text:
Arauca (baile)
'S e baile ann an Coloimbia[1] agus prìomh-bhaile na roinn Arauca[2] a th' ann Arauca, neo La Villa de Santa Barbara de Arauca (Baile Naoimh Bharbail dhe Arauca). Tha e suidhichte 746km air falbh bho Bhogotá.[3] dìreach air na crìochan leis A' Bheiniseala. Bha àireamh-sluaigh dhe 75,557 aig a' bhaile fhèin ann an 2005, a-rèir a’ chunntas-sluaigh mu dheireadh[4] gan sgaoileadh air 23,818km.[5] 'S e Arauca an 64mh baile as motha na dùthcha.[6] Chaidh am baile a steidheachadh ann an 1780.
Susbaint
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Mar a b'àbhaist ann an Aimearaga, chruthachadh na Spàinntich ainmean-àite le freumhan anns na creideamhan aca neo mar chuimhne air àiteachan agus daoine ainmeil thall anns an Spàinn: m.e. Sante Fe de Bogotá, San Bonifacio de Ibagué agus Santiago de Cali. Mar sin, fhuair am baile an t-ainm aige oir chaidh e a steidheachadh air an latha Naomh Barbail.[7] 'S ann às na Arauca, tuath Tùsanach a bha nan tàmh anns an sgìre seo o shin,a thàinig ainm a' bhaile agus na roinne.[8] 'S e Arawak a bh'ann na Arauca.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Ann an 1816 chleachd Simón Bolívar an t-àite far a bheil am baile an latha an-diugh airson saighdearan a fhàstadh is an dùthaich a riaghladh, leis gu robh e air an s-slighe eadar A' Bheiniseala agus Colombia.' S e clachan beag dhe Tùsanaich Arawak a bh'ann Arauca fhathast ann an 1870 nuair a ràinig an sagart Caitligeach Juan Isidro Daboín, a bha na bhall a' Chomainn Iosaid. Steidhich esan eaglais bheag.
Ann an 1899, aig àm Cogadh na Mìle Làithean chaill am baile dha feachdan A' Bheiniseala.le taic bho na Libearalaich a bha a' sabaid an aghaidh na Tòraidhean. Ghairm Humberto Gómez agus Arévalo Cedeño poblachd neo-eisimeileachd ann an Arauca ann an 1916. Cha do mhair an ar-a-mach sin mòran ùine, ach sheall e dìreach cho dona 's a bha an droch làimhseachadh a fhuaireadh Arauca is an roinn aige bhon Riaghaltas ann am Bogotá.
Fad na 1050an fhuaireadh na reubaltaich Libearalach làn taic ann an Arauca is iad a' sabaid ann an cogadh fhuilteach neo-fhoirmeil an aghaidh a' Phàirtidh Tòraidh ris an canar an t-ainneart. Nochd na Reublataich ELN ann an 1968 agus FARC ann an 1969 is am baile fhathast fo bhuaidh iomadh bhuidhne armachd, gu seachd àraidh na làimh dheis. Thoisich gnìomhachas a' Pheatroil ann an 1983.
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Ged a tha 75,557 nan tàmh anns a' bhaile, chan eil ach 12,923 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile.. Tha fearrann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[9] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail.
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala a th'ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an Arauca (is mòran dhuibh mestizos), le 1% dhe Tùsanaich agus 3,2% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. ' S urrainn dhan 87.9% dhe na daoine ann an Arauca leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, chan eil fòn aig an taigh ach ann an 38,2% dhe na dachannan.[10]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Arauca. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid chaitligeach a th’ann fhathast,[11] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Manuel María Ramírez Fortoul: Ceann-suidhe na dùthcha ann an 1877.
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Encyclopedia Britannica
- ↑ Invias
- ↑ Figearan Oifis a' Chunntas-sluaigh
- ↑ Encyclopédie Larousse
- ↑ Bailtean as motha na dùthcha
- ↑ Saint Barbara
- ↑ Fiosrachadh a'Chomhairle
- ↑ Cololmbia Virtual
- ↑ Bileag fhiosrachaidh DANE
- ↑ Country Studies: Colombia
Arauca • Armenia • Barranquilla • Bogotá • Bucaramanga • Cartagena • Cali • Cúcuta • Florencia • Ibagué • Inírida • Leticia • Manizales • Medellín • Mocoa • Montería • Mitú • Neiva • Pasto • Pereira • Popayán • Puerto Carreño • Quibdó • Riohacha • San Andrés • San José del Guaviare • Santa Marta • Sincelejo • Tunja • Valledupar • Villavicencio • Yopal


c: text/html

text:
Pòg Aon Oidhche Earraich Lyrics
An saoghal, sia uairean
Obair la ri cщl
Teaghlach gabhail dhan a' mheas
Pailteas, slainte, is gaol
An Ruis a tuiteam sMos mu'm chluasan
An Ear Mheadhain am brot cho dorch
Is thusa, uilc is a mhuirt is a shabaid
Na mo bheatha a h-uile oidhche
T luaidh bu siud an gradh
A dh'fhag mi ceangailte riut an-drasta
CT shaoileadh an rud a dh'fhas
Bho pTg aon oidhche earraich
An grиI'm cho teann 's araid
Mar Trd na mo dhTrn
A' ghealach bha cho soilleir
'S a gheall a leithid dhuinn
Bha sinn mar longan seTlaidh
Air cuan buidhe Tg a' chridhe
Mu coinneamh clann an t-saoghail 's theaghlaich
Gun ghuth no gaire, Dia, no biadh
T luaidh bu siud an gradh
A dh'fhag mi ceangailte riut an-drasta
CT shaoileadh an rud a dh'fhas
Bho pTg aon oidhche earraich
CT as an dainig na reultan, thuirt mi
CT as an dainig grian
Tha sinn cho leTinte fon na ghealach seo
Anam craidhte seachad air ifrinn fhиin
Ach tha thusa brosnachadh nam bliadhnaichean
Le saidhbreas seachad air mo dhMth
Cho gheal ri sneachd gach uile gheamhradh
An t-Tran gaoil, m'fhaoisad chiontach fhиin
T luaidh bu siud an gradh
A dh'fhag mi ceangailte riut an-drasta
CT shaoileadh an rud a dh'fhas
Bho pTg aon oidhche earraich
T luaidh bu siud an gradh
A dh'fhag mi ceangailte riut an-drasta
CT shaoileadh an rud a dh'fhas
Bho pTg aon oidhche earraich
Lyrics taken from http://www.lyricsmode.com/lyrics/r/runrig/pg_aon_oidhche_earraich.html

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Erfurt
‘S e baile mòr ann an cridhe na Gearmailte a th’ ann am Erfurt (IPA: 'ɛʁfʊʁt). ‘S ann às na Thuringii, seann treubh Gearmailteach a bha nan tàmh an seo mu 500 a th' ann an ainm ach chaidh e a chlàradh airson a’ chiad turas mar Erphesfurt ann an sgrìobhainn eaglaise ann an 742. Tha e suidhichte aig 200m os cionn ìre na mara anns an t-srath Thüringen, ri taobh na h-aibhne Gera, anns an stàit Thüringen agus ‘ e prìomh-bhaile na stàite a th' ann cuideachd. Tha am baile 236km air falbh bho Bherlin agus 100km bho Leipzig.[1] ‘S e Kreisfreie Stadt neo baile neo-eisimeileachd a th’ ann agus tha dà oilthigh an seo, am Fachschule agus Oilthigh Erfurt. Tha 202,929 dhe dhaoine a' fuireach anns a’ bhaile, leis gur e an 37mh baile nas motha na dùthcha.[2] Tha am Pàirc Nàdarra Steigerwald dìreach ann an ceann a deas a’ bhaile.[3]
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Bha Erfurt uabhasach cudromach ann am malairt le glas-lus fad na meadhan aoisean o chionn 's gu robh e dìreach ri taobh ath tarsainn na h-aibhne Gera. Gu mì-fhortanach bha sreath dhe ionnsaighean an aghaidh nan Iùdhach an dèidh na Plàighe ann an 1339. Chaidh mu cheud a mharbhadh is theich càch. Chaidh oilthigh a stèidheachadh an seo ann an 1392, is thug Martin Luther ceum an seo. Chaidh e a dhùnadh ann an 1816. Bha am baile fo bhuaidh Mhainz bho 1664 gu ruige 1802, is an uair sin bha e am broinn na Pruise. Ghabh na Frangaich thairis am baile bho 1806 gu ruige 1815. ‘S e baile prùisianach a bh’ann gu ruige 1944. Ged an do tug na Sasannaich agus na Aimeireaganaich ionnsaighean cruaidh air a’ bhaile le plèanaichean is bomaichean làidir aig deireadh An Dàrna Cogadh, cha do rinn iad droch sgrios is milleadh airsan idir. Chaill e gu na h-Aimeireaganaich ann An Giblean 1945. Bha Erfurt am broinn A’ Gearmailt an Ear bho 1949 gu ruige 1989.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Alfred Weber (1868 – 1958) Eòlaiche sòisealta.
- Max Weber (1864 – 1920) Eòlaiche sòisealta.
- Martin Luther (1483 – 1546) Thug e ceum an seo.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Bailtean as motha na cruinne
- ↑ Steigerwald
- ↑ Riaghaltas Iosrael
- ↑ Annuaire de France
- ↑ Stadt Mainz
- ↑ City of Shawnee
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]


