text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Rugadh Uilleam Ros anns an t-Srath san Eilean Sgitheanach ann an 1762. B' e Sgitheanach a bha na athair agus bhuineadh a mhàthair do Sgìre Gheàrrloich.
Ghluais an teaghlach gu Farrais gus am faigheadh Uilleam agus a phiuthar foghlam clasaigeach. B' e deagh sgoilear a bh' ann agus an dèidh dha an sgoil fhàgail thill an teaghlach gu Geàrrloch.
B' e ceannaiche-siubhail a bha na athair, 's ged nach robh Uilleam làidir na bhodhaig, bhiodh e tric a' siubhal gu na h-eileanan 's air feadh na dùthcha còmhla ris. Mar sin, fhuair Uilleam eòlas air diofar àiteachan agus air dualchainntean na dùthcha.
An dèidh dha tilleadh a Gheàrrloch, chaidh a shuidheachadh mar mhaighstir-sgoile san sgìre. Bha Uilleam ealanta ann an ceòl - chluicheadh e an fhidheall, am feadan 's grunnan ionnsramaidean-ciùil eile. Mar sin, bhiodh Uilleam air a bhith math aig cèilidhean, agus b' esan cuideachd a bhiodh a' togail an fhuinn san eaglais.
Lean e air na mhaighstir-sgoile gus an do bhris a shlàinte. Chaidh e a Dhùn Èideann a shireadh taic bho dhotairean ann an 1782, 's chaidh moladh dha gum biodh èadhar ghlan nam beanntan math dha. Ach, an dèidh gluasad gu Bràghad Albainn eadar 1783-86, cha do dh' fhàs a shlàinte càil na b' fheàrr.
Chaochail e leis a' chuing 's an caitheamh ann an 1790 's gun e ach ochd bliadhna fichead a dh'aois. B' ann am Bad a' Chrò a chaochail e, 's chaidh adhlacadh ann an Clachan Gheàrrloich.
Ged a rinn Uilleam Ros diofar sheòrsachan de bàrdachd – nam measg, dàin molaidh, bàrdachd nàdair agus òrain èibhinn - 's ann airson na h-òrain gaoil as ainmeile a tha e, 's gu h-àraidh na h-òrain a rinn e do Mhòr Ros. A rèir beul-aithris, thuit Uilleam ann an trom ghaol le Mòr Ros, a bhuineadh do Steòrnabhagh, 's e air chuairt sa bhaile na òige. Rinn e iomadh òran air a son, ach thrèig i e agus phòs i fear eile.
Thathar ag ràdh gun do chuir Uilleam a bhàrdachd na theine mus do bhàsaich e 's nach eil air fhàgail ach na pìosan a bh' air bilean an t-sluaigh.
The Adobe Flash player and Javascript are required in order to view a video which appears on this page. You may wish to download the Adobe Flash player.
Ag innse mu beatha a' bhàird
Rugadh Uilleam Ros, bàrd an Eilein Sgitheanaich, faisg air an t-Sìthein, faisg air a' rathad, ma leanas tu a' rathad a-mach às an Ath Leathann, rathad Ealaghol, air do làimh dheis chì thu làrach Coire Chatachain, taigh mòr a bha ann nuair a thàinig an Dotair Johnson agus Boswell air a chuairt Ghàidhealach aca, agus 's ann glè fhaisg air a' sin a bha clachan beag, baile beag dham buineadh Uilleam Ros.
B' ann às an Eilean Sgitheanach a bha athair, Iain Ros, ach b' ann à Geàrrloch a bha mhàthair, agus is ann air taobh a mhàthair a bha a' bhàrdachd agus an ceòl. 'S e Iain MacAoidh, pìobaire ainmeil, Am Pìobaire Dall, mar a ghabhas sinn air, a bha na sheanair, pìobaire Sir Eachainn MhicCoinnich Gheàrrloich. Agus mar sin, tha fhios againn gu robh beagan de bhàrdachd co-dhiù na do cheòl, agus 's dòcha an dà chuid ann an.. as na genes aig Uilleam Ros.
A rèir choltais cha robh e slàn na.. bha e car euslainteach nuair a bha e na leanabh, agus mar sin cha bhiodh e comasach dha bhith a' dol an sàs ann an obair mar a dhèanadh balaich eile dha aois.
A rèir choltais, nuair a bha e òg, 's nuair a bha e tinn, thogadh a mhàthair ann an cliabh e air a druim nuair a bhiodh i dol a-mach a dh'obair. Agus bha, 's dòcha gur e sin a bu choireach nach robh, fhios agad, nach robh e buan na bheatha, gun d'fhuair galair air choireigin, 's dòcha an caitheamh, grèim air nuair a bha e car òg.
