text:
1.2 Eachdraidh
Tràth sa chiad mhìle bliadhna AC, ’s iad cànanan Ceilteach a bu mhotha a bh’ air am bruidhinn ann am Breatainn is Èirinn. Ann am Breatainn, bha luchd-labhairt cànan P-Ceilteach anns a’ mhòr-chuid; dh’èirich Cuimris, Còrnais is Breatannais às a’ chànan sin. Ann an Èirinn, bha teanga Q-Ceilteach aig a’ mhòr-chuid – an cànan màthaireil aig Gàidhlig na h-Alba, Gàidhlig na h-Èireann is Gàidhlig Eilean Mhanainn. Thathar a’ smaoineachadh gun tug imrichean à Èirinn Q-Ceiltis gu pàirtean dhen Chuimrigh, a’ Chòrn, Eilean Mhanainn agus taobh an iar na h-Alba, ach ’s ann an Alba is Eilean Mhanainn a-mhàin a mhair i beò anns an ùine fhada.
Chan eil a h-uile eòlaiche-eachdraidh a’ gabhail ris a’ bheachd gun do dh’èirich Gàidheil na h-Alba à in-imrich de dh’ Èireannaich gu ruige Alba tràth sa chiad mhìle bliadhna AC. Tha gu leòr dhen fhianais airson sin a’ tighinn bho sheann làmh-sgrìobhainnean leithid Senchus Fer nAlba (Seanchas Fir Alba) agus Eachdraidhean Thigearnaich, ach chaidh na lethbhreacan a th’ againn de na sgrìobhaidhean sin a dhèanamh ceudan bhliadhnaichean às dèidh nan tachartasan air a bheil iad ag aithris agus chan urrainn a bhith cinnteach nach deach an atharrachadh air sgàth adhbharan poilitigeach. Tha cuid de luchd-eachdraidh ag ràdh nach urrainn a bhith cinnteach nach eil na sgeulachdan mu thùs Èireannach aig Gàidhlig na h-Alba a’ cur am falach eachdraidh nas fhaide a tha a’ toirt nan Gàidheal nas fhaide air ais na sin ann an Alba, ’s dòcha gu Linn an Iarainn (timcheall 700 RC gu 500 AC).
Anns na làithean ro chruthachadh einnseanan stèidhichte air connadh, ’s ann aig muir, seach air tìr, a bhiodh daoine a’ siubhal agus a’ gluasad am bathair. Leis cho faisg ’s a tha cladaichean ceann an ear-thuath na h-Èireann agus taobh an iar na h-Alba, bha e nàdarrach gum biodh daoine anns gach dùthaich ann an dlùth-chonaltradh le chèile. Timcheall 500 AC bha rìoghachd bheag Dhàil Riata air a dhol an leud à Ulaidh, gus cuibhreann mhòr de thaobh an iar na h-Alba a chòmhdachadh.
Bha luchd-sgrìobhaidh Laidinn a’ gabhail Scotti air an fheadhainn a bha a’ fuireach anns an dùthaich sin; ’s e Gàidhlig a bh’ aca mar chànan. Ann an Alba bha am fearann aca aig a’ cheann thall a’ dol bho Mhaol Chinn Tìre anns a’ cheann a deas gu ruige Loch Bhraoin anns a’ cheann a tuath. ’S e Airer Goídel (oirthir Ghàidheal) an t-ainm a bh’ air – Earra-Ghàidheal anns an latha an-diugh.
Thachair na Gàidheil ri slòigh eile mar a thug iad buaidh air ceàrnaidhean eile de dh’Alba. Anns a’ cheann a tuath, ’s iad na Cruithnich aig an robh cumhachd; thathar a’ smaoineachadh gur e cànan P-Ceilteach a bh’ aig a’ mhòr-chuid acasan. Thairis air a’ cheann a deas, bha na Cuimrich no Breatannaich, aig an robh cànan P-Cèilteach cuideachd, agus anns an earra-dheas bha na h-Anglianaich, feadhainn aig an robh teanga Gearmailteach a bha na sinnsear do dh’Albais agus don Bheurla Shasannaich. Airson timcheall air 600 bliadhna, chaidh a’ Ghàidhlig am meud agus an leud, a’ gabhail thairis bho chànanan eile, ach a-mhàin anns an fhìor cheann a tuath agus san iar-thuath, far an robh Seann Lochlannais ga lagachadh bhon 9mh linn a-mach.
Bha eaglais Chaluim Chille (521-97) cudromach ann an leudachadh na Gàidhlig. À manachainn Eilean Ì, a chaidh a stèidheachadh le Calum Cille ann an 563, chaidh manachainnean beaga a chur air dòigh ann am mòran àiteachan. Thug miseanaraidhean Gàidhealach is Cruithneach an soisgeul thairis air an dùthaich, agus tha e coltach gun robhar a’ cleachdadh na Gàidhlig (a bharrachd air Laideann) barrachd is barrachd.
Mar eisimpleir, tha na notaichean ann an Leabhar Dheir, a rinneadh ann am manachainn Dheir ann an tìr ìosal Siorrachd Obar Dheathain anns an 12mh linn, agus a tha a’ cumail a-mach gun deach a’ mhanachainn a chur air chois gu dìreach à Eilean Ì, air an sgrìobhadh ann an Gàidhlig.
Ged a chanadh cuid gu bheil e iomallach an-diugh bha Eilean Ì ri linn Chaluim Cille aig teis mheadhan slighe mara a bha ceangal choimhearsnachdan fad oirthir an iar Alba agus ceann a tuath Èirinn. Àite a bh’ ann aig an robh buaidh mhaireannach agus aig an robh làmh chudromach ann a bhith tionndadh nan Cruithneach agus an sluagh a bha ann an Northumbria chun a’ chreideimh Chrìosdail.
Ann an Gàidhlig ’s e Eilean Ì no Ì Chaluim Cille a bha air, a’ toirt dhuinn Icolmkill, an t-ainm Beurla a bha air fad linntean. Tha an t-ainm nuadh Iona a’ tighinn bho dhroch làmh-sgrìobhaidh dhen Laideann Ioua (Insula).
Tha an dealbh bhidio gu h-ìosal a’ sealltainn cho cudromach agus a bha na h-Eileanan Siar air an t-slighe mhara seo.
Thathas dhen bheachd gun deach an leabhar a tha ainmeil air feadh an t-saoghail, Leabhar Cheanannais (an-diugh ann an Colaiste na Trianaid am Baile Ath Cliath ), a thòiseachadh agus ’s dòcha fiù ’s a chrìochnachadh ann an Eilean Ì tron ochdamh linn mus deach a thoirt a dh’Èirinn airson a chumail tèarainte nuair a bha na Lochlannaich a’ toirt ionnsaighean air na h-Eileanan Siar anmoch san ochdamh linn.
Chan eil fianais làidir ann gun do smachdaich na Gàidheil na Cruithnich le armachd no gun deach na Cruithnich fhuadachadh. Timcheall 841 ghabh Coinneach mac Ailpein thairis crùn Dhàil Riata agus, dà bhliadhna às dèidh sin, dh’aonaich e na Cruithnich agus Gàidheil fo a cheannas-san. Mar chànan an riaghaltais, agus mòr-inbhe aice, ghabh a’ Ghàidhlig smachd gu nàiseanta, agus dh’fhalbh Cruithnis à fianais. ’S e Alba a bh’ air an rìoghachd mar ainm (mar a tha a-nise); bha an t-ainm air a bhith a’ riochdachadh Breatainn air fad anns an linn ro na h-Anglo-Sasannaich.
Thathar a’ lorg Scotland air a chleachdadh le muinntir na Beurla airson a’ chiad turais anns an 11mh linn; thathar dhen bheachd gun robh a’ Ghàidhlig air a bruidhinn le mòr-chuid dhen t-sluagh mun àm sin agus gum b’ i an teanga a bu chliùitiche san rìoghachd.
’S ann ann an dòigh-sgrìobhadh air cloich ris an canar Ogham a tha an sgrìobhadh as sine ann an Gàidhlig. Anns an 6mh linn AC, ge-tà, bha manaich ann an seòmraichean-sgrìobhaidh mhanachainnean a’ tòiseachadh air aibidil cànan na h-Eaglais – Laideann – a chleachdadh airson an cànan fhèin a chur ann an clò. Tha an aon aibidil (gu ìre mhòr) air a bhith aig a’ Bheurla agus Gàidhlig airson ùine mhòr mhòr ach b’ fheudar na litrichean Laidinn a chleachdadh airson fuaimean a riochdachadh nach robh buileach co-ionann anns gach cànan.
Bidh leughadairean aig nach eil ach a’ Bheurla Shasannach ag ionnsachadh gu luath nach eil na ‘riaghailtean’ a tha a’ dèanamh ceangal eadar litrichean is buidhnean litrichean (agus a tha gu math neo-riaghailteach ann am Beurla) ag obair anns an aon dòigh ann an Gàidhlig. Tha riaghailtean eadar-dhealaichte aig gach cànan. Mar eisimpleir, tha ‘b’ ann am meadhan facail nas coltaiche ri ‘p’ ann am Beurla. Agus tha rud sònraichte ann an Gàidhlig, nach eil ri lorg gu mòr ann am Beurla – an fhuaimreag thaiceil no Svarabhakti (tha an teirm a’ tighinn bho Shansgrait). Is e seo fuaimreag nach eil sgrìobhte ach a tha a’ dèanamh ath-aithris (gu ìre mhòr) air an fhuaimreig a bh’ ann roimhpe. Tha am facal ‘Alba’ fhèin na dheagh eisimpleir.
Ghabh a’ Ghàidhlig thairis bhon Chuimris anns a’ chuid mhòir de cheann a deas na h-Alba, a’ gabhail a-steach seann rìoghachd Shrath Chluaidh, aig deireadh nam meadhan-aoisean. Thathar a’ smaoineachadh, às dèidh do dh’arm na h-Alba a’ chùis a dhèanamh air na Northumbrianaich aig Blàr Charham 1 (anns na Crìochan) ann an 1018, gun do chuireadh stad air na h-Anglianaich bho bhith a’ leudachadh ann an Alba.
Ach tha e eucoltach gun robh na Gàidheil, ged a bha iad am measg nan uaislean ann an Lodainn agus san earra-dheas cho fada deas ri crìoch Shasainn (agus ’s dòcha thairis oirre), riamh anns a’ mhòr-chuid anns a’ cheàrnaidh sin. Ann an 1091, nuair a bha am fearann gu tuath air Abhainn Thuaidh fo cheannas rìgh Gàidhealach (ach a-mhàin anns an fhìor cheann a tuath is taobh an iar a bha fo smachd nan Lochlannach), tha an Anglo-Saxon Chronicle ag innse dhuinn gun deach Maolchalum III (1058-93) le arm ‘ut of Scotlande into Lodene on Englaland’ (a-mach à Alba gu ruige Lodainn ann an Sasainn); thathar an dùil gu bheil sin a’ ciallachadh gur e a’ Bheurla an cànan a bu chumhachdaiche ann an Lodainn.
Nuair a bha Maolchalum III air an rìgh-chathair, bha a’ Ghàidhlig a’ tighinn fo dhùbhlan mar phrìomh chànan na rìoghachd; faodar a ràdh gun do thòisich crìonadh na Gàidhlig ann an ceann a deas agus taobh an ear na h-Alba timcheall air deireadh an 11mh linn.
Bha grunn chànanan, a’ Ghàidhlig nam measg, aig ‘Calum a’ Chinn Mhòir’ (bha am far-ainm a’ buntainn ri a cheannas no ri meud a chinn). Ghabh e an rìgh-chathair às dèidh bàs MhicBheatha aig Blàr Lann Fhionghain ann an 1057. Phòs e Mairead, bana-phrionnsa a bha leth-Shasannach; bha a bràthair an dùil crùn Shasainn a ghabhail dha fhèin ach chaill e a chothrom an cois mar a ghabh Normanaich Sasainn thairis ann an 1066. Bhrosnaich Mairead, a rinneadh na naomh aig a’ cheann thall, adhbhar na Beurla anns a’ chùirt rìoghail agus san Eaglais.
Stèidhich rìghrean às dèidh Mhaolchaluim bailtean le inbhe rìoghail ann an Alba nan Gàidheal anns am biodh an luchd-riaghlaidh, aig an robh sinnsearachd Normanach no Flannrasach gu tric, dìleas don chrùn agus do chleachdadh na Beurla.
Fhuair uaislean Anglo-Normanach fearann ann an grunn àiteachan. Ged a b’ iad Fraingis Normanach agus Laideann na cànanan a b’ fheàrr leotha aig tùs, thàinig iad fo bhuaidh na Beurla. An aghaidh sin, bha fineachan Gàidhealach le tùs Normanach 2 – mar na Frisealaich, Granntaich is Siosalaich – a ghabh a’ Ghàidhlig mar chànan. Aig an ìre seo, ’s ann dìreach anns a’ cheann a deas agus air a’ chosta sear a bha a’ Ghàidhlig a’ crìonadh agus, a dh’aindeoin ’s gun robhar a’ bruidhinn Beurla, Fraingis is Laideann anns a’ chùirt rìoghail, a bha a-nise stèidhichte ann an Dùn Èideann, ’s e a’ Ghàidhlig a bh’ aig a’ mhòr-chuid de shluagh na h-Alba. Thathar a’ smaoineachadh nach do chaill i an suidheachadh sin chun a’ 15mh linn.
Ann an Historia Majoris Britanniae (1521), sgrìobh Iain Major, feallsanaiche a rugadh ann an Lodainn, mun sgaradh chànanach ann an Alba, a’ gabhail ‘Irish’ air na Gàidheil:
‘The Irish tongue is in use among the former, the English tongue amongst the latter. One half of Scotland speaks Irish and all these as well as the Islanders … belong to the Wild Scots. In dress, in the manner of their outward life, and in good morals, .. these come behind the householding Scots.’
Ged a rinn e soilleir, mar a rinn Goill eile na latha, nach robh spèis mhòr sam bith aige do na Gàidheil, sgrìobh e ‘most of us spoke Irish a short time ago’.
Cha do chuir na rìghrean an cùil ri dualchas nan Gàidheal, ge-tà. Mar eisimpleir bha Alasdair III air a chrùnadh ann an Sgàin ann an 1249 anns an nòs thraidiseanta Ghàidhealach. Bha dùthchas measgaichte aig Raibeart Brus, Rìgh nan Albannach eadar 1306 agus 1329, agus am buadhair aig Blàr Allt a’ Bhonnaich ann an 1314; tha dùil gun robh Gàidhlig am measg nan cànanan aige. Bha dùthchas Normanach aig athair agus bha a’ mhàthair às a’ Charraig (a-nise ann an ceann a deas Siorrachd Adhair) a bha na Gàidhealtachd làidir aig an àm sin.
Bha Foirgheall Obar Bhrothaig na thagradh (sgrìobhte ann an Laideann) don Phàp ann an 1320, a’ sireadh aithneachadh oifigeil do dh’Alba mar rìoghachd neo-eisimeileach. Rinn am Foirgheall soilleir gun robh uaislean na rìoghachd gan tomhas fhèin mar Albannaich (Gàidheil) seach Cuimrich (Breatannaich), Cruithnich, Nirribhich, Dànaich no Sasannaich. ’S iad na Gàidheil gu ìre mhòr a chruthaich fèin-aithne nàiseanta na h-Alba.
Fhad ’s a bha a’ Ghàidhlig a’ crìonadh anns a’ cheann a deas agus air a’ chosta an ear, ’s ann air an rathad eile a bha gnothaichean a’ dol anns a’ cheann a tuath agus san iar-thuath, le mòran dhaoine aig an robh dualchas Lochlannach no Lochlannach-Gàidhealach a’ tionndadh chun na Gàidhlig. ’S dòcha gur e am fear a b’ ainmeile dhiubh sin Somhairle, a tha a’ nochdadh an toiseach ann an 1140 mar regulus no rìgh Chinn Tìre. Nuair a chaochail an dà chuid, Daibhidh I nan Albannach agus Amhlaibh, Rìgh Mhanainn, ann an 1153, leudaich Somhairle an sgìre a bha fo a smachd, a dh’aindeoin mì-thoileachas nan Nirribheach a bha dhen bheachd gur ann leothasan a bha na h-eileanan. Mu dheireadh, bha rìoghachd-mhara aige a bha a’ dol eadar Eilean Mhanainn agus Leòdhas, agus dh’fhàs Innse Gall Gàidhealach a-rithist. Dh’èirich Rìoghachd no Tighearnas nan Eilean às a dhìleab – rìoghachd Ghàidhealach a thug dùbhlan do rìghrean na h-Alba air an taobh an iar agus a chaidh fodha dìreach aig deireadh a’ 15mh linn. Coimhead air an bhidio gu h-ìosal airson an tuilleadh ionnsachadh mu Thighearnas nan Eilean. Tha cuideam ga chur air neart na fo-rìoghachd seo aig an robh Gàidhlig mar phrìomh chànan.
Leig Nirribhidh seachad a h-uachdranas air a tìrean ann an Alba, ach a-mhàin Arcaibh is Sealtainn, do chrùn na h-Alba ann an Co-chòrdadh Pheairt (1266). Thug sin neart don Ghàidhlig air feadh an taoibh an iar agus sa cheann a tuath, agus fhuair i làmh-an-uachdair air Lochlannais anns na h-eileanan. Bha Norn, an cànan ionadail a dh’èirich bhon t-Seann Lochlannais, beò airson ùine ann an Gallaibh ach chaill i ann am farpais le Albais ann an leth an ear-thuath dhen sgìre agus le Gàidhlig anns an leth eile.
Thug a’ Ghàidhlig agus an t-Seann Lochlannais buaidh air a chèile thar nan ceudan, a’ fàgail dìleab a ghabhas faicinn fhathast ann an Gàidhlig (ghabh Lochlannais faclan Gàidhlig a-staigh cuideachd – leithid àirigh, coinneamh agus gadan – ach cha chluinnear Norn ann an Alba tuilleadh). Tha tùs Lochlannach aig faclan Gàidhlig mar uinneag, sgeir agus sgarbh, mar a th’ aig mòran dhen bhriathrachas co-cheangailte ris a’ mhuir. ’S dòcha gun tug Lochlannais buaidh cuideachd air dòighean labhairt nan Gàidheal, leithid a’ bhlas-chainnt Leòdhasach agus an ro-analachadh ann an Gàidhlig na h-Alba nach cluinnear ann an Gàidhlig na h-Èireann. ’S e ro-analachadh am fuaim mar ‘h’ no ‘ch’ a nochdas ro chuid de chonnragan (mar eisimpleir, canaidh na h-Èireannaich ‘mak’ seach ‘machk’ airson mac).
Aig deireadh an 14mh linn, bha a’ Bheurla air fàs cho cumhachdach ann an ceann a deas is taobh an ear na h-Alba gun robh ‘Highlander’ (no Hielandman) co-ionann ri ‘neach-labhairt na Gàidhlig’. Do na Gàidheil, b’ iad ‘garbh chrìochan’ a’ chinn a tuath A’ Ghàidhealtachd agus b’ iad tìrean ìosal a’ chinn a deas A’ Ghalltachd, ged a bha na Gàidheil riamh mothachail do na ceanglaichean eachdraidheil eadar an cànan agus na sgìrean de dh’Alba a bh’ air a dhol Gallta.
Aig an àm sin, bha droch bheachd aig mòran de luchd na Beurla air na Gàidheil; bha iad dhen bheachd gun robh na Gàidheil aig ìre na b’ ìsle a thaobh cultar is gnothaichean sòisealta. Ach, mar a sgrìobh fear dhiubh, John of Fordun, anns na 1380an, bha iad fhèin fhathast a’ dèanamh tuairisgeul dhen Ghàidhlig mar ‘a’ chainnt Albannach’.
‘[T]wo languages are spoken among them, the Scottish and the Teutonic; the latter of which is the language of those who occupy the seaboard and plains, while the race of Scottish speech inhabits the Highlands and out-lying islands. The people of the coast are of domestic and civilised habits, trusty, patient and urbane, decent in their attire, affable and peaceful, devout in Divine worship … the Highlanders and people of the islands, on the other hand, are a savage and untamed nation, rude and independent, given to rapine, ease-loving, of a docile and warm disposition, comely in person, but unsightly in dress, hostile to the English-speaking people and language … and exceedingly cruel.’


