text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Mun àm seo dhen bhliadhna bhite a' marbhadh bheathaichean airson gum biodh biadh a bharrachd aig daoine. Bhite a' cumail an fhuil agus a' gheir agus na dubhagan is eile, a bharrachd air an fheòil, airson maragan a' dèanamh. Chaidh Flòraidh a Chalanais, Leòdhas, a dhèanamh maragan còmhla ri Alice NicIllfhinnein.
Alice: Nise, sin a-nise a' gheir. Tha a' gheir ann a' sheo deiseil.
Flòraidh: Air a gearradh.
Alice: Tha a' gheir air a gearradh. Agus tha an t-uinnean ann a' sheo, air a ghearradh cuideachd. Agus seo a-nise a' mhin-choirce. Agus tha an uair sin a' salainn agus piobar. Ach chan urrainn dhut cus salainn bhon tha salainn as an fhuil.
Flòraidh: Seadh.
Alice: Agus chan eil mise glè chinnteach dè a bhios mi a' cur ann a' làn mias dhith. Ach 's ann na mo bhois is àbhaist dhomh a bhith ga chuir. Well, canaidh sinn teaspoon nuair is e beagan a th' ann, nuair nach eil mi a' dèanamh ach dàrna leth a' mhionach. Agus dessertspoon, eil fhios agad, airson nuair a tha thu a' dèanamh a' mhionach gu lèir.
Bidh mi a' dèanamh am biadh gu lèir, na nì am maodal gu lèir, ach an t-snàithle…
Tha sinn a' dèanamh an t-snàithle cuideachd.
Nise, sin a-nise an aon tè a tha mise a' dèanamh geal mar is trice. Ach is caomh leam a bhith a' dèanamh nan glasan uaireannan geal, nuair a bhios pailteas agam.
Flòraidh: Feumaidh sibh innse dhomh a-rithist. Tha mi dìreach fìor aineolach mun a' seo. An t-snàithle agus na glasan?
Alice: Tha mi ag aithneachadh sin!
Flòraidh: Tha mi a' smaoineachadh gu bheil mi cheart cho toilichte gu bheil.
Alice: Well, 's e th' as an t-snàithle an colon, agus tha e làn geir air an taobh a-muigh. Agus tha thu ga thionndadh a-steach. 'S cha leig thu leas mòran geir a chuir ann ach dìreach a' mhin-choirce is na h-uinneanan, leis an t-salainn 's a' phiobar, eil fhios agad?
'S tha e math nuair a bhios tu ga fraighigeadh. Nuair a chuireas tu air a' phana e, tha e a' tionndadh donn, eil fhios agad, a' mhin-choirce. 'S tha thu an uair sin ga thionndadh agus tha an taobh sin a' dol donn cuideachd. 'S gheibh thu air le do mheuran a-mach.
Flòraidh: An e?
Alice: 'S e. Ged a dh'fheuchadh tu le forc, bidh mi a' feuchainn le forc ach chan eil e math. Ach is caomh leam an fheadhainn dhubha a bhith nan cois.
Flòraidh: 'S dè an t-ainm a th' air a' mharag a tha sibh a' dèanamh ann a' seo, ma tha?
Alice: Well, 's e seo, seo a-nise na glasan. Agus tha a' stamag, seo a-nise a' stamag. Nise, tha seo frilleach. Tha sin am broinn a' stamag againn. Feumaidh e bhith gu bheil e againn fhìn cuideachd. Eil fhios agad, chan eil fhios agamsa a bheil e aig an duine. Co-dhiù 's e an taobh frilleach a tha gu bhith a-muigh.
'S tha thu ga thionndadh a-mach, agus seo an taobh dha bheil am biadh a' dol. An taobh glan, an taobh plèan, glan sin.
Flòraidh: Tha sibh air a h-uile càil a tha siud a dh'ainmich sibh a mheasgachadh?
Alice: Tha, a h-uile càil.
Flòraidh: 'S tha e a' dol a-steach dhan a' rud?
Alice: Tha e a nise a' dol a-steach dhan a...
Flòraidh: A bheil e a' dol a dh'fhàs nas motha mar a tha sibh ga lìonadh?
Alice: O tha. O tha, tha, mo chreach!
Flòraidh: Lìonaidh sibh sin ma-thà, suas gu ugainn?
Alice: Lìonaidh mi e suas chun na h-uimhir sin. Sin e, bidh mi ga lìonadh suas chun na h-uimhir sin.
Flòraidh: Ciamar a tha sibh a' dol… bha sibh a' bruidhinn air snàthad nas tràithe. Bheil sibh ga fhuaigheal?
Alice: Well, chan eil mise a' bodraigeadh ri fhuaigheal idir, 's cha robh na mo mhàthair. 'S ann a' cur bior stocainn.
Flòraidh: Cumaidh a' bhior sin?
Alice: Cumaidh a' bhior iad. O chiall, cumaidh. Tha thu a' cur an dà bheul ri chèile.
Siud e. 'S tha thu ga chuir a-steach ann a' shiud. 'S nuair a thig e a mach ann a' shin tha thu ga thionndadh mar siud.
Flòraidh: Tha mi ga fhaicinn.
Alice: Agus tha thu an uair sin a' cur fear eile...
Flòraidh: A' cumail a' cur car mar sin, is cha tig e às ri mhaireann, tha mi cinnteach.
Alice: O cha tig. O cha tig. Agus tha am bior agad ann a' shin.
Flòraidh: Dh'fhàs e gu math mòr mar a lìon sibh ann a' shiud e, nach do dh'fhàs?
Alice: O gabhaidh e tòrr biadh.
Flòraidh: 'S thig sin… càite a bheil sin a' dol a-nis?
Alice: Bidh e a' dol dhan a' phana, 's tha salainn agam ga chuir dhan a' phana.
Flòraidh: Dhan uisge?
Alice: 'S tha am bùrn a' goil. Well, bidh mi ga chuir dhan a' mhias, nuair a bhios mi deiseil leis a' mhias, eil fhios agad, nuair a bhios mi air a h-uile càil a lìonadh. Tha mi gan cuir dhan a' mhias agus a' dòrtadh bùrn air.
Flòraidh: Seadh.
Alice: Seo e. Bùrn teth. 'S tha mi ga thoirt a-null chun a' stòbha.
Flòraidh: Seadh.
Alice: 'S ga chuir dhan a' phana a-mach às a' bhùrn theth. Agus an uair sin a' tòiseachadh ga phrioganachadh, man d'thuirt sinn fhìn.
Flòraidh: A' cur tuill ann?
Alice: A' cur tuill ann. Tha thu a' gabhail dha le snàthad mhòr, ach 's e bior fhada a bhios agamsa, fear fada a-nis bhon tha mo mheuran cho dona.
Flòraidh: Dè a thachradh mur a dèanadh sibh sin a-nisd?
Alice: Shèideadh i as a' bhad, eil fhios agad? Feumaidh tu a' ghaoth a leigeil a-mach aiste.
Flòraidh: Feumaidh.
Alice: Feumaidh tu a' ghaoth a leigeil a-mach aiste.
Flòraidh: Dè an ùine a tha seo a' toirt a-nis, mus bruich e?
Alice: Well, na glasan, bhiodh mo mhàthair a' toirt uair a thìde gu leth dhaibh, no dà uair a thìde. Agus 's e uair a thìde gu leth mar bu tric, ach dh'fheumadh tu a' mhaodal, an fheadhainn mhòra seo, bhiodh iad seo a-nis gam bruich às dèidh na diathad, nuair a dh'itheadh sinn an fheadhainn seo, eil fhios agad.
Flòraidh: Seadh.
Alice: Nuair a dh'itheadh sinn na glasan 's a' mhaodal bheag agus a' luamh, a' stamag. An fheadhainn sin. Well, na dh'itheadh sinn dhiubh.
Bhiodh an uair sin a' mhaodal mhòr air a dèanamh na dà leth agus an t-snàithle an uair sin a' dol air a h-uachdar, air an uachdar a-rithist. 'S e an t-snàithle a' rud bho dheireadh a bhiodh sinn a' dèanamh.
'S e an t-snàithle an caolan mòr. Chuala Iain gum bite a' lìonadh an t-snàithle gu lèir am broinn a' bheathaich mus deidheadh a' maodal a thoirt às a' bheathach.
Nam biodh iad a' cleachdadh geir, 's e geir na lòinichean, an geir a tha timcheall nan dubhagan, a bhiodh iad a' cleachdadh. 'S bhiodh cuid a' slisneadh nan dubhagan 's gan cuir dhan an t-snàithle cuideachd. Bha an t-snàithle air marag cho math agus a bh' ann.
Bha maragan eile ann le ainmean mar currac an rìgh, marag a' bhuachaille, am breillean, a' luamh, agus na glasan. Bha cumaidhean eadar-dhealaichte orra.
'S e seo an seòrsa marag a bhathas a' dèanamh le stamag mart.
Tha pìob na h-analach no a' sgòrnan a' tighinn às an sgamhan agus nuair a bhiodh iad a' cur a' sgamhain dhan a' phrais airson a bruich, dh'fheumadh a' phìob a bha seo a bhith a-mach air beul na praise.
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


c: text/html

text:
Gealladh chumhachdan dhan na h-Eileanan
Chaidh buidheann-ghnìomha fhoillsicheadh le Riaghaltas na h-Alba gus beachdachadh air am bu chòir cumhachdan ùra a thoirt do dh'eileanan na h-Alba.
Tha Comhairle nan Eilean Siar, Comhairle Arcaibh agus Comhairle Shealtainn air an iomairt aca a chuir air dòigh, air thoiseach air an referendum air neo-eisimileachd na h-Alba an ath-bhliadhna.
'S e "Our Islands our Future" tiotal na h-iomairt, 's iad ag iarraidh gur ann aca fhèin a bhiodh smachd air grunn na mara timcheall air na h-eileanan.
A' bruidhinn mun iomairt, thuirt Rùnaire an Ionmhais, Iain Swinney gu bheil eileanan na h-Alba fio chudhthromach mar àitean son cumhachd a chruthachadh 's gun robh mòran dhaoine tàlantach is cruthaicheal a' fuireach annta 's gun robh e iomchuidh cothorm a thoirt dhaibh smaoineachadh air a bhith faighinn barrachd chuamhachdan.
Tha 'Our Islands Our Future' airson 's gun tèid a dhèanamh comasach cumhachd bho leasachaidhean cumhachd ath-nuadhachail anns na h-eileanan fhaighinn gu tìr-mòr.
Coinnichidh a' bhuidhean-ghnìomha an ceann beagan sheachdainean.
Thuirt ball Lib Deamach Shealltain, Tavish Scott nach eil seo a' coimhead air mar a tha riaghaltas an SNP a' bith cùmhnadh cumhachd aig meadhain an riaghaltais son na sia bliadhna a chaidh seachad, bha e dòireanaich, thuirt e, nach robh ministear bhon a Chaibineat an sàs 'sa chùis - a' sealltain nach robh seo cudhthromach dhaibh.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
An referendum bho shealladh an òigridh
Tha sinn air an t-uabhas a chluinntinn bho luchd-poileataigs agus na buidhnean a tha an sàs san deasbad air neo-eismealachd do dh'Alba, ach a bheil sinn air gu leòr a' chluinntinn bhon òigridh?
'S ann acasan a bhios feum fuireach le co-dhùnadh na bhòt airson na h-ùine as fhaide.
Chan eil ceist ann gu bheil ùidh aig òigridh na h-Alba anns na ceistean bunaiteach co-cheangailte ris an referendum, ach dè mu dheidhinn chuspairean leithid cultair, ciùil, gnìomhachais is fèin-aithne?
Sin a' cheist a chuir sinn romhainn mar sgrioba air thoiseach air an ceathramh prògram san t-sreath, Rathad an Referendum: An Òigridh.
Amas
Bhruidhinn sin ri daoine òga a-mhàin - eadar 16 agus 26 bliadhna de dh'aois.
Dh'fheuch sinn òigridh le eòlas air iomadh cuspair a chleachdadh, agus sinn ag iarraidh beachdan ionnsaichte fhaighinn air na diofar chuspairean.
Shiubhail sinn gu iomadh ceàrn - Leòdhas, Dùn Dèagh agus Lunnainn nam measg - a' toirt orrasan mìneachadh na dh'fhaodadh a bhith air fàire dha Alba, agus cuideachd na bha iadsan ag iarraidh airson Alba san àm ri teachd.
Cuspairean
Bha e gu math inntinneach na diofar bheachdan air cultar a chluinntinn - agus na bha cuid a' faicinn airson cultar na h-Alba.
Bhruidhinn sinn ri ceòladair òg traidiseanta, Robbie Greig, ann an Dùn Èideann, is cuideachd an t-seinneadair Nina Nesbitt ann an Lunnainn.
A bharrachd air ceòl, bha beachdan gu math inntinneach aig Abbie NicNèill, a tha aig sàr-àrd-ìre a ruigsinn ann an dannsa Gàidhealach aig aois 16.
Tha i a' smaointinn nach eil an spòrs a' faighinn an urraim a bu chòir taobh a-staigh Alba.
Am measg dhaoine eile ris an do choinnich sinn, bha teaghlach òg, buidheann de dh'oileanaich is fear-ghnothachais òg.
Aois
Tha fhios agam fhèin nach robh cus ùidh agam ann am poileataigs nuair a bha mi 16 bliadhna, ach sin an aois far am faigh oigridh cothrom bhòtaidh san referendum seo.
A rèir nam figearan as ùire, tha mu 80% de dh'òganaich a tha 16 is 17 agus aig a bheil cead bhòtadh, a-nis clàraichte.
Bhruidhinn sinn ri dithis a tha 16 bliadhna de dh'aois, Abbie NicNèill agus Isabelle Bain.
Tha an referendum seo air barrachd ùidh adhbharachadh am measg cuid de dh'oigridh agus iad ag innse dhomh gu bheil a' cheist ga dheasbad am measg an cuid chàirdean agus anns an sgoil.
Ùidh
Chunnaic sinn gu bheil ùidh aig mòran de dh'oigridh ann a bhith a' cur am bhòt, ach tha cuid eile nach eil air smaointinn mu dheidhinn idir - gu ruige seo co-dhiù.
Bha a' mhòr-chuid ris an do choinnich sinn anns a' phrògram air smaointinn mun cheist agus mar a tha iad an dùil bhòtadh, ach chan eil ceist agam gu bheil mòran nach eil air co-dhùnadh taobh seach taobh, 's tha cothrom ann dhan dà thaobh san deasbad na bhòtaichean sin fhaighinn fhathast.


