text:
An Druim Beag
Tha An Druim Beag (Beurla: Drumbeg)[1] na bhaile croitearachd ann an Asaint, Cataibh. Tha e suidhichte air an rathad B869 eadar an Nead (san ear) agus Cùl-Cinn an Droma Bhig (san iar). 'S e seo na co-chomharran aige: 58° 14′ 31.2″ Tuath agus 5° 11′ 56.4″ Iar. Tha Loch an Droma Bhig san iar den bhaile agus tha seallaidhean brèagha aige. Air làithean soilleir chithear Cughann Eadar Dhà Chaolas agus Loch an Droma Bhig.
Chaidh an Druim Beag a stèidheachadh aig Àm nam Fuadaichean. [2] Thogadh a' chiad rathad don bhaile aig deireadh na 1800an a bha ga cheangal le Loch an Inbhir. Chan eil port-mara aig an Druim Bheag fhèin, ach tha fear ann mu leth-mhìle air falbh ann an Cùl-Cinn an Droma Bhig. 'S e aon de na bailtean dhen Oighreachd Asaint a Tuath a th' anns an Druim Beag.
An-diugh tha timcheall air 100 duine a' fuireach an seo. [3] Tha taigh-òsta agus bùth-chiùird ann far am faighear ealanan is ceàrdan às an àite fhèin.
Bha pàirt den fhilm ghoirid Zip 'n Zoo air a thogail anns an Druim Bheag. Chaidh am film a stiùireadh le Bruce Robertson ann an 2008 agus bha cuid de mhuinntir an àite a’ cluich ann.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Iain Mac an Tàilleir, "Ainmean-àite", duilleag 40, Pàrlamaid na h-Alba (a' tarraing air 3mh an Lùnasdal 2011)
- ↑ MacAskill, John (1999) We have won the land: the story of the purchase by the Assynt Crofters' Trust of the North Lochinver Estate, td 35 Stornoway:Acair. ISBN 0861522214
- ↑ undiscoveredscotland (a' tarraing air 3mh an Lùnasdal 2011)
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NC 122 326
- Lochinver Scotland (Beurla)
- Undiscoveredscotland (Beurla)


c: text/html

text:
Bàrd Spàinnteach Antonio Machado
B' e bàrd barraichte Spàinnteach a bha ann an Antonio Cipriano José María Machado Ruiz. Rugadh e ann an Sevilla ann an 1875. Am bàrd agus a dhàn “Achaidhean Shoria” anns a’ Ghàidhlig. Ann an iarmailt aibhsich bàrdachd na Spàinne, chan eil reul nas soilleire (co-dhiù a-measg nam bard a bha beò anns an fhicheadach linn) na Antonio Machado y Ruíz (1875-1939). Tha a bhàrdachd pailt agus ioma-sheòrsach: eibhinn, brònach, aotrom, domhainn tuairisgeulach, feallsanachail – ach an còmhnaidh sgoinneil, bòidheach, fìorghlan, treibhdhireach, uasal. Bha e ‘na comh-aimsireach do bhàrd mòr eile, Federico Garcia Lorca a rugadh, mar Mhachado, ann an Andalusia, ceann iar-dheas na Spàinne. Mu thimcheall Mhachado, sgrìobh an leabhar mòr-eòlais Larousse: “...bàrd Spàinnteach, a rugadh ann an Sevilla (Seville)...a thug gu buil, air feadh beatha iriosail, uaigneich mar teagasgair na Fraingise..., cruathachadh obair bàrdachd a bha anabarrach luachmhor.” Seo, mar eisimpleir den bhàrdachd tuairisgeulaich aige, beagan rann às a dhuan fada (naoi earrannan agus còig rann deug) a sgrìobh e do bhaile dan ainm Soria ann an ceàrn beanntach, anns an àirde tuath den Spàinn, far an do theagaisg Machado agus far an do phòs e a aon bhean ionmhainn Leonor a chaochail nuair nach robh i ach òg. Ann an 1989 chaidh Antonio Machado ainmeachadh le UNESCO mar Poeta Universal (“Bàrd Uile-choitcheann”).
Campos de Soria (Achaidhean Shoria)[deasaich | deasaich an tùs]
- Tha fearann Shoria neo-thorrach, tartmhor, fuar
- Air na cnuic chruinne is na beanntan maola,
- Cluaintean glasa agus sgùrran ciar,
- Thig agus thèid an t-Earrach
- A’ fàgail eadar feur is luibhean cùbhraidh
- Neòineanan beaga bàna air an làr.
- Cha dhuisg an ùir ‘s an raon ‘na chadal fhathast,
- Air tùs a’ Ghiblein bidh e ‘g cur an t-sneachd
- Air leitir àird a’ mhonaidh;
- Pasgaidh fear-siubhail a mhuineal is a bheul
- ‘Na ghuailleachan clòimhe, agus ceumaidh
- Ciobairean seachad ann an cleòcan fada.
- Soria glan nam beann fuara
- Ceann de Roinn Extramadura
- Le làrach caisteal ceathairne
- Air bruaich abhainn Duero;
- Leis a bhàbhain chnàimhte
- Is a thaighean dubhaichte!
……….
- Thèid sibh còmhla rium ann am chridh’!
IX
- Seadh, thèid sibh còmhla rium, achaidhean Shoria
- Feasgairean sìochail agus beanntan purpaidh,
- Doireachan aibhne, aislingean uaine
- Den fhearrann odhar, ‘s den duslach ghlas
- Agus den bhaile chrìon,
- Dhrùidh sibh air m’anam –
- No an robh sibh ann mu thràth?
- ‘Mhuinntir àrd-chòmhnaird tìr Numancia:A leanas ri Dia mar sean-Chrìosdaidhean,
- Gun lìonadh grian na Spàinne sibh le aoibhneas,
- Le solas, saidhbhreas agus soirbheachadh!
(Air a eadar-theangachadh le Garbhan MacAoidh.)
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
- Màthair-adhbhar: GAIRM, Àireamh 155, An Samhradh 1991, t.d. 253-257.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1830
MDCCCXXX
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Fhosgail an Rathad Iarainn Liverpool & Manchester.
- Chaidh an Eaglais Iosd Chriost de Naomhan an Latha an Diugh a stèidheachadh
- Chaidh Cocorná (Coloimbia) a steidheachadh.
- Chaidh Ebéjico (Coloimbia) a steidheachadh.
- Chaidh Entrerríos (Coloimbia) a steidheachadh.
- Sgrìobh Stendhal an leabhar Le Rouge et le Noir.
- 4 an Dàmhair - Fhuair A' Bheilg a chuid neo-eisimeileachd.
- 13 am Faoilleach - Fhuair A' Bheiniseala a chuid neo-eisimeileachd bho Choloimbia.
- Cur às do Thràilleachd ann an Uruguaidh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 23 an Cèitean - Santiago Pérez de Manosalbas, ann an Zipaquirá. Neach-poileataigs à Coloimbia
- 15 am Màrt - Paul Johann Ludwig von Heyse, ann am Berlin. Sgrìobhadair Gearmailteach
- 3 an Gearran - RobertGascoyne-Cecil, prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte
- 8 an t-Sultain - Frédéric Mistral, sgrìobhadair às an Fhraing
- Lothar Meyer
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 26 an t-Ògmhios - Seòras IV, rìgh anns an Rìoghachd Aonaichte.
- 17 an Dùbhlachd - Simón Bolívar, saighdear agus neach-poileataigs às a' Bheiniseala
- 30 an t-Samhain - Francesco Saverio Castiglioni, ann an Cathair na Bhatacain. Pàp bho 1829 gu 1830.


text:
- TIOTAL
- Muidseachan Anart agus iarannan
- EXTERNAL ID
- QZP99_97193_08_11
- ÀITE
- N/A
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38930
- KEYWORDS
- adan
bonaidean
aodach, iarannan, obair làitheil
obair dhachaigheil
Chithear dà mhuidse anairt agus innealan brùthaidh anns an dealbh seo. Is e bonaid chaol anart a bhiodh air boireannach posta a th' ann am muidse. Mar as àbhaist, bhiodh bean na bainnse a' faighinn muidse bho a màthair-chèile air latha na bainnse aice. Tha iarannan agus innealan brùthaidh eile fo na bonaidean anns an dealbh. Bhiodh iarannan gan teasachadh an tac an teine. Mar bu thrice, bhiodh barrachd air aon iarann aig daoine gus am b' urrainn dhaibh fear a chleachdadh fad's a bhiodh am fear eile ga theasachadh
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
- TIOTAL
- Aithisg on 'Inverness Courier' mu thuras Prionnsa na Cuimrigh, duilleag 6
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D375_P051
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 4878
- KEYWORDS
- turasan rìoghail
Eideard VIII
Leigian Bhreatainn
Seo an t-siathamh duilleag de dh'aithisg an 'Inverness Courier' mu thuras Eideird, Prionnsa na Cuimrigh gu Inbhir Nis air 26mh Ògmhios 1931.
Thug am Prionnsa taing do Leigian Bhreatainn is do Shir Iain Hamilton, Ceannard ùr an Leigian ann an Alba. Fhreagair Morair Haddington as leth an Leigian (tha na thuirt e an seo)


text:
Soills air Mo Smuain
'S e “Soills Air Mo Smuain” laoidh le freumhan a tha righinn air ais do dh’Èirinn agus na “Linntean Dorcha”. S’ ann bho sheann laoidh ann an Gàidhlig na h-Èireann a chaidh a thionndadh gu Beurla nuair a dh’eadar-theangaich an sgoilear Mairi Byrne e bhon t-seann-Ghàidhlig gu Beurla ann an 1905 agus i anns a' bhliadhna mu dheireadh aice aig Oilthigh na h-Èireann. Greiseag bheag an dèidh seo chaidh a sgrìobhadh ann an rannan le Eleanor Hull an 1912.
A-rèir choltais s ’ann le manach Èireannach dhan ainm Dallan Forgaill a chaidh an laoidh a sgrìobhadh anns an 6mh linn agus e a' fosgladh le:
Rop tú mo baile, a Choimdiu cride
Bí Thusa 'mo shúile a Rí mhór na ndúil
Is Tusa mo shuilean, Righ mo chridhe
Chanadh cuid gur e Forgaill prìomh bhàrd, no filidh, na h-Èireann aig an àm a bha seo agus cliù mhòr aige mar am bàrd ‘oifigeil’ is ainmeil air an eilean. Bha Dallan cuideachd eòlach air Calum Cille agus ‘s e a sgrìobh Amra Choluim Chille mar cuimhneachan dhà.
Tha an laoidh air a sheinn ri seann fhonn Èireannach dhan ris an canar “Slaine”/”Slane” a tha air ainmeachadh an dèidh cnoc faisg air Baile Shláine aig a bheil àite sònraichte ann am beul-aithris/eachdraidh a’ Chrìosdaidheachd ann an Èirinn. An seo, tha e coltach, loisg Calum Cille teine air a' chnoc an dèidh do dh’Àrd-Righ Laoire òrdugh a thoirt seachad nach fhaodadh neach sam bith teine a losgadh roimhe agus fèis-paganach gus tòiseachadh ann an Tara. An àite fhàgail feargach ‘s e am buaidh a bh’ aig na rinn Calum Cille ach an Rìgh fhàgail measail air agus e a gabhail iognadh air mar a bha e gun eagal idir. Mar sin thug e cead dhà cumail air leis an obair aige a sgaoileadh Crìosdaidheachd an Èirinn.


text:
Imre Nagy
B' e Imre Nagy (rug 7 an t-Ògmhios, 1896, chuir gu bàs 16 an t-Ògmhios, 1958) Prìomhaire na h-Ungair air dà thuras.
Bha e ag obair mar ceàrd-glais mus deach e a' shabaid anns a' Chiad Chogadh Mòr. A sin bha e air a thoirt mar phrìosanach ann an 1915 agus thoisich e a bhith na cho-maoineach agus chaidh e a' shabaid anns an Airm Dearg. Troimh na 1930'an agus na 1940'an bha e ag obair airson an Uidheam Teàrainneachd Sobhiat agus leis a seo bha e a' faighinn oifisean anns an riaghaltas.
Stad e ag obair dhaibhsan anns na 1940'an agus thill e chun an Ungair ann an 1944. Ann an sin bha e na Mhinistear airson Àiteachas. Ann an 1953 bha e air a thaghadh mar Prìomhaire na h-Ungaire. Dà bhliadhna as deidh seo ann an 1955 thug feadhainn de na companaich aige air an oifis seo fhàgail seach gun robh e a' fàs robh libearalach. Chleachd e an tìde seo a' mach à oifis a' teagaisg.
Bha e na Phrìomhaire a rithist ann an 1956 troimh taghadh poblach fhad 's a bha an èireachadh ana-Sobhiat ann. Air an 31 den Dàmhair dh'fhoillsich e gun robh an Ungair a' dol a tharraing às bhon Còrdadh Warsaw. Air an 1 den t-Samhainn rinn e iarrtas troimhe an UN gu na cumhachdan mòr mar Breatainn agus na Stàitean Aonaichte ag innse dhaibh mu dheidhinn neo-phàirteachd an Ungair.
Nuair a rinn na Sobhiats ionnsaigh air an Ungair chuir seo stad air an èireachadh agus bha aige, còmhla ri cuid eile a bha ag obair leis, ri dhol chun an ambasaid aig Iugoslàbhia airson tèarmann. Bha e air chuir air làimh air an 22 den t-Samhain agus air thoirt gu Romàinia. Bha e an uairsin air a thoirt air ais chun Ungair. Bha e air a chrochadh agus air a chur gu bàs ann am Budapest anns an t-Òghmios 1958.


text:
- TIOTAL
- Aiseagan an Eilein Sgitheanaich
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0254
- ÀITE
- Caol Àcain
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1970an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32155
- KEYWORDS
- aiseagan
bàtaichean-aiseig
Drochaid an Eilein Sgitheanaich
cairtean-puist
Tha a' chairt-puist seo a' sealltainn aiseagan an Eilein Sgitheanaich a' fàgail Caol Loch Aillse agus Caol Àcain.
Tha Caol Àcain air a bhith na phrìomh shlighe dhan Eilean Sgitheanach bho thìr-mòr bho co-dhiù an 17mh linn. Gu meadhan nan 1930an, cha b' urrainn ach aon chàr a thoirt thar a' chaolais gach turas. An-diugh, chan eil aiseag ann dhan mhòr-shluagh idir bhon a chaidh Drochaid an Eilein Sgitheanaich a thogail, a cheangail an t-eilean ri tìr-mòr


text:
11 an Giblean
'S e 11 an Giblean an 101mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (102mh ann am bliadhna-leum). Tha 264 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1942 - Eadar 17 am Màrt agus 11 an Giblean chaidh a’ mhòr-chuid de na Iùdhaich ann an Lublin a chur às a’ bhaile a-rèir an Sgeama Reinhardt gu Champa bàis Bełżec.
- 1972 - Thoisich I'm Sorry I Haven't A Clue air a' BhBC.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1240 - Llywelyn Mòr, prionnsa na Gwynedd, a' Chuimrigh.
- 1987 - Primo Levi, ann an Torino. Sgrìobhadair às an Eadailt.
- 2013 - Jonathan Winters, ann an Dayton. Cleasaiche à Ohio sna Stàitean Aonaichte.