c: text/html

text:
- TIOTAL
- Inventory of Burgh Documents, 15th Century (4 de 13)
- EXTERNAL ID
- GB1796_DOCUMENT_INVENTORIES_04_004
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 15mh linn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 1051
- KEYWORDS
- sgrìobhainnean
cunntasan
Tha tuairisgeul an fhir seo ga eadar-theangachadh. Ma tha thu airson a leughadh ann am Beurla, brùth air 'English' aig bàrr na duilleig.
[Airson beag-fhaclair de chuid de na briathran air an cleachdadh ann an sgrìobhainnean bhuirgh Inbhir Nis, feuch an lean sibh an ceangal faisg air bonn na duilleige seo.]
Clàr-mìneachaidh

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- TIOTAL
- Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar - cuidhteas mu mhàl pàighte gu Oighreachd MhicDhòmhnaill, 1948
- EXTERNAL ID
- HCD_DAVIDBANKS_101
- DEIT
- 1 Ògmhios 1948
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 1397
- KEYWORDS
- gnìomhachas an iasgaich
iasgach a' bhradain mara
bradan
gnìomhachas a' bhradain
iasgach a' bhric
breac
iasgach le lìon
Tha an cuidhteas seo, on 15mh Cèitean 1948, a' liostadh nam màl bliadhnail air am pàigheadh gu oighreachd a' Mhorair MhicDhòmhnaill le Seumas Banks aig Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr., Port Rìgh. Leis a' mhàl seo bha còirean gu bhith 'g obair gnothachais a' bhradain-mara sna paraistean sònraichte den t-Srath, Port Rìgh agus Snìosart. Cuideachd na lùib bha am màl air a phàigheadh airson taigh-deigh Phort Rìgh agus Stòr Ach' a' Bhàigh, àite san robh seadaichean agus raon airson cumail suas bhàtaichean, lìn agus uidheam eile. Tha an cuidhteas air a dhearbhadh le stampa agus ainm-làmh-sgrìobhte aig an luchd-lagha aig Oighreachd MhicDhòmhnaill, Mgr Friseal agus le Maor na h-Oighreachd, Teàrlach Simpson.
West Highland Salmon Fisheries Co Ltd (Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr.)
Ann an 1944 cheannaich Seumas Banks & Mic, Peairt, màl iasgaich a' bhradain aig Oighreachd Chille Mhoire san Eilean Sgitheanach, bho A Powrie & Co, agus chuir e air bhonn a' West Highland Salmon Fisheries Co Ltd' (Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr.) gus am màl obrachadh. Chùm an companaidh a' dol gu ruig 1962 nuair a chaidh a reic gu Coinneach MacMhathain, Port Rìgh.
Nuair a ghabh Banks & Mic thairis am màl bha stèiseanan iasgaich ann an Leathallt, Rigg (Boraraig), Stafainn, Port Rìgh, Camas Tianabhaig, Bail' Meadhanach agus Caisteal Bhròchaill (ann an Ratharsair). Ann an 1956 chaidh Bail' Meadhanach agus Camas Tianabhaig a chur còmhla mar stèisean a' Bhràighe, le triùir ag obair ann, ged a bhiodh ceathrar ag obair mar bu trice sna stèiseanan eile. Bhiodh an companaidh a' cumail mu 28 duine ann an obair gach bliadhna, agus an obair ga thairgse dhan aon fheadhainn gach bliadhna mus fheuchadh an companaidh ri daoine ùra fhastadh.
Bhiodh an seusan a' tòiseachadh fada sa Ghiblean/ tràth sa Chèitean agus a' dol gu deireadh an Lùnastail. Bhiodh grùnn fhireannaich cuideachd gam fastadh ann am mìosan a' gheamhraidh ach an toireadh iad deigh a nìos o dhama an t-Slugain gu bhith air a stòradh san taigh-deighe aig cidhe Phort Rìgh. Bhiodh gach ball den sgioba a' faighinn cùmhnant le fios air tuarastal, sgeama airgid a-bharrachd a bha san amharc agus uairean obrach agus chaidh oilisgin agus bòtannan rubair a thoirt dha.
Chaidh an t-iasg glacte a roinn ann am bradan, bànag agus breac, agus àireamh nam bànag a bu mhotha. Gach bliadhna ghlacadh iad mu 3000 iasg uile-gu-lèir fada sna 1940an agus tràth sna 1950an. Ann an 1957 chaidh an àireamh a bu mhotha a-riamh a ghlacadh - faisg air 10,000 iasg.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Skye and Lochalsh Archives


text:
Tha baile Jablonec nad Jizerou suidhichte ann Semily Sgìre ann an Liberec sgìre. Tha e a 'fuireach timcheall air 1 700. Bhon tha e suidhichte faisg air Jablonec nad Nisou (roimhe ris an canar cuideachd Gearmailtis Jablonec) a tha uaireannan a 'cleachdadh a' sònrachadh Czech Jablonec no Jabloneček. Ainmich Jablonec nad Jizerou a 'cleachdadh a' bhaile seo bho 1916. Tha 1492 air a bhith ann an [...]
DJ phantom
-
-
Tùr-faire faisg air Pine Vysoké nad Jizerou
Aig an-faire giuthais àrd os cionn Jizerou 21.01.2018 uaireigin feasgar ..... Turasachd tùr, coltach ri faire tùr le galaraidh fiodha, a chaidh a thogail anns na bliadhnaichean 2008 gu 2009 air an oighreachd aige, Mgr Francis Hubař. Tha an tùr-faire na sheasamh air an làraich le sealladh farsaing dhan bhaile Roprachtice Semilsko agus anns an àite far an tùr uaireigin na sheasamh triangulation. An [...]
-
Roudnice ann am Beanntan Giant, Křižlice, Jestřabí, Rezek
Taisbeanadh de shots bho Roudnice ann am Beanntan Giant, Křižlice, Jestřabí agus mun cuairt. Is e beanntan mòra (Gearmailtis Riesengebirge, Karkonosze Pòlach) an t-iomlan geo-moirfeòlach agus an raon beinne as àirde anns na Seicis agus sa Ghàidhealtachd. Tha e na laighe ann am Bohemia an ear-thuath (tha am pàirt an iar na laighe ann an roinn Liberec, taobh an ear Královéhradecký) agus ann an ceann a deas na Pòlainn de Silesia. Is e Sněžka (1603 m) am beinn as àirde de na Beanntan Giant. A rèir fìrinn, tha na Beanntan Krkonoše a 'dìon spiorad mythono Krakonoš. Is e aon de na sgìrean beinne as measgaiche ann am Poblachd nan Seiceach. Chaidh raon beinne nas fharsainge Krkonoše an latha an-diugh a mhìneachadh ann an seann eachdraidh [...]
-
Sunset & Phantom 4
Tha tobhtaichean Caisteal Trosky suidhichte aig mullach an aon ainm beinn (488 m os cionn ìre na mara), ann am baile Troskovice ann an sgìre sgìre Semily Liberec. Is ann leis an stàit a tha e (air a rianachd leis an Institiùd Carragh-cuimhne Nàiseanta) agus tha e ruigsinneach don mhòr-shluagh. Tha sprùilleach na samhla de Phàras Bohemianach agus aon de na caistealan as motha a thadhail ann am Poblachd nan Seiceach. Ann am pàirtean àrda na beinne tha an t-àite dìonte [...]
-
Jablonec nad Jizerou bho Kamenka
Tha baile Jablonec nad Jizerou ann an sgìre Semily ann an roinn Liberec. Tha e a 'fuireach timcheall air 1 700. Bho Jablonec nad Nisou faisg air làimh (air an robh Jablonec nad Jizerou roimhe), chaidh ainm Český Jablonec no Jabloneček a chleachdadh cuideachd. Tha ainm Jablonec nad Jizerou air a chleachdadh leis a 'bhaile seo bho 1916. Tha 1492 air a bhith ann an [...]
-
Háje nad Jizerou, Loukov, Pond bho shuas
Tha am baile Haje nad Jizerou suidhichte ann Semily Sgìre Liberec anns an sgìre, ann am meadhan an ceangal eadar na bailtean Semily agus Jilemnice, air bruaichean Abhainn Jizera (Grove air an làimh chlì a 'bhanca, a' phàirt eile air an làimh dheis). Tha luchd-còmhnaidh 682 a 'fuireach an seo. Roimhe sin, gu 1. 3. Chaidh cunntas a thoirt air luchd-còmhnaidh 2001, 637 gu cunbhalach sa bhaile, agus tha 302 ann am baile Dolní Sytová, [...]
-
Tobhtaichean a 'chaisteil Trosky
Tobhtaichean Caisteal Trosky cha mhòr bho shealladh agus sealladh air tùir Baba agus Panna 11.07.2016 gu na h-àiteachan mun cuairt. Tha tobhtaichean Caisteal Trosky suidhichte aig mullach an aon ainm beinn (488 m os cionn ìre na mara), ann am baile Troskovice ann an sgìre sgìre Semily Liberec. Is ann leis an stàit a tha e (air a rianachd leis an Institiùd Carragh-cuimhne Nàiseanta) agus tha e ruigsinneach don mhòr-shluagh. Tha sprùilleach na samhla de Sheiceac [...]
-
Jizers à àirde
Is e na beanntan Jizera (Gearmailtis Isergebirge, Pòlach Góry Izerskie, slang cuideachd ris an canar Jizerky) an t-iomlan geomorphological agus an sreath bheanntan as fhaide tuath de Phoblachd na Seice. Chaidh na beanntan ainmeachadh an dèidh Abhainn Jizera, a tha a 'nochdadh air leòidean Smrk, am beinn as àirde ann am pàirt Seiceach nam beanntan. Bhathar ga mheas roimhe mar cheann an iar nan Beanntan Giantach. Tha a pàirt mhòr sa Phòlainn, far a bheil an ìre as àirde [...]
-
Seic Paradise agus Trosky
Tha tobhtaichean Caisteal Trosky suidhichte aig mullach an aon ainm beinn (488 m os cionn ìre na mara), ann am baile Troskovice ann an sgìre sgìre Semily Liberec. Is ann leis an stàit a tha e (air a rianachd leis an Institiùd Carragh-cuimhne Nàiseanta) agus tha e ruigsinneach don mhòr-shluagh. Tha sprùilleach na samhla de Phàras Bohemianach agus aon de na caistealan as motha a thadhail ann am Poblachd nan Seiceach. Ann am pàirtean àrda na beinne tha an t-àite dìonte [...]
-
Jablonec nad Jizerou à Sklenařice
Tha baile Jablonec nad Jizerou suidhichte ann Semily Sgìre ann an Liberec sgìre. Tha e a 'fuireach timcheall air 1 700. Bhon tha e suidhichte faisg air Jablonec nad Nisou (roimhe ris an canar cuideachd Gearmailtis Jablonec) a tha uaireannan a 'cleachdadh a' sònrachadh Czech Jablonec no Jabloneček. Ainmich Jablonec nad Jizerou a 'cleachdadh a' bhaile seo bho 1916. Tha 1492 air a bhith ann an [...]
-
Prachovské creagan bho àirde
Prachovské creagan bho os cionn. Prachovské Rocks tha còmhlan rock clach-ghainmhich cumaidhean diofar chumaidhean a chruthachadh, a 'sìneadh mu 5 gu 7 km iar-thuath air Jicin, tèarmann-nàdair, na phàirt de PLA Czech Paradise agus luchd-turais. Bha iad air an stèidheachadh ann an Mesozoic linn mar ghrùid air an oir na mara. Geomorphologically Prachovské creagan a tha na phàirt de fad Jičínská Àrd-thalamh, Àrd-thalamh podcelku Turnovská, [...]
-
Caisteal Kost Bohemian Paradise
Bone S e Gothic caisteal suidhichte ann an Czech Paradise ann an cadastral Podkost, pàirt de Colombia Libošovice, sgìre Jicin, dìreach beagan mheatairean bhon crìch Mheadhan Bohemia agus an Hradec Králové sgìre. 'S e sealbh prìobhaideach Czech iarla teaghlach Kinský Dal Borgo. Thog e uaireigin ro 1349 Benes de Wartenberg. Mar aon de ar caistealan suidhichte beagan nach eil [...]
-
DJI Phantom 4 Rezek, Beanntan mòra
Rezek (Beanntan Giantach) - ainm ionadail anns na Beanntan Krkonoše, baile a tha freagarrach airson baile Jablonec nad Jizerou. Is e beanntan mòra (Gearmailtis Riesengebirge, Karkonosze Pòlach) an t-iomlan geo-moirfeòlach agus an raon beinne as àirde anns na Seicis agus sa Ghàidhealtachd. Tha e na laighe ann am Bohemia an ear-thuath (tha am pàirt an iar na laighe ann an roinn Liberec, taobh an ear Královéhradecký) agus ann an ceann a deas na Pòlainn de Silesia. Is e Sněžka (1603 m) am beinn as àirde anns na Beanntan Giant. A rèir [...]
-
Prachov Rocks, Jinolice, Jinolice lòintean
Prachovské Rocks tha còmhlan rock clach-ghainmhich cumaidhean diofar chumaidhean a chruthachadh, a 'sìneadh mu 5 gu 7 km iar-thuath air Jicin, tèarmann-nàdair, na phàirt de PLA Czech Paradise agus luchd-turais. Bha iad air an stèidheachadh ann an Mesozoic linn mar ghrùid air an oir na mara. Geomorphologically Prachovské creagan a tha na phàirt de fad Jičínská Àrd-thalamh, Àrd-thalamh podcelku Turnovská, sgìre Vyskeřská Gàidhealtachd agus [...]
-
-Faire Stepanek Giant Mountains
Štěpánka (Gearmailtis Stephanshöhe) 'S e clach neogothic tùr air mullach an Star (959 m) ann an taobh an iar Giant Příchovický air a druim. Suidhichte ann an sgìre cadastral Příchovice aig freumh, an Colombia Kořenov, sgìre Jablonec nad Nisou. Is e 24 m àrd an tùr seallaidh, a thogadh eadar 1847 agus 1892. Thòisich am togail leis a 'Phrionnsa Camill Rohan nuair a bha an impireachd [...]
-
Pískovna, Seicis Paradise, Trosky, Prachov Rocks
Wonderful sealladh achaidhean, dailean agus clach-ghainmhich tùir Apolena chreig gu h-ìosal thobhta a 'chaisteil Trosky a h-uile luchd-turais mus 70 bliadhna air a stèidheachadh a tha suidhichte ceart ann an cridhe na Bohemian Paradise. Bhon uair sin, ge-tà, mòr-seann phàirt de fearann shluig fuamhaire t-sloc Střelečská sandpits agus sealladh air na tobhtaichean a 'còmhdach na mòr togail lus airson [...]
-
Benecko agus Beanntan Giant bho shuas
Tha Benecko (13.09.2016) na bhaile Krkonoše ann an Jilemnice, ann am pàirt an ear-thuath de Semily. Tha ochd pàirtean ann (Benecko, Dolni Stepanice, Horni Stepanice, Mgrklov, Rychlov, Stepanicka Lhota, Zákoutí agus Žalý). Tha meadhan tràthalachd roinn na buannachd air atharrachadh thar ùine a rèir nan gnìomhachdan eaconamach a tha ann an-dràsta. B 'e an t-ionad eachdraidheil tùsail a bh' ann Horní Štěpanice - taigh mòr [...]
-
-Faire Žalý Benecko
Zaly (Heidelberg, 'Ghearmailt)' S e beinn na laighe ann an camadh de Zala Air druim ann am meadhan na phàirt de Giant Mountains mu 1,5 km an ear Benecko. Hora suidhichte ann an Giant Mountain Pàirc Nàiseanta. Zaly tha dà mhullach oirre: Cùl Zaly (Gearmailtis Hinterer Heidelberg) - nas àirde na tha dà stùc àirde 1036 meatair agus suidhichte aig co-chomharran 50 ° 39'54 "s. S. [...]