text:
Esperanto
'S e Esperanto an cànan fuadain as ainmeile agus as soirbheachaile de na h-uile a chaidh an cruthachadh (Volapük, Ido, Interlingua, ⁊c.) air son conaltradh eadar na pobaill den talamh a dhèanamh nas fhasa.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chuireadh air bog e leis an Dr. Ludwick Lazurus Zamenhof , lighiche Pòlainneach, ann an 1887, agus an diugh cha mhòr nach eil dùthaich sam bith air an talamh far nach eil luchd-labhairt Esperanto. Sa mhòr-chuid de na tìrean chan eil na h-Esperantaich pailt, ach tha Esperanto làidir ann am Braisil agus àireamh ait' eile. Is ann air faclan cumanta cànanan na h-Eòrpa (gu h-àraidh nan cànan Laideannach) a tha faclair Esperanto stèidhichte, ach tha Esperanto fada nas fhasa a dh'ionnsachadh na teanga sam bi eile, a chionn ‘s nach eil gnìomhairean neo-riaghailteach, mura-bhith no gnàthasan-cainnt mì-sheaghach innte. Thèid aig duine tùrail sam bith Esperanto a thogail ann an deicheamh den ùine a tha e ag iarraidh airson, can, Fraingis no Gearmailtis a dh'ionnsachadh.
Litreachas agus eadar-theangaichean[deasaich | deasaich an tùs]
Tha a’ chànan seo saidhbhir ann an litreachas eadar-theangaichte agus tùsail. Gheibhear eadar-theangaidhean Esperanto de dh'iomadach leabhar cudthromach: am Bìoball, an Coràn, am Bhagavad Gita, obraichean Shakespeare, Goethe, Dante, Cervantes, ⁊c. Tha eadar-theangaidhean de litreachas Esperanto ann an cànanan eile - mar eisimpleir an duan fada La infana raso (An Cinneadh Leanabail) leis a' bhàrd Esperantach Albannach Uilleam Auld (1924-2006), a chaidh fhoillseachadh anns a' Ghàidhlig, còmhla ri àireamh eadar-theangaidhean eile, air duilleagan-lìn an Association of Esperantophone Writers (Esperantlingva verkista asocio)[1]. Thatar a' measadh La infana raso mar sàr-obair an litreachais ann an Esperanto, agus air bhunait na h-oibre seo, chuireadh ainm Auld air adhart mar tagraiche air son Duais Nobel ann an Litreachais ann an 1998.
Breithneachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Chan eil Esperanto gun breithneachadh, math is dona. Mar eisimpleir, bha mòran argumaidean san eachdraidh, agus thàinig cànain ùra eadar-nàiseanta as, mar "Ido" agus "Interlingua".
Am measg na beachdan an aghaidh-
- Theirear nach eil Esperanto eadar-nàiseanta idir, ach cànan Eòrpach le gràmar is faclan Eòrpach ann.
- Chan eil riaghaltas sam bith, neo na Nàiseanan Aonaichte ga cleachdadh.
- Tha cuid ag ràdh gu bheil cànan Klingon aig àireamh as àirde.
Tuilleadh leughadh[deasaich | deasaich an tùs]
- MacAoidh, Garbhan Esperanto - Cànain an Dòchais (an trì pàirtean an) Gairm, Àir. 134, 135, 136 (1986).
- Màthair-adhbhair an fhiosrachaidh: Cumann Esperanto na hÉireann, Tulach Mhór.
- Prìomh làrach airson luchd-ionnsachaidh Esperanto


text:
Sgùrr Alasdair
'S i Sgùrr Alasdair a' bheinn as àirde anns a' Chuiltheann anns an Eilean Sgitheanach. Le 992m de dh'àirde 's e Beinn Rothaich a th' ann.
Shreap Alexander Nicolson Sgùrr Alasdair ann an 1873 airson a’ chiad turais, agus thathar ag ràdh gur esan a’ chiad duine a-riamh a sheas air a mullach. Às dèidh do Norman Collie faighinn a-mach ann an 1887 gur h-i a' bheinn seo an tè às àirde sa Chuiltheann, thugadh an t-ainm Alasdair oirre gus urram a thoirt do Nicolson. Ach ged a thathar ag innse gur esan a’ chiad duine a-riamh a bha shuas oirre, tha rud iongantach mun sgeulachd sin. Chaidh cìobair a bhoineadh dhan àite, fear Aonghas MacRath, còmhla ri Nicolson air a’ chiad chuairt aige agus lean esan e dhan mhullach. Tha sin a’ toirt a chreidsinn gun robh Aonghas eòlach sa bheinn mar thà, agus dh'fhaodadh e a bhith nach b' e Nicolson idir a’ chiad duine a sheas air mullach Sgùrr Alasdair. Chanadh daoine ionadail Sgùrr Lagain [1] rithe bho thùs agus chleachd Alexander Nicolson fhèin an t-ainm sin.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Forbes, Alexander R. 1923; The Place-Names of Skye. Paisley: Alexander Gardner
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NG 451 207
Am Baisteir • Belig • Blà Bheinn • Bruach na Frìthe • Garsbheinn • Sgùrr Alasdair • Sgùrr na Banachdaich • Sgùrr Dubh Mòr • Sgùrr Dearg • Sgùrr nan Eag • Sgùrr an Fheadain • Sgùrr nan Gillean • Sgùrr a' Ghreadaidh • Sgùrr a' Mhadaidh • Sgùrr MhicCoinnich • Sgùrr Sgumain • Sgùrr Thuilm • Sgùrr Thearlaich • Sgùrr Thormaid


text:
A' Bhreatainn Bheag
'S e an t-aona duthaich cheilteach air tìr-mòr Eòrpa a th' anns a’ Bhreatainn Bhig (Breatannais: Breizh, Fraingis: Bretagne, Beurla: Brittany). Tha e suidhichte ann an Ceann Iar-Thuath na Frainge.
Ged a bha A' Bhreatainn Bheag na sgìre ceilteach o chionn trì mile bliadhna, (bha na sgeulachdan aig Asterix An Ceilteach steidhichte anns a' Bhreatainn Bhig, no Amorica mar a bha oirre san seann-laithean.) chan eil an cànan aig a' mhuinnntir, ris an abrar, Breatainnis a' buntainn ris an sgìre seo bho thus, thàinig e à ceann a deas na Breatainn le fogarraich cheilteach a' teicheadh nan ionnsaigh Shasainneach. Anns a' Ghaeilge , tha "An Bhriotáin" a' ciallachadh A' Chuimrigh.


text:
Crann-treabhaidh
Is e inneal àiteachais, a nì treabhadh a tha ann an crann-treabhaidh. Tha treabhadh a' chiad pròiseas ann an ullachadh talmhuinn airson sìol.
Air barrachd an roinneadh eadar croinn a bhitheas air an tarruing le eich agus iadsan a bhitheas slaodaichte le tractar, tha roinneadh eadar seòrsaichean croinn a-rèir cruth an urchair agus domhainnead an fhòid a tha iad dealbhaichte a chuir thairis.
- iomadh seòrsa croinn
- crann-ristil
- crann-nan-gad
- crann-fiodha
- crann-iaruinn
- crann-ruslaidh
- crann-arbhair
Gnàthsan Chainnte Ceangailte ri Treabhadh[deasaich | deasaich an tùs]
- Nì farmad deagh treabhadh


