text:
^
Aàs.i.78.'5è
"Siff
*B000485456
A&&.».78.'5<9
• — ♦
MaMMnn
FOIS SHIORRUIDH
NAN
NAOMH
TKE
SAINTS' EVERLASTING REST
OR.
A TREATISE ON THE BLESSED STATE OF THE
SAINTS 1N THEIR ENJOYMENT OF GOD
IN HEAVEN.
BY THE REV. RICHARD BAXTER.
TRANSLATED BY THE
REV. JOHN FORBES, MINISTER OF SLEAT.
EDINBURGH:
JOHN GRANT, GEORGE IV. ERIDGE.
FOIS SHÌOERUIDH NAN NAOMH:
KO,
SOLUS AIR STAID BHEANNAICHTE NAN NAOMH
A' MEALTFINN DHÈ AIR NÈAMH.
LE MR. RICHARD BACSTKR.
EADAR-THEANGAIOHTE
LE IAIN FOIRBEIS, MINISTEAR SHLÈiT.
EDINBURGH:
JOHN GRANT, GEORGE IV. BRIDGE.
Digitized by the Internet Archive
in 2012 with funding from
National Library of Scotland
http://archive.org/details/foisshrruidhnann1862baxt
NA CINN-INNSIDfl
Taobh.
ROIMH-RADH, V
Caibdeil I. — Tòiseachadh do'n Obair, agus beagan
Cùnntais mu Nàdur Fois nan Naomh, 1
Caib. II. — An t-Ullachadh mòr airson Fois nan
Naomh, 22
Caib. III. — Oirdhearcas Fois nan Naomh, 33
Caib. IV. — Comharradh na Muinntir sin do'm bheil
an Fhois so air a h-ullachadh, 55
Caib. V. — Truaighe na Muinntir sin a chailleas Fois
nan Naomh, 76
Caib. VI. — Truaighe na Muinntir sin a chailleas, cha
n-è mhàin Fois nan Naomh, ach Toil-ìnntinn na
beatha so, agus a bhitheas gu bràth a' fulaug D6r-
uinn na h-Ifrinn, 92
Caib. VII. — Ar Feum air a bhi gu dìchiollach ag
ìarraidh Foisnan Naomh, 109
Caib. VIII. — Cionnus a dh-aithnicheas sinn ar Còir
air Fois nan Naomh, 137
Caib. IX.— Is è Dleasanas Sluaigh Dhè muinntir eile
a mhisneachadh gua an Fhois so ìarraidh, 164
Vì NA CINN-INN3IDH.
Taobh
Caib. X.-— Cha n-fhaighear Fois nan Naomh air
thalamh, 195
Caib. XI. — Mòr luach Caithe-beatha Nèamhaidh a
choimhead, no aiteachadh air thalamh, 222
Caib. XII.— Caochladh Seòladh a chum Caithe-
beatha Nèamhaidh a choimhead air Thalamh, 249
Caib. XIII. — Nàdur a' Mheòrachaidh Nèamhaidh,
agus an t-Am, an t-Ait, agus an t-UUachadh ìnntinn,
a ta freagarrach air a shon, 277
Oaib. XIV. — Mar nithear Meòrachadh Nèamhaidh le
Smuaineachadh, leis na h-Aignidhean, le Fein-
labhairt, agus le Urnuigh, 295
Caib. XV. — Meòrachadh Nèamhaidh air a chuid-
eachadh le Nithibh faicsinneach, agus air a dhìon an
aghaidh a' Chridhe sheachranaich, 31ò
Caib. XVI. — Còmhradh Diadhaidh a' Mheòrachaidh
Nèamhaidh, no Meòrachadh Nèamhaidh air a dhean-
amh, no air a chleachdadh, 342
An Comh-dhìmadh, 370
V 1
c
t^^J
ROIMH-EADH.
Rugadh Maighstear Richard Bacster, Ughdair
" Foìs nan Naomh" ann ara baile Roudoin 'an Sasunn,
aìr a' bhliadhna 1615, agus chaochail è ann an Lunuinn
air a' bhliadhna 1691. Ach is cothromach a dh-fhaodar
a rkdh mu thimchioll a' mhinisteir dhiadhaidh so, mar
thathas ag ràdh mu fhìrean mòr eile, " Air dhà 'bhi
nmrbh tha è fathast a' labhairt."
ChMOi. Mr. Bacster òrduchadh, arèir riaghailt na
h Eaglais Jasunnaich, chum an soisgeul a shearmon-
aeìiadh, 'nuair a bha è trì bliadhna fichead a dh'aois ;
agus ghluais è an dèigh sin mar theachdair naomh,
fìrinneach, dìchiollach, ionnsuichte, comharraichte air
taobh Chriosd. Shaothraich è gu seasmhach, agus
bheannaich an Tighearn a shaothair gu mòr ann an
searmonachadh an t-soisgeil araon ann am baile
Lunuinn agus anns na dùchaibh mu-n-cuairt. Bha è air
a shuidheachadh ann an Cidderminster, far an d'fhan è
sea bliadhna deug, no gus a' bhliadhna 1660. So fìrean
a f huair a shàrachadh ann an tomhas mòr le easlaint,
agiis fòs air iomadh dòigh le trioblaidibh agus le aisith
na rìoghachd ann ai làithibh a chuairt air thalamh,
gidf'.eadh shoirbhich obair an Tighearna gu h-iongant-
ach 'n a làmhan.
'Nuair a thainig air Mr. Bacster Cidderminster
'fhàjiail,buduilich e-fèin agusluchd-àiteachaidh a'bhaile
Bin u' dealachadh ri 'chèile. Mu'n do thòisich e air sear-
monachadh 'n am measg, bha 'm baile air a thruailleadh
gu mbr le aineolas agus mi-dhiadhachd. Cha d'fhuair è
vìii Roimh-radh.
os-ceànn teaghlach, no 'dha eadar dà cheànn sràìde
anns an robh aoradh Dhè air a chumail gauh là ; ach
tre bheannachd Dhè air a shaothair, cha b'f had an dè'igh
sin, gus an tàinig atharrachadh mòr air an t-sluagh,
agus gus am facas toradh taitneach na fìor dhiadhachd
a' fàs suas gu pailt ann an iomadh teaghlach. Air an
là 'dh'fhàg è Cidderminster cha n-f haighteadh os-ceànn
teaghlach no 'dhà ann an cuid de shràidibh a' bhaile
anns nach robh aoradh Dhè air a chumail gu riaghailt-
each. An àit fuaim na h-aingidheachd agus na mi-
naomhachd air " là an Tighearna," bha nis " an
fhuaim aoibhneach, ait" air feadh a' bhaile. Dh-f haod-
adh gach neach, a ghabhadh seachad air m t-sàbaid,
iomadh ceud teaghlach a chluinntinn a' sèinn, ag
ùrnuigh, a' lèughadh nan Sgriobtuir agus leabhraichean
maith eile, 'nuair nach robh \ad cruinn aig "aoradh
follaiseach an Tighearna" anns an eaglais.
Is pailt a bheannaich Dia saothair Mhaighstir Bacster
do mhuinntir Chidderminsteir. Mheudaich àireamh an
luohd-comanachaidh fo shearmonachadh an teachdaire
dhìleis so gu sea ceud, agus thubhairt e-fèin ' nach robh
dà anam dheug ameasg na h-àireimh sin mu nach
f haodadh deadh dhòchas a bhi aige, oir bha an caithe-
beatha diadhaidh a' còrdadh ri 'n aideachadh'. Agus
glòir do Dhia, faodar an spiorad diadhaidh, a chaidh
àrach mar sin, a lorgachadh amach fathast ann an cuid
de'n t-sluagh, araon anns a' bhaile sin agus 'n a choimh-
earsnachd. Hò ! b'f heàrr gu'n robh è na's mò 1 agus
air feadh gach àite anns am faighear ìarmad de 'n
spiorad sin beò fathast, gheibhear cuimhne thàingei?
thaitneach air Mr. Bacster, agus ainmichear è 1&
urram agus gràdh.
lg iomadh diadhair mòr, agus duine tuigseach, eòl«
Roimh-ràdh. ix
ach, ainraeil, ionnsuichte aig an robh barail àrd agus
mòr mheas air Mr. Bacster 'n a lìnn, araon mar
sgrìobhadair agus mar shearmonaiche comasach, soilleir,
dìleas. B'ànn diubh sin an t-Ard-easbuig Usher;
an t-Easbuig Wilkins ; Dr. Barrow ; Dr. Bates ; Dr.
Calamy ; Dr. Manton ; Mr. Iain Ianeway ; Mr.
Tdmas Doolittle ; Mr. Flabhel ; Mr. Iòseph Alleine ;
Sir Nathaniel Barnardiston, &c. Thubhairt cuid diubh
sin gu'n "tàinig è na b'fhaisge air dòigh sgrìobh-
aidh nan Abstol na thkinig duine sam-bith eile 'n a lìnn ;
gu'm bu leòr do aon lìnn duine cho comharraichte ri
Mr. Bacster a thoirt do'n t-saoghal ; nach robh eagal
air à mi-thlachd duine sam-bith, agus nach robh sùil
aige ri onoir o neach air-bith." B'iongantach, ann an
tomhas air-leth, a chomas searmonachaidh, a' fosg-
ladh, a' dearbhadh 's a' daingneachadh gach phing le
argumaidibh soilleir, làidir, bunaichte air fìrinnibh nan
Sgriobtuir, agus air rèusan an duine, a' bualadh astigh
gu dìreach air cridheachan a luchd-èisdeachd le saigh-
dibh gèur na firinn, a' deargadh orra gu domhain, teànn,
a' dìtsgadh nan ciontach, a' rùsgadh an cionta dhoibh,
a' toirt pheacach mi-churamaoh gu mothachadh air an
oionta agus air an truaighe, agus gu sìth 'us slàint
ìarraidh ann an Criosd. Is gànn a b'urrainn anam
air-bith, mur robh è " mar nathair bhodhar," èirigh o
theagasg shoilleir, bheò an teachdaire spioradail so,
gun druigheadh air. Glòir do Dhia, is iomadh anam
dorch, seachranach a f huair solus, agus sòlas, agus a
vshaidh a threòrachadh gu " carraig na slainte" le teag-
asg ghlic an aodhaire ghlic so. " Tha briathra nan
daoine glice mar bhioraibh." Ecles. 12. 11. Mar sin
bha briathran an fhirein so do chridheachan mhìltean.