text:
Jan Saenredam
B' e deilbhiche, dealbhadair mhapaichean agus gràbhalaiche furmach às Na Tìrean Ìsle a bh' ann an Jan Pieterszoon Saenredam (Zaandam, 1565 - Assendelft, 4 an Dàmhair 1607). Rugadh e anns Na Tìrean Ìsle ri linn Poblachd nan Seachd Roinnean Aonaichte, nuair a bha an dùthaich uabhasach beairteach. B' e dìlleachdan a bh' ann an Saenredam agus chaidh a thogail le bràthair màthar, Pieter de Jongh, a bha na chlèireach sa Comhairle ann an Assendeft. Phòs e ri Anna Pauwelsdochter agus rug i aon mhac dha, Pieter Janszoon Saenredam, a bha na pheantair cuideachd.[1] Chaochail e leis an fhiabhras-ballach nuair a bha e 42 bliadhna a dh'aois. B' e cuspairean seach-labhrach às a' Bhìoball no miotas-eòlas na Grèige a dhèanadh e.[2]


text:
Murray Robasdan
Neach-ealain Lèirsinneach 2015
"Mapping Scotia I Wild Boundaries"
Dh'fhoillsich Dualchas Nàdarra na h-Alba mapa ann an 2013 air an robh 'The Core Areas of Wild Land'. Ged nach robh mòran fiosrachaidh ri fhaicinn sna meadhanan mun dealbh ùr seo den àrainneachd air a bheil sinn eòlach, 's ma dh'fhaoidte gum bi e air leth cudromach fhathast do mhuinntir na h-Alba, na roinnean poblach is prìobhaideach agus a thaobh poileasaidhean Riaghaltas na h-Alba.
'S ann san Eilean Sgitheanach a tha a dhà de na 42 prìomh àiteachan air mapa Dualchas Nàdarra na h-Alba: An Cuiltheann agus Diùranais.
"'S e sgrùdadh saidheansail a th' anns a' mhapa aig SNH stèidhichte gu tur air dàta cruinn-eòlais a fhuaradh bho dhealbhan saideil. Ach san t-saoghal seo fhèin chan eil 'crìochan' stèidhichte eadar na 'prìomh fhiadh-sgìrean' agus an còrr den tìr. Tha ùidh agamsa ann a bhith coimhead air na 'crìochan' agus far a bheil na h-àiteachan seo a' coinneachadh, gu h-àraidh a thaobh na tha daoine ionadail a' smaoineachadh air na 'prìomh fhiadh-sgìrean' seo agus na beachdan a th' aig daoine a bhios a' tadhal orra mar luchd-turais no airson chur-seachadan."
"Bha ùidh agam o chionn fhada ann an sgrùdadh mhapaichean agus mar a thathar a' riochdachadh na talmhainn le comharran agus tha mi a' faicinn mhapaichean mar nithean cultarail a tha àraid agus iom-fhillte, a dh'fheumar tuigsinn ann an co-theacs an linn is nan daoine a rinn iad. Mar neach-ealain lèirsinneach tha obair le fiosrachadh iom-fhillte a' còrdadh rium agus bu mhath leam beachdan is freagairtean fhaighinn bho mhuinntir na sgìre agus luchd-obrach is oileanaich Sabhal Mòr Ostaig a thaobh a' chuspair seo."
Mar eisimpleir:
1. 'Fiadhaichead' agus 'nàdarrachd': tha mi air grunn chuspairean a rannsachadh a leithid freumhan nam faclan 'wild' agus 'wilderness' anns a' Bheurla. Bu mhath leam fiosrachadh air, no tùsan de na faclan Gàidhlig 'fiadhaich' agus 'fàsach' a lorg cuideachd.
2. A rèir coltais, chan eil crìochan mapa Dualchas Nàdarra na h-Alba a' sealltainn bhailtean a chaidh fuadachadh san Eilean Sgitheanach is sa chòrr de dh'Alba. Bu mhath leam fiosrachadh sam bith fhaighinn air seann bhailtean agus ciamar a fhreagras crìochan a' mhapa seo leotha.
3. Bha mi ag obair ann an Leòdhas an-uiridh agus ghlac na h-ainmean-àite Gàidhlig m' aire, an dàimh eatarra is an àrainneachd, agus ciamar a tha sinn gan cleachdadh is gam mìneachadh air mapaichean (http://murrayrobertson.dunked.com). Dh'innis iomadh Leòdhasach rium nach robh na h-ainmean ceart mar a nochd iad air mapaichean OS. Mar sin, dè mu dheidhinn an Eilein Sgitheanaich? Bu mhath leam sgeulachdan inntinneach mu ainmean-àite a chluinntinn, gu h-àraid anns a' Chuiltheann no ann an Diùranais.
'S e 'Mapping Scotia' sreath obrach air a bheil Murray ag obair an-dràsta a' cleachdadh nan tursan air feadh na h-Alba o chionn ghoirid. Tha a' ghreis obrach air mhuinntireas a' toirt cothrom àraid dha airson obair iomchaidh a leasachadh.
Mapadh na h-Alba I Garbh Chrìochan
Bha Murray Robasdan na oileanach aig Sgoil Ealain Ghlaschu agus tha e ag obair is a' fuireach ann an Glaschu. Ged a tha ùidh aige fhathast sna clò-ealain grinn traidiseanta, agus e air a bhith ag obair còmhla ri Stiùidio Clò-ealain Ghlaschu fad iomadh bliadhna, tha e air tòrr obrach a dhèanamh ann a bhith a' rannsachadh, a' leasachadh agus a' cleachdadh teicneòlais ùr gus ealain a dhèanamh, gu h-àraidh ìomhaigheachd is clò-ealain didseatach. Tha Murray air obair a thaisbeanadh air feadh an t-saoghail thar nan 25 bliadhna a dh'fhalbh. Tha e air a bhith an sàs ann an grunn phrògraman air mhuinntireas agus prògraman co-obrachaidh a leithid: Künsterlhaus Bethanien, Berlin (1989-93); Yamanaka Fine Arts Centre, Kyoto, Iapan (1995); JJ School of Art, Mumbai, na h-Innseachan (2001/2003); Museo Grabado, Zacatecas, Meagsago (2004); agus o chionn ghoirid ann an Eilean Leòdhais (2013).
Ceangal Tumblr - http://imurrayrobertson.tumblr.com/
Tha a' ghreis-obrach seo air a maoineachadh le Alba Chruthachail le taic bho Acadamaidh Rìoghail na h-Alba agus i na pàirt de phrògram air mhuinntireas làn-ùine a' cruthachadh is a' brosnachadh litreachais, dràma, ciùil is nan ealain ùr aig Sabhal Mòr Ostaig, Ionad Nàiseanta Cànan is Cultar na Gàidhlig.


text:
Gipuzkoa (An Spàinn)
'S e provincia na Spàinne a tha ann am Gipúzkoa (Spàinntis: Guipúzcoa). Tha e na laighe ann an Dùthaich nam Basgach, ann an ceann a tuath na dùthcha. 'S e Donostia a tha na phrìomh-bhaile. Chaidh an roinn a chruthachadh ann an 1833 le Javier de Burgos, a bha na Rùnaire na Stàite agus Leasachaidh aig an àm.[1] B' e an siostam-riaghalaidh iondail na Frainge a chleachd e mar mhodal. Chuireadh a-steach Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh Euskadi i ann an 1978, nuair a sgrìobhadh Bun-reachd ùr.[2] Sìnidh Gipuzkoa fad 1,909km²[3] agus tha 709,607 duine a' fuireach ann.[4] Le sin, 's e an roinn as lugha na Spàinne a thaobh talmhainn agus an 21mh as motha a thaobh àireimh-sluaigh. Tha crìochain aice le Araba, Bizkaia agus An Fhraing.[5] 'S e Basgais agus Spàinntis a tha gam bruidhinn an seo.
Freumhan an ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Ged nach eil freumh-fhaclachd an ainm seo cho soilleir tha e coltach gur ann à Giputz (Gàidhlig: druim) ann am Basgais a tha an t-ainm.[6] Tha am facal seo ceangailte ri ip (Gàidhlig: tuath).
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh an sgìre seo a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1025 mar Ipuscoa.[7]


text:
Iomart dhan t-Seanaid an Alaska: cunntadh bhotaichean-sgriobhte
Tha mi air a bhith ann an sàs mar fhrear-choimheid as leth iomairt Joe Miller dhan t-Seanaid ann an Alaska. San rèis sin, as deidh do Lisa Murkowski a chall aig ìre bun-taghaidh, chuir i roimhpe leantainn oirre mar tagraiche-sgrìobhaidh. Uill, latha an taghaidh, bha na 'bhotaichean-sgrìobhte' air thoiseach air tagraiche nam Poblachdach, Joe Miller. Ach an ceist a bh'ann, 's e cò mheud dhe na botaichean-sgrìobhte a bh a do Lisa Murkowski gu laghail. B'fheudar dhaibh an cunntadh, gach h-uile fear aca, còrr 's 90,000 bhotaidhean-sgrìobhte. 'S chaidh mise ann mar fhear-coimheid as leth iomairt Joe Miller feuch an robh na bhotaichean a bha iad ag iarraigh chunntadh do Lisa Murkowski, air an cuir dhi gu laghail.
Nuair a thòisich sinn diciadain, bha tòrr luchd-naidheachd o feagh na dùthcha ann, New York Times, Washingtom post, Fox News. An-diugh, tha a'chuid as motha aca air sgapadh ach bha luchd-naidheachd as leth Al Jeezera ann.
A-reir lagh nan taghaidhean ann an Alaska, mar a tha e sgrìobhte ann an lagh, feumaidh an t-ainm mar a tha e sgrìobhte a bhith co-ionnan ris an ainm a thug an tagraiche do Division of Elections bho thoiseach. Uill, chan mar sinn a tha Division of Elections a'coimhead air a'chùis. Ma tha an t-ainm faisg gu leòr do Lisa Murkowski, bith iad gan cunntadh dhi co-dhiù.
Diciadain, nuair thòisich sinn, nan robh an t-ainm a'toiseachadh le L agus M bha seo ceart gu leòr do Roinn nan Taghadh. Ach an-diugh, thug sinn camaran leinn 's thòisich sinn dealbhan a thogail dhe na bhotaichean nach robh sgrìobhte gu ceart. Seo eiseimpleir fear dhiubh:
Diciadain, bhiodh iad air a chunntadh do Lisa Murkowski. An-diugh ge-ta cha do chunnt iad e dhi.


text:
Chaidh sgioba Foghlaim na Pàrlamaid dhan SECC ann an Glaschu Diciadain airson Fèis Ionnsachaidh na h-Alba (Scottish Learning Festival). Bha latha soirbheachail againn uile is chaidh sinn gu seiminearan eadar-dhealaichte air foghlam co-aoisean (peer education), a’ teagasg feallsanachd agus RME, Pàrlamaid na Cloinne, sgilean ann an eòlas sòisealta agus ceòl.
Choinnich sinn ri seann chàirdean mar Phàrlamaid na h-Eòrpa is Scran agus rinn sinn càirdean ùra bho Sgoil Rìoghail nan Dall agus RHS an Alba. Bha tòrr stuthan foghlam matha ann agus thàinig sinn dhachaidh le tòrr bheachdan airson pròiseactan ùra!
Mary Hershaw
Manaidsear Foghlaim a-staigh
Mary.hershaw@scottish.parliament.uk
(Air eadar-theangachadh bhon Bheurla)


text:
An Dùsgadh Dàlach
Na staid suaineach, b’ fhada an creutair mòr dà-chlachach a’ mothachadh na thachair. Mu dheireadh thall, bha buille nan nèarbhan air a h-eanchainn faoi gheilt a ruigsinn leis an teachdaireachd uamhasach: gun deach’ a sròn a ghearradh gu tur dheth.
A’ mosgladh gu h-obann, leum i chun a spògan le gaoir cràidhte a chualas bhon a’ Mhuir Mheadhanach gu ruige A’ Mhuir Dhearg, a’ cur aognaidheachd ann an cridhe na h-uile a chuala e. Ruith gaineamh mar eas thar a cliathaich ‘s i a’ tionndadh ‘s a’ leum le gràs àlainn nan cat thar a’ bhior-stùc a b’ fhaisge, a’ dol à sealladh ann an teas ceòthach Fàsach an Sahara.
A’ Chrìoch.
Eadar-theangachadh / Translation: Niall Gordan


text:
Chaidh Calum MacLeòid, buannaiche aon de Dhuaisean nan Sgrìobhadairean ùra 2014, a choimhead air a’ film Berberian Sound System, agus seo againn deagh gheàrr-chunntas mu dheidhinn.
Uaireannan, chan fheumar ach beagan a chluinntinn mu dheidhinn film is bidh làn cinnt agad gu bheil thu airson am film ud fhaicinn. Nuair a chuala mi gun robh an cleasaiche Toby Jones a’ gabhail pàirt ann am film mu dheidhinn a bhith a’ cruthachadh fuaimean-Foley airson film oillte ‘Giallo’, bha mi airson fhaicinn anns a’ bhad. ’S dòcha gum bi sin nas fhasa a thuigsinn ma mhìnicheas mi cuid de na briathran sin.
Toby Jones: Cleasaiche sgoinneil a nochd ann am filmichean leithid Infamous agus Tinker, Tailor, Soldier, Spy, agus a chluich The Dream Lord, ann an aon de na h-eapasodan as inntinniche de Dr Who bho chionn beagan bhliadhnaichean – “Amy’s Choice”.
Fuaim-Foley: Dòigh anns am bi fuaimean a bharrachd air cainnt is ceòl air an cruthachadh airson filmichean. Bho fuaim bròige air cabhsair, gu gunnaichean-leusair a’ losgadh. Tha cuid de na dòighean obrach aig einnseanairean fuaime-Foley uabhasach fhèin inntinneach agus ’s e pàirt cudromach a th’ ann a bhith a’ cruthachadh traca-fuaime airson film sam bith, ach gu h-àraidh, filmichean oillte.
Giallo: Facal Eadailtis airson “buidhe”, ach a tha cuideachd a’ ciallachadh gnè de filmichean oillte bhon dùthaich sin a nochd sna 60an agus 70an, filmichean làn fòirneirt is fala, tracaichean-fuaime probhail agus stoidhlean àraidh. ’S ann às na filmichean aig Dario Argento, nam measg Susperia, agus L’Uccello dalle Piume di Cristallo a gheibh sinn na h-eisimpleirean as fheàrr den ghnè.
Ann am Berberian Sound Studio, tha Guilderoy (Toby Jones), einnseanair-fuaime, a’ tòiseachadh dreuchd ùr air film The Equestrian Vortex anns an Eadailt. Ged a tha e na einnseanair-fuaime cliùiteach, tha e soilleir gu luath nach eil Guilderoy cleachdte ri bhith ag obair ann an stiùideo clàraidh den t-seòrsa. Cuideachd, tha tòrr dhuilgheadasan aige le cultar-obrach an stiùideo seo agus leis nach eil facal de dh’ Eadailtis aige. Shaoileadh tu nach biodh Guilderoy cofhurtail ann an suidheachaidhean sòisealta fiù ’s air ais ann an Sasann, ach tha cùisean nas dorra buileach dha a bhith ag obair air a’ film seo.
Cha robh fios aig Guilderoy nuair a ghabh e an dreuchd gur e film oillte a bh’ ann agus tha e soilleir nach eil e measail orra no cofhurtail air a bhith a’ cruthachadh nam fuaimean a bhios a’ co-fhreagairt ris na tachartasan dorcha anns a’ film. Bha Guilderoy bochd den bheachd gum b’ ann mu dheidhinn eich a bha The Equestrian Vortex, seach bana-bhuidsichean, creòtachd agus murt. An t-uabhas muirt. Ach tha e a-nis anns an Eadailt, às aonais airgid gu leòr airson teicheadh agus mar sin feumaidh e an obair a dhèanamh. Chan fhada gus a bheil sinne san luchd-amhairc a’ faireachdainn ceart cho glacte ann an saoghal dorcha an stiùideo ’s a tha Guilderoy.
Rud a tha cudromach mu dheidhinn Berberian Sound Studio: cha bhi an stiùiriche Peter Strickland a’ sealltainn dhuinn aon fhrèam den film air a bheil Guilderoy is càch ag obair. Chan fhaic sinn mòran fòirneirt idir. Ach chì sinn, anns cha mhòr gach sealladh, buaidh an fhòirneirt air Guilderoy. Mar eisimpleir, aon latha feumaidh e fuaimean a chruthachadh a cho-fhreagras ri cuideigin a’ slaodadh falt à ceann bana-bhuidsich. Chan fhaic sinne ach Guilderoy a’ sracadh uinneanan-earraich gus am fuaim ceart a chruthachadh, ach an cois sgreuchan bho traca eile agus fios againn dè tha dol air an sgrìn, tha e doirbh a bhith ga choimhead.
Aig cridhe a’ film ’s ann mu dheidhinn a bhith ag obair ann an dreuchd agus cultar-obrach nach eil fallain no freagarrach a tha e, gu h-àraidh, chanainn, ann an saoghal nam meadhanan. ’S e àite fuath-dùinteach (clostrafòbach) a th’ ann an saoghal Berberian Sound Studio. Chan fhaic sinn dad den t-saoghal taobh a-muigh an stiùideo ach àras beag far a bheil Guilderoy a’ fuireach. Aon ìomhaigh a thilleas uair agus uair, ’s e sin cluicheadairean ann am bogsa bìodach de bhùthan-fuaime, coltach ri ciste-laighe, agus iad a’ sgreuchail airson an traca-fuaime. Cha tèid aig Guilderoy a sgreuchail, airson iomadh adhbhair agus tha seo, agus pailteas adhbharan aige airson a bhith a’ sgreuchail, a’ toirt air atharrachadh.
Nuair a chrìochnaich Berberian Sound Studio bha e mar gun robh mi air film fuilteach, làn fòirneirt a choimhead agus, gu ìre mhath, sin dìreach na bha mi air dèanamh. ’S e film cumhachdach agus neònach a’ th’ ann am Berberian Sound Studio a chòrdas ri duine sam bith a tha measail air film oillte, gu h-àraidh Giallo, ach cuideachd na filmichean buaireasach, àraidh aig David Lynch. Cuideachd, chanainn gun còrdadh e ri duine sam bith a tha ag obair le fuaim no a’ craoladh bho stiùideo beag dùinte.
Le Calum MacLeòid