text:
Buannachdan agus eas-bhuannachdan a 'fastadh luchd-cleachdaidh airson ionmhas airgid
Mar ?ite-airgead fhaighinn air iasad, tha sin mar a tha a 'cleachdadh an luchd-cleachdaidh ionmhas eile na bancaichean. Fi? 's ann a leithid
CM agus iris sanasachd achadh, chunnaic mi an ainm na companaidh, bu ch?ir dhut cuideachd m?ran daoine sin.
Mar sin, a bheil thu c?mhla d? na rudan a tha na buannachdan agus eas-bhuannachdan airgead fhaighinn air iasad ann an ionmhas luchd-caitheimh?
Bidh thoirt a-steach.
ionmhas luchd-cleachdaidh mu na buannachdan a bhith a 'cleachdadh luchd-cleachdaidh ionmhas, no roimhe ris an canar Sarah ?r, gun sgil ann an ealain no ainmeachadh mar Machikin.
tha a-nis, no co-ceangailte ris a 'bhanca, air mullach e furasta a chleachdadh agus' s d?cha a 'conaltradh ris an iarrtas an eadar-l?on, tha m?ran dhaoine mar earbsach sgileil ann an ealain cha iarrtas airson leabhraichean air iasad.
2 aon de na leanas gus na buannachdan a bhith a 'cleachdadh a leithid de luchd-cleachdaidh ionmhas a th?id a ghairm.
urrainn d?iligeadh gu h-obann le cosgais astar TasgadhTha a 'chiad bhith air an ainmeachadh mar a tha na buannachdan a
luchd-ceannaich e ionmhas astar Tasgadh. Giorra bho
iarrtais, agus mar sin faodaidh tu cr?och air an sgr?dadh ann an mu 30 mionaid gu 1 uair a th?de, ga dh?anamh nas fhasa cuideachd ri fhaotainn ann an c?is ?iginn.
'S e seo na tha air a bhith comasach le a th?isich unmanned innealan air iasad. Fi? 's mura h-eil a' bh?th faisg air
, tha thu a 'cl?radh a' sgr?dadh cleachdadh na unmanned iasad innealan suidhichte timcheall air a 'bhaile.
an seo, an d?idh a 'l?onadh a-mach an sgr?obhainnean riatanach, ach tha iad a dh?anamh an sgr?dadh le sleagh air a' f?n leis an neach a tha os cionn, an ?m sin cuideachd nach eil a 'gabhail mu 30 mionaid.
Tuilleadh o chionn ghoirid, tha a 'meudachadh an ?ireamh de chompanaidhean a' cl?radh an iasaid bho leithid smart-l?imhe. A-mh?in a dh?anamh an inntrig de
latha-breith agus ?ite cosnaidh agus teachd a-steach, an Faodar cluich furasta iarrtas ath-bhreithneachadh a tha na buannachdan. Sgr?obhainnean a tha a dh?th an d?idh a '
sgr?dadh air a dhol seachad, a bharrachd air a bhith a' cur ? unmanned c?mhnant innealan, tha e comasach cuideachd a dheanamh le modh dealain.
furasta a thuigsinn agus s?mplidh a ph?igheadh ??air ais bho mhodhan-obrachMa tha thu an t-airgead fhaighinn air iasad aig luchd-caitheimh
ionmhas, a 'cur ?s do fheum airson guarantors agus collateral mar riaghailt choitcheann.
air, agus ainm a chur ri grunn thursan ann an ioma an aonta, an coimeas ri nithean mar dearbhadh agus a leithid a dh?anamh an d?idh a thug e ?m gu ath-bhreithneachadh, puing mhodh s?mplidh a tha f?or agus sochairean. Bho seo a-mh?in a
modh s?mplidh, ann an ?ine shaor, cuideachd a 'nochdadh Faodar iarrtas a dh?anamh ann an leithid f?n no an eadar-l?on. Ma
ann an seo, chan eil dhraghan mu Barre a teaghlach agus caraidean.
Tha e cuideachd na feart a tha air a bhith s?mplidh cuideachd ath-ph?ighidh d?igh. A bharrachd air a leigheas le
uinneag, agus an uair sin sibh a 'p?igheadh ??bho ATM ann an st?r aonar, faodaidh sibh p?igheadh ??aig an goireasachd st?r ATM agus bancadh Eadar-l?on ann o chionn beagan bhliadhnaichean.
cuideachd air l?ithean-seachdaine na an fheadhainn de trang luchd-obrach oifis, bidh e goireasach a 'faireachdainn urrainn fabhar gun a bhith a' str? airson ?ine.
?idh ?re ?ite an astar modh-obrach a tha barrachdBhith air an ainmeachadh mar anacothrom uachdar a 'cleachdadh an luchd-cleachdaidh
ionmhas, tha an ?irde an ?re an r?idh. Ged nach eil
collateral is barantasan, tha e air a bhith air a shuidheachadh aig ?re nas ?irde de dh'airgead na ?bhaist ann an ?rdugh a l?ghdachadh chruinneachadh cunnart.
A thuilleadh air sin, a cheangal ann am prionnsabal a ph?igheadh ??air ais ann an co-sh?nte prionnsapal agus ?idh a 'ch?mhnant, air a bhith ri iomadh c?is an ?m a ph?igheadh ??dheth a' f?s nas fhaide. A 'coimhead a-mh?in aig an ath-ph?ighidh suim
gach m?os, 3000 Yen agus 5000 Yen agus beag ?rduigh, nach beagan dhaoine gun cus a' cleachdadh clach-bhogha.
, ge-t?, chan eil fi? 's airgead gu le?r mar-oidhirpean ?iginn ath-ph?ighidh, ann an iomadh c?is a ph?igheadh ??air ais an ?re as lugha de dh'airgead a-mh?in a h-uile m?os, gu bhith foirm, leithid p?igheadh ??ach an ?idh, cuideachd a' creidsinn gu bheil fhathast gun l?ghdachadh na pr?omh .
'moladh mar sin a' ch?is airson, a 'gabhail brath air an ?idh ?re 0 iomairt.
Tha seo, ann an c?is fheadhainn a bha a-iarraidh air iasad airson a 'chiad uair a tha a ph?igheadh ??dheth anns a' cheud mh?os, an riadh a 'ciallachadh a' phlana airson a bhith a 0, a tha an ?re mhath bunaiteach a 'phlana a tha ann an ionmhas luchd-cleachdaidh.
Le bhith a 'cumail fi?' s ma thilleas an t-suim airgid a chaidh a chur air d?igh gu ?re mar nach b 'urrainn a bhith air a ph?igheadh ??dheth anns a' chiad mh?os, chan eil fi? 's a ph?igheadh ??air ais a tha fadalach, bidh e comasach a sheachnadh an cunnart freagradh air an s?il-chritheach.
Ge?rr-chunntasBuannachdan cleachdadh
luchd-ceannaich e ionmhas gun gabh a dh?anamh gus ath-bhreithneachadh agus iasadachd bhon tagradh ann an ?ine ghoirid.
ghabhail iomadh m?le Yen tron ??latha dha-r?ribh, bidh faodar a r?dh gun be? ph?irt a dh'ionnsaigh sin.
an l?imh eile sin, gu bheil an ?idh a tha ?re ?rd agus, gun phr?omh e doirbh nas lugha bidh an liosta aig an ?m a ph?igheadh. Airson a bhith air a thaisbeanadh eadhon CM
de luchd-ceannaich an ionmhais, an d?idh sin mar sin chan eil e a 'f?s goirt, leig a' feuchainn ri d?anamh reusanta sam bith plana ath-ph?ighidh.
A thuilleadh air sin, mhol a chumail d?reach a bheil plana sam bith a bhith, bho luchd-cleachdaidh gach ionmhas an duilleag-l?n oir chan eil e a 'tachairt.
Nakaniwa, dh'fhaodadh gum biodh e air leth freagarrach airson p?igheadh ??air ais d?igh a thaghadh a 'phlana aca fh?in. Tha e a 'tilleadh gu glic
iasad glic, luchd-cleachdaidh ionmhas ma tha seo comasach dhuinn a bhith a bhios l?idir charaid.
co-cheangailte ris / buannachdan agus eas-bhuannachdan a iasadan-airgid anns a 'bhanca