Ach, co-dhiù, dh'aithnich iad gu robh tàlantan ann agus gu robh feum.. dh'aithnich an teaghlach gum feumadh e foghlam fhaighinn agus a rèir an eachdraidh-bheatha a thug Iain MacCoinnich dhuinn ann an Sàr Obair nam Bàrd Gàidhealach, tha sin ag innse dhuinn gun deach a phàrantan gu tìr-mòr agus gun tug iad gu sgoil gràmair e ann a' Forres. Tha fhios gu robh sgoil gràmair ann an Forres aig an àm agus ged nach b' urrainn dhomh fhìn lorg fhaighinn air a' bhàrd a bhith ann a' sin, tha fhios gun d'fhuair e foghlam ceart.
Nuair a thàinig e gu aois bha e.. tha rudan as a' bhàrdachd aige a tha leigeil fhaicinn gu robh beagan de Laideann aige agus cò aig' tha fios Greugais cuideachd. Co-dhiù, tha Laideann aige. Tha e bruidhinn air na Diathan Greugach 's rudan mar sin, Apollo agus na Muses 's na... a' cheòlraidh, 's rudan mar sin. Agus cuideachd tha pìos de Laideann a' tighinn a-steach don bhàrdachd aige ann an dòigh no dhà.
Cuideachd tha e follaiseach gu robh e mar... bho na dàin aige fhèin, tha e follaiseach gu robh e air feadh na Gaidhealtachd, ann an Braghad Albainn, ann an Cill Fhìnn, ann a' Dùn Èideann, agus tha sin co-cheangailte ris a' rud a thug Iain MacCoinnich dhuinn a-rithist, gun do dh'fhàg athair a chroit agus gun do ghabh e air mar mharsanta-siubhail, mar fhear-paca, a' dol timcheall nan eilean a' reic rudan beaga agus gun tug e Uilleam Ros còmhla ris nuair a bha e siubhal. 'S dòcha gu robh e na b'fheàrr a bhith siubhal na bhith 'g obair aig an àm sin.
Co-dhiù, tha teist ann a' cuid de na dàin aige gu robh e ann an àitichean fad is farsaing, 's cuideachd tha fhios againn gu robh e ann a' Leòdhas, chionn 's ann nuair a bha e ann a' Leòdhas a thachair e ris an nighean a bha gu bhith na cuspair don bhàrdachd aige nuair a thàinig e gu aois inbhe, sin Mòr Ros. Agus gu dearbha tha e 'g innse dhuinn ann a' 'Feasgair Luain' mar a chunnaic e i airson a' chiad turas a-riamh aig, aig dannsa, bàl, ann an Steòrnabhagh. Bha dannsaichean ac' ann an Steòrnabhagh fiù 's as an ochdamh linn deug!
Agus 's e.. tha e, fhios agad, ged a thuit am bàrd ann an troma-ghaol le Mòr Ros, agus ged a tha sinn a' tuigsinn gun do gheall ise gum biodh i dìleas dhàsan, thàinig fear eile a rathad, 's e caiptean a bh' ann agus.. Tha fhios againn cò bh' ann chionn tha pàipearan ann a tha 'g innse dhuinn gun do phòs Mòr Ros a' fear a bha seo, sgiobair à Liverpool, Captain Clough, agus gun do dh'fhalbh iad a Shasainn, gun do dh'fhàg iad am bàrd. Sin aon rud a tha deimhinnte mu dheidhinn beatha a' bhàrd bhon a fhuair Uilleam MacMhathain nach maireann a-mach na pàipearan-pòsaidh agus rudan mar sin a tha 'g innse dhuinn gun do thachair seo an da-rìribh.
A thaobh a' bhàrd fhèin, fhuair e dreuchd a' tilleadh a-nise gu Bad a' Chrò, gu Geàrrloch às dèidh dha fhoghlaim fhaighinn, agus às dèidh bhith siubhal. Fhuair e dreuchd mar mhaighstir-sgoile as a' bhaile aige fhèin, ann an Geàrrloch, agus ged nach robh e uabhasach fada beò às dèidh sin, dìreach beagan bhliadhnaichean, tha e coltach gur th' ann dhan linn sin, na bliadhnaichean aig... 's dòcha.. an dèidh dha a bhith aig Ghalltachd agus air Ghaidhealtachd.
Tha beul-aithris ag innse dhuinn gu robh e math air dàin a ghabhail air.. gum biodh e seinn na salm, gum biodh e a' cluich air an fhidheall, ioma rud mar sin, agus cuideachd a' dol timcheall na taighean mòra agus gu h-àraidh an t-àite ris an canadh iad Flowerdale, 's e sin taigh mòr Tighearna Gheàrrloch, Sir Eachainn MacCoinnich.
Sin a' seòrsa beatha a bh' aige agus.. ach gu mì-fhortanach cha do mhair e fada. Chan eil fhios agam buileach dè dh'èirich dha, ach leis gu robh laige air choireigin na bhodhaig bhon a bha e òg, tha e coltach gur e rud mar a' chaitheamh a rinn às dha, agus fhuair e bàs aig aois ochd thar fhichead.
