text:
Contae an Chláire
'S e siorramachd (Gaeilge: Contae) ann am Poblachd na h-Èireann a tha ann an Contae an Chláire[1] (tuiseal ainmneach: An Clár,[2] Laideann: Comitatus Clarensis). Tha e suidhichte ann an ceann a deas na dùthcha, ann an Còigeamh Mumhan. Tha 117,196 duine a' fuireach san t-siorramachd fad 3,188km²,[3] an ochdamh siorramachd as motha na dùthcha a thaobh fharsaingeachd agus an 18mh a thaobh àireamh-sluaigh. Tha crìochan aig Contae an Chláire le Corcaigh, Luimneach, Gaillimh agus Tiobraid Árann.[4] Bha 286,394 nan tàmh sa chontae ann an 1841, ron a' Ghorta Mhòir.[5] 'S e Gleann na gCailleach (532m) a th'ann a' beinn as àirde na siorramachd.[6]
Sgìrean Ionadail[deasaich | deasaich an tùs]
Tha aon baranachd deug (Gaeilge: barúntacht) am broinn an Chláire: Boirinn, Bun Raite Íochtarach, Bun Raite Uachtarach, Cluain idir Dhá Lá, Corca Mrua, Inse Uí Chuinn, Maigh Fhearta, Na hOileáin, An Tulach Íochtarach, An Tulach Uachtarach agus Uí Bhreacáin.[7] A bharrachd air sin, tha 80 parraistean[8] (ann an trì sgìreachdan-easpaig: Cill Fhionnúrach, Luinmeach agus Cill Dalua)[9] agus 2,278 bailtean fearainn sa chontae.
Bailtean[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Sabhal Mòr Ostaig
- ↑ Logainm
- ↑ Statoids
- ↑ Scoil Cronáin Naofa
- ↑ Cenus of Britain 1841
- ↑ Peakbagger
- ↑ Leabharlann an Chláire
- ↑ Irish Times
- ↑ Comhdháil Easpag Caitliceach Éireann
Contae Aontroma • Contae Ard Mhacha • Contae Átha Cliath • Contae an Chabháin • Contae Cheatharlach • Contae Chill Chainnigh • Contae Chill Dara • Contae Chill Mhantáin • Contae an Chláire • Contae Chiarraí • Contae Chorcaí • Contae Dhoire • Contae an Dúin • Contae Dhún nan Gall • Contae Fhear Manach • Contae na Gaillimhe • Contae na hIarmhí • Contae Laoise • Contae Liatroma • Contae Loch Garman • Contae an Longfoirt • Contae Luimnigh • Contae Lú • Contae Mhaigh Eo • Contae na Mí • Contae Mhuineacháin • Contae Phort Láirge • Contae Ros Comáin • Contae Shligigh • Contae Thiobraid Árann • Contae Thír Eoghain • Contae Uíbh Fhailí


c: text/html

text:
Frankfort, Kentucky
'S e prìomh-bhaile Kentucky a tha ann am Frankfort. Anns a’ bhliadhna 2010 bha 25,527 duine a’ fuireach an seo. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1792. Is dòcha gun tàinig an t-ainm bhon tachartas ann an 1780 nuair a chaidh Stephen Frank a mharbhadh ann an sabaid an aghaidh na 'Indians' aig àth Abhainn Kentucky. B' àbhaist “Frank’s Ford” an t-ainm a bha air an àite seo bhon uair sin, a-nise nas giorra mar Frankfort.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Johnny Depp, actair Aimeireaganach (1963)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Glaistig
Bha a' Ghlaistig eagallach na coltas le com boireannaich agus a' chuid eile na gobhar.
Bha uamhann aig luchd-siubhail an anamoich roimpe.
Bhiodh i a' tàmh mu bhruachan sruthan uisge agus lochan uaigneach.
'S e stìc a bh' ann an Glaistig anns an robh mòran de phratan aimlisgeach. Bha cùilbheartan a' toirt àbhachdais do Ghlaistig. Bhiodh i a' cur snaidhmeannan air badan de luachair a bhios a' fàs thairis air na ceuman coise airson a bhith a' leagail nam bodach chòir a bhiodh a' gabhail an rathaid.


text:
Abraham Darby
B' e Abraham Darby I (Dudley, 14 an Giblean 1678 - 8 am Màrt Madley 1717) Maighstir-Iarrainn Shasunnach. Rugadh esan aig Dudley,an Siorramachd Worcester. Is e Mac Cheird-Glaise a bha ann. Bhuannaig esan ri Cuaigearan. Dh'ionnsaich e ceàrd e fhèin, fo saor-mhuillin an Birmingham roimhe 1699 nuair a phòs e.
Thog e fhèin is a' bhean ri Bristol, far an do shas e an obraichean-umha. Ghluais e bho obraichean umha ri iaruinn-tilgte. Fhuair e taic de obraichean iarrainn aig Coal Brook Dale ri taobh Abhainn na Severn an 1708, far an d' rinn e poitean agus coireachan a mach a iaruinn "tilgte". Cha robh e fada 's na h-obraichean sin mus an do thoisich e a lorg connadh nas fhearr (agus nas shaora) na gual-fiodha a theasachadh na furnaisean iaruinn aige.
Lorg e gu robh gual-rosta fhreagaireach (an 1709) agus o chionn 's gu robh gual tòrr nas pailte na fiodh, adhbharaich leaghadh le gual lughadhadh an pris iarrainn nuair a thoisich ludh-leaghaidh eile a bhi ga cleachdadh. Adhbharaich lughadadh a' phrìs meudachadh an fhèille airson bathair iarrainn, agus cuir seo spionnadh air leasachadh eaconomachd air feadh Breatainn. Dh'eug e an 1717, amm am Madley, Shropshire.


text:
Giuthas
'S e craobh-dhuircein a th' anns a' ghiuthas, maille ris an spruis, làrag, an seudar is iomadh seòrsa giuthais eile.
A' chraobh[deasaich | deasaich an tùs]
'S e giuthas Alba, giuthas nam mòrshliabh, aon chraobh a chinneas gu nàdarrach ann an Alba. Cuirear dealachadh eadar giuthas Alba 's giuthas eile le cumadh na duilleig. Tha i na càraid chaola, ceangailte ri chèile aig am bun, agus mu 3 òirlich air fad.
Ruigidh i 100 troigh a dh' àirde, agus còrr is 12 troigh timcheall a bun. Seasaidh i còrr is 300 bliadhna, ach mar as trice, ghearrar sìos i nuair a ruigeas i 50 bliadhna.
Nuair a chuireas craobhan òga, 's ann a bhios iad air an cur nan grunnan dlùth air a chèile ach am fàs iad dìreach suas gun fhiaradh 's air feum an obair saoirsinneachd.
Tuitidh duilleach na craoibhe aig ceann gach dara bliadhna 's aig a' cheart àm, tha an duilleach ùr deiseil, mar sin chan eil na meanglain lom aig àm sam bith. Tha dà sheòrsa dhuircein air gach craobh, cuid fireann 's cuid eile boireann. Tha an fheadhainn fireann cairteal òirlich air fad le poilean nam broinn. Tha fras na craoibhe annta agus bheir e còrr is bliadhna ga abachadh. Tha an fheadhainn boireann nas motha air cumadh uighe agus tha 3 anns gach cròilean.
Fosglaidh lannan gach duircein aig toiseach an t-samhraidh. Sguabaidh an osag a' mheanbh-mhìn (poilean) bhon fhlùr fhireann, còmhdachaidh e an sìol a tha a-nis abaich agus a bhios air a sgapadh thall 's a-bhos leis a' ghaoith. Tha gach gràinne sìl air uidheamachadh airson an turais le sgiath bheag thana agus gach smùirnean poilean cuideachd le dà bhalg ga aotromachadh.
Eachdraidh na craoibhe[deasaich | deasaich an tùs]
Alba[deasaich | deasaich an tùs]
Bha giuthas a' dlùth-chòmhdach na tìre, eadar Gleann Lìobhann is Raineach gu ruige srathan Chataibh san taobh tuath, agus an ear gu crìochan Bhràigh Mhàirr.
An-diugh, tha mòran den fhonn seo fo mhòine, ach gheibhear fhathast bunan mòra san riasg, far an robh uaireigin na craobhan maiseach mòra sin.
An Fhraing[deasaich | deasaich an tùs]
San Fhraing, bha mòr spèis aca do chraoibh. Mar eisimpleir, rinn Naomh Màrtainn (337-400 A.D) airson na doirean giuthais a ghearradh sìos ach rinn an sluagh connspaid cho mòr na aghaidh, 's gum b'fheudar dha na craobhan fhàgail nan seasamh.
A' Ghearmailt[deasaich | deasaich an tùs]
Bha e na chleachdadh aig an òigridh, an àm fèistean àraidh, dannsa a dhèanamh mun cuairt craoibhe giuthais, agus laoidhean a sheinn nach buineadh idir don Chreidimh Chrìostaidh. Bha a' chraobh cuideachd air a sgeadachadh le coinnlean, flùran, ubhlan agus liùghagan. Bha iad den bheachd gu robh spiorad beò a-measg nam meanglan a bheireadh dhaibh gach miann a lùigeadh iad san dol mun cuairt. (B'e seo toiseach cleachdadh sgeadachadh na craoibhe nollaig le tiodhlacan don chloinn agus tha an Naomh Neacail a' gabhail àite seann spiorad na craoibhe.)
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
Gairm, Vol 15


text:
Gran Canaria
'S e eilean Spàinnteach agus aon de na h-Eileanan Canàrach a tha ann an Gran Canaria. Tha e suidhichte anns a’ Chuan Siar mu 210 cileameatair air falbh bhon àird an iar-thuath oirthir Afraga. Tha Tenerife agus Fuerteventura faisg air.
Tha Gran Canaria air meud de 1,560 cilemeatair ceàrnagach. 'S e Pico de Las Nieves (1,949 m) a' bheinn as àird air an eilean.
Anns a’ bhliadhna 2007 bha 815.379 de shluagh ann.
Tha Las Palmas de Gran Canaria na phrìomh-bhaile.
Tha roinn turasachd gu math làidir ann an Gran Canaria. Mar is trice bidh an teothachd eadar 18° is 26° tron bhliadhna. Bidh mu 2,2 millean luchd turais a' tadhail air an eilean gach bhliadhna, gu h-àraid san gheamhradh. Leis na tràighean brèagha is farsaing 's e teis-mheadhan turasachd a tha anns na bailtean Maspalomas, Playa del Inglés agus San Agustín.
Tha Gran Canaria a' gabhail a-steach 21 sgìrean:


text:
Baile Ùr Ghall-Ghaidhealaibh
'S e baile ann an Dùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh a tha ann am Baile Ùr Ghall-Ghaidhealaibh (Beurla: New Galloway). Tha Clachan Eòin gu tuath air a' bhaile agus tha Baile MhicIllFhaolain ear air. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 4′ 22.8″ Tuath agus 4° 8′ 20.4″ Iar. Bha daoine a' fuireach an seo anns an 13mh linn, nuair a chaidh Kenmure Castle, a bha faisg air an àite, a thogail. Chuir an Viscount of Kenmure am baile air bhonn anns na 1600an. Bhon 1630 a-mach tha e na bhaile-margaidh. Ach bha Cille Chuithbeirt a tha mu 19 mìltean air falbh, a' tarraing a' chuid as motha dhen luchd-malairt. Mar sin dh'fhàs Baile Ùr Ghall-Ghaidhealaibh gu math slaodach, an-diugh 's e sin an Royal Burgh as lugha ann an Alba. Tha 340 duine a' fuireach an seo.[1]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NX 634 775
- Undiscovered Scotland — Baile Ùr Ghall-Ghaidhealaibh
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
An Abaid Ùr • Achadh nan Càrn • Airds of Kells • Dail Bheithe • Baile MhicIllFhaolain • Baile Ùr Ghall-Ghaidhealaibh • Beeswing • Borgh • Caisteal Dhùghlais • Cille Chuithbeirt • Cille Phàdraig Durham • Clachan Eòin • An Còrsa Feàrna • Corsock • Dùn Droighnein • Haugh of Urr • Baile Labhrainn • Palnackie • Port Aiseig a' Chrìch • Taigh an Rathaid • Tìr na h-Eaglaise


text:
Foillseachaidhean
Briathrachas
Foghlam
Bhideothan foghlaim
Làraichean Dualchas na Cruinne
Corporra
Glèidhteachas
Leabhraichean Eile
Briathrachas
Briathrachas Gaelic Terms [pdf, 2mb]
Historic Scotland Gaelic Site Names [pdf, 22kb]
Foghlam
Goireasan mu làraichean eachdraidheil
Ach nam Breac Clachan Chomharran Cupa is Cearcaill
(Achnabreck Marked Rock) Caisteal an Dùin
(Doune Castle) Caisteal Ceann Droma
(Kildrummy Castle) Caisteal Chill Rìmhinn
(St Andrews Castle) Caisteal Corr Gairbh
(Corgarff Castle) Caisteal Creag a’ Mhuilleir
(Craigmillar Castle) Caisteal Dirleton
(Dirleton Castle) Caisteal Hunndaidh
(Huntly Castle) Caisteal Huntingtower
(Huntingtower Castle) Caisteal MhicIllFhinnein
(MacLellan's Castle) Caisteal Shruighlea
(Stirling Castle) Caisteal Tantallon
(Tantallon Castle) Caisteal Threibh
(Threave Castle) Caisteal Tolquhon
(Tolquhon Castle) Caisteal Urchadain
(Urquhart Castle) Carragh Dhrostain
(Drosten Stone) Carragh Obar Leamhnach
(Aberlemno Stone) Carragh Sueno
(Sueno's Stone) Eilean Ì: Crois Naoimh Eòin
(Iona: St John's Cross) Eilean Ì: Crois Naoimh Màrtainn
(Iona: St Martin's Cross) Lùchairt Ghleann Iucha
(Linlithgow Palace) Steòrnabhagh: Obair-iarainn Steòrnabhaigh
(Ironwork of Stornoway) Taigh-feachd an Ruadhainn
(Ruthven Barracks) Tursachan Choille
(Temple Wood Stone Circle)Goireasan foghlaim mu chuspairean Ar-a-mach nan Seumasach
(Jacobite Risings) Bogsa-làimhseachaidh: Caistealan Meadhan-aoiseil
(Medieval Castles Handling Box) Carraighean Snaighte Àrsaidh
(Early Carved Stones) Clàr fianais (Evidence Record)
– goireas do chloinn / resource for children Dualchas air do Starsaich
(Heritage on your Doorstep) A' Sgrùdadh Chaistealan ann an Alba [PDF, 3.1MB]Gàidhlig Blasad Gàidhlig (A taste of Gaelic)
Simple Gaelic phrases for learners
Bhideothan foghlaim
Tha clann ann am foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ann an Dùn Èideann air a bhith ag obair còmhla ri Alba Aosmhor gus filmichean ghoirid a dhèanamh a tha mar iùil timcheall Caisteal Dhùn Èideann. Coimhead air na filmichean air an t-seanail YouTube againn:An Talla MòrNa Seòmraichean RìoghailGreat Hall
(Bilingual version for Gaelic learners – good for GLPS)
Tha iad cuideachd rim faighinn air DVD.
Airson tuilleadh fiosrachaidh cur fòn dhan Oifigear Gàidhlig air 0131 668 8985. Taigh Longmore, Ionad Salisbury, Dùn Èideann, EH9 1SH.
Làraichean Dualchas na Cruinne Làraichean Dualchas na Cruinne ann an Alba [pdf, 605kb] Rannsaich Làraichean Dualchas na Cruinne an Alba Bileag is Postair [pdf, 750kb] Balla Antonine [pdf, 2mb] Crìdhe Linne Ùr na Cloiche ann an Arcaibh [pdf, 2mb] Lannraig Nuadh [pdf, 2.5mb] Dùn Èideann - Seann Bhaile is Baile ùr [pdf, 2mb] Hiort [pdf, 912kb]
Corporra Plana Gàidhlig Alba Aosmhor (Gàidhlig) [pdf, 124kb] Plana Gàidhlig Alba Aosmhor (Beurla) [pdf, 114kb] Plana Corporra Alba Aosmhor [pdf, 2mb] Plana Gàidhlig - Sgrùdadh air comasan Gàidhlig an luchd-obrach (Beurla) [pdf, 81kb]
Glèidhteachas Carraighean Clàraichte: Stiùireadh [pdf, 630kb] Cunntas de Gharaidhean is Sheallaidhean-tire Dealbhaichte ann an Alba [pdf, 1mb] Raoin-Mara tèarainte [pdf, 2mb] Cunntas de dh’àraichean [pdf, 2mb] Togalaichean Clàraichte [pdf, 1mb] Lorgaireachd Mheatailt [pdf, 2mb]
Leabhraichean Eile
Tha leabhraichean iùil rim faighinn airson na làraichean a leanas:Caisteal Dhùn ÈideannCaisteal ShruighleaCathair-Eaglais GhlaschuFort George, Àird nan SaorTaigh Dubh ÀrnolSeann Fhùirneis-Iarainn Bhun AbhaCaisteal Dhùn Stafhainis
Leabhraichean eile: Obair-Iarainn Ailtireil ann an Steòrnabhagh
Sùil Litreachail air Tursachan Chalanais
Ma tha ùidh agaibh anns na leabhraichean seo cur fios dhan Oifigear Gàidhlig aig Taigh Longmore, Dùn Èideann, EH9 1SH. Fòn: 0131 668 8985.Back to top


