text:
Cead do chàball fo Linne Mhoireibh
Chuir riaghladair a' chumhachd, Ofgem, taic ri plana airson càball dealain a chur fo Linne Mhoireibh.
Nì an càball, anns am bi còrr is 100 mìle de dh'fhaid, ceangal eadar Gallaibh agus Moireibh agus dh'fhaodadh gun cuir e 1.2 gigawatt de chumhachd ris a' Ghriod Nàiseanta.
Cosgaidh am pròiseact mu £1.2bn.
Tha planaichean mar-thà san amharc airson sgeamaichean ath-nuadhachail san sgìre, nam measg, tuath-gaoithe anns am bi còrr is 300 crann ann an Linne Mhoireibh.Cead
Leis gun tug Ofgem cead dhan sgeama, thuirt SSE gu bheilear an dùil gum bi an càball stèidhte ann an 2018.
'S iad a' bhuidheann SHE Transmission - a tha nam pàirt den bhuidhinn Scottish and Southern Energy - a bhios os cionn na pròiseict.
Thuirt iad gum bi an càball na chuideachadh le bhith a' coileanadh thargaidean a thaobh a bhith a' cruthachadh tuilleadh cumhachd ath-nuadhachail, aig prìs nas ìsle dhan luchd-ceannach.
Thuirt Màrtainn Crouch bho riaghladair a' chumhachd, Ofgem, gur e ceum mòr air adhart a bha seo airson leasachadh a thoirt air a' Ghriod Nàiseanta.


c: text/html

text:
Lleida
‘S e baile mòr air an àirde an ear-thuath na Spàinne a th’ ann Lleida (Catalanais, IPA: 'ʎɛjðə) neo Lérida (Spàinntis, IPA: 'leɾiða). ‘S ann à Ilerda neo Iltirta bho na Ilergetes,[1] treubh Iberianach, a th’ann an t-ainm. Tha Lleida suidhichte shuas air a' chòmhnard àrd ann am meadhan Chatalòinia (Catalanais: Depressió Central),[2] aig 155m os cionn ìre na mara,[3] ri taobh na h-aibhne Segre.[4] Tha Lleida 394km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na Spàinne, agus 127km bho Bharcelona, am baile as motha agus prìomh-bhaile Chatalòinia.[5] Tha 137,387 daoine a’ fuireach ann an Lleida,[6] an 7mh baile as motha ann an Catalòinia agus an 49mh baile na Spàinne.[7] A bharrachd air sin, ‘s e prìomh-bhaile na Roinne Lleida a th’ann Lleida cuideachd.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ XTEC
- ↑ XTEC
- ↑ Mongabay
- ↑ El Tiempo
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Cunntas-sluaigh na Spàinne
- ↑ Bailtean na Cruinne

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Do-gníther íarum cairdes leu .i. Ailill ocus Ethal ocus in Dagdae ocus soírthair Ethal ass. Celebraid in Dagdae doib. Ticc in Dagdae dia thig ocus ad-fét a scéla dia macc. Eirc immon samuin as nessam co
p.62Loch Bél Dracon con-da-garae cuccut dind loch. Téit in Macc Óc co m-boí oc Loch Bél Dracon. Co n-accae trí cóecta én find forsind loch cona slabradaib airgdidib co caírchesaib órdaib imma cenna. Boí Óengus i n-deilb doínachta for brú ind locha. Con-gair in n-ingin cucci. Tair dom accaldaim, a Chaer. Cia do-m-gair? ol Caer. Cotot-gair Óengus. Regait diandom fhoíme ar th' inchaib
p.63co tís a l-loch mofhrithisi. Fo-t-sisiur, ol sé.


text:
Mod o fuil deirg bes, dentar siroip na uiola & ní is mo do siroip in fuimitir. Mod o linn ruad doniter h-i .i. cuir ni is mó do siroip na uiola ann, & ní is lugha do siroip in fuimetir, oir is coitcenna siroip in fuimetir indtu ar aon: & uair ánd {folio 42b} is tiugh na siroipi sin & is decuir a n-ol. Masedh dentur in deoch so da ndilegad .i. gab sugh samhaid, ae abha, & simsoga, lan duirn de gach ni; & 4r puint do sugh fuimetir; & blath borraitse & sal cuach, ros, dragma de gach ni; & ceathruma co leit do siucra, & 4 dfigeduibh tirma, & dentur siroip dibh & gnathaig & dilegid aú t-adbur, ce mad o fuil deirg no linn ruad bes.
p.314


text:
Dìon bho "chìs an t-seòmair-leapa"
Thug Comhairle na Gàidhealtachd gealltanas seachad nach tèid duine fhuadach às an dachannan 'son co-dhuibh bliadhna ri linn "cis an t-seòmair-leapa".
Tha an t-atharrachadh bho Riaghatas Westminster a' ciallachadh nach fhaigh daoine a th' ann an dachannan sòisealta uiread de shochairean ma tha e air a mheas gu bheil seòmraichean-leapa aca air nach eil iad feumach.
Bheir am poileasaidh buaidh air mu 2200 duine air Ghàidhealtachd, agus bhiodh aca ri còrr air £1m a bharrachd a phàigheadh.
Tha 86 coimhearsnachdan air Ghàidhealtachd far nach eil taighean-comhairle le dìreach aona seòmar-leapa ann.
Duilgheadas
Tha dùil gum bi duilgheadas aig daoine an t-airgead a bharrachd a phàigheadh no dachaigh shòisealta nas lugha fhaighinn bho nach eil mòran aca anns an sgìre.
Dh'aontaich comhairlichean Gàidhealach poileasaidh fiachan an ùghdarrais atharrachadh Diciadain gus dèanamh cinnteach nach tèid duine fhuadach 'son co-dhuibh bliadhna.
Dh'fhaodadh gun toir sin droch bhuaidh air a' chomhairle is cunnart gun èirich fiachan màl aig tuath.
Thug an comhairliche Alasdair Christie slaic air a' chìs ùr is e ag radh gu bheil i coltach ris a' Pholl Tax.
Thuirt e gun caill daoine an dachannan is gum bi bochdainn a bharrachd ann air a' cheann thall


text:
Guayaquil
‘S e baile mòr ann an Eacuador[1] agus prìomh-bhaile na roinne Guayas a th' ann Guayaquil neo Santiago de Guayaquil. ‘S e am baile as motha na dùthcha[2] agus an 109mh baile as motha na cruinne a th' ann.[3] Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1547.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Bailtean as motha na dùthcha
- ↑ "Bailtean as motha na cruinne". Archived from the original on 2013-06-30.
- ↑ SisterCities


text:
Bith-eòlas
Susbaint
Bun-Fhios
Is e th' ann am bith-eòlas ach saidheans na beatha. Is e fàs-bheairt a tha ann an gach nì a tha beo. Is gniomh bith-eòlas a'cnuasachadh feartan de fàs-bheairtibh. Roinnear fàs-bheairtean eadar luibhean agus ainmhidhean.
Na Seachd Comharraidhean Beatha
Tha na seachd comharraidhean beatha aig gach ni beo. Bithidh na feartan gu leir seo aig gach gnè fàs-bheairt. Is iad
- Cli: Comas gluasad
- Beathachadh: Gum bi rudeigin ga neartachadh
- Ailleachadh: Gum bi iad a' tarrainn aille beatha (ocsaidean) às an aille,
- Caitheadh: i.e a' cur às an sgudal a tha air fhàgail às dèidh gabhail an neart à biadh
- Fas: Bho shìol gu craobh.
- Gineadach: Comas aig an fhàs-bheairt ri ginideach a leithid às ùr.
- Response
A' Chealla: Prìomh Stèidh na Beatha
Is i a' chealla prìomh stèidh na beatha. Lorgar muilleanan de cheallan ann am fàs-bheairt mòr.
Roinnean de bhith-eòlas
Anns an latha an diugh tha Bith-Eolas na cuspair ioma-fhillte. Ainmichear cuid de na mirean de bith-eòlas fodha:


text:
.i. Derbaid resuin iomitrici Tolimeus astrolaic med na greine. Et adeir gorab egin cainndigacht na greine da beth comtrom no nis luda no nis mo re cainndigacht na talman; & da madh comtrom da beit grian & talam, da rachadh scail na talman .i. an aitchi , coimhletan risin talmain fein amac co speir na n-airdrinnach n-daingin & da mucfad si iat. Et da tigemad eclipsis .i. easbaidh soluis don re, gac en mi trit an m-bliadain amach, oir da boinfedh cainndigecht na talman noc de beth co mor re cainndigecht cuirp na greine10 solus na greine don re & do na h-airdrinnacaib & mar sin ni beit gealach co brac ann ac dorcadus siraidhi o tosach na haiti conuic a deredh. Ma sedh o bis an gealac ann & daciter na h-airdrinnaich co solus is in aithi, tuicter as so nac comtrom an grian & in talam re ceili.
Agus da chur a cell co follus daghen fidhair tri cercaill a timcill a celi .i. an cercall leitimillech amail cercall na n-airdrinnac n-daingin, & an cercall medonac mar cercall na greine, & an cercall as lugha mar cercall an re & an talam ar a lar & in grian fon talmain this 'na speir fein, coimlethan ris an talmain & scaile na talmain ar comair na greine don taeb eli don talman, coimlethan ris an talmain, ac dul amach co speir na n-airdrinnach co direach.
p.86


text:
Deagh Oidhche aig Cuirm nan Duaisean FilmG 2012
Tha mi air an t-slighe dhachaigh air sgath gu bheil mi ag obair anns a' mhadainn ach bha tachartas math ann an Glaschu aig an Old Fruitmarket.Chord riumsa am film aig Sgioba Drama Uibhist - A' Pharlamaid agus tha mi toilichte gum bhuannaich iad duais a-nochd.Bha duil agam air duais son film aig Alis...
Air fhoillseachadh le: SeumasUallas - DiarDaoin, 29 dhen Mhàrt, 2012
- O chionn trì mìosan
- Cuir bhòt! Co-fharpais Fèineag-G! Snapchat Competition time!
Originally posted on Social Media Alba: [English summary below] A bheil Snapchat agaibh? Tha FilmG Alba a’ cleachdadh an ap seo agus na meadhanan sòisealta eile gus ...Mo Bhloigh - DiLuain, 1 dhen t-Sultain
- Naidheachdan nas sine
- Cuir bhòt! Farpais Cuspair FilmG - Iomhaigh 3
Seo agad an iomhaigh mu dheireadh.A bheil thu air sùil gheur a chumail air na h-iomhaighean? Dè cuspair a th’ ann?Cuir do bheachdan thugainn tro Facebook, Twitter no post-d ...FilmG Alba - DiLuain, 24 dhen t-Sultain, 2012
- Cuir bhòt! Farpais Cuspair FilmG!
Dèan tomhais air cuspair FilmG agus faigh cothrom air iPad a bhuannachadh.Tha FilmG air ais airson bliadhna eile ach mus tòisich an fharpais mhòr, tha dùbhlan againn dhut!Dè ...FilmG Alba - DiLuain, 24 dhen t-Sultain, 2012
- Cuir bhòt! FILMG AGUS DUAISEAN NAN TRADS AIR AN AINMEACHADH AIRSON DUAISEAN TACHARTASAN NA H-ALBA 2012
Tha MG ALBA air fàilte a chur air an naidheachd gu bheil FilmG agus Duaisean nan Trads air an ainmeachadh ann an dà ghnè eadar-dhealaichte ann an Duaisean Tachartasan na h-Alba ...FilmG Alba - DiLuain, 24 dhen t-Sultain, 2012
- Cuir bhòt! Oidhche Shàmhach – FilmG Alba short film winner
Film beag ach tarraingeach a chuireas iongnadh ort: http://blip.tv/FilmGAlba/oidhche_samhach2-5882959 A fascinating wee film that will surprise you. (4 mins 30 ...seaboardgàidhlig - DiarDaoin, 29 dhen Mhàrt, 2012
- Cuir bhòt! MICHELLE MCMANUS NA PREASANTAIR AIG DUAISEAN NÀISEANTA FILMG
FAODAIDH AM MÒR-SHLUAGH TICEADAN DON CHUIRM FHAIGHINN A-NISThèid cuirm duaisean FilmG a chumail le MG ALBA an ath-mhìos (9 Màrt 2012), ann an The Old Fruitmarket, Glaschu, ...FilmG Alba - DiMàirt, 6 dhen Mhàrt, 2012
- Cuir bhòt! GEÀRR-LIOSTA CO-FHARPAIS NÀISEANTA FILMICHEAN GÀIDHLIG GA FHOILLSEACHADH
Tha FilmG, co-fharpais nàiseanta filmichean goirid Gàidhlig aig MG ALBA, air geàrr-liosta nam filmichean fhoillseachadh, a thèid air adhart do chuirm nan duaisean an ath ...FilmG Alba - DiMàirt, 6 dhen Mhàrt, 2012
- Cuir bhòt! AN ÀIREAMH AS MOTHA AIR CUR A-STEACH DON FHARPAIS FHILM - FILMG
Tha FilmG, co-fharpais nàiseanta nam filmichean goirid aig MG ALBA, air 76 filmichean fhaighinn am bliadhna – an àireamh as motha a fhuaireadh a-riamh.Chithear na filmichean ...FilmG Alba - DiMàirt, 17 dhen Fhaoilleach, 2012
- Cuir bhòt! AIR STAIRSNICH CEANN-LÀ FILMG – MÌOS A-MHÀIN RI DHOL!
Chan eil ach mìos ri dhol gus an tig ceann-là FilmG, co-fharpais nam filmichean goirid aig MG ALBA, ach tha ùine gu leòr ann airson film Goirid a dhèanamh a rèir sgioba ...FilmG Alba - DiCiadain, 7 dhen Dùbhlachd, 2011
- Cuir bhòt! THA FILMG A' BROSNACHADH TAGRAIDHEAN FILM BHO THALL THAIRIS
Tha FilmG, co-fharpais nam filmichean goirid Gàidhlig, an dèidh duaisean na bliadhna sa fhoillseachadh, agus nam measg, tha duais ann airson a’ “Film Eadar-nàiseanta as ...FilmG Alba - DiMàirt, 18 dhen Dàmhair, 2011


text:
Kal. Ian. i. f., l. u., Anno Domini M.c.l.ui.
Tairrdelbach h-Ua Concobuir, airdrí Connacht, tuir ordain & oirechuis Erenn uile ar gaiscedh & tidhnacul sét & maine do laechaibh & do cleircibh, in pace quieuit.
Sluaghadh la Muircertach h-Ua Lochlainn i n-Ulltaibh, co tuc braighdi fri a reir. Ocus is for an sluaghadh-sin dano ro marbadh h-Ua h-Inneirghi for scéimledh.
Aedh h-Ua Canannan, rí Ceniuil Conaill, do marbadh la h-Ua Cathan & la Feraibh na Craibhe.
Sluaghadh aile dano la h-Ua Lachlaind co n-Deiscert m-Bregh, co tuc braighde Laighen o Mac Murchadha tar cenn a coicidh uile. Do-cuadur iar sein Cenel n-Eogain & Airghiallu i n-Osraighibh, co riachtadur Clar Dhaire Móir, co tangadur maithi Osraighi hi tech h-Ui Lachlainn.
Meass mor isin bliadhain-si fo Erinn uile. Noi m-bliadhna o'n mhes mor aili gusan bliadhain-si.


