text:
Nuair a bha mi aig an Saltire Speakeasy ann an Dùn Èideann o chionn dà mhìos, chuir mo charaid, Beth, ceist orm mu Ursala Le Guin. Ceist mhath a bh’ ann, mu fhicsean-saidheans agus mu phoileataics anarcach, ach dh’fheumainn aideachadh aig an àm nach robh mi air Le Guin a leughadh fhathast. Mo nàire!
Mar sin, nuair a bha cothrom agam, cheannaich mi leth-bhreac de The Dispossessed le Le Guin agus leugh mi i. ’S e The Dispossessed an nobhail utòpach, anarcach as cudromaich ann am ficsean-saidheans is dòcha, is i a-mach air càraid phlanaidean, tè na dachaigh do choileanaidh anarcach air an darna taobh (Anarres), agus tèile air a roinn eadar riaghaltasan calpach agus comannach air an taobh eile (Urras). San nobhail, tha sinn a’ leantainn aon anarcach, Shevek, a tha na fiosaigiche, agus e a’ siubhail bho Anarres gu Urras gus eòlas fiosaics (agus poileataics) a sgaoileadh eadar an dà phlanaid.
Tha an sgeulachd a’ leum air ais agus air adhart eadar Anarres agus Urras, agus aig a’ cheart àm, a’ leum air ais agus air adhart tro thìm. Tha an aithris neo-dhìreach seo a’ toirt cothrom do Le Guin an comann ùtopach air Anarres a thaisbeanadh mean air mhean tron sgeulachd fhèin, gun a bhith a’ milleadh na h-aithris le cus mìneachadh. Tha cruth na sgeulachd fhèin inntinneach, oir, ann an seagh, chan eil cus a’ tachairt ann an ruith na nobhail. ’S e nobhail mheòrachail, fheallsanachdail a th’ ann, le glè bheag de dh’eachtradh innte agus mòran cnuasachaidh air poileataics, beatha agus nàdar mic-an-duine. Ach a dh’aindheoin sin, bha mi air mo bheò-ghlacadh. Tha an stoidhle aig Le Guin gu math lom, agus tha sin a’ cur gu mòr ris a’ mhìneachadh aice air a’ chomann anarcach air Anarres agus ris an dealbh aice air nàdar a’ phrìomh charactair, Shevek, a tha na dhuine de bheagan fhaclan, beò air oir na coimhearsnachd aige gu h-ìre.
Agus ged is e nobhail anarcach utòpach a th’ anns The Dispossessed gu cinnteach, chan e utòpas glan a th’ ann idir; tha trioblaidean aig comann Anarres, trioblaidean a tha ag adhbharachadh easaonta, agus sin tè dhe na cuspairean as inntinnich innte: dè thachras ann an comann anarcach an dèidh an aramaich? An dèidh dà cheud bliadhna agus iomadh ginealach, dè na h-atharraichean a thigeadh air comann anarcach agus dè na dùbhlanan a bhiodh romhpa?
Mheal mi The Dispossessed gu mòr. Nuair a thig e gu ficsean saidheans anarcach, cha chreid mi gu bheil beat air na nobhailean Culture aig Iain M. Banks, ach mholainn The Dispossessed gu mòr, agus tha mi a’ dèanamh fiughair ris na nobhailean eile aig Le Guin a leughadh a dh’aithghearr.


c: text/html

text:
Tha an sianail Youtube Gurnnurn air bhideo a chur suas dhiom a’ bruidhinn aig an dàrna bogadh aig STEALL ann an Inbhir Nis, ann an conaltradh ri Iain MacIllechiar còir agus a-mach air sgrìobhadh sreathach mar phòsadh eadar sgrìobhadh nobhail agus sgrìobhadh sgeulachdan goirid fa leth. Thug Iain iomradh air an fhicsean shreathach aig Charles Dickens mar eisipleir tràth dhen nos fhoillseachaidh seo, ach cuideachd, mar eisipleir tràth eile, dh’fhaodadh iomradh a thoirt air Iain Mac Cormaic agus a’ chiad nobhail Ghàidhlig, Dùn-Àluinn no an t-Oighre ’na Dhiobarach, a thàinig a-mach an clò ann an sreath anns a’ People’s Journal ann an 1910, mus tàinig i a-mach mar leabhar ann an 1912.
Kidd, S.M. (2006) The forgotten first: John MacCormick’s ‘Dùn-Àluinn’. Scottish Gaelic Studies, 22, tdd. 197–219.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Cartoons Buzz
Episodes
All »
You are up to date!
-
29 episodes29 episodes
-
March 24, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.Season Finale
March 24, 2009Season FinaleCleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.No links available
-
March 17, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.
March 17, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.No links available
-
March 10, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.
March 10, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.No links available
-
March 3, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.
March 3, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.No links available
-
February 24, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.
February 24, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.No links available
-
February 17, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.
February 17, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.No links available
-
February 10, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.
February 10, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.No links available
-
February 3, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.
February 3, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.No links available
-
January 27, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.
January 27, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.No links available
-
January 20, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.
January 20, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.No links available
-
January 13, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.
January 13, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.No links available
-
January 6, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.
January 6, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.No links available
-
June 30, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger, fun and gadgets galore with the special agents.
June 30, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger, fun and gadgets galore with the special agents.No links available
-
May 12, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger, fun and gadgets galore with the special agents.
May 12, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger, fun and gadgets galore with the special agents.No links available
-
May 5, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger, fun and gadgets galore with the special agents.
May 5, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger, fun and gadgets galore with the special agents.No links available
-
April 28, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger, fun and gadgets galore with the special agents.
April 28, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger, fun and gadgets galore with the special agents.No links available
-
April 21, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger, fun and gadgets galore with the special agents.
April 21, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger, fun and gadgets galore with the special agents.No links available
-
April 7, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.
April 7, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.No links available
-
March 31, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.
March 31, 2009Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.No links available
-
December 23, 2008Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.
December 23, 2008Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.No links available
-
December 16, 2008Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.
December 16, 2008Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.No links available
-
December 9, 2008Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.
December 9, 2008Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.No links available
-
December 2, 2008Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.
December 2, 2008Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.No links available
-
November 25, 2008Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.
November 25, 2008Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.No links available
-
November 18, 2008Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.
November 18, 2008Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.No links available
-
November 11, 2008Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.
November 11, 2008Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.No links available
-
November 4, 2008Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.
November 4, 2008Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.No links available
-
October 28, 2008Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.
October 28, 2008Cleas is cunnart, ... agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun - and gadgets galore, with the special agents.No links available
-
October 21, 2008Cleas is cunnart...agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun and gadgets galore with the special agents.Series Premiere
October 21, 2008Series PremiereCleas is cunnart...agus gaidseatan gu leòr le na h-àidseantan sgairteil. Danger and fun and gadgets galore with the special agents.No links available
-
With SideReel you can...
Track your favorite shows
Choose from 21,000 shows
Earn badges for watching


text:
19/09/2013
Gheibh sinne cùnntas air dealbh-chluich ùr Gàidhlig, MacBheatha, MacBheatha, a dh' fhosglas ann an Glaschu an ath sheachdain. Bidh cuid de na cluicheadaran a' bruidhinn rinn ma dheidhinn.
Tha Seonag Nic a' Ghobhainn air a bhith trang anns a' chidsin agus an t-seachdain 'sa se tray-bake a tha i a' bèicearachd.
Bheir Anna NicLeòid iomradh air dealbh-chluich ùr Blue Stockings a tha a' dol ann an Lunnainn an dràsta. Tha an dealbh chluich seo ma dheidhinn a' chìad oiltheanaich bhoireann a chaidh gu oilthaigh Chambridge.
Agus innsidh Murchadh Moireastan mu chuid de na prògraman a bhios ri'm faicinn air BBC Alba anns na lathaichean a tha romhainn. bbc.co.uk/feasar.


text:
Cuimhneachan 100 bliadhna Jon Schueler - Co-chomhairle is Taisbeanadh
An Linne - Co-labhairt agus Taisbeanadh Jon Schueler 2016, ceud bliadhna às dèidh a bhreith
Sabhal Mòr Ostaig, An t-Eilean Sgitheanach, Alba 27-29 An Cèitean 2016
Ath-ghairm, ath-thilgeil, ath-dhealbhadh
FÀILTE
Fàilte ort gu làrach-lìn An Linne, Co-labhairt is Taisbeanadh Jon Schueler 2016, ceud bliadhna às dèidh a bhreith.
Co-labhairt is taisbeanadh eadar-nàiseanta aig Colaiste Gàidhlig na h-Alba anns an Eilean Sgitheanach, an cois cladach na Linne Shlèitich a thug buaidh mhòr air obair Schueler fad iomadh bliadhna.
A' comharrachadh ceud bliadhna bhon a rugadh Jon Schueler, thèid sgrùdadh mionaideach a dhèanamh air obair is buaidh Schueler cho math ri bhith a' toirt sùil air a bheatha gu mì-fhoirmeil le òraidichean a b' aithne dha is a bha ag obair cuide ris ann an Alba agus tro thaisbeanaidhean acadaimigeach. Bidh taisbeanadh aonair ann aig a' cho-labhairt anns am bi obair ealain a rinn e ann am Malaig, an dà chuid obair ola is obair pàipeir, cuide ri taisbeanadh de thriùir luchd-ealain a rinn greisean obrach tro Sgoilearachd Jon Schueler aig Sabhal Mòr Ostaig eadar 2013 agus 2015 - Takeshi Shikama, Helmut Lemke & Oliver Mezger.
Thathar a' comharrachadh ceud bliadhna bhon a rugadh Jon Schueler le taisbeanaidhean aonair is buidhne ann am Breatainn is Ameireaga ann an 2016.
Òraidichean is Com-pàirtichean
An t-Àrd-ollamh Meg Bateman, Sabhal Mòr Ostaig, ri dhearbhadh; Dr Lindsay Blair, OGE; Mary Ann Caws, Àrd-ollamh Urramach na Beurla, na Fraingis agus Litreachais Choimeasaich, City University of New York; Richard Demarco, CBE; Kenneth Dingwall, neach-ealain: Marian Leven RSA, neach-ealain; Dr Iain Mac an Sporain (Sabhal Mòr Ostaig); Murchadh MacDhòmhnaill, Àrd-ollamh Ealain na h-Alba, Oilthigh Dhùn Dè; Will MacGillEathain RSA; An t-Àrd-ollamh Donnchadh MacMhaolain; Aonghas Màrtainn, bàrd is eòlaiche eachdraidh; Dr Anna NicLeòid; Marissa Roth, dealbhadair, sgrìobhaiche agus neach-glèidhidh; Carl Schmitz, Leabharlannaiche Ghoireasan Lèirisinn agus Rannsachaidh Ealain, The Richard Diebenkorn Foundation; Dr Joanna Soden HRSA.
Bidh Fionnlagh Fionnlasdan na Chathraiche ann an còmhradh le daoine à baile iasgaich Mhalaig.
Helmut Lemke (neach-ealain fuaime, Neach-ealain Sgoilearachd Jon Schueler 2014) agus Oliver Mezger (neach-ealain film, Neach-ealain Sgoilearachd Jon Schueler 2015), ri dhearbhadh.
Prògram
Thèid barrachd fiosrachaidh a sgaoileadh air an làraich seo.
Tha àireamhan muinntir na co-labhairt cuibhrichte. Airson an tuilleadh fiosrachaidh no airson litir-naidheachd na Co-labhairt fhaighinn, cuir fios gu Kath NicLeòid js.smo@uhi.ac.uk
Glè Àite
Leanaibh an ceangal gu h-ìosal airson àite a ghlèidheadh:
https://www.eventbrite.com/e/an-linne-jon-schueler-centenary-symposium-and-exhibition-tickets-19837313940
Tha grunnan àiteachan rim faotainn dha oileanaich agus daoine a gheibheadh prìsean nas ìsle agus faodar campadh a thaghadh cuideachd.
Taisbeanaidhean, Dihaoine 27 Cèitean – Dihaoine 24 an t-Ògmhios. Bidh an taisbeanadh fosgailte gach Diluain gu-Disathairne 9.00m – 19.00f aig Sabhal Mòr Ostaig
Bidh taisbeanadh de dh'obair ealain Schueler ri fhaicinn aig a' cho-labhairt agus fad an Ògmhios. Bidh taisbeanadh ann cuideachd leis an triùir luchd-ealain Sgoilearachd Jon Schueler a rinn greisean-obrach aig Sabhal Mòr Ostaig bho 2013.
http://www.smo.uhi.ac.uk/en/ealain-is-cultar/jon-schueler/
Taisbeanaidhean Co-cheangailte
http://www.gairlochheritagemuseum.org/exhibitions.html
"B' e còmhradh air thuairmeas agus ìomhaigh tìr a' gheallaidh a thug air Jon Schueler imrich don Ghàidhealtachd aig àird a chliù ann an saoghal ealain New York. Ann an 1957 nuair a bha e a' taisbeanadh a chuid ealain eas-chruthach aig Gaileiridh Leo Castelli ann an New York, thog e air a Mhalaig, an cois na Linne Slèitich. Bha an strì eadar Scheuler agus cuan Innse Gall domhain agus lasanta ach tha smachd is rian ri fhaicinn na fhreagairtean ealanta. Ann an aon bheum tha e a' togail smuaintean air àrainn na h-Alba às an t-seòmar-cuideachd far a bheil i tarraingeach, àrsaidh, àraid agus a' cur sgèile eile oirre, doimhneachd eile, làthaireachd eile, 'fèin-aithne' eile." Dr Lindsay Blair, Neach-eagraiche na Co-labhairt
Ann an com-pàirteachas le Urras Carthannach Jon Schueler agus prìomh luchd-taic Crannog Concept Ltd, West Highland seafood, cruises and Underwater Centre, Gearastan Loch Abar. http://www.crannog.net/


text:
£750,000 do thuathan-gaoithe nan tàmh
- 19 An t-Samhain 2012
Pàighidh an Griod Nàiseanta £750,000 do chompanaidhean thuathan-gaoithe nas fhaide den mhìos seo airson na crainn aca a chur dheth fad sia làithean.
Tha na suimean seo gam pàigheadh air feadh gach seòrsa de chruthachadh dealain, mar dhòigh air cus chumhachd a chumail bhon Ghriod, 's na tha de chumhachd anns a' Ghriod a chumail aig ìre chunbhalaich.
Bha cosgais beagan is £174,000 do luchd-ceannaich an lùib nan suimean ann an 2010, agus cha-mhòr £13m ann an 2011, fhad 's a tha figear iomlan na bliadhna seo a' sreap ri £5m.
Thuirt fear-iomairt an aghaidh thuathan-gaoithe a tha stèidhichte ann an Gallaibh, Stuart Young, nach gabhadh leithid de chosgais seachnadh, ri linn poileasaidh an Riaghaltais Albannaich cead a thoirt do thuathan-gaoithe mus robh an Griod comasach air dèiligeadh ris an tuilleadh dealain.
Thuirt labhraiche don Ghriod Nàiseanta nach robh anns na cosgaisean - a tha an sàs gus dealan sa Ghriod air feadh Bhreatainn a chothromachadh - ach nas lugha na 1% de chunntas dealain aon dachaigh.
Thuirt Riaghaltas na h-Alba gun robh an cead a thug riaghladair a' chumhachd, Ofgem, do na planaichean in-ionmhais aig Scottish and Southern Energy (SSE) agus Scottish Power na chomharra air na bha ga dhèanamh gus comas a bharrachd a chur ris a' Ghriod Nàiseanta.
Tha dùil gun tèid na chuireas Alba de dhealan ath-nuadhachail ris a' chòrr de Bhreatainn suas a thrì uidhir ro 2020, a rèir poileasaidh an Riaghaltais.


