text:
Naidheachdan 11:00m
6 An Lùnasdal 2012 Ùraichte aig Ùraichte aig
Siria
Tha telebhisean stàite Shiria ag ràdh gun do spreadh boma taobh a-staigh fear de na togalaichean aca anns a' phrìomh bhaile, Damascus. Chaidh grunnan dhaoine a ghoirteachadh, ach fhuair iad air cumail orra a' craoladh.
Andaidh Moireach
Bidh stampa sònraichte a' comharrachadh gun d' fhuair Andaidh Moireach am bonn òr ann am farpais tennis nam fear aig na Geamannan Oilimpigeach ri fhaighinn fhathast an-diugh. Cuideachd tha bucas puist ga pheantadh òr ann an Dùn Bhlàthain, far an deach am Moireach a thogail.
Fireannach
Tha fireannach, a tha fo amharas gun do thilg e botal dìreach mus do thòisich rèis 100 meatar a-raoir, fhathast an grèim aig na poilis. B' e Usain Bolt à Iameuga a bhuannaich an rèis, leis an dàrna àm a bu luaithe a-riamh.
Mars
Chuir NASA soitheach sìos air uachdair Mars anns a' mhadainn an-diugh. Bha an Curiosity a' siubhal airson naoi mìosan. Bidh e a-nis a' sgrùdadh toll domhainn air a bheil Gale Crater.
Oilthighean
Tha a' mhòr-chuid de dh'oilthighean ag ràdh nach bi mòran àiteachan aca airson sgoilearan a dh'fheuchas ri àite fhaighinn aig a' mhionaid mu dheireadh, is dùil ri fios mu deuchainnean an SQA a-màireach. Ach, tha Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean ag ràdh gu bheil na ceudan àiteachan aca falamh.
An Èipheit
Gheall ceann-suidhe ùr na h-Èipheit gum faigh feachdan tèarainteachd na dùthcha smachd air Rubha Sinai, às dèidh mar a thug luchd-gunna ionnsaigh air a' chrìoch le Israel. Thuirt ùghdarrasan Israel gun dp dh'fheuch a' bhuidheann ri dà charbad a chur dhan dùthaich. Chaidh cur às dha na dhà aca.
Aiseag
Bhàsaich fireannach a thuit dhan mhuir bho aiseag a bha a' dèanamh air na h-Eileanan mu Thuath an-raoir. Chaochail e anns an ospadal. Tha sgrùdadh ga dhèanamh a-nis airson dearbhadh dè thachair. Thuit an duine dhan mhuir timcheall air deich mìle fichead tuath air a' Bhuaich.
Louise Mensch
Tha Louise Mensch a' dol a sheasamh sìos mar Bhall Pàrlamaid Tòraidheach. Thuirt i gu bheil i airson tuilleadh tìde a chur seachad còmhla ri a teaghlach ann an New York.


c: text/html

text:
- TIOTAL
- Coirce air a bhuain, air a cheangal na sguaban le làmh
- EXTERNAL ID
- SLD_182_033
- ÀITE
- Cille Mhoire
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cille Mhoire
- LINN
- 1970an; 1980an
- CRUTHADAIR
- Olivia James
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 39478
- KEYWORDS
- croitean
croitearachd
gràn
bàrr
sguab
sguban
Tha sguaban coirce air am fàgail a’ tiormachadh anns na h-achaidhean an dèidh am buain. Bha a bhith a’ ceangal nan sguaban agus gan dèanamh teann le beagan arbhait a’ feumachdainn sgil agus eòlas. Chlàraich an neach-togail dhealbh, Olivia James, an dòigh air seo a dhèanamh leis an ìomhaigh seo a chaidh a thogail ann an Cille Mhoire ann an ceann a Tuath an Eilein Sgitheanaich.
Anns na 1960an agus na 1970an bha tòrr coirce air fhàs air na croitean san sgìre seo agus uaireannan bhathas a’ tort iomradh air mar 'giornalair an Eilein Sgitheanaich’. Aon uair ’s gun robh iad air an drèanadh, bha na h-achaidhean fosgailte a’ fàighinn buannachd bho làithean fada samhraidh de ghrian agus gaoth thioram. Bhathas a’ cur a’ ghràin mar bu trice le làimh agus bha mòran den bhuain air a dhèanamh le speal gus an tàinig innealan buain cumhang ceangailte ri tractaran a-steach. Bha am bàrr a bha air a bhuain air a thionndadh le ràcan fiodha gus an tiormachadh dhèanamh na bu luaithe agus an uair sin air an cruachadh gus seo a dhèanamh. B’ e obair a dh’fheumadh tòrr eòlais agus cleachdadh a bh’ ann a bhith a’ ceangal na sguaban no na h-adagan gus an cumail nan àite. Bha na sguaban air an stòradh faisg air an taigh croite ann an sabhal no ann an lios dhìonta airson fodair geamhraidh nam beathaichean.
Olivia James
Tha na h-ìomhaighrean anns a' chruinneachadh seo bho sheat de shlaighdean Agfachrome de inbhe àrd a chaidh a thogail le Olivia James. Thog a' Bh-ph James, neach-togail-dhealbh letheach-proifeiseanta, na deilbh camara air turais dhan Eilean Sgitheanach eadar 1968 agus 1989 a' cleachdadh Camara Pentax S1A agus film CT18. Tha iad a' clàradh diofar àiteachan, daoine agus gnìomhan a tha an-diugh air atharrachadh no, ann an cuid de shuidheachaidhean, air a dhol à bith uile gu lèir, agus tha iad a’ toirt sealladh aon neach den eilean tro lionsa a’ chamara. Rugadh i ann an Elderslie ann an Siorrachd Rinn Friù air 26 An Giblean 1932 agus ghluais Olivia Grace James (Purcell mus do phòs i) a Shasainn ann an 1944. Rinn i trèanadh mar thidsear agus phòs i Ridseard James ann an 1956. Bha sinnsirean an duine aice às an Eilean Sgitheanach agus thòisich iad air turais riaghailteach dhan eilean ann an 1968. A thuilleadh air na slaighdean, tha Bh-ph James air cunntas a sgrìobhadh mu a cuimhneachain air na turais sin air an tug i 'Skye Magic'. Tha leth-bhreac den seo air a chumail ann an Ionad Tasglann An Eilean Sgitheanaich agus Loch Aillse.
Tha ‘Skye Magic’ air a ghabhail a-steach do a fèin-eachdraidh 'Neivie, Neivie, Nick, Nack' a tha i air a thoirt mar thabhartas do dhiofar ionadan, nam measg sin Leabharlann Chlann Dòmhnaill san Eilean Sgitheanaich, Leabharlann Mhitchell ann an Glaschu agus Taigh a’ Bhreabadair, Cill Bhearchain.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Skye and Lochalsh Archives

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- TIOTAL
- Loch Dubhthaich agus Gleann Seile
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0736
- ÀITE
- Gleann Seile
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1930an; 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32656
- KEYWORDS
- cairtean-puist
glinn
Rathad gu na h-Eileanan
Na Còig Peathraichean
Creag nan Damh
Sgurr an Lochain
Sgurr na Sgine
An Diollaid
beanntan
lochan
Loch Dubhthaich
Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn Loch Dubhthaich agus Gleann Seile air Taobh Siar Rois. Tha an gleann, a tha a' ruith airson deich mìle eadar Loch Dubhthaich agus Gleann Cluanaidh, na phàirt den Rathad gu na h-Eileanan agus tha grunnan bheanntan àrda ann. Gheibhear, air Taobh Tuath Ghleann Seile, na beanntan ris an canar Na Còig Peathraichean agus gu deas gheibhear beanntan a bhios ag èirigh gu thairis air 3000tr, nam measg tha Creag nan Damh, Sgurr an Lochain, Sgurr na Sgine agus An Diollaid.
Tha an loch-mhara, Loch Dubhthaich a' ruith an ear dheas air Dòrnaidh agus a-staigh an uair sin do Loch Aillse agus Caol Acain mus ruig i a' mhuir


text:
Kl. Ianair .uii. f., l. u. Anno Domini M.iii., alias M.4.
Oengus m. Bresail, comarba Cainnigh, i n-Ard Macha in perigrinatione quieuit.
Eochaid H. Flannacan, airchinnech Lis Oeigedh & Cluana Fiacna, sui fhilidechta & senchusa, .lx.uiiii. anno etatis sue obiit. {§H1}
§
duan-salm drech-shona dremend,
eochaiss ni tar ais aidhlis,
eochair glais ainfis Erend.
radh feochair fris co fata;
im ail eolais na h-ecna
frecra ni fail a abba.
Gilla Cellaigh m. Comaltan ri H. Fiachrach Aidne, Brian m. Mael Ruanaig occisi sunt.
Domnall m. Flannacan rí Fer Lí, Muiredach m. Diarmata ri Ciaraidhe Luachra, moriuntur.
Cath Craibe Telcha eter Ultu & Cenel n-Eogain, .i. in .xuiii. Kl. Octimbris in quinta feria, co remaidh for Ultu, co torchair ann Eochaid m. Ardghair rí Ulad, & Dubh Tuinne a brathair, & a da mc., .i. Cu Duilig & Domnall, & ár int sluaigh arcena eter maith & saith, .i. Gairbith ri H. n-Echdach, & Gilla Patraicc m. Tomaltaigh & Cumuscach m. Flathroí & Dub Slangha m. Aedhai & Cathalan m. Etroch & Conene m. Muirchertaigh & forglu Ulad archeana;{folio & column H54ra} & ro shiacht in imguin co Dun Echdach & co Druim Bo. Sic in Libro Duibh Da Leithi. Do-rochair ann dono Aedh m. Domnaill H. Neill, rí Ailigh, & alii, .xx. nono etatis anno,
p.434regni uero x.; acht as-berat Cenel n-Eogain is uaidhibh fein ro marbad.
Donnchad H. Loingsigh, rí Dal n-Araide, do marbad do Cheniul Eogain per dolum.
Slogad la Brian co Tracht n-Eothaile do dhul timcell coro thairmisc Cenel n-Eogain.
Da Ua Chanannan do marbad la H-Ua Mael Doraid.
Dub Slane H. Lorcan, airchinnech Imlecha Ibhair, quiéuit.
Mael Sechlainn, rí Temhrach, do escor corbo crolighi báis dó.


text:
Ro edpair rí temhrach h. 2. maelsechnaill mac conchobair hui mailshechnaill, ocus commarbba coluim cille .h. 2. domnall mac robartaig con hulib sruithib cenansa archena eter sacart ocus epscop ocus fer ligenn. ro edpair dno cid in fosairchennech .h. 2. cormacc mac rechtocan com macclerchib samtha coluim chille archena, ro edpairset didu na huli sin disiurt choluim chille hi cenunnus cona lubgortán do dia ocus do deoradaib craidbechaib do gres cen sheilb ndilis do nach erraid ann trea biuthu co ro chinne a bethaid do dia ocus corop craidbech.
Is iat imorra sláin ocus dilsi do rata ina dilsi in disirt sin, h. 2. sruithi cenansa faden cona nabbaid, Ri mide h. 2. maelsechnaill mac conchobair hui maelsechnaill co rigraid ocus dechdoinib mide ar chena, Donnchad mac airdd huí ruairgg ri connacht ocus galeng, in garbanach hua corran co nocthigernaib galeng ar chena, hi fiadnaisi rig casil na rig .h. 2. donnchada
p.132meicc carthaich hui chellachain chasil rofonaisced dilsi in disirt sin.
Bennacht isu crist ocus choluim chille cos na huilib noebaib nime ocus talman for cec noen mórfas cadus ocus cháthaid na edpartu sin. Mallacht imorra ocus mírad o dia cona noebaib forsin ti thicfa in agid cátad ocus chadussa na edparta sin. Bendacht imorra de bithbi co na hulib firenaib for an rí ocus for an nabbaid ocus for an sammad ro dilsigset in disiurt sa do dia ocus dia chraidbechaib. Oraid do mac maras tróg ro scrib soire ocus dilsi in disiurta sa do dia ocus dia chraidbechaib.


text:
Eeast shliggagh
She enmys kishdinagh as eeasteyraght da neu-vertebree ushtee ta ceau ushylagh mooie as ta ymmydit myr bee eh eeast shliggagh. Ta'n enmys goaill stiagh dooieyn jeh mollusca, crustee, as echinodermyn. Ga dy vel y chooid smoo jeh eeastyn shliggagh goit magh ass çhymmyltaghtyn sailley, ta fir jeu ry-gheddyn ayns ushtey oor ny lomarcan. Ayns bishaghey rish shen, ta dooieyn ennagh jeh partanyn thallooin coontit myr bee, lheid as y Cardisoma guanhumi 'sy Charib.
Ta eeastyn shliggagh er nyn ee ec deiney goaill stiagh dooieyn ennagh jeh roaganyn, gib ghoo, ooastyryn, as greimmeyderyn marrey. Ta ny crustee goaill stiagh burdogeyn, praynyn, gimmee, pimproghyn, as partanyn.