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Rugadh Alasdair eadar 1690 is 1700 ann an Dail Eildhe, Mùideart, far an robh athair na mhinistear do dh'Eaglais na h-Alba aig an àm. Bha a theaghlach càirdeach ri ceann-cinnidh Chlann Raghnaill agus Dòmhnallaich nan Eilean, is e na cho-ogha ri Flòraidh NicDhòmhnaill a thug cuideachadh don Phrionnsa Teàrlach.
Cha d' fhuair Alasdair cothrom foghlam-sgoile fhaighinn is chaidh a theagaisg le athair. Chaidh e do dh'Oilthigh Ghlaschu far an robh tòrr deasbaid a' dol às dèidh aonachd nam pàrlamaid ann an 1707. Thuit e ann an gaol le Sìne Dhòmhnallach agus phòs iad, agus chuir seo stad air oideachadh Alasdair.
Timcheall air 1729, chaidh fhastadh mar thidsear ann an Àird nam Murchan don 'Chomann airson Adhartachadh Eòlas Crìosdail ann an Alba' (an S.S.P.C.K.). Dheasaich e faclair dhaibh ann an 1741, a' chiad leabhar Gàidhlig ùr a chaidh fhoillseachadh a-riamh.
'S coltach gun do ghabh e pàirt anns an ar-a-mach ann an 1715, 's bha e gu mòr an sàs anns an ar-a-mach ann an 1745. Anns a' bhliadhna seo, rinn e air Gleann Fhionghuin gus Teàrlach Òg Stiùbhart fhaicinn a' cur a bhratach ri crann. Chaidh fhastadh mar neach-oide 'Cainnt nan Gàidheal' don Phrionnsa Teàrlach fhad 's a bha an ar-a-mach a' dol is chaidh am bàrd còmhla ris a' Phrionnsa air feadh na dùthcha gu deireadh na strì. Às dèidh seo, bha e fhèin agus a bhean nam fògarraich air feadh nam beann gus an tàinig faochadh air a' chùis.
Chanadh mòran gum b' e am bàrd Gàidhlig a b' fheàrr anns an 18mh linn. Chanadh cuid eile gum b' e am bàrd Gàidhlig a b' fheàrr riamh leis cho adhartach 's a bha e na dhòighean, m.e. 's e Alasdair a sgrìobh a' chiad dàn mòr – no 'epic' - sa Ghàidhlig. B' e sàr-eòlaiche air bàrdachd nan Gàidheal a bh' ann, ach thug litreachas clasaigeach agus bàrdachd às a' Ghalltachd is à Sasainn buaidh air obair cuideachd. Cha robh e idir air a chuingealachadh leis an aon stoidhle, cuspair no cruth agus 's e sin a tha ga chomharrachadh mar shàr-bhàrd.
Thug iomadh cuspair misneachd dha is dh'fhàs a chliù leis cho beothail, farsaing is cumhachdach 's a bha a bhàrdachd. B' e Seumasach làidir a bh' ann agus sgrìobh e tric mu dheidhinn strì is ar-a-mach nan Seumasach san 18mh linn. Sgrìobh e gus brosnachadh a thoirt do na Seumasaich is do Theàrlach, a bha na fhògarrach san Fhraing.
Thathar a' creidsinn gun deach a' mhòr-chuid den obair aige air chall, ach mhair mòran de na dàin phoilitigeach aige, gu h-àraidh eadar 1744 is 1748.
Bhàsaich am bàrd timcheall air 1770 ann an Àrasaig.
The Adobe Flash player and Javascript are required in order to view a video which appears on this page. You may wish to download the Adobe Flash player.
Ag innse mu beatha a' bhàird
Bha saoghal Mhic Mhaighstir Alasdair gu math sònraichte, gu math inntinneach, tha mise smaoineachadh. Ma smaoinicheas tu air an àm a rugadh e, rugadh e nuair a bha còmhstri a' dol a thaobh creideamh aig deireadh an 17mh linn, fìor dheireadh an 17mh linn. Agus bha athair an teis meadhan na còmhstri sin, mar mhinistear Easbaigeach nach robh deònach gabhail ri dòighean ùr na h-Eaglais Pròstanaich.
Bha e na bhalach òg nuair a chaidh an dà Phàrlamaid aontachadh eadar Alba agus Sasainn. Bha e an uair sin anns an oilthigh aig àm nuair a bha tòrr deasbad a' dol mu dheidhinn gnothaichean mar sin. Bha litreachas ann an Alba a' soirbheachadh, bàird mar a bha Allan Ramsay, uabhasach.. bha daoine uabhasach measail air an sin, agus a leithid. 'S dòcha nuair a bha e greiseag ann an Dùn Èideann gu robh e eòlach air Raibeart Fearghastan, ma dh'fhaoidte, bhiodh e neònach mur a biodh, saoilidh mi.
An uair sin bha na h-aimhreitean air a' Ghaidhealtachd fhèin, na Seumasaich, agus e-fhèin gu mòr an sàs an sin. 'S dòcha gu robh e an sàs, chan ann a-mhàin ann am Bliadhna Theàrlaich, gu robh e an sàs aig Sliabh an t-Siorram, chan eil sinn cinnteach as an sin, ach dh'fhaodadh e bhith gu robh. Agus bha e-fhèin gu math cudromach ann an oidhirp a' Phrionnsa, gu math faisg air a' Phrionnsa, 's e còmhla ris an airm fad na slighe sìos gu Derby agus air ais, agus e cumail cunntas air an sin.
Cuideachd bha e ag obair aig an S.S.P.C.K., a' bruidhinn ri sgaoileadh comas leughaidh ann an Gàidhlig 's a' brosnachadh sin, a' sgrìobhadh leabhraichean. Tha iomadh, iomadh rud a thachair na bheatha a bha gu math sònraichte, amannan gu math buaireanta, ach amannan uabhasach inntinneach, agus 's iomadh rud a chunnaic e mas do chaochail e na bhodach air taobh siar na Gaidhealtachd, timcheall air 1770, timcheall air an uair sin, agus nuair a chaidh a thìodhlacadh ann an cladh Àrasaig.
'S e saoghal gu math farsaing a chunnaic e, bha e fuireach ann an Glaschu, bha e fuireach ann an Dùn Èideann, bha e fuireach ann an Lunnainn, agus dè na h-annasan a chunnaic e an sin, dè na h-ealain air an do chuir e eòlas? Agus, a' rud as motha tha bualadh ormsa mu bheatha, air cho poilitigeach 's a tha e, air a' chliù a th' air son òrain, mar a chanas cuid, drabasta, chan eil mi a' smaoineachadh gu bheil am facal sin ro iomchaidh ged-tà. A dh'aindeoin sin, tha mise a' coimhead air mar neach-ealain aig an robh ùidh air leth ann an ealain air an son fhèin.
Air adhart guCuspairean
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
Pròbhost Inbhir Nis fo rannsachadh
Tha na Poilis air a bhith a' rannsachadh argamaid a thathas a' tuigsinn a ghabh àite eadar Pròbhost Inbhir Nis, Ailig Greumach, agus Leas-Phròbhost a' bhaile, Glynis Nic na Ceardaich.
Tha a' Bh.Ph. Nic na Ceardaich, a tha a' riochdachadh Uard Chùil Lodair agus Àird nan Saor, air a dreuchd a leigeil dhith bhon uair sin.
Tha na Poilis ag ràdh gu bheil an rannsachadh aca a' leantainn.
Tha Neach-casaid a' Chrùin air aithisg fhaighinn bho na Poilis mu aithrisean gun do bhris Mgr Greumach an t-sìth anns an argamaid, a bha mu chleachdadh sèinichean na oifis.