text:
- TIOTAL
- Sgeul nan Gizzenbriggs
- EXTERNAL ID
- HC_GIZZENBRIGGS
- DEIT
- 2003
- CRUTHADAIR
- Tain Royal Academy
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Pròiseact Sgeulachdan nam Merry Dancers
- AITHNEACHADH MAOINE
- 136
- KEYWORDS
- Cultar
Beul-aithris
ceòl dùthchasach
bhideo
bhideothan
gizzen briggs
'S e beò-dhealbh a' cleachdadh Macromedia Flash a th' ann an Sgeul nan Gizzenbriggs, agus chaidh a chruthachadh ann an teirm an Fhoghair 2003 le oileanaich sa chiad bhliadhna ann an Roinn Ealain Acadamaidh Rìoghail Bhaile Dhubhthaich ann an Ros agus Cromba, ann an co-bhuinn ris an tidsear aca Mìcheal Rush. Rinn a' chlann obair an toiseach còmhla ri Roinn Beurla na h-Acadamaidh agus an sgeulaiche Martin Watssman ach an ionnsaicheadh iad an sgeul a' bhuineas dhan sgìre. An uair sin rinn iad obair còmhla ris a' bheothadair Daibhidh Mac a' Ghobhainn - a tha a' fuireach ann am Baile Dhubhthaich, mar a tha Mìcheal - agus Rab Pegg air an robh dleastanas cuideachadh le obair air an sgrìobt agus le obair a' chlàraidh. Tha guthan na cloinne air fad a bha an sàs ann rin cluinntinn, agus tha na h-ìomhaighean a dhealbh iad fhèin ag innse na sgeòil.
Bha pròiseact beò-dhealbh nan Gizzenbergs na phàirt de Phròiseact Seanachais nam Merry Dancers, iomairt seanchais trì bliadhna le Ionnsachadh agus Cur-seachad Coimhearsnachd Comhairle na Gàidhealtachd ann an Ros is Cromba, le taic bho Iomairt Rois agus Chrombaidh agus Crannchur Comhairle Ealain na h-Alba. Ann an 2004 bhuannaich am beò-dhealbh duais engage Scotland airson Ealain Sùla ann am Foghlam.


text:
- TIOTAL
- LMS 14382 'Loch Moy' air thoiseach air 14758 air trèana a' fàgail Blàr Athall
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_386
- ÀITE
- Blàr Athall
- SGÌRE
- A' Ghàidhealtachd / Siorrachd Pheairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT: Blàr Athall
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28392
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
LMS 14382 'Loch Moy' air thoiseach air 14758 air trèana luchd-siubhail sìos a' fàgail Blàr Athall.
B' e ball de locomotaibhean 4-4-0 clas 'Loch' aig Rèile na Gàidhealtachd a bh' ann an 14382 (HR 122 roimhe). Chaidh a togail le Dübs & Co ann an Glaschu ann an 1896. Lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis san Dùbhlachd 1940.


text:
‘S e loidhne air leth a th’ ann an Loidhne a’ Chaoil no Loidhne an Eilean Sgitheanaich.
Chaidh a togail ann an dà earrann – Inbhir Pheofharain gu Port an t-Sròim (1870) agus an uair sin Port an t-Sròim gu Caol Loch Aillse (1897). Bha an obair togail faisg air a’ Chaol fhèin air leth fhèin cosgail oir bha aca ri dhol tro chlach chruaidh agus b’ e seo an rathad-iarainn as cosgaile a bha air a thogail san dùthaich gu ruige sin.
Dh’fheuch am Dr Olc Beeching (tuiteam gun èirigh air is leac air a bheul) ris an Rathad-iarainn a dhùnadh sna 1960an agus dh’fheuch BR a-rithist anns na 1970an ach tha an loidhne fhathast ann agus tha buidheann ann a tha ag obair gus a leasachadh is a neartachadh – Càirdean Loidhne a’ Chaoil.
Tha bùth agus taigh-tasgaidh aig a’ bhuidhinn ann an stèisean a’ Chaoil agus thàinig riochdaire bho na Càirdean air bòrd gus innse dhuinn mun loidhne agus gus rudan a reic ruinn gus airgead a thogail. Fhuair mi teisteanas a’ dearbhadh gun deach mi air an loidhne!
Tha Port an t-Sròim gu math ainmeil ann an saoghal nan rathaidean-iarainn a chionn ’s gun robh aimhreit ann an 1883 nuair a dh’fheuch còrr is 200 iasgairean ri stad a chur air trèana a bha a’ feuchainn ri èisg a lìbhrigeadh air Didòmhnaich. Chaidh 10 a chur dhan phrìosan às dèidh na h-aimhreit. Tha beagan mu dheidhinn seo air làrach-lìn Am Baile.
Gu fortanach, ge-tà, bha cuisean sàmhach air an t-slighe tron bhaile an-diugh (Diciadain a bh’ ann co-dhiù) agus chan fhacas sgeul air iasgair feargach sam bith!
Tha soidhnichean Gàidhlig ùra air tòiseachadh a dhol suas air an loidhne cuideachd.
82 mìle de dheagh sheallaidhean agus cha do chosg e ach £15.10. Abair bargan!
An trèana: 158 704
Air m’ ipod: The Alarm – Declaration (10/10)
Mìltean rèile am-bliadhna gu ruige seo: 13110m 04s
Alasdair


text:
PLANNAICHEAN AIR AM FOILLSEACHADH A THAOBH PISEACH AIR SPÒRS A-MUIGH ‘S A’ GHAIDHLIG
Chaidh planaichean adhartach fhoillseachadh an diugh (Diciadain 14mh Dàmhair) le Comunn na Gàidhlig (CnaG) gus piseach mhòr a thoirt air na tha ri fhaighinn de chur-seachadan dùbhlanach tro mheadhan na Gàidhlig.
Cruthaichidh ‘Spòrs Gàidhlig’ – mar a thoirear air a’ bhuidheann ùr – cothroman a bharrachd do dhaoine òga an cuid Gàidhlig a chleachdadh ann an suidheachadh spòrsail is taiceil, tro dhiofar thachartasan is prògraman. Bithidh seo na dheagh chothrom do sgoiltean cuideachd, a’ toirt cothrom dhaibhsan brath a ghabhail air prògram coileanta de thachartasan tro mheadhan na Gàidhlig.
Ma shoirbhicheas le na planaichean, chìthte sgioba air a chruthachadh le trèanadh sònraichte, air an comas farsaingeachd de thachartasan a’ lìbhrigeadh do dh’ òigridh tro mheadhan na Gàidhlig. Mar phàirt den aon phrògram, tha CnaG air iomairt ‘crowdfunding’ a chuir air dòigh cuideachd, feuch an tèid aca air meanbh-bhus a cheannach gus an cuideachadh le bhith a’ lìbhrigeadh an prògram de thachartasan, a tha sìor a’ dol am meud.
A rèir ChnaG, ged a dh’fheuchar ri fuasgladh fhaighinn air an duilgheadas seo cheana, ‘s e glè, glè bheag de luchd-teagaisg a th’ ann le comas tachartasan a thoirt seachad dìreach anns a’ Ghàidhlig. Le siud, nuair a tha daoine òga an sàs ann an cur-seachadan dùbhlanach, tha iad ‘sa chumantas air an lìbhrigeadh ‘sa Bheurla. ‘S e an cunnart gum bheil an òigridh an uairsin a’ dèanamh an ceangal eadar a’ Bheurla agus tachartasan ‘cool’ is tarraingeach – rud a bhitheas na bhacadh dhan misneachd is ionnsachadh Gàidhlig aca.
Thathas air na molaidhean ùra seo a dheasachadh gu dìcheallach air a bhliadhna chaidh seachad. Chaidh Sgrùdadh-dearbhaidh a dhèanamh (faicibh ‘Fios son luchd-deasachaidh’) le luchd-comhairleachaidh neo-eisimeileach, agus b’ e an co-dhùnadh dhan tàinig iadsan gum bheil feum air a leithid a’ phròiseact gus taic a chumail ri leasachaidhean ann am foghlam tro mheadhan na Gàidhlig, is cuideachd gun robh coltas ann gum bitheadh e seasmhach mar ghnothachas ùr. Thugadh taic cuideachd dhan amas san ùine fada gus ionad chur-seachadan a-muigh stèidheachadh tro mheadhan na Gàidhlig.
A measg co-dhùnaidhean eile an rannsachaidh:
· Tha trèanadh airson luchd-stiùiridh riatanach ma tha cothroman a bharrachd gu bhith ann a thaobh foghlam air a’ bhlàir a-muigh;
· Dh’fhaodadh ionad cur-seachadan agus foghlaim a bhith air leth cudromach ann a bhith coileanadh amasan Plana Nàiseanta na Gàidhlig;
· Tha coimhearsnachd na Gàidhlig agus creidseas sa phròiseact gu bhith air leth cudromach ann a bhith toirt a’ phròiseict gu buil agus a’ cur ionad cur-seachadan ‘s foghlaim air dòigh.
Tha Comunn na Gàidhlig fhèin an sàs mu thràth ann a bhith a’ lìbhrigeadh farsaingeachd de chuir seachadan airson Gàidheal òga. Nam measg seo, tha na campaichean Sradagan, a tha tarraingeach do chlann eadar 8-12, agus pròiseactan ùra leithid na tursan sgì-eadh agus Duais Iain Muir a tha ga thoirt seachad ann an grunnan àitean. Thathas ag ràdha gum bheil an iarrtas airson na cur-seachadan seo a sìor èirigh, (faicibh “Fios son Luchd-deasachaidh’ )agus gur e siud, cuide ris an àrdachadh anns na th’ ann de chlann a’ leantainn FTMG, a thug iad dhan bheachd gun robh solarachadh ùr a dhìth le fòcas is comasan sònraichte.
Thuirt Ceannard ChnaG, Dòmhnall MacNèill: “Tha sinn air leth taingeil dhar luchd-maoineachaidh, gu sònraichte Bòrd na Gàidhlig, leis gum bheil iad a’ toirt an cothrom dhuinn an obair a th’ againn an dràsta a chumail a’ dol. Ged-tà, tha sinn ag amas gum bith an iomairt ùr seo – a’ lìbhrigeadh barrachd thachartasan bho bhratach ‘Spòrs Gàidhlig’ – ag obair gu coimearsalta, is comasach seasamh air a’ chàsan fhèin aig ceann am prògram trèanaidh”
Thathas a’ dèanamh dheth gun cosg am pròiseact mu £430,000. Ged a tha stòras aig CnaG fhèin a chuir ris a’ pròiseact, bithidh e a’ crochadh air taic airgid eile bhon taobh a-muigh airson a thoirt gu buil.
Thuirt Manaidsear a’ Phròiseict, Dòmhnall Morris: “Ged a tha cùisean aig ìre thràth fhathast, tha sinn air bruidhinn ri cuid a luchd-maoineachaidh mu thràth, nam measg LEADER, Iomairt na Gàidhealtachd’s nan Eilean, Bòrd na Gàidhlig, Leasachadh Sgilean na h-Alba, agus Spòrs Alba. An cuide ris an airgead a th’ againn fhìn, tha sinn misneachail gum faigh sinn taic gu leòr airson leigeil leinn gluasad air adhart.
“Ma thachras sin, ‘s e a’ chiad cheum suas ri sianar Gàidheil fhastadh airson cùrsa 10 seachdain, a bheireadh ‘blasad’ dhaibh air cùisean, às a seo bhitheadh sinn an dòchas gun leanadh ceathrar dhiubh seo air adhart gu bhith an sàs ann an prògram-trèanaidh fad-bhliadhna. Bheireadh seo dhaibh na teisteanasan a bhitheadh a dhìth a thaobh cur-seachadan a-muigh, ach cuideachd bhitheadh nithean eile na luib leithid briathrachas Gàidhlig, agus sùil air àite a’ chànain anns an àrainneachd a-muigh.”
Fhad’s a bhitheadh a’ chùrsa trèanaidh a’ dol bhithear a’ neartachadh obair mhargaidheachd, agus bhitheadh e na amas an uairsin a bhith a’ fastadh dithis dhan luchd-trèanaidh soirbheachail dhan chompanaidh ùr. A rèir an iarrtas air an obair, dheidheadh cothroman cosnaidh a bharrachd, ‘s mathaid ‘freelance’ a thabhann dhan dithis eile.
Aig an ìre tha seo, thathas an dùil gum bith a’ chùrsa ‘blasad’, agus am prògram trèanaidh bliadhna, air an lìbhrigeadh ann an compàirteachas le Ionad Spòrs an Lagan Liath faisg air Ceann na Creige.
Dòmhnall MacNèill a-rithist: “Tha sinne làn-chinnteach gum bheil feum air a’ phròiseact seo, agus cheart cho cinnteach gur e rud adhartach is soirbheachail a bhios ann. Aig deireadh an là, bhitheadh sinn airson ‘s gum bitheadh ionad-chur seachadan ann, stèidhichte is ag obair tro mheadhan na Gàidhlig, a’ tabhann cothrom dha Gàidheil òga a dhol an sàs ann an tachartasan spòrsail is dùbhlanach, gu tur tro mheadhan na Gàidhlig. Bhitheadh sinn an dòchas gum bitheadh iad a’ coimhead air an luchd-obrach sin mar modalan dhaibh fhèin a bhith a’ coimhead ri beò-shlàinte a thoirt às a’ Ghàidhlig .
Aig a’ cheart àm tha CnaG air iomairt ‘crowdfunding’ a chuir air bhog, le amas £10,000 a thogail gus an cuideachadh ann a bhith a’ ceannach meanbh-bhus. Chleachdar seo gus an cuideachadh leis am prògram thachartasan a tha a’ dol aca an dràsta, is cuideachd mu choinneamh obair ‘Spòrs Gàidhlig’ ‘san àm ri teachd.
Manaidsear a’ Phròiseict Dòmhnall Morris: “Leis gum bheil CnaG a’ tabhann cothroman is cur-seachadan do chlann bho air feadh Alba, gu math tric bithidh dùbhlain còmhdhail mar coinneamh. Tha e a’ cosg ùine is saothair a bhith a’ faighinn fuasgladh air seo, ùine a b’ fheàrr leinn a chosg ann a bhith a’ toirt piseach air na cur-seachadan fhèin. Tha sinn dhan bheachd gum bitheadh am prògram againn ga libhrigeadh le barrachd èifeachdas nam bitheadh meanbh-bhus againn.”
Crìoch.
Nòtaichean gu Luchd-Deasachaidh:
1. Chaidh an Sgrùdadh Dearbhaidh a dhèanamh do ChnaG le ‘Big Pond Scotland’, is chaidh a chrìochnachadh ‘sa Chèitein 2014. Chosg an obair £25,000. Fhuaireadh taic mu choinneamh seo bho sgeamaichean ‘Investing in Ideas’ agus ‘Awards for All’ aig a’ Chrannchur Nàiseanta, Dualchas Nàdar na h-Alba, agus Bòrd na Gàidhlig.
2. Tha fàs mhòr air a thighinn air prògram chur-seachadan ChnaG ‘sna beagan bhliadhnachan chaidh seachad:
a) Chleachd aon champa Sradagan a bhith ann, ‘son clann eadar 8-12, tha dhà ann a-nis
b) Chumar a chiad turas sgì-eadh ann an 2013 le 16 an làthair; an uiridh bha dà thuras ann le 36 duine cloinne an làthair; bha aon champa ann, ach le 44 an sàs.
c) Thòisich Duais Iain Muir ann an 2012 le 20 an sàs; am bliadhna-sa bha an àireamh ud air a dhol suas gu 60. Dhiubh siud bha 50 an làthair aig tachartas còmhnaidh ann an Tom an t-Sabhail.
d) Turas a’ Bhaile Mhòir – iomairt ùr ann an 2012 le 10 an sàs, a-nis air fàs chun an ìre ‘s gum bheil 30 an làthair.
Tha iarrtas a bharrachd ann air a h-uile tachartas seo. Ach ‘s gann ‘s gun gabh iad leudachadh a thaobh meud sgioba ChnaG fhèin agus am feum a th’ ann gus leantainn ri ‘ratios’ freagarrach a thaobh inbhich:òigridh.


