c: text/html

text:
Droch naidheachd ga cur am falach?
Carson a nochdadh aonta air Bile na h-Alba air Là a' Bhogsa Dheirg?
Bha beachd aig aon bhall Chaibineit na h-Alba ann an loidhne an t-seòmair-bidhe an seo aig Holyrood na bu tràithe:
"Gus cur am falach dè cho dona 's a tha Bile na h-Alba."
Cha b' e "dona" am facal a chleachd e, ged a bha ceithir litreachan ann.
Ach a dh'aindeoin a' bheachd sin, tha an SNP air cur romhpa gabhail ri bile na h-Alba.
Carson?
Cumhachdan
Cha d' fhuair iad ach aon dhe na rudan a dh'iarr Ailig Salmond as dèidh an taghaidh an-uiridh.
Chan fhaigh Alba - tro Bhile na h-Alba co-dhiù - smachd air a' chìs chorpaid is cìsean bathair, cumhachd air craoladh, an t-airgead bho Oighreachd a' Chrùin air neo smachd a bharrachd air polasaidh Eòrpach.
Dhe na sia rudan a dh'iarr iad, cha d' fhuair an SNP ach aon dhiubh - cumhachdan iasaid.
A-rèir a' bhile, bidh cothrom aig Riaghaltas na h-Alba suas gu £2.7bn a ghabhail air iasad, ged a tha iad air a bhith a' cumail a-mach gum bu chòir don àireamh sin a bhith na b' àirde.
Aig a' cheart àm, gheibh Holyrood smachd air 10sg anns an not de bhun-ìre na cìse cosnaidh agus an t-airgead a gheibh Alba bho Westminster gu bhith air an gearradh aig a' cheart àm.
Gu ruige seo, tha an SNP air a bhith a' cumail a-mach gun dèanamh seo cron air Alba agus ionmhas na dùthcha an crochadh air neart na h-eaconomaidh, gun na h-innleanan aig Holyrood gus spionnadh a thoirt dhi.
Aonta
Aig a' cheann thall, ge-tà, ghabh iad ri seo - tha mi a' tuigsinn gun deach aonta a ruighinn air an deireadh sheachdain.
An toiseach, tha iad ag ràdh gun do dh'aontaich Riaghaltas Westminster dòigh eile a chleachdadh gus an t-airgead a gheibh Alba bhuapa a dhearbhadh.
Tha iad a' cantainn gum fàg seo nach bi Alba nas miosa dheth mar thoradh air an atharrachadh.
Nas cudromaiche, ge-tà, fhuair iad aonta le Westminster nach tèid a chur an gnìomh gun chead bho Holyrood.
Tha dùil ri bhòt anns a' Phàrlamaid Albannaich as dèidh na Càisge.
Thèid e troimhe a-nis, le taic bho na buill nàiseantach.
Doirbh
Gu poileataigeach, bha seo daonnan doirbh do dh'Ailig Salmond.
As bith dè am beachd air a' bhile, bhiodh e duilich do riaghaltas nàiseantach cumhachdan ùra sam bith a dhiùltadh.
Agus, tha feum aca air na cumhachdan iasaid - tha iad air cuid a chleachdadh mar-thà gus drochaid ùr Uisge Fhoirthe a mhaoineachadh.
Tha dùil a-nis gun tèid na cumhachdan sin a thoirt do Riaghaltas na h-Alba an ath-bhliadhna ach nach tèid an siostam cìse ùr a chur an gnìomh ro 2016.
An uair sin, tha an SNP a' creidsinn nach bi e gu diofar leis gum bi Alba neo-eisimeileach co-dhiù.
An toiseach, ge-tà, tha aca ri referendum a bhuannachadh.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
'S e an t-Urramach Iain T Caimbeul, minister Eaglais Shaor na Pairce ann an Leòdhas a tha gu bhith searmonachadh ann an Dèanamaid Adhradh air an t-seachdain seo.
Anns an t-seirbheis cluinnidh sibh na sailm is leughadh a' leanas:
Salm 98: 1-2 air fonn Martyrdom, os cionn na seinn Donaidh MacSuain le taic bho choitheanal Eaglais Shaor an t-Oib.
Salm 1: 1-2 air fonn London New, os cionn na seinn an t-Urr Seumas MacIomhair le taic bho choitheanal Eaglais Shaor Chille Bride an Ear.
Salm 103: 12-13 air fonn Kilmarnock, os cionn na seinn Dòmhnall Dòmhnallach le taic bho choitheanal Seminaraidh na h-Eaglaise Saoire ann an Steòrnabhagh.
Leughadh: Lucas 17: 11-37
Ceann teagaisg: Lucas 17:32
Gaelic religious service conducted by the Rev Iain T Campbell, Pairc Free Church, Lochs.


text:
Bi Rathad an Referendum a' toirt sùil air seribheisean dion an Alba. Bho bhàtaichean-aigeinn nucleasach aig Faslane air abhain Chluaidh, gu ionad feachdan adhair ann am Moirbh, le cosnaidhean is cùmhnantan a' crochadh gu mòr air dion, dè thachras ma bhòtas Alba son neo-eismealachd 'sa referendum air an 18mh là deug dhen t-Sultain? Bi beachdan eadar-dhealaichte rim faighinn air Rathad an Referendum - Dion.
In the third programme in the Rathad an Referendum series, Darren Laing looks at defence and what might happen to the armed forces if Scotland were to become independent.


text:
Tarbolton
'S e baile ann an Comhairle Shiorrachd Àir a Deas a tha ann an Tarbolton. Tha e suidhichte mu 7 mìltean air àird an ear-thuath Inbhir Àir agus mu 4 mìltean iar air Machlainn. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 30′ 46.13″ Tuath agus 4° 29′ 12.47″ Iar.
Anns a' bhliadhna 2001 bha 1,713 duine a' fuireach an seo. [1]
Tha am baile ainmeil airson am Bachelors Club, far an robh Raibeart Burns gu math tric.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NS4299127149


text:
Murdag Nicleòid
Duration: 03:13
Murdag Nicleòid à Breasclait ann an Leòdhas – cluinnidh sibh an còrr dhen chòmhradh a rinn Coinneach le Murdag madainn Dimàirt.
Available since: Fri 10 Jan 2014
This clip is from
Coinneach Maclomhair
Còmhradh, conaltradh agus cnuasachadh gach là. Daily debate, discussion and deliberation.
More clips from Coinneach Maclomhair
- Litir chun an t-Saighdeir Gun Ainm le Coinneach MacÌomhair Duration: 04:34 12/08/2014
- Litir chun an t-Saighdeir Gun Ainm le Dòmhnall Moireasdan Duration: 05:13 08/08/2014
- Litir chun an t-Saighdeir Gun Ainm le Anna NicSuain Duration: 04:24 07/08/2014
- Litir chun an t-Saighdeir Gun Ainm le Alasdair MacEachainn Duration: 02:58 06/08/2014
- Litir chun an t-Saighdeir Gun Ainm leis am Brigadier Iain MacPhàrlain Duration: 03:39 05/08/2014


text:
Siostaman cho-chomharran
'S e dòigh rianail airson co-cheangail a dhèanamh eadar àlach òrdaichte àireamhan agus puing suidhichte ann an spàs a th' ann an siostam cho-chomharran. 'S e an eisimpleir as sìmplidh an siostam Cartesach. Anns an t-siostam seo tha aon phuing air a taghadh mar bhun-phuing anns an spàs agus tha trì cùrsaichean air an taghadh (ainmichte x, y agus z mar as cumanta) a tha ceart-cheàrnach fear bhon fhear eile. Faodar puing sam bith eile lorg anns an spàs le bhith a' dol an astair k (can) bhon bhun-phuing air a' chùrsa x, nuair sin an astair m air a' chùrsa y agus nuair sin an astair n air a' chùrsa z. Tha na trì àireamhan (k, m, n) nan co-chomharran na puinge, ach feumar an ainmeachadh anns an òrdugh (x, y, z). Anns an eisimpleir seo, 's e k co-chomharra x na puinge, m an co-chomharra y agus n an co-chomharra z.
Tha iomadach dòigh airson cho-chomharran a chur air puing. Faodar puing eile thaghadh mar bhun-phuing. Faodar cùrsaichean eile thaghadh mar shiùil-thomhais. Agus chan eil e èiseil gum bi na cùrsaichean taghte ceart-cheàrnach, no eadhan gur e loidhnichean dìreach a th' annta. Tha co-chomharran na puinge an urra ris an t-siostam a th' air a chleachdadh.
'S e as adhbhar do shiostaman cho-chomharran eadar-dhealaichte bhith ann gu bheil e nas fhasa, ann am bitheantas, ceist fhuasgladh anns an dara siostam na tha e ann an siostam eile. Is mathaid nach gabh i fuasgladh idir ann an siostam air choireigin. Agus gu tric thèid ceist a cur anns an dara siostam ach gabhaidh i fuasgladh nas fhasa ann an siostam eile. Mar sin tha e cudromach cuideachd gum bi eòlas againne ciamar a dh'atharraicheas sinn na co-chomharran bhon dara siostam gu siostam eile.
Ann am matamataig, chan ann ach àlach àireamhan a th' anns na co-chomharran. Ann am fiosaig gu h-àraidh, ach ann an iomadh raon eòlais eile, faodaidh na h-àireamhan seo a' riochdachadh uimhirean mar àite, luathas, no forsa. Faodar spàsan ioma-sheallach easchruthach a thogail, agus siostam cho-chomharran aca airson phuingean a lorg annta. Ann an reul-fhiosaig, mar eisimpleir, tha modh fàs còmhlan reultan air a rannsachadh ann an spàs 6sh far a bheil na sia siùil-thomhais nan àite reul (x, y, z) agus nan codaichean de luathas na reul leis na trì cùrsaichean (vx, vy, vz). Suidhichear gach reul a' chòmhlain anns an spàs seo aig co-chomharran (x, y, z, vx, vy, vz).
Susbaint
Gnè siostaman cho-chomharran[deasaich | deasaich an tùs]
Gnè cheart-cheàrnachail[deasaich | deasaich an tùs]
Tha dà sheòrsa siostam cho-chomharran ann – ceart-cheàrnachail agus lùb-loidhneach. Chan ann ach aon shiostam den ghnè cheart-cheàrnachail agus sin an siostam Cartesach. Anns an t-siostam seo 's e loidhnichean dìreach a th' anns na h-axes (na cùrsaichean tomhais), agus tha na h-axes ceart-cheàrnach fear bhon fhear eile. 'S e sin ri ràdh gur e ceart-cheàrn an ceàrn eadar dà axis sam bith. Air plàna (ann an spàs dà-sheallach) dealbhar ceart-cheàrnach (an cumadh) eadar puing P agus a' bhun-phuing O ma tha an dà phuing seo co-cheangailte le loidhnichean an cùrsa nan axes.
Tha e lèirsinn gum bi breisleach an seo. Ged nach eil e èiseil gum bi ceart-cheàrn eadar siùil-thomhais siostam cho-chomharran tha e mòran nas feumail ma bhios, agus seo feart nan siostaman as cumanta. Tha iad uile ceart-cheàrnach ach chan ann ach fear dhiubh (an siostam Cartesach) ceart-cheàrnachail. Ri linn seo, ann am matamataig agus ann am fiosaig cleachdar am facal ortogònach (bhon Ghreugais opθός: ceart agus Ywvίa: ceàrn) an àite a' bhuadhair ceart-cheàrnach, mar as cumanta.
Gnè lùb-loidhneach[deasaich | deasaich an tùs]
'S ann lùb-loidhneach a tha na co-chomharran ma tha fear dhiubh, air a' char as lugha, air a thomhas air cùrsa loidhne lùbte. 'S e an eisimpleir as sìmplidh na co-chomharran pòlarach air plàna (na co-chomharran pòlarach cearclach). Anns an t-siostam seo lorgar gach puing air a' phlàna aig na co-chomharran (r, θ), far a bheil r na h-astar dìreach bhon bhun-phuing O agus θ na ceàrn bho axis pòlarach (m.e. axis-x an t-siostaim Chartesaich). Tha seòl-tomhais θ ortogònach ri seòl-tomhais r oir 's e beantan cearcaill le radius r a th' ann an seòl-tomhais θ agus tha ceart-cheàrn eadar radius a' chearcaill agus am beantan aige.
'S e eisimpleir eile a th' anns na co-chomharran eileapsach. Seo siostam cho-chomharran air plàna far a bheil puing a lorg aig co-chomharran (u, v) far a bheil u na eileaps co-fhòcasach agus tha v air a thomhas mar cheàrn bho 0° gu 360° bhon mhòr-axis na h-eileaps. Ma tha v seasmhach, 's ann air hipearbòla, leis an aon fhòcas 's a tha aig an eileaps, a tha lorg loidhne u. Tha na hipearbòlan (loidhnichean lùbte le v cunbhalach) ortogònach ris na h-eileapsan (aig a bheil u cunbhalach). Anns an eisimpleir seo 's e loidhnichean lùbte a th' anns an dà sheòl-thomhais.
Atharrachadh siostaman cho-chomharran[deasaich | deasaich an tùs]
Gus co-chomharran iomlaideachadh eadar siostaman, tha feum air foirmle a dh'atharraicheas co-chomharran an dara siostaim do cho-chomharran an t-siostaim eile. Mar eisimpleir, seo na foirmlean bho cho-chomharran pòlarach (r, θ) gus na co-chomharran Cartesach (x, y):
Gus an iomlaideachadh air ais:
Ged a bhiodh θ' an ceàrn anns a' chiad cheathramh (0° ≤ θ' < 90°). Nam biodh a' phuing (x, y) ann an ceathramh eile:
Ann an cuid de shiostaman cho-chomharran, tha puing ann gun luach sònraichte aig fear de na cho-chomharran. 'S e eisimpleir a th' ann am bun-phuing nan co-chomharran pòlarach (r, θ). Tha r = 0 agus chan eil e gu diofar dè an luach a th' aig θ. Far a bheil seo a' chùis, thathar ag ràdh gur e singilteachd a th' anns a' cho-chomharra seo.
Spàsan toinnte, cairtean agus atlasan[deasaich | deasaich an tùs]
Far a bheil spàs (easchruthach) air leth toinnte, is math a dh' fhaoidte nach eil e ion-dhèanta (no feumail) airson aon shiostam cho-chomharran a chur air feadh an spàis gu lèir. Ann an suidheachadh den t-seòrsa seo, cuirear iomadh siostaim le chèile airson an spàis a chòmhdachadh. Canar cairtean ris na siostaman cho-chomharran fa leth agus atlas ris a' chruinneachadh dhiubh. Thàinig am briathrachas seo bho chairtean-mara.


text:
Ally McCoist
'S e cluicheadair ball-coise a bh' ann an Alistar "Ally" Murdoch McCoist MBE (breith 24 den t-Sultain, 1962 ann am Bellshill). Chluich e mar cuspairiche, no "striker", agus chuir e seachad a chuid mhòr thìde a cluich airson Rangers agus tha tòrr dhaoine den bheachd gur e aon de na cuspairean is fheàrr ann an eachdraidh Rangers, agus ball-coise Albannach air fad, a bh' ann. Cluich e cuideachd airson Alba 61 turas agus fhuair e 17 tadhal do dhùthaich. Aig an àm seo tha e ag obair mar iar-mhanaidsear aig Rangers fo Walter Smith.