text:
- TIOTAL
- Crann-sneachda a' sguabadh an rathaid aig Loch Bhatachan
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_1187
- ÀITE
- A' Chòigeach
- SGÌRE
- Lochbroom
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- LINN
- 1980an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40731
- KEYWORDS
- ionadan arsaidheil
arc-eòlas
sneachda
sneachd
cuitheachan shneachd
An seo chithear crann-sneachda às Ulapul aig Comhairle na Gàidhealtachd a' sguabadh shneachd on rathad ri taobh Loch Bhatachan faisg air an Aichillidh Bhuidhe ann an Coigeach an Iar. Tha e coltach gu bheil an t-ainm 'Bhatachan' a' tighinn o bhadan de phreasan. Tha an loch seo agus Loch Ratha a tha faisg air, glè mhath airson iasgach a' bhric. Air na slèibhtean a' coimhead thairis air ceann a tuath Loch Bhatachain tha tobhtaichean talmhainn ann o cheithir thaighean-cearcaill aosmhor agus cuid chàirn bheaga.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum


text:
Online Roulette airson Airgead Chan e dìreach cruinneachadh Mas-fhìor Chips ach cuideachd Builean gaoir – Greim £ 800 Saor an-asgaidh Casino Cash
Tha gaoir de Fìor Money Roulette aig Live casinoan
A 'cluich air-loidhne Roulette airson airgead a tha mar gaoireil agus sìmplidh mar a' cluich Roulette airson airgead aig beò casinoan.
- Tha an cluicheadair a gheall air an dath, àireamh no measgachadh de na h-aon
- Tha thu a 'cur do chip air a' bhòrd no a 'faireachdainn gun robh
- Tha malairt a 'mas fhìor' chasino bidh a 'snìomh air a' chuibhle agus a 'tuigsinn na ball
- Mar ann an da-rìribh am ball a bhios a 'tòiseachadh gu slaodach a' call an spionnadh is fearann air grunn
- Mar sin, co-dhùnadh an dàn a bheil thu a bhuannachadh aig loidhne roulette airson airgead a
Tha Atharrachadh aig Roulette Fìor Money le fiosrachadh inntinneach
Faigh £ 5 Mar Game Saor an-asgaidh Roulette Bonus Agus 400% Match Tasgaidh Bonus!
Tha a ' Online Roulette airson airgead a Bheir farsaing agus inntinneach raon eadar-dhealachaidhean gu bheil an cluicheadair dòcha ag iarraidh a thaghadh bho.
- Tha an dreach Eòrpach- Chan eil ach aon neoni ann an Eòrpach Roulette, a 'dèanamh an taigh oir mu 3%. Tha e nas fheàrr a geall air Red, Black no na cuilbh. Ach, tha e beagan nas fhasa a bhith a 'cluich airson luchd-tòiseachaidh a' cluich air-loidhne Roulette airson airgead a.
Greim bònasan agus Àrdachaidhean le cluich Online Roulette airson Money Aig Coinfalls
- Tha an American dreach- Tha àbhaisteach Las Vegas stoidhle cluich Roulette bheir a bharrachd dùbailte neoni a 'cluich le. Bidh seo a 'meudachadh an taigh oir an geama mu 5%. Tha an caochladh seo gu math tarraingeach gu h-àraidh a chionn 'phàigheadh a-fhearainn a tha tòrr nas motha. Rud beag nas chunnartach airson an cluicheadair ùr a 'cluich air-loidhne Roulette airson airgead a.
- Tha na Frangaich a dreach- Seo eadar-dhealaichte bho na h-Eòrpa beagan Roulette. Tha na riaghailtean a tha an aon. Tha brath air seo atharrachadh tha an cluicheadair a 'faighinn gu àite an àrachais geall. Faodaidh iad mar so a 'faighinn leth an t-airgead air ais ma ball àiteachan air neoni. Mar sin b 'fheàrr aig a' faighinn cothroman fìor airgead-loidhne
Ioma-Ball agus ioma Wheel Casino Roulette Online
- Ioma-Ball agus Ioma-cuibhle Casino Roulette Online–Tha ioma-ball Roulette leigidh an cluicheadair cluiche le suas ri trì dannsaichean air an aon chuibhle. 'S e cothrom math gus piseach a thoirt san ùine fhada agus a bhuannachadh an aghaidh fìor airgead ann Roulette.
- Tha an siostam ioma-cuibhle air an làimh eile Leigidh an cluicheadair a 'cluich air ochd diofar cuibhlichean aig an aon àm. Chan eil mus fheum airson an aon chuibhle-shnìomh gus stad a chur air snìomh agus fiosachd agad fortan. Aon urrainn bhad Gearr leum gu eile cuibhle deas air falbh.
Roulette Fìor Money beò aig Roulette SMS
Apart bho gu h-àrd, fìor airgead Roulette Faodar bhuannaich gheall air a 'beò aig bùird casinoan tro loidhne roulette casinoan.
Tha am pròiseas anns an aon, an t-aon eadar-dhealachadh a tha a 'chuibhle a bhios a' snìomh aig beò casinoan. Online Roulette airson airgead a gheibh nas inntinniche.
Faigh bònasan agus a 'tabhann le cluich Roulette airson Saor an-asgaidh Aig Coinfalls


text:
Naidheachdan 11:00m
7 An Giblean 2016 Ùraichte aig Ùraichte aig
Referendum
Thuirt Comann Ath-Leasachaidh nan Taghaidhean gu bheil an £9m de dh'airgead phoblach a tha an Riaghaltas a' cosg air bileag a' dèanamh argamaid airson fuireach anns na Aonadh Eòrpach a' cur teagamh ann an cothromachd ann an iomairt an referendum. Cuiridh an Riaghaltas an litreachas sin tron phost dhan a h-uile dachaigh anns an dùthaich. Tha luchd-iomairt airson Breatainn a thoirt a-mach às an AE ag ràdh gu bheil an Riaghaltas a' cosg airgid phoblaich air feuchainn ris an eagal a chur air luchd-bhòtaidh.
Pàipearan Phanama
Thuirt an Ceann-Suidhe ann am Panama gun tèid coimisean a chur air bhonn a nì rannachadh mu shiostam ionmhais agus laghail na dùthcha. Thuirt e gum bi a' bhuidheann neo-eisimeileach a' toirt sùil air an t-suidheachadh an dèidh na thàinig am follais mun chompanaidh Mossack Fonseca ann am Panama a bha a' cur airgid an tasgadh do dhaoine beartach mar dhòigh air cìsean a sheachnadh.
PC Gòrdan Semple
Chuir Scotland Yard rannsachadh muirt air bhonn ann an cùis oifigeir ann am Poilis a' Mhet air nach eil sgeul bho chionn sia là. 'S ann faisg air Drochaid Lunnainn air a' chiad là den mhìos a chaidh Gòrdan Semple, a bhuineas do dh'Inbhir Nis bho thùs, fhaicinn mu dheireadh.
Murt Inbhir Nis
Tha dùil ri fear anns a' Chùirt ann an Inbhir Nis an-diugh fo chasaid gun do mhuirt e boireannach anns a' bhaile an t-seachdain seo chaidh. Chaidh Ealasaid NicAoidh, a bha 60 bliadhna de dh'aois, fhaighinn marbh na dachaigh ann am Baile a' Chnuic Diardaoin seo chaidh. Chaidh fear a tha 70 bliadhna de dh'aois a chur an grèim, agus tha dùil ris anns a' Chùirt an-diugh.
An Co-op
Ghabh ceannard Buidheann a' Cho-op gearradh na thuarastal 's e ag ràdh gu bheil an gnothachas air an t-slighe cheart mu dheireadh thall. Chaidh prothaid a' Cho-op suas bho £73m ann an 2014, gu £81m an-uiridh. Dh'iarr Ridseard Pennycook air a' bhòrd-stiùiridh a thuarastal mar àrd-oifigear a' ghearradh bho £1,250,000 gu £750,000, agus e ag ràdh gu bheil a chuid obrach nas fhasa a-niste, leis gu bheil an gnìomhachas a' dèanamh nas fheàrr.
Biadh is Eacarsaich
Thuirt eòlaichean slàinte gum bu chòir fiosrachadh sgrìobhte a chur air biadh ag innse dè na dh'fheumas daoine a dhèanamh de dh'obair no eacarsaich airson na calories a th' ann a losgadh. Thuirt Comann Rìoghail na Slàinte, nam biodh fios aig daoine dè na dh'fheumas iad a dhèanamh de dh'eacarsaich mu choinneimh biadh a tha milis no làn geir, gum biodh iad nas buailtiche sin a sheachnadh agus rud falain ithe na àite.


text:
Ceum air adhart aig Gàradh Chiseoirn
Thug planaichean gus ath-nuadhachadh a thoirt air gàradh ola Chiseorn air taobh siar Rois ceum air adhart agus cùmhnant ga thoirt seachad airson tòiseachadh air an doca tioram a leasachadh.
Tha an fheadhainn leis a bheil an gàradh an dòchas gum bi e na ionad airson dì-coimiseanaidh, gu h-àraid clàran ola às a' Chuan a Tuath.
Tha an doc tioram aig Ciseorn am measg an fheadhainn as motha air feadh na Roinn Eòrpa, agus aig àirde anns na 70an bha ma 3,000 duine a' faighinn cosnadh air an làraich.
Thog iad mòran phìosan de chlàran-ola 'son a' Chuain a Tuath - nam measg Clàr Ninian, fear den fheadhainn as motha a chaidh a thogail.
Ach cha deach geataichean mòra an doca thioraim fhosgladh airson còrr air 20 bliadhna nuair a bhathas a' togail chasan Drochaid an Eilean Sgitheanaich.
Chaidh cumhnant luach £500,000 a thoirt dhan chompanaidh Chuimrich Harris Pye airson deuchainnean a dhèanamh air na geataichean.
Tha Kishorn Port Eta, leis a bheil an làrach, an dòchas gun tèid aca air cùmhnantan dì-coimiseanaidh fhaighinn às a' Chuan a Tuath le bhith a' dèanamh obair-leasachaidh air agus coltas gum biodh airgead mòr an cois leithid de ghluasad.


text:
’S e àite-tachartasan beòthail aig cridhe seana-bhaile Dhùn Èideann a th’ ann an Ionad Sgeulachdan na h-Alba, air an Àrd-Shràid. Èist ri sgeulaichean beò, dealbhan-cluich, ceòl, taisbeanaidhean, tachartasan-teaghlach agus bùthan-obrach. Thig còmhla rinn gus dualchas beartach na h-Alba a’ lorg, thig a’ choimhead air nead an dràgon, balla nan sgeulachdan neo nach gabh sibh fois san ionad neo sa chafé gus ur bogadh san àrainneachd.
Nach tòisich sinn sgeulachd còmhla.
'àite a tha dìleas gu ealan rìomhach nan sgeulachdan. Agus ’s ann mìorbhaileach a tha e' (Edd McCracken, Book Riot)
Leig ur giùlan air ais gu àm connspaideach ann an eachdraidh na h-Alba nuair a chaidh Mary Queen of Scots cuir far a cathair, fo èiginn.
Measgachadh de nuadh-dhealbhachadh agus ailtireachd meadhan-aoiseal. Fidrich na cèarnaidhean beaga falaichte san togalach agus faigh lorg air seudagan aig an aon àm. ’S e àite sònraichte a bhiodh ann airson ur tachartas fhèin.
An-dràsta stèidhichte aig Ionad Sgeulachdan na h-Alba, chaidh Traditional Arts and Culture Scotland (TRACS) a’ chruthachadh gus tradiseanan taisbeanaidheal na h-Alba – sgeulachdan, cèol is dannsa - a’ thàladh ri chèile fo aon tiotal.
Ruithidh Fèis Eadar-Nàiseanta Albannach nan Sgeulachdan (Scottish International Storytelling Festival) bho Dihaoine 24mh Damhair gu Didòmhnaich 2na latha den t-Samhain. Nach tig sibh ann gus rannsachadh a dhèanamh agus ur bogadh ann an àrainneachd bhreislich sgeulachdas airson 10 latha ann an Dùn Èideann.
'Thèid sgeulachd innse sùil gu sùil, mac-meanma gu mac-meanma, cridhe gu cridhe.'
'ceòl làn bòidhchead, ciall, brìgh agus an rud as fheumaile, comasachd.'John McGrath
Lùths, solas, aighear, breabadh, àrdachadh, beò, fiadhaich, mionaideach. Tha Alba beò le dannsa tradiseanta.
Fèis a tha moladh na ceangailean cruthachail eadar stòiridhean beò is àite fad 10 latha.


text:
Iomairt air granta nan taighean-croite
Tha Comhairle nan Eilean Siar gu bhith aig ceann iomairt airson àrdachadh a thoirt air an taic-airgid a gheibhear airson taighean croite a thogail.
Tha gearainean air a bhith ann bho chionn 25 bliadhna nach eil an taic-airgid mòr gu leòr.
Tha a' Chomhairle gus coinneachadh ri Rùnaire na h-Àrainneachd, Pòl Wheelhouse, a dh'aithghearr, agus bidh seo aig bàrr a' chlàr-gnothaich, còmhla ri oidhirp às ùr ath-leasachadh an fhearainn a chur air adhart.
"Saoilidh mi gu bheil Fearann Coimhearsnachd na h-Alba air an cuspar seo a chur air ais air mapa poileataigeach na h-Alba anns na bliadhnaichean a chaidh seachad," thuirt Iar-chathraiche Comataidh Leasachaidh Mhaireannaich na Comhairle, Dòmhnall Crichton.
"Tha iad air a bhith gu math dìleas is dìcheallach ag obair airson nam ball aca air feadh Alba airson na cuspairean a thaobh an fhearainn a thoirt fa chomhair an Riaghaltais.
"'S e am fearann, tha mi a' smaoineachadh, an goireas as fheàrr a th' aig coimhearsnachd sam bith, agus tha gnothach aig an Riaghaltas agus aig a' Chomhairle ri sin cuideachd airson taic a thoirt dha coimhearsnachdan a tha ag iarraidh barrachd neart agus cuideachaidh le a bhith a' cumail suas na coimhearsnachd aca, agus tha sinne a' coimhead gu sònraichte ri taigheadas croitearachd.
"Thàinig sin troimhe gu math soilleir 's gu math làidir anns a' cho-labhairt a bh' againn.
"Tha sinn ag iarraidh air an Riaghaltas coimhead a-rithist ris a' ghranta a tha seo airson barrachd taic a thoirt dhan ghinealach a tha a' tighinn.
"Tha sinn ag iarraidh gun deadh e suas gu ìre far a bheil e a' toirt cothrom dha daoine òga ann an coimhearsnachdan croitearachd dachaighean a thogail, a' toirt a-steach barrachd dhaoine gu croitearachd, agus cuideachd barrachd obair a thoirt dha gnìomhachasan gu h-ionadail.
"Tha sinne a' coimhead ris mar chothrom ar coimhearsnachdan a thogail suas. Tha sinn a' faicinn tòrr dhaoine an-diugh a' fàgail nan eileanan, agus tha sinn ag iarraidh stad a chur air sin," thuirt e.


text:
Tuilleadh mì-chinnt air Taobh Siar Rois
23 An t-Sultain 2014 Ùraichte aig Ùraichte aig
Tha dragh air Taobh Siar Rois mu na tha an dàn do dh'eaglaisean na sgìre.
Tha e air nochdadh gu bheil èildearan Eaglais na h-Alba ann an Loch Carrann am beachd an eaglais fhàgail - sin an dèidh mar a dh'innis dithis mhinistear Eaglais na h-Alba san sgìre gun robh iad a' fàgail, 's iad am beachd gluasad chun na h-Eaglaise Saoire.
Ach tha coitheanalan gach eaglais air crìonadh gu mòr thàiris nam bliadhnaichean, agus tuilleadh mì-chinnt air thoiseach orra.
Seo Calum MacIlleathain.


