text:
- TIOTAL
- HR 127 'Loch Garry' agus loco clas 'Clan' air trèana faisg air Longartaidh
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_281
- ÀITE
- Longartaidh
- SGÌRE
- Peairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28301
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
HR 127 'Loch Garry' agus loco clas 'Clan' air trèana luchd-siubhail faisg air Longartaidh.
B' e ball de locomotaibhean 4-4-0 clas 'Loch' aig Rèile na Gàidhealtachd a bh' ann an HR 127. Chaidh a togail le Dübs & Co ann an Glaschu ann an 1896. An dèidh a' bhuidhneachaidh b' e LMS 14387 a bh' oirre agus lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis san Dùbhlachd 1930.
B' e an clas de dh'einnseananluchd-siubhail 4-6-0 clas 'Clan an clas mu dheireadh de locomotaibhean a chaidh a thogail dha Rèile na Gàidhealtachd. Deilbhte le Crisdean Cuimein, fhuairear a' chiad ceithir (àireamhaichte 49, 51, 52 & 53) ann an 1919 agus fhuairear ceithir eile (àireamhaichte 54 gu 57) ann an 1921. Air an togail le Hawthorn Leslie & Co sa Chaisteal Nuadh, mhair a h-uile ball den chlas a-steach do shealbh LMS ach cha robh ach aon dhiubh fhathast ag obair an dèidh dha Rèile Bhreatainn a bhith air a chruthachadh (HR 55 roimhe agus LMS 14767 'Clan Mackinnon').


c: text/html

text:
- TIOTAL
- Beanntan a' Chuilthinn, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2623
- ÀITE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS
- LINN
- 1940an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34527
- KEYWORDS
- Cuiltheann
Blàbheinn
Loch Coir' Uisge
beanntan
Tha sreath bheanntan eireachdail a' Chuilthinn, a tha air luchd-turais a thàladh bho chionn fhada, le mullaichean nas àirde na 3000 troigh, nan laighe ann an raon talmhainn fiadhaich, iongantach, ri fhaicinn sa chairt seo. Sa mheadhan tha sealladh geamhraidh de Sgùrr nan Gillean, le bidean a tha furasta aithneachadh. 'S e Sgùrr Alasdair, 992m, a' bheinn as àirde sa Chuiltheann, agus chithear Blàbheinn an seo ag èirigh os cionn Loch Slaopainn. Tha an Cuiltheann Dearg leis gach meall cruinn de chlach-ghràin gu tur diofraichte on Chuiltheann Dhubh le dromannan far a bheil a' choiseachd nas fhasa, ach fhathast le seallaidhean gun choimeas. Cha bhiodh deilbh còmhla den Chuilthinn idir iomlan gun sealladh ann de Loch Coir' Uisge. Tha na binneanan dorcha biodagach timcheall air an loch a' cruthachadh faireachdainn mar gum biodh tu ann an saoghal eile, faireachdainn a tha air luchd-camara, luchd-coiseachd, luchd-sgrìobhaidh agus bàird a chur gu sàr-smuain

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pamplona (Coloimbia)
‘S e baile beag ann an Coloimbia a th’ann Pamplona. Tha e suidhichte ann an sgìre iar-dheas na roinne Norte de Santander. Chan eil e ach 74km bho Chúcuta,[1] fear dhe na bailtean mòra nas cudromaiche na dùthcha. Ged nach eil port-adhair ann, tha deagh rathaidean ann gu ruige Chúcuta fhèin, Bucaramanga agus na bailtean beaga ri taobh an iar na roinne.
Tha eaconomaidh a’ bhaile gu math ceangailte ri gnothach a’ bhidh (mar eiseimpleir deànamh mìlsean, briosgaidean, cèicichean, etc.), turasachd na fèisean caitligich (gu seach àraidh aig àm na Càisge) agus goireasan eile (àiteachan-fuirich, biadh, etc.) airson oileannaich an Oilthigh Pamplona. ‘S ann Cúcuta fhèin agus bailtean eile a’ Chairib air Costa an Tuath Choloimbia a th’ann a mhòr-chuid dhuibh.
À-rèir cunntas-sluaigh nàiseanta dhe 2005, tha àireamh-sluaigh dhe 102,785 ann. Mar sin, ‘s e Pamplona an còigeamh baile nas motha na roinne agus an 56mh baile as motha na dùthcha.[2]
Tha am baile baile suidhichte air leathad na Cordillera Oriental ann am beanntan na h-Andes, aig 2342m os cionn ìre na mara. Tha farsaingeach dhe 1,176 km2 aige agus tha teodhachd mheadhanach dhe 16°C ann. Tha crìochan aige leis na bailtean Pamplonita, air an àirde an iar, le Cácota agus Chitagá, ann an ceann a deas, le Labateca air an àirde an ear agus le Cucutilla air an àirde an iar.
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh am baile a steidheachadh le Pedro de Ursúa agus an Ceann-feadhna Ortún Velazco de Velazques 1 an t-Samhain 1549 agus thug iad an t-ainm Pamplona air, mar chuimhne air a' bhaile leis an aon ainm anns An Spàinn far an do rugadh fear dhen dhithis fhear-steidheachaidh.[3] Thug an Iompaire Carlos V na Spàinne an tiotal dhe "Baile Urramach Uaiseal" (Spàinntis: "Muy noble y muy hidalga ciudad") dhan bhaile tro Èigheachd Rìoghail, 3mh an Lùnasdal dhe 1555.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Leonardo Canal González: Ceann-suidhe na dùthcha.
- Camilo Daza: Pìdhleat.
- Heli Rodriguez Baéz: Ministear an Fhoghlaim.
- Eduardo Ramírez Villamizar: Fear-Ealaine.
- Beatriz Daza: Cluichdeadair a' Phiàna.
- Jorge Gaitán Durán: Bàrd.
- Eduardo Cote Lamus: Bàrd.
- Oriol Rangel: Ceòladair.
- Alirio Gómez Picón: ùghdair.
- Guillermo Maldonado: Pérez ùghdair.
- José Rafael Faría Bermudez: Sagart a steidhich Oilthigh a' Bhaile.[4]
- Eduardo Villamizar Lamus: Steidhich e an Oilthigh cuideachd. Reachdadair an Oilthigh.
Eaconamaidh[deasaich | deasaich an tùs]
- Gnìomhachas an àiteacheis: Thathar a’ cur iomadh lusan, mar eiseimpleir mòran bhuntàta, an uair sin sughan-làir, creamh, cruithneachd, morón, Cruithneachd Innseanach, pònair, peasair, agus currain.
- ‘S e baile làn oileannaich a th’ann, agus le sin tha na taighean-òsda agus an turasachd gu math cudromachd dhàsan, ‘s dòcha gur e sin an a’ phrìomh ghnothach eaconomach a’ bhaile an latha an-diugh. Tha na mìltean dhe oileannaich nan tàmh is iad ag ithe an seo, is a bharrachd air sin ‘s e iadsan a tha a’ cleachdadh na taighean-sheinnse is na h-ionadan eadar-lìn a tha air a nochdadh bhon chionn dà neo trì bliadhna, leis cho dèidheil ‘s tha na daoine orra.
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann am Pamplona. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,[5] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s a tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
- A’ Chàisg (Spàinntis: Semana santa neo Semana Mayor): Fèis gu math ainmeil seadh aig ìre nàiseanta, seadh aig ìre eadar-nàiseanta, le iomadh chuairtear bho gach uile sgìre ann an Coloimbia agus A' Bheiniseala ann.
- Fèis Eadar-nàiseanta Còisirean a’ Chiùil Chreideamh.
- Fèillean agus Fèisean - Gairm an Neo-Eiseimileachd air 4 an t-Iuchar 1810.
- Fèis Nàiseanta Dannsa an Tuaithe airson dithis agus Coinneamh Roinneil Sgoil Treànaidh airson Dannsaidh.
- Fèis na briosgaidean “cuca”, na mìlsean, an arain agus cèicichean à Pamplona (an t-Iuchar).
- Fèis na ciùrde.
- Steidheachadh a’ Bhaile (1 an t-Samhain 1549).
- Fèisean Iosa (Spàinntis: Santo Cristo del Humilladero).
- Fèis Mhoire (Spàinntis:Nuestra Señora del Carmen (an t-Iuchar).
- Fèis Phamplona (Far am bi ceòladairean agus seannaichean tàlantach à Pamplona ann)


text:
Kl. Ianair .iiii. f., l. xx.ui. Anno Domini M.l.ii.
Domnall Ban H. Briain do marbad do Connachtaibh.
Domnall m. Gilla Crist m. Con Cualge occisus est o righ Fer Rois.
Broen m. Mael Mordhai, ri Laigen, do ec i Colanea.
M. Raith H. Donnchada rí Eoganacht Caisil, do éc.
Echtigern H. h-Aghran comarba Ciaran & Coman, Muiredach H. Sinachan maer Muman, in pace dormierunt.
Gilla Patraicc m. Domnaill, secnap Aird Macha, do marbad do mc. Archon H. Ceilecan a mebail.
{R§}Is e fa ri Ulad anno 1052 Niall mc. n-Echoda, qui venit ipso anno go h-Ossraighe.
Ri Gall Et- Echmarcach mc. Ragnaill arna innarba o ri Laighan, .i. Diarmuid mc. Mail na m-Bo & in righe do fein de sin.§


text:
Inbhir Narann
Tha Inbhir Narann na laighe ann an taobh tuath na h-Alba. B' e prìomh-bhaile den Siorrachd Inbhir Narann a bha ann. Tha Inbhir Narainn mu chòig deug mìle ro Inbhir Nis.
Thadhail Samuel Johnson air Inbhir Narainn ann an 1773. Na bheachd, bha am baile air oir na Gàidhealtachd:
'At Nairn we may fix the verge of the Highlands; for here I first saw peat fires, and first heard the Erse language.' [1]
Giùlan[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Stèisean Inbhir Narann ann, far a bheil na trèanaichean a' ruith gu Obar Dheathain agus Inbhir Nis.
Spòrs[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Sgioba Iomain aige cuideachd. Tha dha raon goilf aig Inbhir Narann agus tha club ball-coise Nairn County a' cluich aig Pàirc a' Station.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Johnson, Samuel A Journey to the Western Islands of Scotland, Lunnainn: W. Strahan and T. Cadell, 1775, td.51


text:
Oilthigh Bhologna
Tha an t-Oilthigh Bhologna anns a’ bhaile Bologna ann an taobh Tuath na h-Eadailt. Chaidh a stèidheachadh ann an 1088 agus bha e ag obair bhon àm ud gun stad. Is e oilthigh Bhologna am fear as aosmhòr air feadh an t-Saoghal a tha a’ toirt ceum do na h-oileanaich. Tha e cliùiteach airson eòlas-lagha. Tha pàirtean den oilthigh ann an Imola, Ravenna, Forlì, Cesena, Rimini agus anns an Ameireaga-a-Deas cuideachd, ann am Buenos Aires. An diugh tha barrachd air 100.000 oileanaich ag ionnsachadh an seo.
Àrd-ollaimh ainmeil a bha anns an Oilthigh Bhologna:
- Laura Bassi (1711-1778), a’ chiad bhoireannach a bha na h-àrd-ollamh anns an Roinn-Eòrpa
- Umberto Eco (* 1932), sgrìobhadair ainmeil, m.e.: The name of the rose
- Romano Prodi (* 1939), neach poileataigs anns an Eadailt
Oileanaich ainmeil anns an Oilthigh Bhologna
- William of Tyre (~1130-1185), àrd-easbaig à Tyre, sgrìobadair eachdraidheal mun cogadh-croise agus na Meadhan-Aoisean
- Dante Alighieri (1265-1321), bàrd anmeil às an Eadailt
- Nicolaus Copernicus (1473-1543)
- Luigi Galvani (1737-1798), neach-rannsachair nàdar-fheallsanachd
- Camillo Golgi (1843-1926), fhuair e Duais Nobel airson eòlas-leighis


text:
Categories
Archives
- November 2016
- October 2016
- September 2016
- August 2016
- June 2016
- May 2016
- April 2016
- January 2016
- December 2015
- November 2015
- October 2015
- September 2015
- July 2015
- June 2015
- April 2015
- March 2015
- February 2015
- January 2015
- December 2014
- October 2014
- September 2014
- August 2014
- July 2014
- June 2014
- May 2014
- April 2014
- March 2014
- February 2014
- January 2014
- December 2013
- November 2013
- October 2013
- September 2013
- August 2013
- July 2013
- June 2013
- May 2013
- April 2013
- March 2013
- February 2013
- January 2013
- December 2012
- November 2012
- October 2012
- September 2012
- August 2012
- July 2012
- June 2012
- May 2012
- April 2012
- March 2012
- January 2012
- November 2011
- September 2011
- July 2011
- June 2011
- May 2011
- April 2011
- February 2011
- January 2011
- December 2010
- September 2010
- July 2010
- June 2010
- May 2010
- April 2010
- March 2010
- February 2010
- January 2010
- December 2009
- November 2009
- October 2009
- September 2009
- August 2009
- July 2009
- June 2009
- May 2009
- April 2009
- January 2009
- December 2008
- October 2008
- September 2008
- August 2008
- July 2008
- June 2008
- May 2008
- April 2008
- March 2008
- February 2008
- January 2008
- December 2007
- November 2007
- October 2007
- September 2007
- August 2007
- July 2007
My websites
Meta
Monthly Archives: August 2013
A’ Challaid
Tha callaid phriobaid i mo ghàrradh agus bha i a’ fàs ro ard agus ro bhagaideach, mar sin dheth ghearr mi i an dé. Ba mhath leam cuidhteas a fhaigh dhith gu léir, ach s’e obair mòr mòr a th’ann, agus tha mi a’ dèanamh sin beag air bheag. Bha seisean math nam thaigh an-diugh, […]
Cearcall còmhraidh iol-chainnteach
Bha ceathrar againn ann ann an cearcall còmhraidh iol-chainnteach an-raoir, fiù balach às an t-Suain a bhith Suainis, Beurla agus Innis Tìlis fileanta aige, agus a bhith ag ionnsachadh cànanachas. Bhruidhinn sinn mu dhéidhinn na cànain Lochlannaiche agus iommadh rud eile. An-diugh thàinig mo chlàirneid air ais an-déidh càiridhean, agus tha i fada nas fheàrr […]
Cuisleanan-bhinn
Sheinn mi cuisleanan-bhinn ri mo chairdean madainn an-diugh, agus sheinn sinn fuinn clasaigeach, agus fuinn a Alba, às a’ Ghearmailt agus a Hawai’i. An-déigh lòn sheinn mi fuinn clasaigeach air mo ghiotàr, dh’fheagair mi puist-dhealain, agus chuir mi òran agus alt ùr air mo làrach-linn. Tha mi a’ dul chun an cearcall còmhraidh iol-chainnteach anochd. […]
DiDòmhnaich ciùine
Cha do rinn mi móran an-diugh. Rinn mi beagan obair sa mhadainn, agus an déidh lòn chaidh mi chun an oll-mhargadh, agus leugh mi labhar inntinneach mu dhéidhinn mapichean. Tha a’ ghrian a’ deàrrsadh a-nis agus tha mi a’ dol air chuirt. Ní dhearna mé móran inniu. Rinne mé beagan obair sa mhaidin, agus i […]
An rathad lùbach gu Cemaes
An raoir chaidh mi gu seisean òran ann taigh-samhraidh ann an gàrradh taigh caraid. Bha sinn a’ tionnsgnadh òrain ùr, agus a’ seinn òrain a sgrìobh mise, agus òrain eile tha sinn eòlach aca. Bha spòrs is mireadh againn. An-duigh chaidh mi gu seisean òran ann an Cemaes faisg air Machynlleth. Bha daoine ann as […]
Na Ruisich
Bha i a’ dòrtadh feasgar an-dé, agus thàinig na Ruisich air ais gu moch. Bhruidhinn sinn ri chéile gu ceann greise, agus an-sin chaidh sinn gu taigh-òsda an Tap & Spile agus dh’ith sinn dinnear an-siud. As déidh sin chaidh sinn gu taigh-òsda eile chun mo chàirdean anns an còmhlan còmhraidh Fraingise a choinneachadh. Cha […]
Ruisis
Thàinig na couch surfers Ruiseach aig uair an-diugh, agus an déidh còmhradh goirid, chaidh iad gu Beaumaris agus timcheall Anglesey. Bidh sinn a’ coinneachadh ri chéile anocht ann an taigh-òsta, agus bidh mi a’ feuchainn Ruisis a’ bhruidhinn riutha. Tháinig na couch surfers Rúiseach ag an haon a chlog inniu, agus i ndiaidh cómhrá gearr, […]
Seisean
Bha seisean math nam thaigh an-diugh, agus bha ceathrar againn ann an t-seachdain seo. Sheinn sinn measgachadh de puirt-cruinn, ridhleachan, córn-phìoban agus puirt eile air caochladh innealean-ciùil, mar is àbhaist. A-màireach bidh dithis couchsurfers às an Ruis a’ fuirich leam, agus bidh fàth agam Ruisis a’ bruidhinn riutha. Tha fadachd orm ris. Bhí seisiún maith […]
Cailín na Gruaige Báine
An-diugh chlaraich mi òran eile anns a’ Ghàidhlig na h-Éireann ris an canar Cailín na Gruaige Báine. Rinn mi deannan clàraidhean, agus chan eil mi làn sàsta dhiubh fhathast. Bidh mi a’ feuchainn clàradh nas fhearr a dhèanamh a-màireach, ‘s dòcha. Inniu chláraigh mé amhrán Gaeilge eile darb ainm Cailín na Gruaige Báine. Rinne mé […]
Òrain Gaeilge
Madainn an-diugh chlaraich mi òran anns a’ Ghàidhlig na h-Éireann ris an canar An Saighdiúir Tréigthe, a dh’ionnsaich mi ann an Éirinn ann an t-Iuchar. Chur mi na facail agus eadar-theangachadh air mo làrach-lìn cuideachd. An t-seachdain seo chaidh chur mi dhà òran eile air mo làrach-lìn – Mo Mhadadh Beag agus Túirne Mháire no […]