text:
Mar as sine a tha mi a’ fàs, sann as motha a tha mo smuaintean a’ tilleadh, mar a tha nàdarra, gu làithean m’ òige ann an Glascho, gu h-àraidh nuair a tha na smuaintean sin air am brosnachadh le leabhar math mar Norman Maclean, Eavesdropping on Myself: An Outsider’s Boyhood in Glasgow (Grace Note, £8.50). Oir chan ann on taobh a-muigh a bha mise idir. Thàinig mo sheanair dhan bhaile bho Shiorrachd Chille Chaoibrig timcheall air 1850, a dh’obair mar ghàirnealair do thaigh mór air bruach abhainn Cart.
Sann san loidse a rugadh m’ athair, ann an 1896, ach bha siud greis mus do sgaoil am baile mór cho fada ri baile beag Langside. ’S nuair a smaoinicheas mi air, tha abhainn ghàireach Cart a’ snìomh tro chuimhneachain m’ òige, a tha gu math dùthchail: coille nam fliùr gorma faisg air a’ chiad sgoil agam, an abhainn ’na tuil ri balla na dara sgoil agam, an drochaid chrotach thar na ghabh Burns air a rathad a Dhùn Éideann, an seann mhuileann snaoisein ’na cois, corran a’ chaisteil far an tug a’ Bhanrigh Màiri oidhche, an t-achadh buntàta far na thogadh an taigh againne – ’s na ceudan eile! – ann an 1951. Bhiomaid a’ cluiche sna h-àiteachan sin air fad.
Thogadh Tormod ann am baile eile mar gum b'eadh, Meadhan Ghlascho, a bha cuairt trama ceithir mìle bhuainn. Nuair bha mi na bu shine chuir mi eòlas air, ach cha robh eòlas agamsa riamh air den t-seòrsa bh’ aig Tormod. Tha esan seachd bliadhna nas sine na mise co-dhiù. Ri linn a’ Bhlitz chaidh a thoirt a-mach ás a’ bhaile gu a dhaoine ann an Loch Abar ’s an uair sin am Beinne Bhadhla; rugadh mise nuair a bha a’ ho-ro-gheallaidh seachad. Chan fhaca mise dad dheth ach na tuill san talamh, na ration books, na prefabs.
Tha trì adhbharan ann a leughadh tu Eavesdropping on Myself. Dh’ainmich mi fear dhiubh: mar a bheir e air an leughadair smaointinn mun àm a chaidh seachad aige no aice fhéin. Dh’fhaodainn bruidhinn air na cuimhneachain agam fhìn air cuid de na daoine a tha Tormod ag aithneachadh, gu h-àraid na pìobairean, air an robh mi eòlach nuair a bha mise ’na oileanach agus esan ’na thidsear. Ach tha na h-adhbharan eile nas cudromaiche. Tha an leabhar ’na chunntas air saoghal a dh’fhalbh agus ’na ìre eile de bheatha ar laochain.
Sgrìobh Tormod “làn” eachdraidh a bheatha roimhe, The Leper’s Bell (2009). Ach mar a tha e ag innse dhuinn an seo, dh’atharraich rud na dhà on uair sin: sguir e a dh’òl, agus “one of the legacies of my recovery from addiction has been a restored belief in the importance of truth”. Chan eil sin ri ràdh gur e an tula-fìrinn a th’ anns gach rud a their no a nì na caractaran iongantach a tha a’ sruthadh tro Eavesdropping – fada bhuaithe, tha mi an amharas! Ach a thaobh na h-ìomhaigh a tha ’na clach-oisne do bheatha Thormoid, uill, tha sinn a’ faighinn thuice.
Se an ìomhaigh sin bàs athar – Niall Mór mac Iain Eoghain Ruaidh, Tiristeach – nuair bha Tormod 13. Chan eil aois mhath ann gu t’ athair a chall ach ’s dòcha nach eil té nas mios’ ann na 13, nuair bhios cunnartan a’ cearcladh mar iolairean os do chionn: deoch, smòcadh, drùisealachd. ’S bha fearg ann an Niall a bhiodh e a' toirt a-mach air aona mhac. Tha an sgeul ann am Beurla ann an Eavesdropping, ach bheir mi seachad an seo e anns a’ Ghàidhlig bho Keino, an dara nobhail aig Tormod (1998).
Tha athair air Tormod a ghlacadh a’ smòcadh. “’S e an rud as neònaiche mu dheidhinn mar a bheir Niall Mòr deillseadh seachad cho stòlda ’s a tha e nuair a bhios e ga dhèanamh. Bheir e an t-òrdan seachad gum feum mi m’ aodach a thoirt dhìom air fad. Tha e an uair sin gam fhiathachadh chun a’ bhùird – is mi gun luideag orm a chòmhdaicheas mo chorp critheanach – a dh’ithe ’s dòcha bobhla lite air neo ugh air a bhruich. Tha mi a’ sluigeadh sìos na ’s urrainn dhomh agus tha Niall Mòr ag innse dhomh gu reusanta ann an cainnt fhuar gu bheil mi air an teaghlach a nàrachadh agus gum feum mi na thachras dhomh fhulang.
“Thèid mo chur an uair sin gu h-èifeachdach, ach le nàdar de – uill, caomhalachd – tarsainn air seann chathair fiodha. Tha e ag innse dhomh gum feum mi tè dhe na casan-adhairt a ghlacadh leis an dala làimh agus tè dhe na casan-deiridh a ghlacadh leis an làimh eile. Tha mias tiona air a cur sìos air an lìono fo mo cheann: los gun glac i an sgeith agam. An uair sin, gun chabhag sam bith, sgiùrsaidh Niall Mòr tòn a mhic le stràic mòr leathair. A’ glaodhaich is a’ dìobhairt, fuilingidh an gille am pianadh tàmailteach seo is a mhàthair ’s a phiuthar bheag ghealtach ga choimhead.
“An uair sin thig coibhneas.”
Tha an leabhar ùr a’ toirt seo nas fhaide, ag innse dhuinn mar a bha Niall air obair a chall air sgàth mèirle a rinn e, agus: “Rereading accounts of my father’s punitive excesses seventy years on I am aware that readers may think that my father’s disproportionate punishment constituted child abuse. Feumaidh mi solas eile a chur air a’ghnothach, I’ll have to cast a different light on the matter.
“I certainly knew from comparing crimes and punishments with other kids that my dad’s discipline was a tad rigid. But I also knew something else, even while he was administering his version of appropriate justice. I knew that with every crack of the belt or the broad palm of his hand on my bare buttocks and lower back Big Neil was beating something out of himself.”
Tha siud gar toirt gu bàs Nèill. Nach neònach mar a dh’atharraich an sgeul. Ann an Keino tha nàbaidh ag ràdh: “Your da’s had an accident, down at KG Five.”
“What kind of accident?”
“He’s dead.”
Air son An Tuil (1999) dh’innis Tormod dhomh nach ann le tubaist ach le buille-cridhe air a’ chabhsair a shiubhail athair. Anns an Leper’s Bell thill e gu stòiridh na tubaist: “Yer da’s had an accident down at KG Five, son.” Tha na dearbh fhacail sin san leabhar ùr, cuideachd, ach an ceann dà dhuilleag tha: “It turns out that after my priggish lecture on English usage at noon, my father, accompanied by two teuchter fellow-dockers, suffers a massive heart attack.”
Bha Tormod air innse dh’a athair (mar a bhios clann aois 13 dualtach a dhèanamh) gun do rinn e mearachd gràmair nuair a thuirt e ri mhac: “Why can’t you learn yourself to put a newspaper back the way you found it?”
Mar sin tha ciont am measg na feirge ’s a’ bhròin . . .
Ann an Eavesdropping tha cuspairean leithid sabaid nan dòrn, pìobaireachd, goid, seinn, cànanan, caileagan, sgoil, innse sgeulachdan, gangaichean, fealla-dhà, burraidheachd. Tha mi dol a chrìochnachadh le deagh eisimpleir. Tha ar laochan ag innse mar a dhéileas e ri Mad Malky Cairns. Tha am facal a-mach gu bheil am burraidh seo a' dol a thoirt slaiceadh dha. “Him and whit army?” tha Tormod ag ràdh, a’ dearbhadh gu bheil còrr agus aon seòrsa Beurla san leabhar.
An ceann latha no dhà tha caraid aige, “an gille aig Màiri Fhraochain”, a’ tighinn thuige ’s ag ràdh: “Norrie, did you know that Cairnsie goes tae a specialist clinic up the toon?”
“Whit furr?”
“Manic-depression.”
“Manic-depression?” I feel a stab of something like envy . . .
Leughaibh Eavesdropping on Myself. Còrdaidh e ribh. Cuimhnichidh e dhuibh car son a bha Tormod cho math air teilidh anns na 70an ’s na 80an. Fiùs nuair a bha e air an deoch.


text:
Primary Sources
R Cumha Mich Ghille Chaluim / MacLeod of Rasay’s Lament R.18: 15r
D2 Cumhadh MhicGilli Chalum Rasay / MacLeod of Rasay’s Lament D2.5: 20
Dj Cumh Eoin Ghairbh Mhic Ghille Challum Rarsey Dj.1: 1
KB Cumha Iain Ghairbh Mhic Gillechallam John Garve / MacLeod of Raasay’s Lament KB.9: 23
Notes on Gaelic Titles
Cumha Mhic Ghille Chaluim207 Cumha Mich Ghille Chaluim / MacLeod of Rasay’s Lament R; Cumhadh MhicGilli Chalum Rasay / MacLeod of Rasay’s Lament D1; Cumh Eoin Ghairbh Mhic Ghille Challum Rarsey DJ; Cumha Iain Ghairbh Mhic Gillechallam / John Garve MacLeod of Raasay’s Lament KB. Lament for MacLeod of Raasay.
Archive Recordings
1953 John MacLean
1953 Pipe Major William MacLean


text:
Tòraidhean a' gealltainn "seasamh aig an SNP"
Gheall am Prìomhaire, Theresa May, agus ceannard Albannach nan Tòraidhean, Ruth Davidson, gun seas am pàrtaidh aig an SNP, agus iad a' foillseachadh manifesto Albannach nan Tòraidhean ann an Dùn Èideann.
Dh'innis Ms Davidson dhan luchd-èisteachd gur ann mu bhith "a' cur an SNP fo smachd" a bha an taghadh air an 8mh là den Ògmhios.
Thuirt a' Bh-Ph. May nach robh ach na Tòraidhean comasach air seasamh aig an SNP.
Dh'fhoillsich Ms Davidson a cuid mholaidhean là às dèidh don Phàrtaidh Thòraidheach aig ìre na RA am manifesto acasan fhoillseachadh.
"Taic an t-Sluaigh"
Tha na Tòraidhean dòchasach gun tèid aca air adhartas a dhèanamh ann an Alba aig an taghadh, 's iad air suidheachain a bharrachd fhaighinn ann an taghadh nan ùghdarrasan ionadail sa Chèitean. Bhuannaich am pàrtaidh dìreach aon suidheachan an Alba anns an Taghadh Choitcheann ann an 2015.
Tha dùil gun tèid manifestothan nam pàrtaidhean poileataigeach eile ann an Alba fhoillseachadh an ath-sheachdain.
Thòisich a' Bh-Ph. May a h-òraid 's i ag ràdh gun robh "aon cheist, agus dìreach aon cheist" a' sònrachadh an taghaidh seo - "cò as urrainn ar stiùireadh tro Bhrexit agus aonta fhaighinn a dh'obraicheas dhan RA air fad?".
Mhìnich i: "'S e am manifesto seo am plana agam airson Aonadh nas làidire agus Breatainn nas fheàrr. Am plana agam airson dùthaich a chruthachadh a dh'obraicheas dhan a h-uile duine, seach dhan bheag-chuid bheartach a-mhàin".
Thuirt i gun robh dùbhlain air thoiseach, ach gun robh i den bheachd gun robh "prògram creideasach, so-lìbhrigte aice airson riaghladh, mun tig an dùthaich air fad còmhla".
"Ao-coltach ris na tha pàrtaidhean eile a' tabhainn, tha sinne onorach le muinntir Bhreatainn mu mheud na h-euchd a tha romhainn.
"Oir tha ceannas a' ciallachadh a bhith ionraic le daoine mu na dùbhlain a th' air thoiseach, agus mun obair chruaidh a tha a dhìth airson faighinn seachad orra."
Chaidh i air adhart gus ionnsaigh a thoirt air an SNP, 's i a' fàgail air a' phàrtaidh gu bheil iad air daoine òga na h-Alba a leigeil sìos ri linn 's gu bheil iad "air an dalladh agus beò-ghlacte le neo-eisimeileachd".
Air duilleadh 34 de mhanifesto Albannach nan Tòraidhean, tha sgrìobhte "chan e seo an t-àm" airson referendum eile, agus airson fear a chumail;
- feumaidh pròiseas Bhrexit a bhith ullamh
- agus cha bu chòir dha tachairt "mura h-eil taic an t-sluaigh ann air a shon".