text:
Herman Brood
B' e Actair, Bàrd, Peantair[1] agus Seinneadair ainmeil às Na Tìrean Ìsle a bh' ann an Herman Brood[2] (Zwolle, 5 an t-Samhain 1946 - Amsterdam, 11 an t-Iuchar 2001). Thoisich Brood am piàna a chluich nuair a bha e dìreach 12 bliadhna a dh'aois. Bha e air leth glic ach cha do chòrd an sgoil leis idir. Dh'fhàs e gu math ainmeil mar cheòladair san dùthaich aige fhèin fad na 70an ann ann sreath dhe còmhlan-ciùil: The Moans, Cuby and the Blizzards, Q65 agus Stud. Ach 's e na rinn e còmhla ri Wild Romance, a steidhich e ann an 1977 a tha nas ainmeil nar làithean. Choinnich e ri Anton Corbijn ann an Groningen ann an 1975. Phòs Brood le Xandra Jansen ann an 1985 agus fhuair iad dithis duine-chloinne, Lola agus Holly. Bha nighean eile aige, Brenda, a rugadh ann an 1979. Beag air bheag leig e dheth an Ceòl airson a bhith na pheantair agus na bhàrd.[3] Rinn e mòran dealbhan-balla a chithear ann an Amsterdam an latha an-diugh. Bha e a-riamh ann an trioblaid leis an deoch làidir agus na drugaichean. Cha b' urrainn dha sin leigeil a dheth agus mu dheireadh thall thug Brood ùthachd dha fhèin ann an taigh-òsda Hilton,[4] ann an Hilton an Amsterdam, ann an 2001


text:
Anns an dàrna sreath de Na Seann Ghreugaich, tha Dòmhnall Macleòid, a tha air a bheatha-obrach a chur seachad mar saidhgeolaiche, a' leantainn air a' tòirt sùil air an dìleab iongantach a dh'fhàg na Seann Ghreugaich againn.
Tha e gar toirt air ais chun a' chòigeamh linn ro Chrìosd, chun Aois Chlasaigeach neo Aois Phericles mar a bha e cuideachd air ainmeachadh.
'S iad na Greugaich a thug dhuinn na Geamannan Oilimpigeach ach 's iad cuideachd a thug dhuinn deamocrasaidh, litreachas, feallsanachd, saidheans, airgead agus dràma an cois iomadach rud eile.
A seo tha Dòmhnall Macleòid agus Dòmhnall Camhsron a toirt geàrr-chunntas air na Spartanaich.
Tha cuideachd dithis aoighean sa stiùidio còmhla ri Dòmhnall - Coinneach MacIlleathainn agsu Iain Macleòid - agus iad a' beachdachadh air cò ris a bhiodh e coltach a bhith a' togail teaghlach, a bhith nad bhoireannach, nad fhireannach agus nad leanabh ann an saoghal a bha cho buileach dùint' agus cruaidh.


text:
Otto von Bismarck
B’ e neach poileataics Gearmailteach a bha ann an Otto Eduard Leopold von Bismarck-Schönhausen anns an 19mh linn.[1] Tha e iomraiteach ann an Aonachadh na Gearmailt (Gearmailtis: Deutsche Reichsgründung). Is e sin gum b' esan a dh' innlich cruthachadh Stàit na Gearmailt mar a tha i an-diugh. Nuair a chaidh ìmpireachd na Gearmailt a stèidheachadh, b' esan a' chiad seansalair.
Rugadh Otto von Bismarck-Schönhausen san 1 an Giblean 1815 ann an Schönhausen, faisg air Stendal,[2] ann an Sagsainn-Anhalt; chaidh àrach ann am Pommern anns A’ Phrùis. Thug e a-mach ceum ann an eòlas-lagha ann am Berlin. An toiseach, bha e ag obair san Àiteachas air an tuathanas aige ann an Schönhausen, ach chaidh e an sàs ann an saoghal nam poileataics ann an 1848. B' e prìomh-mhinistear na Prùisia a bh' ann bho 1862 gu 1890.[3] Chaidh aig Bismarck air na stàitean beaga neo-eisimeilean ann an taobh tuath na Gearmailt a chur ri chèile, a' cruthachadh Co-chaidreamh Gearmailt a Tuath (Gearmailtis: Norddeutscher Bund) agus a' Phruis mar an stàit a bu chudthromaiche.
Rinn e cumhnantan os ìseal leis na stàitean beaga ann an taobh a deas na Gearmailt cuideachd. Bhuannaich a' Phruis ann an Cogadh na Frainge' s na Pruis (1870 –1871), agus bhris iad cumhachd na Frainge anns an Roinn Eòrpa. An dèidh sin, dh'aonaich Co-chaidreamh Gearmailt a Tuath agus stàitean beaga eile ri chèile gus Impireachd na Gearmailt (1871-1918) (sa Bheurla: German Empire, `sa Ghearmailtis: Deutsches Kaiserreich) a stèidheachadh leis a' Phruis mar phrìomh stàit. Bha Uilleam I na ceusair agus bha Bismarck na chiad seansalair (1871 - 1890).
Am broinn Àrd-Rioghachd na Gearmailt chuir e pòsadh catharra, àrachas-slàinte, àrachas-tubaist agus àrachas-peinnsean air bhonn.[4] A thaobh poileasaidhean cèin, chùm e na stàitean Eòrpach ann an deagh chothrom poileataigeach Ann an 1847 phòs e Johanna von Puttkamer agus bha dithis mhac aca, Herbert agus Uilleam.
Eadar 1862 agus 1888 bha Bismarck ag obair còmhla ri Uilleam I.[5] Ach, ann an 1888, thàinig an Ceusair Uilleam II gu cumhachd, fear a bha 40 bliadhna na b' òige na Bismarck. Mar bu dual dha, bha beachdan ùra agus dòighean eile aig Uilleam II. Mar sin dheth, chaill Bismarck an dreuchd aige ann an 1890, o chionn’s gun do dh’iarr e air an ìmpire, Uilleam II, na dleastanasan poileataigeach aige a choileanadh na aonar.
Chaochail Bismarck 30 an t-Iuchar 1898 ann an Friedrichsruh faisg air Hamburg. Chaidh adhlachadh ann an-sin cuideachd.[1]
Ceangal a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]


text:
9 An Gearran 2013
Seo dhuibh, a chàirdean tionndadh 3.5.1 a tha a’ tighinn an àite 3.4. Tha sinn cola-deug air dheireadh leis ach ‘s e Microbost a tha coireach às agus na dòighean neònach a chleachdas WordPress gus pacaid ùr a dhèanamh. Cha tachair sin leis fhèin, tha agad ri tags a chruthachadh agus, ò, chan eil fhios […]
18 An t-Ògmhios 2012
Agus seo dhuibh e. Duilich gu bheil mi car fadalach leis, tha fhios agam gun dàinig e a-mach mu sheachdain air ais ach tha cus a’ dol an-dràsta fhèin. An dòchas gun còrd e ribh. Mar a thuirt mi roimhe (ma thuirt mi e roimhe, chan eil mi buileach cinnteach), tha mi a’ cur fàilte […]
29 Am Màrt 2012
Àidh… chan eil naidheachd mhòr agam dhuibh. Tha mi a’ dèanamh cinnteach nach bi sinn air dheireadh nuair a ghluaiseas sinn gu WordPress 3.4 uaireigin agus chuir mi barrachd bhlogaichean ris a’ showcase (eadar dà sgeul, ma tha deagh bheachd aig duine sam bith airson deagh eadar-theangachadh de showcase, bhithinn fada ‘nur comain) – tha […]
13 An Dùbhlachd 2011
Laigh an iolaire, rug an cat an cuilean – tha sgaoileadh againn, WordPress 3.3 sa Ghàidhlig. Nise, tha mi dol a sgaoileadh an fhacail agus bheir mi mo leabaidh orm an uairsin. Gus an ath-thuras, oidhche mhath leibh agus an dòchas gun gabh sibh tlachd ann!
18 An t-Samhain 2011
Tha sgaoileadh an tionndaidh ùr, 3.3, a’ tighinn dlùth agus tha sinn a’ dèanamh ar dìcheall gum bi ann tionndadh Gàidhlig deiseil airson an latha ud, preusant na Nollaig dhuibh. Leis a sin, chan eil tuilleadh ‘s cus tìde againn post mòr a sgrìobhadh an-seo an-dràsta fhèin


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Sgrìobh Eachainn Ruadh Mac a' Ghobhainn à Liùrbost is Dun Èideann a dh'innse mu rud a dh'ionnsaich e ann an "Colaiste Mhurchaidh Saighdeir". Seo an t-ainm a bha aige air bùth a bh'ann a' Liùrbost, Bùth Mhurchaidh Saighdeir, a bha tric air a cleachdadh mar thaigh-cèilidh.
"Tha gàrraidhean faisg air ceithir thimcheall air a' Ghearraidh Chruaidh, am fearann a tha timcheall Caisteal Leòdhais ann a' Steòrnabhagh. Air aon thaobh, 's e abhainn a tha dèanamh a' chrìch. Ma sheallas tu ri na gàrraidhean tha iad air an deagh dhèanamh.
Ma sheallas tu ris an dà phrìomh gheata air a faigh thu steach dhan Ghearraidh Chruaidh, aig Porter's Lodge agus aig Loidse Marybank, chì thu gu bheil am balla a' faomadh air falbh bhon rathad agus a' dèanamh man leth-cearcall leis a' gheata ann am meadhan a' chearcaill. Bha seo dìreach ach am biodh an geata bìdeag nas fhaide bhon rathad mhòr.
Ma sheallas tu gu mionaideach ris a' chlachaireachd as a' chearcall a tha sin tha i ag atharrachadh gu mòr agus chan eil na clachan idir mar a tha iad as a' chòrr dhan a' bhalla. Tha na clachan square air an tionndadh ach am bi iad riut mar chumadh daoimean agus gob na cloiche sìos ris an talamh agus gob eile an àrd."
Bha Eachainn ag ràdh gun deach na gàrraidhean seo a thogail nuair a bha an oighreachd aig Clann Ic Mhathain, agus thug iad clachairean as a h-uile oisein dhan a' Roinn Eòrpa a dh'obair orra. B' e Eadailteach a thog na prìomh phìosan balla.
Tha e coltach gun d' thàinig na clachan a tha anns na gàrraidhean a tha timcheall a' Ghearraidh Chruaidh bho eilean beag ris an canar Sgeir nan Clach a tha am beul Loch Chrosaboist. Tha clachan air leth math airson clachaireachd air an eilean agus bha iad furasta am briseadh ann an cumadh sònraichte. Leanadh iad far am buaileadh tu iad leis an sgeilb 's leis an òrd. Bhathas a' toirt nan clachan bho Sgeir nan Clach a-steach gu Rubha nan Cudaigean, is às a sin a' falbh leotha ann am baraichean agus ann an cairtean a thogail nan gàrraidhean.
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
A bheil thusa cruthachail, comasach agus làn bheachdan a dhèanadh deagh phrògram? Tha thu san àite cheart! Tha an fharpais fosgailte do dh’Oigridh agus do dh’Inbhich le roghainn farsaing de dhuaisean gan tabhann. Chan fhada gun tèid FilmG 2015 a chur air bhog agus gun cluinn sibh mu chuspair na bliadhna, dèanaibh cinnteach gun cùm sibh cluais ri claisneachd!
Abair gun d' fhuair sinn measgachadh air leth dh' fhilmichean airson FilmG 2014.
Meala naidheachd dha na buannaichean! Faic an liosta slàn airson FilmG Inbhich agus FilmG Òigridh.
A’ DÈANAMH DEISEIL AIRSON FILMG 2015!. Tha sinn toilichte innse gu bheil sinn trang ag ullachadh airson an t-seachdamh bliadhna de dh’Fharpais nam Filmichean Goirid Gàidhlig agus a’ coimhead air adhart ri bliadhna soirbheachail barrachd...


text:
THA Fèis Bhaile nam Marsantach a’ dol ann an Glaschu, ’s an-diugh ’s a-màireach tha clàr loma-làn aca bhon bhuidhinn GalGael anns an Ramshorn Theatre. Bidh iad a’ taisbeanadh sgilean saorsainneachd le togail eathraichean bho dheich sa mhadainn, ’s thèid a’ film Às an Tràigh a shealltainn aig meadhan-latha agus gach leth-uair bhon uair sin.
Bidh òrain, sgeulachdan ’s cèic ann còmhla ris an t-seinneadair ainmeil á Ceap Breatainn, Màiri Sìne NicLaomainn, mu 2f, le cothrom coimhead air dà fhilm aig Taigh Chearsabhaigh (Taigh-Dhealbh Uibhisteach), Sruth nam Fear Gorm agus A Confluence. Tòisichidh gach nì a-rithist Di-Dòmhnaich aig 11 sa mhadainn.
Ann an Dùn Èideann cha bhi fada mus tòisich Iomall na Fèise. Ma thaidhpeas tu Gaelic a-steach air edinburghfestivals.co.uk thig Bruce Fummey am bàrr leis a’ chluich-chomadaidh Gaelic in the Afternoon, sam bi e a’ seanchas aig a’ Bheehive Inn mun rathad a rinn e a dh’ionnsaigh fileantas sa Ghàidhlig. Ach faodaidh tu cumail ort ga fhaicinn ann an dà chluich eile, My Afro Celtic Angst agus The Jacobites and Bonnie Prince Charlie, nach bi ro ùmhail do dh’urram eachdraidh nan Seumasach.
Air neo dè mu dheidhinn Angus: Weaver of Grass aig an Netherbow Theatre bho 19 Lùnastal? Sann a bhios fuaim, ceòl agus dealbhan gan cleachdadh gus sgeul an Uibhistich Aonghas Mac-a-Phì innse – fear a bha a’ fighe trusgain iongantach á feur fad an lethcheud bliadhna a bha e ann an ospadal leighis-inntinn.
A bharrachd air na cluichean ’s a’ chomadaidh gheibhear sgeulachdan Gàidhlig don chloinn air an innse le Catrìona Leacsaidh Chaimbeul agus Tormod Caimbeul air 25 agus 26 Lùnastal aig RBS Imagination Lab mar phàirt de dh’Fhèis nan Leabhraichean, agus ron a-sin, aig RBS Corner Theatre air 10 Lùnastal, nì Aonghas Pàdraig Caimbeul, Mìcheal Klevenhaus agus Màiri NicLeòid còmhradh mu dhìleab ficsean na Gàidhlig fo stiùir Moray MhicBhàtair, ughdar An Introduction to Gaelic Fiction.
Mas toil leat ceòl, tha clàr ùr aig Capercaillie agus cuirm gu bhith aca aig na h-Assembly Rooms air 5 Lùnastal (8.30f, £17), no cuirm chlàrsaichean air 23 Lùnastal ann an Eaglais St Andrew’s and St George’s West, Sràid Dheòrsa. Mas e am piàna as fheàrr leat, bidh cuirm piàna air nòs na h-Alba ’s na h-Èireann san Jazz Bar air 13 Lùnastal (£10).