text:
Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath
Contae de chuid na hAlban is ea Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath.
Bailte[athraigh | edit source]
- An t-Árd Ruigh, Achadh an Locha
- Bárr Geadaidh, Baile a' Chuilinn, Bad nam Manach
- Comar nan Allt, Camas Neachdain, Cnoc a' Chluig, Cill Saidhe, Ceann a' Mhonaidh, An Cárn Fionn, Coille an Daimh Crócan Chaladair, Clealand, An Cró, Cnoc na h-Eaglais
- Drochaid an Chóta, Dubh Leitir
- Na h-Earbaill
- Gart Cois, An Gleann Bhog
- Magh na Cruithneachd
- Na Seots, Na Steaps
- Tobar na Máthar


text:
NASA
'S e NASA (an National Aeronautics and Space Administration — An Rianachas Nàiseanta Adhar-eòlas agus Fànais), a' bhuidheann Ameireaganach le dleasdanas airson a' phrògraim phoblaich fànais agus rannsachadh roi-innleachdail ann an adhar-teicneòlas.
Bha mòran tionnsgnaidhean ainmeil aig NASA, a' gabhail a-staigh a' Phrògram Apollo, a chuir daoine air a' ghealach, an spàl-fànais, am prosbaig-fànais Hubble, agus na tionnsgnaidhean Ares (an soitheach dìridh) agus Orion (an soitheach shiubhail), a leasachas soitheach-fànais ùr an àite an spàl-fhànais a thèid a thaobh ann an 2010.
Tha prìomh-àros NASA ann an Washington, D.C.
Tha 16 ionadan eile aig NASA, air feadh nan stàit aonaichte. Am measg nan ionad fànas, tha Marshall Space Flight Center ann an Alabama, far an tèid rocaidean a thogail; Kennedy Space Center, ann am Florida, an t-ionad dèiridh, agus Johnson Space Center ann an Texas, far an tèid na speuradairean a dh' àrachadh.
Bithidh miseanan neo-dhaonna air an riaghaladh aig an JPL (Jet Propulsion Laboratory), ann am Pasadena, California.
Is iad na h-ionadan rannsachaidh a bu chudromaiche:
- Ames Research Center, ann am Moffett Field, California a nì rannsachadh air adhar-teicneòlas (leis an tunail-gaoithe a bu motha anns an t-saoghal), saidheans fànais, saidheans na beatha, agus teicnèolas fiosrachaidh
- Goddard Space Flight Center, ann am Maryland: saidheans fànais agus saidealan
- Langley Research Center, ann am Virginia agus Dryden Flight Research Center, ann an California: adhar-teicnòlas