text:
Anns a’ bhideo sgoinneil gu h-àrd, tha CGP Grey a’ dèanamh argamaid làidir gu bheil robotan a’ tighinn airson ar n-obrach, chan ann ann an ceud bliadhna, no deich bliadhna, ach a-màireach, agus chan ann a-mhàin airson obair làimhe, ach airson obair de gach seòrsa: obair dhreuchail, obair chruthachail agus obair mhanaidsearachd. Ann an saoghal foirfe, thoireadh seo cothrom dhuinn gluasad gu eaconomaidh iar-ghainneid agus gun obair, ach tha fios againn uile nach tachair sin, an-toiseach co-dhiù. Tha an ùpraid a dh’adhbharaicheas na h-atharraichean seo a’ tighinn na deann agus cha chreid mi gu bheil luchd-poileasaidh an dùil rithe idir. Mar a tha Grey ag ràdh, chan e ficsean-saidheans a tha seo, ach fìrinn an latha an-diugh.
Via Laughingsquid. Cuideachd, tha redit ann far an tèid a’ bhideo seo a dheasbad.


text:
Chaidh iomadh co-dhùnadh craicte a dhèanamh ann an eachdraidh còmhdhail na h-Alba: dùnadh loidhne a’ Waverley (Dùn Èideann – Carlisle), dùnadh rathad-iarainn Chill Rìmhinn agus togail an M8 tro chridhe Ghlaschu.
Ach chaidh a’ mhòr-chuid dhiubh a dhèanamh bho chionn 40 bliadhna is còrr. Shaoileadh tu gun biodh sinn air rudeigin ionnsachadh bhon àm a d’fhalbh, ach gu mì-fortanach, chaidh fìor droch cho-dhùnadh eile a chur an gnìomh dìreach beagan mhìosan air ais – sin a bhith a’ gluasad nan aiseag gu Èirinn bhon t-Sròn Reamhar gu Càrn Rìoghain.
Tha an Sròn Reamhar co-cheangailte ris an lìonra rèile ach chan eil Càrn Rìoghain idir is mar sin, feumaidh daoine turas bus fada a ghabhail bho Inbhir Air dhan phort.
Chan e a-mhàin nach eil seo idir cho goireasach dhan neach-siubhail, tha e cuideachd a’ cur ceist mu choinneimh na loidhne eadar Inbhir Air agus an t-Sròn Reamhar oir is e loidhne fhada, dhùthchail gun mòran stèiseanan no sluagh a th’ innte agus gu ìre mhòr, chan eil adbhar bith aice tuilleadh.
Tha an Riaghaltas ag ràdh ge-tà gu bheil an taic ris an loidhne fhathast agus chaidh buidheann chòimearsnachd a chur air dòigh gus a brosnachadh – SAYLSA. Tha planaichean ann gus an loidhne a dhèanamh tarraingeach do luchd-turais agus fiù ‘s is dòcha a bhith a’ ruith trèanaichean smùid ann, mar a bhios a’ tachairt leis an loidhne eadar an Gearasdan agus Malaig.
Gur math a thèid leotha oir is e fìor dheagh loidhne a th’ ann. A’ tòiseachadh ann an Inbhir Air, tha an trèana a’ sreap suas do na beanntan air trac singilte lùbach le cuid de na seallaidhean as fheàrr a tha rim faicinn air a’ Ghalldachd – coilltean, glinn, mòintich, aibhnichean is eile.
Tha na seallaidhean air an loidhne gu math coltach ris an fheadhainn air Loidhne a’ Chinn a Tuath tro Chataibh agus bu chòir dha a bhith a’ ceart cho ainmeil ris na “tursan rèile mòra an t-saoghail” eile ann an Alba: Loidhne na Gàidhealtachd an Iar, Loidhne a’ Chinn a Tuath agus Loidhne a’ Chaoil.
Tha mi a’ smaoineachadh gun dèanadh e feum dhan loidhne nam biodh ainm ùr oirre a ghabhadh a chleachdadh airson margaidheachd. Tha “Rathad-iarainn na Gàidhealtachd an Iar” tòrr nas tarrangaiche do luchd-turais na “Loidhne a’ Ghearasdain” mar eisimpleir agus san aon dòigh bhiodh ainm mar “the Southern Uplands Line” no “loidhne a’ Mhonaidh a Deas” gu math freagarrach.
Tha an loidhne a’ dol tro Maybole agus Inbhir Ghàrbhan air an t-slighe don t-Sròn Reamhar agus chuir sinn nam cuimhne an t-eadar-theangachadh a rinn i air Route 66 – (Faigh do thleachd air an) A77.
(Faigh do thlachd air an) A77
Rolling Stones
Ma tha thu son a dhol gu Siorrachd Air
Nach gabh thu an rathad gu deas as fheàrr
Faigh do thlachd air an A77
A’ sìneadh o Shiorrachd Lannraig gu Gall Ghaidheal’
Is còrr is ceud mìle ann gu lèir
Faigh do thlachd air an A77
Tha e dol tro Inbhir Ghàrbhain, abair thusa àlainn
Tha baile Inbhir Air tor mòr nas fheàrr
‘S tu a chì Cill’ Mhearnaig, Port Pàdraig agus Maybole, Fenwick, Siorrachd Air
na dìochumhnuich mun t-Stròn Reamhar, Gifnag, Preastabhaig is a phort-adhair.
Nach èist thu ri mo chomhairle mhath
Is cur do chasan air an rathad
Is faigh do thlachd air an A77
Tha e dol tro Inbhir Ghàrbhain, abair thusa àlainn
Tha baile Inbhir Air tor mòr nas fheàrr
‘S tu a chì Cill’ Mhearnaig, Port Pàdraig agus Maybole, Fenwick, Siorrachd Air
na dìochumhnuich mun t-Stron Reamhar, Gifnag, Preastabhaig is a phort-adhair.
Nach èist thu ri mo chomhairle mhath
Is cur do chasan air an rathad
Is faigh do thlachd air an A77
Agus seo na Stones ga dhèanamh.
San dol seachad, bha brian Jones nach maireann aig na Stones gu math deidheil air trèanaichean is tramaichean agus bha e na neach-obrach shaor-thoileach aig Taigh-tasgaidh Nàiseanta nan Tramaichean ann an Crich mus do dh’fhàs e ainmeil.
Saoil cò-ris a bhios an t-Sròn Reamhar coltach? Tha mi air conspiracy theory a chluinntinn iomadh turas gu bheil am baile loma-làn de cheannarcaich Dìlseach à Èireann a tuath a tha am falach bhon phoileas. Tha mi cinnteach nach eil e idir idir fìor ach tha e eagallach gu leòr co-dhiù! Chì sinn mar a thèid leam agus an till mi air ais a Ghlaschu beò!
Alasdair


text:
Taic do phàrantan
Bidh CnaG a' cumail taic ri pàrantan ann an diofar dhòighean ann an diofar sgìrean. Uaireanan tha seo tro na buidhnean ionadail aig Comann nam Pàrant no gu neo-fhoirmeil tro obair choimhearsnachd. Tha gach sgìre eadar-dhealaichte.
Tha buidhnean Trath-bhliadhnaichean a' toirt cothrom do phàrantan tighinn còmhla agus taic a chumail ri chèile. Bidh cuid de bhun-sgoiltean a' cur air dòigh clubaichean obair-dachaigh far a bheil taic ri fhaighinn bhon tidsear. Tha lùghdachadh prìs ann cuideachd, ann an cuid de sgìrean, airson clasaichean Gàidhlig.
Bidh sinn a' brosnachadh foghlam Gàidhlig tro Sgeama Comhairleachaidh nam Pàrant a bhios CnaG agus buidhnean eile a' cur air adhart. Leis an sgeama seo, tha pàrantan a tha eòlach air foghlam Gàidhlig, air am fastadh a bhith nan comhairlichean do phàrantan eile. Tha sinn a' moladh, far a bheil e comasach, Gàidhlig a bhruidhinn aig an taigh gus an cluinn cloinn an cànan taobh a-muigh na sgoile. Bidh seo air leth cudromach le bhith stèidheachadh dà-chànanas agus comas làbhairt sa Ghàidhlig.
Far nach eil sin comasach, tha taic ann mar a leanas. Tha comhairlean ionadail taiceil do phàrantan agus ann an cuid de sgìrean ag ìsleachadh phrìsean airson clasaichean Gàidhlig. A bharrachd air sin tha an làrach-lìn Gaelic4parents ann a tha a' toirt còmhla diofar ghoireasan a tha feumail.
'S e Comann nam Pàrant Nàiseanta a' phrìomh bhuidheann airson pàrantan aig a bheil cloinn ann am foghlam tro mheadhan na Gàidhlig. Tro na buidhnean ionadail, gheibheir taic agus comhairle a thaobh foghlam Gàidhlig.