text:
Còirichean cànain
Tha inbhe na Gàidhlig ann am beatha phoblaich na h-Alba air èirigh o chionn beagan bhliadhnaichean, air pàipear co-dhiù.
Cuideachd air pàipear, tha na figearan airson na tha ga bruidhinn aig ìre nàiseanta air cothromachadh - cha mhòr - ach tha iad air crìonadh anns na sgìrean far a bheil i air leantainn na cainnt choimhearsnachd.
Ma bhòtas muinntir na h-Alba airson neo-eisimeileachd an ath-bhliadhna, dè bhiodh an dàn don chànan ge-tà?
Anns a' Phàipear Gheal a dh'fhoillsich Riaghaltas na h-Alba airson neo-eisimeileachd a mhìneachadh, tha na facail a chleachd iad taiceil do mar a tha an cànan a' fàs nas àbhaistiche aig ìre nàiseanta.Àrainneachd thèarainnte
"Tha sinn a' cur romhainn àrainneachd thèarainnte a chruthachadh don Ghàidhlig ann an Alba san àm ri teachd, le bhith a' leudachadh àireamhan nan daoine a tha ag ionnsachadh, a' bruidhinn agus a' cleachdadh na Gàidhlig, tro fhoghlam Gàidhlig anns a h-uile raon agus ìre fhoghlaim leithid tràth-bhliadhnaichean, bun-sgoil agus àrd-sgoil. Leanaidh ar taic do dh'obair Bhòrd na Gàidhlig a thaobh a bhith a' cur air adhart cleachdadh na Gàidhlig ann am beatha phoblaich, chultarail agus choimhearsnachd na h-Alba. Cuideachd, leanaidh ar taic do MG ALBA, a th' air buannachdan mòra a thoirt don Ghàidhlig.
"Tha a' Ghàidhlig air a bhith na pàirt leantainneach ann an dualchas, fèin-aithne agus eachdraidh na h-Alba o chionn iomadh linn. Tha aithne oifigeil aig a' Ghàidhlig, agus tha i a' sìor-fhàs nas fhollaisiche ann am beatha phoblaich na h-Alba, a' beantainn do dh'fhoghlam, na h-ealain, na meadhanan agus craoladh. Ann an Alba neo-eisimeileach, bidh àite aig a' Ghàidhlig aig cridhe beatha phoblaich na h-Alba.
"Bidh e na amas dhuinn mar Riaghaltas cumail oirnn le bhith a' tionndadh crionadh na Gàidhlig ann an Alba. Sheall an cunntas-sluaigh mu dheireadh gu bheil iomairtean gus taic a thoirt don Ghàidhlig air soirbheachadh, agus air maill a chur air crìonadh a' chànain gu mòr. Bheireadh poileasaidh agus goireasan an Riaghaltais prìomhachas do a bhith a' meudachadh àireamhan nan daoine a tha a' bruidhinn, ag ionnsachadh agus a' cleachdadh a' chànain.
“Start Quote
End Quote Pàipear Geal na Neo-eisimeileachd Riaghaltas na h-Alba
Bidh e na amas dhuinn mar Riaghaltas cumail oirnn le bhith a' tionndadh crionadh na Gàidhlig ann an Alba.”
"Ann an Alba, tha ìre bhrìghmhor de thaic oifigeil aig a' Ghàidhlig bho Riaghaltas na h-Alba. Tha aithne oifigeil cuideachd air a toirt don Ghàidhlig ann an Achd na Gàidhlig 2005. Ann an Alba neo-eisimeileach, dheadh an aithne seo a dhearbhadh, agus a ghlèidheadh."
Tha am Pàipear Geal cuideachd a' cur air adhart amas gun tèid taic coltach ris na gheibh a' Ghàidhlig, a thoirt do Bheurla Ghallda.
"Sheall Cunntas-sluaigh 2011, airson a' chiad uair, fiosrachadh air na th' ann de luchd-labhairt Bheurla Ghallda. Cuidichidh am fiosrachadh seo, ann an Alba neo-eisimeileach, le bhith a' leasachadh poileasaidh, agus a' brosnachadh cleachdadh agus inbhe Bheurla Ghallda, agus a bhith a' toirt taic do choimhearsnachdan a bhruidhneas Beurla Ghallda."
Mar sin dheth, faodar - air pàipear co-dhiù - a bhith an dùil gun leanadh an suidheachadh a th' ann an-dràsta a thaobh chànanan na h-Alba nam bhòtadh an sluagh airson neo-eisimeileachd.
Cionnas a dh'èirich do chànanan ann an dùthchannan eile a fhuair neo-eisimeileachd ge-tà?
Coimheadamaid air dà dhùthaich - an Fhionnlann agus Èirinn - a fhuair neo-eisimeileachd mun aon àm às dèidh a' Chiad Chogaidh Mhòir, ach aig a bheil sgeulachdan eadar-dhealaichte.An Fhionnlann
Tha trì cànanan oifigeil anns an Fhionnlann - Fionnlannais, Suainis agus Sàmais.
Fad linntean, bha an Fhionnlann na pàirt de rìoghachd na Suaine, mus deach a call don Ruis ann an Cogadh na Fionnlainne, tràth san 19mh Linn.
Chaidh an dùthaich a dhèanamh na Mòr-Dhiùcachd de dh'Ìmpireachd na Ruis ann an 1809.
Nas fhaide den 19mh Linn, dh'fhàs iomairt airson neo-eisimeileachd anns an Fhionnlainn, a bha stèidhichte air iomairt gus cultar nam Fionnach a bhrosnachadh.
B' i Fionnlannais cànan mòr-chuid an t-sluaigh, ach b' i Suainis cànan oifigeil riaghaltais, foghlaim, saidheans agus eile.
“Start Quote
End Quote An t-Oll. Hanna Lehti-Eklund Oilthigh Helsinki
Bha an suidheachadh làidir a bh' aig an t-Suainis roimhe air cùlaibh an deasbaid.”
Bha dà thaobh, ris an canar Fennoman agus Svecoman, ag argamaid mu inbhe an dà chànan, leis na Fennomanaich den bheachd gum bu chòir inbhe a bharrachd a bhith aig cànan a' mhòr-chuid den t-sluaigh, agus na Svecomanaich den bheachd gun robh Suainis, leis gur e cànan Gearmaillteach a bh' innte, na bu fhreagarraiche air riaghladh agus gnothaichean aig àrd-ìre.
Lean an còmhstrì seo, mun àite a bh' aig gach cànan ann am beatha na dùthcha, bho na 1840an gu ruige nan 1920an.
Ann an 1892, fhuair Fionnlannais inbhe co-ionnan ri Suainis, ach airson an ath 30 bliadhna, bha làmh an uachdair aig Fionnlanais, gus an do ràinigear aonta mu chòirichean na Suainis beagan bhliadhnaichean an dèidh don Fhionnlainn neo-eisimeileachd a fhaighinn le làmhachas-làidir, às dèidh Rèabhlaid na Ruis ann an 1917.
An-diugh, tha làn-chòirichean aig labhraichean na Suainis, ged a bhios duilgheadasan ann corra-uair le bhith a' faighinn sheirbheisean sa chànan don 5.4% den t-sluagh dha bheil i na cainnt mhàthaireil.Cànan nàiseanta
Tha còirichean cànain stèidhichte a rèir na sgìre comhairle (municipality) sa bheil daoine a' fuireach, le làn-chòirichean ann an sgìrean far a bheil àireamh mhòr den t-sluagh a' bruidhinn na Suainis airson gach seirbheis fhaighinn tron chànan.
"Tha inbhe aice mar chànan nàiseanta ann an reachdas," thuirt an t-Oll. Hanna Lehti-Eklund, aig Oilthigh Helsinki.
"Bha an t-Suainis glè làidir san Fhionnlainn tron 19mh Linn.
"Às dèidh neo-eisimeileachd, bha deasbad làidir mu àite a' chànain ann am beatha na dùthcha, agus i na mion-chànan.
"Ach bha an suidheachadh làidir a bh' aig an t-Suainis roimhe air cùlaibh an deasbaid sin," thuirt i.
Tha gach cuid Fionnlannais agus Suainis nan cuspairean riatanach san sgoil.Sàmais
'S ann an ceann a deas, agus air costa an iar na Fionnlainne as motha a tha labhraichean Suainis a' fuireach.
Ann an ceann a tuath na dùthcha ge-tà, tha dùthaich nan Sàmach - tìr a tha a' sìneadh tarsainn ceithir dùthchannan: Nirribhidh, an t-Suain, an Fhionnlann agus an Ruis.
Thathas den bheachd gu bheil mu 30,000 duine a bhruidhneas cànan Sàmach uile gu lèir. Anns an Fhionnlainn, ged a tha mu 10,000 duine de shluagh Shàmach san dùthaich, chan eil ach mu 4,000 duine a bhruidhneas tè de na cànanan Sàmach.
Tha cànanan Sàmach nan cànanan oifigeil ann an ceithir sgìrean comhairle: Utsjoki, Inari, Enontekiö agus pàirt de Sodankylä.
A dh'aoindeoin sin: "A rèir Lagh nan Cànanan, tha còir aig daoine a h-uile seirbheis fhaighinn ann an Sàmais anns na ceithir sgìrean comhairle as fhaide tuath," thuirt Irja Seurujärvi-Kari, bho Oilthigh Helsinki.
"Tha e doirbh ann an cuid de sgìrean, oir chan eil na tha sin de dhaoine sna h-ùghdarrasan a tha comasach ann an Sàmais fhathast.
"Tha laghan eile ann a thaobh foghlaim agus sgoiltean-àraich.
"Tha còir laghail aig a h-uile pàiste Sàmach an cuid foghlaim fhaighinn ann an Sàmais.
"Tha sin nas duilghe aig ìre na h-àrd-sgoile agus mar sin air adhart.
“Start Quote
End Quote Irja Seurujärvi-Kari Oilthigh Helsinki
Tha e doirbh ann an cuid de sgìrean, oir chan eil na tha sin de dhaoine sna h-ùghdarrasan a tha comasach ann an Sàmais fhathast.”
"A thaobh nam meadhanan, tha naidheachdan air an telebhisean ann an Sàmais, a thuilleadh air mu 15 mionaidean de phrògraman gach là tron t-seachdain.
"Tha Sàmais air a bhith air an rèidio bho na 1970an, agus tha fèill mhòr air sin," thuirt i.
O chionn ghoirid, thòisich seirbheis naidheachd ann an Sàmais, a mhaireas còig mionaidean, aig 3:00f, agus a chìthear e air feadh na Fionnlainne air an telebhisean.Èirinn
Coltach ri sgeul na Fionnlainne, bha iomairt neo-eisimeileachd na h-Èireann gu mòr ceangailte ri ath-bheothachadh na Gaeilge.
B'e amas gu leòr de na bha ag iomairt agus a' sabaid "Éire Shaor, Ghaelach" a chruthachadh, leis a' Ghaeilge a' sgapadh air ais do na sgìrean às an deach a call. Bha an cànan aig cridhe fèin-aithne na dùthcha.
Aig an àm a bha sin, bha an cànan cus na bu làidire (a thaobh àireamhan) na tha i an-diugh. Bha mòr-chuid an t-sluaigh ge-tà, a' bruidhinn na Beurla, seach na Gaeilge.
Chaidh a' Ghaeilge a dhèanamh na "prìomh chànan oifigeil" ann an Èirinn, leis a' Bheurla na "cànan oifigeil eile".
Ann an 1926, chaidh na sgìrean far an robh i fhathast na cànan coimhearsnachd làitheil a chomharrachadh gu h-oifigeil mar "Gaeltacht" a' ciallachadh gur i a' Ghaeilge cànan oifigeil riaghaltais gu làitheil sna sgìrean sin.
Bha an Ghaeltacht (facal a chaidh a thoirt a-steach don Ghaeilge bhon Ghàidhlig) a' comharrachadh sgìrean ann an siorrachdan sgapte, ach leis a' mhòr-chuid dhiubh air an taobh siar. Bha na h-uidhir de Ghaeilge air fhàgail ge-tà, ann an iomadh ceàrnaidh nach robh air a comharrachadh mar Ghaeltacht.
B'e amas na h-iomairt seo, stad a chur air crìonadh a' chànain sna sgìrean sin, gus an sgapadh i, a Ghàidhealachadh na dùthcha.
Cha do thachair sin.
"Cha do sgap an cànan taobh a-staigh na Gaeltachta nas motha," thuirt an Dr. Conchúir Ó Giollagáin, aig Oilthigh na Gaillimhe.
"Bha rudan eile a' toirt buaidh air beatha a' chànain sa Ghaeltacht, leithid daoine a' fàgail airson obair, daoine a' tilleadh às dèidh dhaibh a bhith ag obair an àiteachan eile.
"Suas gu na 1970an, cha robh smachd aig muinntir na Gaeltachta air gnothaichean sna sgìrean aca fhèin," thuirt e.
Tha a-niste, Údarás na Gaeltachta an urra ri leasachadh eaconamach, sòisealta agus cultarail sa Ghaeltacht.
Tha seirbheis rèidio RTÉ Raidió na Gaeltachta, agus sianal telebhisean TG4, a' riochdachadh na Gaeilge, agus gnothaichean na Gaeltachta, sna meadhanan aig ìre nàiseanta.Ath-bheothachadh
Tha an suidheachadh ann an Èirinn a Tuath eadar-dhealaichte.
Ged a dh'fhalbh a' Ghaeilge mar chànan traidiseanta (a bha cumanta gu leòr fada a-steach dhan 20mh Linn sa cheann a tuath) tha i air ath-bheothachadh fhaicinn, le 10% den t-sluagh ag ràdh (air diofar adhbharan) gu bheil a' Ghaeilge aca.
'S ann às dèidh neo-eisimeileachd a thàinig an crìonadh a bu mhotha air a' Ghaeilge ann am Poblachd na h-Èireann, ach tha an Dr. Ó Giollagáin ag ràdh gun robh sin a' tachairt co-dhiù, agus gur dòcha gun robh cùisean air a bhith na bu mhiosa mur a b'e riaghaltas a bhith ann a rinn poileasaidh a thaobh a' chànain.
"Ro neo-eisimeileachd, bha sluagh mòr ann aig an robh a' Ghaeilge, ach cha robh iad foghlaimichte.
"Le neo-eisimeileachd, dh'fhàs foghlam, agus dh'èirich sluagh a bha foghlaimte sa chànan.
'S ann na dhà leth a bha am poileasaidh sin: gnothaichean taobh a-staigh na Gaeltachta, agus gnothaichean taobh a-muigh.
Bha poileasaidh taobh a-staigh na Gaeltachta ag amas air an sluagh a ghlèidheadh, a dhèanamh seasmhach, agus cothrom a thoirt don chànan fhàs.
“Start Quote
End Quote An Dr. Conchúir Ó Giollagáin Oilthigh na Gaillimhe
Tha a h-uile duine sna h-ùghdarrasan air an aon ràmh, ach chan eil taic practaigeach ga cur ris a' chànan. ”
Taobh a-muigh na Gaeltachta, bha am poileasaidh stèidhichte air sgoiltean a-mhàin.
Bha - agus tha fhathast - a' Ghaeilge na cuspair riatanach san sgoil air feadh Poblachd na h-Èireann.
Ach cha tàinig fàs air a' chànan fon phoileasaidh sin mar a bha na h-ùghdarrasan a' sùileachadh.
Thug e buaidh air àireamhan gu ìre ge-tà. Airson obair a bhith agad san roinn phoblaich, dh'fheumadh Gaeilge a bhith agad. Thug sin adhbhar do dhaoine an cànan ionnsachadh.Ceannardas
Anns na 70an ge-tà, dh'atharraich sin. "Chaidh sinn o shuidheachadh far an robh 100% de luchd-obrach foghlaim leis a' chànan, gu suidheachadh an-diugh far nach eil i ach aig 1%," thuirt an Dr. Ó Giollagáin.
"Nuair a thòisich na h-ùghdarrasan a' cluich leis a' phoileasaidh - a bha ag obair gu ìre - sna 70an, rinn iad milleadh air."
Tha an Ghaeltacht fhathast ann, ach gu math nas bige na bha, agus tha cuid de na sgìrean a tha ga dèanamh suas nas làidire na cuid eile a thaobh a' chànain.
Tha na h-uidhir de Ghaeilge aig cha-mhòr a h-uile duine ann an Èirinn, ri linn na fhuair iad san sgoil - ach 's e beag-chuid fhathast a tha an urrainn còmhradh a chumail innte.
Sa chunntas-sluaigh mu dheireadh, nochd mu 20,000 duine taobh a-staigh nan sgìrean Gaeltachta gun robh iad a' cleachdadh na Gaeilge gach là, le mu 50,000 taobh a-muigh na Gaeltachta. Tha ceist ge-tà, dè na chleachdas cuid dhiubh sin den chànan.
Chan ionnan còmhradh fileanta, agus "Cúpla Focal."
Tha an Dr Ó Giollagáin den bheachd, a thuilleadh air sin, gu bheil eadar 100,000 agus 200,000 duine an Èirinn aig a bheil Gaeilge reusanta math, ach nach bruidhinn i gach là.Luchd-ionnsachaidh
Tha diofar mòr eile ann eadar suidheachadh na Gaeilge agus suidheachadh na Gàidhlig. Tha fada a bharrachd luchd-ionnsachaidh aig a' Ghaeilge na tha de labhraichean dùthchasach - an dearbh chaochladh air na tha fìor ann an Alba.
Tha sin a' ciallachadh gu bheil feumalachdan an luchd-ionnsachaidh cudromach dha-rìribh a thaobh poileataigs chànain ann an Èirinn.
'S ann a thaobh stiùir na poileataigs sin a tha dragh an Dr. Uí Ghiollagáin.
"Tha na h-uidhir de dhòchas ann an còmhnaidh, ach tha uireasbhaidh ann a thaobh ceannardais.
"Tha a h-uile duine sna h-ùghdarrasan air an aon ràmh, ach chan eil taic phractaigeach ga cur ris a' chànan.
"Tha poileasaidh ùr airson na Gaeilge a chaidh a dhealbh o chionn beagan bhliadhnaichean 'An Straitéis 20 Bliain' nas laige na am poileasaidh a bh' ann roimhe, ri linn 's nach do chuir e poileasaidhean ùra an àite nan seann phoileasaidhean a thugadh air falbh."
A thaobh na h-Alba dheth, tha an Dr. Ó Giollagáin ag ràdh gu bheil dà rud cudromach ann: poileasaidh poblach, agus foghlam.
"Dè am poileasaidh a th' agaibh san àite sa bheil labhraichean dùthchasach ann?
"Agus dè am poileasaidh a th' agaibh a thaobh luchd-ionnsachaidh?
"Mur a h-eil siostam foghlaim ann, cha bhi luchd-ionnsachaidh ann," thuirt e.