text:
- TIOTAL
- Luchd-obrach a bha ag obair dhan rèile roimhe, Drew agus Edith Herbertson, 2002
- EXTERNAL ID
- NRM_NBNW_HML_DS050476
- ÀITE
- Maol an Fheàrna
- SGÌRE
- A' Ghàidhealtachd / Siorrachd Pheairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT: Lad an Ràtha
- DEIT
- 17 An t-Iuchar 2002
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Lynn Patrick
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Nàiseanta an Rèile, Iorc
- AITHNEACHADH MAOINE
- 19997
- KEYWORDS
- rèile, rathaidean iarainn
Nuair a leig Edith Herbertson dhith a dreuchd mar neach-gleidhidh aig àite dhol-tarsainn Mhaoil an Fheàrna, b' i an neach mu dheireadh ann an loidhne fhada de luchd-gleidhidh. Tha i fhèin agus an duine aice, Drew, a bha cuideachd ag obair dhan rèile mar neach-chomharran ionaid air prìomh loidhne na Gàidhealtachd, a' fuireach agus is ann leotha a tha taigh neach-gleidhidh an àite dhol-tarsainn. Chaidh an togalach a thogail dhan neach-gleidhidh. Chaidh an dealbh-camara seo dhiubh a thogail air 17 An t-Iuchar 2002 nan seasamh còmhla le àite dhol thairis Mhaoil an Fheàrna air an cùlaibh.
Tha cnapan-starra a tha ag obair nuair a thathas gan iarraidh dhan fheadhainn a tha ag iarraidh an àite dhol-tarsainn air a chleachdadh air àite nan geataichean a bha Edith ag obair nuair a bha i a' dèanamh a dleastanais a ghabhail.
Fiosrachadh
O chionn còrr is ceud bliadhna, chaidh a dhà de na rathaidean-iarainn as àille air an t-saoghal, Loidhne Rèile a' Chaoil agus Loidhne Rèile a Tuath, a thogail. Tha prìomh loidhne na Gàidhealtachd gan ceangal ris a' chòrr de lìonra rèile na RA. Bho 1997 gu 2003, thog Taigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile deilbh nan trì loidhnichean sin, agus bho na h-ìomhaighean chaidh trì taisbeanaidhean a chruthachadh - 'Connections to the Kyle' ('Ceanglaichean dhan Chaol'), 'By Firth and Flow' ('Ri Caolas agus Sruth) agus 'The Highland Link' ('An Ceangal Gàidhealach'). Nochd na taisbeanaidhean air Lìonra Tasglann na h-Alba (SCAN) fon taisbeannadh didsiotach 'North by Northwest' a chur air bhog gu h-oifigeil làrach Thasglann Nàiseanta na h-Alba air 5 an t-Ògmhios 2001 ann an Inbhir Nis. Sheas an co-obrachadh le SCAN gu 2009 nuair a chaidh 'North by Northwest' a ghluasad chun an làrach-lìn, Am Baile.
Tha 'North by Northwest' a' clàradh eachdraidh bheò agus tha e a' clàradh boillsgeadh ann an tìm ann am beatha dhaoine agus an loidhne anns na bliadhnachan mu dheireadh den fhicheadamh linn agus toiseach a' chiad linn thar fhichead. Bha na taisbeanaidhean a' comharrachadh a' bhuaidh a bha aig rèile na Gàidhealtachd air daoine, sealladh-tìre agus eaconamaidh Gàidhealtachd na h-Alba.
Tha sinn a' toirt taing airson taic don Luchd-urrais a leanas a mhaoinich an t-siurbhidh dhealbh camara de phrìomh loidhne na Gàidhealtachd, Loidhne a' Chaoil agus an Loidhne a Tuath le luchd-togail-dheilbh bho Thaigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile eadar 1997 agus 2003:
Railtrack, Railtrack-Alba, Scotrail, EWS, Porterbrook, First Engineering, Com-pàirtichean Lìora Rèile na Gàidhealtachd, Comhairle na Gàidhealtachd, Iomairt Rois & Chromaidh, Iomairt Ghallaibh agus Chataibh, Safeways, Caraidean Taigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile, Comhairle Pheairt & Chinn Rois agus Comann Rèile na Gàidhealtachd


text:
1961
MCMLXI
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1 an Dàmhair - Fhuair Camarun a chuid neo-eisimeileachd bhon An Rìoghachd Aonaichte.
- 30 an t-Sultain - Bha Grampian Tevisision stèidheichte.
- Bhuannaich Ivo Andrić an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 13 am Màrt - Dàibhidh Torrance, ann an Cair Chaladain. Neach-poileataigs Albannach.
- 12 an Giblean - Lisa Gerrard, ann am Melbourne. Seinneadair à Astràilia.
- 16 an Cèitean - Sarah Boyack, ann an Glaschu. Neach-poileataigs à Alba.
- 17 an Cèitean - Eithne Ní Bhraonáin, ann an Gaoth Dobhair. Seinneadair à Èirinn.
- 9 an t-Ògmhios – Michael J. Fox, cleasaiche à Edmonton.
- 23 an t-Iuchar – David Kaufman, cleasaiche à St. Louis, Missouri sna Stàitean Aonaichte.
- 30 an t-Iuchar - Huub Pragt, ann an Eindhoven. Lùth-chleasaiche agus èipheit-eòlaiche às Na Tìrean Ìsle.
- 31 an t-Iuchar - Alex Johnstone, neach-poileataigs à Alba.
- 4 an Lùnasdal - Barack Obama, ann an Honolulu. Neach-poileataigs às na Stàitean Aonaichte.
- 18 an t-Sultain - James Gandolfini ann an Westwood. Cleasaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 29 an t-Sultain - Julia Gillard, neach-poileataigs Astràilianach.
- 20 an Dùbhlachd - Keith Brown, ann an Dùn Èideann. Neach-poileataigs Albannach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 19 an Cèitean - Karl Prusik, ann am Perchtoldsdorf (An Ostair Ìochdar). Sreapadair às An Ostair.
- 6 an t-Ògmhios - Carl Gustav Jung, ann an Küsnacht. Leighiche-inntinn, saidhceolaiche agus feallsanaicheàs An Eilbheis.
- 2 an t-Iuchar - Ernest Hemingway, ann an Ketchum (Idaho). Sgrìobhadair às na Stàitean Aonaichte.
- 18 an t-Sultain - Dag Hammarskjöld, ann an Ndola. Riochdaire dioplòmasach às an t-Suain.


text:
- TIOTAL
- Comhairlichean agus luchd-obrach aig fosgladh Drochaid an Dòrnaidh
- EXTERNAL ID
- PC_RAMSAY_047
- ÀITE
- An Dòrnaidh
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1940an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- William J Ramsay
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29741
- KEYWORDS
- Drochaid an Dòrnaidh
Mac a' Phearsain
Chaidh Drochaid an Dòrnaidh, a tha air a togail far a bheil Loch Dubhthaich, Loch Long agus Loch Aillse a' tighinn gu chèile, fhosgladh air an 30mh dhen Ghiblean 1940. Chaidh an drochaid, a tha a' ceangal Àird Eilbh agus An Dòrnaidh, a thogail an àite na bàt-àiseig a bha a' frithealadh an dà choimhearsnachd sin, cho math ri Totaig. Cha b' ann gun eas-aonta a chaidh an drochaid a thogail, agus suas ri 20 bliadhna roimhe sin, chaidh comataidh a chur air chois gus sgrùdadh a dhèanamh air na duilgheadasan còmhdhail aig taobh siar na Gàidhealtachd. Tha Donnchadh Mac a' Phearsain, a thog an dealbh seo agus a riochdaich Loch Aillse air Comhairle na Sgìre, ag innse anns an leabhar aige, Gateway to Skye, mun mholadh aige gus an rathad a leudachadh tro Ghleann Canaich gus ceangal a dhèanamh ri rathad Inbhir Nis. Chaidh luchd-poileataigs ionadail an sàs anns a' ghnothach le aon Bhall Pàrlamaid ag ràdh gum biodh e na b' fhasa crìochan na sgrìre atharrachadh na bhiodh e toirt air a' chomhairle aontachadh rathad ùr a thogail. Mar fhreagairt eile, an àite a bhith a' leudachadh rathaidean, chaidh moladh a chur le comhairliche à Gleann Seile gus drochaid a thogail ar Loch Long. Aig a' bhòt shoirbhich leis a' mholadh airson na drochaid. Mu dheireadh thall, an dèidh bliadhnachan de dheasbad, agus leis an drochaid air a togail ann an ùine fìor luath, a' leigeil le daoine faighinn gu luath gu làrach na cabhlaich ann an Caol Loch Aillse aig àm a' chogaidh, chaidh an drochaid fhosgladh. Cha tàinig an t-eas-aonta gu crìoch ge-tà, bhon a bha cìs airson a dhol tarsainn na drochaid. Leis nach robh ach aon duine ag obair a' togail nan cìsean, thòisich daoine bhon sgìre air a dhol tarsainn air an drochaid air an oidhche agus air Didòmhnaich. Chaidh cur às dha na cìsean ann an 1946. Le dithis de luchd-obrach an taigh-òsta a' coimhead air a' chruinneachadh, tha an dealbh seo a' sealltainn chomhairlichean, luchd-taic agus luchd-togail na drochaid aig Taigh-òsta Loch Dubhthaich aig diathad air an latha a chaidh an drochaid fhosgladh gu h-oifigeil


text:
1769
MDCCLXIX
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh Palo Alto (Calafòrnia) a stèidheachadh.
- 19 an Cèitean - Taghadh Phàpa Clemens XIV, ann an Cathair na Bhatacain.
Chaidh San Diego (Calafòrnia) a stèidheachadh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1 an Cèitean - Arthur Wellesley, prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte
- 15 an Lùnasdal - Napoleon Bonaparte
- Eòghann MacEachainn
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 2 an Gearran - Carlo della Torre di Rezzonico, ann an Cathair na Bhatacain. Pàp bho 1758 gu ruige 1769.