text:
‘S e a’ Ghearmailt mecca nan tramaichean, nan trèanaichean, nam busaichean-tràilidh agus nan long-adhair. Chan eil iad dona air leann, cocktails agus meatailt throm nas motha. Abair dùthaich!
Tha aon rathad-iarainn gu sònraichte a tha dìreach air leth – Wuppertal Schwebebahnaona – aona-rèileWuppertal, no “am bun-os-cionn-bahn’ mar a th’ agam air.
Tha am metro 13km seo crochte os cionn a’ bhaile, a’ mhòr-chuid dheth os cionn na h-aibhne.
Lorg mi bhideo den bhun-os-cionn-bahn air youtube.
Feumaidh mi a dhol ann air taistealachd rèile latha de na làithean!
Agus na dìochuimhnich gu bheil fìor dheagh cheòl sa Ghearmailt cuideachd.
Alasdair


text:
Cha Mhòr Nach Coma Leam Cogadh No Sìth
Tuilleadh mar seo:
Hoireann ó is hó dhiubheis...
Muile nam Mòr-bheann
Muile nam Fuar-bheann Mòra...
Fuadaichean is...
Fiosraichean - Eairdsidh MacIllEathain
Luchd-clàraidh - Mòrag NicLeòid;
Geàrr-chunntas - Òran molaidh air Muile, ach san aon àm òran a tha a' cur bheachdan làidir thairis air a' bhuaidh a bh' aig eilthireachd, na fuadaichean agus cogadh air a' Ghàidhealtachd.
Fad a' Chlàir (h:m:s) - 00:02:18
Àm Clàraidh - 1963.07-08
Cànan - Gàidhlig
Seòrsa - Òran
Cruinneachadh - Sgoil Eòlais na h-Alba
Àireamh a' Chlàir - 79197
Àireamh an Teip Thùsail - SA1963.031.032
Àireamh a' Chlàir Thùsail - SA1963.31.B10
Càileachd an Fhuaime - Math
Cruth Inneal a' Chlàir - R2R
Notaichean a' Chlàir - Composed by John MacDonald, Mull.
Ceangal Maireannach - http://www.tobarandualchais.co.uk/gd/fullrecord/79197/1
Tweet


text:
Sgrùdadh ga iarraidh mu Sgoil Abaid Chille Chuimein
- 16 An Lùnasdal 2013
Tha ìmpidh ga chur air Riaghaltas na h-Alba sgrùdadh poblach a chur air dòigh mu chasaidean gun do dh'fhulaing sgoilearan droch dhìol is drabastachd aig Sgoil Abaid Chille Chuimein.
Tha casaidean drabastachd air nochdadh a-nis an aghaidh an treas mhanaich Astràilianaich, is amharas ann gun robh buidheann de dhrabastairean cloinne aig an sgoil Chaitligich a dhùin anns na 90an.
Dh'iarr dà charthannas cloinne sgrùdadh mun sgainneal.
Ach, tha Riaghaltas na h-Alba air cantainn gu bheil na casaidean an urra ris an Eaglais Chaitligich an Alba agus gu bheil an sgrùdadh an urra ris na poilis.


text:
- TIOTAL
- Seoc Green à Caladal nan Gall
- EXTERNAL ID
- CAITHHORZ_CAICT_2009_4_11
- ÀITE
- Caithness
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH
- LINN
- 1980an; 1990an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Caithness Horizons
- AITHNEACHADH MAOINE
- 603
- KEYWORDS
- cuaraidheadh
cuaraidhean
clach Ghallaibh
leacan cabhsair
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn Seoc Green à Caladal nan Gall ag obair anns a' Chuaraidh Sglèat mu dheireadh ann an Gallaibh. Bha na sglèatan às an seo air an togail le làmh agus air an an deasachadh le làimh agus bha iad air an cleachdadh ann an togalaichean leithid Caibeal Ros Linne, Cathair-eaglais an Naomh Magnus, Caisteal Eilean Donain agus air a' Mhìle Òrail ann an Dùn Èideann.
Fhuair Mgr Green MBE airson obair. Rugadh Seoc Green faisg air Canasbaidh air 29 An t-Ògmhios 1914 agus bhàsaich e air 12 An Dùbhlachd 2005.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Caithness Horizons


text:
Ciamar a thèid agam air seataidhean cookies atharrachadh?
Faodaidh tu cookies eadar-dhealaichte a thionndadh air agus dheth dìreach an seo. Faodaidh tu cuideachd faighinn a-mach mu na cookies eadar-dhealaichte a th’ aig a’ BhBC an seo, agus ionnsachadh mu cookies san fharsaingeachd an seo.
Cuimhnich…
Tha a’ mhòrchuid de làraich a’ BhBC ag obair às aonais cookies. Ach chan obraich cuid a ghoireasan às an aonais. Mar eisimpleir, ma thionndaidheas tu Cookies Fuincseanach dheth, cha bhi e comasach dhut d’ àite a sheatadh ann am BBC Aimsir.
Pearsanachadh
Tha sinn a’ cleachdadh pearsanachadh gus fèin-fhiosrachadh nas fheàrr agus nas pearsanta a thairgsinn dhut.
Ma tha cunntas BBC agad faodaidh tu tarraing a-mach à pearsanachadh. Cha thionndaidh seo dheth cookies coileanaidh. Tha tuilleadh fiosrachaidh an seo.
Cookies Riatanach
Tha iad seo riatanach agus tha feum orra gus na làraich a chleachdadh. Às an aonais, chan eil e comasach cuid de na nithean a tha thu air iarraidh a thoirt seachad.
An tuilleadh mu cookies riatanach.
Cookies Fuincseanach
Tha iad seo airson cuimhneachadh air na seataidhean agad agus tha iad a’ toirt cothrom dhut dreach pearsanta a chleachdadh. Mar eisimpleir, faodaidh tu d’ àite a thaghadh air BBC Aimsir.
An tuilleadh mu cookies fuincseanach.
Cookies Coileanaidh
Tha iad seo airson BBC Online a chuideachadh. Tha iad ag innse dhuinn mar a tha daoine a’ cleachdadh a’ BhBC agus gar cuideachadh a’ feuchainn a-mach rudan ùra.
An tuilleadh mu cookies coileanaidh.


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Òran air a sgrìobhadh le: Gun Urra agus air a sheinn le: Còisir a' Loch a Tuath agus còisir àrd-sgoil mhicNeacail.
This is a song written by: Gun Urra and sung by: Còisir a' Loch a Tuath and còisir àrd-sgoil mhicNeacail.
Sèist / Chorus
Ruidhleadh cailleach Eachainn Mhòir agus sheatadh Seònaid!,
Ruidhleadh cailleach Eachainn Mhòir agus sheatadh Seònaid!
Thuirt a' chailleach bha gu h-àrd ris a' chaillich air an làr,
"'S math a dhannsainn Jack a Tar ann an làithean m' òige."
Ruidhleadh cailleach Ceann na Coille, dhannsadh i mar chaillich eile,
Tha mo ladhran air am milleadh, chuir iad teine mòin' orr',
Ruidhleadh cailleach an Taigh Bhàin, gheàrr i figear air a sàil,
Bhuail i sgailleagan le làimh, "Suas e ghràidh," thuirt Seònaid.
Ruidhleadh cailleach Iain 'ic Dhùghaill, gùn oirre san fhasan ùr,
Ruith is leum is comh'r a cùil, 's cha do lùb i òrdag,
Ruidhleadh cailleach Taigh an Dùin, 's iomadh fear a ghabh a sùil,
Fichead clach ma bha i ùnns', 's cho sùbailte ri feòrag.
Sèist / Chorus
Hì hò Somhairle, hò hò Somhairle,
Hì hò Somhairle, Somhairle agus Màiri bhàn.
Hì hò Somhairle, hò hò Somhairle,
Hì hò Somhairle, Somhairle agus Màiri bhàn.
Somhairle cho meanmnach, aighearach is earbsach,
Bidh e moch is anmoch a' seanchas ri Màiri Bhàn.
Gheibh sinn air an t-Samhain seo banais a bhios ainmeil,
Ach thigeadh Iain Ailein is 's ann aige-san bhios Màiri Bhàn.
Chaidh Còisir a' Loch a Tuath a stèidheachadh ann an 1984. Bha còisir òigridh, Còisir Òg a' Bhac, a chaidh a' stèidheachadh ann an 1978 ...Fiosrachadh air Còisir a' Loch a Tuath / Learn more about Còisir a' Loch a Tuath
Copyright © 2015 BBC. Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
Wheelhouse ann an Ratharsair
- 1 Am Màrt 2013
Coinnichidh Ministear na h-Àrainneachd, Pòl Wheelhouse, ri muinntir Ratharsair Dihaoine.
Bidh e air thuras ann an Ratharsair là as dèidh do Riaghaltas na h-Alba cur às dhan cho-dhùnadh còirichean seilge a thoirt air falbh bho chroitearan an eilein.
Bha ùpraid ann nuair a thàinig e am bàrr gur i companaidh à Siorrachd Àir a chuir a-steach an tairgse a b' àirde airson nan còirichean a bh' air a bhith an urra ris na croitearan son 18 bliadhna.
Dh'aidich an Riaghaltas Diardaoin gur e mearachd a rinn iad.
'"S e naidheachd mhath dha-rìribh a th' ann," thuirt Cathraiche Comann Chroitearan Ratharsair, John Willie Mac Gill-Ìosa.
"Feumaidh sinn taing a thoirt dha an toiseach co-dhiù, agus taing dhan chuideachadh a fhuair sinn bho na BPA agus muinntir na h-Alba gu lèir.
"Agus an uair sinn bruidhinn ris feuch dè tha fa-near dhaibh, chan ann airson bliadhna, ach a' dol air adhart airson bhliadhnaichean.
"Bidh sinn an dòchas nach tachair an leithid gu bràth tuilleadh a-rithist," thuirt e.


text:
Naidheachdan 11:00m
25 An Giblean 2014 Ùraichte aig Ùraichte aig
Miliband
Tha Ceannard nan Làbarach, Ed Miliband, os cionn coinneimh a' Chaibineat aige ann an Glaschu an-diugh, 's na Làbaraich a' strì airson bhòt an aghaidh neo-eisimeileachd san referendum anns an t-Sultain. Canaidh Mgr Miliband gun dèanadh neo-eisimeileachd farpais nach dèanadh ach cron air Alba agus an còrr den Rìoghachd Aonaichte. Tha an SNP ag ràdh gur e bhòt airson neo-eisimeileachd an aon dòigh air am faigh muinntir na h-Alba an riaghaltas dhan do bhòt iad, agus na sochairean agus na seirbheisean poblach air a bheil iad airidh.
RBS
Chuir an Riaghaltas casg air Banca Rìoghail na h-Alba bho bhith a' toirt bònus a dhà uimhir an tuarasdail do luchd-obrach. Tha riaghailtean Eòrpach a' ciallachadh gum feum bancaichean cead luchd nan earrainnean mas fhaod iad sin a dhèanamh. Buinidh còrr is 80% de RBS do luchd-pàighidh nan cìs, agus thuirt an Riaghaltas nach gabh an casg togail gus an tèid structur ùr air a' bhanca.
Ugràin
Tha Ministear Cèin na Ruis a' fàgail air an taobh shiar gu bheil iad airson smachd a ghabhail air an Ugràin. Chaidh Sergei Lavrov às àicheadh, mar a tha na Stàitean a' cumail a-mach, nach eil Moscow a' cur smachd air feadhainn a tha a' taobhadh ris an Ruis air taobh sear na h-Ugràin. Thuirt Prìomh Mhinistear na h-Ugràin gu bheil an Ruis airson an treas cogadh mòr a thòiseachadh le dhùthaich-san a ghabhail thairis.
Morgaidsean
Bidh ceistean gu math nas fharsainge rim freagairt do dhuine a tha ag iarraidh morgaids le atharrachadh a tha a' tighinn gu bith a-màireach. Thèid faighneachd gu mionaideach mu chosgaisean air rudan mar cùraim-cloinne, biadh agus cur-seachadan, airson dearbhadh gun tèid aca air am morgaids a phàigheadh. Tha dragh ann gum faodadh an t-atharrachadh droch bhuaidh a thoirt air margaidh an taigheadais.
Calanais
Tha dragh air feadhainn ann an Leòdhas gum faodadh iomairt airson inbhe mar 'Làrach Dualchais Cruinne' do Thursachan Chalanais droch bhuaidh a thoirt air an sgìre. 'S e Gaseat Steòrnabhaigh a chuir an iomairt air bhonn, ach thuirt Deasaiche a' phàipeir, Melinda Gillen, gun èist iad ri beachdan dhaoine agus gun tèid stad air an iomairt, mur a h-eil daoine ga iarraidh.
Margo NicDhòmhnaill
Tha seirbheis a' dèanamh luaidh air beatha agus saothair Mhargo NicDhòmhnaill a' dol air adhart aig Talla an t-Seanaidh ann an Dùn Èideann. Chaochail am BPA na bu tràithe air a' mhìos an dèidh ùine a' strì ri MS. Bha i 70 bliadhna de dh'aois.


text:
Maoineachadh Crannchuir do phròiseactan Eileanach
- 27 An Gearran 2013
Gheibh dà phròiseact anns na h-Eileanan maoineachadh bho Stòras Mòr a' Chrannchuir Nàiseanta.
Cuiriadh an Stòras £653,225 ri pròiseact Urras Leasachaidh Eilein Dhiùra, a tha ag amas air bùth an eilein, le oifis a' phuist na cois, a cheannach 's ath-leasachadh.
Chaidh a' bhùth, ann an Taigh na Creige, a chur air a' mhargaidh an-uiridh.
Gheibh cuideachd Co-chomunn na Pàirce anns na Lochan an Leòdhas £234,680 airson pumpa-peatroil 24 uair san là fhosgladh aig Rubha an Fhithich ann an Ceirsiadair.
Chan eil pumpa an-dràsta nas fhaisge air an sgìre na 20 mìle.