text:
Quebec
'S e tè de na mòr-roinnean Chanada a tha ann an Québec (uaireannan sgrìobhte mar Cuibeic, Ceibeag no Cuebec sa Ghàidhlig). Tha i suidhichte eadar Ontario agus Brunsuig Nuadh. Tha pàirt dhi a' buntainn ri Labrador cuideachd. Tha Québec na prìomh-bhaile.
'S e Fraingis prìomh chànan na mòr-ròinn.
Philippe Couillard (PLQ)
Alberta | Columbia Bhreatannach | Manitoba | Brunswick Nuadh | An Talamh Ùr is Labrador | Alba Nuadh | Roinnean an Iar Thuath | Nunavut | Ontario | Eilean Eòin | Quebec | Saskatchewan | Roinn an Iukon


text:
Oilthigh Ghlaschu (Iomain)
'Tha Sgioba Iomain Oilthigh Ghlaschu ag ardachadh camanachd, an spors traidiseanta, Gaidhealach a-measg nan oileanach aig Oilthigh Ghlaschu.
Raon-cluiche[deasaich | deasaich an tùs]
Pairc na Solais, Ionad Spors Gart Sguaib, Rathad Chnoc Mairi, Glaschu
Far-ainm[deasaich | deasaich an tùs]
"The Gold an Blacks, "Na h-Òr is Dùbh", "L'Oroneri"
Dathan-cluiche[deasaich | deasaich an tùs]
Leintean Òr, Briogais-goirid Dùbh, Stocainnean Òr is Dùbh
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Oilthigh Ghlaschu air piseach mòr a thoirt don gheama thar na bliadhnaichean. Tha cluicheadairean ùra air a bhith gan trèanadh agus tha cluicheadairean stèidhichte air am leasachadh nan sgilean. Nuair a dh’fhagas iad an Oilthigh, bidh iad a’ cuideachadh gus an geama a neartachadh air an taobh rianachd. Aig an toiseach, tha dithis ann aig a bheil fìor eòlas air a h-uile rud a bhuineas do spòrs nan Gaidheal, Iain U. Caimbeul, Ceann Suidhe Chomunn na Camanachd bho 1982 gu 1985 agus Uisdean D. Macilleannain, fear-naidheachd is craoladair. Fhuair an dithis aca ‘Guirm’ bhon Oilthigh nuair a bha iad a’ cluich.
Chaidh Sgioba Iomain Oilthigh Ghlaschu a steidheachadh ann an 1901. ‘S e Aonghas MacBhiocair, Murchadh MacChoinnich agus Murachadh Macrath a bh’ ann na tri stèidheadairean, agus ‘s e Aonghas a’ bh’ anns a’ chiad sgiobair.
Anns na 50an, bha da sgioba aig an Oilthigh ach o chionn fhada tha e air fhàs nas dorra oileanaich a lorg le eòlas air iomain agus tha an sgioba a-nis a’ cumail aon sgioba fireannach agus cuideachd, bidh iad a’ feuchainn ri sgioba a chumail do bhoireannaich.
Anmoch sna 50an agus tràth sna 60an, bha linn air leth shoirbheachail aig an Sgioba, a’ gleidheadh Lìog a Deas ann an 1959-60 agus Cuach Littlejohn ann an 59-60, 60-61 agus 61-62. Thànaig cuid dhe na cluicheadairean seo còmhla a-rithist nuair a chaidh Glasgow Kelvin a steidheachadh. Chaidh a’ chuairt dheireannach de Chuach Chataibh a ruigsinn airson a’ chiad turas ann an 1981 agus chaidh Còrn Sgeaboist a bhuannachadh iomadach tursan.
Mar sgioba oilthigh, tha an Sgioba air a ruith leis na cluicheadaran fhèin le taic-airgid bho Comunn Spors Oilthigh Ghlaschu, na bhios a’ liubhart giùlain gu geammanan air falbh bho àm gu àm. Gun teagamh, tha feum air eudmhòrachd air a’ phàirc is far na pàirce, is uaireannan thèid seo a mothachadh le bhith a’ toirt seachad na duaise cliùitiche, ‘Gorm’ Oilthigh, ach nas trice thèid a mhothachadh le pinnt!
A-measg na caractaran as cudromaiche anns na bliadhnaichean a dh’fhalbh, tha Jack Asher ann. Fhuair Jack ‘Gorm’ agus bha cliù mhòr aig mar rèitear. Bha e na phàirt den sgioba soirbheachail sna 50an agus tha e a-nis na cheann-suidhe onarach. Bha a mhac, Gordon, na chluicheadair chomhnard don sgioba anns na 90an.
Feumar mòran moladh airson an sgioba a chumail beò sna 80s a dhol gu Doire Barton, a sheall mòran iomairt is eùdmhorachd gu riaghailteach. Thug Friseal Gordain Iomain Oilthigh an àrd aig an àm seo cuideachd agus chaidh a chuid shaothair mhiorbhaileach aithneachadh le ‘Gorm’.
Bha na h-oidhirpean aig Daibhidh Bell is Daniel Donn, bho Gleann Urchardan is Ceann a’ Ghiuthsaich fà leth, glè chudthromach ann a bhith a’ toirt comas dhan sgioba a dhol suas gu Lìog a Dha agus gus Cuach Littlejohn a ghleidheadh tri tursan. Fhuair an dithis aca ‘Guirm’.
Anns a’ Mhille Bhliadhna ùr, tha an sgioba air buaidh fhaighinn ann Lìog a Deas 2 agus Cuach Littlejohn, a’ faighinn a-steach dhan chuairt dheireannach ceithir tursan ann an sreath bho 2001-2004, ga bhuannachadh da thuras. Feumar luaidh shònraichte a thoirt air oidhirpean nan Sgitheanach, Aonghas Liddon agus Keith MacChoinnich agus cuideachd air fear à Obar Dheathain, Daibhidh C Moore, a thoisich iomain aig an Oilthigh agus as deidh da bhliadhna a bha na sgiobair nuair a bhuannaich an sgioba Liog a Deas 2 gun gheama a chaill ann an 2002-03. Chosnaich iad an tiotal mar Club a’ Mhios aon turas. Bidh Oilthigh Ghlaschu a-nis a’ gabhail pàirt ann an Lìog nan Oileanach agus Cuach Littlejohn.
Ann an 2004-05, chrìoch iad an seisean anns an treas àite ann an Lìog nan Oileanach agus chaidh an cur a-mach bhon Littlejohn san Iar-Chuairt Deireannach le RGU as dèidh ‘pheanasan’. Bha Craig Ros na sgiobair ann an 2004-05, ach a-nis 's e Gilleasbuig MacDhomhnaill a th' ann, ogha aig a' bhard ainmeil Somhairle MacGill-Eain.


text:
Abhainn Mhagdalena
'S e an abhainn as motha, as fhaide agus as cudromaiche ann an Coloimbia a th'ann an Abhainn Mhagdalena.[1] Toisichidh an abhainn shuas ann an Huila ann an ceann a deas na dùthcha, is i a' sruthadh mu thuath fad 1,558km [2] tro na roinnean dhe Tolima, Cundinamarca, Caldas, Boyacá, Antioquia, Bolívar, Cesar, Magdalena gu ruige Muir A' Chairibianach faisg air Barranquilla, ann an Atlántico.[3] Tha an Abhainn Mhagdalena a' sgarradh dà sliabh a-mach a chèile: An Cordillera Central agus An Cordillera Oriental, is iad na slèibhtean as thuath na h-Andes. Ro àm an treàna agus a' pleàna, 's e bàtaichean a' toirt daoine agus bàthar air an abhainn sin a bh'ann prìomh mheadhann chòmhdhail na dùthcha.
Ainmean na h-Aibhne[deasaich | deasaich an tùs]
Chuir an Ceannsaiche Spàinnteach Rodrigo de Bastidas an t-ainm Magdalena air an abhainn nuair a ràinig e beul na h-aibhne aig Bocas de Cenizas an 1 an Giblean 1501. Bha mòran ainmean tùsanach aice roimhe. Bha Yuma air a' phàirt as ìsle, Arli air a' phàirt meadhanch agus Guacahayo aig a' phàirt as àirde aice. A bharrachd air sin, 's e Karacali an t-ainm a bha oirre gu lèir airson iomadh bhuidheann.


text:
Bill Gates
'S e fear-gnothach agus neach-fialaidheachd às na Stàitean Aonaichte a th' ann an William Henry “Bill” Gates III (Seattle, 28 an Damhair 1955). 'S e neach-cathrach de Microsoft Corporation a th' ann cuideachd. Gu rèidh, tha e fear den daoine nas beartaiche anns an t-saoghal [1]. Thòisich e Microsoft ann an 1976 còmhla ri Paul Allen [2]. Tha prìs an companaidh mu $205bn na laithean seo [3]. Ann an 1994, stèidhich e am Bill and Melinda Gates Foundation còmhla ri a bhean, airson a' dèiligeadh le dà rud: slàinte agus feum nan coimhearsnachdan anns am Pacific North West [4]. Leig Gates dheth dreuchd CEO aig Microsoft ann an 2000 ach b' e neach-cathrach a bh' ann fhathast. Ann an 2006, thòisich e ag obair làn thìde leis am Foundation agus na laithean seo tha e neach-cathrach neo-gnìomharrach aig Microsoft.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “The World's Billionaires” aig Forbes.com, a' tarraing 26 An Lùnastal 2011
- ↑ “The History of Microsoft” a' tarraing 26 An Lùnastal 2011
- ↑ “Microsoft Corp” aig am Financial Times a' tarraing 26 An Lùnastal 2011
- ↑ “Foundation Timeline” bho www.gatesfoundation.org a' tarraing 26 An Lùnastal 2011


text:
Aig Feis Dhun Eideann
Tha e math ann an doigh, ach nach eil e gu math trang? Bha mi anns a' Ghrassmarket air Di-Sathairne, agus bha e cho claustrophobic. Uill, co-dhiu, chaidh mi gu Clockwork Orange agus Don Quixote, agus clarachadh-phrogram Gaidhlig (Comadaidh Oir). Bha CO & DQ cho fringey sa ghabhas, ach chord iad rium. Comadaidh Oir? Sin sgeul eile. Bha sketch no dha eibhinn, ach fairichidh mi gun robh an comadaidh caran sean-fhasanta, gu h-araid nuair a chi thu comadaidh aig Feis Dhun Eideann fhein.
* Feis mar sin - fèis, cha robh mi a' bruidhinn air sex idir. ;-)


text:
Cat mòr
Tha cait mhòra am measg nan feòil-ithich as ainmeile san t-saoghail. Bho làithean trath den mac-an-daoine, chruthaich sinn uirsgeulan agus dealbhan bhuapa.
Teaghlach: Felidae
- Genus Panthera
- Leopard, Panthera pardus (Aisia is Afraga)
- Leòmhann, Panthera leo (Afraga, Coille Gir sna h-Innseachan; marbh ann an Eòrpa, Middle East, a' mhòrchuid den Aisia, agus Aimearaga a Tuath)
- Iaguar, Panthera onca (Na h-Aimearagan; bho Mexico gus an Argantain-a-tuath)
- Tigear, Panthera tigris (Aisia)
- Genus Acinonyx
- Genus Puma
- Pùma, Puma concolor (Na h-Aimearagan)
- Genus Uncia
- Leopard-sneachda, Uncia uncia (beinntean ann am meadhoin agus taobh-a-deas Aisia)


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Notaichean do phàrantan is thidsearan mu Cuir Ceist, làrach mu chreideamhan an t-saoghail do chlann eadar 7-11 a tha ag obair a dh'ionnsaigh a' chiad is an dara h-ìre den Churraicealam airson Sàr-mhathais.
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
Ubhal
'S e meas cruinn a tha ann an ubhal. Is urrainn dhaibh a bith uaine neo dearg, agus tha iad air cleachdadh airson pàidhean a dhèanamh. A-rèir dualchas, thug Àdhamh ubhal gu Eubha, ach ann an leabhar Genesis, chan eil ach “meas” a tha air, agus chan eil fianais againne gur e ubhal a bha ann.
Eachdraidh an ubhail[deasaich | deasaich an tùs]
Dh'fhàs an t-ubhal-fiadhain, no a' chuairteag anns a' Ghàidhealtachd bho shean. Tha Pliny, an seann sgrìobhaiche Ròmanach, ag ràdh gun robh na craobhan-ubhail ann am Breatainn fìor thorach, agus tha cunntas air cho pailt 's a bha iad ann am Moireibh san treas linn.
Ge be àite san robh na manaich air an suidheachadh, thogadh iad ubhal-ghoirtean, agus chithear fhathast faisg air manachainnean, a tha an-diugh fàs, sean chraobhan a chuireadh leotha - gu h-àraidh ann an Abaid Mhanachainn MhicShimidh.
Tha an ubhal gu tric air ainmeachadh ann an litreachas is bàrdachd iomadh tìre, agus sin gu minig ag aithris air bòidhchead is cruth pearsa.
"Mar chrann-ubhal am measg chrann na coille, is samhail mo rùn-sa am measg nan òganach: fo a sgàil mhiannaich mi, agus shuidh mi sìos agus bha a thoradh milis dom bhlas."
Sheinn Donnchadh Bàn mu na cuairteagan a dh'fhàs: "mun Ruadh-aisridh, cliùmhor, cuachanach, cuarnar àrd."[1]
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ [Aiste le Alasdair MacGilleMhaoil ann an Gairm.]


