text:
Tha SEO gnìomhachas as cumanta, a 'riochdachadh innleachdan luachadh innealan rannsachaidh deatamach airson fàs gnìomhachais air-loidhne air ìre roinneil (eile, ionadail). Le bhith a 'beachdachadh air SEO ionadail agus innleachdan luachadh innealan-rannsachaidh gus an làthaireachd air-loidhne agad a leasachadh, mar as trice bidh iad a' dèiligeadh ris na prìomh raointean a leanas mar a bhith a 'togail ailtireachd ceart làrach-lìn, a' làimhseachadh rannsachadh ceart-fhacal ceart, togail ceangail càileachd, margaidheachd susbaint agus SMM (margaidheachd mheadhanan sòisealta). Gu h-ìosal tha mi a 'dol a bhith a' toirt sealladh farsaing air gach fear dhiubh gach aon.
Rannsachadh air-loidhne Optimization
Bidh uidheamachadh as fheàrr air an làrach airson SEO ionadail a 'gabhail a-steach innleachdan luachadh innealan rannsachaidh gus an trafaig eadar-lìon a bhrosnachadh, àrdachadh barrachd stiùirichean agus gineadh barrachd reic às dèidh na h-uile. Gu dearbh, tha SEO air-làraich a 'dèiligeadh ris a h-uile càil a tha air aoigheachd gu dìreach air na duilleagan lìn agad, a' tòiseachadh bho susbaint na duilleige àbhaisteach, gu susbaint ioma-mheadhan lèirsinneach mar ìomhaighean agus bhideothan.
Roghainnean Rannsachaidh taobh a-muigh na làraich
Sin-làrach SEO agus na dòighean as fheàrr air innealan rannsachaidh, gu sònraichte airson gnìomhachasan beaga, a 'còmhdach stiùirichean air-loidhne agus fo-sgrìobhadh liostaichean na companaidh. A thuilleadh air liostaichean agus fo-sgrìobhaidhean, tha e gu tric a 'gabhail a-steach na stuthan a tha a dhìth gus fios a chur gu luchd-buaidh a' ghnìomhachais agus a 'chòrr de luchd-cleachdaidh airson adhbharan cùl-taic.
Structar Làrach-lìn
Ro rud sam bith eile, is e structar làrach-lìn ceart a th 'ann an bunait bunaiteach de choitcheann SEO agus innleachdan luachadh innealan rannsachaidh air an ìre ionadail. A 'co-òrdanachadh an structair ceart reusanta airson gach earrann den làrach agad - a' tòiseachadh air an duilleag dachaigh agad agus duilleagan mu na stuthan no na seirbheisean agad do bhlog taiceil a 'chompanaidh agad. Thoir fa-near, ge-tà, gum bu chòir beachdachadh air structar an làrach-lìn agad làmh-làimh leis a 'phrìomh rannsachadh prìomh fhaclan targaid. Tha mi a 'ciallachadh an seo feumaidh tu tòiseachadh air a bhith ag obair air an làrach-lìn agad a' cumail sùil air na prìomh fhaclan is abairtean as cudromaiche as urrainn dhut do luchd-ceannach a chleachdadh airson an rannsachadh air-loidhne. Mar sin, tha mi a 'moladh a bhith a' cleachdadh inneal-làimhseachaidh faclan-luirg, inneal air-loidhne sgoinneil gus do chuideachadh le bhith a 'cruinneachadh nan faclan-luirg ceart a tha a' beachdachadh air farpaiseachd agus buntainneachd do ghnìomhachas gnothachais no nic mhargaidh cuimsichte.
Margaideachd Susbaint
Bheir làimhseachadh ro-innleachd margaideachd susbaint iomchaidh grunn bhuannachdan mòra do bhrosnachadh air-loidhne an làrach-lìn agad anns an liosta de na SERPs. Anns a 'chiad dol-a-mach, bidh susbaint duille a tha air a dheagh fhuaimneachadh agus gu math nas àirde gu nàdarra air na toraidhean rannsachaidh. San dàrna àite, nuair a thèid a dhèanamh ceart, faodaidh e cuideachadh le do làrach-lìn a bhith air a stèidheachadh mar an neach-stiùiridh as ùghdarrasail a tha a 'toirt seachad inbhe inbhe nas àirde. Agus san treas àite, faodaidh ro-innleachd margaidheachd susbaint a tha air a dheagh chumail suas do dhuilleagan lìn a thionndadh gu stòr nas freagarraiche de dh'fhiosrachadh luachmhor a tha aithnichte gu math leis an luchd-amhairc a dh'fhaodadh a bhith agad de luchd-cleachdaidh fhathast gun leasachadh.
Togalach Ceangail
Tha pròiseas togail ceangail gu math cumanta airson sgaoileadh susbaint an làraich-lìn air feadh an eadar-lìn. Thathar cuideachd a 'beachdachadh air ceanglaichean càileachd am measg nan comharran rangachadh as làidire air an aithnich Google airson gach adhartachadh làrach-lìn. Feumaidh a h-uile càil barrachd cheanglaichean càileachd a bhith agad gus dèiligeadh ris na stòran treas pàrtaidh leis an ùghdarras as motha a tha gu tur buntainneach don chuspair agad no don roinn gnìomhachais ionadail. Mar sin, gheibh thu àrdachadh mòr ann an trafaig, còmhla ri còmhraidhean nas fheàrr tro cheanglaichean càileachd a 'dol air adhart gu na puist bhlog agad no duilleagan air tìr.


c: text/html

text:
The Midnight Train to Georgemas – smaointean air loidhne a’ Chinn a Tuath #gàidhlig
Tha rathaidean-iarainn na h-Alba a’ sìor fhàs aig an àm seo leis a h-uile loidhne a’ sealltainn àrdachadh ann an àireamh an luchd-cleachdaidh bho bhliadhna gu bliadhna ach a-mhàin Loidhne na Gàidhealtachd a Tuath. Chan e a-mhàin nach eil na h-àireamhan a’ fàs air an loidhne seo eada...
Air fhoillseachadh le: Trèanaichean, tramaichean is tràilidhean - DihAoine, 26 dhen Chèitean, 2017
- Seann-naidheachdan
- Cuir bhòt! An rathad-iarainn as giorra air a’ Ghàidhealtachd #gaidhlig
Is iomadh rathad-iarainn a chunnaic mi ri mo latha is ri mo linn ach cha robh gin aca cho annasach ris an fhear a chunnaic mi ri taobh stèisean Raoghaird (Rogart – ROG) air ...Trèanaichean, tramaichean is tràilidhean - DiMàirt, 7 dhen Iuchar, 2015
- Cuir bhòt! Gàidhlig ann an Inbhir Theòrsa na grèine! #gaidhlig #gaelic #gallaibh
‘S e turas sgoinneil ach turas gu math fada a bh’ ann – Glaschu gu Gallaibh agus air ais ann an aon latha! A’ tòiseachadh ann an Glaschu aig 07:06 air 24 Màrt 2012, ...Trèanaichean, tramaichean is tràilidhean - DiarDaoin, 29 dhen Mhàrt, 2012

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- TIOTAL
- Balaich ann an Clobhsa nan Iasgair (Caol-shràid Mhòr), Cromba
- EXTERNAL ID
- PC_CAMPBELLROSS_34
- ÀITE
- Cromba
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Crombaidh
- DEIT
- c.1910
- LINN
- 1910an
- CRUTHADAIR
- Willie John Smith
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Campbell Ross
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22067
- KEYWORDS
- coimhearsnachdan iasgaich
taighean-tughaidh
Tha triùir bhalach de mhuinntir an iasgaich nan seasamh taobh a-muigh bothan ann an Clobhsa nan Iasgair (Caol-shràid Mhòr), Cromba. Tha aon bhalach, anns a mheadhan, a' smocadh pìob chrèadha. Tha mullaichean nan taighean an dà chuid le tughadh agus sglèat gun phàtran sònraichte sam bith - uaireannan tha tughadh air na taighean as motha agus tha sglèat air na bothain as lugha.
Bha coimhearsnachd iasgaich ann an Cromba co-dhiù cho fada air ais ris an t-seachdamh linn deug agus dh'fhaodadh e bhith fiù 's na tràithe na sin. Bha na daoine eadar-dhealaichte bhon chòrr den bhaile agus bha an cleachdaidhean agus an dualchainnt fhèin aca.
Bha na bàtaichean iasgaich buailteach a bhith beag agus b' urrainn dha na fir iasgach faisg air an dachaigh. Bha na boireannaich a' cur a' bhiathaidh air dòigh agus ga chur air dubhain an lìn bhig. Bha iad fiù 's a' giulan nam fear a-mach chun nam bàtaichean, gus an tòisicheadh iad an latha le casan tioram, agus bha iad a' toirt an èisg gu tìr bho na bàtaichean ann am basgaidean.
Tha seo bho sreath de dhealbhan-camara de Chromba agus a' bhaile iasgaich air an togail mu 1910 le Uilleam Iain Mac a' Ghobhainn. Bhuineadh Mac a' Ghobhainn dha Cromba agus mar sin bha e eòlach air a chuspairean. Air an adhbhar sin chan eil na dealbhan cho mì-nàdarrach ri feadhainn eile bhon aon àm


