text:
Cumbrish
By horçh jeh'n çhenn Vritish ee yn Chumbrish va loayrit car ny Mean Eashyn Leah ayns y Hen Ogledd ny "y Shenn Twoaie". Ta'n ard shen goaill stiagh thalloo ta soit jiu ayns Nalbin yiass as Sostyn Hwoaie, as yn ennym Cumbria currit er. Va'n çhengey feer chosoylagh rish y Çhenn Vretnish as ny çhengaghyn Brythonagh elley. Ta'n chooid smoo jeh çhengoaylleeyn credjal dy dooar ee baase 'sy 12oo eash lurg haink er y reeriaght lieh-heyr, Reeriaght Strah Chleayee, dy ve ny chooid jeh Reeriaght ny h-Albey.
Cha nel fys shickyr ayn dy nee çhengey er lheh ny abbyrt y Vretnish v'ayn. Hie yn kiangley thallooin eddyr thallooyn ny Bretnisheyryn 'sy twoaie as thallooyn ny Bretnisheyryn 'sy jiass er ny scryssey magh 'sy 7oo eash, agh va kianglaghyn marrey foast ayn, s'liklee. T'eh er credjal dy row y reeriaght Vretnagh, Strah Chleayee, ayns kioneys er Cumberland (gyn Copeland) as Glion Eden sheese gys Stainmore. T'eh er raa dy nee joaraghyn tradishoonagh Aspickys Carlisle cowraghey reamys ny reeaghyn ayns Strah Chleayee. Ta buill-enmyn bunnit er y Chumbrish feer chadjin ayns Lodainn, Siorrachd nam Pùballan, Siorrachd Dhùn Phris, Siorrachd Lannraig as Siorrachd Inbhir Àir. T'ad ry-gheddyn 'sy Ghallioo chammah agh ta cleayney mooar y Ghaelg orroosyn ayn.


c: text/html

text:
- TIOTAL
- A' coimhead gu tuath bhon drochaid rathaid thairis sa Bhlàr Dubh, An t-Iuchar 1950
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_1076
- ÀITE
- Am Blàr Dubh
- SGÌRE
- Am Blàr Dubh
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Urrath
- DEIT
- 1 An t-Iuchar 1950
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27759
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
Sealladh de stèisean A' Bhlàr Dhuibh a' coimhead gu tuath bhon drochaid rathaid thairis san Iuchar 1950. Tha an locomotaibh air an làimh dheis a' tarraing trèana air loidhne meòir An Eilein Dhuibh dhan Chananaich. Dh'fhosgail an loidhne sa Ghearran 1894. Stad seirbheisean luchd-siubhail air 1 An Dàmhair 1951 ach dh'fhuirich an loidhne fosgailte gu 13 An t-Ògmhios 1960.
Air 11 An t-Ògmhios 1862 dh'fhosgail Rèile Inbhir Nis agus Siorrachd Rois an loidhne eadar Inbhir Nis agus Inbhir Pheofharain. Bha seo a' gabhail a-steach stèisean ann am baile Tharbhdail agus cho-dhùin an companaidh ainmeachadh an dèidh a' mhargaidh chruidh faisg air làimh, Am Blàr Dubh. An ceann ùine chaidh an t-ainm Am Blàr Dubh a thoirt air an sgìre mun cuairt.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1979
MCMLXXIX
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1 am Màrt - Thaghagh na h-Albannaich sgaoileadh-cumhachd, ach stad Westminster e.
- 18 an t-Sultain - Chaidh Catalòinia a stèidheachadh.
- Bhuannaich Odysseas Elytis an Duais Nobel ann an Litreachas.
- Chaidh Jura a stèidheachadh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 21 an Giblean - James McAvoy, actair Albannach.
- 21 an Cèitean - Jamie Hepburn, ann an Glaschu. Neach-poileataigs Albannach.
- 30 an t-Iuchar - Graeme McDowell, ann am Port Rois, Contae Aontroma, Èirinn a Tuath. Cluicheadair goilf.
- 21 an Dàmhair - Fernanda Erlanger Rodrigues, ann an Rio de Janeiro. Actair à Braisil.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 2 an Gearran - Sid Vicious, ann an Eabhraig Nuadh. Ceòladair à Sasainn.
- 11 an t-Ògmhios - John Wayne, ann an Los Angeles. Actair às na Stàitean Aonaichte.
- 8 an t-Iuchar - Robert Burns Woodward, ann an Cambridge, Massachusetts. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 3 an Lùnasdal - Bertil Ohlin, ann an Stockholm. Eaconamaiche às an t-Suain.
- 13 an t-Sultain - Carlos Vieco Ortiz, ann am Medellín. Ceòladair à Coloimbia.
- 7 an Dùbhlachd - Cecilia Payne-Gaposchkin, neach-saidheans agus reuladair (rug.1900)


