text:
'S e liostaichean ghnèithean a th' ann an liostaichean-sgrùdaidh air an dèanamh gus
Tha na liostaichean-sgrùdaidh air an dèanamh le ùghdarras mar buidheann riaghaltais, eòlaichean saidheans agus buidhnean glèidhteachais. Buinidh cuid-seilbh agus còraichean na liosta dha na h-ùghdarrasan.
Tha còrr is 250 liosta-sgrùdaidh ghnèithean ann am Faclair Gnèithean na RA a thugadh seachad le buidhnean riaghaltais is glèidhteachais agus eòlaichean saidheans.
Ma tha trioblaid agad leis an liosta-sgrùdaidh seo, cuir fios thugainn air post-d
Lorg anns gach liosta-sgrùdaidh ann am Faclair Gnèithean na RA son feadhainn le ùidh agad
Plants which are protected from damage and sale
Animals and plants which may not be introduced
Loading...


c: text/html

text:
CLÀR
'S e foillsichear Gàidhlig a th' ann an CLÀR . Chaidh an companaidh a chur air bhog ann an 1996 gu saor-thoileach agus gu neo-eisimeileach. 'S ann mar sin a tha iad fhathast. Tha CLÀR stèidhichte an Inbhir Nis, Alba. 'S e am foillsichear a th'ann airson Ùr-sgeul , pròiseact le cuideam air ficsean ùr [1]
Susbaint
Poileasaidh foillseachaidh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha CLÀR a' cur cuideam laidir air leabhraichean agus foillsichidhean ann an Gàidhlig a-mhàin. 'S ann ainneamh a bhios iad a' foillseachadh ann am Beurla neo anns an dà chànan còmhla. A bharrachd air Ùr-sgeul, tha CLÀR a' foillseachadh sgeulachdan goirid agus nobhailean do dh'inbhich, leithid Air Cuan Dubh Drilseach bho'n sgrìobhadair Tim Armstrong[2] (a bha uaireigin ann am Mill a h-Uile Rud). Tha iad a' foillseachadh rosg eile bho ùghdaran leithid Seonaidh Ailig Mac a' Phearsain, Màiri Nic a' Ghobhainn agus Lisa Storey (Lisaidh Dhonnchaidh Mhòir).[3] A-measg nan cruinnichidhean bàrdachd a chaidh fhoillseachadh le CLÀR, tha Beatha Ùr le Niall O'Gallagher, a nochd ann an 2013. Cha bhi CLÀR a' foillseachadh leabhraichean-cloinne.
Eadar-nàiseanta[deasaich | deasaich an tùs]
Tha CLÀR air co-obrachadh a dhèanamh aig ìre eadar-nàiseanta, mar eisimpleir còmhla ris an sgrìobhadair Eireannach Ré Ó Laighléis, agus an leabhar aige Ecstasy agus sgeulachdan eile, a chaidh eadar-theangachadh gu Gàidhlig le Beathag Mhoireasdan. foillsichte le CLÀR ann an 2004. Bhuannaig Ecstasy agus sgeulachdan eile urram anns na Duaisean CBI Book of the Year Awards ('s e am Bisto Book of The Year Merit Award a b'abhaist a bhith orra), na Duaisean Litreachais European White Ravens, an Duais Litreachais NAMLLA (na Stàitean Aonaichte) agus Duaisean Oireachtas na Gaeilge.[4]
Sgrìobhadairean Gàidhlig[deasaich | deasaich an tùs]
Tha moran sgrìobhadairean Gàidhlig air a bhith foillsichte le CLÀR, nam measg Meg Bateman, Aonghas Pàdraig Caimbeul , Alasdair Caimbeul (Alasdair a' Bhocsair), Tormod Caimbeul (Tormod a' Bhocsair) , Catrìona Lexy Chaimbeul, Alison Lang, Donnchadh MacGIllIosa, Màiri Anna NicDhòmhnaill. Màrtainn Mac an t-Saoir, Pàdraig MacAoidh, Tormod MacGill-Eain, Finlay MacLeod, Iain F. Macleòid, Norma NicLeòid, Des Scholes agus Roy Wentworth nach maireann.
Duaisean[deasaich | deasaich an tùs]
Tha grunn leabhraichean foillsichte le CLÀR air duaisean fhaighinn, neo tha iad air a bhith air gearr-liosta farpaisean-litreachais, leithid Duaisean Litreachais an Saltire Society. Ann an 2003, bhuannaig Ath-Aithne le Màrtainn Mac an t-Saoir, foillsichte le CLÀR/Ùr-sgeul, Duais an Saltire Society airson 'Ciad Leabhar na Bliadhna' [5] B' e Gormshuil an Rìgh le An Dr Fionnlagh MacLeòid a rinn an gnothach anns a' chiad bhliadhna de Duais Dhòmhnaill Meek, a chaidh a chumail aig Fèis Leabhraichean Dhùn Èideann ann an 2010. Ann an 2013, chaidh aig Màiri Dhall agus Sgeulachdan Eile le Donnchadh MacGillIosa, agus Air Cuan Dubh Drilseach le Tim Armstrong, air aite fhaighinn air Geàrr-liosta Dhuaisean Comann Crann na h-Alba.[6]
Tùsan[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Storey, John (March 2007). "Ùr-Sgeul: Ag Ùrachadh Litreachas is Cultar na Gàidhlig . . . Dè an Ath Cheum?". Seminars on Research on Language Policy and Language Planning. Oilthigh Dhùn Èideann - Celtic and Scottish Studies. A' tarraing air 31 July 2012.
- ↑ Armstrong, Tim (April 2013). "Bogadh Punc ann an Dun Eideann". DRILSEACH. A' tarraing air 29 April 2013.
- ↑ Storey, Lisa (January 2013). "CLÀR publishing programme past and future (Scottish Gaelic)". CLÀR. A' tarraing air 23 January 2013.
- ↑ Moinin (March 2007). "Ré Ó Laighléis". A' tarraing air 23 January 2013.
- ↑ Saltire Society. "Past Winners 2003". A' tarraing air 23 January 2013.
- ↑ Gasaet Steornabhaigh (An t-Samhain 2013). "2013 Literary Awards for Lewis Authors". Gasaet Steornabhaigh. A' tarraing air 12 an t-Samhain 2013.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Co-mhaoineas
Is e co-mhaoineas na bheachd-smuainealas sòisealta, poileataigeach agus eaconomach. 'S e meur sòisealachd a tha airson saoghal gun chlasaichean agus seilbheachadh pearsanta a chruthachadh. Anns an fhicheadamh linn, bha cuid mhath dhen stàitean anns an t-saoghal fo smachd phàrtaidhean a bha gan ainmeachadh fhèin "co-mhaoineach" agus a' tagairt gun robh na stàitean ann an tìde trasdach, tìde sòisealachd eadar calpachas is co-mhaoineas. Ron Dàrna Chogadh bha am Faisisteachas a' sabaid na aghaidh, gu seachd àraidh ri linn Cogadh Sìobhalta na Spàinne. B' iad na stàitean a bu chudromaiche dhiubh an t-Aonadh Sobhiat (bha a' chuid a bu mhotha den stàitean "co-mhaoineach" anns an Roinn-Èorpa fo smachd an Aonaidh) agus Sìona.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Jimmy Reid (1932–2010)
Ain-Riaghailteachd • Calpachas • Co-mhaoineas • Faisisteachas • Marxachas • Lachasachd • Sòisealachd


text:
Eadar-lìon
'S e rian de lìonraidhean choimpiutairean air feadh an t-saoghail a tha san eadar-lìon. Tha an lìonra mòr seo a' gabhail a-steach na milleanan de lìonraidhean prìobhaideach, poblach, malairteach, acadamaigeach no feadhainn stàite.
Bidh daoine a' cleachdadh brabhsairean-lìn gus am fiosrachadh a tha air an lìon a bhrabhsadh mar is trice, a' cleachdadh rudan mar sgrìobhainnean hypertext le ceanglaichean eatarra.
Faic cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Eachdraidh an Eadarlìn[deasaich | deasaich an tùs]
- Tobar an Dualchais: Coinneach MacÌomhair a’ bruidhinn ri Dòmhnall Uilleam Stiùbhairt ann an 1995 mun rud ùr WWW
- WebArchive: Làrach-lìn SMO thar nam bliadhnaichean (Bha ceangal buan aig SMO ris an Eadarlìon bho 1993-12 agus frithealaiche WWW bho 1994-08)


text:
San Sebastián de La Gomera
Tha San Sebastián de la Gomera na phrìomh-bhaile La Gomera, fear de na h-Eileanan Canàrach. 'S e am baile as motha an eilein, suidhichte air cladach san àird an ear-thuath an eilein.
Tha San Sebastián de la Gomera cho farsaing ri 113,59 cilemeatair ceàrnagach. Anns a' bhliadhna 2006 bha 8.451 duine de shluagh ann, le dluths aig àireamh 74,4 duine gach km².
Rinn Cristoforo Colombo an stad mu dheireadh an seo mus an do thòisich e an siubhal chun nan Innseachan 6mh an t-Sultain, 1492; an siubhal far an do lorg e Aimearaga.


text:
Synopsis
Is e clasaig dealbhaichte do chloinn, do dheugairean is inbhich air atharrachadh gu h-ealanta a th ann Oran Nollaig aig Giglets ann an Gaidhlig. Tha an sgeulachd dìleas don aithris mhìorbhaileach thùsail leis an Tèarlach Dickens agus cànan a tha a-nis nuadh-aimsireil agus furasta a thuigsinn. Gabhaidh an sgeul a leughadh ann an 15-20 mionaid agus tha i dealbhaichte gu làn-dathach fìor bhrèagha.Tha Giglets ann an Gaidhlig uaireannan ainmeil agus uaireannan nan leabhraichean clasaigeach an ìmpis a dhol air dhìochuimhne, a tha air an ath-chruthachadh agus air an atharrachadh airson luchd-èisteachd an latha an-diugh. Ged a tha litreachas clasaigeach air leth math, tha e glè thric air a sparradh air cùlaibh mòran arrasbacain. Tha luchd-leughaidh an latha an-diugh a strì ri ùine agus sgeulachdan a chòrdas riutha a lorg, agus fiù cànan a thuigsinn a chaidh a sgrìobhadh o chionn mòran bhliadhnaichean agus uaireannan ceudan de bhliadhnaichean. Tha Giglets a briseadh sìos mòran de na cnapan-starra sin, a fàgail nan teacsaichean clasaigeach sin ruigsinneach do luchd-leughaidh ùr clann, deugairean agus inbhich le chèile. Bidh Giglets a foillseachadh sgeulachdan a tha saidhbhir ann an susbaint, ach a dhaindeoin sin lùghdaichte ann am fad is toinnteachd agus le cànan a tha air a dhèanamh freagarrach do luchd-leughaidh òg. Tha Giglets ag amas air eòlas a thoirt do luchd-leughaidh air na sgeulachdan agus na caractaran a tha air an eadar-fhighe le cultar an latha an-diugh. Leughaidh tu leabhar Giglets ann an 15-20 mionaid, agus aig an aon àm cuiridh tu eòlas air clasaig math litreachail. Tha leabhraichean Giglets a cumail grèim air na suidheachaidhean brosnachail, na gnìomhachdan s am fealla-dhà, na caractaran mìorbhaileach agus na seallaidhean as fheàrr bho sgeulachdan a tha air a bhith air am meas gu mòr thar bliadhnaichean. Tha Giglets a cleachdadh modh-obrach a thaobh sgrìobhadh sgriobtaichean deilbhe a tha fìor aithnichte agus ga chur an sàs ann an seann sgeulachdan tùsail gus an tionndadh Giglets de litreachas clasaigeach a chruthachadh. A thuilleadh air an sin, tha gach leabhar dealbhaichte airson togail air na prìomh sheallaidhean bhon aithris gus tarraingeachd na sgeòil a mheudachadh agus cuimhne an neach-leughaidh a thoirt air ais. Thar ùine, tha sinn ag amas air tuilleadh neartachaidh a chur ris leithid beòthalachd airson leasachadh ann an tlachd is foghlam. S e rùn Giglets a bhith ag oideachadh agus a dèanamh dibhearsain le sàr-mhathas. Tha sinn an dòchas leughadh a bhrosnachadh, eòlas air litreachas clasaigeach a sgaoileadh a-mach gu luchd-leughaidh nas fharsainge agus nas nuadh-aimsireile agus ar pàirt a ghabhail ann am feabhasachadh litreachais.
Read This On
You can read this item using any of the following Kobo apps and devices:
-
DESKTOP
-
eREADERS
-
TABLETS
-
IOS
-
ANDROID
-
BLACKBERRY
-
WINDOWS
-
-
-


text:
BX__KL@MH
oy @jy \uti
\ijhbiw# tbhy b`n hmnhn up im ` n`th km tbh`thr mkmh- @mnrhw nknm%t ohckhvh km likmlknhmlhs# out bh ohckhvhn km tbks imh- \bh b`n spum tbriueb bks ckgh ckah ` burrkl`mh# `mn kt w`s imcy g`kr tb`t sbhchgt ckah imh# tii-^bhy jht km ` ligghhsbip km Licir`ni- _kt`# tbh Oriiacym*oirm `rtkst km tbh sbirt sakrt `mn cime d`laht# w`s sahtlbkme tbh sayckmh ig bhr ohcivhn lkty wktb sulb nht`kc kt w`s `s kg sbh b`n liumthn hvhryckebt km tbh lkty bhrshcg- @mnrhw stricchn km# wh`rkme ` sukt `mn ` sjkch im bks g`lh tb`mas ti tbh`lliumtkme dio bh%n dust qukt- Bh w`s imh ig tbish phipch wbi `cw`ys b`n eiin tbkmes lijh bks w`y#`mn shhjhn umtiulbhn oy tbh priochjs tb`t pc`euhn hvhryimh hcsh- @s bh stiin km ckmh# bh w`tlbhn_kt` `s sbh `tthmtkvhcy sb`nhn tbh sb`niws im tbh oukcnkmes# `mn j`nh up bks jkmn `mn oiuebt bhr `lup ig ligghh# b`mnkme kt ti bhr `s bh s`t niwm km tbh sh`t `nd`lhmt `s kg bh b`n nimh tbks hvhry n`y ig bks ckgh-\bh sjkchn `t bkj `mn lurchn bhr b`mns kmti tbh sb`ph ig ` bh`rt# imh ig j`my bhr j`mmhrksjstb`t wiucn stkla wktb bkj cime `gthrw`rns-^bhy whmt ti `m `rt sbiw tb`t mkebt# `mn tbhm jh`mnhrhn tbriueb tbh strhhts t`cakme `oiuthvhrytbkme `mn mitbkme# um`och# phrb`ps# ti s`y eiinoyh `s kg tbh wirn w`s `m uctkj`tuj tb`t wiucnc`st girhvhr- Bh wiucn thcc bhr `oiut biw bh mhvhr w`mthn ti sphmn `mitbhr n`y nikme sijhtbkme bhb`thn# tb`t oy ciskme bks dio bh e`kmhn hvhrytbkme- \bh wiucn thcc bkj wb`t sbh jksshn `oiut bhr uro`m dumech# tbh w`y tbh ivhrp`ss lrh`thn civhcy sb`niws km tbh n`y# tbh w`y tbh oukcnkmes sp`rachn ckahnk`jimns# tbh w`y tb`t hvhm tbh er`ggktk shhjhn ti thcc ` stiry- Licir`ni liucnm%t j`tlb up ti Mhw[ira# sbh s`kn# out km g`lt sbh w`s cykme# dust ` ckttch- Licir`ni b`n @mnrhw-Kt w`s tbh mkebt ohgirh bhr gckebt o`la ti tbh lkty# `mn tbhy whrh km tbh`thr mkmh# skttkme mh`r tbh o`la ohl`ush _kt` ckahn tbh ghhckme ig ohkme bkeb up- \bh bhcn bks b`mn `s tbhy w`kthn gir tbh jivkh ti ohekm# rhstkme bhr bh`n im bks sbiucnhr- ^bhrh w`s ` thmskim ohtwhhm tbhj# ` thmskim ig tbh ciijkme


text:
Joint Warrior a' tòiseachadh
- 1 An Dàmhair 2012
Tòisichidh an eacarsaich airm as motha san Roinn Eòrpa far chosta taobh siar na h-Alba Diluain.
'S e an amas na h-eacarsaich, air a bheil Joint Warrior, feachdan NATO a thrèanadh a chum cogadh.
Bithear a' cumail na h-eacarsaich dà thuras sa bhliadhna - sa Ghiblean agus san Damhair.
Os cionn sgìrean sònraichte den Ghàidhealtachd agus de na h-Eileanan, bidh na speuran làn de dh'itealain chogaidh
Bidh sgioba de shoithichean às na Stàitean Aonaichte a' gabhail pàirt anns an eacarsaich.