text:
- TIOTAL
- Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar - Cùmhnant Fhastaidh, 1956
- EXTERNAL ID
- HCD_DAVIDBANKS_113
- DEIT
- 1956
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 1442
- KEYWORDS
- gnìomhachas an iasgaich
iasgach a' bhradain mara
bradan
gnìomhachas a' bhradain
iasgach a' bhric
breac
iasgach le lìon
B' e an sgrìobhainn seo an cùmhnant fhastaidh cunbhalach a bhiodh Seumas Banks o Chompanaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar a' cleachdadh leis a h-uile neach-obrach aige. Tha e ag innse nan làithean a bhiodh aca ag obair, an tuarastal, dleastanasan agus uallach a bhiodh aig gach duine agus cuideachd an stèisean iasgaich às am biodh iad ag obair. Tha facal sa chùmhnant ag innse gu faodadh iad 's dòcha fuireach ann am bothag-còmhnaidh aig an stèisean. Ann an cuid de dh'àiteachan cha robh feum air seo bhon a bha na stèiseanan iasgaich faisg air dachaigh an iasgair. Ged nach eil e ag ràdh seo sa chùmhnant, bha oilisginean agus bòtannan air an toirt do gach duine.
Bha tuarastal na seachdain do gach neach-obrach sgrìobhte sìos air fad ann am faclan. B' e an tuarastal chunbhalach, mar a chithear sa chùmhnant seo air seusan 1956, £6 15t san t-seachdain. Mar bu trice gheibheadh an gafair no neach an einnsein airgead na bu mhotha - aig an àm seo b' e £7 a bh' ann san t-seachdain.
Sa chùmhnant bha fios air buannachd a gheibheadh gach neach-obrach. Bha seo ceangailte ri àireamh an èisg a chaidh a ghlacadh aig an stèisean aca. Chaidh an t-airgead a-bharrachd seo a chur air adhart an toiseach ann an 1956 an dèidh sreath de dhroch bhliadhnaichean. Stèidhich Banks an sgeama air fear a bha ag obair air a' chost an iar far an robh buannachd ga phàigheadh a rèir àireamh an èisg glacte aig gach stèisean. B' e a' bhuannachd a gheibheadh gach iasgair £1 gach ceud iasg agus bha e ga phàigheadh a-mach aig deireadh an t-seusain ma bha an cùmhnant ga choileanadh. Chuir Banks fios do gach neach-obrach mun sgeama seo sna litrichean thuca ro thoiseach seusan 1956.
Tha e ag ràdh sna litrichean nach bi buntanas sam bith san airgead a-bharrachd seo ri ' the payment of the usual bonus which we give in the event of an extra good year'. B' e a' bhliadhna fìor mhath 1951, agus bho na clàran tha e coltach gum b' e siud a' bhliadhna a b' fheàrr a-riamh a bh' aca. Tha clàrachadh a' ghlacaidh air 1951 a' sealltainn gun deach 1,528 iasg a ghlacadh ann an Stafainn; 1,587 ann am Port Rìgh; 1,114 ann an Ratharsair; and 2,997 aig an Leathallt. Nam biodh sgeama an airgid a-bharrachd ann aig an àm sin, bhiodh cuid de na h-iasgairean air cho mòr ri £29 an duine fhaighinn, uiread tuarastal ghrunn sheachdainean.
Mar choimeas, ann an seusan 1956 nuair a chaidh sgeama na buannachd a thoirt a-steach tha na clàran a' sealltainn : 692 iasg glacte ann an Stafainn; 507 ann am Port Rìgh; 457 ann an Ratharsair agus 836 ann an Leathallt. Ged a bha seo gu math na b' ìsle na 1951, bhiodh gach iasgair air eadar £5 agus £8 a bharrachd fhaighinn. B' e seo pàigheadh aon sheachdain cha mhòr, agus na shuim mhath airgid aig an àm sin.
West Highland Salmon Fisheries Co Ltd (Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr.)
Ann an 1944 cheannaich Seumas Banks & Mic, Peairt, màl iasgaich a' bhradain aig Oighreachd Chille Mhoire san Eilean Sgitheanach, bho A Powrie & Co, agus chuir e air bhonn a' West Highland Salmon Fisheries Co Ltd' (Companaidh Iasgach Bhradain na Gàidhealtachd an Iar Earr.) gus am màl obrachadh. Chùm an companaidh a' dol gu ruig 1962 nuair a chaidh a reic gu Coinneach MacMhathain, Port Rìgh.
Nuair a ghabh Banks & Mic thairis am màl bha stèiseanan iasgaich ann an Leathallt, Rigg (Boraraig), Stafainn, Port Rìgh, Camas Tianabhaig, Bail' Meadhanach agus Caisteal Bhròchaill (ann an Ratharsair). Ann an 1956 chaidh Bail' Meadhanach agus Camas Tianabhaig a chur còmhla mar stèisean a' Bhràighe, le triùir ag obair ann, ged a bhiodh ceathrar ag obair mar bu trice sna stèiseanan eile. Bhiodh an companaidh a' cumail mu 28 duine ann an obair gach bliadhna, agus an obair ga thairgse dhan aon fheadhainn gach bliadhna mus fheuchadh an companaidh ri daoine ùra fhastadh.
Bhiodh an seusan a' tòiseachadh fada sa Ghiblean/ tràth sa Chèitean agus a' dol gu deireadh an Lùnastail. Bhiodh grùnn fhireannaich cuideachd gam fastadh ann am mìosan a' gheamhraidh ach an toireadh iad deigh a nìos o dhama an t-Slugain gu bhith air a stòradh san taigh-deighe aig cidhe Phort Rìgh. Bhiodh gach ball den sgioba a' faighinn cùmhnant le fios air tuarastal, sgeama airgid a-bharrachd a bha san amharc agus uairean obrach agus chaidh oilisgin agus bòtannan rubair a thoirt dha.
Chaidh an t-iasg glacte a roinn ann am bradan, bànag agus breac, agus àireamh nam bànag a bu mhotha. Gach bliadhna ghlacadh iad mu 3000 iasg uile-gu-lèir fada sna 1940an agus tràth sna 1950an. Ann an 1957 chaidh an àireamh a bu mhotha a-riamh a ghlacadh - faisg air 10,000 iasg.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Skye and Lochalsh Archives


text:
LEARNGAELIC WITH AN LÀ LEARNGAELIC LEIS AN LÀ
- Gaelic text Teacsa Gàidhlig
- English text Teacsa Beurla
- Gaelic & English text Teacsa Gàidhlig & Beurla
- Vocabulary Briathrachas
Òigridh aig teis-mheadhan Fèis Bhlas am-bliadhna (05/06/2014)
[Dòmhnall Angaidh Moireasdan - Preseantair] Bidh òigridh aig teis-mheadhan Fèis Bhlas am-bliadhna, leis gu bheil an Fhèis a’ comharrachadh deich bliadhna bho thòisich i anns an t-Sultain, tha a’ bhuidheann a tha ga cur air adhart airson tilleadh gu freumhaichean na Fèise. Chaidh an clàr-ama airson na Fèise fhoillseachadh an-diugh le iomadh tachartas ceòlmhor air fàire agus gu leòr iomain cuideachd. Tha Dòmhnall MacLaomainn ag aithris.
[Dòmhnall MacLaomain – Neach-aithris] Chaidh Fèis Bhlas a stèidheachadh bho chionn deich bliadhna mar thoireadh air turas buidheann bho Comhairle na Gàidhealtachd gu Fèis Celtic Colours ann an Canada. Bhon uair sin tha an fhèis air fàs gu mòr le barrachd na ceithir cheud tachartas bhon uair sin.
[Art MacCarmaig] Uill tha diofar rudan a’ dol air adhart ach gu sònraichte am-bliadhna tha sinn a' dèanamh fòcas air òigridh a-rithist agus tha sinn a’ cur nan crìochan air dòigh le na Fèisean agus an òigridh a tha an sàs anns na Fèisean bho thall 's a bhos air feadh Alba agus bha sinn ag iarraidh sin a dhèanamh anns an deicheamh bliadhna airson comharrachadh gu bheil an òigridh air a bhith air leth cudromach dhan fhèis on a thòisich i.
[Dòmhnall MacLaomain – Neach-aithris] A bharrachd air ceòl, bidh cuideachd prìomhachas air a thoirt do dh’iomain, is sreath de thachartasan air feadh na Gàidhealtachd ag innse mun bhuaidh a bh’ aig a’ Chiad Cogadh air spòrs nan Gàidheal agus dè an ceangal a th’aig a’ phìobairesa le cupa ainmeil.
[Ùisdean MacIllinnein] Tha tòrr dheth stèidhichte air a’ chupa seo – Cupa Ic Ille Bhrath - agus cuideachd an teaghlach aig Donnchadh Mac Ille Bhrath, am pìobaire, chionn tha ceangal àraidh eadar iad fhèin agus an cupa seo agus bidh sinn a’ mìneachadh na h-eachdraidh sin a bharrachd air a bhith comharrachadh a’ Chiad Chogaidh agus cuideachd mar a thug na Gàidheil camanachd thall -thairis.
[Dòmhnall MacLaomain – Neach-aithris] ‘S e dùbhlan a th’ann gach bliadhna maoineachadh fèis den t-seòrsa seo, ach tha soirbheachas Blas gu ruige seo a’ toirt misneachd dhaibh gu bhith dol fhathast ann an deich bliadhna eile. Dòmhnall MacLaomain, BBC An Là, Inbhir Nis.
The young are at the heart of the Blas festival this year
[Donald Morrison – Presenter] Young people will be at the very centre of Blas Festival this year, as the it celebrates its tenth year since it started in September, the group who organise it want the festival to return to its roots. The festival programme was published today, with many musical events taking place, and plenty of shinty too. Donald Lamont reports.
[Donald Lamont – Reporter] Blas Festival was set up ten years ago as a result of a group from the Highland Council visiting the Celtic Colours festival in Canada. From then the festival has increased greatly with over four hundred events having taken place since then.
[Arthur Cormack] Well there are different things taking place but especially this year we’re focusing on young people again and we’re finalising things with the Fèisean and the young people involved with the Fèisean from all over Scotland, and we wanted to do this in its tenth year to mark how important young people’s have been the festival since it started.
[Donald Lamont – Reporter] In addition to music, there will also be a focus on shinty, with a series of events taking place across the Highlands, conveying the effects of the First World War on Highland sport and what ties this piper has to a famous cup.
[Hugh Dan MacLennan] A lot of it is based on this cup – the MacGillivray Cup – and also Duncan MacGillivray’s family, the piper, as they have a particular tie with it, and we will be explaining that history as well as marking the First World War and how the Gaels took shinty overseas.
[Donald Lamont – Reporter] Funding this type of festival each year is a challenge, but the success of Blas until now gives them encouragement to continue for another ten years. Donald Lamont, BBC An Là, Inverness.
Òigridh aig teis-mheadhan Fèis Bhlas am-bliadhna
(The young are at the heart of the Blas festival this year)
CuideachadhHow to use this site
Tha Learn Gaelic le An Là ag amas air luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig a tha, le beagan misneachd, deiseil airson ceum air adhart a ghabhail. Tha an t-susbaint freagarrach dhan h-uile neach-ionnsachaidh, ach bidh e nas cuideachaile do dhaoine a tha seachad air an ìre Tòiseachaidh.Learn Gaelic with An Là is aimed at learners who have already gained some confidence in Gaelic and want to take their learning to the next level. The material is suitable for all learners, but those who have progressed beyond the Beginner level will find this section particularly useful.
Bidh sinn a’ cur sgeulachdan bhon phrògram BBC An Là beò gach seachdain, le tar-sgrìobhadh Gàidhlig is eadar-theangachadh Beurla. Bidh dath an teacsa ag atharrachadh nuair a thèid facal a chluich. ‘S urrainnear cliogadh air facal sònraichte agus cluichidh am bhidio bhon sin a-mach. Dh’fhaodadh gum biodh seo cuideachail dha luchd-ionnsachaidh airson fuaimneachadh a dhearbhadh. Stories from the BBC ALBA Gaelic news programme "An Là" are uploaded on a weekly basis, with a Gaelic transcript and an English translation. As each Gaelic word is spoken, the accompanying text changes colour. Individual words can be selected with a simple click and the video will play from that point onwards. Learners may find this useful for checking pronunciation.
Bidh gach paragraf Gàidhlig a’ gluasad ri linn na h-aithris, ach faodar cuideachd na bàraichean-sgrolaidh a ghluasad gu earrann shònraichte den aithris.Each Gaelic paragraph automatically scrolls in conjunction with the news report, but the manual scrolling bars can also be used to move the text to a particular section of the report.
Chithear an tar-sgrìobhadh Gàidhlig anns a’ chiad dol a-mach. Ach, gheibhear eadar-theangachadh Beurla den tar-sgrìobhadh le bhith a’ taghadh Beurla no Gàidhlig agus Beurla.The Gaelic transcript is shown by default. However, you can see a translation of the transcript by selecting the English or Gaelic and English tabs.
Tha briathrachas cuideachd ri fhaotainn, le faidhlichean fuaim Gàidhlig na chois. Tha a’ bhriathrachas air a thaghadh bhon aithris fhèin, le measgachadh leithid ainmean-àite, briathrachas naidheachd, gnathasan-cainnt is abairtean. Key vocabulary is also provided, with accompanying Gaelic audio. This is a selected from the vocabulary contained in the news report and may include a selection of place names, news terminology, useful colloquialisms and phrases.
Tha luchd-leasachaidh an làraich a’ moladh gun tèid am brabhsair-lìn as ùire a chleachdadh airson an t-susbaint seo fhaicinn. Am measg nam brabhsairean ùra (saor an-asgaidh) as urrainnear a chleachdadh, tha Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer agus Safari.The developers of the site recommend that an up-to-date web browser is used to ensure the content displays to its optimum. Suitable browsers (which are free to use) include the latest versions of Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer and Safari.
Gheibhear an làraich seo air tablaidean is fònaichean-làimhe ach, a chionn ‘s gur e bhidiothan làn-sgrion a-mhàin a sheallas iPhone, bithear a’ cluich faidhle-fuaim seach bhidio.The site should work on mobile devices, but since iPhones will only show video full-screen and hide the transcript, we play an audio file instead of the video.
Credits
This site uses technology from jPlayer and Mozilla Popcorn, and builds on an idea and code developed by Mark Boas and associates at Happyworm.
All videos used are courtesy of BBC An Là and the British Broadcasting Corporation, who retain all rights to them.
Site design and coding by Sealgar Ltd.
Video, audio and transcripts provided by bbc.co.uk/alba.