text:
Country
Austria Belgium Czech Republic England France Germany Ireland Italy Poland Scotland Slovakia Spain Switzerland Wales
Crag
A'Bhuidheanach Bheag A'Chailleach A'Chailleach - Toman Coinich A'Chralaig A'Chralaig - A'Chioch A'Chralaig - Stob Coire na Cralaig A'Ghlas-bheinn A'Mharconaich Ablon Agden Rocher Agnielles Aiguille de l'M Aiguille du Peigne Aiguille du Plan Al Palazzo Alaro Aldery Cliff Aletschhorn Alfacar Alkazar Almscliff Am Bodach An Caisteal An Gearanach An Gearanach - An Garbhanach An Stuc An Teallach An Teallach - Bidein a'Ghlas Thuill An Teallach - Corrag Bhuidhe An Teallach - Glas Mheall Liath An Teallach - Glas Mheall Mor An Teallach - Lord Berkeley's Seat An Teallach - Sail Liath An Teallach - Sgurr Creag an Eich An Teallach - Sgurr Fiona An Teallach - Stob Cadha Gobhlach Anglezarke Quarry Angon Aonach air Chrith Aonach Beag Aonach Beag Aonach Beag - Sgurr a'Bhuic Aonach Beag - Stob Choire Bhealach Aonach Dubh, East Face Aonach Eagach - Sgor nam Fiannaidh Aonach Eagach - Stob Coire Leith Aonach Meadhoin Aonach Meadhoin - Sgurr an Fhuarail Aonach Mor Applegarth Scar Appy Arabaux Arboli Armathwaite Ash Head Ash Tree Crag Attermire Scar Auchinstarry Quarry Back Bowden Doors Back Tor Baggy Point Baildon Bank Baone Bareholme Crag Barmouth Slabs Baslow Edge Baume Noire Baume Rousse Beacon Scar Bearnagh Slabs Beckfoot (Eskdale) Quarry Becks Point Beeston Tor (Manifold Valley) Beinn a'Bheithir - Sgorr Bhan Beinn a'Bheithir - Sgorr Dhearg Beinn a'Bheithir - Sgorr Dhonuill Beinn a'Bhuird - Cnap a'Chleirich Beinn a'Bhuird - North Top Beinn a'Bhuird - South Top Beinn a'Bhuird - Stob an t'Sluichd Beinn a'Chaorainn Beinn a'Chaorainn - North Top Beinn a'Chaorainn - South Top Beinn a'Chlachair Beinn a'Chleibh Beinn a'Chochuill Beinn a'Chreachain Beinn a'Chreachain - Meall Buidhe Beinn a'Chroin Beinn a'Chroin - West Top Beinn a'Ghlo - Airgiod Bheinn Beinn a'Ghlo - Carn nan Gabhar Beinn Achaladair Beinn Achaladair - South Top Beinn an Dothaidh Beinn an Dothaidh, North East Corrie Beinn Bheoil Beinn Bheoil - Sron Coire na h-Iolaire Beinn Bhuidhe Beinn Chabhair Beinn Dearg Beinn Dorain Beinn Dubhchraig Beinn Eunaich Beinn Fhada Beinn Fhada Beinn Fhada - Meall an Fhuarain Mhoir Beinn Fhada - Sgurr a'Dubh Doire Beinn Fhionnlaidh Beinn Ghlas Beinn Heasgarnich Beinn Ime Beinn Iutharn Mhor Beinn Iutharn Mhor - Beinn Iutharn Bheag Beinn Iutharn Mhor - Mam nan Carn Beinn Mhanach Beinn Mhanach - Beinn a'Chuirn Beinn nan Aighenan Beinn Narnain Beinn Sgritheall Beinn Sgritheall - North-west Top Beinn Sgulaird Beinn Teallach Beinn Tulaichean Beinn Udlaidh Beinn Udlamain Belvedere Echelles de la Mort Belvedere, Nago Torbole Ben Alder Ben Avon - East Meur Gorm Craig Ben Avon - West Meur Gorm Craig Ben Challum Ben Challum - South Top Ben Chonzie Ben Cruachan Ben Cruachan - Drochaid Ghlas Ben Cruachan - Meall Cuanail Ben Cruachan - Stob Dearg Ben Hope Ben Klibreck - Meall nan Con Ben Lawers Ben Lawers - Creag an Fhithich Ben Lomond Ben Lui (Beinn Laoigh) Ben Lui - North-west Top Ben Macdui Ben Macdui - North Top Ben More Ben More Ben More Assynt Ben More Assynt - South Top Ben Nevis Ben Nevis - Carn Dearg North Ben Nevis - Carn Dearg South Ben Oss Ben Starav Ben Starav - Meall Cruidh Ben Starav - Stob an Duine Ruaidh Ben Starav - Stob Coire Dheirg Ben Vane Ben Vorlich Ben Vorlich Ben Vorlich - North Top Ben Wyvis (Glas Leathad Mor) Ben Wyvis - An Cabar Ben Wyvis - Tom a'Choinnich Benaojan Bench Tor Biddiriscottai Bidean nam Bian Bidean nam Bian - Stob Coire nam Beith Bidean nam Bian - Stob Coire nan Lochan Bingorm West Binnein Beag Binnein Mor Binnein Mor - Sgor Eilde Beag Binnein Mor - South Top Binnein Shuas crag Birchen Edge Black Crag (Borrowdale) Black Crag (Wrynose) Black Rocks Blackchurch Blackingstone Rock Blake Dean Pinnacle Blazina Stena - Srbsko Bleak How Blencathra Blue Scar Boiler Slab Bosherston Head Bosigran Bowden Doors Bowderstone Crag Bowfell Buttress Braeriach Braeriach - Carn na Criche Braeriach - Tom Dubh Braigh Coire Chruinn-bhalgain Brandrith Brantrake Crags Brassington (Rainster Rocks) Brimham Rocks Broad Cairn Broad Cairn - Creag an Dubh-loch Brochon Rive Gauche Brownstones Buachaille Etive Beag - Stob Coire Raineach Buachaille Etive Beag - Stob Dubh Buachaille Etive Mor Buachaille Etive Mor - Sgor na Broige Buachaille Etive Mor - Stob Coire Altruim Buachaille Etive Mor - Stob Dearg Buachaille Etive Mor - Stob na Doire Buchi Arta Buckbarrow Crag Buckbarrow, Wasdale Buckhaw Brow Buttress Buckstone How Buckstones Edge (Nont Sarah's) Budinetto Bull Scar Bullslaughter Bay Burbage North Burbage South Edge Burbage South Quarries Burbage South Valley Boulders Bus Stop Quarry Buzzard's Roost Bynack More Bynack More - A'Choinneach Bynack More - Bynack Beg Cader Idris (Cyfrwy) Cadshaw Rocks Cairn Bannoch Cairn Bannoch - Cairn of Gowal Cairn Gorm Cairn Gorm - Cairn Lochan Cairn Gorm - Cnap Coire na Spreidhe Cairn Gorm - Creag an Leth-choin Cairn Gorm - Stob Coire an t-Sneachda Cairn of Claise Cala Fuili Cala Magraner Caley Crags Callerhues Callosa Calvario Calvia Carl Wark Carn a'Chlamain Carn a'Gheoidh Carn a'Gheoidh - Carn Bhinnein Carn an t-Sagairt Mor Carn an Tuirc Carn Aosda Carn Barra Carn Dearg Carn Dearg Carn Dearg - Carn Ballach Carn Dearg - Carn Ban Carn Dearg - Diollaid a'Chairn Carn Dearg - South-east Top Carn Ghluasaid Carn Gorm Carn Gorm - An Sgorr Carn Kenidjack (Kenidjack Cliffs) Carn Liath Carn Liath Carn Liath - Meall an-t-Snaim Carn Liath - Stob Coire Dubh Carn Mairg Carn Mairg - Meall a'Bharr Carn Mairg - Meall Liath Carn Mor Dearg Carn na Caim Carn Sgulain Carnedd Y Filiast (Cairn of the Greyhound Bitch) Carreg Alltrem Carreg Gwalch Carreg Wastad Carreg y Foel Gron Carreg-y-Barcud Carrock Fell crag Casarotto Caseg Boulder Castell Castle Inn Quarry Castle Naze Castle Quarry (Lobb Mill Delf) Castle Rock of Triermain Castro Caswell Bay Cave Dale (Castleton) Cerdon Chaine de Gigondas (Dentelles de Montmiral) Chaine du Grand Travers (Dentelles de Montmiral) Chair Ladder Chambolle Musigny Chanteloube Charnel Stones Chatelair Chatsworth Edge Chaulet Chee Dale Lower Chee Dale Upper Cheesewring Quarry Chevin Buttress Chno Dearg Chno Dearg - Meall Garbh Cima Colodri Cinque Torri Cirque du Verneau Ciste Dhubh Clifton Crag Clogwyn Bochlwyd Clogwyn Cyrau Clogwyn y Ddysgl Clogwyn y Garnedd Clogwyn y Grochan Clogwyn y Tarw (The Gribin Facet) Clogwyn y Wenallt Clogwyn yr Oen (Moelwyns) Coire an Lochain (Cairngorm) Coire an t'Sneachda Col de l'epine Cold Stone Crag Collias Comano Compass Point - Bude Conival Corby's Crag Cornakey Cliff Couloir de la Glisse Courbons Cow's Mouth Quarry Cowraik Quarry Crag Gate (Greystoke) Crag Lough Craig Aderyn (Teyrn Bluffs) Craig Badrig Craig Bwlch y Moch (Tremadog) Craig Caerfai Craig Ddu Craig Lloer Craig Nant y Fedw Craig Pant Ifan (Tremadog) Craig Rhiw Goch Craig y Castell (Tremadog) Craig y Longridge Craig Y Tonnau Craig Yr Ogof (Cwm Silyn) Craig Yr Wrysgan Craigencallie Crammag Head Cratcliffe Tor Creag a'Mhaim Creag an Dubh Loch Creag Coire an Dothaidh Creag Dubh, Newtonmore Creag Leacach Creag Leacach - South-west Top Creag Meagaidh Creag Meagaidh - An Cearcallach Creag Meagaidh - Meall Coire Choille-rais Creag Meagaidh - Puist Coire Ardair Creag Meagaidh - Sron a'Choire Creag Mhor (Meall na Aighean) Creag nan Damh Creag Pitridh Creise Creise - Clach Leathad Creise - Stob a'Ghlais Choire Crescent Slab Area Crib Goch Crickmail Point Cromlech boulders Crookrise Crosano Cross Stone Quarry Croz De Le Niere - Preore Cruach Ardrain Cruach Ardrain - Stob Garbh Cruit Island Crummackdale Crystal Slabs, Mosaic Wall, Thunder Wall Culles Les Roches Cummingston Cumrew Crag Curbar Edge Dali's Hole Dalle de Chaumont Dalt Quarry Deeply Vale Deer Gallows Defile des Etroits Denham Quarry Derry Cairngorm Derry Cairngorm - Sgurr an Lochan Uaine Diabaig Dinas Bach Dinas Cromlech Dinas Mot Dovedale Dovedale Castle Dovestone Tor Dovestones (Ravens Peak) Dovestones Edge Dow Crag Drailles Blanches Drake Stone Drevenik Driesh Druim Shionnach Dunkeld, Craig a Barns Dunmore, Culdaff Dyserth Castle Slab Eagle Crag (Borrowdale) Eagle Crag (Grisedale) Earl Crag Eastby Crag Eastwood Rocks Eavestone Crag Eididh nan Clach Geala Eiger El Calo de Betlem Eldorado Esk Buttress (Dow Crag) Fairy Steps Falaise d'Hermillon Falaise de Beaufort - Frison-Roche Falaise de la Grande Roche - Champagny Falaise de Leschaux Falaise du Croe Falaise du Torchet Falaise Village de L'Esseillon Falesia Ronco Fall Bay Buttress, King Wall, Giants Cave, Devils Falzarego Towers Far Hill Crag Farleton Crag Feizor Nick Fionn Bheinn Fisherman's Point Fixin Flimston Bay Forada Foratata and Foratata Boulders Forcan Ridge Forronias Four Gullies Freyr Froggatt Edge Frontier Zawn Gairich Garbh Chioch Mhor Garbh Chioch Mhor - Garbh Chioch Bheag Garbh Choire of Beinn a'Bhuird Gardoms Edge Geal Charn Geal Charn Geal-charn Geal-Charn Geal-Charn - Sgor Iutharn Gearr Aonach, East Face Gerstenegg Giggleswick North Giggleswick South Gill Crag Gillercombe Gilstead Giltar Point Area Giltar Slabs Gimmer Crag Glas Bheinn Mhor Glas Maol Glas Maol - Meall Odhar Glas Tulaichean Glen Croe Gleouraich Gleouraich - Craig Coire na Fiar Bhealaich Glyder Fawr crag Goat Crags, Borrowdale Goats Crag Gogarth North Stack and Main Cliff Gogarth South Stack Gola Island Goldsborough Carr Gordale Scar Gorge d'Agnielles Gouther Crags Gowbarrow Crag Grande Fistoire Grange Crags (Car Park Crag) Graymare Slabs Great Castle Head Great Close Scar Great End (Sprinkling Tarn) Great Round How Great Stone of Fourstones Great Tor Great Tor East Grey Crag (Buttermere) Guisecliff Gull Rock - Marsland Handegg Harborough Rocks Hardknott Crag Hare Crags Hawkcliffe Hawkswick Crag Haytor (aka Hay Tor) and Low Man Headend quarry Hebden Gill Hell Gill Hell's Lum Helm Crag Hen Mountain Heptonstall Heron Crag, Eskdale Hetchell Higgar Tor High Crag High Crag (Ruthwaite Cove) High Tor Hobson Moor Quarry Hockenhorn Hodge Close Quarry Hoghton Quarry Holyhead Mountain Hound Tor Houses o' th' Hill Quarry Huntly's Cave Huntsman's Leap Hutton Roof Crags Idwal Cottage Crag Idwal Slabs (aka Cwm Idwal) Ilkley (Cow and Calf) Ilkley (Rocky Valley) Jack Scout Crag Jackdaw Point Jeau Jungfrau Kern Knotts Kilnsey Kinder Northern Edges Kinder Southern Edges Kings Meaburn, Jackdaw Scar Kingussie Crag Klettergarten Kraichen Klettergarten Reiden Knipe Scar (Gate Cote Scar) Kyloe Crag (Kyloe Out) La Cosina La Creveta La Culaz La Frasse & Treydon La Gola La Jarjatte La Mussara La Panocha La Poltrona La Ravoire La Roche Taillee La Roche-Sur-Le-Buis-Rocher Quebec La Rochette La Sainte Beaume, St. Montan La Turbie La Viste Lac de la Rosiere Lacou Laddow Rocks Laggantalluch Langcliffe Quarry Lantana Laus de Cervières - Sector Initiation Lawrencefield Le Bouchet Le Chambon Le Cirque des Gens Le Pont de la Serriere Le Rocher qui repond Lech Drws Y Coed Les Actinidias Les Cabannes Les Collets Les Guions les Traverses et la Vignette Liathach - Am Fasarinen Liathach - Mullach an Rathain Liathach - Northern Pinnacles Liathach - Spidean a'Choire Leith Ling Crag Little Stand Crags Llanddulas Cave Llenrac Slabs Lochnagar Lochnagar - Cac Carn Beag Lochnagar - Cac Carn Mor Lochnagar - Cuidhe Crom Lochnagar - Meikle Pap Logie Head Long Scar Lord's Seat Lost Valley Buttress Lower Cove Lower Falcon Crag Lower Sharpnose Point Luckey Tor (aka Eagle Rock) Lumbutts Quarry Lydstep Point Mönch (Bernese Oberland) Maeshafn Maiden Castle Malham Cove Malsaire Maol Chinn-dearg Marble Cove Marche les Dames Margheddi Marmitte dei Giganti (Arco) Masarach Massi di Gaggiolo Massi di Prabi Massone Mayar Mazet Meall a'Bhuiridh Meall a'Choire Leith Meall a'Chrasgaidh Meall Bhuidhe Meall Buidhe Meall Chuaich Meall Corranaich Meall Dearg Meall Dearg - Am Bodach Meall Garbh Meall Garbh Meall Ghaordaidh Meall Glas Meall Glas - Beinn Cheathaich Meall Greigh Meall na Teanga Meall nan Eun Meall nan Tarmachan Meall nan Tarmachan - Beinn nan Eachan Meall nan Tarmachan - Creag na Caillich Meall nan Tarmachan - Meall Garbh Meall nan Tarmachan - South Top Meikle Partans Meikle Ross Menachurch Point Mewsford Milestone Buttress Milestone Buttress Boulders Millstone Edge Miners Crag Misty Wall Mont Rome Chateau Mont-ral Morata de Jalón Moruisg Mother Carey's Kitchen Mount Faron Citerne Mount Faron Lierres Mouriès Sud Mozet Mt Coudon Mullach Clach a'Bhlair Mullach nan Coirean Mullach nan Coirean - South-east Top Muro dell'Asino Mytholm Steep quarry Na Gruagaichean Na Gruagaichean - North-west Top Nago Neckband Crag North Nab Notre Dame du Pre / Rocher du Glaisy Notre-Dame du Cros Oetz Ogden Clough Organ Pipes West (St Non's) Orgelfels Orgon Orihuela Orpierre Oxenber Palestra Alpini Palestra delle Guide Palestra Hans Marguerettaz Pallestre delle Guardie Panacelle Parrock Quarry Pass of Ballater Pavey Ark Paviland Peel Crag Peel crag Pen Dal Aderyn Pen Trwyn Pen-y-Cyfrwy Pen-y-Ghent Pencarnan Slabs Pic du Midi d'Ossau Pic Tor Piede dell'Elefante Pigeon Rock Pillar Rock Piz Ciavazes Placche di Flintstones Placche Zebrate Plumstone Mountain Pobbles Bay Poingt Ravier Point of the Cleugh Polldubh Crags, Glen Nevis Pordenack Point Port a Doris Porth Dafarch Porth-Clais Porth-y-Ffynnon Portobello Pot Hole Quarry (Three Springs) Pot Scar Pra Premier Predore Premia Priestcliffe Quarry Promeghin Puig de Garrafa Pule Hill Rocks Punta Corno di Bo Quayfoot Buttress RAC boulders Rainbow Warrior Ramshaw Rocks Ratcheugh Crag Raven Crag (Langdale) Raven Crag (Walthwaite) Raven Crag, Combe Ghyll Raven Crag, Thirlmere Raven Scar Ravensdale Recess Point and Becks Zawn Reddyshore Scout Reecastle Crag Reiff - An Stiuir Reiff - Roinn a'Mhill Reiff - Rubha Ploytach Reiff - Stone Pig Cliffs Reotier Rheinstor Rhoscolyn Rian Cornei Rivelin Edge Roaches Lower Tier Roaches Skyline Roaches Upper Tier Rob's Rocks Robin Hood Rocks Robin Hood's Stride Rocher Baron Rocher de Amoureux Rocher de Gafouille Rocher de Neuf Heures Rocher des Aravis Rock Garden Crags Roda Di Vael Rodellar Rolling Gate Rosemergy Towers Roundhill Runestone Quarry Rusty Point Rylstone Rzedkowice Sa Gubia Saddle Head Saffres Saileag Saint Christophe (Dentelles de Montmirail) Saint Denis de Vaux Sainte Victoire Salem San Bartolo San Siro San Vito lo Capo Salinella Sasso Remenno Satilleu (La Marche) Scafell Crag Schiehallion Scout Crag Scout Crags Scout Scar Scratchmere Scar Screda Point Scugdale - Scot Crags Seathwaite Buttress Secteurs De La Fissure D'ailefroide Sella Sella Towers Sennen Seynes Sgairneach Mhor Sgiath Chuil Sgiath Chuil - Meall a'Churain Sgor Gaibhre Sgor Gaoith Sgor Gaoith - Carn Ban Mor Sgor Gaoith - Geal-charn Sgor Gaoith - Meall Buidhe Sgor Gaoith - Sgoran Dubh Mor Sgor na h-Ulaidh Sgor na h-Ulaidh - Stob an Fhuarain Sgurr a'Bhealaich Dheirg Sgurr a'Chaorachain Sgurr a'Mhaim Sgurr a'Mhaim - Sgor an Iubhair Sgurr a'Mhaim - Stob Choire a'Mhail Sgurr a'Mhaoraich Sgurr a'Mhaoraich - Sgurr a'Mhaoraich Beag Sgurr an Doire Leathain Sgurr an lochain Sgurr Choinnich Mor Sgurr Choinnich Mor - Sgurr Choinnich Beag Sgurr Fhuaran Sgurr Fhuaran - Sgurr nan Saighead Sgurr Mor - Carn na Criche Sgurr na Carnach Sgurr na Ciche Sgurr na Ciste Duibhe Sgurr na Sgine Sgurr na Sgine - North-west Top Sgurr nan Clach Geala Sgurr nan Coireachan Sgurr nan Coireachan Sgurr nan Conbhairean Sgurr nan Conbhairean - Creag a'Chaorainn Sgurr nan Conbhairean - Drochaid an Tuill Easaich Sgurr nan Each Sgurr Thuilm Sheeps Tor Sheigra Sea Cliffs Shepherds Crag Shining Clough Rocks Shipley Glen Shooter's Nab Sierra de Toix Sigottier Simons Seat Sinsat Sisteron Sitting Bull Buttress Slieve Lamagan Slipstones Spazzacaldera Spekes Mill Mouth and Brownspear Point Spellack Spidean Mialach Spofforth Pinnacles Sron a'Choire Ghairbh St David's Head St. Bees Head St. Govan's Head Stac An Fharaidh Staden Main Quarry Stag Rocks Stanage North Stanage Plantation Stanage Popular Standing Stones Stennis Head Stickle Barn Crag Stob a'Choire Mheadhoin Stob a'Choire Odhair Stob an t-Sluichd Stob Ban Stob Ban Stob Binnein Stob Binnein - Meall na Dige Stob Binnein - Stob Coire an Lochain Stob Choire Claurigh Stob Choire Claurigh - Stob a'Choire Leith Stob Choire Claurigh - Stob Coire na Ceannain Stob Coir'an Albannaich Stob Coire a'Chairn Stob Coire an Laoigh Stob Coire an Laoigh - Beinn na Socaich Stob Coire an Laoigh - Caisteal Stob Coire an Laoigh - Stob Coire Cath na Sine Stob Coire an Laoigh - Stob Coire Easain Stob Coire Easain Stob Coire nam Beith Stob Coire nan Lochan Stob Coire Sgreamhach Stob Coire Sgreamhach - Beinn Fhada Stob Coire Sgreamhach - North-east Top Stob Coire Sgriodain Stob Coire Sgriodain - South Top Stob Diamh Stob Diamh - Sron An Isean Stob Diamh - Stob Garbh Stob Ghabhar Stob Ghabhar - Sron a'Ghearrain Stob Ghabhar - Stob a'Bhruaich Leith Stob Poite Coire Ardair Stob Poite Coire Ardair - East Top Stob Poite Coire Ardair-Sron Coire a'Chriochairein Stonestar Crag Stoney Bank Stoney Middleton Strans gill Striddle Crag Stuc a'Chroin Stuchd an Lochain Stuchd an Lochain - Sron Chona Chorein Summit Quarry Tarn Crag (Grisedale) Tarn Crag (Langdale) Tarrenz/ Walchenbach Tegness Quarries Thackmell Crags The Cairnwell The Cobbler The Dewerstone The Five Clouds The Gelt Boulder The Hoff The Napes The Range The Ravenstones The Saddle The Saddle - Sgurr na Forcan Thirlstane Thorn Crag Thrang Crags Three Cliffs Bay Tilberthwaite Quarry Tiske Skaly Toll Creagach Toll Creagach - West Top Tom a'Choinich Tom a'Choinich - An Leth-chreag Tom a'Choinich - Tom a'Choinich Beag Tomasovsky Vyhlad Tre Cime Trevor Quarry Trowbarrow Troy Quarry Tryfan (East Face) Tryfan Fach (Little Tryfan) Twistleton Scars Ubrieux Upper Matlock Quarries Upton Slabs Vajolet Towers Val Lomasone Val San Nicolo Valample Vall de Guadar (Echo Valley) Valldemossa Valle de Abdalajis Via Ferrata d'Andagne Via Ferrata du Pichet Vicarage Cliff Vieux-Chateau Vilanova De Prades - Camping Vilanova De Prades - Penya Alta Volx Wainstones Walla Crag Wallowbarrow Crag Water-cum-Jolly Wavelength Boulders West Nab West Tor Wharncliffe Crags White Ghyll White House Quarry (Blackstone Edge Delf) White Tower Widdop Wildcat Crags (aka Wild Cat) Willersley Castle Rocks Wilton 1 Wilton 3 Wimberry Rocks Windgate Nick Windgather Rocks Windmore End Winnats Pass Witches' Quarry Wodens Face Woodhouse Scar World's End Y Garn Yarncliffe Quarry Yenne Yewdale Crag
Discipline
Aid Alpine Bouldering Scrambling Sport Trad Via Ferrata Winter
Partner
andy oxley anne vowles Ben Say Boardman Cat Forster chris ellis Chris Ellis Dave Marriott dave snowden fi-fi Fireman Steve frou-frou Guy Lee ian fenton jamie smith nick colton Paul Leader Sian Sianny Steve Smith Steve Wray Terentius Tom Say Tom Say Tom Whittaker trish trish 1968
Year
1966 1967 1968 1969 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016