text:
- TIOTAL
- Gleann Cluanaidh agus Taigh-òsta
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1409
- ÀITE
- Gleann Cluanaidh
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Urchadan 's Gleann Moireasdan
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33334
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Siorrachd Inbhir Nis
coireachan
glinn
taighean-òsta
aibhnichean
rathaidean
rathaidean dròbhaireachd
a' dròbhaireachd
Tha a' chairt-puist se a' sealltainn Coire an Eich agus taigh-òsta ann an Gleann Cluanaidh. Aig aghaidh na deilbh chithear abhainn a' sruthadh gu socair. Chithear an rathad cumhang a' dol tron ghleann air seann rathad nan dròbhairean, a bha air a chleachdadh le dròbhairean cruidh air an slighe bhon Iar Thuath gu margaidhean anns an Eaglais Bhric no Craoibh. B' àbhaist dha na dròbhairean a' bhith a' gabhail fois aig Taigh-òsta Chluanaidh aig ceann an iar Loch Chluanaidh


text:
Beannchar
Co-chomharran: 57°03′10″N 2°29′55″W / 57.05272°N 2.498635°W
'S e baile ann an ear-thuath na h-Alba a tha ann am Beannchar no Beanncharaidh[1] (Beurla: Banchory Beurla Ghallda: Banchry). Tha an dearbh ainm aig baile ann an Èirinn, ris an canar "Bangor Erris" sa Bheurla.
Tha e ann an Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain (A' Mhaoirne ro 1975). Tha e mu 20 mìltean (32 km) san àird an iar air Obar Dheathain. Tha e suidhichte air bruach Uisge Dhè faisg air Uisge Feugh.
Ann an 2001 bha 6034 duine a' fuireach an seo.[2]
Giùlan[deasaich | deasaich an tùs]
Tha e na laighe air an A93.
Àitichean[deasaich | deasaich an tùs]
- Bridge of Feugh
- Royal Deeside Railway
- Crathes Castle
- Drum Castle
- Banchory Museum
- Scolty Tower
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
James Scott Skinner (1843–1927), ceòl-sgrìobhaiche


text:
Thursday, 30 April 2009
Ughdarras a' Phriomhaire ann an cunnart.
Mura robh gu leòr air aire a' Phrìomhaire eadar staid na h-eaconomaidh agus a-nis flu nam muc, thig e fo thuilleadh chuideim an-diugh - 's buill parlamaid gu bhith a' bhòtadh air planaichean airson atharrachadh a thoirt air siostam nan cosgaisean.
Tha na pàrtaidhean dùbhlanach agus na meadhanan air a bhith a' fanaid air planaichean a' Phrìomhaire - co-dhiù air mar a dh’ainmich e an naidheachd, ga chraoladh air Youtube ann an òraid a bha neònach air sgàth 's mar a bha e a' dèanamh gàire aig amannan nach robh iomchaidh. (Seo an clip.)
Ach a-nise, as dèidh a bhith a' call bhòt nan Gurkhas a-raoir, tha ceist ann mu dheidhinn ùghdarras a' Phrìomhaire. Thàining air am prìomh mholadh aige, airson suim airgid a phàigheadh dha na buill gach là airson thighinn chun na Pàrlamaid, a leigeal seachad gun aonta eadar na pàrtaidhean.
Tha taic ann airson cuid de na molaidhean eile aig a' Phrìomhaire airson cùisean a sgioblachadh ann an cabhag - gearradh chosgaisean buill pàrlamaid Lunnainn agus ministearan a tha a' fuireach ann an taighean a' Chrùin, mar eisimplear - ach chan eil airson cuid eile.
'S e an cunnart gun tèid a h-uile moladh a chur gu aon taobh. Tha gu leòr buill pàrlamaid airson gnothach nan cosgaisean dìreach fhàgail aig Sir Christopher Kelly a tha a' dèanamh rannsachaidh air a' chùis co-dhiù.
Ma thachras sin se buile mhòr a bhios ann do Mgr Brown, agus e air gu leor fhulang mu thràth an t-seachdain seo.
Tha atharrachadh air gach moladh, bho cheannard Comataidh nan Inbhean sna Cumantan, a tha a' cantainn gum bu chòir cosgaisean a bhith stèidhichte ann an dòigh neo-eisimealach mar a tha Sir Christopher an dùil a dhèanamh.
Tha e a-rèir dè nì na Tòraidhean agus dè seòrsa taic a th' aig Mgr Brown taobh a-staigh a' phàrtaidh aige fhèin. Tha Mghr Brown ag ràdh gu bheil e airson saoghal a' phoileataics a ghlanadh ach ‘s ann a tha e a-nis dualtach buile eile a thoirt air fhèin, ‘s tha e air fàs fìor mhath air sin a dhèanamh.
An-dè chail an riaghaltas bhòt air na Gurkhas le na Lib Demaich agus na Tòraidhean a' tighinn ri chèile le reubaltaich Làbarach airson còirichean a thoirt do sheann Ghurkas thighin a dh' fhuireach ann am Breatainn. Ma chailleas e an dàrna bhòt an-diugh, tha ughdarras a' Phrìomhaire ann an cunnart.
Taing do Eilidh Dhubh
Tha na pàrtaidhean dùbhlanach agus na meadhanan air a bhith a' fanaid air planaichean a' Phrìomhaire - co-dhiù air mar a dh’ainmich e an naidheachd, ga chraoladh air Youtube ann an òraid a bha neònach air sgàth 's mar a bha e a' dèanamh gàire aig amannan nach robh iomchaidh. (Seo an clip.)
Ach a-nise, as dèidh a bhith a' call bhòt nan Gurkhas a-raoir, tha ceist ann mu dheidhinn ùghdarras a' Phrìomhaire. Thàining air am prìomh mholadh aige, airson suim airgid a phàigheadh dha na buill gach là airson thighinn chun na Pàrlamaid, a leigeal seachad gun aonta eadar na pàrtaidhean.
Tha taic ann airson cuid de na molaidhean eile aig a' Phrìomhaire airson cùisean a sgioblachadh ann an cabhag - gearradh chosgaisean buill pàrlamaid Lunnainn agus ministearan a tha a' fuireach ann an taighean a' Chrùin, mar eisimplear - ach chan eil airson cuid eile.
'S e an cunnart gun tèid a h-uile moladh a chur gu aon taobh. Tha gu leòr buill pàrlamaid airson gnothach nan cosgaisean dìreach fhàgail aig Sir Christopher Kelly a tha a' dèanamh rannsachaidh air a' chùis co-dhiù.
Ma thachras sin se buile mhòr a bhios ann do Mgr Brown, agus e air gu leor fhulang mu thràth an t-seachdain seo.
Tha atharrachadh air gach moladh, bho cheannard Comataidh nan Inbhean sna Cumantan, a tha a' cantainn gum bu chòir cosgaisean a bhith stèidhichte ann an dòigh neo-eisimealach mar a tha Sir Christopher an dùil a dhèanamh.
Tha e a-rèir dè nì na Tòraidhean agus dè seòrsa taic a th' aig Mgr Brown taobh a-staigh a' phàrtaidh aige fhèin. Tha Mghr Brown ag ràdh gu bheil e airson saoghal a' phoileataics a ghlanadh ach ‘s ann a tha e a-nis dualtach buile eile a thoirt air fhèin, ‘s tha e air fàs fìor mhath air sin a dhèanamh.
An-dè chail an riaghaltas bhòt air na Gurkhas le na Lib Demaich agus na Tòraidhean a' tighinn ri chèile le reubaltaich Làbarach airson còirichean a thoirt do sheann Ghurkas thighin a dh' fhuireach ann am Breatainn. Ma chailleas e an dàrna bhòt an-diugh, tha ughdarras a' Phrìomhaire ann an cunnart.
Taing do Eilidh Dhubh
Posted by Whitehall 1212 at Thursday, April 30, 2009
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
- TIOTAL
- A' coimhead a dh'ionnsaigh Beinn Uais bho Shràid Àrd Inbhir Ghòrdain
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1036
- ÀITE
- Inbhir Ghòrdain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Cuithne
- LINN
- 1960an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32957
- KEYWORDS
- cairtean-puist
beanntan
Tallachan a' Bhaile
taighean-cluiche
Taighean-dealbh
An Ridire Uilleam Gòrdain Earaboil
Inbhir Bhreacaidh
An Ridire Iain Gòrdain Earaboil
Clann Mhic Leòid Chathaboil
A' Chabhlach Rìoghail
campa cabhlachail
campaichean c
Tha a' chairt-phuist seo a' toirt dhuinn sealladh de Bheinn Uais bho thaobh an iar Sràid Àrd Inbhir Ghòrdain ann an Taobh Sear Rois. Is e Talla Bhaile Inbhir Ghòrdain a th' anns an togalach sgeadaichte air an làimh dheis agus an taigh-dhealbh. Air an làimh dheis den seo tha mòr-bhùth J.G. Legge.
Chaidh Inbhir Ghòrdain ainmeachadh às dèidh Ridire Uilleam Gòrdain Earaboi,l a rugadh ann an Gallaibh, agus a cheannaich an oighreachd anns an ochdamh linn deug. Roimhe seo, b' e Inbhir Bhreacaidh an t-ainm a bha air an àite. Ged a chuir an Ridire Uilleam planaichean air chois gus baile a thogail aig Inbhir Bhreacaidh, b' e a mhac, Sir Iain, a chuir na planaichean an gnìomh. B' ann nuair a chaidh an oighreachd gu Clann Mhic Leòid Chathabail a chaidh acarsaid a thogail aig Inbhir Ghòrdain agus thòisich am baile a' fàs gu luath.
Tha fagasachd Inbhir Ghòrdain air Linne Chrombaigh a' ciallachadh gu bheil e na shàr acarsaid do shoithichean. Tha na ceanglaichean a tha aig an àite ris a' Chabhlaich Rìoghail a' dol air ais chun an naoidheamh linn deug agus, san 20mh linn, bha e air a dhearbhadh mar champa oifigeil, agus iomadach uair a' toirt aoigheachd do Chabhlach Bhreatainn. Aig àm a' Chiad Chogaidh, ghlèidh Inbhir Ghòrdain inbhe mar champa chabhlachail, a' solarachadh connadh agus bùrn dhan Chabhlach Rìoghail.
Dhùin an campa cabhlachail ann an Inbhir Ghòrdain mu dheireadh thall ann an 1956 ach thàinig tuilleadh leasachaidh dhan bhaile anns na 1970an le gnìomhachas na h-ola. On bha e cho faisg air gàrraidhean ola a' Chuain a Tuath, bha e taghta mar àite airson togail agus cumail suas nan crann-ola. Bha ionad-leaghaidh almain stèidhte ann an Inbhir Ghòrdain anns na 1970an agus, ged a dhùin e an ceann deich bliadhna, tharraing e cosnadh nach bu bheag dhan sgìre. An-diugh, tha Iomairt Rois is Chrombaigh stèidhte ann an Inbhir Ghòrdain


text:
Naked Ann-Margret Nude
Ann-Margret Carnal Knowledge
Ann-Margret Nude Fakes
Paula Prentiss Nude Sex
Ann-Margret Nude
Ann-Margret Nude Scenes
Ann-Margret Nude
Ann-Margret Naked Pics
Ann-Margret Pokies
connie stevens nude, angie dickinson nude, mary ann dawn wells nude, mary ann gilligan island nude, mary ann mobley nude, raquel welch nude, linda evans nude, ann curry nude, ann margret sex, ann margret nude scenes, natalie wood nude, ann margret nude pussy, barbara eden nude, stella stevens nude, sophia loren nude, brigitte bardot nude, angie dickinson, priscilla presley, janet leigh, daryl hannah, ann margret in vietnam, brigitte bardot, ann margret today, ann margret death, ann margaret a tigers tale, ann miller, tigers tale ann margret, bye bye birdie ann margret, ann margret smoking, anne baxter, ann margret bush, mary ann mobley, ann margret magic 1978, ann margret anthony quinn, ann curry,


text:
Tenzin Gyatso
Rugadh Tenzin Gyatso, an 14mh Dalai Lama air 6mh Iuchar 1935 ann an Takster ann an ear-thuath Tibet.
Ceannard Spioradail nam Budach Tibeiteach agus an ceathramh ath-fheòilich deug de Bhuddha a' Cho-fhulangais. Tha e air a bhith na fhògarraich anns na h-Innseachan o 1959 nuair a dhiùlt e Aonta nan Seachd Puingean leis na Sìnich, a bha air Tibet a ghabhail os làimh ann an 1950. Bha còir aig an Aonta seo còirichean nan Tibeiteach a dhìon ach cha do chum na Sìnich leis idir.
Tha e a-nis a' siubhal an t-saoghail gun tàmh, a' coinneachadh ri ceannardan is daoine mòra mar phàirt de dh'oidhirp airson Tibet a shaoradh bho smachd nan Sìneach. Bhuannaich e an Duais Nobel airson Sìth ann an 1989. Labhair e aig an S.E.C.C. ann an Glaschu ann an 2004.


text:
Kl. Ianair iii f. l. xx.uii. Anno Domini m.c.i.
Donnchadh mc. Aedha H. Ruairc do marbadh do Feraibh Manach.
Riagan espoc Droma Moir & coicidh Uladh in pace quiéuit.
p.538
Inis Cathaigh do orcain do Ghallaibh.
Slogadh la Muircertach H. m-Briain & la Leth Mogha i Conachtaibh dar Es Ruaidh i Tir n-Eogain coro scailset Aileach & co ro loiscset & co ro sharaigset ill-cella archena im Fathain Mura & im Ard Sratha. Do-llotur iar sin for Fertais Chamsa coro loiscset Cuil Rathain & co n-dernaisit duinebadh ann. Gabais giallu Uladh iar sin. Do-luidh tar Slighidh Midluacra dia thigh.
Crech la Donnchadh H. Mael Sechlainn i Fernmuigh conus-taraidh H. Cerbhaill & co ro marb da c. dibh uel paulo plus.
Ferdomnach episcopus Cille Dara in pace quiéuit.
Cathal H. Muirican ri Tethfa decollatus est.
Donnchadh H. Eochadha ri Uladh do fuaslucudh a cuibrich la Domnall m. m. Lochlainn la righ n-Ailigh tar cenn a mic & a comaltai .i. i n-dom liac Arda Macha tre impidhe comarba Patraic & samhtha Patraic archena iar comlugha fo bachaill Isa & fo minnaibh archena in .xi. Kl. Ianair.[...]


text: Madh ó linn dub doniter hi, dentar a dilegad mar so .i. gab prema raidisi & corr copoice, lili, pione, comtrom de gach ni: bristir & curtur a finecra & a fín re la co n-aidhchi & gab aindsein saitsi & emir sleibi & mordairgin 153, tim, caliment, cuigidech, isoip, lán duirn de gach ni: unsa d'ainis & do sil, & do sil feineil, dailestar: dragma do nutmuic: dragma do canel: dragma do blath borraitsi: dragma co leith do coirt fuindsinn & dragma co leith do coirt croind critaig, ar punt co leith do mil, & berbtar a n-uisgi i muchthar iarund derg: & mad te an aimsir & an duine co h-ócc fetuid crim muc fiadh do cur and farúi sin, & is i sin siroip na raidisi . Mad o fuil deirg bias, dentur a dilegad le oiximel diuretica no pliris, dianntos, diacostorium a naois fuar & i n-aimsir fuar tar eis folmuighti sul ti an tadbur cum anmeine [add.]§.