text:
AOIS CRIOST, 1473.
Aois Criost, mile, ceithre ced, Seachtmoghat, a trí.
Dondchadh mac Aedha mic Pilip Meg Uidhir d'écc i n-a ticch fein iar m-breith buadha o domhan, & o deamhan.
Art mac Domhnaill Bhallaigh Meg Uidhir d'écc iar m-buaidh n-ongtha & n-aithricche.
Cathal Riabhach mac Duinn Cathanaicch mic Macchnusa Meg Uidir & Ruaidhri mac Airt Uí Neill d'écc.
Tomas mac Meg Uidhir (.i. Emann mac Tomais) do mharbhadh le cloinn Cathail Meg Uidir a fiull.
Raghnall mac Seffraidh Meg Raghnaill adbar taoisigh Conmaicne d'écc.
Muircertach mac Uí Conchobhair Fhailgi do marbhadh.
Eduard mac Baruin Delbhna do cor docum báis i n-Ath Cliath tri a mhíbhesaib budhdhéin.
Mac Uilliam Burc .i. Risderd, d'écc iar t-treccadh a tighearnais dó roimhe-sin ar Dia.
Tómás Mac Feorais tighearna Atha na Riogh & Conmaicne Dhuine Moir d'écc iar sendataidh toghaidhe, & a mac féin, .i. Tomas Ócc do ghabhail a ionaidh, & ainm do gairm do mac Risdeird Mec Feorais i n-a aghaidh.
Ruaidhri mac Aédha mic Toirrdhelbhaigh Óicc Uí Concobhair Rioghdamhna Connacht do marbhadh la h-Uilliam mac Emainn Mic Uilliam h-i c-Ceall Bruicch Baile an Turlaicch.
Emann mac Matha mic Con Chonnacht Uí Fhergail d'écc.
Uilliam Mac Raghnaill leth taoiseach Muintire h-Eolais d'écc.
Feidhlimidh Mácc Cochlain adhbhar tighearna Delbna d'écc.
Maol Ruanaidh mac Feargail Mec Diarmada d'écc.
Maol Ruanaidh mac Cathail mic Tomaltaigh Mec Diarmata do marbadh la Corbmac mic Ruaidhri Mec Diarmata h-i m-Bealach na h-Urbron.
p.1084
Donnchadh mac Fergail mic Eoghain mic Tighearnáin Mhóir Uí Ruairc do mharbhadh lá a chenel feisin.
Conchobhar mac Diarmata Uí Chonchobhair Failge d'écc.
Emann mac Domhnaill Buidhe Uí Fergail d'écc.
Coccadh mór i Muintir Eolais & moran do mhilleadh etorra eittir losccadh & mharbhadh. Indsaicchidh do thabhairt lá Mag Raghnaill ar bhaile Mhég Senlaoich, an baile do losccadh & Donnchadh mac Donnchaidh Mec Seanlaoich do mharbhadh ann co n-droing eile. Sliocht Maoileachlainn do thionol for an Tulaigh co ro loisccsead an baile. Mag Raghnaill do breith forra, & Ruaidhri Mac Donnchaidh & clann Corbmaic Bhallaigh meic Mec Donnchaidh, Ualtar Mac Dubhghaill, & Donnchadh mac Toirrdhealbhaigh Mec Dubhgaill go ro comraicset diblinibh i n-Doire Baile na Cairrcce. Briseadh for sliocht Mhaoileachlainn. Feargal mac Murchaidh Meg Ragnaill sáith Conmaicne d'aoín tighearna do mharbhadh don chur-sin, & Diarmait mac Uilliam Meg Raghnaill, Cathal mac Uaithne mic Murchaidh, Brian mac Diarmata Meg Raghnaill, Brian Mág Senlaoich, Risderd Mac Searraigh, & sochaidhe cenmothát do marbhadh amaille friu.
Sluaiccheadh la h-Ua n-Domhnaill i n-Iochtar Connacht co rucc cíos Uí Conchobhair dó budhein.
Mac Mec Domhnaill na h-Alban .i. Giolla Espuicc mac Domhnaill mic Eoin na h-Íle d'écc.
O Duibhidhir .i. Tomas mac Concobhair mic Tomais do mharbhadh la Siol c-Ceinneittigh.
O h-Uiginn .i. Giolla na Naomh mac Ruaidhri Móir d'écc.
Brian mac Roibeird Mec Aedhaccáin ollamh Uí Concobhair Dhuinn & Uí Ainlighi d'écc.
Baile na Gaillmhe do losccadh an dara la do mhi Iun, dia h-Aoíne do shonnradh & moran do milleadh ann.
Ua Ferghail Irial do dhalladh.
p.1086
AOIS CRIOST, 1474.
Aoís Criost, mile, cethre chéd, Sechtmogat, a cethair.
Mainistir Dúin na n-Gall do thionnsgnadh la h-Aodh Ruadh (.i. Ó Domhnaill) mac Neill Ghairbh, & la a mhnaoi Fionnghuala inghen Uí Briain (Concobhar na Srona), & a h-edhbairt do Dia & do braithribh .S. Fronseis do raith a n-anma ar daigh go m-badh romh adhnaicthe an mainistir-sin doibh budhdhéin & dia c-clannmaicne i n-a n-deadhaidh, & nir bo h-isidhe namá, acht rattsat asccadha iomdha oile doibh.
Epscop Doire .i. Niocol do ecc.
O Concobhair Failge, .i. Conn mac an Chalbhaigh d'ecc isin foghmar do shonradh & a mhac Cathaoir d'oirdneadh i n-a ionad.
Mag Eochaccain, Cú Coiccriche mac Neill ticcerna Chenél Fhiachach do marbhadh la h-Aodh mac Ferghail Meg Eochagain, & an tír do mhilleadh la h-Ua c-Concobhair f-Failge, & caislen an Bhaile Nuí do bhriseadh lais, & sliocht Ferghail Ruaidh d'iondarbadh.
Mag Mathgamhna, .i. Rudhraighe Ócc do écc iar m-breith buadha o dhemhan & o dhomhan.
Donn Ruadh mac Con Connacht Még Uidir do marbhadh la mac Riocaird Mec Cathmaoíl.
Flaithbertach mac Tomáis Óicc Meg Uidhir d'écc i n-a thigh fein iar m-buaidh n-aithrighe.
Ferghal mac Seain Uí Raighilligh do ecc.
Crecha móra do dhenamh d'Ua Domhnaill ar muintir Uí Neill, .i. ar Aodh m-Ballach mac Domhnaill. Coccadh mor etir Ua Neill & clann Aodha Buidhe Uí Néill & O Neill do dhol ar sluaiccheadh i t-Tír Conuill, & Tir Aodha do losccadh leis, & teacht slán dia thigh.
Indsaicchidh do dhénamh d'Ua Neill ar mhac Aodha Buidhe &
ar cloinn Airt
p.1088Uí Néill isin Tuaisceart & crecha mora do chor rempa. Trian Congail uile do bhreith orra. O Neill do bhreith na c-crech leis, & techt slán dia thigh.
Lá coinne d'orducchadh la h-Ua c-Concobhair n-Donn .i. Feidhlimidh mac Toirrdhealbhaigh, & la h-Ua c-Ceallaigh, & briseadh sioda etorra isin c-coinne h-isin iar n-dol i c-cenn aroile doibh, go ro briseadh for Ua c-Concobhair, ro gonadhe, & ro gabhadh dna a mhac .i. Eoghan Caoch. Ro gabhadh umorro Toirrdhealbhach Caoch Mac Suibhne. Ro marbadh din Eoghan Caoch Mac Suibhne & mac Dubhgaill Gruamdha Mac Suibhne. Ro gabhadh ann consapal Meic Donnchaidh, & ro ládh ár na n-gallocclach etir marbhadh & gabhail. Ua Concobhair d'ecc dia ghonaibh iar t-tain, & da thighearna do ghairm i n-a ionadh, .i. Donnchadh Dubhsuileach & Tadhg mac Eoghain Uí Concobhair.
Mac Uí Briain, .i. Tadg mac Concobhair, & Diarmaid mac an Easpuicc Uí Briain do theaccmail re 'roile tre imresain ferainn boí etorra, & rop' áil lá Tadg Diarmait do ghabhail. Do-ratt Diarmait beim do chloidhimh do Thadg i n-a chennmhullach gur leicc a inchinn amach. Ar a ai gabhais muinter Taidhg ei-siumh, & do-bert anacal dó. At-bail Tadg gan fhuireach. Ro riaghadh Diarmait iaramh la h-Ua m-Briain a c-cionaidh a mhic.
An Giolla Dubh Ua h-Eaghra (.i. mac Uí Eghra) do mharbhadh la a dherbrathair fein Eoghan.
Tadhg Ua Briain tighearna Aradh do écc.
Laighnech mac Neill Meg Eochaccain do écc.
Maoil Seachlainn mac Aodha Mec Branain & Eduard Ploingced an t-aon Gall ro b-ferr do Ghallaibh na Midhe do ecc.
p.1090
Donnchadh mac Muircertaigh, mic Aodha Uí Concobair d'iarsma Cloinne Muirceartaigh Mhuimhnigh do ecc i t-Topar Oilbhe for Maigh Aí.
Sean mac Maoilechlainn Uí Feargail, & Diarmaid Gall mac Mec Diarmatta Gall d'écc.
Diarmaid mac Concobhair mic Seaffraidh toiseach Cloinne Cathail d'écc an Aoíne ria b-Feil Michil.
Cairpre mac Aodha mic Ruaidhri mic Briain Bhallaigh do mharbhadh la sliocht Taidhcc Uí Choncobair.
Giolla Fionn Mac Aedhaccain ollamh Ui Concobair Fhailgi, & Tomás mac Domhnaill Uí Cobthaigh d'écc.
Ua Dálaigh Midhe, .i. Cairpre d'écc.
Toisigeacht na h-Anghaile do ghabhail do Shean Ua Fherghail a c-ceann a dhearbrathar do bhí dall.
AOIS CRIOST, 1475.
Aoís Criost, mile, cethre ched, Seactmodha, a cúicc.
Donnchadh mac Aedha Mec Suibhne Prioir Doire d'écc.
Aodh mac Eoghain mic Neill Oicc Uí Neill fear do ba lán d'eineach, & d'engnamh, d'uaisle & d'oirbheart rioghdamna Chenél Eoghain d'écc i n-a thig féin iar m-buaidh n-ongtha, & n-aithricche.
Aodh mac Neachtain Ui Dhomhnaill do bhathadh i c-coite ar bun na Banna.
Concobhar mac Briain Mec Donnchaidh d'écc h-i mí Ianuarii.
Domnall mac Seaain Uí Fergail do mharbhadh la cloinn Cathail mic Uilliam Uí Ferghail, & a n-diochur fein i meascc Gall.
Murchadh mac Eoghain Uí Madadhain tighearna Sil n-Anmchadha, & Diarmait mac Briain Uí Birn d'ecc.
Sean Ua Feargail taoiseach na h-Angaile d'écc h-i n-Granard iar n-denamh
p.1092bainnsi a thaisighechta riasiu do chaith ní da toradh, & a adhnacal h-i mainistir Leth Ratha.
Rudhraighe mac Rosa mic Muircertaigh Midhigh mic Briain Uí Fergail do ecc ré bel toisighechta do gabháil dó, & taoiseach do gairm do Rudhraighe mac Cathail mic Tomais i n-acchaidh sleachta Seain mic Domhnaill Uí Fergail.
Sionnach Muintire Tadhgáin do mharbhadh la Murchadh mac Airt Uí Mhaoílechlainn.
Emann mac Maoileachlainn h-Ui Ainligi sáith na t-Tri t-Tuath do thaoíseach d'ecc an cethramadh lá iar f-Fel Míchil dia Dardaoin ar aoí laithe sechtmaine.
Coccadh mor etir Mag Mathghamna, .i. Remann mac Rudhraighe, & clann Aodha Ruaidh Mhég Mathgamna. Imirce neirt do dhenomh do clainn Aodha Ruaidh h-i f-Fearnmhaigh, & sluagh Gall do techtma c-comairrcis. Mag Mathghamhna do thecht isteach fan Eóganaigh, & dol dó amach doridhisi h-i Fearnmhaigh, & clann Aodha do dhol ar Galldacht. Mag Matghamhna co n-a sochraide do denamh ionnsaighe ar Ghallaibh. Clann Aedha Ruaidh, & Goill Mhachaire Airghiall do breith fair. Sraoineadh for Mag Mathgamna, & e féin, & Brian mac Rudhraighe Meg Mathghamhna do ghabháil & drong mor ele do mharbhadh, & do ghabháil don chur-soin dia mhuintir.
Sluaiccheadh timcill la h-Ua n-Domhnaill, .i. Aodh Ruadh mac Néill Ghairbh. Mag Uidhir, Ua Ruairc & maithe Iochtair Chonnacht imaille fris, & gabháil dóibh ar tus go Bel Atha Conaill do thobhach Briain mic Feilim Uí Raighilligh ro bai na fhear rainn & pairte ag Ua n-Domnaill, & do denam síodha etir Ua Ruairc & Ua Raighilligh. Tainic dna Ua Raighilligh h-i c-cenn Uí Domhnaill go Bél Átha Conaill, & ro shiodhaigh Ua Ruairc & Ua Raighilligh fria 'roile, & Brian mac Feilim bheos, & do-radadh Pilip Ua Raighilligh d'Ua n-Domhnaill fri tairisi & fri comhall dó co n-a breith fein amaille fris. Iseadh do-chóidh iaromh co Fiodhnach Maighe Réin, & tainicc Mág Raghnaill i n-a chend. Téid iaramh isin Angaile do chongnamh la cloinn íriail Uí Fergail batar i n-a c-cairdibh aige gur ro milleadh, & gur ro
p.1094loiscceadh leis an Angaile achtmadh cuid chloinni Iriail inama, & fágbhais clann Iriail i t-tren & h-i t-treisi. Do-choidh asidhe iaramh tre Iarthar Midhe co ro loiscceadh Bailte Caislein Delbhna & an tír ar gach taoibh diobh lais. Baí adhaidh longpuirt h-i c-Cuircne Midhe. Tangattar Diolmhainigh & Dalatunaigh i n-a teach, & do-rónsat sidh fris. Teid iaromh i n-Uibh Failghe ar tarraing Uí Concobhair Fhailghe do bi na bhrathair aicce, .i. Cathaoir mac Cuinn mic an Calbhaigh, & do dhioghail a athar, .i. Niall Garbh ar Ghallaibh, baoí re h-eadh i n-Uibh Failge acc indradh & acc orccain na Midhe ar gach leath uadh. Bristear, & loisctear leis caislén Cairpre, & Baile Mhaoilir. Loisccthear, & airccthear leis bheós Fir Bhriúin, & Fir Tulach, & fuair dna comhadha o lucht an Mhuilinn Chirr ar an m-baile do leccadh dóibh gan orccain, iar milleadh an tíre ar gach taoibh de. Do-chóidh iaromh ar Coilltibh an Ruba ar tarraing Cholmáin Uí Maoíleachlainn, & ro gabh for milleadh Cloinne Colmáin, .i. dúthaigh Uí Mhaoileachlainn. Ro loiscceadh leis dna caislén Maighe Tamhnach & caislen Maighe h-Eille. Bá don chur-sin tra ro sraíneadh maidhm na Gairbh Eisccreach lá h-Ua n-Domhnaill for Ua Maoileachlainn co líon a thionoil & a sochraide. Maidm Belaigh na c-Corr Gad ainm oile dhó ona gadaibh nó sindís lucht an tíre fo braighdibh druinge don t-sluagh tre iomcumga an bhealaigh h-ísin. Ba isin lo cedna ro meabhaidh maidhm Baile Locha Luatha ria h-Ua n-Domhnaill du in ro marbhad mac Meg Amhalgaidh co sochaidhibh
p.1096amaille fris, & battar adhaigh longpuirt isin maighin-sin. Luidh Ua Domhnaill co n-a sluagh ar n-a marach go Sionainn. Ro teglaimseat & ro tionoilsiot na dronga do Shiol c-Ceallaigh battar i n-a fharradh for an sluaigheadh-sin a b-fuairsiot i n-a c-comhfochraibh d'arthraighibh co n-deachaidh Ua Domhnaill co n-a sluagh tar Sionainn i n-Uibh Maine, & ro airis ainnsein go ro chuir scis & athtoirse a sloighidh imchein de. Luidh iar t-tain h-i c-Cloinn Riocaird & h-i c-Conmaicne Chuile, & h-i c-Cloinn Goisdelbhaigh, & tar ais tre Machaire Connacht & dia thír feisin iar na riarucchadh, & iar m-breith buadha & cosgair da gach maighin gus a ráinicc.
Aodh mac Eoghain mic Cathail Ui Conchobair, Uilliam mac Taidg Uí Cheallaigh, & Hoibeard mac Rudhraighe mic Rosa d'écc.
Barun Delbna d'écc.
Da mac Airt Uí Maoileachlainn do mharbhadh lá Colmán mac Airt Uí Mhaoílechlainn.
Caislen an Chalaidh do gabail lá Mac Uilliam Cloinne Ricaird, & a thabhairt do mac Mhaoileachlainn Uí Cheallaigh, .i. mac a ingeine feisin.
Corbmac Ua Cuirnín oide eiges Ereann, & Giolla na Naemh mac Maoileachlainn Uí Uiccinn d'écc.
Feidhlimidh mac mic Ui Neill, & Mac an t-Sábhaoisigh dho ghabháil lá Conn mac Aodha Buidhe, & Mac an t-Sábhaisigh d'eludh uadh iar sin.
p.1098
AOIS CRIOST, 1476.
Aois Criost, mile, ceithre ced, seachtmogat, a sé.
An t-epscop Mag Samhradháin do écc. Sean mac Briain i n-a ionad.
Seaffraidh mac Siacusa príoír Mainistreach Deircc d'écc.
Uaitne mac mic Cathail Uí Conchobair solus eccna na h-Ereann & ardmaighistir isna h-ealadhnachaibh d'écc.
Mag Uidir, .i. Tadg mac Emainn mic Tomais do mharbhadh a f-fioll la a dhearbhrathair Ruaidhri.
Donnchadh mac Tomais mic Tomais mic Pilip Meg Uidhir adhbhar tighearna Fear Manach, fear lan do deaghaithne, d'eineach, & d'oirdearcus d'ecc iar m-buaidh n-aitrighe.
Tuathal mac Uí Neill do marbhadh la Gallaibh Machaire Airghiall.
Tadhg Ócc mac Taidhcc mic Tighearnáin Uí Ruairc tanaisi na Breifne d'ecc.
Aedh mac Ui Cheallaigh (.i. Uilliam) do marbhadh la Tadhcc a dhearbhrathair féin i n-Ath Luain.
Ua h-Eaghra Iartarach .i. Riabhach, .i. Uilliam d'écc.
Tadhg mac Eoghain mic Ruaidhri Ui Conchobhair do mharbhadh i f-fiull la triar dá muintir féin, .i. mac Ruaidhri Ruadh mac Eoghain mic Cathail, & mac Cathair, an Abadh Uí Concobhair, & mac Donnchaidh Uí Taidhg, & caislén Rosa Comain do gabháil dóibh, & a gabháil forra sin fo cedóir.
Edaoin ingean Domhnaill mic Muircheartaigh bean Uí Concobair Dhuinn d'écc.
Dearbforgaill inghen Feidhlimidh Fhinn Uí Concobhair bean Uí Concobhair Duinn d'écc.
Brian mac Fergail Ruaidh Uí Uiccinn cend a fhine fein oide sgol Ereann & Alban lé dán d'ecc dia Dardaoín Mandala, & a adnacal i n-Ath Leathain.
Domhnall Riabhach mac Gearailt Caomhanaigh tighearna Laighen d'écc.
p.1100
Ionnsaighidh do dhenamh d'Ua Neill ar Oirghiallaibh, & clann Még Mathgamhna, .i. clann Rémainn, & Bhrian mac Rudhraighe, & Oirghialla uile ó Eoghanaigh asteach do teichemh siar fo Machaire Tulcha, creacha, & airccthe do breith d'Ua Neill uatha on machaire remhráite, & o leithimlibh Breifne, & Neill do theacht dia thicch iar sin fo bhuaidh & cosccar.
Slóiccheadh mór la h-Ua Neill dochum meic Aedha Bhuidhe Uí Neill, & dol dó fo caislén Beoil Feirste. An caislén do ghabhail, & do briseadh leis, & teacht dia tigh iar sin.
Seaan mac Uí Anluain dho marbhadh lá a dearbrathair.
Morshluaiccheadh lá Mac Uilliam Burc i n-Iochtar Connacht, & sluagh ele lá h-Ua n-Domhnaill i n-a aghaidh. Do riacht Ua Domhnaill co Cúil Cnamha, & Mac Uilliam co Coilltibh Luighne. Do-deachaidh Mac Diarmada h-i toirithin Mec Uilliam, & Mac Donnchaidh i t-toirithin Uí Domhnaill. Do-thaod Ua Domhnaill tar fearsait na Fionntragha. Ro benadh eich & daoíne de ag dol anonn h-i c-Cairpre. Ro lean Mac Uilliam anonn h-é. Battar aghaidh i n-aghaidh amhlaidh sin co n-dearnsat sídh fo dheóidh, & ro rannsat Iochtar Chonnacht ar dhó, .i. Uí Dhúbda crioch Luigne, & leth Cairpre lá Mac Uilliam, & an leth n-aill lá h-Ua n-Domnaill.