Bha ìftd mar chlaidheamh gèur dà fhaobhair ann an
x Roimh-ràdh.
ìàimh gaisgich gun f hìamh, a' sgathadh 's a' gearradh
s\os truaillidheachd a' chridhe. Bha e-fein air a làn-
bheothachadh leis an Spiorad Naomh, agus an Iorg sin
bu mhìannach, taitneach leis a bhi gu tric a' taomadh
amach soluis nèamhaidh air cridheachan peacach, dorch,
fuar, marbh, 'g an lìonadh le blàs agus beatha, agus
mar sin, a' leaghadh sìos nan cridheachan bu chruaidhe
'n an tuamaibh reòta, le beò ghràdh blàth do Dhia.
Sgrìobh Mr. Bacster mòran leabhraichean. Is
ìongantach, ann an tomhas air-leth, an comas sgrìobh-
aidh a fhuair è. Cha lugha na ochd fichead ledbhar
's a h-ochd a thàinig amach pheann an diadhair so ;
agus f had 's a bhitheas Eaglais Chriosd air thalamh, is
ionmhas làn, taitneach dhì a chuid leabhraichean
diadhaidh; oir gheibhear cuisle bheò, neartmhor,
neamhaidh a' bualadh anns gach aon diubh. Is ainmig
leabhar air-bith, ach am bìobull fèin, anns am faighear
uiread de spiorad na fìor dhiadhachd, no tuigse, gràdh,
eòlas, dìlseachd agus solus cho mòr 's a gheibhear ann
an oibribh an ùghdair so. Tha ìad a' treòrachadh gu
pailt a chum " diadhachd f hìor-ghlan agus neo-shalach"
àrach ameasg dhaoine. Bha 'us tha ìad air am meas
gld luachmhor, agus air am beannachadh do mhìltibh.
'am fad 's am fagus.' Tha ìad èifeachdach a chum
peacaich mhi-chùramach a dhhsgadh, a chum na
h-aineolaich a theagasg, a chum na h-amharusaich a
dhaingneachadh, a chum sòlas a thoirt do na h-airsneul-
aich, a chum sluagh mi-dhiadhaidh ìompachadh, agus
a chum sluagh diadhaidh a thogail suas ann an naomh-
achd.
Sin anis teisteanas dhaoine diadhaidh, urramach,
ach, do'm b'aithne Mr. Bacster, air-fem agus air
'oibribh diadhaidh. Bha è ainmeil air feadh na rìogh-
/toìmh-ràdh. \i
acnd, araon mar shearmonaiche agus mar sgrìobhadair,
ionnus gu'm bu "toil leis an rìgh fein urram a chur
air." Shearmonaich è an làthair Rìgh Teàrlach II.
Chuir an rìgh sin onoir air, agus thug è dreuchd dhà,
agus an dèigh sin chaidh dreuchd àrd eile a thairgse
dhà fo làimh an rìgh, nach b'àill leis a ghabhail.
Is comharraichte, prìseil an leabhar "Fòis nanNaomh."
Is è so do rèir barail dhaoine glice, diadhaidh an t-aon
a's luachmhoire de leabhraichean Mhaighstir Bacster
Sgrìobh è an obair so 'nuair a bha è mu dheich bliadhna
fichead a dh'aois. Is ann mar ùrachadh, mar shòlas,
agus mar neart d'a anam fèin a sgrìobh è " Fois nan
Naomh," 'us dùil aige, gach là fad iomadh mìos, ri gairm
a' bhàis, am feadh a bha è 'g a sgrìobhadh ; oir bha è
air an àm sin a' fulang fo easlaint, agus anns an stàid
sin làn-shuidhich è a smuaintean agus 'aignidhean air
Dia, agus air sonas agus glòir nan naomh air nèamh.
" Is ì so," ars' e-fèin, " obair 'bu tarbhaiche do m' anam
na na h-uile nithe eile 'dh'ionnsuich mì riamh." Ach
b'ì toil an Tighearna mhaith neart aiseag dhà an dèigh
sin, geda b'ainmig a bha è aon là saor o easlaint, agus a
làithean a shìneadh a chum tuilleadh seirbhis a dheanamh
do'n eaglais air thalamh ; a' beannachadh eadhon easlaint
an fhirein so gu pailt d'a anam fèin, agus f òs do mhìltibh
eile ; oir " a ta f hios againn gu'n comh-oibrich na h-uile
nithe," eadhon easlaint, " chum maith, do'n dream aig
am bheil gràdh do Dhia." Shearmonaich è " Fois nan
Naomh" ann an Cidderminster, agus an dèigh sin chaidh
an obair a chlò-bhualadh air tùs, air a' bhliadhna 1660.
Chithear ann am "Fois nan Naomh" dearbh chomh-
arradh air ìnntinn naoimh, nèamhaidh,— ìnntinn a
fhuair sealladh mòr air an t-sìorruidheachd. Is gànn a
gheibhear, ann an obair duine sam-bith eile, sealladh cho
xii Koimk-rddh.
mòr, cho làn, agus cho soilleir de'n t-saoghal shìorruidh
's a gheibhear anns an leabhar so. Chum ar tàladh
suas gu nèamh, thug an t-ùghdair nèamhaidh so dhuinn
sealladh air " an ionad naomh" a ta shuas, — sealladh
air sonas, glòir agus àrd aoibhneas an t-sluaigh bheanft
aichte a ta nis an làthair Dhè air nèamh, — sealladh ann*
am bheil nithe nèamhaidh air am fosgladh do shùil m.
f hìor Chriosduidh, agus air an riochdachadh amach dhà
air dòigh cho soilleir, cho làidir, cho cìnnteach, druigh-
teach, beò 's a bheir air amharc air uile nithibh boillsg-
each, siùbhlach, dìomhain an t-saoghail so, mar neo-m
ann an coimeas ris " na nithibh a ta shuas," agus an
cur cho suarach 's a chuireas seànn duine mireag, ho
cluith na cloinne bige. Air an làimh eile, chum eagal
slàinteil a dhùsgadh suas ann an sluagh gun chhram,
thog è am brat de uamhasaibh goirt, garg na h-ifrinn, a'
nochdadh an teine shìorruidh, a' foillseachadh truaighe
agus bròin an t-sluichd, agus a' leigeil-ris fulang agus
ddruinn shiorruidh an t-sluaigh mhallaiohte anns na
lasraichean làidir nach mìichar a chaoidh, air dòigh ach
beag, cho soilleir, eagalach, druighteach as geda bhith-
eadh ifrinn fèin fosgailte nis fo shealladh ar sùilean.
! na'n smuainicheadh muinntir gu chramach, tric air
an t-sealladh uamhasach a thugadh dhoibh an so air
fulangas searbh nan aingidh ann an ifrinn, nach bu leòr
sin, shaoileamaid, gu bacadh 'us casgadh a Chur air gach
olc ameasg dhaoine feòlmhor, mi-chùramach, truagh. —
(Faic Caib. V.)
Fois nèamhaidh! O càit am faighear ni eile cho
luachmhor 1 Fois shìorruidh I càit am faighear saoibh-
reas air-bith eile cosmhuil ri sin 1 Dearbh chìnnteas air
an fhois bheannaichte sin aig gajh anam gràsmhorl
Cia luachmhor, sòlasach sin do gach fìrean ! Cia fdumail
Roimh-ràdh xiii
do na h-uiie smuaineachadh agus labhairt air an fhois
ghlòrmhoir so I Agus sin an fhois a gheibhear air a
fosgladh dhuinn ann an teagasg àrd an leabhair so.
Tha è air a lìonadh le còmhradh iièamhaidh. Is meadh-
on e'ifeachdach è chum anamanan a threòrachadh gu
staid na naomhachd. Beannaichidh Dia an còmhnuidh
gach meadhon a ta freagarrach a chum a ghlòir fèiti,
agus sonas sìorruidh dhaoine 'chur air aghaidh, agus
bheannaich è cheana am meadhon so — an leabhar so —
ann an tomhas air-leth do mhòran. Is iomadh neach
sean 'us òg, saoibhir agus bochd. àrd agus ìosal, do'n
robh an leabhar iongantach so air a bheannachadh gu
pailt, agus aig am bheil ri ràdh, le tàingealachd agus
gàirdeachas, So am meadhon beannaichte leis an robh
mise air mo thoirt, fo làimh Dhè", gu smuaineachadh gu
ceart air fois shìorruidh m'anama. Is è thubhairt
balachan òg, diadhaidh ann an àit àraid, aois dà bhliadh-
na dheug, do'm b'àbhaist a bhi 'leughadh " Fois nan
Naornh" 'us è nis dlùth do'n bhàs, " Dhomh-sa leabhar
Mhaighstir Bacster, chum gu'n leugh mi beagan fathast
mu'n t-sìorruidheachd, mu'n lèid mi stigh do'n t-saogh-
al shìorruidh."
Sgrìobh Mr. Bacster leabhar comharraichte, maith
eile do'n ainm " Gairm do 'n t-Sluagh Neo-ìompaichte,"
agus thubhairt e-fèin ' nach robh aon air-bith eile, acfe
'' Fois nan Naomh" de na leabhraichean Honmhor a
sgrìobh è, air a bheannachadh cho mòr lc Dia do anam-
aibh dhaoine, ris an leabhar sin — leabhar a tha, gus
sn là an diugh, air a bheannachadh do mhòran.
B'ionmhuinn leis a' mhinistear dhiadhaidh, Mr.