text:
Categories
Archives
- November 2016
- October 2016
- September 2016
- August 2016
- June 2016
- May 2016
- April 2016
- January 2016
- December 2015
- November 2015
- October 2015
- September 2015
- July 2015
- June 2015
- April 2015
- March 2015
- February 2015
- January 2015
- December 2014
- October 2014
- September 2014
- August 2014
- July 2014
- June 2014
- May 2014
- April 2014
- March 2014
- February 2014
- January 2014
- December 2013
- November 2013
- October 2013
- September 2013
- August 2013
- July 2013
- June 2013
- May 2013
- April 2013
- March 2013
- February 2013
- January 2013
- December 2012
- November 2012
- October 2012
- September 2012
- August 2012
- July 2012
- June 2012
- May 2012
- April 2012
- March 2012
- January 2012
- November 2011
- September 2011
- July 2011
- June 2011
- May 2011
- April 2011
- February 2011
- January 2011
- December 2010
- September 2010
- July 2010
- June 2010
- May 2010
- April 2010
- March 2010
- February 2010
- January 2010
- December 2009
- November 2009
- October 2009
- September 2009
- August 2009
- July 2009
- June 2009
- May 2009
- April 2009
- January 2009
- December 2008
- October 2008
- September 2008
- August 2008
- July 2008
- June 2008
- May 2008
- April 2008
- March 2008
- February 2008
- January 2008
- December 2007
- November 2007
- October 2007
- September 2007
- August 2007
- July 2007
My websites
Meta
Archive for the Category: Gàidhlig
Òrain Gaeilge
Madainn an-diugh chlaraich mi òran anns a’ Ghàidhlig na h-Éireann ris an canar An Saighdiúir Tréigthe, a dh’ionnsaich mi ann an Éirinn ann an t-Iuchar. Chur mi na facail agus eadar-theangachadh air mo làrach-lìn cuideachd. An t-seachdain seo chaidh chur mi dhà òran eile air mo làrach-lìn – Mo Mhadadh Beag agus Túirne Mháire no […]
Aoighean
Choinnich mi ri na Aimeireaganaich (Couchsurfers) ann taigh-seinnse ann an baile an-raoir. Tha iad a’ siubhal timcheall a’ Chuimrigh an-dràsta a’ falbh air an òrdaig agus a’ siubhal air busan agus trèanaichean. Tha iad a’ fuirich anns a’ Ghearmailt, nuair nach eil iad a’ siubhal, agus tha Gearmailtis fileanta ag fear dhiubh, agus do bhrìgh […]
Also posted in English, Gaeilge, Language Leave a comment
Neòil
Tha i neulach an-diugh, agus bha i neulach an-dé, ach tha i blàth agus tioram. Bidh na panailean-ghréine air mullach an taigh agam a’ dèanamh dealan fiù air làithaean neulach, ach bidh iad a’ dèanamh tuilleadh dealan air làithean grianach. Cha do thachair móran an-dé no an-duigh, ach bidh càraid às na Stàitean Aonaichte a’ […]
Also posted in English, Language Leave a comment
Latha leisg
Rinn mi beagan obair madainn an-diugh, agus an déidh lòn chaidh mi chun an leabhar-lann gus leabhraichean a’ thilleadh agus leabhraichean eile a gabh air iasad. Cha do cheannaich mi móran leabhraichean anns an latha a tha ann gus airgead a chaomhnadh, ach leabhraichean le mo roghainn ùghdaran. Ansin dh’ionnsaich mi beagan Breatnais, agus rinn […]
Also posted in English, Gaeilge, Language Leave a comment
Seisean
Bha seisean ann nam thaigh feasgar an-diugh, agus thàinig Steve agus Magnus. Sheinn Steve an fhìdheall, an dhuiseal agus an t-organ-beòil; sheinn Magnus an concertina, an giotàr agus a’ fhìdeag; agus sheinn mise a’ fhìdeag, a’ fhìdeag ìseal, an giotàr, ceithir recorder eadar-dhealaichte, am melodica, an t-organ-beòil agus am mandoilin. Is mhòr a’ còrdadh rium […]
Spollagyn son tey
An-dé chrìoch mi òran ùr agus rinn mi clàradh dheth. ‘S e òran dà-chànanach a th’ann anns a’ Mhanannais agus a’ Bheurla mu dhéidhinn faoileagan agus slisneagan, agus ‘s e “Spollagyn son tey / Chips for tea” an t-ainm a th’air. Seo an clàradh: An-raoir thàinig cuideigin eile chun an cearcall còmhraidh iol-chainnteach air a’ […]
Also posted in English, Gaeilge, Gaelg, Music Leave a comment
Uisge
Bha e ag uisge fad an latha an-dé, is tha an-t-uisge ann fhathast an-diugh, ach chan eil mi a’ dèanamh gearan ri sin. Chaidh Seaghan chun an Eisteddfod a’ mhadainn seo, is chaidh mise chun a’ còmhlain recorder (chan fhios agam a’ facal Gàidhlig air recorder). Bidh sinn a’ tighinn ri chéile dà uair ‘sa’ […]
Còisir faoin
Sheinn mi òrain anns an chòisir faoin an-raoir. ‘S i an chòisir faoin còmhlan caraidean a bhi a’ seinn òrain sunndach le chéile dà uair ‘sa’ mhìos, is bidh na seiseanan seo làn ri gàire cuideachd. Tha Éireannach a tha a’ fuireach anns an Canada agus Gàidhlig na h-Éireann aige a’ tighinn gu Bangor an-diugh, […]
Na Guirm
An-raoir chaidh mi gu cuirme-ciùil ann an taigh-osda Fat Cat. Bha triùir seinneadairean ionadail a’ seinn, agus is aithne dhomh dithis aca. Sheinn a’ chiad aca a òrain fhéin, gu beag-nithe, agus sheinn an dara aca Na Guirm, agus bha barrachd atharrachadh eadar a òrain na a robh eadar òrain a’ chiad fhear. Bha iad […]
Video ùr
Rinn mi video ùr anns a’ Ghàidhlig an t-seachdain seo chaidh. Còmhradh eadar Seumas agus Eilidh a th’ann – tha Seumas ‘nan shealgair thaigeisean agus ‘nan thuathanach eòin strutha às na Hearadh. Tha Eilidh às an t-Sìn, tha i a’ fuireach ann an Glaschu, agus ‘s e eadar-theangaiche a th’ ann. Tha fo-thiotalan ann ann […]
Also posted in Cymraeg, Gaeilge, Gaelg, Language Leave a comment


text:
- TIOTAL
- Litir bho Alasdair Grannd gu J. B. Dunning, 7 An Giblean 1893, duilleag 1
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_GRANT_979_65_PATENT_003_001
- DEIT
- 1893
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis (stuth làmh-sgrìobhte)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6929
- KEYWORDS
- fìdhlearan
fìdhlean
slatan-iasgaich
B' ann à Batan Gorm, Drochaid Chàrr, a bha Alasdair Grannd (1856 - 1942), is 's e sin an t-adhbhar gun d' fhuair e am far-ainm - 'Battan'. Nuair a bha e na bhalach chuir e eòlas air dà rud a bha gu bhith air leth cudromach na bheatha - fìdhlearachd agus iasgach. Chaidh e air adhart gu bhith air leth math air gach rud; mar iasgair nuair a chruthaich e an slat-iasgaich iongantach aige fhèin ris an canar an 'Grant Vibration Rod', agus mar fhìdhlear le bhith a' stiùireadh Comann Srath Spè agus Ruidhle na Gàidhealtachd airson faisg air dà fhichead bliadhna agus thànaig e gu bhith na eòlaiche air dòighean cruthachaidh fhìdhlean. A thuilleadh air an sin chruthaich e fidheall sònraichte ann an cruth diosg ris an canar an 'Rondello'. Chithear eisimpleir den t-slat-iasgaich, an fhidheall agus an Rondello aig a' Ghranndach aig Taigh-tasgaidh agus Gailearaidh Ealain Inbhir Nis (IMAG).
Tha an litir seo (dreach?), leis a' cheann-latha 7 An Giblean 1893 bhon a' Ghranndach gu Mgr J. B. Dunning. Innte, tha an Granndach ag innse dha Mgr Dunning gu bheil an t-slat-iasgaich a dh'òrdaich e o chionn ghoirid deis, ach a-mhàin 'rings and fittings' (rud a bha an Granndach dìreach air a chruthachadh agus a bha a' feathamh airson clàradh peutant). Aon uair is gun tig na pàirtean bhon luchd-ciùird ann am Birmingham, cuiridh an Granndach an t-slat air falbh anns a' bhad. A thuilleadh air an sin, tha an Granndach ag innse dha mu dheidhinn litir a bh' aige anns an iris mu dheireadh de 'Land and Water', leis an tiotal, 'Fly Rods for Trout Fishing'


text:
Tibirita
‘S e baile beag ann an Cundinamarca,[1] Coloimbia, a th’ann Tibirita. Tha e suidhichte anns a’ cheàrn Almeidas, aig 121 km bho Bogotá. Tha àireamh-sluaigh dhe 2,888[2] aige. Tha e suidhichte air an ear-thuatha na roinne, aig 1,980m os cionn ìre na mhara. Tha teodhachd mheadhanach dhe 18 celsius air feadh a' bhliadhna. Chaidh am baile a steidheachadh ann an 1593.
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha 3,018 nan tàmh anns a' bhaile, tha 2,513 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile.[3] Tha fearann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[4] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail. Le sin, ‘s e pàtran àireamh-sluaigh traidiseanta a th’ann an Tibitita fhathast.
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala/mestizos a th'ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann am Tibirita. ' S urrainn dhan 85.6% dhe na daoine ann an Tibirita leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 6.6% dhe na dachannan.[5]
Turasachd[deasaich | deasaich an tùs]
- Obair-ciùird: Obair-chreadha agus clò ann an clòimh agus snàthainnean fique.
- Taigh a’ Chultair: far a bheil an dealbh-ball "Los Promeseros".
- Eas uisge La Toloca
- Uisgeachan Las Termales
- Seallaidhean brèagha air beinn ris an canar Cerro del Volador
- Ceàrnag ann am meadhan a’ bhaile: Con piso en lajas naturales.
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Titibita. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,[6] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s a tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Rufino Cuervo y Barreto: Ceann-suidhe na dùthcha
Monseñor Agustín Gutiérrez Jiménez: Sagart
José Antonio Castañeda Morales
Carlos Reyes: Dealbhadair
Luis Alfredo Rojas: Dealbhadair


text:
- TIOTAL
- Loch Ma-Ruibhe agus Sleaghach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0947
- ÀITE
- Geàrrloch
- SGÌRE
- Geàrrloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Geàrrloch
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32869
- KEYWORDS
- cairtean
lochan
naoimh
Naomh Maelrubha
Eilean Ma-Ruibhe
eileanan
beanntan
Sleaghach
iasgach
bric
Caledonian Mac a' Bhruthainn
bàtaichean-smùide
Tha a' chairt seo a' sealltainn Loch Ma-Ruibhe agus Sleaghach bho àite os cionn Ceann Loch Iùbh air Taobh Siar Siorrachd Rois. Air an taobh dheas tha Abhainn Ceann Loch Iùbh.
'S e loch fìor-uisg' a th' ann an Loch Ma-Ruibhe anns a bheil dà mhìle dheug a dh'fhaid, bho Cheann Loch Iùbh gu faisg air Poll Iùbh. Chan eil ach mu leth mhìle a leud anns a' mhòr-chuid dhen loch. Tha i a' leudachadh gu mu mhìle ann an corra àite agus tha grunn de dh'eileanan beaga innte.
Thathar dhen bheachd gun d'fhuair Loch Ma-Ruibh ainm bhon naomh Èireannach Maelrubha, a stèidhich manachainn air a' Chomraich faisg air làimh. Na b' anmoiche, thàinig Maelrubha a dh'fhuireach air fear dhe na h-eileanan air Loch Ma-Ruibhe, Eilean Ma-Ruibhe.
Tha Sleaghach, anns a bheil 3,220 troigh a dh'àirde, na seasamh àrd os cionn a' chladaich an ear-dheas de Loch Ma-Ruibhe. Chan urrainn a streap ach on aon taobh


text:
Tha Opera a-nise ri fhaighinn sa Ghàidhlig bhon làraich-lìn aca fhéin:
(Taing dhan obair eadar-theangachaidh a rinn Akerbeltz)
Tha a’ chuid eile den duilleig seo a’ buntainn ri seann ath-bhreac agus seann eadar-theangachadh...
Tha an t-sealladair Eadarlìn (web browser) Opera ri fhaighinn sa Ghàidhlig airson coimpiutairean le Windows.
Chan e seo buileach an t-ath-bhreac (version) as ùire de Opera ge-tà. Ma tha thu airson an t-athbhreac is ùire fhaighinn, le rud beag a bharrachd de shaothar...
Opera
'S e sealladair gu math luath a tha ann an Opera. Tha e fada nas luaithe na Internet Explorer no Netscape agus ged nach eil e nas fheàrr na iad anns a h-uile dòigh, gu dearbhadh tha e fada nas fheàrr ann an iomadach dòigh. Tha e ri fhaighinn saor 's an asgaidh mar "ad-ware" le sanasachd, agus ma chlàrachas tu e air chosgas $39 no $20 (foghlam), gheibh thu cuidhteas den t-sanasachd.
An t-Eadar-theangachadh
Thòisich Sabhal Mòr Ostaig air Opera a thionndadh gu Gàidhlig mar phàirt den phròiseact DART aig Biùrò Eòrpach nam Mion-chànan. Tha sinn air cumail oirnn ag obair air, ge-tà, agus tha an t-Opera Gàidhlig a th' ann a-nis fada nas fheàrr na am fear aig an àm ud.
Chan eil ach trì de na faidhlichean cobhrach (Help files) ri'm fhaighinn anns a' Ghàidhlig fhathast, ach bidh sinn ag eadar-theangachadh barrachd dhiubh san àm ri teachd. Cum do shùil air an duilleig seo airson fiosrachadh.
Rinn sinn liosta den bhriathrachas Gàidhlig coimpiutaireachd a chleachd sinn anns an eadar-theangachadh de Opera. Ma tha beachdan agad mun bhriatharachas no mun eadar-theangachadh san fharsaingeachd, faodaidh tu an cur thugainn aig opera@smo.uhi.ac.uk agus bidh sinn gu math taingeil air an son.


text:
Peppa Pig
'S e sreath telebhisean cartùn chloinne a tha ann am Peppa Pig no Peppa Muc.
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh a chruthachadh, stiùireadh agus riochdachadh le Astley Baker Davies. Nochd e air an telebhisean airson a’ chiad dol a-mach air 31 Cèitean 2004 air an t-sianal Breatanach 'Five'.
Peppa anns an t-Saoghal[deasaich | deasaich an tùs]
Tha am prògram air a chraoladh ann an 180 dùthchannan.[1]
Na Guthan Gàidhlig[deasaich | deasaich an tùs]
- Aithris — Iain MacRath, Tony Kearney
- Peppa Muc — Eilidh Jenkins, Anna Horsburgh
- Deòras Muc — Carina NicLeòid
- Mamaidh Muc — Patsi NicChoinnich, Kathleen NicAonghais
- Dadaidh Muc — Ailig Dòmhnallach
Pàirc Pheppa[deasaich | deasaich an tùs]
Dh’fhosgail Peppa Pig World, pàirc dìbhearsan anns an New Forest, Hampshire,[2]air 9 Giblean 2011 aig Paultons Park, Hampshire, UK.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “Peppa Pig moved from Labour event”. Ann an: BBC News, 27 Giblean 2010.
- ↑ https://paultonspark.co.uk/


text:
Cill Fhinn
'S e baile ann an Comhairle Shruighlea a tha ann an Cill Fhinn (Beurla: Killin). Tha e suidhichte aig ceann an iar Loch Tatha aig inbhir nan aibhnichean Dochairt is Lochay. 'S e seo na co-chomharran aige: 56° 27′ 57.6″ Tuath agus 4° 19′ 4.8″ Iar.
Anns a' bhliadhna 2004 bha 640 duine a' fuireach an seo.[1]
Aig ceann iar a' bhaile tha eas ann ris an canar Easan Dhochairt.
Mu cilemeatair air àird a thuath a' bhaile tha na tobhtaichean de sheann chaisteal ann, Caisteal Fhionnlairig, a chaidh a thogail ann an 1629.
A-rèir Iain Mhic an Tàilleir tha Cill Fhinn a' ciallachadh "eaglais gheall". B' àbhaist dha fèill a bhith ann an ris an do chanadh "Féill Faolain". [2]
Ceangail Ghàidhealach[deasaich | deasaich an tùs]
'S e sgìre gu math Gàidhealach a bh' ann o shean agus le sin tha ceangail maireannach ann gus an latha an-diugh. Mar am faod sinn a leughadh air a' chàrn-cuimhne a thog An Comunn Gàidhealach dhasan anns a' bhaile fhèin, bha ministear ainmeil ann is e Seumas Stiùbhard an t-ainm a bh' air. Dh'eadar-theangaich e an Tiomnadh Nuadh gu Gàidhlig. Bha e air a phòsadh leis a' choithional rè 52 bliadhna, gus a chaochail e ann an 1789.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Mid-2004 Population Estimates for Settlements in Scotland
- ↑ Iain Mac an Tàilleir, "Ainmean-Àite", duilleag 71, Pàrlamaid na h-Alba
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NN 572 328
- Cill Fhinn aig Gazeteer for Scotland
- Cill Fhinn - làrach-lìn oifigeil


text:
An Éirne
She awin ayns sheear hwoaie Nerin ee an Éirne (Baarle: River Erne). T'ee girree ayns Loch na Beithí faggys da Sraith an Domhain ayns Coontae yn Chavan as roie feie 103 km (64 mi) trooid Loch Gamhna, Loch Uachtair, Loch Éirne Eaghtyragh as Eeaghtyragh ayns Coontae 'er Managh gys y vooir faggys da Béal Átha Seanaidh ayns Coontae Ghoon ny Ghoal. Ta balley Inis Ceithleann soit, er y chooid smoo, er ellan 'syn awin eddyr y daa Loch Éirne. T'ee kianglt rish y Çhannon liorish Bollagh Ushtey yn Çhannon as an Éirne.