text:
p.320
.i. fer bethad soillsi samrata, ab & angcoire, Fecin finnfocluch Fabair, a crichaib lanáille Luighne, a cuiged caemalainn Connacht.
- Fear aintech áibhinn almsanach,
brighmur broinntseng bríatharcert,
cunnail craibhtech cíallchonaich,
diadha dercach descréitech,
emech ecnach irnaigthech,
fesach fíren foculchaidh,
gribhdha genmnaid greslebrach,
Mac esein fir cródha cruata coscurthaigh Cailcarna, fer & Grillin ainm eile dó, do slicht Airt Cirb mec Cairbri. Ocus is i ba máthair dó: Lasair laomdha lanlebur do derbchloinn rígh Muman, arna thairrngire gu menic re cian roime-sin.
Uair ro tharrngir primfaidh nime & talman .i. Colum Cille, ré chian roime ar toidhecht dó o mhainistir Finnen docum in inaidh darb' ainm Fabar, & do-chonnairc torruma na n-aingel uasin n-glenn-sin, & do failtig Colum Cille gu mór fri torruma na n-aingel. Ocus fagbus Colum Cille in t- inad-sin iarna fis dó nach dó deonaiged in t-inad-sin. Ocus in tan at-cuala tigerna in feruinn .i. Seallan, Colum Cille do dhul seacha,
p.322tainig ina diaidh da thairgsin fein & a inaidh dó, & iarna fis do Colum Cille do an friss. IN tan ráinig Seallan a dócum do-leic fora ghluinib h-é, & do crom gu cosaib Coluim Cille, & do thairg h- é fein & a inad dó. Ocus do raidh {folio 1b} Colum Cille: Na tairgsi dam-sa an t-inadh-sa , or sé, uair ticfa mac bethadh soillsi suthaine .i. Feicin, & do-ghena inadh at' chomfocraib allanoir dinn, & is dó dligid tú fein & th' inad do idbairt. Ocus asa aithle-sin do-connairc Seallan coloman tenntighe a meid dermair o thalmain gu nim ina th-sessum isin ghlenn remraite. Ocus at-chonnairc imut é taitnemach ag linad in glenna o nim gu lár.
IS menic do-tairngersad naimh & fireoin a genemain riana thoidecht, conad aire-sin ro chan:
- At-connairc Colum na cath
[gap: repetitive]
Cred ámh narbo h-ingnadh gach comarda næmtachta da rabe and: uair dob ingnad a genemain & rob inganta a naidendacht. Uair in uair do-gnitis a tustide-sium codlud, do-cuirtis esium itir a m- bruinnib, & in tan ro musglatis do-geibtis esium ina croisfigill for in lar lom. Ocus ba samlaid a coemthecht-sum friu mar coemthecht soillsi fri dhorcadus. Ocus on ais-sin gu cinnte nir' faom-sum feoil do blasacht.
Ar tosach immorro a aisi imcubaid fogluma tucad do sagurt uasal oiregda, do Nath I, dia munad h-e.
Laa n-ann tra ro buail a athair h-e ina cenn tre cus ecin a fiadnuse Nath I. Do raid Nath I: Ecoir ro buailis cenn in Rig Moir. {folio 2a} Cred asa n-abraidh sin? uar a athair. Imut aingel do-cim fora cenn, uair bud imda mac bethad ac fognum do uair biaid na cinedha-sa fai co léir, & ro comallad.
p.324
Aimsir ann bói Feichin aga foghluim og Cruimter Nath Í i n- Anuch. Curtur lá n-ann do coimét na cluana h-e arnach lomtai h-i o cheitrib echtrann. Curtur iarsin eich & indili in ríg innti do aimdeoin Feicin. Mallaigis Feicin iat & benus a clog forro gu fuaratur bas achetóir. IN tan ro cuala in ríg sin teid a fiadnuse Feichin & legis fora gluinib h-e, & ro sir maitim a pecadh dó. Do-beir Feicin absoluid dó, & ro thodusigh a eich & a indili dó; & ro morad ainm Dé & Feichin tresin firt-sin. Ocus ro idbair in rig in feronn-sin do Fechin tre bithu, & do-rat Fechin in feronn-sin dia maigistir .i. do Cruimter Nath Í; gurab aire-sin ro can in laíd:
- Mirbal maith uadha 'na naidin
[gap: repetitive]
Ar forfthiugud an mec naomtha-sin o aís & o ecna & o naomtacht, do raid a oide friss dol fona gradaib coiserca do idbairt righ nime & talman. Fagbus iarum Feicin a oide & tet la forcongra in aingil {folio 2b} iar n-gabail grad do, gu Fabur, & ra failtig a menma frisin n- inadh-sin, & do-rigne ernaigthi & trosgud tri lo co n-aidche ann, & tainig in t-aingel do innsaige isin aidche-sin, & at-bert friss: Dena aitreb isin n-inad-so, uair is and bias t' eiserge & moran do naomaib Erenn maille frit. Uair do tairnger Nath I re chian roime-sin eserghe Feicin do beth a Fabur.
Tig Seallan iarsin .i. tigerna in feroinn-sin, gu Feicin, & do idhbair an ferann-sin do Feicin, & bennacus Feicin Seallan. Ocus fuair Seallan bas íartain, & ro adlaic Feicin h-é isin n-inadh inar' suidider altoir na mainistrech iartain.
Iar cumdach tra na mainistrech-sin do Feicin ro cumdaigh comtinol innte, & do thecuisg ina riaguil gu dligtech;
p.326& do certaig h-e fein o tredenus & o urnaigthi & o furechrus & o saethur & o fuacht dermair. Ocus da soillsig Dia h-e o imut fert & mirbuile, & atbert in laíd ann:
- Trí la do traisg isin ler
[gap: repetitive]
Aroile lá tainig duine ealadhna don baile gu Feicin & mac beg maraon friss .i. Sillenius ainm in duine ealadhna, & do fer Feicin failti friss, & do raid o spiruit faithechta: Bud h-e in mac beg-sa at' fochair-si, a Sillenius, toigebus tempall na mainistrech-sa, & do firad iartain, & do morad ainm De & Fecin trid sin.
Do boi manach isin mainistir-sin a n-esláinti fri h-aimsir foda & fuair bas iartain. Do h- innised do Feicin inni-sin, & teid os cinn an cuirp mairb, & do lec a gluine fri lar, & do ghuidh Dia go duthrachtach ima todhusgud, & ergis iarum asa croisfigill, & do togaib in t-etach do bi for aghaid in cuirp mairb, & at-bert fris: I n-ainm na Trinóde, erig! ol se. Ocus do erig focétoir la bréthir Feicin, & do gab Feicin a lam, & ro boi fada beo iarum; & ro morad ainm De & Feicin trid sin, et reliqua.
{folio 3a} Do bi clerech dar' ainm Ronan mac Guaire arna gallrugud ona chénd, & do sir lega Erenn dia legius & ni fuair slánti uathaib. Teid iarsin do iarraid a legis fon doman, & do shir moran do thirtaib in domain, & nir' ferrde do. Ocus tarla angcoire næmtha a m-Bretnaib dó, & do raid friss: Ata a n-glenn a medon Erenn, ar se, in fer slaineocus thú, & ata a mainistir don taeib thuaid don loch fil annsan inad-sin. IN uair do-chuala Ronan sin tig tara ais docum n-Erenn, & tuiges gur' uo h-e Feicin do slaneochad h-é. Ocus teid Ronan mar
p.328a roibe Fecin, & do-rad Feichin dilgud a pecadh dó, & do bi ogslan iarum. Ocus at-bert in laíd and:
- Tainig lá Silenius
[gap: repetitive]
Fecht n-æn dia n-dechaid Feicin ar cuairt dia thir duthaig, & teid gu cill Nath I frisi raiter Achad Conaire aníu, & mar do-chuáidh astech do déllraig a sgrin isin eclais, gu facatur in drong do bi allamuigh soillsi tar dorus & tar fuinneogaib in tempoill, & ro morad ainm De & Féchin trid-sin.
La n-æn, dia raibe Feicin ag proigept dona tuathaib a n-dorus na mainistrech, tainig fer diadha dodelba docum in proicepta, & do guid se Feicin dia furtacht ona dodeilb, & nir' faom suide a n-goir na manach tre naire, & rosuidh a fad uathaib. Tecmaid tra gur cuir Feicin a seili for in talmain, & cures in fer dodelba cre tresin sele, & ro cumail dia agaidh & ro {folio 3b} bói deghdhealba osin amach, conar' deghdealbha duine ina amsir inás. & ro morad ainm Dé & Fechin tresan firt-sin.
IS í-sin uair & aimser tarfas in t-aingeal do Feicin trena chodladh, & do raid fris: Ata, ol se, aitrebthaidi na h-innsi dianid ainm Imaidh & lucht an tire-sin olchena a n-dorchadus in rechta díadha, & erigh-si do proicept doib, uair do deonaig Dia a cain & a n- dligedh duit, & is tu bus codnach & bus comairlech & bus dos ditin & bus brethim bratha doib. Teid Feicin la forcongra in aingil a n-iartur Connacht co h-Imaidh, & do bennaigh h- i, & do cumdaig congbail innte, & do cuir na tuatha-sin fo cuing creidme & chrabaid, & ro baist iat asin tobur do muid tresin talmain dó tre mirbuilib De & tre
p.330cumachtaib Fecin, & ro morad ainm De & Fecin trid-sin, & at-bert in laid ann:
- Tainig Feicin 'na thir fein
[gap: repetitive]
Ro boi manach do manchaib Feicin la n-aon og ernaigthi, & ni roibe a aigned isin ernaighthi. Tét in drochspirut ina croidhe gurro aimsigh h-e. Ra taidbred do Feicin anni-sin, & ro furail a tabairt cugi, & ro sen Feicin a gin, & ro boi oghslan iarum,{folio 4a} & ro morad ainm Dé & Feichin tresin firt-sin.
Fecht aile tainig lobur gu Feichin, & do sir fair i n-anoir De beith ina cæmtech ina chathair & og proinn & ina imdhaidh. Do-rat sin do for Día, & oc erge doib iárnabarach ro boi in louar oghslan, & ro creid gu dicra do Dia & do Feicin, & ro morad ainm De & Feicin trit-sin.
Fecht aile dia tainig nech sægulta borb docum Feicin do fogluim na h-irsi diadha, & do an ina farrad re fad in corghais, & ar toidecht na casg triallus dia toig budein. Iarna clos-sin do Feicin do raid fris: An, for se, am farrad-sa, & dena faiside & aitrige, uair ni cian uait uair do bais. Ocus ba fir son. Fuair in t-oglaech bás iar faisidin & iar n-aithrige, & tét iarum docum nime tre rath De & Feicin, & ro morad ainm De & Feichin trit-sin.
Fecht n-æn ro gab Blathmac mac Aoda Slaine triar bragad ro boi for comairce Fechín. Tet Feicin do iarraid na m-braighdedh for Blathmac, & ni rus-fuair. Mallachus Fechín in dunad frisi raidter Inis Calgaig, & tig cær tenntighi asin ær gurro las in dunad cona uile maithius, & tet Blathmac for teichedh
p.332na tineth, & nir' uo ferrde do, uair ro loisg in tene h-e gu h-aduathmur. Tegur uada co lega Erenn uile dia furtacht, & nir' uo tarua doib, uair ra eimdhetar uile a leighes. Tegur uada do tocuiredh Fechín. Tainig Fechín dia innsaigi, & legius Blathmac fora gluinib do Fechín h-é, & asiges a braigde dó, & do-rat a ogdilsi fein cona uile maithius dó, ocus ro bennaighFechín Blathmac, & ro boi slán asa h- aitle, & ro morad ainm De & Fechín trid-sin.
Ro gnaithiged Fechín dol do dénum irnaigthi isin medon oidchi isin sruth i n-Es Dara ar fad in corghais. Tet manach diar' uo h-ainm Pastól faris isin sruth, & in tan do bith don taob thís do Fechin ni fuilnged fri tes in usci, & in tan do bidh don tæb tuas ní fuilnged fri rofuacht. 'Arna tucsin do Fechín ro gair ina farrad h-é, & ro mesraig in t-usci do, gur' uo fulaing do in t-usci; & ro raid Fechín gan sin do innisin do nech, gurab iar m-bas Fechín ro innis; gur' morad ainm De & Fechín trit-sin.
{folio 4b} Lá écin da raibe Fechín cona manchaib a n-Imaid Fechin a n-Iartur Connacht adaig Domnaig began ria n-espurtain, & gabus occobur h-e im dola gu Fabur, & guides Dia gu dicra fan documal-sin do fortacht. Tig aingel Dé dia saigid, & do-raidh friss techt isin carpat ina farrad. Teid iarum Fechín cona mhanchaib isin carpat, & tangatur ria n-espurtain gu Fabur, & ro morad ainm De & Fechín trit-sin.
Boi immorro oglæch socinel a laim ag Diarmaid mac Aoda Slaine, & ba cara do Feicin h-é. Ædan a ainm. Tet Fechín maille droing dia manchaib do iarraid in cimedh for an rig .i. for Diarmait. In tan do cunncus Fechín docum in dunaid
p.334ro furail Diarmaid doirsi in dunaid do drud roime ar ecla in cimedh d' iarraid fair. Tet Fechín cum in dunaid, & oslaigid na glais & na doirsi uathaib fein, no gu rainig Fechin gusan tegdus a rabatar na rigu .i. Diarmaid & Blathmac, & moran do dainib socinelacha ele. Siris for na rigaib Aodan do lecin amach, & tucatar cach uile a n-impidi fana tabairt do Fechín acht æn fer nama tuc a comairlle ina agaid & fuair bas acétoir. Do guidetur na rigu Fechín 'ma aithbeogud & co fuigbedh Aodan. Do-gniter samlaid .i. aithbeodaiges Fechín in fer marb & lecar Aodan lais. Ocus tainig Fechín cona muinntir gu subach forbailid docum Fabuir, & Ædan léo, & siris for Fechín a cur fri leginn, & do-gniter samlaid. Do-rat Dia & ernaigthi Fechín rath n-ecna fair, & teit fona gradhaib co sercda asa h-aithle & do loigdigh Dia tre cumachtaib Fechín a saith, uair ro caithed proinn moirsesir roime, & do-gnid proinn manaig h-e o sin amach. Ocus nir' bo ingnad proinn mor do caithem do ar méd a cuirp & a nirt, uair ba laidire nertmaire h-e ina gach duine ina aimsir. Ocus do-thegeadh tomus a cresa fo Fechín gu talmain ar uachtar a edaig. Ocus ba mor corp do reir mar fuarumur isna lebraib, & do morad ainm De & Fechín tresna firtaib imdaib sin do-roine Dia fair.
Do-roine Dia ferta amra aile for Fechín, & ba dib-sein an fer fora raibe pairilis & buidre on uair fa rugad do leges, amal do foir Isu fer na pairilise mairbe nar' eidir do leges daonna. Ro morad ainm Dia & Fechín.
{folio 5a} Nir' uo h-ingnad tra imut fert & mirbuile do dénum don fir diadha sin .i. Fechín, uair ba genmnaid o
p.336curp h-e, & ba duthrachtach o menmain, & ba solabartach o urlabra. Ba saidbir o glicus; ba solus o mesurdacht; ba daingin o chreidim; ba cobsaid og certugud corach; ba caonuarrach a n-umlacht; ba certaigthoir nemtoirrsech a cuirp fein; ba tairbertach derci; ba buid fri h-aígedaib; ba segmur fri furtacht deblen De; ba bocht ínísil do fein: ba saidbir do nech aile. Gurab aire ro can in file so sis:
- Cuinges Mo Chua
[gap: repetitive]
'Ar techt gusna dédenachaib do Fecin do foillsig in t-aingeal aimsir cinnte a báis dó. Ra gairmedh a manaig & a descipuil chuge, & gabais aga forcetul, & ro raid friu riagul na n-uasalaitrech & na n-apstal do lenmain & cu caithigdis o curp & o anmuin a n- agaid a namud .i. in Diabul, & in saogul & in colunn. Ro gab iarum Feicin cumain & sacarbaic o laim Mo Cæmog, & ro faid a spirut docum nime, & isin uair chétna ro cuir Mo Cua a techtaire do degsain uada siar dia fis in faicfed arrde ina comarta diar' gell Fechin dó. Ocus at-connairc in techtaire columna romór fo cosmailius datha na stuaige nimi sinte o mainistir Fechín suas go nimh. Tig in techtaire for cula gu Mo Cúa & asnedes do gach a faca Is fir, ol Mo Cúa: is e sin in comarda ro geall Fechin agum-sa. Ocus caithes Mo Cua cumain & sacarfaic, & teguscid a manchu & a desciplu, & faides a spirut maraon {folio 5b} fri Fechín docum nime mara fuil en-Dia tritach na tri Persan .i. Athair & Mac & Spírut Næm in saecula saeculorum. Amen.
Ro fiarfaig Mo Ling don t- Satan iar m-bás Feicin: Ann buaidrinn sib anmonna na næm a n-aimsir a m-báis? Do raidh
p.338in Satan: Tiagmaid-ne dia m-buaidhred, & ni cumgamaid ni doib. Do raid Mo Ling: An dechabair do buaidred mo carat-sa .i. Fechín, i n-aimsir a bais? Ni h-edh amain, nar' cungamur ni do, acht nir' lamamar tadall n-Erenn gu cenn secht la iarna bas ar son dellraid in Spírto Naim do bi ina timcill. IS do-innisti næmtecht in fir ara tug a nama in tuarusgbail sin. Uair is coraide nech do molad da m-berinn a nama fiadnaise maith lais, gurab uime-sin ro can in laid
- Fis a t-saoguil t-séghainn t-segha
[gap: repetitive]
4
5
{folio 6a} O uos fratres carisimí! audiuimus plura de uirtutibus sancti Fechini abbatis et ancoritae .i. a braithrecha inmuine, do-cualu-sa moran do chumachtaib & do mirbuilib næm Fecin do bi ina ab & ina angcoire. As iad so briatra Erurain Ecnaidi ina compendium fein ar bethaid Feichin. Uair do raid Eruran gu tuc Feicin radarc dona dallaib & tengtha dona balbaib & estecht dona bodraib & slánti dona lobraib & d' aes na h-ule esslánte archena ona breithir amhain, & ro boí eolach gacha h-ecna & a riaglachaib na næm do shunnradh.
p.340
Teid Fechín do iarraid inaidh foghnuma do Dia. Tét gu Cridan cennaighi gu h-Ath n- Éochaille, & sires fair inadh foghnuma do Dia do tabairt dó. Ocus diultais Critan fris. Mallaighes Fechín essium & at-beir friss: Da taidhle in dara cos duit tír, nir' thaidhle in coss aile, & ba fir son. Uair ro erig in gæth dó gu contrarda for an muir, gur ro baithed h-é cona uile innmusaib.
IS e Fechín nar' ghab cumann ina cumtanus righ nó tigerna ar ecla in dimuis shægulta. Mar adeir isin rann:
- Ni chuinghim
for rigaib rogha cuibhrinn.
mairg da tabraid a rogradh
a comradh is a cruimlinn.
As h-e sein in sasadh slemun
asa m-beir Demun duibghréim.
IS iarsin do labuir in t-aingel fri Fechin, & iss ed ro raidh friss, dol gu Glenn ind Eoin frisi n-abur Fabur andiu, amal at-bert Colum Cille
- A Bhaithin, airis dún sunn
[gap: repetitive]
{folio 6b} Tainig Fechín cona manchaib gu Fabur, & Critan mac Rete ba sealbathoir do Fabur in tan-sin, & Seallan ainm aile do, & is e do-rat d' Feicin h-e. Ocus Becan mac Rethe tuc proinn ar tús do Fechín. Ocus ro boi Fechín tri cét manuch gun gach diles ag nech dib, & gan creic gan creicgan creic, gan cennach do denum dhoib. Imalle do chaithdis uile a proinn, & ni theged nech dib asa regles acht don eglais fri h-ernaigthi nó fri h-umaloid.
Fecht n-aon do Fechín isin disiurt tangadur aigidh chuige. At-beir in coig nach raibe biad aige doib acht mina tucadh Dia. IS annsin tucadh on Coimde cruithnecht & im &
p.342loim do cobair oinig & derce Fechin, & ro morad ainm De & Feicin tresin firt-sin.
Fecht n-aile dia n-dechaid Fechín do proicept do lucht Imtha la forcongra in aingil, & ro uatur-sin ar sligi in t-sechrain, & ni fuair Fechín biadh ina deoch uatha ar tnuth & formad friss, & ro curdis lucht umoloide na manach & a leabair & a n-edaigi isin muir comfoguis, & do-bered in cumachta díadha docum tire gu h-oghslan, gin dith etaigh ina leabuir ina duine forro.
Gabus gorta adhbul Fechín cona muintir, gur' abladur dias dib. Ocus ro h-aithbeodaig Fechín in días-sin. Ro chuala Guaire mac Colmáin in gorta-sin do beth for Fechín & fora muinntir, & cuires proinn cét do biad & do linn chucu; & do cuir Guairi a cuach do dail in lenna-sin forro, gurab e sin Cuach Fechín dogres, & is as ro baisd Fechín Guaire iartain; & ro morad ainm De & Fechín trid.
Laithe n-æn dia raibe Fechín a n- dorus na cille a Fabur gu faca in clam dia rochtain lan d' essláinti o bonn go a baithis is uada ainmnighter Cros in Cloim andíu & ro guid in lobur Fechín fána comcungnad{folio 7a} im biadh & im digh & im na h-uilib esbadaib olchena. Ocus ro chuinnigh mnai sochenelaig fri feis leis, & ro boi og macnus for Fechín amal is bes do lobraib. Ocus rug Fechín lais in clam for a muin gusan teach n- aighed, tét iarsin co h-innsi Locha Leibinn co dunadh Diarmada mec Aoda Slaine. Ocus ro raid frisin rigain .i. fri mnai Diarmada meic Æda Slaine: Tair lem, ol se, do cobur troige & teasbada mo cloim & rot-bia a lógh. Ni fuil for talmain, ní fora n-dingninn sin acht mina tuga
p.344neam dam día cinn. Do-geba, bar Fechín, ocus gach rigan bias h-it inad dogres do-geba neam an fad beid dom réir-se.
Tét iarsin in rigan la Fechin gusan tech n-aiged, ait a r-roibe in clam, & fagbus in rigain maraon risin clam. Ocus at-bert in lobur frisin rigain a sron do sugud, & ro suigh in rigan sron in claim, & do beredh sugh na srona a m-breid glan lín, & do-roighne tinne oir don t-sug-sin na srona. Ocus do raidh frisin rigain gu fuighbed gach ni ro geall Fechín di, & ro fagbad bachall aluinn orrda le dia thabairt do Fechín. Ocus do-riacht Fechín iarum amaruch docum na tegduse, & at-connairc cær tenntige ag erge do cleith na teguse co riacht gu nim. Ocus ro thuig Fechín gur' bo h-e Isu tainig a richt labuir do fromad a derci & a maitiusa. Ocus ro fiarfaig Fechin don rigain scéla in claim, & ro innis do gur' uo h-e Isu ro ui ann, & gur' facaib a bennachtain la Fechín & la muinntir. Ocus do-rat in bachall for-fagbad le do Fechín, & do-rat sug na srona ro boi aicdhe ina tinne oir do Fechín. Ocus ro cennaig Fechín ferann mor don eclus arin or-sin, & ro morad ainm De & Fechín trid-sin.
Fecht n-æn ro triall Fechín muilenn do dénum a Fabur ara mét ba sætar leo cuid na manach do bleith a broin. Do-ronad in mulenn gur' ua terlam. Do raid in sær nar' beg lais do shægul usci do thoidecht docum in muilinn. Is tualaing Dia, uar Fechín, usci do thoidecht chuige. Luid Fechín gu Loch Lebinn, & cures a bacall isin loch, & do cuaid in bacall tresin sliab, & tainig in t- uisci i n-abuindaib for lurg na
p.346bacla, gur ro baithed in sær robo ina codlud i n- ait linne in muilind.{folio 7b} Luid Cæman Breac .i. tigerna in t-sair, do agra Fechín isin sær, & ro aithbeodaig Fechin in sær & do-rat a rogain dó, dol le Cæman m- Brec no anad a Fabur. At-bert in sær co n-anfad, uair fir domain , ar se, da toghatais
(sic)a Fabur do-bertha neam dóib uile.
Lá n-ann do luid Pastol coig Fechín docum cerdca do dénum coltair. Beris aisill saille lais, ar denum in coltair. Do-roine immorro gilla in ghobann fuath coltair don t-saill, & do-rat isin teig for muin Pastóil, & at-bert gur raibe in coltur lum ina teigh. O do-riacht Pastól gu Fechín & ni fuaratur acht coltur saille isin téigh. O 't-connairc Fechín inni-sin bennaigis in saill co n-dernad coltur iairnn don t-saill, & ro mair in coltar-sin gusna h-aimseraib dédenacha-sa, et reliqua.
Fecht aile do Feicin a Fabur, & ro cuala gur' gab rig Laigen brage ro boi for a cumairce Fechin. Luid Fechín cona manchaib for iarraid na bragad, & at-bath in dara h-ech do bai fo carpat Fechín. Do raid Fechín: Ata ech isin linn-si thiar, & is cet lim a toidecht fom carpat. Tainig in t-ech usci chucu, & do curedh fon carpat h-i, & ba cennsa & ba mine h-i ina gach ech aile. Ocus tet co h-ænach g-Carmna mara rabatur rigraid Laigen ima rig .i. Oilill mac Dunluing. Cuinges in braighe boi fora faosum fair. Do raid in rí nach tibrad acht mana fagbad in t-ech boi fona carpat do, & do ráidh Fechín nach tibrad. Tét in ri do caitem fledi boi fo comair. Tet Fechin ina diaid. Do raid in ri frisin doirseoir gan a legad astegh & anumaloid do dénum
p.348do. Do raid in t-aingel fri Fechín: Oisgelad-sa glais in richidh & in dunaid romud. Tet in t-aingel roim Fechín docum in dunaid. Tainig talamcumscugud mór ann gurro crithnaiged in cathair uile, & maidit a cuibrige dona cimedaib batur isin dunad uile. Tig Fechín amach cona braigdib forsin erloinn, & fagbus fagbala for Dun Nais, gan braigde do comet inte gin eludh,{folio 8a} uair ni anaid glais inaid gebenna foraib. O ro-siacht Fechín amach gusin ait in fuil Cros Fechín i n-dorus in dunaid ba marb iarum in ri isin tigh da eis, & tugad in ri marb gu Fechin. Ocus aithbeodaiges Fechín rig Laigen o bhas.
Is annsin do-rat Oilill mac Dunlaing Telaig Fabra do Fechín, & oghdilsi a cisa do Fechin & da mhuilinn, & cis Fechin for Laignib co brath on muir go araile i l-log a athbeodaigthi do Fechin. Faguais Fechín fagbala ag rig Nais .i. dath mairb fair cech laithe dogres a comarda na mirbuile. Særus iarum na cimetha, & tet ina carpat co Fabur, & cetaighes don ech usci dul isin linn cétna & as-bert Na tegmad thu do nech ina nech duit o so gu brath; & ro morad ainm De & Fecin trit-sin.
Fecht aile do Fechín ina regles og ernaigthi go cuala gair na macraide og imain forsan erlainn fri taob in reglesa, & ro combuairdersat Fechín fo a ernaigthi. Is-beir Fechín: Is cet leam dol d' far m-bathud isin loch, & bud sær uar n -anmanna docum nime. Is annsin do-chuaid in macrad isin loch, gur ro baithed iat, & fuaradur focraic dia n- anmonnaib. Conidh uada Loch Macraide gu brath, & ro mórad ainm Dé & Féchín trit-sin.
p.350
Fecht n-aill dia tainig Domnall mac Aoda mec Ainmirech maille morslúaiged tuaiscerterach im claochlod in da Niall, Sluaiged in Meich a ainm. O do-riachtatur na sluaig gu Raith Droma No, do-cotur mec Ædo Slaine do iarraid bid gu Fechín. Is ann bui side oc Tibradaib h-i Ciniul Maine. At-bert in coig nach raibe acht encriathar coirce do biad aige. Do erail Fechin leth in creithir do tabairt for usci do dénum lenna de & a leth eile do biadh. Ro sasad iarsin mec Aoda Slaine cona sluagaib fri tri laib co n-aidhche do linn & do biad do enlan in crethir.
Tainig aroile fer don toig a ra uatur mec Ædha Slaine, & is ed ro raidh: Ro treigsebair uar tir & uar talmain ar biad & ar linn in clerig, ocus ni ferrde daib milled da n-dentai forsin clerech, uair do-gebtai bur n-daethain bid & lenna uada in cein bus ail lais. Ro bad ferr duib ossad & sith diar tir inas anad sund fri biatad uar sluag.
{folio 8b} Luid Fechín iarsin le macaib Ædha Sláine co Raith Droma Nó. Troisgis Fechín isin inud-sin fri re tri la n-dec & tri n-oidce n-dec nach bentai clæclod ferainn de, & ni frith o rig Erenn an clæclod-sin. Ro fer snechta iarsin co formna fer, cor' marb ech gacha caraisde a feraib Erenn, & ni tuc an rig arsin osadh dó. Tainig in tan-sin cloidem tenntighe do nim etir in rig & an righan, & do-chuaidh isin talmain eturru, & ro loisg gach conair do-cuaidh. Is mithig riar in naim,
p.352ar in righan. Slechtais in rí don cleriuch & do-rat in clerich a cos guna broig for bragaid in rig, & do-raid in drai fri Fechín: Togaib in cois-sin do bragaid in righ, ol se, no bud aithrech. Sluighis in talam in drai acétoir. Conad aire-sin ro h-irfuagrad h-i fiadnaise fer n- Erenn a cairde & a comcinel & a termonn sær do Feicin co brath, conad de sin ata aill aill h-ic mæraib Féchín o sin alle; & ro morad ainm De & Fechín trid-sin.
Fecht ann tugtha secht m-ba & tarb do Fechín o Ronan a n- idbairt. Luid Pastól da m-blegon, & ro bligh on tarb coibeis frisna secht m-buaib do rath De & Fechín, & ro morad ainm De & Fechín trid sin.
Fecht aile ro ergabh Mænach mac Fingin rí Caisil in cimid diar' uo h-ainm Erloman. Tét máthair in cimedh co Fechín do cuincidh fuaslaicthi a mec, uair ba bes do Fechín fuaslucud cimedh do grés. Do-rat Fechín muince oir dhi d' fuaslugud a meic. O' t-connairc in rí in muince at-bert in rann:
- Ni coe comoil na cuillte
o thugais bronnor bruinnte:
do Fechín asna glinnib
beir a cimidh 's a muince.
Do leged a mac le iarum co Fechín, & ro boi side og erghnam bíd dia mac.[gap: text breaks off imperfect]