text:
Meatailt Dhubh
'S e seòrsa cèol meatailt a th' ann am meatailt dhubh, a thòisich anns na 1980an agus 1990an, gu h-àraidh anns an Nirribhidh. Thànaig an cèol seo bho meatailt bàis, (a thàinig bho meatailt slaic), agus bho dhaoine dhen bheachd nach robh meatailt bàis cràicte gu leòr.
Tha an darna chuid dhen bheachd gur e an stoidhle-chiùil fhèin a nì meatailt dhubh sònraichte agus a' chuid eile dhen bheachd gur e na faclan agus an fheallsanachd a tha sònraichte mu dheidhinn, ge b' e dè an stoidhle-chiùil.
Thànaig an t-ainm meatailt dhubh bho black metal ann am Beurla, abairt a nochd air clàr aig Venom, còmhlan Breatannach. Ged a thug Venom an t-ainm air an stoidhle-chiùil seo, cha chluicheadh iad an aon seòrsa ceòl ri còmhlanan mar Mayhem agus Immortal mar eisimpleir. Cha robh an seinn aca den seòrsa sgreuchail a chleachdas mòran còmhlanan meatailt dhubh. Bha còmhlanan mar Hellhammer/Celtic Frost, Mercyful Fate agus gu h-àraidh Bathory glè chudthromach ann an toiseach meatailt dhubh.
Thòisich meatailt dhubh le còmhlanan às an Nirribhidh, mar Darkthrone, Satyricon, Mayhem, Emperor, Immortal agus Burzum. Chleachd iad criomagan bho mheatailt chumanta agus bho cheòl clasaigeach, airson seòrsa ceòl a chruthachadh a bha gu math borb ach àlainn aig a' cheart uair, le faclan an aghaidh Crìosdachd, agus cuideachd a-mach air creideamhan Pàganach no Satanach gu tric.
Chleachdadh cuid dhe na còmhlanan seo corpse paint: a' peantadh an aodann dubh agus geal gus coltas bàis a riochdachadh. Chleachdadh iad far-ainmean cuideachd, ainmean ceangailte ris na Lochlannaich, neo ri bàs.
An Cèol[deasaich | deasaich an tùs]
Seo cuid dhe na feartan a tha ceangailte ri meatailt dhubh:
- Giotàran gu math luath.
- Faclan glè eu-dòchasach, a tha an aghaidh Crìosdachd, neo/agus a-mach air Pàganach neo Satanach.
- Aig an toiseach, bha na clàrachaidhean fhèin gu math mi-shoilleir, airson adhbharan feallsanachdail, mar ràdh aghaidh an gnìomhachais-chiùil, no dìreach as adhbhar cion airgid. Tha cuid, mar Darkthrone, fhathast a' cleachdadh na stoidhle-clàrachaidh seo.
- Mar as tric, bidh na drumaichean gu math luath agus na drumairean a' cleachdadh blast beats. Ach uaireannan, airson buaidh shònraichte, thèid am buail nas slaodaiche.
- Uaireanan tha meur-chlàr air a'cleachdach, gu h-araidh nuair a tha an cèol nas simphineadh ann an fuaim ('s e eiseamplear math de seo an comhlan Dimmu Borgir).
- Seinn gu math àrd, sgreuchail (tha seo a deanabh e dioramh a'cluinntin na faclan, uaireanan). Ach tha moran comhlanan a'cleachdadh stoighlean diofairte, nas tradiseanta neo co ceangailte rith seorsan eile de meatailt.
- Chan eil an rithim cho cudromach rith ann an seorsan eile de meatailt, mar meatailt marbh.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Mar a tha air ag radh mar tha, bha Venom glè chudthromach gu meataild dubh, ged nach eil an ceòl aca direach an aon rud.
' S e an duine as cudthromach gu meatailt dubh, aig an toiseach, Øystein Aarseth (a bha a'cleachdadh an t-ainim Euronymous). Bha e a' cluich a' ghiotàir airson an comhlan Mayhem. ' S e Aarseth agus an "inner circle" - na duine a bha as cudtromach anns an sealladh - a bha as cudthromach ann an meatailt dubh aig an toiseach. Bha iad a'coinneachadh aig an bùth aige, Helvete (ifrinn). Ann an 1993, muirt Varg Vikernes e, a' cur sgian ann barrachd na fichead tursan (ach tha Vikernes fhathast ag ratha nach robh e ach mu còig tursan, agus thuit Aarseth air glainne briste). Fhuair Vikernes 21 bliadhna anns a phriosan, agus gus an latha an-diugh chan eil e pàirt den sealladh meatailt dubh, a-nis co ceangailte rith comhlanan Nazi. ' S e 's dòcha air sailleabh air Vikernes a tha daoine ann a tha a'smaointin air meatailt dubh mar ceòl neo Nazi, ged gur e direach pàirt beag den sealladh a tha comhlanan mar sin, agus tha a bhor cuid a'cur astar eadar iad fheinn agus smaointin Nazi.
Aig an toiseach, agus latha an-diugh, bha an sealladh meatailt dubh fada an aghaidh creideamh Chrìosdach, agus ag iarraidh air an Nirribhidh a' dol air ais gu na ciad creideamhan aice. Aig deireadh na 1980an agus toiseach na 1990an, losg daoine anns an sealladh meatailt dubh air eaglaisean (ann an Nirribhidh, tha moran eaglaisean air an dèanamh le fiodh).
Thàinig meatailt dubh suas anns na naidheachdean a-rithist nuair a losg an seinneadair de Mayhem air e fhèin, a' sealltain cho ceart 's a bha an t-ainm ciùil aige: Death. Sgrìobh e litir ag ratha gu robh e duilich mu dheidhinn an fhuill, agus thug Aarseth dealbhan den cuirp, a bha air a cleachdadh air aon de na clàran aig Mayhem.
Latha an-diugh, chan eil an ainneart seo pàirt mòr de meatailt dubh, le a bhor cuid de comhlanan direach a'deanabh an ceòl, agus a stad air na rudan eile a tha ceangailte ris an ceòl. Tha moran de na comhlanan a bha ann aig an toiseach fhathast an seo. Cuideachd, tha comhlanan bho duthaichean eile nas cudthromach anns an sealladh latha an diugh, gu h-araid an An t-Suain, Suòmaidh, agus dùthchannan anns an Eòrpa an Ear. Tha barrachd diofar fuaimean anns an ceòl a-nis, le ceòl tradiseanta, techno, ceòl classigeach, agus moran eile, a nis air a cur comhladh ris an fuaim tradiseanta airson meatailt dubh.


text:
- TIOTAL
- Sealladh faisg air Cunndainn, Srath Pheofhair
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1148
- ÀITE
- Cunndainn
- SGÌRE
- Am Blàr Dubh
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Cunndainn
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33071
- KEYWORDS
- cairtean
Siorrachd Rois
Sgìre Rois is Chrombaidh
aibhnaichean
drochaidean  Tòrr Aicheallaidh
Tha a' chairt seo a' sealltainn drochaid tarsainn air abhainn faisg air Cunndainn, Siorrachd Rois. 'S e baile beag a th' ann an Cunndainn aig comar Abhainn Chonain agus an Dubh-Abhainn, faisg air Srath Pheofhair. Tha e faisg air grunn de dh'àiteachan brèagha, mar Eas Rothagaidh, agus cuairtean tro choilltean Tòrr Aicheallaidh. Tha dama agus stèisean-cumhachd cuideachd ann an Tòrr Aicheallaidh a tha nam pàirt de Sgeama Dealan-Uisge Chonain


text:
Tours
'S e baile mòr ann am meadhan na Frainge a th’ ann an Tours (IPA: tuʁ). Tha e suidhichte anns a’ cheàrn Centre agus anns an sgìre Indre-et-Loire. Rugadh an sgrìobhadair Honoré de Balzac an seo air an 20mh latha dhen Chèitean 1799.[1]
Gnàth-shìde[deasaich | deasaich an tùs]
'S e gnàth-shìde beagan aigeannach a tha ann an Tours, leis an t-uisge a’ dòrtadh air feadh na bliadhna, fad 175 làithean agus tha na geamhraidhean gu math boga oir tha Tours faisge air a’ mhuir. Bidh a’ ghaoth a’ sèideadh, mar as àbhaist, bhon iar-dheas gus an àirde an iar, is tha e gu math stoirmeil sa gheamhradh.[2]
- Teodhachd mheadhanach bhliadhnail : eadar 7°C agus 25°C.
- Teodhachd na b’ ìsle a-riamh: -18.5°C (Fhaoilleach 1964)
- Teodhachd na b’ àirde a-riamh: 39.8°C (Lùnasdal 2003)
- Solas na Grèine: 1799 -1819 uairean gach bliadhna.
- Ceò: 58 latha gach bliadhna.
- Stoirmean: 20 latha gach bliadhna, air feadh na bliadhna, fiù’s as t-samhradh.
- Uisge: Eadar 684mm agus 709mm gach bliadhna.[3]


text:
- TIOTAL
- Litir mun rathad-iarainn aig a' chompanaidh Marmor an Eilein Sgitheanaich Earr, duilleag 1
- EXTERNAL ID
- Z_CDT_19_MEP4445_12_1
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- DEIT
- 23 An t-Iuchar 1910
- LINN
- 1910an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann Chlann Dòmhnaill agus Taigh-tasgaidh nan Eilean
- AITHNEACHADH MAOINE
- 2588
- KEYWORDS
- marmor an Eilein Sgitheanaich
cuaraidhean
trèanaichean
rèile
rathaidean iarainn
gnìomhachas
marmor
togail
Tha am fear a sgrìobh na litreach seo na bhall ann an Institiùd nan Innleadairean Sìobhalta agus na Stiùiriche air Marmor an Eilein Sgiathanaich Earranta. Thòisich Marmor an Eilein Sgitheanaich Earranta a' cladhach anns an t-Srath a' cleachdadh luchd-obrach às a' Bheilg ann an 1904. Greis an dèidh sin thog iad rèile a bha a' ceangal na cuaraidh ann an Cille Bhrìghde ri cidhe an Ath Leathainn.
Tha an lìtir ag ràdh gu bheil Marmor an Eilein Sgiatheanaich Earranta air £30,000 a chosg air ceithir mìle de rèile agus drochaid, innealan togail agus innealan cladhaidh aig an dà chuaraidh ann an Cille Bhrìghde. Tha e ag ràdh gum feumar £10,000 eile airson cuaraidhean eile, taighean don luchd-obrach agus àitichean cruinneachaidh. Bhathas a' pàigheadh £250 gach mìos ann an cosnadh aig an àm seo.
Thàinig an làmh-sgrìobhainn seo à cruinneachadh ann an Leabharlann Chlann Dòmhnaill agus Taigh-tasgaidh nan Eilean, an t-Eilean Sgitheanach


text:
- TIOTAL
- HR 9 'Ben Rinnes' a' tighinn a-steach dhan Bhlàr Dhubh
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_1074
- ÀITE
- Am Blàr Dubh
- SGÌRE
- Am Blàr Dubh
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Urrath
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27757
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn HR9 'Ben Rinnes' a' tighinn a-steach dhan Bhlàr Dhubh.
B' e aon den chlas 4-4-0 locomotaibhean luchd-siubhail ris an canaist na 'Small Bens' a bh' anns an locomotaibh. Chaidh a togail aig ionad-obrach Rèile na Gàidhealtachd fhèin aig Loch Gorm ann an Inbhir Nis san Iuchar 1899. Chaidh a h-àireamhachadh 14405 leis an LMS agus lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis san t-Sultain 1944.
Air 11 An t-Ògmhios 1862 dh'fhosgail Rèile Inbhir Nis agus Siorrachd Rois an loidhne eadar Inbhir Nis agus Inbhir Pheofharain. Bha seo a' gabhail a-steach stèisean ann am baile Tharbhdail agus cho-dhùin an companaidh ainmeachadh an dèidh a' mhargaidh chruidh faisg air làimh, Am Blàr Dubh. An ceann ùine chaidh an t-ainm Am Blàr Dubh a thoirt air an sgìre mun cuairt.


text:
22 an t-Samhain
'S e 22 an t-Samhain an 326mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (327mh ann am bliadhna-leum). Tha 39 làithean air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1975 - Thoisich rìoghachadh Juan Carlos I na Spàinne.
- 1991 - Chaidh am film Beauty and the Beast fhoillseachadh le Walt Disney Feature Animation.
- 2005 - Chaidh Angela Merkel a thaghadh mar Seannsalair na Gearmailt.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1515 - Màiri de Guise, bean Seumas V na h-Alba agus màthair Màiri I, Bànrigh na h-Alba.
- 1828 - Octavia Carlén, ann an Skara. Sgrìobhadair às an t-Suain.
- 1869 - André Gide, ann am Paris. Sgrìobhadair Frangach.
- 1890 - Charles de Gaulle, ann an Lille Ceann-suidhe na Frainge.
- 1988 - Fuad Alakbarov, ann am Baku. Neach-poileataigs Albannach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1930 - Marsaili NicUalraig Fhriseal, seinneadair à Peairt.
- 1963 - John F. Kennedy, 35mh ceann-suidhe de na Stàitean Aonaichte.


text:
Lùth
'S e an comas obair a dhèanamh a tha ann an lùth.
Is e an t-aonad neirt anns an t-Siostam Eadar-nàiseanta nan Aonadan a tha ann an "Joule" (comharra J).
Mhìnichear an Joule a bhith An uimhir neirt a tha dìth a ghluais forsa de 1 Newton tro astar de 1 meatair.
Seòrsaichean neirt[deasaich | deasaich an tùs]
Tha iomadh seòrsa cumhachd san domhainn ach tha iad uile co-cheangailte ri na ceithir neartan bunaiteach. Bidh na neartan laidear is na mì-fhallain dìreachd ag obair aig astar goirid,se iad a tha cunntachailairson a cumail seorsa nucleons (buail dealain) agus cruachd nuclei (atomic nucleus) comhla.Bidh electromagnetic neart a cluich eadar chargean dhealain agus bidh an neart gravitational a snàmh eadar neartan eadar-dhealaichte.
Tha Pauli exclusion principle a tha a deanamh suas an curam airson na caillean (atoms) ,gus nach bidh na caillean a dol thairais air a cheile,tha seo ciamar a tha an neart gu math roc agus duilich ri gluasad ach, tha fhathast a toirt feum dhan neart electromagnetic a bhios a' cur na stuthan seo ri cheile. Tha uile de na neartan eile co-cheangailte ri na ceitheir seo. Mar suathadh (friction) , se foillseachdadh de an electromagnetic a ni na cailleanaig dha uachdar agus am Pauli exclusion principle, a cuir stad air caillean gus nach theid iad tro a cheile. Na neartan ann an cruinnleum air a thogail le Dlighe Hooke, tha iad cuideach freagairt a thanaig bho neartan electromagnetic agus an exclusion principle a bhios a cluich an pàirt nuair a tha an rud a tighinn air ais dhansuidheachadh ceart aige.Neartan meadhon-sheachnach,se sin an neart bhidh a toirt air luaths is cabhag, nì e cuideachsin luath no slaodach ma tha sinn a dol ann an cearcallan.