text:
An sgioba
CAST & CREW
-
Aonghas (aged 9)
Pàdruig Moireasdan
Am fear a b’oige a tha a gabhail pàirt anns am film, ach aig an aon àm am fear aig a bheil, cha mhòr, a phàirt as motha, ‘s e seo a chiad uair a tha Padruig air cleasaidheachd a dhèanamh ann am film. Tha e gu math dealasach mu bhi a cluich agus ag èisteachd ri ceòl traidiseanta (tha e ri fhaicinn a cluich a bhogsa san fhilm) agus bi e a fuireach ann an Griomasaidh ann an Uibhist a’ Tuath le a phàrantan.
The youngest member of the cast, and yet arguably the one upon which the emotional weight of the film rests, this is Padruig's first acting role. He is a keen fan of both playing and listening to Scottish traditional music (he can be seen playing the accordion in the film), and lives at home in Grimsay in North Uist with his parents.
Grandfather
Aonghas Pàdraig Caimbeul
Ri fhaicinn an seo, anns a phàirt a chluich e an toiseach airson am film goirid Foighidinn, tha Aonghas Pàdraig Caimbeul na bard, sgrìobhadair leabhraichean, neach-naidheachd, craoladair agus a nis actair, gu math cliùiteach.
As deidh a dhachaigh ann an Uibhist a’ Deas fhagail airson Àrd-Sgoil an Obain, far an do ghabh e ùidh ann an litreachas fo stiùir an neach-teagaisg aige, Iain Mac a’ Ghobhainn. Bha e a nuair sin fortanach, aig Oilthigh Dhùn Eideann, misneachd mhòr fhaighinn a thaobh a sgrìobhadh aige bho Shomhairle MacGill-Eain, a bha na Sgrìobhaiche aig an Oilthigh aig an àm.
Dh’obraich e ann an naidheachdas agus craoladaireachd airson iomadh bliadhna agus chur e a mach da chruinneachadh de bhàrdachd agus da nobhail. Bha a chiad dhiubh seo, An Oidhche Mus Do Sheol Sinn, air a bhotadh a staigh dhan an 8mh àite nuair a dh’fhaighnich The List airson na 100 leabhraichean Albannachadh a chaidh a sgrìobhadh riamh agus bha an dara dhiubh air fhoillseachadh ann an 2004.
Tha e a-nis na sgrìobhadair lan-uine agus bi e a fuireach ann an Slèite san t-Eilean Sgitheanach.
To be seen here reprising his role from the short film Foighidinn (The Crimson Snowdrop), Angus Peter Campbell is a renowned poet, novelist, journalist, broadcaster and now actor.
Leaving his home in South Uist to attend High School in Oban, he developed a keen interest in literature under the expert guidance of his English teacher, Iain Crichton Smith and was then fortunate enough, when at the University of Edinburgh, to be further encouraged by Sorley MacLean who held the post of Writer in Residence there at the time.
A distinguished career in journalism and broadcasting followed and he worked for both the BBC and Grampian Television. He has released two collections of poetry and two novels.
The first of those to be released, An Oidhche Mus Do Sheol Sinn (The Night Before We Sailed), was voted eighth in a poll of the 100 Greatest Scottish Books Ever conducted by The List Magazine; his second, Là a' Deanamh Sgeil Do Là (Day Speaketh Unto Day) was published in 2004. He released Invisible Islands, his first work of English fiction, in 2006.
He is now a full time writer and lives in Sleat on the Isle of Skye with his wife and their six children.
Aonghas (aged 20)
Colla Dòmhnallach
Se Sgitheanach a th’ann an Colla, a bha air a thaghadh airson a charactair Aonghas (Padruig Moireasdan) a chluich nuair a tha e na bu shine. Tha e tric ri fhaicinn a cluich an fhidheall aige air feadh Alba agus bi e a cluich anns a chòmhlann Harris Tweed Brogues. Tha e a nis na oileanach air cursa-chiùil colaisde Beinn a’ Bhaoghla.
Coll is a native of the Isle of Skye and was selected for the challenging role of portraying Padruig Morrison's Angus as a young man. He is a well-known fiddler on the local scene, plays with the ceilidh band Harris Tweed Brogues and is now studying music at college in Benbecula in the Western Isles.
Màiri - Winnie Brook Young
Donnchadh - Crisdean Dòmhnallach
Ciara Ghunnach - Annie NicLeòid
When casting for the children's roles in the film, the producer and director did not have far to look with 3 of the children (Christopher MacDonald, Winnie Brook Young & Isabel Macrae) coming from the local Sleat Primary School, and Sleat local Annie MacLeod from the island's Portree High School. It was new experience for all and one that they very much relished. Gàidhlig ri thighinn.
Writer & DIRECTOR
Simon Miller
‘S ann mar bancair air Wall Street le J P Morgan a thoisich an sgrìobhadair agus stiùiriche Simon Miller. As dèidh sin bha e na ghnìomhaiche ann an saoghal ceòl Breatainn, far an do chuidich e le a bhi a toiseachadh agus a nuair sin a reic Peoplesound.com, a chompanaidh ceòl digiteach as motha anns an Roinn Eòrpa.
Ann an 2002 thoisich Simon as ùr ann an saoghal film le a bhi na oileanach aig Sgoil Film Lunnainn agus an National Film & Television School. Chaidh a chiad film aige, film goirid, dubh & geal, gun fuaim agus air an ro an ainm Windfall a shealltainn airson a chiad uair aig feis film Clermont Ferrand. Bhon àm sin, tha e air 4 filmichean goirid a chur a mach, nam measg Foighidinn a chaidh a shealltainn air a BhBC ann an 2005 agus a bha ri fhaicinn aig feis filmichean air feadh an t-saoghal agus a bhuannaich duais airson am film goirid as fhearr aig feis film Bermuda.
Film writer and director, Simon Miller, was previously a Wall Street investment banker and music industry executive before seeing the light.
In 2002 he retrained into the Film Industry at London Film School and the National Film & Television School. His first short film, Dead Man Falls, premiered at the Edinburgh International Film Festival in 2004 and his second, Foighidinn - The Crimson Snowdrop, premiered on the BBC in 2005 and went on to show at festivals around the world winning best short film at the Bermuda International Film Festival. Seachd - The Inaccessible Pinnacle is Simon's first feature film.
CO-WRITER
Jo Cockwell
Tha Joanna Cockwell ag obair mar neach lagha ann an Lunnainn a bharrachd air a bhi a sgrìobhadh agus a dealbhachadh. Bi i a sgrìobhadh le, agus thoisich I a chompanaidh film Dead Man’s Shoes le, a chaidreach aice Simon Miller.
Joanne Cockwell is a writer and illustrator from Hampshire, UK. She set up the film company Dead Man's Shoes with partner Simon Miller; they write feature film scripts together.
Co-Writer
Iain F. MacLeòid
Tha Iain F MacLeòid iomraiteach mar sgrìobhadair ann an Gàidhlig agus Beurla airson dealbhan-cluiche agus an telebhisean. Tha na dealbhan-cluiche aige air a bhi ri fhaicinn ann an New York agus Lunnainn agus o chionn ghoirid sgrìobh e an dealbh-cluich soirbheachail, I Was a Beautiful Day, airson an Traverse Theatre ann an Dùn Eideann. Bha a chiad leabhar aige, The Klondykers, air fhoillseachadh ann an 2005 air telebhisean tha e air phrògraman a stiùireadh airson an t-sreath ealain Ealtainn, agus chaidh Something About Harry, an aithris a rinn e air beatha Harry Lauder a shealltainn air BBC2.
Iain Finlay MacLeòid is a well-known writer and director in Gaelic and English for both the theatre and television. He has had his plays performed in New York and London and the Traverse Theatre in Edinburgh commissioned the recently successful I was A Beautiful Day. His first full-length novel, The Klondykers, was launched at the Edinburgh Book Festival 2005 and recent directing credits have included a contribution to the Gaelic Arts series Ealtainn and Something About Harry, a documentary on the life of Harry Lauder for BBC2.
Co-Writer
Iseabail T NicDhòmhnaill
Tha Ishbel T Dòmhnallach air an t-uamhas a sgrìobhadh airson telebhisean agus an rèidio, gu h-àraidh drama chloinne airson a BhBC. Tha i cuideachd iomraiteach airson a sgrìobhadh òrain, mòran salm Ghàidhlig nam measg.
·
Ishbel T MacDonald has written extensively for radio and television and in particular for the BBC in the area of children's drama. She is also well known for her songwriting and her lyric writing, including many well-known Gaelic psalms.
Co-Writer
Aonghas MacNeacail
Tha Aonghas MacNeacail na bard agus sgrìobhadair agus dh’obraich e air am film Gaidhlig Hero a bha a measg na chiad filmichean a rinn sianal 4. Tha e cuideachd air sgrìobhadh a dhèanamh airson Machair agus iomadach aithris, dealbh-cluich agus libretto. A bharrachd air seo, sgriobh e An Iobairt, film goirid a fhuair urram aig feis filmichean goirid Palm Springs.
Aonghas MacNeacail is an award-winning Gaelic poet and writer. He was the translator and language consultant on Hero, one of the first Channel 4 film commissions, and has written for the Gaelic Soap, Machair as well as for a number of documentaries, radio plays and librettos. He also scripted the short film An Iobairt (The Sacrifice), which received an honourable mention at the Palm Springs International Short Film festival.
Producer
Christopher Young
Air a bhreith ann an Dun Eideann ann an 1960, dh’fhag Christopher Young Alba airson a bhi na oileanach aig Oxford mus deach e a theagaisg ann an Paris (Lycee Henri IV) agus a nuair sin air ais dhachaigh airson a bhi na Scottish Film Trainee.
Ghabe e dioploma ann an a bhi a riochdachadh filmaichean ann an NYU ‘s na Staitean, mus do thoisich e mar deasaiche ann am Breatainn. Chaidh Young Films a steidheachadh ann an 1986 airson filmichean a leasachadh agus a riochdachadh agus tha a chompanaidh a nis ri lorg anns an t-Eilean Sgitheanach.
Riochdaich e filmichean a leithid Venus Peter, Gregory’s Two Girls, agus Festival a bhuannaich British Comedy Award airson am film as fhèarr agus a chaidh a chur air adhart mar am film Breatannaich as fhèarr aig na BAFTA’s.
Born in Edinburgh in 1960, Christopher Young left Scotland to study at Oxford (MA), then taught in Paris (Lycee Henri IV) before returning home as a Scottish Film Trainee.
He took a diploma in film production at NYU in the USA, before working as a film editor back in the UK. In 1986 he set up his own independent feature film development and production company, Young Films, which is now based on the Isle of Skye.
Productions have included Venus Peter, Gregory's Two Girls and Festival for which he won a British Comedy Award for best film and a UK BAFTA nomination for Best British Film.
GAILEIRIDH
GALLERY
CREDITS
STARRING
Pàdruig Moireasdan
Aonghas Pàdraig Caimbeul
Colla Dòmhnallach
Dolina MacLennan
Winnie Brook Young
Crisdean Dòmhnallach
Annie NicLeòid
Calum MacFhionghain
Scott Handy
Toby Robertson
Iain Macrae
Vidal Sancho
Isabel NicRath
Meg Bateman
Tearlach Quinnell
Daibhidh Walker
DIRECTOR
Simon Miller
PRODUCER
Christopher Young
STORY
Jo Cockwell
Simon Miller
SCREENPLAY
Jo Cockwell
Ishbel T MacDonald
Iain F MacLeod
Aonghas MacNeacail
Simon Miller
Director of Photography
Ian Dodds
Music
Jim Sutherland
Executive Producers
Iseabail MacLenan
Carole Sheridan
PRODUCTION
A Young Films Production
Scottish Screen, Seirbheis nam Meadhanan Gàidhlig & BBC Alba


text:
Aplikasi Pembayaran Tercepat di Indonesia Mar a ‘Cheitein 2017, tha corr is billean gniomhach luchd-cleachdaidh sa mhios airson Gmail, Android, Chrome, Google Play agus mapaichean. Air sgath na fosgailte nadar Android, grunn treas-phartaidh iarrtas margaidhean ann cuideachd airson Android, an dara cuid a thoirt seachad an aite airson innealan nach eil ceadaichte do long le Google Play Store, a ‘toirt iarrtasan nach urrainn a bhith air an tabhann air Google Play Store air sgath poileasaidh bhrisidhean, no airson adhbharan eile. Eisimpleirean de na treas-phartaidh storan, nam measg an Amazon Appstore, GetJar, agus SlideMe. F-Droid, eile eile mhargadh, a ‘feuchainn ri iarrtasan a-mhain a thoirt seachad a tha a’ sgaoileadh fo-asgaidh agus fosgailte tus ceadan. Android leasachadh bathar-bog a tha air a ‘phroiseas a tagraidhean ura a chruthachadh airson Android-siostam-obrachaidh. Tagraidhean Mar as trice tha leasachadh ann an canan programaidh Java a ‘cleachdadh an Android leasachadh bathar-bog air aodach, ach leasachaidh eile arainneachdan a tha cuideachd ri fhaotainn. Tha Android leasachadh bathar-bog air aodach gabhail a-steach liosta iomlan de dh’innealan leasachaidh.
Nam measg, tha debugger, leabharlannan, inneal-laimhe Emulator steidhichte air QEMU, sgriobhainnean, shampall code, agus clasaichean. An-drasta a ‘toirt taic do leasachadh ard-chabhsairean a-steach coimpiutairean ruith Linux (an deasg sam bith nuadh sgaoileadh Linux), Mac OS X 10.5.8 no as deidh sin, agus Windows 7 no an deidh sin. Mar a ‘Mhart 2015, an SDK eil seo ri fhaighinn air Android fhein, ach tha leasachadh bathar-bog a ghabhas a dheanamh le bhith a’ cleachdadh sonraichte Android iarrtasan. Suas gu timcheall air deireadh 2014, a ‘oifigeil taic aonaichte leasachaidh arainneachd bha Eclipse a’ cleachdadh an Android Leasachaidh Innealan plugan, ged IntelliJ IDEA IDE (a h-uile deasachaidhean) lan thaic Android leasachadh a-mach as a ‘bhogsa, agus NetBeans IDE cuideachd a’ toirt taic do Android leasachadh tro plugan. Mar 2015, Android Studio, air a dheanamh le Google agus le cumhachd IntelliJ, oifigeil a tha IDE; ge-ta, luchd-leasachaidh a tha saor an-asgaidh a ‘cleachdadh cuid eile, ach Google ga dheanamh soilleir gum ADT chaidh a mholadh tuilleadh oifigeil bho dheireadh 2015 gus cuimseachadh air Android Studio mar oifigeil Android IDE. Aplikasi Pembayaran Tercepat di Indonesia


text:
Dr Gillian Rothach aig stiùir an t-Sabhail Mhòir
03/2018
Chaidh an Dr Gillian Rothach ainmeachadh an-diugh mar Phrionnsapal ùr Sabhal Mòr Ostaig. Tha Dr Rothach an-dràsta na h-Iar Stiùiriche an Fhoghlaim agus os cionn Rannsachaidh sa Cholaiste. ’S ann fo a stiùir-sa a shoirbhich cho math leis a’ Cholaiste tron sgeama Sàr-Rannsachaidh Nàiseanta (Research Excellence Framework) le cuid de na toraidhean aig an ìre as àirde gu h-eadar-nàiseanta.
“Tha sinn air leth toilichte an cothrom seo a thoirt do Gillian,” thuirt Aonghas MacLeòid, Cathraiche a’ Bhòrd-stiùiridh, “Bha sinn a’ sireadh, ann am Prionnsapal ùr, cuideigin a bha lèirsinneach, làn spionnaidh agus a bha dealasach, agus tha sinn air na feartan sin uile aithneachadh ann an Gillian a tha cho daingeann a thaobh còraichean a’ chànain agus na Colaiste, dìreach mar a bha an fheadhainn a chaidh romhpa”.
Fileanta ann an Gàidhlig agus a’ Bheurla-Ghallda, leis gun deach a togail san Ear-Thuath, bha ùidh is tuigse riamh aig Gillian ann am buaidh a’ chànain air cultar is dùthchas. Le ceum Mhaighstireachd ann an Ceilteis agus PhD ann an Eitneòlas na h-Alba agus Antropeòlas Sòisealta, tha farsainneachd aice a dh’fhàgas gu math ullaichte i a bhith os cionn Ionad Nàiseanta Canan is Cultar na Gàidhlig.
“’S ann tron Ridire Iain Nobail a thàinig mise dhan Eilean Sgitheanach sa chiad àite, thuirt an Dr Rothach, “’s mi air mo bheò-ghlacadh leis an lèirsinn agus na h-amasan àrd-mhiannach a bh’ aige. Nam bheachd-sa, ’s e sin a tha a’ fàgail sgioba a tha cho teann, cho comasach is lùthmhor aig an t-Sabhal Mhòr an-diugh - tha sinn uile a’ tarraing air an aon ràmh leis an dearbh amas a bh’ aige fhèin - ar cànan a neartachadh anns a h-uile raon is ceàrn. Tha mi làn spèis airson cho prìseil is a tha eachdraidh agus cultar nan Gàidheal. Tha mi ga mheas mar urram is tlachd mhòr gu bheil cothrom air a bhith agam a bhith an sàs ann an leasachaidhean ann an saoghal na Gàidhlig bho 1984.”
Tha Gillian a’ fuireach san Eilean Sgitheanach le a dithis chloinne òg a tha fileanta sa Ghàidhlig cuideachd. Bidh i a’ tòiseachadh san dreuchd meadhan an Lùnastail 2018.