text:
Uisge-beatha Taghte
Tha taigh-staile Glenmorangie air Taobh Sear Rois, gus ainm Gàidhlig, a chaidh a thaghadh leis a' mhòr-shluagh, a chur air an uisge-beatha ùr aca.
Mhol an sluagh ainmean sa Bheurla, 's chaidh an eadar-theangachadh gu Gàidhlig. Rinn an taigh-staile fhèin taghadh an uair sin air na bu thoil leotha.
Tha seòrsaichean eile de dh'uisge-bheatha aig a' chompanaidh air a bheil ainmean Gàidhlig cheana, ach 's e seo a' chiad turas a chaidh an t-ainm a thaghadh leis a' phoball.
Thathas a' faicinn seo mar chomharra gu bheil a' Ghàidhlig a' fàs nas cudromaiche ann am margaidheachd airson cuid de ghnìomhachasan.Dìleab na Gàidhlig
"Feumas e a bhith gu bheil, agus tha iad air grunnan ainmean Gàidhlig a thaghadh roimhe," thuirt an Dr. Aonghas MacCoinnich, a rinn an t-eadar-theangachadh.
"Agus tha iad mothachail cuideachd, tha mi a' smaoineachadh, nuair a chaidh an taigh-staile aca a stèidheachadh anns na h-1920an, gun robh tòrr den luchd-obrach a bha sin aig an àm à Taobh Sear Rois, a' bruidhinn na Gàidhlig - rud a lean gu timcheall air deireadh na 19mh Linn, ged nach eil mòran Gàidhlig ri cluinntinn anns na sgìre sin an-diugh.
"'S e ìomhaigheachd a tha seo. Ach a thaobh na Gàidhlig, tha e math.
"Tha mi cinnteach gu bheil iad air gabhail aire gu bheul dìleab na Gàidhlig ann.
“Start Quote
End Quote An Dr. Aonghas MacCoinnich A dh'eadar-theangaich an t-ainm
Tha mi cinnteach nach robh a' chompanaidh ag iarraidh ainm a bhiodh anabarrach duilich do dhaoine a ràdh”
"Bha feadhainn de na h-ainmean air na liostaichean a chuir iad thugam, caran annasach.
"Ach a dh'aindeoin sin, chaidh agam air grunnan ainmean a chur thuca, agus thagh iad trì de na h-ainmean sin aig a' cheann thall.
"'S e Taghte a thagh iad airson a' chiad fhear, Coileanta airson an dàrna fear, agus 's e Salainn anns an treas àite.
"Tha ciall an fhacail sin a rèir 's dòcha cò às a tha daoine.
"Ach chan e droch ainm a th' ann. Chan e 's dòcha an t-ainm a bhithinnsa air taghadh.
"Ach ma tha iadsan toilichte leis, tha mise toilichte gu leòr.
"Tha mi cinnteach nach robh a' chompanaidh ag iarraidh ainm a bhiodh anabarrach duilich do dhaoine a ràdh.
"Agus bhiodh iad ag iarraidh rudeigin a bhiodh an ìre mhath furasta a ràdh, agus tha mi a' smaoineachadh gun tug sin buaidh air an liosta dheireannaich de dh'ainmean a bh' aca," thuirt e.