text:
- TIOTAL
- An Ro-urramach Alasdair Augustin Dòmhnall MacCoinnich
- EXTERNAL ID
- PC_STAND_CATH_040
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30036
- KEYWORDS
- eaglaisean
clèirich
ministearan
luchd-ciùil eaglaise
Fhuair Alasdair A D MacCoinnich oideachadh aig colaiste dhiadhachd Durham mus do rinn e seirbheis mar Dheadhan 's an uair sin mar Shagairt ann an Leicester. Thàinig e a dh'Inbhir Nis ann an 1911 mar Chiad-sheinneadair agus Frith-shagairt aig Cathair-eaglais an Naoimh Anndra, agus rinneadh e na Phròbhaist dhith nuair a leig am Pròbhaist Mitchell-Innes dheth a dhreuchd ann an 1918. 'S e a rinn seirbheis mar Phròbhaist sa Chathair-eaglais gu math na b'fhaide na duin' eile, san dreuchd sin barrachd air 30 bliadhna.
Na chluaineas chaidh MacCoinnich a dhèanamh na Chanan Urramach aig a' Chathair-eaglais agus chaidh e a dh'fhuireach ann an Loidse Chinn Eilein ann an Srath Pheofhair, ach, aig aois 92, ghluais e a-steach air ais a dh'Inbhir Nis. Chaochail e ann an taigh niorsaidh ann an Inbhir Nis ann an 1969 agus chaidh a thiodhlacadh mu shia seachdainean às dèidh D. F. Raibearts, Neach-òrgain na Cathair-eaglais, fear a chuir seachad 46 bliadhna na dhreuchd agus fear a chuir MacCoinnich fhèin san dreuchd sin.


text:
Coimisean Napier
'S e coimisean den riaghaltas a bh' ann Coimisean Napier ann an 1883. Chaidh a chruthachadh fo stiùireadh an Uasail Napier gus sgrùdadh air suidheachadh nan croitearan agus coitearan air a' Ghàidhealtachd.
Ro-eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Bha suidheachadh na Gàidhealtachd aig deireadh an 19mh linn glè dhuilich. Bha mòran de chroitearan ann am bochdainn, bha na mìltean air fàgail thairis air a’ chuan agus bha daoine fhathast air am fuadachadh a-mach às na bailtean aca gus tuathanasan chaorach a chruthachadh nan àite agus a chur air croitearan a dhol a dh’iasgachd. Bha màl a’ dìreadh fhad ’s a bha meudachd an fhearainn a’ cromadh. Bha na daoine gu tùr eisimealach air na h-uachdarain agus cha robh cothrom aca am beatha fhèin a stiùireadh. Cha robh tèarainteachd sam bith aca air an fhearann. Aig an aon àm ann an Èirinn thòisich croitearan air a bhith soirbheachail an aghaidh uachdaran le sgur màl a phàigheadh. Leis a’ bheachd Èireannach chuir croitearan ann an Cille Mhoire san Eilean Sgitheanach romhpa sgur am màl a phàigheadh agus mu dheireadh thall, às dèidh strì fhuair iad màl 25% na b’ ìsle ann an 1881. [1]
Ùpraid nan Croitearan[deasaich | deasaich an tùs]
Thachair an ùpraid as ainmeile, Blàr a' Chumhaing, anns a’ Bhràighe ann an 1882. Bha croitearan anns a’ Bhràighe air eisimpleir Cille Mhoire, anns an Eilean Sgitheanach, a leantainn agus dhiùlt iad màl a phàigheadh. Ann an 1883 chaite na b’ fhaide agus dh’iarr croitearan Gleann Dail an talamh air ais a chaidh a thoirt air falbh bhuapa anns na bliadhnaichean ron sin. Ged a chaidh cuid dhaoine dhan phrìosan, cha robh neart gu leòr aig a’ phoileas fìor stad a chur air Ùpraid nan Croitearan. Cha b’ e an fheadhainn seo a-mhàin a thòisich strì air a’ Ghàidhealtachd gus an còirichean a bhuannachadh, agus leis an aimhreit a’ fàs, bha èiginn air an riaghaltas rannsachadh air na trioblaidean, cuideachd air sgàth ùidh phoblach anns na tachartasan agus air sgàth na thachair ann an Èirinn. [2]
An Coimisean[deasaich | deasaich an tùs]
Le sin chaidh coimisean a chur an cèill leis an riaghaltas gus sgrùdadh air suidheachadh eaconomaigeach agus sòisealta nan croitearan agus coitearan air a’ Ghàidhealtachd aig deireadh na 19mh linn. ’S e An t-Uasal Napier ceann a’ choimisean agus Calum MacNèill an Rùnaire. Chaidh iad timcheall air a’ Ghàidhealtachd bhon Chèitean 1883 agus dh’èist iad ri 775 duine (a’ mhòr-chuid anns a’ Ghàidhlig) ann an 61 àite. Chaidh a h-uile rud a sgrìobhadh sìos gu mionaideach agus eadar-theangachadh. Chaidh fhoillseachadh ann an 1884 anns a’ Bheurla. [3] ’S e obair fîor chudromach a rinn Coimisean Napier airson na Gàidhealtachd. B’ e sin a’ chiad turas a bha ùidh phoblach anns a’ Ghàidhealtachd agus ann an suidheachadh nan daoine, agus a’ chiad turas a chaidh oidhirp a dhèanamh faighinn a-mach mu dheidhinn seo. ’S e fianais cudromach a th’ anns na h-agallamhan, chan ann dìreach air sgàth ’s gun deach an dèanamh le mòran daoine air feadh na Gàidhealtachd ach gu h-àraidh air sgàth ’s gu bheil iad cho mionaideach agus air an innse leis na croitearan fhèin. Bha an coimisean ag iarraidh gum faigh gach duine ann an Alba cothrom an aithisg a leughadh agus gum biodh leth-bhreac de na leabhraichean anns gach leabharlann. [3]
Toraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Às dèidh an sgrùdaidh rinneadh planaichean leasachaidh gus beatha nan croitearan a dhèanamh nas fheàrr. Chuir iad cuideam àraid air ceist an fhearainn. An toiseach, ann an 1885 fhuair croitearan cead pàirt a ghabhail ann an taghadh poilitigeach. Mar sin dh’fhàs ùidh phoilitigeach aig na Gàidheil agus neart cùisean atharrachadh anns an sgìre. Chaidh Achd na Croitearachd (1886) a dhèanamh ann an 1886 agus airson a’ chiad turas fhuair croitearan còirean air an talamh. Mu dheireadh thall, fhuair iad tèarainteachd air an fhearann air an robh iad a’ fuireach agus an còir ga chur air adhart gu ball an teaghlaich. Fhuair iad dìoladh airson leasachaidhean a rinn iad air a’ chroit nuair a dh’fhàgadh iad. Thòisich Coimisean nan Croitearan, cuairt an fhearainn, gus màl a chumail reusanta. [3]
Tùsan[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Hunter, James 1976. The Making of the Crofting Community. Dùn Èideann, John MacDonald. ISBN 0859765377 Duilleag 133
- ↑ Hunter, James 1976. The Making of the Crofting Community. Dùn Èideann, John MacDonald. Duilleag 143
- ↑ 3.0 3.1 3.2 Cameron, A.D. 1986. Go Listen to the Crofters: The Napier Commission and Crofting a Century ago. Steòrnabhagh, Acair. ISBN 0861520637 Duilleag 123, 125
- Her Majesty’s Commissioners of Inquiry 1884. Evidence taken by Her Majesty’s Commissioners of Inquiry into the Condition of Crofters and Cottars in the Highlands and Islands of Scotland. 1884. Edinburgh: Nèill & Company


text:
Eilean Iarmain
'S e clachan a tha ann an Eilean Iarmain (Beurla: Isleornsay). Tha e suidhichte san àird an ear leth-eilean Slèite anns an Eilean Sgitheanach a' coimhead thar Linne Shlèite gu cnuic Chnòideart. Tha e mu 7 mìltean (11 cilemeatair) air falbh bhon Àth Leathann. 'S e seo na co-chomharran aige: 57° 8′ 44.48″ Tuath agus 5° 48′ 32.47″ Iar.
Tha acarsaid nàdarra aige, a thoiseach mar port-mara airson sgadain aig toiseach an 19mh linn. An uair sin dh’fhàs Eilean Iarmain ainmeil mar àite far an robh na bàtaichean à Glaschu a’ stad. Ann an 1820 chaidh a' chiad taigh-beag poblach den Eilean Sgiathanach a thogail an seo. [1] Faisg air a’ chidhe tha an taigh-òsda The Isle Ornsay Hotel agus an taigh taisbeanadh: “an Talla Dearg”. Chaidh an taigh-òsda a thogail anns a' bhliadhna 1888 agus tha e aig Sir Iain Noble a-nis.
Ma bhios a' mhuir air falbh, s' urrainnear coiseachd bho Eilean Iarmain gu Eilean Orasaigh, eilean beag dìreach ri a thaobh. Tha taigh-solais Orasaigh suidhichte ann an Eilean Sionnach, mu cilemeatair san àird an ear dheth.
Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
'S e Eilean Iarmain neo Eilean Dhiarmaid an t-ainm a tha air an àite seo. [2] Canar cuid gur e Eilean Dhiarmaid an t-ainm a bh' air bho thus a-rèir Diarmad, gaisgeach ainmeil a bha ann còmhla le Fionn agus Oisean. A-rèir beul-aithris bha Cu Chulainn ann cuideachd. [3]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Gazetteer for Scotland
- ↑ "Placenames", duilleag 67, Pàrlamaid na h-Alba
- ↑ Eachdraidh an àite (Gàidhlig)
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NG 696 125
- Taigh-òsda Eilean Iarmain
- ambaile.org (Gàidhlig)


text:
- TIOTAL
- Leac uaighe snaidhte, Caibeal Naomh Maol Rubha, Àrasaig
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0974
- ÀITE
- Àrasaig
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Àrasaig 's Mùideart
- LINN
- 20th Century
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10860
- KEYWORDS
- Gàidhealtachd agus Eileanan
leacan uaighe
cladh
cladhan
eaglais
caibeilean
snaidheadh
eaglais Cheilteach
Tha an leac uaighe snaidhte seo ann an cladh na seann eaglaise ann an Àrasaig, air a bheil cuideachd an t-ainm Caibeal an Naoimh Maol Rubha, no seann eaglais Chill Mhaol Rubha no Chille Mhoire. Chaidh an dealbh seo den leac a thogail le M.E.M. Donaldson sa chiad leth den 20mh linn. Tha na h-ìomhaighean snaidhte air aghaidh na cloiche a' gabhail a-steach dà làimh a' greimeachadh air crois Cheiltich agus bàta-seòlaidh. Tha litrichean fillte air an lic agus tha e coltach gur iad sin 'MAIRGML'.
Rugadh an dealbhadair, Mary Ethel Muir Donaldson, ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Rinn i tòrr siubhail ann an ceann a tuath agus air taobh siar na Gàidhealtachd a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. B' e Rubha Àird nam Murchan fear de na h-àiteachan a b' fheàrr leatha agus b' ann an sin a rinn i a dachaigh ann an Sanna ann an 1927.
Eadar 1912 agus 1949, sgrìobh Miss Donaldson iomadh leabhar mu eachdraidh shòisealta agus mu chleachdaidhean na Gàidhealtachd. 'S e 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' as ainmeile agus tha dealbhan annta a rinn i fhèin. Chaochail i ann an dachaidh-cùraim ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Baile Shildeig aig Loch Sildeag agus Toirbheartan
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0903
- ÀITE
- Sìldeag
- SGÌRE
- Loch Carrann
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: A' Chomraich
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32825
- KEYWORDS
- cairtean-puist
lochan
beinn
bailtean
eileanan
tèarmann-eòin
tèarmainn-eòin
ainmean-àite
Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn baile Shìldeig air bruthaichean Loch Shìldeig. Chithear Loch Toirbheartan aig astar. 's e Eilean Shìldeig a th' ann am meadhan na deilbh.
Thathar den bheachd gun deach sìol giuthas Albannach a chur air an eilean anns na 1800an gus pòlaichean a thoirt do mhuinntir Shìldeig airson lìn iasgaich agus soithichean. Tha Eilean Shìldeig an-diugh le Urras Nàiseanta na h-Alba agus na Ionad de Shuim Shònraichte Shaidheansail. Tha iomadh seòrsa isean a' fuireach air an eilean, nam measg speireagan ruadh, corra-ghrithich agus caillich-oidhche.
Chaidh Sìldeag a thogail tràth anns na 1800an gus teaghlaichean a bhrosnachadh cùrsa-beatha a dhèanamh de dh' iasgach. B' e adhbhar eile a chaidh am baile a leasachadh gus seòladairean a thrèanadh airson an Nèibhidh Rìoghail anns na cogaidhean an aghaidh Napoleon. Thug an Nèibhi taic-airgid do mhuinntir Shìldeig gus taighean is bàtaichean a thogail, agus chaidh £2700 a chosg air na trì prìomh shràidean ann an Sìldeag a thogail. Cha tànaig air seòladairean Shìldeig a dhol a shabaid air sgàth 's gun deach làmh an uachdar fhaighinn air Napoleon aig Waterloo, ach shoirbhich leis a' bhaile ri linn gnìomhachas an sgadain.
An-diugh, tha bàtaichean-iasgaich Shìldeig a' faighinn muasgain-chaola agus feusgain; 's fhada o nach robh sgadan anns an sgìre, ach tha ainm a' bhaile, a' ciallachadh Bàgh an Sgadain, mar chuimhneachan air a' ghnìomhachas