Klabhel, an t-ùghdair nèamhaidh so ; bha ìad beò le
chèile anns an aon lìnn. Is àrd an teisteanas a thug
è air, ach cha n-'eil ì na's hirde na b'fhìach è. "Ib
xrv Roimh-ràdh.
beag," arsa Mr. Flabhel, " nach 'eil Mr. Bacster air
nèamh cheana. Tha è beò 's a shùil gach là air nèamh,
a' feitheamh gu suilbhir, sòlasach ri fois shìorruidh nau
naomh maille ri Dia ann an glòir ; agus air 'fhàgail
beagan làit.hean ann ar measg-ne, mar dhearbhadh mòr,
soilleir air a' mhòr chumhachd agus air an aoibhneas
a ta ann am beatha neartmhoir an fhìor chreidimh."
FOIS SHIORRUIDH NAN NAOMH.
Caibdeil I.
Tbiseachadh do'n Obair, 'ws beagan Cùnntais mu Nàdur
Fois nan Naomh.
" Uiiae sin dh'fhàgaclh. fois fa chomhair siuaigli Dhè."
Eabh. ty. 9.
Ann an tuiteam Adhaimh, chàill sinn, cha n-è mhàin
ar tlachd ann an Dia agus a làn mhealtuinn, ach mar-
an-cèudna gach uile eòlas spioradàil air, agus gach fìor
thogradh an dèigh an t-sonais sin a chàill sinn. Tha
Mac Dhè a' teachd agus a' tairgse a ghràis a chum ar
saoradh, agus a' foillseachadh sonais agus glòire spior-
adail agus sìorruidh dhuinn, ach gheibhear gu ro thric
daoine mì-thoileach air gabhail ris tre chreidimh. Mar
dhuine bochd nach creideadh gu'm b'urrainn sùim cho
mòr ri ceud pùnd Sasunnach a bhi aig neach eile, a chionn
nach robh riamh uiread aige-fèin, is gann a chreideas
daoine, air an là an diugh, gu'm bheil sonas ann cho
mòr 's a chàill ìad, agus a dh-fhaodas ìad 'fhaotuinn
fathast tre chreidimh ann an Chriosd. 'Nuair a b'àill
ie Dia làithean fois' a thoirt do na h-Israelich, ann an
rìr na fois', bu dorra dhàìadsan a thoirt gu sin a chreid-
sinn na fois ullachadh air an son, no buaidh a thoirt air
an naimhdean. Agus an dèigh dhoibh seilbh 'f haotuinn
air fois Chanàain, mar fhoillseachadh agus mar eàrlas
beag air an fhois sin a ta fada nan c\an na's glòrmhoire
agus na's maireannaiche, eadhon an f hois a gheibhear
ann an Criosd, fathast cha chreideadh ìad dad tuilleadh
ach na bha fo'n sùil 'us fo'n làimh, ag ràdh, leis a' gheòcair
aig a' chuilm, " Gu cìnnteach cha n-'eil sonas ànn a's
feàrr na so I" No, ma bha sùil aca ri ni sam-bith o'n
Mhesiah, cha robh ìad ag ìarraidh uaith, ach amhàin an
2 Cùnntas mu Nàdur
sonas fìmeil a mheudachadh. r rha 'n t-Abstol a' labh-
airt, anns a' chuid a's mò de'n Litir a chum nan Eabh-
ruidheach, an aghaidh na droch mhèinn so, 's a' dearbh-
adh gu soilleir, làn gu'm b'ì àrd chrìoch nan uile
dheas-ghnàth agus nam faileas eile fo'n Lagh, sluagh a
threòrachadh a dh-ionnsuidh Chriosd, brìgh nan nithe
sin uile : agus gu'n robh fois nan sabaid, agus Canàan
fèin a' teagasg do chloinn Israeil sealltuinn an dèigh na
foise maireannaich, eadhon fìor shonas.
tìo anis an co-dhùnadh gus am bheil an t-Abstol a'
teachd anns a' cheànn-theagaisg, an dèigh dhà caochladh
dearbhadh a thoirt air na nithibh a bha bho thoiseach
a 1 treòrachadh a dh-ionnsuidh na foise so. Anns a'
cho-dhùnadh so gheibhear am bònn air am bheil uile
shòlas a' chreidmhich air a stèidheachadh, crìoch a
dhleasanais agus 'f hulangais gu lèir, beatha agus sùim
nan uile gheaììaidhean, agus nan uile shochairean a ta
aige mar Chriosduidh fo'n t-soisgeul. Ciod a's taitniche
do dhaoine, 'nuair a bhitheas ìad a' fulang fo àmhghar
cuirp, air an sgìtheachadh le dleasanais muin-air-mhuin,
na fois? Bheir fois, cha n-è mhàin sòlas, ach mòr
mhisneachd dhuinn gach là. Tha ar beothalachd ann
an deanamh ar dleasanais uile, ar foighidin ann am
fulang àmhghair, ar cornas air onoir a thoirt do Dhia,
spionnadh ar gràidh, ar gràsan uile, seadh, eadhon bith
ar creidimh agus ar Criosdachd a' sruthadh o chreid-
sinn agus o smuaintibh naomh mu thimchioll ar fois'.
Àgus anis, a lèughadair, co-air-bith thu, òg no sean thu,
saoibhir no bochd thu, guidheam ort, cuiream unpidh
ort, ann an ainm an Tighearna, a ghairmeas tu gu cùnntas
gu h-aithghearr, a bheir breth ort agus a chuireas tu
anns an staid shYorruidh sin nach gabh atharrachadh
gu bràth, na tilg uait na nithe so an deigh dhuit an
lèughadh, amhàin ag ràdh gu'm bheil ìad fìor; ach
socraich do chridhe orra, agus gabh Dia ann an Criosd,
agus esan 'n a aonar, mar d' f hois, agus suidhich do
chridhe air-san os-ceànn nan uile. Nise gu'n deònaich-
eadh an Dia beò, cuibhrionn agus fois a shluaigh naoimh
fèin, na h-ìnntinnean feòlmhor so againn-ne a dhean-
amh cho spioradail agus na cridheachan talmhaidh so
ogainn-ne cho nèamhaidh as gu'n dean sinn e-fèin a
Fois nan Naomh. 3
ghràdhachadh le tlachd 'us taitneas, fad uile làithean ar
beatha, ionnus nach bi mis' a sgrìobh, no thus' a 16ughas
an leabhar so, air ar pilleadh gu bràth o shligh so na
beatha, " air eagal air bhi do ghealladh dol a steach d'a
shuaimhneas air 'f hàgail againn, gu'n tigeadh aon neach
agaibh a dhèidh-làimh air." Eabh. 4. 1.
Js ì Fois nan Naomh staid a's sona air an ruig an
Criosduidh. So an staid anns am bi na Naoimh air an
deanamh foirfe, no iomlan, a' làn-mhealtuinn Dhè gu
bràth, do-rèir a chomaisgus an togar suas an anamanan
aig a' bhàs. So an staid gus an tig araon an anamanan
agus an cuirp gu fìor làn, air la mòr a' Bhreitheanaia
dheireannaich an dèigh na h-aiseirigh.
Fèumar smuaineachadh an toiseach air nithibh a ta
ann an nàdur na foise so ; agus ainmichidh sinn cuid
diubh sin anis : — Is daoine bàsmhor a ta nis ag ìarraidh
na foise so ; oir tha an f hois so cheana aig ainglibh agus
aig spioradaibh glòraichte dhaoine, ach tha na deamhnan
agus an sluagh mallaichte air am fàgail gun dòchas idir
ri fois : — Tha na naoimh a' ròghnachadh Dhè mar an
crìoch agus an sonas : ach ge-b'-e neach a ghabhas ni
sam-bith eile mar a shonas, tha è mach £s a' cheud
chèum de'n t-sligh : — Tha ìad fada, fada bho'n chrìch
so : is è sin cor truagh nan uile bho 'n là a thuit ìad.
Tha Criosd a' teachd le 'ghràs ath-nuadhachaidh, 's a'
faotuinn gach duine — seadh, na h-uile dhaoine — a'
gluasad gun stad agus a' greasad a dh-ionnsuidh sgrios
shìorruidh — a' deanamh cabhaig' gu ifrinn ; gus an toir è
orra stad le mothachadh a thoirt doibh air an cunnart,
agìompachadh an cridheachan agus a' pilleadh ce'um am
beatha gu dìleas d'a ionnsuidh fèin. Gabh anis a' chrìoch
so agus a h-ò-irdhearcas mar nithe aithnichte a thàtar ag
ìarraidh. Cha ghluaisear neach sam-bith gu maith neo-
aithnicht' ìarraidh. Fèumar smuaineachadh araon air
an astar a tha sluagh o'n f hois so agus air fìor eòlas mu'n
astar sin. Iadsan nach d'aithnich riamh gu'm bheil ìad
gun Dia aca, agus air an t-sligh gu ifrinn, cha d'aithnich
ìad fathast an t-sligh gu nèamh. Ma thuigeas duine
gu'n do chàill è Dia agus 'anam fèin, nach glaodh è
mach, Tha mì càillte t Carson a tha àireamh cho beag
ag amas air an f hois so ? Cha n-àill leo a chreidsinn
4 Cùnntas mu Nàdur
gu'm bheil \ad, do thaobh còir, fad £s uaipe, agus do
thaobh cleachdaidh, a' breabadh 'n a h-aghaidh. Cò a
dhìarr riamh ni, gun fhios aige gu'n do chàillsèè?
" Cha 'n ann aig a' mhuinntir a ta slàn a ta fè*um air an
lè'igh, ach aig a' mhuinntir a ta euslan." MataQ. 12.