text:
Johann Sebastian Bach
'S e cumadair-ciùil gearmailteach a bh'ann an Johann Sebastian Bach. Bha è air a bhreith ann an Eisenach air am 21mh latha den Mhàrt, 1685, gu teaghlach làn luchd-ciùil. Sgrìobh è a chuid mòr de cheol airson an t-eaglais ach chan eil sgeul air tòir dhiù.A' bharrachd air a sin dh'ùghdar è ceòl airson na h-ionnsramaidean fidheall, beus-fhidheall, claisich, organ, cruitchorda agus clabhchòrd. Airson orcastra, mar eisimpleir, dh'ùghdar è na sia concerti ainmeil Brandenburg. Phòs è dà thuras agus bha mu fichead chlann aige - le feadhainn aca nan neach-ciùil . Bhàsaich è air an 28mh latha den t-Iuchar 1750 ann an Leipzig. Ged a bhàsaich è mun cuàirt air dà-chiad 'sa caogad bliadhna tha an ceòl aige cho cùmhachdach agus coiteanta 'san latha an-diùth 'sa bha è a-riamh. Cha robh è ro-ainmeil 'nuair a bha è beo ach 'se aon de na ùghdarran ciùil is iomraiteach san t-saoghal a th'ann a nis.


text:
A selection of our books are also available as audio files at Gaelic4Parents.com. Look out for this button throughout the website
Acair books now available as e-books for Kindle!
Three of Acair’s most loved publications are now available to buy as e-books. ‘Fo Sgàil a Swastica’, ‘Maraiche nan Cuantan’ and ‘Tarmod’ are all available on www.amazon.co.uk and prices start at only £1.53! We hope to expand the range of books we have available to buy as e-books in the near future.
Recent Products
-
Cala Bendita 's a Bheannachdan
Martin MacIntyre
£9.99
-
Caogad san Fhàsach
Dòmhnall Iain MacÌomhair
£9.99
-
Playing for the Red Jersey
Matthew MacIver
£9.95
-
The Brahan Seer
Douglas Thompson
£9.99
-
'A' Challaig Seo, Chall Ò'
Màrtainn Mac an t-Saoir
£4.95
-
A' Chlach-Ghealaich
Elaine NicFhearghais
£4.95
Acair News
… (Read more)
For further information, please do not hesitate to contact us by email on info@acairbooks.com or phone us on 01851 703020
Check out our pinterest/ | Like us on Facebook | Follow us on Twitter | Watch us on YouTube | Read our Blog |
LATEST NEWS
"Siuthad, feuch e!" Acair a' sireadh sgeulachdan goirid airson cruinneachadh ùr
Airson comharrachadh latha litreachais a’ Mhòd Nàiseanta ann am Pàislig, dh’ainmich Acair gu bheil iad a’ sireadh thagraidhean airson cruinneachadh ùr de sgeulachdan goirid ann an Gàidhlig. Thèid an cruinneachadh ùr fhoillseachadh mar phàirt den t-sreath ùr ficsean, Aiteal.
Bho chionn ghoirid dh'fhoillsich Tim Armstrong a’ chiad nobhail aige fhèin agus tha e gu math soilleir gur e am misneachadh a fhuair e bho bhith sgrìobhadh sgeulachd ghoirid a thug dha spionnadh airson feuchainn air a nobhail. Chan eil leisg air Tim a ràdh; "Mus deach an sgeulachd ghoirid agam, Luathas-teichidh, fhoillseachadh le Ùr-Sgeul, cha tàinig e a-steach orm idir gum b' urrainn dhomh ficsean a sgrìobhadh sa Ghàidhlig. Tha mi cho toilichte a-nis gun do ghabh mi an cothrom sin. Lean e gu nobhail, agus an uair sin nobhail eile, agus cò aig' a tha fios dè eile? Siuthad, feuch e!"
Se Maureen Nicleòid tèile a dh'fheuch sgrìobhadh an toiseach le bhith dol an sàs ann an sgeulachd ghoirid. Tha sinn uile eòlach air Maureen tro bhith ga h-èisteachd air an rèidio ach mar a thuirt i fhèin se dùbhlan gu math eadar-dhealaichte a th'ann an sgrìobhadh; "Duilleag falamh agus cead a lìonadh le rud sam bith a thogras tu. Cothrom gairbhseachail ach cothrom mìorbhaileach. Thug “Saorsa,” spionnadh dhòmhsa feuchainn air sgeulachd ghoirid airson a’ chiad turas agus fhuair mi misneachd mhòr às a’ phroiseict!"
Thuirt John Storey, Ceannard Litreachais agus Foillseachadh aig Chomhairle nan Leabhraichean; “Ma gheibhear brosnachadh, faodaidh leithid nobhail tighinn à sgeul goirid, mar a thachair le Air Cuan Dubh Drilseach le Tim Armstrong o chionn ghoirid. Mar sin, ’s e fìor dheagh chothrom a tha seo do sgrìobhadairean ùra faighinn gu dol ann am foillseachadh na Gàidhlig.”
Tha Acair airson cluinntinn bho neach sam bith aig a bheil ùidh sa chruinneachadh ùr le sùil a’ chiad dreachd a bhith aig Acair ro dheireadh a Ghearrain 2014 agus le dòchas gun tèid an leabhar fhoillseachadh aig tachartas a dh'aona ghnothaich nas fhaide den bhliadhna.
Thuirt manaidsear Acair, Agnes Rennie, “Tha sinn an dòchas gum bi luchd sgrìobhaidh air a misneachadh gus tagraidhean a chur thugainn agus gu faigh sinn sgeulachdan goirid bho fheadhainn aig a bheil a leithid an clò mu thràth agus feadhainn a tha sgrìobhadh airson a’ chiad uair.”
Bu chòir do luchd sgrìobhaidh fios a chur sa chiad dol-a-mach gu info@acairbooks.com