text:
2.7 Sgaoileadh nan Ceilteach
Ghluais slòigh aig an robh cànanan Ceilteach gu pàirtean eile dhen t-saoghal, a’ fàgail gu bheil na milleanan de dhaoine ann an Ameireagaidh a Tuath, Astràilia agus Sealan Nuadh aig a bheil sinnsireachd Cheilteach. Ach lagaich sin na cànanan nan dùthchannan màthaireil agus, anns an fharsaingeachd, cha do thogadh coimhearsnachdan Ceilteach ùr anns na tìrean-tuineachaidh; ’s ann anns an Ìmpireachd Bhreatannaich a bha a’ chuid a bu mhotha de na dùthchannan a ghabh ri in-imrich Cheilteach agus bha iad fo làn-smachd na Beurla Shasannaich. Bha Gàidhlig na h-Alba beò airson ùine ann am pàirtean de dh’Astràilia is Sealan Nuadh ach ’s e dìreach àireamh bheag de dh’Albannaich a chaidh a dh’fhuireach anns na dùthchannan sin agus feadhainn gu h-ionadail a tha dèidheil air a’ chànan a chumas beò i an-diugh. Ach tha dà dhùthaich a tha eadar-dhealaichte oir chaidh cànan Ceilteach a stèidheachadh gu làidir annta; ’s iad sin Patagonia (Cuimris) agus Alba Nuadh (Gàidhlig).
Tha feadhainn aig a bheil Cuimris fhathast a’ fuireach ann an Argentina, sliochd dhaoine a thòisich air a dhol a Mhòr-roinn Chubut ann an 1865; bha iad airson coimhearsnachdan a chruthachadh far nach rachadh a’ Chuimris agus a cultar à bith mar a bha a’ tachairt am measg nan eilthireach chaidh dh’Ameireagaidh a Tuath. Tha strì air a bhith aca an cànan a chumail beò, agus i a’ tighinn fo bhuaidh na Spàinntis ach, le taic a bharrachd a’ tighinn bhon Chuimrigh, tha ùidh às ùr ann a bhith ag ionnsachadh agus ag adhartachadh na Cuimris ann an Argentina 7.
Chaidh a’ Ghàidhlig Albannach a stèidheachadh ann an Canada na bu tràithe na sin, anns an 18mh linn, mar thoradh air eilthireachd Ghàidheal (air adhbharan eacanomaigeach an toiseach is an uair sin air sgàth nam fuadaichean). Bha coimhearsnachdan anns an robh Gàidhlig ga bruidhinn ann an grunn àiteachan ann an Canada, gu sònraichte Ontario, Quebec, Bronsuig Nuadh, Eilean a’ Phrionnsa agus Alba Nuadh. Ann an 1867, nuair a chaidh co-chaidreachas Chanada a chruthachadh, thathar a’ dèanamh dheth gun robh a’ Ghàidhlig na treas cànan as motha a bh’ air a’ bruidhinn ann an Canada, às dèidh Beurla is Fraingis, le timcheall air 200,000 neach-labhairt. Aig an ìre sin, bha Gaeilge fhathast aig mòran eilthireach Èireannach cuideachd; mar sin bha dualchas Gàidhlig aig Canada an 19mh linn na bu làidire na fhuaradh ann an dùthaich sam bith eile taobh a-muigh Alba, Èirinn no Manainn.
’S ann an Alba Nuadh gu sònraichte a dh’fhàs is a leasaich Gàidhlig na h-Alba, agus gu seachd àraidh air Eilean Cheap Bhreatainn. Ged a tha an cànan air a dhol bàs ann an ceàrnaidhean eile de Chanada (taobh a-muigh bhuidhnean beaga de luchd-ionnsachaidh is luchd-taice), ghleidheadh coimhearsnachd de dhaoine aig a bheil an cànan bho dhùthchas ann an Alba Nuadh, ged a tha i sìos a-nise gu dìreach beagan cheudan daoine, an coimeas ri faisg air 100,000, an treas cuid de shluagh na mòr-roinne, aig deireadh an 19mh linn.
Coimhead an bhidio gu h-ìosal airson beagan a bharrachd fhaighinn a-mach mu Ghàidhlig ann an Ceap Breatainn
Chan e a-mhàin gun do ghleidheadh an cànan ann an Alba Nuadh, ach tha cultar co-cheangailte ris a’ chànan gu math làidir cuideachd, le dualchas ainmeil de cheòl (gu sònraichte an fhìdheall) agus dannsa (gu h-àraidh dannsa-ceum). ’S e an aon àite taobh a-muigh Alba a chùm traidisean iongantach Albannach beò – na h-òrain luaidh – seinn òrain mar bhuidheann airson taic a chur ri luadh a’ chlò. Tha Gàidheil à Alba Nuadh air mòran a dhèanamh às leth dualchas cruinneil nan sgeulaichean Gàidhlig, a bharrachd air seinn, sgrìobhadh agus foillseachadh sa chànan. Agus ’s e Alba Nuadh an aon àite taobh a-muigh Alba far a bheil a’ Ghàidhlig Albannach a’ faighinn taic shònraichte bho bhuidheann riaghaltais. Ann an 2006 chruthaich Riaghaltas Alba Nuadh Oifis Iomairtean na Gàidhlig, fo cheannas Ministear, airson a bhith ag obair còmhla ri muinntir na h-Albann Nuaidh air cànain is dualchas na Gàidhlig ùrachadh anns a’ Mhóir-roinn’. Chruthaich coimhearsnachd Ghàidhlig Alba Nuadh a bratach fhèin cuideachd, mar a chithear gu h-ìosal.


text:
6.3 Dannsa
Gu h-iongantach ’s dòcha, ’s e dannsa as lugha aig a bheil buaidh is follaiseachd de na seòrsaichean cur-seachad a th’ ann an saoghal na Gàidhlig. ’S ann tro na geamaichean Gàidhealach as fheàrr as aithne dhuinn dannsa an-diugh.
Tha cruth is dreach ùr air dannsa an latha an-diugh seach mar bha, biodh sin mar thoradh air atharraichean a thàinig air deas-ghnàthan, no air tighinn gu bhith nas coltaiche ri cluich is cur-seachadan chloinne.
A bharrachd air sin, leasaichear cuideachd diofar ghnè dannsa le leithid an airm a thug dreach gu math ainmeil is àraid air dannsa tro fhoillseachadh aig leithid Tatù Rìoghail Airm Dhùn Èideann.
Tha dannsa Gàidhealach air aithneachadh air feadh an t-saoghail mar thè de shamhlaidhean na h-Alba agus tha sin gu ìre mhòir ag èirigh à eilthireachd nan Gàidheal agus mar a sgap iad gu sònraichte anns an 19mh linn. Bha an Dannsa Gàidhealach mar sheòrsa de dh’acaire cultarail a bha ceangal dhaoine ris an t-seann dhùthaich agus na seann chleachdaidhean, mar a chì sinn, mar eisimpleir, ann an Geelong, Àstràilia.
Dannsa ceum an Canada
Ged nach lorgar dannsa ceum ach an Canada a-mhàin, tha trì diofar sheòrsaichean an sin fhèin: Stoidhle Cheap Breatainn, Stoidhle Frangach Chanada agus Stoidhle Ghlinn Mhòir Ottawa. Tha na trì a’ tarraing gu mòr air dualchas dhannsa na h-Alba agus na h-Èireann agus chaidh an toirt dhan dùthaich le eilthirich bho Ghàidhealtachd na h-Alba agus na h-Èireann.
Tha dannsa ceum luath, clis agus lùthmhor le taic mar as trice bhon fhidhill. Gu cunbhalach chan eil cus gluasad làthair na lùib agus ’s ann ag amas air gluasad coise le beagan de dh’oibreachadh làimhe agus gàirdein a tha an dannsair.
Mar as trice ’s ann air bùird le còmhdach cruaidh is còmhnard a tha an dannsa a’ dol air adhart. Bidh brògan àraid gan cleachdadh a rèir an dannsa, le gliogairean sònraichte ceangailte ri aghaidh agus cùl nam bròg. Cleas mar a tha a’ tachairt ann an dannsa Gàidhealach agus dannsa na h-Èireann, tha farpaisean gan cumail an dannsa ceum a bharrachd air e bhith na dhannsa sòisealta na coimhearsnachd.
Tha ochd buillean gach ceum anns a’ chumantas anns an dannsa ceum. Ged a tha e san àbhaist a bhith a’ dannsa le cas dheas air adhart agus an uairsin a’ chas cheàrr, gu math tric bidh dannsairean a’ dannsa gu cruthachail air an aon chois mas gluais iad air adhart chun ath cheum. Mar as trice tachraidh seo nuair a thathas a’ dealbh ceumannan ri pìos ciùil àraid.
Tha tòrr sheòrsaichean dannsa ann. Tha iad uile le luaths, astar agus buillean fa-leth. Am measg nan dannsa tha ruidhlichean, sigichean, dannsa colgais, dannsa-deise, dannsa pìoba, dannsaichean slaodach bròige-fiodha, polca agus dannsa dùbailte.
Dannsa Gàidhealach
Tha ‘Dannsa Gàidhealach’ a-nis air a chleachdadh mu dhòigh dannsa lùthmhor aon-neach a chaidh a chruthachadh ann an Gàidhealtachd na h-Alba.
Aig Geamachan Gàidhealach, tha prìomh fharpaisean an Dannsa Gàidhealach an teis-mheadhan chùisean, a’ glacadh aire an t-saoghail agus a’ tàladh dannsairean bho air feadh an t-saoghail. Tha an seòrsa dannsa seo gu math eadar-dhealaichte bho dhannsa aig cèilidhean neo anns a’ choimhearsnachd.
Thàinig dreach an latha an-diugh air an Dannsa Ghàidhealach anns an 19mh agus 20mh linn, gu ìre mhòir ann an suidheachadh nan Geamaichean Gàidhealach far a bheileas a’ dannsa ris a’ phìob-mhòir. Na lùib cuideachd tha structar mionaideach de bhritheamhachd agus deas-ghnàth lìbhrigidh.
Chan ionann an Dannsa Gàidhealach agus dannsa dùthchail na h-Alba, a tha na dhannsa sòisealta (’s e sin dannsa le càraidean no buidhnean) cleas dannsa seòmraichean bàl agus dannsa structarail – far a bheil pàtran gluasaid nan dannsairean na phàirt cudromach – coltach ri dannsa ceàrnaig.
Tha cuid de Dhannsa Ghàidhealach ann ged-tà le freumhan ann an dannsaichean traidiseanta sòisealta. ’S e aon eisimpleir dhen sin an Ruidhle Gàidhealach, ris an canar cuideachd Ruidhle Cheathrar, far a bheil buidhnean de cheathrar a’ dol bho cheumannan mu choinneimh a chèile gu dealbh de dh’ochd a shnìomh nan gluasad. Tha a’ mhòr-chuid de na Dannsaichean Gàidhealach do dh’aon neach.
Bu chòir a bhith mothachail cuideachd gu bheil Dannsa Gàidhealach air a mheas mar spòrs leis a’ bhuidhinn oifigeil SportScotland.
Dannsa le claidheamhan agus fèilidhean
Tha e coltach gu bheil seann laoich is gaisgich air feadh na Roinn Eòrpa air a bhith a’ dannsa le claidheamhan fad linntean. Bha dannsaichean samhlachail agus an riochd sabaid agus suidheachaidhean blàir rim faotainn ann an traidisean agus beul-aithris na h-Alba.
Thàinig poileasaidh mùthchail Riaghaltas Bhreatainn an aghaidh cultar na Gàidhealtachd gu àird na teasaich ann an 1747 le Achd an Toirmisg, a’ casg fhireannach nach robh anns an arm bho bhith air an èideadh le fèileadh. Chaidh an Achd a chur an dàrna taobh ann an 1782 agus tràth anns an 19mh linn chaidh tionndadh caran romansach a chur air cultar na Gàidhealtachd le cuid.
Fhuair an tionndadh romansach taic rìoghail nuair a nochd an Rìgh Seòras IV air beulaibh an t-sluaigh le fèileadh ann 1822; bho sin a-mach bha taic dhan fhèileadh cinnteach.
Nochd a’ Bhanrigh Bhictoria ùidh ann an cuid de ghnothaichean cultarail na Gàidhealtachd leithid pìobaireachd agus dannsa, agus ’s ann aig an àm seo a thogadh ùidh ann an dannsa aig na Geamaichean Gàidhealach.
Bha Dannsa Gàidhealach aig cridhe nan Geamaichean bho thùs an ùrachaidh, ach tric ’s ann airson britheamhan a riarachadh a bha na dannsaichean.
Chaidh tòrr dhannsaichean eile a bha gu math nas sine a chall aig an àm seo seach nach robh feum orra ann an saoghal nam farpaisean.
Tha Bòrd Oifigeil Albannach an Dannsa Ghàidhealaich (SOBHD), air a mheas mar bhuidheann-riaghlaidh an t-saoghail le tòrr de na cruinneachaidhean Gàidhealach air feadh an t-saoghail agus cha mhòr a h-uile gin anns na Stàitean Aonaichte. Tha Prìomh Fharpais an t-Saoghail airson Dannsa Gàidhealach air a chumail aig Geamaichean Còmhdhail bho 1934.
Dannsaichean Gàidhealach
Dannsa nan Claidheimh
Tha e air aithris gun deach dannsa nan claidheimh a dhealbh le Gàidheil ‘mar dheisealachadh deatamach airson giùlain a’ chlaidheimh mhòir…air a chleachdadh ann an cuid de dhannsaichean airson an sùbailteachd a shealltainn.’ (Logan, Seumas. The Scottish Gael td. 440)
Bha seo a’ gabhail a-staigh dannsa os cionn dà chlaidheimh rùisgte air an càradh tarsainn air a chèile, le dannsair a’ gluasad gu h-ealanta timcheall orra.
A’ càradh chasan gu mionaideach eadar gach claidheamh, mar ann an ‘Gille Chaluim’, tha ceangal eadar na dannsaichean seo agus deisealachadh airson batal no mar dhòigh air buaidh blàir a chomharrachadh.
Tha e air innse gum biodh cinn-feadhna ag iarraidh air sàr-dhannsairean nochdadh ron bhlàr airson Dannsa nan Claidheamh. Nan seachnadh na dannsairean na claidheamhan, bhiodh sin air fhaicinn mar fhàisneachd gur ann leotha a bhiodh am blàr.
Tha ciall nas pragtaigeach airson an dannsa ri lorg ann an trèanadh agus oideachadh seann stoidhlichean sabaid le claidheimh, nuair a bhiodh oileanaich a’ leasachadh an obair-coise le bhith a’ leantainn phàtrain chrois-tarsainn, ceàrnagan agus triantain air an comharrachadh air an làr.
Am Fling Gàidhealach
’S dòcha nach eil dannsa cho ainmeil ann ris a ‘Highland Fling’ a bha, a rèir aithris, air a chleachdadh mar chomharradh buaidh aig deireadh blàir. Tha smuain eile (nach eil cho romansach) ag ràdh gu robhas ga dhèanamh ron bhlàr (cleas Danns nan Claidheamh), air mullach sgiath an t-saighdeir. Bhiodh stob ann an teis-mheadhain na sgèith, agus bhiodh aig an dannsair ri chasan a chath gu cùramach timcheall air, a’ leum agus a’ dannsa mas fhìor a’ feuchainn ri droch-spioradan a chumail air falbh. Chan fhaodadh an dannsair gluasad bhon aon àite.
Ruidhle Thulaichean
Tha e ri ràdh (ged ’s dòcha nach e an fhìrinn a th’ ann) gun do thòisich Ruidhle Thulaichean (ann am Beurla ‘The Reel of Tulloch’) nuair a bha coitheanal bainnse a’ feitheamh taobh a-muigh eaglaise air latha fuar. A rèir na sgeòil thòisichear a’ feadalaich fonn Gàidhealach fhad ’s a bha cuideigin eile a’ dealbh dannsa.
Tha aithris eile nach eil cho càilear ag innse gun deach an dannsa a dhealbh le luchd-obrach a lorg claigeann anns an talamh aig caisteal agus a chluich seòrsa de bhall-coise leis. Car coltach ri sin tha sgeulachd eile a tha ag ràdh gu robh muinntir Thulaich dualach a bhith cluich ball-coise le ceann nàmhaid an dèidh blàr.
Tha eachdraidh an òrain air a mhìneachadh ann an aiste ‘The reel of Tulloch in fact and fiction’ mun bheul-aithris a tha ceangailte ris, agus an gnothach ris an canar Cùis-mhulaid Thulaich, ri fhaighinn ann am pàipearan Comunn Gàidhlig Inbhir Nis (Leabhar LIX, duilleagan 118-128).
Tha an t-òran ri lorg ann an co-chruinneachadh Mhic na Ceàrdaich, ‘An t-Òranaiche’ (1879).
Seann Triubhas
Tha ceangal romansach eadar Seann Triubhas (no Seann Bhriogais) agus an casg a chaidh a chur air an Èideadh Ghàidhealach an dèidh ar-a-mach 1745. Tha mòran chrathadh casan ann, mar shamhla air a bhith a’ cath na briogaise ghràineil. Tha na ceumannan mu dheireadh, nas luaithe buileach, a’ nochdadh gàirdeachas ri tilleadh na fèilidh. Ach chan eil ceumannan an dannsa cho sean ri sin, leis a’ chuid as mòtha air an dealbh anns an 19mh linn.
Cleas iomadach traidisean dannsa eile, tha an rud ris an canar an-diugh ‘Dannsa Gàidhealach’ stèidhichte air caochladh sheòrsaichean dannsa eile a bha a’ sìor atharrachadh a rèir cleachdaidhean na h-ama agus beachdan air gnothaichean roimhe sin. Ged a bhiodh cuid de na h-eileamaidean ceudan bhliadhnaichean de dh’aois, tha cuid eile a tha mòran nas ùire. Buinidh a’ mhòr chuid de dhannsaichean an latha an-diugh dhan 19mh linn.
Dannsa dùthchail
Tha dannsaichean dùthchail na h-Alba air an roinn eadar ruidhlichean (nam measg dannsaichean pìoba), sigichean agus dannsa-deise a rèir a’ chiùil. Tha a’ chiad dhà dhiubh sin (ris an canar cuideachd dannsaichean luath) air an comharrachadh le astar, gluasadan aithghearr agus beòthalachd. Tha an treas seòrsa (dannsa-deise) gu math nas slaodaiche agus nas fhoirmeil, stàiteil. Gheibhear cuideachd sigichean aig 9/8, minuets agus ualtsaichean ged nach eil an sin ach pàirt bheag de na th’ ann gu h-iomlan.
Dannsairean agus Seataichean
Tha dannsa dùthchail na h-Alba ga dhèanamh ann an cumadh ris an canar ‘seataichean’. Mar as trice tha trì no ceithir de chàraidean anns na seataichean, ach ann an cuid de dhannsaichean tha feum air seataichean nas motha le còig, sia no barrachd chàraidean. Bidh fireannach agus boireannach anns gach càraid mar as trice, ach bidh boireannaich a’ dannsa le boireannaich agus fir le fir a-rèir mar a bhios anns a’ chuideachd.
’S e gnothach gu math càirdeil agus in-ghabhalach a th’ ann an dannsa dùthchail na h-Alba. Tha e na thoileachas do mhòran, de gach aois. Bidh buidhnean dannsa Albannach a’ taisbeanadh an comasan, a’ sealltainn gach taobh dhen dannsa aig fìor àrd-ìre.
Dannsa Dùthchail an latha an-diugh/Comunn Dannsa Dùthchail Alba (SCDS)
Tràth anns an 20mh linn, bha Dannsa Dùthchail na h-Alba gu math cudromach ann an seadh sòisealta gu sònraichte ann an sgìrean dùthchail, ged a bha an àireamh de dhannsaichean ris an robhar eadar-dhealaichte. Bha dannsa dùthchail an cunnart a dhol à bith nuair a stèidhichear Comunn Dannsa Dùthchail na h-Alba (SCDS) leis an amas a bhith a’ gleidheadh ‘dannsaichean dùthchail mar a thathas gan dannsa an Alba.’ Chan eil ùine mhòr sam bith bhon chaidh seo atharrachadh gu ‘dannsaichean dùthchail na h-Alba’.
Thòisich an SCDS a’ cruinneachadh agus a’ foillseachadh na bh’ air fhàgail de na dannsaichean agus gan ath-chruthachadh no ag ùrachadh dannsaichean nach robhas a’ dèanamh. Mar phàirt dhen obair, chaidh na dannsaichean agus mar a bhathar gan dèanamh anns na diofar sgìrean às an deach an cruinneachadh, a shocrachadh gu cunbhalach.
Chaidh inbhe Rìoghail a bhuileachadh air a’ Chomunn ann an 1947 agus chaidh ainmeachadh mar RSCDS [Tip: hold Ctrl and click a link to open it in a new tab. (Hide tip)] (a’ cur ‘Rìoghail’ ris an ainm SCDS).
Cha tug e fada sam bith an dèidh stèidh an SCDS gus an do thòisichear a’ cruthachadh dhannsaichean ùra coltach ris an fheadhainn roimhe sin, agus cuideachd ag ùrachadh chùisean tro dhannsaichean le innleachdan ùra.
An-diugh tha barrachd air 11,000 dannsa clàraichte, ach tha nas lugha na 1,000 dhiubh ‘traidiseanta’.
Dannsa Innse Gall
’S e ainm an ìre mhath ùr a th’ ann an ‘Dannsa Innse Gall’ agus tha e coltach gun deach a chleachdadh an toiseach aig Fèill Comann Dannsa agus Òran Dùthchail Shasainn aig Talla Rìoghail Albert, Lunnainn ann an 1934, nuair dh’iarradh air Fearchar MacNèill à Barraigh dannsaichean bho Uibhist a Deas agus Barraigh a shealltainn. Tha dùil gun deach ainm Innse Gall a cheangal riutha airson an comharrachadh bho na dannsaichean Gàidhealach eile air an robhas eòlach, agus cuideachd son an ceangal ris na h-Eileanan an Iar.
’S iad na dannsaichean aon-neach a tha nis fon ainm ‘dannsaichean Innse Gall’, le barrachd air aon riochd de gach fear, Tulloch Gorm, Highland Laddie, Over the Water to Charlie, (Scotch) Blue Bonnets, Flowers of Edinburgh, First of August, Scotch Measure agus Aberdonian Lassie.
Chan eil ach criomagan de na dannsaichean Jacky Jar, The Lads wi’ the Kilt, Over the Water and Over the Hill, Carraig Fhearghais, Over the Hills and Far Away agus Petronella rim faighinn an-diugh.
Chan eil fhios le cinnt sam bith cò às a dh’èirich na dannsaichean sin ach tha fhios againn gu robh an t-sàr mhaighstir dannsa Eòghann MacLachlainn, (c. 1799-1879) gan teagasg mar bu trice do dhaoine ann am Beinn na Fadhla, Uibhist a Deas, Èirisgeigh agus Barraigh, anns na meadhan 1800an.
Tha na dannsaichean, mar as aithne dhuinn an-diugh iad, gan lìbhrigeadh gu sèimheil agus ann an dòigh nas saor-thoilich na Dannsa Gàidhealach, agus gu math tric cluinnear barrachd faram coise.
Anns na meadhan 1980an ghluais muinntir Bharraigh agus Uibhist a Deas a chaomhnadh dhannsaichean eagal ’s gun rachadh iad à bith. Bha cuid de dhaoine fhathast beò aig an robh eòlas air na dannsaichean bhon òige, an dèidh an ionnsachadh bho Eòghann MacLachlainn.
Chaidh na dannsaichean a thoirt air adhart an dèidh sin aig Fèis Bharraigh agus fhuair òigridh ann an Uibhist a Deas agus Barraigh an cothrom an ionnsachadh bho dhaoine aig an robh iad bhon dualchas.
Dannsa ùr nodha
Tha Alba Chruthachail a’ cuideachadh dannsa le taic a thoirt do bhuidhnean, togalaichean agus luchd-oideachaidh agus a’ feuchainn ri àireamhan luchd-compàirt fhàs. ’S e Theatre Dannsa na h-Alba companaidh dannsa na dùthcha agus tha e air a mhaoineachadh le Alba Chruthachail.