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Òran air a sgrìobhadh le: Eanraig MacIlleBhàin (Fionn) agus air a sheinn le: anna philips, anna s. nicDhòmhnaill, iseabail m. nicLaomainn agus rae bhoidhd.
This is a song written by: Eanraig MacIlleBhàin (Fionn) and sung by: anna philips, anna s. nicDhòmhnaill, iseabail m. nicLaomainn and rae bhoidhd.
Sèist / Chorus
Mo thruaigh mi mar tha mi an-diugh
Mo thruaigh mi 's gur muladach
'S e an gaol a thug mi an gille dhubh
A rinn an-diugh mo leònadh.
Gun tug mi spèis don àrmann
Am bothan beag na h-àirigh
'S e cuimhneachadh an-dràsta air
A dh'fhàg mi dubhach brònach.
Mur faigh mi e mar chèile
Nì tuireadh 's bròn mo lèireadh
'S gun nì san t-saoghal nì feum dhomh
Às eugmhais gaol an òigeir.
Ged tha mi nis gu cràiteach
'S a' caoidh on rinn thu m' fhàgail,
Gur tric a bha mi làmh riut,
'S mo chridhe snàmh an sòlas.
O, thug mi gràdh nach caochail
Do dh'òigear an fhuilt chraobhaich;
'S a-nis mur dèan mi fhaotainn,
Gur neoni 'n saoghal dhomhsa.
Gur tric a bha sinn mùirneach
Ged tha mi an-dràsta gu tùrsach
'S ma 's e 's gun tug e cùl rium
San ùir bidh m' àite-còmhnaidh.
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
Clàraidhean Gaeilge gan cur air-loidhne
Chaidh clàraidhean de dhaoine a' bruidhinn na Gaeilge ann an contaidhean air feadh na h-Èireann far nach eil i ga bruidhinn tuilleadh, a chur air-loidhne.
Chlàradh na daoine ann an 1928-1931, mar phàirt de phròiseact le Acadamh Ríoga na hÉirean.
Rugadh cuid de na daoine a chaidh a chlàradh ron Ghort Mhòr.
Tha na clàraidhean, a tha nan eisimpleirean de dhual-chainntean nach cluinnear an-diugh, a-nis ri chluinntinn air an eadadr-lìon.
Tha Teàrlach Quinnell a' toirt dhuinn na h-aithris seo bho TG4.


text:
Tha Opera a-nise ri fhaighinn sa Ghàidhlig bhon làraich-lìn aca fhéin:
(Taing dhan obair eadar-theangachaidh a rinn Akerbeltz)
Tha a’ chuid eile den duilleig seo a’ buntainn ri seann ath-bhreac agus seann eadar-theangachadh...
Tha an t-sealladair Eadarlìn (web browser) Opera ri fhaighinn sa Ghàidhlig airson coimpiutairean le Windows.
Chan e seo buileach an t-ath-bhreac (version) as ùire de Opera ge-tà. Ma tha thu airson an t-athbhreac is ùire fhaighinn, le rud beag a bharrachd de shaothar...
Opera
'S e sealladair gu math luath a tha ann an Opera. Tha e fada nas luaithe na Internet Explorer no Netscape agus ged nach eil e nas fheàrr na iad anns a h-uile dòigh, gu dearbhadh tha e fada nas fheàrr ann an iomadach dòigh. Tha e ri fhaighinn saor 's an asgaidh mar "ad-ware" le sanasachd, agus ma chlàrachas tu e air chosgas $39 no $20 (foghlam), gheibh thu cuidhteas den t-sanasachd.
An t-Eadar-theangachadh
Thòisich Sabhal Mòr Ostaig air Opera a thionndadh gu Gàidhlig mar phàirt den phròiseact DART aig Biùrò Eòrpach nam Mion-chànan. Tha sinn air cumail oirnn ag obair air, ge-tà, agus tha an t-Opera Gàidhlig a th' ann a-nis fada nas fheàrr na am fear aig an àm ud.
Chan eil ach trì de na faidhlichean cobhrach (Help files) ri'm fhaighinn anns a' Ghàidhlig fhathast, ach bidh sinn ag eadar-theangachadh barrachd dhiubh san àm ri teachd. Cum do shùil air an duilleig seo airson fiosrachadh.
Rinn sinn liosta den bhriathrachas Gàidhlig coimpiutaireachd a chleachd sinn anns an eadar-theangachadh de Opera. Ma tha beachdan agad mun bhriatharachas no mun eadar-theangachadh san fharsaingeachd, faodaidh tu an cur thugainn aig opera@smo.uhi.ac.uk agus bidh sinn gu math taingeil air an son.


text:
Naidheachdan 11:00m
Tha na h-aonaidhean ciùird a' coinneachadh ri manaidsearan aig ionad giollachd ola Inbhir Ghràinnse, airson chòmhraidhean èiginneach às dèidh mar a dhùin Ineos an goireas peatro-cheimigeach aca aig an làraich an-dè. Tha am BBC a' tuigsinn gu bheil an t-aonadh Unite deiseil airson gabhail ri mòran de na h-atharrachaidhean agus gearraidhean a bha Ineos ag iarraidh, agus iad a' feuchainn ri 800 obraichean a shàbhaladh. Dh'innis fear de stiùirichean na companaidh dhan BhBC gun èist iad ris na th' aig Unite ri ràdh, agus gun cuir iad tairgse an aonaidh mu choinneimh luchd-earrainne Ineos. Coinnichidh Ministear Ionmhais na h-Alba, Iain Swinney, agus Rùnaire na h-Alba, Alasdair Mac Ille Mhìcheil, ri riochdairean bho Unite agus Ineos, feasgar.Cosnaidhean Ùra
Thèid co-dhiù 600 obraichean a chruthachadh le companaidh Albannaich ann an Siorrachd Lannraig a Tuath. Bidh Ascensos a' ruith ionad conaltraidh ann an Tobar na Màthar, stèidhichte anns an t-seann togallach aig buidheann bancaidh Lloyds anns a' bhaile. Tha Ascensos ag ràdh gu bheil iad airson cothroman-obrach maireannach a thabhainn do dhaoine a chaill an dreuchdan thairis air a' bheagan bhliadhnaichean a dh'fhalbh.Cìsean Cumhachd
A rèir an Leas-Phrìomhaire, dh'fhaodadh gun deadh aig Riaghaltas na Rìoghachd Aonaichte ri lùghdachadh a dhèanamh air na tha e a' cosg do dhaoine an dachannan a theasachadh le bhith a' cur às do chuid de na cìsean uaine a tha gan cur air cunntasan connaidh. Bha Nick Clegg a' bruidhinn às dèidh do Dhàibhidh Camshron innse an-dè, gun robh e airson faighinn cuidhteas nan cìsean àrainneachd. Ach thuirt Mgr Clegg, ma thachras sin, gum feum na sgeamaichean a tha an-dràsta gam maoineachadh le airgead bho na cìsean uaine ionmhas fhaighinn bho chìsean coitcheann.A' Ghearmailt
Chaidh an Tosgaire Aimeireaganach anns a' Ghearmailt a ghairm gu coinneimh le Ministear Cèin na dùthcha ann am Berlin, a fhreagairt chasaidean gun robh buidheann tèarainnteachd nan Stàitean Aonaichte a' farchluais air a' fòn aig Ceannard na Gearmailt, Angela Merkel. Tha a' Bh.Mh. Merkel mar thà air na casaidean a thogail le Ceann-Suidhe nan Stàitean Aonaichte, Barak Obama.Comhairle na Gàidhealtachd
Nì Comhairle na Gàidhealtachd deasbad an-diugh air planaichean airson airgead a chùmhnadh le bhith ag atharrachadh na dòigh anns a bheil roinnean an ùghdarrais gan ruith. Thathar a' cumail a-mach gun sàbhail iad £350,000 sa bhliadhna ma thèid gabhail ris na planaichean. Fo na molaidhean, thèid seachd roinnean a ghearradh gu còig. Ma thèid gabhail ris na h-atharrachaidhean tha àrd-oifigearan ag ràdh gu bheil iad an dòchas nach fheum iad luchd-obrach sam bith a chur às an dreuchdan an aghaidh an toil.Mèirle
Tha na Poilis a' rannsachadh a bheil ceangal sam bith eadar mar a chaidh inneal-airgid a ghoid bho oifis puist ann an sgìre Mhoireibh, 's tachartasan den aon sheòrsa ann an Roinn a' Mhonaidh. Ghoid mèirlich an ATM o oifis a' phuist ann an Dubhais ann an uairean beaga na maidne an-dè. An t-seachdain seo chaidh, dh'fhoillsich oifigearan dealbhan CCTV de charbad Audi a thathar a' smaoineachadh a chleachd mèirlich ann an Inbhir Ùraidh, Old Meldrum, Dèir agus Bieldside.


text:
Tha Torcuil Crichton a' beachdachadh air na dh'fheumas Ed Milliband a ràdh anns an òraid aige an-diugh.
Tha eagal orm, mon ami, gu bheil thu ciontach...tha Coinneach Mac a' Ghobhainn a' tòiseachadh an t-sreath ùr aige air detectives à leabhraichean is fiolmaichean le Hércule Poirot.
Tha John Neil Dòmhnallach a' toirt iomradh air a' film ùr Rush a chaidh a stiùireadh le Ron Howard agus a sgrìobhadh le Peter Morgan. Tha an sgeulachd ma dheidhinn seusan Formula One ann an naoi ceud deug trì fichead 'sa sia deug agus an fharpais eadar na draibhearan James Hunt agus Nik Lauda.
Tha Calum McConail air a bhith a' leughadh an leabhar aig Iain Grisham The Racketeer. 'Se Malcom Bannister an racketeer anns an sgeulachd. Tha e dà fhichead 'sa trì bliadhna dh'aois agus lethach slighe tro bhinn deich bliadhna anns a' phrìosan airson eucoir nach do rinn e. bbc.co.uk/feasgar.


text:
Mòd Nàiseanta Aimeireagaidh
Coinneach aig Mòd Nàiseanta Aimeireagaidh
-
Coinneach a' bruidhinn ri Erin Park à Pennsylvania
Coinneach a' bruidhinn ri Erin Park à Pennsylvania.
-
Niall Caimbeul agus Beathag Mhoireasdan còmhla ri Coinneach
Niall Caimbeul agus Beathag Mhoireasdan còmhla ri Coinneach.
-
Mìcheal MacAoidh, Liam O' Casaide agus Beathag Mhoireasdan
Mìcheal MacAoidh, Liam O' Casaide agus Beathag Mhoireasdan.
-
Erin Park, Mìcheal MacAoidh agus Anne Alexander
Erin Park agus Anne Alexander còmhla ri Mìcheal MacAoidh a bhuanaich bonn òr nam fir.
-
Erin Park agus Anne Alexander
Bhuannaich dithis bhoireannaich bonn òr am bliadhna - Erin Park agus Anne Alexander.
This gallery is from
-
Coinneach Maclomhair 27/09/2012
Prògram sònraichte bho Mhòd Nàiseanta Aimeireagaidh agus Geamannan Gàidhealach Ligonier.
First broadcast: 27 Sep 2012


text:
Fireannach air a leòn ann an tubaist-rathaid
Chaidh fireannach a thoirt dhan ospadal an dèidh tubaist-rathaid tràth madainn Didòmhnaich san Eilean Sgitheanach.
Thathas a' tuigsinn gur ann bhon sgìre fhèin a tha an duine, aois 38.
Thàinig an càr aige far an A87 eadar Port Rìgh agus Ùige aig Borbh mu chairteal an dèidh uair.
Chaidh a ghoirteachadh gu dona agus a thoirt gu Ospadal an Ath Leathainn.
Ach an dèidh sin, chaidh a ghiùlain le heileacoptair gu Ospadal an Southern General ann an Glaschu.
Chaidh an rathad a dhùnadh airson còrr air seachd uairean de thìde fhad 's a lean rannsachadh nam poileas.
Cha robh carbad eile an sàs.


text:
Teàrlach I
Ged a rugadh e ann an Alba, chaidh Teàrlach Stiùbhart a thoirt gu deas na naoidhean ann an 1603, nuair a shealbhaich athair, Seumas VI Alba, crùn Shasainn ann an Aonadh nan Crùintean.
Bha e na ghille beag lapach, agus cha robh mòran a' cur suim ann an coimeas ri a bhràthair a bu shine, am Prionnsa Eanraig - oighre Rìgh Sheumais. Ach nuair a chaochail am Prionnsa Eanraig is gun e ach òg (1612), fhuair Teàrlach e fhèin aig teas-meadhain a' ghnothaich mar oighre nan trì duthchannan - Sasainn, Alba is Èirinn.
Dh'fhàs e suas bhon uair sin a' làn-chreidsinn gun tugadh còraichean-riaghlaidh dha le Dia. Mar dhuine bha e caran fad às na dhòigh, agus gu pearsanta bhiodh e a-riamh a' taobhadh ris an eaglais pàpanach. Dh'fhàg siud mòran dhuilgheadasan na rathad, agus chaidh e fhèin agus a phàrlamaidean a-mach air a-chèile - Pàrlamaid Alba an toiseach, an uair sin Pàrlamaid Shasainn. Lean siud gu Cogaidhean nan trì Rìoghachdan, agus Cogadh Sìobhalta Shasainn far an robh a' bhuaidh aig Co-fhlaitheas Shasainn aig a' cheann thall. Chaidh Teàrlach a thoirt am bruid na phrìosanach, agus chaidh a chur gu bàs ann an 1647 fo òrdugh Oliver Cromwell às leth Co-fhlaitheas Shasainn.


text:
Foighidinn a dhìth thar mìosan an t-samhraidh
Chaidh iarraidh air daoine a bhios a' siubhal air aiseag Steòrnabhaigh thar nam beagan mhìosan a tha romhainn a bhith foighidneach agus obair mhòr a' tòiseachadh aig a' chidhe air thoiseach air an aiseag ùr.
Cha bhith uimhir de dh'àiteachan parcaidh do chàraichean aig a' chidhe fhad 's a tha an obair a' dol.
Tòisichidh an MV Loch Seaforth air an t-slighe eadar Steòrnabhagh is Ulapul anns an t-Sultain.
Anns na beagan bhliadhnaichean a dh'fhalbh, tha dà chidhe air a bhith gan cleachdadh le aiseagan Steòrnabhaigh.
Tha an MV Isle of Lewis stèidhichte aig cidhe 3 agus, san ùine fhada, bidh an Loch Seaforth cuideachd a' cleachdadh cidhe 3.Obair-leasachaidh
“Start Quote
End Quote An Comh. Iain MacAoidh Comhairle nan Eilean Siar
Tha trioblaidean gu bhith ann, 's tha daoine gu bhith do-riaraichte, ach 's e ùine ghoirid a th' ann agus tha sinn ag iarraidh gum bi daoine foighidneach.”
Thèid leudachadh a dhèanamh air a' chidhe sin gus am bi e freagarrach airson an aiseig ùir.
Am measg na h-obrach, feumar an cidhe a neartachadh agus goireas ùr a thogail dhan luchd-siubhail.
Nithear cuideachd rùm do charbadan-bathair, a bhios a' dol air an Loch Seaforth cuide ri luchd-siubhail eile, seach air bàta-bathair fa-leth.
Airson sin a dhèanamh feumar barrachd rùm, agus thathas a' dol a chur ris a' chidhe a th' ann le a bhith a' lionadh pàirt den chala aig ceann Newton den làraich.
Feumaidh an obair cuideachd freagairt air bàtaichean luchd-turais, is dùil ri barrachd dhiubh sin ann an Steòrnabhagh am bliadhna na bh' ann a-riamh roimhe.Parcadh
Fhad 's a tha an obair seo ga dèanamh, dh'innis Cathraiche na Còmhdhail aig Comhairle nan Eilean Siar, Iain MacAoidh, gum bi an Isle of Lewis a' seòladh a-mach 's a-steach à cidhe 1, far an robh i uaireigin.
Thuirt Mgr MacAoidh gu bheil e coltach gun adhbharaich seo trioblaidean parcaidh ann am meadhan a' bhaile.
Tha àiteachan parcaidh dha 90 carbad an-dràsta mu thimcheall a' chidhe, ach leis gum feumar rùm a dhèanamh do thrafaig an Isle of Lewis, thèid sin a chall.
Thuirt e gum feum carbadan a tha an-dràsta air am parcadh aig cidhe 1 a bhith air an toirt air falbh ro 6.00f air Dihaoine an 18mh là den Ghiblean, agus obair ri dhèanamh air a' chidhe sin cuideachd.Fuasgladh
Thuirt e gu bheil a' Chomhairle ag obrachadh còmhla ri Ùghdarras Port Steòrnabhaigh, agus a' chompanaidh a tha a' dèanamh na h-obrach, BAM Nuttall, gus fuasglaidhean a lorg.
Thathas cuideachd a' cumail chòmhraidhean le na poilis agus na maoir-trafaig gus feuchainn ri àiteachan parcaidh eile a lorg.
"Tha trioblaidean gu bhith ann, 's tha daoine gu bhith do-riaraichte, ach 's e ùine ghoirid a th' ann agus tha sinn ag iarraidh gum bi daoine foighidneach," thuirt Mgr MacAoidh.
Thuirt e gum bi an obair a' dol airson co-dhiù trì no ceithir mhìosan, ach gu bheilear cinnteach gum bi an cidhe deiseil ron 8mh là den t-Sultain, nuair a thòisicheas an MV Loch Seaforth.
"Chan eil mi a' smaoineachadh gum bi càil ann a chuireas dragh air na seòlaidhean. 'S e parcadh as motha an trioblaid a th' againne," thuirt e.
"Tha àiteachan ann airson parcadh, ach chan eil àiteachan ann am meadhan a' bhaile.
"Tha e gu bhith gu math duilich, agus 's ann nas miosa a bhios e a' dol mar a bhios an samhradh a' dol air adhart," thuirt e.