text:
Ceanglaichean Feumail Eile - Other Useful Links
Seo ceanglaichean gu làraichean sa Ghàidhlig dhuibh. Ma bhios ceangal inntinneach agaibh, carson nach leig sibh fios thugainn
.
Gheibh sibh barrachd ceanglaichean air an duilleig Gàidhlig air an Lìon
aig SMO agus air LearnGaelic
.
We have collected links to Gaelic sites for you. If you have an interesting link, why not let us know.
You will find more links on the Gàidhlig air an Lìon page at SMO and at LearnGaelic.
Gràmair, Faclairean is Cùrsaichean - Grammar, Dictionaries and Courses
-
BBC Alba - Foghlam - Leasanan co-obrachail airson an luchd-tòiseachaidh agus na litrichean aig Ruairidh MacIlleathain. [...]
-
Ainmean Àite na h-Alba - Clàr-àite nàiseanta de dh'ainmean-àite Gàidhlig ann an Alba. [...]
-
Akerbeltz - Goireasan Gàidhlig air an Eadar-Lìon. Gheibh thu mìneachaidh air fuaimean na Gàidhlig is air puingean gràmair cudromach. Barrachd air sin, tha faclair nan gnàthasan cainnte ann. [...]
-
Am Faclair Beag - Faclair ùr Gàidhlig gu Beurla, Beurla gu Gàidhlig le Dwelly 'na bhroinn. Bidh Faclair nan Gnàthasan-cainnte a' gluasad bho Akerbeltz dhan Fhaclair Bheag. [...]
-
An Seotal - Stòr-dàta de bhriathrachas airson a bhith a' teagasg measgachadh de chuspairean anns an àrd-sgoil tro mheadhan na Gàidhlig. [...]
-
An t-Oide - Làrach fèin-oideachaidh do luchd-teagaisg 's oileanaich na Gàidhlig
-
Bizesize Higher Gàidhlig - Ath-sgrùdadh airson na Highers: Leughadh, Sgrìobhadh, Èisteachd, Litreachas. [...]
-
Bloigh Gràmair - Àite san tèid bloighean beaga taitneach gràmair a thogail.
-
Complete Gaelic: Teach Yourself Index - Index for the Complete Gaelic: Teach Yourself book by Boyd Robertson & Iain Taylor.
-
Dwelly-d - Am faclair mòr Gàidhlig - Beurla aig Dwelly air an lìon. Gheibhear toraidhean an dà chuid bho Gaidhlig gu Beurla no Bheurla gu Gàidhlig. [...]
-
Faclair Rianachd Phoblaich - Tha am faclair seo a' togail air agus a' leasachadh a' chiad dreach de dh'Fhaclair na Pàrlamaid, a chaidh fhoillseachadh ann an 2001. Tha faclan ùra ann a chaidh a thrusadh tron t-Seirbheis Cho-obrachail Air-loidhne aig làrach Riaghaltas na h-Alba, tro cho-chomhairle phoblaich agus briathrachas a chaidh a chruinneachadh le sgioba TELI (The European Language Initiative). [...]
-
Faclan Nàdair SNH - SNH Nature Words - Stòr-data Gàidhlig airson ainmean de lusan, craobhan, beathaichean agus faclan SNH. [...]
-
SMO - Corpus - Corpus de theacsaichean Gàidhlig: Seanfhaclan, Samhlaidhean, Gnàthasan cainnte, Sgeulachdan, Dàin, Òrain, Laoidhean agus Sailm, Carmina Gadelica, Ùrnaighean, Bioball, Fealla-dhà (sgeulachdan àbhachd), Amalaidhean cainnte (tongue-twisters), Tòimhseachain, Còcaireachd, Leabhraichean air an Eadarlìon. [...]
-
SMO - Faclairean - Faclairean Gàidhlig air loidhne. [...]
-
Stòr-Dàta Briathrachais Gàidhlig - Am faclair nas motha a tha ri fhaighinn air loidhne. Faodar lorg ann an faclairean cudromach eile bhon duilleag seo. [...]
-
TAIC - Chaidh an làrach seo a chur air bonn do luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig. Tha leasanan gràmair is taic eile innte. Ma tha trioblaid agad leis an cuid programachadh, seo ceangal dìreach dha na leasanan dhut. [...]
-
Bizesize Higher Gaelic - Revision materials for the Gaelic Highers: Reading, Listening, Literature, Writing, Speaking, Grammar. [...]
-
Colin Mark's Dictionary @ Google Books - Faodar làrach Google Books a chleachdadh gus lorg anns an fhaclair an dà chuid bho Ghàidhlig gu Beurla is bho Bheurla gu Gàidhlig. Cha seallar na h-uile duilleag, ach ma bhios am faclair seo agad is urrainn dhut àireamh na duilleige a chleachdadh gus coimhead air an leth-bhreac a th' agad nuair a bhios tu a' lorg faclan na Beurla. [...]
-
Gaelic Tip of the Week - Gaelic tip of the week aig Cailean Mark. Cleachdadh abairtean na Ghàidhlig cudromach. [...]
-
GaelicGrammar.org - Gaelicgrammar.org is your portal for access to information about the grammar of Scottish Gaelic. It is a project associated with the University of Arizona Scottish Gaelic Group, headed by Dr. Andrew Carnie, Professor of Linguistics
-
Guide to Gaelic Conversation - Guide to Gaelic Conversation by Lachlan MacBean, 1905. English-Gaelic handbook of phrases and dialogues.
-
Highland Council Gaelic Toolkit - Dealing with the public, Classroom assistant's course, phrasebook, glossary.
-
Introduction au gaelique - Si tu es francophone, cette page donne des éxplications, surtout les verbes. C' est pas complet, mais c' est util peut-être: Les règles de prononciation du Gaélique; Les verbes "être", "avoir" et la conjugaison au présent; Les possessifs et les numéraux; Petit lexique de mots et phrases courants; Correspondance entre le Gàidhlig et le Gaeilge.
-
Mountain names - This is not aimed at academics or linguists and we do not aim here to offer a local Gaelic pronunciation. It is our intention to offer a generic pronunciation suitable for the learner. This service is for the names of hills and mountain features such as lochans, corries and ridges. It's not for settlements or towns.
-
Multidict, Wordlink & Clilstore - Language videos with transcripts where every word is linked to a choice of online dictionaries in your own language with Clilstore. Link (mostly) any webpage automatically word-by-word to online dictionaries in a choice of languages with Wordlink. Find and switch easily between online dictionaries in many languages with Multidict.
-
One Minute Gaelic - A new online course teaching the basics of Gaelic. It's in form of a podcast with one minute per lesson.
-
Speaking Our Language - Chaidh an sreath telebhisein Speaking Our Language a chraoladh airson a' chiad uair ann an 1993. Tha e ga chraoladh an-dràsta air BBC ALBA agus gheibhear cuid mhath de na ceithir sreathan tùsail aig LearnGaelic. Mar sin, ma bhios tu ag ionnsachadh na Gàidhlig, gheibhear criomagan bhideo an seo a bhios a' freagradh an ìre chànain agad fhèin. [...]
-
Teach Yourself Gaelic Index - Index for the Teach Yourself Gaelic book by Boyd Robertson & Iain Taylor.
-
Zero to Gaelic - Table of Correspondences (PDF) - Students of Gaelic use different textbooks and this table makes it easier to find similar topics from different books, especially since most of them do not have good indexes. Different books may use different terms for the same thing and this table tries to reconcile them while respecting the individual choices of the authors.
Pàipearan-Naidheachd is Irisean 'sa Ghàidhlig - Gaelic Newspapers and Magazines
-
An t-Albannach - Roinn na Gàidhlig aig an Albannach. Gheibhear aistean sa Ghàidhlig agus mun Ghàidhlig. [...]
-
BBC Alba - Aistean, Tbh agus Rèidio sa Ghàidhlig. [...]
-
Caledonian Mercury - Na h-aistean air a' Chaledonian Mercury a tha sa Ghàidhlig no ceangailte ris. [...]
-
An Gàidheal ùr - Paipear-naidheachd mìosail a bha stèidhichte ann an Steòrnabhagh. Gheibhear faidhlichean PDF an asgaidh. [...]
-
Dàna - Iris-d na Gàidhlig, tha Dàna a' freastal nan coimhearsnachdan Gàidhlig air loidhne le bhith a' sgaoileadh naidheachdan, sgeulachdan, agus dibhearsain fhad 's a chruthaicheas e àite-dealain far am faod luchd-labhairt na Gàidhlig thighinn còmhla gus còmhradh agus deasbad a dhèanamh.
-
Inverness Courier - Am Peursa - An colbh seachdaineil aig Ruairidh MacIlleathain. [...]
-
Mac-Talla - B' e Mac-Talla an t-ainm a bh' air pàipear-naidheachd/iris Gàidhlig a chaidh fhoillseachadh gach seachdainn - gach dàrna seachdainn na b' anmoiche - ann an Sidni, Alba Nuadh, eadar 28mh Cèitean 1892, agus 24mh Òg-mhios 1904, timcheall air 540 earrann uile gu lèir. [...]
-
Naidheachdan Pinc - Naidheachdan LGBT anns a' Ghàidhlig
-
Newsnet Scotland - Chaidh Newsnet Scotland a stèidheachadh ann an Grianag 2010 agus thèid a ruith le luchd saor-thoileach. Tha chuid de na h-aistean ri fhaighnn sa Ghàidhlig. [...]
-
Northwords Now - The literary and cultural magazine for the north - litricheas sa Bheurla agus sa Ghàidhlig.
-
Am Pàipear - Pàipear-naidheachd coimhearsnachd Uibhist. [...]
-
Press and Journal: Gaelic Column - An colbh seachdaineil aig a' Phress & Journal. [...]
-
The Scottish Sun - Tha iad a co-obrachadh còmhla ri mygaelic.com airson tionndadh Gàidhlig nam prìomh chinn-naidheachd a thaisbeanadh. [...]
-
West Highland Free Press - Tha am pàipear-naidheachd seo stèidhichte san Eilean Sgitheanach agus buinidh e dhan luchd-obrach fhèin. Ged a tha làrach-lìn dà-chànanach aca, chan fhaighear mòran aistean sa Ghàidhlig air. Gheibhear naidheachdan mun sgìre ann co-dhiù. [...]
Tachartasan - Events
-
Aimeireaga - Comunn Gàidhealach - An Comunn Gàidhealach Ameireaganach strives to promote and preserve the Gaelic language and culture by supporting Gaelic language study and interest in Gaelic literature, song, music, art and history in North America and the world.
-
Astràilia - Tha Comunn Gàidhlig Astràilia na bhuidheann coimhearsnachd neo-phrothaideach a tha a' misneachadh cànan is cultar nan Gaidheal ann an Astràilia. Bhiodh iad toilichte a bhith a' cluinntinn bho dhuine sam bith le ùidh anns na nithean sin. Tha a' bhallrachd air a dèanamh an-àirde an dà chuid de dh'fhileantaich agus de luchd-ionnsachaidh. Tha buill aca à feadh Astràilia agus thall thairis. Tha iad a' foillseachadh an ràitheachan An Teachdaire Gaidhealach a tha air a chur a-mach gu na buill uile. Bidh iad a' cur co-chruinnichean is tachartasan cultarail is clasaichean air dòigh bho àm gu àm.
-
Baile Eoghainn, Siorrachd Rois - An t-Oisean @ Facebook - Cuiridh An t-Oisean ann am Baile Eoghainn tachartasan is clasaichean air dòigh
-
An Caisteal Nuadh, Sasainn - Cearcall Còmhraidh -
-
Dùn Èideann - Se còmhlan buidhnean agus pearsachan air leth aig a bheil ùidh anns an àm ri teachd aig an t-saoghal Gàidhlig Dhùn-Èideann a th' ann an Compàirteachas Dhun-Èideann. 'S e stiùireadh air leasachadh agus air toirt gu buil a' Phlana Gàidhlig Dhùn-Èideann a' phrìomh ghnothach aca.
-
Gaidhlig Earra-Ghaidheal air Facebook - Tha am buidheann seo ag iarraidh na Gaidhlig a neartachadh ann an sgire Earra-Ghaidheal agus gu sonraichte na dual-chainntean a bhrosnachadh. Cuiridh iad clasaichean cànain air dòigh. [...]
-
Fiobha - Cearcall Comhraidh - Tha e furasta dìochuimhneachadh gu bheil Gàidhlig ann an Rìoghachd Fìobha agus gu bheil daoine a' fuireach ann aig a bheil an cànan bho thùs no a tha ga h-ionnsachadh. Ach chan eil cothroman gu leòr aig daoine a tha fileanta an cuid Gàidhlig a chur gu feum an seo. 'S e sin an t-adhbhar a chuir mi Cearcall Còmhraidh Fìobha air dòigh– gus taic a thoirt do luchd-ionnsachaidh 's cothroman còmhraidh a chruthachadh do dh'fhileantaich.
-
A' Gearmailt - Deutsches Zentrum für Gälische Sprache und Kultur - Chaidh Acadamaidh na Gàidhlig sa' Ghearmailt a stèidheachadh 'san Dubhlachd 2002 ann am Bonn. Is e an aon institiùd a tha a' tabhann cùrsaichean cànain, ciùil agus òran Gàidhlig anns a' Ghearmailt.
-
Glaschu - An Lòchran - Is e buidheann a th'anns An Lòchran a chaidh a chuir air bhonn ann an 1999 gus ealain agus cultar Gàidhlig ann an Glaschu adhartachadh agus a leasachadh agus gus làthaireachd sheasmhach fhaicinnseach a stèidheachadh do na h-ealain Ghàidhlig anns a bhaile. [...]
-
Inbhir Nis, Madainn Chofaidh - Fàilte ron a h-uile duine aig a bheil ùidh ann an còmhradh no ionnsachadh na Gàidhlig tighinn dhan tachartas neo-fhoirmeil seo (mar as trice air an Disathairne mu dheireadh den mhìos). Cha Clì Gàidhlig 'gan cur air dòigh.
-
Obar Dheathain - Oilthigh - Tha cearcall còmhraidh is cearcall seinn aig Oilthigh Obar Dheathain.
-
Sradagan - Is e buidhnean coimhearsnachd tro mheadhan na Gàidhlig do chloinn aois 5-12 bliadhna a tha ann an Sradagan. Tha Sradagan a' toirt cothroim do chloinn an sgilean Gàidhlig a leasachadh an co-chomann le daoine eile. Tha seo gu sònraichte cudromach do chloinn aig nach eil sgeul air Gàidhlig ach san sgoil. Tha Sradagan mar dhrochaid eadar sgoiltean is a' choimhearsnachd. Tha clann gam misneachadh gu bhith cleachdadh an Gàidhlig ri diofar dhaoine an diofar shuidheachaidhean agus earbsa ghlacadh nan comas Gàidhlig a chur gu feum.
Stuth ri Leughadh is Èisteachd - Things to Listen to and Read
-
Am Baile - Gheibh thu dealbhan camara, dealbhan, leabhraichean agus irisean sònraichte agus filmichean goirid, earrannan fuaim, geamaichean agus comaigean air an làraich dà-chananach seo. Faigh barrachd a-mach mu eachdraidh agus cultar na Gàidhealtachd 's nan Eilean. Ma tha sibh airson na bhideothan a luchdadh a-nuas, briogaibh an seo. [...]
-
BBC Alba - Ma bhios tu taobh a-staigh na Rìoghachd Aonaichte is urrainn dhut coimhead air BBC Alba air an iPlayer. Mura bhios, chan fhaigh thu ach prògram naidheachdan An Là. [...]
-
Tasglann Aonghais MacLeòid - The Angus MacLeod Archive - Air an làrach seo chì sibh àireamh mòr de na nithean a dh'fhàg Aonghas 'Ease' Macleoid M.B.E. (1916-2002) à Taobh Deas na Lochan, Eilean Leòdhais. Tha na cuspairean anns an tasglann a teagaisg mu dhèidhinn cultair agus eachdraidh na Gaidhealtachd agus nan Eileannan Siar air fad, agus chan e mhàin Taobh Deas nan Loch agus Eilean Leòdhais. [...]
-
Cainnt Mo Mhàthar - Taisbeanaidh an làrach seo clàraidhean bhidio agus clàraidhean claistinneach de luchd-labhairt na Gàidhlig à Alba Nuadh. Gheibh thu cothrom an-siud a bhith ag èisteachd ri gnàthsan-cainnte agus a' Ghàidhlig làitheil ann an Alba Nuaidh. [...]
-
Clàr - Foillsichear Gàidhlig. Neo-eisimeileach. Saor-thoileach. Beag ann an cumadh. Mòr ann an smuaintean. Air a chur air bhonn ann an 1996. A' dol fhathast.
-
Fòram na Gàidhlig air YouTube - Trusadh de bhideothan sa Ghàidhlig air YouTube. Tha leudachadh an-còmhnaidh a dhìth is cuiridh sinn fàilte air moladh bhideothan tro post-d no air a' bhòrd-bhrath againn no air YouTube fhèin. [...]
-
Gaelic Literature of Skye: bibliography - Gaelic Literature of the Isle of Skye: an annotated bibliography. Compiled by Anne Loughran
-
Gàidhlig Air-loidhne - Seo làrach-lìn airson tidsearan Gàidhlig. An siud gheibh sibh comhairle, beachdan, goireasan is eile a' roinn. [...]
-
An Gàradh aig Sìne - Sheena's Garden - Leabhar èisteachd dà-chànanach. [...]
-
Guthan nan Eilean - Island Voices - Tha a' phròiseict seo airson an dà chuid luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig agus luchd-ionnsachaidh na Beurla. Ann a bhith ag obair le dà chànan còmhla thèid againn air stòras nas motha a thogail airson gach fear dhiubh na bhiodh againn ann am Beurla no Gàidhlig nam biomaid ag obair ann an aon chànan a-mhàin. [...]
-
LearnGaelic with BBC An Là - Naidheachdan BBC an Là le tras-sgriobhadh is eadar-theangachadh air an làrach LearnGaelic.
-
MacEdward Leach and the Songs of Atlantic Canada - The definitive website for the fieldwork expeditions of MacEdward Leach, American folklorist and ballad scholar, to Cape Breton and Newfoundland in 1949-1950. Contains transcriptions and sound samples for every song collected on these trips, with musical notations for tunes not described elsewhere.
-
Memrise - There are thousands of courses on Memrise - all free and all created by other members of the community. Courses are available in many languages, for many languages and other subjects.
-
Radio nan Ghaidheal - 'S e BBC Radio nan Gàidheal an aon seirbheis rèidio Gàidhlig nàiseanta ann an Alba. Cluinnear measgachadh farsaing de phrògraman le còrr is 75 uairean air a craoladh gach seachdain.
-
Reul Chearbach Air Chuairt (PDF) - An leabhar làn sgudal a bha 'too racy' dhaibh? - latha craicte ann am baile aig iomall na Gàidhealtachd ann an 1986 agus àm Chernobyl.
-
An Sgeulachd Ghoirid - Goireas taic airson sgoilearan, oileanaich no daoine aig a bheil ùidh anns na sgeulachdan ghoirid ann an litreachas na Gàidhlig. [...]
-
Siar FM - Rèidio coimhearsnachd Barraigh is Bhatarsaigh - Gheibhear prògraman sa Ghàidhlig. [...]
-
Slighe Chaluim Chille - Faigh a-mach mu Chalum Chille - An Naomh Calum Cille - am manach à Èirinn a sheòl à Doire ann an 563 gus manachainn a stèidheachadh air Eilean Ì ann an Alba. [...]
-
Stòr-dàta Stuthan Gàidhlig - Gaelic Resource Database - Ann an clàran an stòr-dàta gheibhear fiosrachadh air raon de dh'artaigilean air eachdraidh Albannach, beul-aithris, bàird, beathaichean, eòin, òrain, rannan agus tòimhseachain do chloinn agus mar sin air adhart. Tha stuth audio an cois mòran de na rannan. [...]
-
Stòrlann Nàiseanta na Gàidhlig - Buidheann a tha a' co-òrdanachadh foillseachadh agus sgaoileadh ghoireasan do dh'fhoghlam Gàidhlig air feadh Alba. [...]
-
Tobar an Dualchais - Kist o Riches - Tha mìltean de chlàran-fuaim air an làraich-lìn seo a chaidh a chlàradh ann an Alba agus nas fhaide air falbh, bho na 1930an agus air adhart. Am measg nan clàran cluinnidh tu sgeulachdan, òrain, ceòl, bàrdachd agus fiosrachadh fìrinneach. [...]
-
Wikipedia 'sa Ghàidhlig - Leabhar mòr-eòlais a tha fosgailte do dhuine sam bith. Ann an Wikipedian bidh iomadach neach ag obair ri chèile airson leabhar mòr-eòlais a sgrìobhadh ann an iomadach cànan.
Ceòl - Music
-
Aig Cridhe ar Ciùil - Tha làrach-lìn "Aig Cridhe Ar Ciùil" a' cruinneachadh còmhla òrain Ghàidhlig -- na facail agus clàraidhean ùra dhiubh bho cuid dhe na seinneadairean as fheàrr a th'againne. Cuideachd, bhon a tha na h-òrain air an cur ann an ochd roinnean, tha sgrìobhadairean eadar-dhealaichte air aistean ghoirid a dhèanamh 's iad a' meòmhrachadh air na cuspairean seo. Leugh, èist agus gabh tlachd anns na tha ri lorg.
-
Bliadhna nan Òran - Tron làraich seo gheibhear taghadh de dh'òrain à tasglann Ghàidhlig a' BhBC. [...]
-
Bothan Inbhir Nis - Club Seinn is Sgeulachdan ann an Inbhir Nis
-
Celtic Lyrics Corner - Lyrics and translations for many contemporary Irish- and Scottish-related musicians. The site has grown and changed quite a bit since its original creation in 2000. It now features more than 280 albums by 74 artists and groups, adding up to just over 2300 song titles.
-
Faclan Òrain Runrig - Runrig Lyrics - Cruinneachadh faclan òrain na Gàidhlig aig Runrig. Chuirear na stràcan a bha a dhìth riutha. [...]
-
Fèisean nan Gàidheal - Tha Fèisean nan Gàidheal a' toirt taic do leasachadh fèisean stèidhichte sa choimhearsnachd 's a bhios a' teagasg ealain air feadh Alba. [...]
-
Seinn thu fhèin! - "Seinn Thu Fhein!" is a karaoke DVD featuring a selection of our favourite songs, set to music and a gorgeous backdrop - all you have to do is sing along to the words that appear in front of you. It's great for those who already speak and sing in Gaelic and perfect for learners, giving them a chance to grow more confident with the language in a fun way. - Blasad air UTube
-
Seòmar an t-Saoghal - Club seinn traidiseanta ann an Dùn Èideann.
-
Struileag - San àm a dh'fhalbh, bha Gàidhlig air a bruidhinn air feadh na h-Alba, agus an-diugh, tha sliochd nan Gàidheal a' fuireach fad is farsaing air feadh an t-saoghail. Theirear 'Diaspora Gàidhlig na h-Alba' ris an t-sluagh sgapte tha seo. Tha Struileag/Cladach gu Cladach a' dealbhachadh mapa dhen diaspora iongantach seo, a' dèanamh ceanglaichean eadar dhaoine a tha a' faireachdainn dluth ris a' chultur a tha mar phàirt dhen DNA aca. Bidh iad a' cliùiteachadh an diaspora seo tro cuirm mhòr a bhios a' tachairt ann an 2014 mar phàirt de Tilleadh Dhachaigh na h-Alba.
Eòlas is Rannsachadh - Science and Studies
-
Ainmean-àite na h-Alba - Tha Ainmean-Àite na h-Alba na chom-pàirteachas chomhairleachail nàiseanta airson ainmean-àite Gàidhlig ann an Alba. 'S e amas aca cruthan ceart de dh'ainmean-àite Ghàidhlig a stèidheachadh airson mhapaichean, shoidhnichean is eile. [...]
-
The Arizona Scottish Gaelic Syntax Project - The Arizona Scottish Gaelic Syntax Project web site is currently in development. It's aim is to provide resources concerning Scottish Gaelic Syntax. Using modern linguistic field techniques Prof. Andrew Carnie and Scottish Gaelic native speaker Muriel Fisher will gather data about the language's grammar and words. The output of this fieldwork will be a web-accessible database of Scottish grammatical structures and a complete descriptive grammar of the language, and subsequent to the grant, teaching materials. In addition, in doing this research a graduate student will be trained in the techniques of grammatical description of an endangered language. This training will allow the student to do similar work on other endangered heritage languages. This work has important implications for documenting and preserving the linguistic traditions of the Scottish and Scottish-American communities.
-
Ath-thilleadh gluasad cànain ann an Inbhir Narann: cothrom a tha a' dol a-mach à sealladh? (PDF) - Aithris air cor na Gàidhlig ann an Siorrachd Inbhir Narann agus beachd air dè a' dol a thachairt don chànain san sgìre san àm ri teachd. [...]
-
Faclair na Gàidhlig - 'S e amas an iomairt faclair eachdraidheil Gàidhlig a chruthachadh a bhios cho math ri na faclairean tomadach eachdraidheil a th' againn ann an Albais agus ann am Beurla, mar an Dictionary of the Older Scottish Tongue, an Scottish National Dictionary agus an Oxford English Dictionary. Tha iad sin a-nis rim faotainn air an eadar-lìon agus thèid Faclair na Gàidhlig fhoillseachadh air an eadar-lìon an toiseach cuideachd. [...]
-
Gaelic in a Bilingual Community - Aithisg air pròiseact a rinn Gordon Wells ann an Uibhist. [...]
-
Linguae Celticae - Gàidhlig (Scottish Gaelic) Local Studies - In the framework of a number of European project initiatives it has been possible to investigate the development of Scottish Gaelic in local detail for the past 125 years. The studies deal with local communities which were predominantly Gaelic-speaking at the end of the 19th century. Based mainly (but not exclusively) on local population census information the reports strive to examine the state of the language through the ages from 1881 until today. The most relevant information is gathered comprehensively for the smallest geographical unit possible and provided area by area - a very useful reference for people with interest in their own community. Furthermore the impact of recent developments in education (namely teaching in Gaelic medium and Gaelic as a second language) is analysed for primary school catchments.
-
North American Association for Celtic Language Teachers - NAACLT is a non-profit professional organization bringing together Celtic language teachers and researchers in Canada and the United States. The association wishes to enable its members to contribute to the greater field of second/foreign language learning through conference participation and publications.
-
Leabhar Abaid Dhèir - The Book of Deer - The Book of Deer (Evangelia) is a Gospel Book written in a hand that was current in the period c. 850-1000 and generally dated to the first half of the tenth century. While the manuscripts to which the Book of Deer is closest in character are all Irish, scholars have tended to argue for a Scottish origin, and it is widely regarded as the earliest manuscript produced in Scotland. Of the four Gospels only the text of St John is complete. Each Gospel is prefaced by a full-page illumination (1v, 16v, 29v, 41v). The manuscript belongs to the category of 'Irish pocket Gospel Books', produced for private use rather than for church services. [...]
-
Pròisect MhicGilleMhìcheil MhicBhatair - Tha e san amharc aig Pròiseict MhicGilleMhìcheil MhicBhatair an cruinneachadh luachmhor seo - fear de na goireasan beul-aithris as motha a th' anns an t-saoghal air fad - a thoirt am follais tro cheumannan socair rianail. [...]
-
Soillse - Lìonradh nàiseanta rannsachaidh airson glèidheadh agus ath-bheòthachadh na Gàidhlig a tha a' dol a' cruthachadh cothroman ùra airson rannsachadh agus ionnsachadh mu deidhinn cultar agus cànan nan Gàidheal. [...]
-
Tobar an Dualchais - Kist o Riches - 'S e proiseact ùr inntinneach a th' ann an Tobar an Dualchais a tha ag amas air clàran-fuaim Gàidhlig agus Albais a chur gu cruth didseatach agus a chatalogadh, gus an sgaoileadh air-loidhne. Nì seo cinnteach gun glèidhear am beairteas mòr sgeulachdan, bàrdachd, ciùil agus fiosrachaidh mar chunntas àraid de chultar agus cànan na h-Alba. Mar thoradh, bidh na clàran rim faighinn gu furasta airson feumalachdan foghlaim agus pearsanta. [...]
Buidhnean na Gàidhlig - Gaelic Organisations
-
Ainmean-Àite na h-Alba - 'S e amasan Ainmean-Àite na h-Alba aineam-àite Gàidhlig a stèidheachadh air feadh na h-Alba le sùil ri cumaidhean eachdraidheil 's ri daingneachadh cleachdaidhean an latha an-diugh, litreachadh seasmhach a chur an gnìomh air Gàidhlig ann an ainmean-àite agus na cumaidhean seo a bhrosnachadh mar ainmean stèidhte. [...]
-
Bilingualism Matters - Comhairle is fiosrachadh airson teaghlaichean dà-chànanach a tha stèidhichte air rannsachadh cànan an latha. [...]
-
Bòrd na Gàidhlig - Tha Bòrd na Gàidhlig ag obair chum maith na Gàidhlig, agus tha sinn a' dèanamh ar dìchill ann an co-bhuinn ri Riaghaltas na h-Alba, muinntir na h-Alba agus na buidhnean Gàidhlig gus piseach a thoirt air còr a' chànain. Tha e mar phrìomhachas do Bhòrd na Gàidhlig an àireamh luchd-labhairt is luchd-cleachdaidh na Gàidhlig a mheudachadh, agus gum bi meas is miadh air a' Ghàidhlig 's a cultair air feadh Alba. [...]
-
Clann Gàidhlig - Chaidh a' bhuidheann ClannGàidhlig a' stèidheachadh ann am Màirt 2004 airson cànan agus cultar na Gàidhlig adhartachadh anns na sgìrean ionadail aig comhairlean Siorrachd Rinn Friù, Inbhir Chluaidh agus Siorrachd Rinn Friù an Ear. [...]
-
Clì Gàidhlig - Buidheann cothruim is adhartachaidh na Gàidhlig. [...]
-
Comann nam Pàrant - Tha mu 30 buidheann Comann nam Pàrant (CnP) air feadh Alba, a' riochdachadh phàrantan aig a bheil clann a tha a' faighinn foghlam tro mheadhan na Gàidhlig aig diofar ìrean, bho chròileagan gu àrd-sgoil. 'S e prìomh amas gach buidheann "a bhith a' cur air adhart agus a' toirt taice do stèidheachadh is cumail suas foghlam tro mheadhan na Gàidhlig". 'S ann air sàillibh strì phàrantan a thòisich foghlam tro mheadhan na Gàidhlig (FTMG) ann an 1985. Feumaidh taic nam pàrant leantainn ma tha tuilleadh adhartais a' dol a thighinn air an t-siostam foghlaim seo. [...]
-
Comhairle na Gàidhlig - The Gaelic Council of Nova Scotia - Tha Comhairle na Gàidhlig an dùil a bhith na meadhan air àrainneachd a chruthachadh far an soirbhich le cànain, le cultar agus le coimhearsnachdan. [...]
-
An Comunn Gàidhealach - 'S e An Comunn Gàidhealach tè de na buidhnean as sinne 's aithnichte ann an saoghal na Gàidhlig. Bhon a chaidh a stèidheachadh san Òban ann an 1891, tha i air cliù a dhearbhadh ann an teagaisg, ionnsachadh agus cleachdadh a' chànain agus air brosnachadh a thoirt dha leudachadh litreachas, eachdraidh, ceòl agus ealain na Gàidhlig. Leis a' Mhòd Nàiseanta Rìoghail fo sgèith agus obair leasachaidh sna coimhearsnachdan a' dol am meud, tha An Comunn fhathast a' daingneachadh na amais a bhith a' brosnachadh agus a' neartachadh cànan, cultar, eachdraidh agus dualchas na Gàidhlig aig ìrean ionadail, nàiseanta agus eadar-nàiseanta. [...]
-
An Comunn Gàidhealach Ameireaganach - An Comunn Gàidhealach Ameireaganach strives to promote and preserve the Gaelic language and culture by supporting Gaelic language study and interest in Gaelic literature, song, music, art and history in North America and the world.
-
Comunn Gàidhlig Astràilia - Tha Comunn Gàidhlig Astràilia na bhuidheann coimhearsnachd neo-phrothaideach a tha a' misneachadh cànan is cultar nan Gaidheal ann an Astràilia. Bhiodh sinn toilichte a bhith a' cluinntinn bho dhuine sam bith le ùidh anns na nithean sin. [...]
-
Comunn Gàidhlig Inbhir Nis - The Gaelic Society of Inverness was established in 1871 for the specific purpose of "cultivating the language, poetry and music of the Scottish Highlands and generally furthering the interests of the Gaelic-speaking people". It has continued this work for over 130 years. Central to the Society is a series of between eight and ten meetings, held in each winter in Inverness, at which invited speakers present papers to the Society. Every two years or so a selection of these papers is published in book form in the Transactions of the Gaelic Society of Inverness.
-
Comunn Gàidhlig Lunnainn - Tha barrachd rudan Gàidhlig a' dol ann an Lunnainn na shaoileadh tu. Nan teis-meadhan, bho riamh, tha Comunn Gàidhlig Lunnainn; comunn a chaidh a stèidheachadh anns an ochdamh linn deug. Is e an comunn Gàidhlig as sine air thalamh. [...]
-
Comunn Gàidhlig Ottawa - Comunn Gàidhlig Ottawa exists to promote Gaelic language, music and culture.
-
Comunn na Gàidhlig - Bho ìre eadar-nàiseanta gu ìre choimhearsnachd, tha CnaG a' neartachadh na Gàidhlig anns gach àite. [...]
-
Fòram Gàidhlig Shiaboist - Chaidh Plana Gàidhlig Shiaboist a chur air dòigh le muinntir na sgìre fhèin a thàinig còmhla gus "Fòram Gàidhlig Shiaboist" a stèidheachadh còmhla ri riochdairean o Bhòrd na Gàidhlig, Comunn na Gàidhlig agus buidhnean Gàidhlig eile. Chaidh am Fòram a stèidheachadh an dèidh 'Latha Gàidhlig Shiaboist' far an deach fiosrachadh a thoirt dhan choimhearsnachd air staid na Gàidhlig an Siabost, a' leantainn rannsachadh a bh' air a dhèanamh. Bhon uair sin tha am Fòram air mòran obrach a dhèanamh a' comharrachadh nam prìomh raointean obrach far an tèid a' Ghàidhlig fhoillseachadh san sgìre. Taobh a-staigh na duilleig sa chì sibh diofar chur-seachadan, bùithtean-obrach is tachartasan eile a thèid an lìbhrigeadh sna mìosan air thoiseach oirnn agus cò iad na buidhnean air am bheil uallach an lìbhrigeadh.
-
Iomairt Ghàidhlig Dhùn Èideann - 'S e com-pàirteachas leasachaidh a th' ann an Iomairt Ghàidhlig Dùn Èideann. Tha e a' toirt cumhachd don choimhearsnachd airson leasachadh na Gàidhlig le taic 's stiùireadh bho Chomunn na Gàidhlig. [...]
-
Iomairt Ghàidhlig Ghlaschu - Baile Mòr na Gàidhlig - 'S e com-pàirteachas leasachaidh a th' ann an Iomairt Ghàidhlig Ghlaschu. Tha e a' toirt cumhachd dhan choimhearsnachd airson leasachadh na Gàidhlig le taic 's stiùireadh bho Chomunn na Gàidhlig. [...]
-
Iomairt Ghàidhlig Ìle is Dhiùra - Tha dà amas air an Iomairt: 1. Fàs a thoirt air àireamhan luchd-labhairt 2. Cothroman a chruthachadh gus Gàidhlig a chleachdadh. [...]
-
MG Alba - Is e dleastanas MG ALBA (ainm gnìomha Sheirbheis nam Meadhanan Gàidhlig) fo Achd Chonaltraidh 2003 dèanamh cinnteach gu bheil deagh phrògraman Gàidhlig rim faotainn airson dhaoine ann an Alba. Ann an co-bhanntachd leis a' BhBC, tha MG ALBA air BBC ALBA, an t-seirbheis dhidseatach Ghàidhlig, a stèidheachadh. [...]
-
North American Association for Celtic Language Teachers - NAACLT is a non-profit professional organization bringing together Celtic language teachers and researchers in Canada and the United States. The association wishes to enable its members to contribute to the greater field of second/foreign language learning through conference participation and publications.
-
Leabhraichean Sìl - Sìol Books - Sìol Cultural Enterprises is a privately owned and operated Gaelic retailer-wholesaler (Tha a' Ghàidhlig aca ma bhios sibh ag iarraidh 'ga bruidhinn). They specialize in Scottish Gaelic books, tapes and videos from both Scotland and Nova Scotia (in eastern Canada).
-
TAIC (Comhairle nan Sgoiltean Àraich roimhe) - Established in 1982 with just 4 playgroups, and formerly known as CNSA, TAIC is an independent charitable organisation entirely responsible for its own fund raising. Today, we have 135 pre-school groups, offering early Gaelic education to 2,000 plus children all over Scotland and innovative language acquisition courses for adults.
-
Ùlpan - Clasaichean Gàidhlig do dh'inbhich is trèanadh oidean. [...]
Ainmean-àite is mapaichean - Placenames and Maps
-
Ainmean-Àite na h-Alba - 'S e amasan Ainmean-Àite na h-Alba aineam-àite Gàidhlig a stèidheachadh air feadh na h-Alba le sùil ri cumaidhean eachdraidheil 's ri daingneachadh cleachdaidhean an latha an-diugh, litreachadh seasmhach a chur an gnìomh air Gàidhlig ann an ainmean-àite agus na cumaidhean seo a bhrosnachadh mar ainmean stèidhte. [...]
-
Ainmean-àite le buidheachas do dh' Iain Mac an Tàilleir - Stòr-dàta fiosrachaidh air ainmean-àite ann an Alba bhon leabhar le Iain Mac an Tàilleir. Mu 2000 ainm, Beurla-Gàidhlig agus mìneachadh. Iain Mac an Tàilleir, 2003. [...]
-
Alba: Mapa Gàidhlig de dh'Alba - Mapa Gàidhlig de dh'Alba le ainmean-àite, cumadh tìre agus grunnd na mara, dòighean siubhail agus ùghdarrasan ionadail. Sgèile 1 : 850,000. Stòrlann, 2007. [...]
-
Mapa aig Newsnet Scotland - Mu 3000 ainmean-àite. Meud: 1189 x 841 mm, no 46.8 x 33.1 òirleach. Sgèile: 1:660,000. Còig meanbh-mhapa air Glaschu, Dùn Èideann, Dun Deagh, Obar Dheathain is Sgìre na h-Eaglaise Bige/Shruighlea le sgèile 1:140,000. Le Pòl Caomhánach, Newsnet Scotland, 2012. [...]
-
Old Maps Online - Rannsaich ann an seann mhapaichean. [...]
-
Sgeama rathaidean-iarainn na h-Alba - Sgeama nan rathaidean-iarrainn trì-chànanach, sa Ghàidhlig, Beurla agus Beurla Ghallta air a dhèanamh le Pòl Caomhánach. Newsnet Scotland, 2011. [...]
-
Mapa Tìr Chaluim Chille - Tha am mapa "Tìr Cholmcille" ag atharrachadh mar a tha daoine a' faicinn an dàimh eadar Alba agus Èirinn. Tha e a' sealltainn Èirinn agus Alba a' coimhead air a chèile Tha e air a chlò-bhualadh le Harper Collins, agus tha ìomhaigh an dà dhùthaich cho ceart ri clàr sam bith eile. Tha na ainmean-àite ann an Gàidhlig agus Gaeilge. Colmcille, 2012. [...]
Bùthan air loidhne - Online Shops
-
Comhairle nan Leabhraichean - Buth leabhraichean Gàidhlig ann an Glaschu. Faodar leabhraichean a cheannachd air loidhne cuideachd. [...]
-
Sìol Cultural Enterprises - Sìol Cultural Enterprises is a privately owned and operated Gaelic retailer-wholesaler (Tha a' Ghàidhlig aca ma bhios sibh ag iarraidh 'ga bruidhinn). They specialize in Scottish Gaelic books, tapes and videos from both Scotland and Nova Scotia (in eastern Canada). They can also provide products in any of the other Celtic languages or Celtic interest.
-
Ùr-nòs - Bùth-aodach ùr-nòsach Gàidhealach. Stùth airson spòrs 's a bhith ri spòrs.
Cànanan eile - Other languages
-
Daltaí na Gaeilge - Fiosarachadh is goireasan mu Ghàidhlig na h-Eireann. [...]
-
Global Voices - Coimhearsnachd de bhlogaichean eadar-nàiseanta. [...]
-
Glossmaster - Stòr-dàta ioma-chànanach de fhaclan coimpiutaireachd. [...]
-
Indigenous Tweets - Cruinneachadh de dh'inbhirean Twitter ann am mion-chànanan. Gheibhear blogaichean cuideachd. [...]
-
Kervarker - Fiosrachadh mun Bhreatnais [...]
-
Keskewsel - Clasaichean na Còrnais [...]
-
Kowethas an Yeth Kernewek - Buidheann carthannas airson leasachadh na Còrnais. [...]
-
Linguae Celticae - Làrach-lìn saidheansail sa Gearmailtis mu na cànanan Ceilteach. [...]
-
Manx Heritage Foundation - Buidheann brosnachaidh airson cultar an Eilein Mhanainn [...]
-
New Tactics - Using Citizen Media Tools to Promote Under-Represented Languages - Deasbaid air brosnachadh nam mion-chànanan air an lìn. [...]
-
Omniglot - Leabhar-eòlais air siostaman sgrìobhaidh is cànanan [...]
-
Rathlin and Glens Irish - Blog concerned with teaching the Gaelic of Rathlin Island and the Glens of Antrim.
-
Tríar Manach - Seann fealla-dhà Gàidhlig air eadar-theangachadh gu iomadach cànan [...]
-
Unilang - Coimhearsnachd luchd-ionnsachaidh cànanan an t-saoghail. [...]
-
Ynsee Gaelg - Goireasan mu Ghàidhlig Eilean Mhanainn. [...]
Làraichean Measgaichte - Miscellaneous Sites
-
Ceanglaichean na Gàidhlig - 'S e amas an làrach-lìn seo tasglann a chruthachadh dhen eadar-lìon Gàidhlig. [...]
-
Gaelic Online - 'S e portal a th'ann an Gaelic Online, a' cruinneachadh ceangalan a tha a' buntainn ris a' Ghaidhlig, a' toirt thugad na naidheachdan as uire, agus ag obair mar aite far an lorg tu fiosrachadh ur agus inntinneach gu luath! Thathar an comhnaidh a leasachadh na tha innte. [...]
-
Gaelic Prayers - Cruinneachadh dhe dh'ùrnaighean sa Ghàidhlig [...]
-
LearnGaelic - Aon àite air an eadar-lìon airson a h-uile duine le ùidh ann a bhith ag ionnsachadh Gàidhlig na h-Alba. Ge bith dè an aois a tha thu, no dè an t-eòlas a tha agad, tha cuideachadh dìreach cliog air falbh. [...]
-
Open University Course - Gaelic in modern Scotland - Created with the positive encouragement of Bòrd na Gàidhlig and with support from BBC Alba, this unit - available in both Gaelic and English - has been designed to provide a resource for people with a personal or professional interest in increasing their knowledge and understanding of the development and impact of Scottish Gaelic and its culture. It aims to surprise and challenge where necessary; to provide links and ideas for further research; and, for some, to kick-start a journey into learning a language which is integral to Scotland's national identity.
-
Seachd - Film 'sa Ghàidhlig a tha ri fhaighnn air DVD. [...]
-
Survey PRAEG - Tha feum aig TRP Research agus MG ALBA air ur cuideachadh gus tuigsinn mar a tha TBh, Rèidio agus seirbheisean air-loidhne air an cleachdadh am measg Luchd-labhairt agus Luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig! Ma tha Gàidhlig agad no ma tha thu ag ionnsachadh Gàidhlig agus a' còmhnaidh ann an Alba, feuch gun tig thu air Pannal Rannsachaidh Amhairc & Èisteachd na Gàidhlig (PRAEG) agus thoir do bheachd air na prògraman telebhisein a tha thu a' coimhead, na prògraman rèidio ris am bi thu ag èisteachd agus na làraichean-lìn a bhios tu a' cleachdadh. Thèid iarraidh ort suirbhidh goirid 10 mionaidean a lìonadh gach seachdain. Faodaidh tu a lìonadh aig àm sam bith a bhios freagarrach dhut - chan fheum e a bhith dèante aig an aon àm gach seachdain. [...]
An deasachadh mu dheireadh: 27mh dhen Ògmhios 2013 11:16:44