text:
Naidheachdan 11:00m
9 An Dùbhlachd 2015 Ùraichte aig Ùraichte aig
MacIlleMhìcheil
Thuirt Cùirt an Taghaidh ann an Dùn Èideann nach eil cùis ann an aghaidh Alasdair MhicIlleMhìcheil, Ball Arcaibh agus Shealtainn ann am Pàrlamaid Westminster. Thog ceathrar de mhuinntir na sgìre sin cùis-lagha na aghaidh 's iad a' fàgail air gun do dh'innis e breugan mun fhiosrachadh a sgaoil e ron Taghadh Choitcheann am-bliadhna mu Phrìomh Mhinistear na h-Alba, Nicola Sturgeon. Ach thuirt na britheamhan nach gabh dearbhadh gun do rinn Mgr MacIlleMhìcheil dad mì-laghail.
Paris
Thuirt poilis ann am Paris gu bheil fios aca a-niste cò an treas bomair fèin-mhairbhteach a thug ionnsaigh air talla-ciùil Bataclan air a' mhìos a chaidh. B' e Foued Mohamed-Aggad, a bha 23 bliadhna de dh'aois, agus a bhuineadh do Strasbourg. Thuirt na Poilis anns an Fhraing gu bheil dearbhadh aca gun do shiubhail e gu ruige Siria bho chionn dà bhliadhna.
Drochaid-Rathaid Fhoirthe
Tha cuideam a' sìor-fhàs air Riaghaltas na h-Alba airson làn-rannsachadh air dùnadh Drochaid-Rathaid Fhoirthe. Tha luchd-poileataigs dùbhlanach ag ràdh gun deach fiosrachadh teicnigeach a thabhann orra, ach tha iad ag iarraidh làn-rannsachaidh. Tha an Riaghaltas ag ràdh gur ann bho chionn ghoirid a thàinig an sgàineadh anns an drochaid am follais, agus nach e cion-airgid airson cumail is càradh na drochaid as coireach.
Prìs a' Chonnaidh
Tha an RAC den bheachd gun tuit prìs a' pheatroil agus diesel fo £1 an liotair ro dheireadh na bliadhna. Tha prìs na h-ola gu h-eadar-nàiseanta an-dràsta aig an ìre as lugha ann an seachd bliadhna.
Beàrnaraigh Leòdhais
Tha cunnart ann gun caill muinntir Bheàrnaraigh Leòdhais an t-airgead a fhuair iad airson an talamh a cheannach, agus eas-aonta ann mu luach na h-oighreachd. Tha a' choimhearsnachd a' tabhann £70,000 air Beàrnaraigh Mòr is Beàrnaraigh Beag, a bha fad 50 bliadhna aig a' Chount Robin de la Lanne Mirlees. Ach tha a mhac-san a-niste a' dèanamh dheth gum faigheadh e tòrr a bharrachd air a' mhargaid fhosgailte.
Schiphol
Bidh seirbheis adhair ùr làitheil eadar Inbhir Nis agus Amsterdam a' tòiseachadh an ath-bhliadhna. Bidh na seirbheisean aig KLM gu port-adhair Schiphol a' tòiseachadh anns a' Chèitean, a' toirt cothrom do luchd-siubhail air ceangal ri seirbheisean eadar-nàiseanta.


text:
Naidheachdan 11:00m
10 An Dàmhair 2016 Ùraichte aig Ùraichte aig
Heathrow
Thuirt Riaghaltas na h-Alba gu bheil iad a' cur an taic ris an treas raon-laighe aig Heathrow. Tha an leudachadh connspaideach, ach tha ministearan aig Holyrood ag ràdh gum biodh e na bhuannachd do dh'Alba agus gum faodadh suas ri 16,000 cosnadh a bhith air an cruthachadh.
Sreapadair
Tha fireannach air bàsachadh às dèidh dha tuiteam air Beinn Nibheis oidhche Haoine. Chuir duine a bha a' sreap còmhla ris fios air sgioba teasairginn nam beann, a thog far na beinne iad ann an uairean beaga na maidne. Bha na Poilis a' moladh na sgioba teasairginn, a chaidh a-mach tron oidhche ann an droch shìde.
Kathleen Harkin
Tha na Poilis a tha a' coimhead airson deugaire ann am Peairt ag ràdh gu bheil iad gu math draghail mu deidhinn. Chaidh Kathleen Harkin, 15 bliadhna de dh'aois, fhaicinn mu dheireadh ri taobh Abhainn Thatha oidhche Shathairne.
Coimisean na Croitearachd
Tha Fear-Gairm Choimisean na Croitearachd air cantainn a-rithist nach leig e dheth a dhreuchd. Bha Cailean Ceannadach a' bruidhinn às dèidh dhan t-sianar choimiseanairean eile bhòtadh gum bu chòir dha falbh. Thuirt Mgr Ceannadach gun robh a h-uile càil a rinn an Coimisean co-cheangailte ri comataidhean ionaltraidh laghail. Cuideachd, bha e ag ràdh gun robh coinneamh shònraichte a chaidh a chumail ann am Brùra an aghaidh riaghailtean na buidhne.
Coinneamh
Coinnichidh Ceannard Chomhairle na Gàidhealtachd ri Rùnaire na h-Alba ann an Lunnainn an-diugh. Am measg eile, thèid bruidhinn air aonta baile do bhaile Inbhir Nis. Tha an Comhairliche Mairead NicDhàibhidh ag iarraidh gun tèid an t-suim airgid airson nan ciad pròiseactan a thoirt dhaibh cho luath 's a ghabhas. Dh'iarr i air an Riaghaltas cuideachd cùmhnantan a chur air dòigh a chitheadh seirbheis fòn-làimhe ann an 95% den Ghàidhealtachd. An-dràsta tha an t-seirbheis ri fhaotainn ann an 95% den Rìoghachd Aonaichte air fad.
Deasbad
Bha Dòmhnall Trump agus Hillary Clinton a' càineadh càch a chèile anns an dàrna deasbad airson taghadh a' Chinn-Suidhe. Bha Mgr Trump ag ràdh gun robh an duine aig Hillary, Bill Clinton, a' gabhail brath air boireannaich. Thuirt Hillary Clinton nach eil Mgr Trump freagarrach airson ceannas Aimeireaga.


text:
Am Baile Ùr aig a' mhullach
Tha Baile Ùr an t-Slèibh fhathast aig mullach na Prìomh Lìge is dà phuing eile ach Disathairne.
Bha iad ro mhath do Loch Abar a-rithist, 3-1 aig a' cheann thall.
Thàinig na tadhail bho Iain Robinson, Glen Mac an Tòisich is Chris Sellar.
Tha Ceann Loch Seile còmhla ris a' Bhaile Ùr aig mullach na lìge - ged tha iad air ceithir geamaichean a bharrachd a chluich - rinn iadsan an gnothach air Ceann a' Ghiuthsaich 4-1 Disathairne.
Dòchas
Bha na Sgitheanaich an dòchas dà phuing fhaighinn 'son a' chiad turas am-bliadhna is iad a' tadhal air a' Ghearasdan, a tha aig bonn na lìge.
Air a' cheann thall, bha iad feumach air tadhal anmoch sa gheama bho Jordan Murchison gus puing fhaighinn, an geama a' crìochnachadh 2-2.
Bha buile ann dha na Sgitheanaich sa gheama eile sa Phrìomh Lìog, Gleann Urchadain a' soirbheachadh 1-1 an aghaidh Lòbhait.
Tha an Gleann is na Sgitheanaich a-nise còmhla air 6 puingean.
Cuairt Dheireannach
Chaidh Caol Bhòid air adhart dhan iar chuairt dheireannaich de Chupa MhicAmhlaidh, 5-0 an aghaidh Ghlaschu Meadhan Earra-Ghàidheal.
Aig Siabost chaidh na Lèodhasaich air thoiseach 4-1, mus do thill Loch Abar gu 4-4.
Anns na dìogan mu dheireadh, ge-tà, nochd Dòmhnall MacLaomainn leis an tadhal a bhuannaich an geama dha Leòdhas 5-4.
Dà phuing luachmhor dha na Lèodhasaich gus an togail far bhonn na lìge.


text:
Tha sinn air filmichean sgoinneil fhaighinn bho bhuidhnean òigridh thar nam bliadhnaichean, agus tha barrachd iarrtas ann a h-uile bliadhna bho bhun-sgoiltean a tha ag iarraidh pàirt a ghabhail ann am FilmG mar sin, san deicheamh bliahdna den fharpais, tha sinn air duais a chruthachadh dhaibh seo!
Faic Cuideigin Ciallach no Latha Spòrs le Kirsty Scott agus na clasaichean aice aig Bun-sgoil Ghàidhlig Inbhir Nis, no pròiseactan West Highland Animation ann am Malaig agus sa Phloc, airson beachd air dè seòrsa rud a ghabhadh a dhèanamh.
Tha seo na chothrom sgoinneil do chlasaichean bun-sgoile, buidhnean fèise le clann de dhiofar aoisean, no clubaichean òigridh de sheòrsa sam bith, le no as aonais taic bho inbheach, film a chur a-steach gu FilmG.
Cha bhi bùithean-obrach air an tabhann dha na buidhnean seo ach ma tha sib' fhèin airson a leithid a chur air dòigh, cuiribh fios thugainn - 's dòcha gum bi sinn eòlach air cuideigin.


text:
- TIOTAL
- Achd airson a'; Bhuinneach-mhòr a Bhacadh 4
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_PA_IB_M_72_05
- DEIT
- 20 An Gearran 1832
- LINN
- 1830an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5823
- KEYWORDS
- a' bhuinneach-mhòr
galaran
Achdan Pàrlamaid
an-dràsta 's a-rithist
Innseanach
Anno Secundo Gulielmi IV. Regis. Cap. XI.
Achd airson Bacadh a chur, fhad 's a ghabhas sin dèanamh, air a' Ghalar ris an canar a' Bhuinneach-mhòr, no Buinneach-mhòr no Innseanach, ann an Alba. 20mh An Gearran 1832.
VIII. Tha òrdughan na Comhairle Dhìomhair ri bhith air an cur fa chomhair an dà Thaigh Pàrlamaid.
IX. An ùine a bhios an Achd an gnìomh.
X. Faodar an Achd atharrachadh rè an t-seisein seo den Phàlamaid


text:
Cuimhneachadh
An-diugh, tha Pàrlamaid na h-Alba aonaichte.
A' tilleadh don t-seòmar às dèidh nan ionnsaighean marbhtach ann am Paris, bha na brataich a' feitheamh orra aig an leth-chrann.
Tha dathan na Frainge a' soillseachadh an Talla Mhòir ann an dearg, geal agus gorm.
Thug am prìomh mhinistear fàilte air Consul na Frainge air an dòigh Fhrangaich - le pòg - nuair a thàinig i gu Holyrood gus a' Phoblachd a riochdachadh agus na h-òraidean a chluinntinn air sgàth muinntir na dùthcha.
Nochd Trisha Marwick bròn na Pàrlamaid ann am Fraingis mus d'fhuair ceannardan nam pàrtaidhean an cothrom bruidhinn.
Bho gach tè agus fear dhiubh, thàinig an dearbh theachdaireachd.
Sgaradh
An tòiseach, bròn airson an fheadhainn a bhàsaich agus truas airson an fheadhainn a tha air fhàgail.
Chleachd BPA a' chiad chothrom a bha aca dlùth-chomainn na Pàrlamaid a thabhainn do mhuinntir na Frainge, anns an t-Sia-Chearnaig fhèin, agus an seo ann an Alba.
Dh'aontaich iad nach gèilleadh iad ris na ceannarcaich thall thairis, no aig an taigh.
Is ann air aonachd na h-Alba fhèin a bha tòrr dhen aire aig Holyrood an-diugh.
Air an latha a ràinig itealan nam fògarrach Glaschu, gheall Holyrood a dh'aona-ghuthach nach dèanadh ceannarc sgàradh anns a' choimhearsnachd.
Ach dè an seòrsa fàilte a gheibh na Sirianaich a thòiseachas beatha ùr ann an Alba an-diugh?
Cuimhneachadh
An-dè, nuair a bha an Roinn Eòrpa na tost airson na daoine a chaochail ann am Paris a chuimhneachadh, chuir Nicola Sturgeon roimhpe a bhith aig Mosg Mheadhan Ghlaschu.
Ri taobh, bha Ministear nan Cùisean Cèin, Humza Yousaf, a tha air gràin-chinnidh agus gràin-chreidimh fhulang air loidhne o thachair na h-ionnsaighean.
Thuirt am prìomh mhinistear nach robh àite sam bith airson a leithid ann an Alba.
Air ais anns an t-seòmar gur e Christian Allard - ball an Ear-thuath, a rugadh anns an Fhraing - a fhuair an cothrom freagairt a thoirt seachad.
A dh'aithghearr, tionndaidhidh aire na Pàrlamaid do cheistean doirbhe mu thèarainteachd aig an taigh agus gnìomhan armaichte thall-thairis.
An-diugh, ge-tà, stad i gus smaointinn air an fheadhainn a chaill am beatha air oidhche a mhaireas nar cuimhne gu bràth.


text:
- TIOTAL
- Iasgair na sheasamh taobh a-muigh bothan-tughaidh ann an Cromba
- EXTERNAL ID
- PC_CAMPBELLROSS_32
- ÀITE
- Cromba
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Crombaidh
- DEIT
- c.1910
- LINN
- 1910an
- CRUTHADAIR
- Willie John Smith
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Campbell Ross
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22065
- KEYWORDS
- coimhearsnachdan iasgaich
Tha iasgair a' caitheamh bonaid 'pom-pom' agus seacaid le broilleach dùbailte na sheasamh aig doras fosgailte bothan-tughaidh. Tha aodach a tha air a bhrèideadh agus reubte, a' tiormachadh air loidhne a tha air balla a' bhothain agus tha sgùile 'scoo' (cliabh) aig a chasan le lìon bheag.
Bha coimhearsnachd iasgaich ann an Cromba co-dhiù cho fada air ais ris an t-seachdamh linn deug agus dh'fhaodadh e bhith fiù 's na tràithe na sin. Bha na daoine eadar-dhealaichte bhon chòrr den bhaile agus bha an cleachdaidhean agus an dualchainnt fhèin aca.
Bha na bàtaichean iasgaich buailteach a bhith beag agus b' urrainn dha na fir iasgach faisg air an dachaigh. Bha na boireannaich a' cur a' bhiathaidh air dòigh agus ga chur air dubhain an lìn bhig. Bha iad fiù 's a' giulan nam fear a-mach chun nam bàtaichean, gus an tòisicheadh iad an latha le casan tioram, agus bha iad a' toirt an èisg gu tìr bho na bàtaichean ann am basgaidean.
Tha seo bho sreath de dhealbhan-camara de Chromba agus a' bhaile iasgaich air an togail mu 1910 le Uilleam Iain Mac a' Ghobhainn. Bhuineadh Mac a' Ghobhainn dha Cromba agus mar sin bha e eòlach air a chuspairean. Air an adhbhar sin chan eil na dealbhan cho mì-nàdarrach ri feadhainn eile bhon aon àm


text: Aderim co fuilngenn in craidhi drocheslainti co minic .i. co fuilngenn co gerr, & ni dein co fada, mar fuilngid na boill ele, oir ni fuilngenn in craidhi eslainti trom acht o cuis roseimh. Aderim fos co mbi nescoid arin craidhi, & ni fuilngenn se a daingniugadh and, oir teit an tecc gan fuirech ni is taosca na in sdaid, & is mar sin aderim co ngabunn teinnes109 an craidhi do tamall & ni gabunn teinnes (comnuidtech) e; no do fetfuidhi a radh co ngabund teinnes an craidhi tri comfulung na mball ele no tre coimcengul air, {MS folio 20b} & ni hona eslainti dilis fein. Dofetur a radh na gabund nescoid in craidhi ona folud fein, oir da ngabad, do bacfuide a oipriged fein de .i. beatha, & do tiucfad an tecc, oir adeir Auicenna gurub tarbach an craidhi do gach uile ball & nach gabaltach uatha é.