text:
Ì Chaluim Chille
'S e Ì, neo Idhe, fear den Innse Gall. Tha Ì ann an Earra-Ghaidheal ann an Alba. A-rèir cunntas-sluaigh 2011 bha 177 duine a' fuireach anns an eilean agus mar sin dh'fhàs àireamh muinntir an eilein bho 125 duine anns a' bhliadhna 2001.[1]
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Anns a' bhliadhna 563 thàinig bàta gu tìr Eilean Idhe. Am Broinn an currach bha imrich à Èirinn - manaich a bh' annta agus nam measg bha duine a bhiodh cho cudthromoch ann an eachdraidh na Breatainn ri neach sam bith a bha bèo sna meadhan aoisean. 'S e an eaglais a thòisich Calum Cille, ris an can a chuid mhòr do luchd-eachdraidheal an eaglais Ceilteach, a dh'iompaich taobh tuath Breatainn gu creideamh Chrìosd. Am measg nam manachainnean mòra ainmeil a bha stèidhichte fo eaglais Chaluim Chille bha leithid Lindisfarne an tuath Sasainn agus Dharù is Dhoire ann an Eirinn. B' e I fhèin am prìomh eaglais aig na Cruithnich. Bha ceanglaichean mòra eadar na mannaich ann an I agus an teaghlach cùmhachdach o Eirinn, Clann Ui Nèill. Chan ann a mhàinn ri na dùthchannan Ceilteach a bha cùmhachd Eaglais Chaluim Chille ach cuideachd ri gall mar na Lochlannaich (an dèidh dhaibh gabhal ri Crìosd) agus na Sasannaich. Tha rìghrean bhon Nirribhidh agus Sasainn air an tioghlaigeadh air an eilean cuide ri iomadach rìgh bho Dàl Riada, Eirinn, Alba agus eile.
Ainm an eilein[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Iona, ainm Beurla an eilein, a' tighinn bho leughadh ceàrr air "Ioua", a tha a' ciallachadh, 's dòcha, "eilean nan craobh iubhair". Bhon a tha ainm an eilein sa Ghàidhlig, "Ì", cho goirid, théid a shìneadh mar as trice gu "Ì Chaluim Chille" no gu "Eilean Idhe" ('s e tuiseal ginideach a tha ann an "Idhe"). Canar "Idheach" ri cuideigin à bhuinneas don eilean, agus canar cuideachd "Ì nam ban bòidheach" ris an eilean. (Fiosrachadh bho Iain Mac an Tàilleir)
Sgrìobhaidhean mu a dheidhinn ann an Gàidhlig[deasaich | deasaich an tùs]
- Dòmhnullach, An t-Urr. Colla, D.D. (1938). 'Eilean I'. Ann an Am Measg nam Bodach. Glaschu: An Comunn Gaidhealach. dd. 25–33.
Aistean co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Alba
- Dàl Riada
- Pictavia
- Calum Cille
- An eaglais Cheilteach
- An Crèideamh Crìosdaidh
- Manaich
- Sgrios nan Lochlannaich
- Manaichean Ainmeil
- Càrn-cùl-ri-Èirinn
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ National Records of Scotland 2011 Census Earr-ràdh 2: Population and households on Scotland’s inhabited islands (PDF). Air a tharraing 10 an Lùnastal 2015
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- GRD: Leabhraichean-leughaidh Blackie: Ì Choluim Chille
- Slighe Chaluim Chile: Eilean Ì
Colla | Colbhasa | Diùra | Ì Chaluim Chille | Ìle | Lios Mòr | Longaigh | Muile | Orasaigh | Pabaigh | Ratharsair | Rònaigh | An t-Eilean Sgitheanach | Sgalpaigh an t-Sratha | Stafa | Tiriodh | Ulbha
Na h-Eileanan Tarsainn: Canaigh | Eige | An t-Eilean Gainmhich | Eilean nam Muc | Haoisgeir | Rùm
Na h-Eileanan Sglèata: Saoil | Eilean Èisdeal | Luinn | Beul na h-Uamha


text:
Voronezh
‘S e baile mòr air an àirde an iar-dheas na Ruise a th’ ann BopoHeж neo Voronezh (IPA: vʌronʲɪʃ, Fraingis: Voronej, Gearmailtis: Woronesch, Pòlais: Woroneż). Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1585 leis an Rìgh Feodor I mar ghearasdan airson an dùthaich a dhìon an aghaidh nan Tartar. Tha e suidhichte ri taobh na h-Aibhne Voronezh, 12km a-mach às an abhainn Don, aig 140m os cionn ìre na mara, anns an sgìre (Ruisis: Oblast) Voronezh, anns an roinn (Ruisis: Okrug) Meadhan na Ruise, aig astar dhe 424km bho Mhosgo (prìomh-bhaile na dùthcha) agus 1,069km bho Chathair Pheadair.[1] Tha 848,752[2] duine a’ fuireach anns a’ bhaile fhèin, an 15mh baile as motha na dùthcha.[3] Thuit àireamh-shluaigh Voronezh fad na 90an, gu ruige 2009, mar a leanas:
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Ivan Alekseyevich Bunin (1870 – 1953): Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1933.


text:
29 an Dàmhair
'S e 29 an Dàmhair an 302mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (303mh ann am bliadhna-leum). Tha 63 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1591 - Taghadh Pàpa Innocentius IX (Giovanni Antonio Facchinetti), ann an Cathair na Bhatacain.
- 1918 - Thoisich Ar-a-mach na Gearmailt.
- 1918 - Chaidh Iùgoslaibhia a cruthachadh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1017 - Eanraig III, Impire Naomh Ròmanach (bas. 1056).
- 1954 - Lee Child, ann an Coventry. Sgrìobhadair à Sasainn.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1038 - Æthelnoth, Àrd-easbaig Canterbury.
- 1825 - Jacques-Louis David, peantair nua-clasaigeach às an Fhraing.
- 1971 - Arne Wilhelm Kaurin Tiselius, ann an Uppsala. Ceimigear às an t-Suain.


text:
- TIOTAL
- HR 47 'Ben a' Bhuird' a' paidhleatadh Àir. 51 'Clan Fraser' air trèana luchd-siubhail faisg air Dail Chuinnidh
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_003_503
- ÀITE
- Dail Chuinnidh
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Lagan
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28497
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
HR 47 'Ben a' Bhuird' a' paidhleatadh Àir.51 'Clan Fraser' air trèana luchd-siubhail faisg air Dail Chuinnidh.
B' e pàirt den bhaidse mu dheireadh de locomotaibhean 4-4-0, ris an canar an clas 'Small Ben' a-nis, a chaidh a thogail dha Rèile na Gàidhealtachd a bh' ann an HR 47. An dèidh a' bhuidhneachaidh b' e LMS 14416 a bh' oirre agus lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis san t-Sultain 1948.


text:
- TIOTAL
- Taigh-solais Rubha Holborn, Inbhir Theòrsa
- EXTERNAL ID
- CAITHHORZ_THUFM_PH498
- ÀITE
- Inbhir Theòrsa
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Theòrsa
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Caithness Horizons
- AITHNEACHADH MAOINE
- 4879
- KEYWORDS
- taighean-solais
Taigh-solais Rubha Holborn.
Chaidh Taigh-solais Rubha Holborn a dhealbhachadh agus a thogail le Daibhidh is Tòmas Stevenson agus bha e deiseil an 1862. Chuireadh an solas fhèin a-staigh mar phàirt de thaigh an fhir-ghleidhidh, rud a tha annasach agus a' chuid as motha de thaighean-solais an Alba air an togail fa leth bhon taigh.
Sguireadh ga chleachdadh an 2003
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Caithness Horizons


text:
Kl. Enair.
Mac Amalgada meic Flainn taoisech {no rí} Callraighe do marbadh do Maolseclainn mac Concupair.
Aru d'argain do Galloiph.
Kl. Enair.
Domnall mac Taidcc h. Concupair rigdamna Connacht do marbadh do Cathal mac Aodha h. Concupair tre fhell. Cathal h. Concupair do tuitim la Ruaidri h. Concupair go sochaidhe moir uime. Maidm na n-ethar
Cinaoth h. Ruadhain tanaisi abbad Cluana M Nois quieuit.{MS folio 212va(326a)}
Kl. Enair.
Aodh h. Maoilseclainn rí Ailig moritur.
An Meranach h. Eochadha rí Uladh do badhadh a Luimnech.
Kl. Enair.
Cat eidir Donnchadh h. Ruairc go n-Airter Connacht & go Cairbre & co n-Gailengaibh re Muircertach h. m-Briain go n-Gallaibh & Laignibh & Osraighibh & Muimnechaibh gur marbadh ann Donnchadh h. Ruairc & Cinnédigh h. Briain & Congalach h. Concupair Failge et alii.
p.254
Kl. Enair.
Ar daoine & innile in hoc anno.
Mac Domnaill h. Ruairc rí h. mBriuin occisus est per dolum.


text:
- TIOTAL
- Beinn Sgritheall agus Caolas Shlèibhte
- EXTERNAL ID
- PC_JMSTRACHAN_115
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Gleann Eilg
- CRUTHADAIR
- JM Strachan
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- J I R Martin
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28968
- KEYWORDS
- cnuic is beanntan
cladaichean
sgìrean cladaich
Chaidh an dealbh seo a thogail faisg air Dùisdeil, a' coimhead bho Loch na Dail a-null thar Caolas Shlèibhte. Tha Beinn Sgritheall, 974m, na seasamh gu h-àrd sa mheadhan, a' dol sìos gu Loch Shùirn, a tha a' dol a-steach gu ruige beanntan uaigneach, lom Chnòideirt


text:
Tha mi fhathast nam ghàirnealair nuair a nochdas cothrom dhomh agus seo àite far a bheil mi a’ dèanamh beagan obrach an-dràsta is a-rithist. Roimhe Nollaig chuir mi uabhas de tiuilipean san gàrradh seo ‘s anns an dealbh tha thu a’ faicinn chan eil ach pàirt den duais a tha nan cois. Chan eil ach ùine goirid aig na tiuilipean ach nach eil iad ga ghreimeachadh ann an dòigh làidir ‘s làn pròis? Tha gach tè aca na spreadh socair àlainn, a’ cur cuireadh dhuinn a dh’ fhuireach mionaid sònraichte leotha ‘s as an dèidh a bhith gan cuimhneachadh gus an till iad a-rithist.
Seo dealbh a thog mi anns mo ghàrradh fhèin. Chan eil an Currac Cuthaige cho rìoghail ris an tiuilip ach tha a mhaise ri fhaighinn ann an dòigh eile: nuair a tha e a’ tionndaidh lair na coille sheargach an aon dath ris na speuran. Thig am faileas seo mus toisich duilleagan nan craobh a’ toirt cus sgàil orra. Thàinig mo chàirdean seo dhachaigh leam nuair a bha mi ag obair aig a’ chaisteal Chaladair: bha iad a’ coimhead orra mar rudeigin borb nuair a nochd iad am measg na lusan foirmeil. Ach nach robh iad san àite sa chiad dol a-mach? Bh’ againn sgrios a’ dèanamh orra ach thog mi dhachaigh iad nan ceudan ‘s nuair a bha cus agam an seo, thug mi feadhainn siud ‘s an seo. Innis mi sgeul-rùin dhut, tha fhathast Gàidhlig aca – ma bhruidhneas tu dhaibh sa Ghàidhlig gheibh thu fiamh-ghàire anabarrach nach eil ri fhaighinn sa bheurla.


text:
- TIOTAL
- Frith-dhrochaid Cumanta - Fiosrachadh mu Shailean Tarsainn 4
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_PLANS_05_015_004
- CRUTHADAIR
- The Highland Railway
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 26518
- KEYWORDS
- rathaidean iarainn
Rathad Iarainn na Gàidhealtachd
stèiseanan
frith dhrochaidean
gluasadail
zoomable
Is e 'Rathad Iarainn na Gàidhealtachd. Frith-dhrochaid Stèisein - Dealbhadh Cumanta. Fiosrachadh air na Prìomh Theannadairean' an tiotal a th' air a' phlana seo. Chan eil ceann-latha air. Tha an sgèile 1 òirleach gu 1 troigh.
San oisean gu h-ìosal air an làimh dheis ann an làmh-sgrìobhaidh tha 'MacRaibeart, Àrd Innleadair, Inbhir Nis'. Gu h-ìosal tha 'Oifis an Àrd Innleadair, Inbhir Nis' agus na cinn litreach 'R.A.D'.
Tha am plana air craiceann sgrìobhaidh


text:
- TIOTAL
- Fear le aodach math air Bhearanda
- EXTERNAL ID
- HCD00892
- ÀITE
- neo-aithnichte
- LINN
- 1900an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12565
- KEYWORDS
- fear
èideadh
Airson grunn sheasanan bha Donnchadh Mac a' Phearsain ag obair na lèigheadair-cuideachaidh aig Spà Srath Pheofhair. Seo dealbh de T Wellwood Maxwell, an lèigheadair aig Spà Srath Pheofhair.
Bidh e coltach on aodach ris a' chùl gun robh Mac a' Phearsain a' togail sreath dhealbhan dhen duine
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
1947
MCMXLVII
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 15 an Cèitean – Pàrtaidh Ortadogsach a stèidheachadh, ann an La Habana (Cùba).
- 20 an t-Samhain – Phòs bana-phrionnsa Ealasaid am Leiftenant Philip Mountbatten ann an Abaid na h-Iar-mhanachainn.
- Chaidh a’ Phrùis à bith.
- Bhuannaich André Gide an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 15 am Faoilleach - Martin Chalfie, ann an Chicago. Bith-eòlaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 7 am Màrt - Eilidh Eadie, ann an Stenhousemuir. Neach-poileataigs à Alba.
- 12 an Giblean – David Letterman, cleasaiche à Indianapolis, na Stàitean Aonaichte.
- 15 an Giblean - Uilleam Aitken, ann an Glaschu. Neach-poileataigs à Alba.
- 16 an Giblean - Gerry Rafferty, ann am Pàislig. Seinneadair à Alba.
- 24 an Giblean - Roger D. Kornberg, ann an St. Louis. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 25 an Giblean - Johan Cruyff, ann an Amsterdam. Cluicheadair ball-coise às na Tìrean Ìsle.
- 18 an Cèitean - Seán de Briotún, ann an Dún Búinne. Neach-poileataigs à Èirinn.
- 9 an Cèitean - Michael Levitt, ceimigear à Iosrael agus às na Stàitean Aonaichte.
- 31 an Cèitean - César Gaviria Trujillo, ann am Pereira. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 30 an t-Ògmhios – Jean-Yves Le Drian, Neach-poileataigs Frangach.
- 31 an t-Iuchar - Richard Griffiths, ann an Thornaby-on-Tees. Actair à Sasainn.
- 30 an t-Iuchar - Arnold Schwarzenegger, ann an Thal. Actair às an Ostair.
- 13 an t-Sultain - Sir Robert Robinson, ann an Chesterfield. Ceimigear à Sasainn.
- 1 an Dàmhair - Aaron Ciechanover, ann an Haifa. Bith-eòlaiche à Iosrael.
- 8 an Dùbhlachd - Thomas R. Cech, ann an Chicago. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 17 an Dùbhlachd - Mykola Azarov, Neach-poileataigs anns an Ucràin.
- 26 an Dùbhlachd - Liz Lochhead, bana-bhàrd agus bana-dhràmadaiche à Alba.
- 29 an Dùbhlachd - Ted Danson, ann an San Diego. Actair às na Stàitean Aonaichte.
- Klaas Hendrikse, ann an Groot-Ammers. Ministear neo-dhiadhaire às na Tìrean Ìsle.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 5 an Gearran - Hans Fallada, ann an Greifswald (a' Ghearmailt)
- 15 an Cèitean - Miguel Abadía Méndez, ann am Fómeque. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 4 an Dàmhair - Max Planck, ann an Göttingen. Fiosagaiche às a' Ghearmailt.
- 14 an Dùbhlachd - Stanley Baldwin, ann an Stourport-on-Severn. Neach-poileataigs à Sasainn.
- 17 an Dùbhlachd - Johannes Nicolaus Brønsted, ann an Copenhagen. Ceimigear fioseagach às An Danmhairg.