text:
Irn Bru
Is i deoch nàiseanta eile na h-Alba a tha ann an Irn-Bru, a rèir a' chompanaidh a tha ga dèanamh, A.G. Barr plc de Glaschu. Tha cuid firinn aca, oir cha mhòr nach i Alba a h-aon duthaich an Eòrpa far nach eil Coca Cola a' reic uimhir nas motha 's a' bhliadhna na deoch bochd sam bith eile.
Is deoch dearsaich a tha ann an Irn Bru: an dà chuid, air taobh an t-uimhir de Dà-ogsaid gualain a th' ann agus air taobh an datha orains brèagha a tha air. Dèanta an Alba bho "girders" mar a' b' abhaist ris an t-sanasadh aig Barr a bhagairt, a' cumail a mach an aon sar-fhilm sanasaidh gun do leig iad Drochaid na Foirthe a bheathaich am factoraidh aca. (Sguir iad an sgeul mu dheidhinn "girders" o chionn beagan bhliadhnaichean oir ged a tha 0.002% de Ferric Citrate na broinn cha tig e bho "girders" agus chan eil breugan breagha den leithid laghail an Alba).
Girders ann neo as, tha àite daingnichte aig Irn Bru ann an cultur na h-Alba, agus cuid math de Albannaich, seann is òg, a' cumail a-mach gu bheil e na chungaidh air leth-mhath do cheann/stamag goirt as dèidh oidhche mhòr.