text:
Doiminicia
'S e dùthaich eileanach anns a’ Mhuir Chairibianach a tha anns an Commonwealth of Dominica neo Dominica[1] (IPA: ˌdɒmɪˈniːkə). Tha an t-ainm a’ ciallachadh Didòmhnaich ann an Laideann, an ceann-latha nuair a ràinig Cristoforo Colombo an t-eilean.
Tha i na laighe anns na Lesser Antilles anns a' Chairibìan eadar Guadeloupe san taobh tuath agus Martinique san taobh a deas.
'S e an Sisserou parrot an t-eun nàiseanta agus tha e ri fhaicinn air bratach na dùthcha.
Tha àiteachas agus roinn na turasachd glè chudromach airson eaconomaidh Dhoiminicia.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Òran air a sgrìobhadh le: An t-Urr. Iain MacLeòid agus air a sheinn le: Còisir Ghàidhlig Ìleach Ghlaschu agus Seumas Greumach.
This is a song written by: An t-Urr. Iain MacLeòid and sung by: Còisir Ghàidhlig Ìleach Ghlaschu and Seumas Greumach.
Nam aonar le mo smaointean
'S a' ghaoth tighinn bho thuath,
Grian òr-bhuidh' mar ghrìosaich
Cur teine air chuan;
Na caoraich sholt cho sàmhach
Len àl sa chnoc mhòr,
Ciaradh feasgair cur a glòir
Air faileas dubh le òr.
Na sabhalan fàs gun mullach
Na taighean bha làn,
An-diugh cho fuar 's cho falamh
Am fearann dol bàn;
Gun chrann ann, gun speal ann
Gun lìon ann, gun bhàt',
Èigheach cogaidh a thug bhuainn
Na balaich thuit sa bhlàr.
Ma chlaoidh sinne nàmhaid
An-dràst' faic prìs buaidh,
Cridhe màthar cràidhte
'S na gillean san uaigh;
Cha dèan cliù no onair
Treabhadh dhuinn no buain,
Cianail, falamh, sìth a' bhàis
Cha till na fir chaidh uainn.
Aig uaigh fhuar Mhic a' Phearsain
'S an sneachda air Peighinn Phùir,
Chluich a' phìob port thuiridh
Am peilear bhrag cruaidh;
An cogadh faoin nam Falklands
Thuit Gòrdan ro òg,
'N-uiridh, balach san sgoil àrd;
An-diugh, a bhàs ar leòn.
A' ghrian tha dol sìos oirnne
Air prèiridh cur blàiths,
Oidhche tha gar dùnadh
Dùsgadh do chàch;
Aig feasgar dorch ar cùrsa
Feith' dùsgadh là mhòir,
Ciaradh maidne cur a glòir
Air faileas dubh le òr.
Tuilleadh Fiosrachaidh
Chaidh 'Nam Aonar Le Mo Smuaintean' a sgrìobhadh mar chuimhneachan air Gòrdan Mac a' Phearsain, à Earra-Ghàidheal, a chaill a bheatha, aig aois fiched bliadhna, a' sabaid ann am Blàr Two Sisters Mountain anns na h-Eileanan Faclanach san Ògmhios, 1982.
Tha na h-Eileanan Faclanach, no Eileanan nan Caorach mar a chanadh cuid riutha, mu 300 mìle bho mòr-thìr Ameireaga a Deas. Fhuair Breatainn sealbh air na h-Eileanan ann an 1833, ach bha Argentina a' cumail a-mach gur ann acasan a bha còir orra, chionns gu robh iad air iad fhèin a shuidheachadh annta, ann an 1826.
Chaidh feachd le Argentina air tìr anns na h-Eileanan anns a' Ghiblein, 1982, ann an oidhirp an gabhail thairis. Às dèidh cogadh a mhair dà mhìos rinn feachdan Breatannach a' chùis orra agus thàinig air Argentina gèilleadh.
Chaidh Còisir Ghàidhlig Ìleach Ghlaschu, tè de phrìomh chòisirean na Gàidhlig, a stèidheachadh anns a' bhliadhna ...Fiosrachadh air Còisir Ghàidhlig Ìleach Ghlaschu / Learn more about Còisir Ghàidhlig Ìleach Ghlaschu
'S ann à Loch an Inbhir, an Asainte, a tha Seumas Greumach agus dh'fhàs e suas ann an dachaigh as an robh ceòl agus òrain ...Fiosrachadh air Seumas Greumach / Learn more about Seumas Greumach
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
Òran
Is òran, pios bàrdachd deanta a bhith seinnte.
An ceòl traideasanta nan Gaidheal cruthaicheadh ceòl còmhla le na facail agus freagaraidh "rythym" na ciùil ri "rythym" a' chainnt [1]. Tha seo ceart cho fior mu deidhinn ceòl nam pìob 's a tha e mu dheidhinn puirt a' beul neo na h-òrain mòr.
Chanar òranaiche ri fear neo tè, a bhitheas a' gabhail òrain aig ceilidh neo cùram-chiùil.
Òrain Albannach[deasaich | deasaich an tùs]
Ughdarras[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Dr. Ailean Domhnullach, Oilthigh Dhùn Èideann


text:
Slighe na Gàidhealtachd an Iar
'S e frith-rathad astair ann an Alba a th' anns an Slighe na Gàidhealtachd an Iar (Beurla: West Highland Way) le inbhe oifigeil mar Long Distance Route. Tha e 153km de dh'fhaid, a' fàgail bho Mhuileann Dhàibhidh taobh tuath Ghlaschu agus a' dol dhan Ghearasdan air a' Ghàidhealtachd. Bithear a' coiseachd air an t-slighe seo agus a' streap bho àm gu àm. Coimheadaidh Comhairle Dhùn Bhreatainn an Iar, Comhairle Shruighlea, Comhairle Earra-Ghàidheal agus Bòd, Comhairle na Gàidhealtachd agus Pàirc Nàiseanta Loch Laomainn agus nan Trosaichean às a dhèidh còmhla. Cleachdaidh mu 85,000 duine an t-slighe gach bliadhna.
Susbaint
- 1 Eachdraidh
- 2 An t-Slighe
- 2.1 Ceum 1: Muileann Dhàibhidh gu Druiminn
- 2.2 Ceum 2: Druiminn gu Baile Mo Thatha
- 2.3 Ceum 3: Baile Mo Thatha gu Rubha àird Eònain
- 2.4 Ceum 4: Rubha àird Eònain dhan Chrìon Làraich
- 2.5 Ceum 5: A' Chrìon Làraich to Taigh an Droma
- 2.6 Ceum 6: Taigh an Droma gu Gleann Comhann
- 2.7 Ceum 7: Gleann Comhan gu Ceann Loch Lìobhann
- 2.8 Ceum 8: Ceann Loch Lìobhann dhan Ghearasdan
- 3 Rèis Slighe na Gàidhealtachd an Iar
- 4 Bailtean agus Taighean-òsta air an t-Slighe
- 5 Tùsan
- 6 Ceanglaichean a-mach
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
'S e Slighe na Gàidhealtachd an Iar a' chiad chas-ceum astar oifigeil ann an Alba. Chaidh aontachadh leasachadh air an t-slighe a dhèanamh ann an 1974 agus chuireadh crìoch air an obair air 6 an Damhair 1980.[1]
An t-Slighe[deasaich | deasaich an tùs]
Cleachdaidh an t-slighe mòran seann rathaidean, am measg rathaidean-cruith, rathaidean saighdearach agus seann rathaidean carbaid. Mar as trice coisichear bho Dheas gu Tuath. San dòigh sin chan fhaighear a' ghrian an aghaidh agus fàsaidh ìre an tachartais leis an astar.
Mar as trice coisgear seachd no ochd làithean air an fhrith-rathad, ged a nì luchd-coiseachd fit agus nas eòlaich an astar ann an còig no sia làithean. Tha e comasach a dhèanamh fada nas luaithe, ach taghaidh a' mhòr-chuid de luchd-coiseachd ùine nas fhaide gus bòidhchead na h-àrainneachd a ghabhail, a tha ri faicinn ann am pailteas. 'S e sin as adhbhar don mhòr-chuid coiseachd air an rathad seo.
Gu h-oifigeil tòisichidh am frith-rathad ann am meadhan Muileann Dhàibhidh, far a bheil liagan leacach a' sealltainn toiseach a' cheum. Ruigidh a' mhòr-chuid aig stèisean Muileann Dhàibhidh a tha faisg air làimh. Tha Muileann Dhàibhidh suidhichte air àrd a Tuath Ghlaschu, ach ruigear àrainneachd dhùthchail gu luath, a' dol seachad air Loch Laomainn, tron Chrìon Làraich agus Taigh an Droma, tro Raineach agus mu dheireadh thall thairis air na beanntan gu Ceann Loch Lìobhann agus An Gearasdan. Air an rathad chithear seann rathaidean na dùthcha, seann rathad iarainn, Pairc Choille Ban-righ Ealasaid Conic Hill. Nuair a ruigear Gleann Nibheis, bidh mòran daoine fhathast a' streap Beinn Nibheis, a' bheinn as àirde ann am Breatainn.
Air sgàth an uimhir de dhaoine a choisicheas air an aon slighe tha pàirtean mòra den cheum air bleitheadh gu làidir. Ach thathar a' dèanamh a dhìcheall am frith-rathad a ghlèidheadh agus a chàradh gu cùramach. Aig amannan tha an rathad cho leathann is gum faodadh dràibheadh orra, ach chan ann air sgàth bleith a tha sin ach 's e seann rathaidean saighdearach a th' ann. Molar gu daoine a tha a' sireadh uaigneas gun a bhith a' tòiseachadh an fhrith-rathaid aig deireadh na seachdaine.
Feumar cumail na chuimhne gu bheil na meanbh-chuileagan a' tòiseachadh aig deireadh a' Chèitein agus a' mairsinn gus an t-Sultain. Feumar aire a thoirt air an an t-sìde Albannach a tha bhios ag atharrachadh gu luath agus a tha garbh. Tha aodach dìonach agus sùil air an ro-shealladh riatanach.
Ceum 1: Muileann Dhàibhidh gu Druiminn[deasaich | deasaich an tùs]
Gu h-oifigeil tòisichidh am frith-rathad ann am meadhan Muileann Dhàibhidh, far a bheil liagan leacach a' sealltainn toiseach a' cheum. Ruigidh a' mhòr-chuid aig stèisean Muileann Dhàibhidh a tha faisg air làimh. Tha Muileann Dhàibhidh suidhichte air àrd a Tuath Ghlaschu. Thèid an ceum seachad air Caisteal Mugdock agus Pairc Dùthaich Mugdock mus ruigear sgìre dùthchail agus mu dheireadh thall Duirminn.
- Muileann Dhàibhidh gu Càrn Beithe - 5 mìle
- Càrn Beithe gu Druiminn - 7 mìle
Tha am pìos seo mu 19km de dh'fhaid.[2]
Ceum 2: Druiminn gu Baile Mo Thatha[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a' fàgail Druiminn agus thèidear a-staigh Coille Garadh Bàn agus an uair sin mullach Conic Hill, a' chiad mullach air an t-slighe agus àite inntinneach[3], 358m de dh'àirde. Air latha brèagha chithear an t-Eilean Arain bho seo. Tha an t-slighe a' dol sìos agus tro choille, agus 's e an ath chlachan a ruigear Baile Mo Thatha air bruach an ear Loch Laomainn.
- Druiminn gu Baile Mo Thatha - 8 mìle
Tha an ceum seo mu 13km de dh'fhaid.
Ceum 3: Baile Mo Thatha gu Rubha àird Eònain[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an ceum a' fàgail Baile Mo Thatha agus a' dèanamh air àrd a Tuath ri taobh bruach Loch Laomainn tro Coille Rubha Àird Eònain. An toiseach coisichear air rathad, an uair sin ri taobh an loch tron choille. Thèidear suas cnoc agus nuair a thigear sìos tachraidh an t-slighe ri cladach beag, far am faicear àite-còmhnaidh clach-aoisean mus ruigear Rubha Àird Eònain.
- Baile Mo Thatha gu Rubha Àird Eònain - 7 mìle
Tha am pàirt seo mu 11km de dh'fhaid.
Ceum 4: Rubha àird Eònain dhan Chrìon Làraich[deasaich | deasaich an tùs]
Fàgaidh an t-slighe Rubha àird Eònain a' dèanamh air an Ear-Thuath ri taobh bruach an ear Loch Laomainn, a' dol seachad air prìosan Rab Ruaidh tro choille àlainn a dh'Inbhir Snàthaid. Às dèidh sin thèidear seachad air Uamh Rab Ruaidh agus air falbh bhon bhruach suas gu àirde raineach agus feurach agus suas a' chnoc, mus ruigear Inbhhir Àirnein, far a bheil an taigh-òsta ainmeil The Drover's Inn. Tha an t-slighe a' dol seachad air cùl Tuathanas Beinn Ghlas agus a' dìreadh a-mach às a' ghleann. Chithear Eas Falloch agus feumar dol thairis drochaid mus ruigear drochaid rathad iarrainn anns A' Chrìon Làraich.
- Rubha Àird Eònain gu Inbhir Snàthaid - 7 mìle
- Inbhir Snàthaid gu Inbhir Àirnein - 7 mìle
- Inbhir Àirnein chun A' Chrìon Làraich - 6 mìle
Tha am pìos seo mu 32km de dh'fhaid.
Ceum 5: A' Chrìon Làraich to Taigh an Droma[deasaich | deasaich an tùs]
Coisichear air deagh cheumannan tron ghleann le àrainneachd àraid mòintich. An toiseach coisichear suas tro fheur, raineach agus coilltean. Tha an t-slighe a' dol ri taobh an rathaid, a' dol thairis air turas no dhà. Thathar a' cumail ris a' bheinn gus an ruigear Tuathanas Uachdar Tìre agus Stèisean ìosail Taigh an Droma.
- A' Chrìon Làraich gu Taigh an Droma - 6 mìle
Tha am pìos seo mu 10km de dh'fhaid.
Ceum 6: Taigh an Droma gu Gleann Comhann[deasaich | deasaich an tùs]
Tha am pàirt seo a' leantainn rathad saighdearach, agus an uair sin ceum ri taobh na beinne. Chithear dà sheann drochaid rathaid (viaduct) a tha a' toirt dealbh àlainn den àrainneachd. Leanar rathad saighdearach a-rithist gu Drochaid Urchaidh. Tha an t-slighe a' leantainn an rathad A8005 thairis air drochaid Urchaidh. Bidh an t-slighe a-nis a' dìreadh agus gheibhear seallaidhean mìorbhaileach bho mhullach a' chnuic seo, a tha 1000 troigh a dh'àirde. Cromaidh an ceum gus an ruigear taigh-òsta Inbhir Dhobhrain. Às dèidh sin thèid an rathad tro Mhòinteach Raineach, agus ann an droch shìde 's e pìos cruaidh a th' ann agus feumar a bhith cùramach gun a bhith a' fàgail na slighe mus ruigear Taigh-òsta Taigh an Rìgh.
- Taigh an Droma gu Drochaid Urchaidh - 7 mìle
- Drochaid Urchaidh gu Inbhir Dhobhrain - 2 mìle
- Inbhir Dhobhrain gu Taigh an Rìgh - 10 mìle
Tha am pàirt seo mu 30km de dh'fhaid.
Ceum 7: Gleann Comhan gu Ceann Loch Lìobhann[deasaich | deasaich an tùs]
'S e aon de na gleanntan as bòidhche ann an Alba a th' ann an Gleann Comhann, agus 's e pàirt a th' ann de National Scenic Area of Ben Nevis and Glencoe. Tha an gleann caol àraid agus air leth brèagha, le beanntan àrda agus cas air gach taobh. Fàsaidh an àrainneachd nas solta a dh'ionnsaigh Inbhir Comhann. Cha lean an t-slighe idir tro Ghleann Comhann ach fàgar an gleann ann an Alt na Feadh far a bheilear a' dìreadh gu cas "Devil's Staircase" Nuair a ruigear am mullach (500m) gheibhear sealladh air an Black Water Reservoir mus bithear a' dol leis a' bhruach seachad air na pìoban uisge gu Ceann Loch Lìobhann.
- Taigh an Rìgh gu Ceann Loch Lìobhann - 9 mìle
Tha am pìos seo mu 14km de dh'fhaid.
Ceum 8: Ceann Loch Lìobhann dhan Ghearasdan[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an ceum a' dìreadh gu cas a' fàgail Ceann Loch Lìobhann, ach às dèidh lùib chaoil chithear sealladh àlainn air na beanntan agus ruigear an Làirig Mhòr le beanntan àrda air gach taobh. Théid an t-slighe tro choille beithe agus sìos gu Gleann Nibheis agus mu dheireadh thall dhan Ghearasdan.
- Ceann Loch Lìobhann dhan Ghearasdan - 14 mìle
Tha am pàirt seo mu 22km de dh'fhaid.
Rèis Slighe na Gàidhealtachd an Iar[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a' cumail rèis gach bliadhna air Slighe na Gàidhealtachd an Iar air fad bho 1991. Tòisichidh an rèis aig uair sa mhadainn air Disathairne ann am meadhan an Ògmhios. Tha an rèis stèidhichte air beachd aig Bobby Shields (Clydesdale Harriers) agus Duncan Watson (Loch Abair) a bhith a ruith air ceum astair as ainmeil ann an Alba.
Aig an àm sin bha an ceum gu math eadar-dhealaichte bho a chruth an-diugh. Bha e 10 mìle nas giorra agus bha 10-12 mìltean dheth aier rathad cruaidh agus 2000 slat nas lugha de streap. Tha sin a' ciallachadh gun robh e na b' fhasa aig an àm na tha e an-diugh.
Air 22 an t-Ògmhios 1985 thòisich dithis chòmhstrìtheach bho Mhuileann Dhàibhidh, gach aon ag iarraidh a bhith nas luaithe na am fear eile. às dèidh 60 mìle, a' tòiseachadh thairis air Raineach thàinig e orra gum bi iad a' milleadh càch a chèile nan cumadh iad a' dol mar sin. Mar sin thàinig iad gu co-dhùnadh co-obrachadh agus a ruith còmhla. Rinn iad an ceum air fad airson a' chiad turas ann an 17 uairean 48 mionaidean gu leth.
Bha Duncan agus Bobby ainmeil airson a bhith fialaidh, agus ann an 1986 chuir iad cuireadh do charaidean gus ruith nan aghaidh bhon Ghearasdan gu Muileann Dhàibhidh. Ann an 1987 ruith iad a-rithist bho Dheas gu Tuath, agus ràinig seachdnar bho 11 an Gearasdan. Ghabh Jim Stewart thairis stiùireadh an tachartais ann an 1991 nuair a bha am frith-rathad deiseil gu h-oifigeil, an cuairt air atharrachadh, a-nis 153km de dh'fhaid le dìreach 15km air rathad, le barrachd streip, agus le sin an t-slighe air fad nas doirbhe. Bhiodh na còmhstrithich air an t-slighe na b' aide a-nis agus bhiodh tuilleadh a' cosg dàrna oidhche air.
Ann an 2009 ràinig 122 an Gearasdan. Tha 514 air an t-slighe air fad a ruith gu h-oifigeil, agus rinn Jim Drummond e 14 tursan.
'S e am fear as luaithe gu ruige seo Jez Bragg à Solihull, a rinn e ann an 15:44:50 a' tòiseachadh air 24 an Ògmhios 2006. 'S i an tè as luaithe Caggy Hamilton à Sruighlea a rinn e ann an 17:16:20 ann an 2007.
Bailtean agus Taighean-òsta air an t-Slighe[deasaich | deasaich an tùs]
Bho Dheas gu Tuath le astair bho Mhuileann Dhàibhidh, thèid Slighe na Gàidhealtachd an Iar tro na bailtean is àiteachan seo:
- Muileann Dhàibhidh
- Beech Tree Inn, Glengoyne
- Druiminn
- Baile Mo Thatha, Loch Laomainn; 30 km (19 mìle)
- Rubha Àird Eònain, Loch Laomainn; 44 km (27 mìle)
- Inbhir Snàthaid, 54 km (34 mìle)
- Inbhir Àirnein, 64 km (40 mìle)
- A' Chrìon Làraich, 75 km (47 mìle)
- Taigh an Droma, 85 km (53 mìle)
- Drochaid Urchaidh, 95 km (59 mìle)
- Inbhir Dhobhrain, 99 km (62 mìle)
- Taigh-òsta Taigh an Rìgh, 115 km (71 mìle)
- Ceann Loch Lìobhann, 130 km (81 mìle)
- An Gearasdan, 152 km (95 mìle)
Tùsan[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ The West Highland Way, Terry Marsh 2003 ISBN 1-85284-369-1 Cicerone
- ↑ The West Highland Way, Terry Marsh
- ↑ Urras Nàiseanta na h-Alba