text:
GRANITAS, UABMas-fhìor air cairt gnothachais
GRANITAS, UAB
A 'cur crìoch pannalan, Bhlocaichean togail, Blocaichean concrait, Building materials, Clach bathair +14
Imprint
I-V 7:00-15:00
- GRANITAS, UAB
Teisteanasan
Mapa
Gnìomh roinn-seòrsa
A 'cur crìoch pannalan, Bhlocaichean togail, Blocaichean concrait, Building materials, Clach bathair, Clach giollachd, Clach products, Clach sgeadachadh, Clach sgoltadh, Clach sprùilleach, Clachan a 'bhlàr a-muigh, Concrait lìbhrigeadh, Concrait measgachadh, Concrait measgachaidhean, Concrait products, Cumhachd agus stòrasan nàdarra, Fixing, Mortars, Togail, fìor oighreachd
Qr code
vCard
Làrach-lìn
Làrach ainm: UAB "GRANITAS" | | Granito, dolomito skalda, betono ir akmens gaminiai


text:
Guiana
'S e dùthaich ann an Aimearaga a Deas a tha ann an Guiana[1][2][3][4] neo Guidheana[5].
Tha crìochan aice san taobh an ear le Suranam, sa deas le Braisil agus san iar leis a' Bheiniseala. Tha an Cuan Siar anns an taobh tuath dhith. 'S e Georgetown am prìomh-bhaile a tha aice.
'S e an t-aonar dùthaich ann an Aimearaga a Deas far a bhios Beurla ga bruidhinn. A-rèir cultair tha iad ceangailte leis a' Chairibìan. Tha iad ball den Cho-fhlaitheas.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1871901391
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Am Faclair Beag


text:
Bha a h-uile càil air bhoil air sràidean Pairois an-dè. Tha an riaghaltas gu mòr airson coireachan a thoirt do companaidhean airson cuidhteas fhaighinn air duine sam bith fo aois 26 aig àm sam bith sa chiad dà bhliadhna den chùmhnantan aca. Tha an riaghaltas den bheachd gun cruthaich sin obair gu leòr agus tha cruaidh fheum air obair anns an Fhraing sna làithean seo. Cha mhòr nach robh a h-uile mac màthair tàmailteach leis a sin agus thug iad na sràidean orra an-dè. Thàinig feadhainn den òigridh a-steach bhon iomall a’ bhaile ge-tà agus thug iad ionnsaidh an aghaidh a’ phoilis. Tha a leithid den ghràisg sin a’ dol ris an canar ‘les casseurs’ san Fhraing. Bu choma leis na Frangaich ma bhios na dhaoine ud an sàs sgrios sna sgìrean fhèin ach nuair a tha iad a’ briseadh a h-uile sian taobh a-staigh Pairois, uill, ‘s e rud eile a th’ ann an sin.
Cha do mhothaich an saoghal an stailc nàiseanta, cha robh uidh aig na sianalan telebhisean ach ann an sabaid a bha a’ dol air adhart eadar a’ phoilis (CRS) agus les casseurs.
Tha an Fhraing ann an staing gu dearbh ach ann an dòigh bha coltais ‘retro68’ air a ghnothaich. Aig an àm ud thug na h-oileanaich agus na h-aonaidhean na sràidean orra ach bha mòran airson ar-a-mach buileach glan agus bha amas aca dùthaich chomanach fhaighinn. An diugh chan eil iad ag iarraidh ach a bhith nan deagh chalpairean. ‘S e ri linn sin a tha na botail agus na breicean a’ seòladh chun loidhneachan phoilis. Ach ‘s e geama diofraichte a th’ ann san làithean seo: tha gaoth fhuar ‘globalisation’ a’ sgreuchail tron sean taigh.
Bha stailc ann an Alba cuideachd ach bha e na bu sìobhalaichte.


text:
Tinbheal
'S e pàrlamaid a tha san Tinbheal (Gàidhlig Mhanainn: Tinvaal). 'S e an Tinbheal a' phàrlamaid as aosta san t-saoghal a tha ag obair fhathast agus chaidh a stèidheachadh ann an 979 a-rèir coltais. A bharrachd air aois, tha e ainmeil a chionn 's gun dèid laghan ùra an eilein an leughadh os àrd ann an Gàidhlig Mhanainn air Là an Tinbheil.
Eachdraidh an ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Tha am facal a' tighinn on Lochlannais Þingvǫllr, o Þing "mòd lagha".
Tùsan[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean dhan taobh a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- Tinbheal - Pàrlamaid Eilean Mhanainn


text:
An t-ath-leasachadh a thàinig air ceist an fhearainn anns na 90an ann an Asainte agus Eilean Eige, agus a tha a-nis ri fhaicinn bho cheann gu ceann na Gàidhealtachd agus nan Eileanan, cha do thuit sin às an adhar.
Thàinig diofar fhactaran ri chèile: eachdraidh nan daoine a bha air am mealladh; beachdan ùra poilitigeach bho leithid a' Phàipeir Bhig, Aonadh nan Croitearan agus Seumas Mac an t-Sealgair; misneachd nan coimhearsnachdan fhèin agus an suidheachadh eaconomach aig an àm.
Agus ged a bha h-uile càil sin ann, dh'fheumadh iad a thighinn ri chèile ann an saoghal foirmeil, glaiste, laghail nan uachdaran.
Dh’fheumadh cuideigin a bhith ann gus na h-ùghdarrasan, agus na h-uachdarain, agus na mèarlaich a ghoid am fearann a chasg.
Agus bha am fear-lagha Sìm Friseal, a bhàsaich an t-seachdain seo, ann air an stiùir, mar fhear a' bhàta, do choimhearsnachdan anns an t-saoghal laghail sin, agus uair às dèidh uair, threòraich e iad gu tìr ùr.
'S chan e a-mhàin gun robh e proifeasanta, 's gun robh earbsa aig daoine ann, ach bha e a' creidsinn anns a' chùis, agus rinn sin diofar mòr. Rinn e diofar mòr.
Seo aithris a BhBC air Sìm agus seo na bha anns a Herald


text:
Ocus an día bís ac droing ele annsa tír sin bídh a leth ar cumma duine & in leth ele ar cuma dhaim, & labraidh in Díabul friu an sin. Marbaid daeine co minic an sin a clainn a fíadnaisi an dee sin, & croithid a fuil mur idhbairt uime, & an duine do geib bás annsa tír sin loiscter a chorp ar eccla co fuidedh se pían ona píastaib icca ithe isin talmain,
p.246& da m-bia clann aici leigfidhter an ben can losccad 'na fochuir, & is mur sin dogníther risin fer o tet a bean muna baca an ben é ac dul dochum báis di. Aderit an pairt dobi acu aran saegul curab ecin dóib a beith acu thall.


text:
- TIOTAL
- Foillseachaidhean Taghaidh, 1874: Sanas airson coinneimh aig Teàrlach Friseal Mac an Tòisich a chaidh a chur dheth
- EXTERNAL ID
- Z_QZP40_2915_P067
- LINN
- 1870an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 9005
- KEYWORDS
- taghaidhean
poilitigs
luchd-poilitigs
pàrtaidhean poilitigeach
Tha an sanas seo a' toirt fa-near gu bheil dàil air Teàrlach Friseal Mac an Tòisich agus mar sin, nach ruig e Inbhir Nis gu Diluain 2 Gearran 1874. Bha e na thagraiche airson seata Bailtean Inbhir Nis anns an Taghadh Choitcheann a bha gu bhith ann agus bha e a'fuireach ann an Algiers nuair a chaidh an taghadh a ghairm. 'S e "droch thuras thar na Mara Meadhan-thìrich" a chuir dàil air.
B' e toradh an taghaidh airson Bailtean Inbhir Nis (a' gabhail a-steach Inbhir Nis, Inbhir Nàrann, Farrais is A' Chananaich):
Friseal Mac an Tòisich (Libearalach neo-eisimeileach) - 1,134
Mac an Tòisich an Ràthaig Mhòir (Libearalach) - 879
Mac an Tòisich an Tuilm (Tòraidh) - 16
Fhuair na Libearalaich aig Uilleam Gladstone a' mhòr-chuid de na bhòtaichean san taghadh, ach fhuair na Tòraidhean aig Benjamin Disraeli a' mhòr-chuid ann an Taigh nan Cumantan. 'S e pàirt mòr den adhbhar gun d' fhuair iad iomadh roinn-taghaidh gun fharpais


text:
- TIOTAL
- Loco HR neo-aithnichte air an àrd-ùrlar airson seirbheisean a tha a' falbh às a' Chaol
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_976
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27670
- KEYWORDS
- stèisean-rèile
stèisesanan rathad-iarainn
Comann Rathad-iarainn na Gàidhealtachd
HRS
locothan
trèanaichean
San deilbh seo, chithear loco neo-aithnichte aig Rathad-iarainn na Gàidhealtachd air an àrd-ùrlar airson seirbheisean a tha a' falbh às a' Chaol.
Is e fear de na locothan Clas Skye Bogie aig Rathad-iarainn na Gàidhealtachd a th' ann. Chaidh iad seo a thogail airson seirbheisean air an loidhne eadar Inbhir Pheofharain agus an t-Eilean Sgitheanach.
Is e Caol Loch Aillse an ceann-loidhne aig an rathad-iarainn eadar Inbhir Nis agus an Caol. Chaidh an stèisean fhosgladh san t-Samhain 1897. Roimhe sin, b' e Port an t-Sròim ceann na loidhne. B' e an leudachadh de 10 mìle eadar Port an t-Sròim agus Caol Loch Aillse, a chosg £250,000 a thogail, an rathad-iarainn as cosgaile a chaidh a thogail riamh aig an àm sin.
Chaidh an stèisean, an gàrradh-bathair, na taobh-loidhnichean, na seadaichean-einnsein agus toglaichean co-cheangailte ri gnìomhachas an èisg uile a thogail air talamh far an robh creag cruaidh ann a dh'fheumadh iad spreadhadh air falbh. Sguir seirbheisean bathair sa Chaol san Lùnastal 1983.


text:
- TIOTAL
- Loch Coir' Uisg' agus Loch Sgabhaig, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2304
- ÀITE
- Loch Sgàbhaig
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1920an; 1930an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34204
- KEYWORDS
- loch
beanntan
dealbh-tìre
turasachd
Chan eil an sealladh annasach seo o na leathadan os cionn Loch Coir Uisg' a' sealltainn mòran dhen loch fhèin. An àite sin, tha an camara a' coimhead chun an iar-dheas gu Loch Sgabhaig, seachad air an Eilean Reamhar agus Rubh' a' Gheodha Bhuidhe. Chithear Eilean Shòdhaigh aig a' chùl, le Rùm dìreach ri fhaicinn air fàire air an taobh chlì. Tha luchd-turais nach urrainn air neo nach eil deònach a' chuairt fhada gu Coir ' Uisg' a choiseachd air an toirt tarsainn Loch Sgabhaig ann am bàta à Ealaghol gu àite a tha mu chairteal a mhìle o Choir' Uisg'. Chithear Abhainn Sgabhaig a' falbh à ceann a deas Loch Coir' Uisg agus a' dol tarsainn nan creagan crìonte air an rathad chun na mara


text:
Aarhus
'S e baile mòr agus port[1] cudromach ri taobh a' Kattegat, faisg air Randers, ann am meadhan na Danmhairg a th' ann an Århus neo Aarhus (IPA: ɒːhuːˀs, Liotuànais: Orhūsa, Laideann: Aarhusium). Tha e suidhichte air Bàgh Århus (Danmhairgis: Bugt Århus), aig 10m os cionn ìre na mara,[2] anns an roinn Midtjylland (Gàidhlig: Meadhan Jylland),[3] 157km air falbh bho Copenhagen (prìomh-bhaile na dùthcha), 69km bho Fredericia, 151km bho Helsingbør agus 134km bho Esbjerg.[4]
Chaidh Århus a stèidheachadh ri linn nan Lochlannach agus tha an t-ainm a'ciallachadh Inbhir na h-Aibhne, bho ā (abhainn) agus ōss (inbhir). Tha 252,213 duine a' fuireach ann.[5] 'S e an dàrna baile as motha anns an Danmhairg a tha ann cuideachd.[6]
Bailtean co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Århus Havn
- ↑ Mongabay
- ↑ Den Store Danske
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Danmarks Statistikbank
- ↑ Geonames