text:
Tulach Cultraidh
'S e baile ann an Siorrachd Chlach Mhanainn a tha ann an Tulach Cultraidh[1] (Beurla: Tillicoultry). Tha e suidhichte aig bun Mhonadh Ochail, an tuath air Devonside agus Abhainn Devon, eadar Alamhagh Beag gu taobh an iar is Dolair gu taobh an ear; co-chomharran: 56° 09′ tuath is 3° 44′ siar. Aig àm a' chunntais-sluaigh ann an 2001 bha 5,400 daoine a' fuireach ann, 0.81% dhiubh a' bruidhinn Gàidhlig.[2] Tha Crèvecœur-le-Grand anns an Fhraing na bhaile co-cheangailte ris.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Ainmean Àite na h-Alba
- ↑ SCROL (Scotland's Census Results OnLine)


text:
Sagart
‘S e neach a tha ceadaichte ri deas-ghnathan crabhach a bhuineas do chreideamhan, gu h-àraidh mar eadar-mheadhanair eadar na daoine agus Dia,[1] a dhèanamh a th’ann an sagart neo ban-sagart (Laideann: Sacerdos).[2] Tha an comas aca ri deas-ghnathan a dhèanamh às leth chàch cuideachd; gu seach àraidh, ìobairtean agus so-rèite Dhe. ‘S e an t-Sagartachd a th’ann an t-ainm a tha air an dreuchd agus na daoine seo.Tha sagartan air a bhith ann bho chionn fhada agus chithear iad fhathast anns an Iùdhachd, Crìosdaidheachd, Shinto,[3] Hionduthachd[4] agus creideamhan eile. Mar as àbhaist thathar dhen bheachd gur e daoine ann am buntanas ri Dia a th’annta, is iad daonnan a’ toirt brìgh do thachartasan agus iad a’ deànamh nan deas-ghnathan. ‘S e ceannardan a chomhairlicheas na creidmhich taobh gnothaichean spioradail a th’ann na sagartan.[5] ‘S e dreuchd làn-ùine ann an iomadach creideamh a th’anns an Sagartachd ach ‘s e dìreach obair pàirt-ùine ann an cuid eile.


text:
Custom Locale
Chan eil seo ag obair tuilleadh ann an Android 4.2 no tionndaidhean nas Ăšire dheth (chuir Android casg air) gu mĂŹ-fhortanach. Tha mi aâ dèanamh mo dhĂŹcheall airson fuasgladh fhaighinn air ach bidh seo greis mhath.
Mas e fòn Android a tha agad, âs mathaid gum bi duilgheadasan agad innse dhan fhòn gu bheil thu ag iarraidh bathar-bog seo no sin sa GhĂ idhlig (no cĂ nan eile) nach eil air liosta nan cĂ nan mòra aig Android. âS e rud air a bheil force locale a tha coireach as. âS e sin gleus a bheir air bathar-bog sam bith nochdadh ann an cĂ nan an t-siostaim-obrachaidh. Beurla mar is trice. Canaidh an luchd-leasachaidh feature ris ach âs e mac an Ă nraidh a tha ann dha na cĂ nain bheaga.
Co-dhiĂš, tha fuasgladh ann. âS urrainn dhut rud fhaighinn air Android a chuireas riochd mas-fhĂŹor GĂ idhlig air an fhòn. Tha sin aâ ciallachadh gum faic thu GĂ idhlig ma tha GĂ idhlig ri fhaighinn (mar eisimpleir Opera Mini)
Seo na tha agad ri dhèanamh. Tadhail air dha Google Play âs faigh an aplacaid Custom Locale le InKa is stĂ laich e. Fosgail Custom Locale âs chĂŹ thu rud mar seo (ma tha thu ann am Breatainn):
Thoir gnogag air Custom agus Add custom locale an uairsin:
Tha liosta de chĂ nain is dĂšthchannan ann ach âs e liosta fhada a tha ann, tha e nas luaithe na leanas a chur a-steach:
gd = GĂ idhlig, GB = Breatainn. Ma tha thu sna StĂ itean, cuir US an Ă ite sin, CA airson Canada, AU airson AstrĂ ilia âs mar sin air adhart. ChĂŹ thu an sgrĂŹn seo âs feumaidh tu gnogaf a thoirt air gd_GB:
Nochdaidh cromag mhòr gu h-à rd air an taobh deas agus feumaidh tu gnogag a thoirt air:
Faighnichidh e seo dhĂŹot, thoir gnogag air Yes:
Ma chĂŹ thu seo air an taba Current, sin agad e:
Bidh buaidh aig an aplacaid seo air aâ chĂ nan sna h-aplacaidean seo leanas:
- Aplacaid na h-aimsire
- Opera Mini
- WordPress
- VLC Media Player