text:
Bha mi a-riamh dèidheil air snàmh a-muigh sa mhuir, no ann an loch no abhainn. A’ fàs suas san Òban, sin a’ chiad rud a dhèanamaid nuair a bhiodh a’ ghrian a’ dearrsadh – a’ dol do na tràighean a bha faisg oirnn sa bhaile, suas gu Mòrar, no a-null a Mhuile. Ged a…
A bharrachd air a bhith na phrìomh-bhaile dhan a’ Ghearmailt, tha mi den bheachd (coltach ri iomadh neach eile) gur ann am Berlin a tha a’ bheatha-oidhche as fheàrr anns an Roinn Eòrpa. Chan eil gainnead de bhàraichean is chlubaichean a tha fosgailte gu èirigh na grèine agus a’ tairgsinn a h-uile seòrsa de cheòl,…
Nuair a dh’innis mi do mo sheanmhair gun robh mi an dùil làithean-saora na Càisge a chur seachad ann an Iòrdan, thoisich i bruidhinn air sagart dom b’ainm Maighstir Iain a rugadh an Eirisgeidh ann an 1912 ach a chuir seachad a bheatha mar Franciscan ann an Iòrdan. Roinn
Bho chòmhnardan a’ chosta an iar gu bailtean mòra nan laighe eadar callaidean bheann ’s fàsach loisgte gu ruige dùintean gainmheach na Sahara, tha Moroco na dùthaich air leth aig a bheil measgachadh sònraichte de dh’àrainneachd agus eachdraidh. ‘S ann a chaidh mise agus caraid dhomh don dùthaich aig tòiseach na Samhain, dar a bha cosgaisean itealain aig…
Chuir mise seachad mìos as t-samhradh a’ siubhail feadh Bhulgaria, am fìor ear-dheas na h-Eòrpa. Tha Bulgaria furasta gu leòr a ruigsinn, is iomadach itealan ‘buidseatach’ a tha a’ dol gu costa a’ Chuain Dhuibh no chun nam bailtean as motha. Bha mi fhìn gus cola-deug a chur seachad ag ionnsachadh Beurla do chlann Roma gun…
Dachaigh saorsa adhraidh ann an Aimearaga (agus an taigh-adhraidh Iùdhach as sine ann an Aimeireaga a Tuath), tùs-àite a’ Chabhlaich Aimeireaganaich, ciad cholonaidh gus saorsa a ghairm bho Bheatainn, agus tè dhen dà stàit (le’r caraidean an Connecticut) nach do dhaingnich an 18mh ath-leasachadh (a’ toirmisg deoch-làidir) san dùthaich air fad. An t-aon àite san…


text:
- TIOTAL
- Cuairt-litir Bhòrd Seirbheis Mheidigeach na Gàidhealtachd 's nan Eilean, 1 Faoilleach
- EXTERNAL ID
- HLH_DEWAR100_027
- DEIT
- 1 Am Faoilleach 1916
- LINN
- 1910an
- CRUTHADAIR
- Highlands and Islands Medical Service
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Highland Archive Centre
- AITHNEACHADH MAOINE
- 106
- KEYWORDS
- Comataidh Sheirbheisean Meidigeach na Gàidhealtachd 's nan Eilean
Aithisg Dheòirich
Comataidh Dheòirich
Thàinig Aithisg Dheòirich chun cho-dhùnadh gur e còir bhunaiteach aig daoine, gun ghuth air am beairteas, an clas no an àite-còmhnaidh aca, a th' ann am prionnsapal de chùram slàinte. Ghabh Pàrlamaid, gu neo-àbhaisteach cabhagach co-aontachail, ri molaidhean a' Chomataidh le cho mòr 's a bha buaidh na h-Aithisg. Chaidh Seirbheis Meidigeach na Gàidhealtachd 's nan Eilean a chur air bhonn san Lùnastal 1913 le maoin bhliadhnail de £42,000.
B' e prìomh ghnìomh na Seirbheis cothroman air cùram-slàinte a leasachadh. Gheibheadh euslaintich cùram an dotair aig cosgais aontaichte ge bith cho fada air falbh 's a bha iad a' fuireach o thaigh an Dotair.
Tha an t-ìomhaigh seo mar phàirt de thaisbeanadh air loidhne a' comharradh ceud bliadhna Chomataidh Seirbheisean Meidigeach na Gàidhealtachd 's nan Eilean, agus glè thrice thathas a' toirt iomradh air mar Chomataidh Dheòirich an dèidh a chathraiche Sir Iain Deòir BP. Chuir aithisg a' Chomataidh air dòigh an t-slighe airson a' chiad seirbheis slàinte air an t-saoghal, Seirbheis Meidigeach na Gàidhealtachd 's nan Eilean, a rinn cruth-atharrachadh air solar meidigeach agus a tha air a mheasadh mar ro-theachdaire Seirbheis Nàiseanta na Slàinte.
Cliog > an seo airson a dhol gu toiseach an taisbeanaidh.


text:
Tha Comataidh Co-ionnanachd Chothroman na Pàrlamaid a’ dèanamh rannsachadh air Roma/Luchd-siubhail (Gypsy/Travellers) aig an àm seo.
Tha iad ag iarraidh cluinntinn bho dhaoine air cùisean a tha a’ toirt buaidh air Roma/Luchd-siubhail.
Gu sònraichte, bidh a’ chomataidh a’ coimhead air cùisean co-cheangailte ri àiteachan fuirich.
- A bhith a’ lorg làrach-còmhnaidh
- Cò ris a tha beatha air na làraichean coltach?
- Ciamar a tha làraichean air an ruith?
- A’ cleachdadh seirbheisean (m.e dotairean, fiaclairean 7c)
Tha bileag ri faighinn mun rannsachadh.
Tha a’ chomataidh air bhideo goirid a dhèanamh mun rannsachadh cuideachd.
Ma tha thu airson fios a chur chun na comataidh, cuir post-d gu equal.opportunities@scottish.parliament.uk no tweet gu @scotparl #SP4EqualOpps
San dol seachad, tha sinn air Rona/Luchd-siubhail a chur air Gypsy/travellers an seo ach tha iomadh facal eadar-dhealaichte a nochdadh anns na faclairean agus air-loidhne. Ma tha beachd sam bith aig daoine air briathrachas nas fheàrr, bu mhath leinn cluinntinn bhuaibh.
Alasdair


text:
’S e àite sìtheil, bòidheach a th’ ann an Eaglais Naoimh Agaistín suidhichte air ballachan a’ bhaile, agus bho àm na Càisge gu deireadh na Sultaine, bidh cuid den choitheanal a’ fosgladh na h-eaglaise tron latha airson fàilte a chur air luchd-tadhail. Tha rannsachadh a chaidh a dhèanamh a’ sealltainn gu bheil Eaglais Naoimh Agaistín air an làrach, no faisg air an làrach, far an robh an eaglais a bu tràithe aig na manaich, an ‘dubh regles’ no an ‘eaglais dhubh’.
A rèir nan tionndaidhean de Bheatha Chaluim Chille bhon 12mh is 16mh linn, thug rìgh na sgìre seo, Aodh Mac Ainmhire, fearann do Chalum Cille aig Daire Calgach far am faodadh e manachainn a chur air bhonn.
Gus ‘saothair dhaoine saoghalta’ a sgùradh bhon talamh mus deigheadh a’ mhanachainn a thogail, las Calum Cille teine. Sgaoil an teine agus theab e bad chraobhan daraich a sgrios, ach gus an dìon, rinn Calum Cille ùrnaigh agus chaidh na craobhan a ghleidheadh.
Ann am Beatha Chaluim Chille a chaidh a sgrìobhadh san 12mh linn san abaid, tha an dàn seo:
Is aire charaim Doire
Ar a réide, ar a gloine
Ar is lomlán aingel fionn
Ón chinn co n-ice ar-oile
Seo carson a b’ annsa leam Doire.
Tha e cho socair is soilleir.
Làn ainglean geala.
Bho aon cheann chun fhir eile.
Tha an t-ainm Eaglais Naoimh Agaistín a’ dol air ais gu àm nuair a chaidh manaich Chaluim Chille gu bhith nam pàirt den òrdugh Augustine ann an Èirinn san 12mh linn no san 13mh linn. Chaidh an eaglais a th’ ann an-dràsta a thogail tràth san 17mh linn, ach chaidh a togail às ùr san 18mh linn is san 19mh linn.


text:
'S e coimhearsnachd an lìn a tha a' leasachadh LibreOffice, pròiseact leis an Document Foundation nach eil ag amas air prothaid. 'S ann de shliochd OpenOffice a tha LibreOffice agus ma tha thu eòlach air OpenOffice, chì thu gu bheil iad gu math coltach ri chèile fhathast. Ma tha thu airson barrachd faighinn a-mach mu eachdraidh an dà bhathar, feuch an duilleag seo air Uicipeid na Beurla.
Tha a' choimhearsnachd 'ga leasachadh a chionn 's gu bheil sinn uile dhen bheachd gur e rud math a th' ann am bathar-bog saor, ann an co-obrachadh agus ann an co-roinneadh ghoireasan gu fialaidh. Tha gealladh aig cridhe a' phròiseict, gealladh airson bathar-bog nas fhearr, nas earbsaiche agus nas tèarainte nach cosg sgillinn ruadh dhut. Cha bu chòir do dhaoine a bhith air an glasadh a-staigh san aon bhathar a-rèir ar feallsanachd, bu chòir roghadh is taghadh saor a bhith ag daoine.
'S e a' choimhearsnachd a tha aig teis-mheadhan pròiseact LibreOffice agus cha b' urrainn dhuinn a chumail a' dol as a h-aonais idir. Mura biodh iadsan cho dìoghrasach dealasach, cha b' urrainn dhuinn bathar cho math a thoirt dhut, daoine a' tighinn cruinn a chum math na coimhearsnachd. Agus tha iomadh dòigh ann pàirt a ghabhail sa chùis.
Sgrìobh a' choimhearsnachd fhèin leth-laghan na coimhearsnachd agus tha iad 'gar treòrachadh 'nar n-obair agus sna dòighean air a bhrosnaicheas sinn com-pàirteachas dhaoine ùra ach chum am math fhèin agus math na coimhearnsnachd. Tha sinne 'gar dìon mar luchd-leasachaidh, aig an aon àm, tro mheadhan Ceadachas Beag Poblach GNU v3 airson bathar-bog saor.
Ma tha thu airson faighinn a-mach cò tha cumail taic ruinn gu ruige seo, thoir sùil air duilleag nan creidisean. Saoil am faic sinn d' ainm-sa ann a dh'aithghearr?
Tha Poileasaidh Prìobhaideachd againn, ma tha thu airson faighinn a-mach mar a tha a' choimhearsnachd a' dìon do chòraichean agus tha fiosrachadh laghail ri fhaighinn gu poblach cuideachd gus dèanamh cinnteachd gu bheil gach rud soilleir follaiseach a thaobh obair ar buidhinn.


text:
- TIOTAL
- Carragh-cuimhne nan Commando faisg air Drochaid an Aonachain
- EXTERNAL ID
- HC_PLANNING_03_026_0639
- ÀITE
- Drochaid an Aonachain
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mo Naomhaig
- LINN
- 1970an
- CRUTHADAIR
- T. Kenneth MacKenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Roinn Dealbhaidh Chomhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 14588
- KEYWORDS
- carraighean-cuimhne cogaidh
ìomhaighean
carraighean-cuimhne
Tha Carragh-cuimhne ainmeil nan Commando na sheasamh gu mòrail àrd os cionn Drochaid an Aonachain. Tha na trì iomhaighean umha nan seasamh gu moiteil a ' coimhead thar a' Ghlinne Mhòir, le aodach-cogaidh, bonaidean-clòimhe is brògan-streap orra. Chaidh an Carragh-cuimhne seo, anns a bheil 17 troighean a dh'àirde, a dhealbhadh le Scott Sutharlanach aig Colaiste Ealain Dhùn Dèagh an 1949, agus chaidh fhoillseachadh leis a' Bhanrigh Ealasaid, Màthair na Banrigh an 1952. Tha ceudan de sheann shaighdearan Commando a' tadhal air a' Charragh-chuimhne anns an t-Samhain gach bliadhna airson na Seirbheis Chuimhneachaidh agus gus Blàth-fhleasg a chur aige.
Tha Drochaid an Aonachain 9 mìle gu tuath air a' Ghearasdan air an A82, agus tha a' choimhearsnachd a' fàs.. Tha am baile ainmeil o na 's ann an seo a thigeadh saighdearan an Dara Chogaidh far na trèana is iad a' tòiseachadh air trèanadh bunaiteach Commando san sgìre


text:
Tachartasan is Naidheachdan
-
07/2017
Neach-ealain Jon Schueler 2017 air Mhuinntireas aig Sabhal Mòr OstaigChaidh an neach-ealain lèirsinneach David Lemm ainmeachadh mar an Neach-ealain Air Mhuinntireas aig Sabhal Mòr Ostaig OGE fo Sgeama Còmhnaidh Jon Schueler, a tha air a bhith an sàs fad còig bliadhna aig an Ionad Nàiseanta airson na Gàidhlig is a Cultair anns an Eilean Sgitheanach. Thathar a' sìneadh a'... barrachd...
-
06/2017
Rèidio Eadar-ghnìomhach EuropeanaDuilich, chan eil am brath seo ach ann am beurla a-mhàin an dràsta.... barrachd...
-
04/2017
Duais Bàrdachd MacDhòmhnaill Shlèite 2017Thèid an treas farpais bàrdachd Gàidhlig airson Duais Bàrdachd MacDhòmhnaill Shlèite a chumail am-bliadhna. Chaidh an fharpais a chur air chois leis an Ridire Iain MacDhòmhnaill mar chuimhneachan air a nighinn, Deborah, a dh’eug trì bliadhna air ais. Bidh an fharpais air a ruith a-rithist le Ionad Nàiseanta na Gàidhlig,... barrachd...
-
04/2017
Iris ùr Ghàidhlig - TuathThèid iris ùr Ghàidhlig Tuath a chur air bhog feasgar Diciadain 12 Giblean 4f san Atrium aig Àrainn Chaluim Chille, Sabhal Mòr Ostaig le leughaidhean bho Mhaoilios Caimbeul agus bho Choinneach Lindsay. Bidh leughaidhean ann cuideachd bho Bhoyd Robasdan, Iain Urchardan, Jo NicDhòmhnaill agus bho Mhaoilios Caimbeul mar chuimhneachan air... barrachd...
-
02/2017
Ceithir bliadhna eile do luchd-ealain-lèirsinneach air Sgoilearachd Jon Schueler aig Sabhal Mòr OstaigTha Sabhal Mòr Ostaig, an t-Ionad Nàiseanta airson Cànan, Cultar is nan Ealain Gàidhlig, a' sireadh luchd-ealain-lèirsinneach eadar-nàiseanta airson na còigeamh bliadhna de Sgoilearachd Chòmhnaidheach Jon Schueler. Bidh an Sgoilearachd, a chaidh a chur air bhonn ann an 2013, a' leantainn fad ceithir bliadhna eile gu 2020, agus thathar a'... barrachd...
-
02/2017
Sabhal Mòr Ostaig agus Glaschu Beò a’ co-obrachadh air greis-obrach ùrTha Glaschu Beò agus Sabhal Mòr Ostaig gus tòiseachadh air greis-obrach àraid ann an com-pàirteachas a choimheadas ris na h-Ealainean Gàidhlig bho thaobh a' bhaile mhòir agus bho thaobh na Gàidhealtachd. Bidh Riochdaire nan Ealain Gàidhlig aig Glaschu Beò stèidhichte aig a' Cholaiste san Eilean Sgitheanach fad 12 sheachdain aig... barrachd...
-
10/2016
Faisg air 1,000 oileanach air ceumnachadh bho Shabhal Mòr OstaigCheumnaich 53 oileanaich Dihaoine sa chaidh (7 Dàmhair) aig ceumnachd Sabhal Mòr Ostaig agus tha sin a’ ciallachadh gu bheil faisg air 1,000 oileanach air ceumnachadh bhon Cholaiste a-nis. Tha 985 oileanaich air teisteanas no ceum a thoirt a-mach bho thòisich iad a’ ceumnachadh ann an 1985. Bha buaidh is... barrachd...
-
09/2016
Duais Bàrdachd MhicDhòmhnaill Shlèite a’ dol gu bana-bhàrd AmeireaganachB’ i bana-bhàrd Ameireaganach, Deborah Moffat, a bhuannaich a’ chiad duais ann am farpais bàrdachd MhicDhòmhnaill Shlèite na bliadhna seo. Chaidh an fharpais a tha air a ruith le Sabhal Mòr Ostaig a stèidheachadh leis an Ridire Iain MacDhòmhnaill Shlèite mar chuimhneachan air an nighinn aige, Deborah, a chaochail a’... barrachd...
-
07/2016
Cothrom do luchd-ealain òga Albannach - Luchd-ciùil, Seinneadairean & Sgeulaichean.Tha Sabhal Mòr Ostaig & An Lòchran a’ sireadh luchd-ealain Albannach gus pàirt a ghabhail ann am pròiseact eadar Èirinn & Alba, ag obair le buidheann òga ann an Èirinn airson taisbeanadh a chur ri chèile airson cuairt. ’S e cothrom iongantach a tha seo do luchd-ealain òga, agus gheibh... barrachd...
-
06/2016
TOSTA 2016Tha seachd coimhearsnachdan mhion-chànanan air costa a' Chuain Siar, Alba, A' Chuimrigh, Dùthaich nam Basgach, Frìoslann, Èirinn, Gailìsia agus A' Chòrn air tighinn còmhla airson com-pàirteachas cruthachail a dhèanamh stèidhichte air mion-chànanan na Roinn Eòrpa. Bidh Tosta, a tha na prògram anns a bheil tachartasan cultarail, a' brosnachadh iomadachd chànanan... barrachd...
Duilleag 1 de 13: 123 Duilleag air adhart
Duilleag 1 de 13: 123 Duilleag air adhart