text:
Loch Innis Mo Cholmaig
'S e loch ann an Alba a tha ann an Loch Innis Mo Cholmaig no Loch a' Phuirt[1] (Beurla: Lake of Menteith, ron 20mh linn Loch of Menteith).[2] Tha e suidhichte air àird an ear Obar Phuill. 'S e seo na co-chomharran aige: 56° 10′ 0″ Tuath agus 4° 17′ 0″ Iar.
'S e Port Teadhaich an t-aona tuineachadh air an loch.
Tha cuid eilean beaga anns an loch, m. e. Innis Mo Cholmaig, Dog Isle, is Inch Talla.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Cothrom 73 (2012), d 37
- ↑ Stòr-dàta SMO
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NS 582 995


text:
Càrdamon
Canar Càrdamon ri cuid de na lusan den ghnè Elettaria agus Amomum. Tha iad anns an teaghlach Zingiberaceae, far a bheil dinnsear is curcuma ann cuideachd.
Cleachdar càrdamon mar spìosradh ann am biadh is deoch, gu h-àraidh ann am biadh Àisianach is Arabach. Tha e na phàirt den "Masala", spìosradh cudromach do bhiadh Innseanach. Anns an Roinn Eòrpa bidh na bèicearan ga chur ri Lebkuchen agus Spekulatius.
Thàinig an t-ainm cardamom bhon fhacal Laideann "cardamomum",[1] a thàinig bho Ghreugais "kapδάuwuov" (kardamomon).[2]
Gnè[deasaich | deasaich an tùs]
Tha dà ghnè cudromach ann:
- Elettaria ris an canar càrdamom no càrdamom uaine cuideachd. Tha àiteachas den t-seòrsa seo sgaoilte eadar na h-Innseachan is Sri Lanca agus Tài-lann is Malaidhsia.
- Amomum ris an canar càrdamom dubh (沙仁) no càrdamom donn cuideachd. Tha e a' fàs ann an Àisia agus Astràilia.
Chithear diofar eadar an dà sheòrsa anns na maingeagan, tha an fheadhainn den ghnè Elettaria uaine, ach maingeagan Amomum nas motha agus donn.
Thèid Amomum a chleachdadh ann an leigheas tradaiseanta Sìonach.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ cardamomum, Charlton T. Lewis, Charles Short, Faclair Laideann, air Perseus Digital Library
- ↑ kapδάuwuov, Henry George Liddell, Robert Scott, Faclair Greugais-Beurla, air Perseus Digital Library


text:
An Carghas
'S e ràith ullachaidh airson Feille na Casg a tha ann An Carghas. Bithidh luchd na h-Eaglais Caitligeich gan chumail eadar Di-Ciadaoin Luaithre, agus Di-haoine na Ceusda.
Màiridh an Carghas sia seachdainean, a’ comharrachadh an ceathrad (dà-fhichead) là traisg a rinn Iosa anns an fhàsach.
Ruithidh trì snaithean gnìomhach tron a’ Charghais:
- Carthannas: An toirt dèircean ri daoine nas bochda.
- Peansachadh: Mar eisimplir, le seachdnadh rudeigin tlachdmhor re an ràith-deoch làidir mar eisimplir


text:
Gearraidhean a bharrachd aig Comhairle na Gàidhealtachd
1 An Gearran 2013 Ùraichte aig Ùraichte aig
Tha coltas gun tèid faisg air 150 dreuchd lan-ùine à bith aig Comhairle na Gàidhealtachd thar an dà bhliadhna a tha romhainn.
Bha seo am measg sreath de ghearraidhean a dh'fhoillsich iad Diardaoin.
Feumaidh an t-ùghdarras ionadail £28m a ghearradh bhon bhuidseat aca thar na h-ùine sin.
Thuirt iad nach toir na gearraidhean buaidh air na prìomh sheirbheisean aca, ach chan ann mar sin a tha Unison ga fhaicinn.
Tha Eileen NicDhòmhnaill ag aithris.


text:
Langganan: Entri (Atom)
Grosir airsoftgun, airsoft gun murah, toko airsoft gun jakarta, pusat airsoftgun, airsoftgun murah, jual airsoft gun murah, distributor airsoft gun, raja airsoftgun, toko airsoft gun surabaya, toko airsoft gun bandung, toko airsoft gun semarang, jual airsoft gun semarang, toko airsoft gun medan, toko airsoft gun aceh, toko airsoft gun banjarmasin, airsoftgun palangkaraya, airsoftgun papua, airsoftgun solo, jual airsoft gun palembang, jual airsoft gun batam, airsoft gun pontianak, toko airsoft gun lampung, airsoft gun samarinda, toko airsoftgun depok


text:
Untitled Document
i have the 34 .22 great gun so far..ntby jamie (Login pismobum1)nt
)()()(
Posted on Dec 26, 2004, 10:38 PM
Respond to this message
Return to IndexResponses
pest control in new york, air gun hunting, air gun hunting pictures, air gun hunting starlings, air gun hunting squirrels, air gun hunting pigeons, air gun hunting rabbits, racoons, airgun hunter, airgun silent pellet trap, crossman air gun, crosman airgun, beeman airgun, rws air gun, chinese airgun, american air gun, air force airgun, air arizona gun,air gun review , american air gun,air gun pellets , air gun target ,walther air gun ,air soft pellet gun,air gun scope, air cooled gun machine ,air force air gun, cheap air soft gun, air bb gun ,chinese air gun , used air gun, air nail gun, air pellet gun , air canada gun , air gun pyramid , air gun rifle, benjamin air gun, air gun sale , air gun accessory , bsa air gun, air gun com , diana air gun , fx air gun , air staple gun , air gun pistol , air blow gun, air gun part , sheridan air gun, air gun silencer, automatic air gun , marksman air gun , air gun magazine , competition air gun , air gun sale soft, air gun co2 , air gun store , tech force air gun , hot air gun , eletric air soft gun , air cobra gun, air gun mods , airgun varmint control , Junior airgun hunting, airguns for kids, air gun bb gun for kids, Junior air gun bb gun hunting


text:
Kl.
Niall h. Concupuir righdamna Connacht et Maolseclainn Got rí Mide do ec.
Saorbreatach ab Imlech Iobair ordan Erenn quieuit.
Muiredhach mac Mugróin do muintir Imligh fordeoraigh comarba Ciarain quieuit.
Comaltan rí h. fFiacrach Aidne occissus est.
p.228
Kl.
Sluaighedh la mac Briain go ttug gialla Midhe et Bregh & Gall & Laigen {&} Osraighe.
Sluaighedh la Flaithbertach h. Néill et la mac Maoilseclainn meic Maoilrúanaidh i mMidhe go ttugsat gialla & go ndecatur for lic aigridh gur innirsit Inis Mochta.
Maolrúanaidh h. Maoldoruidh ri Cineóil Conaill do dul tar muir da ailitre.
Conall h. Cillin comarba Cronáin Tuama Greine quieuit.
An clochan ó garda an bainb co ilaid chilaid na ttri ccros do denam la Bresal Conaillech.
Tri catha {MS folio 208rb(317b)} ria Róen {.i. Raon} .i. cath for fire Mide et cath for fire Bregh et cath for Gallaibh Atha Cliath.
Kl.
Sluaighedh la mac Bríain i n-Osraighibh gur raoinedh {for} drem día muintir gur marbadh ann Gadra mac Dúnadaigh et Domnall mac Sencáin meic Flaithbertaigh rigdamna Muman et Maolsechlainn h. Concupair ri Corcumrúadh et da mac Cuilin meic Concuphair rí & rigdamna H. Conaill et dá mac Egertaigh rí & rigdamna tuaisgirt Eoganachda & Ogan h. Cuirc mac Anluain meic Cennedigh & alii.
Bachall Iosa do brisiodh.
Maolrúanaidh h. Maoldoraidh d'ec i n-ailitre.
Ricard rí Frangc moritur.
Sluaighedh la Sitricc mac Amlaibh & la Donnchadh rí Breagh i m-Midhe go Lec mBladha & go Munai Milain go gcomrangattur friú fir Midhe go ttorchair Raon rí iartair Midhe & Dunchadh rí Bregh & ri H. mBriuin Cualann et alii.
Kl.
Tuathal h. Dubanaich episcopus Cluana Iraird quieuit.
An t-epscop h. Suairlig quieuit.
Sitriucc mac Amlaibh do dul do Roim & Flánnugan h. Ceallaigh rí Bregh. {MS folio 208va(318a)}
Mac Amlaibh o Roimh.
Brían mac Cathail h. Concupuir rigdamna Connacht do marbadh la Maolseclainn h. Maolruanaidh.
p.230
Kl.
Amlaibh mac Sitricc do gabail do Mathgamain h. Riagain rí Desceirt Bregh go ffargaib da ced décc bó & se .xx. ech Bretnach et tri .xx. unga d'ór et claidhiom Carlusa & marc ind fhir rodnergaib.
Mortlaid mor i n-Inis nAlainne hi gCairbre moir dú in ro loisgtea da .xx. dég duine {do} maitib Cairbre & rí Dartraighe & rí Coirbre et airchinnech Droma Cliabh.
Muircertach h. Maoildoraidh rí Cineóil Conaill do marbadh do Uib Canannain Catain oc Rait Canannain.