text:
- TIOTAL
- Dealbh de dh'Eilean Eige a chaidh a thogail anns A' Chamas Darach
- EXTERNAL ID
- PC_GAUKROGER_010
- ÀITE
- An t-Eilean Eige
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Na h-Eileanan Beaga
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Jamie Gaukroger
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Jamie Gaukroger
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22466
- KEYWORDS
- cruthan-tìre
seallaidhean-tìre
eileanan
Na h-Eileanan a-Staigh
Na h-Eileanan Tarsainn
Dealbh de dh'Eilean Eige a chaidh a thogail ann an Camas Darach air tìr mòr.
Tha Eige deas air an Eilean Sgitheanach agus tuath air rubha Àird nam Murchan. Tha e air aon de na h-Eileanan Tarsainn anns na h-Eileanan a-staigh. Is e an dàrna eilean as motha de na h-Eileanan Tarsainn a th' ann às dèidh Rùm agus tha fianais ann gu bheil daoine air a bhith a' fuireach anns an dà eilean bho co-dhiù Linn na h-Umha.
Is e Sgùr Eige a' bheinn as àirde san eilean. Tha i 393m a dh'àirde (1,289 troighean). Chaidh a dhèanamh bho chionn mu 58 millean bliadhna bho spreadhadh bholcànach san sgìre. Bha Eilean Rùm aig meadhan an spreadhaidh seo. Tha coltas dreachmhor air a' bheinn seo agus tha deagh sheallaidhean rim faicinn ann de na h-Eileanan Tarsainn air fad agus de thìr-mòr


text:
Iain MacFhionghain le measgachadh de laoidhean, sailm agus sgeulachdan pearsanta mu chreideamh. Bidh Calum Màrtainn a' gabhail Salm 90, Còisir Ghàidhlig Ileach Ghlaschu a'seinn Comann Iosa agus bidh Seonag NicAnndrais ag innse mun a' bhuaidh a th' air a bhith aig creideamh air a beatha. Iain MacKinnon presents a mix of hymns, psalms and faith stories.
Calum Martin sings Psalm 90, Glasgow Islay Gaelic Choir sing Comann Iosa and Seonag Anderson talks about the role faith has played in her own life.


text:
- TIOTAL
- Srath Pheofhair a' coimhead gu Beinn Uais
- EXTERNAL ID
- QZP40_U_8131048_P002
- ÀITE
- Srath Pheofhair
- SGÌRE
- Inbhir Pheofharain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Fothraitidh
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38325
- KEYWORDS
- spatha
fuarain
uisgeachan
bailtean
toglaichean
turasachd
beanntan
cnuic
a' Chiad Chogadh Mhòr
Cogadh Mòr
Chaidh fuarain phronnasgail a lorg timcheall air Srath Pheofhair anns na 1770an agus ann an 1819 chaidh iad seo ainmeachadh mar an fheadhainn bu ghlainne ann am Breatainn. Thug seo air luchd-turais tighinn bhon Roinn Eòrpa agus nas fhaide air falbh, agus dh'fhàs baile spatha Srath Pheofhair. Thàinig an rathad-iarainn ann an 1885 airson an spatha a fhrithealadh. Eadar sin agus a' Chiad Chogadh, chaidh taighean-òsta agus taighean mòra a thogail sa bhaile mar àitichean-fuirich dha na bha de dhaoine a' tighinn gu Srath Pheofhair gus na h-uisgeachan seo fheuchainn
Tha Beinn Uais, a tha na Rothach, mu ochd mìle an iar-thuath air Inbhir Pheofharain,agus tha 3,431 troigh a dh' àirde innte. 'S e beinn ann an Alba a tha nas àirde na 3000 troigh a th' ann an Rothach.
Chaidh an dealbh seo a tharraing bhon leabhar 'Picturesque Ross-shire, Strathpeffer and Dingwall' a chaidh fhoillseachadh ann an Inbhir Pheofhairean timcheall air 1900.


text:
Carn Tóchair
'S e iomairt a th' ann an Carn Tóchair gus Gàidhlig na h-Èireann ath-stèidheachadh mar chànan na coimhearsnachd mun chuairt air Machaire Rátha (Maghera) ann an Contae Dhoire ann an Èirinn-a-Tuath. Cha robh Machaire Rátha na Gaidhealtachd oifigeil a-riamh agus is coltach gun do bhàsaich na fileantaich mu dheireadh anns an sgìre mu mheadhan na ficheadamh linne. Chuir an luchd-iomairt air Comataidh-leasachaidh Charn Tóchair an t-amas romhpa gun toireadh iad Gàidhlig na h-Èireann air ais mar chànan na coimhearsnachd taobh a-staigh dà ghinealach.
Thòisich an iomairt le naíscoil (sgoil-àraich) ann an 1991, agus a-nis tha dà naíscoil aca agus aonad anns a' bhun-sgoil a tha a' sìor dhol am meud. Thog iad ionad coimhearsnachd, An Carn, agus cumaidh iad clasaichean Gàidhlig na h-Èireann ann. Tha bùth agus oifis a' phuist anns a' Charn agus ionadan gnìomhachais ri a thaobh. Thog iad taigheadas sòisealta faisg air a' Charn cuideachd.


text:
Almere
'S e baile mòr, port[2] agus sgìreachd (Duitsis: gemeente) faisg air Lelystad, ann an cridhe nan Tìrean Ìsle a th' ann an Almere (IPA: ɑɫ.ˈmɪː.rə). Tha e suidhichte aig leth mheatair os cionn ìre na mara,[3] anns an roinn (Duitsis: provincie) Flevoland, 22km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 71km bho Rotterdam, 70km bho Den Haag, 91km bho Tilburg agus 32km bho Utrecht.[4]
Chaidh Almere a chruthachadh fad na 70an agus chaidh a' chiad taigh a thogail ann an 1976. Tha 193,303 duine a' fuireach ann.[5] A bharrachd air sin, 's e am baile as motha anns an roinn Flevoland a th' ann an Almere.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Yfke Sturm (1981): Modal
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Utopia
- ↑ Almere Poort
- ↑ Altitude Maps
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Centraal Bureau voor de Statistiek
- ↑ DB City


text:
- TIOTAL
- Inbhir Pheofharain a dhionnsaigh Chàrn-cuimhne an Dòmhnallaich
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0399
- ÀITE
- Inbhir Pheofharain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Inbhir Pheofharain
- DEIT
- 1927
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32321
- KEYWORDS
- cairtean-puist
bailtean
acarsaidean
canàlaichean
càrn-cuimhne
gaisgich
Tha a' chairt-phuist seo à 1927 a' sealltainn Inbhir Pheofharain a dhionnsaigh Chàrn-cuimhne an Dòmhnallaich
Tha prìomh bhaile Rois 's Chrombaidh, Inbhir Pheofharain, aig ceann Caolas Chrombaidh. Thathar a' creidsinn gun do rugadh MacBeth anns a' chaisteal an seo ann an 1005. Stèidhich an ceannard Lochlannach Thorfin an "cathair a' cheartais"aige no "thing vollr" an seo agus 's ann à sin a thàinig an t-ainm Inbhir Pheofharain. Rinn Alexander II Inbhir Pheofharain mar bhaile rìoghail ann an 1227. Bha Iarlan Rois a' riaghladh an seo gus a' chòigeamh linn deug nuair nach do rinn an t-Iarla mu dheireadh an gnothach air an cathair-rìoghail a thrasgairt agus chaidh an tiotal air ais don Chrùn.
Chrìon Inbhir Pheofharain anns an t-seachdamh linn deug agus chaidh an caisteal a leagail ann an 1818. Thàinig piseach air gnothaichean nuair a thog Tòmas Telford acarsaid. Chaidh canàl a thogail cuideachd ach gu luath stadar ga chleachdadh. Thàinig barrachd beartais don bhaile nuair a thàinig an rathad-iarainn ann an 1862. Dh'fhàs am baile mar bhaile margaid agus bha e na mheadhan airson àiteachas le margaid bheathaichean cunabhalach.
Tha Cnoc Mhitchell air an làimh dheis air ainmeachadh an dèidh Iain Mitchell a bha na phrobhaist ann an Inbhir Pheofharain. Chaidh an càrn-cuimhne eireachdail air a' mhullach a thogail mar chuimhneachain air am Màidsear Seanalair An Ridire Eachann Dòmhnallach a bha na mhac chroitear bhon Eilean Dhubh agus a chaidh dhan arm mar shaighdear agus a dh'èirich suas tro na h-ìrean gu inbhe ann an dòigh nach deach fhaicinn riamh roimhe. Shaighdear e le cliù ann an Afghanistan, Afraga a Deas, Na Innseanach agus Sudan agus dh'fhàs e a bhith na ghaisgeach agus fhuair e am farainm 'Eachann nan Cath'. Rinnear Ridire dheth ann an 1901 ach chaidh droch chasaidean a thoirt na aghaidh. An dèidh dha droch chunntasan ma dheidhinn a leughadh anns na pàipearan naidheachd, chuir e às dha fhèin ann an taigh-òsta ann am Paris ann an 1903


text:
Naidheachdan 11:00m
9 An t-Ogmhìos 2014 Ùraichte aig Ùraichte aig
100 Là
Tha an dà thaobh anns an deasbad mu neo-eisimeileachd na h-Alba a' comharrachadh gum bi an referendum ann 100 là bho an-diugh. Tha an iomairt Bu Chòir, airson neo-eisimeileachd, ag iarraidh air luchd-taic oidhirp mhòr a dhèanamh air buaidh a thoirt air feadhainn nach do cho-dhùin fhathast dè an taobh air am bhòt iad. Tha a' bhuidheann nas fheàrr còmhla ag ràdh gu bheil an iomairt airson neo-eisimeileachd a' fàs gann de dh'ùine agus de dh'argamaid.
An Eaconamaidh
Thuirt aithisg ùr gu bheil an t-airgead a tha dùthchannan eile a' cur an sàs ann an Alba aig an ìre as àirde ann an 16 bliadhna. Thuirt Ernst & Young nach eil ach Lunnainn air thoiseach air Alba mar àite ris a bheil companaidhean à dùthchannan eile a' coimhead airson malairt. Ach tha an aithisg ag ràdh nach deach uimhir de chosnadh ùr a stèidheachadh, le crìonadh ann an tionnsgalachd.
Bochdainn Cloinne
Thuirt coimisean do Riaghaltas na Rìoghachd Aonaichte airson bochdainn chloinne nach eil mòran coltais ann gun tig an Riaghaltas air an amas airson cur às an ìre mhath do bhochdainn am measg chloinne ro 2020. Rinn an coimisean sgrùdadh a tha ag ràdh gur ann a dh'èireas an àireamh a thathas a' tomhas ann am bochdainn thrairis air an ath shia bliadhna gu trì millean. Thuirt Roinn na h-Obrach 's nam Peinnseanan gu bheil iad fhathast ag amas air an targaid a chuir iad romhpa.
Anna Politkovskaya
Tha aithrisean ann à Mosgo gun deach binn fad beatha sa phrìosan air dithis de na fir air an deach diteadh airson murt na tè-naidheachd, Anna Politkovskaya, a bha a' càineadh cogadh na Ruis ann an Chechnya. Chaidh a marbhadh nuair a chaidh losgadh oirre le gunna ann an 2006. Chan eil fios fhathast cò a dh'òrdaich a bàs.
Na Rathaidean
Tha Transform Scotland, buidheann a tha a' strì airson ghoireasan còmhdhail, ag ràdh gum b' fheàrr a' mhòr-chuid de mhuinntir na h-Alba na rathaidean a th' ann a chàradh, seach rathaidean ùra a thogail. Thuirt a' bhuidheann gun do sheall sgrùdadh a rinn iad gun iarradh 84% na rathaidean a th' ann a leasachadh.


text:
- TIOTAL
- Uinneag Chuimhneachail, Eaglais Pharraist an Iar, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- PAN8_53
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1950an; 1960an
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20289
- KEYWORDS
- eaglaisean
Eaglais Pharraist an Iar
Sràid Hunndaidh
Uinneag chuimhneachail ann am balla dheas Eaglais Pharraist an Iar, Sràid Hunndaidh, Inbhir Nis. 'S e cuimhneachan air an Urr Seòras Eanraig Grannd, a bha na mhinistear an sin o 1936 gu 1949, a th' anns an uinneag
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Gearainnean mu aiseag Shàbaid
Tha feadhainn a' gearain nach deach ùine gu leòr a thoirt dhaibh na beachdan aca a chur air adhart ann an co-chomhairleachadh Chaledonian Mhic a' Bhriuthainn air aiseag Sàbaid eadar Tairbeart na Hearadh agus Ùige anns an Eilean Sgitheanach.
Tha mòran a tha an sàs ann an obair turasachd ag ràdh gu bheil barrachd sheirbheisean aiseig a dhìth eadar Loch nam Madadh, an Tairbeart agus Ùige.
Tha CalMac an-dràsta ag iarraidh bheachdan dhaoine air seirbheisean ùra airson oidhche Haoine agus feasgar na Sàbaid.
Crìochnaichidh an co-comhairleachadh seachdain bho Dhihaoine.