text:
- TIOTAL
- Ban-diùc Iorc ann an Inbhir Nis, 1929
- EXTERNAL ID
- BOX1_CELEBRATIONS
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 17 An Cèitean 1929
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 574
- KEYWORDS
- rìoghalachd
tursan rìoghail
Ban-diùc Iorc, a bha a-rithist na Ban-rìgh Ealasaid, Màthair na Ban-rìgh, a' tadhal air Inbhir Nis ann an 1929 airson a' chiad uair. Tha sluagh air cruinneachadh an seo anns an Àrd Shràid gus am faic iad i.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Ubhalghortean aig Buaile na Gainmhich, taobh an iar iomall bhaile Inbhir Narann fo bhlàth turas eile
Abair thusa gur e togail cridhe a th'ann a bhith faicinn nan craobhan bho bhlàth. Seo grunn dealbhan am bliadhna fo na "alltoments" aig Buaile na Gainmhich aig iomall bhaile taobh an iar Inbhir Narann. Mura a bheil "flash" ag obair dhut an seo, faodaidh na dealbhan fhaicinn air flickr an seo.
Fàilte chridheil ort
Tha mi 47 bliadhna a dh'aois, tha mi pòsta 's tha mi a' fuireach ann an Inbhir Narann.
Tha e a' còrdadh rium a bhith sgrìobhadh beagan Gàidhlig. Tha mi fhathast ag ionnsachadh 's mar sin dheth, cha bhi a h-uile càil buileach ceart: nì mi mearachdan!
Co-dhiù ma tha greiseag agad - thig a-steach! Tuilleadh mu dheidhinn Gràisg


text:
Mìos nan Gàidheal
26 An Giblean
11:00 am
Tachartas bliadhnail gus Bratach nan Gàidheal a thogail is Mìos nan Gàidheal a chumail.
Haileafacs, Cèarnag an Spaistir Mhóir
26 an Giblean
12:00 meadhan-là
A’ togail Bratach nan Gàidhlig is A’ leughadh Gairm a’ Mhìos
Lìonag na Pàrlamaid Bige
1726 Sràid Hollis
12:15 – 12:30 f
Taisbeanadh foirmeil is céilidh as deaghaidh togail Bratach nan Gàidheal
Ealanlann na h-Albann Nuaidhe
1723 Sràid Hollis (thar na sràide bho’n Phàrlamaid Bhig)
1 an Céitean
12:00 f
A’ togail Bratach nan Gàidheal
Taobh a-muigh Talla Mhoireasdain
Campus Oilthigh Naomh Fhransaidh
Tacharatas foirmeil agus céilidh
Ionad ’icCinaoidh
12:15 – 12:30 f
Bidh fàilte ro’n a h-uileadh. Bidh srùbag ann.
1 an Céitean
2:00 – 4:00 f
’ga chur Mìos nan Gàidheal air bhog
Ionad Ealain Shiorramachd Inbhir Nis
160800 An Rathad 19, Inbhir Nis
Bidh fàilte ro’n a h-uileadh. Bidh srùbag ann.
1, 8, 15, 22 agus 29 an Céitean
10:00 am
Gàidhlig agus Cabadaich
An Drochaid / Shining Waters, Màbu
Seiseanan neo-fhoirmeil na Gàidhlig le Margie is Oighrig is srùbag ann. Bidh fàilte ro’n a h-uileadh.
macintcj@gmail.com no mberiskay@gmail.com
1, 8, 15, 22 agus 29 an Céitean
6:00 – 7:00 f.
Anns an Taigh Chéilidh
Taigh an t-Sagairt, Gleann Dail, Ceap Breatainn
Seiseanan seachdaineil do ghach aois. ’S e na taighean céilidh aon dhe na prìomh àiteachan far an robh nòsan ’gam pàirteachadh ann an coimhearsnachdan Gàidhealacha. Bidh na seiseanan seo a’ compàirteachadh òrain, naidheachdan, bial-aithris, eachdraidh agus nòsan. Bidh cuideam ann air nòsan Bràigh na h-Aibhneadh, (Baile an Rìgh / Gleann Dail) ann an Ceap Breatainn.
1-26 an Céitean
An Cùrsa Bogaidh II & III
Colaisde na Gàidhlig
Bidh cosgaisean a’ chùrsa ann
Le bhi ann an ceangal r’ ar compàirtichean aig Oilthigh Cheap Breatainn, tha Colaisde na Gàidhlig moiteil á dà chùrsa do dhian-bogaidh na Gàidhlig a bheir 6 creideis, air làraich na Colaisde an Céitean 2017. Tha An Cùrsa Bogaidh II (An Ìre Eadar-Mheadhanaich) ’ga chur air dòigh do dh’oileanaich an oilthigh a tha a’ sireadh chreideis na Gàidhlig dhan darna bhliadhna agus tha An Cùrsa Bogaidh III (An Ìre Eadar-Mheadhanaich nas àirde) ’ga chur air dòigh do dh’oileanaich a tha a’ sireadh chreideis dhan treas bhliadhna. Tha na cùrsaichean seo freagarrach do dh’oileanaich a bhios a’ gabhail suime ann an leasachadh pearsanta agus foghlum leanntainneach.
2 an Céitean
2:00 f
Leabharlann Ghlaschu Ùir
Taisbeanadh do dh’oileanaich á Mór-Sgoil Ghlaschu Ùir mu chànan agus chultur nan Gàidheal an Albainn Nuaidh.
5:00 f
A’ togail Bratch nan Gàidheal
Cèarnag Ghlaschu Ùir
5:30 f
Taisbeanadh do Chomhairle Baile Ghlaschu Ùir agus làmh sgrìobhainn a chur air Gairm Mìos nan Gàidheal 2017.
Talla Baile Ghlaschu Ùir
2 an Céitean
7:00 f
Clàrsach nan Ceilteach
Leabharlann Poblach Keshen Goodman, Haileafacs
Taisbeanadh farsuing air a’ chlàrsaich mu cho-theacsa ann an comann nan Gàidheal, a’ toirt mìneachaidh air ciamar a chaill sinn an nòs agus ciamar a tha i ’ga h-ath nuadhachadh an dràsda le Alys Howe
3 an Céitean
7:00 f
Na h-ionnanachdan Culturacha a-measg nan Gàidheal, nam Mìogmac agus nan Acadianach.
Lodaidh MacFhionghain
Leabharlann Poblach Sackville, Haileafacs
4 an Céitean
6:30 f
Am Prìomh Leabharlann, Talla Phòil Úi Riagáin, Haileafacs
Na Gàidheil anns na Cogaidhean, a’ trusadh dhen 185mh Reiseamaid agus ionnsaich òran Gàidhlig.
4, 11, 18 agus 25 an Céitean
An Taigh Céilidh/ Cruinneachaidhean Oidhche Dhi-ardaoin’
Colaisde na Gàidhlig
Ann a bhi a’ ceangal ris a’ Chùrsa Bhogaidh a bhios a’ dol air adhart air làraich na Colaisde ré mìos a’ Chéitein, tha sinn a’ cur cuiridh chon na coimhearsnachd air fad tighinn cruinn còmhla rinn airson céilidhean a h-uile seachdain. Thigibh a-staigh is dèanaibh céilidh oirnn. Faodaidh sibh innealan-ciùil, brogan-dannsaidh, òrain agus do chuid Ghàidhlig a thoirt leibh.
frances.maceachen@novascotia.ca or phone 945-2114.
4, 11, 18 agus 25 an Céitean
Club Leabhair mu Eachdraidh nan Gàidheal
Leabharlann Poblach Alasdair Dhoighlich
Leughaidh compàirtichean agus bruidhnidh iad air Seanchaidh na Coille, co-chruinneachadh bàrdachd agus litreachas na Gàidhlig ann an Canada. ’S e am fear-deasachaidh Mìcheal Newton a chruinnich òrain agus litreachas na Gàidhlig thar Chanada gus guth a thoirt do Ghàidheil Canadianacha is na dh’fhiach iad. Bidh cuspairean a’ toirt a-staigh inmriche, poileataigs, creidimh, beatha an teaghlaich, aithne, bhuidhnean soisealta is tuilleadh. Tha beagan leth-bhric a bhios ri fhaighinn air iasad, agus ’s urrainn dhan leabhar a bhi ’ga cheannach aig www.nimbus.ca/store/
frances.maceachen@novascotia.ca no éibh air 902-945-2114
6 an Céitean
10:00 am – 4:00 f
Taisbeanadh: A’ snìomh agus A’ fighe
’S e a bhi a’ snìomh agus a’ fighe air a bhi ’nam prìomh-phàirtean dhen dualchas againn. Thigibh ’nur cuideachd le buill dhen bhuidhinn Atlantic Spinners and Handweavers mar a nì iad taisbeanadh air snìomh agus fighe – o rùsg clòimhe gu bathar dèante. Bidh beairt ann agus caochladh chuibhleachan snìomha ’gan cur gu feum, còmhla ri taisbeanadh bathair dèante agus leabhraichean. Thig, coimhead agus foighnich ceistean agus dh’fhaodte gun cuir do làmh an sàs ’s an ealan eachdraidheil seo. – le the Atlantic Spinners and Weavers Guild
5-7 an Céitean
Gàidhlig as t-Earrach
Colaisde na Gàidhlig
Bidh caochladh ìrean ann
Bidh a’ chiad ceann-seachdain bogaidh dhen bhliadhna a’ cur fàilte air an t-sìde nas blàithe agus air seann agus ùr charaidean. Ré an t-seisein, bidh taisbeanadh sònraichte le Dr. Tiber Falzett, Ollamh agus Ball na Sgoileadh Ceumnachaidh, OEa’Ph fo’n tiotal : Nam faighea’ tu sgiathan geòidh: Bridging the Gulf through Gaelic Oral Tradition. Di-sathuirne, 6 an Céitean aig 7:00 f le dannsa cèarnach ’ga leanaid le Dawn agus Margie Pheatan. (fàilte ro’n a h-uileadh)
7 an Céitean
Gàidheil a’ Ghinealaich a Chaidh a Chall
An Drochaid, Màbu
$5 no tabhartas
Nì sgoilear Dhail Bhràighe Zoe McDaniel á Baile Beag an Uillt taisbeanadh a’ cur feart air na chuir a’ choimhearsnachd Ghàidhealach ré a’ Chogaidh Mhóir, coltach ris a’ bhuaidh aig an Ridse Vimy, agus mar a théid an cuimhneachadh thro chaochladh chuimhneachain thar na h-Ionnsaidh an Iar. Compàirtichidh i na dh’ionnsaich i bho chuairt chuimhne a’ chogaidh a bh’aice anns an Roinn Eòrpa mar neach-faighinn dhen duais, Beaverbrook Vimy. Bidh srùbag ann.
macintcj@gmail.com no mberiskay@gmail.com
10 an Céitean
Baile nan Gàidheal
Bannal nan Òran
Théid an òraid seo a lìbhrigeadh le Oighrig NicFhraing, ban-ùghdar dhen leabhar, Ás a’ Bhràighe: The Gaelic Songs of Allan the Ridge MacDonald. Nì Oighrig taisbeanadh air luadhadh a’ chlòtha, na h-òrain a lùib agus ùrlaran, o léirsinn nam boireannach, an fheadhainn aig an robh luadhadh a’ chlòtha ’na obair dhualchasach.
11 an Céitean
7:00 f
Clàrsach nan Ceilteach
Leabharlann Chaiptein Uilleim Spry, Spryfield, Haileafacs
Taisbeanadh farsuing air a’ chlàrsaich mu cho-theacsa ann an comann nan Gàidheal, a’ toirt mìneachaidh air ciamar a chaill sinn an nòs agus ciamar a tha i ’ga h-ath nuadhachadh an dràsda le Alys Howe
12 an Céitean
1:00 – 2:00 f
Eachdraidh Dualchas Luadhadh a’ Chlòtha ás Albainn
Leabharlann Poblach, Baile na Stàilinn, 248 Sràid Foord, AN
Thig ’nar cuideachd aig leabharlann Baile na Stàilinn airson taisbeanadh air eachdraidh dualchasach luadhadh a’ chlòtha ás Albainn. Ionnsaichidh an neach-taisbeanaidh, Uéindidh NicAonghais á Comann nan Gàidheal an Siorramachd Phiogto dhuibh òran luadhaidh ré an taisbeanaidh.
12 an Céitean
2:00 – 3:00 f
Dualchas a’ chìùil Ghàidhealaich, ’ga sgeadachadh air an fhìdhill an Ceap Breatainn.
Baile nan Gàidheal
Nì Caol Dòmhnallach á Baile Inbhir Nis taisbeanadh agus gabhaidh e puirt.
13 an Céitean
2:00 f
Sloinntearachd
Leabharlann Poblach am Bedford
A’ rannsachadh na sinnsearachd agaibh ás Albainn. Faighibh a-mach càite am bu chòir dhuibh coimhead agus ionnsaichibh mu chànan agus chultur nan Gàidheal – le Vince MacNìll
15 – 19 an Céitean
Prógram nan Sgoiltean Poblacha
Baile nan Gàidheal
Prógram ùr dhan chlas mu chànan agus chultur nan Gàidheal, bidh Baile nan Gàidheal a’ tairgsinn dha na sgoiltean ann am Bùird na Sgoileadh, Ceap Breatainn-Bhioctoria agus An Caolas ré Mìos nan Gàidheal. bidh am prógram ann ré uairean na sgoileadh.
16 an Céitean
7:00 f
Clàrsach nan Ceilteach
Leabharlann Cole Harbour, Dartmouth, Haileafacs
Taisbeanadh farsuing air a’ chlàrsaich mu cho-theacsa ann an comann nan Gàidheal, a’ toirt mìneachaidh air ciamar a chaill sinn an nòs agus ciamar a tha i ’ga h-ath nuadhachadh an dràsda le Alys Howe
17 an Céitean
1:30 – 2:30 f
Ag ionnsachadh na Gàidhlig an Albainn – Piogto
Leabharlann Poblach am Piogto, 40 Sràid an Uisge, Piogto, AN
Bidh neach-taisbeanaidh Uéindidh NicAonghais á Comann nan Gàidheal an Siorramachd Phiogto ann gus na dh’fhiach i fhad ’s a bha i ag ionnsachadh na Gàidhlig an Albainn fhad ’s a bha i air falbh o’n obair aice aig Leabharlann Campus Colaisde na Coimhearsnachd an Albainn Nuaidh am Piogto.
19 an Céitean
10:00 – 11:00 am
Eachdraidh Dualchas Luadhadh a’ Chlòtha ás Albainn
Leabharlann Poblach Abhainn Eòin, 2725 Rathadh a’ Mheòir an Iar, Abhainn Eòin, AN
Thigibh ’nur cuideachd aig leabharlann Abhainn Eòin airson taisbeanadh air eachdraidh dualchas luadhadh a’ chlòtha ás Albainn. Ionnsaichidh an neach-taisbeanaidh, Uéindidh NicAonghais á Comann nan Gàidheal an Siorramachd Phiogto dhuibh òran luadhaidh ré an taisbeanaidh.
23 an Céitean
7:00 f
Cuairt air na cànanan Gàidhlig
Leabharlann Poblach an Tantallon, Haileafacs
Thigibh ’nur cuideachd còmhla ri dà ollamh fhad ’s a nì iad cuairt air na cànanan Gàidhlige: Gàidhlig, Gaeilge, agus Gaelg. Cluinnidh sibh fuaimean nan cànanan seo, gheobh sibh a-mach càite a bheil iad ’gam bruidhinn, ionnsaichidh sibh mu na h-eachdraidhean aca, agus coimheadaidh sibh air na h-ionnanachd agus na diofraichean eadarra. B’fhìor thoil leinn na ceistean agaibh ’fhaighinn! Le Ban-O. Eimilidh NicEòghainn (ath bheòthachadh na Gàidhlig, gaelic.co) agus Ollamh Gearailt Mac’illeBhàin (Oilthigh Dhalhousie).
23 an Céitean
6:30 f
Am Prìomh Leabharlann, Haileafacs
DNA Footprint
Gabhaibh pàirt ann an sgrìob ghinnich a thòisich a-réir toraidh DNA anns an iris National Geographic o chionn cha mhór 100,000. Coimheadaibh air beagan dhe na leasachaidhean ’s a’ Ghàidhlig stéidhichte air gu dé a bhios cànanaichean ag ràdhainn. Cluinnibh gu dé mar a thòisich an cinne daonna ri chéile, mar a shiubhlaich iad o’n a chéile is a-nist mar a tha iad a’ tighinn ri chéile ann an sluagh iomadachd Chanada -le Uéin Mac an t-Saoir.
23 an Céitean
7:00 f
Seanchas aig an Leabhar-lann
Leabharlann Roinn Cheap Breatainn
50 Sràid Falmouth, Sidni, AN
Cruinneachadh neo-fhoirmeil – tha fàilte ro’n a h-uileadh – na naidheachdan uile di-beathte
acmacdermid@gmail.com no morrisonb@mac.com
24 an Céitean
7:00 – 9:00 f
Céilidh Bheag anns a’ Ghut
Talla Ridirean Cholumbuis, 138 Sràid Ghranville, An Gut
Tabhartasan ’gan gabhail aig an dorust
Ceòl leis an teaghlach, Broussard. Òrain Ghàidhlig le clas Gàidhlig Sgoil Ghàidhlig Baile a’ Chlamhain. Naidheachdan agus còmhradh ’s a’ Ghàidhlig is srùbag an làimh.
20 an Céitean
2:30 – 6:30 f
Na Gaisgich Òga – Cruinn A-Rithist
Taigh an t-Sagairt, Gleann Dail, CB.
Gun chosgais – Faodaidh teaghlaichean greim bìdhe a thoirt leò a théid a chur ris a’ bhiadh.
Thairg Colaisde na Gàidhlig am prógram Na Gaisgich Òga far ceithir bliadhna. ’S e rùn an tachartas a tha seo a bhi ’ga dhèanadh comasach gun tig na seann Ghaisgich Òga cruinn còmhla agus gun coinnich iad ri feadhainn eile a bha ’s a’ phrógram thar nam bliadhnaichean. Tha Cruinn A-rithist fosgailte do dh’ògraidh aig a bheil suim anns a’ Ghàidhlig, a cultur agus ann an eachdraidh nan Gàidheal. Bidh an là a’ toirt a-staigh bhùithtean obrach air: a’ sanasachadh ur cuid Ghàidhlig; a’ toirt sùla air ar n-eachdraidh, naidheachdan Gàidhlig, òrain Ghàidhlig, agus dannsaichean cèarnacha agus ceòl Gàidhealach. Bidh potluck ann aig àm na sùipearach.
28 an Céitean
3:00 f
Seirbheis Uil'eaglaiseil na Gàidhlig
Aig Eaglais Chléirich Naomh Sheumais, An t-Eilean Mor
Bidh an t-Urr. Peadar MacDhòmhnaill os cionn na seirbheis.
As déidh na seirbheis, bidh cothrom seanchas a dhèanamh agus srùbag a ghabhail.
Thigibh uile!
29 an Céitean
7:00 f
Am Prìomh Leabharlann, Haileafacs
Thigibh ’nur cuideachd còmhla ri dà ollamh fhad ’s a nì iad cuairt air na cànanan Gàidhlige: Gàidhlig, Gaeilge, agus Gaelg. Cluinnidh sibh fuaimean nan cànanan seo, gheobh sibh a-mach càite a bheil iad ’gam bruidhinn, ionnsaichidh sibh mu na h-eachdraidhean aca, agus coimheadaidh sibh air na h-ionnanachd agus na diofraichean eadarra. B’fhìor thoil leinn na ceistean agaibh ’fhaighinn! Le Ban-O. Eimilidh NicEòghainn (ath bheòthachadh na Gàidhlig, gaelic.co) agus Ollamh Gearailt Mac’illeBhàin (Oilthigh Dhalhousie).
May 30
7:00 pm
The Celtic Harp
Alderney Gate Library, Dartmouth, HRM
A broad sketch of the context of the harp in its heyday in Gaelic society, explaining how we lost the tradition and how it is being redeveloped currently – with Alys Howe
30 an Céitean
7:00 f
Clàrsach nan Ceilteach
Leabharlann Alderney Gate, Dartmouth, Haileafacs
Taisbeanadh farsuing air a’ chlàrsaich mu cho-theacsa ann an comann nan Gàidheal, a’ toirt mìneachaidh air ciamar a chaill sinn an nòs agus ciamar a tha i ’ga h-ath nuadhachadh an dràsda le Alys Howe
May 31
7:00 pm
Genealogy
Bedford Public Library
Researching your Scottish Ancestry. Discover where to look and gain insight into the Gaelic language and culture – with Vince MacNeil
31 an Céitean
7:00 f
Sloinntearachd
Leabharlann Poblach am Bedford
A’ rannsachadh na sinnsearachd agaibh ás Albainn. Faighibh a-mach càite am bu chòir dhuibh coimhead agus ionnsaichibh mu chànan agus chultur nan Gàidheal – le Vince MacNìll