text:
Ealain Ghàidhlig, Cultar agus Dualchas
Tha mòran dhaoine air an tarraing gu ionnsachadh agus cleachdadh na Gàidhlig tro bhith a’ dol an sàs ann an diofar raointean de shaoghal nan ealan Gàidhlig bho cheòl, òrain agus dannsa gu dràma agus litreachas. Tha prògraman rèidio agus telebhisein gan tarraing cuideachd, cho math ri ceanglaichean eachdraidheil agus dùthchasach.
Tha na h-ealain Ghàidhlig nas tarraingiche na bha iad riamh agus tha luchd-ciùil agus seinneadairean à saoghal na Gàidhlig a-nis am measg feadhainn a tha a’ togail dhuaisean nàiseanta uair is uair.
Tha grunn fhèisean agus tachartasan eile ann an saoghal ealain na h-Alba a tha tarraingeach agus a’ toirt taic do luchd-ealain na Gàidhlig, leithid Blas, Am Mòd Nàiseanta Rìoghail, Fèis Cheilteach Innse Gall sna h-Eileanan Siar, Fèis Dhùn Èideann, Piping Live agus Celtic Connections ann an Glaschu.
Tha Fèisean nan Gàidheal ag adhartachadh agus a’ leasachadh còrr agus 40 fèis a’ teagasg ealain Ghàidhlig stèidhichte sa choimhearsnachd tron bhliadhna air feadh Alba agus tha leasachaidhean ann an dràma Gàidhlig mar phàirt de obair na buidhne. Tha Pròiseact nan Ealan air leasachaidhean mòra ann an saoghal nan ealan Gàidhlig a thoirt gu buil, pròiseactan agus taisbeanaidhean air feadh coimhearsnachd na Gàidhlig agus air feadh an t-saoghail, leithid Opera Hiort, Leabhar Mòr na Gàidhlig agus iomadh tachartas eile.
Agus tha na Comuinn Eachdraidh a’ toirt cothrom do dhaoine barrachd ionnsachadh mu na cleachdaidhean a bha, agus a tha aig na Gàidheil agus mun dualchas às an tàinig iad.


text:
Sgrìobh Ball pàrlamaid na h-Alba airson nan Eileanan an iar, Alasdair Allan, gu Bloomsbury.
Bha e a’ gearain nach robh eadar-theangachadh de Harry Potter ri fhaighinn sa Ghàidhlig fhathast. Uill cha do chòrd sin ri cuideigin a tha a’ fuireach anns na h-eileanan agus sgrìobh esan mu a dheidhinn air a’ bhlog aige. Tha am blogger seo den bheachd gum bu choir Mgr Allan a bhith a’ deileagadh le cùisean eile mus sgrìobh e gu Bloomsbury. Ma tha mionaid agad bhiodh e inntinneach ann a bhith leughadh a bhlog agus gu h-àraidh na beachdan a thig a-steach na chois. Thuirt truaghan eile sna beachdan a tha seo gu robh e a’ cur dragh air nuair a chuala e Gàidhlig sa mhòr-bùth, tha esan den bheachd gu bheil daoine ga cleachdadh gus daoine aig nach eil Gàidhlig a chumail a-mach bho rudeigin. Tha na beachdan uabhasach fhèin inntinneach. A-nis tha cunntas beachd air a’ bhlog sin. Gheibh thu a’ cheist: ‘A bheil gu leòr airgead air a chaitheamh air Gàidhlig?’
Fàilte chridheil ort
Tha mi 47 bliadhna a dh'aois, tha mi pòsta 's tha mi a' fuireach ann an Inbhir Narann.
Tha e a' còrdadh rium a bhith sgrìobhadh beagan Gàidhlig. Tha mi fhathast ag ionnsachadh 's mar sin dheth, cha bhi a h-uile càil buileach ceart: nì mi mearachdan!
Co-dhiù ma tha greiseag agad - thig a-steach! Tuilleadh mu dheidhinn Gràisg


text:
Manachainn Rois
'S e clachan air a' Ghàidhealtachd a tha ann am Manachainn Rois (Beurla: Fearn). Tha e suidhichte mu dà mhìle san àirde an iar-thuath Baile an Todhair ann an Taobh Sear Rois. Dìreach san ear-thuath tha Baile an Droma. 'S e seo na co-chomharran aige: 57° 46′ 0.26″ Tuath agus 3° 57′ 23.83″ Iar.
Nochd ainm a' bhaile mar Nova Farina ann an Laideann. [1] agus a-rèir Dwelly chleachd muinntir an àite fhèin an t-ainm "a' Mhanachainn". [2]
Chaidh abaid a stèidheachadh deas air Caolas Dhòrnaich eadar Drochaid a' Bhanna agus Eadardan ann an 1225 le Fearchar, ciad Iarla Rois. Ach air sgàth 's nach robh am fearann torrach gu leòr an seo, fhuair muinntir na h-Eaglaise cead oifigeil airson an abaid ath-thogail a-rithist ann an 1238 ann am Manachainn Rois far a bheil i gus an latha an-diugh. Tron na bliadhnaichean dh' fhàs clachan beag timcheall na h-abaide. Ann an 1742 bha tubaist ann, thuit mullach na h-abaide sìos am broinn na h-eaglaise. Chaidh mu 50 duine a mharbhadh, ach ann an 1771 bhathar a chàradh an abaid a-rithist.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Iain Mac an Tàilleir, "Ainmean-àite", Pàrlamaid na h-Alba, duilleag 48
- ↑ Faclair Dwellys
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Am baile - Abaid Mhanachainn Rois (Gàidhlig)
- Gazetteer for Scotland - Manachainn Rois (Beurla)
- Undiscovered Scotland - Abaid Mhanachainn Rois (Beurla)


text:
Gòireas Mor Air An Lìon Mu Eilean Idhe
27 August 2010
Làrach-lìn san dà chànan mu Eilean Idhe
Thathar air goireas mòr san dà chànan a chur air an Lìon airson tè de na làraichean as ainmeile ann an Alba, Eilean Idhe ann an Inse Gall.
Chaidh an làrach-lìn, ionahistory.org.uk
, a chruthachadh le Alba Aosmhor – a tha an urra ri trì de na comharraidhean-tìre as comharraichte san eilean – an Abaid, Taigh nan Cailleachan-dubha agus Crois an Leathanaich – gus slighe a-steach a thoirt san dà chànan do luchd-tadhail ach am faod iad rannsachadh a dhèanamh air oighreachd shaidhbhir an eilein.
Is e an làrach-lìn, a fhuair taic bho Bhòrd na Gàidhlig, a’ chiad tè airson an eilein a nochdas ann an Gàidhlig is ann am Beurla le chèile, agus tha i na cothrom don luchd-chleachdaidh dol a-null ‘s a-nall bho chànan gu cànan gun strì. Tha seo a’ toirt leis sreath de ghoireasan-foghlaim a ghabhas luchdachadh gun strì.
Thuirt am Ministear airson Cultair agus Chùisean air an Taobh A-muigh, Fiona Hyslop:
“Tha dàimh air a bhith ann eadar Eilean Idhe agus a' Ghàidhlig o chionn fhada. B' e cridhe spioradail Alba nan Gàidheal a bha innte aig toiseach nan linntean meadhanach agus tha mòran de na h-ainmean-àite ann sa Ghàidhlig fhathast.
“Bheir an làrach-lìn seo goireas a thaobh dealbhaidh, rannsachaidh is oideachaidh do luchd-labhairt is luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig a dh’fhaighinn a-mach barrachd mu aonan de na làraichean as cudromaiche ann an Alba agus tha mi an dòchas gun gabh iad tlachd à cleachdadh a' ghoireis ùir luachmhoir seo."
Tha an làrach-lìn ùr air a roinn ann an dà leth far am faodar rannsachadh gun strì. Tha an dara fear dhiubh. ‘Mu Eilean Idhe’ na fhacal-tòiseachaidh mu eachdraidh is oighreachd Chrìosdail an eilein - an t-àite a bha aige mar ionad-adhlacaidh airson feadhainn de rìghrean na h-Alba aig toiseach nan linntean meadhanach, agus anns an fhear eile, an earrann 'Rannsachaidh', tha stiùireadh goirid ceum air cheum mu charraighean, obair-làimhe agus chomharraidhean an eilein.
Air an làraich cuideachd tha earrann mun chruinneachadh brèagha de chlachan snàighte air Eilean Idhe, nam measg croisean is leacan-uaghach a bhuineas do Thaobh an Iar na Gàidhealtachd. Tha feadhainn dhiubh seo a’ nochdadh ann an earrann le dealbhan air an làrach-lìn nan dealbh geàrr do dhaoine de chuid den luchd-fhuirich as annasaiche san eilean. Cuideachd, tha clàr-ama eadar-ghnìomhach a’ leigeil le luchd-tadhail rannsachadh a dhèanamh mu chinn-latha cudromach ann an eachdraidh an eilein.
Thuirt Andrew Burnet, Manaidsear Fhoillseachaidhean agus Fiosrachaidh aig Alba Aosmhor:
“Tha eachdraidh fhada aig Eilean Idhe agus thathar mothchail air a’ chuideam na lùib chan ann a-mhàin ann an Alba ach le daoine air feadh an t-saoghail.
“Bha sinn ag iarraidh làrach-lìn a chruthachadh a dh’innseadh eachdraidh shaidhbhir an eilein ann an dòigh a tha ùr ùr le comhairle phractaigeach do dhaoine a bhios ag iarraidh tadhal air an eilean, bho luchd-fuirich gu tachartasan is imeachdan.
“Ach tha sinn mothachail cuideachd gu bheil mòran eile ann aig a bheil ùidh ann an eachdraidh an eilein nach urrainn dhaibh an turas a dhèanamh agus chaidh an làrach-lìn a dhealbhadh mar sin cuideachd gus goireas a thoirt seachad a ghabhas cleachdadh ann an caochladh dhòighean.”
Thuirt Art MacCarmaig, Cathraiche Bhòrd na Gàidhlig:
“Tha Bòrd na Gàidhlig toilichte gun urrainn dhuinn taic a thoirt do Alba Aosmhor gus goireas prìseil a chruthachadh agus a tha a’ soilleireachadh cho cudromach ‘s a tha Eilean Idhe ann an eachdraidh a’ chànain. Bidh e air leth feumail do chlann ann am foghlam tro mheadhan na Gàidhlig, oileanaich agus luchd-ionnsachaidh. Tha goireasan eadar-lion mar seo a’ brosnachadh Gàidhlig a chleachdadh agus feumaidh sinn barrachd ghoireasan mar seo airson an ath ghinealaich de luchd-labhairt na Gàidhlig.”
Tha làrach-lìn Ì Chaluim Chille beò a-nis. Tha an Abaid fosgailte fad na bliadhna, seachd latha san t-seachdain. Cead a-steach do dh’inbhich: £4.70. pàiste: £2.80, lasachadh, £3.80. Tha Taigh nan Cailleachan-dubha agus Crois an Leathanaich fosgailte fad na bliadhna, cead a-steach an-asgaidh.


text:
Tha an colbh seo, agus an t-eadar-theangachadh Beurla a bha ’na chois, a’ leigeil fhaicinn dhuinn mar a dh’atharraich an dà chànan bho 1932. Oir se “automobile” neo “motor vehicle” a th’ aig an ùghdar air “carbad-ola”, agus an uair a chanas e “carbadan-iaruinn” tha e a’ ciallachadh “railways”. Càraichean, trèanaichean, rèileachan, mar a chanas sinne!
CHAN eil cearn de’n dùthaich anns nach eil rathaidean móra ùra air an deanamh o chrìch a’ chogaidh agus, am bitheantas, tha iad na’s fearr na bha an t-seann fheadhainn air an robh ar sìnnsre eolach. Tha iad air an deanamh air son charbadan-ola, agus chan eil tolg no clais annta a chuireas campar air an fhear-cuibhle.
C’arson a tha na rathaidean so air an deanamh? Agus dé a chuir miadh cho mór air carbadan-ola air feadh na Gàidhealtachd? Tha iad air an cur air dòigh a chum an dùthaich fhosgladh a suas, chan ann a mhàin aig còrsa na mara ach, mar an ceudna, anns na h-earrannan is faide o chladach agus a bha, chuige so, duilich a ruigheachd. Tha na carbadan-ola dol a bhi feumail an àm an t-samhraidh air son muinntir a tharruing ás an Taobh Deas gus an Taobh Tuath, chionn is ann ri coigrich is luchd-tathaich a tha ar sluagh a nis dol a bhi ’g amharc a thaobh cuibhreann nach beag de an teachd-an-tir.
Tha na carbadan-iaruinn math agus ro mhath ’nan àite féin, ach chan urrainn dhaibh a bhi ’sa h-uile h-àite agus tha bealaich mhóra eatorra nach comasach dhaibh a lìonadh.
Is ann an so a tha’m motor ’ga chur féin am fiachaibh agus a lìonadh bhearnan nach gabhadh lìonadh ás eugmhais.
aonghas maceanraig