Fèumaidh sinn smuaineachadh mar-an-cèudna air àrd
Chumhachd gluasaid — cumhachd a ghluaiseas sinn gus
an f hois so ìarruidh, air-neo seasaidh sinn balbh, gun
aon chèum a dheanamh d' a h-ionnsuidh. Nis is ànn o
Dhia a ta an cumhachd so, oir mur gluais Dia sinn, cha
n-urrainn sinn-fèin gluasad a dh-ionnsuidh ar fois'. Is
cuid ro fhèumail de ghliocas a' Chriosduidh, a bhi
'gèilleadh do Dhia, a bhi 'g a earbsadh fèin ris, a bhi
air 'fhaotuinn anns an t-sligh 's am bheil Dia ag im-
eachd, agus far am bheil a Spiorad gu tric a' gluasad ;
an aire 'thoirt nach dealaich sinn ri Dia, nach failnich
ar dùil ri cuideachadh ur gach là, agus nach dì-chuimh-
nich sinn, uair sam-bith, gu'm bheil mòr fhèum againn
an còmhnuidh air cumhachd an Spioraid. Cho luath
's a thòisicheas sinn ri earbsa 'chur ann ar stòras fèin,
ann ar tuigse fèin, no ann ar rùn fèin, a chum gluasad
gu naomh ann an cèum ar dleasanais, tha sinn an sin
ann an cunnart tuiteam air falbh o Dhia. " Cha 'n 'eil
sinn foghainteach uainn-f&n chum ni sam-bitha smuain-
eachadh mar uainn-fèm : ach is ann o Dhia a ta ar fogh-
ainteachd."2 Cor. 3.5. "Asm'èugmhais-sa,"arsaCriosd,
" cha 'n urrainn sibh aon ni a dheanamh." Eoin 15. 5.
Arìst fèumaidh ìadsan a ta 'g ìarraidh na foise so,
bonnachair (principle) na beatha spioradail a bhi aca
's an taobh astigh dhiubh. Cha n-ann mar chlachan a
tha Dia a' gluasad dhaoine. Tha è 'buileachadh beatha
orra, cha n-ann a chum an deanamh comasach air
gluasad às è*ughmhais a chuideachaidh fèin, ach a
chum ùmhlachd a thabhairt dà-fèin. Agus a bhàrr air
sin, fèumaidh gach anam, a ta ag ìarraidh na foise so,
gnath-ìarraidh d'a h-ionnsuidh gu riaghailteach, seas-
mhach, dùrachdach, gnìomhach. Esan a dh-f holaicheas
a thàlant, gheibh è tuarasdal an t-seirbhisich lìmndaich.
Cha n-'eil gach rathad a' treòrachadh a dh-ionnsuidh
na foise so, ach an Ti a rinn le 'mhaitheas an fhois
òrduchadh, rinn è le 'ghliocas agus le 'àrd ìighdarras
Fois nan Naom,i. 5
an rathad d'a h-ionnsuidh òrduchadh mar-an-ceudna.
Theagamh gur ìad ar ròidean fèin a's glice, a's maisiche,
a's dìriche agus a's taitniche leinn-ne ; ach is ì an iuch-
air, a dh'òrduich Dia fèin, a's feàrr a dh'f hosglas a' ghlas.
! nach iomadh anam aineolach, baoth-chreideach a tha
ri saothair agus cosdas airson na foise so, agus an dèigh
sin uile gheibhear a shaothair uile dìomhain ! Cia lìon-
mhor ìadsan aig am bheil èud do thaobh Dhè, ach cha
n-ann areir eòlais, aineolach air fìreantach Dhe, 's a'
dol mu-n-cuairt ag ìarraidh am fìreantachd fèin a chur
suas, cha n-àill leo strìochdadh do fhìreantachd Dhd
agus cha n-aithnich ìad gur " è Criosd crìoch an lagha,
chum fìreantachd do gach neach a chreideas." Ròm.
10. 2-4.
Is è Criosd an dorus, an aon sligh a dh-ionnsuidh na
foise so. " Ach is cumhann an dorus, agus is aimh-
leathan an t-slighe." Mata 7. 14. Feumaidh sinn
" spàirn chruaidh a dheanarah," ma's àill leinn " a dhol
a stigh :" " oir a ta mi ag ràdh ribh," arsa Criosd, " gu'n
ìarr mòran dol a stigh agus nach urrainn ìad," (Lùe,
1 3. 24,) a' cìallachadh le sin gu'm bheil rìoghachd nèimh
a' fulang ainneirt. Mata 11. 12. Ni mò a bheirear sinn
gu fois nan naomh ' ma thòisicheas sinn anns an spiorad,
ach a' cr\ochnachadh anns an f heòil.' Gal. 3. 3. Is è
mhàin an neach a " bhitheas seasmhach chum na crìche,
a thèarnar." Mata 24. 13. Cha d'fhuair aon anam
riamh fois maille ri Dia, aig nach robh a mhìann air a
shocrachadh air Dia os-cionn gach ni eile 's ant-saoghal.
" Oir ge b'e ait am bheil bhur n-ionmhas ; is ann an sin
a bhios bhur cridhe mar an cèudna." Mata 6. 21.
Gheibhear fuigheall ar seànn nàduir a' lagachadh 's a'
bacadh ar deadh mhìann gu mòr, ach cha n-urrainn sin
buadhachadh thairis air. Fèumar a' cheart aire 'thoirt
gu'm bheil droch bhuaidhean ar nàduir a' dol calg-
dhireach an aghaidh ar deadh mhìann, gu'm bheil ar
deadh bhuaidhean lag, agus gu'm bheil sinn an còmh-
nuidh astar fada bho 'n f hois. Air an aobhar sin, fèum-
aidh sinn spàirn dhìchiollach a dheanamh, chum a'
chrtoch a ruigheachd. Bithidh na nithe sin uile air an
cnuasachadh gu cùramach, tric leis gach Criosduidh a
U nis ag ìarraidh còir air fois nèamhaidh.
6 Cùnntas mu Nàdur
Dhìrich sinn suas na chèuman sin do thaobh-muigh na
ouirte, seallamaid anis air taobh-stigh " a' bhrait-roinn."
Faiceamaid ciod ìad na nithe a ta air am filleadh anns
an fhois so, cho maìth ris na nithe a roimh-bheachd-
aichear mu 'timchioll. Och ! cia beag is aithne dhomh-sa
de ghlòir na foise so ! Bha nithe anns a' bhoillsgeadh
a f huair Pòl dhì, nach b'urrainnear agus nach f haodar a
labhairt. Na'n do labhair è ann an canain nèimh, air
na nithibh a chunnaic è air nèamh, gun neach ann a
thuigeadh an cànain sin, ciod a b' f heàirrd sluagh è ?
Gu'n deanadh an Tighearn 'fhoillseachadh dhomh-sa
ciod is còir dhomh 'fhoillseachadh dhuibh-se ! Gu'n
deònaicheadh Dia solus a dh-f heuchas an oighreachd so
dhuibh-se agus dhomh-sa ! Cha n-ànn mar a nochdadh
do Bhalàam òirdhearcas nam bùth aig Iacob, agus nam
pàilliunn aig Israel, far nach robh cuibhrionn aige, agus
o'n robh a sgrios fèin gu teachd ! Cha n-ànn mar a'
nochdadh "tìr a' gheallaidh" do Mhaois, a fhuair sealladh
an àite seilbh, agus a chunnaic an tìr do'n neach deach-
aidh è riamh astigh ! Ach mar bha an neamhnuid air a
foillseachadh do'n cheannaiche anns an t-soisgeul, nach
do stad gus an do reic è na bha aige, agus cheannaich
sè ì ! agus mar bha nèamh air 'f hosgladh do Stephen
beannaichte, do'n robh è gu dhol astigh gu grad : chun-
naic esan glòir air an robh è gu seilbh 'f haotuinn dha-
fèin ! So anis na nithe a gheibhear anns an f hois nèamh-
aidh : — eadhon Sgur de mheadhonaibh nan grks : — Lan
shaorsa bho gach olc : — An cèum a's àirde de iomlan-
achd phearsantail nan naomh, araon do thaobh cuirp
agus anama : — Dlùth mhealtuinn Dhè, am maith a's
àirde : — Agus gnàth oibreachadh milis aig uile chomas-
aibh cuirp agus anama ann am mealtuinn so Dhè.
1, Anns an f hois nèamhaidh " sguirear de mheadh-
onaibh nan gràs." 'Nuair a ruigear an cala, sguiridh
sinn a sheòladh. 'Nuair a gheibh an t-oibriche a thuar-
asdal, tuigear gu'n d'rinn è 'obair. 'Nuair a ruigeas sinn
ar ceànn-uidhe, fàgaidh sinn an t-sligh. " Ma's faidh-
eadaireachda 'ta ann, thèid iad air cùl ; ma's teangaidh,
sguiridhiad; ma's eòlas, cuirear" mar-an-cèudna, cho
fad 's a bha nàdur nam meadhon ànn, " air chl è."
1 Cor. 13. 8. Cha bhi ùrnuigh ann ni's mò, do bhrìgh
Fois nan Naomh. 7
nach bi fè*um oirre, ach bithear a' làn-mhealtuinn nan
uile nithe maith a b'àbhaist duinn a bhi 'g ìarraidh ann
an ùrnuigh. Cha bhi fèum air trasgadh, air guil, no
caithris ni's mò, oir bithidh sinn saor o gach peacadh
agus buaireadh. Thig crìoch air searmonachadh ;
sguiridh ministearachd an duine. Cha bhi fèum air na
sàcramaidean. Tha an luchd-oibre air an gairm, do
bhrìgh gu'm bheil am foghar air a chruinneachadh, an
cogull air a losgadh, agus an obair crìochnaichte ; bithidh
an sluagh neo-ìompaichte gun dòchas, agus na naoimh
gun eagal, gu sìorruidh.
2 Tha " làn shaorsa bho gach olc" anns an f hois
nèamhaidh, seadh o gach olc a bha riamh ag ìadhadh
umainn fad ar turuis, agus a dh-f hèumas ar leantuinn,
fhad 's a bhitheas sinn dealaichte bho'n àrd mhaith.