text:
Duais Nobel ann an Leigheas
'S e Duais Nobel ann an Leigheas an Duais as cudromaiche san t-saoghail airson rannsachadh fìor-mhath anns an leigheas no anns a' bheò-eòlas (Suainis: Nobelpriset i fysiologi eller medicin). 'S e aon de na còig duaisean a chuir Alfred Nobel air bhonn anns an tiomnadh aige ann am 1895 (Ceimigeachd, Leigheas, Litreachas, Fiosaigs agus Sìth).[1]
Bidh an Karolinska Institute anns an t-Suain a' dèanamh an taghaidh agus bidh iad a' toirt an duais do na luchd-rannsachaidh gach bliadhna. Bheirear seachad e air 10 an Dùbhlachd mar cuimhneachan bliadhnail air bàs Nobel.[2] Bha naoi bliadhnaichean ann nuair nach deach an Duais a thoirt seachad (1915–1918, 1921, 1925, 1940–1942).
Gheibhear gach buannaiche bonn-cuimhne, dioplòma, agus suim airigd a dh'atharraich thar nam bliadhnaichean.[3] 'S e Emil Adolf von Behring às a' Ghearmailt a' chiad duine a fhuair a' chiad Duais ann an 1901.
Nuair a bhuannaich Gerhard Domagk (1939), às a' Ghearmailt, cha do leag an Riaghaltas Gearmailteach leis an duais a ghabhail. Fhuair e an dèidh greis am bonn-cuimhne agus dioplòma ach cha d'fhuair e an t-airgead.[4]
Tha dà bhoireannach deug air an duais a bhuannachadh: Gerty Cori (1947), Rosalyn Yalow (1977), Barbara McClintock (1983), Rita Levi-Montalcini (1986), Gertrude B. Elion (1988), Christiane Nüsslein-Volhard (1995), Linda B. Buck (2004), Françoise Barré-Sinoussi (2008), Elizabeth H. Blackburn (2009), Carol W. Greider (2009), May-Britt Moser (2014) agus Tu Youyou.[5]
Susbaint
Buannaichean[deasaich | deasaich an tùs]
1901–1950[deasaich | deasaich an tùs]
1951–2000[deasaich | deasaich an tùs]
2001–an latha an-diugh[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ “Alfred Nobel–The Man Behind the Nobel Prize”. Nobel Foundation. Air a thogail 21mh dhen t-Samhain 2008.
- ↑ “The Nobel Prize Award Ceremonies”. Nobel Foundation. Air a thasglannadh [o http://nobelprize.org/award_ceremonies/] 22mh dhen Lùnasdal 2008. Air a thogail 21mh dhen t-Samhain 2008.
- ↑ “The Nobel Prize”. Nobel Foundation. Air a thogail 21mh dhen t-Samhain 2008.
- ↑ “Nobel Laureates Facts”. Nobelprize.org. Air a thogail 21mh dhen t-Samhain 2008.
- ↑ “Women Nobel Laureates”. Fonndas Nobel. Air a thogail 6mh dhen Dàmhair 2015.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- “Gach buannaiche Nobel ann an Leigheas” (Beurla). Fonndas Nobel. Air a thogail 24mh dhen t-Sultain 2015.
- “Buannaichean Duais Nobel a rèir roinn-seòrsa (beò-eòlas no leigheas)” (Beurla). Encyclopædia Britannica. Air a thogail 15mh dhen Dàmhair 2008.


text:
Hamburg
'S e saor bhaile ann an taobh tuath na Ghearmailt a tha ann an Hamburg.
Susbaint
Suidheachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Hamburg ann an taobh tuath na Gearmailt, mu 100 cilemeatair air falbh bhon Chuan a Tuath. 'S e Hamburg am baile as motha ach aon anns a’ Ghearmailt as dèidh Berlin. Anns a’ bhliadhna 2005 bha 1754317 duine a’ fuireach ann an Hamburg. 'S e baile agus stàit a tha ann an Hamburg mar a tha e ann an Berlin agus Bremen cuideachd. Anns a’ Chuain a Tuath tha trì eileanan, Neuwerk, Scharhörn agus Nigehörn, agus am pàirce nàdair Hamburgisches Wattenmeer a tha a’ buntainn ri Hamburg cuideachd. Taobh tuath air Hamburg tha Schleswig-Holstein agus 'san taobh a dheas tha Sagsainn Iòsail. Tha am pàirce-nàiseanta Lüneburger Heide suidhichte deas air Hamburg..
Cruinn-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
Tha cruth na tìre timcheall air Hamburg rèidh, chan eil cnoc nas àirde ach 116 meatair (Beinn Hasselbrack) ann.
Anns a’ bhaile tha tòrr aibhnichean, mar sin dheth canaidh iad: Venedig a Tuath ris. Seo na h-aibhnichean cudthromach:
- Elbe, an abhainn as cudthromaiche
- Alster
- Bille
- Este
- Flottbek
- Seeve
Tha dàm ann an Alster ann am meadhan a’ bhaile, mar sin tha dà loch-tasgaidh ann, an Außenalster (an loch as motha) agus am Binnenalster.
Sgìrean ann an Hamburg[deasaich | deasaich an tùs]
Eaconomaidh[deasaich | deasaich an tùs]
Is e àite glè chudthromach anns a’ Ghearmailt agus anns an Roinn-Eòrpa airson malairt agus trafaig a tha ann an Hamburg. Is e Hamburg an sgìre as beartaiche anns an Roinn-Eòrpa, an dèidh Lunnainn, am Bruiseal agus Luxembourg[2]
'S e adhair-sheòladh an gnìomhachas as chudthromaiche ann an Hamburg (m.e.: Airbus Deutschland Gmbh). Tha ceimigeachd, bàtaichean, ola-thalamhain, bancaichean agus na meadhanan ann cuideachd. Tha foillsichearan chudthromach agus cliùiteach ann an Hamburg, m.e. Axel Springer AG, Gruner&Jahr neo Heinrich Bauer Verlag. A thuilleadh air sin, tha stèiseanan telebhisean m.e.: NDR, ARD agus an caochladh gnìomhachais ciùil ag obair anns a’ bhaile.
Ged nach eil Hamburg suidhichte aig a’ chladach tha an Elbe anns a’ bhaile domhainn agus leathann gu leòr airson port-mara cudthromach. Is e am port as motha air feadh a’ Ghearmailt a tha anns a’ phort Hamburg agus an dàrna phort as motha anns an Roinn Eòrpa. B’ e baile malairteach bhon meadhan–aoisean a bha ann an Hamburg agus chaidh margadh nan sèaraichean a stèidheachadh anns a’ bhliadhna 1558, a chiad mhargadh anns a’ Ghearmailt. Chan eil e glè chudthromach an-diugh.
An-diugh, ri taobh a’ phuirt, a’ mhalairt agus a’ gnìomhachas, tha Hamburg air toiseach le co-labhairtean agus fèillean cuideachd. Tha oilthigh agus colaisdean saidheansail ann an Hamburg.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Bhon 4mh linn bha daoine a’ còmhnaidh anns an sgìre far a bheil Hamburg an-diugh. Chaidh eaglais agus daingneachd a stèidheachadh anns a’ bhliadhna 810 bho Teàrlach Mòr. B’ e Hammaburg an t-ainm a bha air an daingneach. Ach tro na linntean dh’atharraich Hammaburg gu Hamburg.
Bhon 12na linn bha àite malairt ann. Bhon a sheo dh’ fhàs am baile nas motha agus anns na meadhan-aoisean b’ e àite cudthromach a bha ann an Hamburg, is dòcha an àite a bu chudthromaiche anns an Hanse.
B’ e companaidh malairt eadar-nàiseanta a bha anns an Hanse. Chaidh a stèidheachadh le luchd-malairt à Lübeck, Rostock, Wismar, Hamburg agus bailtean eile anns a' Ghearmailt. Chaidh iad còmhla oir bha iad airson a bhith farpaiseach air taobh a-muigh a' Ghearmailt. Bha an Hanse glè shoirbheachail agus dh’fhàs e glè bheartach. Tro na bhliadhnaichean dh’atharraich iad bho comann mhalairt gu comann nam bailtean.
Aig an àm seo chaidh bathar a ghiùlain air a' mhuir agus na h-aibhnichean agus mar sin dh’fhàs spùinneadairean–mara nas treasa. B’ fheudar do fir-cheàirde fhulang cho fad air 300 bliadhna. B’ e Klaus Störtebeker an spùinneadair–mara as ainmeile aig an àm seo. Chaidh e a thoirt don phrìosan agus chaill e a cheann anns a’ bhliadhna 1401. Anns a' bhliadhna 1619 b’ e Hamburg am baile as motha air feadh a' Ghearmailt a bha ann an. Eadar an 16mh linn agus an 20mh linn bha Hambug a’ buntainn don Danmhairg agus pàirt dhen Ìompaireachd Naomh Ròmanach na Gearmailt. Anns a’ bhliadhna 1871 cheangail Hamburg ris an Deutsches Reich.
Anns an Dàrna Cogadh, anns an Iuchar agus an Lùnasdal 1943, nuair a leag itealanan bomaichean air Hamburg, chaochail eadar 40.000 agus 50.000 duine. B’ e Operation Gomorrha an t-ainm a bha air an gnìomh seo.
Cultar[deasaich | deasaich an tùs]
'S e am prìomh-bhaile do Mhusicals anns a’ Ghearmailt a tha ann an Hamburg. Bidh tòrr Musicals ainmeile air an chluich an seo fhad a’ bhliadhna.
Tha opra agus cuirm-chiùil agus tòrr thaighean-cluiche mòra ann an Hamburg, m.e.:
- Thalia Theather
- Deutsches Schauspielhaus
- Ohnsorgtheather
Daoine ainmeil à Hamburg[deasaich | deasaich an tùs]
San 3 am Faoilleach 1809 rugadh Felix Mendelssohn Bartholdy, neach ciùil cliùiteach, ann an Hamburg.
- Otto Paul Hermann Diels - (1876 - 1954). Ceimigear.
- Gerhard Herzberg - (1904 - 1999). Ceimigear.
- Angela Merkel (1954). Neach-poileataigs.
Àiteachan inntinneach[deasaich | deasaich an tùs]
'S e àite inntinneach agus iomraiteach air feadh na Roinn Eòrpa a tha ann an Reeperbahn. An toiseach b' e àite far an do rinn daoine ròpaichean a bha ann an Reeperbahn. Thàinig an t-ainm bhon fhacal Ghearmailtis "Reep" a tha a’ ciallachadh ròpa. An-diugh tha an t-sràid cliùiteach airson taighean-shiùrsachd, taighean-cluiche, ceòl agus Cabarett.
Tha an Reeperbahn anns a' cheàrn St.Pauli (Naomh Pauli), agus tha St.Pauli faisg air a’ phuirt. Mar sin tha tòrr taighean-seinnse agus taighean-òsda beaga anns a' cheàrn seo.
Faisg air an Reeperbahn tha am Fischmarkt (margadh-èisg). Ach cha do rèic daoine iasg a-mhàin, ach beathaichean eadar-dhealaichte agus tòrr rudan eile.
Ann an St. Pauli, faisg air am Fischmarkt, tha na Landungsbrücken, àite far a bheil na bàtaichean mòra a’ ruigsinn air Hamburg.
Eadar meadhan a’ bhaile agus am port tha an Speicherstadt, àite far a bheil tòrr seann ionadan-tasgaidh mòra. Chan eil sràidean ann ach cladhan-aibhnichean ris an canar Fleete. 'S e àite inntinneach agus brèagha a th’ ann an-diugh. Chan eil a h-uile taighean cleachdte mar taighean stòras-bhathair. Tha na h-oifisean agus na taighean-còmhnaidh daor an seo a-nis. Tha sia eaglaisean mòra ann an Hamburg agus 's e Eaglais Naomh Mìcheal an ìomhaigh a tha aig Hamburg.
Chan eil an taigh as sine den bhaile anns a’ bhaile fhèin ach air an eilean Neuwerk. 'S e taigh-solas a tha ann, chaidh a thogail anns a’ bhliadhna 1310.
- Hella Kemper, Kerstin Schmidtfrerick, Eva-Christiane Wetterer: Hummelbuch, Hamburg Brevier, Fiosrachadh mu Hamburg, Murmann-Verlag, Hamburg 2007, ISBN 3-86774-009-7 ('sa Ghearmailtis)
- Eckart Kleßmann: Geschichte der Stadt Hamburg. Eachdraidh Hamburg/Sabine Groenewold Verlage/Europäische Verlagsanstalt, Hamburg 2002, ISBN 3-434-52596-3 ('sa Ghearmailtis)
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Duilleag oifigeil Hamburg ('sa Bheurla)
- Port Hamburg ('sa Bheurla)
- Hamburg travel guide - Wikivoyage
Dealbhan[deasaich | deasaich an tùs]
-
-
-
-
-
-
-
-
Clach-chuimhe Bismarck
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Co- mheasgadhadh eadar Gearmailtis agus Niederdeutsch
- ↑ Eurostat News Release 63/2006: Regional GDP per inhabitant in the EU 25
- ↑ Stadt Dresden
- ↑ Annuaire de France
- ↑ SisterCities
Baden-Württemberg • Bayern • Berlin • Brandenburg • Bremen • Hamburg • Hessen • Mecklenburg-Vorpommern • Nordrhein-Westfalen • Rheinland-Pfalz • Saarland • Sagsainn • Sagsainn-Anhalt • Sagsainn Iosail • Schleswig-Holstein • Thüringen


text:
Leòmhann-làir
'S e seòrsa snàigein a tha ann an leòmhann-làir[1] (iolra: leòmhainn-làir) no caimileon[2][3] (iolra: caimileoin). Tha iad nan seòrsa dearc-luachrach, agus tha iad ainmeil airson a' chumachd aca gu bhith ag atharrachadh an dath orra. Tha earball fada air, agus teanga nas fhaide a chleachd iad gus fridean a’ sealg.
- Leòmhann-làir Pharson (Beurla:Parson's chameleon)
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ An Seotal: Briathrachas Gàidhlig air-loidhne airson teagasg tro mheadhan na Gàidhlig anns an àrd-sgoil. Leughte 9 Faoi. 2015
- ↑ Faclair LearnGaelic.net Leughte 9 Faoi. 2015
- ↑ Am Faclair Beag Leughte 9 Faoi. 2015


text:
Springs
‘S e baile mòr ann am meadhan Afraga a Deas a th’ ann Springs. Tha an t-ainm a’ ciallachadh fuaran anns a’ Bheurla agus chaidh e a stèidheachadh ann an 1912. Tha e suidhichte faisg air an t-Sliabh Witwatersrand (Afrikaans: Beanntann an Uisge Geala), aig 1,626m os cionn ìre na mara,[1] 32km air falbh bho Johannesburg agus 63km bho Phretoria prìomh-bhaile na dùthcha.[2] Tha 171,364 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile.[3] ‘S e Zulu an cànan a tha aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann an Springs.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Nadine Gordimer: (1923 -) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1991.