text:
Airson a’ chiad uair on thoisich am farpais, “Gnìomhachas Gàidhlig na Bliadhna” chaidh a’ chiad duais a bhuileachadh, co-ionnan, air dà chompanaidh. B’ iad na companaidhean, Facal, companaidh, stèidhte an Dùthaich MhicAoidh, a tha a’ tabhann seirbheisean cànain agus Comunn Eachdraidh Nis, taigh tasgaidh stèidhte an Nis Leòdhas, a ghlèidh duais Gnìomhachas Gàidhlig na Bliadhna 2013 le chèile.
Tha an fharpais, a th’ air a stiùireadh le Comunn Na Gàidhlig (CnaG) le taic o Iomairt na Gàidhealtachd’s nan Eilean (HIE) a’ toirt aithne don obair ionmholta a tha mòran chompanaidhean a’ dèanamh nan raon fhèin agus aig an aon àm iad ga dhèanamh tron Ghàidhlig. A thuilleadh air a bhith a’ toirt aithne do na companaidhean a tha a’ cumail a’ Ghàidhlig aig cridhe an cuid obrach an ceartuair, thathas an dòchas gum brosnaich an fharpais companaidhean eile gus a bhith a’ strì gus iad fhèin a’ bharrachd a dhèanamh tron Ghàidhlig.
Bha na britheamhan glan air an dòigh mar a bha an dà chompanaidh a’ cleachdadh na Gaidhlig gach cuid am measg an luchd-obrach agus le luchd-frithealaidh agus le follaiseachd a’ chànain a thaobh soidhnichean, làraich-lìn is dòighean margaidheachd eile. Ach se a ghlac aire nam britheamhan an obair eile, taobh a-muigh an “obair àbhaisteach” san robh an dà chompanaidh an sàs. Bha Facal gu mòr an sàs an clasaichean Gàidhlig, ceòl is seinn, obair òigridh agus co-obrachadh le buidhnean eile san sgìre air pròiseactan a thaobh na Gaidhlig a thoirt air adhart san sgìre. Bha Comunn Eachdraidh Nis air diofar bhuidhnean a stèidheachadh a bhiodh a’ coinneachadh gu seachdainneil, air cafaidh a thòiseachadh agus air nàdar taigh-cèilidh a chruthachadh, a’ toirt cothrom do mhuinntir na sgìre a bhith a’ coinneachadh gu cunbhalach. Agus, bha gach rud a bha seo air a dhèanamh tron Ghàidhlig.
Chaidh na duaisean am buileachadh air Facal agus Comunn Eachdraidh Nis le Alasdair Allan BPA, Ministeir an Riaghaltais airson Ionnsachadh, Saidheans agus Gàidhlig is Albais.
Thuirt an t-Oll. Allan, “Bu mhath leam meal a naidheachd a chuir air gach cuid Facal agus Comunn Eachdraidh Nis airson an duais a tha seo a ghleidheadh. Tha an dà chompanaidh air dearbhadh gu bheil a’ Ghàidhlig gu tur aig cridhe an obair làitheil. Tha ar n-oidhirpean gus stad a chuir air crìonadh àireamh luchd-labhairt na Gàidhlig gu mòr a’ crochadh air companaidhean mar seo a tha a’ toirt a’ chothrom do dhaoine a’ Ghàidhlig a cleachdadh nam beatha làitheil. Bu mhath leam cuideachd taing a thoirt don phanail measaidh, agus Iomairt na Gàidhealtachd’s nan Eilean agus Comunn na gàidhlig airson an obair ann a bhith a’ cumail an fharpais sa, oir tha i a’ toirt aithne dhaibhsan a tha a’ brosnachadh sa misneachadh seasmhachd a’ chànain feadh na dùthcha.”
Thuirt Anna NicAmhlaigh, Ceannard Gnìomhachas is Prìomh Roinnean aig HIE Innse Gall, gu robh HIE toilichte a bhith a’ cumail taic ris na duaisean sa, “Tha duaisean mar seo cudromach ann a bhith a’ dèanamh aithne air an oidhirp agus an dìcheall ann a bhith a’ cleachdadh Gàidhlig mar so-mhaoin ann an gnìomhachas, agus tha sinn air leth toilichte gur iad Comunn Eachdraidh Nis agus Facal a cho-roinn an duais, leis gu bheil e cho soilleir gu bheil a’ Ghàidhlig aig cridhe na tha iad a’ dèanamh.
“Tha HIE gu làidir dhan bheachd gu bheil a’ Ghàidhlig a’ tabhann cothroman cosnaidh is cothroman gnìomhachas a leudachadh, agus chan eil dearbhadh nas fheàrr na bhith a’ coimhead ris an dà chompanaidh a ghlèidh an duais sa. Tha HIE cuideachd air taic dìreach a thoirt don Chomunn Eachdraidh is do choimhearsnachd Ghàidhlig Nis, a tha mu thràth làidir agus a dh’ fhaodadh a bhith nas treasa air a tha buidhnean mar Comunn eachdraidh Nis a’ cleachdadh an dualchas gus goireasan a chuir air dòigh do mhuinntir na coimhearsnachd de gach aois. Tha e na adhbhar tlachd a’ toirt aithne dhan sàr obair a tha ris ann a bhith a’ leasachadh an cuid obrach tron Ghàidhlig.
“Tha Facal da-rìribh ag aithneachadh luach na Gàidhlig agus ga cleachdadh gu làitheil. Le follaiseachd a’ chànain air an làrach-lìn aca agus le Gàidhlig an teas mheadhan an obair làitheil, tha iadsan cuideachd làn airigh air an duais a tha seo. Tha HIE a’ guidhe gach soirbheachadh do Facal agus Comunn Eachdraidh Nis sna bliadhnachan air thoiseach oirnn.”
Thuirt Anna NicSuain, Cathraiche Chomunn Eachdraidh Nis, “Tha e na urram mòr dha Comunn Eachdraidh Nis – agus dhan sgìre air fad – an duais seo fhaighinn. An uair a chaidh CEN a stèidheachadh ann an 1977, cò a chanadh gun sgapadh a’ bheachd cruinneachadh eachdraidheil a bhith anns gach coimhearsnachd bhon Buta Leòdhasach gu ceann Bharraigh agus gu àiteachan eile air Tìr Mòr agus na h-Eileanan a-staigh. Saoilidh mi gu bheil Comunn Eachdraidh Nis gu ìre mhòr na dheagh eisimpleir air a’ bheachd a nochd aig fosgladh oifigeil a’ Mhòid an t-seachdain a chaidh, “gus coimhearsnachdan làidir Gàidhlig a chruthachadh agus a thogail anns na h-Eileanan an Iar gus am bi dachaigh ann an sin don ghinealach ùr de luchd-labhairt gus an ionnsachadh agus an tuigse air a’ chànain a thoirt air adhart.” Tha fior dheagh mhodail againn ann an seo, ach cha chùm sinn a’ dol gun airgead a’ tighinn gu cunbhalach. Tha mi an dòchas gu bheil na buidhnean maoineachaidh ag èisteachd gu furachail! Tha sinn fada an comann ChnaG agus HIE airson an duais a tha seo an diugh.”
Thuirt Alasdair MacLeòid, co-stèidheadair Facal, "Tha sinn air ar dòigh a bhith a' faighinn na duaise seo, agus tha sinn an dòchas gun tòir seo brosnachadh dha companaidhean eile a thogail air luach na Gàidhlig sa roinn phrìobhaidich."
Thuirt Dòmhnall MacNèill, Ceannard ChnaG gu robh e glan air a dhòigh gu robh an duais air a cho-roinn le companaidhean stèidhte sna h-Eileanan an Iar agus Cataibh. Thuirt e, “Tha seo na dhearbhadh gu bheil oidhirpean a’ dol air adhart taobh a-staigh gnìomhachasan tarsaing a’ Ghàidhealtachd’s nan eilein gus a’ Ghàidhlig a neartachadh. Thairis na 4 ceithir bliadhna a chaidh seachad, bho chùmhnant le HIE, tha sinne air a bhith ag obair gu dlùth le diofar ghnìomhachasan is buidhnean coimhearsnachd air feadh na dùthcha agus tha mise cinnteach gu bheil cothroman mòr ann airson an tuilleadh a dhèanamh leis a’ Ghàidhlig gus gach cuid maitheas a’ cànain agus an eaconamaidh. Tha mi taingeil do HIE airson an taic ann a bhith a’ ruith am farpais, Gnìomhachas Gàidhlig na Bliadhna.”
Facal and Comunn Eachdraidh Nis are Joint Winners of 2013 Gaelic Business of the Year Award
For the first time since its inception, the Gaelic Business of the Year Award has been jointly won, by two companies. The successful companies are Facal, a specialist transcription and translation service company based in Sutherland and Comunn Eachdraidh Nis, a historical society based in Ness, Lewis.
The competition, which is run by Comunn na Gàidhlig (CnaG) and funded by Highlands and Islands Enterprise recognises good practice in the use of Gaelic in the business sector. As well as giving recognition to businesses where Gaelic is central to all that they do, it is hoped that the competition also encourages other businesses to increase their commitment to the language in practical ways.
The judging panel was pleased with the two companies’ use of Gaelic amongst staff, in dealing with customers and the visibility of the language within the companies through signage, websites and the use of Gaelic in image/marketing of their services. But, what really impressed the panel was the wide range of Gaelic-related activities carried out by both companies, over and above their “normal work”. Facal was highly involved in the delivery of Gaelic classes, music and singing classes and working with other organisations on a range of projects designed to develop the Gaelic language in Sutherland. Comunn Eachdraidh Nis has established a number of groups which meet regularly, opened a cafe which is open all year round and has created a community hub, providing the community with a wide range of opportunities to meet regularly. And all these activities are done in Gaelic.
The awards were presented to Facal and Comunn Eachdraidh Nis by Alasdair Allan, MSP, Minister for Learning, Science and Scotland's Languages. Dr Allan said, “I would like to congratulate both Facal and Comunn Eachdraidh Nis on their winning this award. Both have shown that they go the extra mile to incorporate Gaelic into their work. Our commitment to halting the decline of Gaelic speakers needs companies like these to give people the chance to use their Gaelic skills in day to day life. I would also like to thank the judging panel and Comunn na Gaidhlig for their commitment to this award as it rewards those playing a part in encouraging the sustainability of the language across the country.”
Anne Macaulay, Head of Business and Key Sectors at HIE in the Outer Hebrides, said HIE was pleased to continue supporting the awards, “Awards like this are an important recognition of the effort and commitment in using Gaelic as an asset within business, and we are especially pleased that it is Comunn Eachdraidh Nis and Facal which have taken joint first place because Gaelic is so clearly at the heart of what they do.
“HIE is strongly of the opinion that Gaelic offers employment and business opportunities, and there’s no better proof than our worthy winners. HIE has also provided direct support to the historical society and the wider Gaelic speaking community of Ness which is already strong and can be even more resilient when organisations like Comunn Eachdraidh Nis translate their heritage into impressive facilities that serve people of all ages. It is great to recognise the excellent work they are doing in terms of developing their activities through Gaelic.
“Facal really does also recognise the value of Gaelic and the business uses it on a daily basis. With a high profile of the language on its website and with Gaelic being a core part of what the business does, they too fully deserve this award. HIE wishes Facal and Comunn Eachdraidh Nis every success in the years ahead.”
Annie Macsween, Chair of Comunn Eachdraidh Nis said, “It is a great honour for Comunn Eachdraidh Nis – and indeed for the wider community – to win this award. When Comunn Eachdraidh Nis was formed in 1977, who would have thought that historical societies would be formed across the islands, from the Butt to Barra, and beyond, to other islands and to parts of the mainland. I think Comunn Eachdraidh Nis is a good example of the viewpoint raised at the opening of the Royal National Mòd last week, “to create and build a strong Gaelic community in the Western Isles so that there is a homeland there for our new generation of speakers to go to in order to develop their learning and understanding of the language. We have an excellent model here, but we cannot sustain it without core funding. I hope funding agencies will take note! We are grateful to CnaG and HIE for this award.”
Alasdair MacLeòid, co-founder of Facal, said, "We are delighted to receive this award, and we hope it will encourage others to build on the value of Gaelic to businesses operating in the private sector."
Donald MacNèill, Chief Executive of CnaG said he was delighted that the award had been jointly won by companies based in the Western Isles and Sutherland. “He said, “This is evidence of the good work going on across the HIE network area to ensure the future of the Gaelic language. Under contract with HIE, over the past 4 years, we have been working closely with businesses and community organisations across the area and I have no doubt that there are increasing opportunities for the language to be used for the benefit of both the language and the economy. I am grateful to HIE for enabling us to run the Gaelic Business of the Year competition.”


text:
Ro edpair rí temhrach h. 2. maelsechnaill mac conchobair hui mailshechnaill, ocus commarbba coluim cille .h. 2. domnall mac robartaig con hulib sruithib cenansa archena eter sacart ocus epscop ocus fer ligenn. ro edpair dno cid in fosairchennech .h. 2. cormacc mac rechtocan com macclerchib samtha coluim chille archena, ro edpairset didu na huli sin disiurt choluim chille hi cenunnus cona lubgortán do dia ocus do deoradaib craidbechaib do gres cen sheilb ndilis do nach erraid ann trea biuthu co ro chinne a bethaid do dia ocus corop craidbech.
Is iat imorra sláin ocus dilsi do rata ina dilsi in disirt sin, h. 2. sruithi cenansa faden cona nabbaid, Ri mide h. 2. maelsechnaill mac conchobair hui maelsechnaill co rigraid ocus dechdoinib mide ar chena, Donnchad mac airdd huí ruairgg ri connacht ocus galeng, in garbanach hua corran co nocthigernaib galeng ar chena, hi fiadnaisi rig casil na rig .h. 2. donnchada
p.132meicc carthaich hui chellachain chasil rofonaisced dilsi in disirt sin.
Bennacht isu crist ocus choluim chille cos na huilib noebaib nime ocus talman for cec noen mórfas cadus ocus cháthaid na edpartu sin. Mallacht imorra ocus mírad o dia cona noebaib forsin ti thicfa in agid cátad ocus chadussa na edparta sin. Bendacht imorra de bithbi co na hulib firenaib for an rí ocus for an nabbaid ocus for an sammad ro dilsigset in disiurt sa do dia ocus dia chraidbechaib. Oraid do mac maras tróg ro scrib soire ocus dilsi in disiurta sa do dia ocus dia chraidbechaib.