A bhàrr air sin, tha saorsa againn o lasraichean agus o
thruaighean sìorruidh i'o'm bheil ìadsan, a rinn tàir air
Criosd agus air a ghràs, a' fulang gun stad, agus sin
am peanas eagalach air an robh sinne airidh araon do
thaobh ar breith agus toilltinneas ar deanadais, cho
maith riutha-san ! Ann an nèamh cha n-'eil " ni air
bith a shalaicheas," no ni neo-ghlan. Tha ìad sìn uile
air "an taobh a muigh." (Faic Taisb 21. 27. agus
22. 15.) Cha n-'eil bròn, no doilgheas, no ni sam-bith
mar sin air nèamh. An sin, cha n- r eil aoduinn ghlas,
corp fànn, uilt laga, naoidheanachd gun treòir, aois chrìon,
chròm, droch galar, càil aimhleasach, tinneas cràiteach,
eagal, goirteachadh, no seargadh, no ni sam-bith do'n
ainm olc. Rinn sinne guil agus caoidh 'nuair a bha
an saoghal ri gàirdeachas ; ach pillear ar bròn gu gàird-
eachas, agus ar gàirdeachas cha bhuin neach air bith
uainn'. Eoin. 16. 20, 22.
3. Grheibhear anns'an fhois so, " an ce'um a's àirde
de iomlanachd phearsantail nan naomh, faraon do thaobh
cuirp agus anama." Air meud an glòir, bu bheag dhoibh
è, mur biodh an cuirp agus an anamanan air an deanamh
comasach agus freagarrach air son glòir'. " Cha 'n fhaca
sb.il, agus cha chuala cluas, agus cha d'thàinig ann an
cridhe duine, na nithe sin a dh'ulluich Dia dhoibh-san
aig am bheil gradh dha." 1 Cor. 2. 9. Cha n-'eii au
t-sniì fheòlmhor comass ,h air na nithe sin 'fhaicinn, nc
8 Vunntas mu Nadur
a' chluas an cluinntinn, no an cridhe so an tuigsinn. Ach
air nèamh, tha an t-sùil, a' chluas agus an cridhe air an
deanamh comasach ; mur biodh, ciamar eile 'dheanadh
ìad am mealtuinn ? Mar a's coimhlionta an lèirsinn, is
ànn a's taitniche cuspair àillidh do'n t-sùil. Mar a's
coimhlionta a' chàil, is ann a's mìlse am biadh. Mar
a's ceòlmhoire a' chluas, is ànn a's taitniche an ceòl.
Mar a's coimhlionta an t-anam, is ann a's aoibhniche
na h-aoibhneasan sin, agus a's glòrmhoire dhuinn a'
ghlòir sin.
4. Is ì nis a' chuid àraid de'n f hois so, sinn " a bhi 'dlùth
mhealtuinn Dhè, am maith a's mò." Agus an so, a lèugh-
adair, na gabh iongantas mur bi fìos agam-sa, agus mur
ruig mo thuigse, ach amhain air beagan de na nithibh a
ta air am filleadh ann mo bhriathraibh. Mur robh " è
soilleir fathast" do Eòin, an deisciobul ionmhuinn, " ciod
a bhitheas sinn," ach amhàin a ràdh gu gnàthaichte,
" gu'm bi sinn cosmhuil ri Criosd, 'nuair a dh'fhoill-
sichear è," (1 Eòin 3. 2.) na gabh iongantas mur aithne
dhomh-sa ach beag. Agus o nach aithne dhomh ach
beagan mu thimchioll Dhè, cha n-urrainn mòr f hios a bhi
agam ciod è sin Dia a mhealtuinn ! Ma's beag m' eòlas
air spioradaibh, cia beag m' eòlas air Athair nan spiorad,
no air an staid anns am bi m' anam fèin, an dèigh a thogail
suas gu mealtuinn Dhè ? 'Nuair a sheasas mì ag amharc
air tòrr sheangan, 'us mì 'g am faicinn uile fo mo shùil ;
cha n-aithne dhoibh-san mise, mo bhith, mo nadur, no mo
smuaintean, ged is mì an co-chrèutair; cia beag, matà, is
aithne dhuinn-ne de'n Chruthaidhear mhòr a tha, le aon
sealladh a shùl, gu soilleir a' faicinn nan uile dhaoine !
Cha n-'eil an diugh aig na naoimh, a tha " ag amharc mar
ann an sgàthan," ach boillsgeadh, no sealladh beagleis am
bheil sinn air ar deanamh comasach air beagan smuain-
tean gann, dorch 'fhaotuinn air na nithibh sin a chithear
an dèigh so ann an glòir. Ma labhras mì ri duine
saoghaltach air naomhachd agus air aoibhneasaibh
epioradail nan naomh air thalamh, cha tuig è mì, oir cha
n-urrainnear gràs aithneachadh gu soilleir às èugmhais
grkis ; nach mòr na's lugha na sin a b'urrainn è mo thuig-
sinn, na'n lnnsinn dhà mu thimchioll na glòire so I
Ach tha na's mò mhisneachd agam gu labhairt ris m
Fois nan Naonih, 9
naoimh, oir thug gràs dhoibh eòlas dorch agus blasad
beag air glòir. Ged thòisicheadh daoine agus ainglean
ri labhairt air àrd shonas na staide beannaichte so, ciod
eile a b'urrainn ìad a ràdh na's mò na so ann an aon
f hocal, Is e so dlùthlàn-mhealtuinn Dhè. ! cia mòr
an làn aoibhneas a ta air a thairgse do'n chreidmheach
le Criosd anns an aon rann so, " Athair, is àill leam an
dream a thug thu dhomh, gu'm bi iad maille rium, far
am bheil mi chum gu'm faic iad mo ghlòir a thug thu
dhomh." Eòìn 17. 24. Tha gach focal dhiubh sin làn
beatha agus aoibhneis. B'aobhar iongantais glòir Shol-
aimh do bhàn-rìgh Shèba, ag ràdh ris "Is sona do
dhaoine, is sona \ad so do sheirbhisich, a sheasas a' d'
fhianuis an còmhnuidh, ag e"isdeachd ri d' ghliocas.
1 Rìgh 10. 8. Ach cia tuilleadh 'us sona ìadsan a
sheasas an còmhnuidh an làthair Dhè, a' faicinn a ghlòire
agus glòir' an Uain. Dhoibh-san " bheir Criosd ri ith-
eadh de chraoibh na beatha agus de'n mhana f hol" chte,"
seadh, " ni èìad 'n am puist ann an teampull a Dhè, agus
cha t&d iad ni's mò amach às : agus sgrìobhaidh è ainm
a Dhè orra, agus ainm caithreach a Dhe', a's è Ierusalem
Nuadh a thig a nuas o nèamh o a Dhia, agus sgrìobh-
aidh e 'ainm nuadh fèin orra," seadh tuilleadh f òs, ma's
urrainn tuilleadh a bhi ànn, "bheir e dhoibh comas
suidhe maille ris air a righ-chaithir." " Isìad so iadsan
a thàinig à" h-àmhghar mòr ; agus nigh iad an trusgain,
agus rinn ìad geal ìad ann am fuil an Uain. Uime sin
tha iad an làthair rìgh-chaithreach Dhè, agus a' deanamh
aoraidh dhà a là agus a dh'oidhche 'n a theampull ; agus
gabhaidh an tì a ta 'n a shuidhe air an rìgh-chaithir
còmhnuidh 'n am measg. Beathaichidh an t-Uan a
tha am meadhon na rìgh-chaithreach iad agus treòr-
aichidh è iad gu beò-thobraichibh uisge ; agus tior-
maichidh Dia gach deur o'n siùlibh." Taisb. 2. 7;
Caib. 3. 12, 21 ; Caib. 7. 14-17. shaoghail dhoill,
bhrèugaich, mheàllta ! Feuch dhuinn a leithid sin de
ghlòir, ma's urrainn thu ! Is è so caithir ar Dè far am
bheil "pàilliun Dhè maille ri daoinibh, agus ni esan
còmhnuidh maille riu, agus bithidh iadsan 'n an sluagh
dna, agus bithidh Dia fèin maille riu, agus 'n a Dhia
dhoibh. Shoillsich glòir Dhè e, agus is e an t-Uan a's
10 Cùnntas mu Nàdur
solus da." Taisb. 21. 3. 23. " Agus cha bhi mallachd
air bith ann ni's mò: ach bithidh rìgh-chaithir Dhè*
agus an Uain innte ; agus ni a sheirbhisich seirbhis da.
Agus chi iad 'aghaidh ; agus bithidh 'ainm-san air clàr
an eudain. Tha na briathra so dileas agus f\rinneach.
Agus na nithe sin a's èigin tachairt gu h-aithghearr."
Taisb. 22. 3, 4, 6. Their sinn anis le Mephiboset,
" Gabhadh" an saoghal " an t-iomlan, oir thig ar Tigh-
earn ann an sith." 2 Sam. 19. 30.
"Deanaibh gàirdeachas," uime sin, "anns an Tighearn
sibhse 'fhìreana." Salm 33. 1. Agus abraibh le Daibh-
idh " Is e an Tighearn cuibhrionn m'oighreachd. Thuit
mo roinn dhomh-sa ann an ionadaibh aoibhneach;
seadh, tha oighreachd thaitneach agam. Chuir mi an
Tighearn romham a ghnàth : a chionn gu bheil e air
mo dheas làimh, cha ghluaisear mi. Uime sin ni mo
chridhe aoibhneas, agus ni mo ghlòir gairdeachas :
gabhaidh m'f heòil mar an ceudna fois ann an dòchas.