text:
- TIOTAL
- Baile beag Sgobhairidh, Eadar Dhà Chaolas
- EXTERNAL ID
- HC_ARCH2_1981-82_82062008
- ÀITE
- Sgobhairidh
- SGÌRE
- Eadar Dhà Chaolas agus Diùranais
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Eadar Dhà Chaolas
- LINN
- 1980an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Aonad Airc-eòlas Chomhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 13233
- KEYWORDS
- villages
houses
hills
crofts
'S e baile beag air cost an iar-thuath na h-Alba a th' ann an Sgobhairidh mu letheach slighe eadar Ullapul agus Diùranais. 'S ann anns an sgìre thradaiseanta de Chataibh a tha e agus tha beagan a bharrachd air dà cheud duine a' fuireach anns a' bhaile.
Tha e ainmeil mar an t-àite anns an do rugadh Ùisdean MacAoidh, a bha na Sheanalair Breatannach anns an t-17mh linn. 'S ann às a' Ghàidhlig airson 'shed sheiling' a tha e a bha a' ciallachadh gun robh e air a thogail le clachan a bha a' toirt fasgadh ann am mìosan an t-samhraidh


text:
- TIOTAL
- Tobhta Taighe, Peighinn Mheadhanach
- EXTERNAL ID
- QZP99_97107_14_11
- ÀITE
- Peighinn Mheadhanach
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Àrasaig 's Mùideart
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38863
- KEYWORDS
- taigh
taigh-croite
taigh-tughaidh
taigheadas
'S e baile fàs faisg air Rois Bheinn air rubha Àird Nis a th' ann am Peighinn Mheadhanach. An dèidh fosgladh na Rèile eadar an Gearasdan is Malaig san 19mh linn, loidhne nach deach faisg air a' bhaile seo, thòisich am baile a' crìonadh. 'S ann on chruinneachadh aig an neach-eachdraidh is an neach-dualchais, Iseabail F. Ghrannd, a thàinig an dealbh seo, agus chithear ann tobhta taighe ann am Peighinn Mheadhanach
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
Newport, Rhode Island
'S e baile ann an Rhode Island, sna Stàitean Aonaichte, a th' ann an Newport. Anns a’ bhliadhna 2010 bha 24,672 duine a’ fuireach an seo. Tha e suidhichte aig 9m os cionn ìre na mara.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1639.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Van Johnson: (1916-2008), actair.
- Mena Suvari: (1979), actair.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Shimoda, An t-Seapan
- Cionn tSáile, Éire
- Ponta Delgada, A' Phortagail
- Imperia, An Eadailt
- Saint John, Brunswick Nuadh, Canada
- Malmö, An t-Suain


text:
- TIOTAL
- Na Cip-iasgaich, Abhainn Chonainn faisg air Inbhir Pheofharan
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_6029
- ÀITE
- Inbhir Pheofharain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Inbhir Pheofharain
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37671
- KEYWORDS
- Abhainn Chonainn
cip-iasgaich
Inbhir Pheofharan
Siorrachd Rois
innealan-glacaidh bhradan
Oighreachd Chrombaidh
1828
1837
Chithear anns an dealbh-chamara seo, sealladh a' coimhead suas Abhainn Chonainn, faisg air Inbhir Pheofharan, Siorrachd Rois. Tha tiotal an deilbh ag innse gu bheil cip-iasgaich san dealbh. 'S e a th' ann an ceap-iasgaich ach inneal-glacaidh bhradan, agus - eadar 1828 agus 1837 - chuir Oighreachd Chrombaidh iomairt air dòigh an aghaidh cleachdadh lìon-bhacain le dithis shealbhaidearan eile air fearann a bha an cois na linne


text:
- TIOTAL
- Beanntann a' Chuilthinn o Phort Rìgh, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- HCD_DAVIDBANKS_052
- ÀITE
- Port Rìgh
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Port Rìgh
- LINN
- 1940an; 1950an
- CRUTHADAIR
- James/David Banks
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 13108
- KEYWORDS
- beanntan
iasgach a' bhradain
geòla
bàtaichean
lìn-èisg
Sa chairt-phostachd seo chithear sealladh air Cidhe Phort Rìgh agus sreath mhòr de bheanntan a' Chuilthinn pìos às. Tha an 'Nereid', am bàta a bhiodh aca ann an gnìomhachas iasgach a' bhradain mara san àite, air acair sa bhàgh.
Chaidh an 'Nereid' a thogail ann an Tairbeart Loch Fìn ann an 1925. Bha a' chiad chlàradh aige do Thòmas Mac a' Mhuilneir, Port Rìgh, ann an 1931. Chaidh e an uair sin a reic gu cuideigin ann an Geàrrloch ann an 1944, clàraichte an sin mar UL36. Ann an 1946 chaidh a cheannach le Seumas Banks a thug air ais a Phort Rìgh e agus a rinn ath-chlàradh le àireamh an Àth Leathainn, BRD334. Chùm e 'dol an sin gu 1982 nuair a chaidh a reic gu neach-seilbh ùr ann am Beul Pheairt, Èirinn a Tuath.
'S e geòlannan a tha san dà bhàta nas lugha a chithear sa bhàgh. Bha toiseach àrd agus bonn còmhnard orra agus dh'fhàg seo iad furasta a chur air bhog ann an uisge eu-domhainn agus air a' mhuir bha iad glè stòlda nuair a bhiodh na fir a' tarraing a-steach nan lìon no uidheam eile.
West Highland Salmon Fisheries Co Ltd
Ann an 1944 cheannaich Seumas Banks & Mic, Peairt, màl iasgaich a' bhradain aig Oighreachd Chille Mhoire san Eilean Sgitheanach, bho A Powrie & Co, agus chuir e air bhonn a' West Highland Salmon Fisheries Co Ltd' gus am màl obrachadh. Chùm an companaidh a' dol gu ruig 1962 nuair a chaidh a reic gu Coinneach MacMhathain, Port Rìgh.
Nuair a ghabh Banks & Mic thairis am màl bha stèiseanan iasgaich ann an Leathallt, Rigg (Boraraig), Stafainn, Port Rìgh, Camas Tianabhaig, Bail' Meadhanach agus Caisteal Bhròchaill (ann an Ratharsair). Ann an 1956 chaidh Bail' Meadhanach agus Camas Tianabhaig a chur còmhla mar stèisean a' Bhràighe, le triùir ag obair ann, ged a bhiodh ceathrar ag obair mar bu trice sna stèiseanan eile. Bhiodh an companaidh a' cumail mu 28 duine ann an obair gach bliadhna, agus an obair ga thairgse dhan aon fheadhainn gach bliadhna mus fheuchadh an companaidh ri daoine ùra fhastadh.
Bhiodh an seusan a' tòiseachadh fada sa Ghiblean/ tràth sa Chèitean agus a' dol gu deireadh an Lùnastail. Bhiodh grùnn fhireannaich cuideachd gam fastadh ann am mìosan a' gheamhraidh ach an toireadh iad deigh a nìos o dhama an t-Slugain gu bhith air a stòradh san taigh-deighe aig cidhe Phort Rìgh. Bhiodh gach ball den sgioba a' faighinn cùmhnant le fios air tuarastal, sgeama airgid a-bharrachd a bha san amharc agus uairean obrach agus chaidh oilisgin agus bòtannan rubair a thoirt dha.
Chaidh an t-iasg glacte a roinn ann am bradan, bànag agus breac, agus àireamh nam bànag a bu mhotha. Gach bliadhna ghlacadh iad mu 3000 iasg uile-gu-lèir fada sna 1940an agus tràth sna 1950an. Ann an 1957 chaidh an àireamh a bu mhotha a-riamh a ghlacadh - faisg air 10,000 iasg.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Tubaist ann an Coile Chneagaidh mar thoradh air craobh a chaidh a leigeil ann an stoirm
- EXTERNAL ID
- GB1796_RAILWAYSLIDES_02_486
- ÀITE
- Coille Chneagaidh
- SGÌRE
- A' Ghàidhealtachd / Siorrachd Pheairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT: Blàr Athall
- DEIT
- 1893
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11668
- KEYWORDS
- rathaidean-iarainn
treanaichean
còmhdhail
stèiseanan dùinte
seann stèiseanan
locothan
einnsinnean
smuid
Chaidh HR 71 'Clachnacuddin' agus loco nach aithnichear far na loidhne ann an Coille Chneagaidh san t-Samhain 1893.
Bha HR 71 air aon den chlas 'Duke' de locothan airson seirbheisean luath do luchd-siubhail. Chaidh a thogail ann an Ionad-obrach Loch Gorm aig Rathad-iarainn na Gàidhealtachd. Chaidh a chrìochnachadh san Dùbhlachd 1883 agus b' e seo an dàrna loco aig HR air an robh an t-ainm sin. Chaidh ath-àireamhachadh mar 71A san Iuchar 1912 mus deach a thoirt à seirbheis agus a reic ann an 1915
Bha stèisean Choille Chneagaidh ann an Garbh-chrìochan Pheairt air a' phrìomh-loidhne eadar Peairt is Inbhir Nis. Dh'fhosgail an stèisean anns an Iuchar 1865 agus dhùin e ri seirbheisean bathair san Dàmhair 1963 agus ri seirbheisean luchd-siubhail sa Chèitean 1965. Chaidh an stèisean a leigeil bhon uair sin.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- 'Gairloch in North-West Ross-shire' (3
- EXTERNAL ID
- AB_LL_JOHN_DIXON_03
- ÀITE
- Geàrrloch
- SGÌRE
- Geàrrloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Geàrrloch
- DEIT
- 2008
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- John Dixon
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 1381
- KEYWORDS
- claistinneach
cruthan-tìre litreachais
Tha a' chuibhreann chlaistinneach seo o 'Gairloch in North-West Ross-shire' le Iain Eanraig (John Henry) Dixon, foillsichte an toiseach ann an 1886. Tha e air a leughadh an seo le Tormod Newton. (Ìomhaigh - Cruinneachadh Prìobhaideach)
'In communicating to the public the information about Gairloch contained in the following pages, I claim the right to offer a word or two of counsel and entreaty. I would submit that it is unfair as well as discourteous to interfere with the rights of those who take deer forests or rent sheep farms. Rambles on upland moors and mountain ascents are almost certain to injure the sport or privileges of others. I am aware there is a strong feeling that every one ought to have access to mountains. Whether this be legalised by Parliament or not, I would appeal to the visitor here to refrain from the illiberality and discourtesy of spoiling other people's hardly-earned and well-paid-for privileges. There is plenty of room for all. Why should unpleasant feelings be stirred up, and tourists as a class be blamed for the intolerance of a few? All the mountains and hills of Gairloch are haunts of the red deer or feeding grounds of sheep, and no ascents ought to be undertaken unless by due arrangement, which cannot be expected in the deer-stalking season, and which, when obtainable, should be made with the head-keeper of the ground.
There are some drawbacks to mountain ascents that may help the visitor more willingly to forego them. How often the view from a summit is entirely blotted out by clouds or mist, or marred by the distance being lost in haze! How often the fine morning that induced the expedition is followed by a stormy afternoon! To these must be added the frequent injury to health caused by the unusual strain on the systems of persons unaccustomed to mountaineering, and the possible risk of being lost in mist. ...
Again I entreat botanists and others looking for wild flowers and plants to abstain from rooting up the rare or beautiful things they may find, and from trespassing in places where their presence is obviously not required. The mania for removing every fragment of an uncommon plant has grown much of late years, - witness the extermination of the edelweiss from some of its best known habitats on the Swiss Alps. ...
It is in the spirit of these remarks that I beg to introduce the reader to the charms of Gairloch and Loch Maree.'
Rugadh John Henry Dixon ann an Wakefield, Yorkshire, ann an 1838 agus na dhuine òg lean e athair a-steach gu dreuchd san lagh. Na iomradh-bàis (Ross-shire Journal, 29 Dàmhair 1926) sgrìobh iad gun tàinig air 'a country life' a lorg air sgàth a shlàinte. An dèidh dha tadhal air Siorrachd Rois ann an 1868, thàinig e a dh'fhuireach ann an Geàrrloch ann an 1874, far an do chuir e seachad còig thar fhichead bliadhna. Bha an taigh aige ann an Inbhirean, an ceann a tuath Loch Ma-Ruibhe. Bha e trang an sàs ann am beatha na coimhearsnachd, na Neach-chlèire na Sgìre, neach onarach gun phàigheadh, air Comataidh na Sgìre, stèidhichte fo Achd Riaghaltais na Sgìre. Tha na paipearan-naidheachd sgìreil a' bruidhinn air mar a thug e taic do na h-ealain agus do phàrtaidhean teatha gach bliadhna do chlann na sgoile. Tha clàran chunntas-sluaigh a' sealltainn gur e duin-uasal 'living on private means' a bh' ann agus mar sin gu robh aitreabh aige le neach-taighe, nighean-frithealaidh, fear-charbad, geamair-ghille agus pìobaire pearsanta ag obair dha. Cha do phòs e riamh.
Bha Dixon na cheannard air Companaidh Gheàrrloich a' 1d V.B. Ghàidheil Shìophoirt agus ann an 1881 bha e an làthair aig Sgrùdadh ainmeil Dhùin Èidinn gus a' Bhan-Righ Bhictoria onarachadh.
Ann an 1886 dh'fhoillsich Dixon leabhar a tha fhathast air a mheas na mhodail de na bu chòir a bhith ann an eachdraidh paraiste: Gairloch: its records, traditions, inhabitants and natural history. Tha e follaiseach gur ann à rannsachadh agus à eolas farsaing na sgìre a thàinig an leabhar agus tha e gu sònraichte luachmhor san dòigh a tha e a' tarraing ri chèile iomadach fios sgìreil. Chaidh a chlo-bhualadh às-ùr san sgìre ann an 1974.
Shiubhail Dixon thall-thairis eadar 1899 is 1902 agus sa bhliadhna sin ghluais e a Bhaile Chloichrigh, far an do bhàsaich e am 20mh Dàmhair 1926. Ann an Siorrachd Pheairt cuideachd chuir e ùidh mhòr ann an eachdraidh na sgìre agus ann an comann nan Scouts. Chaidh onarachadh ann an 1924 leis an Swastika Thanks Badge cliùiteach de dh'òr agus aig àm a bhàis 's e am maighstir Scouts a b' aosta ann am Breatann. Chaidh a leabhar air eachdraidh sgìre Bhaile Chloichrigh fhoillseachadh ann an 1925: Pitlochry: past and present. 'S e na deilbh aige fhèin de pheant-uisge a tha sna deilbh. Mar a bha e ann an Geàrrloch, bha e a-rithist trang am measg ghnothaichean na coimhearsnachd agus chuir e air bhonn Comann nam Fir Òga agus club nan raidhfeil.
Shiubhail Dixon timcheall an t-saoghail dà uair; rinn e sealgaireachd an Eilean Bhancùbhair agus chuir e seachad ùine ann an Iapan, àite air an robh e na eòlaiche agus na neach-cruinneachaidh ealain. Na iomradh-bàis (Perthshire Advertiser, 23 Dàmhair 1926) sgrìobh iad 'a gentleman of wide culture and fine, genial personality...held in the highest esteem by all classes of the community, from whose midst he has passed, full of years and of honour.'