text:
Gealltanas a’ BhBC a thaobh Prìobhaideachd
’S e seirbheis phoblach a th' anns a’ BhBC. Feumaidh a h-uile càil a tha sinn a’ dèanamh a bhith gu buannachd ar luchd-amharc, luchd-èisteachd is luchd-cleachdaidh.
Bidh e comasach dhuinn an tuilleadh de na rudan a tha còrdadh riut a thoirt thugad nuair a tha tuigse nas fheàrr againn ort. Airson sin a dhèanamh, tha sinn a’ cleachdadh do dhàta gu do bhuannachd ann an dà dhòigh:
1. BBC nas pearsaichte dhut
Tha e gar cuideachadh am BBC a dhèanamh nas pearsaichte dhut. Tha e a’ ciallachadh gum faod sinn:
- Rudan a shaoileas sinn a chòrdas riut a mholadh dhut
- Stuthan a shealltainn dhut a tha buntainneach ri far a bheil thu a’ fuireach
- Dèanamh cinnteach gun urrainn dhut rudan a tha iomchaidh airson d’ aois a chleachdadh
2. BBC nas fheàrr dhan h-uile duine
Mar sheirbheis poblach, feumaidh sinn rudeigin a dhèanamh dhan h-uile duine.
Mar a thathas a’ cleachdadh barrachd de ar stuthan air-loidhne, feumaidh sinn tuigse cò tha gan cleachdadh. Tha sinn airson ionnsachadh dè tha còrdadh gu mòr riut gus an dèan sinn prògraman nas fheàrr dhan h-uile duine san àm ri teachd.
Ach le bhith dèanamh seo tha sinn dealasach a thaobh do dhàta pearsanta, prìobhaideachd a bhith pearsanta agus prìobhaideachd.
Na tha ar gealltanas a thaobh prìobhaideachd ag ràdh
Tha ar Gealltanas a thaobh Prìobhaideachd a’ còmhdach mar a tha sinn a’ dèiligeadh ri do dhàta agus a’ dèanamh cinnteach gur ann agadsa a tha smachd a thaobh dè tha a’ tachairt dha. Tha e stèidhichte air trì prìomh raointean…
Follaiseachd
Nì sinn cinnteach gum mìnich sinn gu soilleir dè an dàta a tha sinn a’ tional mu do dheidhinn agus carson. Cha chruinnich sinn dàta ach na dh’fheumas sinn airson:
- fèin-fhiosrachadh nas fheàrr a thoirt dhut
- leasachadh a thoirt air ar seirbheisean
- ar dleastanasan mar sheirbheis poblach a choileanadh.
Gheibh thu tuilleadh a-mach mud fhiosrachadh agus prìobhaideachd an seo.
Roghainn
Tha e an urra riut fhèin ciamar a chleachdas tu ar seirbheisean. Agus faodaidh tu do chunntas BBC a riaghladh no a dhubhadh às aig àm sam bith. Tha tuilleadh fiosrachaidh mu do chunntas a riaghladh an seo.
Ri linn 's gur e seirbheis phoblach a th' annainn, bheir sinn taic dhut le co-dhùnaidhean mud dhàta gus am faighear a' chuid as fheàrr bho theicneòlas digiteach agus bhon BhBC. Tha tuilleadh fiosrachaidh mu na tha sinn a' dèanamh led dhàta an seo.
Earbsa
Tha d’ earbsa uabhasach cudromach dhuinn. Leis gu bheil, tha sinn dealasach a thaobh do dhàta agus a bhith ga chumail sàbhailte is teàrainte.
Tha sinn a’ gealltainn nach reic sinn d’ fhiosrachadh pearsanta agus nach tèid do dhàta a chleachdadh gu coimearsalta ach a-mhàin nuair a tha thu a’ cleachdadh seirbheis choimearsalta leis a’ BhBC, mar BBC Store.
Tha tuilleadh fiosrachaidh mu cookies an seo.


text:
Thèid cùrsa leughaidh a chumail aig City Lit ann an Lunnainn, a’ cleachdadh ACDD mar bhun-theacsa a’ chùrsa. Chan eil cus fiosrachaidh agam fhathast mun chùrsa, ach na tha air a’ chlàr-theagaisg, ach tha e dìreach sgoinneil fhaicinn gu bheil seo a’ tachairt, agus cuiridh barrachd fiosrachaidh suas an seo cho luath ’s a tha e agam. Math fhèin!
Ceòl nan Speuran
Làraichean
- "Clach-mhìle ann an litreachas na Gàidhlig." -Cothrom
- "Còrdaidh Saorsa riut agus tha mi ga mholadh." - An t-Albannach
Cùrsa Memrise ACDD
Roinnean-seòrsa
- ceòl (23)
- corpas ficsean-saidheans (8)
- fànas (17)
- Ficsean-saidheans (67)
- FS Gàidhlig Tràth (3)
- naidheachd (65)
- punc (16)
- saibeirneatachd (24)
- SF (5)
- Uncategorized (2)
- Còraichean nan iomhaighean le CLÀR 2011, 2013, cleachdte le cead.


text:
- TIOTAL
- An tanca uisge boghach ann an Inbhir Nis ann an làithean BR
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_817
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1950an; 1960an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27525
- KEYWORDS
- Rèile na Gàidhealtachd
HR
HRS
Sealladh dlùth den tanca uisge boghach ann an Inbhir Nis ann an làithean BR.
Dh'fhosgail Rèile Inbhir Nis & Inbhir Narann stèisean ann an Inbhir Nis an toiseach air 7 An t-Samhain 1855 agus dh'fhàs e gu bhith na ionad rèile na Gàidhealtachd le slighean a' dol gu deas gu Peairt agus nas fhaide; an ear gu Obar Dheathain, an iar gu Caol Loch Aillse agus gu tuath gu Inbhir Ùige. Tha e fhathast fosgailte


text:
Bidh fios agad nuair a ruigeas tu leahbar no sgrìobhainn, oir nochdaidh a thiotal no dealbh a' chomhdaich aig ceann na duilleige, air an taobh clì. Ann an cuid co-chruinneachaidhean, nochaidh cuideachd clàr-innsidh; ann an cuid eile, nochdaidh aireamh na duilleige far a bheil thu, còmhla ri bocsa a leigeas leat duilleag ùr thaghadh, no leigeas leat dol air adhart no air ais. Anns a' clàr-innsidh, bidh an roinn gnàthach air comharrachadh, agus 's urrainn dhut an clàr leudachadh -- put air na pasgannan 'gan fhosgladh no 'gan dhuineadh; put air an leabhar fostgailte shuas 'ga dhuineadh.
Fo sin gheibhear teacs an roinn gnàthach. Nuair a bhios thu air a leughadh, bidh saighdean aig a' bhun a bheireas tu gu an ath roinn no air ais do 'n roinn mu dheireadh.
Fo an tiotal no an dealbh gheibhear putannan. Put air leudaich teacs an teacs gu léir de 'n roinn seo no de 'n leabhar seo a leudachadh. Ma bhios an sgrìobhainn mór, 's docha gum beir sin ùine fada agus móran cuimhne cleachdadh! Put air leudaich clàr-innsidh an clàr-innsidh gu lèir leudachadh airson tiotalan na chabidilean agus fo-roinnean uile fhaicinn. Put air dealaich uinneag shealladar ùr a dheanamh do 'n sgrìobhainn seo. (Tha seo feumail, ma bhios thu airson coimeas a dheanamh eadar sgrìobhainnean, no airson dà sgrìobhainn a leughadh aig an aon àm.) Mu dheireadh, nuair a nì thu lorg, chomharraicheadh na faclan a lorg thu. Put air na comharraich sin a thoirt air falbh.
Bho 'n duilleag luirg, gabhaidh ceist a dheanamh mar a leanas:
Nuair a nì thu ceist, nochdadh tiotalan de fichead sgrìobhainnean co-ionnan. Tha putan aig a' chrìch a bheireas tu gu an ath fichead sgrìobhainnean. Bho sin, gheibh thu putannan a bheireas tu gu an treas fichead no air ais gu a' cheud fichead, agus mar sin air adhart. Put air tiotal sgrìobhainn sam bith, no air a' phutan beag ri taobh, an sgrìobhainn fhaicinn.
Gheibhear gus 100 sgrìobhainnean. 'S urrainn dhut an aireamh seo atharrachadh le putadh air a' phutan roghainnean aig ceann na duilleige.
Chithear rud sam bith a chuireas tu anns a' bocsa ceiste sreath fhaclan ris an cante "teirmean luirg." Chan eil anns gach teirm ach litrichean agus meuran-aireamh. Bidh teirmean air an dealachadh le àite geal. Ma nochdas caractaran eile, mar puingeachadh, dealachaidh iad teirmean dìreach mar àitean geala. As deidh sin, leigear iad seachad. Chan urrainn dhut faclan lorg anns a' bheil puingeachadh.
Mar eisimpleir, bidh a' cheist
a' laimhseachadh mar
Tha dà sheòrsa ceist ann.
Cleachd an aireamh de teirmen lorg a thogras tu -- rosg-rann gu lèir, no fiu 's earrann gu lèir. Mura chuireas tu ann ach aon theirm, chuireadh sgrìobhainnean ann an ordugh le dé cho tric a nochdas an teirm sin.
Anns a' chuid as motha de na co-chruinneachaidhean, 's urrainn dhut taghadh eadar clàran-amais eadar-dhealaichte a lorg. Mar eisempleir, 's docha gum biodh clàran-amais ùdhdair no thiotal ann, no clàran-amais chabidil no earrann. Mar as àbhaist, gheibhear an sgrìobhainn co-ionnan gu lèir, ge bith dé an clàr-amais a chleachd thu.
Ma 's e leabhraichean a th'ann an sgrìobhainnean, fhosgladh iad aig an àite freagarrach.
If you have selected advanced query mode (in preferences) you have slightly different search options. Advanced searching in MG collections gives you two options, ranked and boolean. A ranked search is exactly the same as the some search descibed in Seòrsa ceiste.
A boolean search allows you to combine terms using & (for "and"), | (for "or"), and ! (for "not"), using parentheses for grouping if desired. The default operator is | (for "or").
For example, snail & farming will match documents which contain both snail AND farming, whereas snail | farming will match documents that contain either snail OR farming. snail !farming will match documents that contain snail AND DO NOT contain farming.
More precise queries can be specified using combinations of operators and parentheses. For example, (sheep | cattle) & (farm | station), or sheep | cattle | goat !pig.
NOTE: These operators are all ignored if you are searching in simple query mode.
Nuair a phutas tu am putan roghainnean aig ceann na duileige, 's urrainn dhut cuid de goireasan eadar-aghaidh atharrachadh a réir do riatasan.
Leigidh co-chruinneachaidhean duilleagan an lìn leat an "navigation bar" Greenstone aig ceann gach duilleig sgrìobhainn a chumail fodha, 's mar sin nuair a tha thu air lorg a dheanamh ruigidh tu air an dearbh duilleag lìn a sheisich gun cheann-sgrìobhaidh Greenstone sam bith. Feumaidh tu putan "air ais" a chleachdadh airson lorg eile a dheanamh. Leigidh na co-chruinneachaidhean seo leat cuideachd an teachdaireachd rabhaidh Greenstone a chumail fodha nuair a phutas tu air ceangal a bheir thu a-mach as a' cho-chruinneachadh leabharlainn digiteach agus a dhol a-steach do 'n lìn-fhéin. 'S urrainn dhut riaghladh ann an cuid cho-chruinneachaidhean-lìn am bheir na ceangail air an duilleag "Search results" thu dìreach do 'n URL-fhéin, an àite do leth-breach na duilleige aig an leabharlann digiteach.
Bidh dà phaidhir phutain a' riaghladh an seòrsa seiseachadh-teacs anns na lorgan a nì thu. Tha a' cheud bhuidheann ("eadar-dhealachaidhean tuiseil") a' riaghladh gun fheum no nach fheum tuiseil uachrach agus iochrach a bhith co-ionnan. Tha an darna bhuidheann ("deiridhean facail") a' riaghladh an leigeadh seachad deiridhean facail. Gabhaidh bocsa ceiste mór fhaighinn; mar sin, 's urrainn dhut earranan teacsa lorg. Gabhaidh meud mór de teacs a lorg gu luath.
Mar eisimpleir, ma bhios na putannan Leig seachad eadar-dhealachaidhean tuiseil agus leig seachad deireidhran-facail taghte, bidh a' cheist
a' làimhseachadh dìreach mar
oir bidh an litir tuiseal uachrach ann "African" ag atharrachad gu tuiseal iochrach, agus bidh "n" agus "ing" air an toirt a-mach bho "African" agus "building" (biodh "s" air an toirt a-mach bho "builds", cuideachd).
'S urrainn dhut atharrachadh gu modh ceiste "adhartach" a leigeas leat faclan a chur ri chèile le AND (&), OR (|), agus NOT (!). Leigidh sin leat ceistean nas pongaile a dheanamh. 'S urrainn dhut an goireas eachraidh luirg a chleachdadh, a sheallas dhut do cheistean mu dheireadh. Mar sin, tha e furasda ceistean air an atharrachadh a dheanamh a rithist. Mu dheireadh, 's urrainn dhut aireamh builean agus aireamh builean air gach duilleag a riaghladh.