text:
Pròiseact Foghlam Dà-chànanach nan Eilean Siar
Thòisich Pròiseact Foghlam Dà-chànanach nan Eileanan Siar ann an 1975 mar phìleat aig Comhairle nan Eilean Siar, ag amas air clann bhun-sgoile dà-chànanach oideachadh tro mheadhan na Gàidhlig agus na Beurla, agus tro churraicealam iomchaidh stèichichte air beatha agus àrainneachd nan eileanan.
'S ann an am fichead sgoil ann an sgìrean dùthchail anns na h-Eileanan a thòisich am Pròiseact, le taic bho Roinn Foghlam an Riaghaltais. Chaidh am pròiseact a leudachadh ann an 1978 gus tuilleadh sgoiltean a thoirt an sàs agus ghabhadh ri poileasaidh dà-chànanach airson sgoiltean an ùghdarrais air fad ann an 1981.
Ghabh sgoiltean ri dòighean-teagaisg ùra ri linn a' Phròiseict, nam measg ionnsachadh agus teagasg stèidhichte sa chiad dol a-mach air beatha agus eòlas na cloinne, pròiseactan agus teamaichean clas mar dhòigh gus curraicealam ceangailte a thabhann, agus fòcas sònraichte air Eòlas Arainneachd agus na h-Ealain Ghàidhlig. Ann an raon nan Ealan Gàidhlig bhathar a-meas aithris sgeulachdan agus sgilean-labhairt eile gu math cudromach agus bha oidhirp air a dèanamh obair-ealain a cheangail ri raointean eile sa churraicealam.
Chaidh grunn sreathan leabhraichean fhoillseachadh mar phàirt den phròiseact, nam measg leabhraichean Spàgan agus sgeama-leughaidh 'A' Ghrian'.
Tha tuilleadh fiosrachaidh mun chiad cheum den Phròiseact ann am Bilingual Education in the Western Isles, Scotland le Iain Moireach (Acair, 1984)
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
Fiosrachadh on Ionad Albannach airson Rannsachadh ann am Foghlam air a' Phròiseact Foghlam Dà-chànanach


text:
The Tower of Babel (Genesis 11: 1-9)
Gàidhlig (Scottish Gaelic)
- Agus bha an talamh uile de aon teanga, agus na h-aon fhacail aig
gach neach.
- Agus nuair a bha iad air an turas on àird an ear, fhuair iad còmhnard
ann an talamh Shinair; agus ghabh iad còmhnaidh an sin.
- Agus thubhairt iad gach aon ri chèile, Thigibh, dèanamaid clachan-creadha,
agus làn-loisgeamaid iad. Agus bha a' clach-chreadha aca airson cloiche,
agus bha làthach aca airson aoil.
- Agus thubhairt iad, Thigibh, togamaid dhuinn fhèin baile, agus
tùr, aig am bi a mhullach a' ruigheachd gu nèamh; agus dèanamaid dhuinn
fhèin ainm, air eagal gun sgaoilear o chèile sinn air aghaidh na talmhainn
uile.
- Agus thàinig an Tighearna a-nuas a dh'fhaicinn a' bhaile agus an
tùir, a thog clann nan daoine.
- Agus thubhairt an Tighearna, Feuch, is aon sluagh a tha ann, agus
aon teanga aca uile; agus thòisich iad air seo a dhèanamh: agus a-nis
cha bhacar dhiubh nì air bith a smaoinich iad a dhèanamh.
- Thigibh, rachamaid sìos, agus cuireamaid an cainnt an sin thar a
chèile, a-chum is nach tuig iad cainnt a chèile.
- Mar sin sgaoil an Tighearna iad uaithe sin air aghaidh na talmhainn
uile: agus sguir iad de thogail a' bhaile.
- Uime sin thugadh Bàbel mar ainm air; do bhrìgh ann an sin gun do
chuir an Tighearna thar a chèile cainnt na talmhainn uile: agus uaithe
sin sgaoil an Tighearna iad air aghaidh na talmhainn uile.
Information about Scottish Gaelic |
Phrases |
Numbers |
Kinship terms |
Tower of Babel |
Songs |
Links |
My Gaelic learning experiences |
Learning materials
Tower of Babel in Celtic languages
Breton,
Cornish,
Irish,
Manx,
Scottish Gaelic,
Welsh
Other Tower of Babel translations
By language |
By language family


text:
Am Blàran Odhar
Tha Am Blàran Odhar (Beurla: Bettyhill) na bhaile bheag san àirde a thuath Alba. Tha e suidhichte mu 30 mìltean air falbh san iar air Inbhir Theòrsa agus mu 12 mhìle bho Thongue.
Chaidh eaglais a' bhaile, an "Eaglais Far" (Beurla: Farr Church) air a togail ann an 1774. Tha leac-croise ann bhon 9mh linn. 'S e taigh-tasgaidh a tha anns an eaglais an-diugh air a bheil "Taigh-Tasgaidh Srath Nabhair" mar ainm. Tha cubaid ann bho 1774, suideachdain agus lic uaghach bhon 18mh linn.[1]
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “Iùil cuairtean Culturach nan Roinnean Eòrpach”; Neach-foillseachaidh: Buidhne Stéidhichte airson Turasachd an AER”, foillsichte aig MACULART, S. A. , Barcelona, 1995, ISBN 8487722199


text:
Wildernis
‘S e baile beag dùthchasail air iomall George, ann an ceann a deas Afraga a Deas a th’ ann am Wildernis. Tha e suidhichte ri taobh na mara, ann am meadhan na roinne Rubha an Iar (Afrikaans: Wes-Kaap, isiXhosa: iNtshona Koloni), anns an sgìre Eden, eadar Sedgefield agus Thembalethu. Tha e 1,013km air falbh bho Johannesburg, 445km bho iKapa, 638km bho Bhloemfontein agus 1,068km bho Phretoria, prìomh-bhaile na dùthcha.[1] Tha 6,164 duine a’ fuireach anns a’ bhaile[2] agus 's e Afrikaans a th’ann a’ chiad chànain aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann am Wildernis. Chaidh am baile seo a stèidheachadh ann an 1877 le tuathanach le freumhan ann an Sasainn air an robh George Bennet.[3] Chaochail Balthazar Johannes Vorster, seann phrìomhair, an seo ann an 1983 agus P. W. Botha, seann cheann-suidhe na dùthcha ri linn Apartheid, an seo ann an 2006. Tha am baile seo ainmeil airson a chuid deagh thràighean is a phàirc nàdarra, agus le sin tha e cliùiteach taobh thurasachd.[4] A bharrachd air sin, cha mhi an teodhachd nas ìsle na 10° neo nas àirde na 22° feadh na bliadhna.


text:
Bep Schrieke
B' e Bep Schrieke (ainm slàn: Bertram Johannes Otto Schrieke, Zandvoort, 18 an t-Sultain 1890 - Lunnainn,12 an t-Sultain, 1945) fear-poileataigs às Na Tìrean Ìsle.[1] Dh'ionnsaich e eachdraidh agus èolas na h-Innd-Innse (Duitsis: Indonesiëkunde) airson a bhith na oifigear thall thairis is fiù's bha e na ollamh corpeòlais cultarail san oilthigh ann am Batavia (Jakarta an latha an-diugh) agus ann an Amsterdam. 'S e duine gu math foghlaimte a bh'ann is sgrìobh e mòran mu dheidhinn chultair na h-Innd-Innse. A bharrachd air sin, bha e na mhinistear an fhoghlaim san Riaghaltas aig Hendrikus Colijn sna 30an agus an uair sin 's e ceannard Institiùd Rìoghail Tropaigeach nan Tìrean Ìsle bho 1938 gus a bhàsaich e na fhògarrach ann an Lunnainn ri linn An Dàrna Cogaidh ann an 1945.[2]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Blankenstein, M. van, 'Bertram Johannes Otto Schrieke (Zandvoort, 18 september 1890 - Londen, 12 september 1945)', in: Jaarboek van de Maatschappij der Nederlandse letterkunde te Leiden, 1947-1949. Leiden: Brill, 1950.
- ↑ Digitaale Bibiotheek voor de Nederlandse Letteren


text:
Adhbharachas
Agnosticism no Adhbharachais An neo-làthaireachd de "ghnosis" no eòlas. An creideamh feallsanta nach eil eòlas de Dhia comasach idir air sgàth de na bacadhan ann-fèin ‘s do-cheannsachail den inntinn daonna. Mar as trice tha e a’ cur an aire a’ bhrìgh de bhith "às aònais eòlas " air rudeigin. A-rèir feadhainn ‘agnostican’, chan eil e ach ag ràdh a tha an eòlas beag ‘s bàcte. Faodaidh bi duine “air nach eil fios " air ge be dia ann no às gun creideamh mu dheidhinn dia agus uime sin na ain-diadhach. Ach, tha cuid eile daoine ann a bhios a’ toirt creideas do dhia ‘do-aithnichte’ agus air an adhbhar sin faodaidh bith, gu cubhaidh , a’ faighinn an t-ainm agnostics cuir orra cuideachd. Seo fear de na adhbharan carson a tha iomadh ain-diadhach a’ seachnadh cur gu feum am facal agnostic a thoir dealbh air am beachd-smaointean. Uireannan, mura bheir duine tuilleadh mìneachadhan air am beachdan, misnichidh cur gu feum am facal agnostic a’ troimh chèile. Chaidh am facal a cruthachadh le T.H. Huxley timcheall air a’ bhliadhna 1870 agus bha e esan a bha, a dh’aoindeòin na fìrinn nach robh esan an cruthadair dem bun-bheachd, a ghaisgeach as ainmeile san dàrna leth den linn 19mh. Theireadh neach cuideachd "Gun-eòlasachd" no "Às-eòlasachd" an àite "Agnosticism".
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]


text:
26/09/2013
Nochd cunntas sluaigh as ùr an-diugh a tha a' radh gu bheil àireamh sluaigh na Gàidhlig air lughdachadh beagan a bharrachd air mìle neach. Tha Iain Caimbeul, Cathraiche Bòrd na Gàidhlig, a' toirt beachd air a chunntas.
Tha Seonag Monk a' tòiseachadh sreath ùr an-diugh far a bheil i gu bhith ag innse dhuinn mu eachdraidh bana-chleasaichean iomraiteach a' tòiseachadh an t-seachdain seo le Bette Davis.
Tha Iain MacNeill air a bhith a' coimhead air MacBheatha MacBheatha, an dealbh-chluich ainmeil aig Shakespeare a chaidh eadar-theangachadh dhan Ghàidhlig le Iain Dòmhnallach agus a th'air a stiùireadh le Liz Carruthers.
Cluinnidh sinn bhon Dotair Ruairidh Caimpbeul air na cunnartan tha co-cheangailte ri pileachan anns a' bheil Codeine agus tha Murchadh Moireasdan a' tadhal a-staigh a dh'innse dè na prògraman a chithear air BBC Alba air an t-seachdain tha romhainn. bbc.co.uk/feasgar.


text:
1952
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1952 (MCMLII).
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Chaidh Gairm, iris Gàidhlig a dh'fhoillseachadh.
- Bhuannaich François Mauriac an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1 an Gearran - Roger Y. Tsien, ann an Eabhraig Nuadh. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 7 an t-Ògmhios - Orhan Pamuk, ann an Istanbul. Sgrìobhadair às An Tuirc.
- 7 an t-Ògmhios - Liam Neeson, anns a' Bhaile Meánach (Contae Aontroma). Actair à Èirinn.
- 10 an Giblean - Steven Seagal, ann an Lansing (Michigan). Actair às na Stàitean Aonaichte.
- 4 an t-Iuchar - Álvaro Uribe, ann am Medellín. Fear-poileataigs à Choloimbia.
- 7 an t-Iuchar - Crìsdean Balance, ann an Worcester. Fear-poileataigs à Alba.
- 17 an t-Iuchar - David Hasselhoff, ann am Baltimmore (Maryland). Actair às na Stàitean Aonaichte.
- 4 an Lùnasdal - Máire Philomena Ní Bhraonáin, ann an Gaoth Dobhair. Seinneadair à Èirinn.
- 18 an Lùnasdal - Patrick Swayze, ann an Houston (Texas). Actair às na Stàitean Aonaichte.
- Venkatraman Ramakrishnan, ann an Chidambaram. Ceimigear às Na h-Innseachan.
- Crìsdean MhicIlleBhain, ann an Glaschu. Sgrìobhadair Gàidhealach à Alba.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 16 am Faoilleach - Knut Hamsun, ann an Grimstad. Sgrìobhadair à Nirribhidh.
- 6 an Gearran - Albert Frederick Arthur George Saxe Coburg und Gotha, Rìgh à Sasainn.
- 14 an Giblean - Kurt Heinrich Meyer, ann am Menton. Ceimigear às Eastòinia.
- 26 an t-Sultain - Seòras Santayana, san Roimh. Sgrìobhadair às An Spàinn.