text:
Immanuel Kant
B' e feallsanaiche Gearmailteach a bh' ann an Immanuel Kant a bha beò aig àm an t-Soillearachaidh.
Susbaint
Beatha[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh Immanuel Kant ann an 1724 ann an Königsberg. Bha 9nar cloinne san teaghlach. 'S e teaghlach sìmplidh a bh' ann; bha athair a' dèanamh dhìollaidean mar chosnadh. Bha an teaghlach glè chreidmheach, agus bha buaidh làidir aige sin air an fheallsanachd aige. Bha an diadhaidheachd mòr ann an Gearmailt an ath-leasachaidh am measg nan clasaichean ìosal, agus bha obair chruaidh, dìcheall agus ùrnaigh mòr aig an àm. Cha do chòrd e ris dol dhan sgoil air sgàth 's gun robh iad uabhasach teann orra an sin agus dh'ionnsaich e smachd air fhèin an sin agus bha buaidh aige sin air mòraltachd Kant fad a bheatha.
Nuair a bha e na bu shine, bha beatha riaghailteach aige agus chum e gu teann ri clàr-ama riaghailteach aige fhèin. Aig an oilthigh rinn e matamataig agus dynamics. Bha e doirbh dha cosnadh fhaighinn aig an oilthigh agus mar sin rinn e beòshlaint le teagasg leasanan prìobhaideach. Fhuair e obair aig an oilthigh mu dheireadh thall agus ged a bha e a' leughadh iomadach cuspair, 's ann ann an logic a rinn e ollamhachd agus dh'fhàs an ùidh aige ann am feallsanachd. B' e Kant a' chiad fheallsanach aig an robh dreuchd aig an oilthigh mar fheallsanach. Cha robh e dìreach a' leasachadh na feallsanachd aige fhèin ach bha e fìor eòlach air eachdraidh na feallsanachd agus bha e ga teagasg. Ann an 1781 dh'fhoillsich e an sgrìobhadh as motha agus as ainmeil aige Kritik der reinen Vernunft.
Bhàsaich e aig toiseach na linne romansaiche ann an 1804 agus air sgàth 's gun do chuir e crìoch air an strì eadar na h-empiricichean agus na reusanaichean, thathar ag ràdh gun do chuir e crìoch air linn feallsanachd.
Feallsanachd[deasaich | deasaich an tùs]
'S e aon de na feallsanaichean Eòrpach as cudromaiche a bh' ann agus leis-san thòisich sealladh ùr feallsanachail aig an robh buaidh mhòr air beachdan nam bliadhnaichean mòra às a dhèidh. 'S e feallsanaiche an t-Soillearachaidh a bh' ann agus chuir e cuideam mòr air reusan, ged a chaidh e an aghaidh feallsanachd le reusan a-mhàin. Tha e ainmeil airson a ràdh “Bi dàna an reusan agad a chleachdadh”. Gu ruige na 1760an thathar a' cur Kant am measg nan reusanaichean agus bha buaidh aig Leibnitz agus Wolff air. Às dèidh sin dh'atharraich an fheallsanachd aige agus tha e a' càineadh reusan a-mhàin.
Ann am feallsanachd Kant tha ceithir ceistean a' nochdadh air a bheil e ag obair gus freagairtean agus fuasglaidhean a lorg.
- Dè an t-eòlas as urrainn a bhith agam? – Epistimeòlas
- Dè bu chòir dhomh a dhèanamh? – Mòraltachd
- Dè bu chòir dhomh a bhith an dùil ris? – Feallsanachd Creidimh
- Dè th' ann am mac an duine? – Antropeòlas
Epistimeòlas[deasaich | deasaich an tùs]
Ro Kant bha feallsanaich den bheachd gun tig epistimeòlas bho reusan a-mhàin, mar Descartes agus Spinozsa, air no às na ciad-fàthan a-mhàin, mar a bha Locke, Hume is Berkely a' smaoineachadh. Tha Kant a' tighinn gu fuasgladh eadar an dà bhuidhinn a bha a' deasbad epistimeòlas gu ruige sin. Bha Kant den bheachd gun robh na ciad-fàthan agus reusan ag innse cò ris a tha an saoghal coltach. Bha e den bheachd gum feum sinn an dà chuid airson dealbh fhaighinn air an t-saoghal. Tha an reusan againn a' stiùireadh na dòigh sa bheil sinn a' mothachadh an t-saoghail.
Chaidh e le Berkeley a bha ag ràdh nach eil tìm agus fànas a' crochadh air na ciad-fàthan againn, ach gum faigh iad cruth aon uair 's gu bheil iad anns a' mhothachadh (consciousness) againn. Bha Kant den bheachd gur e feartan ar beatha fhèin a bhios ann an tìm agus fànas agus nach bi iad a' buntainn ris an t-saoghal. Bithidh an stuth ag atharrachadh a rèir nan ciad-fàthan agus an rathad eile. Bha a' bheachd seo cho ùr 's gun canar copernican revolution ris, oir bha e ùr gun deach cuideigin an aghaidh reusian le rudeigin nach robh empiriceach.
Bha e a' smaoineachadh nach urrainn do fios a bhith againn cò ris a tha an saoghal coltach. Ach bithidh fios againn cò ris a tha an saoghal coltach dhuinne. Bha e a' dèanamh sgaradh eadar stuth mar a tha e, agus stuth mar a tha e dhuinne. Ach chaidh Kant nas fhaide na Berkeley agus bha e den bheachd gu bheil smuaintean gun susbaint falamh, mar sin is fheudar ciad-fàthan a bhith aig an smaoineachadh gus seo a lìonadh. Ach air an taobh eile tha feum againn air bun-bheachdan gus rudeigin a dhèanamh leis an stuth a tha sinn a' mothachadh, no cha bhiodh sinn ag aithneachadh dad (ga chur ann an co-theagsa anns an inntinn).
Mar sin thàinig e suas leis an teòirig gu bheil dà sheòrsa breith (Gearmailtis Urteil) ann: a priori agus a posteriori. Tha na breithean a priori (ro làimh) stèidhichte air an reusan a-mhàin, a dh'aindheoin a h-uile ciad-fàth, agus le sin tha iad deimhinne (an-còmhnaidh fìor). Tha na breithean a posteriori (às dèidh làimh) stèidhichte air fèin-fhiosrachadh, agus mar sin tha iad cuingealaichte agus mì-chinnteach agus cha ghabh an cur air a h-uile suidheachadh.
Bha Hume den bheachd nach urrainn do mhac an duine an lagh adhbharach a mhothachadh. Chan urrainn dhuinn mothachadh gu bheil rudeigin a' tachairt air sgàth rudeigin eile. Bha Kant den bheachd gur e pàirt de reusan a th' anns an lagh adhbhrachaidh dìreach air sgàth 's gun tachair e an-còmhnaidh, chan ann dìreach aon turas nuair a chì sinne e. 'S e pàirt de ar n-inntinn a th' ann (eisimpleir de bhall a' tighinn a-steach a sheòmar. Bidh sinn a' coimhead an toiseach cò às a thàinig e. Cha dèan cat sin.
Mòraltachd (Gearmailtis Ethik) Nochd cuspair na mòraltachd gu goirid anns an Kritik der reinen Vernunft agus ann an 1785 leasaich Kant na beachdan aige air mòralatachd anns an leabhar Grundlegung zur Methaphysik der Sitten (Bun-bheachdan air feallsanachd mhòralta) far a bheil an Kategorischer Imperativ (reachd deimhinne) tighinn gu bith. 'S i a' cheist “Dè bu chòir dhomh dèanamh” a' cheist bhunasach ann am mòraltachd Kant.
Kategorischer Imperativ: An reachd deimhinne[deasaich | deasaich an tùs]
Ro Kant bha Hume den bheachd nach eil fianais againn air dè tha ceart agus dè tha ceàrr. Bha e den bheachd nach eil e comasach don reusan no na ciad-fàthan againn innse dhuinn dè tha ceart is ceàrr, ach gur e na faireachdainnean a nì sin. Cha do dh'fhoghainn sin do Kant agus chaidh e gu ìre leis na reusanaichean a thuirt gu bheil “ceartas” san reusan agus gu bheil FIOS aig a h-uile duine dè tha ceart. Agus tha e an sin air sgàth 's gun d' rugadh sinn le reusan agus gu bheil “ceartas” am broinn reusain. Anns na faclan aig Kant tha reusan pragtaigeach againn uile a dh'innseas dhuinn dè tha mòralta agus dè nach eil. Agus tha e fìor anns a h-uile suidheachadh dìreach mar a tha riaghailtean fiosaigeach agus matamataigeach. Tha an lagh mòralta aige fìor gu sìorraidh, an-còmhnaidh, anns a h-uile h-àite agus don a h-uile duine (reachd. Tha e ag innse dhuinn mar a bu chòir dhuinn a bhith anns a h-uile suidheachadh. 'S e Kategorischer Imperativ a chanas e ri sin. Tha kategorisch a' ciallachadh “gu deimhinne”, gu bheil e a' cunntadh anns a h-uile suidheachadh, agus Imperativ gur e reachd a th' ann agus mar sin riatanach. Anns an reachd deimhinne seo tha e ag ràdh “Dèan na rudan cho fad 's a tha an riaghailt a tha air cùlaibh an rud seo math gu leòr airson a bhith na lagh deimhinne”. Tha an reachd deimhinne ga roinn ann an 3 prionnsabalan a tha a' gabhail a-steach laghan nàdarra, laghan farsaing agus lagh air giùlan le daoine eile. Le sin tha e a' cur uallach air an duine fa-leth ceart agus ceàrr a lorg anns an reusan aca fhèin.
Ann an Sofies World tha Gaarder ag ràdh nach e ach ar cogais a th' anns an lagh mhòralta aig Kant. Chan urrainn dhuinn ràdh dè tha anns a' chogais againn ach nuair a chleachdas sinn e, tha fhios againn gu bheil e ann10. Agus dìreach ma leanas sinn ar beatha a rèir an lagh mhòralta sin, tha sinn a rèir Kant beò ann an saorsa. Agus dìreach ma tha saorsa againn, tha saor-thoil againn.
Tha Kant den bheachd gur e creutair tuigseach a th' ann an duine agus gu bheil sinn comasach smaoineachadh le reusan agus co-dhùnaidhean a dhèanamh às aonais buaidh nam ciad-fhàthan agus faireachdainnean. Air sgàth sin tha e a' smaoineachadh gu bheil fèin-riaghladh againn agus nach eil duine no creutair eile gar riaghladh.
Feallsanachd Creidimh[deasaich | deasaich an tùs]
Thogadh Kant ann an teaghlach glè chreidmheach agus dh'fhàg sin buaidh air an fheallsanachd chreidimh aige. Tha e den bheachd nach urrainn fios a bhith againn a bheil Dia ann air sgàth 's gu bheil an reusan ag obair taobh a-muigh nas urrainn dhuinn mothachadh. Chan fhaca duine a-riamh Dia agus chan eil reusan a' toirt dhuinn fianais sam bith gu bheil e ann no nach eil. Ach leis gu bheil e na Chrìosdaidh tha e a' smaoineachadh gum biodh e ceàrr a ràdh nach eil Dia ann. Tha saorsa againn creidsinn agus le sin tha creideamh a' leantainn mòraltachd agus 's e na riaghailtean mòralta àithnean Dhè. Tha Kant teagmhach mu dheidhinn cleachdaidhean gnàthach na h-eaglaise agus e gam faicinn mar chlèireachas (Pfaffentum). Is beag an t-iongnadh nach deach sin sìos cho math agus às dèidh dha Die Religion innerhalb der Grenzen der bloßen Vernunft fhoillseachadh ann an 1793 agus 1794 chuireadh casg air barrachd den t-seòrsa sin fhoillseachadh. Chum e ri sin gu ruige bàs an rìgh, ach às dèidh sin chum e air a bheachd a chur seachad anns an deasbad seo.
Antropeòlas[deasaich | deasaich an tùs]
Bha Kant a' sgrùdadh na ceist dè th' ann am mac an duine air taobh nan saidheansan mar saiceòlas, neuroeòlas, rannsachadh cinneachd. Le sin tha e a' rannsachadh air faireachdainnean, tuigse agus miann agus a' smaoineachadh mu fhèin-mhothachadh, na ciad-fàthan agus an inntinn/mac meamna. Tha Kant a' dèanamh diofar eadar boireannaich agus fireannaich agus e den bheachd gu bheil boireannaich làidir ann am faireachdainnean agus gun a bhith cho reusanta ris na fireannaich. Rinn e cuideachd seòrsachadh anns na nàiseanan mòra (Frangaich, Sasannaich, Spàinntich Eadailtich agus Gearmailtich), a thaobh diofar fheartan. Sheòrsaich e cuideachd na daoine air feadh an t-saoghail ann an diofar chineal. Rinn e rangachadh de na sìlidhean leis na daoine geala air a' mhullach, na daoine “buidhe” às na h-Innseachan san dàrna àite, às dèidh sin na daoine dubha à Afraga agus mu dheireadh na tùsanaich Ameireaganach. Bha e den bheachd gun tàinig na diofaran sin bhon aimsir dhiofraichte anns na h-àiteachan sin. Aig an deireadh thuirt e gun robh mac an duine diofraichte bho bheathaichean air sgàth 's gu bheil reusan againn. Tha reusan gar fàgail comasach dol an aghaidh an uilc agus dol nar comann daonna.
Buaidh[deasaich | deasaich an tùs]
Le Kant dh'atharraich an dòigh san robhar a' smaoineachadh mu dheidhinn eòlas agus leis an eòlas nach urrainn fios a bhith againn mu stuth ach mar a tha e dhuinne ("Copernican revolution"). Bha buaidh mhòr aige cuideachd air mòraltachd agus saorsa agus an dòigh a bu chòir daoine iad fhèin a ghiùlan ri daoine eile. Bha buaidh aige air na feallsanaich Reinhold, Fichte, Schelling, Hegel ann an leasachadh an idealism Ghearmailtich. Bha Hegel a' togail air mòraltachd Kant, bha e ga chàineadh ann an dòigh agus an uair sin a' cur ris, chaidh Hegel le cuid de na bun-bheachdan aig Kant ged-thà.
Tùsan[deasaich | deasaich an tùs]
- Philosophy Pages
- Garder, Jostein: Sofies World


text:
Randallstown, Maryland
‘S e baile air an àirde an ear nan Stàitean Aonaichte a th’ ann an Randallstown. Tha e suidhichte aig 167m os cionn ìre na mara,[1] eadar Eldersburg agus Lochearn, air iomall Bhaltimore, anns an stàit Maryland. Tha am baile 56km air falbh bho Washington, D.C. (Prìomh-bhaile na dùthcha), 3,709km bho Los Angeles, 586km bho Bhoston agus 956km bho Chicago.[2] Tha 30,870 duine a’ fuireach anns a’ bhaile. Chaochail an Ceimigear Christian B. Anfinsen an seo ann an 1995.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]


text:
Bathar-bog
Tha bathar-bog na prògraman agus an dàta a th' ann an cuimhne coimpiutair. Faodaidh seo a chur an aghaidh bathar-cruaidh.
Gu tric, cha bhi daoine a' beachdachadh gur e bathar-bog a th' ann an dàta idir (an aghaidh nam prògram), ach dh'fhoillsich am beachdair ainmeil, John von Neumann, ris an linn 40, gum faod an dà chuid dàta agus prògraman a thasgadh anns an aon seòrsa cuimhne. B' e seo beachd an coimpiutair prògram-taisgte, agus atharrachadh mòr aig an àm. Bithidh a h-uile coimpiutair dèanta leis an ailtireachd sin an diugh.
Cuideachd, faodaidh prògram a dh'oibreachadh air prògram eile. An uair a ghabhas prògram, prògram eile mar dàta, canaidh sinn gur e meata-prògram a th' ann.
Mar a chumas e a ghabhail dreuchdan ùra air, tha bathar-bog a' fàs nas cudromaiche ann an cha mhòr a h-uile roinn an t-saoghail nuadh, agus tha leasachadh bathar-bog air fàs ri gnìomhachas cudromach.


text:
Làmh
'S e roinn na bodhaig aig ceann shìos a’ ghàirdein a tha an làmh neo cròg. Tha dithis aig gach duine àbhaisteach, agus tha ceithir meuran is òrdag air gach fear.
Cultar is eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
- Làmh Dhè – Sin tadhal ball-coise mì-laghail ainmeil a rinn Diego Maradona an Argentianach an aghaidh Sgioba Shasainn. Thubhairt Maradona nach e làmh aige, ach “làmh Dhè”.
- Crìth-làimh – Sin mar a tha daoine san t-saoghal an iar. Tha teòiridh ann gun do thòisich na Mithraich an traidisean.
- Deàrnadaireachd


text:
Còmhraidhean Stiùideo
03/2013
Cumaidh Mhairi Killin, fhad ‘s a bhios i ann an dreuchd an neach-ealain, feasgar fosgailte a h-uile mìos san stiùideo far an gabh daoine cupa tì còmhla is far an dèan iad beagan còmhraidh ri chèile. Tha seo airson luchd na colaiste agus an neach-ealain a dhèanamh aithnichte dha chèile agus airson leigeil do dhaoine an stiùideo fhèin fhaicinn. Airson leigeil dhaibh, cuideachd, beachdachadh air a’ cheangal eadar an neach-ealain agus a’ Cholaiste, agus eadar i ’s a’ choimhearsnachd Ghàidhlig san fharsaingeachd.
Mar sin, nan tigeadh sibh dhan stiùideo Diardaoin 7 Am Màrt uair sam bith eadar 3.30 agus 5.00f, bhiodh fàilte romhaibh.
Thigibh a choinneachadh ris an neach-ealain, gabhaibh balgam agus bithibh a’ cnuasachadh air àite nan ealan lèirsinneach ann an cultar na Gàidhlig. Chì sibh na bileagan a dh’fhàg i air a’ bhalla, agus ceistean orra, san Atrium ann an ACC no air taobh a-muigh an Stiùideo Ealain ann am FÀS. Nach lìon sibh tè aca!
Cuimhnichibh gum faod sibh ur sròn a chur a-steach air an doras uair sam bith eile, cuideachd, airson sùil a thoirt air an obair a tha Mhairi a cruthachadh.