text:
THÀINIG litir o bhunsgoil mo chuid chloinneadh an-diugh. Tha an raon-cluiche a’ cur thairis le fietsen (baidhsagalan) beaga – na ceudan dhiubh a’ càrnadh suas a h-uile latha – ’s tha iad a’ faighneachd gu modhail am biodh a’ chlann deònach coiseachd chun na sgoile, ma ghabhas sin dèanamh.
Sin an suidheachadh san Òlaind, far a bheil sinn a’ fuireach. Sna bailtean móra tha fada cus rothairean gan cleachdadh a-nis, a’ cur stad air an trafaig, ’s air coisichean a th’ air an cur thuige gu faighinn seachad air na mìltean de fietsen a th’ air am fàgail air feadh an àite (ged a tha 320,000 àite-pàircidh oifigeach aig na stéiseanan a-mhàin).
Tha e toirt gàir’ orm. Abair gum bu chòir duilgheadas mar seo bhith aig a h-uile dùthaich. ’S gum biodh “Tsar Rothaireachd Ghlaschu”, Frank McAveety, toilichte na gearanan seo bhith aige.Tha obair mhór aige gus an ìre sin a ruigsinn ge-tà. Nuair a bha mi a’ fuireach ann an Dùn Éideann, mus robh clann agam, b’ àbhaist dhomh baidhsagal a chleachdadh fad an t-siubhail. Cha robh e furasta, air sgàth nam bràighean, ’s bha e cunnartach, air sgàth an trafaig nach biodh a’ coimhead a-mach air do shon. Ach chòrd e glan rium.
Cha b’ urra dhomh cumail a’ dol, ge-tà, nuair thàinig a’ chlann. Ciamar a bheireadh tu dithis phàistean mun cuairt air baidhsagal, nuair bhiodh tu daonnan an cunnart a dhol ’nad shilidh sa cheapaire eadar bus nach robh air t’ fhaicinn agus càr nach robh gad iarraidh air an rathad anns a’ chiad àite?
Sheas am baidhg a Luan ’s a Dhòmhnach anns a’ ghàradh, a’ meirgeadh. Sguir na busaichean a ghabhail ri pramaichean, ’s cha robh doigh ás agam ach càr a cheannach. Dh’fhàs mi coltach ri càch, an earbsa càr, a’ cruinneachadh tiogaidean pàircidh ’s a’ cur orm cudrom.
Sann an uair sin a thachair e. B’ fheudar dhan duin’ agam obair a ghabhail anns na Tìrean Ìsle. Thagh sinn baile beag Duitseach, agus chuir sinn a h-uile rud a bh’ againn air bàta.
Ach a-mhàin an càr. Bha mi air dealbh fhaicinn de bhakfiets. Se rud gu ìre ùr a th’ ann am bakfiets – baidhsagal fada le nàdar de bhara-cuibhle romhad far an suidh grunn chloinne, cù, bùthadaireachd, gu dearbh fhéin dad sam bith a thogras tu suas ri 80kg. Aig €1,750 cha robh e saor. Ach b’e an roghainn as fheàrr a rinn mi ’nam bheatha.
Bidh sinn a’ dol a h-uile h-àite oirre, mi fhìn ’s a’ chlann. Dhan sgoil, dhan supermarkt, làithean a-mach, sgrìoban fuara ’s am mullach oirre, sgrìoban briagha grianach barra-fosgailte. Fiù ’s corra sgrìob san t-sneachda, ach tha sin beagan eagalach (thathar a’ feuchainn a-mach ceum-baidhsagail teasaichte ann am baile neo dhà). Gu ruige seo tha mi air a cleachdadh gus imprig a thogail, àirneis flatpack thoirt dhachaigh bhon stéisean, preasaichean agus fiùs preasan a ghluasad, mo nighean a thoirt dhan ospadal nuair a thuit i ’s a ghoirtich i i fhéin, mo mhac a thoirt chun an dotair ’na laighe fo bhlangaid, triùir phàistean a ghiùlan (iomadh uair), agus mo phiuthar Anna a thoirt air chuairt (aon uair, ach cha do chòrd e rithe).
Chuireadh e iongnadh ort uiread de dhaoine ’s a gheibh air aon bhaidhsagal àbhaisteach. Tha iomadh cleas aig a h-uile mac màthar, ach gus a-seo, cha do dh’ionnsaich mi fhìn falbh oirre ’s mi a’ cumail greim air dàrna rothair, air flùraichean, air umbrella, neo air rudeigin mór air cùl an t-suidhe.
Thathar ag ràdh gu bheil sgrìob sam bith san Òlaind fo thrì chilomeatair nas luaithe le fiets na le càr. Tha mi cinnteach gu bheil. Bidh thu ’g itealaich mun cuairt air fietspad (ceum-baidhsagail), na càraichean a’ stad air do shon, prìomhachas air timcheallain (chan ann san lagh, ach ann an da-rìribh), glé bheag a’ cur stad ort mus ruig thu ceann do thurais. Cha robh mi ga chreidsinn an toiseach – bhithinn a’ stad a h-uile triop a chithinn càr a’ tighinn gam ionnsaigh, stadadh iadsan, agus shuidheamaid uile a’ coimhead càch-a-chéile mar gun robh an duin’ eile ás a chiall. Beag air bheag dh’ionnsaich mi gun robh prìomhachas agam cha mhór anns a h-uile suidheachadh.
Tha trì rudan móra air cùl seo: bunstructar, strict liability, agus dearg àireamh nan rothairean. Cha tig an rud mu dheireadh ás aonais a’ chiad dhà. Se deagh lìon de fietspaden a thogail an rud as cruaidhe. Air rathaidean móra sna bailtean an seo san Òlaind, tha an rathad àbhaisteach agad, pàirceadh ri thaobh, rathad air leth dha na rothairean, agus as déidh sin an cabhsair. Gach nì air leth (fiù ’s air na timcheallain). Gun bhanaichean a’ pàirceadh air rathad nan rothairean. Gun dorsan nan càraichean a’ fosgladh ort gun rabhadh. Gun busaichean agus tagsaidhean gad phutadh far an rathaid. Nèamh.
Nuair thill sinn a Dhùn Éideann air làithean-saora an-uiridh, thug Calum beag sùil mun cuairt agus thuirt e: “Cà bheil na fietspaden?” Cha robh e tuigsinn car son nach biodh iad ann.
Tha rud eile dhìth air McAveety ge-tà. Car son a tha prìomhachas aig luchd nam baidhsagalan, a bharrachd air riaghailtean an rathaid? Strict liability. Siud an riaghailt a chanas, ma tha tubaist ann, gu bheil a’ choire daonnan air dràibhear a’ chàr. Abair gu bheil dràibhearan faiceallach an uair sin. Tha an riaghailt aig na dùthchannan Eòrpach air fad ach an Rìoghachd Aonaichte, Éirinn, Cyprus, Malta agus Romàinia.
Tha obair mhór ri dhèanamh ann an Glaschu, ’s ann an Alba gu léir, ach is d’fhiach e. Bha mi beò an Dùn Éideann le dithis òga, a’ faighinn bho A gu B glaist’ air cùl uinneagan, a’ pumpadh a-mach salchair, buileach stuigte. A-nis tha mi saor agus sona a-rithist, na dearbadain-dé ag itealaich seachad air m’ aodann, na nàbaidhean ag eughach haló bho thaobh eile na sràide, mo chasan a’ gluasad, mo chliabh làn de dh’èadhar glan.


text:
Feasgar ciùin an tùs a' Chèitein
Nuair bha 'n ialtag anns na speuran
Chualaim rìbhinn òg 's i deurach
'Seinn fo sgàil nan geugan uain'
Bha a' ghrian 'sa chuan gu sìoladh
'S reult cha d' èirich anns an iarmailt
Nuair a sheinn an òigh gu cianail
"Tha mo ghaol air àird a' chuain"
Thòisich dealt na h-oidhch' ri tùirling
'S lùb am braon gu caoin na flùrain
Shèid a' ghaoth 'na h-oiteig chùbhraidh
Beatha 's ùrachd do gach cluan
Ghleus an nighneag fonn a h-òrain
Sèimh is ciùin mar dhriùchd an Òg-mhìos
'S bha an t-sèisd seo 'g èirigh 'n còmhnaidh
"Tha mo ghaol air àird a' chuain"
Chiar an latha is dheàrrs' na reultan
Sheòl an rè measg neul nan speuran
Shuidh an òigh, bha 'bròn 'ga lèireadh
'S cha robh dèigh air tàmh no suain
Theann mi faisg air reult nan òg-bhean
Sheinn mu 'gaol air chuan 'bha seòladh
O bu bhinn a caoidhrean brònach
"Tha mo ghaol air àird a' chuain"
Rinn an ceòl le deòin mo thàladh
Dlùth do rìbinn donn nam blàth-shul
'S i ag ùrnaigh ris an Àrd-Rìgh
"Dìon mo ghràdh 'th' air àird a' chuain"
Bha a cridh' le gaol gu sgàineadh
Nuair a ghlac mi fhèin air làimh i
"Siab do dheòir, do ghaol tha sàbhailt
Thill mi slàn bhàrr àird a' chuain"


text:
- TIOTAL
- Ealais agus Cladh Bhaile na Cill
- EXTERNAL ID
- HC_PLANNING_07_019_0678
- ÀITE
- Diùranais
- SGÌRE
- Eadar Dhà Chaolas agus Diùranais
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Diùirnis
- DEIT
- 1981
- LINN
- 1980an
- CRUTHADAIR
- T. Kenneth MacKenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Roinn Dealbhaidh Chomhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 15471
- KEYWORDS
- eaglaisean
togalaichean
tobhtaichean
creideamh
bàird
uaighean
Tha tobhta eaglais Bhaile na Cill suidhichte aig ceann an iar Bàgh Bhaile na Cill. Thathas ag ràdh gur e an Naomh Maol Rubha a stèidhich i ann an 722 ged a tha an tobhta a tha na seasamh an-diugh a' dol air ais gu 1619. Gu deas air an eaglais tha uaigh mhòr airson na chaill am beatha nuair a chaidh an long eithireach 'Canton' fodha far Rubha Faraid ann an 1849 agus chaidh a h-uile neach a bh' innte a bhàthadh. Tha cuimhneachan nas follaisiche suidhichte sa chladh mar chuimneachan air a' bhàrd Gàidhlig, Rob Donn MacAoidh


text:
- TIOTAL
- Loch Coir' Uisge, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- HCD00310
- ÀITE
- Loch Sgàbhaig
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12036
- KEYWORDS
- Loch Sgàbhaig
Ealaghol
An Cuiltheann
Taca ris an latha an-diugh, chan eil coltas air an luchd-turais seo gu bheil aodach ceart orra airson a bhith a' leum far bhàtaichean agus a' coiseachd anns na beanntan! Ach tha bòidhchead an turais à Ealaghol thairis air Loch Sgàbhaig gu Loch Coir' Uisge air luchd-turais a thàladh o chionn bhliadhnaichean. 'S ann a tha na gaothan a bhios ag èirigh gu h-obann, uisgeachan fuara agus coiseachd gharbh anns an sgìre seo mu bhonn A'Chuiltheann a' cur ris na seallaidhean eibhiseach
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Am baile geal. Sin an t-ainm a thug an t-ailtire Carl Engel air Helsinki san 18mh linn. Cha b’ ann air son cho fuar ’s a tha an aimsir, ged as ann mar sin a thà an aimsir (ach a-mhàin as t-samhradh), ach air sgàth ’s dath a’ chuid as motha de na toglaichean a dhealbhaich Engel fhèin.
Tha iad fhathast geal. Ach, mar a tha nàdarra, chaidh gleans eadar-dhealaichte a chur ri coltas a’ bhaile bhon uair sin agus chithear toglaichean gorma ’s pince, ’s fiùs buidhe, nas trice an-diugh. Gus deagh eisimpleir den fharsaingeachd seo fhaicinn, rachainn gu Eira, sgìre shnasail nach eil ach cairteal uair a thìde air bus poblach bho mheadhan a’ bhaile. Àite snog socair far an do thog daoine beartach taighean ùra aig toiseach an 20mh linn. Dh’fhaodadh tu uair no dhà a thoirt an seo gu furasta, a’ coiseachd ’s a’ coimhead mun cuairt.
Tha an dearbh rud fìor mu mheadhan Helsinki. Feumaidh mi aideachadh gun do chuir a choltas Baile Naomh Pheadair san Ruis an cuimhne dhomh. Dh’fhaodte nach e iongnadh cho mòr a th’ ann, leis cho faisg ’s a tha am baile bòidheach sin (mu thrì uairean a thìde dhan ear), ach an t-adhbhar as motha son a’ ghleans Ruisich, b’e gun deach tòrr de na seann toglaichean a chur suas nuair bha an Fhionnlann fo smachd cruaidh na Ruis. Agus tha an ailtireachd ùr a’ dol glè mhath leis an t-seann stoidhle, ’nam bheachd-sa co-dhiù, fiùs leis na toglaichean ùra meatailt, glainneach, gleansach a chaidh suas anns na 90an.
A bharrachd air ailtireachd ùr, tha luchd-dealbhaidh na dùthcha air cliù math fhaotainn son dealbhachadh cha mhòr anns gach seadh. Bho àirneis adhartach annasach àlainn, gu fònaichean làimhe, gu na “h-appaichean” air na dearbh fònaichean làimhe. Chaidh Helsinki ainmeachadh mar “Phrìomh Bhaile Dealbhachaidh an t-Saoghail ann an 2012”, agus tha tachartasan a’ gabhail àite air an ceangal ri dealbhachadh fad na bliadhna seo.
Sann mun cuairt air Pàirce Dianapuisto a tha tè de na sgìrean as fheàrr gus àirneis Fhionnlannach fhaicinn. Chithear iomadh bùth àirneis an seo. ’Nam broinn bha iomadh rud brèagha, agus gach rud cosgail. Mar eisimpleir aon chuisean €80 (£65), brat-ùrlair €2,900 (£2,330), leabhar dealbhachaidh (na bu choltaiche ri bileag ’nam bheachd-sa) €86 (£70). ’S mar sin air adhart.
Ma bhios euro ruadh air fhàgail, chan eil cosgaisean àbhaisteach mòran nas fhas’ air an sporan. Cosgaidh taigh òsta meadhanach math – glan, goireasach – mu €80–€100 (£65–£80) an oidhche aig an deireadh sheachdain, ach mu €140–€160 (£115–£130) tron t-seachdain. Faodar prìsean bu lugha a lorg le bhith coimhead cuid de na làraich lìn ùra – Airbnb, Wimdu ’s an leithid.
A thaobh biadh ’s deoch bidh a’ chuid as motha de na taighan bidhe ’s na taighean seinnse cosgail do dh’Albannach. Ach a-rithist, tha dòighean ann beagan airgid a shàbhaladh. Gach latha tron t-seachdain, eadar 4f agus 6f, se “uair obrach” a th’ ann sna taighean seinnse, nuair a bhios iad ag ìsleachadh nam prìsean àbhaisteach aca. Gu h-annasach, bidh prìsean nan taighean bidhe cèine (Thaiach, Sìonach etc) nas ìsle na taighean bidhe Fionnlannach. Cha mholainn-sa biadh Fionnlannach a sheachnadh idir ge-tà, ach seo dòigh air smachd a chumail air cosgaisean bunaiteach. Bidh a’ chuid as motha de na taighean bidhe Fionnlannach nas reusanta aig àm lòin na aig àm dìnneireach, agus dh’ithinn annta aig an àm sin den latha.
Coltach ris a’ chuid as motha de na dùthchannan san nàbaidheachd, is toigh leis na Fionnlannaich blasan sìmplidh, plèan. Gus deagh bhlasad fhaighinn air farsaingeachd de bhiadh na dùthcha, rachainn gu margaid Kuupatorri. Tha i air oir na h-acarsaid, troighean air falbh bho bhàtaichean a tha a’ reic iasg a chaidh a ghlacadh ann an Camas na Fionnlainne a’ mhadainn sin.
Tha biadh na mara cudromach do na Fionnlannaich. Chithear sgadan picilte mar a chithear an Alba, ach chòrd an sgadan picilte ann an seiridh (agus fear ann an sùgh dearc-choille) rium gu mòr. Dh’fheuchainn giomach-Spàinnteach nam faighinn cothrom, seach gu bheil e cho reamhar ’s cho milis.
Tha mi riamh air a bhith den bheachd gum bu chòir dhomh a bhith fosgailte do rud sam bith fheuchainn fhads a bhios mi thall thairis, ach feumaidh mi aideachadh gun do cheasnaich mi an fheallsanachd agam fhèin nuair fhuair mi an cothrom feòil mathain smòcte fheuchainn.
Ach dh’fheuch mi e. Agus chòrd i rium. Leagh i ’nam bheul agus mhair am blas smòcte greis mhath. Aig mu €220 an kilo ge-tà, chan e feòil làitheil a th’ ann idir. An rud a tha ga dèanamh cho cosgail, se cho gann ’s a tha i.
Cha mhòr cho gann ’s a tha toglaichean geala a’ fàs anns a’ “bhaile gheal”.
daibhidhseumas@yahoo.ca