text:
Caibineat Riaghaltas na h-Alba ann an Steòrnabhagh
Choinnich ministearan Riaghaltas na h-Alba ann an Steòrnabhagh Diciadain airson coinneamh den Chaibineat.
Am measg na chaidh fhoillseachadh leis a' Chaibineit, bha £2.1m a bharrachd do MG Alba, a tha a' ruith BBC Alba ann an co-bhann leis a' BhBC, airson barrachd phrògraman Gàidhlig a dhèanamh.
Aig coinneamh phoblach ann an Talla a' Bhaile ann an Steòrnabhagh, gheall Prìomh Mhinistear na h-Alba, Ailig Salmond, taic a chumail ris a' Ghàidhlig.
Thuirt Mgr Salmond cuideachd gum biodh smachd aig ùghdarrasan ionadail air grunnd na mara agus air stòrasan cumhachd ath-nuadhachail, nam biodh Alba neo-eisimeileach.
Am measg nan nithean eile a chaidh fhoillseachadh, bha leudachadh san àireamh àiteachan do dh'oileanaich teagaisg aig Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean.
Thuirtear cuideachd gum biodh àite aig Urras Steòrnabhaigh air fòram ùr mu cheanglaichean dealain eadar sgìrean aig tuath agus an còrr den Rìoghachd Aonaichte, a chaidh aontachadh eadar ministearan ann an Holyrood agus Westminster bho chionn ghoirid.
Cuideachd air feasgar Diciadain, chaidh Ministear nan Coimhearsnachdan, Rosanna Choineagain, a bhruidhinn ri muinntir Chàrlabhagh mu oidhirpean talamh na sgìre a cheannach.


text:
LEARNGAELIC WITH AN LÀ LEARNGAELIC LEIS AN LÀ
- Gaelic text Teacsa Gàidhlig
- English text Teacsa Beurla
- Gaelic & English text Teacsa Gàidhlig & Beurla
- Vocabulary Briathrachas
Farpais chòcaireachd do sgoilearan Inbhir Nis (24/11/2016)
[Iain Macaonghais – Preseantair] Uill bho gnothaichean cànan ma-thà gu còcaireachd agus chaidh an treasamh farpais Masterchef do sgoilearan Inbhir Nis a’ chumail anns a’ bhaile a-raoir. Bha ceathrar nighean anns a’ chuairt dheireannach agus chur iad measgachadh de bhiadh air beulaibh nam britheamhan. Chaidh am fear-naidheachd againne Ruairidh MacÌomhair ann airson blasad fhaighinn air na bha a’ dol.
[Ruairidh MacÌomhair – Neach-aithris] Chan eil còcaireachd ann a tha cho duilich ri seo. Chaidh farpais Masterchef sgoilearan Inbhir Nis a chumail airson an treas uair a-raoir. Cothrom do chòcairean òg a’ bhaile an sgilean a thaisbeanadh air beulaibh dà bhritheamh cliùiteach.
[Ruairidh MacÌomhair – Neach-aithris] Tha cùisean a teasachadh anns a’ chidsin agus chan eil ach aon chuairt eile eadar na sgoilearan seo agus duais Masterchef na bliadhna. Tha iad air obair mhòr a dhèanamh gus an ìre seo a’ ruighinn agus tha e uile a’ tighinn gu ceann a-nochd.
[Ruairidh MacÌomhair – Neach-aithris] Fhuair na farpaisich air fad moladh bho na britheamhan. Ach ’s e sgoilear bho Acadamaidh Allt a’ Mhuilinn a ghlèidh an duais mhòr.
[A’ Bh-uas Claire NicDhòmhnaill] The standard of the cooking was what blew us away, me and Michael Smith, my fellow judge and Lucia, Lucia is the winner. And it was very difficult to judge but her food was just that little bit above in each course.
[Ruairidh MacÌomhair – Neach-aithris] Bha blas eadar-nàiseanta air a’ cho-fharpais le ceanglaichean dhan Eadailt, Èirinn, a’ Ghearmailt agus Alba fhèin aig na sgoilearan. Nochd measgachadh de bhiadh air na truinnsearan.
[Murchadh Caimbeul] Bha feadhainn a’ còcaireachd le feòil-circe, feadhainn le iasg agus bha an uair sin, bha a’ chiad chùrsa againn cuideachd far robh brot ann agus chan e brot mar a dh’ aithnicheas sinne ach brot caran sònraichte.
[Ruairidh MacÌomhair – Neach-aithris] Do Lucia ’s e ceum an ionnsaigh dreuchd ann an còcaireachd a bh’ ann an seo agus fhuair i tairgse shònraichte air an oidhche.
[Lucia] Yeah I’d love to become a chef when I’m older.
[A’ Bh-uas Claire NicDhòmhnaill] Ah, could I just leap in here and offer you a job at Kinloch Lodge Hotel?
[Ruairidh MacÌomhair – Neach-aithris] Do nighean a tha fhathast gun ach 12 bliadhna a dh’ aois, h-abair gur e cothrom a th’ann an sin. Ruairidh MacÌomhair, BBC An Là, Inbhir Nis.
Cookery competition for school pupils in Inverness
[Iain Macinnes – Presenter] Well from matters concerning language to cooking and the third Masterchef competition for school pupils in Inverness was held in the city last night. There were four girls in the final and they presented the judges with a mixture of food. Our reporter Ruairidh MacIver went to get a taste of the event.
[Ruairidh MacIver – Reporter] Cooking doesn’t get much tougher than this. The Masterchef competition for school pupils in Inverness was held for the third time last night. A chance for the city’s young cooks to display their skills in front of the two esteemed judges.
[Ruairidh MacIver – Reporter] Things are heating up in the kitchen with only one more round standing between these pupils and this year’s Masterchef title. They’ve done a great deal of work to reach this stage and it all comes to a head tonight.
[Ruairidh MacIver – Reporter] All the competitors received praise from the judges. But it was a pupil from Milburn Academy who won the big prize.
[Lady Claire MacDonald] The standard of the cooking was what blew us away, me and Michael Smith, my fellow judge and Lucia, Lucia is the winner. And it was very difficult to judge but her food was just that little bit above in each course.
[Ruairidh MacIver – Reporter] The competition had an international flavour to it with the pupils dishes having ties to Italy, Ireland, Germany and Scotland itself. A mixture of food appeared on the plates.
[Murdo Campbell] Some were cooking with chicken, some with fish and we also had starters where we had soup, but not the kind of soup we know but a special soup.
[Ruairidh MacIver – Reporter] For Lucia, this was a step towards a career in cooking and she received a special offer on the night.
[Lucia] Yeah I’d love to become a chef when I’m older.
[Lady Claire MacDonald] Ah, could I just leap in here and offer you a job at Kinloch Lodge Hotel?
[Ruairidh MacIver – Reporter] For a girl who is still only 12 years old, what a fantastic opportunity. Ruairidh MacIver, BBC An Là, Inverness.
Farpais chòcaireachd do sgoilearan Inbhir Nis
(Cookery competition for school pupils in Inverness)
CuideachadhHow to use this site
Tha Learn Gaelic le An Là ag amas air luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig a tha, le beagan misneachd, deiseil airson ceum air adhart a ghabhail. Tha an t-susbaint freagarrach dhan h-uile neach-ionnsachaidh, ach bidh e nas cuideachaile do dhaoine a tha seachad air an ìre Tòiseachaidh.Learn Gaelic with An Là is aimed at learners who have already gained some confidence in Gaelic and want to take their learning to the next level. The material is suitable for all learners, but those who have progressed beyond the Beginner level will find this section particularly useful.
Bidh sinn a’ cur sgeulachdan bhon phrògram BBC An Là beò gach seachdain, le tar-sgrìobhadh Gàidhlig is eadar-theangachadh Beurla. Bidh dath an teacsa ag atharrachadh nuair a thèid facal a chluich. ‘S urrainnear cliogadh air facal sònraichte agus cluichidh am bhidio bhon sin a-mach. Dh’fhaodadh gum biodh seo cuideachail dha luchd-ionnsachaidh airson fuaimneachadh a dhearbhadh. Stories from the BBC ALBA Gaelic news programme "An Là" are uploaded on a weekly basis, with a Gaelic transcript and an English translation. As each Gaelic word is spoken, the accompanying text changes colour. Individual words can be selected with a simple click and the video will play from that point onwards. Learners may find this useful for checking pronunciation.
Bidh gach paragraf Gàidhlig a’ gluasad ri linn na h-aithris, ach faodar cuideachd na bàraichean-sgrolaidh a ghluasad gu earrann shònraichte den aithris.Each Gaelic paragraph automatically scrolls in conjunction with the news report, but the manual scrolling bars can also be used to move the text to a particular section of the report.
Chithear an tar-sgrìobhadh Gàidhlig anns a’ chiad dol a-mach. Ach, gheibhear eadar-theangachadh Beurla den tar-sgrìobhadh le bhith a’ taghadh Beurla no Gàidhlig agus Beurla.The Gaelic transcript is shown by default. However, you can see a translation of the transcript by selecting the English or Gaelic and English tabs.
Tha briathrachas cuideachd ri fhaotainn, le faidhlichean fuaim Gàidhlig na chois. Tha a’ bhriathrachas air a thaghadh bhon aithris fhèin, le measgachadh leithid ainmean-àite, briathrachas naidheachd, gnathasan-cainnt is abairtean. Key vocabulary is also provided, with accompanying Gaelic audio. This is a selected from the vocabulary contained in the news report and may include a selection of place names, news terminology, useful colloquialisms and phrases.
Tha luchd-leasachaidh an làraich a’ moladh gun tèid am brabhsair-lìn as ùire a chleachdadh airson an t-susbaint seo fhaicinn. Am measg nam brabhsairean ùra (saor an-asgaidh) as urrainnear a chleachdadh, tha Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer agus Safari.The developers of the site recommend that an up-to-date web browser is used to ensure the content displays to its optimum. Suitable browsers (which are free to use) include the latest versions of Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer and Safari.
Gheibhear an làraich seo air tablaidean is fònaichean-làimhe ach, a chionn ‘s gur e bhidiothan làn-sgrion a-mhàin a sheallas iPhone, bithear a’ cluich faidhle-fuaim seach bhidio.The site should work on mobile devices, but since iPhones will only show video full-screen and hide the transcript, we play an audio file instead of the video.
Credits
This site uses technology from jPlayer and Mozilla Popcorn, and builds on an idea and code developed by Mark Boas and associates at Happyworm.
All videos used are courtesy of BBC An Là and the British Broadcasting Corporation, who retain all rights to them.
Site design and coding by Sealgar Ltd.
Video, audio and transcripts provided by bbc.co.uk/alba.


text:
Isle of Lewis na tàmh
Tha troimh-chèile a bharrachd ann a thaobh chuid de sheirbheisean Chaledonian Mhic a' Bhriuthainn agus an Isle of Lewis a-nise na tàmh.
Bhris an aiseag Diciadain nuair a sguir tè de na h-einnseanan aice fhads a bha i air an t-slighe eadar Steòrnabhagh is Ulapul.
Ràinig i Ulapul air a' cheann thall oidhche Chiadain ach chan eil i air seòladh bhon uairsin is chan eil fios aig Cal Mac dè cho fad sa mhaireas an suidheachadh.
Dhearbh iad nach seòl am bàta Diardaoin idir is tha iad a' cur luchd-siubhail air an t-seirbheis eadar Ùige agus Tairbeart na Hearadh san eadar-ama.
Chaidh seòlaidhean a bharrachd a chur air dòigh eadar an Tairbeart is Uige aig 19.45 agus an uairsin eadar Uige is an Tairbeart aig 21.45.
Bus
Bidh bus ann 'son luchd-siubhail a thoirt bhon Tairbeart gu Steòrnabhagh agus fàgaidh bus Inbhir Nis aig 15.00 Diardaoin 'son luchd-siubhail a thoirt a dh'Uige.
Bu chòir do dhaoine a bha an dùil a dhol eadar Ulapul is Steòrnabhagh fios a chur air Cal Mac gus an ticeadan atharrachadh.
Chan eil fada bho thill an Isle of Lewis bho dheas, far an robh deuchainnean gan dèanamh air na h-einnseanan aice.
San Òban tha an Lord of the Isles fhathast na tàmh fhads a thathar a' glanadh a' bhàta.
Chaidh a toirt a-mach à seirbheis às dèidh do bhìoras sgapadh am measg feadhainn den chriùbha.


text:
Bòrd Slàinte an staing airgid às ùr
Thèid innse do Bhòrd Slàinte na Gàidhealtachd gur dòcha gum bi iad còrr air £3m thairis air a' bhuidseat aca am-bliadhna.
A rèir Stiùiriche Ionmhais a' Bhùird, Nick Kenton, feumaidh iad plana èiginneach eile a chur air dòigh.
Chan e seo idir a' chiad turas a bha NHS na Gàidhealtachd ann an staing airgid.
Ann an 2013/14, thuirt Comataidh nan Cunntasan Poblach aig Holyrood gun robh laigsean bunaiteach aig a' Bhòrd.
A rèir na Comataidh, bha leabhraichean cunntais a' Bhùird ann am bùrach.
Am-bliadhna fhèin, fhuair am Bòrd Slàinte £9m a bharrachd bho Riaghaltas na h-Alba.
Duilgheadasan Mòra
A dh'aindeoin sin, tha e coltach gu bheil duilgheadasan mòra fhathast aca.
Ann an aithisg a thèid air beulaibh a' bhuird Dimàirt seo tighinn, canaidh Stiùiriche an Ionmhais gu bheil iad £3m thairis air buidseat.
Canaidh Nick Kenton cuideachd, ge-tà, gum faodadh gum bi iad mu £5m thairis air buidseat aig deireadh na bliadhna ionmhais.
Innsidh Mgr Kenton mar sin gum feum plana èiginneach eile luach corr's £2.5m a chur air dòigh.
Canaidh e, ge-tà, gu bheil e dòchasach gun tèid aige air na leabhraichean cunntais a chothromachadh .


text:
Dà bhliadhna sa phrìosan son meirle
Chaidh binn dà bhliadhna sa phrìosan air fear a ghoid airgead bho bhùth gheall ann am Baile a' Chnuic ann an Inbhir Nis.
Bha Marco Conti, 26 à Prestonpans, a' dèanamh a-mach gun robh e fulaing le tinneas inntinn nuair a rinn e meirle air bùth Ladbrokes 's e a' faighinn air falbh le £6,320.
Ann an Cùirt an t-Siorraidh ann an Inbhir Nis, dh'aidich e gun tug e ionnsaigh air a' mhanaidsear agus gun do ghoid e airgead air an 29mh là dhen t-Sultainn an uiridh.
Thuirt an Insp Mark Czerniakiewicz gur e droch ionnsaigh a bha seo, agus gun do rinn e cron uamhasach air a' mhanaidsear.
Thuirt e gun robh muinntir na sgìre gu math cuideachail anns an rannsachadh aca, agus gun robh am peanas a chaidh a chuir air Conti a' sealltainn nach tèid gabhail ri dol a-mach dha leithid.