text:
Maroco
'S e dùthaich ann an Afraga a tha ann am Maroco[2], ainmean eile: Morogo[3][4] neo Moroco.[5]
Tha i suidhichte aig a’ Chuan Siar agus a’ Mhuir Mheadhanach. Tha crìochan aice le san ear le Aildiria agus 'sa tuath leis an Spàinn.
Bruidhnidh iad Arabais is Berber ann am Maroco. 'S e Rabat prìomh-bhaile na dùthcha.
Bailtean mòra eile ann am Maroco -
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ La Constitution
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Dùthchannan aig SMO


text:
Letter to Gaelic Learners Litir do Luchd-ionnsachaidh
A series of letters to support Gaelic learners. This will help learners who already have some knowledge and understanding of Gaelic and are looking to develop their language skills. Sound files, text, vocabulary and language notes are also available. Sreath de litrichean a bheir taic do luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig. Bidh iad seo cuideachail do luchd-ionnsachaidh le beagan tuigs air a’ Ghàidhlig agus a tha a’ coimhead airson dòigh air na sgilean cànain aca a leasachadh. Tha faidhle fuaim, teacsa, briathrachas agus puingean cànain rim faighinn cuideachd.
taicshortcuts
Mucan-mara Bhail’ Ailein (Litir 910)
ʼS e mucan gun chiall chuir cùl rin dachaigh
Air aodann mharail a’ chuain;
Nuair chuir iad an cùrs air bàgh Bhail’ Ailein
ʼS e ʼm bàs a bh’ aca mar dhuais;
ʼS e aon a thàr gu sàl air ais dhiubh,
Chaidh càch a chlachadh gun truas;
Bha balaich an àite nam màl a’ feannadh
Gu tràth air madainn Diluain.
Uill, a-nise, a bheil sibh ag aithneachadh an òrain sin? A bheil sibh ag aithneachadh cuspair an òrain? Thachair e anns an Dùbhlachd, naoi ceud deug, trithead ʼs a ceithir (1934) ann an Loch Eireasort ann an Leòdhas. Sealg nam muc. Tha mi a’ ciallachadh le sin – mucan-mara.
Nan tachradh e an-diugh, ʼs ann a’ dìon nam muc a bhiodh daoine. Bhiodh iad a’ dèanamh oidhirp airson na beathaichean iomain air ais gu muir. Ach, aig an àm sin, bha gnothaichean eadar-dhealaichte. Bha daoine bochd. Agus, nuair a nochdadh biadh – an-asgaidh mar dhuais – b’ e sin rùn an fhreastail.
Mar a tha an t-òran ag innse dhuinn, ʼs e dìreach aon mhuc-mhara a thill gu muir. ‘Chaidh càch a chlachadh gun truas’. Bha caogad ʼs a ceithir ann dhiubh. A rèir choltais, ʼs e mucan-biorach tuathach a bh’ annta – northern bottlenose whales. Tha iad a’ fàs cho fada ri deich meatairean, le cuideam còrr is còig tunnaichean annta.
Nochd an sgaoth de mhucan-mara anns an loch faisg air Tàbost. Chaidh grunnan a-mach ann an eathraichean agus lean iad na mucan cho fada ri Bail’ Ailein. Dh’iomain iad na beathaichean chun an uisge eu-domhainn aig ceann an locha. Mharbh iad iad agus gheàrr iad ann am pìosan iad. Fhuair a h-uile taigh anns an sgìre a chuid de shaill. Ghoil na daoine an t-saill ann am praisean airson ola fhaighinn aiste. Feumaidh gun robh fàileadh mòr a’ tighinn aiste cuideachd. Seo an treas rann dhen òran:
Sa mhadainn Dimàirt bha fàileadh damait
Gu h-àrd air mullach nam beann;
Gun d’ fhairich na fèidh iad fhèin an samh
A bha ʼg èirigh mach às a’ ghleann;
Tharraing iad ceum le leum is osann,
ʼS e ʼn èiginn a chumadh iad ann,
Chan itheadh iad beum dhen fheur gun ruigeadh
Iad slèibhtean Hùisinis thall.
Tha an t-òran a’ cur ceist, ge-tà. Carson a shnàimh na mucan-mara a-steach a Loch Eireasort? Seo rann eile:
’S gu dè thug air ainmhidhean garbh na mara
Cur cùl rin dachaighean fhèin,
Gu tòir teachd-an-tìr ri crìch a’ chladaich
An sgìre a’ bhradain ʼs an fhèidh?
ʼS ann stiùir iad cùrs len ùidh air camas
Bhiodh cùilteach falaichte rèidh,
ʼS am biodh iad le rian fo dhìon nam fearaibh
Nach trialladh mara chum èisg.
Bha an neach a sgrìobh an t-òran dhen bheachd nach e maraichean no iasgairean a bh’ anns na daoine ann am Bail’ Ailein no baile eile air cladach an locha – Ceòs. Sgrìobh e nach robh mucan-mara a thigeadh a-steach don loch ann an cunnart – ged a dhearbh an gnothach nach robh sin fìor idir. Seo an rann mu dheireadh.
Chan fhaigheadh àite bu shàbhailt leotha
Na bàgh Bhail’ Ailein is Cheòis;
Fìor nàmhaid an èisg no creutair mara
Cha b’ e bha ʼm balaich a’ chlò;
Cha chàradh iad lìon, cha rèileadh iad dubhan,
Cha bhiathadh duine ac’ lìon-mòr,
Ach leithid aʼ mhìothlachd riamh cha dʼ rinneadh
Air iasg a bheannaich an còrs.
Faclan na Litreach: duais: reward; an Dùbhlachd: December; Loch Eireasort: Loch Erisort; mucan-mara: whales; Tàbost: Habost; eathraichean: small boats; fàileadh damait: a terrible smell; maraichean: seamen; Ceòs: Keose; mìothlachd: offence.
Abairtean na Litreach: ʼS e mucan gun chiall chuir cùl rin dachaigh: it’s senseless whales that rejected their home; nuair chuir iad an cùrs air bàgh Bhail’ Ailein:when they made their course for the bay of Balallan; ʼs e aon a thàr gu sàl air ais dhiubh: [only] one of them went back to sea; chaidh càch a chlachadh gun truas: the rest were stoned [to death] without pity; bha balaich an àite nam màl a’ feannadh:the local lads where flaying them in droves; dh’iomain iad na beathaichean chun an uisge eu-domhainn aig ceann an locha:they drove the animals to the shallow water at the head of the loch; fhuair a h-uile taigh a chuid de shaill:every house got its share of blubber; ghoil na daoine an t-saill ann am praisean airson ola fhaighinn aiste:the people boiled the blubber in large pots to get the oil from it; gun d’ fhairich na fèidh iad fhèin an samh:the deer themselves detected the bad smell; chan itheadh iad beum dhen fheur gun ruigeadh iad slèibhtean Hùisinis thall: they wouldn’t eat any of the grass until they reached the hills of Hushinish [in Harris]; gu tòir teachd-an-tìr ri crìch a’ chladaich [ann] an sgìre a’ bhradain ʼs an fhèidh: in pursuit of livelihood to the edge of the shore in the land of the salmon and deer; fìor nàmhaid an èisg no creutair mara, cha b’ e bha ʼm balaich a’ chlò: the lads of the tweed [weavers] were not the enemies of fish or sea creatures; cha chàradh iad lìon, cha rèileadh iad dubhan: they couldn’t [wouldn’t] repair a net or attach a hook to a fishing line; cha bhiathadh duine ac’ lìon-mòr: none of them could bait a long-line.
Puing-chànain na Litreach : ʼs ann a’ dìon nam muc a bhiodh daoine: people would protect the whales. Starting the sentence with ʼs ann allows us to emphasize the verb dìon [they would protect them rather than kill them]. Remember this structure and use it where appropriate – it’s very useful.
Gnàthas-cainnt na Litreach: b’ e sin rùn an fhreastail: that was the will of providence.
Download the text of this week's letter as a PDF: Thoir a-nuas Litir mar PDF:
PDF documents are especially suited for printing out. Most computers can open PDF files, but if you have problems viewing them you may need to install reader software such as Tha faidhleachan PDF gu sònraichte math airson clò-bhualadh. Tha e furasta gu leòr do chuid de choimpiutairean faidhleachan PDF fhosgladh, ach ma tha trioblaid agad ‘s dòcha gum biodh e feumail bathar-bog mar Adobe Acrobat Reader. fhaighinn.
An Litir Bheag
This letter corresponds to Tha an Litir seo a’ buntainn ri An Litir Bheag 606
Podcast
BBC offers this litir as a podcast – visit the programme page for more info and to download or subscribe. Tha am BBC a’ tabhainn seo mar podcast. Tadhail air an duilleag-phrògraim airson barrachd fiosrachaidh no airson podcast fhaighinn


text:
- TIOTAL
- An t-Srath bho os cionn Taigh-òsta Gheàrrloch
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0528
- ÀITE
- Geàrrloch
- SGÌRE
- Geàrrloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Geàrrloch
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32454
- KEYWORDS
- cairtean-puist
taighean-òsta
Anndra Maitland
Ros & Mac a' Bheatha
lochan
tràighean
liosan
taighean-glainne
luchd-turais
Bhioctòirianaich
A' Bhanrigh Bhioctòiria
innealan ionnlaid
croitearachd
bailtean
Na Fuadaichean
tràighean togte
iasgach
Tha a' chairt-phuist seo bho tràth san fhicheadamh linn, a' sealltainn an t-Srath bho os cionn Taigh-òsta Gheàrrloch.
Tha Taigh-òsta Gheàrrloch ann an àite eireachdail air cladach Loch Gheàrrloch, dìreach taobh eile an rathaid bhon tràigh, le seallaidhean àlainn tarsainn an locha gun Eilean Sgìtheanach. Air latha soilleir chithear Na Hearadh.
Chaidh an togalach drùidhteach seo a dhealbh le Anndra Maitland, agus a thogail ann an 1872. Chaidh a leudachadh ann an 1880 le Anndra Maitland & a Mhac agus a-rithist ann an 1896 le Ros agus Mac a' Bheatha.
Nuair a chaidh an taigh-òsta a thogail an toiseach bha liosan agus taighean-glainne ann, anns an robh raon fharsaing de ghlasraich, measan agus blàthan a' fàs. Bha e a' solarachadh gach cofhurtachd don chiad luchd-turais Bhioctòirianach, gu fiù 's inneal ionnlaid air an tràigh. Bha iad a' tighinn air los èadhar fhallain agus cuir-seachadan a-muigh air a' mhonadh, air am brosnachadh le tadhalan na Banrigh Bhioctòiria gun Ghàidhealtachd. Thadhail a' Bhanrigh Bhioctòiria ann an Geàrrloch ann an 1877 nuair a dh'fhuirich I ann an Taigh-òsta Loch Ma Ruibhe faisg air làimh.
Is e baile beag croitearachd a th' anns an t-Srath, agus is e aon de na coimhearsnachdan beaga ri cladach Loch Gheàrrloch a chaidh an ainmeachadh còmhla o chionn ùine nach eil fada mar Geàrrloch.
Aig àm nam Fuadaichean chaidh daoine a ghluasad a-mach às na glinn a-staigh san tìr gus àite a dhèanamh dha na caoraich. Chaidh an tuineachadh air an oirthir an cois na mara. Anns an t-Srath bha tràigh àrd de thalamh còmhnard a b' urrainnear àiteach airson teachd-an-tìr còmhla ri iasgach, gu h-àraid iasgach truisg. Bhiodh gach croitear a' fàs còrcach a bhiodhte a' cleachdadh airson lìn agus driamlaich. Dh'fhàs an t-Srath gu bhith na h-àite malairt le bùithtean, muileann agus gàrradh airson togail bhàtaichean. Fiù 's an-diugh fhèin tha e cumanta barrachd air aon dreuchd a bhith aig muinntir a' bhaile.
An-diugh tha taighean-òsta agus taighean-seinnse, taighean fèin-fhrithealaidh agus pàircean charabhain ann. Tha an sgìre gu h-àraid tarraingeach do luchd-coiseachd nan cnoc agus do luchd-amhairc fiadh-bheatha