text:
Co-ghnèitheachd
Faodaidh Co-sheòrsachd a chur ri:
- Suidheachadh-miann, comharraichte tro tàladh mothail, gràdh suirgheil, agus miann air luchd na gnè ceudna no fèineachd-gnè.
- Càirdeis miannach le neach eile na gnè ceudna, gun amhail de suidheachadh-miann no fèineachd-gnè.
- Suidheachadh-miann no fèineachd-gnè, a faodaidh no nach fhaod modh co-sheòrsach fìor chiallachadh no tàladh.
'S àbhaist do co-sheòrsachd leis a' chomhair-mhiannachd agus dà-mhiannachd choimeas. Seallaibh suidheachadh-miann.
Codaich luchd-corpeòlas co-sheòrsachd a-steach do seòrsa, gam chomharrachadh às a chèile, seach bhiodh cuid dhiubh sochairichte thar luchd eile ann am comann dearbha aig ùine dhearbha.
Mar tha ann iomasgladh eugsamhaile eachdraigheile, bith-eòlasach, agus intinn-comannach ri gnè is seòrsa, chan eil ann ainm no dealbh-chunntas a freagairidh uile neach. Faicibh na còmhraidhean air gnè is seòrsa aig gnè agus Co-Sheòrsachd agus thairis-sheòrsachd.
Susbaint
- 1 Bunachar
- 2 Cleachdadh is na dlùth an dàimh fhaclan
- 3 Corpeòlas
- 4 Seallaibh cuideachd
- 5 Cenglaichean a-mach
- 6 Iomraidhean
Bunachar
Dh’eadar-theangaich an facal Beurla Homosexual (co-sheòrsach), a bhith cothlamadh na ro-leasachain Grèigach homo- comharrachadh “ceudna” agus an freumh Laideannach sex- comharrachadh “gnè”. Mar sin: cothlamadh de co- agus seòrsa.
Tha an chiad nochdach àitheanta an fhacail co-sheòrsach ann am clò-bhualadh air a lorgadh ann am bileag Ghearmailtis sgrìobhta tron Ungaireach Karl-Maria Kertbeny, air fhoillseachadh gun ainm ann an 1869. [deasaich]
Cleachdadh is na dlùth an dàimh fhaclan
‘S urrainn dham fhacal air chleachdadh a bhith mar ainmear no buadhair a thoirt dealbh air daoine ‘gus an suidheachadh-miann, eachdraidh a' mhiann, no fèin-aithneachadh. Ge-tà, seach cuiridh faclan mar “fearas-feise” is “banas-feise” cuthrom air an sealladh feòlmhor, mar sin b’urrainn do dragh suas èirigh. Tha roinn nan daoine a’ faireachdainn a bheil an facal ro-sgrùdail is mar sin truailleachadh beagan. Mar sin, nuair toirt iomladh air duine (an àite modh na drùise), tha co-sheòrsach no leasbach ann am bitheanas nas fheàrr. (B’ fheàrr le roinn nam co-sheòrsach gu fìor an facal fearas-feiseach/banas-feiseach thar co-sheòrsach, faicinn an sean cho toirt dealbh air suidheachadh-miann agus tè mu dheireadh ri toirt dealbh air buidheann dùthchasail no comannach-sluagh-iùlach le a chan eil iad a’ cur fèineachd air.
Faodaidh an facal air uile co-sheòrsach chur iomradh, no ri fir cho-sheòrsach a-mhàin, a tha ‘n t-adhbhar a faodaidh fir cho-sheòrsach nas fheàrr a bhith. Tha leasbach a’ cur iormadh air bean cho-sheòrsach.
Ged chleachd roinn sgrìobhadaire mhoich an buadhair co-sheòrsach a chur iomradh air brìgh cho-sheòrsach sam bith (mar sgoil nam balach a-màin), an-diugh tha an facal a’ ciallachadh sealladh miannach. Tha an facal co-chonaltrach air chleachdadh an-dràsda a thoirt dealbh air aon-gnè brìghean nach eil miannach gu h-àraidh.
Tha faclan lùghdachaile cleachdail; sa’ Bhreatainn, agus sa’ Bheurla, th’ann rìomhach, A' stiùireadh/dràibheadh air a cheart, air a bhus eile, gille-tòine, no neònach, a’ cur iomradh air fir cho-sheòrsach ann am bitheanas; lasdaire, air chleachdadh sa’ Bhreatainn; neònach, a’ gabhail a-staigh ann am bitheanas neach sam bith nach eil iol-sheòrsach gu glan, ach air ghabhail air ais cho daingeachadh tro mòran cho-sheòrsaich agus sgoilearaich; tha fearas-feise, gille-tòine, is rìomhach faclan cumanta na càinidh am measgair feadh òigearan; agus tha gàradh, caile-bhalach, no bean-fhireann a' toirt iomhladh air leasbaich. Seallaibh Gràin na co-sheòrsachd
Smaoineachadh a ‘s urrainn dhan eugsamhail fhaclan a bhith breisleachail agus air an-tromachadh, nuair tha àraidheachd cudthromach, feumaidh faclan ùra thighinn a-steach do cleachdadh, gu h-àraidh nuair th’ann daoine nach cuir fèineachd cho co-sheòrsach. Tha neo-iol-sheòrsach oidhirp eile aig co-dheasachd a bheil a’ buannachd sgaoileadh.
Corpeòlas
Seòrsachan
Tha roinn de rannsachair a-steach dhan togalach comannach a' ghaoil cho-sheòrsaich is feòlmhorachd air a chomhairleachadh a bhitheadh an bun-smuain de co-sheòrsachd nas fheàrr air tuigsinn cho "co-sheòrsachdan." Comharraichidh iad a bheil dàimean co-sheòrsach air a bhith agus mair a bhith cruthaichte ann am caochladh de dòighean eusamhaile tro comannan eugsamhaile. Tha na caochlaidhean air dhèanamh tro luchd-corpeòlas Stephen O. Murray a-steach do trì seòrsa:
- Mìnichte tro dealbhan ùra na dàire eadar cèilean de aois is seòrsa coltach. Seallaibh Dualchasan nam beagcodaichean-miann
- Seòrsa co-chur, mìnichte tro dàimhean dualchasach eadar fir mum Mhuir Mheadhanach, an Ear Mheadhanach agus Aisia Mheadhanach agus Asia Dheas, cho math ri cleachdaidhean atharrachadh-seòrsa air fhaicinn ann am comannan dùthchasach. Seallaibh Co-Sheòrsachd agus Ioslam, Dà-Spioraidich agus Hijra
- Air thogail, mìnichte trom foghlainneachd feòlmhor an sàs ann an tron neach-ionnsachaidh samurai leis na laoich nas eòlaiche, Sìneach deasach òrduighean-pòsaidh airson balaich agus Dòighean Greugach Maireanna Seallaibh Siùdo, Co-sheòrsachd anns an Sìne, agus Pàisde-mhiannachd
Tricead
- Prìomh-aiste: Eòlas-sluaigh de suidheachadh-miann.
Tha tuairmsean na buadhaich nuaidh de co-sheòrsachd ag atharrachadh gu cudthromach. Tha iad co-fhillte tro comharrachaidhean neo-ionanna no eadhon dà-sheaghach de co-sheòrsachd, agus tro atharrachaidhean thairis àm agus a-rèir do suidheachadh. Tha tuairmsean ann an dùthaichean Siarach a' cur an òrdugh bho 1% ri 10%.
Gu h-eachdraidheil, ge-tà, ann an àitean far an bha dàimean co-sheòrsach aoncihte 'san dualchas, den t-seòrsa cho a' Ghrèig seann, cuidean na Melanesia, an Linn an Ath-bheòthachaidh 'san Fhlorence, agus Sèapan ro-nuadh, bha dàimean-ghaoil an sàs ann an trom chuid as motha na t-sluaigh fir.
- Seallaibh Corpeòlasail seòrsachadh na co-sheòrsachd.
Àrainn Dà-Mhiannachd
- Prìomh-aistean: Modh Feòlmhor 'San Fhireannach Daonna & Modh Feòlmhor Sa' Bhoireannach Daonna.
Tha mòran rannsachaidhean, as ainmaile an Modh-Miann 'San Fhireannach Daonna (1948) agus an Modh-Miann Sa' Bhoireannach Dhaonna (1953) le Alfred Kinsey air a lorgadh a-mach a bheil eòlasan no mothachaidhean co-sheòrsach air a bhith aig a' chuid as motha nam daoine agus mar sin tha iad 'nan dà-mhiannaich. Bha beagchuid de daoine a-mhàin air lorgadh (5-10%) a bhith gu glan comhair-mhiannach no co-sheòrsach. Air an làimh eile, tha beagcuid eadhon nas lugha de daoine lorgadh a tha air a ghabhail aig eòlasan feòlmhora ionanna leis na dà seòrsa, comharrachadh meidh tàlaidh no àrainn. Tha rannsachaidhean eile air a chomhairleachadh a chuir na h-iomraidhean am meud an tricead de dà-mhiannachd agus co-sheòrsachd anns na sluaighean daonna. Ge-tà, tha a smuain na h-àrainne na feòlmhorachd a' mealtainn gabhail ri leathann fhathast an-diugh agus tha i an co-bhoinn ri lorgaidhean 'san rìoghachd dhaonna agus an rìoghachd-bheathaich cho math ri rannsachaidhean bith-eòlasach nam caochlaidhean cruthach na h-eachainne eadar sin a' buntainn ri suidheachaidhean-miann eugsamhaile. Connsaich mòran dhaoine a bheil na mùthan eadar na h-aideachaidhean coitcheanna is dìomhair timcheall suidheachaidhean-miann seach ri beachdan comannach àicheanach timcheall cliathadh co-sheòrsach.
Sìolachadh an aghaidh brodagan
Tha rannsachadh eòlasail a' maireann a-steach do tuairmsean eugsamhaile timcheall na cùisean a bheir èirigh do suidheachadh-miann no modh. Tha seo a' gabhail a-staigh mus breith cùisean brogadail agus sìolachadh. Airson cùisean comannach de roghainn, seallaibh ion-oibrichteachd gu h-ìosal.
Ion-oibrichteachd
- Prìomh-aistean: Cùisean de suidheachadh-miann & Co-sheòrsachd agus Eòlas-lèigheil
Tha connsachadh cudthromach a' maireann thar mar a tha 'cur suidheachaidhean-miann dhuine roimh timcheall to sìolachadh an aghaidh brodagail cùisean. Tha còmhradh nas lugha 'maireann air co-dhiù tha 'n suidheachadh sin faiceallach. Mar sin, dham bheachdan air ghabhail a-staigh gu leathann na h-àrainn-miann Kinsey, aonaich a' chuid as motha a bheil beagcodaichean a-mhàin "gu fìor" co-sheòrsach no comhair-mhiannach agus a bheil a' chuid as motha dà-mhiannach. An prìomh-beachd a bheil air chumail an ceartair a bheil gun amhail ur suidheachadh-miann àraid chan urrainn dha atharraichte a bhith agus iad a bheil "buaidh" aig air a bhith nas cubhaidhe dà-mhiannach.
Maireannach
Tha fios aig a' chuid as motha mhòr nan oibriche sa' chungaidh-leighis agus na h-eòlasan, cho math ris na h-eagrachaidhean LCDT, a bheil suidheachadh-miann nàdarra, an sàs agus neo-chaochlaideach, agus a bheil e neo-chomasach a dh'atharrachadh co-sheòrsachd a-steach do comhair-mhiannachd, no cùlaibh air beulaibh. Tha iad a' leanntainn air gun stiùiridh na cungaidhean nàdarra sa' chuis as motha nam cuir an dùsgadh feòlmhor an fhireannaich ri boireannaich (agus cùlaibh air beulaibh), nuair sa' chor na beag-chodach LCDT, tha 'n dùsgadh miannach air stiùireadh a dh'ionnsaigh na luchd an t-seòrsa cheudna.
A chuideachadh 'n connsachadh seo, bheir iad iomradh air na mòran chunntasan às eadar luchd iol-sheòrsach agus luchd le LCDT fèineachd a bheil ag ràdh a lorg iad an suidheachadh aig aois òg (gu tric mus aois-leannanachd). Sa' chor nan òganach "neònach", bheir iomadh dhiubh iomradh air ciad chlaoidh le freagair dhan tuigsinn seo. Tha an n-aithrisean co-chòrdail leis na dòighean tomhais nochdadh a bheil òganaich le LCDT fèineachd iomadaidh uairean nas coltaiche na h-òganaich neo-LCDT a dhèanamh oidhirp aig fèin-mharbhadh.
Tha roinn nan rannsachaidhean eòlach a' comhairleachadh a bheil an co-chuir na h-eanchainne bhoghaigich nam fear rìomhach coltach dhan eanchainn nam bean comhair-mhiannach agus eugsamhail às am mac-samhlaidhean fireannta comhair-mhiannach. Tha rannsachaidhean eile mar an Màirt 2000 Breedlove (Àlaichgaol) faide na corraig iomradh [1] agus an rannsachadh an t-Iuchar 2000 Oilthigh den Texas na freagaire claisniche an t-eòlais-nearbh [2] a' comhairleachadh a bheil fad leasbaich a' foillseachadh comharrachaidhean meadhanach eadar fir is mnàthan comhair-mhiannach, fàsaidh fir rìomhach "sàr-fireannta". Tha roinn nan rannsachair air lorgadh gum ma gabhaidh aon de dhà leth-aon fèineachd rìomhach no leasbach, bidh an cothrom den leth-aon a' gabhail fèineachd ri co-sheòrsach àrdaichte ri 50%, ged tha na meòmhrachaidhean nan leth-aon nan rannsachair eile air lorgadh ceudadan glè neo-ionann.
Tha oidhirpean a dh'atharrachadh suidheachadh-miann (àitheanta ri "leigheasan-atharrachaidh" agus an-dràsda beachdaichte 'mhàin aig luchd LCDT-ainichte, gu brònach) fo dhìteadh air bhith le eagrachaidhean lìonmhora dreuchdaile 'san raon-eòlais air cruthachadh dubhachas - air uairibh cruthachadh fèin-mharbhadh - agus a bhith luach truagh. 'San 2001 dh'fhoillsich Dr. Raibeart Spitzer, àrd-ollamh an leighis-inntinn aig Oilthigh Columbia rannsachadh comharrachadh a bheil ìre fàilligidhe 'san àrainn 99.98% aig leigheas-"slànachadh". Gu dearbh, b' an eagrachadh as motha leigheas-"slànachadh", ministreachd ainmichte Tirall a-mach Eadar-nàiseanta, tòisichte le dà fir gun robh 'nam co-sheòsaich a chrìochnaich suas a' fàgail a' mhinistreachd iomadaidh bhliadhnaichean nas fhadalaiche, ga càineadh, agus maireann ri càraid cho-sheòsach fhèin. Leig an Comann Eòlais-inntinn dhen Ameireaga seachad fuasgladh 'san 1997 nochdadh na leasaichean gun robh air ghabhail a-steach na comainn seo leigheasan-atharrachaidh den t-seòrsa a bhith leantainn dòighean neo-mhodhail agus neo-shlàinteil.
Seallaibh cuideachd
- LCDT
- Clàr cuspairean co-cheangailte ri co-sheòrsachd
- Clàr nan neach-ciùil iomraiteach cho-sheòrsaich, leasbaich no dhà-mhiannaich
- Clàr nan iomraiteach cho-sheòrsaich, leasbaich no dhà-mhiannaich
- Suidheachadh-miann
- Suidheachadh-miann is saidheans, gabhail a-staigh sònrachaidhean agus eòlas-sluaigh nan suidheachaidhean-miann, rannsachaidhean eile an t-eòlais, agus beachdan lèigheas
- Co-sheòrsachd agus thairis-sheòrsachd
- LCDT-eachdraigh
- LGBT-eagrachaidhean
- LCDT-còirean comannach
- Eòlas-uirsgeul a' ghaoil co-sheòrsachd
- Pòsadh co-sheòrsachd
- Còirean nam co-sheòrsaich mun saoghal
- Suidheachadh-miann is fèineachd
- Suidheachadh-miann is comann, gabhail a-staigh connsachadh beusach agus sluagh-iùlach agus beachdan comannach
- LCDT-cùisean agus creideamh
- Co-sheòrsaich, leasbaich no dà-mhiannaich
- Dualchasan nam beagchodaichean-drùise
- LCDT-dualchas
Cenglaichean a-mach
Cùl-ionad
- The Androphile Project - Eachdraidh, litreachas agus ealain nam comainn co-sheòrsach eile
- Leabhar mòr-eòlas nan comainn cho-sheòrsach, leasbach, dhà-mhiannach, thairis-sheòrsach & neònach
- Litreachas agus Eachdraigh na Co-sheòrsachd (Rictor Norton)
- GLSEN (OFRLI): Obair-lìn an Fhoghlaim Rìomhach, Leasbach, Iol-sheòrsach
- Duilleag na t-Eachdraidh Cho-sheòrsaich Halsall
- Kinsey agus an Bun-os-ceann na Drùise - le Dr. Judith A. Reisman
- OHSU
- Beagchodaichean-drùise aig Colaidean a' chomainn
- Leabhar mòr-eòlais an t-Eòlais-inntinn an Stanford - Suidheachadh co-sheòrsach
- An Rannsachadh Sìolgaol (The Breedlove Study)
- An Rannsachadh nam Caoraich
Eagrachaidhean beothail air nam còirean co-sheòrsaich
- Stonewall (UK) - comann coiteachadh rìomhach 'san Rìoghachd-Aonaichte
- Outrage (UK) - luchd-dèanadais sluagh-iùlach an gnìomhaidh dhìrich
- Còmhrag air Còirean nan Daoine
- Càirdeas Leasbach is Gnìomhach An aghaidh Tuaileas
- Maoin Dìon Dligheach an Lambda
- NGLTF (NCDRL) (Nàiseanta Clì nan Dleasanan nan Rìomhaich & Leasbaich) Buidheann coiteachadh nan Stàidean Aonaichte
- A-mach 'san Ameireaga
- Daoine mar sinn 3 -comann nam còirean co-sheòrsaich 'san Singapore
Eagrachaidhean a cuiridh 'n tairgse ri daoine òga co-sheòrsach
- CampWEHO - clàran-fiosa
- Mogenic - iris co-sheasamh de iomadh aistean, cho math ri cunntasan is còmhraidhean
- XY - iris a' gabhail a-staigh aistean, còmhraidhean, agus cunntas
Eagrachaidhean a cuiridh 'n tairgse ri leasbaich agus fir rìomhach
- Buidheann Ameireaganach an t-Eòlais-inntinn
- Comann Eadar-nàiseanta nan Leasbaich is Rìomhaich
- Bòrd-seinnse Leabaich is Rìomhaich Lunainn - a' chiad 'san saoghal, air thòiseachadh ris a' Bhòrd-seinnse an Lunainn an Ear sa' bhliadhna 1974.
- Soulforce, Fillt' a-staigh. - gluasad eadar-chreideamh comhrrachadh daoine CLDT.
- Èiginn na Slàinte nam Fhir Rìomhach - mar as trice fios air bacadh AIDS agus làimhseachadh
- Gay Health - co-cheangailte ri fios slàinte dhan leasbaich, rìomhaich, agus dà-mhiannaich
Eagrachaidhean a cuiridh 'n tairgse ri teaghlaich leasbach is rìomhach
Irisean
- Iris an Neach-tagair
- Iris an Corra-mhonaidh Gheal (gliocas & dualchas rìomhach)
- Naidheachd Rìomhach, ceannach, cuspairean, ionadail
- Naidheachd Rìomhach
- Unità ('san Eadailtis)
- AlbannachRìomhach Iris Às an Alba
Iomraidhean
- Christopher Bagley agus Pierre Tremblay, (1998), "Air an Tricead na Co-sheòrsachd agus Dà-mhiannachd, ann an Rannsachadh air thuaiream a' Chomainn de 750 Fir Aosda bho 18 ri 27", Leabhar-latha na Co-sheòrsachd, Leabhar 36, Àireamh 2, duilleagan 1-18.
- Lester G. Brown, Na Dà-aignich, 1997, A' Chlò na Harrington Pàirc, ISBN 1-56023-089-4
- Kenneth J. Dover, Co-sheòrsachd Ghrèigeach, 1979, Gerald Duckworth & Co. Ltd., Lunainn, ISBN 0-674-36261-6 (o.p. brat cruaidh), ISBN 0-674-36270-5 (pbk.).
- Bret Hinsch, Dìoghrasan a' Mhuilcheill Gheàrrte: An Dualchas an Fhireannach Cho-sheòrsach 'san Sìne, An Oilthigh na Clò na California, 1990, ISBN 0-520-06720-7.
- Norman Roth. An Aire 'gus biadhtachadh nan Earrain-gheala - Bàrdachd-ghaoil Arabach agus Eabhra nan Linnean-Meadhanach. IN: Lazar & Lacy. Mothachaidhean ghaoil anns na Linnean-Meadhanach. George Mason University Press, 1989.
- Arno Schmitt & Jehoeda Sofer (eds). Drùisean agus Feòlmhorachd Am measg Fireannaich anns na Comainn nam Muslaimich. Haworth Press, 1992.
- Alfred C. Kinsey, Modh Feòlmhor 'San Fhireannach Daonna, 1948, ISBN 0-7216-5445-2 (o.p.), ISBN 0-253-33412-8 (reprint).
- Alfred C. Kinsey, Modh Feòlmhor Sa' Bhoireannach Daonna, 1953, ISBN 0-7216-5450-9 (o.p.), ISBN 0-671-78615-6 (o.p. pbk.), ISBN 0-253-33411-X (reprint).
- LeVay, S., Eòlas, 1991, 253, 1034?1037.
- Stephen O. Murray and Will Roscoe, Ban-chèilean Gille agus Cèilean Boireannach: Rannsachaidhean nam Co-sheòrsachdan na t-Afraga, 1998, ISBN 0-312-21216-X.
- Rocke, Michael, (1996), Dàimean Toirmisgte: Co-sheòrsachd agus an Dualchas Fhireannta 'san Fhlorence na Linn an Ath-bheòthachaidh, ISBN 0-91-512292-5
- Ruggiero, Guido, (1985), Na Crìochan Ghaol, ISBN 0-91-505696-5
- Smith, T.W. (1991). Modh Feòlmhor an t-Innbheach 'san 1989: Meud nam caidrich, tricead a' chleamhnais agus an cunnart na t-AIDS. Fradharcan Innleadh Teaghlaich 23(3), 102-107.
- Bullough is eile. (eds.) (1996). Leabhar-làimhe nan Drùisean nan Linnean Meadhanach. Blàth-fhleasg Foillseachadh. ISBN 0-8153-1287-3.
- Foucault, Michel (1990). An Eachdraidh nan Drùisean vol. 1: Fosgladh, p.43. Trans. Robert Hurley. New York: Vintage.
- Rìomhach eòlasach
- Ginteachd na co-sheòrsachd
- Cruthachadh na t-eanchainne ann am caoraich co-sheòrsach
- Rannsachadh nan lorgan-meòir
- Androgen Link