text:
Punnd Sasannach
Bho thùs, ann an linn nan Sagsonaich (A thug ainm do Ear-Dheas na Breatuinn), cha b' ann an punnd Shasannach ach cumhachd cheannaich Punnd Troigh de miotail airgead. Gu ìre mhòr, chleachd dùthaich Tuatha na h-Eòrpa airgiod mar meadhan-mhalairt agus tìrean deasach na h-Eòrpa òr. Ann an Sasunn agus Alba, bha an 1/240mh phairt den phunnd aithnichte a bhi na chuideam-pheighinn, agus b' e sin an cuideam airgid a bha anns a' pheighinn Sasunnach roimhe linn nan Tormodaich. As deidh 1066, mean air mhean mheasgaich rìghrean na Sasuinn bun-mheatailtean le airgiod nam buinn agus chaidh luach an "airgid" seo sìos. Chaidh rìghrean na h-Albainn torr nas fhada na rìghrean na Sasuinn air taobh milleadh an cuid airgid, agus aig am Achd an Aonaidh de 1707 cha robh luach a' Phunnd Albannaich ach 1/12 mh de Punnd Shasannach. As deidh 1707 chleachd an da dhùthaich am Punnd Shasannach, a dh'aindeoin sin bha cuid Albannach a' measadh 1 s. 8 d. Shasunnach ( 1 Sgillinn agus 8 peighinn) a bhi na "punnd Albannach" iomadh bliadhna as deidh sin. Is e sin a bha Raibeart Burns a' ciallachadh nuair a sgrìobh e an sreath "Twa pund Scots twas a' her riches" anns a' bhàrdachd Tam o' Shanter.
Ged a dh'fhalbh am punnd Albannach os cionn 300 bliadhna, bha feum aig na Gaidheal a dh'aithneach an difir eadar am Punnd Sasannach agus am Punnt Éireannach sìos ri 2002, nuair a chuir Èireann a punnd seachad, a ghabhail pàirt an ruith-airgid ùr na h-Eòrpa: An Euro.
Roinneadh de Punnd[deasaich | deasaich an tùs]
B'e roinneadh nan Punnd an Sgillinn agus am Peighinn.
12 Peighinn = 1 Sgillinn
20 Sgillinn = 1 Punnd
Is ann bho nach robh 1 Sgillinn Albannach ach an uimhir ri 1 Peighinn Sasunnach, a tha na Gaidheal Albannach a' cleachdadh am facal "sgillinn" an aite "peighinn" ( a bha na h-Èireannaich a' cleachdadh mun deach iad ris an Euro an 2002). Cha cleachdar am facal "peighinn" an Alba an diugh ach far a bheil e na phàirt de ainm aite: Mar eisimpleir "Peighinn a' Chorrain" an Bràighe Throndarnais, far a bheil "peighinn" a' comharraich pìos fearann air a bhiodh (is docha anns na meadhan-aoisean) màl bhliadhnail de Peighinn Albannach.
Roimhe meadhan an 19mh cheud, bha gluasad air ainmean cumanta 's a' Ghàidhlig
1 Punnd (Sasannach) = 20 tasdan
1 Tasdan = 12 Sgillinn
Nuair a chaidh Breatainn 'o cleachdadh ruith-airgid stèidhichte air bonnaibh oir aig toiseach a' chogadh mhòr, chuireadh muilnean de notaichean banca luach 1 punnd a mach an àite an oir a bha air cumail mar caile nàiseanta. Ré ùine, chaidh cleachdadh air an ainm Nota an aite punnd.
Deicheamhachd[deasaich | deasaich an tùs]
Chuireadh as an roinneadh den phunnd le sgillinnean is peighinnibh as anns a' bhliadhna 1971, nuair a chaidh ath-roinneadh den phunnd ri siostam deicheamhachd, le cheud sgillinn ris an nota.
A Sealladh Air Adhart[deasaich | deasaich an tùs]
Anns an latha an diugh (2008) cha mhòr nach eil notaichean singilte air dol a mach a bhith, agus is "Tughadaran", bonn umha le luach de punnd a chuir an Riaghaltas aig Maighread Nic an Tughadair an gnìomh anns na 1980'n a tha air gabhail an aite.
Tha cuid an dòchas gun tèid Alba a-steach ri roinn an Euro ré na beagan bliadhnaichean a tha romhainn.


text:
Chunnaic mi am biora-crùdein an dè.
Chunnaic mi am biora-crùdein an dè. ‘S e eun dìomhair a th’ ann ‘s tha a h-uile duine an còmhnaidh a’ gabhail a naidheachd. Cha chreid mi nach robh mi fortanach gu dearbh, thug mi sùil air airson còig mionaid. Chan fhaic thu iad ma lorgas tu. Chì thu fear aca nuair a bhios sealbh deiseil gad leigeil. Saoilidh mi gu bheil a dhathan taobh a-muigh an àm ‘s an àite a tha anns a’ Fhaoilteach: tha an creutair sin gu tur às an àbhaisteach. Bhuail boilseageadh meas nàdair orm am feasgair seo. Shuidhe e air ghèige a bha òirlich no dhà os cionn na h-aibhne faisg air na tunnagan nan sìneadh anns a’ ghrèin ‘s an uairsin air adhbhar no choireigin theich e suas an t-abhainn.
Bha e ag itealaich mar dhòchas thugam, mar fhianais gu bheil fhathast mòran againn air fhàgail agus chan eil tagadh eile againn ach a bhi cumail oirnn ‘s a’ dhèanamh a h-uile spàirn comasach dhuinn. ‘S e sin ri ràdh a dhèanamh spàirn air a shon ‘s a h-uile pìos eile den ghlòir fo nar sùilean.


text:
Gunna
'S e inneal chogaidh neo arm-sheilg a tha ann an gunna neo isneach a chaidh air turachadh ré an aois meadhanach (an dàra linn Ghàidhealach).
Aig a char as simplidh is cruth do ghunna feadan meatailt, ceann duinte ach airson toll beag don ainm an cluasag agus beul fosgailte aig a cheann eile. Feumaidh do fheadan a' ghunna a bhith teannaichte sios air creathail, carbad, neo stoc.
Chuireadh urchar de pudar dubh anns a' cheann duinte agus ball (a thilgeas an arm ) os a chionn. Nuair a rachas loisgeadh air an urchar, le cuir maidse ris a' chluasag, loisgidh e gu leir anns a' bhad, a' saoradh bolg mòr de gasaichean teth a phutas am ball a mach à beul a' ghunna.


text:
Rathad-iarainn na Gàidhealtachd
Chruthachadh an Rathad Iarainn na Gàidhealtachd (Beurla: Highland Railway Company) ann an 1865 nuair a thàinig buidheann de rathaidibh-iarruinn fa-leth còmhla. Mhair Rathad-iarainn na Gàidhealtachd na chompanaidh rathad-iaruinn neo-eisimileach sios ri 1923 nuair a chaidh e gu bhi na "constituent company" de'n "London Midland and Scottish Railway" (LMSR) aig Cruinneachadh nan Rathad-Iaruinn.
Fhosgladh a' chiad earran de Rathad-iarainn na Gaidhealtachd eadar Inbhir Nis agus Inbhir Narann ann an 1855. An 1857 ceangailear Inbhir Nis ri Lunainn, le rathad Obar Dheathain. Dh'fhosgladh slighe nas direach tro Farrais, thar mointich Dhabha agus thar Dhruim Uachdair ann an 1863. Bliadhna roimhe seo dh'fhosgladh an rathad-iarainn "Ross-shire" gu Inbhir Ghòrdain. Rugadh Port an t-Sroin ann an 1870 agus Inbhir Theòrsa ann an 1873.
Fosgladh nam Meur[deasaich | deasaich an tùs]
Leabraichean[deasaich | deasaich an tùs]
- H.A. Vallance: History of the Railways of the Scottish Highlands - Highland Railway. House of Lochar, 1996. ISBN 1-899863-07-9.


text:
Honda (Baile)
' S e baile beag ann an Tolima, Coloimbia,[1] a th' ann Honda neo San Bartolomé de Honda. Tha e suidhichte ann an meadhan na dùthcha ri taobh na h-aibhne Mhagdalena, aig astar dhe 142km bho Bhogotá agus 240km bho Mhedellín. Tha àirde meadhanach dhe 225m os cionn ìre na mara aige. ‘S e baile le clìomaid teth a th' ann le teodhachd meadhanach dhe 27˚, rè na bliadhna. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1560.
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha 27,310 nan tàmh anns a' bhaile, chan eil ach 893 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile.[2] Tha fearann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[3] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail.
Taobh chinnidh, ' s e Daoine geala agus mestizos a th' ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an Honda. 'S e Tùsanaich a th' ann an 1.1%, daoine geala agus mestizos a th' ann an 33.9% agus tha 1.7% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. ' S urrainn dhan 89.8% dhe na daoine ann an Honda leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 46.1% dhe na dachannan.[4]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Honda. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid Chaitligeach a th' ann fhathast,[5] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s a tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Alfonso López Pumarejo (1886 – 1959): Ceann-suidhe na dùthcha anns na 1930an agus na 1940an.


text:
Calann Enair for Mairt &
aen uathad fuirri, m.ccc.lxxvi
2] ix. anno cicli lunaris; xiiii. indictionis; xxiiii. anno cicli solaris.
Tadc h. Ruairc ri Brefne mortuus
est & Tigernan h. Ruairc
4] do gabail rigi da ese.
Donnchad Mac Fir Bisig quieuit.
Cu Aifne h. Conchobair Falgi mac rig romaith quieuit.
Ruarcan h. hAdmaill ollam h. Anluain quieuit.
Eoin h. Ruanada ollam Meg Aengusa quieuit.
Maelechlainn h. Mailmena ollam h. Cathan mortuus est.
Aed h. Tuathail ri h. Mail do marbad la Gallaib in hoc anno.
Dalbach mac M{folio 41d}ailsechlainn h. Brain mac rig
12] romaith do guin da spor fein & a ecc de.
Conchobar h. Bechan sai re senchus quieuit.
Cellach Mac Cruitin ollam Tuadmuman re senchus quieuit.
Roiberd h. Fergail quieuit.
Be Binn ingen Domnaill h. Duinn ben h. Dimusaig quieuit.
Aed mac Seoan h. Fergail mortuus est.


text:
Scrabble
'S e geama bùird a tha ann an Scrabble. Thathar a chluich air bòrd ceàrnagach 15 le 15 raointean agus 's e amas a' gheama faclan a chur sìos air a' bhòrd agus sgòr àrd fhaighinn gus buaidh a thoirt.
'S ann aig Hasbro, Inc. 's a tha còraichean air a' gheama sna Stàitean Aonaichte agus Canada agus aig Mattel sa chorr dhen t-saoghal.
Eachraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh a dh'innleadh le fear Alfred Mosher Butts ann an 1938, stèidhichte air geama eile air a bheil Lexiko.
Gàidhlig[deasaich | deasaich an tùs]
Chan eil Scrabble ri fhaighinn mar gheama-bùird ach tha e ri làimh mar gheama coimpiutair fon ainm Scrabble3D.


text:
Wheelhouse sna h-Eileanan Siar mu SAC
Thuirt Ministear na h-Àrainneachd, Pòl Wheelhouse, gu bheil e airson tuigse nas fheàrr fhaighinn air carson a tha na h-uidhir a' seasamh an aghaidh phlannaichean gus sgìre ghlèidhte mhara a' stèidheachadh ann an Caolas Bharraigh.
Tha iasgairean na sgìre ag ràdh gu bheil na planaichean, a tha ag amas air sgìrean den mhuir a ghlèidheadh airson nàdair, a' cur am bith-beò ann an cunnart.
Tha am Ministear anns na h-Eileanan Siar mar phàirt de thuras dà là, agus thuirt e gu bheil e ag iarraidh barrachd chòmhraidhean, ge b' e dè an co-dhùnadh, airson dèanamh cinnteach gun tèid an sgìre a ruith gu maith mhuinntir an àite.