text:
Letter to Gaelic Learners Litir do Luchd-ionnsachaidh
A series of letters to support Gaelic learners. This will help learners who already have some knowledge and understanding of Gaelic and are looking to develop their language skills. Sound files, text, vocabulary and language notes are also available. Sreath de litrichean a bheir taic do luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig. Bidh iad seo cuideachail do luchd-ionnsachaidh le beagan tuigs air a’ Ghàidhlig agus a tha a’ coimhead airson dòigh air na sgilean cànain aca a leasachadh. Tha faidhle fuaim, teacsa, briathrachas agus puingean cànain rim faighinn cuideachd.
taicshortcuts
Màiri Challaird (2) (Litir 938)
Bha mi ag innse dhuibh mu Mhàiri Challaird, am boireannach brèagha a bhuineadh do Chamshronaich Challaird ann an Lobh Abar. Chaill i an duine aice, Pàdraig Mac Dhonnchaidh Inbhir Atha. ʼS e Caimbeulach a bh’ annsan agus chaidh a leòn aig Blàr Inbhir Lòchaidh ann an sia ceud deug, ceathrad ʼs a còig (1645). Fhuair e dhachaigh an dèidh a’ bhlàir, ach chaochail e an sin, agus chaidh a thiodhlacadh air cùl an taighe. Ciamar a tha fios againn air sin? Uill, sgrìobh Màiri mu dheidhinn ann an òran.
Bha cridhe briste aig Màiri air sgàth bàs an duine aice. Ach an ceann greis, dh’iarr àrd-mhanach Àird Chatain oirre a phòsadh. Cha robh Màiri toigheach air an duine agus cha robh i ag iarraidh a phòsadh. Ach chaidh ìmpidh a chur oirre agus mu dheireadh, dh’aontaich i.
Air feasgar na bainnse, ghabh Màiri òran do na boireannaich a bha a’ toirt taic dhi. ʼS e òran tiamhaidh a bh’ ann. Bha Màiri troimhe-chèile. Bha i ag ionndrainn Phàdraig agus cha robh i ag iarraidh duine eile a phòsadh.
Bheir mi dhuibh trì rannan dhen òran anns a bheil Màiri a’ dèanamh cunntas air eachdraidh a’ ghnothaich. Tha i ag innse mar a bha i ann an taigh na plàigh ann an Callaird mus deach a sàbhaladh le Pàdraig. Tha i ag innse mar a thog Pàdraig taigh dhi anns a’ choille agus mar a bha a fìor leannan – esan – na laighe fon fhòid air cùl an taighe.
Seo a’ chiad rann: Fheudail a dh’fhearaibh na dàlach, Thug thu mach à taigh na plàigh mi, Far an robh m’ athair ʼs mo mhàthair, Mo phiuthar ghaoil ʼs mo chòignear bhràithrean .
Agus an dàrna rann: Fheudail a dh’fhearaibh na grèine, Thog thu taigh dhomh ʼn coill’ nan geugan, Bu shunndach ann mo laighe is m’ èirigh, Cha b’ iongnadh siud, b’ ùr mo chèilidh .
Agus rann eile: Rìgh, gur mis’ a th’ air mo sgaradh, Bhith dol le fear eile ʼlaighe, Is m’ fhear fhèin air cùl an taighe, Sealgair nan damh donn ʼs nan aighean .
Èistibh a-rithist ris an rann mu dheireadh: Rìgh, gur mis’ a th’ air mo sgaradh, Bhith dol le fear eile ʼlaighe, Is m’ fhear fhèin air cùl an taighe, Sealgair nan damh donn ʼs nan aighean.
Thuirt na boireannaich a chuala an t-òran gun do dh’fhalbh anam Màiri air an oidhche sin fhèin agus gun do chaochail i mus deach am pòsadh ùr aice a choileanadh.
Mus fhàg sinn Callaird, ge-tà – a bheil cuimhne agaibh air Aonghas, am mac dìolain aig uachdaran Lunn Dà Bhrà? ʼS e a mhuirt a dhithis leth-bhràithrean. Ach cha deach a pheanasachadh. Dh’fhuirich e airson a’ chòrr de a bheatha air oighreachd Lunn Dà Bhrà.
Bha na daoine ag ràdh, leis nach deach ceartas a dhèanamh, gun tigeadh peanas orra uile. B’ e am peanas a’ phlàigh – am fiabhras dubh. Agus, ged as e Camshronach a bh’ ann an Aonghas, cha do ghabh e ainm a’ chinnidh sin air. ʼS e Clann Aonghais a chanadh daoine ri sliochd Aonghais. Innes ann am Beurla. Tha daoine leis an ainm sin fhathast a’ fuireach timcheall a’ Ghearasdain ach chan urrainn dhomh a ràdh a bheil iad ann an sliochd Aonghais Lunn Dà Bhrà no nach eil.
Faclan na Litreach: : Màiri Challaird: Mary of Callert; Camshronaich: Camerons; Loch Abar: Lochaber; Pàdraig Mac Dhonnchaidh Inbhir Atha: Patrick son of Duncan of Inverawe; chaochail:died; toigheach air: fond of; tiamhaidh: poignant, sad; troimhe-chèile: bereft, troubled; ag ionndrainn: missing; fon fhòid: under the ground; na dàlach: of the dell; muladach: very sad; mac dìolain: illegitimate son.
Abairtean na Litreach: ʼS e Caimbeulach a bh’ annsan agus chaidh a leòn aig Blàr Inbhir Lòchaidh:he was a Campbell and he was wounded at the Battle of Inverlochy; chaidh a thiodhlacadh air cùl an taighe: he was buried behind the house; dh’iarr àrd-mhanach Àird Chatain oirre a phòsadh: the prior of Ardchattan asked her to marry him; chaidh ìmpidh a chur oirre: she was entreated; thug thu mach à taigh na plàigh mi: you took me out of the house of the plague; mo phiuthar ghaoil ʼs mo chòignear bhràithrean: my beloved sister and my five brothers; bu shunndach ann mo laighe is m’ èirigh: my sleeping and rising there were happy; cha b’ iongnadh siud, b’ ùr mo chèilidh: that was no surprise, my visit was fresh and new; gur mis’ a th’ air mo sgaradh: it is me that is bereft; bhith dol le fear eile ʼlaighe: to go and lie with another man; gun do dh’fhalbh anam Màiri air an oidhche sin fhèin: that Mary’s soul left [her] that very night; mus deach am pòsadh ùr aice a choileanadh:before her new marriage had been consummated; i fhèin a bhogadh:to immerse herself; cha deach a pheanasachadh:he wasn’t punished; gun tigeadh peanas orra uile: that they would all be punished; cha do ghabh e ainm a’ chinnidh sin air: he didn’t take the name of that clan; timcheall a’ Ghearasdain: around Fort William.
Puing-chànain na Litreach: Fheudail a dh’fhearaibh : treasure among [of] men. ‘A’ here is a reduced form of the preposition ‘de’ which, of course, puts fear in the dative (plural) case. Fearaibh is the old dative plural form – we would say fir today. Feudail means ‘treasure’ or ‘booty’ and originally meant cattle stolen in a raid (something of high value!). As the ‘ f’ is silenced by lenition it sounds the same as eudail and ‘my darling’ is often written m’ eudail rather than m’ fheudail . It’s a common and current expression – and a good one to address your children with.
Gnàthas-cainnt na Litreach: Sealgair nan damh donn ʼs nan aighean : hunter of the brown stags [ie red deer] and the hinds.
Download the text of this week's letter as a PDF: Thoir a-nuas Litir mar PDF:
PDF documents are especially suited for printing out. Most computers can open PDF files, but if you have problems viewing them you may need to install reader software such as Tha faidhleachan PDF gu sònraichte math airson clò-bhualadh. Tha e furasta gu leòr do chuid de choimpiutairean faidhleachan PDF fhosgladh, ach ma tha trioblaid agad ‘s dòcha gum biodh e feumail bathar-bog mar Adobe Acrobat Reader. fhaighinn.
An Litir Bheag
This letter corresponds to Tha an Litir seo a’ buntainn ri An Litir Bheag 634
Podcast
BBC offers this litir as a podcast – visit the programme page for more info and to download or subscribe. Tha am BBC a’ tabhainn seo mar podcast. Tadhail air an duilleag-phrògraim airson barrachd fiosrachaidh no airson podcast fhaighinn


text:
A' bhiast-dhubh (dòbhran) / Otter
Buinidh a' bhiast-dhubh, no an dòbhran, dhan aon teaghlach ri bruic, neasan, neasan geala, taghain agus mionc. Tha a' bhiast-dhubh nas pailte ann an Alba na tha i an àite eile san Roinn Eòrpa agus gheibhear i air feadh na dùthcha. Nuair a chuir stuth-marbhaidh phlàighean ann an slighean-uisge às dhan bhèist-dhuibh sa mhòr-chuid de Shasainn agus dhen Chuimrigh, mhair iad beò anns na h-uisgeachan a bu ghlaine ann an ceann a tuath agus an iar Alba. Tha an àireamh aca a-nis air a dhol am meud, agus chithear biastan-dubha tric ann an iomadh sgìre, ach gu h-àraidh air an taobh an iar agus anns na h-eileanan. Ann an 2003, bhathar a' meas gun robh 8,000 dhiubh ann an Alba.
San fharsaingeachd, 's e mamailean aonarach a tha beò leth na h-ùine san uisge a tha sna biastan-dubha. Bidh iad a' faighinn na cuid as motha de bhiadh à lochan, àibhnichean no às a' mhuir. Tha an fheadhainn ann an Alba neo-àbhaisteach oir tha mòran dhiubh ('s dòcha 50% no barrachd) beò air a' chladach agus ag ithe sa mhuir cha mhòr fad na h-ùine. Chan eil àite eile ann an Eileanan Bhreatainn far a bheil àrainn cladaich cho cudromach dhaibh 's a tha cladach agus eileanan taobh an iar Alba agus Shealtainn; agus tha seo gu ìre agus gun canar uaireannan 'biast-dhubh na mara' rithe ged as e an aon ghnè a th' annta ri na beathaichean a bhios ann am fìor-uisge nas fhaide a-staigh air an dùthaich.
Ann am fìor-uisge, bidh a' bhiast-dhubh beò an ìre mhath air iasg mar breac, bradan agus easgann, ach as t-earrach tha losgainn a bhios a' gintinn agus muileachan-màg cudromach mar chreach. Corra uair falbhaidh iad le mamailean agus eòin. Anns na h-àrainnean sin, 's e beathaichean na h-oidhche an ìre mhath a tha sna biastan-dubha agus tha raon dachaigh mòr aca (mu 32 km dhan fheadhainn fhireann agus 20 km do dh'fheadhainn bhoireann). An coimeas ri sin, tha feadhainn a' chladaich nas trice gnìomhach ris an latha, agus seach gu bheil uiread de dh'iasg agus de mhaorach san uisge seo, chan fheum iad raon dachaigh cho mòr - cho beag ri 4-5km de chladach. Feumaidh biastan-dubha a tha beò ris a' chladach fìor-uisge a bhith aca a ghlanas an sàl às am bian. Às aonais sin, chailleadh am bian na feartan dìon-chòmhdaich aige.
'S iad na prìomh dhuilgheadasan a tha a' toirt buaidh air àireamh nam biastan-dubha ann an Alba, a tha cudromach gu h-eadar-nàiseanta: marbhadh air an rathad no bàs mì-nàdarra eile. Thathar a' meas gur e marbhadh air an rathad an t-adhbhar mì-nàdarra as motha. Chaidh iasgach malairteach na h-easgainn agus a bhith gan glacadh ann an cèidsichean mhaorach cuideachd a chomharrachadh mar chunnart ann an cuid de sgìrean. Mar thoradh air an sin, chaidh uidheam-dìon dhòbhran a leasachadh airson an cleachdadh còmhla ri lìn easgann, agus thug seo lùghdachadh mòr air na chaidh a bhàthadh de bhiastan-dubha. Uaireannan, faodaidh a' bhiast-dhubh iasgach ann an uisge tàmh a chreach, (agus 's dòcha tunnagan agus cearcan dachaigheil) agus faodaidh sin a bhith na dhuilgheadas mòr dhan fheadhainn dham buin iad no a tha gan riaghladh. Mar as trice, tha am fuasgladh co-cheangailte ri bhith a' dìon an stuic agus gheibhear stiùireadh air feansaichean dìon bhon Specialist Anglers' Alliance agus ann an Otters and stillwater fisheries.
A dh'aindeoin nan cunnartan sin, tha a' bhiast-dhubh a' soirbheachadh sa mhòr-chuid dhen dùthaich. Chan eil fianais sam bith ann gu bheil droch bhuaidh aice air gnèithean san fharsaingeachd. Gidheadh, tha Dualchas Nàdair na h-Alba ag obair gu dlùth còmhla ri leasaichearan agus einnseanairean rathaid gus a bhith cinnteach gun cuirear cùisean air dòigh, a thaobh rathaidean ùra, gus marbhadh nam beathaichean a sheachnadh. Far an gabh sin a dhèanamh, bu chòir a leithid a dhèanamh gus àitichean a bha cunnartach roimhe a thoirt a-steach dhan lìonra a th' ann an-dràsta.