text:
HTML Tag Remover
www.ltool.net  ⇒ www.ltool.net
fo-thiotal Deasaiche
Ma agad fo-thiotalan a tha a-mach à sioncranachaidh leis an fhilm, 's urrainn dhut atharrachadh air àm tòiseachaidh nan fo-thiotal le seo fo-thiotalan deasaich an inneal.
SMI, SRT, STR seòrsaichean faidhle a dh'fhaodadh a bhith air atharrachadh.
HTML Tag Remover
Uppercase / Lowercase Converter
urrainn dhut iompachadh Lower chùis litrichean gu Uarach Upper chùis litrichean no cùis litrichean a 'chùis na b' ìsle litrichean.
Brath a ghabhail Bhinn / Gach Words
urrainn dhut brath a 'chiad caractar a h-uile binn no a h-uile facal gu ceann shuas na cùise.
Character Counter
urrainn dhut cunnt àireamh nan caractaran no litrichean ann an teacsa.
Words / Caractaran Lorg àite agus
'S urrainn dhut lorg agus iomadh àite faclan no caractaran.
Coin, cait agus coineanaich. → Dogz, Catz agus rabbitz. (Lorg àite agus 's' a 'z')
Related TagsHTML Tag Remover Sguab às HTML Tag Bho Thobar


text:
Naidheachdan 11:00m
10 An t-Iuchar 2017 Ùraichte aig Ùraichte aig
Charlie Gard
Tha cùis Charlie Gard, an leanabh tinn, a' tilleadh dhan Àrd Chùirt an-diugh. Tha Ospadal Great Ormond Street ag iarraidh air britheamhean sùil as ùr a thoirt air fianais mu leigheas ann an dùthchannan eile, a dh'fhaodadh feum a dhèanamh dha, agus a tha a phàrantan ag iarraidh. Tha na cùirtean air riaghladh ron a seo nach eil dad ann a ghabhas dèanamh dhan leanabh, a tha 11mìos a dh'aois, agus gum bu chòir an t-inneal a tha ga chumail beò a thionndadh dheth.
Stoidhle Riaghlaidh
Tha am Prìomh Mhinistear am beachd a stoidhle riaghlaidh atharrachadh agus i ag iarraidh taic nam pàrtaidhean eile do na polasaidhean aice. Canaidh Theresa May, an dèidh do na Toraidhean am mòr-chuid a chall aig an taghadh choitcheann, gur e firinn na cùise gu feum i slighe eile a ghabhail. Tha na Làbaraich ag radh nach eil dad de dh'fhios aig Theresa May de bu chòir dhith a dhèanamh. Thàinig dearbhadh bhon Riaghaltas an-diugh cuideachd nach bi iad a'dol air adhart le àrdachadh ann an cìs an arachais nàiseanta do dhaoine a tha os cionn an cosnaidh fhèin, an dèidh do bhuill phàrlamaid a dhol nan aghaidh.
Cùis mhuirt
Chaill fear às Alba, a tha fo amharras mu mhurt anns na Stàitean Aonaichte, cùis lagh fad 14 bliadhna 's e a' cur an aghaidh ordugh 'son a chuir a dh'America. Tha Phillip Harkins, a bhoineas do Ghrianaig, fo chasaid co-cheangaile ri oidhirp air meirle ann an Florida ann an 1999, anns an deach duine a mharbhadh. Tha Harkins, a tha 38, a'dol as aicheadh agus thill e a dh'Alba ann an 2002 an dèidh a shaoradh air urras. Thàinig an riaghladh an-diugh bho Chùirt Chòirichean Daona na h-Eòrpa.
Bàs am Moirebh
Tha polais a' rannsachadh bàs boireannaich ann an Moireibh a-raoir. Chaidh na seirbiesean èiginn iarraidh gu Land Street ann an sgìre Bhuckpool faisg air Bocaidh aig leth air an deidh seachd a-raoir. Chaidh boireannach, a bha 63, a thoirt dha'n ospadal ach chaochail i an sin.
Taighean Ùra
Tha Ministear Taigheadais na h-Alba, Caoimhinn Stiùbhart, ann an Leòdhas an-diugh a' fosgladh dhachannan ùra. Seo an treas earran den sgeama 'son taighean aig prìs reusanta aig Lanaig MhicCoinnich ann an sgìre Shanndabhaig faisg air Steòrnabhagh.


text:
BA (le Urram) Cànan is Cultar na Gàidhlig
Ceum: Cùrsaichean air astar
Dòigh lìbhrigidh: Air Astar, Pàirt-ùine
Neach-stiùiridh: Sgioba Chùrsaichean air Astar astar@smo.uhi.ac.uk
Mun a' Chùrsa
Tha am BA air astar stèidhichte aig SCQF 10, agus tha e an aon rud ri Ìre 4 den cheum BA (le Urram) air taobh a-staigh na Colaiste. Gu h-àbhaisteach, tha am BA (le Urram) air astar ga dhèanamh pàirt-ùine.
Air a' chùrsa seo bidh thu a' sgrùdadh Gaidhealtachd an latha an-diugh 's an latha an-dè agus a' toirt a-mach sàr chomas ann an Gàidhlig. Bidh thu a' rannsachadh litreachas agus cultar dualchasach na Gàidhlig, cho math ri freumhan a' chànain agus gheibh sibh cothrom Gàidhlig na h-Èireann ionnsachadh.
Sùsbaint a' Chùrsa
Tha 6 modalan aig ìre 4, air an dèanamh suas le modalan spèisealta agus modal riatanch, Tràchdas Ceuma. 'S e modal dùbailte a tha seo.
Tha cead aig oileanach cuideachd aon mhodal roghainneil a dhèanamh, .i.e. modal a thèid a thaghadh aon chuid bhon cheum a tha ga dhèanamh, bho cheum eile san Sgeama no, le cead Stiùiriche a' Phrògraim, bho cheum eile aig OGE, cho fad 's a bhios am modal ri fhaighinn ann an cruth astair. (Is ann sa Bheurla, mar as trice, a thèid modalan a lìbhrigeadh bho cheumannan bho thaobh a-muigh na Sgeama.) Faodaidh am modal seo a bhith aig Ìre SCQF 9 no SCQF 10.
Gus am BA (le Urram) a thoirt a-mach, bidh oileanaich a' dèanamh an Tràchdas Ceuma, (creideasan luach dà mhodal), trì modalan spèisealta agus aon mhodal roghainneil.
Feumaidh cothrom a bhith aig oileanaich air acfhainn coimpiutair a fhreagras feumalachdan nam modalan fa leth.
Am bitheantas, bidh seo a' toirt a-steach na leanas: coimpiutair agus ceangal ris an Eadar-lìon; sealladair lìn (a leithid Firefox no Internet Explorer); agus prògram puist-dealain ' 's e Microsoft Office 365 am prògram a chleachdas luchd-teagaisg gus conaltradh ri oileanaich. Feumaidh cothrom a bhith aig oileanaich cuideachd air fòn airson chlasaichean oide fòn. Cha bu chòir fon-làimh no Skype a chleachdadh, oir bidh iad ag adhbhrachadh trioblaidean fuaim sa chlas.
Tha goireasan ionnsachaidh airson mhodalan a thèid a theagasg air astar air an cur ri chèile agus rim faighinn air Blackboard (an àrainn foghlaim mas-fhìor aig OGE). An dèidh clàradh, gheibh oileanaich cead agus cothrom air an stuth air Blackboard.
Mar as trice, bidh 2 chlas oide fòn gach seachdain mu choinneimh gach modal. A thaobh an Tràchdas Ceuma, bidh clasaichean taic ann aig amannan a thèid aontachadh le stiùiriche a' mhodail agus stiùiriche pearsanta an tràchdais.
Gheibh oileanaich liosta de chlasaichean oide, de mheasaidhean agus de stuthan ionnsachaidh aig toiseach gach semeastair.
Inntrigeadh
Ma shoirbhicheas le oileanaich aig Ìre 3 (SCQF 9) de Sgeama na Gàidhlig is Chuspairean Co-cheangailte, bidh aca ri tighinn suas ris na feumalachdan adhartais mus tèid iad bho Ìre 3 gu Ìre 4:
a. Feumaidh oileanaich aig ìre 3 (BA) 50% aig a' char as lugha fhaighinn ann an Gàidhlig 3 agus 40% aig a' char as lugha fhaighinn anns na modalan eile a rinneadh aig SCQF ìre 9.
b. Gheibh oileanaich eile a-steach le cead bho Roinn an Fhoghlaim, ma thèid a cho-dhùnadh gu bheil iad comasach air amasan Ìre 4 a choileanadh agus slatan-tomhais am BA (le Urram) a ruigsinn, agus cuideachd gu bheil iad comasach air a' Ghàidhlig a chur an cleachdadh aig an ìre inntrigidh cheart.
Cìsean is Maoineachadh
Airson cìsean thèid chun a cheangal a leanas http://www.smo.uhi.ac.uk/gd/cursaichean/cisean/
A' cur a-steach
Cuir post-d dhan Oifigear Inntrigidh air astar@smo.uhi.ac.uk no fòn thuice air +44 (0) 1471 888304.
Oifis Chlàraidh is Inntrigidh
Sabhal Mòr Ostaig
Slèite
An t-Eilean Sgitheanach
IV44 8RQ