text:
Kenosha, Wisconsin
'S e Kenosha an ceathramh baile as motha a tha ann an Wisconsin. Anns a’ bhliadhna 2012 bha 99,218 duine a’ fuireach an seo. Tha e suidhichte aig 184m os cionn ìre na mara,[1]
Susbaint
Eachdraidh eile[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1835.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Don Ameche, actair, (1908-1993)
- Mark Ruffalo, actair, (1967)
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Cosenza, An Eadailt
- Douai, An Fhraing
- Quezon City, Na h-Eileanan Filipineach
- Wolfenbüttel, A' Ghearmailt


text:
Łódź
‘S e baile mòr ann am meadhan na Pòlainn a th’ann Łódź (IPA: wutɕ , Iùdais: לאדזש neo Lodzh, Laideann: Lodzia, Liotuànais: Lodzė, Gearmailtis: Lodsch agus Litzmannstadt bho 1940 gu 1945). Tha e suidhichte aig 198m os cionn ìre na mara,[1] anns a’ ghleann Ner, ri taobh na h-aibhne Ner, a shruthas chun na h-aibhne Warta.[2] Tha Łódź 221km air falbh bho Lublin, 188km bho Kraków, 294km bho Gdańsk agus 119km bho Warsaw, prìomh-bhaile na dùthcha.[3] ‘S e baile neo-eisimeileachd a th’ann. Chaidh e a chlàradh airson a’ chiad turas ann an 1332 ann an sgrìobhainn eaglaiseil, ri linn nam Piast, agus chaidh an t-oilthigh a stèidheachadh ann an 1945.[4] A bharrachd air sin, ‘s e an treas baile as motha na dùthcha a th’ann.[5] Tha an t-ainm a’ ciallachadh bàta.[6]
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
‘S e dìreach baile beag ri taobh allt air an robh Lodka a bh’ann Łódź o shean.[7] Tha an t-allt fo thalamh an latha an-diugh. chaidh e a chlàradh airson a’ chiad turas ann an sgrìobhainn ann an 1332.[8] Tha Łódź gu math òg an coimeas ri na bailtean mòra eile na Pòlainn agus, a dh’aindeoin àireamh-sluaigh a’ bhaile, cha robh e a-riamh cho cudromach ri Kraków, Gdańsk neo Wrocław. Fhuair am baile beag a chuid chòirichean ann an 1423 on Rìgh Jogaila, a bha os cionn dàrna Rìoghachd na Pòlainn. Fiù’s ann an 1790 cha robh ach 190 nan tàmh an seo. Dh’fhàs am baile na bu mhotha fad an 19mh Linn is e fo bhuaidh na Na Ruise tro mheadhan an gnìomhachais, is an dùthaich air a roinneadh eadar a nàbaidhean.[9]
‘S e teis-mheadhan gnìomhachas a’ chlò anns A’ Phòlainn a bh’ann Łódź, mar Mhanchester thall ann an Sasainn. Chaidh àireamh-sluaigh a’ bhaile suas ann an ùine ghoirid bho mhìltean dhe daoine gu na ceadan dhe mìltean. Chaidh a’ chiad taigh-ghnìomhachas a’ chlò a thogail le Christian Friedrich Wendisch ann an 1826 agus Comann nan Ceannaiche-aodaich ann an 1825.[10] Dh’fhàs lìonmhor àireamh-sluaigh a’ bhaile aig àm an Tionndadh Gnìomhachais is ràinig mòran Ghearmailtich agus Iùdhaich. Fhuair na h-Iùdhaich a’ chiad chead aca gus a bhith a’ fuireach anns a’ bhaile ùr gnìomhachas sin ann an 1848. ann an 1894 bha 168,513 nan tàmh an seo. ‘S e baile measgaichte a bh’ann:[11] fo bhuaidh nan Ruiseanach, ‘s e Iùdhaich a bh’ann na luchd-ghnìomhachais, Gearmailtich a bh’ann na luchd-tasgaigh airgid agus Pòlaich a bh’ann na luchd-obrach anns na taighean-ghnìomhachais.
Ann an 1918, an dèidh 123 bliadhna,[12] bha A’ Phòlainn neo-eisimeileach a-rithist, is bha Łódź an sàs ann an gnìomhachas a’ chlò, is e am baile na bu chudromach na Roinn Eòrpa a bh’ann co-dhiù. Bha am baile cliùiteach airson a chuid chotain a bhathar a’ fighe anns na taighean-ghnìomhachais. A bharrachd air sin, bha an àireamh sa cheud dhe Iùdhaich na b’ àirde eadar na bailtean le còrr is 100,000 luchd-àiteachaidh san Roinn Eòrpa air fad aig Łódź. Ri linn an Dàrna Cogaidh, chaidh am baile a mhilleadh ann am pàirt le feachdan na Gearmailte, mar phàirt Plana Coitcheann an Ear (Gearmailtis: Generalplan Ost) mar bailtean eile anns A’ Phòlainn. Bha am broinn na Reichsgau Wartherland.[13] Chaill Łódź 420,000 luchd-àiteachaidh, a chaidh a thoirt am brùid gu campaichean-bàis, 300,000 Iùdhaich nam measg.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Daniel Amit: (1938 – 2001) Fear-saidheans Iùdhach.
- Jan Kowalewski: (1892 – 1965) Saighdear a bhrist còdaichean dìomhair nan Nàsach.
- Maksymilian Faktorowicz: (1872 – 1938) Fear-gnìomhachas a stèidhich an companaidh Max Factor.
- Aharon Kaztir: (1914 – 1972) Fear-saidheans a bhàsaich anns an ionnsaigh ceannairceach LOT.
- Julian Tuwim: (1894 – 1953) Bàrd.
- Mendel Grossmann: (1917 – 1945) Dealbhadair chàmara.
- Artur Rubenstein: (1887 – 1982) Cluicheadair a’ phiàna.
- Jan Karski: (1914 – 2000) Riochdaire dioplòmasach a shabaid an aghaidh nan Nàsach.
- Natan Spigel: (1886 – 1942) Dealbhadair Iùdhach a bhàsaich ann an Treblikna.
- Karl Dominik: (1980) Actair.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Dealbhan[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Mongabay
- ↑ Retour dans notre passé
- ↑ Global Feed Distance Calculator
- ↑ Uniwersytet Łódźki
- ↑ World Gazetteer
- ↑ Faclair Pòlais
- ↑ Institute of Urban Geography
- ↑ Łódź Online
- ↑ Maps of the World
- ↑ God’s Playground: a History of Poland, Norman Davies, University Press, Oxford, ISBN 0-19-925340-4
- ↑ Deutsche und Polen
- ↑ Polish Culture
- ↑ General Ostplan
- ↑ Câmara Municipal de Barreiro
- ↑ Stadt Chemnitz
- ↑ Ivanovo
- ↑ Kalingrad
- ↑ Lviv
- ↑ Ville de Lyon
- ↑ Minsk
- ↑ Ayuntamiento de Murcia
- ↑ Mista Odesa
- ↑ Örebro Kommun
- ↑ Ciudad de Puebla
- ↑ Rustavi
- ↑ Stadt Stuttgart
- ↑ Szeged Város
- ↑ Tampereen Kaupunki
- ↑ Tel Aviv
- ↑ Tianjin
- ↑ Vinaius Miesto Savivaldybes


text:
Coral Gables, Florida
‘S e baile faisg air Miami ann an ceann a deas nan Stàitean Aonaichte a th’ ann an Coral Gables.[1] Tha e suidhichte aig dìreach 2m os cionn ìre na mara, [2]ri taobh a’ Chuain Siar 1,495km air falbh bho Washington, prìomh-bhaile na dùthcha, 655km bho Thallahassee, prìomh-bhaile na stàite, agus 3,753km bho Los Angeles, air an taobh thall na dùthcha.[3] Tha am baile ann an ceann a deas Florida. Tha 46,780 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile. ‘S e daoine le freumhan ann an Aimearaga Laideannach a tha 53.7% dhuibh.[4] Tug 58.3% dhe na daoine ceum aig an oilthigh.[5] Chaochail an Ceimigear Lars Onsager (1903 – 1976) ann an Coral Gables. Chaidh am baile a stèidheachadh le George Edgar Merrick ann an 1925 agus chaidh oilthigh a chur air dòigh sa bhaile san aon bhliadhna.[6]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Aix-en-Provence[7]
- Cartagena de Indias
- El Puerto de Santa María
- Granada
- La Antigua
- Pisa
- Quito
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Geonames
- ↑ Mongabay
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Cunntas-sluaigh na Stàitean Aonaichte
- ↑ Gables-Florida.html City Data
- ↑ University of Miami
- ↑ SisterCities


text:
[Mairi Rodgers – Preseantair] Nis mar a thachair air feadh na dùthcha chaillear na ceudan de dhaoine à Eileanan Uibhist a dh’fhalbh dhan Chogadh Mhòr. Tha Pròiseact nan Ealan air taisbeanadh fhosgladh ann an Lìonacleit far an deach seirbheis cuimhneachaidh a chumail an-diugh fhèin. Tha an aithris seo aig Shona NicDhòmhnaill.
[Shona NicDhòmhnaill – Neach-aithris] Dhe na ceudan a dh’fhàg na h-eileanan eadar Beàrnaraigh agus Èirisgeigh airson a dhol dhan chiad Chogadh Mòr, chaillear trì cheud agus leth-cheud dhiubh. An-diugh, aig Sgoil Lìonacleit bhathar a’ cuimhneachadh orra uile.
[Caitriona NicCuthais] Na sgoilearan, tha iad a’ tuigsinn gur e daoine às an seo fhèin, gu robh iad ceangailte ris agus tha iad, cuideachd, i a’ faighinn a-mach gur e daoine a tha ‘s dòcha, anns an teaghlach aca fhèin. ‘S dòcha nach e seanair no ‘s dòcha gur e seann sheanair aca a bh’ ann ach tha sin a’ toirt barrachd buaidh tha mi smaoineachadh orra oir tha iad a’ faicinn gu bheil ceangal aca fhèin ri na h-uabhasan a bha tachairt.
[Shona NicDhòmhnaill – Neach-aithris] Chaidh ainm nam marbh uile a’ leughadh a-mach agus chaidh crois le gach ainm a chur dhan talamh.
[Amber] Bha mi smaointinn gu robh tòrr dhaoine a’ fàgail Uibhist agus cha robh mòran a’ tilleadh so bha tòrr a’ bàsachadh agus bha mi gu math duilich air an son, na teaghlaichean aca.
[Shona NicDhòmhnaill – Neach-aithris] A-nis a’ comharrachadh ceud bliadhna bho thòisich a’ Chiad Chogadh Mòr, tha taisbeanadh air fosgladh ann an taigh-tasgaidh na sgoile.
[Crìsdean] Fhuair mi a-mach gu robh na trainnsichean uabhasach grod agus fliuch agus gun do bhàsaich tòrr dhaoine le trench foot agus rudan mar sin.
[Shona NicDhòmhnaill – Neach-aithris] ‘S ciamar a tha sin gad fhàgail fhèin a’ faireachdainn?
[Crìsdean] Gu math doirbh a’ smaoineachadh mu dheidhinn ciamar a bhàsaich iad.
[Shona NicDhòmhnaill – Neach-aithris] Thug pìobaire gu crìoch an t-seirbheis a’ cuimhneachadh an taic a thug pìobairean dha na bha sabaid anns a’ Chogadh. Shona NicDhòmhnaill, BBC An Là, Beinn na Faoghla.


text:
Curcuma
'S e freumh den lus Zingiber officinale a tha ann an curcuma (Laideann: Curcuma longa) [2]. Tha e anns an teaghlach Zingiberaceae, far a bheil càrdamon agus dinnsear cuideachd.
Tha curcuma a' tighinn à Àisia a Deas. Tha dith air na lusan blàth eadar 20 °C is 30 °C fhaighinn agus mòran uisge airson fàs. Cruinnichear na freumhan gach bliadhna, gan gaoil airson cuid uairean a thìde agus an uair sin gan tiormachadh ann an àmhainn teth. Meilear iad gu pùdar a chleachdar mar spìosradh.
Tha curcuma gu math cumanta ann am biadh Àisianach. Cleachdar e airson dath buidhe a chur ri aodach is pàipear agus ann an leighis Ayurveda cuideachd.
Anns na Meadhan-Aoisean chanadh "cròch Innseanach" ris cuideachd, air sgàth 's gun deach a chleachdadh an àite cròch a bha fada nas daoire.[3]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Curcuma longa (Beurla)
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Is it Turmeric or Saffron? (Beurla)


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Dachaigh > Gàidhlig
Gàidhlig
Ceanglaichean
Iomadh rud airson iomadh Gàidheal. Bho stuth airson luchd-ionnsachaidh aig gach ìre gu geamannan airson clann, gheibh a h-uile duine cothrom Gàidhlig a chleachdadh ann an dòigh a chòrdas riutha.
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
Åland
Ta ellanyn Åland (Soolynnish: Åland, Finnlynnish: Ahvenanmaa) nyn ellanragh 'sy Vooir Valtagh. T'ad nyn lhie ec entreilys gys Lhoob Bothnia as t'ad nyn ard reiragh, hene-reiltagh, as jee-villatit jeh Finnlynn, as she Soolynnish preeu-çhengey ny h-ellanyn. She yn ard sloo ayns Finnlynn t'ayndaue, as t'ad jannoo 0.5% jeh sleih-earroo Finnlynn as 0.49% jeh eaghtyr Finnlynn.
Ta ny h-ellanyn jeant seose jeh'n phreeu-ellan Fasta Åland (raad dy vel 90% jeh'n sleih nyn gummal)[2] as ellanragh ta ny lhie da'n shiar as eh jeant seose jeh ny smoo na 6,500 skeryn as ellanyn. Ta Fasta Åland scarrit magh veih coose ny Soolynn lesh daeed kilometeryn jeh reamys marrey da'n sheear. 'Sy niar, ta ellanragh Åland begnagh sheeyney ry-cheilley lesh Mooir yn Ellanree. Cha nel agh un joarey thallooinit ec Åland as eh rish y Toolynn er sker neuchummaltit Märket.[3]
Baljaghtyn[reagh]
Imraaghyn[reagh]
- ↑ Deseret News (Balley yn Logh Sailjey), 18 Jerrey Souree, 2004 liorish Tim Vickery, Associated Press (Baarle)
- ↑ Ellanyn Åland (Baarle)
- ↑ Ta coontys er y joarey er Märket, as er yn aahayrn echey ayns 1985, ry-akin ayns Hidden Europe Magazine, 11 Sauin 2006, pp. 26-29 ISSN 1860-6318 (Baarle)


text:
Tobar na Màthar
Tha Tobar na Màthar (Beurla: Motherwell) na bhaile ann an Siorrachd Lannraig. Tha e faisg air Hamaltan. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 47′ 2.26″ Tuath agus 2° 3° 59′ 6.79″ Iar. Ann an 2001 bha 30,311 duine a' fuireach an seo. [1] Tha club ball-coise aca, an Club Ball-coise Tobar na Màthar.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
B' àbhaist dha a bhith na "baile stàilinn" aig aon àm, ach dhùin Ravenscraig sna 1990an.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Cailean Fox (1959). Fear-poileataigs.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NS 755 563