Morsluaiccheadh Gall na Midhe h-i Maigh Breaghmaine gur bhriseattar an Ráith Riabhach go ro fhéimghedar an Phailís. Loisccit Mainistir Shruthra. Milltear leo guirt, & arbhanna an tire, & sgaraitt cen sídh.
p.1102Mag Raghnaill do dhol h-i Maigh Breaghmhaine co ro mhill a n-deachaidh on t-sluagh Gall dia n-arbhannaibh.
Coccadh mór etir Gallaibh Midhe & Laighin, & mac Seaain mic Mec Tomais do mharbhadh for an c-coccadh-sin. A triar dearbrathar sidhe & mac Airt mic Cuinn Uí Mhaoileachlainn & mac Muiris Mic Piarais do gabháil lá h-Ua c-Conchobhair f-Failghe.
AOIS CRIOST, 1477.
Aois Criost, mile, ceithre ched, Seachtmoghad, a seacht.
Gearoid mac Iarla Deasmumhan do mharbhadh, & ocht fir dhécc do Ghearaltachaibh do chor chum báis iar sin.
Brian mac Muirgheasa Mec Diarmatta do mharbhadh lá a chenel feisin.
Ailbhe inghean Aedha Mheg Uidhir ben tuc í féin & a maithes bliadhain ria n-a bás do Dhia, & do mainistir Leasa Gabhail d'écc.
Aodh mac Donnchaidh mic Tomais Meg Uidhir, & Brian mac Conchobhair Óig Meg Uidhir d'ecc.
Ruaidhri mac Emainn Meg Uidhir do mharbhadh la Coin Connacht mic Remainn Riabhaigh mic Duinn mic Con Connacht Meg Uidhir a f- fiull.
Donn mac Eoccain mic Aedha Meg Uidhir do mharbhadh la Donnchadh Ócc mac Donnchaidh mic Aodha.
Matha Ua Luinin aircinneach na h-Arda saoí re seanchus d'écc.
Easaonta & imresain do fhas eitir Ua n-Domnaill & clann Neachtain Uí Domhnaill. Niall mac Domnaill Uí Domhnaill & Felim mac Toirrdealbhaigh Uí Domhnaill do mharbhadh la cloinn Neachtain don cur-sin, & dioghbhail mhór do denamh etorra. O Neill do dhol ar sluaigheadh i t-Tír Aodha ar tarraing cloinne Neachtain, & Tír Aodha do mhilleadh, & do losccadh leis, & tocht dia thigh fo bhuaidh, & cosccar iar sin.
p.1104
Corbmac mac Donnchaidh mic Mec Carthaigh Riabhaigh do gabhail lá Corbmac mac Taidhcc mic Corbmaic mic Diarmata Remhair Musccraighe, & la cloinn Diarmata an Dúnaidh, .i. clann dearbrathar a athar fein. Coccadh Mumhan amach uile d'erge tresan n-gabháil-sin, & an leth thes do mhilleadh uile eittir Ghallaibh & Gaoidhealaibh.
Mac Uaitne Uí Mhordha do mharbhadh h-i m-Baile Daithi la Mac Piarais Buitilér & la h-Art Ua c-Conchobhair.
Gaoth mhór oidhche Fheile Eoin Bruinne do beith isin m-bliadhain-si co ro mhill iomarcraidh do chumhdaighibh cloch, clarach, crannocc, & cruach sechnón Ereann.
AOIS CRIOST, 1478.
Aois Criost, mile, ceithre chéd, Sechtmoghatt, a h-ocht.
An t-Epscop Ua h-Uiccinn, .i. epscop Maighe Eo na Saxan, d'écc.
An t-espucc Mag Samhradhain d'écc.
Tomas Dubh Ua Cairbre biocaire Achaidh Urchair fer eaccnaidh craibhdech é-sidhe d'ecc.
Iarla Cille Dara d'écc, & Gearoid a mac do gabail a ionaid.
Risderd mac Emainn Mic Risdeird Buitiler do marbhadh lá Fingin Ruadh mac Fínghin (.i. d'Osraighibh) i n-dorus Chille Cainnigh.
Corbmac mac Donnchaidh Még Carthaigh do dhalladh la a bhraithribh iar n-a beith i laim aca re h-edh.
Donnchadh mac Briain Bhallaigh Ui Conchobhair, & Toirrdhealbhach mac Toirrdhealbhaigh Ruaidh Ui Concobhair d'écc.
p.1106
An Giolla Dubh mac Briain mic Feilim Uí Raighilligh d' écc.
Tomás mac Piarais Buitilér do marbadh.
Tomas Ua Conchenainn tighearna Ua n-Diarmata do mharbhadh lá mac a dearbrathar fein.
Pláigh mhór do theacht le luing ar chuan Eassa Ruaidh. Lethnucchadh don phláigh-sin h-i f-Fearaibh Manach,h-i t-Tír Chonaill, & isin c-cúicceadh go coithchenn, & Mac an Baird .i. Gofraidh, Tire Conaill d'ecc di, & dioghbhail mhor do deanamh di isin c-cúicceadh uile.
Mac Ritbeartaigh, .i. Ciothruaidh ollamh Meg Uidhir lé dan, Tadhg Fionn Ua Luinín saoí le leighes & le seanchas, Ua Breisléin Tadhcc mac Eoghain ollamh Meg Uidhir le breithemhnas, & Ua Cobhthaigh Muirceartach Bacach d'écc.
Iondsaighidh do dhenamh d'Aodh Ócc Mácc Mathgamhna 's a lucht tighe ar Brian mac Remainn Meg Mathghamhna. Creacha mora do dhénamh dó & Brian fein do gabhail i t-toraighecht na creiche.
Maoileachlainn mac Aodha Buidhe Meg Eochagain tighearna Chenél Fhiachach do mharbhadh i n-a chodladh lá dís dia muintir fein h-i c-Caislén Leth Ratha, & a losccadh búdhein i n-a c-cionaidh.
Emann mac Conchobhair Meg Raghnaill d'écc.
Uilliam mac Seaain Uí Feargail do mharbhadh d'urchor do cuaille d'fior dia muintir féin.
Pláigh mhór i n-Erinn uile. Barun Delbna & Mac Muiris Airig d'ecc di.
Fachtna Ua Feargail do marbhadh la mac Emainn mic Hoiberd Dalatun.
Art mac Colmain Uí Maoileachlaind, & Mac Samhradhain .i. Cathal mac Donnchaidh Ballaigh d'ecc.
Mac Feargail Uí Gadra, & Magnus Mac Dabhid do marbhadh la sliocht Ruaidri Mec Diarmata.
p.1108
Emann mac Taidhcc mic Lochlainn Uí Ainlighe do mharbhadh la a chenél budh dhéin.
Caislen Sliccigh do gabhail lá Mac Uilliam Burc for bardaibh Uí Domhnaill & a thabhairt do mac Briain Uí Concobhair. Mac Uilliam Burc do thecht h-i Maigh Luircc iar sin, & an tír do mhilleadh dhó, .i. cuid Ruaidhri Mec Diarmata. Ruaidhri do dol for Cruachan i n-a dioghail-sidhe i n-aghaidh Concobhair Mec Darmatta baí i n-a Mac Diarmata, & i n-a rann ag Mac Uilliam, & suidhe dhó as a h-aithle a t-timcheall na Cairrcce a f-forbhaisi, & sasa do chor chuicce do delbattar saoir tuccadh a Fearaibh Manach, & aon mac Mec Diarmata do marbhadh d'urchor saighde as an t-sás sin, & an Carracc do ghabhail tresan urchor-sin. Lain-tighearnas Maighe Luircc do gabhail do Ruaidhri, & Conchobar do dhíbirt.
Coccadh adhbal for Machaire Connacht. Feidhlim Fionn & Ua Conchobair Donn do leith annsin, clann ócc Thaidhcc Uí Chonchobhair, clann Feidhlim, & clann Uí Concobhair Ruaidh don leith araill. An Machaire uile etir chill & tuaith do mhilledh etorra. Toirrdhealbhach Ruadh mac Ruaidhri mic Feidhlimidh Uí Conchobhair rogha mac ríogh do mharbhadh ar in c-coccadh-sin.
Tadhg mac Diarmada Ruaidh Uí Conchobhair do mharbhadh la sliocht Briain Bhallaigh a mebail.
Gaoth adhbal do thurccbhail oidhche Nodlac Steill, & bá h-oidhche dilginn do cach í ar a mhéd ro mhudhaidh do dhaoínibh & ceathraibh, chrannaibh, & chumhdaighibh uiscce & tire seachnón Ereann.
p.1110
AOIS CRIOST, 1479.
Aois Criost, mile, ceithre ced, seachtmogatt, a naoí.
Mainester Mhíleic do dhénamh la h-Ua Madagain ar brú na Sionna i n-epscopóitecht Cluana Ferta do Braithribh .S. Fronseis, & a togha fein innte.
Piarus mac Nioclais h-Uí Flannaccain baí i n-a chananach coraidh h-i c-Clochar, i n-a phearsún & i n-a phrióir Ceile n-De i n-a Shacrista i n-Daimhinis, & i n-a oificel ar Loch Eirne, saoí dhéshearcach chraibhdheach deigheinigh daonnachtach d'ecc iar m-breith bhuadha ó deamhan & ó dhomhan.
Coccadh mór etir Cenél c-Conaill & Eoghain, uair do-chuattar clann Airt Uí Neill h-i t-Tir Conaill do coccadh ar Ua Neill, & do-rónadh dioghbhala móra etorra.
Ua Néill do dhol ar ionnsaicchidh i t-Tír Conaill, & creacha móra do thabhairt lais ó cloinn Airt & ó Conallchoibh don turus-sin.
Brian mac Feilim Uí Neill do gabhail lá h-Ua Neill, & a leiccen amach iaromh.
p.1112Fuaslaichthe mora do bhein as, & a dias mhac do braighdibh fri tairissi. Brian do dhol d'ionnsaiccidh ar Ua n-Domhnaill do coccadh ar Ua Neill dhoridisi.
AOIS CRIOST, 1480.
Aois Criost, mile, ceithre chéd, ochtmoghatt.
Mag Uidhir, .i. Tomas Occ mac Tomais Moir mic Pilip mic Aodha Ruaidh fer ro ba mó deirc, crabhaidh, & eineach baí i n-a aimsir fear cosanta a criche ar eachtaircheinealaibh, fear denma mainistrech, teampall & chailiseach fer ro baí isin Roimh, & fo di h-i c-cathraigh SanSem ag a oilithre, d'écc, & a adhnacal i mainistir in Chabhain iar t-togha dó innte.
Mac Magnusa Meg Uidhir, .i. Cathal Ócc mac Cathail Mhóir mic Giolla Pattraicc mic Magnusa brucchaidh tocchaidhe ei-sidhe d'écc iar m-buaidh ongtha & aithricche.
Maghnus Ruadh Ó Domhnaill do marbhadh le cloinn Fheilim Riabhaigh Uí Domhnaill.
O Neill do dol ar ionnsaicchidh i t-Tír Conaill,loiscthe & dioghbhala iomdha do denamh lais.
O Domnaill do dol ar ionnsaicchidh i t-Tir Eoccain. Clann Airt Uí Neill & clann Fheilim Uí Neill do beith i n-a fharradh, & creacha móra do denamh lais ar Mac Cathmaoil h-i c-Cenel Fearadhaicch & Brian mac Toirrdhealbhaigh Ruaidh mic Enri Uí Neill do marbhadh leó, & mac Mec Catmhaoil Semus. Do-rala Ua Neill co n-a cloinn i n-a comfocraibh in tan-sin & ro lensat clann Uí Neill & Mac Cathmaoil na creacha & ro marbhadh leo Eoghan mac Airt Uí Neill baoi h-i f-fochair Uí Domhnaill saoí chinnfheadhna e-sidhe. Rucc Ua Domhnaill na creacha, & soais dia tigh iar c-cosccar co n-edalaibh iomdha lais.
Eoghan Ua Domhnaill .i. Mac Neill Ghairbh, marbhadh la cloinn Nechtain Uí Domhnaill i c-Cluain Laogh .i. an 29. do September & Eoghan Caoch mac Magnusa Ui Concobhair do marbhadh i n-a fharradh & mac Toirrdhealbhaigh Carraigh Uí Conchobair do gabhail ann bheós.
p.1114
Rudhraighe mac Rudhraighe mic Neachtain Uí Domhnaill do marbhadh lá cloinn Neill Uí Domnaill.
O Domnaill do gabail coinne lé cloinn Neachtain, & le Conn Ua Neill fa Caislén na Finne, & sídh do dhenamh dhóibh re 'roile, & tanaisdecht Tire Conail do tabhairt d'Eiccneachán Ua n-Domhnaill.
Remann Riabhach mac Duinn mic Con Chonnacht Meg Uidhir, & Mac Gille Fhinnéin .i. Tadhg mac Briain taoiseach ro b-fearr teach n-aoidhedh baoi i n-a athfhoccus d'écc.
Ua h-Eodhosa, .i. Aongus mac Seain saoí fhir dhána & Feargal Mac Eochadha deighfhear dana ele d'écc.
Corbmac mac Airt Chuile Meg Uidhir, & Pilip Riabhach mac Amhlaoibh Meg Uidhir d'écc.
Art mac Rudhraighe Még Mathghamhna do mharbhadh ar deireadh creiche oidhche do-rinne sé féin isna Fedhaibh h-i fearann Con Uladh mic Aodha Uí Neill.
Coccadh etir cloinn Aodha Ruaidh Még Mathgamhna, & clann Remainn Meg Mathghamna, creacha mora do dhenamh ar cloinn Remainn, & a c-cur isin m-Breifne i c-cend h-Uí Raighilligh.
Sccaindear crodha etir cloinn Emainn a Burc, & clann Riocaird A Burc. Bristear ar chloinn Emainn. Marbhthar mac Mec Dubhghaill na h-Alban (.i. Colla) d'aon urchor soigde & sochaidhe oile amaille fris an tan-sin.
Seaan Mec Gille Fhinnen .i. mac Briain, & tri fir dhecc do muintir Cloinne Briain mic Pilip Meg Uidhir do marbhadh acc Bealach Uí Mithidhein lá cloind Uí Ruairc, Tighearnan & Brian Ruadh clann Tighearnain mic Taidhcc mic Tighearnain iad-sén.
Sluagh Gall do theacht i t-Tír Eoghain lá Conn Ua Neill fa chaislén Sheaain Buidhe Ui Neill, .i. iarla Chille Dara fer ionaid righ Saxan i n-Erinn, & Goill na
p.1116Midhe ar chena. Seaan Buidhe féin do beith isin c-caislen, & an baile do chongmháil, & do shesamh dó d'aimdheóin an t-sluaigh, & an sluagh d'imthecht tar anais, & Seaan Buidhe do dhenamh siodha fri h-Ua Neill iar t-tain.
AOIS CRIOST, 1481.
Aoís Criost, mile, cethri cédh, ochtmocchat, a h-aon.
Brian mac Felim Uí Raghallaig, cend dámh & deóradh, & fear tighe aoídheadh coitcind d'écc.
Toirrdhealbhach mac Pilip mic Tomáis Még Uidhir do mharbhadh i fell an 5. do October i n-a chaislén fein la Donnchadh Occ mac Donnchaidh mic Aodha Meg Uidhir saoi choitcheann chomhlán ar eineach, ar aithne, & ar uaisle, & a adhnacal i Mainistir Dhúin na n-Gall iar t-togha dhó inte.
Ua h-Anluain Feilim do marbhadh saoí chinnfhedhna ar uaisle & ar oirbeart e-sidhe.
Cathaoir Caomhanach mac Mec Murchadha do mharbhadh lásan c-Contae Riabhach.
Mac an t-Sabhaoisigh, .i. Pattraicc do gabail la Conn mac Aodha Buidhe, & a dhalladh leis.
Sláine inghen Ui Bhriain ben Mec Uilliam Cloinne Riocaird soidhtheach lán do dheirc & d'fhele, bean ro dearsccnaigh do mhnáibh a h-aimsire d'écc iar m-breith bhuadha ó dhomhan & ó demhan.
Cu Chonnacht mac Seaain mic Con Connacht Még Uidhir, & Feilim mac Duinn mic Con Connacht mic Pilip mic Aodha Ruaidh Még Uidhir d'écc.
Coccadh mór d'eirge h-i t-Tir Eoghain etir Ua Neill & Seaann Buidhe Ó Neill. Clann Airt Uí Neill, & clann Fheilim Uí Neill do beith i n-aghaidh Uí Neill ar in c-coccadh-sin. Clann Airt do denamh creiche ar cloinn Uí Neill & cland Uí Neill do denamh creiche no dó ar Seaan Bhuidhe. Clantt t-Seaan Bhuidhe da lenmain
p.1118& Aodh mac Cathail mic Feidhlimidh Uí Concobhair do mharbhadh leo, & mac Giolla Pattraicc Mic Cathmhaoil co sochaidhibh oile nach airimhthear.
Conn mac h-Ui Neill .i. Enri, do ghabhail lé cloinn Aodha Buidhe Uí Neill, & a thabhairt h-i laimh Ui Dhomhnaill.
Semus mac Maoilir Mec Hoirebert do mharbhadh lá Gearoid mac Emainn Geangcaigh Mec Hoirebert.
AOIS CRIOST, 1482.
Aoís Criost, mile, ceithre ched, ochtmoghat, a dó.
Fioghair naomh chroiche an Coimhdeadh d'arthrucchadh & d'fagbháil ar brú locha Bhaile an Chuilinn. Fearta & miorbhalla iomdha do dhenamh dhi.
Giolla Crist Ua Fiaich biocaire Aire Brosccaigh Saoí cleiricch & fear tighe aoidheadh coitchind fri ré aon bliadhan décc do écc.
Conn mac Aodha Buidhe Uí Neill tobar feile, & feichemh coitcheann do cliaraibh Ereann, & Alban. Ceann coccaidh & cosanta cirt a ceneoil, & rioghdhamhna an chuiccidh d'écc iar m-buaidh n-aithrighe.
Enri mac Con Uladh mic Aodha mic Eoghain Uí Néill do marbhadh la Gallaibh.
p.1120
Art mac Donnchaidh Meg Uidhir d'ecc.
Maol Mordha mac Cathail Uí Raighilligh do mharbhadh lá cloinn Aodha Uí Raighilligh. Clann Aodha do theacht dia t-tir ar sith, Clann Cathail dia n-ionnsaighidh & tegh do gabhail forra, & dá mac Aodha & da mac Fheidlimidh mic Aodha do marbadh co n-druing oile.
Brian mac Feilim Uí Neill do marbhadh la mac Cuinn mec Aodha Buidhe, & la sliocht Enri Aimreidh. Ba saoí ar eineach ar eangnamh ar cennach duan & drecht an Brian h-íshin.
Donnchadh Occ mac Donnchaidh Meg Uidhir (las ro marbhadh Toirrdhealbhach mac Pilip Meg Uidhir) do mharbhadh d'aon orchur soighde.
Murchadh mac Taidhcc mic Cathail Óicc Meg Raghnaill do mharbhadh la sliocht Airt Uí Ruairc.
Diarmaid mac Lochlainn Óicc Uí Ainlighi adhbhar toisigh Chenel Dobhta do mharbhadh co n-a bhraithribh a meabhail la sliocht Giolla na Naomh Uí Ainlighi, dar slánaibh mionn Connacht & druinge dia maithibh.
Ruaidhri Buidhe Ua h-Ainlighi taoísech Chenél Dobtha d'écc iar seandataidh toghaidhe, & Tadhcc a bhrathair do ghabhail a ionaid.
Sluaigheadh dioghla lá Ruaidhri Mac Diarmata tighearna Mhoighe Luircc, lá Tadhg Mag Raghnaill tighearna Conmaicne Mhaighe Rein h-i c-Cenél Dobhtha iar m-briseadh a slán dia ro loiscceadh teach Uí Ainlighi, & dia ro marbhadh Donnchadh mac Siacusa Carraigh, & mac Concobhair mic mic Corbmaic. Bresmhaidhm forra lasan tír co Béol an Atha Fada. Feidhlimidh Fionn Ua Conchobair do thochar i n-aghaidh an mhadhma-sin & a chothuccadh dhó.
Brian Ócc mac Briain mic Cathail Duibh Uí Conchobhair do marbhadh lá sliocht Taidhcc Uí Chonchobhair h-i c-Cuirreach in Araccail.
Maidhm i n-Ath na c-Cennaigheadh la h-Art Ua c-Concobhair for Oiliuer Ploingcéd, & dream dia mhuintir do mharbhadh, & Oiliuér fein do ghabhail.
p.1122
Domhnall mac Rúdhraighe Uí Conchobair tighearna Corc Mo Dhruadh Ninais d'écc & Diarmaitt a brathair i n-a ionadh.
Feilim mac Feilim Uí Concobair Corc Mo Dhruadh do mharbhadh a meabhail lá macaibh Conchobhair Uí Chonchobhair. Cairpre mac Uí Conchobhair Ruaidh fear crodha coccthach, adbhar tighearna sil Conchobhair Ruaidh d'écc.
Erard Ua Maol Chonaire ollamh Sil Muiredhaigh h-i senchus, & h-i f-filidheacht saoí e-sidhe i l-Laidin & i n-Gaoidhilcc d'écc iar m-buaidh ó dhomhan, & o dheamhan & a adhnacal i n-Oil Finn, & Siodhraidh Ua Maol Conaire i n-a ionad.
Muirchertach Mac Flannchadha adhbhar ollamhan Tuadhmumhan & an Cosnamhach mac Conchobhair Óicc Mec Flannchadha d'écc.
Aodh mac Cairpre Uí Concobhar do mharbhadh la dreim dia muintir feissin.