text:
The Dark Crystal
Tha The Dark Crystal (An Criostal Dorcha) 'na fhilm dealbhachd le Jim Henson a nochd ann an 1982. Mar a' chuid as motha dhen obair aig Henson, tha na caractaran 'nan luchd-brèige, ach cha nochd na caractaran bho Muppet Show leis an do bhuannaich e cliù (ged tha cuid dhe na cleasaichean-ghutha air an cleachdadh). Tha dealbhadh nan caractaran is creutairean le Brian Froud. Sgrìobhadh an sgeulachd le David Odell, a dh'obair le Henson mar sgrìobhadair-buidhne air The Muppet Show. Rinneadh ceòl an fhilm le Trevor Jones.
Tha am film seo a' dèanamh oidhirp ri nàdar a' mhaith is an uilc a rannsachadh.
Susbaint
Sgrìobhaidhean Dòigheile[deasaich | deasaich an tùs]
Bha The Dark Crystal air a dhèanamh 'san linn eadar Air bheothachadh gu dualchasach filmean-feirt agus filmean deireannach air dhèanamh le coimpiutair-sìolaichte dòighean. Tha a h-uile creutair 'nan luchd-brèige, agus chan eil gin dhiubh air a chruthachadh à daoine no gin creutair eile an Talmhainn.
Gu h-àrsaideach, bha cànan fhuadain fhèin aig aon sìol, na Skeksis. Chleachdadh fo-thiotalan Beurla airson co-chainnt nan Skeksis, ach bha seo air a leigeil seachad an dèidh sgrùdadh far an deachd grunnan luchd-amhairc a bhuaireadh leis na fo-thiotalan. Fhathast, ged-tà, chithear am brìgh àrsaideach ann an seallaidhean roghnaichte air am fuasgladh na DVD ùr.
Gnìomhadh[deasaich | deasaich an tùs]
Caractaran[deasaich | deasaich an tùs]
- Jen - gille Gelfling
- UrSu, an Maighstir Jen, an draoidh as glice
- Draoidhean, sìol caomh a thug aire air Jen.
- Aughra - Reuladair de seòrsa neo-aithnichte
- Kira - rìbhinn Gelfling
- Fizzgig - Peata Kira
- Ydra, muime Kira
- Leòmainn-ruith, creutairean luatha na coille, càirdean Kira
- SkekSo, an t-Àrd-Rìgh crìonadh
- SkekSil, an Seòmradair
- SkekUng, Maighstir nan Garthim is nas fhadalaiche t-àrd-rìgh ùr
- Skeksis, na luchd-comhair nan Draoidh.
- Garthim, bèistean air chruthachadh le na Skeksis a mharbhadh 's thràilleachadh.
Sùmhlachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an film a' tachairt air planaid le trì griain.
Mìle bliadhna mus an tòiseachd an fhilm, sgàin an Dorcha Chriostal, a' call aon bothaich, a' cur dealachadh air na luchd diadhaidhe ainmichte Urskek a-steach dhan luchd caomha, crotach, seilcheile air chantainn ri Draoidhean (no urRu, 'san leabhar àsaideach agus dreachadh), agus na dà-cas luchd feitheideile, garga, air chantainn ri Skeksis. Dh'fhuadaich na Skeksis na Draoidhean às a' chaisteal far an dh'fhuirich an criostal briste agus an uair sin thòisich riaghailt de dh'uamhainn terror thairis an saoghal. Bha am fearg air steòrnadh gu h-àraidh a chum na Sìthicheach Gailfling seach do fàisneachd a gheall an aisigeadh a' chriostail agus deireadh dham chumhachd nam Skeksis. Leugh an fàisneachd, air lorgadh a-rithist ann am baile beag seann nam Gailfling, mar seo:
- When single shines the triple sun, (Nuair deàrrsaidh na trì grian)
- What was sundered and undone (Mar a bha briste is caillte)
- Shall be whole, the two made one, (Bidh iomlan, bidh aon às dà)
- By Gelfling hand, or else by none. (Le làmh Ghailfling, air neo gun eile)
Tha Jen a' creidsinn gur e an Gailfling deireannach. Nuair a chaidh a phàrantan a mharbhadh leis na Garthim, creutairean coltach ri partain a chaidh an cruthachadh leis na Skeksis, tha e ann am gleann fialaidh air ag àrachadh leis na Draoidhean. Tha urSu, an Draoidh a dh'àraich e, a' bàsachadh, agus tha e Jen air a ghairm do a thaobh, nochdadh a bheil e air chur a "shlànachadh" an criostal roimhe tro lorgadh an bothaich aig an beachd-ionad Aughra. Tha an t-àrd-rìgh nan Skeksis bàsachadh rè na h-ùine seo a bheil an draoidh 'bàsachadh seach tha iad 'nam cuid na neach cheudna. Ann am còmhrag-dithis thairis na leantainne, air chantainn ri Haakskeekah, tha an Seòmradair, SkekSil, air fhuarachadh às a' chaisteal ann am broineagan.
Tha Jen Aughra air ruigheachd, boireannach beag, molach, corcar, meallach de seòrsa neo-aithnichte, agus, tha e, an dèidh do feadh an ama, an criostal fìor air lorgadh le cluiche ceòl air a chuisle-chiùil, a tha e do air sheirm. Feumaidh e an bothaich air ais dham chriostal a chur rè ùine dham Mhòr-Aonadh, nuair bidh na trì grian air ghabhail taobh le a chèile. Tha Garthim air ruigheachd a ghlacadh no mharbhadh Jen, a tha air a theicheadh cho tha Aughra ri prìosanach air a ghabhail.
Rè na h-ùine seo, tha na Draoidhean a' cluinntinn a ghairm a' chriostal, agus tha iad an turas air ais dham chaisteal air thòiseachadh.
Ri taobh na h-aibhne, tha Jen air chlisgeadh le peata cruinn, cùthail air chantainn ri Fizzgig, agus tha e an sealbhadair Fhizzgig air choinneachadh, Kira, rìbhinn na Gelfling nach do chuir e an umhail a beatha 'riamh. An dèidh do cùrsa air chantainn ri smuain-codachadh, codachadh nam cuimhne, tha Kira 'g aontachadh le Jen 'na thòrachd air rèiteachadh. Tha iad air oidhche leis na Luchd-spàlaig bolgach (air chantainn ri Podling cuideachd) air a fhuireach, na luchd a dh'àrdaich Kira an dèidh dham Gharthim a pàrantan mharbhadh. Tha iad gam mealtainn fhèin leis an teaghlach 's càirdean Kira... ach tha iad air thoirt ionnsaigh leis na Garthim ann, a th' a' glacadh na Podlingean eagalach. Tha Jen, Kira, is Fizzgig air theicheadh, ach tha na Garthim mòran luchd-spàlaig air a ghlacadh. Ann am bacadh is eu-dòchas, faireachdainn an robh e a choire, tha Jen an bothaich a' chriostail air falbh air a thilgeadh. Tha Kira inntinn aig fois air chur nach robh càil aige 'dhèanamh leis.
Dùsgadh 'san ath-mhadainn, tha iad aig na tobhtan a' bhaile mhòir nam Gailfling air gan lorgadh fhèin, far a bheil Jen an fàisneachd air leughadh is an bothaich air ais air fhaighinn. Tha Jen agus Kira 'g aghaidheachadh leis an nàireach SkekSil, a tha tairgse gam cuideachdadh air a thoirt, ach tha iad air ga dhiùltadh seach an milleadh nam Gailfling leis na Skeksis. Fiosrach dhen brìgh na tòrachd Jen, tha Kira roinn a càirdean air a ghairm. Marcachadh air Leòmainn-ruith molach, fada-casach, tha na Gailflingean an caisteal a' chriostail gu luath air ruigheachd... dìreach air àm a shealladh na Garthim a thug ionnsaigh am baile Kira. Tha Kira, air leantainn le Jen, a thoirt ionnsaigh na Garthim air mharcachadh agus a fheuchainn a shaoradh na Luchd-spàlaig fhad 's tha na Leòmainn-ruith na Garthim air shabaid, gam buaireadh às an oidhirp shàbhalaidh.
Tha na Gailflingean a shàbhaileadh na Luchd-spàlaig air fhàilligeadh, a' lorgadh a bheil na Garthim, a tha na Leòmainn-ruith air ghabhail air, gam cuarachadh aig an bile de sgoltadh domhainn, sgorach a bheil a' cuartachadh an caisteal. Sguabadh Jen is Fizzgig a-steach do a gàirdeanan, tha Kira dhen chreag... nochdadh a bheil an cumhachd ag itealachd aig Gailflingean boireannach (ged, seach an sgàineadh a' chriostail, tha iad comasach a-mhàin air a gluasad gu ciùin). Aig an bonn an sgoltaidh, tha Jen agus Kira air gan lorgadh fhèin aig na fiaclan na Skreesh, doras neo-thèarainte dham chaisteal. Ach tha SkekSil leòtha 'rithist air a choinneachadh, a' gabhail Kira cho prìosanaiche an dèidh do Jen adhlac beò ann an tuiteam na broinn.
Airson glacadh Kira, tha SkekSil air thoirt air ais a shuidheachadh ri Seòmradair. Tha Gelfling a dhìth air na Skeksis a dhèanamh am "brìgh sìor", deoch a bheir an òige Skekung, an Maighstir-Garthim agus am ceann-feadhna, air ais dha, tro sìolachadh an brìgh-bheatha Kira. Ach gairmidh i do na bheathaichean prìosnaichte 'san seòmar-obrach, a brisidh saor agus bheir ionnsaigh SkekTek, an eòlaiche Skeksis, ga mharbhadh. A-rithist, seach an ceangal eadar na Skeksis agus na Draoidhean, bàsaich urTih, an Draoidh ceangailte dha, aig an t-àm ceudna. Tha Kira air theicheadh, agus tha an ceangal eadar i is Jen dha 'n cumhachd a theicheadh an tuiteam na broinn air a thoirt.
'San seòmar far a bheil an criostal air chumail, tha Jen air dham chriostal air ga leum fhèin, ach a' call an bothaich. Tilgidh Kira e air ais dha, ach tha i air mharbhadh le Skesis. Cho coinnich na trì grian, sàth Jen an bothaich a-steach dham chriostal, spealgadh na Garthim (a bha cruthaichte gu h-àrsaideach leis na Skeksis, agus mar sin chan eil gu fìor luchd beò) agus aonachadh 'rithist na Draoidhean agus Skeksis a-steach do an ion-cholainneadh UrSkek. Till aon dhiubh Kira ri beatha, and tha iad an raon maireann air a fhàgail seach tha 'n criostal a bhith air slànachadh agus tha 'n Criostal-Fìrinne, agus tha 'n saoghail air a bhith slànachadh leis.