text:
- TIOTAL
- Taighean-croite faisg air Port Rìgh
- EXTERNAL ID
- HCD_CARD_201
- ÀITE
- Port Rìgh
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Port Rìgh
- LINN
- 1910an; 1920an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12988
- KEYWORDS
- taigheadas
tughadh
iarann preasach
mòine
taighean
Chòrdadh an sealladh seann-fhasanta air a' chairt-phuist Valentines seo, a chaidh a thogail faisg air Port Rìgh san Eilean Sgitheanach, ri luchd-turais air an eilean. Bhiodh beatha taobh a-staigh nan taighean caran bunaiteach ged a bhiodh na taighean gu math blàth as a' Gheamradh agus fionnar as t-Samhradh. Tha tugadh air an taigh ri aghaidh na deilbhe ach tha mullach iarann preasach air an fhear air a chùl agus tha cruach mònach aige cuideachd. Tha na taighean beagan an iar air Port Rìgh, is dòcha anns na Sluganan, agus chithear Beinn Tianabhaig ri cùl na deilbhe.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Conamara
She ard ayns sheear Nerin, eh Conamara (Baarle: Connemara). T'eh jeant seose jeh lieh-innys lhean eddyr an Caoláire Rua as Cuan Chill Chiaráin ayns sheear Choontae ny Galliu. Dy mennick ta sleih ennagh cur Conamara er y slane ard soit çheu heear veih Caayr ny Galliu, agh she red meestiuragh eh shen. Cois Fharraige yn ennym ta currit er yn ard eddyr y chaayr as Casla, balley beg er coose jiass y choontae. Ta'n ennym Conamara çheet magh ass yn ennym kynneeagh Conmhaícne Mara, banglane jeh'n chynney Conmhaícne. Er-yn-oyr dy row y banglane shen cummal er laue ny marrey, v'ad enmyssit Conmhaícne Mara ny Conmhaícne Marrey.
Cummal
Çheer-oaylleeaght[reagh | edit source]
Ta Conamara ny lhie ayns ard Iar Chonnacht, ny "Eear Chonnaghtey", thalloo ayns Coontae ny Galliu çheu heear veih Loch Coirib. Ta Conamara er ny rheynn dy tradishoonagh ayns daa ayrn - Conamara Hwoaie as Conamara Yiass. Ta ny sleityn Beanna Beola as Abhainn Ghlinne, ta stroo stiagh 'sy vooir ayns an Clochán, cowraghey yn joarey eddyr yn daa ayrn. Ta Conamara caglit da'n sheear, da'n jiass, as da'n twoaie liorish y Cheayn Sheear. Ta'n joarey thallooin lesh y chooid elley jeh Coontae ny Galliu cowrit liorish Abhainn Inbhear Mór (ta stroo jeeragh stiagh ayns twoaie Chuan Chill Chiaráin), Loch Úraid, (soit meeiley ny ghaa çheu heear veih'n Teach Dóite), as y dreeym heear jeh Sléibhte Mhám Toirc. Ayns twoaie ny sleityn, ta'n joarey çheet ry-cheilley rish y vooir ec an Caoláire Rua, meeiley ny ghaa sheear veih'n Líonán.
Baljyn as baljyn beggey scanshoil[reagh | edit source]
- Baile Conaola
- Baile na hInse
- Carna
- An Cheathrú Rua
- Cill Chiaráin
- An Cladach Dubh
- Cloch na Rón
- An Cloigeann
- An Clochán
- Indreabhán
- Leitir Fraic
- Leitir Mealláin
- Leitir Móir
- An Líonán
- Rinn Mhaoile
- Ros Muc
- Sraith Salach
- An Teach Dóite
Ellanyn scanshoil[reagh | edit source]
Kianglaghyn mooie[reagh | edit source]
- Connemara.ie - Ynnyd-eggey Turrysid Chonamara.
- Connemara.net - Oayllys mychione Conamara, Galliu, Nerin
- Connemara Ireland - Ynnyd-eggey da fysseree hurryssagh as cruinnaghtyn.
- Pairk Ashoonagh Chonamara


text:
IS ann sin adubairt Aedh mac Domnuill h-ui Faelain & Domnall ua Neill Mhuighi Da Chonn . ataim-ne fiche fer dona Deisibh annso & anum ar deredh chaich & dighlam
p.19sinn fein suil berius tromlach in t-sluaig orainn. Ocus do ansad & do marbhsat XX. laech Lochlannach & ní riacht beo a measc a muinntire dibh acht cuicer.
IS annsin do an Aedh mac Donnchada meic Caeim & Sbelan mac Suillebain & Muircertach mac Muircertaigh & do marbsat XX. fer & ni thainic beo dibh a mesc ar muintiri act triur.
IS annsin do an Aengus mac Aissidha & Donnchad mac Conchubair & Fianghal mac Conghail & do mharbhsat XX. fer & ro marbhuit fein ann.
p.20
IS ann sin do an Cu Dubh mac Failbhe & Donnchad mac Muircertaigh & Finn mac Etersceoil & do marbhsat moran dona Lochlannchaib & do marbait iat-som.
IS annsin ro loigh imarcraigh na laechrad Lochlannach ar in laechraid Muimhnig & ro gabhudh Ceallachan & Dond Cuan leo & rucad gu h-Ath Cliath iat Ocus in tan do riachtadar faighthi in baili ad-connaicc Ceallachan fer cuigi & cenn ana laim & faidhbh san laimh ele & do fhiafraigh do Ceallachain cuich an cenn. Ceann Aedha mheich Donnchada meic Caeim sin ar Ceallachan Ocus cáinfid clanna Eachach in cenn-sin ar se.
{folio L 151b2}At-connuic fer ele cuice & cenn 'na laimh & do fhiafraigh do Ceallachain cuich é. Cenn Spealain meic Shuillebain ar Ceallachan & cáinfit caeim-righna Caisil in ceann-sin.
At-connaic fer ele cuigi & cenn 'na laim & do fhiafraigh cuich e. Aithrech leam fer an cinn-sin do tabairt lium ar Ceallachan .i. Aengus mac Aissida & caínfid clanna Cairthinn Finn in cenn.
At-connaic fer eli cuigi & cenn 'na laim & do fhiafraig in cétna do Ceallachain. ceann Aedha meic Domnaill h-i Fhaelain sin ar se & cáinfidir isna Deisibh fer an chinn-sin.
At-connaicc fer ele cuigi & do fhiafraig cuich in cenn bui 'na laim. Cenn Muircertaigh meic Muircertaigh ar Ceallachan & cáinfit mna Muscraidhi in cenn-sin.
At-connaicc fer ele cuigi. & ro fiafraig de cuich in cenn-so. ar se. Cenn Donnchudha meic Concubair sin .i. meic righ Ciarraigi Luacra & cainfid clanna Ceir in cenn-sin ar Ceallachan.


text:
- TIOTAL
- Post Office, Culnacnock, Portree, Isle of Skye
- EXTERNAL ID
- HCD_CARD_202
- ÀITE
- Cùl nan Cnoc
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cille Mhoire
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12989
- KEYWORDS
- Cùl nan Cnoc
oifisean a' phuist
Comann an Fhearainn
Tha Cùl nan Cnoc suidhichte faisg air Stafainn tuath air Port Rìgh. Is e "Blarcrian" an t-ainm a bh' air an taigh seo agus bha e ri taobh Sgoil Bhaltos ach tha e a-nis air a leigeil. Bha e le Uilleam MacCoinnich (1851 - 1935), am maighstir-sgoile an toiseach. Thathar a' creidsinn gun deach an talamh air an robh an taigh a' toirt a-mach à croitearachd le croitearan à Bhaltos a bha taingeil airson an taic a fhuair iad bho MhicCoinnich anns na 1880an rè strì an fhearainn san eilean. Sgrìobh Uilleam MacCoinnich "Skye: Iochdar-Trotternish And District", a chaidh fhoillseachadh ann an 1930, agus Old Skye Tales"
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Tha MG Alba ag aithris soirbheachais ann an seirbheisean craolaidh Gàidhlig ged a tha luchd amhairc a’ gearain mu phrógraman a dh’fhaodadh a bhith nas Gàidhealaiche agus iomairt a’ dol gus barrachd Gàidhlig fhaighinn air BBC Alba.
San aithisg bhliadhnail aca tha MG Alba a’ comharrachadh 709,000 duine a’ coimhead BBC Alba gach seachdain. Mar bhuidheann maoineachaidh agus stiùiridh, tha MG Alba ag agairt ceannardais air gnìomhachasan cruthachail luach £29.4 millean do econamaidh na h-Alba.
An déidh greis de cho-chomhairle phoblach ge-tà, tha am buidheann mothachail air laigsean san t-seirbheis. Sgrìobh an cathraiche aca, Magaidh Choineagan, gum feum iad “dèanamh cinnteach gu bheil na prògraman a’ riochdachadh na misneachd agus a’ bheairteis a tha ann an cultar na Gàidhlig”.
A dh’aindeoin sin, cumaidh iad ris a’ phoileasaidh a tha aca an-dràsta a bhith a’ cleachdadh fo-thiotalan ann am Beurla a-mhàin nach gabh an cur dheth ach a tha mar gum biodh loisgte air an scrion. A’ freagairt ceistean a chaidh a thogail tron cho-chomhairle tha MG Alba “a’ moladh gun tèid cumail le na fo-thiotalan air an losgadh a-steach ann am Beurla gus an tig an t-àm far a bheil fo-thiotalan roghainneil rim faighinn thar gach ùrlar sgaoilidh”.
Thathas a’ gealltainn gun tig piseach air gnothaichean san àm ri teachd, ach tha eagal gu bheil cus fo-thiotalan agus guthan Beurla a’ tighinn a-steach ro thric a’ dèanamh cron air a’ Ghàidhlig.Thuirt Lisa Storey, a tha riochdachadh na buidhn’ iomairt air-loidhne Gaidhlig.tv, “Se briseadh dùil a th’ ann. Bha cothrom aca cur ás dhan phoileasaidh a thaobh fo-thiotalan Beurla loisgte. Cha do rinn iad sin. Tha fada cus Beurla ann agus chan fheum e a bhith mar seo.”
Tha Gaidhlig.tv air fianais a chruinneachadh gum faod inbhe na Gàidhlig a bhith ga suarachadh le uiread de Bheurla a bhith ro fhollaiseach. Tha iad cuideachd ag ràdh gu bheil fo-thiotalan Beurla cur sgìths air daoine le Gàidhlig, co-dhiùbh a tha i aca bho thùs gus nach eil, ged a dh’fhaodas fo-thiotalan a bhith cuideachail aig fìor thoiseach an ionnsachaidh. Bidh cuid a’ cur ás do na fo-thiotalan anns an dòigh aca fhein – le bhith a’ cur teip air an scrion gus nach fhaicear a’ Bheurla. Thuirt Maureen Hammond á Farrais: “B’ fheàrr leam telebhisean Gàidhlig gun fo- thiotalan. Nì teip an gnothach.”
Tha Gaidhlig.tv an dùil ri fuasglaidhean nas cunbhalaiche a thighinn tro theicneòlas a tha ann nan cuireadh BBC Alba gu cleachd e. Chuir iad litir fhosgailte gu Bòrd na Gàidhlig, le lethbhric gu ùghdarrasan eile, na bu tràithe am-bliadhna ris an do chuir an sàr-eolaiche cànain agus cultair Mórag NicLeòid làmh, cho math ri Aonghas Pàdraig Caimbeul, Aonghas Dubh MacNeacail agus dusan ainm eile a’ riochdachadh farsaingeachd de luchd-amhairc.
Bhathas an dòchas, ged a tha smachd air craoladh ga ghleidheadh aig Pàrlamaid Lunnainn, gum biodh Bòrd na Gàidhlig comasach air beachd a thoirt seachad agus Achd na Gàidhlig a’ gealltainn co-ionnanachd urraim don Ghàidhlig ri Beurla. A réir Gaidhlig.tv cha tàinig freagairt fhathast. Cha d’fhuair An t-Albannach freagairt nas motha bhon Bhòrd ri ceistean air cothromachd eadar Gàidhlig agus Beurla. Thathas a’ tuigsinn gu bheil am Bòrd fhéin a’ tighinn fo cheistean mun luach agus mun bhuannachd a th’ ann am pròiseas a chuir Iain Caimbeul air dòigh mus do leig e seachad a dhreuchd mar cheannard an t-seachdain sa ’s gun e ach beagan mhìosan san fhastadh.
Fhuair sinn freagairt slàn ge-tà bho neach-labhairt ás leth co-bhanntachd MGAlba/BBCAlba, a’ daingneachadh gu bheil “conaltradh cunbhalach eadar BBC Alba agus Bòrd na Gàidhlig a thaobh rannsachadh agus leasachadh cànain”.
Tha BBC Alba a’ dol ás àicheadh gu bheil fo-thiotalan ’nam fìor dhragh air móran a bharrachd air 24 ás a’ cheud de luchd-amhairc, a réir an rannsachaidh aca fhéin. A thuilleadh air dìth airgid, tha iad ag aithneachadh gu bheil dìth chinnt air na ceanglan eadar cànain agus craoladh ’na cnap-starra air a bheil iad ro mhothachail. “Se fìor glè bheag a chaidh a sgrìobhadh le ùghdarras air a’ cheangal eadar cleachdadh cànain sna meadhanan, gu h-àraid air telebhisean, agus leasachadh cànain.
“Tha cha mhór gach acadeamaigeach ag aithneachadh cho riatanach ’s a tha e gun téid inbhe a’ mhion-chànain àrdachadh ann am beatha phoblach na dùthcha, agus gu bheil seanail telebhisean sa mhion-chànan cudromach san obair sin, gu h-àraid ma tha seasamh agus tarraing nàiseanta aig an t-seanail. Tha sinn fìor mhothachail ge-tà gu bheil sinn uile feumach air tuigse nas doimhne air a’ cheangal eadar na meadhanan agus leasachadh cànain.”
Thathas an dùil gun can MG Alba tuilleadh mu na cuspairean seo as t-fhoghar.


text:
- TIOTAL
- Baile Sgobharaidh agus Sgobharaidh Mhòr
- EXTERNAL ID
- PC_PWG_POSTCARDS_005
- ÀITE
- Sgobhairidh
- SGÌRE
- Eadar Dhà Chaolas agus Diùranais
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Eadar Dhà Chaolas
- LINN
- 1960an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- PFW Grant
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29663
- KEYWORDS
- cairtean-puist
bailtean beaga
turasachd
faireadh na eun
eun-eòlas
pailmean
croitearan
Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn bhailtean Sgobharaidh agus Sgobharaidh Mhòr air taobh an iar Chataibh.
'S e bailtean croitearachd a bh' annta bho thùs agus an-dràsta tha iad a' tarraing luchd-coiseachd, luchd-iasgaich is luchd-faireadh nan eun. Tha Sgobharaidh ainmeil airson pailmean ann an gàrraidhean Taigh Sgobharaidh. Bidh iad seo a' fàs mar thoradh air blàthachadh bho Shruth a' Chamais. Tha tèarmann-nàdair Eilean Shannda faisg air làimh agus tha mòran eòin-mhara, buthaidean agus eòin dubha an sgadain nam measg, a' tuineachadh an sin