text:
A bheil thusa cruthachail, comasach agus làn bheachdan a dhèanadh deagh phrògram? Tha thu san àite cheart! Tha an fharpais fosgailte do dh’Oigridh agus do dh’Inbhich le roghainn farsaing de dhuaisean gan tabhann. Chan fhada gun tèid FilmG 2015 a chur air bhog agus gun cluinn sibh mu chuspair na bliadhna, dèanaibh cinnteach gun cùm sibh cluais ri claisneachd!
Abair gun d' fhuair sinn measgachadh air leth dh' fhilmichean airson FilmG 2014.
Meala naidheachd dha na buannaichean! Faic an liosta slàn airson FilmG Inbhich agus FilmG Òigridh.
DEISEIL AIRSON FILMG A CHUR AIR BHOG . Abair gu bheil sgioba FilmG air a bhith trang ag ullachadh airson farpais na bliadhna sa a chur air bhog. Cò chreideadh gu bheil am farpais a-nise air a bhith barrachd...


text:
Bàs san Apainn
Tha luaidh ga dhèanamh air fear-saidheans à Port na h-Apann an Earra-Ghàidheal a bhàsaich às dèidh dha a bhith air a ghlacadh ann an stoirm dealanaich.
Bha Timothy Boyd, 54, a bha pòsta le dithis chloinne, a-muigh a' coiseachd san Apainn faisg air Caisteal an Stalcaire Didòmhnaich nuair a chaidh a mharbhadh.
Chaidh a lorg air an talamh às dèidh do stoirm a bhith ann agus tha na poilis den bheachd gur e dealanaich a mharbh e.
Bha Mgr Boyd na fhear-saidheans aig Comann Saidheans-mara na h-Alba faisg air an Òban. Roimhe sin, bha e ag obair aig Oilthigh Oregon.
Thuirt an Comann gun robh iad a' caoidh Mhgr Boyd agus gu bheil iad a' cuimhneachadh air a mhaoi agus a dhithis nighean.
Tha Comhairle Coimhearsnachd na Apann an dèidh bhith a' dèanamh luaidh air cuideachd.
Bha droch naidheachd eile aig an ionad mhara air a' mhìos seo - bha Crìsdean Bell, 24, a chaidh a chall sa mhaoim-sneachda a mharbh ceathrar an Gleann Comhann na oileanach ann.
Bidh aithisg mu bhàs Mhgr Boyd a' dol gu Neach-casaid a' Chrùin.


text:
Moladh Beinn Dòbhrain
- An t-urram thar gach beinn
- Aig Beinn Dòbhrain;
- De na chunnaic mi fon ghrèin,
- 'S i bu bhòidhche leam:
- Munadh fada rèidh,
- Cuilidh 'm faighte fèidh,
- Soilleireachd an t-slèibh
- Bha mi sònrachadh;
- Doireachan nan geug,
- Coill' anns am bi feur,
- 'S foinneasach an sprèidh
- Bhios a chòmhnaidh ann;
- Greadhain bu gheal cèir,
- Faghaid air an dèidh,
- 'S laghach leam an sreud
- A bha sròineiseach.
- 'S aigeannach fear eutrom
- Gun mhòrchuis
- Thèid fasanta na èideadh
- Neo-spòrsail:
- Tha mhanntal uime fèin,
- Caithtiche nach trèig,
- Bratach dhearg mar chèir
- Bhios mar chòmhdach air.
- 'S culaidh ga chur eug –
- Duine dhèanadh teuchd,
- Gunna bu mhath gleus
- An glaic òganaich;
- Spor anns am biodh beàrn,
- Tarrann air a ceann,
- Snap a bhuaileadh teann
- Ris na h-òrdaibh i;
- Ochd-shlisneach gun fheall,
- Stoc den fhiodh gun mheang,
- Lotadh an damh seang
- Is a leònadh e;
- 'S fear a bhiodh mar cheàird
- Riutha sònraichte,
- Dh'fhòghnadh dhaibh gun taing
- Le chuid seòlainean;
- Gheibhte siud ri àm,
- Pàdraig anns a' ghleann,
- Gillean is coin sheang,
- 'S e toirt òrdugh dhaibh;
- Peilearan nan deann,
- Teine gan cur ann;
- Eilid nam beann àrd'
- Thèid a leònadh leo.
- SIUBHAL
- 'S i 'n eilid bheag bhinneach
- Bu ghuiniche sraonadh,
- Le cuinnean geur biorach
- A' sireadh na gaoithe:
- Gasganach, speireach,
- Feadh chreachainn na beinne,
- Le eagal ro theine
- Cha teirinn i h-aonach;
- Ged thèid i na cabhaig,
- Cha ghearain i maothan:
- Bha sinnsireachd fallain;
- Nuair shìneadh i h-anail,
- 'S toil-inntinn leam tannasg
- Dha langan a chluinntinn,
- 'S i 'g iarraidh a leannain
- 'N àm daraidh le coibhneas.
- 'S e damh a' chinn allaidh
- Bu gheal-cheireach feaman,
- Gu cabarach ceannard,
- A b' fharamach raoiceadh;
- 'S e chòmhnaidh 'm Beinn Dòbhrain,
- 'S e eòlach ma fraoinibh.
- 'S ann am Beinn Dòbhrain,
- Bu mhòr dhomh ra innseadh
- A liuthad damh ceann-àrd
- Tha fantainn san fhrìth ud;
- Eilid chaol-eangach,
- 'S a laoighean ga leantainn,
- Len gasgana geala,
- Ri bealach a' dìreadh,
- Ri fraigh Choire Chruiteir,
- A' chuideachda phìceach.
- Nuair a shìneas i h-eangan
- 'S a thèid i na deannaibh,
- Cha saltradh air thalamh
- Ach barra nan ìnean:
- Cò b' urrainn ga leantainn
- A dh'fhearaibh na rìoghachd?
- 'S arraideach, faramach,
- Carach air grìne
- A' chòisridh nach fhanadh
- Gnè smal air an inntinn;
- Ach caochlaideach, curaideach,
- Caol-chasach, ullamh,
- An aois cha chuir truim' orra,
- Mulad no mì-ghean.
- ÙRLAR
- B' ionmhainn leam, ag èirigh
- San òg mhadainn,
- Timcheall air na slèibhtean
- 'M bu chòir dhaibh bhith,
- Cupall chunntas cheud
- Luchd nan ceann gun chèill,
- Mosgladh gu neo-bheudar
- Mòr-shòlasach
- Is osgarra om beul
- Torman socair rèidh,
- 'S glan an corp 's an crè
- Seinn an dreòcaim ud.
- Broc liath-chorrach èild'
- An lod ga loireadh thèid,
- Cuid dha h-arraid fhèin
- Nuair bu deònach leath'.
- 'S annsa leam nuair thèid
- Iad air chrònanaich
- Na na th' ann an Èirinn
- De cheòlmhorachd:
- 'S binne na gach beus
- Anail mhic an fhèidh
- A' langanaich air eudann
- Beinn Dòbhrain;
- An damh le bhùireadh fèin
- Tighinn à grunnd a chlèibh –
- 'S fada chluinnt' a bheuc
- An àm tòiseachadh.
- Tha 'n eilid anns an fhrìth
- Mar bu chòir dhi bhith,
- Far am faigh i mìlteach
- Glan-feòirneanach;
- Bruchorachd is cìob,
- Lusan am bi brìgh,
- Chuireadh sult is ìth
- Air a lòineanaibh;
- Fuaran anns am bi
- Biolaire gun dìth
- 'S mìlse leath' na 'm fìon,
- 'S e gun òladh i.
- Cuiseagan is riasg,
- Chinneas air an t-sliabh,
- B' annsa leath' mar bhiadh
- Na na fòlaichean.
- B' e sin an caidreabh grinn
- Mu thràth nòine,
- Nuair a thionaladh iad cruinn
- Anns a' ghlòmainn:
- Air fhad 's gum biodh an oidhch',
- Dad cha tigeadh ribh,
- Fasgadh bhun an tuim
- B' àite còmhnaidh dhuibh.
- Leapaichean nam fiadh,
- Far an robh iad riamh,
- An aonach farsaing fial
- 'S ann am mòr-mhonadh.
- 'S iad bu taitneach fiamh
- Nuair bu datht' am bian,
- 'S cha b' i 'n airc am miann
- Ach Beinn Dòbhrain.
- SIUBHAL
- A' bheinn luiseanach fhailleanach
- Mheallanach lìontach,
- Gun choimeas dha fallaing
- Air thalamh na Crìosdachd.
- ÙRLAR
- Am monadh farsaing faoin
- Glacach srònagach,
- Lag a' Choire Fhraoich
- Cuid bu bhòidhche dheth.
- Sin am fearann caoin
- Air an d' fhàs an aoibh,
- Far am bi na laoigh
- 'S na daimh chròcach;
- 'S e deisearach ri grèin,
- Seasgaireachd dha rèir,
- 'S neo-bheag air an èildeig
- Bhith chòmhnaidh ann;
- Leannan an fhir lèith
- As faramaiche ceum,
- Nach iarradh a' chlèir
- A thoirt pòsaidh dhaibh;
- 'S glan fallan a crè,
- Is banail i na beus,
- Cha robh h-anail breun
- Ge b' e phògadh i.
- AN CRÙNLUDH
- Tha 'n eilid anns a' ghleannan seo,
- 'S chan amadan gun eòlas
- A leanadh i mur b' aithne dha
- Tighinn farasta na còmhdhail:
- Gu faiteach bhith na h-earalas,
- Tighinn am faigse dhi mun caraich i,
- Gu faicilleach, glè earraigeach,
- Mum fairich i ga còir e;
- Feadh shloc is ghlac is chamhanan,
- Is chlach a dhèanadh falach air,
- Bhith beachdail air an talamh
- 'S air a' char a thig na neòil air;
- 'S an t-astar bhith ga tharraing air
- Cho macanta 's a b' aithne dha,
- Gun glacadh e dha h-aindeoin i
- Le h-anabharra seòltachd.
Moladh Beinn Dòbhrain
Tagh earrann gus fiosrachadh fhaighinn mun bhàrdachd


text:
Pàipear-bhòtaidh Èireannach air Cunnradh Lisbon
"Am bu chòir do dh'Alba a bhith na dùthaich neo-eisimeilich?"
Bidh cuid agaibh a chreideas gum bu chòir, cuid eile, nach bu chòir.
Tha fios againn gu bheil tòrr nach tàinig gu co-dhùnadh fhathast.
Agus, 's cinnteach, gu bheil feadhainn eile a tha coma co-dhiù.
(Ged as dòcha nach bi mòran dhen t-seòrsa sin a leughas blog mar seo).
Ach, ge bith ur freagairt, cha bhi cothrom agaibh a dhèanamh anns a' Ghàidhlig.
Tuigsinn
Dhearbhadh sin leis an leas-phrìomh mhinistear, Nicola Sturgeon mar fhreagairt do cheist bho bhall nàiseanteach na h-Easglaise Brice, Aonghas Dòmhnallach.
Bheachdaich i nach robh a' Ghàidhlig a dhìth air sgàth 's gun robh luchd na cànain a' tuigsinn na Beurla.
A bheil i ceart?
A rèir Achd na Gàidhlig (2005), 's e a tha anns a' Ghàidhlig ach 'cànain oifigeil na h-Alba' a tha airidh air 'co-ionnanachd spèis leis a' Bheurla'.
A bheil co-dhunadh an riaghaltais gun Ghàidhlig a chleachdadh a' dol an aghaidh sin?
Thèid fàilte a chur air ur beachdan uile.
"Am bu chòir do dh'Alba a bhith na dùthaich neo-eisimeilich?"
Sin a' cheist a bhios air a' phàipear-bhaileit anns an referendum air neo-eisimeileachd ann an 2014.
Chan e "a bheil thu ag aontachadh gum bu chòir" ach dìreach "am bu chòir".
Fhuair Coimisean an Taghaidh gun robh a' chiad dreach - a mhol an riaghaltas nas coltaiche toirt air daoine bhòtadh air a son.
Tha an dreach ùr - dan rèir-san - nas soilleire, nas sìmplidhe, agus bheir e cothrom na Fèinne do gach taobh.
Agus, tha iadsan ag aontachadh - gu poblach co-dhiù.
Moladh
Bho thaobh an Aonaidh, thuirt Alistair Darling gun robh e toilichte nach do gabh an Coimisean ri "ceist thaobhach" Ailig Salmond.
Airson an riaghaltais, thuirt an leas-phrìomh mhinistear Nicola Sturgeon gun robh i "air a dòigh" leis a' cheist ùir agus gum moladh i don phàrlamaid i - a' fàgail gun tèid i troimhe.
Bidh i co-dhiù cho toilichte, ge-tà, leis na mhol an Coimisean air maoineachadh nan iomairtean.
Thèid a' chrìoch airson an dà phrìomh iomairt - Yes Scotland agus Better Together - a dhùblachadh bho £750,000 gu £1,500,000.
Ach mhol an Coimisean gum bi pàrtaidhean an Aonaidh agus pàrtaidhean neo-eisimeileachd gan cur còmhla ann an dà bhuidhean le cha mhòr an aon chrìch air nas urrainn dhaibh cosg.
Fàgaidh sin nas duilghe e do phàrtaidhean an Aonaidh fada a bharrachd a chosg.
Fiosrachadh
Ach ged a tha fios againn a-nis dè a' cheist, tha ceist ann fhathast.
Anns an aithris aca, mhol an Coimisean gum bu chòir barrachd fiosrachaidh fhoillseachadh mu na thachradh às dèidh na bhòt.
Aig Ceistean a' Phrìomhaire an-dè, thuirt Dàibhidh Camshron nach gabhadh e ri còmhradh air "Alba a' falbh bhon Rìoghachd Aonaichte" air thoiseach air a' bhòt fhèin.
Ach, fàsaidh an t-uallach air an dà thaobh a-nis barrachd a ràdh mu na dh'fhaodadh "bu chòir" no "cha bu chòir" ciallachadh.
Tòisichidh sin le aithrisean air a' chùis bhon dà riaghaltas.
Agus, anns a' Mhàrt, thig am bile, agus fios air an là.
Bha dùil againn gun deigheadh connspaid na comhairle laghail a thogail aig a' chiad sheisean de Cheistean a' Phrìomh Mhinisteir an-diugh.
Ach cha deach.
Sin a dh'aindeoin a' chàinidh a bha anns an aithisg a nochd an-diugh - ged a fhuair an rannsachadh nach do bhris Ailig Salmond còd nam ministearan.
Chaidh na dùbhlanaich mun cuairt an-diugh a' feuchainn ri ar n-aire a thoirt do na h-earrannan nach robh math dha.
Agus rinn iad gearan ag ràdh gum bu bheag an t-iongnadh mun bhreith leis gun do thagh Mgr Salmond fhèin am britheamh.
Ach 's dòcha gun robh an tost aca anns an t-seòmar na fhianais nach d'fhuair iad na bha iad ag iarraidh.
Troimhe-chèile
Fhuair an rannsachadh nach robh Mgr Salmond a' feuchainn ri toirt air daoine creidsinn gu robh fianais shònraichte aig Riaghaltas na h-Alba mu bhallrachd Alba neo-eisimeiliche anns an Aonadh Eòrpach.
Ach fhuair Sir Dàibhidh Bell gun do dh'adhbhraich na thuirt Mgr Salmond ri Anndra Neil anns an agallamh aige troimhe-chèile, agus gum bu chòir dha bhith na bu shoilleire.
Thuirt Mgr Bell cuideachd gum bu chòir Còd nam Ministearan fhèin atharrachadh airson cùisean mar seo a sheachnadh anns an àm ri teachd.
Bha am prìomh mhinistear fhèin riaraichte gu leòr.
Cho riaraichte 's gur esan a thog a' chùis anns an t-Seòmar aig àm na ceist.
Ach ma tha a' chonnspaid mun chomhairle - cha mhòr - seachad, tha a' chonnspaid nas fharsainge mu neo-eisimeileachd agus an Aonadh Eòrpach ann fhathast.


text:
Kl. Ianair
[...]
. Anno Domini .dccc.l.
Colggu m. Ceallaigh princeps Cille Tomme, Scannal m. Tibraiti princeps Domnaigh Sechnaill, Olcobor, .i. m. Cinaeda, rex Caisil, mortui sunt.
Cinaedh m. Conaing, rex Ciannachta, demersus est in lacu crudeli morte o Mael Sechnaill & o Tigernach di foesmaib degdoine n-Erenn & comarbbai Patraicc specialiter. {§H}
§
ba ferr a laithi cluichi
mor liach Cinaeth m. Conaing
h-i lomaind dochum cuithi.
Tetact Dubgennti du Ath Cliath co ralsat ár mór du Fhinngallaibh & coro shlatsat in longport eitir doine & moine. Slat do Dubhgenntib oc Lind Duachail & ar mor diib.
Congalach filius Irgalaig, rex Coille Follamhain, moritur.
Righdal i n-Ardd Machae etir Mael Sechnaill co maithibh Leithi Cuinn & Matodhan co maithibh Coicidh Conchobuir & Dermait & Fethgna co samhadh Patraicc & Suarlech co cleirchibh Midhe.
Cairell m. Ruadhrach, rex Locha h-Uaitne, iugulatus est dolose ante portam oratorii Tigernaigh h-i Cluain Auis o Conaillibh Fernmuighi.
Echu m. Cernaigh, rex Fer Rois, interfectus est a gentilibus.
Tipraiti nepos Baithenaig, abbas Liss Moer, dormiuit.


text:
Cill Fhinn
'S e baile ann an Comhairle Shruighlea a tha ann an Cill Fhinn (Beurla: Killin). Tha e suidhichte aig ceann an iar Loch Tatha aig inbhir nan aibhnichean Dochairt is Lochay. 'S e seo na co-chomharran aige: 56° 27′ 57.6″ Tuath agus 4° 19′ 4.8″ Iar.
Anns a' bhliadhna 2004 bha 640 duine a' fuireach an seo.[1]
Aig ceann iar a' bhaile tha eas ann ris an canar Easan Dhochairt.
Mu cilemeatair air àird a thuath a' bhaile tha na tobhtaichean de sheann chaisteal ann, Caisteal Fhionnlairig, a chaidh a thogail ann an 1629.
A-rèir Iain Mhic an Tàilleir tha Cill Fhinn a' ciallachadh "eaglais gheall". B' àbhaist dha fèill a bhith ann an ris an do chanadh "Féill Faolain". [2]
Ceangail Ghàidhealach[deasaich | deasaich an tùs]
'S e sgìre gu math Gàidhealach a bh' ann o shean agus le sin tha ceangail maireannach ann gus an latha an-diugh. Mar am faod sinn a leughadh air a' chàrn-cuimhne a thog An Comunn Gàidhealach dhasan anns a' bhaile fhèin, bha ministear ainmeil ann is e Seumas Stiùbhard an t-ainm a bh' air. Dh'eadar-theangaich e an Tiomnadh Nuadh gu Gàidhlig. Bha e air a phòsadh leis a' choithional rè 52 bliadhna, gus a chaochail e ann an 1789.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Mid-2004 Population Estimates for Settlements in Scotland
- ↑ Iain Mac an Tàilleir, "Ainmean-Àite", duilleag 71, Pàrlamaid na h-Alba
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NN 572 328
- Cill Fhinn aig Gazeteer for Scotland
- Cill Fhinn - làrach-lìn oifigeil


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Òran air a sgrìobhadh le: Maighread NicAonghais agus air a sheinn le: Jenna Chuimeanach.
This is a song written by: Maighread NicAonghais and sung by: Jenna Chuimeanach.
Sèist / Chorus
Tha mi fo chùram a dhiù ro èileadh
Tha mi fo chùram, 's fo mhòran tùrsa
'S mo cheist air cùirteir a' bhroillich ghlè-ghil
Tha mi fo chùram a dhiù ro èileadh.
Tha mi fo ghruaimean 's gur fhad on uair sin
Ma ghaol a' bhuachaill', 's cha chual' e fhèin e.
Ma gheibh mi airgead a bheir air falbh mi
Gu lean mi Tormod 's cha dealaichinn fhèin ris.
Mo cheist an cìobair tha 'n cois na frìthe
'S mo chridhe 'g innse nach dèan e feum dhomh.
Nach mi bha gòrach an dùil ri pòsadh
Gun stoc, gun stòras, gun òr, gun Bheurla.
Mo cheist an t-òigfhear dhan fhine Leòdach
Le meud mo ghòraich gur mòr mo spèis dhut.
Mo cheist an t-uasal le bhreacan guailleadh
Chaidh seachad suas air Diluain na Fèilleadh.
'S ann à Inbhir Nis a tha Jenna Chuimeanach o thùs. 'S i an seinneadair Criosaidh Nic a' Phiocair a màthair agus tha piuthar nas ...Fiosrachadh air Jenna Chuimeanach / Learn more about Jenna Chuimeanach
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
Fireannach fo chasaid spadaidh mhì-laghail
Nochd fireannach, 24, ann an Cùirt an t-Siorraidh ann an Steòrnabhagh fo chasaid gun do bhirst e riaghailtean sàbhailteachd bidhe.
Tha Tormod Caimbeul, à Arnoil ann an Leòdhas, fo chasaid gun robh e a' ruith taigh-spadaidh à bàthaich air a' chroit aige.
Às dèidh don SSPCA fiosrachadh fhaotainn, rinn oifigich sgrùdadh air a' bhàthaich anns an t-Samhain 2011.
Lorg iad còrr air 30 closach agus faisg air 80 ceann-caorach.
Tha Mgr Caimbeul a' dol às àicheadh gun robh e a' ruith gnìomhachais agus gur ann dha fhèin agus dha theaghlach a bha an fheòil air fad.
Tha a' chùis a' leantainn.


text:
Funded by University College, Cork and
Professor Marianne McDonald via the CELT Project
2. Second draft, revised and corrected.
Extent of text: 5020 words
Distributed by CELT online at University College, Cork, Ireland.
Text ID Number: G100014
Availability [RESTRICTED]
Available with prior consent of the CELT project for purposes of academic research and teaching only.
Hardcopy copyright lies with the School of Celtic Studies (Dublin Institute for Advanced Studies).
CELT: Corpus of Electronic Texts
The present text represents pages 116140 of the volume, being the years A.D. 12371314 in the chronology of the compiler(s). All editorial introduction, translation, notes and indexes have been omitted. Editorial corrigenda are integrated into the electronic edition. Missing text supplied by the editor is tagged sup resp="SOI".
Text has been checked and proofread twice. All corrections and supplied text are tagged.
The electronic text represents the edited text.
There are no quotation marks.
Soft hyphens are silently removed.
div0=the body of annals; div1=an annal (i.e. the annalistic matter gathered under one year); div2=an individual entry in an annal. From div1 and div2, canonical references can be made. All entries are numbered, and zero is reserved for the chronological criteria of each annal. The n attribute of each text in this corpus carries a unique identifying number for the whole text. Page-breaks are marked pb=""; folio breaks are marked mls unit="folio" n="". The title of the text is held as the first head element within each text.
Dates occuring in running text are tagged in ISO form.
Personal names including role names and group names (kindreds, lineages, dynasties, peoples etc.) have been tagged. Place names (kingdoms, lordships, churches, monasteries etc.) have not been tagged. Technical terms have been tagged. Content markup is subject to revision.
This text uses the DIV1 element to represent the Annal.
Refs: EVENT ( )
This text uses the DIV1 element to represent the Annal.
Created: By various scribes of the late fifteenth century. Date range: c.14801499.
Beatrix Färber (ed.)
Beatrix Färber (ed.)
Beatrix Färber (ed.)
Beatrix Färber (ed.)
Stephen Beechinor (ed.)
Beatrix Färber (ed.)
Donnchadh Ó Corráin (ed.)
Students at Department of Irish History, UCC (ed.)
Students at Department of Irish History, UCC (ed.)
Students at Department of Irish History, UCC (Text capture)
p.116
{folio 27A}Tomas .h. Ruadhan, espog Luighni, quievit.
H. Tormaig, easpog Conmhaicne, quievit.
Annal MCB1238.
M.cc.xxx.uiii. Kl. Enair ar Aine & xii. fuirri.
Donnchadh Uaithneach mac Aedha mic Ruaidhri do marbhadh la Tadhg mac Aedha mic Cathail Crobhdeirg.
Donnchadh mac Duarcan h. Eghra, rí Luigne, du gabail do Tadhg mac Aedha mic Cathail Crobhdeirg, & in tan rucadh da coimead ro marbhsat mic Aedha Hí Eaghra arinn tsligid.
Mael Ruanaidh mac Donnchadha Í Dubhda du marbhadh la Mael Seachlainn mac Concubhair Ruaidh mic Muircheartaigh Í Concubhair & la mac Tigearnan mic Chathail Í Conchobhair.
Caisleana do deanum i Muintir Murchadha & i Conmaicne Cuile & hi Ceara.
Ruaidhri mac Aedha Hí Flaithbheartaigh do gabail do Gallaibh.
Cloictheach Eanaig Duin do deanum.
Sluaigheadh mór la Gallaibh Ereann cu mMac Lachlainn, & a innarba asa thír & righi & í d'fhagbail ag mac Í Neill.
In t-easpog .i. ardeaspog O Ruanadha do eg.
Annal MCB1239.
M.cc.xxx.ix. Kl. Enair ar Sathurrn & xx.it iii. fuirri.
Muircheartach mac Domnaill I Briain do eg isin bliadhain-sin.
Toirrdhealbhach mac Ruaidhri h. Concubhair, rig Connacht, do eg.
p.118
Cath Cairn tSiaghail tug Domnall Mag Lachlainn du ar marbhadh Domnall Tamnaichi O Neill & Mag Mathamna & maith Cineoil Moain & sochuidhe air ceana; & do hathrighad in bliadhain roime sin & do gab aris in righi ceadna a haithli in madma móir sin tucc.
Annal MCB1240.
Mccxl. Kl. Enair ar Domnach; iu. uathaidh.
Aedh mac Gilla [na Naemh] Cruim Í Shechnusaigh do marbhadh la Concubhar mac Aedha mic Cathail Crobhdeirg & la Fiachra h. Flainn.
Feidlimidh mac Cathail Crobhdeirg, ri Conacht, do dul tairis docum righ Saxan & anóir mór do fhaghbail do don turussin.
Cormac mac Tomaltaigh do aithrigad.
Feargal mac Con Connacht Hi Raighilligh do marbhadh la Mael Ruanaidh mac Feargail & la Concubhar mac Cormaic.
Donnchadh mac Muircheartaigh do gabail righi na Cairrgi.
Gilla na Naem O Dreaain, oircinneach Arda Carna, do eg.
Sadb inghean Hi Ceinnedidh, bean Donnchadha Cairprigh I Briain, do eg.
Annal MCB1241.
Mccxl.i. Kl. Enair ar Mairt & xu. fuirri.
Domnall Mag Lachlainn, ri Cinel Eoghain, cona brathrib do marbhadh la Brian O Neill .i. a cath Cameirgi.
Domnall Mór O Domnaill, rí Ceneoil Conaill & Fear Manach, a egh re hagart iar mbreth buadha o deman & o doman, & a adhnacul i mainistir Easa Ruaidh.
Murchadh h. Flaithbheartaigh, easpog Eanaigh Duin, d'eg.
Diarmaid mac Magnusa mic Toirrdhealbhaigh, sai einig & eangnuma, do eg.
Tadhg mac Ruaidhri Hi Gadhra do eg.
Annal MCB1242.
Mccxl.ii.Kl.Enair ar Ceadain & .xxui. fuirri.
p.120
Donnchadh Cairpreach O Briain, ri Tuadmuman, & a mac .i. Toirrdhealbhach, a n-eg leath ar leath.
In t-Athcleireach mac Aedha mic Ruaidri do marbhadh la Toirrdhealbhach mac Aeda mic Cathail Crobhdeirg.
Brian O Dubhda, ri O Fíachrach & O nAmalgadha, do eg.
Sluaigheadh mór lesin ngiústis & la Fedlimidh {folio 27B}O Conchobhair i Tir Conaill i ndeaghaidh Taidg I Conchobhair gur gabsat braighdi Í Domnaill don cur-sin.
Tadg O Conchobhair do gabhail in bliadhain-sin tre furail Fedlimidh la Coin Connacht O Raigilligh.
Magnus O Muireadhaigh do marbhadh do Tomas Mac Murchadha.
Niall mac Domhnaill Muraigh mic Ruaidhri Hí Conchobhair do loscadh & tri Hi Shechnusaigh i n-aentigh i Maig Eo na Saxan lá Logbais do muintir Mic Muiris.
Toirrdhealbhach mac Donnchadha Cairprigh d'eg.
Annal MCB1243.
Mccxl.iii. Kl. Enair ar Dardain & uii. uathaidh fuirri.
Tadg mac Aeda mic Cathail Crobhdeirg do gabail Cormaic mic Tomaltaigh & do breth a mathar fein leis a mainistir na Builli .i. ben Cormaic mic Tomaltaigh L. .i. inghean Mec Carrthaigh & a tabairt do Coin Connacht O Raigilligh.
Tadg arís do dul i coinni Con Connacht uathadh do dainib & a gabhail tre feall & a muintear do marbhadh, & Tadg do dalladh tre furail Gall & Gaeidhil la Coin Conacht O Raigilligh.
Sluaidheadh mór la ríg Saxan docum rig Frangc. Forcongur iarrata do teacht on rig ar ceann Gall Ereann & ro chuireadh Ricard mac Uilliam Burc do cur tairis, & teasta Ricard arin tsluaigheadh-sin.
Ruadhri mac Aedha mic Cathail Crobhdeirg do bathadh arin tSinainn ag Ath Líag.
Concubhar mac Aedha mic Cathail Crobhdeirg, adbhar rig Conacht, do eg.
p.122
Annal MCB1244.
M.ccxl.iiii. Kl. Enair ar Aine & xuiii. fuirri.
Sluaidheadh la Feidlimidh mac Cathail Crobhdeirg isin mBreifne du dighail a dalta & a brathur, .i. Taidhg Hí Conchobhair, ar Ib Raighilligh & ar fearaib Breifne, gur airgset & gur marbsat in neoch do fuaradar do buaib & do dainib innti nóco rancadar Ath na Cuire arin Geirgthigh a Loch Finnmuighi, & do bi inn abhann fo carrtuili; & do bi teach goblach isin port & docuaid Maghnus mac Muircheartaigh & Conchobhar mac Cormaic isin teach & tanic sidi gaiti ann gur toit in teach go tarla gabal i ceann mic Muircheartaigh gur bris a ceann & a muinel gur marb; & ba mor d'inadaibh edualaing asa tanic gu teasta amlaidh sin.
Donncadh O Dalaigh, saí dana & tighi n-aigheadh, do eg.
Donnchadh mac Fingin mic Mail Seachlainn mic Aedha mic Toirrdhealbaigh I Concubhair, easpog Shila Muireadhaigh, do eg.
Loscadh Tuama isin bliadhain-sin etir tighib & templaibh.
Cormac mac Tomaltaigh Mic Diarmada de Clainn Mail Ruanaigh, ríg Maighi Luirg & Airtigh & Tiri Tuathail & moran d'Furtuathaibh Connacht, do eg isin bliadhain-sin.
Feargal Mac Adain do marbhadh la Concubhar Mac Tigearnan i feill i nInis Fraich ar Loch Gile.
Annal MCB1245.
Mcc.xlu.Kl.Enair ar Domnach & xxix. fuirri.
Muircheartach mac Muirgiusa mic Cathail Mic Diarmada de Clainn Mail Ruanaidh do marbhadh do Breifnechaibh.
Concubhar Ruadh mac Muircheartaigh Muimhnigh do marbhadh ac eadrain da muintir fein i Purt na Leicci. Do marbhadh d'O Timaith a maer buddein tre imacallaimh focail, & Gilla Crist h. Birn mac Imair do marbhadh in mair iar sin.
Caislean Sligid do denum le Mac Muiris isin bliadhain-sin & a furail ar Feidhlimidh a denum ara phinginn fein.
p.124
Annal MCB1246.
Mcc.xl.ui. Kl. Enair ar Luan & x. uathaidh fuirri.
Fiachra O Floinn, taiseach Sil Mael Ruanaidh, do eg.
Sgribni gu hErinn o righ Saxan do innsaighidh Feidhlimidh Í Concubhair & Gall da rada dul i n-airrceist righ Saxan i mBreatnaibh do gabhail righi Breatan {folio 27C}ar ais no ar eigin, & tigearntus o Gallaibh Ereann do Feidlimidh tara ceann sin; & daronad in sluaigheadh mor sin la Féidhlimidh & la Gallaibh gu rancadur i mBreatnaib i nn-airceist in rígh & ro millset in crich; & ba honorach Feidlimidh ag rig Saxan & ba buidheach e-sium ag teacht on rí anoir.
Cearball Buidhe O Dalaigh quievit.
Mccxl.uii. Kl. Enair ar Mairt & xxi. fuirri.
Sluaigheadh mór la Mac Muiris & la Gallaibh i Ceneal Conaill co rancatur Eas Ruaidh. Ó Domnaill do tinol Ceneoil Conaill & Cineoil Eoghain & tancadur na sluaigh-sin i nn-arceist a cheli & tucsat tóchur troda da ceili & ro meabhadh ar O nDomnaill; & ro marbhadh Mael Seachlainn O Domnaill, rí Ceneoil Conaill, ann sin, & Mac Somairli .i. ríg Oirir Gaideal & in Gilla Muinelach O Baigill & maithi Cineoil Conaill do marbhadh ann la Mac Muiris Mic Gearailt. Ro hairgeadh & ro hinnrad Ceneal Conaill co léir uili leo & gerb iad Gaill ann rob esbadhach iad dun ruathur-sin.
Uilliam Brit & a brathuir, .i. serriam Connacht in tUilliamsin, & ridiri og & seiniscal Conacht .i. Mac Eliget du marbhadh do mac Anmchadha Mic Gilla Padraig d'Osraighibh.
Tadhg mac Concubhair Ruaidh do loscadh Innsi Moiri Claenlocha & ochtur ar xx.it do Gallaibh do loscadh innti.
Comergi do macaib ríg Connacht ma Torrdhealbhach mac Aedha mic Cathail Croibhdeirg co riachtadur Fid O nDiarmada & Muintir I Fathaigh, & ro marbsadur daine inntib; & rancatur as sin co caislen Bona na Gaillme & ro loisceatar in baile & in caislen & ro marbaid & ro milid daine roimda. Ro lenadar Gaill iat & tugsat tochur doibh & ro marbhadar-sum drong do Gallaibh, & do imgedar da n-aindeoin uatha & docuadur a Cera.
p.126
Ro tinoil dino Siurtan d'Esetur & Clann Adam & Gaill Cera & d'innsaigeadur gu Toirrdealbhach. Ro fhagaibh Torrdhealbhach in crich o nach roibi lín teagmala riu.
Buirgeis Cinn Trachta do loscadh do Tadhg mac Concubhair Ruaidh & do Tadhg mac Tuathail.
Cidh tra acht ni fuaradur Gaill re fada crithnughadh coimeagla mar in cogadh-sin fa macaibh rígh, uair nír facsat tuath na tricha cead gan creachargain do Connachtaibh isin bliadhainsin.
Giústis nua do chur do ríg Saxan i nErinn isin bliadhainsin & ba maith a smacht.
Annal MCB1248.
Mccxl.uiii. Kl. Enair ar Ceadain & aili uathaidh fuirri.
Comergi do denam do macaib Maghnusa, & innto doib ar Gallaibh & caislean Mic Einri du loscadh leo, & do mac Conchobhair Ruaidh, & a constapla do gabhail & creacha tuaiscirt Umaill do breith doib ar Innsib Mod. Ro tinoil dono Siurtán d'Esetur & Seoan Puitiler & Robin Laighles & daine imda leó & táncadur co Baili Tobair Padraig & as sin gu hAchadh, Fhabhair, & ro airgseat Umhall ar {folio 27D}namarach tuaigh & teas. Tanic Enri dino sluag i nUmall, ar ba leis fein hí & ro bí innti 'na comnaighi. Doroinni dino Mac Enri sith re Domnall mac Magnusa & ro geall Domnall sochraidi & artraighi do innsaighid a braithreach. Mic h. Conchubhair do badar-sin ar Innsib Mod & rocualadar sochraiti do dul o Enrí ar ceand artraich cum Domnaill. Docuadar-sum i nn-arceist na buidhne-sin & ro marbadur dib Ouain mac na goillsighi & Seoan mac in gallshagairt, & ro marbhadh la Diarmaid mac Maghnusa arin ruathursin Senóid Guiber & iiii. dia muintir araen ris, & ro marbhadh Diarmaid arin lathair-sin & gnim truag e-sidei.
Tadhg mac Conchobhair Ruaidh du marbhadh do Gallaibh isin bliadhain-sin, & ba mór a gráin & a eagla in mic-sin ar Gallaibh co fuair bás.
Sluaidheadh le Muiris Fi Gearoid i Tir Conaill ; creacha & airgne do denum lais & O Canannan do innarbadh as tir amach & ríghi do fhagbail ac mac Hi Domnaill.
p.128
Sluaigheadh la Giustís na hEreann d'innsaigidh Hí Neill & Cinel Eoghain, & is i comairli dorinni o do bí neart Gall ar Erinn uili bráighde do tabhairt don Giustís.
Ruaidhri O Canannan du marbhadh la Gofraigh mac nDomnaill Moir Hí Domnaill & ríghi do gabhail do fein.
Muircheartach Cleirech O Dubhda do marbhadh la hAed mac Féidhlimidh Í Conchobhair isin bliadhain-sin.
Seoan Triiél co maithibh a muintiri do marbhadh la Gilla (na) Naem O Feargail.
Riccard mac muintire Uilliam Burc do eg a Saxanaib, & a corp do tabairt a nErinn & a adhlacadh i nAth Eiseal.
Amhlaibh mac Cathail Riabhaigh I Ruairc do marbhadh do Conchubhar Carrach Mac Donnchadha i meabhail.
Annal MCB1249.
Mccxl.ix. Kl. Enair ar Aine & xiii. fuirrí.
Sluaigheadh mor le Giusdís na hEreann do innsaighidh Laighin du cosc na mac rígh do bí ag denum uilc ar fud Laighean, & ni tucsat taeb ris, & ro airg-siumh in crich o nach rucc orro.
Cogad & uilc imda do denum do Fingin Mac Carrthaigh ar Gallaibh Desmumhan isin bliadhain-sin.
Adamh Minadur du marbhadh da mac Gilla Mo Coinni Í Catail & moran maille ris.
Piarus Puer & Dauid Triu & marcshluagh do gillib óga maraen riu do teacht roime Mic Feoruis i Conachtaib co caislean Sligidh; & do cualaidh mac Feidlimidh sin & tug airrceist orro & ro marbhadh leis Piarus Puér & Dauid Triu & cuicciúrdu gillib óga maraen riu, & rucad na cuirp-sin co hEas Dara. Imthusa mic Feidlimidh, tanic remi i Tír Fiachrach & ar fud crichi Mic Fheorais & ro airg o Muaigh co Traigh; & ro lean Gearoidin [...]
p.130
Annal MCB1303.
{folio 28A}intIarla & Gaill & Gaeidhil imda do dul a hErinn cabhlach mór & neart ar Albanchaibh do gabhail doibh.
Teapoid a Burc dearbrathair in Iarla d'ég ar toidheacht do don tshluaigheagh-sin i Carraig Feargusa adhaigh Nollac.
Annal MCB1304.
Mccxcxiiii.Kl.Enair.Matha mac Gilla Isa O Raighilligh, rí Brefne, do marbhadh do Teallach Dunchadha ar Achadh na Corra & galloglaigh do marbhadh malle fris. Mag Samradhan & Mag Dorchaidh do guin and.
In Cunndais bean Ricaird a Burc, Iarla Uladh, mortua est.
Uatér a Burc, oighri in Íarla ceadna, mortuus est.
Annal MCB1305.
Mcccu. Kl. Enair.Muircheartach O Conchobhair Fhailge & Mael Mordha & a brathair .i. in Calbhach O Conchobhair malle fri nonbur ar .xx.it do maithibh a muintire do marbhadh do Sir Ferus Mac Feoruis tre tangnacht a Caislen Feorais.
Caislean Innsi hEoghain do denum leisinn Iarla.
Maidm le hAedh mac Cathail Í Conchobhair & le Clainn Muircheartaigh air Muintir Raighilligh co ndorchair ann Pilip O Raighilligh & oighri Clainni Suibhne & Mag Buirrce ceann na ngalloclach malle fri c. ar xl. do dainib eili.
Toirrdhealbhach mac Neill Ruaigh Hi Briain quievit in Christo.
Matha Og O Raighilligh do marbhadh do Teallach Dunchadha.
Aed Og O Feargail in Christo quievit.
Annal MCB1306.
Mccc.ui.Kl.Enair.Toirrdhealbhach O Briain, ri Tuadhmumhan, do eg. Donnchadh O Briain a mac do righad na inad.
p.132
Feargal Mag Radhnaill, taiseach Muintire hEoluis, do marbhadh da brathribh fein.
Donnchadh mac Conchobhair in Copain & Flann O Floinn do marbhadh le hAedh mac Eoghain I Conchobhair.
Cagad mor etir Aedh mac Eoghain Í Conchobhair, rí Conacht, & maithi Síla Muireadhaigh araen ris & Aedh mac Cathail Ú Conchobhair gu moran do macaib rígh & taiseach Conacht malle ré taiseachaibh & oireachtaibh na Brefne air cheana 'man Sinainn re tri mís no ceathair, co ndearnadar drem do macaibh rígh Aedha mic Cathail forbais isna Tuathaibh maraen re sochraide gur gabsat creacha & airgne. Flann mac Fiachra Í Floinn, adbur taisigh Shíl Mail Ruanaidh, & Brian mac Donnchadha Riabhaigh Í Conchobhair maeraen redainib imda eile do marbhadh ar lorg na creiche-sin.
Donnchadh O Flaithbheartaigh, espog Cilli hAlaidh, saí einigh & crabhaidh, in Christo quievit.
Roberd a Briús, mórmaer Cairrgi, do gabhail ríghi nAlban ar eigin i n-agaigh rígh Saxan.
Domnall Tuirtreach O Neill do marbhadh i tuisil re lucht taighi I Neill.
Sir Uilliam Prinndargás, ridire rocrodha, mortuus est.
Creach mór do deanum do Clainn Muircheartaigh i crích Cairpri du ar marbhadh Dauid O Caeman & daine imda eli.
Brían Carrach O hEghra do marbhadh la Cormac O Flannacan.
Annal MCB1307.
{folio 28B}M.ccc.uii. Kl. Enair. Donnchadh Muimhneach O Ceallaigh, rígh O Maine, saí coimdeas im gach ní do maith dar fhoghain do duine, quievit in Christo.
Domnall mac Taidhg mic Briain mic Annrias mic Briain Luighnigh mic Toirrdhealbhaigh Móir do marbhadh le hAedh mBrefnech mac Cathail Ruaidh Í Conchobhair.
Tadhg mac Maeil Shechlainn mic Donnchadha mic Domnaill mic Maghnusa mic Torrdhealbhaigh Moir do marbhadh do Cathal mac Domnaill mic Taidhg.
Mael Shechlainn O Gairmfhleadhaigh, taiseach Clainni Moáin, quievit in Christo.
p.134
Amlaibh mac Airt mic Cathail O Ruairc, ri Brefne, do marbhadh la mac Feargail Gairbh Meg Samradhain.
Concubhar mac Fiachra O Floinn mortuus est.
Eachdhruim O Maine do loscadh le dreim do macaib rígh O Maine.
Goill Rosa Comain uib dorba do marbhadh le Donnchadh O Cellaigh, rig O Maine, ag Áth Eascrach Cuan du i ndorchuir Pilip Muinnter & Seoan Muinnter & Maighiu Triu maraen re dainibh ele etir marbhadh & fhadhbagh & gabhail. Do gabhadh ann Diarmaid Gall Mac Diarmada & Cormac Mac Cethernaigh & ro leiceagh as a sochraideadha fo comus, & ro gabhadh ann fos seirriam Rosa Comain; & do leiced as iad air trill & doronsat síth ar son in baile do loscadh le hEmunn Butillér.
Donnchadh O Flannacan, easpog Oili Finn, in Christo quievit.
Coróin do tabairt do rí Saxan & Breatan & Ereann .i d'Edubard Og.
Ailbe inghean Taidg Í Conchobhair mortua est.
Clann Muircheartaigh do teacht i Maigh Cetni & arbanna crichi Cairpri & morán d'arbannaibh Tíri hOilealla & in Corainn do loscadh leó, & is don toisc-sin do marbhadh Tadhg mac Maghnusa.
Cathal mac Maghnusa do marbhadh lesin Cathal ceadna.
Maghnus Mag Oireachtaigh mortuus est.
Annal MCB1308.
Mccc.uiii. Kl. Enair.Da crích Cairpri Droma Cliab d'argain do Ruaidhri mac Cathail Ruaidh I Conchobhair.
Tigearnan Mag Tigearnan mortuus est.
Creach mór do denum do Mael Ruanaigh Mac Diarmada ar macaib Domnaill Í Conchobhair i crich Cairpri. Creach ele do denum do Brian O Dubhda & do Gallaibh Luighne & O Fíachrach arna macaib ceadna.
Soighnen teneadh do toitim i mainistir na mbrathar i rRos Comain gur bris in mainistir.
p.136
Annal MCB1309.
Mccc.ix. Kl. Enair.Aedh mac Eoghain mic Ruaidhri mic Aedha mic Cathail Crobhdeirg, ríg Conacht & adbhar ríg Ereann, do marbhadh le hAedh mBrefneach O Conchobhair i Coill in Clachan & morán do maithibh a muintire; & is iat so na maithisin .i. Concubhar Mac Diarmada & Diarmaid Ruadh mac Taidhg Í Conchobhair & Diarmaid mac inCharraig mic Taidhg mic Mael Ruanaidh &Diarmaid O hEili & Gilla na Naem Mac Aedhacain ollamh. Aedh Brefneach do teacht as tír & na Tri Tuatha (do) techt 'na teach.
Mael Ruanaigh Mac Diarmada & Si(l Muiread)aigh do tabairt {folio 28C}Uilliam a Burc co hOil Finn.
Aedh Brefneach do beth isna Tuathaibh & a dul isa Midhe a coinde in Iarla, & na Tri Tuatha do impodh fair da eis. Aedh ar teacht asa Midhe do gabhail longphuirt a nUachtar Tiri & crech do denum dó ar Aedh O Flannacan & a caithem ann.
Concubhar mac Donnchadha Í Briain do marbhadh do Gallaibh a feall.
Cathal mac in Liathanaidh, ab na Trinoide, do togha cum easpogoidi Oili Finn.
Ruaidhri mac Cathail & O Floinn do dul aranMachaire marcsluagh & mac Mic Feorais do marbhadh leo.
Coinne do denum d'Uilliam a Burc & do Conachtaib re mac Cathail 'ma Áth Slisen. Brisedh coinne eaturu & maidm do tabairt ar mac Cathail ann sin & drem da muintir do marbhadh.
Uilliam Burc do dul co mainistir na Buille & Clann Muircheartaigh do teacht a Tír nOilealla. Arbar imda do loscadh & do milleadh doibh.
Mac Uilliam do teacht ar Corrshliab anúass. Mac Cathail do cur asa longphort dó & Donnchadh O Finnachta do marbhadh do tosach sluaigh Mic Uilliam & daine eli nach airimhtear sunna.
p.138
Mccc.x. Kl. Enair.Creach mor risi n-abarthai Creach in Toitean do denam d'Aedh Brefneach ar Mael Ruanaidh Mac Diarmada a Clochar O Muirgile, & Donnchadh mac Donnchadha Mic Diarmada do ghabhail & a bean .i. inghean Í Flannacan do marbhadh ann. Mna & leinibh imda do loscadh ann.
Longphort do gabhail a Cill Fhada d'Uilliam Burc & do Connachtaigh. Aedh Breifneach do deanum longphuirt a Cill Srianan ina n-aghaidh & cethern cunnbalafein da marbhadh a feill .i. Seónag Mac Uighilin .i. ar comaghaibh.
Feidhlimidh mac Aedha do righad ar Connachtaib.
Cormac O Flannacan, taiseach Tuaithi Ratha, do marbhadh la Muintir Peodachan.
Caislen Sligidh do dénum leisinn Iarla.
Fichi tunna fína do cur fo thír in Muig Cetne in tan-sin.
Mac Craith Mag Uidir, rígdamna Fear Manach, & Donn Mac Gilla Michil, taiseach Clainni Congaili, do milleadh & do loscadh le Roalb Mac Mathgamna.
Feargal Mag Dhorchaidh do eg.
Una inghean Aedha mic Feidhlimidh d'eg.
Sluaigheadh le Seafraigh O Feargail co Dun Uabhuir ait ar marbhadh Domnall mac Aedha Oig Í Feargail & Aedh mag Maeil Isa & Gofraig mac Muircertaigh.
Creacha móra do denum le Uilliam Burc & le Mael Ruanaidh Mac Diarmada & le Clainn Domnaill i crich Cairpri ac Cloinn Muircheartaigh. Cealla & tempaill do sarughad doibh.
Annal MCB1311.
M.ccc.xi.primo. Kl. Enair.Crea(ch m)or do deanum le Clainn Muircheartaigh i Connachta {folio 28B}& Gilla Crist mac Muirgiusa mic Donnchadha Mic Diarmada do marbhadh ann & Aedh mac Cormaic & Uilliam Mac Gilla Arraith & Donnchadh mac Tomaltaigh & daine maithi eli.
Da mac Uilliam Leth a Burc do marbhadh dona macaib righ Laighneacha.
p.140
Tadhc O hAnlighe, taiseach Cineoil nDofha, do marbhadh la Siurtan d'Esetur.
Domnall mac Amlaibh mic Airt h. Ruairc, rí Brefne, mortuus est.
Domnall O Bírn, taiseach Tíri Briuin, do eg.
Sluaigheadh mór le hUilliam Burc isin Mumain i nn-aghaidh in Claraigh & cath do tabairt daib da cele & maidm do tabhairt arin Clarach ann; & Uilliam Burc do gabhail ar deireadh a muintire ag lenmain in madma, & gidh eadh ro gabhadh Uilliam & is é tuc in maidm.
Cogad mor i Tuadhmumhain isin bliadhain-sin, & cath do tabhairt do Donnchadh Mac Con Mara & da oireacht .i. do Tricha Cead O Caisin i nn-aghidh Í Briain & fear Mumhan uili; & Donnchadh Mac Con Mara do marbhadh ann & maithi a oirechta uili & Domnall O Grada, taiseach Cineoil Dungaile, & ar diairmithi aturu leth ar leth.
Donnchadh O Briain, rígh Tuadhmuman & deghadhbhar ríg Ereann, do marbhadh i mebail do Murchadh mac Mathgamhna I Briain.
Lochlainn Riabhach O Deaghaidh da marbhadh le Mathgamain mac Domnaill Connachtaigh Í Briain.
Seónag Mac Uighilin do marbhadh in Gruelaigh i mBaili Thobair Bríghde, & a marbhadh fein inn, & is don gearrshamhaigh dar marb sé Aedh Brefneach O Conchobhair do marbhadh e fein.
Creach do denum le Feidhlimidh O Conchobhair, ri Conacht, ar Clainn Muircheartaigh ar bord Muigi Cetne & Mael Shechlainn mac Conchobhair Ruaidh, risi raiti Ceann in Meghil, & daine eli do marbhadh ann.
Diarmaid O Briain .i. Cleirech mortuus est. Muircheartach O Briain do rígadh 'na inad.
Gilla Ísa O Dálaigh, ollamh risin dan, mortuus est.
Gilla Crist Mac Donnchadha mortuus est.
Annal MCB1312.
Mcccxii. Kl. Enair.Uilliam Mac Feorais, ardeaspog Tuama, in Christo quievit.
Benidhecht O Bragan, espog Luighne, in Christo quievit.
Malaici Mac Aedha, espog Oili Finn, do togha cum airdespogoide Tuama.
p.142
Annal MCB1313.
Mcccxiii. Kl. Enair.Diarmaid Cléireach O Briain, rí Tuadhmumhan, quievit inChristo.
Clemens Papa mortuus est.
GillaÍsa Mag Dhorchaidh, taiseach Cineoil Luachain, do marbhadh.
Rex Frangcie mortuus est.
Tadhg mac Annrias d'eg.
Cathal mac Murchadha Carraigh Í Feargail d'eg.
Tigearnan mac Neill Í Ruairc do marbhadh.
Annal MCB1314.
Mccc.xiiii. Kl. Enair. Niall O Domhnaill occisusest.
Maidm Muintire Raighilligh ag Druim Leathan le Ruaidhri mac Cathail Í Conchobhair.
Niall mac Briain O Néill mortuus est.


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Òran air a sgrìobhadh le: bhon bhìoball agus air a sheinn le: Còisir Ghàidhlig Ìleach Ghlaschu.
This is a song written by: bhon bhìoball and sung by: Còisir Ghàidhlig Ìleach Ghlaschu.
Mo shùilean togam suas a-chum
nam beann, on tig mo neart.
On Dia rinn talamh agus nèamh,
tha m' fhurtachd uile teachd.
Cha leig dod chois air chor air bith
gun sleamhnaich i gu bràth;
Tàmh-neul cha tig sin air an neach
's fear-coimhid ort a-ghnàth.
Feuch, air fear-coimhid Israeil,
cadal chan aom no suain:
'S e Dia d' fhear-coimhid; 's e do sgàil
air do làimh dheis gu buan.
A' ghrian cha bhuail i thu san là,
no ghealach fòs san oidhch'.
Nì Dia do choimhead o gach olc;
Nì d' anam dhìon a-chaoidh.
Chaidh Còisir Ghàidhlig Ìleach Ghlaschu, tè de phrìomh chòisirean na Gàidhlig, a stèidheachadh anns a' bhliadhna ...Fiosrachadh air Còisir Ghàidhlig Ìleach Ghlaschu / Learn more about Còisir Ghàidhlig Ìleach Ghlaschu
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Òran air a sgrìobhadh le: Gun Urra agus air a sheinn le: anna s. nicDhòmhnaill, Màiri NicGillEathain agus Seumas Greumach.
This is a song written by: Gun Urra and sung by: anna s. nicDhòmhnaill, Màiri NicGillEathain and Seumas Greumach.
Sèist / Chorus
O teannaibh dlùth is togaibh fonn,
Mo chridhe trom air m' aineol,
'S mi fad o eilean nan damh donn
'S bho thìr nan gleann 's nan gallan.
O beir an t-soraidh seo nis bhuam
Thar chuain is chruaich is bheannaibh,
A dh'ionnsaigh Muile nam beann fuar,
O! Eilean uain' a' bharraich.
Och, a rìgh, nach mi bha thall
An tìr nan gleann 's nam bealach;
Tìr nan craobh, 's i tìr mo ghaoil,
Nan lagan fraoich is raithneach.
Siud na glinn sam faighte 'n aoidh,
'S na roinn chum taobh na mara;
Tha luchd mo ghaoil an-diugh ma sgaoil
'S an t-àit' fo caoraich Shasainn.
Tha 'n-diugh gun taigh, gun sgrath, gun chrùib,
Gun chloich os cionn na starsnaich;
Tha leac an teintein air fàs fuar
Le còinneach ruadh tighinn fairis.
Gur truagh a' Ghàidhlig bhith na càs
On dh'fhalbh na Gàidheil a bh' againn;
A ghineil òig tha tighinn nan àit'
O, togaibh àrd a bratach.
'S ann à Loch an Inbhir, an Asainte, a tha Seumas Greumach agus dh'fhàs e suas ann an dachaigh as an robh ceòl agus òrain ...Fiosrachadh air Seumas Greumach / Learn more about Seumas Greumach
Ged a rugadh 's a thogadh Màiri NicGillEathain ann an Glaschu tha dlùth cheangal aice ri Uibhist a Deas. 'S i nighean Charlotte Chaluim à ...Fiosrachadh air Màiri NicGillEathain / Learn more about Màiri NicGillEathain
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
Mullach Knight a' call inbhe Rothach
Tha sgurr sa Chuiltheann san Eilean Sgitheanach ga thoirt far liosta nam mullach Rothach leis gu bheil e rud beag nas lugha na bhathas den bheachd.
Bha Mullach Knight clàraichte mar mullach Rothach leis gun robhar a' dèanamh dheth gun robh e 3,002 troigh de dh'àirde.
Feumaidh beanntan agus mullaichean Rothach a bhith còrr is 3,000 troigh.
Ach an dèidh rannsachadh a rinnear le uidheamachd GPS tha luchd-sgrùdaidh a-nis ag ràdh gu bheil Mullach Knight sia òrlaich goirid air 3,000 troigh.
Cha robh am mullach clàraichte mar bheinn Rothach fa-leth leis gun robh e ro fhaisg air beinn Rothach eile, a tha nas àirde.
“Start Quote
End Quote Iain Barnard Fear-measaidh beinne
'S i beinn air leth a th' innte fhathast.”
Le sin, ma thathar ag amas air na beanntan Rothach air fad a shreap tha 282 fhathast ri dhèanamh.Uidheamachd ùr
Tha Mullach Knight mar phàirt de Sgurr nan Gillean agus chaidh ainmeachadh an dèidh W Knight, a' chiad duine a tha clàraichte a shreap chun a' mhullaich bho chionn 140 bliadhna.
Thuirt Iain Barnard, fear den luchd-measaidh a bha a' sgrùdadh àirde a' mhullaich, gun robh uidheamachd GPS a' ciallachadh gun urrainnear a-nis figear tòrr nas cinntiche fhaighinn.
"Chan eil e a' toirt càil air falbh bhon bheinn.
"Tha a' bheinn fhathast ann an sin.
"'S i beinn air leth a th' innte fhathast.
"'S e dìreach an inbhe aice a tha air atharrachadh," thuirt Mgr Barnard.Dùbhlan
Thuirt Alasdair Milner, a tha a' co-òrdanachadh chlàran àirde bheanntan do Chomann nan Rothach, nach eil iongnadh sam bith ann gu bheil cuid de bheanntan agus mullaichean a' call inbhe ri linn adhartais ann an teicneòlas ùr.
"Tha sinn airson gum bi an liosta cho ceart 's a ghabhas," thuirt e.
A rèir Mhgr Mhilner tha iad a' cur ris an obair a rinn Sir Uisdean Rothach, a thòisich a' clàradh nam beanntan as àirde còrr is ceud bliadhna air ais.
Tha Mgr Milner den bheachd gum bi luchd-sreap fhathast a' feuchainn air a' mhullach leis gu bheil e duilich faighinn suas thuige.
Fhuair an aon sgioba gun robh mullach Rothach eile san Eilean Sgitheannach, Fiacaill a' Bhàisteir, ceithir troighean nas àirde na bhathar den bheachd.
An-uiridh chaidh inbhe Beinn a' Chlaidheimh faisg air Ulapul atharrachadh bho Rothach gu Corbett.
Tha beanntan Corbett eadar 2,000 - 3,000 troigh de dh'àirde.


text:
Na ceistean mu dheireadh
Dè tha ann de dh'ola fon a' Chuan a Tuath, agus an toireadh an freagairt buaidh air ur bhòt fhèin?
Tha Johann Lamont agus Ruth Davidson ag ràdh gum bu chòir gun toir.
Chleachd iad an cothrom mu dheireadh aca Ailig Salmond a cheasnachadh gus beachd an fhir ghnìomhachais Sir Ian Wood a thogail anns an t-seòmar.
An-dè, thuirt Sir Ian gun robh tuaiream Mhgr Salmond air meud agus luach na h-ola ro àrd.
'S e 24bn barail a tha anns a' phàipear gheal a dh'fhoillsich Riaghaltas na h-Alba an-uiridh.
Cur a' ghill
"'S e ar not, agus cumaidh sinn e."
Sin mar a thug Ailig Salmond gach freagairt gu crìch aig àm nan ceist an-diugh.
Seinn nam fonn
Dè ur beachd mu dheasbad na h-oidhche a-raoir?
Tha an dà thaobh a' cumail a-mach gur e am fear acasan a fhuair làmh an uachdair.
Briseadh na Foise
Fad cola-deug tha iomairt an reifrinn air a bhith, cha mhòr, na tàmh.
Às dèidh an fhèatha, thig an stoirm.
Fois-fòirneart nan Geamaichean?
Dè a' bhuaidh a bhios aig Geamaichean a' Cho-fhlaithis air an deasbad mu dheidhinn neo-eisimeileachd?
An-diugh, bidh a' Bhanrìgh aig Pairc Celtic airson na fèise spòrs as motha a chunnaic Alba a-riamh.
Aithris na Pitheid Mairbhe
Cha tachair e. Gun teagamh. Pitheid mharbh a tha ann.
Tha sin soilleir gu leòr nach eil?
Taic bho Luxembourg
Is coltach gun robh Dàibhidh Camshron ceart dragh a thogail mu thagradh Jean-Claude Juncker airson ceannas a' Choimisein Eòrpaich.
Aig a' cheann-thall cha robh taic a' Chamshronaich a dhìth air seann phrìomhaire Luxembourg gus an dreuchd as àirde anns a' Bhruiseil a choisinn.
Teachdaire no teachdaireachd?
Aig a' cheann-thall, ghèill Ailig Salmond ris an uallach agus ghabh e ri deasbad telebhisein le ceannard Nas Fheàrr Còmhla, Alistair Darling.
Sin, co-dhiù, a' ghrèis a bu toil le luchd an Aonaidh cur air naidheachd an deireadh-seachdain.
Tomhas an toraidh
Dè a bu chòir dhuinn dèanamh de thoradh an taghaidh Eòrpaich?
Tha sin an crochadh air cò ris a bhios tu ag èisteachd.
Air iomall na Roinn Eòrpa
Chuaigh mi gu Árainn Mhór far costa an Iar Dhún na nGall airson bruidhinn ri eileanaich air thoiseach air an taghadh Eòrpach.
Bhòtaidh muinntir Árainn Mhóir agus Thoraigh là ro dhuine sam bith ann am Poblachd na h-Èirinn gus dèanamh cinnteach gun ruig na bogsaichean-baileit tìr-mòr far an tèid an cunntadh.


text:
-
Fios mun phrògram:
Air prògram na seachdain-sa, bidh Iain Moireasdan 's an sgioba a' coimhead air adhart ri ball-coise agus geamannan Cupa na h-Alba a' gabhail àite agus cuideachd a' deasbaid suidheachadh an SPL.
Tha farpais snàimh na h-Alba aig Tollcross agus cluinnear mar a tha dol dha na h-Albannaich ann an sin. Fiosrachadh mu dheidhinn a bhith coiseachd sna beanntan agus cluinnidh sinn bho fear de luchd teasairgann nam beann.
Farpais mhòr Darts a' gabhail àite aig an Lakeside agus bidh sinn a' coimhead air adhart ri geamannan rugbaidh ann an lìog Magners agus gu leòr spòrs eile.
Broadcasts
-
BBC Radio Nan Gaidheal Sat 8 Jan 2011 09:03 BBC Radio Nan Gaidheal
Podcast
-
Spòrs Na Seachdain
"Spòrs Na Seachdain" is a spotlight on the weekend sporting action. Presenter John Morrison…


text:
Camanachd, seusan na h-iomain a' tòiseachadh às ùr air an deireadh sheachdain seo le Bail' ùr an t-Slèibh a ghlèidh an lìog agus Cupa na Camanachd an-uiridh a' cur fàilte air Lobhat aig an Eilean.
Coimhead ri sgeamannan airson dràibhearan òga a thàladh gu ralaidh, sabaid Cage Fighting , ball-coise agus rugbaidh am measg nan naideachdan spòrs a bhios fon phrosbaig aig Iain Moireasdan agus an sgioba an t-seachdain-sa.
Post-d. - sns@bbc.co.uk / Fòn an asgaidh - 08000 96 70 50.
A look at the new shinty season and all the other latest sports news.


text:
Coinneach MacIomhair
Tha Coinneach MacIomhair na chraoladair sa Ghàidhlig.
Susbaint
Uairean[deasaich | deasaich an tùs]
Tha Prògram Choinnich ri chluinntinn air BBC Radio nan Gaidheal bho Dhiluain gu Dihaoine, eadar 9m agus 10m. Tha ath-chraoladh den phrògram a' dol a-mach aig 9f den aon là.
Cuspair a' Phrògraim[deasaich | deasaich an tùs]
Tha am prògram ann an cruth "iris" mar as trice, le Coinneach a' togail cuspair (gu math tric, cuspair a th' anns na naidheachdan) agus aoidhean/eòlaichean aige airson deasbad a thogail co-cheangailte ris.
Aig amannan ge-tà tha Coinneach 's an sgioba a' falbh a-mach às an stiùidio airson prògram sònraichte a chlàradh air an dùthaich am badeigin.
An Sgioba[deasaich | deasaich an tùs]
Coinneach MacIomhair[deasaich | deasaich an tùs]
Làrach-lìn a' phrògraim[deasaich | deasaich an tùs]
Tha làrach-lìn aig Prògram Choinnich far a bheil cothrom dealbhan de thachartasan sònraichte fhaicinn, beagan fiosrachaidh mun phrògram a leughadh, agus goireas "Èist a-rithist" a chleachdadh.


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Lorg taghadh farsaing de laoidhean is sailm Gàidhlig bho thasglann a' BhBC. Gheibhear bhidiothan is criomagan fuaim agus fios mu na seinneadairean is na sgrìobhaichean.
Measgachadh de laoidhean, sailm is sgeulachdan pearsanta mu chreideamh.
Cluinn smuain spioradail gach latha air Aithris na Maidne.
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
-
An Litir Bheag 153Tha mo smuaintean air Blàr Chùil Lodair an t-seachdain seo. Bha mi a’ leughadho chionn ghoirid mu Phàdraig Grannd. B’ e far-ainm Phàdraig Dubrach no AuldDubrach. Bha Pàdraig ainmeil. B’ esan am fear mu dheireadh a chaochail a bhaaig Blàr Chùil Lodair. Chaochail e ann an ochd ceud deug, fichead ’s a ceithir(1824).
Rugadh Pàdraig Grannd ann am baile beag ann an sgìre Bràigh Mhàrr. Thasin ann an Siorrachd Obar Dheathain. Ann an Gàidhlig ’s e an t-ainm air a’ bhaileAn Dubh-bhruach. Ann am Beurla – Dubrach. Bha Seumasachd làidir anns ansgìre sin.
Thàinig Bliadhna a’ Phrionnsa. Bha Pàdraig na thàillear. Sguir e an obairaige. Chaidh e an cois arm a’ Phrionnsa.Bha e treun. Bha e ri gaisgeachd aig Blàr Sliabh a’ Chlamhain – the Battleof Prestonpans. Ràinig e ìre sàirdseant-màidsear ann an arm a’ Phrionnsa. Bha efhathast anns an arm sin aig Cùil Lodair. Bha e air a chur an grèim. Chaidh e donphrìosan. Bha am prìosan ann an Sasainn.
Ach rinn e dol-às. Thill e a dh’Alba. An ceann greis bha e a’ fuireach annan Gleann Lethnochd ann am Bràigh Aonghais.
Phòs e tè Màiri Chuimeanach. Bha Màiri mòran na b’ òige na Pàdraig. Bhaise cuideachd à Bràigh Mhàrr. Bha dithis chloinne aca. Chaidh na bliadhnaicheanseachad. Bha Pàdraig is Màiri a’ fuireach ann an Gleann Lethnochd. ChaochailMàiri ann an ochd ceud deug ’s a h-aon-deug (1811).
Bha Pàdraig – no Dubrach – ainmeil. Bha e air a bhith a-muigh leis a’Phrionnsa. Bha e a’ fàs sean. Bha e ag innse stòiridhean do dhaoine òga munbhliadhna aige còmhla ri Teàrlach Òg.
Nuair a bha e uabhasach sean, thachair rudeigin iongantach dha. Bha e ceud’s a h-ochd (108) bliadhna a dh’aois. Thachair e ris an Rìgh. Dè thuirt an Rìgh ris?An robh Pàdraig duilich gun robh e air a bhith na reubaltach? Chì sinn an athsheachdain dè dìreach a thachair.
-
Faclan is abairteanBlàr Chùil Lodair: The Battle of Culloden; Pàdraig Grannd:Peter Grant; Dubrach: far-ainm: nickname; An Dubh-bhruach (W of Linn of Dee);b’ esan am fear mu dheireadh a chaochail a bha aig Blàr Chùil Lodair: he was thelast man to die [who died] who had been [was] at the Battle of Culloden; BràighMhàrr: Braemar; Siorrachd Obar Dheathain: Aberdeenshire; Seumasachd:Jacobitism; Bliadhna a’ Phrionnsa: 1745-6 (the year of the Prince); bha Pàdraigna thàillear: Peter was a tailor; sguir e an obair aige: he stopped his work; chaidhe an cois arm a’ Phrionnsa: he went along with the Prince’s army; treun: brave;bha e ri gaisgeachd: he was involved in heroic deeds (heroism); Blàr Sliabh a’Chlamhain: The Battle of Prestonpans (originally Gladmuir); sàirdseant-màidsear:sergeant-major; bha e air a chur an grèim: he was captured; chaidh e donphrìosan: he went to [the] prison; rinn e dol-às: he escaped; thill e a dh’Alba: hereturned to Scotland; an ceann greis: after a period; Gleann Lethnochd ann amBràigh Aonghais: Glen Lethnot in the Glens [upland area] of Angus; phòs e tèMàiri Chuimeanach: he married a [woman] Mary Cumming; mòran na b’ òige naPàdraig: much younger than Peter; à Bràigh Mhàrr: from Braemar; bha dithischloinne aca: they had two children; bha e air a bhith a-muigh leis a’ Phrionnsa:he had been out with the Prince; bha e a’ fàs sean: he was growing old; bha e aginnse stòiridhean do dhaoine òga: he was telling stories to young people; munbhliadhna aige còmhla ri Teàrlach Òg: about his year with Young Charles (theprince); thachair rudeigin iongantach dha: an amazing thing happened to him;thachair e ris an Rìgh: he met the king; an robh Pàdraig duilich gun robh e air abhith na reubaltach: was Peter sorry he had been a rebel?
Broadcasts
-
BBC Radio Nan Gaidheal Mon 14 Apr 2008 19:00 BBC Radio Nan Gaidheal
Podcast
-
The Little Letter for Gaelic Learners
A simple letter for established Gaelic learners. Roddy Maclean has created this letter for learners…


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Sreath mu bheatha agus òrain sàr-sheinneadairean na Gàidhealtachd. Chaidh am prògram-sa a chraoladh ann an 1991.
Tha cluicheadair Adobe Flash agus Javascript a dhìth airson a' bhidio a th' air an duilleag seo a chluich. Thoir a-nuas an cluicheadair Adobe Flash.
Iain 'Hoddan' Dòmhnallach - Bu Dual a Bhith Seinn, 1991
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
Còmhraidhean mu iasgach a' mhuasgain chaoil sa Chuan Sgìth
Tha oifigich bho Riaghaltas na h-Alba sa Bhruiseal a' feuchainn ri faochadh fhaighinn bho riaghailtean a dh'fhaodadh stad a chur air iasgach a' mhuasgain-chaoil sa Chuan Sgìth as t-Samhradh.
Thàinig tràlairean a' chost an ear an-uiridh agus thug iad cus de na muasgain leotha.
Tha iasgairean a' chost an iar ag ràdh, nan èisteadh na h-ùghadarrasan riuthasan, nach leigeadh iad a leas casg a chur air an iasgach.
"'S e an Riaghaltas as coireach ris, airson chaidh a ràdh riutha timcheall air bliadhna air ais, gun robh bàtaichean mòra bhon chosta sear air a thighinn a-nall, agus thuirt iad rinn meadhan an t-Samhraidh an-uiridh, nach robh uallach sam bith orra," thuirt Rùnaire Chomann Iasgairean nan Eilean Siar, Donnchadh MacAonghais.
"An uair sin mhothaich iad gun robh timcheall air 800,000 kw-làithean a bharrachd air a ghlacadh na bha air a' bhliadhna ron a sin.
"'S e na bàtaichean a bu mhotha a bha sin a ghlac na bha sin.
"Agus bha sin timcheall air 30% a bharrachd air na b'àbhaist a bhith air a ghlacadh.
"Nam biodh iad air èisteachd ris a' ghnìomhachas nuair a chaidh a ràdh riutha sa chiad àite, cha bhiodh e air tachairt idir," thuirt e.
Thuirt Rùnaire an Iasgaich, Riseard Lochhead, gun robh riaghailtean Eòrpach a' fàgail nach robh mòran a ghabhadh dèanamh mun t-suidheachadh.


text:
Baghdad
'S e prìomh-bhaile Ioràic a tha ann am Baghdad[1] (Arabais: بغداد, Baġdād). Anns a' bhliadhna 2008 bha 6,431,839 duine a' fuireach anns a' bhaile fhèin [2] , ach tha an àireamh-shluaigh anns an àrd-bhaile Bhaghdad nas motha na 8 millean. Mar sin dheth ‘s e am baile as motha anns an dùthaich cuideachd. ‘S e an darna baile as motha anns an t-saoghail Araibianach an dèidh Cairo. Tha e suidhichte air bruach na h-aibhne Tigris.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ World Gazetteer: Àireamh-shuaigh Bhaghad


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Bu mhath leinn taing a thoirt do na leanas airson na thug iad dhuinn de thaic ‘s de chuideachadh ann a bhith a’ deasachadh na làraich:
Air adhart gu19mh linn
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
An-diugh an dàrna prògram à Fèis Dhùn Èidinn le Cathy NicDhòmhnaill. Air chlàr 'sa phrògram tha iomradh air a' chòmhlan Capercaillie a tha a' comharrachadh deich thar fhichead bliadhna le clàr ùr agus cuirmean aig fèisean air feadh na Roinn Eòrpa. Tha'd air ais nan dùthaich fhèin an dràsta agus chaidh Angela NicEachainn a dh'èisteachd riutha. Cluinnidh sinn a bheil iad cho math 'sa bha'd riamh. Tha am bàrd Aonghas MacNeacail air a bhith a' faighinn a-mach mun litreachas aig an fhèis agus tha Màiri E Nicleòid agus Mìcheal Klevenhaus air a bhith am bogadh ann a' Fèis nan Leabhraichean. Cuideachd chaidh Muireann Kelly dhan taigh-chluiche a dh'fhaicinn Ulysses. Cluinnidh sinn dè cho fìor 'sa tha na lèirmheasan a tha a' radh gu bheil an dealbh-chluiche seo, a chaidh a sgrìobhadh le James Joyce, cho èibhinn agus gu seachd
h-àraid anns na h-iomraidhean cleamhnasach. Am measg a' chiùil Caro Emerald, James Blunt agus Kings of Leon. bbc.co.uk/feasgar.


text:
NY2SY - Pàirt 2
Duration: 03:45
Cluinnidh sinn bho Niall Iain Dòmhnallach 's am bàta aige air chuairt tioram air tìr.
Available since: Sat 22 Oct 2011
This clip is from
Spòrs na Seachdain 22/10/2011
Sail air adhart air deireadh sheachdain mhar san rugbaidh camhla ri Iain Moireasdan.
First broadcast: 22 Oct 2011
More clips from Spòrs na Seachdain
- Spòrs na Seachdain 300814 Duration: 05:20 Còmhla ri Iain Moireasdan
- Spòrs na Seachdain 090814 Duration: 03:50 Còmhla ri Ailig O'Henley
- Spòrs na Seachdain Duration: 22:01 Còmhla ri Iain Moireasdan
- Spòrs na Seachdain: Kayaking Duration: 04:27 Còmhla ri Iain Moireasdan
- Bikram yoga Duration: 03:55 Còmhla ri Shona NicEanraig


text:
Eeast shliggagh
She enmys kishdinagh as eeasteyraght da neu-vertebree ushtee ta ceau ushylagh mooie as ta ymmydit myr bee eh eeast shliggagh. Ta'n enmys goaill stiagh dooieyn jeh mollusca, crustee, as echinodermyn. Ga dy vel y chooid smoo jeh eeastyn shliggagh goit magh ass çhymmyltaghtyn sailley, ta fir jeu ry-gheddyn ayns ushtey oor ny lomarcan. Ayns bishaghey rish shen, ta dooieyn ennagh jeh partanyn thallooin coontit myr bee, lheid as y Cardisoma guanhumi 'sy Charib.
Ta eeastyn shliggagh er nyn ee ec deiney goaill stiagh dooieyn ennagh jeh roaganyn, gib ghoo, ooastyryn, as greimmeyderyn marrey. Ta ny crustee goaill stiagh burdogeyn, praynyn, gimmee, pimproghyn, as partanyn.


text:
Tha am prògram seo agus an ath fhear san t-sreath air an dealbh gus toirt air a' chloinn smaoineachadh mu cho cudromach 's a tha e a bhith a' tuigsinn agus a' toirt spèis do sheann daoine san teaghlach agus anns a' choimhearsneachd.
Anns a' phrògram seo, tha sinn a' coinneachadh ri Alex agus a' cur eòlas oirre fhèin 's air a caraidean agus a teaghlach. Thathar a' sùileachadh air Alex gum bi i a' tadhal air a seanair a tha ann an dachaigh sheann daoine. Chan eil Alex ro thoilichte mun seo agus b' fheàrr leatha a bhith ri spòrs còmhla ri a caraid. Tron phrògram, tha cothrom aig an luchd-èisteachd beachdan mu chultar, dualchas, conaltradh agus spèis a rannsachadh.
An dèidh gach earrainn dhen phrògram, faighnichidh am preseantair ceistean. Dh'fhaodar iad seo a chleachdadh mar bhunait airson còmhradh clas no leigeil leis a' chloinn bruidhinn mun deidhinn ann an càraidean no ann am buidhnean.
Tha na prògraman air an dealbh gus taic a thoirt do chlann a tha ag obair a dh'ionnsaigh an dàrna 's an treas ìre den Churraicealam airson Sàr-mhathais.
Tha notaichean tidseir le gnìomhan obrach rim faighinn aig bbc.co.uk/foghlam.