Oir cha'n f hàg thu m'anam anns an uaigh : cha leig
thu le t'aon naomh truaillidheachd f haicinn. Feuchaidh
tu dhomh slighe na beatha : tha lànachd aoibhneis a'd'
làthair-sa : tha mòr shubhachas aig do dheas làimh gu
sìorruidh." Salm 16. 5-11. Nach bu ladurna dhuinn-ne
smuaineachadh, no labhairt air na nithibh glòrmhor sin,
mur labhradh Dia fèm ruinn orra roimhe so ? Cha bu
dàna dhomh smuaineachadh air àrd-ìnbhe nan naomh
anns a' bheatha so fèin, mur bitheadh è air a dheanamh
aithnichte dhomh le fìrinn shoilleir Dhè. Xach bu mhi-
chìatach dhuinn labhairt umainn-fèm mar " Chlann De" —
a' labhairt ris — ann an co-chomunn ris — a'gabhail còmh-
nuidh ànn, agus esan annainn-ne," mur b'ì so càinnt
Dhe* fèin ! Ciamar bu dàna dhuinn aon uair smuaineach-
adh idir gu'm bheil sinn " a' dealrachadh mar a'
ghrìan." — gur " comh-oighreachan sinn maille ri
Criosd," — gu'n " toir sinn breth air an t-saoghal," —
gu'm bheil sinn " a' suidhe air rìgh-chaithir Chriosd,"
— gur " aon sinn ànn-san agus anns an Athair ?" Seadh,
ciamar bu dàna dhuinn sinn-fèin àrdachadh mar sin,
mar biodh làn ùghdarras againn o bhèul agus fo làimh-
sgrìobhaidh Dhè fèin ? Agus " an dubhairt e agus nach
dean e ? agus an do iabhair e agus nach coimhlion se
Fois nan Naomh. 1 1
e ? Air. 23. 19. Seadh anis mar is flor an Tighearn
Dia, " Mar so nithear do'n duine air an toil le" Criosd
" urram a chur." Est. 6. 11. Biodh deadh mhisneachd
agad, a Chriosduidh, is goirid an ùin gus am bi Dia
agus tusa fagus d' a chèile, cho fagus agus is urrainn
thu a dheadh-mhìannachadh. Gabhaidh tu còmhnuidh
'n a theaghlach. Nach leòr sin ? " Is feàrr a bhi ri
dorsaireachd ann an tigh Dhè, na bhi chòmhnuidh ann
am pàilliunaibh aingidheachd." Seasaidh tu gu sìor-
ruidh 'n a làthair, timchioll a rìgh-chaithreach, astigh
'n a sheòmar maille ris. Am b' àill leata bhi na's f haisg'
air ? Bithidh tu mar leanabh dhà, agus bithidh esan
'n a Athair dhuit. Bithidh tu 'n ad' oìghre air a rìogh-
achd : seadh, tuilleadh fòs, 'n ad' chèile d'a Mhac.
Ciod tuilleadh a b' urrainn thu 'mhìannachadh ? Bithidh
tu 'n ad' bhàll de chorp a Mhic ; agus bithidh am Mac
'n a Cheànn dhuit. ls aon thu maille ris-san a's aon
maille ris an Athair, mar ghuidh è o'n Athair air do
shon, " Chum gu'm bi iad uile 'n an aon ; chum mar a
ta thusa, Athair, annam-sa, agus mise annad-sa, gu'm bi
iadsan mar an ceudna 'n an aon annainne ; chum gu'n
creid an saoghal gu'n do chuir thusa uait mi. Agus
thug mise dhoibh-san a' ghlòir a thug thusa dhomh-sa,
chum gu'm bi iad 'n an aon, mar a ta sinne 'n ar n-aon ;
mise annta-san, agus thusa annam-sa, chum gu'n deanar
coimhlionta iad ann an aon ; agus a chum gu'm bi fios
aig an t-saoghal gu'n do chuir thusa uait mi, agus gu'n
do ghràdhaich thu iadsan, mar a ghràdhaich thu mise."
Eò. 17. 21-23.
5. Anns an f hois so tha " gnàth-oibreachadh milis
aig uile chomasaibh agus aig uile bhuaidhean an anama
agus a' chuirp ann am mealtuinn so Dhè." Cha n-ion-
ann so as fois cloiche a sguireas de ghluasad cho luath
's a ruigeas ì a h-àite-tàimh. Atharraichear an corp,
ionnus nach fuil 'us feòil è ni's mò, oir cha n-f heudar
le feòil agus fuil rìoghachd Dhè a shealbhachadh, ach
le corp spioradail." 1 Cor. 15. 50. " Cha 'n e an corp
a bhitheas a ta sinn a' cur. Ach a ta Dia a' toirt cuirp
dhà mar bu toil leis, agus do gach uile shiol a chorp
fèm." Rànn 37, 38. Ma tha gràs ag atharrachadh £*
Chriosduidh o'n staid 's an robh è roimhe. cho mòr UZ
12 Cùnntas mu Nàdur
gu'm bi aige ri ràdh " Cha mhì anis an duine 'bu mhì
roirrìhe," cia mòr a's mò na sin a dh-atharraicheas glòir
sinn? Mar is àrd corp spioradail os-ceànn na grèine
ann an glòir, seach mìll f heòla lag, chronail, èucaileach,
àrdaichear sinne agus gach ceud-fàdh a ta annainn,
Ardaichidh Dia ar ceud-fàidh (senses) gun teagamh.
Meudaichidh è ar comas, agus do rèir sin àrdaichidh è
sonas nan ceud-fàdh sin : agus lìonaidh è suas ar n-uile
thuigse às a lànachd fem Carson a bhitheadh an corp
air a thogail suas, mur faigheadh è cuid ann an glòir ?
Mar bha cuid aige ann an tabhairt ùmhlachd agus ann
am fulang, is amhuil sin a bhios cuid aige ann an sonas, —
duais luchd-ùmhlachd. Cheannaich Criosd an duine gu
h-iomlan, air an aobhar sin, gheibh an duine uile — an
t-anam agus an corp — beannachd sìorruidh na ceann-
achd so. Nis ic " obair shìorruidh nan naomh, — sluagh
beannaichte, — seasamh an làthair rìgh-chaithir Dhè* agus
an Uain, a' moladh Dhè fad saoghal nan saoghal. Lìonar
an sùilean agus an cridheachan le eòlas àrd air a ghlòir.
Lìonar am beòil le 'mholadh. Gabhaibh air aghaidh,
uime sin, sibhs' a naoimh ! a' deanamh bhur dleasanais,
f had 's a bhios sibh air thalamh. Ionnsuichibh, 1 ionn-
suichibh obair nan naomh, oir is " cìatach cliù" Dhè ann
am bèul nan naomh. Deanaibh ùrnuigh, ach molaibh
Dia gun stad. Molaibh è an làthair a shluaigh. Is ì
so an obair shìorruidh a bhios agaibh-se. Molaibh è
'nuair a bhios a naimhdean ri magadh agus càineadh air.
Molaidh sibh è fathast, agus bithidh iongantas orra-san
ruibh, air an là 's am bi ìad-fèin ri caoidh. ! cia beann-
aichte obair nan daoine glòraichte, a' seasamh an làthair
Dhè agus an Uain, gu bràth a' sèinn amach gu h-ait,
" Is airidh thusa, a Thighearna, air glòir, agus urram,
agus cumhachd f haotuinn." Taisb. 4, 11. " Is airidh an
t-Uan a chaidh mharbhadh, air cumhachd, agus saoibh-
reas, agus gliocas, agus neart, agus urram, agus giòir,
agus moladh f haotuinn. Shaor thu sinne do Dhia le
t'f huil fèin, às gach uile thrèibh, agus theangaidh, agus
shluagh, agus chinneach ; agus rinn thu rìghrean
dhinn agus sagairt do ar Dia." Taisb. 5. 12, 9, 10.
" Alelùia ; Slàinte, agus glòir, agus urram, agus cumh-
achd do'n Tighearn ar Dia-ne." Taisb. 19. 1. " Alelbia:
Fois nan Naomh. 13
oir a ta an Tighearn Dia uile-chumhachdach a' rìogh-
achadh." Taìsb. 19. 6. Chriosduidhean, so an f hois
bheannaichte ! fois a ta, mar gu'm b' eadh, gun f hois ;
oir cha sguir ìad " a là no dh' oidhche," a ràdh " Naomh,
naomh, naomh, an Tighearn Dia uile-chumhachdach, a
bha, agus a ta, agus a bhitheas." Taisb. 4. 8. Agus
ma's ì so obair ghlòrmhor a' chuirp, cia maiseach, àrd,
obair òirdheirc an anama ! Is ìad buaidhean 'us comasan
an anama a's mò gu mòr, 's an lorg sin, bithidh a dhean-
adais na's comasaiche agus a thoil-ìnntinn na's mìlse.
Bithidh an iomairt fèin aig ceud-fàdhaibh a' chuirp, a'
faotuinn 's a' mealtuinn an cuspairean fèin ; agus 'iomairt
fèin aig an anam a' mealtuinn a chuspair fèin, ag aith-
neachadh, a' cuimhneachadh, a' gràdhachadh, 's a'
deanamh gàirdeachais le taitneas mòr, do-labhairt.