text:
Clímaco Calderón
Rugadh Clímaco Calderón Reyes ann an Santa Rosa de Viterbo, Boyacá, Coloimbia[1], 23mh an Lùnasdal 1852 agus chaochail e ann am Bogotá 19mh an t-Iuchar 1913. B’ e fear-lagha agus fear-poileataigs a thug ceum bhon Cholaiste (a-nis Oilthigh) Nuestra Señora del Rosario, bha e an sàs ann an iomadh bhuidheann laghail agus Àrd-Cùirt A’ Cheartais, bha e na mhinistear an Riaghaltais (ministear na dùthcha agus a’ cheartais an latha an-diugh) agus na Dùthchannan Cèin, agus chaidh a dh’ainmeachadh consal ann an Eabhraig Nuadh agus a bharrachd air sin bha e na neach-ainmichte gu ceannas na poblachd agus an uair sin bha e na mhinistear làn-ùghdarach (tosgair) anns na Stàitean Aonaichte. Stiùireadh e an irisleabhar “La América” rè mòran bhliadhna. Sgrìobh e leabhraichean cudromach mu dheidhinn an eaconamaidh agus fhuair cliù mar sàr òraidiche. Fhad ‘s a bha e na Fhiosgal Coitcheann na Nàisein, shuidhe e anns a’ chathair bho 21mh gu 22mh an Dùbhlachd 1882, air sgàth gun do bhàsaich an ceann-suidhe Francisco Javier Zaldúa. Thug e sealbh air a’ chinneas[2]. ri beulaibh na luchd-fianais Hermógenes Wilson (cathraiche an Àrd-Cùirt) agus Pedro José Sarmiento (Ceannard Airm Nàiseanta Choloimbia). 'S e an teirm a' chinneas a bu ghiorra ann an eachdraidh na dùthcha a bh'aige.[3] Phòs e Amelia Pérez Triana, nighean Santiago Pérez de Manosalbas, seann cheann-suidhe na dùthcha.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Simón Bolívar • Francisco de Paula Santander • Joaquín Mosquera • Rafael Urdaneta • Domingo Caycedo Santamaría • Jerónimo de Mendoza Galavís • José Ignacio de Márquez Barreto • Pedro Alcántara Herrán • Juan de Dios Aranzazu • Tomás Cipriano de Mosquera • Rufino Cuervo y Barreto • José Hilario López • José María Obando • José María Melo • Tomás Herrera • José de Obaldía • Manuel María Mallarino • Mariano Ospina Rodríguez • Juan José Nieto Gil • Bartolomé Calvo • Leonardo Canal González • Froilán Largacha • Manuel Murillo Toro • José María Rojas Garrido • Santos Acosta Castillo Joaquín Riascos • Santos Gutiérrez Prieto • Eustorgio Salgar • Santiago Pérez de Manosalbas • Aquileo Parra Gómez • Manuel María Ramírez Fortoul • Julián Trujillo Largacha • Rafael Nuñez Moledo • Francisco Javier Zaldúa • Clímaco Calderón • José Eusebio Otálora • Ezequiel Hurtado • José María Campo Serrano • Eliseo Payán • Carlos Holguín • Miguel Antonio Caro Tovar • Manuel Antonio Sanclemente • José Manuel Marroquín • Rafael Reyes • Diego Lemos • Jorge Holguín Mallarino • Ramón González Valencia • Carlos E. Restrepo Restrepo • José Vicente Concha • Marco Fidel Suárez • Pedro Nel Ospina Vásquez • Miguel Abadía Méndez • Enrique Olaya Herrera • Alfonso López Pumarejo • Eduardo Santos • Darío Echandía Olaya • Alberto Lleras Camargo • Mariano Ospina Pérez • Laureano Gómez Castro • Roberto Urdaneta Arbeláez • Gustavo Rojas Pinilla • Gabriel París • Deogracias Fonseca • Guillermo León Valencia • Carlos Lleras Restrepo • Misael Pastrana Borrero • Alfonso López Michelsen • Julio César Turbay Ayala • Belisario Betancur Cuartas • Virgilio Barcas Vargas • César Gaviria Trujillo • Ernesto Samper • Carlos Lemos Simmonds • Andrés Pastrana Arango • Álvaro Uribe • Juan Manuel Santos Calderón


text:
Caochladair
Ann am matamataig, 's e uiread neo-aithnichte, agus le comas atharrachadh, a th' ann an caochladair. Ann an coimpiutaireachd, 's e àite a th’ ann far am faod àireamh air a chumail. Ann am fiosaig agus ann an innleadaireachd, ’s e luach a th’ ann a dh’atharraicheas rè deuchainn, no bho eisimpleir gu eisimpleir, no fhad ’s a tha siostam ag obrachadh.
Tha iomsgaradh air a dhèanamh eadar caochladair agus cunbhal. ’S e uiread a tha aithnichte agus neo-caochlaideach a th' ann an cunbhal. Tha iomsgaradh air a dhèanamh cuideachd eadar caochladair agus paramadair, ged faodaidh nì a tha na chaochladair anns an dàrna suidheachadh a bhith na pharamadair ann an suidheachadh eile.
Anns an staitistearachd gnìomhaichte, ’s e factar a tha tomhasach no feart duine no siostaim a th’ ann an caochladair (.i. rud a dh’fhaodas atharrachadh bho àm gu àm no bho dhuine gu duine). Anns an staitistearachd matamataigeach tha brìgh teicneòlach aig caochladair thuairmeach. 'S e seo foincsean a mhapas bho raon na coltachd gu raon tomhasach sam bith (me. raon nam fìor-àireamhan).


text:
News Article
Alba name squad for Gaelic Shinty/Hurling International
Wednesday, March 21st, 2012 at 9:22AM
Alba, the Scots Gaelic shinty team has named its squad for the fifth running of Iomain Cholmcille, the Shinty/Hurling International Series between Gaelic speakers from Scotland and Ireland, will be held in Portree, Isle of Skye on Saturday 7th April.
Players from across Scotland are involved in the squad with Lewis, Inverness, Ardnamurchan, Kinlochshiel and Lochcarron all in volved. But Eòghan Stewart, manager of Alba will have to do without any players from Skye, but he is very happy about this.
The Squad is as follows:
Eòghan Stewart (Manager)
Crisdean Finlayson (Lochcarron) Paul Duke, Conor MacDonald, Donald Lamont, Innes Lamont, Andrew Murray MacDonald, Micheal MacDonald (Lewis) Sean MacLeod (Tayforth), Calum MacDonald (Glasgow/Uist) Doneil MacLeod (Boleskine) Seumas Charity, Seumas Nairn (Lochbroom) Stuart Cameron, JD MacMaster (Ardnamurchan) James MacRae (Kinlochshiel), Andrew Grace (Inverness) Jack Fraser (Fort William)
Since the competition started in Oban in 2007, the trophy has been fought for between the Alba team and Micheal Breathnach GAA, representing Ireland. This year, however, there will be a new shape to it.
The festival has been supported with funding from Colmcille, the body with responsibility for strengthening links between the Gaelic communities of Ireland and Scotland, but with the event growing ever more successful each year, Colmcille have been interested in widening the scope of the series.
Stewart said, “ The competition has been so successful over the years that Colmcille made a big push to expand the competition to include Northern Ireland, but that would mean two teams from Ireland and one from Scotland. It was therefore natural enough to divide the squad in two and give more Scottish Gaels the chance to get involved and have one team for the Sgitheanachs and one for the rest of Scotland.”
For the first time, there will be four teams, two representing shinty, Alba and a representative Skye team, and two from hurling, Micheal Breathnach and a team from Ulster. This fulfills a long term aim of Colmcille that Northern Ireland be part of the project.
The competition will be held at Pàirc nan Laoch, the home of Skye Camanachd, one of Scotland’s greatest shinty grounds.
Stewart is looking forward to seeing his young squad on the park. “There are young, talented players in the squad, it’s great to give an opportunity like this to lads like Jack Fraser from Fort William who has come through Gaelic Medium Education and to Andrew Grace who has learned the language to a great level at university. It will also be great to welcome back JD MacMaster and Doneil MacLeod, they played in the first Gaelic game five years ago and it will be good to have them involved again.”
“We will miss big Keith MacDonald from Uist and Coinneach Campbell from Scalpay, one is abroad and the other is injured but we have Keith’s little brother Calum involved and he is a great player for Glasgow University.”
Winning isn’t the be all and end all for Stewart, although he will make sure his team does enough to win the tournament. The revitilisation of the language is the primary aim of the project.
“This is the thing, there are not many opportunities for young men to speak Gaelic informally, some can access music and dance but through sports many more can come together and use the language naturally and easily.”
“We only have one rule and that is that players speak Gaelic whilst training and playing. In fact we have a rule that the referee can send a player off for not speaking Gaelic but that has never happened. Everyone buys into the concept and within a day, those who may not speak Gaelic that often (for whatever reason) are filled with confidence and speaking away as fluently as everyone else.”
Alba ag ainmeachadh sguad airson Iomain Cholmcille a Còig anns an Eilean
Tha Alba air an sguad aca ainmeachadh airson a’ chòigeimh chluiche de dh’Iomain Chomcille, an co-fharpais iomain eadar-nàiseanta eadar luchd na Gàidhlig ann an Alba is Èirinn, a thèid chumail ann am Port Rìgh, an t-Eilean Sgitheanach air Disàthairne 7mh den Ghiblean.
A-measg an sguad, tha cluicheadairean bho air feadh na h-Alba an-sàs ann. Tha cluicheadairean à Leòdhas, Inbhir Nis, Ard nam Murchan, Ceann Loch Seile agus Lochcarrainn nam pàirt den sguad. Ach feumaidh manaidsear Eòghan Stiùbhart a dhèanamh as aonais chluicheadairean bhon Eilean Sgitheanach, ach tha e toilichte mu dheidhinn seo.
On a thòisich an co-fharpais seo san Òban ann an 2007, tha an strì air a bhith eadar sgioba na h-Alba agus CLG Micheal Breathnach, a’ riochdachadh na h-Èireann ach am bliadhna bidh crùth ùr air.
Airson a’ chiad uair, bidh ceithir sgiobaidhean ann, a dhà a’ riochdachadh iomain na h-Alba, Alba fhèín agus sgioba a’ riochdachadh an Eilein Sgitheanaich fa leth, agus a dhà a’ cluich iomain na h-Èireann, Micheal Breathnach agus sgioba o Uladh. Tha seo a’ coileanadh àmas Cholmcille gum biodh Èirinn a Tuath (no an Tuaisceart ann an Gàidhlig na h-Èireann) a’ gabhail pàirt sa ghnòthach.
Chaidh Iomain Cholmcille a chur air chois le taic-airgid o Cholmcille, am buidheann airson ceanglaichean eadar na Gaidheil ann an Alba is Èirinn a neartachadh. Ach, leis an tachartas a’ sìor-fhàs nas soirbhichile gach bliadhna, bha ùidh aig Colmcille a’ chùis a leudachadh.
Thuirt Stiùbhart “Tha an co-fharpais air a bhith cho soirbheachail thar nam bliadhnaichean gun robh impis ann bho Cholmcille a leudachadh gus Eirinn a Tuath a thoirt na lùib, ach bhiodh sin a ‘ ciallachadh gum biodh dà sgioba bho Èiriinn agus aon bho Alba. Bha e nàdarrach mar sin, an sguad a roinn ann an dà leth agus an cothrom a thoirt do bharrachd Ghaidheil a thighinn an lùïb ghnothaichean le sgioba ann dha na Sgitheanaich agus sgioba eile ann airson a’ chòrr de dh’Alba.”
Thèid an co-fharpais a chumail aig Pàirc nan Laoch, dachaigh Camanachd an Eilein, fear dhe na goireasan iomain as fheàrr ann an Alba.
Thuirt Stiùbhart gun robh e a’ coimhead air adhart ris an sguad ùr òg aige fhaicinn air a’ phàirc, “Tha gillean òga làidir is tapaidh anns an sguad, bidh e math cothrom a thoirt do ghillean mar Jack Friseal às a’ Ghearasdan a tha air tighinn tro mheadhan na Gàidhlig agus do dh’Anndra Grace a tha ag ionnsachadh a’ chànain gu deagh ìre aig an oilthigh. Bidh e math fàilte air ais a thoirt do JD MacMhaighstir agus Doneil MacLeòid, chluich iadsan anns a’ chiad gheam o chionn còig bliadhnaichean agus bidh e math a thoirt a-steach a-rithist.”
“Bidh sinn cuideachd ag ionndrainn Keith Dhòmhnallaich agus Choinnich Chaimbeul, tha fear dhiubh thall thairis agus am fear eile air a dhroch leòn ach bidh bràthair Keith, Calum, a tha na dheagh chluicheadair do dh’Oilthigh Ghlaschu a’ gabhail pairt mhòr sa ghnòthaich
Chan e buannachadh an rud as cudromaiche ge-tà, ged a bhios Stiùbhart a’ dèanamh cinnteach gun dèan an sgioba aige cho math ‘s a b’ urrainn dha an co-fharpais a ghleidheadh. ‘S e ath-bheòthachadh cànain a tha anns a’ phrìomh àmas aig a’ phroiseact.
“”S e a tha ann, nach eil cothroman gu leòr aig fir òga Gàidhlig a bhruidhinn ann an suidheachaidhean neo-fhoirmeil, tha ceòl agus dannsa ann do chuid ach ‘s ann tro spòrs ‘s urrainn dha fada a bharrachd tighinn ri chèile agus an cànan a chleachdadh gu nàdarrach is gu furasta.”
“Chan eil ach aon riaghailt, ‘s e gum bruidhinn cluicheadairean Gàidhlig ann an treanadh agus air a’ phàirc. Gu dearbh, ‘s urrainn don reitire cairt dhearg a thaisbeanadh do dhuine sam bith nach bhruidhneas i ach cha do thachair sin riamh. Bidh a h-uile duine a’ gabhail ris agus taobh a-staigh latha, tha feadhainn nach eil a’ bruidhinn Gàidhlig cho tric (ge b’e an t-adhbhar) a’ togail misneachd ‘s iad cho fileanta ri càch.”
Eòghan Stiùbhart (Manaidsear)
Crisdean MacFhionnlaigh (Lochcarrainn) Pòl Duke, Conor Dòmhnallach, Dòmhnall MacLaomainn, Aonghas MacLaomainn, Anndra Moireach MacDhòmhnaill, Micheal Dòmhnallach (Leòdhas), Sean MacLeòid (Tatha For), Calum Dòmhnallach (Oilthigh Ghlaschu/Uibhist), Dòmhnall Niall MacLeòid (Both Fhleasgainn) Seumas Charity, Seumas Nairn (Lochbhraoin) Stuart Camshron, JD MacMhaighstir (Ard nam Murchan), Seumas MacRàth (Ceann Loch Seile) Anndra Grace (Inbhir Nis) Jack Friseal (An Gearasdan)
PHOTO: Courtesy of Neil G Paterson (c)


text:
Àrc-eòlas
Is e àrc-eòlas no àrsaidheachd an roinn sgoilearachd a dhèiligeas le ro-eachdraidh. Is e a tha ann an ro-eachdraidh na linntean a roimhe na h-eachdraidhean sgrìobhta a thàinig a-nìos chun latha an diugh. Fàsaidh na cunntasan nas tana nas fhàda a shùileas an sgoilar-eachdraidh air ais agus ged 's a tha cuid sgrìobhaidhean a dhol air ais ri (3000 RC) chan ann ach mirean de notaichean, ainmean air clachan cuimhne agus an leithid. Mar sin tha torr àrc-eòlais stèidhichte air an rannsachadh (le cladhadh gu faiceallach agus a' tomhais gach feart de) seann làraichean far an robh daoine a' còmhnaidh, neo a' coinneachadh neo a' tìodhlacadh na mairbh o chionn fhada. Mar sin thèid ath-chruthachadh air eachdraidh sòisealta ar sinnsearan tràth.
Àrc-eòlaichean ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Schliemann
Rudan eile[deasaich | deasaich an tùs]


text:
Uicipeid:Ro-ràdh
Dè a tha ann an Uicipeid?
'S e Uicipeid leabhar-eòlais saor an asgaidh a thathar a' sgrìobhadh leis na daoine a tha ga chleachdadh.
Ciamar a dh'fhaodas sibh cuideachadh
Na gabh eagal ro dheasachadh - faodaidh a h-uile duine cha mhòr a h-uile duilleag a dheasachadh. Lorg rudeigin a dh'fhaodas sibh a leasachadh agus dèan sin nas fheàrr – mar eisimpleir, cuir susbaint ris no cuir ceart litreachadh, gràmar no briathrachas.
Cuimhnichibh nach tèid agaibh air Uicipeid a bhriseadh – dh'fhaodhadh gach deasachadh dona a bhith a' neo-dhèanamh no a' cur air dòigh. Dìreach briog Seall an ro-shealladh airson ur n-atharrachaidhean fhaicinn agus Sàbhail an duilleag nuair a tha thu riaraichte leis mar a tha iad a' coimhead.