text:
- TIOTAL
- Dealbh de Chaisteal Chèis
- EXTERNAL ID
- AB_WICK_ART_37
- ÀITE
- Cèis
- SGÌRE
- Gallaibh an Ear
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Ùige
- DEIT
- 1973
- LINN
- 1970an
- CRUTHADAIR
- Janice Shan Chen Hu
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 563
- KEYWORDS
- dealbhan
Chuireadh crìoch air an dealbh seo de Chaisteal Chèis le Janice Shan Chen Hu anns an Fhaoilleach 1973. Tha e ann an Leabharlann Charnegie an Inbhir Ùige.
Chaidh Caisteal Chèis an là an-duigh, a thathas fhathast a' cleachdadh mar àite-fuirich prìobhaideach, a chur an àite an t-seann chaisteil air a' chosta an 1755 agus b' e Taigh Chèis a bhithte a' gabhail air bho thùs. An dèidh còrr is ceud bliadhna eile an 1860 chaidh an taigh ath-leasachadh air fad le mòran leasachaidhean ùra gan cur ris ach am biodh coltas caisteil air


text:
- TIOTAL
- Frith-bhaile iasgaich Riasg Buidhe
- EXTERNAL ID
- QZP99_94130_08_05
- ÀITE
- Riasg Buidhe
- SGÌRE
- Diùra agus Colbhasa
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Colbhasa 's Orasa
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38709
- KEYWORDS
- iasgach
eileanan
bailtean
taighean
togalaichean
Taighean ann am baile iasgaich Riasg Buidhe, Colbhasa. Tha eilean Cholbhasa san Innse Gall A-staigh, air costa an iar na h-Alba. Tha eilean Mhuile chun tuath agus Ìle is Diùra chun deas. Aig ìsle-mara, tha Colbhasa ceangailte ri eilean beag Oransaigh, is còmhla tha mu 10 mìltean a dh'fhaid is 2 mhìle a leud anns na h-eileanan. Bha an t-eilean le na Dòmhnallaich, na Caimbeulaich is Clann 'ic Nèill roimhe, is cheannaich Morair Srath Cona e ann an 1905. Tha dùin o Linn an Iarainn nan teisteanas gun robh daoine a' fuireach ann an Colbhasa o gu math tràth. Tha iomadh baile air a thrèigsinn an dèidh na fuadachaidhean is an t-iasgach a' crìonadh air feadh an eilein. 'S e Riasg Buidhe fear dhiubh - bha daoine a' fuireach ann gu 1918 ach a-nis tha e na thobhta
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
Naidheachdan 11:00m
13 An Gearran 2014 Ùraichte aig Ùraichte aig
Osborne
Dhearbh an Seansalair, Seòras Osborne, gun seas Riaghaltas na Rìoghachd Aonaichte an aghaidh aonadh-airgid le Alba, ma thèid i na dùthaich neo-eisimeileach. Bha Mgr Osborne a' bruidhinn ann an Dùn Èideann, agus e ag ràdh ma choisicheas Alba air falbh bhon Rìoghachd Aonaichte, gun coisich iad air falbh bhon not. Thuirt Àrd-Rùnaire an Ionmhais, Danny Alexander, gun robh esan a' dol le beachd Mhgr Osborne, agus nach b' urrainn dha aonta-airgid a mholadh do mhuinntir na dùthcha. Thuirt Leas-Phrìomh Mhinistear na h-Alba, Nicola Sturgeon, nach robh an sin ach beachdan àrd-riochdairean phoilitigeach Westminster.
Sìde
Tha mu 80,000 dachaigh air feadh Shasainn 's a' Chuimrigh às aonais cumhachd an dealain fhathast, an dèidh mar a bhuail stoirm mu dheas tron oidhche. Tha obair a' dol gus solas an dealain a thilleadh thuca, agus dùil ris an tuilleadh droch-shìde a-màireach. Bhàsaich aon duine ann an Wiltshire, an uair a bha e a' feuchainn ri craobh a ghluasad, a bha air tuiteam air muin loidhnichean dealain.
Cùirt
The dùil gun nochd boireannach ann an Cùirt an t-Siorraidh an Inbhir Nis an-diugh, an co-cheangal ri bàs fireannaich ann an ceann a deas an Eilein Sgitheanaich. Chaidh corp an duine, a bha 64 bliadhna de dh'aois, fhaighinn ann an taigh ann am Breacais air an deireadh-sheachdain. Tha am boireannach a tha a' nochdadh anns a' chùirt an-diugh 59 agus 's e èisteachd phrìobhaideach a bhios ann, 's chan eil na poilis air innse de an casaid a tha na h-aghaidh.
Lloyds
Tha buidheann bancaidh Lloyds air prothaidean ro-chìsean de £415m fhoillseachadh 'son a' bhliadhna 2013. Tha iad cuideachd air innse gu bheil iad am beachd àrdachadh de 10% a thoirt air na bònusan a tha iad a' pàigheadh dhan luchd-obrach aca. Thèid faisg air £400m de bhònusan a phàigheadh leotha am-bliadhna.
Fear a dhìth
Tha na poilis a' fàs amharasach mu fhear a tha a dhìth à sgìre Loch Àrdail ann an Inbhir Nis. Cha deach Jamie Burgess, 28, fhaicinn bho mhadainn Dhimàirt, nuair a bha e a' coiseachd ann an sgìre a' Bhught de dh'Inbhir Nis. Bha e coiseachd anns an sgìre le cù, a chaidh a' lorg faisg air làimh. Tha Mgr Burgess 5'6", le falt dubh. Dh'iarr na poilis air duine sam bith aig a bheil fiosrachadh mu dheidhinn a dhol thuca.


text:
Còmhraidhean le HIAL
Tha dùil gun cùm Puirt-adhair na Gàidhealtachd 's nan Eilean (HIAL) còmhraidhean le ceannardan aonaidh is eus-aonta ann mu phàigheadh.
Bhòt buill de Phospect aig AMSL, companaidh a tha mar phàirt de HIAL, airson a dhol air stailc bho mheadhan-là air an 7mh den Ghiblean.
Thuirt an t-aonadh gur e pàigheadh agus cumhaidhean nas fheàrr a tha an luchd-obrach ag iarraidh.
Thuirt HIAL gum bi an 11 phort-adhair aca air an ruith mar as àbhaist ma thèid an stailc air adhart.
Tha HIAL, a bhuineas do Riaghaltas na h-Alba, a' ruith phort-adhair ann an Innse Gall, Arcaibh is Sealtainn, Earra-Ghàidheal, Inbhir Ùige agus Dùn Dè.
Tha Prospect ag iarraidh àrdachadh pàighidh de 5%, na h-aon chumhaidhean ri HIAL, agus co-ionnanachd le luchd-obrach Sumburgh ann an Sealtainn, a tha a' cosnadh barrachd.
Thuirt HIAL gu bheil cosgaisean nas motha air daoine anns na h-eileanan agus gu bheil gnìomhachas na h-ola air tuarasdail a chur an àirde ann an Sealtainn.
Bha HIAL ag ràdh nach eil e reusanta àrdachadh de 5% iarraidh.


text:
Figearan airson Gàidhlig san dachaigh
Thug fiosrachadh on chunntas-sluaigh mu dheireadh sealladh air na tha de Ghàidhlig ga bruidhinn san dachaigh ann an Alba.
Tha na figearan ag innse gu bheil 41% de chloinn eadar còig is 11 bhliadhna de dh'aois agus aig a bheil a' Ghàidhlig, a' fuireach ann an dachannan sa bheil eòlas air choireigin air a' Ghàidhlig aig a h-uile inbheach.
Cuideachd dh'innis 25,000 duine nas sine na trì bliadhna de dh'aois gum biodh iad a' cleachdadh a' chànain san dachaigh.
Sna h-Eileanan Siar, a rèir a' chunntais-shluaigh, bidh 73% de luchd-bruidhinn na Gàidhlig ga cleachdadh san dachaigh, a thuilleadh air 41.5% air Ghàidhealtachd, agus 33.4% an Earra-Ghàidheal is Bòd.
Tha figearan a chaidh fhoillseachadh roimhe a' sealltainn gun robh 57,375 duine an Alba a bhruidhneadh a' Ghàidhlig ann an 2011, agus 87,000 aig an robh ìre sam bith de dh'eòlas oirre.


text:
22 am Faoilleach
'S e 22 am Faoilleach an 22na latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich. Tha 343 latha (344 ann am bliadhna-leum) air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1852 - Stoirm mhòr aig Taigh-solais Àird nam Murchan.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1936 - Alan J Heeger, ann an Sioux City. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1901 - Chaochail Ban-rìgh Bhictoria.
- 1914 - Giuseppe Melchiorre Sarto, ann an Cathair na Bhatacain. Pàp.
- 1922 - Giacomo della Chiesa, ann an Cathair na Bhatacain. Pàp bho 1914 gu 1922.


text:
Tha na comataidhean aig cridhe obair na Pàrlamaid – a’ cruinneachadh fianais bho luchd-fianais, a’ sgrùdadh reachdas agus a’ dèanamh rannsachadh. Bidh a’ mhòr-chuid de chomataidhean a’ coinneachadh gach seachdain no cola-deug, mar as tric air Dimàirt no madainn Diciadain, ann an aon de na seòmraichean comataidh aig Pàrlamaid na h-Alba – no ann an diofar àiteachan air feadh na h-Alba. Tha a’ chuid as motha de na coinneamhan fosgailte don phobaill – leanaibh an ceangal seo airson fiosrachadh air ciamar as urrainnear a dhol gu coinneamh comataidh.
Airson fiosrachadh air na comataidhean fa leth – ballrachd, obair an-dràsta agus anns an àm ri teachd, aithisgean agus pàipearan eile – taghaibh a’ chomataidh a tha sibh ag iarraidh bho aon de na liostaichean gu h-ìosal.
Airson fiosrachadh air comataidhean agus mar a tha iad ag obair, faicibh Obair nan Comataidhean ann am Pàrlamaid na h-Alba.
Current committees
Gabh pàirt
Faigh a-mach mar as urrainn dhut tighinn gu coinneamhan comataidh. Faic A’ tadhail air a’ Phàrlamaid.
Thig gu coinneamh


text:
Caisteal Inbhir Nis
Tha Caisteal Inbhir Nis ann an teas-mheadhan bhaile Inbhir Nis, faisg air an drochaid a tha a’ dol tarsainn an abhainn.
Bha seann chaisteal air an làraich, ach ann an 1746 dh'òrdaich am Prionnsa Teàrlach gun deigheadh an caisteal a leagail gu talamh gus nach fhaigheadh na Hanobharanaich e. Ann an 1834 chaidh an làrach a ghlanadh agus chaidh tòiseachadh air togail a' chaisteil is aithne dhuinn an-diugh. Chaidh a thogail ann an dà phàirt agus bha an obair deiseil ann an 1846.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- GRD: Caisteal Inbhir Nis
- BBC Naidheachdan 2014-08-15: Ionad-turasachd ùr san amharc?
- BBC Naidheachdan 2015-03-02: Ath-Leasachadh Chaisteil Inbhir Nis
- BBC Naidheachdan 2015-12-18: Cùirt Siorraidh Inbhir Nis a' gluasad
- BBC Naidheachdan 2016-05-02: Buille dha plana a' Chaisteil (aithris bhideo 2:04)
- BBC Naidheachdan 2016-08-15: Dàil air fosgladh an tùr a' tuath


text:
Kl. Ianair i. f. l. xuiii. Anno Domini m.c.xi.
Doinenn dermair reoidh & snechtai co ro lai ar cenntai & altai.
Cathusach H. Ledai do samadh Patraic uasal-senoir Erenn in pace quiéuit.
Lugmadh do loscadh.
Port Lairgi do loscadh.
Ceanannus do loscadh.
p.552
Slogadh la h-Ulltu co Tealach n-Óc co ro thescsat a biledha. Crech la Niall H. Lochlainn co tuc mile no tri mile do buaibh ina n-dighail.
Teine di ait do loscadh Duin Da Lethglas eter Raith & Trian.
Senadh do tinol i Fiadh M. Aenghusa la maithibh Erenn im Chellach comarba Patraic & im Mael Muire H. n-Dunan im uasal-shenoir Erenn co coecait n-espoc uel paulo plus co tri cetaibh sacart & co tri milibh mc. n-ecalsa im Muircertach imorro H. Briain co maithibh Lethe Mogha im erail riaghla & sobesa for cach eter tuaith & eclais.
Donnchadh H. h-Anluain ri H. Niallain do marbadh dia braithribh i mebhail; na braithir h-isin fein do marbadh do Uibh Niallain ina dhighail ria cenn .xx. aidhche.
Comdhal iter Domnall H. Lochlainn & Donnchadh H. n-Eochadha econ Cuan co n-dernsat lan-shith & co tardsat Ulaidh eteredha a riara fein fein do Domnall H. Lochlainn.