text:
- TIOTAL
- Taigh Fearann na Peighinn, Inbhir Theòrsa
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_5914
- ÀITE
- Inbhir Theòrsa
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Theòrsa
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37552
- KEYWORDS
- togalach
togalaichean
Sa chairt-phuist seo chithear Taigh Fearann na Peighinn, taigh-tuathanais o thràth san 19mh linn, air rathad Dhùin Rath, Inbhir Theòrsa.
Rugadh Sir Uilleam Alasdair Mac a' Ghobhainn, am fear a stèidhich Bragàd nam Balach, ann an Taigh Fearann na Peighinn am 27mh Dàmhair 1854. Na bhalach bhiodh Uilleam Mac a' Ghobhainn a' dol do Institiùd Mac a' Mhuilleir ann an Inbhir Theòrsa, gus an do bhàsaich athair ann an 1869, nuair a ghluais an teaghlach a Ghlaschu. Chaidh e dhan sgoil greiseag ann an Glaschu mus do thòisich e ag obair, aig aois còig deug, na chlèireach ann an gnothachas bathair uncail.
Aig aois 19 chaidh e a-steach do Luchd Saor-thoileach Raidhfil Siorrachd Lannraig agus bha e cuideachd na bhall ann an Eaglais na Colaiste Saoire an ceann an iar Ghlaschu. Thòisich e a' teagasg Sgoil-Shàbaid aig Misean Woodside a Tuath agus b' ann aig an Sgoil-Shàbaid sin a thachair a' chiad choinneamh aige de Bhragàd nam Balach an 4mh Dàmhair 1883. Thuirt Mac a' Ghobhainn gur e amasan a' Bhragàid "(to) devise something that would appeal to a boy on the heroic side of his nature - something that would let him see that in the service of God there is as much scope for all that is brave and true and manly as in the service of King and Country".
Chaidh ridireachd a chur air Mac a' Ghobhainn ann an 1909 airson obair le Bragàd nam Balach. Bhàsaich e ann an 1914 agus chaidh a thiodhlacadh ann an Glaschu


text:
- TIOTAL
- Dannsa ann an Talla Bhaile Dhiùranais, 1968
- EXTERNAL ID
- PC_WMORRISON_056
- ÀITE
- Diùranais
- SGÌRE
- Eadar Dhà Chaolas agus Diùranais
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Diùirnis
- DEIT
- 1968
- LINN
- 1960an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Willie Morrison
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30543
- KEYWORDS
- consairtean
tallachan baile
tallachan coimhearsnachd
dannsaichean
croitearan
bailtean
croitean
'S e seo dealbh-camara de na dannsairean ann an Talla Bhaile Dhiùranais san Dùbhlachd 1968. Tha talla ùr, a dh'fhosgladh san Lùnastal 2001, an-diugh na h-àite. Bha cus obair càraidh a dhìth air an t-seann talla agus cha robh e a' freagairt feuman na coimhearsnachd tuilleadh.
'S e baile croitearachd ann an iar-thuath Chataibh a th' ann an Diùranais. A bharrachd air croitearachd tha daoine a' dèanamh bith-beò às tuathanachas-èisg, caoraich is turasachd; tha an sgìre math airson iasgach-slaite nam breac-mara agus airson coiseachd is seòladh.
San 19mh linn nuair a bha sùil ri fuadaichean, sheas muinntir sgìre Dhiùranais an aghaidh seo. Le neart muinntir an airm,thachair na fuadaichean ach cha robh iad cho pailt 's a bha dùil aca sa chiad àite


text:
Camanachd
Tha camanachd no iomain, air a bhith ga cluich o chionn da mhìle bliadhna leis na Gàidheil. Thug a' chiad Ghàidheil an geam leatha a Èirinn nuair a ràinig iad Dal Riata ann an linn Chaluim Chille. Tha iomain ga chleachdadh mar gnìomhair cuideachd gu bitheanta anns a' Ghàidhlig. An àite a bhith ag ràdh "Tha mi a' cluich camanachd" no "tha mi a' cluich iomain", bithear ag ràdh "Tha mi ag iomain".
Thèid iomain a chleachdadh cuideachd a thaobh a bhith a' trusadh sprèidh is caoraich.
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Aig aon àm, bha daoine ga cluich air feadh na dùthcha, m.e. Bearaig a Tuath, Gallaibh is Glaschu, ach latha an-diugh, tha e làidir ann an Srath Spè, an t-Eilean Sgitheanach, agus an Gearastan agus àiteachan eile air feadh na Gaidhealtachd le grunn sgiobaidhean. Anns na bailtean mòra, thòisich oileanaich is maoir-shìthe Ghaidhealach clubaichean cuideachd.
B' àbhaist dha iomain a bhith air a cluich tron gheamhradh , leis a' bhliadhna a' tòiseachadh anns an Lùnasdal is a' dol gu Cèitean (Mar ball-coise). Gu mì-fhortanach, chan eil an t-sìde air a' Ghaidhealtachd uamhasach coibhneil aig an am seo, 's mar sin uaireannan shìneadh a' bhliadhna gu Iuchar, uaireannan a' crìochnachadh cha mhòr cola deug mus do thoisich an ath bhliadhna. Ann an 2003, cho-dhùin na clubaichean airson sgeama gearr-ùine de dh'iomain san t-samhradh a chur air bhog. Bha seo air leth soirbheachail le barrachd gheamannan gan cluich air an dearbh latha (Ged bha trioblaidean le cus geamaichean riochdachaidh gun fheum ag adhbhrachadh cus cinn-sheachdain ban). Anns an t-Samhain 2005, le mòran moladh bho Chomunn na Camanachd, chaidh iomain samraidh a' dearbhadh gu tur le taghadh cha mhòr aon-ghuthach. ged bha sgiobaidhean mòra mar Baile Ùr an t-Slèibh, Ceann a' Ghiuthsaich, agus Kyles Athletic a' cur na h-aghaidh gus a' mhionaid mu dheireadh.
Co-fharpaisean[deasaich | deasaich an tùs]
- Cupa na Camanachd
- Cupa MhicAmhlaigh
- Cupa a' Chomainn Cheiltich
- Cupa a' Bhaile Mhòir
- Cupa an t-Sutharlanaich
- Cuach a' Mhòid
Sgiobaidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an t-seusan a' ruith bhon Màrt gun Dàmhair.
Riaghailtean[deasaich | deasaich an tùs]
’S e geama simplidh th’ ann an iomain. Ann an geama nam fear tha dà chluicheadair deug anns gach sgioba agus feumaidh iad am ball a chur eadar dà phost airson tadhal fhaighinn. Tha iad a' cleachdadh caman a tha dèante de dh’fhiodh agus ball a tha dèante de leathar.
Structar[deasaich | deasaich an tùs]
'S e Comunn na Camanachd a th' anns a' bhuidheann stiùiridh aig camanachd agus tha dleastanas aca urra ri riaghailtean a' gheama. Tha bòrd-stiùiridh aca.
Iomain thall thairis[deasaich | deasaich an tùs]
Ged thug na Gaidheil camain leotha air feadh an t-saoghail nuair a dh'imrich iad a Alba as deidh Cul Lodair agus nam Fuadaichean is gun deach iomadach gheamannan a chluich ann an àiteachan cho sgapte ri Patagonia gu Astràilia, chaidh an cleachdadh seo a bith as deidh greis. (Chaidh rannsachadh mìorbhaileach a dhèanamh air seo le Ùisdean D. MacIllFhinnein mar phàirt den tràchdas acadaimigeach aige). A dh'aindeoin seo, chaidh an geama ath-bheothachadh ann an Aimearaga a Tuath anmoch sna 1990an le Camanachd California a Tuath, a chaidh a thòiseachadh le daoine aig an robh uidh anns a' gheama agus ann an cultar na h-Alba.) a-nis, tha barrachd sgiobaidhean air èirigh air taobh an iar Ameireaga agus ann an Texas. Thàinig California a Tuath gu Alba anns an t-Samhradh 2005.


text:
2007
MMVII
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Prìomh-taisbeanadh an fhilm Seachd aig an Celtic Media Festival.
- Bha Cupa na cruinne Criogaid ann an St. George’s, Greanada.
- Bhuannaich Doris Lessing an Duais Nobel ann an Litreachas.
- 3 an Cèitean - Taghadh Albannach.
- 27 an t-Ògmhios - Leig Tony Blair a dhreuchd dheth mar Phrìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 7 an Gearran - Alan G MacDiarmid, Ceimigear à Sealainn Nuadh.
- 11 an t-Ògmhios - Alfonso López Michelsen, ann am Bogotá. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 20 an t-Iuchar - Kai Siegbahn, ann an Ängelholm. Eòlaiche-fiosaig às an t-Suain.
- 23 an t-Iuchar - Ernst Otto Fischer, ann am München. Ceimigear.
- 30 an t-Iuchar - Ingmar Bergman, ann am Fårö. Riochdaire nam film às an t-Suain.
- 16 an Dàmhair - Deborah Kerr, ban-actair Albannach.
- 26 an Dùbhlachd - István Sándorfi (Paris).


text:
15 an t-Samhain
'S e 15 an t-Samhain an 319mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (320mh ann am bliadhna-leum). Tha 46 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Aidmheint an ear
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1397 - Pàpa Nicholas V (ch. 1455)
- 1708 - William Pitt, 1mh Iarla Chatham, prìomh-mhinistear Bhreatainn.
- 1862 - Gerhart Johann Robert Hauptmann, sgrìobhadair Gearmailteach.
- 1945 - Anni-Frid Lyngstad ann am Ballangen. Ceòladair à Nirribhidh.
- 1952 - Margaret Mitchell, neach-poileataigs Albannach.
- 1988 - Calum MacLeòid, cluicheadair criogaid proifeiseanta.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1280 - Albertus Magnus, manach agus neach-feallsanachd Gearmailteach.
- 1916 - Henryk Sienkiewicz, ann an Vevey. Sgrìobhadair às a' Phòlainn.
- 1919 - Alfred Werner, ann an Zürich. Ceimigear às an Eilbheis.


text:
- TIOTAL
- Taighean air an Leathad, Loch Eurabol
- EXTERNAL ID
- QZP99_94130_05_08
- ÀITE
- An Leathad
- SGÌRE
- Eadar Dhà Chaolas agus Diùranais
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Diùirnis
- LINN
- Neo-aithnichte
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38697
- KEYWORDS
- taighean
àirighean
togalaichean
croitean
Tha beachd ann gur dòcha gur ann air An Leathad, Loch Eurabol, ann an iar thuath Chataibh a tha an taigh seo. Chaidh am baile croitearachd air An Leathad a stèidheachadh dha na daoine a chaidh fhuadach à Eurabol air taobh eile na loch. Bha Feachd an Adhair a' cleachdadh an eilein as motha san loch, Eilean Choraidh, aig àm an Dara Cogaidh airson obair bhomaichean ionnsachadh do na feachdan
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
Cosgais cuairt-bheatha
Is e a tha ann Cosgais cuairt-bheatha an suimeadh den airgead a chosgar air goireas (acainn neo obair), ré fad a chuairt-bheatha. Tha cosgaisean cuairt-bheatha a' gabhail a-steach cosgaisean ceannaich, cosgaisean caraidh air fad a bheatha-obrachaidh agus na cosgais a bhriseadh sìos aig deireadh a bheatha. Tha an coincheap cudthromach ann an iomadh seòrsa gnìomhachas, a tha a' crochadh air acainn neo obraichean calpa, le luach susbainteach agus beatha fada.
Tha e air tighinn a bhith aithnichte mar inneal manaidsearachd-innlichidh rè an deichead a chaidh (gu 2010) agus tha Riaghaltas an Rìoghachd Aonaichte air cuir impidh air seirbhisich phoblach a bhios ga cleachdadh nuair a bhitheas iad a' measadh luach de proiseachdan calpa.


text:
- TIOTAL
- Buidheann nursaichean aig Eden Court, 1958
- EXTERNAL ID
- PC_NURSES2_073
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1958
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Nurses League of Inverness Hospitals
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29396
- KEYWORDS
- ospadalan
cùram-slàinte
Buidheann nursaichean aig Sgoil Thrèanaidh Nursaichean Eden Court ann an 1958. Chan eil fios againn ach air beagan de dh'ainmean an fheadhainn a tha san dealbh:
Sreath cùil: Criosaidh NicIllEathain (2na bho dheas); Mairead Benrie (as fhaide gu deas).
Sreath aghaidh bho chlì gu deas: Beitidh Ghrannd; Irene Wheeler; Pat Knox, Karen Bain, Catriona Bremner, Audrey Miller, Pat Watt, Sìne Russell.


text:
Giùlan
Is Roinn de Conaltradh a tha ann an "Giùlan", Tha Conaltradh na Bun-Chategory. Tha eagar a'chuise seo tro-cheile an drasda ach tha obair an gniomh a bhi ga dheanamh nas ciallachd.
Tha cairdeas dluth eadar Conaltradh agus Giùlan.
Cleachdar am facal "giùlan" airson:
- An Gnìomh a tha ann rudeigin a thogail suas agus siubhal leis.
- An uidheam a ghluaiseas Trachdadh bho àite gu àite. Mar sin chanar "giùlan" ri long a bhios a' giùlan shaighdearan do dhùthaich chèin.
Susbaint
Modhan Giùlain
Tha caochladh mhodhan-giùlain ann, air an roinn a rèir na dòigh air am bi iad a' siubhal agus a rèir nan uidheaman a bhios a' giùlan na trabhaig fhèin. Tha mdhan-giùlain eadar-dhealaichte freagarrach air trabhaig eadar-dhealaichte. Mar riaghailt choitcheann, bidh na modhan-giùlain as luaithe nas cosgaile - an airgead agus an cumhachd.
Tha na prìomh roinnean a rèir a' mheadhain
Giùlan air Tìr
Cleachdar caochladh mhodhan-siubhail air tìr, nam measg rathaidean-iarainn, carbadan-ola(nach eil gu mòran feum gun rathad dubh, le bàrr tearra) agus canalan.
Giùlain Tron Adhar
Cleachdar itealain agus heliacoptairean.
Ann an Alba tha siubhal itealain gu math cudthromach do na h-eileanan. Anns a' chiad dol a-mach, leasachadh seirbhisean itealain gu na h-eileanan le Loganair anns na 1960an
Giùlan air Uisge
Is urrainn do ghiùlan thar uisge a bhith na mhodh-siubhail cho saor 's a th' ann a thaobh cumhachd. O chionn 's gu bheil suathadh eadar cochall na luinge agus an t-uisge a rèir astar an t-siubhail, cha mhòr nach eil suathadh idir ann aig long a bhios na siubhal gu mall.
Anns an fharsaingeachd is e Siubhal-Adhair as cosgaile an cumhachd, ged as e am modh-siubhail as luaithe.
Dòighean Siubhail
- Carbad no Càr
- Trèana
- Rathad-iarainn
- Itealan (pleana)
- Bàta-aiseag
- Rocaid
- Rothar
Stèiseanan Rèile
Air na rathaidean-iarainn bho Sràid na Banrigh ann an Glaschu gu tuath, bidh soidhnichean a' nochdadh gu dà-chànanach ann an Gàidhlig is Beurla.