text:
Ibagué
‘S e prìomh-bhaile na roinne Tolima, ann an Coloimbia,[1] a th’ann Ibagué, neo San Bonifacio de Ibagué.[2] Tha e suidhichte aig 1,285m os cionn ìre na mara ann am meadhan na dùthcha ris taobh na h-aibhne Combeima, 179km air falbh bho Bhogotá.[3] Tha teodhachd meadhan dhe 24° aige, rè a’ bhliadhna. Chaidh am baile a steidheachadh ann an 1551 anns an sgìre ris an canar an Sliabh Meadhanach (Spàinntis: La Cordillera Central), ann an gleann mòr anns na h-Andes. Tha eaconomaidh a’ bhaile gu math crochte air an àiteachas, a bharrachd air sreath fhada dhe gnìomhachasan eile, gnothaichean a’ chofaidh agus a’ chruidh mam measg. Tha àireamh-sluaigh-sluaigh dhe 498,401 aig a' bhaile fhèin ann an 2005, a-rèir a’ chunntas-sluaigh mu dheireadh.[4] 'S e Ibagué an 9mh baile as motha na dùthcha[5] agus an 125mh baile as motha ann an Aimearaga-Laideannach[6] Chaidh am baile a steidheachadh ann an 1550.
Susbaint
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Mar a b'àbhaist ann an Aimearaga, chruthachadh na Spàinntich ainmean-àite le freumhan anns na creideamhan aca neo mar chuimhne air àiteachan agus daoine ainmeil thall anns an Spàinn: m.e. Sante Fe de Bogotá, Santa Marta agus Santiago de Cali. Mar sin, fhuair am baile an t-ainm aige mar chuimhne air Naomh Boniface,[7] neo Bonifacio ann an Spàinntis. Thathar a' creidsinn gur e ainm Muisca a th'ann an eileamaid Ibagué air sàilleabh gu bheil e suidhichte ann an sgìre far a bheil tòrr ainmean-àite Muisca agus leis gu bheil an sràc a' tighinn aig dheireadh an fhacail.[8]
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha 498,401 nan tàmh anns a' bhaile, chan eil ach 29,754 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile. Tha fearrann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[9] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid nan daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail. Taobh chinnidh, 's e daoine geala/mestizos a th'ann a' mhòr-chuid nan daoine ann an Ibagué, ach tha 0.7% dhe Tùsanaich agus 1.2% air a bheil freumhan ann an Afraga ann. 'S urrainn do 92.6% nan daoine ann an Ibagué leughadh agus sgrìobhadh. A thuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 69.8% nan dachannan.[10]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Ibagué. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,[11] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s a tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Jorge Isaacs (1837 - 1895), bàrd agus ùghdar cliùiteach.
- Deogracias Fonseca (1908 - 2006): Ball Comataidh an Airm 1957 agus 1958
- Gabriel París (1910 - 2008): Ceann suidhe na dùthcha eadar 1957 agus 1958.
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Encyclopedia Britannica
- ↑ Invias
- ↑ Figearan Oifis a' Chunntas-sluaigh
- ↑ Bailtean as motha na dùthcha
- ↑ Mongabay
- ↑ St Boniface
- ↑ Pabellón con Baranda
- ↑ Cololmbia Virtual
- ↑ Bileag fhiosrachaidh DANE
- ↑ Country Studies: Colombia
Arauca • Armenia • Barranquilla • Bogotá • Bucaramanga • Cartagena • Cali • Cúcuta • Florencia • Ibagué • Inírida • Leticia • Manizales • Medellín • Mocoa • Montería • Mitú • Neiva • Pasto • Pereira • Popayán • Puerto Carreño • Quibdó • Riohacha • San Andrés • San José del Guaviare • Santa Marta • Sincelejo • Tunja • Valledupar • Villavicencio • Yopal


text:
Dragh mu eaconamaidh Uibhist
Tha dragh air fear de chomhairlichean Uibhist nach eil ann an cosnaidhean a' falbh aig raon nan rocaidean ach toiseach crìonaidh nas motha ann an eaconamaidh na sgire.
Tha Uisdean Robasdan air sgrìobhadh gu BPA nan Eilean Siar, Alasdair Allan, mun t-suidheachadh.
Chaidh innse do chòignear a tha ag obair dha QinetiQ, a' chompanaidh a tha a' ruith raon nan rocaidean ann an Gèirinis, gu bheil iad a' call an cosnadh.
Tha seo a' tighinn agus ro-shealladh soisealta-eaconamach a' sùileachadh crìonadh faisg air 17% ann an àireamh sluaigh Uibhist is Bharaigh air an ath dheich bliadhna.
"Tha mi a' smaoineachadh gu bheil grunn rudan ann," thuirt Mgr Robasdan.
"Gu h-àraid na h-àiteachan glèidhteachais a tha seo, tha iad gar tachdadh a thaobh croitearachd, iasgaich agus na gnìomhachasan traidiseanta a bha an seo fad nam bliadhnaichean.
"Thathar a' cur stad air tòrr de rudan a tha a' tachairt ann an Uibhist leis na h-àiteachan glèidhteachais a tha seo.
Curracagan
"Nam biodh tusa, mar eisimpleir, a' coimhead ri call, can, aonan a-mach à còig de na h-eòin, na curracagan, no a h-uile seòrsa eòin a th' againn an na Uibhist, bhiodh na milleanan gan caitheamh a-steach mar a thachair a thaobh a' mhinc 's na gràineagan 's rudan mar seo.
"Ach tha rud mar seo, tha e mar gum biodh a' dol seachad gun ghuth.
"Agus tha mi a' smaoineachadh gu bheil an t-àm aig a' choimhearsnachd fhèin seasamh suas a ràdh gu bheil gu leòr an seo.
"Tha còir barrachd chumhachd a bhith aig na coimhearsnachdan fhèin an lùib nan àiteachan glèidhteachais, agus na buidhnean a tha stèidhichte air Tìr-Mòr aig a bheil buaidh mhòr air beatha anns na h-eileanan a tha seo.
"Tha sinn a' coimhead gur e daoine a bhios ag obair a bhios anns na daoine a dh'fhalbhas, agus ma tha thu a' call na tha sin, 's e rud uabhasach draghail a th' ann.
"Tha ceist ann an uair sin dè cho seasmhach 's a tha an t-àite ma thachras sin.
"Tha dleastanas moralta air an MoD, chanainnsa, a thaobh, chuir iad stad air adhartas a bha sinn fhèin a' feuchainn ri dhèanamh an seo a thaobh chrann-gaoithe agus a thaobh airgead a thoirt a-steach dhan sgìre.
"Agus chanainnsa, a' coimhead air sin, gun robh còir aca a dhèanamh cinnteach gun robh a h-uile obair a ghabhadh cumail air an raon ann na Gèirinis, agus tha mi an dòchas gun deadh coimhead ris anns an dòigh a tha sin," thuirt e.


text:
Fàilte air seirbheis adhar a bharrachd
23 An t-Sultain 2016 Ùraichte aig Ùraichte aig
Chaidh fàilte a chuir air an naidheachd gum bi an t-seirbheis adhair eadar Steòrnabhagh agus Beinn nam Faoghla a' ruith às ùr gach feasgar Dhihaoine bhon ath-mhìos.
Tha e a' ciallachadh gum bi an t-seirbhis a ruith ceithir latha san t-seachdain às dèidh dhan chompanaidh-adhair Loganair agus Comhairle nan Eilean Siar a thighinn gu aonta.
Bha mì-thoileachas mòr ann nuair a sgur an t-seirbheis còig latha san t-seachdain bho chionn dà bhliadhna. Tha tuilleadh aig Ruaraidh Rothach.


text:
MG Alba: tha fiolmaichean beaga FilmG air na h-ùrlaran ceart, am falach far a bheil iad
A chàirdean, an robh ceist oirbh a-riamh mu ghainnead fiolmaichean goirid FilmG air BBC Alba?
Bha agus air Gilleasbuig cuideachd, so chuir e am post-dealain a leanas a dh' ionnsaigh MG Alba:
16mh Lùnasdal
A chàirdean chòire
Tha sibhse, MG Alba, a’ dèanamh mòran anns an aithisg bhliadhnail agaibh dhen a’ cho-fharpais FilmG, agus a’ cumail a-mach gur h-i a’ cho-fharpais seo “na phrìomh phàirt dhe ar n-obair” agus gur h-e “FilmG ar prìomh iomairt airson daoine òga a bhrosnachadh com-pàirt a ghabhail sna meadhanan Gàidhlig gus stuthan UGC [user generated content 'sa chànan aca fhèin] a bhrosnachadh”.Ann an 2013, ann an “Impact Assessment Report” a rinneadh mu FilmG leis an neach a tha a-nise na ceannard do Bhòrd na Gàidhlig, mhol i: “More mainstream screening of films – using the channel as a platform for films and competition”. Ged-tà, cha do thachair sin. Mas math mo chuimhne, cha deach gin de na fiolmaichean a chraobh-sgaoileadh a-riamh leis an t-sianal. ’S iongantach ma chunnaic còrr is fìor chorra dhaoine gach fiolm.Tha sin caran neònach, gu h-àraidh leis na tha siud de ghearanan a’ dol mu na tha de ath-chraolaidhean agus de phrògraman Beurla air BBC Alba. Carson nach eil “a’ phrìomh iomairt” seo ga cur gu feum, fiù ’s airson fillers bheaga?
An e nàdar de phoileasaidh a th’ agaibh aig MG Alba gun a bhith toirt platform idir do na fiolmaichean beaga seo? Ma ’s e, carson?
Le meas ...
[Beagan còrr is ceithir seachdainean a' dol seachad].
Response bho Stiùiriche Leasachaidh is Cho-bhanntachdan MG Alba, Iseabail Nic an t-Sagairt:
14mh Sultain
Ceud taing airson ur teachdaireachd mu FilmG. Gabh ar leisgeul nach deach a’ chiad teachdaireachd agaibh fhaicinn, is gun robh dàil ann gar freagart.
Gun teagamh, tha FilmG na phrìomhachas dhuinn. ’S e iomairt a th’ ann airson a bhith ag àrach thàlant, ach cuideachd, agus ’s dòcha nas cudromaiche buileach, airson a bhith a’ misneachadh òigridh gu bhith a’ cleachdadh Gàidhlig anns na meadhanan didseatach. Tha sinn air mòran a ràdh mun seo nar Lèirsinn, agus stiùirinn sibh gu t.d. 35, agus am Pàipear-taic co-cheangailte ris, air t.d 52-54. A bharrachd air na puingean an sin, tha e cudromach cuideachd gu bheil saorsa aig daoine a bhith a’ cruthachadh stuth nach eil air a chuingealachadh a thaobh uallaichean telebhisein. ’S e iomairt leasachaidh a th’ ann an FilmG, seach iomairt airson prògraman a dhèanamh airson BBC ALBA.
Tha e cuideachd feumail sùil a thoirt air cleachdaidhean luchd-amhairc, gu seach àraid luchd-amhairc òga. Chi thu barrachd mun sin air t.d. 45-47 den Lèirsinn. Tha na cleachdaidhean sin ag atharrachadh agus tha òigridh a’ coimhead nas lugha de thelebhisean. ’S e òigridh targaid FilmG agus tha e iomchaidh gu bheil àitean eile ann airson stuth lèir-chlaistinneach na Gàidhlig, a bharrachd air an t-seanail fhèin.
Mar sin, ged a mi a’ tuigsinn do cheist a bheil gu leòr a’ faicinn stuth FilmG leis gu bheil e air-loidhne a-mhàin, tha sinn den bheachd gu bheil na diofar ùrlaran a thathas a’ cleachdadh airson stuth FilmG a sgaoileadh iomchaidh airson targaid FilmG. Tha na filmichean rim faighinn air Vimeo, Youtube agus làrach FilmG fhèin. Bidh iad air an taisbeanadh gach bliadhna aig tachartasan Blas, Fèisean ionadail, m.e. Fèis an Eilein Dhuirche, Screen Machine nuair a tha e freagarrach, agus oidhche dhuaisean FilmG fhèin (a bha air a sruthadh beò am-bliadhna airson a’ chiad uair). Chan eil sin ag ràdh nach gabh sin a mheudachadh no a dhèanamh nas fheàrr – tha sinn air a dhèanamh soilleir nar Lèirsinn gur e fear de phrìomh amasan na buidhne a bhith a’ brosnachadh barrachd chom-pàirteachas sna meadhanan didseatach - ach aig an ìre-sa tha sinn riaraichte gu bheil stuthan FilmG air na h-ùrlaran ceart airson amasan na farpais a choileanadh.
Leig fios ma tha ceistean sam bith eile agaibh.
Gach deagh dhùrachd
Gilleasbuig:
Tha mi dèanamh dheth gu bheil sinn stuigte le "Earrann Eachdraidh" agus "Taghadh bho na Trads" a chàirdean!