text:
20 an t-Samhain
'S e 20 an t-Samhain an 324mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (325mh ann am bliadhna-leum). Tha 41 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1805 – Ciad dèanadas an opara Fidelio le Ludwig van Beethoven ann an Wien.
- 1947 – Phòs bana-phrionnsa Ealasaid am Leiftenant Philip Mountbatten ann an Abaid na h-Iar-mhanachainn.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1761 - Francesco Saverio Castiglioni, ann an Cingoli. Pàp (Pius VIII) bho 1829 gu 1830.
- 1858 - Selma Lagerlöf, ann an Sunne. Sgrìobhadair às an t-Suain.
- 1923 - Nadine Gordimer, ann an Springs. Sgrìobhadair à Afraga a Deas.
- 1940 - Arieh Warshel, ceimigear à Iosrael agus Na Stàitean Aonaichte.
- 1958 - Martin Bagge, ann am Mölnlycke. Ceòladair, sgrìobhadair-ciùil agus seinneadair às an t-Suain.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1918 - John Bauer, ann an Loch Vättern. Neach-ealain às an t-Suain.
- 1945 - Francis William Aston, ann an Cambridge. Feallsanaiche à Sasainn.
- 1975 - Francisco Franco, deachdaire na Spàinne bho 1936.


text:
Dragh mun uisge ann an Slèite
Tha muinntir Shlèite san Eilean Sgitheanach a' sireadh barrantais bho Uisge na h-Alba gum bi uisge glan agus gu leòr dheth aca san àm ri teachd.
Chan eil ach aon loch a-nis a' frithealadh na sgìre agus goirid ron bhliadhna ùir b'fheudar tancairean mòra uisge a bharrachd a thoirt a-steach.
Choinnich Comhairle Coimhearsnachd Shlèite oidhche Mhàirt agus cho-dhùin iad gun sgrìobhadh iad gu àrd-stiùirichean Uisge na h-Alba.
"'S e loch gu math beag a tha ann an Loch MhicIlleMhìcheil agus chan eil sinn a' creidsinn gu bheil uisge gu leòr innte a riaraicheas na bhios sinn ag iarraidh ann an Slèite anns na bliadhnaichean a tha romhainn, agus gu h-àraidh nuair a tha sinne a' bruidhinn air baile ùr a thogail anns a' Chille Bhig," thuirt fear de bhuill na Comhairle, Ruairidh Moireach.
"Cuideachd tha trioblaid mhòr air a bhith ann anns na seachdainean a dh'fhalbh gun robh salachair a' dol a-steach dha na h-innealan a bha a' glanadh an uisge agus stad na h-innealan a bhith ag obrachadh builleach glan.
"Iongantach"
"'S e rud iongantach a th' ann gum feum iad a bhith a' toirt uisge a-steach às àiteachan eile an dèidh na bh' againn de dh'uisge an seo bho chionn dhà no trì seachdainean.
"Tha uisge gu leòr againn ann an Slèite, lochan mòra gu leòr, agus tha iad a' feuchainn a-nise ris an uisge a thoirt às an loch as lugha a th' ann agus as eu-comasaich air an sgìre a fhrithealadh," thuirt e.
Thuirt Mgr Moireach nach eil earbsa aig na Slèitich ann an Uisge na h-Alba agus gum biodh iad deònach Achd Saorsa an Fhiosrachaidh a chleachdadh airson faighinn gu bun na cùise.
Thog croitearan na sgìre dragh cuideachd gu bheil a' bhuidheann a' dèanamh sgrios air an fhearann nuair a tha iad ag obair air na làraich aca.
Thuirt oifigear-naidheachd Uisge na h-Alba gur e slàinte an luchd-cleachdaidh an rud as cudromaiche dhaibh agus gur e sin as coireach gun robh aca ri uisge a thoirt a-steach dhan sgìre.
Thuirt a' bhuidheann gu bheil dà phròiseict fa leth san amharc aca a thaobh Ionad-Uisge na Teangaidh.
Pìob
Tha iad am beachd pìob ùr a chur an sàs eadar Loch MhicIlleMhìcheil agus an t-ionad is iad ag ràdh gu bheil an tè a th' ann ro bheag.
Cuiridh iad cuideachd uidheamachd ghiollachd ùr an sàs ann an togalach ùr aig an ionad.
Thuirt Uisge na h-Alba gun dèilig na leasachaidhean seo ris na trioblaidean a tha air nochdadh le seirbheis an uisge ann an Slèite bho chionn ghoirid.
Thuirt iad cuideachd gun deach Ionad-Uisge na Teangaidh a dhealbh gus am biodh e comasach air dèiligeadh ri leasachaidhean taigheadais san sgìre coltach ri pròiseict na Cille Bige.
Gheall a' bhuidheann gun dèan iad obair air na rathaidean a tha iad a' cleachdadh son na làraich aca a ruighinn.


text:
Aibhnichean a' dol dhan mhuir / Rivers flowing into the sea
Inbhirean agus linneachan / Estuaries and firths
Bidh na h-aibhnichean seo de pholl, eabar agus gainmheach a' gluasad grùid a-mach gu muir an dà chuid tro pṛiseasan sruthadh aibhne agus sruth làin. Bidh ́re an làin a' ṣnrachadh taobh agus neart sruthadh an uisge, agus comas an uisge gus grùid a thasgadh agus a ghluasad. Bidh fideachan ri taobh a' chladaich a' cuideachadh gus uisge tuile a riaghladh, agus bidh iad a' glacadh mathachadh a ghiùlain an tuil. Faodaidh tuiltean tachairt air sgàth rotaichean làin no stoirme (air an comharrachadh le ́re an làin, àirde na gaoithe agus neart agus uair an làin), agus cuideachd bho uisgeachan tuile a-staigh air an t́r. Bidh na tuiltean as motha a' tachairt nuair a bhios na factaran sin uile a' tighinn c̣mhla.
Last updated on Tuesday 17th April 2012 at 12:48 PM. Cliog an seo airson beachd a thoirt air an duilleag seo


text:
Ceannard nam Poileas a' dìon figearan
Chuir ceannard nam poileas air a' Ghàidhealtachd 's anns na h-Eileanan dìon air Poilis na h-Alba às dèidh mar a nochd figearan a sheall gun do stad na pPoilis air a' Ghàidhealtachd còrr is 5,000 duine an-uiridh.
Thuirt an t-Àrd-Superintendent Julian Innes gun robh stad agus sgrùdadh deatamach airson casg a chur air eucoir dhrogaichean.
Dh'fhoillsich Poilis na h-Alba àireamhan ùra a tha a' sealltainn ìre obrach an fheachd.
Thàinig e am follais gun deach còrr is 5,500 neach a stad agus a sgrùdadh le na Poilis anns a' bhliadhna mu dheireadh air a' Ghàidhealtachd 's anns na h-Eileanan.
Èifeachdas
'S e glè bheag de na sgrùdaidhean a bha soirbheachail, a' togail cheistean mu cho èifeachdach 's a bha iad, gu h-àraid nuair a bha 200 dhiubh a' sgrùdadh feadhainn nas òige na 15 bliadhna de dh'aois.
Ach thuirt an t-Àrd-Superintendent gun robh feum mòr anns a' chleachdadh, agus nach robh na Poilis a' cur stad ach air daoine a bha aithnichte dhaibh, air neo daoine a bha gan giùlain fhèin ann an dòigh amharasaich.
Thuirt e cuideachd gun robh stad agus sgrùdadh gu h-àraidh feumail airson casg a chur air eucoir dhrogaichean.
Anns an fharsaingeachd, tha eucoir air tuiteam san sgìre, sìos 16% bho an-uiridh.


text:
'Bu chòir margaidh shingilte a chumail'
Tha Riaghaltas na h-Alba air fàilte a chur air aithisg a tha ag ràdh gun toireadh neo-eisimeileachd barrachd chumhachd do dh'Alba gus dèiligeadh ri prìsean mòra is bochdainn connaidh.
Thuirt an Coimisean Comhairleachaidh air Riaghladh Chumhachd cuideachd gum bu chòir margaidh shingilte fhathast a bhith ann airson cumhachd eadar Alba agus an còrr den Rìoghachd Aonaichte, ma thèid bhòtadh airson neo-eisimeileachd san t-Sultain.
Thuirt Riaghaltas na Rìoghachd Aonaichte ge-tà, nach bi margaidh shingilte ann, mar a tha an-dràsta, ma thèid bhòtadh airson neo-eisimeileachd.
Chaidh an Coimisean seo a stèidheachadh le Riaghaltas na h-Alba airson comhairle a thoirt air na bhiodh neo-eisimeileachd a' ciallachadh do roinn a' chumhachd.
Margaidh shingilte
Cho-dhùin an Coimisean gun robh taic mhòr ann airson margaidh shingilte a chumail eadar Alba agus an Rìoghachd Aonaichte, ma thachras neo-eisimeileachd.
Thuirt an Coimisean cuideachd gum biodh seo na bhuannachd do dhaoine ann an Alba, a bharrachd air daoine ann an Sasainn agus a' Chuimrigh.
Bhiodh cothrom air leithid de mhargaidh cudromach do ghnìomhachas a' chumhachd ath-nuathachail ann an Alba.
Tha am Prìomh Mhinistear, Ailig Salmond, air fàilte a chur air an aithisg, agus mar a tha i ag ràdh gu bheil margaidhean singilte air obrachadh mar-thà ann an àiteachan eile san Roinn Eòrpa.
Farsaingeachd
Thuirt Riaghaltas na Rìoghachd Aonaichte ge-tà, nach bi margaidh shingilte ann, mar a tha an-dràsta, agus nach biodh uallach air a' chòrr den Rìoghachd Aonaichte cumhachd a cheannach bho Alba neo-eisimeileach.
Anns a' Ghiblean, thuirt Rùnaire Chumhachd na Rìoghachd Aonaichte, Ed Davy: "Saoilidh mi gu bheil margaidh shingilte Bhreatainn - aonaichte mar a tha sinn an-dràsta, far a bheil cumhachd a' sruthadh thairis nan crìochan gu seòlta - a' fàgail ar cumhachd nas tèarainte, a' cumail chosgaisean sìos agus a' toirt cothrom dhuinn a' dhol "uaine", a' leasachadh càrboin. Dèan sgaradh air an sin agus falbhaidh na buannachdan."
Thuirt e cuideachd: "Le farsaingeachd de thùsan air taobh a-staigh a crìochan fhèin agus an àiteachan eile, cha bhiodh uallach air a' chòrr den Rìoghachd Aonaichte cumhachd a cheannach bho Alba neo-eisimeileach."