text:
Lord of the Rings ( leabhar )
Tha an Lord of the Rings (Tighearna nam Fàinnean) 'na leabhar (no leabhraichean) ainmeil a sgrìobh J.R.R. Tolkien. Gu tric tha e air a thaghadh mar an leabhar is fhearr a chaidh a sgrìobhadh a-riamh. Chaidh sreath de thrì film a dheanamh mu na leabhraichean. Tha Lord of the Rings 'na dàn mòr sgeul-ghuailneis le J. R. R. Tolkien, iarsmadh ri obair nas tràithe, The Hobbit. Chaidh fhoillseachadh ann an trì leabhar às 1954 ri 1955. Tha dà ceartachadh ann am filmean air dhèanamh, an cuid nas ainmeile a bhith an lìn de trì film Pheadair Jackson fuasgailte às 2001 ri 2003.
Airson tuilleadh eòlas air a' cruinne-cè sgeulach a bheil an sgeul a' tachairt, a' ghabhail a-staigh clàran nam caractar agus suidheachaidhean, seallaibh Meadhan-thalmhainn.
Tha 'n t-ainm na sgeòil bunaichte às an Dorcha Tighearna Sauron às a' Mhordor, an prìomh-nàthair na h-oibre, a chruthaich an Riaghailt Fàinne a cheannsachadh na naoi Fàinne Chumhachd deug, agus mar sin tha e 'na "Thighearna nam Fàinne" a bheil an t-ainm a' chur iomradh air. Bha Sauron, mar sin, 'na shearbhanta de Dorcha Tighearna an t-àma nas tràithe, Morgoth (Melkor), a bheil faicsinneach anns An Silmarillion le Tolkien, an eachdraigh a' Mheadhan-thalmhainn.
Susbaint
Leabhraichean agus mac-leabraichean[deasaich | deasaich an tùs]
Sgrìobhadh[deasaich | deasaich an tùs]
Cha do chuir Tolkien roimh a sgrìobhadh iarsmadh ris An Hàbad, agus sgrìobh obraichean eile 'n àite, a' gabhail a-staigh An Silmarillion ri obair mòr. Sgrìobh e cuideachd iomadh sgeulan-chloinne, a' gabhail a-staigh Roverandom agus Tuathanach Giles na Ham ri foillseachadh.
Bha miann domhainn aige 'sgrìobhadh Eòlas-ur-sgeulachd ris an Sasann, gu h-àraidh 'n dèidh do fhulang uamhasach fad an Cogadh Mòr, far chunnaic e mòran na t-Sasainn a ghràdhaich e 'caochladh agus dh'fhàs e fiosrach mun olc mòr 'san saoghal. Mar sin a thuigsinn a sgrìobhaidhean feumaidh sinn fiosrach a bhith mar a tha Tolkien an sgoilear a' stiùireadh Tolkien an t-ùghdar. Thig am follais a sgrìobhadh an t-eòlas-uirsgeul seo ri cànanaiche an t-Ath nan Damh eòlach gu math leis an Litreachas Meadhan-aoiseach na Roinne Eòrpa mu Thuath 'gabhail a-staigh na obrachan uirsgeulach mòra mar an Sgeulachd Hervarar, an Sgeulachd Völsunga, an Beowulf cumhachdach cho math ris na sgrìobhaidhean Seann-Lochlannais, Sean agus Meadhanach-Beurla. Bha e brosnaichte cuideachd le obrachan neo-Gearmailteach mar an dàn mòr Fionnlainnis Kalevala. Air duine a chruth a chiad chànan aig an aois seachd, bha e air iomain le iarraidh a sgrìobhadh eòlas-uirsgeul air an Sasann air stiùireadh le a nochdadh 'gus ealantas nan dualchas seann seo. Bha 'n dìth air uirsgeul den t-seòrsa gu tric cuspair chòmhraidh 'na choinneamhan leis Na h-Inclingean (co-sgoilearan an t-Ath nan Damh, a bheil air thoirt dealbh air bhith ri Luchd-fionnsgeulach Crìosdaile, a bhiodh 'coinneachadh seachdaineach agus bhruidhinneadh mun uirsgeulan Innis Tìleach agus an sgrìobhaidhean fhèin neo-fhoillsichte). Dh'aontaich Tolkien le aon nan sgrìobhadair eile a' bhuidhne, C.S. Lewis, a mura biodh ann uirsgeulan iomchaidhe air an Sasann mar sin dh'fheumamaid a sgrìobhadh an n-obrach fhèin. Tha 'n obrach Tholkien ciallaichte am bitheantas 'san dòigh seo.
Brosnaichte le fhoillsichairean, thòisich e 'hàbad nuadh' 'san Dùbhlachd 1937. An dèidh do iomadh thòiseachaidhean greòigichte, thàinig am follais an sgeul na h-Aon Fàinne a dh'aithghearr, agus dh'atharraich an leabhar às a bith iarsmadh dhan Hàbad, ri bhith, sa' chuspair, nas motha iarsmadh dhan Silmarillion neo-fhoillsichte. Ràinig an smuain a' chiad cheann-puist (Cuirm Fad-Sùilichte) cruthaichte gu h-iomlan, ged cha d'ràinig na h-adhbharan air chùl an dol a seallabh Bhilbo, agus a' chiall na Fàinne, còmhla ris an t-ainm An Tighearna nam Fàinnean gus an t-Earrach 1938. Gu h-àrsaideach bha e 'rùnachadh a sgrìobhadh sgeul eile far chleachd Bilbo suas uile ionmhas agus bha 'rannsachadh air cuairt-dànachd eile a fhaotainn bàrrachd; ge-tà chuimhnich e 'n Fàinne agus na cumhachdan gun robh aice agus shocraich a sgrìobhadh mu sin an àite. Thòisich e ga sgrìobhadh le Bilbo ris a' phrìomh-charactar ach shocraich e gun robh an sgeul ro-chudthromach a chleachdadh 'n Hàbadach beothail mar sin rannsaich Tolkien a chleachdadh cuideigin às an teaghlach Bhilbo. Smaoinich e mu cleachdadh 'n mac Bhilbo ach shìolraich seo beagan cheistean nach robh air fhreagairt 'san Hàbad timcheall far a bh' a bhean agus ciamer a b'urrainn do Bilbo leigeil a mhac dhol a-steach dhan seòrsa chunnairt sin, mar sin dh'amhairc e ri fionnsgeul far a bha e 'n mach-bràthar an laoich a fhuair an nì na cumhachd, agus mar sin a-steach do beatha thàinig an Hàbad Frodo.
Bha sgrìobhadh mall seach an iaraidh na t-iomlanachd Tholkien, agus bha air bhacadh gu tric le a dhleasnasan ri neach-ceasnachaidh, agus dleasnasan sgoilearach eile. (A dh'innse na fìrinn, bha 'n ciad ciallradh na Hàbad sgrìobhte air duilleag fhalamh a dh'fhàg oileanach air pàipear-deuchainne gun robh Tolkien a' cur an òrdugh - "Ann an toll 'san tìr dh'fhuirich ann Hàbad"). Tha e 'nochdadh a dh'fhàg e 'n leabhar dham chuid-mhòir na bliadhna 1943 agus thòisich e i a-rithist 'san Ghiblean 1944. Bha 'n oidhirp seo sgrìobhte ri leansgeul do Christopher Tolkien agus C.S. Lewis - bidh an duine sean air chur amhlaidhean nam caractar ri bha iad sgrìobhte fad bha e 'dèanamh dleasnas 'san Afraga 'san Feachd-Adhair Rìoghail. Rinn e brùth eile sa' bhliadhna 1946, agus dh'fhoillsich amhladh na làmh-sgrìobhainn do fhoillsichearan 'san 1947. Bha 'n sgeul crìochnaichte gu buadhach an t-ath-bhliadhna, ach cha do chrìochnaich ath-sgrùdachadh mìrean nas muiche na t-obrach gus a' bhliadhna 1949.
Lean connsachadh le fhoillsichearan, Ailean & Unwin, dhan leabhar a bhith air chur an tairgse ri Collins 'san 1950. Chuir e roimhe An Silmarillion (fhèin neo-sgrùdaichte gu mòr an uair sin) a bhith foillsichte còmhla ris An Tighearna nam Fàinnean, ach cha robh A&U aindeònach a dhèanamh seo. An dèidh do chur fios gu aig a' Chollins, chuir Milton Waldman an cèill am beachd gun robh deasachadh cabhagach a dhìth air Tighearna nam Fàinne fhèin, thagair e fa dheòidh a dh'fhoillsicheadh iad an leabhar sa' bhliadhna 1952. Cha d'rinn iad sin, agus mar sin liùg Tolkien ri Ailean agus Unwin, ag ràdh "Smaoinichinn gu sona 'n follseachadh de rud sam bith na cungaidhe".
Foillseachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Air foillseachadh, (seach gu mòr ri gainnean a' phàipeir an dèidh dham chogadh, ach cuideachd a chumail an luach na chiad leabhar sìos) bha 'n leabhar book roinnte 'steach do trì leabhar (Comann na Fàinne: Leabhraichean I and II; An Dà Thur: Leabhraichean III is IV; agus Tilleadh an Rìgh: Leabhraichean V and VI, sia fo-sgrìobhadh). Lean dàilean le dèanamh fo-sgrìobhaidhean agus dealbhan-dùthcha ris na rudan seo a bhith foillsichte nas fhadalaiche na chuir e dòchas air gu h-àrsaideach - air an t-Iuchar 29mh agus an t-Samhain 11mh 1954 agus an Dàmhair 20mh 1955 'san Rìoghachd Aonaichte, beagan nas fhadalaiche anns na Stàitean Aonaichte. Bh' Tilleadh an Rìgh maillichte gu h-àraidh. Cha do mheal e, ge-tà, an t-ainm An Tilleadh an Rìgh, a' mothachadh a dh'fhoillsicheadh e cus an ghnìomhaidh. Chomhairlich e gu h-àrsaideach Cogadh na Fàinne ach bha sin air chur à dreuchd le foillsichearan.
Bha na leabhraichean foillsichte fo suidheachadh 'codachadh nan rath', far chan fhaigheadh Tolkien iasad no dleas-ùghdair gus bha na leabhraichean gu cothrom air bhriseadh, ach as dèidh sin ghabhadh cuid mhòr nan rath.
Bha clàr-amais dham chruinneachadh nan trì-leabhar aig an deireadh an treas leabhair air ghealladh sa' chiad leabhar. Ge-tà, dhearbh seo a bhith neo-dhèantach a chruinneachadh ann am meidh-àma chothromach. Nas fhadalaiche, sa' bhliadhna 1966, ceithir clàr-amais nach robh cruinnichte le Tolkien leasaichte ris Tilleadh an Rìgh.
Seach bha 'n ceangal nan trì-leabhar roinnte cho leathann, tha 'n obrach air thoirt iomradh air an Tighearna nam Fàinne "trì-mìr". Chleachd Tolkien fhèin an facal "trì-mìr" air an obair, ged cha do smaoinich e seo a bhith ceart, as seach bha e sgrìobhte 'gus air chiallachadh ri aon ùirsgeul.
Lean cruinneachadh seachd-leabhar 1999 (Clò-bhualadh Mìle-bliadhna) Breatannach an earrann nan sia leabhar a sgrìobh Tolkien, ach leis na Fo-sgrìobhaidhean às an deireadh an Leabhair VI ceangailte ri clò-bhualadh air leth. Tha litrichean Tolkien a' nochdadh air na cnàimhean-droma a' chruinneachadh a bheil a' gabhail a-staigh clàr daingeann (CD).
Bha na h-ainmean fa leth dhan leabhraichean a' chruinneachaidh socraichte anàs dèidh a bhàs, bunaichte air cothlamadh nam comhairleachadh a rinn Tolkien fad a bheatha, na h-ainmean nan leabhar, agus an t-aodach iomlan -:
- T Leabhar I: Siubhailidh na Fàinne 'mach
- O Leabhar II: Thèid an Fhàinne dhan Deas
- L Leabhar III: Brathadh an t-Isengard
- K Leabhar IV: Thèid an Fhàinne dhan Ear
- I Leabhar V: Cogadh na Fàinne
- E Leabhar VI: Deireadh na Treasamh Linne
- N Fo-sgrìobhaidhean
Tha na h-ainmean na t-obrach iomlain giorraichte gu tric ri 'ATnF', 'ATNF', no gu soirbh 'TF', agus na trì leabhair ri CF, ACNF, no AcnF (An Comann na Fàinne), DT no NDT (Na Dà Turaid), agus TR, ATNR, no ATNR (An Tilleadh na Rìgh).
Comharraichibh gun robh na trì ainm Tilleadh an Dubhair , Brathadh an t-Isengard agu Cogadh na Fàinne air chleachdadh le Christopher Tolkien anns An Eachdraidh an Tighearna nam Fàinnean.
Bha roinn nan àite 'gus nam caractar brosnaichte leis an òige Tholkien 'san Sarehole ('n uair sin baile beag Warwickshire, an-dràsda cuid Bhirmingham) agus sa' Bhirmingham fhèin.
Ceanglaichean a-staigh[deasaich | deasaich an tùs]
An Gnìomhadh[deasaich | deasaich an tùs]
Seallaibh na h-aistean air Comann na Fàinne, Na Dà Turaid, agus Tilleadh an Rìgh air giorrachaidhean an gnìomhaidh.
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- An Leabhar Mòr-Eòlais an Arda - Làrach-lìn na h-ùmhlachd Mhark Fisher dhan obraichean Tholkien
- An Beulach Tolkien
- An Beulach nam Cruinniche Tholkien
- An Comann Wiki Tholkien
- TheOneRing.net - Air dealbhadh le 'gus dhan luchd-dìoghrasach J.R.R. Tolkien
- An Comhairle Elrond - naidheachd is sgoilearachd
- An t-Àite dhan Luch-Dìoghlasach An Tighearna Nam Fàinnean - Comann Tholkien
- Clàr-leabhraichean Tholkien
- Buin sgrìobhaidh an Tighearna Nam Fàinnean aig sgrìobhaidhean-naomha.com; a' gabhail a-staigh sgrìobhaidhean iomlana na Kalevala, Sgeulachdan Lochlannach, Cuimreach Mabinoginen agus An Boiteag Ouroboros.
- Iùl ri eagrain nan leabhar le J.J.R. Tolkien ri fhaighinn an-dràsda 'san Stàidean Aonaichte
- An Làrach-lìn a' Chomainn Tholkien: lìonmhorachd nan rannsachadh 's cungaidh air Tolkien.
- An Làrach-lìn Tholkien imisg tha cruinneachadh leathann nan aiste sgeigeach sgoilearach ar na h-obraichean Tholkien aig an làrach-lìn seo.
- An Leabharlann na Moria: Làrach-lìn na sgeulachd luchd-dìoghrasach, gabhail a-staigh sgath sgeulachd agus ealain
Ceanglaichean nam film An Tighearna nam Fàinnean[deasaich | deasaich an tùs]
- An Làrach-lìn ATNF New Line Cinema
- Iùl dham Bheachdadairean ris na Claonaidhean eadar na Leabhraichean is na Filmean
Tighearna nam Fàinne làraichean-lìn nam cluich[deasaich | deasaich an tùs]
- Tighearna nam Fàinne An Treas Linn
- Tighearna nam Fàinne, Comann na Fàinne
- Tighearna nam Fàinnean, An Dà Thur
- Tighearna nam Fàinne, Tilleadh an Rìgh
- An Tighearna nam Fàinnean Ball-prìne
- Tighearna nam Fàinne, An Cogadh ris a' Mheadhan-Thalmhainn
- An Tighearna nam Fàinnean, An Cogadh na Fàinne