text:
Rèisimeid Rìoghail na h-Alba
'S e Rèisimeid Rìoghail na h-Alba an resimeid a chaidh a cur air chois ann an 2006 nuair a thàinig na rèisimeidean anns an Scottish division ri chèile airson aon rèisimeid a chruthachadh.
- Na H-Albannaich Rioghail (An Resimeid Rioghail)
- The King's Own Scottish Borderers
- Na Fusiliers Rioghail Gaidhealach
- Am Freiceadan Dubh (Reisimied Gaidhealach Rioghail)
- The Highlanders (Sìophortaich, Gordonaich is Camshronaich)
- An reisimeid Gaidhealach Earra Ghaidheal is Chataibh.
Thàinig na h-Albannaich rìoghail is na KOSB ri chèile airson na Royal Scots Borderers a chruthachadh mar a chiad battalion dhen rèisimeid. Seo de th' ann an dràsda:
- SCOTS Royal Scots Borderers (1 Battalion Reisimeid Rioghail na h-Alba)
- SCOTS Fusiliers Rioghail Gaidhealach (2 Battalion Reisimeid Rioghail na h-Alba)
- SCOTS Am Freicadean Dubh (3 Battalion Reisimeid Rioghail na h-Alba)
- SCOTS The Highlanders (4 Battalion Reisimeid Rioghail na h-Alba)
- SCOTS An reisimeid Gaidhealach Earra Ghaidheal is Chataibh (5 Battalion Reisimeid Rioghail na h-Alba)
Tha da bhattalion TA aig an rèisimeid cuideachd, seo:
6. SCOTS 52 Gallda (6 Battalion Reisimeid Rioghail na h-Alba)
7. SCOTS 51 Gaidhealach (7 Battalion Reisimeid Rioghail na h-Alba)


text: An-diugh cunntas air taghadh Pàrlamaid Astràilia bhon Urr Coinneach MacLeòid a bhios a' bruidhinn rinn beò à New South Wales. Tha Coinneach MacMhathain agus Dòmhnall MacRisnidh a' cnuasachadh an ath leth cheud bliadhna de dh'ola anns a' Chuan a Tuath. Dè na trioblaidean a tha aig daoine a tha nas àirde no nas giorra nan àbhaist còmhla ri Joy Dunlop, Shona Nic a' Mhaoilein, Alasdair MacIlleathain agus Dòmhnall MacIlleathain. Cuideachd ciamar is urrainn dhuinn barrachd fìrinn a chuir air na'r briathran nuair a tha sinn a' toirt breith no beachd do dhaoine eile air cuid a rudan? bbc.co.uk/coinneach.


text:
Croitean Coille
Tha iomairtean a' dol ann an sgirean air feadh na Gàidhealtachd airson croitean ùra a chruthachadh air fearann coille.
Tha an fheadhainn a th' air cùl nan iomairtean an dòchas gum faigh coimhearsnachdan iomadach buannachd às na croitean coille, agus gun toir iad cothrom do dhaoine dachaigh agus beò-shlàint a dhèanamh ann an sgìrean dùthchail.
Ach, de a th' ann an croit-choille?
Anns an aithris mu dheireadh san t-sreath aige air croitearachd, tha Teàrlach Quinnell air a bhith a' rannsachadh na cùise.


text:
Bonn Òir a' Chomuinn Ghàidhealaich
Chaidh Bonn Òir a' Chomuinn Ghàidhealaich a thoirt seachad aig a' Mhòd Nàiseanta Rìoghail ann am Pàislig.
'S i Eilidh Rothach, à Dùn Bhreatainn an Ear, a fhuair Bonn nam Ban, 's i a' faighinn 722 phuing thairis air an dà là den fharpais.
Fhuair Raibeart MacDhonnchaidh, às a' Ghearasdan, Bonn nam Fear, 's e a' faighinn 730 puing thairis air an dà là den fharpais.
Seo na comharraidhean a thugadh seachad:
Mnà: Eilidh Rothach - 722; Ceitidh Nic a' Ghobhainn - 716; Alison NicAnnain - 713; Flora Ann NicIllEathain - 709.
Fir: Raibeart MacDhonnchaidh - 730; Dòmhnall-Iain MacIlleDhuinn - 717; Ros Crichton - 715; Ruairidh Mac an t-Saoir - 718; John Howieson - 709.


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Fiosrachadh mu thaghadh farsaing de dh'òrain Ghàidhlig bho thasglann a' BhBC. Find information on a wide range of Gaelic songs from the BBC's Gaelic archive.
Tha an fhiosrachadh air a roinn ann an còig diofar earrannan: a rèir ainm an òrain, ainm an sgrìobhaiche, ainm an t-seinneadair, cuspair an òrain, agus tasglann a' Mhòid. Tha an fhiosrachadh a rèir na h-aibidil, le ainmeannan dhaoine ann an òrdugh a rèir ainmean-baistidh. The information is categorised by: song title, writer, singer, song theme, and a Mod archive. The content is listed alphabetically, with people's names ordered according to Christian name.
Ann an tasglann a' Mhòid, cluinnear taghadh de dh'òrain a chaidh a chlàradh aig a' Mhòd Nàiseanta Rìoghail eadar 1894-1990: measgachadh de dh'inbhich agus de dh'òigridh a choisinn boinn thairis air na bliadhnaichean. Chithear cuideachd bhidiothan de chuid de luchd-buannachaidh Mod Ghallaibh 2010. In the Mod archive you can listen to songs recorded at the Royal National Mod between 1946-1989: including a selection of adult and junior medallists. You can also watch a selection of videos from the Caithness Mod 2010.
Rugadh Iain Caimbeul san Òban air 22 Sultain, 1823, ach ghluais an teaghlach gu ruige Meudarloch nuair a bha e mu dhà bhliadhna a dh'aois. ...
Rugadh Iain Caimbeul, Iain mac Dhòmhnaill 'ic Iain Bhàin, anns an Leth Mheadhanaich ann an Uibhist a Deas air 13 Cèitean, 1855, fear de theaghlach ...
Rugadh Iain Camshron, Bàrd Phàislig mar a theirte ris, ann an Eilean Luing sa bhliadhna 1865 ach ghluais an teaghlach gu Baile Chaolais nuair a ...
A rèir Gilleasbaig Mac na Ceàrdaich, fear-deasachaidh An t-Òranaiche, rinn Iain Camshron à Baile Chaolais Chì mi na Mòr-bheanna air a' chiad latha den Fhoghar ...
Rugadh Iain Dòmhnallach, Seonaidh Mòr, ann am Muile sa bhliadhna 1883, ogha don bhàrd Lachann Mac an Lèigh (Lachann Dubh a' Chrògain). Ghluais an teaghlach, ...
Ann an òraid a thug e do Chomann Gàidhlig Inbhir Nis air 26 Samhain, 1896, dh'innis am bàrd ainmeil Sgitheanach Niall MacLeòid gur e Iain ...
Bha fear de Chloinn Ghriogair, Iain Dubh Geàrr, à Ruadh-shruth ann an Gleann Lìobhann aig fèill an Cill Fhinn aig deireadh na siathamh linn deug ...
Rugadh Iain Eàirdsidh MacAsgaill air 19 Gearran, 1898. Bha e air ainmeachadh air bràthair a sheanar agus air fear eile a bha càirdeach dhaibh a ...
Rugadh Iain Mac a' Ghobhainn, Iain Chaluim Ruaidh, ann am Bòstadh, ann am Beàrnaraigh Leòdhais air 26 Dùbhlachd, ...
Chaidh Fiullaigean a dhèanamh mu 1875 le Iain Mac a' Ghobhainn, 'an Gobha, à Iarsiadair ann an Leòdhas. Rinn e an t-òran dha phiuthar-cèile, Mòr ...
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
1942
MCMXLII
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
17 am Màrt - Chaidh na h-Iùdhaich à Lublin (A' Phòlainn) a chur gu campa bàis Bełżec.
- Chaidh rainse rocaidean a stèidheachadh an an Dùn Droighnein, Alba.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 3 am Faoilleach - László Sólyom, ann am Pécs. Fear-poileataigs às An Ungair.
- 3 am Faoilleach - John Thaw, ann am Manchester. Actair à Sasainn.
- 17 am Faoilleach - Muhammed Ali, ann am Louisville (Kentucky). Dòrnaire às na Stàitean Aonaichte.
- 27 an Gearran - Robert Grubbs, ann am Possum Trot (Kentucky). Ceimeagair às na Stàitean Aonaichte.
- 28 an Gearran - Brian Jones, ann an Cheltenham. Ceòladair à Sasainn.
- 6 am Màrt - Felipe González Márquez, ann an Sevilla. fear-poileataigs às An Spàinn.
- 18 an Giblean - Jacob Zuma, an ceathramh ceann-suidhe dubh ann an Afraga a Deas.
- 7 an t-Ògmhios - Aonghas Dubh MacNeacail, bhàrd, chraoladair, eadar-theangair agus neach-naidheachd às an Eilean Sgitheanach
- 18 an t-Ògmhios - Paul McCartney, ann am Poll a' Ghrùthain. Seinneadair à Sasainn.
- 18 an t-Ògmhios - Thabo Mbeki, an darna ceann-suidhe dubh ann an Afraga a Deas.
- 18 an t-Ògmhios - Roger Ebert, ann an Urbana (Illinois). Sgrìobhadair às na Stàitean Aonaichte.
- 19 an t-Ògmhios - Muammar al-Gaddafi, ann an Sirte. Saighdear agus deachdaire à Libia.
- 13 an t-Iuchar - Harrison Ford, ann an Chicago. Actair às na Stàitean Aonaichte.
- 31 an t-Iuchar - Seumas Dùbhghlas-Hamalton, ann an Srath Aibhne. Fear-poileataigs à Alba.
- 24 an t-Sultain - Eideard Brocklebank, ann an Cill Rìmhinn. Fear-poileataigs à Alba.
- Tormod Caimbeul - sgrìobhadair rosg Gàidhlig à Eilean Leòdhais.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 14 am Faoilleach - Porfirio Barba Jacob, ann am Meagsago. Sgrìobhadair à Coloimbia.
- 3 an Lùnasdal - Richard Martin Willstatter, ann am Muralto. Ceimeagair às A' Ghearmailt.