text:
What's Hot Today
Season 1
Episodes
All »
You are up to date!
-
8 episodes8 episodes
-
June 7, 2012Spòrs agus dibhearsain gu leòr is dà sgioba a' dol an aghaidh a chèile gus faicinn cò is eòlaiche air faclan, abairtean is seanfhaclan na Gàidhlig. Anns a' phrògram mu dheireadh den t-sreath bidh Niall Midseasan cuide ri Màiri Anna NicDhòmhnaill agus Màiri Bremner ann an cuideachd Iain MhicIllemhìcheil, le Ùisdean MacIllInnein a' cumail ceann a' mhaide riutha uile. An entertaining half-hour as two teams compete to see who is the more knowledgeable when it comes to Gaelic words, phrases and proverbs. In the last programme of the current series Neil Mitchison joins Mary Anne Macdonald and Mary Bremner teams up with John Carmichael, with chairman Hugh Dan Maclennan attempting to maintain order.Season Finale
June 7, 2012Season FinaleSpòrs agus dibhearsain gu leòr is dà sgioba a' dol an aghaidh a chèile gus faicinn cò is eòlaiche air faclan, abairtean is seanfhaclan na Gàidhlig. Anns a' phrògram mu dheireadh den t-sreath bidh Niall Midseasan cuide ri Màiri Anna NicDhòmhnaill agus Màiri Bremner ann an cuideachd Iain MhicIllemhìcheil, le Ùisdean MacIllInnein a' cumail ceann a' mhaide riutha uile. An entertaining half-hour as two teams compete to see who is the more knowledgeable when it comes to Gaelic words, phrases and proverbs. In the last programme of the current series Neil Mitchison joins Mary Anne Macdonald and Mary Bremner teams up with John Carmichael, with chairman Hugh Dan Maclennan attempting to maintain order.No links available
-
May 31, 2012Fealla-dhà agus spòrs gu leòr is dà sgioba a' strì an aghaidh a chèile gus brìgh diofar fhaclan, seanfhaclan agus abairtean a dhearbhadh. An t-seachdain seo tha Marisa Dhòmhnallach agus Iain MacIllemhìcheil a' strì an aghaidh Dòmhnall Iain Mac an t-Saoir le Ùisdean MacIllInnein anns a' chathair. Join two teams for an entertaining half-hour as they compete to outdo each other in their knowledge of Gaelic words and proverbs. Marisa Macdonald teams up with John Carmichael and Donald John Macintyre joins Mary Anne Macdonald, with chairman Hugh Dan Maclennan keeping all in check!
May 31, 2012Fealla-dhà agus spòrs gu leòr is dà sgioba a' strì an aghaidh a chèile gus brìgh diofar fhaclan, seanfhaclan agus abairtean a dhearbhadh. An t-seachdain seo tha Marisa Dhòmhnallach agus Iain MacIllemhìcheil a' strì an aghaidh Dòmhnall Iain Mac an t-Saoir le Ùisdean MacIllInnein anns a' chathair. Join two teams for an entertaining half-hour as they compete to outdo each other in their knowledge of Gaelic words and proverbs. Marisa Macdonald teams up with John Carmichael and Donald John Macintyre joins Mary Anne Macdonald, with chairman Hugh Dan Maclennan keeping all in check!No links available
-
May 24, 2012Spòrs agus fealla-dhà gu leòr is dà sgioba a' dol an aghaidh a chèile gus faicinn cò is eòlaiche air faclan agus seanfhaclan na Gàidhlig. An t-seachdain seo bidh Mòrag Stiùbhart cuide ri Iain MacIllemhìcheil agus bidh Ailean Caimbeul cuide ri Màiri Anna NicDhòmhnaill, le Ùisdean MacIllInnein a' cumail ceann a' mhaide riutha uile. An entertaining half hour as two teams compete to see who is the more knowledgeable when it comes to Gaelic words and proverbs. Morag Stewart joins John Carmichael and Alan Campbell teams up with Mary Anne Macdonald while Hugh Dan Maclennan keeps a tight rein over proceedings.
May 24, 2012Spòrs agus fealla-dhà gu leòr is dà sgioba a' dol an aghaidh a chèile gus faicinn cò is eòlaiche air faclan agus seanfhaclan na Gàidhlig. An t-seachdain seo bidh Mòrag Stiùbhart cuide ri Iain MacIllemhìcheil agus bidh Ailean Caimbeul cuide ri Màiri Anna NicDhòmhnaill, le Ùisdean MacIllInnein a' cumail ceann a' mhaide riutha uile. An entertaining half hour as two teams compete to see who is the more knowledgeable when it comes to Gaelic words and proverbs. Morag Stewart joins John Carmichael and Alan Campbell teams up with Mary Anne Macdonald while Hugh Dan Maclennan keeps a tight rein over proceedings.No links available
-
May 17, 2012Spòrs agus fealla-dhà gu leòr is dà sgioba a' strì an aghaidh a chèile gus brìgh diofar fhacail a dhearbhadh. An t-seachdain seo bidh Seonag Monk a' toirt taic dha Iain MacIllemhìcheil agus bidh Calum MacFhionghain cuide ri Màiri Anna NicDhòmhnaill le Ùisdean MacIllInnein a' cumail ceann a' mhaide riutha uile! Fun and witticisms galore as two teams compete to see who is the more knowledgeable when it comes to Gaelic words, phrases and proverbs. John Carmichael is joined by Seonag Monk and Mary Anne Macdonald welcomes Calum Mackinnon, as Hugh Dan Maclennan attempts to maintain order!
May 17, 2012Spòrs agus fealla-dhà gu leòr is dà sgioba a' strì an aghaidh a chèile gus brìgh diofar fhacail a dhearbhadh. An t-seachdain seo bidh Seonag Monk a' toirt taic dha Iain MacIllemhìcheil agus bidh Calum MacFhionghain cuide ri Màiri Anna NicDhòmhnaill le Ùisdean MacIllInnein a' cumail ceann a' mhaide riutha uile! Fun and witticisms galore as two teams compete to see who is the more knowledgeable when it comes to Gaelic words, phrases and proverbs. John Carmichael is joined by Seonag Monk and Mary Anne Macdonald welcomes Calum Mackinnon, as Hugh Dan Maclennan attempts to maintain order!No links available
-
December 29, 2013Spòrs agus dibhearsain gu leòr is dà sgioba a' dol an aghaidh a chèile gus faicinn cò is eòlaiche air faclan, abairtean is seanfhaclan na Gàidhlig. An t-seachdain seo bidh Màiri NicAmhlaigh ann an cuideachd Iain MhicIllemhìcheil agus Ailig Dòmhnallach a' cumail taic ri Màiri Anna NicDhòmhnaill, le Ùisdean MacIllInnein a' cumail rian orra uile. Plenty of fun and banter as two teams compete in a battle of wits over Gaelic words, phrases and proverbs. Mary MacAulay joins John Carmichael and Alec Macdonald teams up with Mary Anne Macdonald, with chairman Hugh Dan Maclennan attempting to maintain order.
December 29, 2013Spòrs agus dibhearsain gu leòr is dà sgioba a' dol an aghaidh a chèile gus faicinn cò is eòlaiche air faclan, abairtean is seanfhaclan na Gàidhlig. An t-seachdain seo bidh Màiri NicAmhlaigh ann an cuideachd Iain MhicIllemhìcheil agus Ailig Dòmhnallach a' cumail taic ri Màiri Anna NicDhòmhnaill, le Ùisdean MacIllInnein a' cumail rian orra uile. Plenty of fun and banter as two teams compete in a battle of wits over Gaelic words, phrases and proverbs. Mary MacAulay joins John Carmichael and Alec Macdonald teams up with Mary Anne Macdonald, with chairman Hugh Dan Maclennan attempting to maintain order.No links available
-
December 29, 2013Spòrs is dibhearsain gu leòr is dà sgioba a' dol an aghaidh a chèile gus faicinn cò is eòlaiche air faclan, abairtean is seanfhaclan na Gàidhlig. An t-seachdain seo bidh Agnes Rennie agus Iain MacIllemhìcheil a' feuchainn an aghaidh Gilleasbaig Fearghasdan agus Màiri Anna NicDhòmhnaill le Ùisdean MacIllInnein a' cumail ceann a' mhaide riutha uile. Wit and humour to the fore as two teams compete to see who is the more knowledgeable when it comes to Gaelic words, phrases and proverbs. This week Agnes Rennie and John Carmichael pit their wits against Gilleasbaig Ferguson and Mary Anne Macdonald, with Hugh Dan Maclennan in the chair.
December 29, 2013Spòrs is dibhearsain gu leòr is dà sgioba a' dol an aghaidh a chèile gus faicinn cò is eòlaiche air faclan, abairtean is seanfhaclan na Gàidhlig. An t-seachdain seo bidh Agnes Rennie agus Iain MacIllemhìcheil a' feuchainn an aghaidh Gilleasbaig Fearghasdan agus Màiri Anna NicDhòmhnaill le Ùisdean MacIllInnein a' cumail ceann a' mhaide riutha uile. Wit and humour to the fore as two teams compete to see who is the more knowledgeable when it comes to Gaelic words, phrases and proverbs. This week Agnes Rennie and John Carmichael pit their wits against Gilleasbaig Ferguson and Mary Anne Macdonald, with Hugh Dan Maclennan in the chair.No links available
-
April 26, 2012Fealla-dhà agus spòrs gu leòr is dà sgioba a' strì an aghaidh a chèile gus brìgh diofar fhaclan, seanfhaclan agus abairtean a dhearbhadh. An t-seachdain seo bidh Dòmhnall 'Ryno' Moireasdan an cuideachd Mhàiri Anna NicDhòmhnaill agus bidh Angela NicEachainn a' toirt taic dha Iain MacIllemhìcheil le Ùisdean MacIllInnein sa chathair. Join two teams for an entertaining half-hour as they compete to outdo each other with their knowledge of Gaelic words and proverbs. This week Donald 'Ryno' Morrison joins Mary Anne Macdonald and Angela MacEachen teams up with John Carmichael, with Hugh Dan Maclennan acting as referee.
April 26, 2012Fealla-dhà agus spòrs gu leòr is dà sgioba a' strì an aghaidh a chèile gus brìgh diofar fhaclan, seanfhaclan agus abairtean a dhearbhadh. An t-seachdain seo bidh Dòmhnall 'Ryno' Moireasdan an cuideachd Mhàiri Anna NicDhòmhnaill agus bidh Angela NicEachainn a' toirt taic dha Iain MacIllemhìcheil le Ùisdean MacIllInnein sa chathair. Join two teams for an entertaining half-hour as they compete to outdo each other with their knowledge of Gaelic words and proverbs. This week Donald 'Ryno' Morrison joins Mary Anne Macdonald and Angela MacEachen teams up with John Carmichael, with Hugh Dan Maclennan acting as referee.No links available
-
April 19, 2012Fealla-dhà agus spòrs gu leòr is dà sgioba a' strì an aghaidh a chèile gus brìgh diofar fhacail a dhearbhadh. Anns a' chiad phrògram den t-sreath bidh Cairistìona 'Neen' NicAoidh cuide ri Iain MacIllemhìcheil agus Tormod Macleòid cuide ri Màiri Anna NicDhòmhnaill le Ùisdean MacIllInnein a' cumail ceann a' mhaide riutha uile. Fun and banter galore as two teams compete in a battle of wits over words, phrases and proverbs. This week Christina 'Neen' Mackay joins John Carmichael and Norman Macleod teams up with Mary Anne Macdonald with Hugh Dan Maclennan trying to maintain order!Series Premiere
April 19, 2012Series PremiereFealla-dhà agus spòrs gu leòr is dà sgioba a' strì an aghaidh a chèile gus brìgh diofar fhacail a dhearbhadh. Anns a' chiad phrògram den t-sreath bidh Cairistìona 'Neen' NicAoidh cuide ri Iain MacIllemhìcheil agus Tormod Macleòid cuide ri Màiri Anna NicDhòmhnaill le Ùisdean MacIllInnein a' cumail ceann a' mhaide riutha uile. Fun and banter galore as two teams compete in a battle of wits over words, phrases and proverbs. This week Christina 'Neen' Mackay joins John Carmichael and Norman Macleod teams up with Mary Anne Macdonald with Hugh Dan Maclennan trying to maintain order!No links available
-
With SideReel you can...
Track your favorite shows
Choose from 21,000 shows
Earn badges for watching


text:
An Ath Roghainn
Aig a' cheann thall, cha robh roghainn eile aige.
Anns an là a tha ann, chan fhaigh ceannard poileataigeach dàrna cothrom a' chùis a dhèanamh, fiù 's às dèidh dìreach beagan mhìosan anns an dreuchd.
Chan urrainn don fheadhainn a chaill an suidheachain no a' choire gu lèir a chuir air Jim Murphy.
Ach air dòigh, dh'fhàg na thuirt e mus deach a thaghadh mar cheannard nach b' urrainn dha cumail a' dol.
As t-foghar, is e a' sireadh taic a' phàrtaidh aige, chum Mgr Murphy a-mach nach b' e deas no clì a rud a bu chudromaiche, ach gum biodh na Làbaraich a' buannachadh a-rithist.
Gu follaiseach, cha b' e sin a thachair.
Dona
Is soilleir nach do thuig Mgr Murphy - ma thuig duine - dè cho domhain is a bha an staing anns an robh na Làbaraich ann an Alba nuair a ghabh e grèim air an stiùir.
A dh'aindeoin gach oidhirp a rinn e, 's ann a dh'fhàs an staing na bu doimhne.
'S e an aon rud math a thàinig a-mach anns an taghadh dhaibh gun robh an toradh cho dona is gu bheil e follaiseach gu feum iad rudeigin a dhèanamh airson fhaighinn aiste.
Cha dèan ceannard ùr a' chùis leis no leatha fhèin.
Ach is e sin a' chiad cheist a tha ron Phàrtaidh Làbarach às dèidh sgrios an taghaidh.
Fhad 's a bheir iad sùil bhrònach air ais, feumaidh iad an t-sùil eile a thoirt air adhart don taghadh Albannach an ath-bhliadhna - gun mhòran fiughair ris.
Oidhirp
Tha na Làbaraich a-nis a' sireadh an siathamh ceannaird Albannaich taobh a-staigh ochd bliadhna.
Nuair a sheas Mgr Murphy - agus roimhe nuair a sheas Johann Lamont - bha deasbad mòr anns a' phàrtaidh mun àite às am bu chòir a stiùireadh, Holyrood no Westminster.
A-nis, chan urrainn dhaibh ach ceannard a thaghadh bhon bhuidhinn aig Holyrood.
Tha dùil gun seas Ken Mac an Tòisich airson na dreuchd.
Dearbhaidh leas-cheannard a' phàrtaidh, Kezia Dugdale, dè nì ise anns na beagan làithean a tha romhainn.
Chan eil dùil ri oidhirp bho Neil Findlay no Sarah Boyack, a chaill an aghaidh Mhgr Murphy, bho Jackie Baillie no bho Jenny Marra.
Feabhas
As bith cò thèid a thaghadh gus àite Jim Murphy a ghabhail, 's e dreuchd dhoirbh a bhios innte.
Anns an ùine a tha air fhàgail aigesan, nì Mgr Murphy sgrùdadh air staid a' phàrtaidh mus toir e beachdan seachad air na tha a dhìth airson a cur am feabhas.
Bidh ceistean ann mun cheangal eadar na Làbaraich ann an Alba agus an càirdeas anns a' chòrr dhen Rìoghachd.
Bidh ceistean cuideachd mun cheagal eadar am pàrtaidh agus na h-aonaidhean ciùird, aig an robh an treas cuid dhen bhòt nuair a chaidh Mgr Murphy a thaghadh as as t-fhoghar.
Nas bunaitiche na sin, 's dòcha, feumaidh iad faighneachd ciamar a gheibh iad air ais an talamh agus na daoine a chaill iad don SNP o 2007.
Tha na ceistean air a bhith ann fad bhliadhnaichean - chan eil fiù 's bliadhna aca gus freagairt a lorg.


text:
Cupa an t-Sutharlanaich dhan Bhaile Ùr
Chum Baile Ùr an t-Slèibh grèim air Cupa an t-Sutharlanaich às dèidh pronnadh a thoirt air na nàbaidhean aca bho Cheann a' Ghiuthsaich.
Bha Ceann a' Ghiuthsaich aig an taigh agus 's e glè bheag feum a rinn sin dhaibh, is am Baile Ùr 3-0 air thoiseach aig leathach-slighe.
Chuir iad trì eile san darna eile - Conner Jones le trì e fhèin sa gheama - is an geama a' crìochnachadh 6-0.
Sa Phrìomh Lìog thug Caol Bhòid droinneadh 7-0 air Lòbhat.
Freagairt
B' e freagairt làidir a bha seo bho sgioba Thaigh na Bruaich às dèidh dhaibh a dhol a-mach à dà chupa sa chola-deug a chaidh.
Thill na Sgitheanaich às an Òban le puing eile.
Bha iad air thoiseach dà thuras le tadhail bho Iain MacNeacail is Jordan Murchison, ach b' e 2-2 a bh' ann air a' cheann thall.
Ghluais Gleann Urchadain nas fhaide air falbh bho na h-eileanaich nuair a rinn iadsan an gnothach air a' Ghearasdan 2-1.
Lìog Nàiseanta
San Lìog Nàiseanta bha fìor dheagh là aig Cill Mhàillidh, a rinn an gnothach 6-2 sa Mhanachainn, is Meadhan Earra-Ghàidheal, a shoirbhich 3-2 ann an Inbhir Aora.
Tha an dà sgioba sin a-nise ann an suidheachadh làidir 'son a dhol suas.
Bha na Leòdhasaich co-ionnan 1-1 ri Gleann Garadh tràth san dàrna leth ach bha sgioba a' Ghlinne ro làidir air a' cheann thall is an geama a' crìochnachadh 4-1.
Ann an Indreabhán sa Ghaillimh rinn na h-Èireannaich a' chùis air fireannaich agus boireannaich na h-Alba ann an Iomain Cholm Chille.