text:
Blàr Chùil Lodair
Chaidh Blàr Chùil Lodair a chur air 16 an Giblean 1746.
Susbaint
Bliadhna Thèarlaich[deasaich | deasaich an tùs]
Blàr a thachair anns a' bhliadhna 1746 eadar an arm Seumasach fon phrionnsa Teàrlach Èideard Stiùbhairt ("an t-Agarach Òg") agus an t-arm le Righ Deòrsa, no le taigh Rìoghail Hanobhair (ris an canar "arm nan dìlseach), fo Dhiùc Cumberland, mac a b' òige an rìgh. Bha Gàidheil air gach taobh ach 'siad a bh' anns a' chuid a bu motha dhen arm Seumasach; agus eadar 1/3 gu 2/3 dhen arm Dìlseach cuideachd. Chaidh an latha air na Seumasaich ged a rinn iad sabaid treun agus lean sin gu droch dhìol air na Gàidheil, air feadh na Gàidhealtachd.
Cùil Lodair fhèin[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Cùil Lodair air mòinteach Dhruim Athaisidh, mu thrì mìle an ear air baile Inbhir Nis. B' e seo am blàr mu dheireadh a chaidh a chur air talamh Bhreatainn.
Bha am Prionnsa Teàrlach Eideard Stiùbhairt (no am Prionnsa Bòidheach, mar a chanadh an fheadhainn a bha ga leantainn) a' feuchainn ri crùn a shinnsirean fhaighinn air ais.
Bha Teàrlach a' smaoineachadh gur esan an t-oighre dligheach agus gur ann aigesan a bu chòir dhan chrùn a bhith 's chan ann aig duine de theaghlach Hanòbhair.
Bha na daoine ris an canar na Seumasaich dhen aon bheachd. Is ann air sgàth sin a thachair gach ceannairc eadar 1715 agus 1745.
Is ann ann am muinntir na h-Alba agus gu h-àraidh anns na Gàidheil a bha Teàrlach a' cur earbsa. Dh'fhàg e an Fhraing ann am bàta cogaidh agus nuair a ràinig e Alba, 's ann ann an Èirisgeigh a thàinig e air tìr an toiseach.
An dèidh sin ràinig e Loch nan Uamh eadar Mùideart agus Àrasaig. Nuair a dh'èirich cuid dhe na cinn-fheadhna Gàidhealach còmhla ris, rinn e a shlighe gu deas gus an do ràinig e Darbhaidh.
Cha b' urrainn dha a dhol na b' fhaide na sin agus thàinig air tilleadh gu tuath gus an do ràinig e Inbhir Nis.
Bha Diùc Uilleam ga leantainn fad na h-ùine agus choinnich an t-Arm Dearg agus arm nan Seumasach ri chèile air raon Chùil Lodair, mu astar chòig mìle bho Inbhir Nis.
Cha robh a dhol às aig an dà arm a-nis ach a dhol a shabaid. Bha na Seumasaich sgìth agus glè lag air sgàth cion-bidhe agus cion-cadail.
Cha robh ach mu chòig mìle saighdear ann an arm nan Seumasach. Bha mu naoi mìle saighdear a bha cleachdte ri sabaid aig Diùc Cumberland.
Nan robh Teàrlach air arm gu lèir a chruinneachadh bhiodh co-dhiù uimhir de shaighdearan aige 's a bh' aig an Diùc.
Ach nuair a ràinig na Gàidheil Inbhir Nis, chaidh feadhainn aca air feadh na dùthcha a dh'iarraidh bidhe agus a dh'fhaicinn an teaghlaichean. Cuideachd, chaidh feadhainn aca a chur tuath, gu Siorramachd Rois is Gallaibh, a shabaid ri feachdan an riaghaltais a bha an-sin fo smachd a' Mhorair Loudoun. Mar sin, bha arm a' phrionnsa air a lagachadh.
Ach chuir Teàrlach roimhe a dhol an aghaidh an Airm Dheirg leis na bha aige de shaighdearan, fiù 's ged a chuir na h-oifigearan aige an aghaidh a dhol a shabaid bho nach robh an t-arm ann an cor math. Ach cha ghabhadh Teàrlach rin cuid comhairle.
Bha iadsan a' smaoineachadh (agus bha iad ceart) nach robh mòinteach Chùil Lodair freagarrach dha na Gàidheil agus thuirt iad gum biodh e na b' fheàrr teiche na b' fhaide gu tuath far am faigheadh iad talamh agus cothrom sabaid ris an robh na Gàidheil cleachdte.
Chomhairlich iad dha dàil a chur anns a' bhlàr, ach chan èisteadh Teàrlach riutha.
Chaidh na cinnidhean Gàidhealach a chuir an òrdugh mar a leanas:
A' chiad sreath[deasaich | deasaich an tùs]
- Na Camshronaich
- Fir Athall
- Stiùbhartaich na h-Apann
- na Frisealaich
- Clann an Tòisich
- Clann Lachlainn
- Rèisimeid Iain Ruaidh Stiùbhairt
- Clann Fhearchair
- Clann IllEain
- Clann Raghnaill
- na Siosalaich
- Clann Dòmhnaill
- Fir na Ceapaich
- Ghlinne Garadh
An dàra sreath[deasaich | deasaich an tùs]
- Morair Buidheach agus a dhaoine
- Morair Luthais Gòrdan agus a dhaoine
- Gòrdanach Ghlinne Bhuichead agus a dhaoine
- Diùc Pheairt (an Druimeanach Mòr) agus a dhaoine
Bha an eachdraidh (am beagan a bh' ann dhiubh) air cùlaibh nan sreathan. Bha am Morair Seòras Moireach air ceann na ciad sreatha agus Diùc Pheairt air ceann na dara sreatha.
Cha deach urram na làimhe deise a thoirt do Chloinn Dòmhnaill, mar a b' àbhaist bho àm Blàr Allt a' Bhonnaich (1314) agus ghabh iad gu dona e. Sheas iad gun an claidheamhan a tharraing.
Tha seanchaidhean ag ràdh gun tuirt Fear na Ceapaich, an uair a chunnaic e na Dòmhnallaich a' fàgail an raoin, "A Dhia nan gràs, an do thrèig clann mo chinnidh mi?"
An uair a bha an dà arm a' tighinn faisg air a chèile, thàinig fras gharbh clachan-meallain bhon ear-thuath dìreach an aodainn nan Gàidheal, agus ged a dh'fheuch iad ri taobh an fhuaraidh fhaighinn air an arm dhearg, cha do rinn iad a' chùis air an sin.
Thòisich am blàr air gach taobh le fras pheileirean bho na gunnachan mòra. Sgrog na Gàidheil am bonaidean mar a b' àbhaist agus ruith iad an aghaidh nan saighdearan dearga.
Ach rinn gunnachan arm Rìgh Deòrsa milleadh uabhasach. Sheall na Gàidheil cho treun 's a bha iad le biodag is claidheamh.
Cha do mhair am blàr ach mu thrì chairteal na h-uarach. Fhuair an t-arm dearg a' bhuaidh agus theich arm a' Phrionnsa, a h-uile fear a' dèanamh air a shon fhèin.
Bha Teàrlach na fhògarrach; thàinig gach dòchas a bh' aige gu neoni.
Dìleab a' Bhlàir[deasaich | deasaich an tùs]
Cha deach fhaighinn a-mach le cinnt a-riamh an àireamh a chaidh a mharbhadh air raon Chùil Lodair.
Tha daoine fiosrach a' dèanamh a-mach gun do chaill na Gàidheil, eadar na bha air an droch leòn agus na bha marbh, mu dhà cheud deug (1200) agus nach do chaill an t-arm dearg ach mu thrì ceud gu leth (350).
"Ann an dùthaich nam mòrbheann
Tha uabhas is caoidh!
Luchd nam boineid 's nam breacan
Chan fhaicear a-chaoidh;
Na fir ùra bu trèine,
Nach gèilleadh 's iad beò,
Air monadh Chùil Lodair,
Gun phlosg is gun deò."
Bha na rinn an t-arm dearg an dèidh a' bhlàir anabarrach brùideil. Chaidh rudan uabhasach a dhèanamh le òrdugh Diùc Uilleim. Air sgàth sin, thug na h-Albannaich "am Feòladair" air mar fhar-ainm, agus bu mhath an airidh.
Is iomadh Gàidheal gaisgeil a bha na laighe leòinte an dèidh a' bhlàir a chaill a bheatha le brùidealachd nan Sasannach. Gheibh sinn cunntas air an seo bho eachdraidh na h-Alba agus gu deimhinne tha e sgreataidh ri leughadh.
An uair a bha an laoch ainmeil ud, Iain Ruadh Stiùbhart fo chàrn, rinn e òran tiamhaidh air latha Chùil Lodair, agus 's e seo a thuirt e mu Dhiùc Uilleam:
"'S gum bi Uilleam mac Dheòrs';
Mar chraoibh gun duilleach fo leòn,
Gun fhreumh, gun mheangan, gun mheòran gèige.
Gu ma lom bhios a leac,
Gun bhean, gun bhràthair, gun mhac,
Gun fhuaim clàrsaich, gun lasair chèire."[1]
Tha luchd-eachdraidh ag ràdh gun deach am mallachd seo a choileanadh mus do bhàsaich e.
Chaidh iomadh blàr a chur ann an Alba a bha na b' fhuiltiche na Blàr Chùil Lodair, ach cha deach gin a chur a-riamh, mura b' e Blàr Allt a' Bhonnaich (1314) ris an robh uiread an urra.
Bha am Prionnsa bochd a-nis fon choill, agus air a ruagadh air feadh an àite. Chaidh deich mìle fichead punnd Sasannach a ghealltainn do dhuine sam bith a bhrathadh e, ach bha na Gàidheil cho dìleas dha agus cha do bhrath duine e. Chan eil eisimpleir air dìlseachd coltach ri seo ann an eachdraidh an t-saoghail.
Tuilleadh Leughaidh[deasaich | deasaich an tùs]
Neo-fhicsean[deasaich | deasaich an tùs]
- Mac Choinnich, Iain, Eachdraidh a' Phrionnsa, no Bliadhna Theàrlaich, Thornton agus Collie (Dùn Èideann, 1845 - agus iomadach tionndadh às a dhèidh)
Bàrdachd[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Urras Nàiseanta na h-Alba: Cùil Lodair (Gàidhlig)
- BBC Naidheachdan 2014-05-07: Dìon air làrach bhlàir Chùil Lodair?
- GRD: Blàr Chùil Lodair 1746
- GRD: Leabhraichean-leughaidh an Ollamh Blackie: Blàr Chùil Lodair


text:
Goireasan gàirneilearachd / Gardening resources
Chan eil an liosta ghoireasan seo idir na stiùireadh iomlan gun bheairteas fiosrachaidh is ghoireasan a tha ri fhaighinn ann an Alba agus thar a cŕochan. Tha i d́reach airson blasad a thoirt dhut de na tha ri fhaighinn airson gàirnealaireachd beatha.
Foillseachaidhean Garden for Life airson an toirt a-nuas:
- Gàrradh airson Beatha
- Gàrradh dha dealain-dè
- Gàrradh dha ẹin
- Gàrradh airson beatha ann am poitean is soithichean
- Gàrradh airson biadh
- Gàrradh gun mḥine
Foillseachaidhean Eile
Tha Scottish Allotments and Gardens Society , c̣mhla ri F̣ram Iomairean Ghlaschu, air leabhranan fhoillseachadh mu iomairean is bith-iomadachd dha Glaschu agus Dùn Èideann, fon tiotal, Gardening in Harmony with Nature. Tha cuideachd aithisg feumail aca Growing Scotland .
Foillseachaidhean Gàidhlig airson an toirt a-nuas:
Lusan is Śl
Tha ṭrr fiosrachadh aig an Royal Horticultural Society mu dheidhinn gàirneilearachd.
Leabhraichean
Tha raon farsaing de leabhraichean ri fhaighinn air gach ń co-cheangailte ri gàirneilearachd, airson biadh, slàinte is bith-iomadachd. Bidh deagh thaghadh san leabharlann ionadail agad.
Last updated on Wednesday 4th April 2012 at 14:57 PM. Cliog an seo airson beachd a thoirt air an duilleag seo


text:
Seo film neo-àbhaisteach ann an Gàidhlig na h-Èireann mun t-seinneadair neo-àbhaisteach Seosamh Ó hÉanaí a thog cliù dha fhèin son a chuid seinn san t-seann-nòs.
Bidh cuimhneachdan math aig a chuid as motha dhinn air cèilidhean aig bainnsean no ann an tallachan coimhearsnachd; na casan a’ bualadh is na cabair a’ crathadh. Ach cò às a thàinig a’ ghnè dannsaidh? Tha Alistair a’ toirt sùil air tùsan dannsadh cèilidh ann an Eilean Arainn.
Tha fhios nach e a h-uile duine a chanadh seo, ach chan fhaigh mi mo shàth de chèol na fìdhle mur faigh mi an còrr. Dh’èistinn ris a latha is a dh’oidhche gun a bhith a’ fàs sgìth dheth. Is coltach ri duine sam bith a tha air a bheò-ghlacadh le druga feumaidh mi fix…
Tha clàr ùr aig Julie Fowlis a-mach an-diugh, agus fhuair Dàna an cothrom bruidhinn ri neach-ciùil sònraichte a tha air cliù mhòr a chosnadh dhi fhèin agus dhan chànan aice – tha ‘alterum’ a’ coimhead ri saoghal caochlaideach tro òrain neo-shaoghalta choimheach.
“Is fhada on a rinn sinn ròc agus ròl?” Tha Eòghan a’ toirt luaidh air a ghaisgeach ciùil, Robert Plant, a tha air tilleadh le clàr ùr, Carry Fire.
Thug Albannaich buaidh air iomadh ceàrn dhen t-saoghal, ach ’s ainneamh a chluinnear iomradh air an dlùth cheangal a bh’ann eadar Alba agus Bengal.
Nuair a thig brath bhon bhuidheann Ceòl is Craic gum bi iad a’ cumail tachartais tha fhios gun tig rudeigin inntinneach às.
Thadhail an seinneadair Rab Noakes air Eilean Arainn gus consart is bùth obrach air sgrìobhadh òrain a chumail. Thug Alistair sgrìob dhan bhùth obrach. Dè fhuair e aiste?
Pios a rinn Marcas o chionn goirid air an t-sàr chuirm, Strì is Buaidh aig Celtic Connections.
Bho chionn faisg air mìos, chaidh Joy Dunlop agus Rachel Hair air turas-ciùil don Iapan airson a’ chiad uair a-riamh. Chaidh leotha gu math, agus seo agaibh aithris mu dheidhinn.


text:
Tha Ceòlas a’ co-obrachadh còmhla ri Oilthigh Shrath Chluaidh gus prògram GIfT an oilthighe – a bhios a’ trèanadh thìdsearan leis am bu mhath obrachadh ann am Foghlam tron Ghàidhlig – agus leasachaidhean Gàidhlig Ceòlas fhighe ri chèile.
Ath chùrsaichean GIfT:
- 30 Giblean – 4 Cèitean, 2018
- 1 – 6 Iuchar, 2018
Bidh na h-oileanaich a’ fàs an cuid sgilean ann an Gàidhlig labhairte, gràmar, briathrachas agus gnàthasan-cainnt ann an suidheachaidhean foirmeil agus neo-fhoirmeil. Bithear ga cleachdadh gu sòisealta le muinntir Uibhist agus sheall an cùrsa dha na tìdsearan cho làidir agus a tha a’ Ghàidhlig ann an Uibhist.
Chòrd an cùrsa ris na tìdsearan gu mòr. Sa mheasadh dheireannach, bha àrainneachd Gàidhlig Uibhist ga moladh agus na tìdsearan a’ cantail gum moladh iad an cùrsa do dh’oileanaich GIfT eile, agus do thìdsearan FtG/FLi.
Bileag fiosrachaidh do dh’oileanaich GIfT a thig a dh’Uibhist.


text:
- TIOTAL
- Dòigh-beatha air Oighreachd na Srùigh, Srath Glas (5 de 12)
- EXTERNAL ID
- KIGHF_DONNIE_MACGILLIVRAY_05
- ÀITE
- An t-Srùigh
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mhòraig
- DEIT
- 2 Am Màrt 1982
- LINN
- 1980an
- CRUTHADAIR
- Donnie MacGillivray
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 2471
- KEYWORDS
- claistinneach
oighreachdan
gille
stalcairean
B' e Dòmhnall MacGilleBhraith fear a bha uaireigin na ghille-shealg, na phrìomh stalcaire agus, mu dheireadh, na mhanaidsear aig Oighreachd na Srùigh ann an Srath Glas.
'S a phìos chlaistinneach seo tha Donnie a' bruidhinn air còmhdhail phoblach na sgìre, air staid nan rathaidean agus air lìbhrigeadh nam pàipearan-naidheachd. (Ri fhaicinn san dealbh tha rathad tlachdmhor don t-sùil a tha na laighe eadar Innis Mòr agus An t-Srùigh, a tha an iar-dheas air a' Mhanachainn.)
(tras-sgrìobhadh ri leantainn a dh'aithghearr)