Is taitneach eòlas dheth-fèin. Is feàrr rè*usan na
mothachadh dorch. Is feàrr taitneas a' chàileadair, a
theagaisgeas eòlas mu nithibh dìomhair nàduir, na tait-
neas a' gheòcair, a' mhisgeadair, an duine neo-ghlain,
's an druiseir. Ach is òirdheirc an fhìrinn uile. Cia
mòr, matà, taitneas an t-sluaigh aig am bheil eòlas àrd
air Dia na f ìrinn ? Cia òirdheirc a' bhuaidh tuigse an
anama ! Le so cuairtichidh è an talamh : tomhaisidh
è na nèamhan, cìan astar na grèine, na gealaich, agus nan
rè"ult : ìnnsidh è iomadh bliadhna roimh-làimh, gach
dubhar spèurail feclipse), gu-ruig a' mhionaid. Ach is
è an cèum a's àirde de òirdhearcas an anama, eòlas air
an Dia neo-chrìochnach, a rinn na nithe sin uile, ach is
beagan eòlais a gheibhear 's a' bheatha so, ach mòran,
ìnòran an dèigh so. gliocas agus maitheas an Tigh-
earna bheannaichte ! Chruthaich è an tuigse, agus chuir
è ìnnte aomadh 'us togradh nàdurrach an dèigh na fìrinn,
mar a cuspair, — an dèigh na prìomh fhìrinn mar a prìomh
chuspair. A nis, a Chriosduidh, 'nuair a sheallas tu
suas ùin f hada gu nèamh, gheibh thu boillsgeadh de
Chriosd. Nach saoil thu, air uairibh, gu'n robh thu
maille ri Pòl anns " an treas nèamh, ma's anns a'
choluinn, no às a' choluinn," agus gu'm faca tu nithe
" do-labhairt ?" Nach abair thu le Peadar, " A mhaigh-
stir, is maith a bhi an bo ?" nach robh mo chòmh-
nuidh air a' bhoinn so ! faicean gu bràth na tha mi
14 Cunntas mu Nàdur
'faicinn anis ! Nach do lean thu riamh a' fad-amharc
air " Grèm na f ìreantacW." gus an robh do shùilean
air am bualadh le Uàrsadh na glòire iongantaich a ta
ànn ? Agus nach robh gach ni eile, fo'n deàrsadh sin,
dubh 'us dorch dhuit ? gu h-àraid air làithibh d' f hul-
angais airson Chriosd, an t-àm air am faìgh a phobull
gu tric sealladh na's mò dheth, nach f haca tu riamh aon
" a' coiseachd ann am meadhon an teine" rr.aille riut,
's " a choslas mar mhac Dhè ?" Dàn. 3. 25. Oreidibh
mì, a Chriosduidhean, seadh, creidibh Dia ■ sibhs' a's mò
eòlas air Dia ann an Criosd anis, cha n- eil è ach mar
neo-ni ann an coimeas ris an eòlas a gheibh sibh. Is
gànn is airidh è idir air eòlas a ghairm dheth. Mar a
sguireas na cuirp so, is amhuil sin a sguireas an t-eòlas
so airson eòlais na's coimhlionta : " Ma's eòlas, cuirear
air cùl e. Oir a ta eòlas againn ann an cuid, agus tha
sinn ri fàidheadaireachd ann an cuid. Ach an uair a
thig an ni a ta ìomlain, cuirear air cùl an ni sin nach
'eil ach ann an cuid. 'Nuair a bha mi a'm' leanaban,
labhair mi mar leanaban, thuig mi mar leanaban, reuson-
aich mi mar leanaban : ach air f às domh a'm' dhuine,
chuir mi na nithe leanabaidh air cùl. Oir tha sinn a'
faicinn 'san àm so gu dorcha tre ghloine ; ach an sin chi
sinn aghaidh ri h-aghaidh : 'san àm so is aithne dhomh
aun an cuid ; ach an sin aithnichidh mi eadhon mar a
ta àithne orm." 1 Cor. 13. 8-12. Na gabh iongantas,
uime sin, a Chriosduidh, gur " ì a' bheatha mhaireann-
ach eòlas air Dia agus air Iosa Criosd." Is è Dia agus
Criosd a mhealtuinn " a' bheatha mhaireannach," agus
is è eòlas toil-ìnntinn an anama. Cuiridh ìadsan, aig
am bheil an tlachd amhàin ann an nithibh talmhaidh,
an comhairle ris an f heòil, agus is bochd an sonas leo
eòlas air Dia. Ach " Tha f hios againn gur ann o Dhia
a tha sinn, agus tha'n saoghal uile 'na luidhe 'san olc.
Agus tha f hios againn gu'n d'thàinig Mac Dhè, agus
gu'n d'thug e tuigse dhuinn, chum gu'm b'aithne dhuinn
esan a ta f ìor : agus tha sinne ann-san a ta f ìor, ann a
Mhac losa Criosd. Is e so an Dia f ìor, agus a' bheatha
mhaireannach." 1 Eòìn 5. 19, 20.
Bithidh obair bheò, mhaireannach, shòlasach, tharbh-
ach aig do chuimhne anns an staid bheannaichte so.
Fois nan Naorrih. 15
Togar suas an duine naomh gu àirde mhòir o'm faod è
sealltuinn 'n a dhèigh agus roimhe ; agus air dhà a bhi
'beachdachadh air nithibh a bha 's a ta, dùisgear suas,
'n a anam beannaichte, meas 'us mothachadh do-smuain-
ichte air a staid. A' seasamh dhuinn air a' bhèinn sin
o'm faic sinn, 's an aon àm, araon am fàsach agus tìr
Chanàain ; a' seasamh dhuinn air àirde nèimh, a' seall-
tuinn sìos air an talamh 's a' beachd-smuaineachadh
air an t-sealladh ghlòrmhor a chithear, le tuigse, le
mothachadh 'us breth shoilleir, ghlan 'us làn, nach
buailear gach anam le ard aoibhneas gu èigheachd amach
's an uair sin, " An ì so an oighreachd a chosd luach cho
daor ri fuil Chriosd ?" cia ard ! cia iongantach !
cia gràsmhor ! cia beannaicht' an luach 's an gràdh
trì-bheannaichte, a f huair amach an luach, 's a dheòn-
aich è ! An ì so crìoch mo chreidimh ? An ì so crioch
air obair an Spioraid ? An è so an caladh gus am bheil
mi air mo shèideadh le oiteagan gràis ? An ann gu so
'tha m' anam air a thàladh le Criosd ? thus', a thuruis
bheannaichte, agus trì-bheannaicht' a cheànn ! An è so
glòir nan daoine naomh mu'n robh na Sgriobtuirean a'
labhairt agus ministearan a' searmonachadh cho liuthad
nì ? Nach soilleir a chì mi nis gur deadh sgèul an sois-
geul, — seadh sgèul sìth', — sgèul mòr aoibhneis do gach
sluagh gu dearbh ! An tàinig mo chaoidh, mo thrasgadh,
m' irioslachd, mo chèuman trom gu so ? An tàinig
m' ùrnuigh, mo chaithris 'us m' eagal roimh pheacadh, gu
so ? An tàinig m' àmhghar uile, buaireadh Shàtain, fanaid
'us tarcuis an t-saoghail, gu so ? Ah ! mo dhroch nàdur
a bha cho fada 's cho dìan a' diùltadh beannachd cho
mòr ! Anam neo-airidh ! an è so an turus air an tàinig
thu cho mì-thoileach ? An robh thu sgìth dhe do
dhleasanas ? An robh an saoghal ro mhaith leat gu
dealachadh ris ? An robh thu duilich na h-uile nithe
a thrèigsinn, na h-uile nithe àicheadh, agus ni sam-bith
"f hulang airson so ? An robh thu leisg bàsachadh, gu
teachd an so ? chridhe mhealltaich, is beag nach
do mheall thu sios mì gu lasraichean sìorruidh ! Is beag
nach tug thu òrm mo ghlòir a chàll ! m' anam ! nach
'eil nàir ort anis, teagamh a chur riamh anns a' ghràdh
8in a thog suas gu so thu? amharus a bhi agad mu
16 Cunntas nan Nàdur
dhìlseachd do Thighearna, — amharus agad air a ghràdh,
'nuair bu chòir dhuit amhartis a bhi agad ort-fèin?
Nach 'eil nàir ort gu'n robh thu riamh air d' f haotuinn
a' mùchadh toil a Spioraid, a' mì-mhìneachadh nam
freasdal 's a' gearan air na slighibh sin a threòraich thu
gu àit cho glòrmhor? Tha làn fhios agad anis gu'n
robh d' Fhear-saoraidh 'g a do theàrnadh 'nuair a bha è
casgadh do mhìann, cho maith 's an uair a bha è'ga
dheònachadh dhuit ; 'nuair a bha è 'briseadh do chridhe,
cho maith 's an uair a bha è'ga shlànachadh. Neor-
thaing dhuit, 'Fhèin neo-airidh, airson do chrùin so ; ach
do Iehobhah agus do'n Uan bitheadh a' ghlòir gu bràth."
Ach ! cia làn, cia fagus, cia milis an toil-ìnntinn,
an gràdh sin I " Is gràdh Dia : agus an tì a tha 'fantuinn
ann an gràdh, tha e 'n a chòmhnuidh ann an Dia, agus
Dia ann-san." Is è gearan an anam' bhochd an diugh,
" Hò ! nach robh tuilleadh gràidh agam do Chriosd !"
Air là do ghlòire gràdhaichidh tu è gu làn. An diugh
cha n-aithne dhuit ach beag, cho gràdhach 's a tha è ;
agus uime sin, cha n-'eil do ghràdh dhà ach beag. Air
an là sin, buailidh do shùil do chridhe, a' sìor-bheachd-
achadh air àilleachd iomlain Chriosd ; bithidh tu air do
ghnàth-lìonadh le beò ghràdh. A Chriosduidhean, nach
'eil anis cuimhne air fìos a ghràidh a' beothachadh
gràidh annaibh ? Nach 'eil sibh air bhur leaghadh ?
nach 'eil bhur cridheachan fuar t reòt' a' blàthachadh ri
cuimhneachadh air caoimhneas Chriosd agus air grìan-
sholus a mhaitheis Nach mò na sin gu mòr bhur
gràdh, 'nuair a bhitheas sibh beò air a ghràdh, uile
Ann-san, neach a's è " na h-uile ?" Gu cìnnteach is
obair agus duais gràdh. Cia àrd an t-sochair gu'm
bheil Dia a' ceadachadh dhuinn e-fèin a ghràdhachadh,
agus gu'n gràdhaichear è leo-san a ghràdhaich ana-
mìann 'us peacadh air thoiseach air ! A bhàrr air sin,
bheir è gaol airson gaoil, ni-h-eadh ach mìle uiread
na's mò. A Chriosduidh, lìonar suas thu gu do bhè'ul
le gràdh air an là sin, ach air meud a' ghràidh a bheir
thu, gradhaichear thu deich mìle cuairt na's mò. Faic
gàirdeana Chriosd a' fosgladh air a' chrànn-chèusaidh
agus rathad air 'f hosgladh do'n t-sleagh a dh-ionnsuidh
chridhe, agus nach f hosgail a làmhan agus a chridhe
Fios nan Naomh. 17
dhuit-sa ann an glòir ? An do thòisich a ghràdh dhuit
mu'n tug thusa gràdh dhà-san, agus nach mair è nis ?