text:
UCAS code QP59
UHI information line 0845 272 3600
Cùrsa do luchd-ionnsachaidh adhartach agus fileantaich a tha airson piseach a thoirt air na sgilean aca sa chànan.
Cuiridh tu eòlas air cultar traidiseanta, eachdraidh, litreachas agus na meadhanan mar phàirt den chùrsa.
An Cùrsa Adhartais
Modalan riatanach:
Modalan roghainneil:
Ionnsachaidh tu ann an clasaichean aghaidh-ri-aghaidh aig Sabhal Mòr Ostaig UHI san Eilean Sgitheanach, no Colaisde a’ Chaisteil UHI ann an Eilean Leòdhais; agus an dà chuid dhiubh aig cridhe coimhearsnachd na Gàidhlig.
Tha an àireamh de dh’uairean gach seachdain a’ ciallachadh na h-àireimh iomlan de dh’uairean a bu chòir dhut cuir seachad air a’ chùrsa, a’ gabhail a-steach ùine a chuireas tu seachad ann an òraidean agus an ùine agad fhèin a chuireas tu seachad air obair agus rannsachadh fa leth.
An t-Sultain
Do dh’oileanaich air còmhnaidh ann an Alba no anns an Aonadh Eòrpach/EEA (taobh a-muigh an RA) agus aig a bheil seòladh tron teirm ann an Alba, a’ dèanamh cùrsa fo-cheum (CertHE), tha na cìsean a leanas a’ buntainn ris:
*Chan eil a chìs Alba/EU fhathast aonaichte le Riaghaltas na h-Alba. Tha ìre cìs innseachail air a shealltainn sa chlàr.
Do dh’oileanaich air còmhnaidh anns a’ chòrr den RA (Sasainn, a’ Chuimrigh agus Èirinn a Tuath) agus aig a bheil seòladh ann an Alba rè na teirm, ’s iad seo na cìsean a tha rim pàigheadh:
Bu chòir cìsean a phàigheadh ro thoiseach a’ chùrsa gach bliadhna acadaimigeach mur tèid aontachadh air modh eile.
Tha àireamh de roghainnean maoineachaidh rim faotainn do dh’oileanaich an RA agus an AE a chuidicheas tu a bhith a’ pàigheadh airson do chuid ionnsachaidh agus cosgaisean bith-beò fhad ’s a bhios tu ag ionnsachadh.
Is iad seo na cìsean do dh’oileanaich nach bi gu h-àbhaisteach a’ fuireach anns an RA no anns an Aonadh Eòrpach aig a bheil seòladh ann an Alba tron teirm:
Dh'fhaodar sgoilearachdan is taic airgid a bhith ri fhaotainn. Cuir fios chun na colaiste airson tuilleadh fiosrachaidh.
External scholarships and financial support may be available. Contact the relevant UHI partner college for more information.
Aon uair ’s gun coilion thu an CertHE ann an Gàidhlig agus Conaltradh, faodaidh gum bi ùidh agad anns na dreuchdan a leanas:
Tha an CertHE ann an Gàidhlig agus Conaltradh a’ leigeil leat dol air adhart ris na cùrsaichean a leanas:
Bu chòir do thagraichean eadar-nàiseanta cuir a-steach a' cleachdadh an fhoirm tagraidh eadar-nàiseanta. Luchdaich a-nuas agus clò-bhuail am foirm, lion agus till e chun an t-seòlaidh a tha sgrìobhte air, mas e do thoil e. Tha barrachd fiosrachaidh ri fhaotainn do thagraichean eadar-nàiseanta aig ar duilleig do dh'oileanaich eadar-nàiseanta
Tha sinn air leth toilichte gu bheil thu a' beachdachadh air ionnsachadh aig Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean (UHI). Tha siostam inntrigidh UHI cothromach is fosgailte agus sinn dealasach a bhith a' tairgsinn co-ionannachd cothruim is a' seachnadh leth-bhreith. Bidh gach tagradh air a mheas a rèir airidheachd agus comas coileanaidh, gun leth-bhreith a thaobh gnè, aois, ciorraim, cinnidh no suidheachaidh shòiseo-eaconamaich. Bidh sinn a' cur fàilte air iarrtasan bho gach uile duine a tha ag iarraidh bhith na oileanach leinn agus tha e na amas againn seirbheisean iomchaidh is èifeachdach a thabhann do oileanaich le ciorraman.


text:
- TIOTAL
- Dragon Rapide aig Highland Airways
- EXTERNAL ID
- GB1796_986_P11
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1936
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Sandy McLaren or Hector Paterson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11017
- KEYWORDS
- deilbh on adhar
Tha an dealbh seo a' sealltainn an de Havilland DH.89 Dragon Rapide, G-ADAJ aig Highland Airways a' sgèith thairis air Inbhir Nis ann an 1936. 'S e fear-stèidhichidh a' chompanaidh agus an Caiptean Ernest Edmund "Ted" Fresson a tha ga stiùreadh. B' e am plèana a b' fheàrr aig Fresson a bh' ann agus 's e 'Inverness' an t-ainm a bh' oirre.
Chaidh am plèana a chlàradh an toiseach air a' 5mh den Ògmhios 1935 agus chaidh a toirt don chompanaidh anns an t-Sultain 1936. Chaidh a reic ri cuideigin anns an Fhraing anns an t-Samhain 1947.
'S e plèanaichean dà einnsean do luchd-siubhail air tursan goirid a bh' anns na Dragon Rapides agus chaidh an dealbhadh ann an 1933. Bha 10.5 meatair a dh'fhaid annta agus bha 14.6 meatair ann an leud nan sgiath. Ghabhadh iad ochdnar neach-siubhail aig aon àm
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Carragh-cuimhne Chlach na h-Aire
- EXTERNAL ID
- BOX1_MONUMENT
- ÀITE
- Clach na h-Aire
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 577
- KEYWORDS
- ìomhaighean agus carraighean-cuimhne
tachartasan chinnidhean
Tha an ìomhaigh luaidhe de 1.2m air mullach colbh de 8m agus chaidh a cur suas le Màidsear Ùisdean Raibeart Duff à Baile an Fhraoich ann an 1821, mar chuimhneachan air blàr air leth brùideil eadar na Rothaich agus Clann an Tòisich ann am meadhan a' 15mh linn (ged a tha cuid dhen bheachd gun robh e ann linn roimhe sin). Tha na rèileachan iarainn a' sealltainn làmhagan-blàir.
Thàinig sealbh na carragh gu Comhairle Baile Inbhir Nis tràth anns an 20mh linn. Chaidh car a chur dhen ìomhaigh ann an gèile ann an 1934 agus bha cosgais tè eile dha samhail (£35) ro dhaor le Comhairle a' Bhaile. Chaidh tuilleadh millidh a dhèanamh air a' charragh-cuimhne anns na 1950an nuair a chaidh a' mhòr chuid dhi a leagail ann am fìor dhroch stoirm
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Pāli
'S e cànan den gheug Innd-Iorànach den teaghlach Innd-Eòrpach a tha ann am Pāli. Bho chian bhathar ga bruidhinn anns na h-Innseachan. Ged nach eil luchd-labhairt màthaireil aice an-diugh, thathar ga cleachdadh ann an sgrìobhaidhean agus ann an ùrnaighean-choitcheann ann an Cambuidea, Bangladais, Dùthaich nan Tàidh, Làthos, Mianmar, Neapàl, Sri Lanca agus anns na h-Innseachan.
Tha na sgriobtairean as tràithe mu dheidhinn a' Bhudda sgrìobhte ann am Pāli, mar a chaidh a chruinneachadh ann an Tipitaka no ann am Pāḷi Canon. Tha an Theravada Buddhism ga cleachdadh anns na h-ùrnaighean aca.


text:
- TIOTAL
- Cuimhneachain neach-taisbeanaidh - sgriobt Punch agus Judy
- EXTERNAL ID
- GB1796_SINCLAIR_WILLHAY_03
- LINN
- 1980an; 1990an
- CRUTHADAIR
- Will Hay
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 2282
- KEYWORDS
- luchd-taisbeanaidh
càrnabhailean
soirceasan
fèilltean spòrs
pupaidean
fèilltean phupaidean
raointean fèille
claistinneach
B'e neach-taisbeanaidh às a'cheann a tuath agus pupaidear Punch agus Judy a bh'ann an Uilleam Hay. Bha e bho theaghlach fhèistearan siubhail; thòisich a shìn-seanair, Iain Moireasdan, ann an soirceas Pindar nuair a bha an soirceas air chuairt ann an Cataibh agus bhiodh a sheanair, Uilleam Donnchadh Moireasdan, agus bràthair athar, Donnchadh Moireasadan, a'taisbeanadh chuirmean-cluiche Punch agus Judy ann an Inbhir Nis agus mu chuairt. Bha na Moireasdanaich ainmeil cuideachd airson an sgilean a thaobh a bhith a'seatadh chnàmhan.
Anns an earrann èisteachd seo, tha Uilleam a'dol tro phàirt de sgriobt Punch agus Judy aige.


text:
- TIOTAL
- Ag atharrachadh bho shoitheach mòr gu bàta beag
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_717
- ÀITE
- neo-aithnichte
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11445
- KEYWORDS
- bàtaichean
soithichean
aiseagan
Luchd-siubhail a' dol bho shoitheach mòr gu bàta beag. Ged nach eil fhios dè bha gabhail àite aig an àm, dh'fhaoidte gun robh an luchd-siubhail a' dol air tìr air fear de na h-eileanan as lugha. Cha robh cidheachan do bhàtaichean-smùide aig eileanan leithid Hiort anns na h-Eileanan Siar, agus mar sin bhiodh luchd-turais air an toirt gu tìr ann an geòla. Tha an luchd-siubhail a tha air an giùlan air an sgeadachadh ann an aodach spaideil, dh'fhaoidte airson tachartas sònraichte
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- HR 35 'Isla Bank' san Aghaidh Mhòr, 1923
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_001_060
- ÀITE
- An Aghaidh Mhòr
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Daothal 's Ràta Mhurchais
- DEIT
- 27 An Lùnastal 1923
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 24563
- KEYWORDS
- railway locomotives
Highland Railway locomotives
Highland Railway Society
HRS
Eadar An t-Sultain 1863 agus an Dàmhair 1864, thug Rèile Snaim Inbhir Nis agus Obar Dheathain a-steach 18 locomotaibhean clas 'Glenbarry'. B' e 2-2-2an a bh' annta sin a bha airson an cleachdadh sa chiad dol a-mach airson trafaig luchd-siubhail. Bha iad air an àireamhachadh 28 gu 35 agus 46 gu 55.
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn HR 35 'Isla Bank' san Aghaidh Mhòr aig an àm a chaidh a toirt a-mach à seirbheis. B' e 'Kingsmills' an t-ainm tùsail a bh'oirre agus chaidh a h-ath-thogail mar 2-4-0 san Iuchair 1892 agus chaidh a h-ath-ainmeachadh 'Isla Bank' ann an 1889. B' ann aice a bha a' bheatha a b' fhaide de na locomotaibhean ann an clas 'Glenbarry' agus mhair i gu dìreach an dèidh a' bhuidhneachaidh mus deach a toirt a-mach à seirbheis san Lùnastal 1923. Chaidh a h-ath-àireamhachadh HR 35A ann an 1911


text:
Cathair Luail
Co-chomharran: 54°53′28″N 2°56′38″W / 54.891°N 2.944°W
Tha Cathair Luail (Beurla: Carlisle, Cuimris: Caerliwelydd) na bhaile mòr ann an Sasainn-a-tuath faisg air a’ chrìoch. Sin far a bheil Border Television stèidhichte. Tha caisteal mor ann. 'S e 71,773 àireamh-sluaigh a' bhaile.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Thug Prionnsa Teàrlach Stiùbhart ionnsaidh air Cathair Luail eadar 21 an Dùbhlachd agus 30 an Dùbhlachd 1745, air an t-slighe air ais a dh' Alba gu ruige na Gàidhealtachd.[2] Leig e mu 400 saighdear Seumasach, a' mhòr-chuid dhuibh à Manchester, anns a' chaisteal an seo mar ghearasdan. Chaidh iad a chur gu bàs le feachdan an Riaghaltais trì seachdainean an dèidh làimhe.


text:
1811
MDCCCXI
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Chaidh Miraflores (Coloimbia) agus Murfreesboro (Tennessee) a stèidheachadh.
- 14 an Cèitean - Fhuair Paraguaidh a chuid neo-eisimeileachd bhon An Spàinn.
- 5 an t-Iuchar - Fhuair A' Bheiniseala a chuid neo-eisimeileachd bhon An Spàinn.
- Lorg Bernard Courtois aidhodain.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 30 am Màrt - Robert Wilhelm Bunsen, ceimigear Gearmailteach a lorg caesium agus ruibidium.
- 3 an Dùbhlachd - Francisco Javier Zaldúa, ann am Bogotá. Neach-poileataigs à Coloimbia.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 14 am Màrt - Augustus FitzRoy, 3mh Diùc Grafton, Prìomh-mhinistear am Breatainn.


text:
Aois Críost, míle triocha a trí.
Muiredhach Ua Maonacáin, uasal-espog & angcoire
& Muiredhach Ua Mancháin, comhorba Cronáin, d'écc.
Conn Ua Sinaich, ard-angcoire Connacht, d'écc.
Conn, mac Maoile Páttraicc, airchindeách Mungairti & Disirt Oenghusa, d'écc.
Aedh mac Flaithbhertaigh Uí Néill, tigherna Oiligh, & ríoghdhamhna Ereann, d'écc, iar n-aithrighe & pennaind tochcaidhe aidhche fhéile Andreas.
Maidhm ria Murchadh Ua Maoilechlainn for Conchobhar Ua Maoileachlainn, in ro marbadh Maol Ruanaidh ua Carraigh Calma, & Lorcan Ua Caindelbháin, tigherna Laoghairi, & tigherna Fer c-Cúl, co sochaidhibh oile.
Conchobhar ua Muiredhaigh, tigherna Ciarraighe, do mharbhadh.
Aenach Carman do dhenamh lá Donnchadh mac Giolla Phattraicc iar n-gabhail righe Laighen do go maithibh laoch & cléreach Laighen, & Osraighe maraen ris.
Maidhm etir Ele & Ui Fiachrach Aidhne, i t-torchair Braen Ua Clérigh, & Muiredhach mac Giolla Pattraicc co sochaidhibh oile.
Aimhirgin Ua Cerbhaill, tigherna Ele, d'écc.
Aenghas Ua Cathail, tigherna Eoghanachta Locha Léin, do mharbhadh.
Scrín Phettar, & Phóil acc tepersain fola for altóir Pattraicc i n-Ard Macha h-i fiadhnaise caich i coitchinne.
Focchartach Ua Aedha, tigherna Muighe (no Tuaithi) Luircc, & Ua Fiachrach Ardasratha, do mharbhadh do Feraibh
p.828Manach.
Disert Maoile Tuile do argain do Murchadh Ua Maoileachlainn.
Murchadh Ua Maoileachlainn (.i. mac Maoileachlainn Guit) do mharbhadh i meabail la mac Iarnáin .i. la toiseach Cuircne i n-Inis Locha Semhdedhe.
Find Ua Dúnghalaigh, tigherna Musccraighe Thíre, d'écc.
Cu Mumhan, mac Ruaidhri uí Chetfadha d'écc.
Disert Mhaoil Tuile d'orccain do Murchadh Ó Mhaoilechlainn.
Aois Críost, mile triocha a cethair.
Cathal Mairtir , airchindeach Corcaighe, d'écc.
Oenghas, mac Flainn, fer leighind Cluana Mic Nóis, ard-eagnaidh Iarthair Dhomhain d'écc iar n-aithrighe.
Maicnia Ua h-Uachtain fer leighinn Cenannsa, do bháthadh oc tocht a h-Albain cuilebhadh Coluim Cille, & trí minda do mhiondaibh Phattraicc, & triocha do dhaoinibh imaille fris.
Giolla Seachnaill, mac Giolla Mo Chonna, tigherna Deisceirt Bregh, do mharbhadh la Fiora Roiss.
Dubh Daingen, tigherna Condacht, do mharbhadh la Connachtaibh féissin.
Dondchadh, mac Briain do iondradh Osraighe.
Giolla Colaim h-Ua Riaccáin, tigherna Deiscceirt Bregh, do thuitim lá Muirchertach h-Ua Ceallaigh.
Giolla Pattraicc Ua Flannagáin, tigherna Teathbha, do thuitim lá Breaghmhainibh.
Muiredhach Ua Flaithbhertaigh, tigherna Ua m-Briuin Seóla, d'ég.
Coirten h-Ua Maol Ruain, tigherna Dealbhna, do mharbhadh for tairsioch Disirt Tola ó a muintir féissin, & ro imir Tola tria neart Dé díoghail for an tí ro-da-sháraigh, ar ro marbhadh isin uair chéadna.
Giolla Fulartaigh, tigherna na n-Déisi Bregh.
Cathal, mac Amhalghadha, tigherna Ua Ceallaigh
p.830Cualann, & a bhen .i. inghen mic Giolla Coimhghin, do mharbhadh do mhac Ceallaigh mic Dunchadha, & do mac Aodha, mic Tuathail.
Amhlaoibh, mac Sittriocca, do mharbhadh lá Saxanaibh ag dol do Róimh.
Aois Críost, míle triocha a cúicc.
Flaithbhertach ua Murchadha, tigherna Ceniúil m-Boghaine, do mharbhadh co n-druing oile amaille fris.
Iarnán ua Flandchadha (cú na naemh & na b-fírén do-ghairthí dhe) do techt ar creich i n-Delbhna cona tairthetar uaite do Delbhna co t-tardsat iomairecc dó, & ro ladh ár a mhuintire, & ro marbhadh Iarnán féin tré fiortaibh Dé & na naemh.
Raghnall ua h-Iomhair, tigherna Puirt Láircce, do mharbhadh i n-Ath Cliath lá Sitrioc, mac Amhlaoibh.
Ard m-Brecain do orccain do Sitriocc iaramh, & Sord Cholaim Chille do orccain & do losccadh do Chonchobhar Ua Maoilechlainn ina díoghail.
Cú Sléibhe, mac Dobhrain, tigherna Corca Fir Trí, d'écc.
Cell Usaille & Claonadh do orccain do Ghallaibh, conus-tairraidh mac Donnchaidh mac Domhnaill go ro lá a n-derg-ár.
Crech lá Donnchadh mac Dunlaing for Fheraibh Cualann, go t-tucc bó-ghabhail mór & broid.
Aois Críost, míle triocha a sé.
Aonghas ua Flainn, comharba Brénainn Cluana Ferta.
& Ceallach ua Selbhaigh (.i. espocc), comharba Bairri sruith-senóir Mumhan, d'écc.
Aenghas, mac Catháin, abb Corcaighe, d'écc.
Flaithbhertach an Trosttáin Ua Néill, tigherna Oiligh, d'écc iar n-deigh-bhethaidh & iar b-pennainn.
Maelechlainn Ua Maelruanaidh, tigherna Cremhthainne, do mharbhadh lá h-Aodh Ua Concobhair, a n-dioghail Thadhg an Eich Ghil, & Briain.
Domhnall ua h-Uathmharáin, tigherna Fer Lí, do mharbhadh do Dál n-Araidhe.
Donnchadh, mac Floinn, rioghdhamhna Temhrach, do mharbhadh la Feraibh Bréifne.
p.832
Scolócc .i. Niall Ua Flannagáin, tigherna Tethbha, do mharbhadh la Feraibh Tethba búdéin .i. lá Muinntir Tlamáin.
Murchadh ua an Chapaill .i.Ua Flaithbhertaigh, & Niall, mac Muirghesa da ríoghdhamhna Iarthair Connacht, do mharbhadh.
Cú Ciche, mac Eccnecháin, tigherna Ceneoil Enda, d'écc.
Donnchadh, mac Dúnlaing, tigherna Laighen, do dhalladh lá Donnchadh, mac Giolla Padraicc co n-erbail de a c-cionn t-sechtmaine.
Ruaidhri, mic Taidhg, mic Lorcáin, do dhalladh lá mac Maoil na m-Bó .i. Diarmaid.
Diarmait, mac Donnchadha, tanaisi Osraighe, do mharbhadh.
Muirchertach, mac Giolla Pháttraicc, tigherna Leithe Ossraighe, do mharbhadh d'ua Caellaighi dia muintir féin i f-fioll.
Cell Dara & Cenannus do losccadh.
Deartech Laithrigh Briúin do losccadh & do orccain d'Feraibh Midhe.
Aois Críost, míle triocha a secht.
Flann, príoir Glinne h-Uisean.
Cionaedh h-ua Maoil Temhin, sruith-senóir Iarthair Laighen, d'ég.
Coirpre, mac Rodaighe, airchindech Eccailsi Bicce, d'écc.
Cathal mac Ruaidhri, tigherna Iartair Connacht, do dhol dia oilithre co h-Ard Macha.
Flann, mac Domhnaill Ui Maoileachlainn, do dhalladh la Conchobhar lá a dearbhrathair.
Trí h-Uí Maol Doraidh do mharbhadh lá h-Ua Canannáin.
Trí h-Uí Fhollamhain, & Finnachta Ua Earchadha do mharbhadh d'Aodh Ua Conchobhair.
Cú Ionmhain ua Ruband, tigherna Puirt Lairge do mharbhadh lá a chenél féissin.
Port Laircci do orccain, & losccadh lá Diarmaitt, mac Mail na m-Bó.
Scrín Cholaim Chille, & Doimh Liacc Chianáin do orccain do Ghallaibh Atha Cliath.
Muirghess Ua Con Chenainn, tigherna Ua n-Diarmada, d'écc.
Archú ua Celecháin, tigherna Ua m-Bresail, & Ruaidhri ua Lorcáin, tigherna Ua Nialláin, do mharbhadh i Craoibh Caille lá Muiredhach ua Ruadhacáin & lá h-Uibh Eathach.
Cearnachán Gott do mharbhadh lá h-Ua Flannagain, .i. Sitriuc, do Uibh Maine.
Gilla Caeimhgin, mac Amhalghadha, tigherna Ua Ceallaigh do mharbhadh do macaibh Aodha, mic Tuathail.
Iomhar do mharbhadh do Ghallaibh Puirt Lairge tre
p.834meabhail.
Dunchadh mac Dunlaing, .i. rí Laigen, do erghabhail i n-Disert Diarmada, & a dalladh do Donnchadh mac Giolla Padraicc, & a écc iaramh fo cedóir.
Ruaidhri, mac Taidhg ui Lorcáin, tanaisi Ua c-Cennsealaigh, do erghabháil i n-daimh liag Cille Cuilinn lá Donnchadh mac Giolla Phadraigh & a dhalladh iarsin lá mac Maoil na m-Bó.
Aois Críost, míle triocha a h-ocht.
Flaithbhertach, mac Loingsicch, espucc & fer leighinn Cluana Mic Nois.
Cuindén, epscop, & abb, & fer leighinn Condére, comharba Mic Neisi & Cholmain Eala.
h-Ua Gabhaidh, sui-epscop Disirt Diarmatta.
& mac Céin, mic Maoil Mhuaidh, d'écc.
Ailill ua Cair, fer leighinn Dearmaighe, Maol Mártain Cam, fer leighinn Condére, Flandaccán, fer leighinn Cille Dara,d'écc.
Coirpre ua Coimhghiollain, comharba Caindigh, d'écc i Róimh.
Colman Caech ua Conghaile, comharba Mo Laisi.
Niall, mac Riagáin, oircinneach Sláine, do marbhadh lá h-Ua Conduibh.
Giolla Criost, mac Cathbhairr Ui Domhnaill, gabhal fulaing chogaidh, & cosnamha Cenil Conaill, do mharbhadh lá mac Cuinn Uí Domhnaill.
Ua Muireccein, tigherna Tethbha, do mharbhadh.
Laidhgnén h-Ua Leocáin, tigherna Gaileng, do erghabhail.
Cú Duiligh ua Donnchadha, ríoghdhamhna Caisil, do mharbhadh do Uibh Faoláin.
Reachru do orccain do Ghallaibh.
Meas dí mhór isin m-bliadhain-si, as é a mhéd co ro mheth orca na n-orc.
Da scaindir do cor idir Dhelbhna, & Ua Maine i n-aine
p.836féle Ciaráin i c-Cluain Mic Nóis, & ro meabhador a n-dis for Ibh Maine, go ro marbadh triar ar caogaid d'Ibh Maine.
Aois Críost, mile triocha a naoi.
Maicnia, epscop & comharba Mainistreach Buithi.
Celechair ua Cuilennáin, comharba Tighearnaigh.
& Muiredhach, mac Flannacáin, fosaircindech Arda Macha, d'écc.
Cloictheach Cluana Ioraird do thuitim.
Domhnall mac Donnchadha, tigherna Ua Faeláin, do mharbhadh lá Domhnall Ua Ferghaile, tigherna na b-Fortuath.
Murchadh Ruadh, mac Maoileachlainn, do dhalladh lá Conchobhar Ua Maoilechlaind.
Muiredhach, mac Flaithbhertaigh Uí Néill, do mharbhadh lá h-Uibh Labhradha.
Donnchadh Dearcc, mac Airt .i. An Caileach Ui Ruairc, tigherna Airthir Connacht, fri láimh a athar, do mharbhadh lá h-Aodh Ua c-Concobhair.
Slóighedh lá Donnchadh, mac Giolla Pháttraicc co n-Osraighibh i Midhe, co ro loiscset co Cnoghbha, & co Drochat Atha.
Aodh Ua Flannagáin, tigherna Luircc & Ua f-Fiachrach, do mharbhadh.
Mac Ruaidhri, tigherna Fernmaighe, do thuitim lá a mhuintir féisin.
Mac Ruissi, tigherna Ceneoil Fhiachach, do mharbhadh lá tigherna Fer Ceall.
Donnchadh mac Giolla Phátraicc, tigherna Osraighe & Laighen d'urmhór, d'écc iar m-beith i n-galar fhotta.
Aois Críost, mile ceathracha.
Maol Maire Ua Ochtáin, comharba Cholaim Chille & Adhamhnáin, d'écc.
Dúnchadh ua h-Anchainge saoi tiachtana leigind Arda Macha, d'ég.
Cosccrach, mac Andgeadha, comharba Flannain & Brenainn, d'ég iar forbhadh a dhaigh-bhethadh.
Diarmait ua Sechnusaigh
p.838saoi eccna Leithe Cuind, & comharbhadh Sechnaill, d'écc.
Corcrán Cleirech, angcoire, airdchend Iarthair Eorpa ar chrábhaidh & eccna eisidhe, & a écc h-i Lioss Mór.
Echtigherna, mac Brain, tigherna Breghmhaine, d'écc.
Ua Dubhlaich, tigherna Fer t-Tulach, do mharbhadh dia mhuintir féin.
Cath Cille Dronnán do bhrisedh do Ghallaibh, & do mac Briain for Chearbhall mac Faoláin, & Cearbhall do mharbhadh and.
Ceall Dara, Cenandus, Dún Dá Lethghlass, & il-chealla oile archena do losccadh.
Maein Choluim Chille, Disert Diarmatta, Moghna Mo Shenóc, & Cluain Mor Mh'Aedhocc do orgain lá Diarmaitt, mac Maoil na m-Bó, tigherna Ua c-Ceinnsealaigh, & broid mhór do bhreith as na derthaighibh.
Dertech Laithrigh Briúin do losccadh & do orccain la Feraibh Midhe.
Aois Críost, míle cethracha a h-aon.
Maol Bríghde ua Maoil Find, saccart & angcoire, & epscop Glinne Dá Locha, d'écc.
Cosccrach ua Toicthigh, aird-fher leighinn Cille Dara, d'écc.
Soerghas, fer leighinn & airchinnech Toraighe, d'écc.
Mac Bethaidh, mac Ainmire, árd-ollamh Arda Macha, & Ereand archena, d'ég.
Maol Ruanaidh mac Roein, ríghdhamhna Temhrach, do mharbhadh.
Faelan h-Ua Mórdha, tigherna Laoighisi, do dhalladh lá Murchadh, mac Dunlaing, iarna thoirbert do Donnchadh, mac Aodha do, uair as é Donnchadh do ghabh esiomh ar tús contarad do Murchadh, mac Dunlaing.
Muirchertach mac Giolla Phattraicc do mharbhadh do Uibh Caolluidhe i meabhail.
Giolla Chomhghaill, mac Duinn Cuan, mic Dunlaing, do bhreith ar éicin a Cill Dara do Mhurchadh, mac Dunlaing, airm in ro sáraigheadh comharba Brighde.
Dá mhac mhic Fhaoláin, mic Murchadha .i. Dondchadh, & Glun Iarn do mharbhadh do a Cill Dara mac Broein,
p.840mic Mail Mhórdha.
Crech lá h-Airghiallaibh i Conaillibh, co ro bhrisettar Conaille forra i Maigh Da Chainneach.
Crech lá h-Ua Néill i n-Uibh Eathach Uladh, co tucsat creich móir.
Creach lá h-Uibh Ceinnselaigh i nh-Uibh Bairrchi, conus-tarraidh Murchadh, mac Dúnlaing, co ro bhris forra h-i Cill Mo Lappóc, & co f-farccabhsat ár mór im Domhnall Reamhar, damhna tigherna Ua Cennsealaigh.
Cu Chiche h-ua Dúnlaing, tigherna Laighisi, & a mac, & Calleoc a bhen, do mharbhadh do mac Conín, h-i Taigh Mo Chua mic Lonáin, & ro marbhadh-somh féin iarna mharach lá h-Ua Broenáin inn, & as firt mór do Mo Chua sin.
Ferna Mór M'Aodhóg do losccadh lá Donnchadh mac Briain.
Glend Uisen do arccain do mac Mail na m-Bó, & in dertech do bhrisedh, & céd do dhaoinibh do mharbhadh, & seacht c-cétt do bhreth as a n-díoghail Ferna Móire do argain do mhac Briain, & do Murchadh mac Dunlaing, & a n-díoghail a bhrathar Domhnall Reamhar.
Aois Críost, mile cethracha a dó.
Maol Brighde, espug Cille Dara.
Ailill Mucnamha, cend manach na n-Gaoidheal, d'écc, h-i c-Colóin.
Eochacán, airchindeach Sláine, & fer leighind Suird, & scribhnidh toghaidhe.
Loingseach Ua Maol Sechnaill, fer leighinn Cluana h-Ioraird.
Loingseach Ua Flaithén, comharba Ciaráin & Cronáin.
Maelpetair ua h-Ailecáin, fer leighinn Arda Macha, & toiseach na mac leighind do mharbhadh.
Fiacha ua Maoil Mordha primh-sruith Ereann, d'écc.
Fland, mac Maoil Sechlainn Guit, righdhamhna Temhrach, do mharbhadh lá Conchobhar, mac Maoileachlainn.
Murchadh, mac Dúnlaing, rí Laighen, & Donnchadh, mac Aedha, tigherna Ua m-Bairrche do thuitim la Giolla Pháttraicc, mac n-Donnchadha, tigherna n-Osraighe, & la Coin Coigcriche Ua Mórdha,
p.842tigherna Laighisi, & la Mac Raith ua Donnchadha, tigherna Eoghanachta h-i Moigh Muilchiath, i Laighis, & as isin cath-sin Maighi Mailcet torchair Giolla Emhín Ua h-Anrothain, tighearna Ua Cremhthannáin, & Eachdonn, mac Dúnlaing, tanaisi Laighen, go sochaidhibh ile.
Mac Raith mac Gormáin, mic Treassaigh, tigherna Ua m-Bairrche, & a bhen do mharbhadh i n-Disirt Diarmada lá h-Uibh Balláin.
Sitriucc & Cailleach Fíonáin, a inghen, d'écc i n-aen-mhi.


text:
- TIOTAL
- LMS 5009 aig seada-einnsean Inbhir Ùige, Ògmhios 1936
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_1445
- ÀITE
- Inbhir Ùige
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Ùige
- DEIT
- 11 An t-Ògmhios 1936
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28053
- KEYWORDS
- stèiseanan rèile
loidhnichean rèile
Rèile na Gàidhealtachd
HRS
einnseanan
treanaichean
San dealbh-chamara seo, air a thogail san Ògmhios 1936, chithear an t-einnsean Clas 5, 5009, aig seada nan einnsean, Inbhir Ùige.
Chaidh an t-einnsean a thogail ann an Crewe sa Ghiblean 1935 agus chaidh a tharraing à seirbheis mu dheireadh san t-Samhain 1965.
Chaidh na h-einnseanan Clas 5 a dheilbh don LMS le Uilleam Stanier. Chaidh 842 dhiubh, air am biodh daoine a' cur na 'Black Fives', a thogail eadar 1934 agus 1951.


text:
- TIOTAL
- SS "Princess Louise" ri taobh a' chidhe an Àirigh nan Gobhar ann an Eilean Cholla
- EXTERNAL ID
- KIGHF_HF_11_21_017
- ÀITE
- Àirigh nan Gobhar
- SGÌRE
- Tiriodh is Colla
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Cola
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 42568
- KEYWORDS
- soithichean
aiseagan
bàtaichean
stoc
cidheachan
SS "Princess Louise" ri taobh a' chidhe an Àirigh nan Gobhar ann an Eilean Cholla, 's iad an ìmpis lodaigeadh sprèidh a dhèanamh.
Chaidh an soitheach a thogail ann an 1898 do Alasdair MacPhàdraig, neach-tionnsgain às an Òban. Na shealbhsan ruith i na soitheach trang nan cuairtean samhraidh . Reic e gu Mac a' Bhriuthainn i ann an 1934 agus fada sna 1930an bha i ga cleachdadh airson giùlan sprèidh. Chaidh a sgriosadh leis an Luftwaffe sa Chèitean 1941 fhad 's a bha i san doca-thioram ann an Grianaig.
B' e an cidhe 'sa mheadhan' a bh' aca air a' chidhe seo ann an Àirigh nan Gobhar. Chaidh a thogail sna meadhan 50an, mar thoradh sa mhòr-chuid air a' bhochdainn a lean cion a' bhuntata. Chaidh gràn a chur do na h-eileanan mar shuaip do dh'obair-thogail agus bha cidhe Cholla air a mheas na chùis a b' fhiach.
Tha e coltach nach robh am 'Princess Louise' a' tadhal ach ainneamh, agus aig muir-làn cha bhiodh ach soithichean meadhanach mòr aig a' chidhe sa mheadhan. Tha fhios gun robh iad seo air tadhal : “Hebridean”, “Hebrides” (I) agus “Lochbroom”.
'S cinnteach gur ann o làithean togail bhaile Àirigh nan Gobhar ann an 1812 a tha an seann chidhe. Tha an cidhe ùr, o na 1960an, pìos nas fhaide air falbh agus 's ann thuige a tha aiseag an là-an-diugh a' dol.


text:
Kl. Ianair i. f., l. iiii. Anno Domini .dcccc.xc.ii., alias 993.
Tuathal m. Rubai comarba Finnen & Mo Colmoc, Concobur m. Cerbaill H. Mael Sechlainn, mortui sunt.
p.424
Mael Ruanaid H. Ciardhai, ri Cairpri, do marbad do feraibh Tethba.
Da Ua Chanannan do marbad.
Eicnech H. Leogan, ri Luighne, do marbad la Mael Sechlainn i taigh abad Domnaigh Patraicc.
Mael Finnian Ua h-Oenaigh, comarba Feichini & episcopus Tuath Luighne, in Christo Iesu pausauit.
Cleirchen m. Maele Duin, ri H. n-Echach, a suis iugulatus est.
Dunibha mór for dainibh & cethraibh & bechaibh fo Erinn uile isin bliadain-siu.
Muirecan o Boith Dhomnaig, comarba Patraicc, for cuairt i Tir n-Eogain coro erlegh gradh righ for Aedh m. n-Domnaill i fiadnuse samhtha Patraicc, & co tuc mor-chuairt Thuaiscirt Erenn.


text:
25 an Dàmhair
'S e 25 an Dàmhair an 298mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (299mh ann am bliadhna-leum). Tha 67 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 775 - Chaidh baile Gotha anns a' Ghearmailt a chlàradh airson a' chiad turais ann an sgrìobhainn aig Teàrlach Mòr.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1759 - William Grenville, 1d Baran Grenville, Prìomh Mhinistear na Rìoghachd Aonaichte.
- 1859 - Maighstir Ailean, bàrd is fear-cruinneachaidh beul-aithris.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1047 - Rìgh Magnus I na Nirribhidh (rug. 1024).
- 1154 - Rìgh Stephen na Sasainn (rug. 1096).


text:
Calann Enair for Mairt &
aen uathad fuirri, m.ccc.lxxvi
2] ix. anno cicli lunaris; xiiii. indictionis; xxiiii. anno cicli solaris.
Tadc h. Ruairc ri Brefne mortuus
est & Tigernan h. Ruairc
4] do gabail rigi da ese.
Donnchad Mac Fir Bisig quieuit.
Cu Aifne h. Conchobair Falgi mac rig romaith quieuit.
Ruarcan h. hAdmaill ollam h. Anluain quieuit.
Eoin h. Ruanada ollam Meg Aengusa quieuit.
Maelechlainn h. Mailmena ollam h. Cathan mortuus est.
Aed h. Tuathail ri h. Mail do marbad la Gallaib in hoc anno.
Dalbach mac M{folio 41d}ailsechlainn h. Brain mac rig
12] romaith do guin da spor fein & a ecc de.
Conchobar h. Bechan sai re senchus quieuit.
Cellach Mac Cruitin ollam Tuadmuman re senchus quieuit.
Roiberd h. Fergail quieuit.
Be Binn ingen Domnaill h. Duinn ben h. Dimusaig quieuit.
Aed mac Seoan h. Fergail mortuus est.


text:
Botsuana
'S e dùthaich ann an Afraga a tha ann Botsuana,[1][2][3][4] ainm oifigeil: Poblachd Bhotsuana. Tha crìochan aice sa tuath le Saimbia, san ear-thuath le Siombabue, san iar le Naimibia agus sa deas le Afraga a Deas.
'S e fàsach a tha ann an 70% den dùthaich. Tha am Fàsach Kalahari suidhichte ann an iar-dheas Botsuana. 'S e an Okavango Delta an t-inbhir as motha air an t-Saoghail. Tha e ann an earra-thuath na dùthcha.
Fhuair an dùthaich neo-eisimeileachd bhon Rìoghachd Aonaichte anns a’ bhliadhna 1966, ach tha i fhathast nam ball den Cho-fhlaitheas.
B' e Botsuana aon de na dùthchannan as bochda a bha ann air feadh an t-Saoghail. Ach bhon àm ud, nuair a fhuair iad neo-eisimeileachd, dh’fhàs i nas beartaiche. Eadar 1966 agus 1999 chaidh an Làn-thoradh dùthchail suas mu 9% gach bliadhna.[5] Anns a' bhliadhna 2007 bha an GDP aig gach pearsa suas gu $14,700[6].
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ www.state.gov
- ↑ CIA World Fact Book


text:
Karlsruhe
‘S e baile mòr air an àirde an iar-dheas na Gearmailte a th’ ann an Karlsruhe (IPA: ˈkaɐ̯lsʁuːə: seann dhòigh-sgrìobhaidh: Carlsruhe). Tha an t-ainm a’ ciallachadh Fois Theàrlaich, bhon ainm Karl (Teàrlach) agus Ruhe (Fois) anns a’ Ghearmailtis. Chaidh am baile a stèidheachadh ann am 1715 mar lùchairt leis an Rìgh Teàrlach Uilleam II à Baden. Tha e suidhichte aig 116m os cionn ìre na mara,[1] ri taobh na h-aibhne Rhein (leis An Fhraing air an taobh thall), anns an stàit Baden-Württemberg. Tha am baile 526km air falbh bho Bherlin (Prìomh-bhaile na dùthcha), 253km bho Mhünchen, 64km bho Stuttgart agus dìreach 27km bho Phforzheim.[2] Tha 288,917 duine a' fuireach anns a’ bhaile, leis gur e dàrna baile na stàite, an 21mh baile as motha na dùthcha[3] B' e am baile prìomh-bhaile na h-Àrd-Dhiùcachd Bhaden eadar 1803 agus 1918. Chaidh oilthigh a stèidheachadh an seo ann an 1970. Tha Àrd-chùirt na Gearmailte air a stèidheachadh ann an Karlsruhe cuideachd.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Karoline von Günderrode (1780 – 1806) Bàrd.
- Carl Benz (1844 – 1929) Innleadair.
- Hermann Billing (1867 – 1946) Ailtire
- Richard Martin Willstatter (1872 – 1942) Ceimigear.
- Hans Frank (1900 – 1946) Gauleiter nan Nàsach.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Mongabay
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Bailtean na Cruinne
- ↑ Stadt Halle
- ↑ KpacHoдap
- ↑ Ville de Nancy
- ↑ City of Nottingham
- ↑ Primăria Municipiului Timişoara


text:
Sequoia ann an cunnart
Tha an Sequoia 25m de dh’ àirde ‘s tha i àlainn fhèin, dìreach àlainn fhèin.
Chuir am buidheann ‘ Nairn Wetlands and Woodlands Society’ gearain an aghaidh a’ mholaidh a-steach ‘s sgrìobh mise fear eile ‘s tha fhios agam gu bheil feadhainn eile a tha gan beachdachadh mu a dheidhinn.
Is ann do a’ thaobh an iar-tuath na Stàitean a bhuineas na Sequoias ‘s a-rèir coltais gur e, taobh a-muigh an sgìre ud, a th’ ann an Alba a gheibh thu an àrainneachd as freagarraiche dhaibh. Mar sin tha a‘ chraobh seo comasach a dh’ fhàs fada nas àirde na 25m. Dè cho àrd? Uill cha bhi daoine sam bi ga faighinn a-mach ma ghearras iad i.
Thuirt mi ‘cò aig a tha fios dè thachras a-nis’ uill ag innse na fìrinn bidh sinn a-rèir an co-dhùnadh a bhios tighinn a-mach bhon comataidh dealbhaidh Inbhir Narainn ‘s dè cho làidir a bhios an com-pàirteachadh poblach.
Tha aon den luchd-gearain a’ cumail a-mach gur e ‘a-rèir clàradh craoibh na Rìoghach Aonaichte’(Tree register of the British Isles), cha robh a riamh craobh dhen ghnè seo air a ghearradh sìos airson àite-togalaich a chur air dòigh.’
Mura chuireas sinn stad air a’ ghnothaich bidh Inbhir Narann gu math mi-chliùiteach air a son: gu math mi-chliùiteach gu bràth siorraidh.


text:
Latha-luain beò
Tha fòirneart, bas, truailleachd agus mòran eile ri fhaighinn faisg air làimh fad an latha (24/7 mar a chanas iad). Tha sinn a’ faicinn daoine gun bhiadh, gun uisge, gun urram. Tha an aisling Ameireaganach tuiteam às a cèile fo ar sùilean.
Nach do thug blàthachadh-cruinne buaidh air a’ ghnothaich? An e ach cumadair a th’ann an New Orleans airson a’ fhìor phrìs a th’ againn ri phàigheadh airson ola ‘s na càraichean spaideil againn? Thoir sùil gheàrr air New Orleans. Cò aig a tha fios cuin a nochdas an cunntas air an t-stairsnich fhèin?


text:
Kal. Ian. uii. f., l. xx. uii., Anno Domini M.c.lxx.uii.
Dun Da Lethglas do mhilledh do h-Eoan do Chuirt & dona riteribh tangadur imaille ris & caistel do dhenamh doib ann, asa tucsat maidm fa dhó for Ulltaibh & maidm for Cenel n-Eogain & for Airghiallaibh, dú in ro marbadh Concobur h-Ua Cairellan .,toisech Clainni
p.186Diarmata, & Gilla Mac Liac h-Ua Donngaile, toisech Fer Droma & in ro gonadh do saightibh Domnall h-Ua Laithbhertaigh& marbh é do na gonaibh sin i reicles Phoil i n-Ard Macha, iar caithim Cuirp Crist & iar n-a ongadh& in ro marbait maithi{folio & column MS2 54d} imdha aili. Do-rat dono Conchobur h-Ua Cairellan reime-sin .i., isin n-errach maidm for h-Ua Mael Doraidh & for Cenel Conaill, dú in ro marbadh ár Ceneoil h-Enna 'ma mac h-Ui Sherraigh & ima maithibh imdaibh archena.
Milidh Gocan cona ritiribh do breith do mac Ruaidhri .i., Murchadh h-Ui Concobhuir co Ros Comain do milliudh Connacht{folio & column MS1 53a} ar ulcaibh re athair. Ro loiscset imurra Connachta fa cetoir Tuaim Da Gualann & cealla archena in tire ar ulcaibh risna Gallaibh & tucsat maidm forsna Gallu & ro dicuirset ar eicin as a tir iat. Ro dhall dono Ruaidhri h-Ua Concobuir in mac-sin .i., Murchadh iar sin, i n-dighail in turuis-sain.
Aedh h-Ua Neill .i., In Macamh Toinlesc, ri Ceneoil Eogain re h-edh & ridomna Erenn uile, do marbadh la Mael Sechlainn, mac Mic Lochlainn & la h-Ardgal, mac Mic Lochlainn .i., mac don Mael Sechlainn sin. Ardgal dono fein do marbadh do h-Ua Neill ic a marbadh annsein.
In Timpanach h-Ua Coinnecen, ard-ollam Tuaisceirt Erenn
p.188do marbadh do Chenel Conaill cona mnai & cona muinnter.
Sluaghadh la h-Eoan do Cuirt & lasna ritiribh i n-Dal Araidhe, & gu Dun Da Lethghlas, dar marbsat Domnall, mac mic Cathusaigh, rí Dal Araidhe. Tainic dono h-Eoan don turus cetna i nh-Uib Tuirtri & i Feraibh Li, co ro loisc Cú Midhe h-Ua Flaind Airthear Maighi reimhe & co ro loiscset Cuil Rathain & chealla imdha eile.
Niall h-Ua Gailmredhaigh, rí Fer Maighi Itha & Cheneoil Enna, do marbadh do Donnchadh h-Ua Chairellan & do Clainn Diarmata, ar lar Daire Coluim Cille & tech do loscadh air ann, co tainig as amach, co ro marbadh i n-dorus in taigi. Do-roine dono Donnchadh h-Ua Cairellan,toisech Clainni Diarmata, sith re Colum Cille & re Muinnter Daire annsein tar a cenn fein & a mic & a oa: .i., a mainchene féin tria bithu & a meic & a oa & a iarmoa co brath do Colum Cille & do Mhuinnter Daire & baile biataigh i farradh Domnaigh Moir. Ocus Mac Riabhach, .i., corn is ferr do boi i n-Erinn, do tabairt do Mhuinnter Daire i n-gill re tri fichtibh bó. Ocus tech dho denum don cleiriuch, isa tech ro{folio & column MS2 55a} loiscedh for Ua n-Gairmledhaigh & a crodh uile do ic fris do neoch ro loiscset imi. Clann Diarmata imurra archena do dhenum shitha tar a cenn fein.
{§LATE} Uiuianus Cardinalis uenit in Hiberniam. Senudh chlereach Erind i nd-Ath Chliath cum Uiuiano.
Conchubhar
p.190Maenmhaidhe do ghabhail la athair, .i., la Ruaighri h-Ua Conchobhair.§


text:
13 an t-Sultain
'S e 13 an t-Sultain an 256mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (257mh ann am bliadhna-leum). Tha 109 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1886 - Sir Robert Robinson, ann an Chesterfield. Ceimigear à Sasainn.
- 1887 - Leopold Ružička, ann an Vukovar. Ceimigear à Croàisia.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1979 - Carlos Vieco Ortiz, ceòladair à Coloimbia.
- 2005 - Julio César Turbay Ayala, ann am Bogotá. Fear-poileataigs à Coloimbia.


text:
- TIOTAL
- A' feitheamh ris an aiseig ann an Caol Loch Aillse
- EXTERNAL ID
- HCD00308
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1940an; 1950an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12034
- KEYWORDS
- Caol Loch Aillse
aiseag
ciudha aiseig
càraichean
San dealbh seo tha ciudha chàraichean a' feitheamh ris an aiseig aig Caol Loch Aillse, a dhol a Chaol Àcain san Eilean Sgitheanach. Ann am mìosan tranga an t-samhraidh dh'fhaodadh an ciudha fada sìneadh suas am Prìomh Shràid, agus tro bhaile a' Chaoil. Air taobh deas an deilbh chithear criomag de dh'oisean Taigh-òsta a' Chaoil. Chaidh a thogail mar loidse seilg prìobhaideach ann an 1801, agus ann an 1897 chaidh a cheannach le Companaidh na Rèile agus a ruith mar Thaigh-òsta an Stèisein
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Fèis Mhoireibh shared Mànran's Nollaig Gheal. ... See MoreSee Less
Nollaig Chrìdheil bhuainn uile! Merry Christmas from all at Mànran!
Mànran
4 weeks ago ·
Tha sinne aig Fèisean nan Gàidheal air leth toilichte gu bheil #Fuaran air ainmeachadh aig Na Trads airson 'Pròiseact Coimhearsnachd na Bliadhna'. Nach toir sibh sùil air an fhiolm ghoirid againn gus barrachd fhaighinn a-mach mun phròiseact dualchais seo.
We're delighted that Fuaran is nominated in the category of 'Community Project of the Year' at the MG ALBA ScotsTradMusicAwards. Have a look at our video to find out more!
Cuimhnichibh! Remember!
Voting is open until Friday 18th November:
projects.handsupfortrad.scot/scotstradmusicawards/voting/
youtu.be/XtTGbGV0Ovw
Fèis Na H-Òige Feis Chataibh Fèis Chataibh Ceilidh Trail Fèis An Earraich Fèis an Rubha Fèis an Tairbeirt Fèis Thiriodh Feis Ghallaibh Feis An Iar Thuath Fèis Fhoirt Fèis Phàislig Fèis Latharna Fèis Òigridh na Mara Fèis a’ Bhaile Fèis Arainn Fèis Lochabair Fèis nan Deugairean (Loch Abar) Fèis Eige Fèis Mhuile Fèis na h-Apainne Fèis Inbhir Narainn Fèis Farr Fèis Spè Fèis Mhoireibh Fèis Obar Dheathain - Aberdeen Fèis Fèis Eilean na Hearadh Fèis Eilean an Fhraoich Feis Tir an Eorna Feis Tir a'Mhurain Fèis Bharraigh ... See MoreSee Less
A' foillseachadh ...Introducing: FUARAN
Fiolm goirid mu Fhuaran, iomairt dualchais le Fèisean nan Gàidheal a tha a' brosnachadh dhaoine òga gus òrain Ghàidhlig a rannsachadh is ionnsachadh. A short...
2 months ago ·
Videos from the Senior Fèis Mhoireibh Groupwork Day, with the band Mànran. You's all sounded great ☺ ... See MoreSee Less
3 months ago ·


text:
Comann Camanachd Chaol-Ghleann
Is e sgioba iomain a tha anns a' Chomann Chamanachd Chaol-Gheall.
Sgìre-chluiche : Sgìre a Deas.
Dathan: buidhe agus dubh. Dathan Eile: donn-ruadh agus geal.
Tha an sgioba seo a' tarraing chluicheadairean bho Chaol an t-Snàimh agus Ghleann Dà Ruail. Chaidh an sgioba inbhich à bith airson cuid bhliadhnaichean ach chaidh an ath-thòiseachadh ann an 2005. Chaidh iad a-steach do Lìg a Deas a Dhà ann an 2006. Tha dlùth-cheangal aca ri Kyles Athletic, an sgioba mòr ann an Taigh na Bruaich.


text:
- TIOTAL
- Agallamh leis a' Bh-ph I M NicArtair mun dubhadh-às
- EXTERNAL ID
- WD_HF08_TRACK07_MACARTHUR
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Crothaigh 's Dealgros
- DEIT
- 2005
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Mrs I M Macarthur
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 3259
- KEYWORDS
- An Dara Cogadh
An Dàrna Cogadh
dubhadh-às
Ro-churam Ionnsaighean Adhair
Air Raid Precaution
claistinneach
Tha a' Bh-ph I M NicArtair a' bruidhinn air rudan matha is rudan dona mun dubhadh-às a dh'fheumadh dèanamh aig àm an Dàrna Cogaidh.
'S e an rud a bu mhiosa an dubhadh-às. Agus bha a h-uile sìon air a dhubhadh às, eil thu tuigs', nam biodh cho beag a seo de sholas a' sealltainn aig unneag, bhiodh uàrdan an ARP air do mhuin. "Dùin an sgàilean sin ceart!" Mar sin, bha a h-uile rud dubh dorch. Cha robh solais sràide ann. Dh'fheumadh solais nan càraichean a bhith air an dubhadh sìos. Cha robh ann ach boillsgeag bheag agad aig a' bhonn agus siud e. Chan fhaodadh tu idir solas sam bith a shealltainn air eagal 's gun tàlaidheadh e na plèanaichean, eil thu faicinn.
Chaidh an t-agallamh seo a chlàradh mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005 ann am Bun-sgoil Chaladair.


text:
Washington, D.C.
Airson aistean eile faic Washington
'S e prìomh-bhaile nan Stàitean Aonaichte a th' ann an Washinton, D.C. Chaidh Washington D.C. a stèidheachadh a dh'aona gnothach gu bhith na phrìomh bhaile. Tha na litrichean D.C. a' seasamh airson District of Columbia. Tha sin a' ciallachadh gur e siorrachd àraidh an Riaghaltais Fheadarail 's chan e stàite a th' ann an District of Columbia. Tha na trì roinnean an riaghaltais, an Riaghaltas fhèin, na cùirtean, agus a' Còmhdhail, stèidhte ann an Washington, D.C. Tha 601,723 duine a' fuireach an seo.[1]
Susbaint
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh an District of Columbia stèidheachadh fo Bhun-reachd nan Stàitean Aonaichte ann an 1790. Chaidh e a roinneadh bho Virginia agus Maryland. An toiseach 's e dùthaich cheàrnagach a bh' ann an District of Columbia le 10 mìle air gach taobh, rud a rinn 100 mìle cheàrnagach air fad a bh' air gach taobh na h-aithne Patomac. Ann an 1847, chaidh am pàirt a bhuineadh do Virginia bho thùs a thoirt air ais do Virginia. Mar sin, tha an District of Columbia gu lèir air an taobh a tuath na h-aithne Patomac.
Chan eil an District of Columbia na stàite mar Virginia neo Maryland agus air sgàth sin, chan eil an District air a riochdachadh anns an t-Seanaid neo anns an Taigh nan Riochdairean. Agus cha do ghabh an District pàirt anns na iomairtean-taigh a' cheann-suidhe gu ruige 1961 nuair a chaidh an 23mh atharrachadh a' Bun-reachd a chuir an sàs. Bho sin a-mach, tha còir aig an Distric of Columbia pàirt a ghabhail annta le tha trì bhòtaidhean aice.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Cruinn-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
Tha na Channeled scablands, roinn gheo-eòlach inntinneach, suidhichte ann an Washington, D.C.
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Alabama • Alasca • Arizona • Arkansas • Calafòrnia • Carolina a Deas • Carolina a Tuath • Colorado • Connecticut • Dakota a Deas • Dakota a Tuath • Delaware • Eabhraig Nuadh • Florida • Hampshire Nuadh • Hawaii • Idaho • Illinois • Indiana • Iowa • Jersey Nuadh • Kansas • Kentucky • Louisiana • Meagsago Nuadh • Maine • Maryland • Massachusetts • Michigan • Minnesota • Mississippi • Missouri • Montana • Nebraska • Nevada • Ohio • Oklahoma • Oregon • Pennsylvania • Rhode Island • Seòirsia • Tennessee • Texas • Utah • Vermont • Washington • Virginia • Virginia an Iar • Wisconsin • Wyoming
+ Ceàrn: Washington, D.C. (District of Columbia)


text:
- TIOTAL
- Sealladh o shlighe coiseachd Rèile an Eilein Duibh, Abhach
- EXTERNAL ID
- PC_DONALD_BLACKISLERAILWAY06
- ÀITE
- Abhach
- SGÌRE
- Abhach
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Abhach
- DEIT
- 2002
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Janine Donald
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Janine Donald
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22324
- KEYWORDS
- Rèile an Eilein Duibh
rathaidean-iarainn
rèile
rèileannan
luchd-obrach rèile
frith-rathaidean
ceuman-coiseachd
An toiseach 's e iar-loidhne de lìon na Rèile Gàidhealaich a bh' ann an Rèile an Eilein Duibh. Bha e a' giùlan luchd-siubhail o 1894 gu 1951 (agus bathar gu 1960) agus ruith e bhon Bhlàr Dhubh dhan Chananaich agus stèiseanan eatorra aig a' Chaisteal Ruadh, Alan, Bun Lòchaidh agus Abhach.
Tha tòrr dhen rèile fhèin agus iomadh togalach stèisein air chall a-nis. Ach faodaidh neach-èasgaidh pàirtean dhen t-slighe a bh' ann a lorg agus tha feadhainn dhe na togalaichean a tha ann fhathast. San dealbh seo, mar eisimpleir, chithear an sealladh on t-slighe eadar Abhach agus a' Chananaich, a tha an-diugh na cheum-coiseachd glè thlachdmhor


text:
- TIOTAL
- Buaidh Sligh'-uisge a' Ghlinn Mhòir air Gleann Urchardain
- EXTERNAL ID
- PC_GLENURQUHART_JANBELL_MAPS_003_002
- ÀITE
- Gleann Urchardain
- SGÌRE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Urchadan 's Gleann Moireasdan
- DEIT
- 1801
- LINN
- 1810an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Glenurquhart Heritage Group
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22723
- KEYWORDS
- tuathanas
tuathanasan
àiteachas
Ann an 1801 bha talamh ga cleachdadh ann an dòigh na bu toinnte na bha i riamh roimhe. Bha buaidh mhòr aig an t-Soilleireachadh air Alba an 19mh linn agus bha buaidh air deilbh-mhapaichean on iomadh leasachadh saidheansail a thachair. Mar eisimpleir, tha iad a' bruidhinn air 'talamh aotrom gainmhiche'. Aig an àm sin, ged nach biodh fios fhaca carson, bha iad a' tuigsinn nach robh fearann le creag ghrùideil tric torrach, gu h-àraid ma 's ann à creag nach robh fàs-bheairteach a bha e air neo ma bha calsaidhium ann nach deach a bhriseadh sìos leis an talamh. Ann am mapaichean a-rithist, bhiodh dathan air an cur gu feum gus feartan clach-eòlasach diofraichte an fhearainn a shealltainn. Ged nach robh seo ra lorg sna mapaichean o thràth san 19mh linn, gabhaidh e sealltainn gu robh a' bhuaidh a thàinig nuair a lorg iad cho cudromach 's a bha an t-seòrsa ùir air buadhan eaconamach na talmhainn, air tòiseachadh a' tighinn troimhe mar tha.
Ged 's e rud ùr a bh'ann a bhith ag innse feartan clach-eòlasach air mapa, bha iad cuideachd a' cur gu feum na bu trice tuairisgeul air na seòrsachan lusan a bh' ann. Ged nach robh cus feum a thaobh tuathanachais sa mhòintich timcheall air a' ghleann thorrach, tha am mapa a' dèanamh rud mòr mu leasachadh na talmhainn seo.
Bhiodh leasachadh talmhainn a' tachairt mar thoradh air dà rud ùr. Chaidh acfhainn tuathanais a dhèanamh gu math na b' aotroime, agus, cuideachd, chaidh an cleachdadh de chur bàrr mu-seach a thoirt a-steach. Bha Gleann Urchardain fortanach gu robh Sir Seumas Grannd 'math' na uachdaran ann san 19mh linn, a chionn 's gu robh e dèidheil air leasachaidhean ùra ann an tuathanachas. B' ann aig an àm seo a lorg iad a-mach gu robh an talamh na bu torraiche nam biodh dòigh bàrr-mu-seach ga cleachdadh. Tha an dòigh-obrach seo a' tighinn nuair a thèid bàrran diofraichte a chur, bàrran a tha a' dèanamh bacteria a tha a' briseadh sìos mathas san ùir. Mar sin tha an ùir a' tighinn nas torraiche do dhiofar lusan.
Dh'adhbhraich a h-uile h-aon de na dòighean ùra seo 'Ar-a-mach Àiteachais' a dh'fhàg a bhuaidh air dèanamh nam mapaichean. Ann am mapaichean roimhe seo cha robh diù dè 'n t-seòrsa ùir a bhiodh ann agus cha bhiodh guth air cho math 's a bhiodh an talamh airson a leasachadh.
Aon rud eile is fhiach a mhothachadh an seo: gu bheil saighead combaist ag amas air an tuath air a' mhap seo. Thàinig seo gu bhith na fheart sa h-uile map san 19mh linn


