh geamhraidheil faisg air Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- PAN_18_031
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20542
- KEYWORDS
- sneachda
geamhradh
taighean fo shneachd
seallaidhean sneachda
dròbhairean
rathad na dròbha
eaglaisean
'S e seo sealladh sa gheamhradh air Deimhidh, faisg air Inbhir Nis. Chaidh còir-sgrìobhte a bhuileachadh air Eaglais Deimhidh san 13mh linn. Bha co-dhiù dà eaglais ann roimhe ach 's ann bho 1826 a tha an togalach a tha ann an-diugh. 'B e an luchd-togail MacPhàil & MacPhàrlain agus chaidh a' mhion-thomhas a chur air dòigh le Alasdair Grannd, maor aig Mac an Tòisich, ceann-cinnidh agus uachdaran na sgìre.
Fad iomadh bliadhna b' ann mar '(the)kirk of the golden cockerel' a dh'aithnicheadh an eaglais do na dròbhairean, mar thoradh air coileach-sìde annasach air a' mhullach. Leis an ionad fhollaiseach aice, tha an eaglais na chomharra-tìre aithnichte ri taobh rathad an A9.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Seud-muineil finiche a chaidh a lorg aig Torrais, faisg air Bun Illidh, Cataibh
- EXTERNAL ID
- QZP40_467_P102
- ÀITE
- Bun Ilidh
- SGÌRE
- Cill Donnan, Loth agus Clìn
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Craoich
- DEIT
- 1897
- LINN
- 2300 - 1800RC
- CRUTHADAIR
- Rev Adam Gunn, MA & John Mackay (eds)
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31244
- KEYWORDS
- seudan-muineil
cisteachan
stuthan uaighe
àilleas
seudaireachd
Chaidh an t-seud-muineil finiche (jet) seo a lorg ann an ciste aig Torrais, faisg air Bun Illidh ann an Cataibh. 'S e comharradh de dh'inbhe a bhiodh ann, 's tha e gu math coltach gun deach a thoirt a-steach à Siorrachd Iorc eadar 2300 is 1800BC.
Chaidh an dealbh seo a thoirt o 'Sutherland and the Reay Country', air deasachadh leis an Urr Adhamh Gunnach is Iain MacAoidh, 1897


text:
Boireannach
Tha boireannach 'na gnè fhàs-beairt, no cuid fhàs-beairt, gum cruthaich ughan. Th' an "ugh" air a shònrachadh cho a' ghamait as motha ann an riaghailt-ginidh iol-ghamait, cho fad 's a bhios a' ghamait nas lugha, mar as trice nas gluasadaiche (cealla-sìl) air a chruthachadh leis an fhireannach. Chan urrainn do boireannach a gineadh gu feòlmhor gun cothrom ris na gamaitean fhireannaich. 'S urrainn do roinn nam fàs-beairtean a ghineadh gu feòlmhor agus gu gun-mhiannach
Tha ♀ (Unicode: U+2640) na shamhladh cumanta air chleachdadh a dh'fhoillseachadh a' ghnè bhoireannach, cuairt le crois bheag fodha. Tha an samhladh seo a' coltachadh a' phlanaid Àine agus 's i riochd maisichte den làmh-sgàthan Àine.
Seallaibh cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
- Riaghailt an t-sònrachaidh na gnè
- Bean agus caileag, boireannaich dhaonna
- Taobh boireannach
- Fireannach


text:
- TIOTAL
- Oifis a' Phuist agus meadhan a' bhaile, Bun Lòchaidh
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_5755
- ÀITE
- Bun Lòchaidh
- SGÌRE
- Abhach
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: An Cnoc Bàn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37382
- KEYWORDS
- An t-Eilean Dubh
Bun Lòchaidh
Bàgh Bhun Lòchaidh
prìomh shràid
briodachadh
eòin
bàrr GM
gearan
2006
oifis a' phuist
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn sealladh a' coimhead sìos tro mheadhan baile Bhun Lòchaidh a tha suidhichte san Eilean Dhubh aig ceann Bàgh Bhun Lòchaidh.Tha am bàgh na àite briodachaidh cudromach do dh'eòin agus tha e a' tàladh dhaoine a tha measail air eòin fad na bliadhna.
Bha am baile sna naidheachdan ann an 2006 oir b' e làrach prìomh ghearan air feadh na coimhearsnachd an aghaidh bàrr GM a bhith air fhàs san roinn a bh' ann. Bha àite aig a' ghearan seo ann a bhith a' gleidheadh inbhe shaor bho GM na h-Alba


text:
Clàran-ama is Faraidhean
Gheibh thu am fiosrachadh uile mu na clàran-ama is faraidhean againn air an làrach-lìn Bheurla. Gheibh thu clàran-ama a' gheamhraidh is an t-samhraidh, agus fios air na roghainnean a th' ann airson gach slighe a thaobh thiogaidean, turasan tillidh agus a bhith leum o eilean gu eilean.
Tha sinn a' seòladh gu 28 cinn-uidhe: ann an Linne Chluaidh, gu na h-Eileanan mu Dheas, na h-Eileanan a-Staigh, na h-Eileanan Siar, agus gu cinn-uidhe san Eilean Sgitheanach, Ratharsair agus sna h-Eileanan Tarsainn.
Às bith dè nì thu ann an eileanan na h-Alba, faodaidh tu do cheann-uidhe a ruighinn le CalMac.