text:
Kraków
Tha Kraków (Polais: "Kraków", IPA: 'krakuf, Gearmailtis: Krakau, Liotuànais: Krokuva, Latbhais: Krakova) na bhaile mòr anns a' Phòlainn. Tha Làrach Dhualchas na Cruinne an seo. Anns a' bhliadhna 2009 bha 754, 626 duine a' fuireach ann. Tha Krzeszowice faisg air Kraków. Tha Kraków 227km air falbh bho Lublin, 229km bho Kurów, 482km bho Gdańsk agus 252km bho Warsaw, prìomh-bhaile na dùthcha.[1] Chaochaill Czesław Miłosz, sgrìobhadair agus bàrd ainmeil, an seo ann san 14 an Lùnasdal 2004. Chaidh an t-Oilthigh Jagiellonian a stèidheachadh an seo ann an 1364. Tha Kraków suidhichte air an Abhainn Vistula ann am Pòlainn a Deas. Tha e 62 mìltean bhon t-Seic.
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha sgrùdaidhean na rinn arc-eòlasaichean a’ sealltainn gun stèidheachadh tuineachadh ann an Linn a’ Choich san àite far a bheil Wawel an latha an-diugh. A bharrachd air sin, tha a’ bheul-aithris ag ràdh gur e riaghladair miotasach, air an robh Krakus, a stèidhich am baile air uamh ann an Wawel, far an robh dràgon craosach o shean. Dh’ fheuch mòran ridirean ris an dràgon a chur a-mach às an àite is iad a’ sabaid an aghaidh gun soirbheas, gus a thug greusaiche, air an robh Dratewka, caora làn pronnasg dha; dh’ ith an dràgon i, dh’ òl e uisge na h-aibhne Vistula is spreadh e.[2] Chaidh Kraków a chlàradh airson a’ chiad turas ann an 966 le fear-siubhail arabach Iùdhach às An Spàinn, air an robh Ibrahim ibn Ya'qub, a sgrìobh gur e àite cliùiteach taobh mhalairt a bh’ann.[3]
‘S e baile mòr malairteach a bh’ann aig deireadh an 8mh Linn mar-thà, is e na phàirt leasan nam Piast. Thogadh caochladh thogalach ann an clachan-chreadha, mar eisimpleir an Caisteal Hatted, eaglais Ròmanach an Naoimh Adalbert,[4] a’ chathair-eaglais agus an eaglais mhòr. Chaidh sgrios a dhèanamh air a’ bhaile gu lèir ri linn ionnsaighean nan Tartar ann an 1241,[5] 1259 agus 1287.[6] Chaidh Kraków a thogail a-rithist is chaidh Comhairle stèidheachadh ann an 1257,[7] tro na laghan Magdeburg, a thug buannachdan chìsean is sochairean marsanta do mhuinntir a’ bhaile. Dh’ fhàs am baile na bu chudromaiche bho 1364, nuair a stèidhich Kazimierz III an t-Oilthigh Jagiellonian, an dàrna oilthigh na bu chliùitiche air àirde an ear na Roinn Eòrpa, an dèidh Oilthigh Phràg.[8] Lean am baile air is e a’ fàs tro Aonadh na Pòlainn ri Liotuàinia ri linn uachdaranachd a stèidhich Jogaila (1386 – 1572). Mar phrìomh-bhaile stàit cumhachdail, agus ball na Lìog Hansa,[9] bha am baile uabhasach tarraingeach do luchd-ciùird, luchd-malairt agus comainn-ciùird, is thug sin fàs do shaidheans is Ealain. Bha Kraków na phrìomh-bhaile na dùthcha, gu ruige 1609.[10]
‘S e eachdraidh na Pòlainn air fad a th’ann eachdraidh a’ bhaile sin, is tha e uabhasach cudromach gun cuireadh Kraków, is A’ Phòlainn Ìosail (Pòlais: Małopolska) air fad, ris An Ostair nuair an do deach an dùthaich a roinneadh treas tursan fad an 18mh Linn eadar An Ruis, A’ Phrùis is An Ostair fhèin.[11] Ann an 1809 chaidh e a chur ri Diùcachd Mhòr Warsaw ("cosantaireachd" neo stàit saideal iompaireachd mhòr na Frainge, a chruthaich Napoleón Bonaparte), ach cha do mhair an stàit seo idir. An dèidh mì-bhuaidh Napoleón chaidh Saor-bhaile Kraków a chruthachadh leis a’ bhaile is an sgìre mu thimcheall aig a’ Cho-chruinneachadh Vienna, ann an 1815.[12] ‘S e an aon criomadh fhearainn shaor nam Pòlach a bh’ann co-dhiù, ach ghabh An Ostair thairis Saor-bhaile Kraków a-rithist, an dèidh ar-a-mach 1846. An uair sin bha e na phàirt Iompaireachd na h-Ostair-Ùngair. Fiù’s fo bhuaidh na h-Ostair chaitligeach, a bha mòran na bu cheadaiche na Prùise Phròstanach is na Ruise Ceart-chreideamhach, bha Kraków aig teis-mheadhan cultair na Pòlainn.[13] Aig àm a’ Chogaidh Mhòir, gu h-àraidh ann an 1917, chaidh am baile a chruth-atharrachadh ann am Prìomh-ghearasdan nan Gearmailteach agus teis-mheadhan "stàit Phòlach" a bheireadh taic dhan a’ Ghearmailt. An dèidh a’ chogaidh, ‘s e Kraków fear dhe na sgìrean a bhrosnaich A’ Phòlainn ùr neo-eisimeileach. Ann an 1979 chaidh Karol Wojtyla, Àrd-easbaig a’ bhaile, ainmeachadh Pàp, anns An Roimh.[14]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Stefan Banach: (1892 – 1945) Matamataigear.
- Henryk Grossman: (1881 – 1950) Eaconamaiche.
- Wojciech Jerzy Has: (1925 – 2000) Rìochdaire fiolmaichean.
- Roman Ingarden: (1893 – 1970) Feallsanaiche.
- Tadeusz Kantor: (1915 – 1990) Fear-drama, Sgrìobhadair, Dealbhadair.
- Roma Ligocka: (1938) Dealbhadair.
- Bronisław Malinowsk: (1884 – 1942) Corp-eòlaiche.
- Jan Matejko: (1838 – 1893) Dealbhadair.
- Ewa Lipska: (1945) Bàrd.
- Wanda Wasilewska: (1905 –1964) Neach-naidheachd, Comunnach, Sgrìobhadair.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Dealbhan[deasaich | deasaich an tùs]
Ceangal a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Duilleag oifigeil Kraków
- Kraków - duilleag
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Global Feed Distance Calculator
- ↑ Légende du Dragon du Wawel
- ↑ Kraków Post
- ↑ Cracow Travel
- ↑ Kartki z Historii
- ↑ Stanisław Krakowski, Polska w walce z najazdami tatarskimi w XIII wieku, wyd. MON 1956, duilleagan 211-223
- ↑ Lofty Kraków
- ↑ Sciaga
- ↑ Journey Mart
- ↑ Cracoviae
- ↑ Turystyka
- ↑ Historia Rekto
- ↑ History Files
- ↑ Cracoviae
- ↑ Ville de Bordeaux
- ↑ Budapestportál
- ↑ Municipalidad Provincial del Cuzco
- ↑ Comhairle Dhùin Èideann
- ↑ فاس
- ↑ Città di Firenze
- ↑ Stadt Frankfurt am Main
- ↑ Stad Göteborg
- ↑ Stadt Innsbruck
- ↑ Stadt Leipzig
- ↑ ЛbBiB
- ↑ Comune di Milano
- ↑ Stadt Nürnberg
- ↑ Ville d’Orléans
- ↑ Pécs Város Slakó
- ↑ SisterCities
- ↑ SisterCities
- ↑ CaHkT-ПeTepбypr
- ↑ Ayuntamiento de Sevilla
- ↑ Stadt Solothurn
- ↑ თბილისი
- ↑ Vilniaus Miesto Savivaldybė
- ↑ Zagreb


text:
Oilthigh Coimbra
Tha an t-Oilthigh Coimbra (Laideann: Universitas Conimbrigensis, Portagailis: Universidade de Coimbra) ann an Coimbra ann an cridhe na Portagail. Canar gur e am fear as fheàrr anns a’ Phortagail an-diugh. Chaidh a stèidheachadh ann an 1290 leis a' Phàp Nicolau IV. Mar sin 's e fear dhe na h-oilthighean as sine san Roinn Eòrpa agus tha e ri measg na h-oilthighean as aosmhòr air feadh an t-saoghal.[1]
Seann Oileanaich[deasaich | deasaich an tùs]
- Luís Vaz de Camões (1525 - 1580) Bàrd.


text:
- TIOTAL
- Gleann Dochart a' coimhead gu Beinn Mòr
- EXTERNAL ID
- QZP99_94052_09_05
- ÀITE
- Gleann Dochard
- SGÌRE
- Taobh Siar Siorrachd Pheairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38661
- KEYWORDS
- cnuic
beanntan
munros
glinn
Chaidh an dealbh a thogail o Ghleann Dochart, a' coimhead gu Beinn Mòr. Tha i na pàirt den chruinneachadh aig an Dotair I. F. Grannd, a' sealltainn beatha air a' Ghaidhealtachd anmoch san 19mh is tràth san 20mh linn.
Tha Gleann Dochart a' sìneadh dhan ear on Chrìon Làraich gu Cill Fhinn. Tha Beinn Mòr deas air a' ghleann, faisg air A' Chrìon Làraich. Tha I 3,851 troigh a dh'àirde is 's I an 16mh beinn Munro (beann Albannach thar 3,000 troigh) as àirde.
Tha an tasglann as motha de sheallaidhean-tìre dubh is geal le James Valentine & Co air a chumail ann an Leabharlann Oilthigh Chill Rimhinn. Airson fiosrachadh a bharrachd air a' chruinneachadh seo, cuir fios dhan Leabharlann, air neo coimhead air Special Collections at St Andrews
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
Blackwater Reservoir
'S e stòr-amar anns na beanntan os cionn Ceann Loch Lìobhann ann an Loch Abar a th' anns an Blackwater Reservoir. Tha an dam aige 914m de dh'fhaide agus le sin 's e an dam as fhaide a th' ann air a' Ghàidhealtachd. Tha e 27m de dh'àirde agus tha e suidhichte air a' mhòinteach gharbh 305m a dh'àirde. 'S e aon de na h-àiteachan as fliuch ann am Breatainn leis an uisge anns air a' mhòinteach agus a' tighinn bhon mhuir.
Chaidh an dam a thogail aig eadar 1905 agus 1909 linn mar sgeama cumhachd-uisge a chleachd am British Aluminium Company (cuideachd Alcan) gus alman a leaghadh ann an Ceann Loch Lìobhann. Aig an àm sin b' e an dam a bu mhotha na Roinn Eòrpa a bh' ann.[1] Chaidh a chruthachadh le Patrick agus Charles Maik agus tha e a' casg uisge bhon Uisge Dhubh is bho Lochan a' Chlaidheimh. Tha 6km de dh'fheadain-uisge cruadhtain agus 13km de pìoban-uisge stàillinn a' ceangal an loch leis an fhactaraidh. Chaidh an dam a thogail le neart-làimhe agus innealan làimhe agus air sgàth na h-obrach cruaidhe agus suidheachadh cunnartach chaill mòran luchd-obrach am beatha. Tha cladh aca fhèin ri taobh an dama. Dhùin an leaghadair-almain ann an 1998, ach tha dealan ga chruthachadh fhathast bhon chumhachd-uisge airson na sgìre agus an leaghadair-almain anns a' Ghearasdan.
Tuilleadh Leughaidh[deasaich | deasaich an tùs]
- MacGill, Patrick (Chiad Fhoillseachadh 1914) Children of the Dead End. Fèin-eachdraidh neach-obrach Èireannach air balla-casg a' Bhlackwater Reservoir. Foillseachadh ùr (2005) Birlinn ISBN 1841580007
Tùsan[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NN 240 605 (56° 41′ 55.87″ Tuath, 4° 46′ 37.18″ Iar)


text:
Devanāgarī
S' e Aibidil abugida[1] a chleachdar gus iomadh cànan a sgrìobhadh, mar samscruta, an hindi, an neapali, am marathi, an caismiri, an sindhi, am bihari, am bhili, an konkani air neo am bhojpuri. S' e fear dhe na abaidilean nas cumanta anns Na h-Innseachan agus Neapal a th'ann an devanagari (ann an samscruta: देवनागरी, IPA: d̪eːʋˈnaːɡri).
Samhlaidhean Devanāgarī[deasaich | deasaich an tùs]
Ann an devanagari sgrìobhar gach uile fuaimreag fo na connragan neo os an cionn: a thuilleadh air sin thathar a’ sgrìobhadh feadhainn air an t-soidhne guthach AA air an taobh dheas, ach thathar a’ sgrìobhadh an soidhne guthach I air an taobh chlì. Mìneachaidh an clàr gach uile fuaimreag a leanas: seallaidh an colbh "Litir" an litir fhèin gun fhuaimreag, "Soidhne còmhla ri [p]" a’ chonnrag air a cleadhadh còmhla ri fuaimreag, an turas seo leis an litir "p"; "Ainm Unicode" an t-ainm aig gach fuaimreag ann an Unicode; tha an colbh IPA a’ sealltainn na litrichean ann an aibidil fuaim-eòlasach eadar-nàiseanta co-fhreagrach leis an fhuaimneachadh hindi dhen litir devanagari.
Feumar an litir a fhuaimneachadh mura sgrìobhar fuaimreag sam bith. Feumar viraama/halant a chleachdadh gus dì-fhuaimreag a sheallltain.
Dhen fheadhainn seo, cha chleachdar ळ ann an hindi. Cleachdar a h-uile càil ann am marathi.
Sgrìobhar na h-Àireamhan ann an Devanāgarī mar a leanas: