c: text/html

text:
Daltan
‘S e baile beag dùthchasail faisg air an Eaglais Fheichin, air an àirde an iar-dheas na h-Alba a th’ ann an Daltan (bhon sheann Bheurla Dalr agus Ton: Baile a' Ghlinne). Tha e suidhichte air an àirde an ear-dheas Dhùin Phris is Gall-Ghaidhealaibh (Siorrachd Dhùn Phrìs ro 1975), eadar Logarbaidh agus Cathair Ruairidh, ri taobh an Uillt Daltan, a shruthas dhan Abhainn Anainn ri chùlaibh a' bhaile.[1] Tha e 245km air falbh bho Obar Dheathain, 100km bho Ghlaschu, 106km bhon An t-Sròn Reamhar agus 105km bho Dhùn Èideann, prìomh-bhaile na dùthcha.[2] 'S e Beurla a th' ann a’ chiad chànain aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann an Daltan. Tha Eaconomaidh a' bhaile gu math crochte air àiteachas. A bharrachd air sin, tha taigh-bhìdhe[3] agus taigh-crèadhadaireachd[4] anns a’ bhaile. Taobh fhoghlaim, chan eil bun-sgoil ann is feumar a dhol dhan sgoil ann an Logarbaidh.
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
A rèir eòlaichean fhreumh-fhaclachd, tha a h-uile coltas ann gur ann à Dal (Gàidhlig: Dàil, Lochlannais; Dalr) agus tun (baile), bho Bheurla Ghallda a tha ainm an àite seo. Bheireadh sin Dàil a' Bhaile dhuinn sa Ghàidhlig an latha an-diugh.[5] Nochd a' Ghàidhlig ann an ceann a deas na h-Alba anns an 7mh Linn agus bha an cànan fhathast làidir ann an Siorrachd Dhùn Phrìs fhèin anns an 14mh Linn.[6] Tha iomadh ainm-àite dà-chànanach ann sa sgìre seo. 'S ann gu math làidir 's a tha buaidh nan Lochlannach air ainmean-àite ann an iar-dheas na h-Alba,[7] gu h-àraidh faisg air a' mhuir.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh eaglais a thogail an seo sa 1704, dìreach san àite far an do thogadh a' chiad thè san 13mh Linn. Tha an eaglais sin na tobhta a-nis.[8] Chaidh Dalton Parva agus Meikle Dalton dh'aonadh ann an aon pharraist le èigheachd rìoghail ann an 1633.[9] Thogadh eaglais ùr ann an 1895. Bhuineadh am paraiste dhan easbaigeachd Ghlaschu is Srath Annan o shean. A-rèir carragh-chuimhne a' bhaile, fhuair 22 duine à Daltan bàs sa Chogadh Mòr[10] agus còignear eile san Dàrna Cogadh.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ All Travels
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Thai Orchid
- ↑ Dalton Pottery
- ↑ The Placenmes of Scotland, James B. Johnston, Dùn Èideann 1892
- ↑ Transactions and Journal of Proceedings of the Dumfriesshire and Galloway Natural History and Antiquarian Society. Third Series. Volume XI: 147
- ↑ Ordanance Survey
- ↑ Scotland's Churches
- ↑ Historic Churchyards
- ↑ Scottish War Memorials Project
• Achadh na h-Eaglaise • Ae • Amisfield • Applegarthtown • Auldgirth • Baile na h-Eaglaise • Bankend • Bàrr na Dris • Beattock • Bentpath • Canonbaidh • Cathair • Cathair Ruairidh • Chapelknowe • Cille Chonaill • Cille Bhrìghde • Cill Osbairn • Cille Phàdraig nam Fleamach • Clarencefield • Collin • Comar na Drise • Cuingealach • Dalswinton • Daltan • Doire Chonaill • Dòrnach • Drochaid Charrainn • Drochaid a' Mhuilinn • Drochaid Mhic Iain • Dubhras na Doire • Dùn Choll • Dùn Phrìs • Dùn Sgoir • Eaglais Fheichin • Eastriggs • Eskdalemuir • Gleann Chapall • Greatna • Hightae • Hoddom • Inbhir Anainn • Kettleholm • Kirtlebridge • Langaim • Loch Mhabain • Logarbaidh • Am Magh Fada • Middlebie • Mouswald • Parkgate • Penpont • Powfoot • Ruadhail • Templand • Torthorwald • Tynron • Wamphray • Waterbeck

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sgurr na Cìche
'S e beinn mu thuath de Ghleann Comhann, Alba a tha ann an Sgurr na Cìche. Tha i na laighe ag deireadh an iar den droma Aonach Eagach, dìreach os cionn an aite far a bheil Abhainn Chomhann a' ruith a-steach don Loch Liobhann.
Chaidh an t-ainm an 'Sgurr' (Gàidhlig na h-Èireann: stuaic no binn) oirre air sgàth 's gu bheil an cruth aice glè choltach ri cruth cìoch boireannaich, gu h-àraid nuair a faicear i bhon àird an iar. 'S e sin cuid den t-sealladh "clasaigeach" a faighear air an rathad a-steach do Ghleann Comhann.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NN125594


text:
Åland
Ta ellanyn Åland (Soolynnish: Åland, Finnlynnish: Ahvenanmaa) nyn ellanragh 'sy Vooir Valtagh. T'ad nyn lhie ec entreilys gys Lhoob Bothnia as t'ad nyn ard reiragh, hene-reiltagh, as jee-villatit jeh Finnlynn, as she Soolynnish preeu-çhengey ny h-ellanyn. She yn ard sloo ayns Finnlynn t'ayndaue, as t'ad jannoo 0.5% jeh sleih-earroo Finnlynn as 0.49% jeh eaghtyr Finnlynn.
Ta ny h-ellanyn jeant seose jeh'n phreeu-ellan Fasta Åland (raad dy vel 90% jeh'n sleih nyn gummal)[2] as ellanragh ta ny lhie da'n shiar as eh jeant seose jeh ny smoo na 6,500 skeryn as ellanyn. Ta Fasta Åland scarrit magh veih coose ny Soolynn lesh daeed kilometeryn jeh reamys marrey da'n sheear. 'Sy niar, ta ellanragh Åland begnagh sheeyney ry-cheilley lesh Mooir yn Ellanree. Cha nel agh un joarey thallooinit ec Åland as eh rish y Toolynn er sker neuchummaltit Märket.[3]
Baljaghtyn[reagh]
Imraaghyn[reagh]
- ↑ Deseret News (Balley yn Logh Sailjey), 18 Jerrey Souree, 2004 liorish Tim Vickery, Associated Press (Baarle)
- ↑ Ellanyn Åland (Baarle)
- ↑ Ta coontys er y joarey er Märket, as er yn aahayrn echey ayns 1985, ry-akin ayns Hidden Europe Magazine, 11 Sauin 2006, pp. 26-29 ISSN 1860-6318 (Baarle)


text:
1 an Dùbhlachd
O Uicipeid
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1743 - Martin Heinrich Klaproth, ceimigear às a Ghearmailt.
- 1832 - Alasdair Gilleasbaig MacGilleMhìcheil, neach-cruinneachaidh beul-aithris.
- 1928 - Malachi Throne, actair Aimeireaganach.
- 1943 - Finn E. Kydland, ann an Ålgård. Eaconamaiche à Nirribhidh.
- 1949 - Pablo Escobar, ceannard luchd-reic nan drogaichean à Coloimbia.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1886 - Pierre Kemp, ann am Maastricht. Bàrd às Na Tìrean Ìsle.
- 1917 - Mata Hari, dannsair agus tè-bhuairidh ainmeil às Na Tìrean Ìsle.
- 1928 - José Eustasio Rivera, bàrd agus sgrìobhadair à Coloimbia.
- 1947 - Aleister Crowley, buidseachd, draoidh, bàrd, peantair agus nobhailiche à Sasainn.
- 1960 - Ernst Rowohlt, ann an Hamburg. Deasaiche às A' Ghearmailt.
- 1991 - George J. Stigler, eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 2009 - Ramses Shaffy, ann an Amsterdam. Actair agus Seinneadair às Na Tìrean Ìsle.


text:
6 an Dùbhlachd
O Uicipeid
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1844 - Cur às do Thràilleachd ann am Poblachd Dhoiminicia.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1898 - Gunnar Myrdal, ann an Skattungbyn. Eaconamaiche às An t-Suain.
- 1920 - George Porter, ann an Stainforth. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 1954 - Charles W. J. Withers, ollamh ann an Oilthigh Dhùn Èideann
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1991 - Richard Stone, eaconamaiche Breatannach
Fèillean[deasaich | deasaich an tùs]
- Là Fhèill Neacail


text:
Sreapadair air ainmeachadh
- 30 An Dùbhlachd 2012
Dh'ainmich na polais duine a chaochail às dèidh dha tuiteam is e a' sreap anns a' Chuilthionn mar Graham Greig MacPheadrais, 60, à Càrbost.
Chaidh Mgr MacPheadrais fhaicinn beò mu dheireadh Diardaoin.
Chaidh na polais, Feachd an Adhair, agus sgiobaidhean teasairginn an sàs gus lorg fhaighinn air ach chuir fìor dhroch shìde san eilean màill orra.
Chaidh corp Mhgr MhicPheadarais a lorg madainn Disathairne.
Bha e ag obair na neach-iùil anns na beanntan.
Thèid aithisg mu bhas a chur gu Neach-casaid a' Chrùin.


text:
Kl. Enair.
Bliadain na fele Eoin an bliadainsi for Aoine gur gab egla mor fir Erenn inte conidh í comairle ar ar cinnettur clerigh Erenn da dichor .i. tredenus gach mí & trosgadh gach laoi go cenn mbliadhna & almsana don Coimdhedh. Tugsat righa Erenn saoire do ceallaibh imdha ro battur a ndocur.
Muircertach h. Dupda rí H. nAmalgaidh & H. fFiacrach a suis occisus est.
H. Flaithnen comarba Ciaráin do dol i n-ailitre.
Kl. Enair.
Tadcc mac Ruaidri h. Concupair rí Connacht do marbad a suis.
Flaithbertach do dol i n-aturdha go h-Aodh h. Concupair & rige Síl Muiredhaigh do.
Maol Brigde h. Brolchan episcopus Cille Dara quieuit.
p.262
Cloigtech Mainistrech do losccadh gusan scriptuir ann.
Bliadain na cno. {MS folio 214ra(329a)}
Kl. Enair.
Pluuialis annus & fertilis.
Flaithbertach h. Flaithbertaigh do marbadh do Síl Muiredhaigh a ndigail dallta Ruaidri.
Mide d'fasuccadh eidir Donchadh h. Maoilseclainn et Concupur h. Maoilseclainn.
Domnall h. hEni ardepscop fer Muman in .lxxui. anno aetatis suae quieuit.
Snecda mor in hoc anno.
Kl. Enair.
Catraoinedh ren-iartur Teabtha for airter Tebtha du a ttorchair Muircertach h. Airt rí Teabta & h. Lachtnáin.
Derforgaill ingen Taidg h. Gilla Patraic mathair Muircertaigh h. Briain mortua est.
Kl. Enair.
Gilla na Naom h. hEidin rí Sil Muiredhaigh & Connacht uile moritur & a Cluain muc Nois ro hadhnacht.
Donchadh h. Eochadha rí Uladh do cuibrech do Domnall mac meic Loclainn do righ Cinel Eogain.
Cu Medha h. Laogachain ardtaoisech Sil Ronain quieuit.
Mac Raith h. Flaithén comarba Ciarain & Cronain Tuama Greine a ndeoraidhecht quieuit i n-Achadh Bó.


text:
Baile Eilidh
Tha Baile Eilidh neo Bail' Eilidh na bhaile taobh an iar-thuath a Glaschu.Tha e suidhichte air bruach an Linne Chluaidh. Gus a' bhliadhna 1975 bha am baile aig an t-Siorrachd traidiseanta Dhùn Bhreatainn; a-nise tha e fo smachd Comhairle Earra-Ghàidheal agus Bòd. Tha trì stèiseanan aig Baile Eilidh, Stèisean Bhaile Eilidh Uarach suidhichte air an Rathad Iarainn nan Eilean, Stèisean Chreag an Dobhrain air Loidhne Chluaidh a Tuath agus Stèisean Bhaile Eilidh, stad-crìche loidhne Chluaidh a Tuath.
Susbaint
Làraichean[deasaich | deasaich an tùs]
- Hill House, dachaigh a thogadh eadar 1902-1904. Smaoinichear gur e fear de na toglaichean as fheàrr aig an ailtire Charles Rennie Mackintosh.
Spòrs[deasaich | deasaich an tùs]
Lorgar am club ball-coise Helensburgh Football Club ann.