text:
Eliseo Payán
B’ e Eliseo Payán (1825-1895) stàitire, fear-lagha, saighdear agus neach-poileataigs Coloimbianach[1], a bha na Cheann-suidhe na dùthcha eadar Am Faoilleach agus An t-Ògmhios 1887. Fhad ’s a bha e na cheann-suidhe rinn e dlùthachaidhean dha na libearalaich anabarrach agus a bharrachd air sin bha cliù aige airson na h-obrach poiliteagaiche a rinn e ann am Buga agus anns a’ Chauca.[2][3]
Susbaint
Beatha[deasaich | deasaich an tùs]
Fhuair Eliseo Payán Hurtado a chuid fhoghlaim anns an Sgoil Santa Libarda ann an Cali. An dèidh sin fhuair e ceum anns an Lagh, leis gun d'fhuair e deagh fhoghlaim aig Oilthigh a' Chauca.[4] Bha e na fhear-lagha ann am Buga, far an robh e an sàs anns a’ mhalairt, san t-siostam cheartas agus bha dreuchdan aige san riaghaltas iondail. stèidhich e An Sociedad Democrática Bugueña (Comann Deamocratach a’ Bhuga) agus bha e na dheasaiche am pàipear-naidheachd "El Sentimiento Democrático" ann an Cali, ann an co-bhonn còmhla ri Manuel Antonio Scarpetta y Ramón.
Toiseach na h-Obrach Poiliteagaiche[deasaich | deasaich an tùs]
Thoisich an t-slighe aige chun a’ phoileataigs ann an Seòmar Sgìreil a’ Chauca, far an do dh’fhàs e ainmeil air sàilleabh na cainntearachd spaideil aige. Bha e anns a’ Mhòr-dhàil Nàiseanta mar bhall airson a’ Chauca, eadar 1854 agus 1855. Ann an 1854 thug e pàirt anns a’ chòmhstri an aghaidh an t-Seanalair José María Melo, a bha na dheachdaire, agus bha e gu math seann-chrìonta anns an airm ma-thà, leis gun tug e pàirt ann an Cogadh nan Àrdanach ann an 1840, is e na shaighdear fon Sheanalair José María Obando, an aghaidh Riaghaltas a’ Chinn-shuidhe José Ignacio de Márquez Barreto.
Riaghladair a’ Chauca[deasaich | deasaich an tùs]
Bha Payán an sàs anns a’ chogadh shìobhalta dhe 1860 mar sheanalair, is esan ri taobh a’ Chinn-shuidhe Tomás Cipriano de Mosquera, à Cauca cuideachd, an aghaidh a’ Chinn-shuidhe taghte, an Tòraidh Mariano Ospina Rodríguez. Aig deireadh a’ chogaidh, dh’ainmich Mosquera e mar Riaghladair a’ Cheàra Bhuga, agus an ceann bliadhna a-mhàin ràinig e Riaghaltas na stàite a bu mhotha agus a bu bheairtiche na dùthcha: Cauca. Chaidh e bho Phopayán, prìomh-bhaile a’ cheàrna, gu Quibdó is esan anns an dreuchd sin 1871 gu ruige 1876.
Bha an Seanalair Payán an sàs anns a’ chogadh shìobhalta dhe 1876 gus a' Cheann-Suidhe Aquileo Parra Gómez a dhìon, ach cha do shabaid e ach an dèidh a bhuannaich na Libearalaich aig Blàr Los Chancos, air sgàth gu robh e na phrìosanach na Feachdan Tòraidh. Chuir an Seanalair Julián Trujillo Largacha, ceannard airm a’ Chauca, esan os cionn bhuidhne-chatha; agus shabaid e an aghaidh Feachdan Tòraidh na h-Antioquia agus bhuannaich e aig Blàr Batero. Ann an 1879 chuir e airm air dòigh airson Riaghladair a’ Chauca, air a bheil Garcés, a chur às a’ chathair, agus thug e an t-ùghdarras sìobhalta dha Ezequiel Hurtado, is esan ga thaghadh Ceann-Suidhe Stàit A’ Chauca.
Leas Ceann-suidhe[deasaich | deasaich an tùs]
20mh an Lùnasdal 1881 fhuair e an rang armailte na b’àirde a bh' ann, Àrd-Seanalair; agus anns an aon bhliadhna bha e na thagraiche airson a bhith Ceann-suidhe na Stàitean Aonaichte Choloimbia; ach leig e dheth e airson Francisco Javier Zaldua a bhrosnachadh. Bha atharrachaidhean beachd leantainneach eadar Payán agus na Anabarraich, rè na deichead na 80an, thug e pàirt ann an Gluasad An Ath-Bheòthachaidh agus thug e taic dha Núñez. bho 1882 gu 1884 is esan na Ministear a’ Chogaidh. Fhuair e cliù airson an Ath-Bheòthachadh a dhìon fad an dàrna Riaghaltas aig a’ Cheann-suidhe Núñez, ann an 1884-1886: dhìon e an Riaghaltas anns an Ar-a-mach anabarrach dhe 1885, agus chuir e ruaig air na Feachdan Anabarrach aig Cath Santa Bárbara de Cartago. Na bheachd Rafael Núñez, ‘s e a phrìomh caidreabhach armachd an aghaidh na Anabarraich; agus le sin, deagh fhear-dhìon Gluasad an Ath-Bheòthachaidh. Dh’ainmich Comhairle nam Ball e na Leas Ceann-suidhe na Poblachd ann an 1886, is iad ann an cruinneachadh airson Bun-reachd Phoilitigeach 1886 a ghabhail ris.
Ceann-suidhe na Dùthcha[deasaich | deasaich an tùs]
Mar a bha e air a thaghadh mar Riaghladair a’ Chauca cuideachd, b’ fheudar dhasan an dreuchd sin fhàgail airson obair Ceann-suidhe na Poblachd a dhèanamh, leis nach b’ urrainn dhan Cheann-suidhe taghte Rafael Núñez an gnothach a dhèanamh cho cho tinn ‘s a bha e. Bha e na cheann-suidhe bhon a’ Fhaoilteach gu ruige an t-Ògmhìos 1887, agus a-rithist bhon a’ Dhùbhlachd gu ruige 8mh an Gearran 1888, nuair a shuidhe Núñez sa Chathair a-rithist. An ceann greiseag bheag na cheann-suidhe, rinn e èigheachd a thug saoranas gu lèir dha na meadhanan ann an Coloimbia, agus fhuair e dubh-chàineadh air a sgàth. Chaidh Eliseo Payán a chur às a’ chathair air sàilleabh na comhraidhean a fhuair e leis na Libearalaich anabarrach.
Dìleab[deasaich | deasaich an tùs]
Randanaich An Comhairle an Leas-Ceann-Suidheas, is iad a’ beachdachadh gu robh e dìreach an aghaidh dòighean poilitigeach Ath-bheòthachadh na Dùthcha. Rè na bliadhnachan siud, ’s e payanización" (payanachadh) a t-ainm a bha air gach uile rud a dhèanadh an leas-cheann-shuidhe an aghaidh poileasaidhean a’ chinn-suidhe fhèin. Chaidh Eliseo Payán a chur a-mach às a’ phrìomh-bhaile; Bha e na thàmh ann am Medellín agus, mu dheireadh thall, bha e a’ fuireach air an oighreachd aige ann an San Pedro ann am Buga. Phòs e Carmen Ospina Lenis, agus bha còignear mic aca.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Pàrtaidh Libearalach Choloimbia (Spàinntis)
Simón Bolívar • Francisco de Paula Santander • Joaquín Mosquera • Rafael Urdaneta • Domingo Caycedo Santamaría • Jerónimo de Mendoza Galavís • José Ignacio de Márquez Barreto • Pedro Alcántara Herrán • Juan de Dios Aranzazu • Tomás Cipriano de Mosquera • Rufino Cuervo y Barreto • José Hilario López • José María Obando • José María Melo • Tomás Herrera • José de Obaldía • Manuel María Mallarino • Mariano Ospina Rodríguez • Juan José Nieto Gil • Bartolomé Calvo • Leonardo Canal González • Froilán Largacha • Manuel Murillo Toro • José María Rojas Garrido • Santos Acosta Castillo Joaquín Riascos • Santos Gutiérrez Prieto • Eustorgio Salgar • Santiago Pérez de Manosalbas • Aquileo Parra Gómez • Manuel María Ramírez Fortoul • Julián Trujillo Largacha • Rafael Núñez Moledo • Francisco Javier Zaldúa • Clímaco Calderón • José Eusebio Otálora • Ezequiel Hurtado • José María Campo Serrano • Eliseo Payán • Carlos Holguín Mallarino • Miguel Antonio Caro Tovar • Manuel Antonio Sanclemente • José Manuel Marroquín • Rafael Reyes • Diego Lemos • Jorge Holguín Jaramillo • Ramón González Valencia • Carlos E. Restrepo Restrepo • José Vicente Concha • Marco Fidel Suárez • Pedro Nel Ospina Vásquez • Miguel Abadía Méndez • Enrique Olaya Herrera • Alfonso López Pumarejo • Eduardo Santos • Darío Echandía Olaya • Alberto Lleras Camargo • Mariano Ospina Pérez • Laureano Gómez Castro • Roberto Urdaneta Arbeláez • Gustavo Rojas Pinilla • Gabriel París • Guillermo León Valencia • Carlos Lleras Restrepo • Misael Pastrana Borrero • Alfonso López Michelsen • Julio César Turbay Ayala • Belisario Betancur Cuartas • Virgilio Barco Vargas • César Gaviria Trujillo • Ernesto Samper • Carlos Lemos Simmonds • Andrés Pastrana Arango • Álvaro Uribe • Juan Manuel Santos Calderón


text:
Mohammed
Muhammad (Arabais: محمد muḥammad); rugadh mu 570, bhàsaich air 8 an t-Ògmhios 632). ’S e Muhammad (ainm slàn: Muhammad ibn Abdullah (a’ ciallachadh "Muhammad mac Abdullah")), an neach a stèidhich an creideamh Ioslam - an dara creideamh as motha anns an t-saoghal às dèidh Crìosdaidheachd. Tha sluagh Ioslam, na Moslamaich, a’ creideamh gur e am Fàidh mu dheireadh a bh' ann am Muhammad agus gur e an leabhar, an Churàn, facal Dhè a chaidh innis do Mhuhammad tron Aingeal Gabrial.
Tha pailteas de sgrìobhaidhean agus ràdhan againn a tha dèiligeadh le beatha Muhammad. Nam measg ’s e an fhear is ainmeil eachdraidh-beatha a chaidh a chruthachadh anns an 8mh linn le sgoileir den ainm Ibn Ishaq.
Susbaint
Toiseach beatha agus Mecca[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh Muhammad timcheall air a’ bhliadhna 570 AC gu treubh Arabach den ainm Quraysh ann an taobh a deas sgìre Hijaz. ’S e teaghlach uasal a bh' annta agus mu chòig ginealach ro Muhammad fhuair iad smachd air baile Mhecca agus, fon shinn-seanair aige, chaidh an àite a stèidheachadh mar aon de na prìomh bhailtean airson malairt anns an Ear-Mheadhan le càirdeas ri Impireachd an Roimh còrdaidhean le na dùthchannan eile mun cuairt – Impireachd Phearsia agus na Rìoghachdan ann an Yemen agus an Itiop. Agus ’s ann mar seo a chaidh an coimhearsnachd ris am buineadh Muhammad, le marsantachd fìor aig a chridhe, a chuir air dòigh.
Ged a rugadh e ann an 570 AC cha do ghabh e dreuchd mar fhàidh gu 610 nuair a bha e mu 40 bliadhna a dh’aois. Anns na bliadhnachan ron a sin cha robh beatha annasach aige idir. Bhàsaich athair mus deach a bhreith agus bhàsaich a mhàthair nuair a 's e pàistean a bh' ann fhathast. Mar sin chuir e seachad a òigridh a’ fuireach le bràthair-athar, duine den ainm Abu Talib. Nuair a ràinig e 25 fhuair e obair a’ coimhead an dèidh carabhan le banntrach beartach agus an dèidh greis phòs iad.
Ged is e pàganachd an seòrsa creideimh a bu chumanta ann an Arabia aig an àm a bha seo, bha gu leòr, gu h-àraidh ann an taobh a tuath na sgìre, a chumadh ris an creideamh Chrìosdaidh anns a' chruth Nestorian no Monophysite. Gu dearbh, ’s ann mar àite aon-diathach a chaidh Mecca a stèidheachadh ged a bha e air tilleadh gu creideamh pàganach mun àm a rugadh Muhammad.
Taisbeanadh[deasaich | deasaich an tùs]
Bhiodh Muhammad a cuir seachad aon mìos sa bhliadhna seachad air Beinn Hira’ – cleachdadh pàganach a bha cumanta aig an àm. Aon oidhche agus e a cadal air a' bheinn chunnaic e an aingeal Gabriel, a dh’èigh ris “Ath-innse!” (recite!)
Anns na bliadhnachan a lean se Gabriel a bhiodh a toirt na ràdhan a chruthaicheadh an Quran agus an creideamh Muslamach do Mhuhammad. Ach, aig an àm, bha seo a cuir dragh mòr air agus airson greis bha eagal air gun ro e air a chiall a chall agus gun ro diabhail a choireigin ga phianadh. Ach, mu dheireadh, ghabh e ris an dreuchd. Chuir e seachad an ath deich, còig deug bliadhna a fuireach ann am Mecca a toirt seachad ràdhan ùr agus a teagaisg na bha a creideamh.
A’ sgaoileadh a chreideamh agus Hijra[deasaich | deasaich an tùs]
An toiseach cha robh duine a’ leantainn Muhammad ach a theaghlach fhèin agus fad timcheall air trì bliadhna cha robh ann ach rud prìobhaideach, pearsanta. Ach an dèidh greis chaidh cantainn ris a chreideamh a sgaoileadh a-measg an t-sluaigh mhòir. Cha robh seo a’ cuir dragh air na pàganaich ann am Mecca an toiseach (agus 's iad a mhòrchuid anns am baile fhathast) agus iad ag ràdh nach robh adhbhar sam bith ann nach fhaodadh duine creideamh a thaghadh dha fhèin mar a thogradh e. Ged a chaidh a chàineadh rud beag cha robh cus trioblaid aig Muhammad gus an do thòisich e a magadh nan diathan pàganach a bhuineadh ris a’ choimhearsnachd fhèin. Bhris an càirdeas sìos a bh' ann eadar na diofar threubhan agus theich buidhean de na Muslamaich gus an Itiop ach dh’fhuirich Muhammad fhèin ann am Mecca agus e sàbhailte air cùlaibh cumhachd bràthair athar – Abu Talib. Ach chaochail Abu Talib agus bha aig Muhammad coimhead airson taic an àiteigin eile. Chuir e greis seachad a’ siubhail bho àite gu àite a’ sireadh taice bho dhiofar threubhan ach cha deach leis gus an do choinnich e ri buidhean bho bhaile Medina. Chuir e cuireadh thuca suidhe leis. Dh’fhoillsich e a chreideamh aige agus ghabh iad ris – bha seann choimhearsnachd Iùdhach stèidhichte ann am Medina agus mar sin, ged is e pàganaich a bh' annta, bha na Arabaich a bhuineadh ris an àite nas eòlaiche, agus mar sin nas fosgailte, do ràdhan aon-diathach den t-seòrsa a bha Muhammad a’ teagaisg. Dh’iarr iad air a thighinn dhachaidh còmhla riutha agus iad ag ràdh:
- "mu ruigeas ar daoine aonadh fo Dhia, cha bhi neach ann a tha nas cumhachdach na thu"
Agus an dèidh dhaibh cùmhnant a dhèanamh dh’òrdaich Muhammad air an luchd-leantainn aige gluasad bho Mecca gu Medina. ‘S e an “Hijra” an t-ainm a th' aig na Muslamaich air a’ chuairt seo agus tha an mìosachan Muslamaich a’ tòiseachadh bho bhliadhna an Hijra – 622 AC.
Medina[deasaich | deasaich an tùs]
Stèidhichte ann am Medina mar ceannard chuir Muhammad air dhòigh riaghailtean sòisealach, poilitigeach agus laghail a chaidh a chruinneachadh mar rud ris an canar a-nis “Cùmhnant Mhedina”. Tha an aithisg seo a foillseachadh gu bheil coimhearsnachd de dhaoine ann a tha a leantainn Muhammad – se an “umma” an ainm aca. Tha e cuideachd a cuir air adhart inbhe Muhammad mar am prìomh cumhachd anns an coimhearsnachd agus gum beachdadh esan (agus troimhe, Dia) air argamaid no comh-strì sam bith a-measg nan daoine. Cha do ghabh a h-uile duine ris an cùmhnant ùr. Dh’agallaidh Muhammad na Iùdhaich anns an sgìre agus chaidh an càirdeas eatarra a shàrachadh le feadhainn de na treubhan air an tilgeil a mach as am baile. Chrìochnaich an sabaid nuair a chuir Muhammad a h-uile fìrinneach ann an treubh Iùdhach den ainm Banu Qurayza (Clann Qurayza) gu bàs agus rinn e tràillean de na boireannaich agus clann aca. An dèidh seo cha ro àite ann an coimhearsnachd ùr Mhuhammad airson nan Iùdhaich.
Cogadh agus smachd air Arabia[deasaich | deasaich an tùs]
'S e am prìomh chur-seachd de àm Muhammad ann am Medina cogadh. Thairis air ochd bliadhna bha cogadh ann eadar Medina, le Muhammad os a chionn, agus baile Mhecca a bha air eilthireach a dhèanamh dhe. Mu dheireadh rinn Muhammad a chùis agus fhuair e smachd air a' bhaile anns an do rugadh agus thogadh e. Anns an ùine seo chan ann a-mhàin an aghaidh Mecca a bha e a' sabaid; fhuair e buaidh air iomadach threubh eile – Iùdhach agus Arabach. A-rèir eachdraidh an t-saoghail air fad 's e an rud as cudromaiche a thachair anns an àm a tha seo gun do thionndaidh Muhammad a shùil gu tuath, seachad air crìochan Arabia. Bha e an dòchas ionnsaigh a dhèanamh air Impireachd an Roimh ach bhàsaich e mus d’fhuair e an cothrom, agus e a fàgail 9 mnathan agus aon choileabach air a chùlaibh. Ach, mu ginealach an dèidh dha caochladh bha an luchd-leantainn aige air cuir às don an Impireachd aosmhor aig Persia agus smachd fhaighinn air a chuid mhòr do dh'Impireachd an Ròimh agus 's ann mar seo a chaidh an Ear-mheadhanach air a bheil sinn eòlach an diugh a chruthachadh.