text:
Sneachd
Is e cruth uisge reòite a tha ann an sneachd. Bithidh sneachd uaireannan a' frasadh bho na neòil nuair a bhitheas an teothachd beagan fo ìre reòthaidh. Is meanbh eagar de sneachd criostalan sgapta, ioma fillte, mar as tric an patran croise neo rionnaig. Chanar “bleideagan-sneachda” ri na criostalan seo. Tha bleideagan-sneachda, eu-coltach ri clachan-meallain, aotrom an coimeas leis an trast-thomhais agus tuitidh iad gu malla chun talmhainn. Is àbhaist do theothachd an àille a bhi nas ìsle aig àirdean as motha agus airson an aobhar seo, bithidh sneachd uaireannan a' tuiteam gu talamh tro adhair a tha os cionn ìre reòthaidh. Anns an suidheachadh seo faodaidh don sneachd a ruigsinn na talmhainn aig inbhe eadar reòthadh agus leaghadh. Chanar flin ris a' mheasgachadh de sneachd agus uisge a tha ann a seo.
Ma bhitheas an sneachd a' tuiteam air fearann a tha os cionn ìre reòthaidh thèid a leaghadh- ach ma thuiteas e air talamh nas fhuara, bithidh e na laighe na staid reòite agus faodaidh dha a chruinneachadh na plaide a chuibhrigeas sgìre farsuinn.
Buaidh Sneachd air Albann[deasaich | deasaich an tùs]
Chan àbhaist don teothachd an Alba a' fuireach fo ìre reòthaidh airson ùine mhòr, ach air na beanntan nas arda, agus airson an aobhar sin chan àbhaist do sneachd a' laighe fad iomadh seachdainn, mar a bhitheas e an Lochlann agus 'sna beanntan Ailpeach. Airson a h-aon aobhar, chan àbhaist do dhomhainneachd sneachda an Alba a' ruigsinn an domhainneachd de 2 neo 3 meatairean a tha cumanta an gleannaibh Nirribhidh.
A dh'aindeoin sin, ré geamhraidh cruaidh, faodaidh do roinnean na h-Alba fuiling sneachd troma a ruigeas domhainneachd mi àbhaisteach, mar a thachair an Siorramachd Pheairt an Dùbhlachd 2010, far an robh domhainneachd de 750mm air an ruigsinn ann am pàirtean na sgìre.


text:
Pearù
'S e dùthaich ann an Aimearaga a Deas a tha ann am Pearù[1] neo Peru[2][3] neo Perù[4]. Tha a' chànan Quechua agus a' chànan Aymara nan cànanan oifigeil anns na roinnean far a bheil iad ga bruidhinn leis a' mhòrchuid de na daoine. 'S e Piruw an t-ainm air Pearù anns a’ chànan Quechua agus anns a’ chànan Aymara.
Tha crìochan aice san ear le Braisil, sa tuath le Eacuador agus Coloimbia, san ear-dheas le Boilibhia agus sa deas leis an t-Sile. Tha an Cuan Sèimh air taobh an iar na dùthcha.
'S e Lima am prìomh-bhaile aice.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Dùthchannan aig SMO
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Pearù - Fiosrachadh aig BBC
- Pearù - Encyclopædia Britannica
- Duilleag oifigeil Phearù


text:
Masadoinia
Is e dùthaich anns an earra-dheas na Roinn-Eòrpa a tha ann am Masadoinia[1][2] neo Masadonia[3]. Ach tha deasbad ann fhathast mun ainm ceart, gu ruige seo tha na Dùthchannan Aonaichte a’ cleachdadh Masadonia, Poblachd Iugoslàbhach o shean mar ainm oifigeil.
Tha crìochan aice sa tuath leis an t-Sèirb, san ear le Albàinia, agus sa deas leis a' Ghrèig, agus san iar le Bulgàiria.
B’ e Masadoinia am pàirt as deasaiche a bha ann an Yugoslavia. Nuair a bhris Yugoslavia às a chèile, chaidh Masadoinia a stèidheachadh ann an 1991. Gu fortanach rinn iad sin gun chogadh, mar an do thachair e gu math tric anns na stàitean eile à Yugoslavia.
Tha Skopje na phrìomh-bhaile.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- Official Government website
- Makedonika (multimedia encyclopedia about the Republic of Macedonia)
- The largest photo gallery with over 1000 images from Republic of Macedonia
- Photos of the Republic of Macedonia
- ExploringMacedonia - National Tourism Portal
- Macedonia In Your Pocket city guides
Gallery[deasaich | deasaich an tùs]
-
Pàirce nàiseanta Pelister
-
Mount Korab – A' bheinn as àirde ann am Masadoinia
-


text:
Untitled Document
I mounted some of the fox i have gotten andby DT380 (Login DT380)
Airgunhunters message board/moderatorssome I made into rugs....................
Posted on Dec 26, 2004, 10:14 PM
Respond to this message
Return to IndexResponses
pest control in new york, air gun hunting, air gun hunting pictures, air gun hunting starlings, air gun hunting squirrels, air gun hunting pigeons, air gun hunting rabbits, racoons, airgun hunter, airgun silent pellet trap, crossman air gun, crosman airgun, beeman airgun, rws air gun, chinese airgun, american air gun, air force airgun, air arizona gun,air gun review , american air gun,air gun pellets , air gun target ,walther air gun ,air soft pellet gun,air gun scope, air cooled gun machine ,air force air gun, cheap air soft gun, air bb gun ,chinese air gun , used air gun, air nail gun, air pellet gun , air canada gun , air gun pyramid , air gun rifle, benjamin air gun, air gun sale , air gun accessory , bsa air gun, air gun com , diana air gun , fx air gun , air staple gun , air gun pistol , air blow gun, air gun part , sheridan air gun, air gun silencer, automatic air gun , marksman air gun , air gun magazine , competition air gun , air gun sale soft, air gun co2 , air gun store , tech force air gun , hot air gun , eletric air soft gun , air cobra gun, air gun mods , airgun varmint control , Junior airgun hunting, airguns for kids, air gun bb gun for kids, Junior air gun bb gun hunting


text:
Baile nam Feusgan
'S e baile air taobh iar Dùn Èideann a tha ann am Baile nam Feusgan (Beurla: Musselburgh). 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 56′ 35.74″ Tuath agus 3° 2′ 58.4″ Iar.
Ann an 2001 bha 22,112 duine a' fuireach an seo. [1]
Bha tòrr bàtaichean a' dol a-mach à Baile nam Feusgan airson iasgach.
Daoine cudromach[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh Susan Deacon,neach-poileataigs Albannach san 2 an Gearran 1964 ann am Baile nam Feusgan.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NT 345 727


text:
Gearraidhean a bharrachd aig Comhairle na Gàidhealtachd
Tha coltas gun tèid faisg air 150 dreuchd lan-ùine à bith aig Comhairle na Gàidhealtachd thar an dà bhliadhna a tha romhainn.
Bha seo am measg sreath de ghearraidhean a dh'fhoillsich iad Diardaoin.
Feumaidh an t-ùghdarras ionadail £28m a ghearradh bhon bhuidseat aca thar na h-ùine sin.
Thuirt iad nach toir na gearraidhean buaidh air na prìomh sheirbheisean aca, ach chan ann mar sin a tha Unison ga fhaicinn.
Tha Eileen NicDhòmhnaill ag aithris.


text:
Kl. Ianair i. f. l. xii. Anno Domini m.c.u.
Muiredhach mc Cana, Mael Ruanaidh H. Bilrin .i. ri H. Cairbre, Mael Sechlainn H. Conaing .i. do Dal Cais in penitentia mortui sunt.
Concobur m. Mael Sechlainn ridomna Temhrach occisi sunt.
Domnall comarba Patraic do thecht co h-Ath Cliath do denum shitha eter Muircertach H. m-Briain & m m Lochlainn .i. Domnall conoro gaib galur ocus co tucadh ann inda ghalur co Domnach Airter Emhna co ro h-ongadh ann ocus co tucadh iar sin co Dam Liac co nd-erbailt ann & tucadh a chorp co h-Ard Macha .i. i Prid. Id. August & i Sathurn & i feil Lasrein Innsi Muren & in ochtmad fichit. Ceallach m Aedha m. Mail Isa do oirdnedh ina inadh i comarbus Patraic a togha fer{folio & column MS2 47ra} n-Erenn & do-chuaidh fo gradhaibh i l-lou fheili Adomnain.
Niall Odhor H. Conchobuir do marbadh.
Muirgis H. Con Chenaind do éc.
Sluagadh la Muircertach H. m-Briain coro innarb Donnchadh H. Mael Sechlainn a righi Iarthair Midhe.


text:
Santa Rosa de Viterbo
'Se baile beag ann am Boyacá a th' ann Santa Rosa de Viterbo.
Susbaint
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Fhuair am baile an t-ainm aige ann an 1690 nuair chaidh am parraiste a chuir air bhog, mar chuimhne air an Naomh Ròs[1] à Viterbo,[2] baile meadhanach ann am Lazio, An Eadailt. tha an t-ainm sin eadar-dhealaichte bhon a' mhòr-chuid dhe na h-ainmean-àitean ann am Boyacá, leis nach e ainm Tùsanach a th'ann.[3]
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha 13,249 nan tàmh anns a' bhaile, chan eil ach 6,263 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile.[4] Tha fearann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[5] Air adhbharan trioblaidean poilitigeach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail.
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala/mestizos a th' ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann am Santa Rosa de Viterbo, agus tha 0.1% dhe daoine le freumhan ann an Afraga cuideachd. ' S urrainn dhan 90.4% dhe na daoine ann an Santa Rosa de Viterbo leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 31.5% dhe na dachannan.[6]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Santa Rosa de Viterbo. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid Chaitligeach a th' ann fhathast,[7] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s a tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Rafael Reyes: (1849 - 1921). Ceann-suidhe na dùthcha 1904 - 1910.
Clímaco Calderón: (1852 - 1913). Ceann-suidhe na dùthcha fad 24 uairean ann an 1882.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ American Catholic
- ↑ Città di Viterbo
- ↑ Fiosrachadh a' Chomhairle
- ↑ Figearan Oifis a' Chunntas-sluaigh
- ↑ Colombia Virtual
- ↑ Bileag fhiosrachaidh DANE
- ↑ Country Studies: Colombia


text:
Am Baisteir
'S i beinn anns a' Chuiltheann anns an Eilean Sgitheanach a tha anns A' Bhaisteir. Le 934m a dh'àirde 's e Beinn Rothaich a th' ann, agus tha e eadar Sgùrr nan Gillean agus Bruach na Frìthe. Gheibhear suas gu furasta tro Choire a' Bhaisteir agus druim an ear na beinne. Ruigear am mullach cuideachd le bhith a' streap suas fiacal a' Bhaisteir agus dhan mhullach bho sin.
Cha robh ciall an ainm an còmhnaidh soilleir agus tha co-dhiù dà mhìneachadh ann. Dh’eadar-theangaichear Am Baisteir gu tric mar “executioner” (bhon fhacal “bàsadair”) ach feumar ràdh gur e “crochadair” [1]a th’ ann an “executioner”. Tha Dwelly a’ moladh “baptiser” airson Baisteir agus sin am mìneachadh as cumanta airson an ainm sin an-diugh. Ma chìthear cruth an sgùrra tha an dà mhìneachadh coltach. Tha creag mhòr gu h-ìosal den mhullach a tha biorach agus air a bheil cruth iongantach. Chithear sin mar làmhag a’ chrochadair no mar ceann sagairt [1] a’ cromadh gu leanaibh airson a bhaisteadh.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ 1.0 1.1 Drummond, Peter 1992. Scottish Hill and Mountain Names. Glasgow: Scottish Mountaineering Trust
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NG 464 253
Am Baisteir • Belig • Blà Bheinn • Bruach na Frìthe • Garsbheinn • Sgùrr Alasdair • Sgùrr na Banachdaich • Sgùrr Dubh Mòr • Sgùrr Dearg • Sgùrr nan Eag • Sgùrr an Fheadain • Sgùrr nan Gillean • Sgùrr a' Ghreadaidh • Sgùrr a' Mhadaidh • Sgùrr MhicCoinnich • Sgùrr Sgumain • Sgùrr Thuilm • Sgùrr Thearlaich • Sgùrr Thormaid


text:
Eibhir
Tha eibhir no clach-ghràin na seòrsa de na clachan teinnteach a tha gu math cumanta air feadh an t-saoghail. Tha i na pàirt mòr de rùsg na Talmhainn. Thàinig am facal clach-ghràin bhon fhacal Laideann "granum", (gràinne) is a' toirt iomradh air structar na cloiche.
Chaidh eibhir a chruthachadh nuair a bha magma teas leaghta a' sgaoileadh fo bhàrr na talmhainn far an deach e eadar clachan eile. Tro fhuarachadh den mhagma dh' atharraich an structar gu clach chruaidh. Mar is trice thachair am pròiseas seo anns an doimhne eadar 1.5 cilemeatair is 50 km am broinn rùsg na talmhainn. Ged a chaidh clachan gràine a chruthachadh fo bharr na talmhainn chaidh an toirt gu barr le gluasad ann an rùsg na talmhainn agus nochdaidh iad gu math tric mar bheanntan àrda, mar eisimpleir: am Monadh Ruadh.
Tha clach-ghràin a' gabhail a-steach 20% èiteag air a' char as lugha den tomhas-lìonaidh, mioca agus feldspar.
San fharsaingeachd seo an co-dhèanamh ceimigeach a th' ann an cloich-ghràin: [1]
- SiO2 — 72.04% (silica)
- Al2O3 — 14.42% (alumina)
- K2O — 4.12%
- Na2O — 3.69%
- CaO — 1.82%
- FeO — 1.68%
- Fe2O3 — 1.22%
- MgO — 0.71%
- TiO2 — 0.30%
- P2O5 — 0.12%
- MnO — 0.05%
Tha clach-ghràin a' nochdadh ann an iomadh dath, bho phinc gu liath. Tha sin a' crochadh air na gràinnean mèinnireach a th' innte agus a bha air an atharrachadh gu criostalan. Chithear iad ma thèid a' clach a ghearradh agus a lìomhrachadh.
Tha clach-ghràin gu math cruaidh, cha dèan uisge no truailleadh mòran cron don chloich, mar sin thèid i a chleachdadh ann an iomadh dòigh. Cleachdar i airson taighean a thogail no mar clach lìomhte anns a' chidsin no mar làr. Tha cuaraidhean ann airson clachan-gràine le dath agus/no structar sònraichte a mhargaideach.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Harvey Blatt and Robert J. Tracy (1997). Petrology, 2nd, New York: Freeman, 66. ISBN 0-7167-2438-3.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]