text:
CARMINA GADELICA
Ortha nan Gaidheal
ORA BUAIDH [22]
- Ionnlaidh mi m' aodann
- 'S na naoi gatha greine,
- Mar a dh' ionnlaid Moir a Mac,
- Am bainne bragh na breine.
- Mil a bhi 'na m'bheul,
- Seirc a bhi 'na m'aodann;
- An gaol thug Moire dha Mac
- Bhi an cridhe gach cairc domhsa.
- Gum bu suileach, cluasach, briathrach Dia,
- Da m'riarachadh, is da m'neartachadh;
- Gum bu dall, bodhar, balbh, sion sior,
- Mo luchd tair is mo luchd taimhlis.
- Teanga Chalum-chille 'na mo cheann,
- Agall Chalum-chille 'na mo chainn;
- Foisneachd Mhic bhuadhaich nan gras
- Dhol thugam-sa an lathair sluaigh.
Niall MacFhionnlaigh, A' Chiste Ghàidhlig, a chuir na teacsaichean seo gu léir bho Carmina Gadelica air an làrach-lìn aig Sabhal Mór Ostaig ann an 1995
2001-04-08 CPD


text:
Bidh sinn a’ foillseachadh diofar bhileagan is leabhranan a tha a’ mìneachadh mar a bhios Pàrlamaid na h-Alba ag obair; a tha a’ brosnachadh com-pàirt leis a’ phobaill agus a tha a’ toirt stiùireadh do dhaoine a tha a’ tadhal air an togalach. Tha na foillseachaidhean air fad againn saor is an asgaidh agus tha iad rim faighinn ann an diofar chànanan is cruthan.
Ma tha ais-eòlas no beachd sam bith air na goireasan seo, leig fios thugainn aig Sgioba an Fhiosrachaidh is nam Foillseachaidhean Poblach.
Bileagan a tha a' mineachadh comasan is obair Pàrlamaid na h-Alba
Bileagan a tha a’ mìneachadh carson a tha diofar seòrsaichean riochdachaidh aig daoine ann an Alba is a tha a’ soillearachadh dleastanasan Pàrlamaid na h-Alba.
Bilegan a tha a' brosnachadh a' phobaill gus pàirt a ghabhail sa Phàrlamaid
Bileagan gus dèanamh cinnteach gum bi deagh thuras agad gu togalach na Pàrlamaid.
Ordaich bileagan pàrlamaideach an seo an-asgaidh


text:
Thathar den bheachd gur ann fo shealbh dìreach 432 duine a tha leth den talamh phrìobhaideach ann an Alba. Tha e mar àireamh bho na Meadhan Aoisean nuair a bha siostam fiùdalach aig àirde. Agus ged a tha a-nis mu 500,000 acair de dh’fhearann fo shealbh agus stiùir choimhearsnachdan an Alba, chan eil sin ach ’na sgrìob bheag an coimeas ris na rèidhleanan agus monaidhean farsaing th’ aig daoine fa leth agus buidhnean prìobhaideach.
Tha fianais ann, gu h-àraidh bho am measg nan coimhearsnachdan fhèin, gu bheil iomairt an fhearainn a thòisich le craitearan ann an Asainte ann an 1993 air diofar mòr a dhèanamh sna ceàrnaidhean a tha nis fo smachd nan coimhearsnachdan. Ach ’s dòcha gun robh an spionnadh ’s an lùths a bha cho follaiseach nuair a bha an iomairt iongantach seo aig àird an t-siùil air tràghadh rud beag anns na beagan bhliadhnaichean a dh’fhalbh, thoradh chan eil an sporan poblach air a bhith cho fialaidh agus tha an taic phoilitigeach air sìoladh ás beagan.
Ma tha ceartas gu bhith ann a thaobh fearann na h-Alba, agus se ceartas a tha dhìth, feumaidh an taic phoilitigeach sin tilleadh agus tha feum air taic bhon lagh.
Tha coltas ann le Bile Ath-Leasachadh an Fhearainn gu bheil cothrom gu bhith ann air an taic sin, gu ìre co-dhiù. Tha am Bile ag iarraidh gum bi aithris aig Riaghaltas na h-Alba air còraichean agus dleastanasan co-cheangailte ri fearann. Tha sin a’ fàgail uallach air an Riaghaltas na h-amasan aca air son ath-leasachadh an fhearainn a chur an cèill. Nise tha am pàirt seo den lagh an crochadh air cho taiceil ’s a bhios gach riaghaltas do dh’ath-leasachadh an fhearainn, ach tha cothrom ann leis a’ chumha seo amasan gu math adhartach a stèidheachadh, nam bu toil leis an riaghaltas sin a dhèanamh.
A thuilleadh air an uallach reachdail a tha dol a thighinn air riaghaltasan gus beachdachadh gu ìre air choreigin air cùisean fearainn gach còig bliadhna tron aithris sin, tha am Bile cuideachd a’ moladh Comisean Fearainn na h-Alba a stèidheachadh a bhios a’ dèiligeadh ri cùisean fearainn. A-rithist, dh’fhaodadh a’ bhuidheann seo a bhith mar mheadhan fìor mhath gus cùisean co-cheangailte ri fearann coimhearsnachd a thoirt air adhart am measg ghnothaichean eile. Bidh buaidh a’ chomisein an crochadh air dè na cumhachdan dha-rìribh a bhios aige.
Se an naidheachd as motha a thàinig ás a’ Bhile gu bheil a’ chòir aig coimhearsnachdan gus fearann a cheannach gu bhith air a neartachadh, ach a-rithist chan eil e buileach soilleir, dhòmhsa co-dhiù, ciamar a tha an cumhachd ùr seo a’ dol a dh’obair. Tha ceangal aig a’ chòir ùr ri leasachaidhean seasmhach (gum bithear a’ cleachdadh an fhearainn gus cur ri leasachaidhean seasmhach), ach chan eil e soilleir dè dha-rìribh a th’ ann an leasachadh seasmhach bhon Bhile. Agus bidh aig Ministearan na h-Alba ri co-dhùnadh a dhèanamh a bheil còir aig coimhearsnachd air fearann a cheannach ri linn nan slatan-tomhais sa Bhile. Mar sin, ged a tha am Bile, mar tha e an-dràsta, a’ toirt dhuinn frèam laghail gus fearann a cheannach, bidh cho feumail ’s a tha an lagh sin an crochadh gu ìre air taic phoilitigeach an riaghaltais.
Se gearan a tha air a bhith ann o chionn ghreis a thaobh fearann coimhearsnachd nach eil gu leòr airgid air a bhith ann air son coimhearsnachdan a chuideachadh le bhith ga cheannach. Tha cumha eile sa Bhile a tha gu bhith a’ dèiligeadh ris an duilgheadas sin, tha e coltach. Tha e a’ moladh gum feum oighreachdan seilge cìsean gnothachais a phàigheadh a-rithist, agus thèid an t-airgead a gheibhear bho na cìsean sin a chur ri Stòras Fearainn na h-Alba.
Tha uachdarain agus sealbhadairean fearainn, mar a shaoileadh tu, gu math draghail mun reachdas ùr seo, ’s iad ag ràdh nach eil sa Bhile ach cleas Mugabe – gum bi an Riaghaltas a’ spìonadh fearann bho dhaoine aig a bheil sealbh dligheach air an fhearann sin, ’s gun tèid ceudan de dh’obraichean a chall air an dùthaich ri linn nan cìsean ùra.
Ach dhòmhsa chan eil cus cunnairt ann gun tachair sin leis a’ Bhile mar a tha e an-dràsta, oir chan eil mi smaoineachadh gun aontaich an Riaghaltas ri fearann a cheannach bho dhaoine an aghaidh an toil ro thric agus dìreach nuair tha adhbharan làidir ann. Chan eil ceudan de dhaoine a’ dol a chall obair ri linn nan cìsean: gu dearbh, ma thèid an t-airgead a chosg air fearann coimhearsnachd, tha a h-uile teans ann gun cruthaich e obraichean.
Se a chanainn mun Bhile nach eil e làidir gu leòr, mas e a tha fa-near dha ceartas a thoirt do choimhearsnachdan na h-Alba. Bu chòir an lagh a bhith soilleir a thaobh dè na suidheachaidhean a th’ ann far am faod coimhearsnachd fearann a cheannach, agus mar a tha am Bile an-dràsta tha a’ cheist sin gu math fosgailte. Èirigh ’s falbhaidh taic phoilitigeach, ach mairidh lagh. Agus ma tha an lagh sin làidir agus soilleir, bheir e ceartas dhuinn.
Chan eil am Bile ’na lagh fhathast, agus tha mi an dòchas gun tèid a neartachadh feuch an toir e fìor ath-leasachadh air fearann na h-Alba.


text:
Bidh sinn a’ cumail stòr-dàta de luchd-teagaisg far am faigh buill Fèisean nan Gàidheal a-mhàin fiosrachadh mu na h-oidean a tha clàraichte leinn. Tha seo a’ gabhail a-steach fiosrachadh cumanta mar ainm, seòladh is mar sin air adhart cuide ri fiosrachadh mu PVG agus oidhirpean a chaidh a dhèanamh le luchd-teagaisg a’ Ghàidhlig ionnsachadh.
Ma tha sibh ag iarraidh a bhith clàraichte air ar stòr-dàta, no ma tha sibh airson fiosrachadh ùrachadh, gheibhear foirm a ghabhadh a lìonadh a-steach air taobh deas na duilleige ann an cruth Word no PDF.


text:
- TIOTAL
- Thoir an aire don tidsear
- EXTERNAL ID
- AB_HFM_SCHOOL_009
- ÀITE
- Baile Ùr an t-Slèibh
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Ceann a' Ghiùthasaich 's Innis
- CRUTHADAIR
- Clare Maclean
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 344
- KEYWORDS
- deasg
deasgan
sglèat
sglèataichean
clàran-cailc
preas leabharlainn
preasan leabharlainn
companaidhean aodach-fighte
Broinn seòmar-teagaisg Sgoil a' Chnuic Bhàin aig Taigh-tasgaidh Sluagh na Gàidhealtachd is e a' toirt samhla air leasan bho na 1930an. Chaidh an sgoil a ghluasad bho Sgìre Cnoc na Gaoithe, 8 mìle an iar air Inbhir Nis, gu an taigh-tasgaidh aig Baile Ùr an t-Slèibh, Siorrachd Inbhir Nis air Gàidhealtachd na h-Alba, agus chaidh a fosgladh as t-earrach 2000. Fhuaireas lorg air na deasgan anns an togalach, is iad air an cur ann an stòr nuair nach robhas ag ùisneachadh an togalaich mar sgoil tuilleadh. 'S ged a bha rùm gu leòr ann dha 45 duine cloinne, tha e coltach nach robh ann riamh ach 16 dhiubh aig an aon àm. Air na deasgan tha sglèataichean agus clobhdan air na sgoilearan a b' òige.
Air cùl an tidseir tha preas anns am biodh leabhraichean. B' e seo fear am measg iomadh preasa leabharlainn a chaidh a thoirt seachad do sgoiltean air feadh Alba leis a' chompanaidh aodach-fighte, Coates à Pàislig, is cuid aca gan cur gu feum fhathast. Chithear uinneagan mòra a chumadh mòran solais ris an t-seòmar.
Thogadh an sgoil an toiseach mu 1925 aig a' Chnoc Bhàn, ri taobh Cnoc na Gaoithe, 13 cilemeatairean a-mach à Inbhir Nis agus chaidh a toirt gu làrach an taigh-thasgaidh an 1998, far an do dh'fhosgail i as t-earrach 2000. 'S e togalach fiodha, togte ro-làimh agus sgeadaichte le iarann a th' ann, togalach a bha gu math cumanta an Alba bho mheadhan nan 1800an a-mach, le 12 mheatair de dh'fhaide is 6 meatair de leud ann. Gheibhear 4 seòmraichean clàr-fiodha ann, is iad sin: an seòmar-teagaisg mòr le sòrnag ann ga chumail blàth, seòmar-cùlaidh le 3 miasan-ionnlaid ann, seòmar beag tidseir le taigh-beag tidseir ri a thaobh. Chithear anns an dealbh na h-uinneagan mòra a bha nam pàirt dhen togalach chum gus solas agus èadhar a chumail ri taobh a-staigh an togalaich


text:
Chaidh mi air cuairt leis a' chù ùr a fhuair sinn aig àm na Nollaig. 'S e cuilean German Shepherd a th'ann agus tha i ('s e cù boirean a th'innte) ghè mhilis ach tha spionnadh mòr oirre. Feumaidh i dhol air deagh chuairt turas neo dhà gach lath gus bith i ceart gu leòr leinn anns an taigh.
Co-dhiù bha mi air cuairt leatha an-diugh a' coiseachd tro raon-campachaidh a tha dùinte aig àm gheamhraidh. Tha mi ag obrachadh leatha a bhith coiseachd air ròp mar bu chòrr. Bith mi a' cuir an ròp oirre 's bith sinn a'coiseachd airson greis 's an uairsin cuiridh mi an ròp dhi. Tha mi airson 's gun coisich i an ìre mhath san dearbh dhòigh ròp ann neo às. Mur a robh ròp ann, bith i a'coiseachd glè mhath, a ceann dìreach ri thaobh mo ghlùin. Bho àm gu àm, bith i a' stad airson adhbhar neo correigin ach tha i an còmhnaidh glè fhaisg air làimh. Ach air an ròp, chan eil i cho deònach. Aig amannan bith i a'stad 's a' diùltadh cumail oirre. Air sgàth sin, bith mi a' cur an ròp oirre 's dhith gu math tric gus am fàs i cleachd ris. Bith mi a' tabhainn criomagan bìth dhi nam làimh fad sa tha sinn a' coiseachd. Ma tha i a' coiseachd gu math, faisg air mo làimh, bho àm gu àm lorgaidh i criomag bìdh nam làimh. 'S e sinn a nì mi, ròp ann neo às. 'S ann mar seo a tha mi a' feuchainn a brosnachadh coiseachd air an ròp mar bu chòrr.
Co-dhiù, bha mi a' coiseachd mar seo 's gun a bhith an cù agam ceangailte nuair a nochd cù mòr dubh aig ceann an rathaid na dhearg dhean a' deanamh oirnn 's a shùilean glacte air an cù agamsa. Uill, thionndaidh an cù agamsa air a sàilean 's theich i 's mise nam dhearg dheann as an deidh. B' fheudar dhomh ruith cho luath sa b' urrain dhomh agus thionndaidh an cù agamse turas neo dhà gus an cù eile a sheachnadh gus mu dheireadh glac mi iad. Leum mi a dh' ionnsaigh a` choin dhuibh 's theich e airson greis ach thill e. Thòisich mi èigheach air falbh is rug mi greim air an cù agamsa 's chuir mi an ròp air ais oirre. 'S ann an uair sin a nochd dithis boireannaich aig an robh an cù. Thòisich iad a trod orm nach robh an cù agam ceangailte. Bha sin fìor ach cha robh an cù acasan ceangailte na bu mhotha 's 's e an cù acasan nach robh fo smachd sam bith. Bha an cù agam dìreach ri mo thaobh, cha robh iadsan fiù 's ann an sealladh. 'S e an cù acasan a chuir an ruaig air an cù agamsa.
'S ann an uair sin a dh'innse iad dhomh an dearbh rud a dh'adhbhraich an aimhreit: 's e an droch lùths mo spioraid a dh'fhairich an cù agam as coireach gun do theich an cù agam. Dh'innse mise dhaibh gu robh glan às an ciall, anns na speuran.
Ciamar a 's urrainn do cuideigin a bhith cho dall. Mura a chuala mi 's am faca mi na chuala mi 's na chunnaic mi, cha chrèidinn an sgeul.