text:
LEARNGAELIC WITH AN LÀ LEARNGAELIC LEIS AN LÀ
- Gaelic text Teacsa Gàidhlig
- English text Teacsa Beurla
- Gaelic & English text Teacsa Gàidhlig & Beurla
- Vocabulary Briathrachas
Fèin-riaghlaidh sa Ghàidhealtachd (06/03/2014)
[Dòmhnall Moireasdan – Neach-aithris] Tron eachdraidh, tha smachd air a bhith aig muinntir na Gàidhealtachd is nan Eilean air an cuisean fhèin aig amannan a’ dol air ais gu leithid ‘Tighearnas nan Eilean’ is aig amannan eile a’ chaochladh fìor.
[An t-Oll Seumas Mac An t-Sealgair] The times when the Highlands and Islands were doing relatively well in comparison with the rest of Western Europe was when the region had most autonomy and the times when the Highlands and Islands were doing not so well was when we had least autonomy and we had least autonomy arguably in the later 18th and early 19th century which coincides with the period of clearance and eviction and all of that.
[Dòmhnall Moireasdan – Neach-aithris] Tha na làithean sin seachad, ach cha deach an dìochuimhneachadh buileach. Tha eagal air daoine gun tèid cus smachd a chur air na coimhearsnachdan aca bhon taobh a-muigh is chan eil mar a tha rudan leithid poileis is luchd-smàlaidh a-nise gan ruith gu nàiseanta a’ toirt misneachd dhaibh is ceist, an e tuilleadh dheth a thachras?
[Dòmhnall Moireasdan – Neach-aithris] ‘S dòcha gur e a’ cheist a tha seo mu sheirbheisean, leithid seirbheis smàlaidh, poileis, foghlaim is eile an rud as motha a tha a’ dèanamh dragh do dhaoine air feadh na Gàidhealtachd is nan Eilean. A bheil iad dha-rìribh gu bhith air an ruith barrachd is barrachd à Dùn Èideann.
[An Comh John A MacÌomhair] Amasan a’ Phàrtaidh Nàiseantachd barrachd cumhachd a thoirt a-mach dhan Tuath, thar an iomaill. A thaobh an ‘administration’ a tha ga dhèanamh a thoirt sìos gu Dhùn Èideann, ach tha sin a’ ciallachadh gu bheil iad a’ faighinn barrachd ionmhasachadh dha na ‘front line services’ mar a chanas iad agus canaidh tòrr dhe na daoine a tha an lùib nan gnìomhachasan sin, na poileis agus an luchd-smàlaidh, canaidh iad sin.
[Dòmhnall Moireasdan – Neach-aithris] Tha Partaidh Nàiseanta na h-Alba a tha a’ riaghladh an dràsta a’ dol às àicheadh gu bheil iadsan air a bhith buileach dona a thaobh cumhachd a tharraing dhan mheadhan, ach do fheadhainn eile tha fianais ann air a’ chaochladh
[An Comh Tormod MacLeòid] Tha sinn a’ faicinn cuideachd le na ‘planning decisions’ gu bheil an riaghaltas, mar gum biodh, a’ gabhail cus gnothaich ri rudan dhen t-seòrsa sin. Bu chòir sin a bhith air fhàgail anns na coimhearsnachdan is anns na bailtean far a bheil sin a’ dol air adhart.
[Dòmhnall Moireasdan – Neach-aithris] “’S ann a tha sinne a’ dèanamh rudan susbainteach”, tha an riaghaltas ag ràdh leithid faraidhean saora ‘RET’ a thoirt a-steach air na h-aiseagan. Rud nach d’ fhuair èisteachd ron seo, ach thug iad an uair sin pàirt nan làraidhean dheth air falbh a-rithist.
[An Comh Coinneach MacLeoid] Uill, thug iad air falbh e gu ìre, ach tha mi a’ smaoineachadh gu bheil RET air diofar mòr a dhèanamh dha na h-Eileanan mar seo bhon a thàinig e a-steach sia bliadhna air ais agus tha sinn a’ faicinn na h-àireamhan de luchd-turais a tha a’ tighinn chun nan Eilean a’ dol an-aìrde, bliadhna an dèidh bliadhna agus tha mi a’ smaoineachadh gu bheil sin gu math cudromach agus ‘s e rud cho math ‘s a th’ anns an eilean seo a-riamh ‘RET’ a thighinn a-steach.
[Dòmhnall Moireasdan – Neach-aithris] Tha taic fharsaing ann de dh’iomairt nan trì comhairlean eileanach, Arcaibh, Sealltainn is na h-Eileanan Siar, airson tuilleadh cumhachd fhaighinn dhaibh fhèin bhon iomairt “Ar n-Eileanan ri Teachd”. Ach dè mu sgìrean iomallach eile air an taobh siar?
[An Comh Tormod Dòmhnallach] ‘S e comhairlean eileanach a th’ annainn fhèin airson Arcaibh agus Sealtainn is chan eil sin fìor dha comhairlean eile far a bheil eilean a tha na h-aon rudan a’ bualadh orrasan cuideachd agus bhiodh sinn an dòchas rud sam bith a gheibh sinn a-mach às an iomairt a tha sinn a’ dèanamh, sìolaidh sin sìos gu eileanan eile cuideachd.
[Dòmhnall Moireasdan – Neach-aithris] Tha gun teagamh na trì comhairlean eileanach ga faicinn fhèin eadar-dhealaichte. Tha aon chomhairliche air iarraidh orra ‘Cosla’ fhàgail is buidheann tagraidh dhaibh fhèin a’ stèidheachadh eatorra.
[An Comh Dòmhnall Crichton] ‘S e mo bheachd pearsanta a tha seo, chan e beachd na comhairle, ach ‘s mathaid gum bu chòir dhuinn ceum air adhart eile a ghabhail is bristeadh air falbh bho ‘Cosla’ is tighinn mar bhuidheann eileanach airson bruidhinn ris an riaghaltas airson a ràdh riutha, seo an staid is an suidheachadh a th’againn. Tha sinn ag iarraidh ionmhas freagarrach airson dèiligeadh ris.
[Dòmhnall Moireasdan – Neach-aithris] Tha feadhainn a’ tagradh nach eil math dha na h-eileanan sgìrean dùthchail taobh siar tìr mòr a dìochuimhneachadh is iarraidh sgaradh bho sgìrean beairteach an taobh sear. ’S dòcha fiù ‘s comhairle na Gàidhealtachd a chur na dà leth.
[Ruairidh Moireach ] Aig an targaid a’ dèanamh loidhne tro Gharbh is tron na Luirg suas gu ‘s mathaide Inbhir Theòrsa no Bettyhill no mar sin, gum biodh taobh siar Roinn na Gàidhealtachd mar sgìre air leth còmhla ri na h-Eilean Siar is ‘s mathaid còmhla ri eileanan Earra-Ghàidheil agus gum biodh iad air an riaghladh a thaobh cho feumach ‘s a tha iad air tuilleadh taic agus cuideachaidh.
[Dòmhnall Moireasdan – Neach-aithris] Diofar smuaintean air dè tha dhìth is dè nach eil. An ath-oidhch thig sinn gu cridhe ar ceist. An e Alba neo-eisimeileach no fuireach san Rìoghachd Aonaichte is dòcha barrachd guth a thoirt dhan Ghàidhealtachd is dha na h-eileanan? Dòmhnall Moireasdan, BBC An Là.
Homerule in the Highlands
[Donald Morrison –Reporter] Through history, the people of the Highlands and Islands have had control of their own matters going back to times of the Kingdom of the Isles and other times of great change.
[Prof James Hunter] The times when the Highlands and Islands were doing relatively well in comparison with the rest of Western Europe was when the region had most autonomy and the times when the Highlands and Islands were doing not so well was when he lad least autonomy and we had least autonomy arguably in the later 18th and early 19th century which coincides with the period of clearance and eviction and all of that.
[Donald Morrison – Reporter] Those days are long gone, but they have not been totally forgotten. People are scared that too much control will be exerted on their communities from outside and things which have happened with the police and fire service now run nationally do not give them confidence and there is a question, is more to come?
[Donald Morrison – Reporter] Maybe the question is about services, like the fire service, the police, education and others are the biggest thing that concerns people all over the Highlands and Islands. Are they more and more, going to be run in Edinburgh?
[Councillor John A MacIver] The aims of the SNP to give more power to the north, over the regions. From the administration that has been taken down to Edinburgh, but that means that there is more finance for the front line services as they call it and many of those people who are involved in that business, the police and the fire service, they would say that.
[Donald Morrison – Reporter] The Scottish National Party are in charge just now and they deny that they have just as bad in centralising power, but to some it’s finance that is responsible.
[Councillor Norman MacLeod] We see also with the planning decisions that the government, as it were, take to much to do with those types of things. We should leave them in communities and towns where these things go ahead.
[Donald Morrison – Reporter] “We are doing worthwhile things”, the government say like bringing in cheaper RET fares. Something that was not even listened to before now, but they then took some of the lorries away.
[Councillor Kenneth MacLeod] Well, they took it away to a degree, but I think that the RET has made a big difference to the islands like this since it came in six years ago and we see the numbers of tourists that come to the islands rising, year after year and I think that is very important and it’s one of the best things to happen to the islands is RET coming in.
[Donald Morrison – Reporter] There is wide support for the campaign of the three island councils, Orkney, Shetland and the Western isles for more power from the support “Our Future Islands”, but what about other remote communities on the west coast?
[Councillor Norman Macdonald] We are island councils ourselves for Orkney and Shetland and that is not true for other councils where there is an island, the same thing affects them too and we would hope to get something out of the campaign that we make, that it will filter sown to other islands too.
[Donald Morrison – Reporter] The three island councils see themselves as different. One councillor says that they should leave COSLA and set up their own advocacy group between them.
[Councillor Donald Crichton] This is my personal opinion, it is not the council’s view, but we would be better to take another step forward and break away from COSLA and come together as an island group to speak to the government and say to them, this is the state and situation that we have. We want suitable financing to deal with this.
[Donald Morrison – Reporter] Some state that it is not good for the islands of the west coast to be forgotten and want a split from the rich areas of the east coast. Even splitting Highland Council in two halves.
[Roddy Murray ] At the target make a line through Galloway, through Lairg to Thurso or Bettyhill. As such the west of the Highlands will be in a half with the western isles and together with the islands of Argyll they will be governed together and need more help and support.
[Donald Morrison – Reporter] Different views on what is needed and what isn’t. tomorrow night we will come to the heart of our question. Is it an independent Scotland or staying in a union which gives a greater voice to the Highlands and Islands? Donald Morrison, BBC An Là.
Fèin-riaghlaidh sa Ghàidhealtachd
(Homerule in the Highlands)
CuideachadhHow to use this site
Tha Learn Gaelic le An Là ag amas air luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig a tha, le beagan misneachd, deiseil airson ceum air adhart a ghabhail. Tha an t-susbaint freagarrach dhan h-uile neach-ionnsachaidh, ach bidh e nas cuideachaile do dhaoine a tha seachad air an ìre Tòiseachaidh.Learn Gaelic with An Là is aimed at learners who have already gained some confidence in Gaelic and want to take their learning to the next level. The material is suitable for all learners, but those who have progressed beyond the Beginner level will find this section particularly useful.
Bidh sinn a’ cur sgeulachdan bhon phrògram BBC An Là beò gach seachdain, le tar-sgrìobhadh Gàidhlig is eadar-theangachadh Beurla. Bidh dath an teacsa ag atharrachadh nuair a thèid facal a chluich. ‘S urrainnear cliogadh air facal sònraichte agus cluichidh am bhidio bhon sin a-mach. Dh’fhaodadh gum biodh seo cuideachail dha luchd-ionnsachaidh airson fuaimneachadh a dhearbhadh. Stories from the BBC ALBA Gaelic news programme "An Là" are uploaded on a weekly basis, with a Gaelic transcript and an English translation. As each Gaelic word is spoken, the accompanying text changes colour. Individual words can be selected with a simple click and the video will play from that point onwards. Learners may find this useful for checking pronunciation.
Bidh gach paragraf Gàidhlig a’ gluasad ri linn na h-aithris, ach faodar cuideachd na bàraichean-sgrolaidh a ghluasad gu earrann shònraichte den aithris.Each Gaelic paragraph automatically scrolls in conjunction with the news report, but the manual scrolling bars can also be used to move the text to a particular section of the report.
Chithear an tar-sgrìobhadh Gàidhlig anns a’ chiad dol a-mach. Ach, gheibhear eadar-theangachadh Beurla den tar-sgrìobhadh le bhith a’ taghadh Beurla no Gàidhlig agus Beurla.The Gaelic transcript is shown by default. However, you can see a translation of the transcript by selecting the English or Gaelic and English tabs.
Tha briathrachas cuideachd ri fhaotainn, le faidhlichean fuaim Gàidhlig na chois. Tha a’ bhriathrachas air a thaghadh bhon aithris fhèin, le measgachadh leithid ainmean-àite, briathrachas naidheachd, gnathasan-cainnt is abairtean. Key vocabulary is also provided, with accompanying Gaelic audio. This is a selected from the vocabulary contained in the news report and may include a selection of place names, news terminology, useful colloquialisms and phrases.
Tha luchd-leasachaidh an làraich a’ moladh gun tèid am brabhsair-lìn as ùire a chleachdadh airson an t-susbaint seo fhaicinn. Am measg nam brabhsairean ùra (saor an-asgaidh) as urrainnear a chleachdadh, tha Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer agus Safari.The developers of the site recommend that an up-to-date web browser is used to ensure the content displays to its optimum. Suitable browsers (which are free to use) include the latest versions of Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer and Safari.
Gheibhear an làraich seo air tablaidean is fònaichean-làimhe ach, a chionn ‘s gur e bhidiothan làn-sgrion a-mhàin a sheallas iPhone, bithear a’ cluich faidhle-fuaim seach bhidio.The site should work on mobile devices, but since iPhones will only show video full-screen and hide the transcript, we play an audio file instead of the video.
Credits
This site uses technology from jPlayer and Mozilla Popcorn, and builds on an idea and code developed by Mark Boas and associates at Happyworm.
All videos used are courtesy of BBC An Là and the British Broadcasting Corporation, who retain all rights to them.
Site design and coding by Sealgar Ltd.
Video, audio and transcripts provided by bbc.co.uk/alba.