text:
- TIOTAL
- Sgeulachd Taistealaiche - A' Buain Neamhnaidean is Fhaochagan
- EXTERNAL ID
- GB1796_TRAVELLER_INTERVIEW_03
- ÀITE
- Neo-iomchaidh
- DEIT
- 2003
- LINN
- 2000an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11717
- KEYWORDS
- luchd-siubhail
dòighean-beatha
luchd-tathaich
taistealaich
ceàrdan
luchd na staoin
iasgairean neamhnaidean
faochagan
Ann an 2003, rinn Taigh-tasgaidh is Gailearaidh Ealain Inbhir Nis taisbeanadh air luchd-siubhail. Ghabh Wille, 's e fhèin na thaistealaiche, pàirt ann an agallamh eachdraidh beul-aithriseach a bha inntinneach agus fiosrachail ach an cuidicheadh e an rannsachadh fiosrachaidh. Ann an seo tha e a' bruidhinn air iasgach nan neamhnaidean is buain nam faochagan. (San dealbh-chamara chithear campa àbhaisteach luchd-siubhail mu 1920-1940).
Ciamar a bha thu a' dèanamh iasgach nan neamhnaidean?
Uill chuir iad casg air sin a-nis, eh? Chan eil e ceadaichte. Tha iad air a bhith a' buain nan neamhnaidean ann an Alba bho làithean nan Ròmanach. B' e iasgair nan neamhnaid a bha nam athair; rinn e iasgach nan neamhnaidean fad a bheatha, mo sheanair, sìos na ginealaichean. Bhiodh an luchd-taisteil gu lèir ris uaireigin greis air ais. Uill, tha Abhainn Spè againn, an abhainn as motha - 's e abhainn mhath a th' ann. Tha Abhainn Chonain ann, Abhainn Fharair; tha mòran aibhnichean againn an Alba! Bha cuid den luchd-taisteil ann nach innseadh sian don luchd-taisteil eile! Bhiodh tu dìreach a' faighinn peile agus a' cur gloine san tòin dheth. Cuir air a' bhriogais-aibhne agad, theirig dhan abhainn. Coimhead tron tòin - tron ghloine. Chì thu am feusgan agad na shuidhe. Tha do mhaide sònraichte agad agus bidh thu - tha am feusgan na shuidhe, bidh thu ga tharraing suas on bhonn air am 'berth'. Bhiodh iad uaireigin gam marbhadh, 'l fhios ad. An deich bliadhna mu dheireadh bha inneal sònraichte againn dìreach airson am fosgladh.
Tha fear (feusgan) ann a tha caran dìreach agus fear eile a tha beagan cam; bhiodh 's dòcha ochd a-mach à deich a bha cam anns am biodh neamhnaid nam broinn. Bha iad cam gus am biodh rùm ann far am fàsadh an neamhnaid - b' e sin an fheadhainn. Tha cuimhn' agam nuair a bha mi òg - can Abhainn Spè 's a leithid - chitheadh tu teaghlach Mhic a' Mhaoilein, 's dòcha fichead no trithead teantaichean-bogha beaga. Seadh, bhiodh seasgad no seachdad iasgair nan neamhnaid shuas an sin a h-uile samhradh; an cuid teintean beaga a-muigh agus an canaichean beaga, dìreach, teantaichean-bogha beaga, eh? Dòigh-beatha shona. Chòrd e rium nuair a bha mi òg ach mar a thuirt mi, chuir iad casg air sin a-nis gu tur a chionns gu robh e coltach gu robh cus iasgaich a' dol sna h-aibhnichean. Cha robh e - cha robh ann ach 's dòcha ceithir iasgair nan neamhnaid ann an Alba gu lèir agus chuir iad coire air na h-iasgairean. 'S e truailleachd a tha sa chuid as motha dheth; na h-oighreachdan mòra seo. Lorg mise e mar sin an deich bliadhna mu dheireadh sin, an fheadhainn on deas a thig gu tuath 's a cheannaicheas na h-oighreachdan mòra, cha robh iad idir ag iarraidh nan iasgair-neamhnaid air na h-aibhnichean. 'Cur dragh air a' bhradan, tuigs'?
Am bruidhinn thu air faighinn nam faochagan?
Ach, tha sibh a' bruidhinn air na faochagan? Bha mòran den luchd-taisteil a' faighinn nam faochagan. Dìreach nuair a bha muir-tràigh ann, dìreach gam buain o na creagan. Gan reic ann am pocannan. B' e siud e, chan eil mòran ri ràdh. Tha mòran den luchd-taisteil ga dhèanamh a-nis. O tha iad trom. Bha e math uaireigin, chan eil e cho fada bhuaithe, mar a thuirt mi cha robh an duthaich ro dhona. Bhiodh an luchd-taisteil a' dèanamh obair, obair bho dhoras gu doras, leithid mullaichean thaighean is craobhan. Tha sin uile a' tighinn gu crìch, bheil thu tuigs'? 'S mar sin tha iad uile air ais ag obair air na faochagan. Chan eil an t-uabhas de thràigh ann an-diugh. 'S dòcha còig bliadhna air ais chan fhaiceadh tu mòran ga dhèanamh, ach mar a tha an dùthaich a' dol, tha e dìreach a' fàs nas duilghe, nach eil. Tha iad math ri ithe, na faochagan.


text:
- TIOTAL
- Cidhe aig Dubhras air oir Loch Nis
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0105
- ÀITE
- Dubhras
- SGÌRE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Dubhras
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31995
- KEYWORDS
- cidheachan
soithichean
Sligh'-Uisge a' Ghlinne Mhòir
cairtean
Tòmas Telford
loch
lochan
oir Loch Nis
Tha a' chairt seo a' sealltainn cidhe ann an Dubhras, air oir Loch Nis. Nuair a dh'fhosgail Sligh'-uisge a' Ghlinne Mhòir anns na 1820an, bhiodh bàtaichean-iasgaich, bàtaichean luchd-siubhail agus bàtaichean-bathair a' seòladh fad Loch Nis a h-uile latha. Ann an linn Bhictoria, bhiodh bàtaichean pleadhanach glè thric a' tarraing barrachd is mìle neach. Air sgàth 's gun do dh'fhàs bàtaichean na bu phailte air Loch Nis, thogadh grunn de chidheachan anns an 19mh linn, a bh' air an dealbhachadh le Tòmas Telford. Chan eilear gan cleachdadh a-diugh, agus tha iad a' dol à bith


text:
MacBheatha na h-Alba
Mac Bethad mac Findláich, no sa Bheurla Macbeth, b. 1005 - 1057 .
Àrd Rìgh na h-Alba bho'n 14 den Lùnasdal 1040 chun an 15 den Lùnasdal 1057. Tha 'Mac Bethad' ann an Sean Ghaeilge a ciallachadh 'Mac a Bheatha' le ciall ruideigin coltach ri 'Fear a Choisrig.'
'Se mac Fionnlagh (Findláech mac Ruaidrí) , Rìgh Moireibh, a bh' ann an MacBeatha agus 'se Rìgh Maol Chaluim II an seanair aige. Oir gun phòs Fionnlagh nighean Mhaoil Chaluim (Dabhdha no gu tric 'sa Laideann 'Dovda') thionndaidh a theaghlach fhèin na aghaidh agus mu dheireadh mharbh na mic-bhràthair aige ; Gilla Coemhgáin agus Maol Chaluim.
Bhàsaich Maol Chalum ann an 1029 agus sheas Gilla Coemgáin mar Rìgh as a dheidh. Bhàsaich easan eadar 1031 agus 1032 a' sabaid an aghaidh Àrd Rìgh Maol Chaluim II. An deidh seo lean MacBheatha a cho-ogha mar Rìgh Mhoireibh agus phòs e banntrach Gilla Coemgáin, a Bhana-Phrionnsa Gruoch, agus i fhèin na ogha Àrd Rìgh Coinneach III. Bha mac aig Gruoch bhon a chiad duine aice, Lulach, agus sheas MacBheatha mar leas-athair ris.
Tha an Asgair Shassanach ag innis dhuinn gur e MacBheatha aon de trì rìghrean Albannach a ghèill ri cumhachd Cnud Mhòr ( gu tric "Cnut" no "Cannute" ) , Rìgh nan Lochlannaich agus Rìgh Shasainn, an Danmhairg agus an Nirribhidh, anns a bhliadhna 1031.
Aig an àm seo cha robh riaghaltas cumhachdach no aonta ceart ann an Alba eadar na h-Uaislean agus Rìghrean. 'Se 'Mormaer' an t-ainm a bh' air na Rìghrean beag fo'n Àrd Rìgh.
Bha Maol-Chaluim II airson an ogha aige, Donnchadh, mac a nighean Beathag (Bethoc), a bha air pòsadh Crinan, Mormhaor agus Aba Dùn Chailleann, seasamh mar Àrd Rìgh as a dheidh. Tha e coltach gu robh seo is coireach gur e Beathag an nighean a b' fhearr leis air a no airson adhbhar poiliticeach.
Mus do bhàsaich e rinn Maol Chaluim II oidhirp neach sam bith a bha air thoiseach air Donnchadh mar tàinistear a mharbhadh. Cha d'fhuair gin air falbh ach Lulach - aig an t-àm na leanabh òg agus le feadhainn ag ràdh (gu fìrinneach ) gun robh e na ghloic. Chuidich dìon MacBheatha agus chuidich an inbhe aige fhèin mar an duine aig ogha sean Rìgh agus a mac an dleas aigesan ris an rìgh-chathair. Le bàs Maol-Calum air an 25 den t-Samhain, 1034, ghabh Donnchadh aite mar Àrd Rìgh.
Airson fiadhachadh an aghaidh Donnchadh thoisich MacBheatha càirdeas le Thorfinn, Iarla Arcaibh, co-ogha ris fhèin agus Donnchadh agus ogha Maol-Chaluim II tron an nighean as òige aige. Chaidh an dithis aca a chogadh an aghaidh Donnchadh agus bhàsaich e am blàr faisg air Eilginn air an 14 den Lùnasdal, 1040.
'Se Rìgh làidir a bh' ann an MacBeatha agus e a riaghladh tarsainn air Rìoghachd sheasmhach gu leòr airson dha mìosan a chuir seachad a dhol gu taisgealachd san Roimh. Sgrìobh e laghan ùr airson Alba agus 'se àm piseach a bh' ann.
An 1054 thoisich Maol-Chaluim Chean-Mhòr, mac Donnchadh, ag iomairt airson greim fhaighean air an rìgh-chathair le cuideachadh bho Siward, Iarla Northumbria, le smachd fhaighean air taobh a deas Alba. Bhàsaich MacBheatha a' sabaid saighdearan Maol-Chaluim aig blàr faisg air Lumphanan agus an deidh sin chaidh an rìgh-chathair gu Lulach san Lùnasdal, 1057.
Tha MacBheatha air a thìodhlaiceadh air Eilean I, an eilean tradaiseanta airson uaighean na Àrd-Rìghrean aig nan Gaidheil agus nan Cruithnich agus an t-eilean is coisrigte anns an dùthaich.


text:
Beatha, an cruinn-cè agus Savegaelic.org
Theich mi gu dearbh agus s’ dòcha gum bi an sgeulachd seo a’ mìneachachadh dhut barrachd air mo phearsa fhèin na tha e air na Fòrams aig Savegaelic.org. Tha deagh cheist eile ri fhaighneachd: ‘Carson nach do rinn thu gearrain ro-làimh a thaobh an sanas airson Ladbrokes?’
Uill tha coltas air an sanas ud dìreach mar a tha e air a’ bhùth aca air an t-sràid àrd. Faodaidh tu ga sheachnadh agus chan eil duine sam bith na sheasamh taobh a-muigh a’ feuchainn ri $100 a thoirt dhut airson do thighinn a-steach.
Mar sin rinn mi co-dhùnadh sa bhad nach robh mi deònach a’ cumail orm mar moderator agus leis na chunnaic mi sa mhadainn seo air an làrach SG feumaidh mi a ràdh gur e deagh cho-dhùnadh a rinn mi. Ged’ s a tha mi fhathast a’ nochdadh air na fòrams mar moderator chan eil mi deònach a bhith ceangailte ris ann an dòigh sam bith agus chur mi teachdaireachd ga mhìneachadh dhan ‘owner’ an t-seachdain seo chaidh cuideachd.
Bha cuisean eile a’ cur dragh orm a thaobh SG agus bha h-amas agam a bhith a-mach air sin ach chan eil e cudromach a-nis. Tha an làraich ud ri reic. Cha cheannaicheadh mise e.


text:
Anna, Bànrigh Shasainn, Alba is Èireann
O Uicipeid
(Air ath-sheòladh o Anna, Ban-rìgh Shasainn, Alba is Èireann)
- Rugadh 1665, an nighean a b' òige bhon a' chiad pòsadh aig Seumas VII Alba is II Shasainn
- 1702 - Bànrigh Shasainn, Alba is Èireann às dèidh bàs a bràthar-cèile, Uilleam III Shasainn is II Alba.
- 1707 - Bànrigh Rìoghachd Bhreatainn agus Ban-righ Èireann, gu bàs an 1714.
- 'S i am monarc mu dheireadh de thaigh rìoghail nan Stiùbhartach a bha a' riaghladh am Breatainn. Ge Stiùbhartach i, cha do chòrd i ri na Seumasaich, oir shaoil iadsan gun robh Seumas mac Sheumais VII is II na oighre dligheach. Agus rud eile, cha robh sliochd aig Anne.