text:
Naypyidaw
'S e prìomh-bhaile Mhianma a tha ann an Naypyidaw neo Nay Pyi Taw, (Cànan Burmanach: ). Tha an t-ainm Naypyidaw a’ ciallachadh: Baile rìoghail. Anns an 6mh latha den t-Sultain 2005 chaidh Naypyidaw a stèidheachadh mar prìomh-bhaile rianachail ann am pàirc trì cilemeatair san àirde an iar Pyinmana. 'S e seo an co-chomharran aige: 19° 45′ Tuath agus 96° 6′ Ear.
Canar gun robh mu 97.400 duine a’ fuireach an seo anns a’ bhliadhna 2005 agus 925,000 anns a' bhliadhna 2009.
Tha Naypyidaw suidhichte mu 320 cilemeatair air falbh san àirde a tuath Yangon, am baile as motha ann am Mianma. Tha trèana a’ ruith eadarra. Bidh an trèana a’ fàgail Yangon aig 9.00 uairean feasgar agus a' ruigsinn Naypyidaw aig 6.00 uairean 'sa mhadainn. [1]
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
Ceangal a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Prìomh-bhaile ùr ann am Burma, Fiosrachadh aig BBC, 27mh am Màirt 2007


text:
1952
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1952 (MCMLII).
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Chaidh Gairm, iris Gàidhlig a dh'fhoillseachadh.
- Bhuannaich François Mauriac an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1 an Gearran - Roger Y. Tsien, ann an Eabhraig Nuadh. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 7 an t-Ògmhios - Orhan Pamuk, ann an Istanbul. Sgrìobhadair às An Tuirc.
- 7 an t-Ògmhios - Liam Neeson, anns a' Bhaile Meánach (Contae Aontroma). Actair à Èirinn.
- 10 an Giblean - Steven Seagal, ann an Lansing (Michigan). Actair às na Stàitean Aonaichte.
- 4 an t-Iuchar - Álvaro Uribe, ann am Medellín. Fear-poileataigs à Choloimbia.
- 7 an t-Iuchar - Crìsdean Balance, ann an Worcester. Fear-poileataigs à Alba.
- 17 an t-Iuchar - David Hasselhoff, ann am Baltimmore (Maryland). Actair às na Stàitean Aonaichte.
- 4 an Lùnasdal - Máire Philomena Ní Bhraonáin, ann an Gaoth Dobhair. Seinneadair à Èirinn.
- 18 an Lùnasdal - Patrick Swayze, ann an Houston (Texas). Actair às na Stàitean Aonaichte.
- Venkatraman Ramakrishnan, ann an Chidambaram. Ceimigear às Na h-Innseachan.
- Crìsdean MhicIlleBhain, ann an Glaschu. Sgrìobhadair Gàidhealach à Alba.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 16 am Faoilleach - Knut Hamsun, ann an Grimstad. Sgrìobhadair à Nirribhidh.
- 6 an Gearran - Albert Frederick Arthur George Saxe Coburg und Gotha, Rìgh à Sasainn.
- 14 an Giblean - Kurt Heinrich Meyer, ann am Menton. Ceimigear às Eastòinia.
- 26 an t-Sultain - Seòras Santayana, san Roimh. Sgrìobhadair às An Spàinn.


text:
An Dara Sealladh
'S e an comas a bhith a' faicinn thachartasan san àm ri teachd a th' anns an dara shealladh neo an dà shealladh. Ged tha e coltach gu bheil an comas seo aig mòran dhaoine air feadh an t-saoghail, gu h-àraidh ann an Tibet agus cultaran shamanach eile, tha an dara shealladh na rud cudromach ann an cultar nan Gaidheal. Tha uamhas de sgeulachdan air a' Ghàidhealtachd mu dheidhinn tachartasan air a chaidh iomradh a thoirt fada mus do thachair iad.
Cultar Spioradail[deasaich | deasaich an tùs]
Bhiodh an dara shealladh ag obair ann an iomadach dòighean, uaireannan bhiodh am fàidh, an duine no an tè aig an robh an dara shealladh, a' faicinn samhla, mar chiste-laighe, no solais dìomhair fad air falbh air a' mhòinteach, nach gabhadh lorg. (Tha deagh eisimpleir de seo ri faotainn anns an òran Runrig, Cnoc na Fèille) Aig amannan eile, bhiodh na fàidhean fhèin a' toirt iomradh air na tachartasan fhèin, mar a rinn Coinneach Odhar nuair a rinn e iomradh air Seòlaid a' Ghlinne Mhòir, corr is da cheud bliadhna mus deach a thogail. Thuirt e gum biodh luing a' seòladh seachad air Tom na h-Iubhraich aon latha.
Cumhachd Mhòr[deasaich | deasaich an tùs]
Bha cumhachd mhòr aig daoine leis an dara shealladh, agus airson a' mhòr-chuid, bhiodh iad a' toirt sgeul air droch thachartasan, mar bhàs dhuine. Thathar a' ràdh gum b' urrainn dha fàidh innse nuair a chaochladh cuideigin 'sa bhaile. Tha mòran dhaoine fhathast a' creidsinn anns an dara shealladh mar Fergie Dòmhnallach, an cluicheadair bocsa Mùideartach ainmeil.
Adhar-gheasachd • Aisling • Aoibhle • Breò-dhruidheachd • Cacdhraoidheachd • Cairt-dhraoidheachd • Cairtean Tarot • Ceadhraoidheachd • Clach-fhàisneachd • Claigeann-eòlas • Coileach-dhraoidheachd • An dà shealladh • Deamhan-eòlas • Deàrnadaireachd • Draoidh • Eun-dhraoidheachd • Fiosaiche • Feng shui • I Ching • Idearmanachd • Leabhar-dhraoidheachd • Litir-dhraoidheachd • Manadh • nggàm • Ogham • Ouija • Slinneanachd • Speuradaireachd • Taghaire • Taghairm dubh • Taracantachd • Uibhir-fhàisneachd • Uisge-fhàisneachd


text:
1882
MDCCCLXXXII
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 2 an Gearran - James Joyce. Sgrìobhadair.
- 20 an Cèitean - Sigrid Undset, ann an Kalundborg. Sgrìobhadair.
- 21 an t-Ògmhios - Lluís Companys i Jover, ann an Tarrós. Fear-poileataigs à Catalòinia.
- 11 an t-Samhain - Tomás Ó Rathaile, ann an Lios Tuathail. Cànanaiche na Gàidhlig à Èirinn.
- 14 an Damhair - Éamon de Valera, ann an Eabhraig Nuadh, Fear-poileataigs à Èirinn.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 21 an Dùbhlachd - Francisco Javier Zaldúa, ann am Bogotá. Fear-poileataigs à Coloimbia.


text:
Eaglais an Naoimh Chonain
- 25 An t-Samhain 2013
Thòisich oidhirp air airgead a thogail 'son an eaglais ann am baile Loch Obha, an Earra-Ghàidheal, a ghlèidheadh.
Ged nach eil ceud bliadhna ann bho chaidh Eaglais an Naoimh Chonain a thogail, tha i an-diugh ann an droch staid.
Air an deireadh sheachdain, bha taisbeanadh aca 's iad a' feuchainn ri airgead a thogail.
Chan i eaglais àbhaisteach a th' innte idir ge-tà, agus i air a togail aig àm nach robh mòran thaighean ann am baile Loch Obha idir, airson aon teaghlaich a bhith ri adhradh innte.
A h-uile stoidhle
"Bha fear ann an seo, 's e Walter Douglas Campbell a bh' aca air," thuirt Iain MacPharlain, a tha eòlach air eachdraidh na sgìre.
"Agus bhiodh iad a' dol don eaglais ann an Clachan an Dìseirt, no Dail Mhàilidh mar a th' aca air a-nis, a h-uile Didòmhnaich.
"Tha e coltach gun robh iad a' dol air an rathad, 's cha robh an rathad ro mhath.
"Cha robh seo a' còrdadh ris a' chaillich idir, agus thuirt a mac rithe "ma-tà, chan eil e a' còrdadh riut. Togaidh mise eaglais air do shon."
"Agus tha a h-uile stoidhle a bh' ann an togalaichean eaglaise ann an Albainn anns an eaglais seo.
"Tha mòran de dh'eachdraidh na sgìrea air a thogail a-steach don eaglais fhèin.
"Tha cathraichean an seo a tha a' leigeil fhaicinn dhuinn eachdraidh nan daoine uaisle a bha a' fuireach mun cuairt oirnn an seo.
"Tha e coltach gun robh na clachan airson na h-eaglaise fhèin air an roladh sìos à Cruachan, agus bha iad a' dèanamh na snaigheadaireachd an seo.
Tha seòrsa de dh'ìomhaigh den Bhrusach fhèin an seo, mar gum biodh e na chadal leis an armachd aige air.
"Agus tha uinneag bheag san ìomhaigh, agus thug iad cnàmh den duine fhèin às an uaigh aige, 's chuir iad a-steach e," thuirt e.
Ach tha an eaglais an-diugh ann an droch staid, agus feum air airgead mòr airson a glèidheadh.
Cha bhuin an eaglais do bhuidhinn eaglaise sam bith, agus mar sin dheth, chan eil taic aig an iomairt bho bhuidhinn mhòir.
"Theirinnsa gum biodh £5m no £6m co-dhiù a dhìth, bhon tha mòran ri dhèanadh gus am bi an t-àite dìonach.
"Tha uisge a' tighinn a-steach air a' mhullach.
"Tha taigh a-muigh an sin far an robh duine a' fuireach, agus dh'fhaodadh gun dèanadh sin àite bìdhe, 's bidh na goireasan air fad ann.
"Dh'fhaodadh gum bi duine ann a ghabhas airgead, bhon tha mòran de luchd-turais a' tighinn a-steach an seo far nam busaichean.
"Ann an dòigh tha e nas fheàrr nach eil iad ceangailte ri eaglais sam bith, bhon tha saorsa aca nì a dhèanamh a-staigh an seo as urrainn dhaibh.
"Tha fhios agam fhèin, tha am fuaimneachadh a-staigh an seo cho math, agus 's e àite math a bhiodh ann airson ceòl a bhith ann, agus airson taisbeanadh," thuirt e.


text:
Tha aonta malairt ùr eadar India agus an t-Aonadh Eòrpach a’ dol a chur ás do leighisean saora ris a bheil na milleanan de dh’euslaintich an crochadh air feadh an Treas Domhain.
• Dh’Éirich cion cosnaidh a-rithist air feadh na RA, le faisg air mìle duine a thuilleadh gun obair air a’ Ghaidhealtachd eadar Samhain 2011 ’s Faoilleach 2012.
• THUIRT na rianadairean a tha a’ coimhead air cunntasan Rangers nach eil an £24 millean a phàigh “Ticketus” ri fhaicinn ann an leabhraichean a’ chlub. Thathar ag ràdh gun deach e a-staigh do chompanaidh eile aig a’ Chathraiche, Craig Whyte. Tha Poileas Srath Chluaidh gu bhith an sàs, agus bidh Comann Ball-Coise na h-Alba a’ dol an car an rannsachaidh aca fhéin.
• Choinnich riaghaltasan na RA ’s na h-Alba ann an Dùn Éideann air son tighinn gu réite mun reifreann. Tha Dàibhidh Camshron a’ tabhann barrachd chumhachdan do dh’Alba ma dhiùltas luchd-bhòtaidh gabhail ri neo-eisimeileachd.