Air adhart guCuspairean
Copyright © 2015 BBC. Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


c: text/html

text:
- TIOTAL
- Dealbh de dhrioftairean sgadain air acair le an criutha, Ullapul
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_0738
- ÀITE
- Ulapul
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- LINN
- 1960an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40472
- KEYWORDS
- gnìomhachas an iasgaich
iasgach
bàtaichean-iasgaich
tràlairean
San dealbh seo, chithear tòrr drioftairean sgadain ann an Ullapul rè nan 1960an. Is e an Amethyst am bàta ri aghaidh na deilbhe. Chithear cèidse-puta airson lìon-drioft deas air ceabain a' bhàta. Tha oillsginean buidhe agus bòtannan fada air na h-iasgairean.
Chaidh Ullapul a dhealbhadh mar stèisean iasgach ann an 1788 le Comann Iasgach Bhreatainn. Gach sèasan bhiodh bàtaichean agus cutairean sgadain a' tighinn à air feadh na h-Alba. Thàinig crìonadh air gnìomhachas an sgadain anns na 1930s agus rinneadh a' mhòr-chuid den ghiullachd èisg air a' chosta an ear, ged a bha bàtaichean fhathast ri iasgach air a' chosta an iar
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Alasdair MacGriogair
B'e ministear agus sgrìobhadair a bh' ann an Urramach Alasdair MacGriogair (1806-1881).
Rugadh an t-Urramach Alasdair MacGriogair anns a’ bhliadhna 1806 an Gleann Gharthain, ri taobh Uisge Dé, an Siorrachd Obar Dheathain far an robh athair 'na mhinisteir. Ghluais athair gu sgìre Chill Mhoire an Tròndairnis anns an eilean Sgitheanach agus an dèidh àireamh bhliadhnachan, shuidhicheadh Alasdair MacGriogair gu bhi 'na cho-aoghaire d’a athair. Dh’fhan e an sgìre Chill Mhoire gus a bhliadhna 1850, an uair a chaidh a ghairm do eaglais Ghàidhlig Dhùn Èidinn. Trì bliadhna an déidh sin, chaidh e do Inbhir Nis, far an do chaochail e anns a’ bhliadhna 1881.[1]
Sgrìobh e àireamh mhòr phàipearan air iomadh stèidh anns a’ Chuairtear, am Fear-tathaich nam Beann, agus anns a’ Ghaidheal, cuid diubh fon ainm Sgiathanach, is cuid eile fon ainm Alasdair Ruadh.
Ann am beachd Watson: 'Bha buaidh shònraichte aig an duine fhoghlaimte urramach seo air nochdadh an cainnt shoilleir bhrìoghmhor nithean àrda agus cudthromach nach gabh mìneachadh gu furasda sa Ghàidhlig.'[1]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ 1.0 1.1 Mac Griogair, An t-Urramach Alasdair (1915): “Air Cruinn-mheallaibh Soillseach nan Speur”, ann an: Watson, W. J.: Rosg Gàidhlig: Specimens of Gaelic Prose. Inverness: An Comunn Gaidhealach, td. 8–13.


text:
Baile Eighe
'S e baile anns na Crìochan a tha ann am Baile Eighe (Beurla: Ayton) [1] neo Baile Aigh[2]. Tha e suidhichte air bruach abhainn Eye Water. Canar gu bheil ainm a' bhaile a' ciallachadh "Eye-town". Tha e ann an Siorrachd Bhearaig, aon de na Siorrachdan traidiseanta a bha ann an Alba. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 50′ 33.05″ Tuath agus 2° 7′ 22.84″ Iar.
Ann an 2001 bha 557 duine a' fuireach an seo.[3]
Tha caisteil ainmeil faisg air a' bhaile, Ayton Castle. Chaidh a thogail anns na 1860an ann an stoidhle ris an canar Scots Baronial style.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Faclair SMO
- ↑ Alba le Roy Pedersen
- ↑ Scotland's Census Results Online
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NT 923 610


text:
- TIOTAL
- Luchd-snàmh ann am Baile an Todhair
- EXTERNAL ID
- PC_KMCLENNAN_002
- ÀITE
- Baile an Todhair
- SGÌRE
- Manachainn Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Manachainn Rois
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Kat MacLennan
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29191
- KEYWORDS
- spòrs cur-seachad
luchd-snàmh
a' snàmh
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn buidheann de sianar luchd-snàmh nan seasamh ri taobh lìn iasgaich a tha air an sìneadh a-mach thar balla na cala ann am Baile an Todhair. Thathas den bheachd gun deach an dealbh camara a thogail c1950.
San dealbh, bho chlì gu deas tha, Iain Fisher Ros, Uilleam Sutharlanach, Donaidh Ros (no 's dòcha Eardsaidh MacRath), Jodie Oliver, Andaidh Vass, Iain Vass.