text:
'S e dùthaich ann an Àisia an Iar a tha ann an Ioràn[1] neo Iaran[2] neo Ìran.[3] neo Iran.[4]
B' e "Persia" an seann ainm a bha oirre. Tha crìochan aice san ear le Afganastan is Pagastàn, sa tuath le Airmeinia, Asarbaideàn is Turcmanastàn agus san iar leis an Tuirc is Ioràc. Tha am Muir Caspach san àird a tuath dhith.
'S e Tehran am prìomh-bhaile.
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1-871901-39-1
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
Tha dealbhan ann an Wikimedia Commons
cuideachd a tha ceangailte ris an aiste seo:


text:
Kl.
Catraoinedh re Ceallachan Caisil for Cinnedigh mac Lorcain i Muig Duine ubi multi ceciderunt.
Flaithbertach mac Imanain ri Caisil quieuit.
Guaire mac Mailacain sagart Cluana quieuit.
Orgain Ata Cliath do Congaluch mac Maoilmithidh co fferaib Breg et Braen mac Mailmorda {MS folio 199rb (300b)} go Laignibh dú a ttorcrattur cetra ced do Gallaibh ag gabáil an duine gur loisccsit é & co rugsat as a seoda et a maíne & a brata.
Conn mac Donnchadha rigdamna Temrach do marbad d'feraibh Fernmaighe .i. a ech dia guin.
Donnchadh mac Flainn meic Maoilecláinn ri Erenn post annos .xxu. in regno moritur. Congalach mac Maoilmithidh regnat.
Kl.
Gaill Locha Echach do marbadh imon righ imm breisi la Domnall mac Muircertaigh Ui Néll.
Oengus mac Donnchadha meic Flainn rí Mide moritur.
Dia colamain tentidhe d'faigsin sectmain ria Samain gur soillsigsit an bith uile.
Géll Connacht la Congalach mac Maoilmithidh.
Kl.
Aimergin mac Cinaeda ri h. fFoilge moritur.
Domnall mac Maoilmuaidh rí Luigne Connacht o mac Uathmurain meic Dobailen & ó Corco Fhirtri.
Kl.
Catraoinedh re Donnchadh mac Ceallaigh rí Osraighe for Laignib {MS folio 199va (301a)} Mailmorda dú a ttorcair Bráon mac Maoilmorda ri Laigen cum multis et Ceallach mac Cinaodha rí h. cCinnsealaigh.
Annus mirabilium id est a ttarla an duillenn do nimh et a ttudchaidh an cele Dé don fairrge andes do procept do Gaoidelaibh.
p.180
Kl.
Blacaire h. Imair rí Normandorum do marbadh tre celg go ndaoinibh imdhaibh .i. mile la Conglach mac Maoilmithidh.
Ainmire h. Catlain d'Ui Mac Uais Midhe princeps Cluana M Nois quieuit.
Gormflaith ingen Flainn meic Maoilechlainn in penitentia extensa obiit.
Creach lasna Gallaibh dar Druim Raithe gur loisgsid an derthech & decnephar ar secht .xx. ann.


text:
Dèanamaid Adhradh Episode guide
-
An t-Urr Dòmhnall MacAoidh, Eaglais na h-Alba 1995 - 2/2
Seirbheis còmhla ris an Urr Dòmhnall MacAoidh bho Eaglais na h-Alba 1995.
First broadcast: 07 Sep 2014
- Sunday 21:00 BBC Radio Nan Gaidheal
-
An t-Urr Domhnall MacAoidh bho 1995 - 1/2
Seirbheis còmhla ris an Urr Dòmhnall MacAoidh, Eaglais na h-Alba 1995.
First broadcast: 31 Aug 2014
-
An t-Urr Coinneach Fearghasdan 2002 - 2/2
2/2. Seirbheis còmhla ris an Urr Coinneach Fearghasdan, Eaglais Shaor Chrois 2002.
First broadcast: 24 Aug 2014
-
An t-Urr Coinneach Fearghasdan 2002 - 1/2
1/2. Seirbheis còmhla ris an Urr Coinneach Fearghasdan, Eaglais Shaor Chrois 2002.
First broadcast: 17 Aug 2014
-
An t-Urr Jack MacArtair (nach maireann) bho Eaglais na h-Alba 2002
Seirbheis bho 2002 còmhla ris an Urr Jack MacArtair (nach maireann) bho Eaglais na h-Alba.
First broadcast: 10 Aug 2014
-
An t-Oll Urr Iain D Caimbeul, Eaglais Shaor Shnìosoirt 1992 - 2/2
Archive Gaelic religious service.
First broadcast: 03 Aug 2014
-
An t-Urr Eachann MacCoinnich - Seirbheis a' comharrachadh ceud bliadhna bhon a thoisich An Cogadh Mòr
Seirbheis shònraichte a' comharrachadh ceud bliadhna bhon a thòisich An Cogadh Mòr.
First broadcast: 03 Aug 2014
-
An t-Oll Urr Iain D Caimbeul, Eaglais Shaor Shnìosoirt ann an1992
Seirbheis bho 1992 còmhla ris an Oll Urr Iain D Caimbeul, Eaglais Shaor Shnìosoirt.
First broadcast: 27 Jul 2014
-
An t-Urr Daniel MacFhionghuin, an Eaglais Shaor Leantainneach 2003
Seirbheis bho 2003 còmhla ris an Urr Daniel MacFhionghuin, an Eaglais Shaor Leantainneach.
First broadcast: 20 Jul 2014
-
An t-Oll Dòmhnall Meek bho 1996
Seirbheis à tasglann a' BhBC còmhla ris an Oll Dòmhnall Meek bho 1996.
First broadcast: 13 Jul 2014
-
An t-Urr Dòmhnall MacLeòid, Eaglais Shaor Sràid nan Granndach, Glaschu 1994 - 2/2
Còmhla ris an Urr D I Moireasdan, ministear-cuideachaidh, Eaglais na h-Alba, an Tairbeart.
First broadcast: 06 Jul 2014
-
29/06/2014
1/2. Còmhla ris an Urr Dòmhnall MacLeòid, Eaglais Shaor Sràid nan Granndach, Glaschu 1994.
First broadcast: 29 Jun 2014
-
An t-Urr Sean Ankers, ministear ùr aig an Eaglais Shaor
Còmhla ris an Urr Sean Ankers, a tha air cead-searmonachaidh fhaighinn san Eaglais Shaor.
First broadcast: 29 Jun 2014
-
An t-Oll. Urr. Dòmhnall MacLeòid bho 2003
Seirbheis à tasglann a' BhBC còmhla ris an Oll Urr Dòmhnall MacLeòid bho 2003.
First broadcast: 22 Jun 2014
-
An Canan Seumas MacNèill, Cathar-eaglais Naomh Chaluim Chille san Òban
Còmhla ris a' Chanan Seumas MacNèill, Cathar-eaglais Naomh Chaluim Chille san Òban.
First broadcast: 22 Jun 2014
-
An t-Urr Eachann Moireasdan - Eaglais na h-Alba 1995 - 2/2
2/2 Seirbheis à tasglann a' BhBC còmhla ris an Urr Eachann Moireasdan bho 1995.
First broadcast: 15 Jun 2014
-
An t-Urr Murchadh A MacLeòid, Eaglais Shaor Leantainneach Shnìosoirt
Còmhla ris an Urr Murchadh A MacLeòid, Eaglais Shaor Leantainneach Shnìosoirt.
First broadcast: 15 Jun 2014
-
An t-Urr Eachann Moireasdan 1995 - 1/2
1/2. Seirbheis à tasglann a' BhBC còmhla ris an Urr Eachann Moireasdan bho 1995.
First broadcast: 08 Jun 2014
-
An t-Urr Tommy MacFhionghuin
Còmhla ris an Urr Tommy MacFhionghuin, an Eaglais Shaor.
First broadcast: 08 Jun 2014
-
An t-Oll. Urr I A MacLeòid bho 1993 - Eaglais Shaor Inbhir Pheofharain - 2/2
2/2 Leis an Oll. Urr I A MacLeòid a bha an Eaglais Shaor Inbhir Pheofharain ann an 1993.
First broadcast: 01 Jun 2014
-
An t-Urr Tormod MacÌomhair a bha na mhinistear aig Eaglais na h-Alba, air an Tairbeart
Còmhla ris an Urr Tormod MacÌomhair a bha na mhinistear aig Eaglais na h-Alba.
First broadcast: 01 Jun 2014
-
An t-Oll. Urr I A MacLeòid bho 1993 - Eaglais Shaor Inbhir Pheofharain
1/2. Còmhla ris an Oll. Urr I A MacLeòid bho 1993 - Eaglais Shaor Inbhir Pheofharain.
First broadcast: 25 May 2014
-
An t-Urr Alasdair MacAmhlaigh, Eaglais Shaor Bhaile Dhubhthaich 's Manachainn Rois
Còmhla ris an Urr A MacAmhlaigh, Eaglais Shaor Bhaile Dhubhthaich agus Manachainn Rois.
First broadcast: 25 May 2014
-
Seirbheis bho Àrd-sheanadh na h-Eaglaise Saoire 1994
Seirbheis Àrd-sheanadh na h-Eaglaise Saoire bho Eaglais Shaor Naomh Chaluim Chille 1994.
First broadcast: 18 May 2014
-
An t-Urr Ailean Moireach, Modaràtair na h-Eaglaise Saoire Leantainnich 2014
Seirbheis còmhla ris an Urr Ailean Moireach, Modaràtair na h-Eaglaise Saoire Leantainnich.
First broadcast: 18 May 2014
-
Iain MacSuain, Leughadair aig Eaglais na h-Alba air an Tairbeart 1996 - 2/2
Seirbheis còmhla ri Iain MacSuain, Leughadair aig Eaglais na h-Alba air an Tairbeart 1996.
First broadcast: 11 May 2014
-
An t-Urr Coinneach Stiùbhart, Eaglais Nan Clèireach Ath-Leasaichte, Glaschu
Còmhla ris an Urr Coinneach Stiùbhart, Eaglais Nan Clèireach Ath-leasaichte, Glaschu.
First broadcast: 11 May 2014
-
Iain MacSuain, Leughadair aig Eaglais na h-Alba air an Tairbeart 1996 - 1/2
Seirbheis còmhla ri Iain MacSuain, Leughadair aig Eaglais na h-Alba air an Tairbeart 1996.
First broadcast: 04 May 2014
-
An t-Urr Aonghas I Dòmhnallach
Còmhla ris an Urr A I Dòmhnallach a bha na mhinistear ann an Eaglais a Sear, Inbhir Nis.
First broadcast: 04 May 2014
-
An Canan Calum MacNèill 1995
Seirbheis Didòmhnaich às dèidh na Càisge bho 1995 còmhla ris a' Chanan Calum MacNèill.
First broadcast: 27 Apr 2014