text:
Pàrtaidh Libearalach Choloimbia
Chaidh am Pàrtaidh Libearalach Choloimbia (Spàinntis: Partido Liberal Colombiano) a stèidheachadh ann an 1848. ‘S e fear dhen dà phàrtaidh traidiseanta na dùthcha a th’ ann a’ bhuidheann sin.Thug na beachdan aig an t-Seanalair Francisco de Paula Santander buidh mhòr air a' phàrtaidh aig toiseach tòiseachaidh.
Thathar ag ràdh gur e pàrtaidh meadhanach/làmh dheas, gu math sòisealach deamocratach a th' ann. Tha mòr-chuid aige anns a' Chòmhdhail. A bharrachd air sin ‘s e fear dhen dà phàrtaidh dùbhlanach an aghaidh an Riaghaltais aig a’ cheann-suidhe Álvaro Uribe Vélez a th' ann.
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar ag ràdh gun do deach am pàrtaidh a stèidheachadh air 16 an t-Iuchar 1848 nuair a mhol am fear-aithris Ezequiel Rojas prògram poileataigeach air an tug e Pàrtaidh Libearalach. Chleachd an t-Seanailear José Hilario López an t-ainm seo anns an iomairt aige airson a’ chinneas. ‘S e pàrtaidh adhartach agus ana-eaglaiseil a bh' ann dìreach bho thoisich-tòisichidh co-dhiù: Tha na Libearalaich air a bhith airson malairt fosgailte a bhrosnachadh agus taic a thoirt dha na luchd-cheàirde bho thùs. Bha am pàrtaidh an sàs ann an iomadach cogadh sìobhalta an aghaidh a’ phàrtaidh Tòraidh rè an 19mh linn (Cogadh na Mìle Làithean, mar eisimpleir). A bharrachd air sin, bha cogadh sìobhalta am broinn a’ phàrtaidh cuideachd, eadar na Libearalaich meadhanach agus na Libearalaich raidigeach).
‘S e dìreach am Pàrtaidh Libearalach a bha os cionn Riaghaltas na dùthcha gun eadar 1849 gu ruige 1886, àm ris an canar Àirde nan Raidigeach (Spàinntis: olimpo radical), leis gun do leasaich iad stàit uabhasach ana-chràbhach poballach, is gu math feadarail agus bhrosnaich iad adhartasan anns an fhoghlam poblach. ‘S e Tomás Cipriano de Mosquera agus Manuel Murillo Toro na cinn-suidhe nas ainmeile a bh' ann: is an dithis ceannardan na buidhnean meadhanach agus raidigeach a’ phàrtaidh. Chaill na raidigich an cuid neart nuair a leig Mosquera a dreuchd ann an 1872.
Àirde nan Tòraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Nochd buidheann ana-raidigeach am broinn a’ phàrtaidh aig toiseach-tòisichidh na 1880an, is chuir iad taic dha na Libearalaich meadhanach agus dhan Phàrtaidh Tòraidh, gus na raidigich a chur a-mach às an Riaghaltas. Shabaid na Libearalaich raidigeach airson feadaraileas na Stàitean Aonaichte Choloimbia anns a’ chogadh sìobhalta dhe 1885, le co-bhann nan Tòraidh is nan Libearalach eile airson meadhanachadh an riaghaltais, is iad fon sheann chathach libearalach Rafael Núñez. Bhuannaich an co-bhann sin dheireadh thall, is chuir iad Bun-Reachd ùr air bhog ann an 1886. Chaidh iad a leis a’ Phàrtaidh Tòraidh an ceann greiseag. Chaill na Libearalaich Cogadh na Mìle Làithean eadar (1899 agus 1902).
Chumadh na Libearalaich an suidheachadh làidir anns a’ Chòmhdhail fad iomadh bhliadhna, ach cha robh ach aon cheann-suidhe ùr aca gu ruige 1930. Bha an t-Seanalair Rafael Uribe Uribe, inntleachdail agus saighdear a chaidh a mharbhadh ann an 1914 os cionn a ‘ Phàrtaidh rè na bliadhnaichean sin nuair a bha iad na bheagchuid. An dèidh sin stiùireadh an t-Seanalair Benjamín Herrera iad, gus a bhàsaich e fhèin ann an 1928. Bha am Pàrtaidh iomadh thurais an sàs ann an Riaghaltasan Nàiseanta le ministear no dithis aca anns a’ chaibineit.
20mh Linn[deasaich | deasaich an tùs]
Leis an fhear-gnothaich is neach-aithris Alfonso López Pumarejo gan stiùireadh b’ urrainn dha na Libearalaich an gnothach a dhèanamh air na Tòraidh airson Enrique Olaya Herrera a chur dhan cheannas ann an 1930. Chumadh iad an Ceannas an greim rè 16 bliadhna le mòr-chuid aca anns a’ Chòmhdhail gu ruige 1946 fo López Pumarejo, Eduardo Santos agus Alberto Lleras Camargo cuideachd. ‘S e Dàrna Poblachd nan Libearalach (Spàinntis: Segunda República Liberal) ris an canar an àm sin, nuair a bha adhartasan sòisealta a mòra ann, gu h-àraidh fo López Pumarejo.
B’ urrainn dhan Thòraidh Mariano Ospina Pérez mhòr-chuid anns a’ Chòmhdhail fhaighinn ann an 1946 leis gu robh na Libearalaich gan sgaradh eadar Jorge Eliecer Gaitán agus Gabriel Turbay. A bharrachd air sin, dhiùlt na Libearalaich pàirt a ghabhail anns na taghaidhean ann an 1950 (le Darío Echandía Olaya os an cionn) an dèidh gun do deach Gaitán a mharbhadh ann an 1948 is air sàilleibh nach robh tèarainteachd ann dhuibhse.
Nochd sgaraidhean am broinn a’ phàrtaidh Libearalaich eadar am fheadhainn a bha airson neo an aghaidh an deachdaire Gustavo Rojas Pinilla a chuir Laureano Gómez Castro a-mach às an Riaghaltas ann an 1953. Chaidh iad uile gu lèir ri taobh na luchd-dùbhlain an ceann greiseag, nuair a mhothaich dìreach cho deachdaireach ‘s a bha an Riaghaltas aige. Mar sin, dh’aonaich iad còmhla ris a’ Phàrtaidh Tòraidh ann an 1957, is chuir iad A’ Bhuidheann Nàiseanta Choloimbia air dòigh airson Rojas Pinilla a chur a-mach às an Riaghaltas. Le sin chuir iad an còmhstri eachdraidheil eatorra ris an cùlaibh is chompàirtich iad an cumhachd rè 16 bliadhna, gu ruige 1974.
Nochd triùir ceannardan cudromach a’ phàrtaidh an dèidh na Bhuidhne Nàiseanta Choloimbia is iad airson an ceannas fhaighinn: Carlos Lleras Restrepo, Julio César Turbay agus Alfonso López Michelsen. Bha gach fear dhuibh os cionn na trì buidhnean làidir am broinn a’ phàrtaidh. ‘S e am pàrtaidh na bu treasa anns a’ Chòmhdhail gu ruige 2002 a bh’ann na Libearalaich is iad na bu chudromaiche na an Pàrtaidh Tòraidh co-dhiù. A bharrachd air sin, ’s e Libearalaich a bh’ann còignear dhe seachdnar cinn-suidhe na dùthcha bho an àm sin gus an latha an-diugh: Alfonso López Michelsen, Julio César Turbay, Virgilio Barco, César Gaviria agus Ernesto Samper. Chaidh an dithis cheann-suidhe Tòraidh Belisario Betancur agus Andrés Pastrana a thaghadh le taic bho cho-bhann còmhla ris na Libearalaich.
‘S e seann libearalach a leig am pàrtaidh a th’ann an ceann-suidhe a-nis, Álvaro Uribe Vélez, ga thaghadh ann an 2002 agus an uair sin ann an 2006 a-rithist. Thoir luchd-poileataics le freumhan libearalach làn taic dhàsan, is iad ri chèile ann am Pàrtaidh Sòisealta na Aonaidh Nàiseanta Choloimbia, neo Uribistas. ‘S e Horacio Serpa a bh’ann an tagraiche nan Libearalach na aghaidh anns na taghaidhean ann an 1998, 2002 agus 2006. Thathar ag ràdh gur esan a tha as coireach an droch ìomhaigh aig a’ phàrtaidh an latha an-diugh, gu h-àraidh air sgàth masladh ris an canar Proceso 8.000. Rinn sin cron air cliù an Riaghaltais aig Ernesto Samper. Le sin, cha do rinn esan an gnothach an aghaidh Andrés Pastrana anns an darna thurais ann an 1998. Bha am pàrtaidh ann an droch stàite agus chaill iad an aghaidh Álvaro Uribe Vélez ann an 2002 agus a-rithist ann an 2006.
Fhuair am Pàrtaidh Libearalach ballrachd dhan Bhuidheann Sòisealach Eadar-nàiseanta ann an 1999, an dèidh pròiseas fada a thoisich iad fo Alfonso López Michelsen ann an 1982. Thug iad an ceum sin airson na beachdan sòisealach deamocratach aca bho àm Rafael Uribe Uribe a leasachadh. Tha pròiseas dhe deamocratachadh air a bhith ann taobh a-staigh a’ phàrtaidh bho 2001.
An latha an-diugh[deasaich | deasaich an tùs]
‘S e am pàrtaidh na bu motha anns a’ Chòmhdhail eadar 1931 agus 2006 a bh’ann, ach tha e air a’ mhòr-chuid aige a chall le nochdadh buidhnean poilteatageach ùra. Fhuair e 38 dhe 166 àiteachan anns a’ Phàrlamaid agus 18 àiteachan dhe 102 anns an t-Seanaidh aig na taghaidhean ann am Màrt 2006.
Thòisich an ceann-suidhe làithreach, Álvaro Uribe, a bheatha poileatageach anns a’ Phàrtaidh Libearalach, ged a’ bheil e air a bhith nas soirbheachaile le pàrtaidh neo-eisimealach eile, is na Libearalaich na aghaidh bho an robh e ga thaghadh ann an 2002. Chruthaich sin droch staing am broinn a’ phàrtaidh eadar na “daoine oifigeil” agus na “daoine airson Uribe". A dh’aindeoin an iomairt gus a' bhuidheann a thoirt ri chèile, tha a’ mhòr-chuid sòisealta deamocratach fhathast na aghaidh air sgàth na polasaidhean nua-libearalach agus daobhaidh aig Uribe.
Tha a' mhòr-chuid dhe na seann Libearalaich, a-nis daoine aig Uribe, fo bhratach dà bhuidheann ùra: Atharrachadh Raidigeach (Spàinntis: Cambio Radical) agus Pàrtaidh na h-Aonaidh Nàiseanta (Spàinntis: Partido de Unidad Nacional). Thagh am pàrtaidh an seann cheannard César Gaviria mar riochdaire nàiseanta ann an 2005 airson atharraidhean a dhèanamh ro na taghaidhean ann an 2006. Chaidh Horacio Serpa a thaghadh mar thagraiche airson an treas turas, ach bhuannaich Álvaro Uribe Vélez.
Thug taghaidhean am broinn a’ phàrtaidh air 25mh am Màrt 2007 gus buill oifisean roinneil a’ pàrtaidh agus riochdairean dhan Treas Còmhdhail Nàiseanta nan Libearalach (Spàinntis: Tercer Congreso Nacional Liberal) a lorg. Ghabh an còmhdhail sin àite ann am Medellín aig deireadh a’ Ghiblean 2007. Leis a bharrachd air 1,270,000 bhòtaichean, b’ urrainn dhan phàrtaidh ga neartachadh fhèin, is sin an taghadh na bu mhotha am broinn pàrtaidh poiliteageach air choireigin a bh’ann a-riamh ann an Coloimbia.
Chaill am pàrtaidh mòran taic na luchd-bhòtaidh aig na taghaidhean roinneil air 27mh an Dàmhair 2007, is cha d’fhuair iad ach 6 riaghaltasan roinneil (Córdoba, Putumayo, Atlántico, Cundinamarca, Santander agus Caldas) dhe 32 air feadh na dùthcha, 7 bailtean dhe na 32 bailtean mòra agus dìreach 200 bailtean beaga dhe mìle gu lèir. Tha am pàrtaidh air mion-sgrùdadh a dhèanamh a dèidh na chaill iad.
Tha am Pàrtaidh Libearalach a-nis ag amas air a shuidheachadh taobh am prògraim smaoineasach agus an chuid chuilbheartan airson soirbheachas fhaighinn ann an taghaidhean a’ Phàrlamaid is a’ Chinneas ann an 2010. A bharrachd air sin, thathar a’ deasbad, aig gach ìre a’ Phàrtaidh, air ainmean tagraichean a’ Chinneas: an t-sean Cheann-suidhe César Gaviria, an t-Seanadair Piedad Córdoba, an t-seann mhinistear agus seanadair Rafael Pardo, na seann seanadairean Iván Marulanda Gómez agus Rodrigo Rivera Salazar, an t-Seanadair Cecilia López Montaño, an seann Ministear a’ Cheartais Alfonso Gómez Méndez agus Aníbal Gaviria Correa, sean Riaghladair air Antioquia. Fhuair a' Phàrtaidh dìreach 17 seataichean anns an t-Seanadh anns an taghaidhean ann an 2010.[1]
Institiùd Smaoineachadh nan Libearalach[deasaich | deasaich an tùs]
‘Se ionaid foghlam beachd-smuainealach a’ Phàrtaidh a th’ anns an Institiùd Smaoineachadh nan Libearalach (Spàinntis: Instituto del Pensamiento Liberal). Chaidh an Institiùd seo a dh’ainmeachadh cridhe sgoilearachd a’ phàrtaidh an dèidh co-labhairt nan Libearalch ann an 2001, ged an robh buidheann eile dhen aon sheòrsa ann o shean.
Daoine Òga[deasaich | deasaich an tùs]
Tha iomadach daoine òga a’ phàrtaidh air a bhith am broinn Buidheann Nàiseanta nan Libearalach Òg (Spàinntis: Organización Nacional de Juventudes Liberales) bho atharrachadh riaghailtean a’ phàrtaidh ann an 2002; Tha àireamhan nan òganach aig a h-uile ìre anns a’ phàrtaidh aig 10% an latha an-diugh.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Làrach-Lìn oifigeil a' Phàrtaidh Libearalaich (Spàinntis)
- Buidheann Nàiseanta nan Libearalach Òg (Spàinntis)


text:
Salm 23
Tha an treas salm air fhichead stèidhichte air an taing a thug an Rìgh Daibhidh do Dhia an dèidh dha greim fhaighinn, gu sìtheil, air an rìoghachd aige agus e beò ann an soirbheas agus dòigh.
Leis na facail “’S e an Tighearna Fhèin mo chiobair” thathar ag àideachadh a' chreideis a th’ aig Daibhidh ann an Dia. Tha an cairdeas eadar Iosrael agus Dia air aithris mar gum b’ e aon neach a’ mothachadh a' cheangail a tha eadar e fhèin agus an Tighearna. Tha ìomhaigh de chìobair a tha dìleas a’ seasamh mar eisimpleir chumhachdach de churam. Tha earbsa, gu nadarrach, aig caoraich anns a’ chìobair - gun ullaich e na tha dhìth orra airson an làtha a-màireach agus na làthaichean a tha ri tighinn.
Mar chìobair, bha eòlas fhèin aig Daibhidh air cho cudromach ‘sa tha ciobair do chaoraich agus bha e den bheachd gun robh an aon nadar ri lorg anns a’ chairdeas a bh’ eadar e-fhèin agus an Tìghearna.
Canaidh cuid gur e an treas salm air fhichead (23) an t-salm is grinn a th’ ann, gu tric a’ chiad fhear a thèid ionnsachadh, am fear is tric a tha ri cluinntin agus am fear a mhaireas nar cuimhne. Chaidh a sgrìobhadh lìnntean ro àm Chrìosd ach b’ ann a’ coimhead air adhart a bha an sgrìobhadair.
Thuirt Iain Calvin mun t-salm, agus e a’ tarraing air na thuirt an Naomh Augustine roimhe, “Cha lorg sinn òran nas fheàrr, no nas freagarraiche, na na Sailm aig Daibhidh, a chaidh an labhairt tron Spìorad Naoimh… Nuair a bhios sinn gan seinn, faodaidh sinn a bhith cinnteach gur e Dia a tha a’ cur nam facail nar beòil, mar gum biodh E Fhèin a’ seinn tromhainn gus a Ghlòir a mholladh.”
Aistidhean ceangailte[deasaich | deasaich an tùs]


text:
Sagart
‘S e neach a tha ceadaichte ri deas-ghnathan crabhach a bhuineas do chreideamhan, gu h-àraidh mar eadar-mheadhanair eadar na daoine agus Dia,[1] a dhèanamh a th’ann an sagart neo ban-sagart (Laideann: Sacerdos).[2] Tha an comas aca ri deas-ghnathan a dhèanamh às leth chàch cuideachd; gu seach àraidh, ìobairtean agus so-rèite Dhe. ‘S e an t-Sagartachd a th’ann an t-ainm a tha air an dreuchd agus na daoine seo.Tha sagartan air a bhith ann bho chionn fhada agus chithear iad fhathast anns an Iùdhachd, Crìosdaidheachd, Shinto,[3] Hionduthachd[4] agus creideamhan eile. Mar as àbhaist thathar dhen bheachd gur e daoine ann am buntanas ri Dia a th’annta, is iad daonnan a’ toirt brìgh do thachartasan agus iad a’ deànamh nan deas-ghnathan. ‘S e ceannardan a chomhairlicheas na creidmhich taobh gnothaichean spioradail a th’ann na sagartan.[5] ‘S e dreuchd làn-ùine ann an iomadach creideamh a th’anns an Sagartachd ach ‘s e dìreach obair pàirt-ùine ann an cuid eile.


text:
Beul-aithris
Tha beul-aithris a’ ciallachadh na sgeulachdan, òrain, fiosrachaidh, creideamhan ⁊c air an cur bho ghinealach gu ginealach gun a bhith gan sgrìobhadh.
Litreachas[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha daoine a’ coimhead sìos air beul-aithris an diugh, s' ann bhuaithe a thàinig corp mòr de seann litreachas ainmeil agus cudthromach.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Bidh cuid de eachdraidh a’ tighinn tro bheul-aithris, ach cha bi a’ mhòrchuid de na fir-eachdraidh ga chreidsinn nuair a thàinig e dhuinn mar seo. Cuirear an t-ainm seanachas air seòrsa eachdraidh seo.


text:
A' Bhruiseal
'S e prìomh-bhaile na Beilge a tha anns a' Bhruiseal no am Bruiseal.[1] 'S e Bruxelles (IPA: bʀyˈsɛl) san Fhraingis, Brussel (IPA: ˈbrɵsəɫ) san Duitsis/Fleamais neo Brüssel (IPA:brʏsəl) sa' Ghearmailtis.
Tha a' Bhruiseal na laighe ann am meadhan na dùthcha. Tha am baile cudromach anns an t-saoghal poileataigeach, o chionn 's gu bheil prìomh-oifisean an Aonadh Eòrpach ann, prìomh-oifisean NATO agus prìomh-oifisean Pàrlamaid na Roinn-Eòrpa.
Chaochail am peantair Pieter Brueghel Mòr an seo ann an 1569.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ TELI. (2001) Faclair na Pàrlamaid (Dùn Èideann: Pàrlamaid na h-Alba)
- ↑ SisterCities
- ↑ Stadt Berlin


text:
Kal. Ian. ui. f., l. xx. i., Anno Domini M.c.lxx.i.
Diarmait Mac Murchadha, rí Coicidh Laighen, iar milledh ceall n-imdha & tuath, do éc i Ferna, cen ongadh, cen Corp Crist, cen aithrighi, cen timna, i n-einech Coluim Cille & Finnein & na naem archena, isa cella ro mhíll.
Ascall, mac Torcaill, ri Atha
p.168Cliath & Eoan Mear a h-Innsibh Orc tainic a fortacht Ascaill & Ghall Atha Cliath do marbadh do na Gallaibh cetna.
Domnall h-Ua Fócarta, rí Eile Deiscirt, do marbadh la Osraighibh.
Sadhbh, ingen Gluin Iairnn Mic Murchadha, comarba Brighte, do ec i n-aithrighe.
Crech mór la Magnus Mac Duinn Sleibhe co n-Ulltaibh uile i Cuil in Tuaisceirt, co ro airgset Cuil Rathain & cealla aile, co rucsat uatadh bec do Chenel Eogain forro, im Conchobur Ua Cathan & co tucsat cliathadh & co ro marbsat fer ar fichit, eter toisechu & macu toisech & sochaidhe aile maille friu & ro gonadh Maghnus féin. Ocus in Maghnus-sin dono,{folio & column MS2 53d} do marbadh gairit iartain do Dunn Sleibhe, .i., da derbrathair féin & do Gilla Oenghusa Mac Gilla Espuic, .i., do rectaire Monach, i n-Dun, iar n-olcaibh moraibh imdhaibh do dhenum dó: .i., iar lecudh a mhná posta fein & iar m-breith a mhná o aiti, .i., o Choin Maighi h-Ua Fhlainn & si ac a derbrathair fein ar tús, .i., ic Aedh; iar tabairt eicin do dono for mnai a derbrathar aile, .i., Eochadha; iar sarughudh cloc & bachall, cleirech & cell. Donn Sleibhe do ghabail righi ina degaidh.
Ane, ingen Mic Duinn Sleibhe, righan Oirghiall, do éc.
Maidm .i., maidm in luaithredh for Tigernan h-Ua Ruairc & for Feraibh Midhe & ar Feraibh Fernmuighi imalle ar faichti Atha Cliath ria Milo de Cocan cona muinnter, dú i torchair sochaidhe
p.170mór, im Aedh h-Ua Ruairc, rí Machaire Gaileng & ridomna h-Ua Briuin & Conmaicne. Ro marbtha dono ann cóic toisighe do Feraibh Fernmhuighe, .i., Mael Mochta Mac Con Fhebla & Conchobhur, a derbrathair, da thoisech Cheneoil Feradhaigh.
Fénidh h-Ua Conghaile, cainnel gaiscidh & einigh Oirghiall, mortuus est.
Raghnall h-Ua Tuathchair, toisech Clainni Ruadhrach; Gilla Geímridh Mac in Ghaband, toisech Fer Darcacha & sochaidhe aile maille friu, non longe post supradicta, decimo sexto Kalendas Nouembris mortui sunt.{folio & column MS1 52a}
Uenit in Hiberniam Henricus mac na Peirisi, potentissimus rex Angliae et idem Dux Normannie et Aquitanie et comes Andegauue et aliarum multarum terrarum dominus, cum ducentis quadraginta nauibus. Comadh esin primus aduentus Shaxanach in Hiberniam. Ocus tainic h-i tir oc Purt Largi & ro gabh giallu Muman. Tanic iar sein co h-Ath Cliath & ro gabh giallu Laighen & Fer Midhe & h-Ua m-Briuin & Airgiall & Uladh.
Petrus h-Ua Mordha, episcopus h-Ua Maine Connacht no, espuc Cluana Ferta Brenaind, manach craibhdech & fer aughtordha, do badhudh isin t-Sinaind .i., ic Purt da Chaíneg, id est, sexto Kalendas Ianuarii.
{§LATE} Tomas Cantuarensis martirizatur.
Domnall h-Ua Mail Muaid, ri Fer Cell, occisus est.
Mael Cron Mac Gilli Sechnaill, ri Deisceirt Bregh, moritur.§
p.172