text:
LEARNGAELIC WITH AN LÀ LEARNGAELIC LEIS AN LÀ
- Gaelic text Teacsa Gàidhlig
- English text Teacsa Beurla
- Gaelic & English text Teacsa Gàidhlig & Beurla
- Vocabulary Briathrachas
Sgoil Ghàidhlig ùr an Loch Abar (20/08/2015)
[Iain MacIlleathain – Preseantair] Feasgar math. Dh’ fhosgail Bun-sgoil Ghàidhlig Loch Abair ann an Caol a’ Ghearastain an-diugh. Tha 70 sgoilear innte an-dràsta ach tha dòchas ann gun èirich an àireamh sin anns na bliadhnaichean ri thighinn. Chosg an sgoil ùr mu £7.5m agus a bharrachd air a bhith na àite teagaisg tha e na goireas coimhearsnachd cuideachd. Seo Alasdair MacIllInnein.
[Alasdair MacIllInnein – Neach-aithris] ‘S e latha brèagha a bh’ ann an-diugh anns a’ Ghearastan agus Bun-sgoil Ghàidhlig ùr Loch Abair a’ fosgladh a dorsan do sgoilearan airson a’ chiad uair. Bha ionad Gàidhlig stèidhichte anns a’ Ghearastan fad iomadh bliadhna, ach ‘s e clach-mhìle a th’ann dha foghlam Gàidhlig sa sgìre an-diugh gu bheil sgoil fa leth a-nise fosgailte ann an sgìre a tha gu math brèagha cuideachd.
[Alasdair MacIllInnein – Neach-aithris] Chosg an sgoil mu £7.5m agus i mar phàirt do sgeama luach còrr is £50m airson seirbheisean foghlaim anns an sgìre a leasachadh. ‘S e Iain Iòsaph MacNèill à Barraigh Ceannard na Bun-sgoile agus tha esan den bheachd gur e latha mòr dha-rìribh a tha seo dhan h-uile duine a tha an sàs ann.
[Iain Iòsaph MacNèill] Uill abair latha gu dearbha fhèin airson sgìre Loch Abair agus Comhairle na Gàidhealtachd agus gu dearbha fhèin latha eireachdail airson an sgoil a’ fosgladh an-diugh. Tha sinn gu dearbha fhèin air ar beò-ghlacadh – na sgoilearan, am pàrantan, sinn fhìn an luchd-obrach, Comhairle na Gàidhealtachd agus cuideachd na coimhearsnachdan ionadail againn agus na coimhearsnachdan cuideachd fad is farsaing – gu bheil an sgoil a tha seo a’ fosgladh an-diugh airson foghlam a thoirt seachad tro mheadhan na Gàidhlig.
[Alasdair MacIllInnein – Neach-aithris] ‘S e sgoil mhòr a th’ innte agus i loma-làn ghoireasan. Na measg tha ceithir seòmraichean teagaisg, leis a’ chomas a dhà uimhir a chur ris an sgoil ma tha feum air, a bharrachd air goireasan cròileagain. Tha cuideachd seòmraichean ann a dh’fhaodas a’ choimhearsnachd cleachdadh airson rudan mar clasaichean oidhche. Aig an ìre-sa tha 70 sgoilear innte agus a rèir choltais, tha an gnothach a’ còrdadh riutha.
[Laura] Tha e a’ còrdadh rium gu math agus tha na tidsearan gu math còir rinn agus tha an sgoil cho math. Agus bha mi a’ cluich a-mach aig àm cluiche agus bha e sgoinneil.
[Alasdair MacIllinnein – Neach-aithris] ‘S e seo an dàrna sgoil Ghàidhlig a tha Comhairle na Gàidhealtachd air a thogail, leis an sgoil eile stèidhichte ann an Inbhir Nis. Thug iad cuideachd cead seachad airson sgoil Ghàidhlig eile ann am Port Rìgh. A thaobh na sgoile ùir ann an Loch Abar ge-tà, tha a h-uile coltas ann gum bi i na deagh ghoireas airson leasachadh na Gàidhlig san sgìre.
[Iain Iòsaph MacNèill] Tha mise smaointinn gun dèan seo leasachadh gu dearbha fhèin air Gàidhlig anns an sgìre seo. Chan e a-mhàin gu bheil sgoil againn ach cuideachd tha sinn a’ cur fàilte air pàrantan agus pàiste, a’ tòiseachadh bho 0-3 agus tha sinn cuideachd a’ cur fàilte air cròileagan a bharrachd air an sgoil-àraich againn fhìn agus leis an sin tha cothrom aig sgoilearan tòiseachadh aig ìre gu math òg agus a bhith air am bogadh sa chànan agus cuideachd sa chultar a tha againn ann an Gàidhlig.
[Alasdair MacIllInnein – Neach-aithris] Le sgoiltean Gàidhlig eile a’ cur thairis leis an àireamh de sgoilearan, tha a h-uile dòchas ann gur e sin a thachras an seo agus gur e bliadhnaichean soirbheachail a tha ri thighinn airson Bun-sgoil Ghàidhlig Loch Abar. Alasdair MacIllInnein, BBC An Là, Loch Abar.
A new Gaelic school in Lochaber
[Iain Maclean – Presenter] Good afternoon. Lochaber Gaelic School opened in Caol, Fort William today. There are 70 pupils in the school at the moment but it is hoped that this number will rise in years to come. The new school cost around £7.5m and as well as being a place for teaching it is also a community facility. Here’s Alasdair MacLennan.
[Alasdair MacLennan – Reporter] It was a lovely day today in Fort William, with the new Gaelic School in Lochaber opening its doors to pupils for the first time. There’s been a Gaelic unit based in Fort William for many years, but it is a milestone for Gaelic education in this area today that a separate school has now opened in an area that is also very pretty.
[Alasdair MacLennan – Reporter] The school cost around £7.5m, as part of a scheme worth more than £50m to develop education in the area. John Joseph MacNeil from Barra is the Head Teacher of the primary school and he thinks that this is a special day for everyone involved.
[John Joseph MacNeil] Well what a day indeed for the Lochaber area and Highland Council and it’s certainly an historic day with the opening of the school today. We are very excited - pupils, parents, ourselves the staff, Highland Council and also local communities and communities far and wide – that this school is opening today to provide education through the medium of Gaelic.
[Alasdair MacLennan – Reporter] It’s a big school, full of facilities. Among these are four teaching rooms, with capability to double this number if required, as well as nursery facilities. There are also rooms the community can use for things such as night classes. At this stage there are 70 pupils in the school and seemingly, they’re enjoying it.
[Laura] I’m really enjoying it and the teachers are very kind to us and the school is very good. And I was playing outside at play time and it was excellent.
[Alasdair MacLennan – Reporter] This is the second school Highland Council has built, with the other school situated in Inverness. They have also given the go-ahead for another Gaelic school in Portree. With regards to the new school in Lochaber though, there’s every possibility that it’ll be a good facility for developing Gaelic in the area.
[John Joseph MacNeil] I think this will certainly help to develop Gaelic in this area. Not only do we have a primary school but we also welcome parents and toddlers, starting from 0-3, and nursery level, as well as our own pre-school. As a result, there’s an opportunity for pupils to start at a very young age and to be immersed in the Gaelic language and culture.
[Alasdair Maclennan – Reporter] With other Gaelic schools overflowing with pupils, there’s every hope that the same will happen here and that there are many successful years ahead for Lochaber Gaelic School. Alasdair MacLennan, BBC An Là, Lochaber.
Sgoil Ghàidhlig ùr an Loch Abar
(A new Gaelic school in Lochaber)
CuideachadhHow to use this site
Tha Learn Gaelic le An Là ag amas air luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig a tha, le beagan misneachd, deiseil airson ceum air adhart a ghabhail. Tha an t-susbaint freagarrach dhan h-uile neach-ionnsachaidh, ach bidh e nas cuideachaile do dhaoine a tha seachad air an ìre Tòiseachaidh.Learn Gaelic with An Là is aimed at learners who have already gained some confidence in Gaelic and want to take their learning to the next level. The material is suitable for all learners, but those who have progressed beyond the Beginner level will find this section particularly useful.
Bidh sinn a’ cur sgeulachdan bhon phrògram BBC An Là beò gach seachdain, le tar-sgrìobhadh Gàidhlig is eadar-theangachadh Beurla. Bidh dath an teacsa ag atharrachadh nuair a thèid facal a chluich. ‘S urrainnear cliogadh air facal sònraichte agus cluichidh am bhidio bhon sin a-mach. Dh’fhaodadh gum biodh seo cuideachail dha luchd-ionnsachaidh airson fuaimneachadh a dhearbhadh. Stories from the BBC ALBA Gaelic news programme "An Là" are uploaded on a weekly basis, with a Gaelic transcript and an English translation. As each Gaelic word is spoken, the accompanying text changes colour. Individual words can be selected with a simple click and the video will play from that point onwards. Learners may find this useful for checking pronunciation.
Bidh gach paragraf Gàidhlig a’ gluasad ri linn na h-aithris, ach faodar cuideachd na bàraichean-sgrolaidh a ghluasad gu earrann shònraichte den aithris.Each Gaelic paragraph automatically scrolls in conjunction with the news report, but the manual scrolling bars can also be used to move the text to a particular section of the report.
Chithear an tar-sgrìobhadh Gàidhlig anns a’ chiad dol a-mach. Ach, gheibhear eadar-theangachadh Beurla den tar-sgrìobhadh le bhith a’ taghadh Beurla no Gàidhlig agus Beurla.The Gaelic transcript is shown by default. However, you can see a translation of the transcript by selecting the English or Gaelic and English tabs.
Tha briathrachas cuideachd ri fhaotainn, le faidhlichean fuaim Gàidhlig na chois. Tha a’ bhriathrachas air a thaghadh bhon aithris fhèin, le measgachadh leithid ainmean-àite, briathrachas naidheachd, gnathasan-cainnt is abairtean. Key vocabulary is also provided, with accompanying Gaelic audio. This is a selected from the vocabulary contained in the news report and may include a selection of place names, news terminology, useful colloquialisms and phrases.
Tha luchd-leasachaidh an làraich a’ moladh gun tèid am brabhsair-lìn as ùire a chleachdadh airson an t-susbaint seo fhaicinn. Am measg nam brabhsairean ùra (saor an-asgaidh) as urrainnear a chleachdadh, tha Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer agus Safari.The developers of the site recommend that an up-to-date web browser is used to ensure the content displays to its optimum. Suitable browsers (which are free to use) include the latest versions of Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer and Safari.
Gheibhear an làraich seo air tablaidean is fònaichean-làimhe ach, a chionn ‘s gur e bhidiothan làn-sgrion a-mhàin a sheallas iPhone, bithear a’ cluich faidhle-fuaim seach bhidio.The site should work on mobile devices, but since iPhones will only show video full-screen and hide the transcript, we play an audio file instead of the video.
Credits
This site uses technology from jPlayer and Mozilla Popcorn, and builds on an idea and code developed by Mark Boas and associates at Happyworm.
All videos used are courtesy of BBC An Là and the British Broadcasting Corporation, who retain all rights to them.
Site design and coding by Sealgar Ltd.
Video, audio and transcripts provided by bbc.co.uk/alba.


text:
Rinn mi taisbeanadh an-diugh aig a’ Phàrlamaid mu “Luach nam Meadhanan Sòisealta anns a bhith a’ leasachadh na Gàidhlig”. Bha mi airson an òraid seo a dhèanamh anns a’ Ghàidhlig ach bha duilgheadasan ann leis an inneal eadar-theangachaidh. Mar sin, seo dè bha mi airson ag ràdh – anns a’ Ghàidhlig:
Feasgar math a h-uile duine. Mòran taing airson an cothrom seo a bhruidhinn air luach nam meadhanan sòisealta anns a bhith a’ leasachadh na Gàidhlig. Bidh mi a’ tòiseachadh le beagan cùl-fhiosrachadh agus an uair sin bruidhnidh mi beagan air Là Twitter na Gàidhlig agus air cothrom rannsachaidh.
Tha mi toilichte a ràdh gu bheil mòran buidhnean na Gàidhlig an-diugh ann an comais le deich bliadhna air ais, fiù ‘s sia bliadhna air ais nuair a thòisich mi Gàidhlig a dh’ionnsachadh. An-diugh tha timcheall air dà fhichead buidhnean leasachaidh na Gàidhlig anns an roinn phoblach. Tha iad na buidhnean…
Amharc ar an alt bunaidh 1,503 d’fhocla eile


text:
Fear sa chùirt mu thubaist-rathaid
Nochd fear-turais Fraingeach ann an Cùirt an t-Siorraidh ann an Leòdhas Diluain fo chasaid gun robh e a' dràibheadh ann an dòigh cunnartach.
Bha seo co-cheangailte ri tubaist-rathaid air an A839 eadar Steòrnabhagh agus Liùrbost mu 4:00f feasgar na Sàbaid.
Chaidh boireannach, a thathas a' tuigsinn a tha sna ficheadan, a ghoirteachadh gu dona.
Thugar a dh'Ospadal nan Eilean i ach chaidh a sgèith an uair sin gu Ospadal Cheann a Deas Ghlaschu.
Cha do rinn Philippe Berger, aois 60 bliadhna, à Dardilly, tagradh sam bith agus chaidh a shaoradh air urras.


text:
Às dèidh dhuinn sùil a thoirt air suidheachadh nan rathaidean-iarainn ann an tìr-mòr nan Stàitean Aonaichte is an uair sin air rathad-iarainn Alaska, tha an t-àm ann a-nis coimhead air na h-Eileanan Siar agus na h-Eileanan a Deas.
Chan eil mi a’ ciallachadh Innse Gall no Uibhist is Barraigh idir ach eileanan nan Stàitean Aonaichte: Hawai’i is Puerto Rico!
Tha tòrr rudan inntinneach mu stàit Hawai’i agus mu ranntair (territory) Phuerto Rico. Sa chiad dol a-mach, bu chòir dhaibh a bhith neo-eisimileach seach a bhith nam pàirt de na Stàitean Aonaichte nam bheachdsa! Cuideachd, tha ceistean cànain cudromach san dà àite: mion-chànan ann an Hawai’i – Hawaiis – Ōlelo Hawaiʻi – agus mòr-chànan – Spàinnis – ann am Puerto Rico far nach eil a’ Bheurla ach aig glè bheag den t-sluagh.
Chan eil mi an seo airson bruidhinn mu phoileataics no mu chànanan, ge-tà, ach mu rathaidean-iarainn.
B’ àbhaist rathaidean-iarainn gu leòr a bhith ann an dà chuid ann an Hawai’i – air iomadh diofar eilean – agus ann am Puerto Rico a bhiodh a’ giùlain an dà-chuid bathair is luchd-siubhail ach ’s e glè glè bheag a tha air fhàgail an-diugh mar thoradh air atharrachaidhean san eaconomaidh agus air dòighean-siubhail. Ann an Hawai’i, a bharrachd air na duilgheadasan àbhaisteach seo, chaidh a’ chuid as motha den lìonra-rèile a sgrìos ann an sunamaidh ann an 1946.
Aig an àm seo, tha grunn rathaidean-iarainn glèidhte goirid ann an Hawai’i do luchd-turais ach chan eil bathar no luchd-siubhail gan giùlain air an rèile idir tuilleadh. Cha mhair an droch shuidheachadh seo mòran nas fhaide ge-tà, oir thathar a’ togail meatro ann an Honolulu an-dràsta fhèin. Bidh an loidhne seo 20 mìle a dh’fhaid.
Ann am Puerto Rico, chan eil gin de na seann rathaidean-iarainn air fhàgail ach tha meatro ann: An Tren Urbano anns a’ phrìomh bhaile San Juan, loidhne 10 mìle a dh’fhaid a dh’fhosgail ann an 2004.
Alasdair


text:
Dà thubaist air an A9
Chaidh na seirbheisean èiginneach a ghairm gu dà thubaist san robh grunn charbadan an sàs an an A9 madainn Diluain.
Thachair tè de na tubaistean aig ceann-rathaid Drochaid Charra eadar Inbhir Nis agus an Aghaidh Mhòr.
Chaidh fireannach na 20an a thogail le heileacoptair gu Ospadal an Ràthaig Mhòir 's e air a ghoirteachadh. Thuirt na Poilis nach robh e ann an cunnart a bheatha.
Thachair an tubaist eile aig Bràigh Dhruim Athasaidh, beagan deas air Inbhir Nis. Tha na Poilis air a bhith a' stiùireadh na trafaig aig an dà làraich.
Chan eil fhios gun deach duine a ghoirteachadh san dàrna tubaist.


text:
Cosgais mhòr na dibhe
Chaidh faisg air £10m a chosg anns na h-Eileanan an Iar air an droch bhuaidh aig deoch làidir anns an sgìre.
Thàinig na figearan bhon bhuidhinn Alcohol Focus Scotland, 's iad ag ràdh gu bheil buaidh na dibhe a' cosg £379 do gach neach anns na h-eileanan.
Tha an dòigh anns am bi cuid de dhaoine anns na h-Eileanan an Iar ag òl cus na aobhar dragh dha ball pàrlamaid Albannach na sgìre, Alasdair Allan.
Thuirt e gu bheil na h-àireamhan nan dearbhadh air na bha cuid an dùil, 's a' toirt dhuinn dealbh air de na tha seirbheisean slàinte, na polais agus seirbheis soisealta na sgìre a' cosg ann a bhith a' dèiligeadh ri daoine le trioblaidean dibhe.
Feallsanachd
"Chan eil mise an aghaidh duine sam bith a bhith a' gabhail deoch làidir, ach tha na figearan seo a' cur nar cuimhne gu bheil a dhà uidhear do dhaoine a' bàsachadh air sgàth trioblaidean dibhe anns na h-eileanan, na tha san còrr dhen Roigheachd Aonaichte.
"Tha e na dhearbhadh dhòmhsa gu bheil sinn a' dèanamh an rud ceart ann a bhith a' stèidheachadh bun-phrìs air deoch làidir".
A' bruidhinn air Aithris na Maidne, thuirt Mgr Allen gun robh e ceàrr gun robh e nas saoire botal deoch làidir a cheannach na bha e botal uisge a cheannach.
Thuirt e cuideachd gum feum coimhead air feallsanachd dhaoine a thaobh deoch làidir agus an dòigh anns am bi iad ga chleachdadh.