text:
Siùrsachd
Tha siùrsachd, no strìopachas, 'na reic de frithealadh na drùise, mar feis na beòil no cleamhnas. 'S e siùrsach/strìopach a th' ann an duine a' reic frithealadh na drùise, seòrsa de obraiche-drùise. Ann an cleachdadh nas coitchinne an facail, bidh neach sam bith a' reic a fhrithealadh/frithealadh ri ceann-fàth a th' air smaoineachadh a bhith neo-airidh air fhaicinn ri ga dhèanamh/dèanamh strìopach fhèin. 'San RA, 's e siùrsach a th' ann an neach sam bith, "gun ceadaich a chorp/corp a bhith air chleachdadh ri adhbharan draosta ann am malairt ri dìoladh".
Susbaint
Sealladh agus comharrachaidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ged tha strìopaichean agus an luchd-dèilige a' riochdachadh uile seòrsa is uile suidheachadh-miann, 's e fireannaich a th' anns a' chuid as motha nan luchd-dèilige. Tha strìopachas air dhiùltadh leis a' chuid as motha nam creideamhan cho mì-chiatach no/agus peacach, agus tha strìopaichean air smaoineachadh a bhith nàireach no daoine de inbhe ìosal sa' chuid as motha nam comainn; ann an roinn nan dualchasan, th' am luchd-dèilige gu tric air choimhead sìos air cuideachd ach tha iad air fhulang ri ìre nas motha na an t-siùrsach.
Strìopachas sràide[deasaich | deasaich an tùs]
'San strìopachas sràide, aslaichidh an strìopach luchd-ceannachd fad a fuireach aig oisnean nan sràidean no coiseachd ri taobh na sràide, mar as trice le aodach gann, brosnachadh uime/uimpe. Gu tric tha an strìopach (gu cumanta air chantainn ri "luid", "reipseach", or "sràideag" gam comharrachadh bho h-obraichean-drùise eile) a' nochdadh a cumail a sròn 'na ghnothach/gnothach fhèin is fuirichidh e/i dhan neach-ceannachd a thòiseachadh cur fios thuige/thuice. Ann an cuid no gu h-iomlan air an adhbhar an cleamhnais. Tha an obrachadh dèanta sa' chàr an neach-ceannsachd no ann am caol-shràid dhlùth no ann an seòmar air mhàl(gabhaidh seòmraichean màl leis an uair làn no leth-uair màl taighean-òsda gum beir frithealadh ri strìopaichean).
Turasachd-drùise[deasaich | deasaich an tùs]
'S e turasachd, ann an cuid no gu h-iomlan air an adhbhar an cleamhnais, mar as trice le strìopaichean, a tha turasachd-drùise. 'S e cinn-siubhail na turasachd-drùise a tha dùthchannan bochda cinn-siubhail, far a brùthaidh bochdainn daoine a-steach do strìopachas. Tha na dùthchannan seo eisimpleirean: Thailand, Vietnam, Meagsago, Philippines, Cuba agus A' Bhreasail. Tha Cambodia ceann-siubhail suaicheanta air a fhàs ri pàisde-mhiannaich agus tha Argentina an-dràsda dachaigh ri sluagh cudthromach nan slaightearan, a th' ann imrich air a dhol dhan tairbhe an peuso shaoir agus an cothrom air a' ghabhail-brath na drùise gum beir an bathar-iùlachd air ìsleachadh Argentina dhaibh.
Cleachdaidh roinn nan pàisde-mhiannaich turasachd-drùise a dh'fhaighinn rathad ri cleamhnas le daoine-cloinne nach eil ri fhaighinn 'san dùthaich an eòlas. Eagraichidh na turasaichean-drùise fhèin air roinn nan làraich-lìn far a nì iad spaglainn air am buaidhean, codaichidh dealbhan an ìobairtich, bruidhinnidh comhairle air cleamhnas le fir, mnathan agus daoine-cloinne ann an dùthchannan cèine aig a' mheas as fheàrr agus ciamar a sheachnadh lorgadh a-mach aig an taigh agus thall thairis. Ged tha a' chuid as motha nan dùthchannan le gnìomhachas mòr na turasachd-drùise ag obrachadh a lughdachadh no casgadh turasachd-drùise, tha na turasaichean-drùise rèidh air a thoirt a chur air adhart am cùis. Tha bailtean mar Angeles 'sna Pilippinean agus Pattaya 'san Thailand air thoirt thairis gu bhith gu h-iomlan ri Goill gun tèid ann a cheannach sochair-drùise, araon laghail agus mì-laghail.
Gu nuadh, tha iomadh dùthaich an Siar laghan air a reachdachadh le ruigheachd ri dùthchannan eile a pheanasachadh luchd-dùthcha gun, cho turasaichean-drùise, pàirtich ann an cleamhnas le òganaich ann an dùthchannan eile. Tha na laghan seo gu h-ainneamh air thoirt gu buil do bhrìgh thèid an droch-ghnìomh neo-fhoillsichte. [1] [2] [3]
Ainneart an aghaidh strìopaichean[deasaich | deasaich an tùs]
Tha strìopach gu tric na h-ìobairtich de cionnt ainneartach. [4] Gabhaidh ciontaichean a-staigh luchd-dèilige ainnteartach, strìopairean, agus maoir-sìthe truaillte. 'S e targaidean na lean-mharbhaichean a th' anns na strìopaichean (gu h-àraidh na luchd an sàs ann an strìopachas sràide), oir chì iad strìopaichean ri targaidean furasta, no cleachdaidh iad an neul cràbhach agus comannach co-ceangailte ri strìopaichean cho bonn air a' mharbhadh. A bhith 'nam slaoightearan fhèin, chan eil strìopaichean cho coltach na na luchd-laghail a bhith air rannsachadh leis na maoir-sìthe nuair thèid iad às an t-sealladh, gan dèanamh ìobairtich a' bhruid de lean-mharbhaichean. Leis a' ghnàths na h-oibre, thèid strìopaichean leis na luchd-dèilige gu dìomhair (a sheachnadh dragh às na maoir-sìthe) ri h-àiteachan far an nach cuir neach casg orra, mar sin gan dèanamh glè sho-leònte ri fir cunnartach. Rinn Robert Pickton, fear na Canada a dh'fhuirich dlùth ri Vancouver, naidheachd an dèidh dhan lorgadh nam cuirp de iomadaidh strìopaichean a bha ollanaichte air a tuathanas. An-dràsda 's e fon casaid nam mort de fichead mnaoi 's a seachd bhon raon Vancouver.
Suidheachadh san Roinn-Eòrpa[deasaich | deasaich an tùs]
Chan eil e ceadaichte an gnothach seo a shireadh ann an corra dhùthaich.[1]
Boireann-dligheachas[deasaich | deasaich an tùs]
Do bhrìgh tha a' chuid as motha nan strìopaichean 'nam mnathan, tha strìopachas 'na cùis chudthromach 'sna smuaintean 's luchd-dèanadais na boireann-dhligheachas. Chruinnich luchd-beanalachd a chunnaic obraichean-drùise cho co-mhnathan airidh air còraichean is saoradh na miann le obraichean-drùise fhèin a chruthachadh na h-eagrachaidhean mocha na gluasad nan obraichean-drùise mar an Buidheann Strìopaichean Astràilia. Dh'fhàs na buidhnean seo a-steach dhan ghluasad nan obraichean-drùise an-dràsda.
Sa' bhuidhnean eile, thagair ùghdaran mar Andrea Dworkin, a bha 'na strìopach fhèin, 'san deichead 1980 gu bheil drùis mhalairteach 'na h-èigneachadh air thoirt gu buil le bochdainn (agus gu tric ainneart fosgailte le drùisirean). Diùltadh luchd-tairgse an smuain gum bi siùrsachd air leasachadh. Bha air stiùireadh leis a' bheachd seo an lagh 1999 na t-Suaine toirmisgeadh an ceannsach (ach chan eil an reic) na drùise. 'San t-Suain o chionn an leasachadh nan laghan, tha obraichean-drùise a-steach do ìre iomrallach air chur air a bhith, air brùthadh a-mach air na sràidean, air a fhàs obraichean nan falbhan a' leantainn an gluasad de bàtaichean, slighean-siubhail mar na trèanaichean, agus àiteannan eile far a coinnichidh iad an luchd-dèilige. Do bhrìgh an mì-laghaileachd nan luchd-dèilige 'san Suain, thèid roinn nan luchd-dèilige thar na crìche ri dùthchannan dlùtha a rannsachadh obraichean-drùise, agus tha seo 'san Suain na prìsean sìos air a bhrùthadh.
Tha Sheila Jeffreys, neach-oilthigheach allail aig an Oillthigh na Melbourne 'san Astràilia, a' tagradh gun fulaing obraichean-drùise bho co-fhiosrachd meallta agus air an fhìrinn sin feumaidh obraichean-drùise a' bruidhinn de fiosrachadh math sam bith ann an obair-drùise air mhì-chreidsinn a bhith. 'S cur an aghaidh seo ri a tairgse 'na leabhar an deicheid 1990 'Droch-Chreideamh Leasbach' a tha a' tagradh gum bu chòir do h-uile bean air chreidsinn a bhith. Bhuilich Jeffreys ri sgàineadh sìos ùr agus an dèanamh lochdach de h-uile taigh-strìopachais 'san stàid Astràilianach de Tasmàinia agus tha i a' cur taic ris a' bhuidheann na h-imriche an aghaidh obraichean-drùise, Ionnsaigh Meas, àitheanta am measg nan obraichean-drùise cho "Ionnsaigh Mhì-mheas".


text:
Tha an t-àm ann a rithist airson gnìomhachasan agus coimhearsnachdan a tha gu dlùth an sàs anns a' Ghàidhlig, neo a tha a' cleachdadh a' chànain bho latha gu latha, tagradh airson duaisean Gleus agus Gnìomh 2012.
Tha inbhe is cliù an luib na ciad àitean a ghlèidheadh, ach duaisean feumail cuideachd, de £3,000, £1,500, agus £500 son a' chiad, dàrna san treas àite anns an dà fharpais.
Tha na farpaisean air an stiùireadh le Comunn na Gàidhlig, mar phàirt dhan chùmhnant leasachaidh a th'aca le Iomairt na Gàidhealtachd's nan Eilean.
Seo an treas bliadhna a tha na farpaisean air a bhith ann agus thathas a-nis a' sireadh tagraidhean ro deireadh a' Chèitein 2012.
A rèir Ceannard Chomunn na Gàidhlig, Dòmhnall MacNèill, faodaidh buidhnean beag neo mòr tagradh a dhèanamh - chan e meud, ach gnìomh a tha cunntadh: "A thaobh Gnìomhachas Gàidhlig na Bliadhna, tha sinn a' lorg companaidhean neo gnothaichean a tha dha rìreabh a' toirt spèis dhan Ghàidhlig agus ga cleachdadh bho latha gu latha. Chan fheum iad idir a bhith ag obair ann an 'saoghal na Gàidhlig' mar a chanar. An uiridh 'se sgoil àraich 'Fàs Mòr' ann an Slèite a bhuannaich a' chiad duais, agus a' bho 'n uiridh, 'Co-Chomunn na Pàirc' ann an Leòdhas. 'Se bha tarraingeach mun deidhinn dha na britheamhan gun robh a' Ghàidhlig aig teis mheadhan an obair aca, is follaiseach gu ìre mhòr a thaobh ìomhaigh phoblach na buidhnean, air soidhnichean, làraich-lìn is eile. Ach, aig a cheann eile, ghlèidh Bùth Èirisgeigh an treas duais an uiridh, dìreach leis gun do thog iad fianais air mar a bhathas a' cleachdadh na Gàidhlig ann an dòigh follaiseach is nàdarra a' measg an luchd-obrach agus an luchd-frithealaidh.
"Gu ìre tha an aon rud fìor a thaobh Coimhearsnachd na Bliadhna. Tha sinn a' lorg fianais air coimhearsnachdan a tha dha rìreabh moiteil sa Ghàidhlig, agus a tha ga cleachdadh mar mheadhan air spionnadh às ùr a thoirt air beatha na coimhearsnachd. Gu sònraichte tha sinn a' sireadh fianais air mar a tha a' chànan ga cleachdadh a' measg, neo airson an òigridh. An uiridh ghlèidh Uibhist a Deas is Èirisgeigh a chiad duais. Bha na britheamhan toilichte cluinntinn mun ùrachadh a bhathas a' toirt air tachartasan sa chànan, agus cuideachd fianais air mar a bha i làidir fhathast mar chànan làitheil. A' bhliadhna roimhe sin, is e Stafainn san t-Eilean Sgiathanach a bhuannaich air tàilleabh na dhearbh iadsan mun Ghàidhlig a bhith air a cleachdadh eadar na diofar ghinealaichean san sgìre."
Tha atharrachadh ga thoirt air farpais Gleus (Coimhearsnachd) na bliadhna ann an 2012. Chun seo, cha robh slat tomhais sònraichte ann a thaobh an adhartas neo piseach a bha coimhearsnachd sam bith air a thoirt air cor na Gàidhlig san sgìre aca. Le sin, bha 's dòcha cothrom nas fheàrr aig sgìrean 'thraidiseanta' thairis air àitean air tìr mòr. A nis, bithear a' sùileachadh dearbhadh bho na coimhearsnachdan-tagraidh air an adhartas neo an oidhirp a thathas air a dhèanamh a thaobh na Gàidhlig anns na dusan mìosan chaidh seachad.
Dòmhnall MacNèill a rithist: "Ann a bhith a' toirt sùil air tagraidhean Gleus an uiridh, thàinig e am follais gur iad, gu ìre mhòr, coimhearsnachdan an ìre mhath 'Gàidhealach' a bha air tagradh, is gun robh 's dòcha cothrom nas fheàrr acasan san fharpais dìreach a thaobh àireamh luchd-labhairt agus dualchas na sgìre. Chan ann gum bheil càil idir ceàrr air a sin, ach bha sinn airson rudeigin a chuir ris am farpais a bheireadh cothrom neo aithne nas fheàrr do choimhearsnachdan air tìr mòr, far nach eil an luchd-labhairt cho pailt', ach far am bheilear a' dèanamh dìcheall às leth na Gàidhlig."
Tha na farpaisean fosgailte do ghnìomhachas neo coimhearsnachd sam bith ann an sgìre Iomairt na Gàidhealtachd's nan Eilean. Thèid na tagraichean soirbheachail ainmeachadh, is na duaisean an toirt seachad às dèidh mìosan an t-samhraidh.
Thuirt Niall Ros, Ceannard Fàs Choimhearsnachdan aig Iomairt na Gàidhealtachd gun robhas toilichte a bhith a' cumail taic ri na farpaisean seo: "Tha e follaiseach gum bheil a' Ghàidhlig mar an smior a tha aig cridhe cuid de na coimhearsnachdan againn, is le sin, gum bheil i cuideachd air a riochdachadh gu nàdarra a' measg gnìomhachasan na n-àiteachan sin. Tha sinne toilichte aithne thoirt dha na coimhearsnachdan is na gnìomhachasan seo, far am bheilear a' dèanamh adhartas agus a' cur rim bith-beò tron Ghàidhlig."
Tha an tuilleadh fiosrachadh mu na farpaisean, is foirmichean tagraidh, rim faighinn air làrach-lìn ChnaG (www.cnag.org.uk) neo le bhith a' cuir fios chun na h-oifisean ann an Steòrnabhagh (01851 701802) neo Inbhir Nis (01463 234138).
Nota do Luchd-Deasachaidh
Chaidh Comunn na Gàidhlig a stèidheachadh ann an 1984 gus leasachadh na Gàidhlig a cho-òrdanachadh, agus 's e companaidh earranta le inbhe charthannais a th' innte. Anns an latha 'n diugh tha a' chompanaidh a' lìbhrigeadh dà chùmhnant sònraichte le Iomairt na Gàidhealtachd agus Bòrd na Gàidhlig gus a' Ghàidhlig a leasachadh air Ghàidhealtachd agus air feadh Alba.
Tha an uallach seo ga choileanadh tro obair aig ìre coimhearsnachd, cuide ri gnìomhachasan agus aig ìre poilitigeach. Tha oifisean aig CnaG ann an Inbhir Nis, Steòrnabhagh agus Glaschu agus luchd-obrach a bharrachd ann an Uibhist, an Eilean Sgiathanach, Ìle is Loch Abair.
Airson an tuilleadh fiosrachaidh mun sanas naidheachd seo cuiribh fòn gu, Dòmhnall MacNèill; Ceannard, 01463 234138