text:
Kl. Ianair i f. l. xx.ui. Anno Domini m.c.xx.uiii.{folio & column MS2 50rb} Bisextilis et embolesmaticus annus.
Fir Mhaigi Itha .i. Domnall H. Gailmredaigh & Cenel Maein do ghabail taighi for righ Fer Manach .i. for Faelan H. n-Duibh Dhara & a thuitim leó & sochaidhe do mhaithibh Fer Manach ime.
Gilla Patraic m. Tuathail comarba Coemhgin do marbadh d'Uib Muiredaigh for lar Glinne Da Locha.
p.574
Maidm ria marc-sluagh Concobhair m. m. Lochlainn for marc-sluaigh Tigernain Ua Ruairc i torchair H. Ciardhai ri Cairpri & Cathal H. Rogheallaigh & Sitriuc H. Mael Brigte & m. Aedha H. Dhubhdai ri H. n-Amalghadha & alii multi.
Muirghius H. Nioc airchinnech Tuama Da Ghualann fri re do éc i n-Inis in Ghaill.
Gnim granna anaithnigh ainiarmartach ro thoill escoine fer n-Erenn eter loech & cleirech do nach frit macsamhla i n-Erinn riam do dhenamh do Thigernan H. Ruairc & do h-Uib Briuin .i. comarba Patraic do nocht-sharughadh ina fhiadhnuise .i. a chuidechta do shlat & dream dibh do marbadh & mac-cleirech dia mhuinntir fein do bi fo chuilebadh do marbadh ann. Is e imorro an iarmuirt do fhass don mhi-gnim-sa conach fuil i n-Erinn comuirce is tairisi do dhuine fodhesta no curo dhighailter o Dhia & o dhoeinibh in t-olc-sa. In dinsemh-sa tra tucadh for comarba Patraic iss amal & dinsim in Comdhegh uair adrubairt in Coimdheo fein isin t-shoiscéla;
Luc. 10:4Qui uos spernit me spernit, qui mé spernit spernit eum qui mé misit.
Creach-sluagadh la Tairrdelbach H. Concobuir i l-Laighnibh co roacht Loch Carman aisseig timcell Laigen co h-Ath Cliath & do-roine bo-dhibadh mór in chonair-sin. O Ath Cliath da thigh doriisi. Atá tra michlu an t-shluaghaidh-sin for Thigernan H. Ruairc.
Creach la Maghnus & la Firu Fernmuighi h-i Tir Briuin co tucsad gabala mora. Beirid Tigernan co n-Uib Briuin & co sochaidi moir aile forro ic Ath Fhir Deadh. Ferthair tra cath etarru & meabaidh for Tigernan & for Uib Briuin & marbhtur .ccc. uel .cccc. dib i tosuch einigh Patraic.{folio & column MS2 50va}
Sluagadh la Conchobur H. Lochlainn & la Cenel n-Eogain & la Dal n-Araide & la h-Eirgiallaibh i Mag Cobha co tucsat giallu H. n-Echach. Impoit iar sin for a laim cli i feraibh Bregh co fargaibset dreim dia muinnter ann & co n-dernsat col mór fiadh Dhia & fiadh dhainibh .i. loscadh Atha Truim cona thempluibh & sochaide do dhul martra inntibh. Non impetrata pace Dei uel hominum retro ambulauerunt.
Sith m-bliadhna co leth uel paulo plus do dhenum do comorba Patraic eter Connachtu & feru Muman.
p.576


text:
1840
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1840 (MDCCCXL).
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Chaidh Caldas (Coloimbia) a stèidheachadh.
- Chaidh Villavicencio (Coloimbia) a stèidheachadh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 2 an Giblean - Émile Zola, ann am Paris, Sgrìobhadair às An Fhraing.
- 12 an t-Samhain - Auguste Rodin, deilbhear às an Fhraing.
- Frances Tolmie - a chruinnich iomadh òran Ghàidhlig.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 27 an Cèitean - Niccolò Paganini, ann an Nice. Ceòladair às an Eadailt
- Iain Criathrar, fidhlear à Siorrachd Pheairt.


text:
Tachartasan SMO@40
Gheibh thu blas de na tachartasan a bhios a' gabhail àite tron bhliadhna an seo agus air an duilleag Facebook againn. Bidh fiosrachadh mu dheidhinn thachartasan a bharrachd a' nochdadh san àm ri teachd.
An t-Ògmhios
26-28 An t-Ògmhios
Tional: Co-labhairt Celtic Neighbours
Bidh an co-labhairt, cruinneachadh is fèill eadar-nàiseanta nan ealain 's a' chultair seo a' gabhail àite aig Sabhal Mòr Ostag am bliadhna. Le daoine a' tighinn à dùthchannan a leithid Alba, Èirinn, A’ Chuimrigh, Galicia, Na h-Eileanan Fàro, Dùthaich nam Basgach agus Fryslan, 's e cothrom a bhios ann dòighean-obrach nas èifeachdaiche agus nas fheumaile a lorg airson co-obrachadh san àm ri teachd. Barrachd fiosrachaidh agus foirm-iarrtais ri fhaighinn aig www.smo.uhi.ac.uk/gd/naidheachdan/tional
An t-Iuchar
01 An t-Iuchar
Cùrsaichean Goirid an t-Samhraidh
Thèid taisbeanadh ùr a chur air bhog a’ foillseachadh eachdraidh an t-Sabhail ann an dealbhan, cuimhneachan agus bàrdachd.
29 An t-Iuchar- 2 An Lùnastal
Cùrsa Chleasaidheachd: Dràma sa Ghàidhlig
Anns a' chùrsa seo tha cothrom ann a bhith ag obair cuide ri cleasachaidhean proifeiseanta Gàidhlig ann an sreath de bhùithtean-obrach agus sàr-chlasaichean gus na sgilean dràma, gutha agus gluasaid agad a leasachadh. barrachd fiosrachaidh aig www.smo.uhi.ac.uk/gd/cursaichean/cursaichean-goirid/acting_gaelic_drama_29_07_2013
An Lùnastal
5-9 An Lùnastal
A' Teagasg Dràma tron Ghàidhlig
Anns a' chùrsa seo bithear an sàs ann an sreath de bhùithtean-obrach is chòmhraidhean cuide ri luchd-teagaisg bhon RCS, agus an cleasaiche is stiùiriche, Artair Donald. Barrachd fiosrachaidh aig www.smo.uhi.ac.uk/gd/cursaichean/cursaichean-goirid/teaching_acting_05_08_2013
5-9 An Lùnastal
Cùrsa rèidio aig Conservatoire Rìoghail na h-Alba
An t-Sultain
2 An t-Sultain – Òraid Chuimhneachaidh Sir Iain Noble aig 7.30f ann an Talla Dhonaidh Chaimbeil, Sabhal Mòr Ostaig.
Bidh an òraid air a thoirt seachad am-bliadhna leis an Dr Urr Ruaraidh MacLeòid às an Fhùirneis ann an Earra-Ghàidheal agus ‘s e an cuspair a bhios aige, ‘Sgoiltean Gàidhlig san Eilean Sgitheanach san 19mh. Tha an òraid bhliadhnail air a chur air dòigh leis an t-Sabhal ann an co-bhonn ri Urras an Eilein, urras a chuir Iain Noble fhèin air chois. Tha fàilte ron a h-uile duine agus tha e an-asgaidh. Thèid an òraid a thoirt seachad ann an Gàidhlig, ach bidh innealan eadar-theangachaidh ann do dhaoine aig nach eil Gàidhlig. Bidh ceòl ann cuideachd agus aoigheachd às dèidh làimh.
10 An t-Sultain
40 bliadhna bhon latha a thòisich a’ chiad chùrsa aig a’ Cholaiste ann an 1973
17 An t-Sultain – Fàilteachadh aig Pàrlamaid na h-Alba
Bidh cothrom ann do dhaoine fiosrachadh fhaighinn mun Cholaiste agus thèid pròiseactan a tha stèidhichte aig a’ Cholaiste a thaisbeanadh.
An t-Samhain
09 An t-Samhain
Sabhal Mòr Ostaig Ball, Taigh-òsta Grosvenor, Glaschu


text:
Elizate
'S e facal Basgais a tha ann an Elizate airson seòrsa de riaghaltas ionadail tràth a bha ann an Dùthaich nam Basgach. Bha e air leth cumanta ann am Bizkaia ach bha feadhainn sna mòr-roinnean eile cuideachd. Tha e a' ciallachadh "doras na h-eaglaise", facal air an fhacal (eliza "eaglais" + ate "doras"). 'S e anteiglesia a chanar ris ann an Spàinntis ("air beulaibh na h-eaglaise") .
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an t-ainm annasach seo a' tighinn o ghnàthas nam Basgach far am biodh cinn theaghlaichean ann an sgìre-eaglaise a' coinneachadh aig doras na h-eaglaise as dèidh na seirbheise gus tighinn gu co-dhùnaidhean mu adhbharan mòra na coimhearsnachd. Nochd iad an cois fàs nam Batzar Nagusiak ("prìomh choinneamhan"), gu h-àraid an fheadhainn ann am Bizkaia agus Gipuzkoa (rud air a bheil Juntas Generales de Vizcaya/Guipúzcoa sa Spàinntis) agus stèidheachadh eaglaisean sna sgìrean-eaglaise. Bhiodh gach elizate a' taghadh riochdaire a rachadh dha Batzar Nagusa 's a bhruidhneadh as leth na coimhearsnachd ann. Mar sin dheth, faodar coimhead air na h-elizate mar riochd tràth de dheamocrasaidh ionadail. Bha iad gu math neo-eisimeileach 'nan co-dhùnaidhean o ùghdarrasan na bu mhotha.
Dòigh-obrachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Bhiodh fiel sindiko (fiel síndico sa Spàinntis) aig ceann elizate agus chuireadh am fiel air dòigh coinneamhan 's bhiodh makila aige no aice mar chomharra ùghdarrais. Rachadh an taghadh fad bliadhna mar is trice agus ha grunn dhòighean ann gus a thaghadh. Bhitheadh cuid dhiubh air ainmeachadh leis an t-seann fiel, uaireannan bhiodh an dreuchd sin a' dol mun cuairt gach tuathanach san elizate agus bhiodh an tuathanach mu dheireadh a phòs 'na fiel uaireannan. Ged a bhiodh iad fireann mar is trice, a chionn 's gun robh cead aig boireannaich oighreachdan a ghabhail os làimh ('s iad 'nan cinn-tuathanais mar sin), bha feadhainn dhiubh ann a bha boireann.
Bha gach elizate 'ga roinneadh ann an aonadan na bu lugha air an robh kofradiak (cofradías sa Spàinntis, "bràithreachasan"). Bha buidheann de elizate 'na merindad.
Dh'fhàs cuid mhath dhiubh 'nan roinntean-baile. Bhathar ag ràdh Lur Laua (Tierra Llana no "talamh rèidh" sa Spàinntis) riutha aig àm Tighearnas Bizkaia (Bizkaiko Jaurerria sa Bhasgais, Señorío de Vizcaya sa Spàinntis), an coimeas ris na bailtean agus chaidh an ceangladh a-steach san rianachd mun àm sin cuideachd. Bha iad fo shaoirse nam Fuero a bha a' daigneachadh uachdranachd nan tuathanach. 'S e rud àraidh, annasach a bha sin oir 's ciall dha gur ann aig na tuathanaich a bha an talamh am measg nam Basgach aig an àm sin, an coimeas ris a' chorr dhen Roinn-Eòrpa a bha fo bhuaidh an t-siostaim fhiùdalaich.
Chan eil cus dhiubh air fhàgail às dèidh linntean de dh'atharrachadh poileataigeach, leis an dà elizate as ainmeil ann an Iurreta agus Derio.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- Kasper, M. Baskische Geschichte Primus: 1997
- Trask, L. The History of Basque Routledge: 1997
Faic cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
- Cùirt an Uisge ann am València aig nach eil ceangal dìreach ris na h-elizate ach a chumas coinneamhan aig doras na h-eaglaise cuideachd.
Ceanglaichean dhan taobh a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- Anteiglesia, san Spàinntis san Auñamendi Encyclopedia.


text:
Muralto
‘S e baile beag ann an ceann a deas na h-Eilbheis a th’ ann am Muralto (Lombard: Müralt). Tha an t-ainm a’ ciallachadh ballan àrda, bho dhà fhacal anns an Eadailtis: Muro (balla) agus Alto (àrd). Chaidh am baile a chlàradh airson a’ chiad turas ann an 1235 agus chaidh an caisteal a mhilleadh mu 1380.[1] Tha e suidhichte air iomall Locarno, aig 207m os cionn ìre na mara ri bruaich Loch Maggiore (Eadailtis: Lago Maggiore), anns an roinn (Eadailtis: Cantone) Ticino. Tha dìreach 2,769 duine a’ fuireach anns a’ bhaile.[2] ‘S e Eadailtis an cànan a tha aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann am Muralto. Chaochail Paul Klee an seo ann an 1940, Richard Martin Willstatter ann an 1942, Richard Klatz ann an 1968 agus Erich Fromm ann an 1980.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Diego Bianconi (1952): Dealbhadair.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]


text:
Valence (Drôme)
'S e baile mòr ann an ceann a deas na Frainge a th’ ann an Valence (IPA: va.lɑ̃s Ocseadanais: Valença, Laideann Valentia Iulia). Tha e suidhichte aig 127m os cionn ìre ma mara,[1] anns an sgìre (Fraingis: Région) Rhône-Alpes anns an roinn (Fraingis: Département) Drôme, 479km air falbh bho Pharis, prìomh-bhaile na dùthcha, 431km bho Bhordeaux agus 186km bho Mharseille.[2] Tha àireamh-sluaigh dhe 63405 anns a’ bhaile fhèin agus 181,929 san sgìre air fad.[3] Chaochail Pàpa Pius VI an seo ann an 1799.[4] Chan fhaodadh dearcan-ola a chinntinn nas àirde na Valence agus le sin tha beul-aithris na sgrìre ag ràdh À Valence commence le Midi (Toisichidh ceann a deas na Frainge ann an Valence).