text:
LEARNGAELIC WITH AN LÀ LEARNGAELIC LEIS AN LÀ
- Gaelic text Teacsa Gàidhlig
- English text Teacsa Beurla
- Gaelic & English text Teacsa Gàidhlig & Beurla
- Vocabulary Briathrachas
Planaichean son an tuath-gaoithe as motha aig muir air an t-saoghal (19/03/2013)
[Angela NicIlleathain - Preseantair] Chuir comhairlichean Gàidhealach taic ri planaichean son an tuath-gaoithe as motha aig muir air an t-saoghal a thogail far costa Ghallaibh. Tha Moray Offshore Renewables Earranta airson trì cheud agus naoi crainn deug thar fhichead a thogail. Cosgaidh am pròiseact ceithir gu leth billean not. Bha ceistean gan togail mu bhuaidh a’ sgeama air eunlaith agus beathaichean mara. Tha tuilleadh aig Calum MacIlleathain.
[Calum MacIlleathain – Neach-aithris] Thèid na crainn a thogail air trì làraich a nì suas aon làrach nas motha – an tuath-gaoithe as motha air an t-saoghal. Thèid a thogail trì-deug puing à còig mile far chosta Ghallaibh ann an Linne Mhoireibh. Thèid suas ri trì ceud agus trìthead ‘sa naoi crainn a thogail air an làraich a shìneas ceud agus ceithir-deug mìle ceàrnagach. A rèir na buidhne a th’air cùlaibh an sgeama, bidh comas aige dealain a chumail ri millean taigh.
[Calum MacIlleathain – Neach-aithris] Rinn Comhairle na Gàidhealtachd co-chomhairle le buidhnean ionadail, ach cha tàinig ach aon comhairle choimhearsnachd air ais le beachd mun phròiseact.
[Craig Milroy] We’re delighted that Highland Council have raised no objection that with Marisne Scotland and they join the Moray council and Aberdeenshire Council, as three very significant local authorities within our area, who we’ve worked with to develop this project and move it forward.
[Calum MacIlleathain – Neach-aithris] Chuir comhairlichean an làn-thaic dhan pròiseact an-diugh. Bheir e còig bliadhna airson na crainn a thogail, agus dùil gun cruthaich iad obair ionadail airson ùine fhada.
[Audrey Nic naCeardaich] Tha mi toilichte mu dheidhinn sin, air sgàth ‘s gum bi e math airson na sgìre sin, airson nan obraichean agus stuth mar seo, gu h-àraidh nuair a tha Dùn Reathaa’ dol a dh’falbh.
[Calum MacIlleathain – Neach-aithris] Tha mòran cuideachd air ceistean a thogail mun bhuaidh a dh’fhaodadh seo toirt air beathaichean-mara agus uisgeachan-iasgaich Linne Mhoireibh.
[Pam Wells] We’ve got the impact on the seagrass colonies and seagrass is a huge, huge carbon store and twenty per cent of North European seagrass colonies are in Scottish waters and within the twenty metre depth that they plan putting in the turbines.
[Calum MacIlleathain – Neach-aithris] ‘S ann aig riaghaltas na h-Alba a tha an co-dhùnadh mu dheireadh air an tuath-gaoithe agus dùil ri sin nas fhaide air a’ bhliadhna. Calum MacIlleathain. BBC An Là.
Plans for the biggest sea windfarm in the world
[Angela MacLean - Presenter] Highland councillors gave their support to the plans for the biggest windmill at sea in the world to be built off the coast of Galloway. Moray Offshore Renewables Limited want to build three hundred and thirty-nine masts. The project will cost four and a half billion pounds. Questions were raised about the effect the scheme will have on fowl and sea-life. Calum MacLean has more.
[Calum MacLean – Reporter] The masts will be built on three sites that will make up one bigger site – the biggest windmill in the world. It will be built 13.5 miles off the cost of Galloway in the Moray Forth. Up to three hundred and thirty-nine masts that will measure fourteen square miles. According to the group that are behind the scheme, it will generate enough power for a million homes.
[Calum MacLean – Reporter] Highland Council consulted with a local group, but only one community councillor came back with an idea about the project.
[Craig Milroy] We’re delighted that Highland Council have raised no objection that with Marine Scotland and they join the Moray council and Aberdeenshire Council, as three very significant local authorities within our area, who we’ve worked with to develop this project and move it forward.
[Calum MacLean – Reporter] Councillors gave their full support to the project today. It will take five years for the masts to be built, and there is hope that this will create local jobs for a long time.
[Audrey Sinclair] I am happy about that, as it will be good for that area, for the jobs and things like that, especially when Dounreay goes.
[Calum MacLean – Reporter] Many have raised questions about the effect that this will have on sea-creatures and seagrass on the Moray Forth.
[Pam Wells] We’ve got the impact on the seagrass colonies and seagrass is a huge, huge carbon store and twenty per cent of North European seagrass colonies are in Scottish waters and within the twenty metre depth that they plan putting in the turbines.
[Calum MacLean – Reporter] The Scottish Government make the final decision on the wind farm and it is expected that this will take longer than a year. Calum MacLean. BBC An Là.
Planaichean son an tuath-gaoithe as motha aig muir air an t-saoghal
(Plans for the biggest sea windfarm in the world)
CuideachadhHow to use this site
Tha Learn Gaelic le An Là ag amas air luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig a tha, le beagan misneachd, deiseil airson ceum air adhart a ghabhail. Tha an t-susbaint freagarrach dhan h-uile neach-ionnsachaidh, ach bidh e nas cuideachaile do dhaoine a tha seachad air an ìre Tòiseachaidh.Learn Gaelic with An Là is aimed at learners who have already gained some confidence in Gaelic and want to take their learning to the next level. The material is suitable for all learners, but those who have progressed beyond the Beginner level will find this section particularly useful.
Bidh sinn a’ cur sgeulachdan bhon phrògram BBC An Là beò gach seachdain, le tar-sgrìobhadh Gàidhlig is eadar-theangachadh Beurla. Bidh dath an teacsa ag atharrachadh nuair a thèid facal a chluich. ‘S urrainnear cliogadh air facal sònraichte agus cluichidh am bhidio bhon sin a-mach. Dh’fhaodadh gum biodh seo cuideachail dha luchd-ionnsachaidh airson fuaimneachadh a dhearbhadh. Stories from the BBC ALBA Gaelic news programme "An Là" are uploaded on a weekly basis, with a Gaelic transcript and an English translation. As each Gaelic word is spoken, the accompanying text changes colour. Individual words can be selected with a simple click and the video will play from that point onwards. Learners may find this useful for checking pronunciation.
Bidh gach paragraf Gàidhlig a’ gluasad ri linn na h-aithris, ach faodar cuideachd na bàraichean-sgrolaidh a ghluasad gu earrann shònraichte den aithris.Each Gaelic paragraph automatically scrolls in conjunction with the news report, but the manual scrolling bars can also be used to move the text to a particular section of the report.
Chithear an tar-sgrìobhadh Gàidhlig anns a’ chiad dol a-mach. Ach, gheibhear eadar-theangachadh Beurla den tar-sgrìobhadh le bhith a’ taghadh Beurla no Gàidhlig agus Beurla.The Gaelic transcript is shown by default. However, you can see a translation of the transcript by selecting the English or Gaelic and English tabs.
Tha briathrachas cuideachd ri fhaotainn, le faidhlichean fuaim Gàidhlig na chois. Tha a’ bhriathrachas air a thaghadh bhon aithris fhèin, le measgachadh leithid ainmean-àite, briathrachas naidheachd, gnathasan-cainnt is abairtean. Key vocabulary is also provided, with accompanying Gaelic audio. This is a selected from the vocabulary contained in the news report and may include a selection of place names, news terminology, useful colloquialisms and phrases.
Tha luchd-leasachaidh an làraich a’ moladh gun tèid am brabhsair-lìn as ùire a chleachdadh airson an t-susbaint seo fhaicinn. Am measg nam brabhsairean ùra (saor an-asgaidh) as urrainnear a chleachdadh, tha Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer agus Safari.The developers of the site recommend that an up-to-date web browser is used to ensure the content displays to its optimum. Suitable browsers (which are free to use) include the latest versions of Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer and Safari.
Gheibhear an làraich seo air tablaidean is fònaichean-làimhe ach, a chionn ‘s gur e bhidiothan làn-sgrion a-mhàin a sheallas iPhone, bithear a’ cluich faidhle-fuaim seach bhidio.The site should work on mobile devices, but since iPhones will only show video full-screen and hide the transcript, we play an audio file instead of the video.
Credits
This site uses technology from jPlayer and Mozilla Popcorn, and builds on an idea and code developed by Mark Boas and associates at Happyworm.
All videos used are courtesy of BBC An Là and the British Broadcasting Corporation, who retain all rights to them.
Site design and coding by Sealgar Ltd.
Video, audio and transcripts provided by bbc.co.uk/alba.


text:
Teagasg
Thòisich an siostam teagaisg seo ann an Iosrael sna 1940s agus tha e air a bhith ga leasachadh on uair sin. An-diugh, tha ar nàbaidhean Ceilteach sa Bhreatainn Bhig agus sa Chuimrigh ga chleachdadh gu soirbheachail cuideachd. Tha gach seisean air a dhealbhachadh, gus an urrainn do neach aig nach eil teisteanas ann am foghlam a chuid Ghàidhlig a theagasg do dhaoine eile. Agus, le luchd-teagaisg neo-eisimeileach air feadh na dùthcha, tha pròiseact Ùlpan airson cothroman obrach a chruthachadh do Ghàidheil.
Tha a' phrìs a' crochadh air an t-suidheachadh agad. 'S e £400 a' phrìs iomlan. Mar as àbhaist, bidh am fastaidhear ag iarraidh ort teagasg a dhèanamh dhaibh, fo chùmhnant goirid. 'S dòcha gun gabh Individual Learning Account SDS a chleachdadh. Feuch gum bruidhinn thu rinn co-dhiù, oir 's àbhaist do dhòighean maoineachaidh eile a bhith ann agus bu toil leinn do chuideachadh le sin.
Faodaidh tu trèanadh cho fad 's a tha thu:
- nas sine na 17 bliadhna a dh'aois
- math sa Ghàidhlig le deagh bhlas (bhiodh comas sgrìobhaidh math cuideachd)
- gu mòr airson an cànan a theagasg
- math air a bhith a' conaltradh
'S e cùrsa gu tur practaigeach a th' ann le deagh mheasgachadh de sgilean ùra agus cothrom a bhith a’ sealltainn air daoine eile a' teagasg.
Coltach ri bhith ag ionnsachadh dràibheadh, 's fheàrr dhut tòiseachadh, agus clas (no clasaichean!) a chur air dòigh, cho luath 's a ghabhas às dèidh dhut teisteanas fhaighinn. Gheibh thu taic leantainneach bho Dhesieal gus fastaidhearan a lorg - a leithid Iomairtean Gàidhlig, colaistean ’s comhairlean - no gus clasaichean a chur air dòigh air do cheann fhèin. Ge bith dè as fheàrr leat, bidh an sgioba an-còmhnaidh deiseil gus do chuideachadh leis a h-uile sìon a thaobh teagaisg is rianachd.
Nam bu toil leat a bhith nad oide, no ma tha thu airson tuilleadh ionnsachadh mu Ùlpan, nach cuir thu fios gu oidean@ulpan.co.uk.


text:
Can Gun Robh
Cruinneachadh bàrdachd deasaichte le Anna Latharna NicGilliosa
Tha a' bhàrdachd sa chruinneachadh seo a' toirt còmhla iomadh guth, iomadh stoidhle agus iomadh cuspair.
Tha guthan Gàidhlig ann am pailteas, bhon linn seo fhèin agus linntean eile, seann-eolaich is guthan ùra, fir is mnathan is clann.
Còmhla riutha sin tha pailteas ghuthan bho dhiofar dhùthchannan is chulturan, is iad uile a' dèanamh mar bhios bàird - a' toirt cothrom don leughadair coimhead le sùilean ùra air an t-saoghal.
NOTAICHEAN AN TIDSEIR (15MB)


text:
DUAIS DHÒMHNAILL MEEK 2017
Tha Comhairle nan Leabhraichean a' sireadh thagraidhean bho sgrìobhadairean Gàidhlig airson farpais Duais Dhòmhnaill Meek 2017. Chuireadh an duais seo air chois le taic-airgid bho Alba Chruthachail agus bho Bhòrd na Gàidhlig le sùil gum misnich is gun cuidich i sgrìobhadairean Gàidhlig ùra agus stèidhichte.
A rèir Rosemary Ward, Ceannard Chomhairle nan Leabhraichean,
"Tha a h-uile duine aig Comhairle nan Leabhraichean air leth toilichte gu bheil ùidh mhòr aig sgrìobhadairean Gàidhlig anns an fharpais bhliadhnail chudromach seo agus gu bheil an àireamh de thagraidhean a’ dol an àirde bliadhna as dèidh bliadhna. Chaidh Duais Dhòmhnaill Meek a leudachadh an-uiridh agus chaidh duaisean litreachais a bhuileachadh orrasan a bhathar a’ measadh airidh air moladh aig tachartas snasail ann an Ionad Nàiseanta na Pìobaireachd ann an Glaschu. Thathar an dòchas togail air soirbheachas oidhche nan duaisean am-bliadhna agus bhithinn an dòchas gum faighear measgachadh math de thagraidhean a-rithist.”
Chaidh sianar ainmeachadh air gèarr-liosta Duais Dhòmhnaill Meek 2016, agus chaidh am prìomh dhuais a buileachadh air Pàdraig MacAoidh agus Iain S. Mac a’ Phearsain airson An Leabhar Liath, sgrùdadh air 500 bliadhna de bhàrdachd gaoil agus drabastachd. Choisinn Sandaidh NicDhòmhnaill Jones an dàrna duais airson a’ chiad chruinneachadh dhen bhàrdachd aice, Crotal Ruadh, agus b’ e Seonag Monk a choisinn an treas duais airson Mil san Tì, a’ chiad nobhail a tha i air sgrìobhadh do dh’inbhich. Rinn na britheamhan luaidh mòr air na sgrìobhadairean a fhuair air a’ gheàrr-liosta.
Faodar tagradh, ann an Gàidhlig na h-Albainn, a chur a-steach sna gnèithean a leanas ron cheann-latha gu h-ìosal:
- Sgrìobhadh cruthachail sa Ghàidhlig - bàrdachd, sgeulachdan, nobhail no dràma - a bhios aig meudachd leabhair, no faisg oirre
- Rosg eile sa Ghàidhlig, aig meudachd leabhair no faisg oirre
- Sgrìobhadh cruthachail do chloinne no do dh’inbhich òga sa Ghàidhlig, aig meudachd leabhair no faisg oirre
Chan fhaodar sgrìobhadh a tha ann an clò mar-thà no a bhios foillsichte ron cheann-latha dùnaidh a chur a-steach airson Duais Dhòmhnaill Meek. Chan fhaodar pìos sgrìobhaidh a chaidh a chur a-steach airson na duais roimhe a chur a-steach a-rithist ann an cruth sam bith
Faodar an sgrìobhadh a chur a-steach gu h-eileagtronaigeach gu rosemary@gaelicbooks.org ro 17.00 air Dihaoine 28 Giblean 20176.
Thèid an geàrr-liosta fhoillseachadh aig toiseach na Sultaine agus thèid na duaisean a thoirt seachad aig tachartas sònraichte ann an Glaschu san Dàmhair 2017.
Faodar ceistean a chur gu Rosemary Ward, Ceannard Chomhairle nan Leabhraichean air 0141 337 6211.
Gur math a thèid leibh!