text:
- TIOTAL
- Manachainn agus Loch Nis - Cille Chuimein
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_4260
- ÀITE
- Cille Chuimein
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Both Fhleisginn 's Obar Thairbh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 36059
- KEYWORDS
- abaidean
Cairt-phuist de Chille Chuimein a' sealltainn na Manachainn.
Lorgar Cille Chuimein aig ceann an iar-dheas Loch Nis sa Ghleann Mhòr. Chaidh am baile ainmeachadh an toiseach air Naomh Chuimein, fear a thog eaglais ann, agus 's e Cille Chuimein ainm Gàidhlig a' bhaile fhathast. Thàinig an t-ainm 'Fort Augustus' air nuair a thogadh dùn an dèidh nuair a dh'fàillig Ar-a-mach nan Seumasach ann an 1715. Chaidh an dùn ainmeachadh air fear de na mic aig Seòras II a chaidh air adhart gu bhith mar Diùc Chumberland agus a choisinn ainm is droch-chliù dha fhèin rè Ar-a-mach nan Seumasach 1745-46.
Chan eil mòran air fhàgail dhen dùn mar a thogadh an toiseach e, ach chaidh pìosan dheth a chur gu feum san Abaid Bhenedioctanach a thogadh ann an 1876.
Tha am baile stèidhichte far a bheil Loch Nis agus Slighe Uisge na h-Alba a' coinneachadh. Tha an canàl a' dèanamh dà leth de Chille Chuimein le sreath iongantach de ghlasan-uisge