text:
-
Prògram 5 - Siddhartha Gautama
Cuspair a' phrògraim - An creideamh Buddach
'S ann mun phrionnsa Siddartha Gautama a tha an sgeulachd anns a’ phrògram seo. B’ e duine air leth beartach a bh’ann ach chuir e sin air chùl airson sireadh fìrinn agus gliocas a bheireadh dha inntinn chiùin thoilichte.
Rugadh Siddhartha Gautama o chionn dà mhìle gu leth bliadhna ann an Nepal. Thug athair dha a h-uile fois agus cofhurtachd air an smaoinicheadh tu ach cha leigeadh e leis a dhol a-mach dhan t-saoghal. Bha Siddhartha mìriaraichte le bheatha agus cha b’urrainn dha gun a bhith smaoineachadh air an t-saoghal a bha a-muigh. Aon latha ghabh e a-mach. Chunnaic e seallaidhean a chuir iomagain mhòr air, acras, bàs agus bochdainn am measg an t-sluaigh. Thug seo air a bheatha atharrachadh. Dh’fhàg e na bh’aige agus chaidh e am measg an t-sluaigh a dh’ionnsachadh a bhith na dhuine naomh. Bha iomadach ceist air mu fhulangas dhaoine nam beatha, mu bhàs agus mun chruinne-cè uile. Na bheachd-san dh’fheumadh e rathad meadhan a ghabhail eadar a’ bheatha a bh’aige agus a’ bheatha bha e a’ faicinn mun cuairt air. Iomadach bliadhna an dèidh dha a dhachaigh fhàgail fhuair e freagairt a chòrd ris. ’S ann air an soilleireachadh seo a tha an t-ainm Buddha stèidhichte. Bha e a’ teagasg riaghailtean a shaoil e a chuidicheadh daoine air an t-slighe a ghabh e fhèin. Thuirt e gum bu chòir a bhith truasail ri daoine eile. Thuirt e gu robh rudan math anns a h-uile duine agus nach bu chòir naidheachdan breugach a sgaoileadh mu neach sam bith.
An dèidh a' phrògraim:
• Smaoinich co ris a bhiodh e coltach nam feumadh tu leigeil seachad na tha agad anns an t-saoghal a tha seo, mar a rinn Siddartha Gautama. Dè an rud bu mhotha air am biodh ionndrainn agad?
• Rannsaichibh a-mach dè na Deich Riaghailtean a bh’aig Buddha.
• Chan eil luchd-leantainn Buddha a’ creidsinn ann an dia sam bith. Beachdaichibh air cionnas a
dh’obraicheadh no nach obraicheadh seo na ur beatha fhèin.
• Dè na riaghailtean a dh’ fhaodadh a bhith againn anns an t-saoghal seo, gun chreideamh a bhith againn ann an dia sam bith, airson ‘s nach biodh mì-rian mun cuairt òirnn?
• Do Hindus 's i abhainn naomh a tha anns an Abhainn Ganges. Lorgaibh an Ganges agus sgìre Nepal air a' chlàr-dùthcha.
Broadcasts
-
BBC Radio Nan Gaidheal Fri 27 May 2011 11:30 BBC Radio Nan Gaidheal
-
BBC Radio Nan Gaidheal Sat 28 May 2011 10:30 BBC Radio Nan Gaidheal


text:
Kingston, Iaimeuca
'S e prìomh-bhaile Iaimeuca a tha ann an Kingston, ainm oifigeil: Kingston and St. Andrew Corporation. Anns a’ bhliadhna 1923 chuir riaghaltas Iaimeuca an dà ceàrn St. Andrew Parish agus Kingston Parish ri chèile mar "Kingston and St. Andrew Corporation" (KSAC). Anns a’ bhliadhna 2001 bha 96,052 daoine a’ fuireach ann an Kingston Parish agus 555,828 ann an St. Andrew. [1] Tha am baile suidhichte san àirde an earra-dheas an eilein. Tha na beanntan Blue Mountains, Red Hills agus Long Mountain timcheall air agus tha port-mara nadarra aige.


text:
Deanaim
'S e baile anns na Crìochan a tha ann an Denholm. Tha e suidhichte eadar Deadard agus Hamhaig anns a' ghleann River Teviot. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 27′ 28.72″ Tuath agus 2° 41′ 4.81″ Iar.
Ann an 2001 bha 608 duine a' fuireach an seo. [1]
Rugadh John Leyden, rannsachair anns na h-Innseachan, ann an Denholm 8 an t-Sultain 1775. Chaidh clach-cuimhneachan a thogail ann an 1861 a bha air a cruthachadh le Hector H Orrock. Tha i suidhichte ann am meadhan a' bhaile ris an canar "the Green"
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NT 567 185
- Làrach-lìn Denholm


text:
Boireann-dhligheachas
'S e gluasad poileatagach a tha ann am boireannachas neo boireann-dhligheachas (Beurla: feminism), a bhios a' stri airson coirichean co-shinte airson boireannaich, ann an iomadh àite mar taghadh 7 saoghal nam poileataigs, obair, agus an teaghlach.
Eachdraidh na boireann-dhligheas[deasaich | deasaich an tùs]
- An Cruinneachadh Gerritsen - Eachdraidh nam Mnathan air an Làrach-lìn, 1543-1945
- Mnathan Iùdhach agus an Bun-os-cionn na Boireann-dhligheachas Às an Tasglann nam Mnathan Iùdhach


text:
Loch Eanach
'S e baile ann an Siorrachd Rinn Friù a tha ann an Loch Eanach (Beurla: Lochwinnoch). Tha e suidhichte faisg air Castle Semple Loch air bruach River Calder. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 47′ 33.18″Tuath agus 4° 37′ 42.82″ Iar.
Ann an 2001 bha 2,570 duine a' fuireach an seo. [1]
Tha ciad tùs a' bhaile a' nochdadh anns an 12a linn, ach bha tuineachadh ann roimhe sin.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NS 352 586
- Làrach-lìn Lochwinnoch


text:
Kl. Ianair, Anno Domini .dcccc. xl. 4., alias .dcccc. 45.
Secc mór anaicenta comtar suirsi na locha & na h-aibhne.
Gaill Locha Echoch do marbad la Domnall m. Muirchertaigh & lia brathair, .i. Flaithbertach, & orgain a loingsi.
Mael Tuile m. Dunain, comarba Tigernaigh & Cairnigh, secura morte moritur.
Aurchath m. Murcadha, ri Iarthair Connacht.
Mael Duin m. Gairbith, secnap Aird Macha.
Blacáir do thelcudh Atha Cliath & Amlaibh tara eisi.
Drem do muinntir h-Oi Chanannan do marbad do Conghalach & Amlaibh Cuarain i Conaillibh.