text:
Abraham Lincoln
Geàrr-Chunntas[deasaich | deasaich an tùs]
'S e an siathamh ceann-suidhe deug nan Stàitean Aonaichte (Am Mart 4, 1861 – An Giblean 15, 1865) a bha ann an Abraham Lincoln (An Gearran 12, 1809 – An Giblean 15, 1865).
Dh'fhàg e dìleas mhòr as a dheidh mar ceann-suidhe a shàbhail na Stàitean Aonaichte o sgaradh a dh' adhbhraich an Cogadh Cathara Ameireaganach agus bha e cliùiteach cuideachd mar dheagh òraidiche.
B' esan a' chiad cheann-suidhe a chaidh a mhuirt. 'S e John Wilkes Booth a chuir às dha.
Mus do deach a thaghadh mar cheann-suidhe, bha e na fhear-lagha 's na bhall Taigh nan Riochdairean.
Òige[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh Abraham Lincoln an 12mh Gearran, 1809 ann an Siorrachd Hardin, Kentucky.


text:
Cleachdaidhean air Latha Fhèill Mìcheil an Uibhist a Deas.
Tuilleadh mar seo:
Cleachdaidhean Latha...
Bha muinntir Mhiughalaigh...
Latha Fhèill Mìcheil.
A' dèanamh srùan.
Fiosraichean - Dòmhnall Mac an t-Saoir
Luchd-clàraidh - Calum Iain MacIlleathain
Geàrr-chunntas - Cleachdaidhean air Latha Fhèill Mìcheil an Uibhist a Deas.
Bha latha sònraichte air a chumail do Naomh Mìcheal. Bhite a' bruich strùan mar bhonnach beannaichte, na chuimhneachan air.
Bhathar ag ràdh, nuair a theich sluagh à flaitheanas, gun tug Naomh Mìcheal leis aran agus gun tug e pìos dheth dhan a h-uile duine airson 's gun tilleadh iad. Thill a' chuid mhòr dhiubh, ach bha an t-aireachas air an fheadhainn nach do thill, oir thuit iad far an robh iad, ge brith dè an t-àite a bha romhpa, co-dhiù 's e fairge, sgallachan, talamh, no gainmheach a bh' ann. Bhiodh iad an sin rè ùine gus an dèanadh iad suas airson a' chionta a rinn iad.
Bha an strùan air a dhèanamh an oidhche roimhe agus air a riarachadh air Latha Fhèill Mìcheil. Cha robh duine anns an teaghlach nach fheumadh pìos dheth fhaighinn. Nuair a bhite ga fhuine, bha an fhallaid ga caitheamh dhan teine agus bhite ag ràdh, "Seo siud dhutsa a Dhonais; do chuid fhèin."
Bhiodh daoine a' cruinneachadh aig Àird Mhìcheil, far am biodh rèis each aca agus geama iomain. Bhiodh bàl anns gach baile.
Fad a' Chlàir (h:m:s) - 00:11:58
Àm Clàraidh - 1959.12.20
Cànan - Gàidhlig
Seòrsa - Sgeulachd, Fiosrachadh
Cruinneachadh - Sgoil Eòlais na h-Alba
Àireamh a' Chlàir - 36803
Àireamh an Teip Thùsail - SA1960.021
Àireamh a' Chlàir Thùsail - SA1960.21.A1
Càileachd an Fhuaime - Math
Cruth Inneal a' Chlàir - R2R
Àite Clàraidh:
Siorrachd - Siorrachd Inbhir Nis
Paraiste - Uibhist a Deas
Eilean - Uibhist a Deas
Àite a' Chuspair:
Siorrachd - Siorrachd Inbhir Nis
Paraiste - Uibhist a Deas
Eilean - Uibhist a Deas
Notaichean a' Chlàir -
Ceangal Maireannach - http://www.tobarandualchais.co.uk/gd/fullrecord/36803/1
Tweet


text:
Episode 5
Tha an Comunn Gàidhealach a' comharrachadh 120 bliadhna den Mhòd am bliadhna. Anns an t-sreath-sa à tasglann a' BhBC, a chaidh a chraoladh ann a 1991 agus An Comunn a' comharrachadh 100 bliadhna, tha Mairead Nic a' Phì a' coimhead ri eachdraidh na buidhne.
Anns a' chòigeamh prògram san t-sreath tha Mairead a' coimhead ri na bliadhnaichean eadar 1950 agus 1955. Cluinnidh sinn mar a thòisich An Comunn a' cur clasaichean Gàidhlig air adhart anns na feasgairean air feadh na dùthcha mun àm-sa agus mar a thòisich an iris Gairm ann a 1952. Tha Ina Nic a' Mhuillear a' cuimhneachadh air Dòmhnall MacPhàil a bha na fhear-deilbh aig a' Chomunn Gàidhealach an ceann a tuath Alba airson fichead bliadhna agus tha Dòmhnall Iain Mac Illeathainn cuideachd a' coimhead air ais air an ùine a chuir e seachad san aon dreuchd as deidh sin. Cluinnear cuideachd earann de dh'òraid-fosglaidh a' Mhòid ann a 1953 le Aonghas Lewis Dòmhnallach a bha na Phrìomhaire an Albainn Nuadh aig an àm.


text:
- TIOTAL
- An Iuchair Bhos Cionn an Dorais, Croit Thiridh Mhòir
- EXTERNAL ID
- PC_GM2_PHOTOGRAPHS_049
- ÀITE
- Loch an Doirb
- SGÌRE
- Crombail
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH: Crombail, Inbhir Ailein 's Àbhaidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22799
- KEYWORDS
- togalaichean
taighean
litreachas
Dithis bhoireannach a' seasamh airson dealbh-camara le iuchair bhos cionn an dorais taobh a-muigh croit Thiridh Mhòir, mu 10 km a-mach à Baile nan Granndach, faisg air Loch an Doirb.
Mar bu trice bhiodh an iuchair a' crochadh bhos cionn an dorais aghaidh air taigh croite Thiridh Mhòir, agus 's e an àite seo thug dùsgadh-inntinn don ùghdar Maurice Walsh airson an leabhair romansaich is mòr-chòrdte aige 'The Key Above The Door'. Thàinig mòran luchd-leughaidh nobhail Walsh a thadhal air an taigh chroite.
Chaidh an leabhar 'The Key Above The Door' fhoillseachadh an 1926 agus b' e seo an ciad nobhail aig Maurice Walsh. 'S e an sgeulachd ghoirid 'The Quiet Man', a chaidh fhoillseachadh an 1926, an leabhar as ainmeile aige. Chaidh film a dhèanamh dheth, aig an robh an aon ainm, anns an robh na cleasaichean John Wayne agus Maureen O'Hara
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach


text:
Tuesday, 14 February 2012
nach fhada bhon uair sin
Tha treis mhòr nach do chuir mi dad air a' bhlog agam. Uill, tha càr agam a-nis, agus 's math sin, suarach an t-sìde a bhith air a' bhaidhsagail, ged nach eil sian nas fheàrr na e nuair a tha sìd' ann. Tha rudeigin ceàrr air co dhiù 's feumaidh mi a chur suas gu Tomaidh. Tha an latha a' fàs fada, agus 's mòr an rud sin fhèin, chan fhada gus am bi mi air na cnuic a-rithist. B' fhìor thoil leam coiseachd air feadh na Hearadh, tha e cho àlainn 's faisg cuideachd. Bhiodh e glè mhath dhol a-null air madainn bhrèagha, 's pinnt air an rathad air ais. Tha mi a' teagasg thall 's a-bhos agus air Skype cuideachd, le feadhainn san Òlaind sa Ghearmailt , Astràlia 's Argentina. Sin agaibh e, chan eil an còrr ann ach cumail blàth. Chì sibh gu bheil mo ghlainne falamh san dealbh, saoil dè bh' ann mus do thràigh mi e. Leugh mi ' Steall à Iomadh Lòn' le Seonaidh Ailig Mac a' Phearsain 's chòrd e leam glan fhèin, tha mi a' feuchainn ri leughadh sa Ghàidhlig a h-uile latha. Tha eagal orm gun tug rudeigin greim asam - rud neònach aig an àm seo dhen bhliadhna - saoil e an e dàmhan-alaidh (spider) a bh'ann? agus mise gan sàbhaladh a-mach às an t-sinc cuideachd!
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Tarragona (provincia)
'S e provincia na Spàinne a tha ann an Tarragona (IPA: tərəˈɣonə). Tha e na laighe ann an Catalòinia, air an àirde an ear-thuath na dùthcha. 'S e Tarragona a tha na phrìomh-bhaile. Chaidh an roinn a chruthachadh ann an 1833 le Javier de Burgos, a bha na Rùnaire na Stàite agus Leasachaidh aig an àm.[1] B' e an siostam-riaghalaidh iondail na Frainge a chleachd e mar mhodal. Chuireadh a-steach na Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh Chatalòinia i ann an 1978, nuair a sgrìobhadh Bun-reachd ùr.[2] Sìnidh Tarragona fad 6,303km²[3] agus tha 811,401 duine a' fuireach ann.[4] Le sin, 's e an 39mh roinn as motha na Spàinne a thaobh talmhainn agus an 18mh tè a thaobh àireamh-sluaigh. Tha crìochain aice le Barcelona, Lleida, Teruel, Zaragoza agus Castelló.[5] 'S e Catalanais agus Spàinntis a tha gam bruidhinn an seo.
Freumhan an ainm[deasaich | deasaich an tùs]
‘S ann gu math connspaideach ‘s a tha Freumh-fhaclachd an àite seo. Tha beul-aithris na sgìre ag ràdh gur ann à Tarraho, mac Tubal anns a' Bhìobal a tha an t-ainm ach chan eil duine sam bi a' gabhail ri sin a-nis. Bha Strabo dhen bheachd gun d' fhuair e ainm rìgh na h-Èipheit, air an robh Taharqa.[6] A dh'aindeoin nan teòiridhean seo, tha e coltach gur ann à Tarqon (Gàidhlig: Dùn) ann am Foinìsis a tha e. Tha cruth na tìre a' gabhail ri sin leis gu bheil dùn nàdarra ann far a bheil am baile air a bheil Tarragona. Chaidh sin atharrachadh gu Tarraco no Arce Potens Tarraco ann an Laideann nuair a bha an sgìre fo bhuaidh nan Ròmanach.[7] Mar a b’àbhaist san Spàinn, b’ e dìreach ainm a’ bhaile a bu motha sa sgìre a chuireadh air an roinn.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Ethnoterritorial Concurrence and Imperfect Federalism in Spain
- ↑ Constitución Española de 1978
- ↑ Infoalso
- ↑ Classora
- ↑ Instituto Geográfico Nacional
- ↑ Medieval Mediterranean Ports: The Catalan and Tuscan Coasts, 1100 to 1235, Orvietani Busch S., BRILL, ISBN 90-04-12069-6.
- ↑ Auson. Class. Urb. 9; cf. Mart. x. 104


text:
’S ann à trì cànanan a tha na h-ainmean-àite Los Angeles a’ tighinn. ’S iad a’ Bheurla agus an Spàintis agus an Tongva.
’S e an Tongva cànan nan daoine dùthchasach Los Angeles. Fhuair i bàs ro dheireadh an 19mh linn, gu mi-fhortanach, ach chithear tòrr ainmean-àite fhathast a tha a’ toirt fianais don mhuinntir sin. Tha feadhainn dhiubh, Malibu mar eiseimplir, gu math ainmeil. Tha bealach Cahuenga a’ leigeil còmhdhail a-muigh bho Hollywood. ’S e Topanga Canyon aon de na h-àitichean nas brèagha san sgìre. Agus tha topar naomh ann fhathast aig àite air a bheil Kuruvungna. Chan eil e cho ainmeil, ach tha e fo churam muinntir Tongva a-rithist, mar shamhla gum bi an treubh bheag beò fhathast.
Thàinig an Spàintis do Chalifornia anns an 18mh linn leis na Frainseasaich. Anns a’ chiad dol a-mach, chuir iad 21 miseanan air chois. Ann an Los Angeles, ’s e San Gabriel (1771) agus San Fernando (1795) na h-ainmean-àite as iomraitiche. ’S ann anns an linn na miseanan, anns a’ bhliadhna 1781, a ràinig na 44 luchd-tìreachas “saoghalta” bho Mheagsago, agus chuir iad ainm mòr, fada air a’ bhaile bheag, ùr aca: Pueblo de la Reina de los Angeles de la Porciuncula – ’s mar sin, chan e “cathair nan ainglean” a th’ann an LA, ach “cathair Ban-rìgh nan ainglean.”
’S ann eadar 1784 agus 1850 a bha linn nan Ranchos. Cha robh mòran daoine a’ fuireach ann an California a Deas idir, ach bha mòran crodh ann! Bha rancho a’ ciallachadh seòrsa de dh’àirigh o thùs. Chuir na uachdaran mòra ainmean air an tìr a tha maireannach fhathast: Rancho Ballona, Rancho La Brea, Rancho Los Feliz, Rancho San Pedro, msaa.
Chithear ainmean na h-uachdaran agus daoine uasal cuideachd. Tha Beinn Verdugo os cionn cathair Burbank, agus bhuineas Burbank agus Glendale do José María Verdugo aig aon àm. Tha an t-sràid Pico a’ ruith bho mheadhan Los Angeles thairis gun mhuir. Bha Pío de Jesus Pico na riaghltair Meagsagach deireannach ann an Alta California, ’s esan a’ fuireach ann an Los Angeles.
A bharrachd air ainmearan sònrachaidh, tha buaidh an Spàintis air briathrachas tìr-eòlas na sgìre. Chithear gu tric na faclan rancho agus canyon (cañon) air feadh California. ’S ann gu math cumanta cuideachd a tha “loma” a tha a’ ciallachadh “cnoc”: Alta Loma, Mira Loma, Loma Linda. Agus chan eil rud sam bith cho Californiach ri San is Santa, “naomh”, sna h-ainmean ainmeil San Francisco agus Santa Barbara, San Diego agus Santa Monica.