text:
Naidheachdan 11:00m
12 An Gearran 2014 Ùraichte aig Ùraichte aig
Aonadh-airgid
Tha Riaghaltas na h-Alba a' fàgail air an Riaghaltas ann an Westminster gu bheil iad ri burraidheachd agus e coltach gun can an Seansalair, Seòras Osborne, nach bi aonadh-airgid ann le Alba neo-eisimeileach. Thuirt Rùnaire Ionmhas na h-Alba, Iain Swinney, gum biodh e gun chiall stad a chur air aonadh-airgid.
Mark Carney
Thuirt Riaghladair Bhanca Shasainn, Mark Carney, gu bheil cothrom ann fhathast air an riadh a chumail aig leth de dh'aon sa cheud, ged a tha àireamh a' chion-cosnaidh nas fheàrr na bha dùil. Thuirt Mgr Carney nach eil an eaconamaidh fhathast seasmhach agus nach gabh ìre na rèidh a chur suas gus am bi an eaconamaidh gu math nas làidire na tha i an-dràsta.
Tuiltean
Bha am Prìomh Mhinistear os cionn coinneamh na comataidh èiginn COBRA sa mhadainn an-diugh agus iad a' deasbad na tuiltean ann an ceann a deas Shasainn. Tha dùil ri tuilleadh uisge trom sna sgìrean sin eadar seo agus deireadh na seachdain. Chaidh innse do Dhaibhidh Camshron gu bheil mìltean de bhuill nam Feachdan Armaichte deiseil airson a dhol dha na sgìrean as miosa.
Siria
Tha oifigearan na buidhne a tha a' strì ri ceannairc aig taigh ann an Crawley ann an Sussex an-dràsta, 's iad a' rannsachadh bomair fèin-mharbhtach, agus coltas ann gum buin e do Bhreatainn, a rinn ionnsaigh ann an Siria an t-seachdain seo chaidh. Agus tha aithrisean ann an Siria gu bheil cobhair a-nis a' faighinn gu baile Homs, a tha fo shiest, agus gu bheil busaichean a' feitheamh ri daoine a thoirt a-mach às a' bhaile.
Energy North
Thuirt ceannard na buidhne Energy North gun cùm iad cuideam air Riaghaltas na h-Alba agus Riaghaltas na Rìoghachd Aonaichte airson càball-dealain ùr eadar na h-Eileanan an Iar agus Tìr-Mòr. Tha e coltach gu bheil dragh mun chosgais de £800m a' cur maill air a' phròiseact. Ach thuirt ceannard Energy North, Iain Cooper, gu bheil esan gu math cinnteach gun tèid am pròiseact air adhart.
Boireannach an grèim
Tha poilis a' ceasnachadh boireannach mu bhàs anns an Eilean Sgitheanach air an deireadh sheachdain. Chaidh corp fireannaich, a bha 64, fhaighinn ann an taigh ann am Breacais, beagan deas air an Ath Leathann, feasgar na Sabaid. Thuirt Poilis na h-Alba gu bheil boireannach, a tha 59, an grèim aca.


text:
Poilis a' sireadh fiosrachaidh às dèidh tubaist-rathaid
Dh'iarradh na Poilis cluinntinn bho dhuine sam bith a chunnaic na thachair ann an tubaist-rathaid anns an deach seann bhoireannach a dhroch ghoirteachadh.
Thachair an tubaist air rathad an A86 ann an Drochaid Ruaidh feasgar na Sàbaid, aig 3:55f.
Thuirt na Poilis gun deach càr a' bhoireannaich, Vauxhall Corsa le dath airgid, far an rathaid, faisg air bun-sgoil a' bhaile.
Tha na Poilis airson cluinntinn bho dhuine sam bith a chunnaic na thachair no a bh' anns an sgìre aig an àm.
Faodar fiosrachadh a thoirt seachad le bhith a' cur fòn gu na Poilis air 101, Crimestoppers air 0800 555 111, no le bhith a' lìonadh foirm aig www.crimestoppers-uk.org.


text:
Naidheachdan 11:00m
19 An t-Iuchar 2016 Ùraichte aig Ùraichte aig
Trident
Thèid armachd niuclasach Trident ùrachadh ann am Breatainn às dèidh bhòt ann an Taigh nan Cumantan an-raoir. Thàinig seo a dh'aindeoin 's nach do bhòt ach aon Bhall-Pàrlamaid Albannach aig Westminster airson an ùrachaidh. A rèir Riaghaltas Bhreatainn, bu chòir dhan rìoghachd an armachd niuclasach neo-eisimeileach a ghlèidheadh. Ach tha an SNP ag ràdh gum bu chòir dhan armachd a bhith air a gluasad bho Abhainn Chluaidh.
A' Ghearmailt
Mharbh Poilis na Gearmailt fireannach aois 17, a thug ionnsaigh le sgithinn agus tuagh air luchd-siubhail ann am Bavaria. Bhuineadh e do dh'Afganastan, 's bha e air comraich a shireadh anns an dùthaich. Tha dithis ann an staid ìosal san ospadal às dèidh na h-ionnsaigh, a thachair air trèana, le aithrisean gun deach bratach IS a lorg na dhachaigh, agus gun robh e ag èigheachd ghairmean Muslamach ann an Arabais tron ionnsaigh.
Spalding
Thuirt na Poilis ann an Sasainn gun deach triùir dhaoine, aon ghunaire nam measg, a mharbhadh le gunna an am baile Spalding. Thachair e faisg air amar snàimh san sgìre. Thuirt na Poilis nach e cùis cheannairc a bh' ann, agus nach robh na Poilis air gunna a losgadh.
Pìleatan
Chaidh dà phìleat a chur an grèim aig Port-adhair Ghlaschu agus aithrisean ann gun robh iad fo bhuaidh na dibhe. Tha am BBC a' tuigsinn gur e an sgiobair 's am prìomh oifigear aige bho chompanaidh adhair Chanaidianach Air Transat a bh' annta. Chaidh an cur an grèim mus do dh'fhàg itealan Port-adhair Ghlaschu airson Toronto. Nochdaidh an dithis aig Cùirt an t-Siorraidh ann am Pàislig an-diugh fhathast.
An Ruis
Tha a' Chomataidh Oilimpigeach Eadar-Nàiseanta an-dràsta a' beachdachadh air am bu chòir dhan sgioba Ruiseannach air fad airson nan Geamannan Oilimpigeach ann an Rio a bhith air an casg bhon fharpais. An-dè chaidh iarraidh orra an casg a tha sin a chur an sàs às dèidh sgrùdadh a bhith air fhoillseachadh a sheall gun robh Stàit na Ruis fhèin a' toirt dhrogaichean mì-laghail dha lùth-chleasaichean. Thuirt Ceann-Suidhe na Ruis, Vladimir Putin, tà, nach robh san aithisg ach oidhirp smal a chur air cliù na Ruis.
BBC ALBA
Dh'fhaodadh BBC ALBA a bhith ann an cunnart mura faigh an sianal tuilleadh airgid airson prògraman ùra a dhèanamh, a rèir cathraiche MG ALBA. Thàinig seo agus a' bhuidheann a' coiteachadh luchd-poileataigs Lunnainn airson barrachd maoineachaidh. Thuirt am BBC ann an Alba gun tug iad freagairt do phàipear Riaghaltais air a' Chairt Rìoghail, agus gun deach molaidhean a chur air adhart gus cur ris na seirbheisean aca ann an Alba.
An Atmhorachd
Dh'èirich ìre na h-atmhorachd beagan air a' mhìos a chaidh. Sa Chèitean bha ìre na h-atmhorachd bho Chlàr an CPI aig 0.3%, ach anns an Ògmhios dh'èirich sin gu 0.5%.


text:
Aithne is dòchas dha Bùth Bharraigh
Chan eil ach trì bliadhna bho dh'fhosgail Bùth Bharraigh, ach bha gach cuid soirbheachas is strì gu leòr aca bhon uairsin.
Dh'fhosgail a' bhùth choimhearsnachd ann an 2013, a' toirt gu buil miann gum biodh goireas den leithid ann am Barraigh is Bhatarsaigh.
Tha a' bhùth a' toirt cothrom dha daoine stuthan às an àite a cheannach, is àite cuideachd rudan a tha iad fhèin a' dèanamh a reic.
Tha i air soirbheachadh gu mòr.
Thuirt an fheadhainn a tha ga ruith gu bheil a' bhùth air "beatha às ùr a chur a-staigh a Bhàgh a' Chaisteil".
Cha robh, ge-tà, an strì seachad leis a' bhùth a chur air a casan.
Cnap-starra
Thàinig cnap-starra ann an rathad na bùtha is Comhairle nan Eilean am beachd an togalach a leagail mar phàirt de leasachadh ann am Bàgh a' Chaisteil.
'S ann leis a' Chomhairle a tha an togalach.
Chaidh iomairt a chur air dòigh gus a ghlèidheadh is na ceudan air taic a chur ris.
Tha muinntir na bùtha airson is gun leig a' Chomhairle leotha an togalach a cheannach, no a thoirt seachad dhaibh.
Tha Bùth Bharraigh a-nise air togail de sheòrsa eile fhaighinn, is iad air an ainmeachadh air a' gheàrr-liosta 'son iomairt shòisealta na bliadhna aig Duaisean nan Gnìomhachasan Dùthchail.
Chan eil ach dà bhuidhinn Albannach air an liosta, a tha a' coimhead ri iomairtean de gach seòrsa air feadh na Rìoghachd Aonaichte.
'S e Locheilnet, buidheann coimhearsnachd bainn-leathainn ann an Loch Abar, an tè eile.
Aithne
Tha muinntir Bùth Bharraigh a-nise ag amas air an duais fhèin, is tha iad an dòchas gun cuidich an aithne a tha seo le a bhith a' sealltainn dhan Chomhairle cho cudromach 's a tha an goireas dhaibh.
"Bhithinn an dòchas gun toireadh a' Chomhairle fa-near dìreach cho cudromach 's a tha an t-seòrsa pròiseict a tha seo is am feum a tha iad a' dèanamh do choimhearsnachdan iomallach", thuirt tè de stiùirichean na bùtha, Màiri Anna NicFhearghais.
"Tha an obair a tha a' dol sa bhùth a' toirt togail do thòrr dhaoine ann an dòighean eadar-dhealaichte", thuirt i.
Thèid na duaisean a thoirt seachad aig a' Bhelfry ann an Sasainn air an 13mh den Damhair.
Cothrom dha na Barraich aon duais a bhuannachadh an sin, a dh'fhaodadh an cuideachadh air an t-slighe a dh'ionnsaigh duais fiù 's nas motha - is cinnt mun dachaigh aca.


text:
CnES son coinneachadh le riochdaire UN
Tha Comhairle nan Eilean Siar a' sireadh coinneimh le riochdaire bho na Dùthchanan Aonaichte (UN) a tha a' rannsachadh cìs nan seòmraichean-cadail ann am Breatainn.
Tha an rapporteur, Raquel Rolnik, a' sgrùdadh buaidh poileasaidh Riaghaltas Westminster sochairean a thoirt bho luchd-màil ma tha e air a mheas gu bheil seòmar-cadail a bharrachd aca air nach eil iad a' cur feum, feuch a bheil e a rèir chòirichean daonna.
Bheir i cola-deug a' rannsachadh na cùise ann an cuid de bhailtean mòra Bhreatainn.
Thuirt an Comh. Tormod MacLeòid, a tha na bhall air Buidheann Taigheadais Innse Gall (HHP), gum feum iad feuchainn ri fiosrachadh fhaighinn thuice mu shuidheachadh nan eilean.
Aithisg
Tha Raquel Rolnik na rapporteur sònraichte aig na Dùthchanan Aonaichte air taigheadas.
'S iad Riaghaltas Westminster a thug cuireadh dhith a thighinn dhan dùthaich agus bheir i beachd air a' chùis an ath-sheachdain an dèidh dhith tadhal air Lunnainn, Dùn Èideann, Glaschu, Béal Feirste agus Manchester.
Thèid an aithisg dheireannach aice mu choinneimh Comhairle Chòirichean Daonna an UN an ath-bhliadhna.
Tha ministearan Westminster air a bhith gan dìon fhèin agus ag ràdh gu bheil iad a' dèiligeadh ri mar a bha "subsadaidh" mì-chothromach ga thoirt do dhaoine aig an robh seòmar-cadail a bharrachd ann an taigheadas sòisealta.
Ach tha cuid eile ag ràdh gu bheil a bhith a' toirt nan sochairean bho theaghlaichean gam fàgail ann am bochdainn.
Àiteachan iomallach
Tha dragh sna h-eileanan agus ann an sgìrean dùthchail eile gu bheil buaidh na cìse nas miosa buileach ann an sin leis nach eil uidhir de roghainnean aca a thaobh àiteachan-fuirich.
Tha Mgr MacLeòid den bheachd gu bheil e cudromach gun tèid suidheachadh nan àiteachan beaga iomallach a thoirt gu aire Ms Rolnik a cheart cho math 's a thèid suidheachadh nam bailtean mòra.
"Tha duilgheadas tòrr nas motha againn na tha sna bailtean mòra.
"Sna baitean mòra tha tòrr dachaighean aca, agus tha e nas fhasa daoine a ghluasad bho àite gu àite.
"Cha b'urra dhut sin a dhèanamh sna h-eileanan, mar eisimpleir nam biodh daoine ann am Barraigh son gluasad chan eil taighean ann am Barraigh far am b'urrainn dhuinn an cuir," thuirt Mgr MacLeòid.
Tha Mgr MacLeòid den bheachd gu bheil e an aghaidh an lagha agus nach eil e ceart gu moralta a bhith a' toirt air daoine a tha air a bhith a' paigheadh mal air dachaigh fad iomadach bliadhna barrachd airgid a phàigheadh a-nis seach gu bheil seòmar-cadail falamh aca.
Thuirt Mgr MacLeòid gu robh e an dòchas gum biodh dòigh ann coinneachadh le Ms Rolnik neo fiosrachadh fhaighinn thuice fhad 's a tha i san dùthaich.
Choinnich HHP le Rùnaire na h-Alba, Mìcheal Moore, na bu thràithe air an t-Samhradh.
Dh'iarr iad gun deadh cur às dhan dhan chìs sna h-eileanan agus air a' Ghàidhealtachd.


text:
11 eun-creachaidh mharbh gan lorg
Dh'èirich an àireamh de dh'eòin-chreachaidh a chaidh fhaighinn marbh air taobh sear Rois gu 11.
Chaidh closaichean nan clamhan agus nan clamhan-gobhlach a lorg san sgìre mu Dhrochaid Sguideil agus am Blàr Dubh.
Chaidh innse na bu thràithe an t-seachdain seo gun deach sia eòin fhaighinn marbh, agus dh'iarr na Poilis fiosrachadh bhon phoball mu chàil a bha a' dol air adhart san sgìre a bha amharasach, no nan lorgadh iad closaichean eile.
Tha na Poilis a' rannsachadh na thug bàs do na h-eòin, a tha air an dìon.
Thuirt iad gu bheil iad an dùil gu bheil eucoir an sàs sa chùis.


text:
Toradh an uisge-bheatha air tuiteam
Thuit luach na chaidh a reic de dh'uisge-bheatha Albannach a-null thairis an-uiridh 7%.
B' e seo a' chiad turas ann an deich bliadhna nach robh fàs sa mhargaidh eadar-nàiseanta.
Chaidh còrr is 1,000,000 botal de dh'uisge-bheatha Albannach a chur a-null thairis ann an 2014.
Thuit luach na chaidh a reic ge-tà, 7% an taca ri 2013 gu beagan nas lugha na £4bn.
A thaobh nam prìomh mhargaidhean, bha an Fhraing beagan na bu làidire na bha, ach bha luach a' mhargaidh anns na Stàitean Aonaichte sìos 9%.
Bha lùghdachadh ann a thaobh Singapore ach bha gnothaichean làidir ann an Taiwan agus anns na h-Eimiridean Aonaichte Arabach.
Thuirt Comann an Uisge-Bheatha gu bheil na figearan a' sealltainn gum feum an gnìomhachas cumail orra le oidhirpean na margaidhean aca a neartachadh.
Thuirt iad ge-tà, gu bheil bunait fìor làidir aca is gu bheil iarrtas mòr ann gu h-eadar-nàiseanta 'son na tha iad a' reic.