text:
20.04.2012
Bidh buidhnean taigheadais, comhairlean ionadaile agus buidhnean eile a bhios ag obair gus cur às do dhìth dachaigh ann an Alba a' tighinn an ceann a chèile aig Taigh an Ròid an ath-sheachdain (Diciadain 25 Giblean aig 12.30f) gus coinneachadh ri BPAan mus bi deasbad air chois san t-Seòmar aig 14.00 air an fheasgar sin.
Chaidh an tachartas a chur air dòigh le Comataidh Bun-structair is Cur-an-Seilbh Calpa Riaghaltas na h-Alba. Bithear a' deasbad fianais a fhuair a' Chomataidh air an adhartas a thathar a' dèanamh ann a bhith a' coileanadh dleastanasan na h-Alba a thaobh dìth dachaigh - dleastanasan nach cuireadh an cèill a-riamh gu ruige seo - mus bi deasbad an fheasgair air chois san t-Seòmar.
Sa bhliadhna 2003, chaidh gabhail ri bile sa Phàrlamaid a bha an dèidh sin mar Achd Dìth Dachaigh 's m.s.a.a (Alba) 2003. Chuir an Achd seo an cèill dleastanas a bheir còraichean don a h-uile duine a tha gun dachaigh gun deòin àite-còmhnaidh stèidhichte a bhith aca ro dheireadh 2012. Ri linn rannsachadh ceithir mìosan, chuala a' Chomataidh gun robhar air ceuman mòra a ghabhail gus an targaid a ruigheachd mar bhuil air ùghdarrasan ionadaile a bhith a' measadh suidheachaidhean daoine fa leth air dòigh na b' èifeachdaiche, rud a chuir stad air dìth dachaigh.
Thuirt Neach-Gairm Comataidh Bun-structair is Cur-an-Seilbh Calpa, Maureen Watt BPA:
"Bidh comataidhean a' sireadh fianaise o raon farsaing bhuidhnean is neachan air leth ri linn ar rannsachaidhean agus bidh sinn a' beachdachadh air na beachdan sin is sinn ag ullachadh ar n-aithisgean. Rud nach do thachair riamh roimhe sa Chomataidh seo, thug sinn cuireadh don fheadhainn sin on cuala sinn tighinn air ais don Phàrlamaid gus na co-dhùnaidhean a rinn sinn nar n-aithisg dheireannach a dheasbad. Bidh seo mar chuideachadh dhuinn nar buill Comataidh nuair a thèid sinn don t-Seòmar san fheasgar gus an gnothach a dheasbad cuide ris na BPAan uile."
A thaobh dleastanas cur às do dhìth dachaigh, thuirt an t-Oifigear Riaghlaidh seo:
"Cuiridh ar Comataidh fàilte ron adhartas nach beag a rinneadh a thaobh dèanamh cinnteach gum bi còir aig a h-uile duine a tha gun dachaigh gun deòin air àite-còmhnaidh stèidhichte, adhartas a tha ri fhaicinn sna staitistigean as ùire 's a sheallas lughdachadh 20% sa chùis thar na h-Alba. Tha e glè chudromach gun lean an deagh-obair seo air adhart 's gun dèan sinn na ghabhas dèanamh gus nach bi droch bhuaidh air aig bacaidhean a dh'fhaodadh a bhith ann, leithid atharrachaidhean a thathar an dùil a nochdas fo Achd Ath-leasachadh Shochairean Sòisealta na RA.
"Cumaidh sinn oirnn a' sgrùdadh an t-suidheachaidh an dèidh cur-an-gnìomh iomlan an reachdais ùir chudromaich seo ro dheireadh na bliadhna."
Am measg na bhios an làthair aig an tachartas ron deasbad, bidh:
- Angela, a chuir feum air seirbheisean Buidheann-charthannais Dìon na h-Alba; dh'aontaich i bruidhinn ri buill na Comataidh mu mar a bha 's i gun dachaigh, mu na roghainnean a bha ann dhi aig an àm agus mu bhith ag àrach teaghlaich ann an ionad-còmhnaidh sealadach.
- CÙINA (Co-chruinneachadh Ùghdarrasan Ionadail na h-Alba), cho math ri riochdairean ùghdarrasan ionadaile às Siorrachd Àir a Tuath, Cathair Dhùn Èideann, Inbhir Chluaidh agus Lodainn an Ear.
- Buidhnean taigheadais, nam measg Caidreachas Buidhnean Taigheadais na h-Alba agus Buidheann Taigheadais Ghlaschu.
- Buidhnean a nì obair ri daoine gun dachaigh, nam measg Turning Point Scotland (cathrannas taic daoine), Buidheann-charthannais Dìon na h-Alba agus Comhairle na h-Alba airson Daoine Singilte gun Dachaigh.
Bha Aithisg na Comataidh:
- a' cur cuideam air cudromachd gach roghainn a thaobh taigheadais thar na h-Alba ann a bhith a' coileanadh dleastanasan 2012.
- a' moladh gum bi taic leantainneach o Riaghaltas na h-Alba ann a chor is gun tèid tuilleadh leasachaidh sa chùis seo a bhrosnachadh.
- a' moladh gun tèid innleachd-tomhais dìth dachaigh a leasachadh.
- a' moladh com-pàirteachais thar dhiofar sheirbheisean 's a' dèanamh cinnteach gum bithear a' gabhail a-steach buidhnean taigheadais agus saor-thoileach gu Teis-meadhan (hub) nan Roghainnean Taigheadais.
- a' moladh gun tèid comhairle a thaobh fiachaibh a thairgsinn mar phàirt dhen taic a gheibh daoine gun dachaigh.
Ged a dh'aithnicheadh an obair a rinneadh thuige seo, chuir an aithisg an cèill cuideachd gum faodadh bacaidhean a bhith ann a thaobh dleastanasan 2012 a choileanadh. Nam measg seo bha atharrachaidhean a thathar an dùil a nochdas fo Achd Leasachadh Shochairean Sòisealta na RA, rud is dòcha a chuireas tuilleadh cudtroim air ùghdarrasan ionadaile.
Thug a' Chomataidh, a bhios ag sgrùdadh cur-an-gnìomh dleastanasan 2012 fad a' chòrr den t-seisean, sùil air cho cudromach 's a tha obair-chasgaidh agus dh'iarr iad air Riaghaltas na h-Alba beachdachadh air seirbheis comhairle a thaobh airgid is fiachaibh a thoirt a-steach mar phàirt mòr dhen taic taigheadais a thèid a chur air dòigh airson daoine a tha gun dachaigh.
Cùl-sgeul
Chaidh dleastanas 2012 na h-Alba a chruthachadh fo Achd Dìth Dachaigh 's m.s.a.a (Alba) 2003. Bheir e còraichean don a h-uile duine a tha gun dachaigh gun deòin àite-còmhnaidh stèidhichte a bhith aca ro dheireadh 2012.
Sheall àireamhan a thugadh a-mach le Riaghaltas na h-Alba gun robh lùghdachadh 20% san àireamh de dh'iarrtasan dachaigh eadar Giblean is Sultainn 2011 (11,980 iarrtasan), an taca ris an aon àm ann an 2010 (15,033 iarrtasan).
Sheall àireamhan a fhuair a' chomataidh gun robh diofar ann eadar gach ùghdarras ionadail thar na h-Alba a thaobh adhartas a dhèanamh gus dleastanasan 2012 a choileanadh.
An ceart-uair, feumaidh ùghdarrasan ionadaile àite-còmhnaidh stèidhichte a chur air dòigh do dhaoine gun dachaigh a chaidh a mheasadh a tha gun dachaigh gun deòin agus air a bheil cruaidh-fheum.