An tug è gràdh dhuit-sa, nàmhuid dha? thus' a
pheacaich? thusa, do'm bu ghràin thu-fèin, nach
d 1 aidich è thu, 'nuair a bha thu 'g ad' àicheadh fèin ?
agus nach gràdhaich è thu thar tomhas 'nuair is mac
dhà thu ? Seadh thusa, aon de na f ìor naoimh ? thus' a
thug beagan gràidh airson gràidh. An Tì a ghuil ann
an gràdh os-ceànn seànn Ierusaleim 'us ì dlùth d'a
sgrios, cia mòr an gràdh leis an dean è gàirdeachas
thairis air an " Ierusalem Nuadh" 'n a gloir ? A Chriosd-
uidh, creid è, smuainich air ; bithidh tu gu sìorruidh
air do chaidreachadh ann an àrd uchd a ghràidh sin —
an gràdh a bha 's a bhitheas tre shìorruidheachd, — an
gràdh a thug Mac Dhè bho nèamh gus an talamh, bho'n
talamh gus a' chrànn-chèusaidh, bho'n chrànn-chèus-
aidh gus an uaigh, bho'n uaigh gu glòir — an gràdh, a
bha sgìth, acrach, air a bhuaireadh, air a chur an
dìmeas, air a sgiùrsadh, air a bhualadh, air a lot, air a
mhaslachadh le smugaidean, air a chèusadh, air a
shàthadh leis an t-sleagh, — an gradh sin a rinn trasgadh,
a rinn ùrnuigh, a rinn teagasg. a rinn slànachadh, a
rinn guil, a shil fallas mòr, a dhòirt 'f huil, a bhàsaich !
Sin an gràdh a chaidricheas tusa gu sìorruidh ! 'Nuair
a choinnicheas làn ghràdh cruthaichte agus gràdh
iomlan neo-chruthaichte a chèile. cha n-ann cosmhuil
ri coinneachadh Iòseiph agus a bhràithrean a' guil air
muinealaibh a chèile, ach a' gràdhachadh agus ri
gàirdeachas - gun bhròn idir. Ach anis clisgidh cùirt
Shàtaih, 'nuair a chluinnear gu'm bheil bràithrean
Iòseiph air teachd, agus gu'm bheil na naoimh air
ruigheachd uchd Chriosd gu sàbhailt, fad às o ifrinn gu
sìorruidh. Cha n-ionann so ri gràdh Dhaibhidh agus
Ionatain, a' briseadh amach 's a' seargadh às ann an
caoidh trom, truagh. Aithnich so, a chreidmhich, mar
do shòlas sìorruidh, 'nuair a chaidricheas na gàirdeanan
ud thu aon uair, cha n-urrainn peacadh, no ifrinn do
spìonadh à sid gu bràth. Cha n-ann ri crèutair neo-
sheasmhach a tha do ghnothach-sa, ach ris an Tì
" maiile ris nach 'eil atharrachadh,no sgàile tionndaidh."
Cha n-ionann a ghràdh-san dhuit-sa, agus do ghràdh-sa
18 Cùnntas mu Nàdur
dhà-san air thalamh, ainmig agus fuar, suas 'us sìos,
anull 's anàll. An Tì nach do bheagaich a ghràdh dhuit,
'nuair a bha thu gu naimhdeil, dearmadach 'g a rag-
dhiùltadh, an sguir a ghràdh dhuit anis, an dèigh dhà
do dheanamh fìor ghràdhach, àillidh? An Tì a bheir
ort a bhi seasmhach ann do ghràdh dhà, ionnus gu'm
faod thu a ràdh nach bi " trioblaid, no àmhghar, no
gèur-leanmhuinn, no gorta, no lomnochduidh, no
cunnart, no claidheamh comasach do ghràdh a sgaradh
o Chriosd," cia mòr na's seasmhaiche na sin a bhitheas
e-fèin. Is maith a dh-f haodas tu 'ràdh le Pòl, " Tha
dearbh-bheachd agam, nach bi bàs, no beatha, no aingil,
no uachdaranachda, no cumhachda, no nithe a ta làthair,
no nithe a ta ri teachd, no àirde, no doimhne, no creut-
air sam bith eile, comasach air sinne a sgaradh o ghràdh
Dhè a ta ann an Iusa Criosd ar Tighearn." Ròm. 8. 38,
39. Nach èigh sinn amach anis fo iongantas an Abstoil
" Ciod a their sinn ris na nithibh sin ?" Is dìomhaireachd
an gràdh neo-chrìochnach so do chomas crìochnach.
Cha n-iongantach ged " is mìann leis na h-ainglibh a
bhi 'beachdachadh" air an dìomhaireachd so. Agus
ma's è mìann nan naomh an so, " a thuigsinn ciod è
leud, agus fad, agus doimhne, agus àirde gràdh Chriosd,
a chaidh thar gach uile eòlas," is ì fois shìorruidh nan
naomh mealtuinn Dhè le gràdh.
Is ì so an toìl-ìnntinn gus am bheil na h-uile nithe
maith a' treòrachadh, agus anns am bheil ìad a' crìoch-
nachadh, eadhon an tlachd do-smuainichte a tha aig an
t-sluagh bheannaichte ann am faicinn, ann an aithneach-
adh agus ann an gràdhachadh Dhè, agus ann a bhi air
an gràdhachadh leis. Is ì so " a' chlach gheal nach
àithne do neach air bith, ach do'n tì a gheibh ì. Taisb.
2. 17. Is cìnnteach, is e so " an t-aoibhneas anns nach
'eil comh-roinn aig coigreach." Tha uile shlighean
tròcaireach Chriosd a' treòrachadh gu aoibhneas nan
naomh, 's a' crìochnachadh ànn. Ghuil è, bha è bròn-
ach, dh'-fhuiling è, chum gu'n deanadh ìadsan gàird-
eachas. Cuiridh è a Spiorad d'an ionnsuidh gu bhi
'n a Chomhf hurtair dhoibh. Lìonmhoraichidh è geall-
aidhean doibh, foillsichidh è an sonas doibh, " chum
£u'm bi an aoibhneas làn." Fosglaidh è tobar nan
Fois nan Naomh. 19
" uisgeachan beò" dhoibh, chum gu'm bi tuilleadh tairt
orra, agus gu'm bi è " 'sruthadh suas ànnta chum na
beatha maireannaich." " Smachdaichidh è ìad a chum
fois a thabhairt doibh." Salm 94. 12. Bheir è orra
"gàirdeachas a dheanamh ànn-fèin a ghnàth," agus their
è riutha rìst " Deanaibh gàirdeachas." Cha n-fhàg è
gu bràth ìad ann an cor cho ìosal as nach bi aca aobhar
gàìrdeachais na's mò na aobhar bròin. Faic, a Chriosd-
uidh, mòr chùram an Tighearna mu do shòlas an so !
Ach ! cia mòr an t-aoibhneas a bhitheas agad 's an
àit sin far am bi an t-anam làn-ullaichte airson aoibh-
neis, agus aoibhneas ullaichte le Criosd aig an anam !
Is ì ar n-obair agus ar gnothach an sin, aobhneas gu
sìorruidh ! Creid sin, m' anam I Bithidh aoibhneas
nan naomh, 'n a thomhas, na's mò na pìan nan daoine
mallaichte ; oir is è pìan chrèutairean a ta 'n am pìan-
san " a dh'ulluicheadh do'n diabhul agus d'a ainglibh :"
ach is h ar n-aoibhneas-ne "aoibhneas ar Tighearna."
Mata 25. 41, 21. Glòir co-ionann ris " a' ghloir a thug
an t-Athair do'n Mhac, thug am Mac dhoibh-san,"
eadhon " suidhe maille ris air a rìgh-chaithir, amhuil
fòs mar tha e-fèin air a shuidheachadh maille ris an
Athair air a rìgh-chaithir-san." Thus' anis, anam
bhochd, a ta 'g ùrnuigh airson aoibhneis, a' feitheamh
ri aoibhneas, a' gearan air d'easbhuidh aoibhneis, fo
fhadachd airson aoibhneis, bithidh làn aoibhneas agad
air an la sin, uiread 's is urrainn thu 'ghabhail, agus na's
mò na smuainich, no 'dh'ìarr do chridhe riamh. An
diugh gluais gu cùramach, dean caithris a ghnàth, agus
leig le Dia do làithean agus do thomhas aoibhneis
a roinn amach dhuit. Ma dhaoite gu'm bheil è 'g an
cumail uait gus àm bi d' fhèum na's mò. B'fheàrr
dhuit do shòlas a chàll na do theàruinteachd. Geda
bhàsaicheadh tu làn eagail agus bròin, cha mhair sin
ach mionaid. Teichidh d' eagal 'us do bhròn. Crìoch-
naichidh ìad uile ann an lànachd d' aoibhneis — ann
an aoibhneas do-mheasraichte. — Mar " ghàirdeachas a'
chealgair," cha mhair eagal an f hìrein " ach car tiota."
" Oir 'f hearg cha mhair ach mionaid bheag,
'N a dheadh-ghean beatha ta :
Tràth oidhche fòs ged robh ann bròn,
Thig aoibhneas leis an là." — Salm 30. 5.
20 Cùnntas mu Nàdur.
O cia beannaicht' a' mhaduinn ! cia beannaichte là gldr-
mhor nan naomh ! 'Anam bhochd, iriosail, f hannaichte,
nach bu mhòr d' aoibhneas anis, na'n cluinneadh tu guth
o nèamh ag ìnnseadh dhuit mu ghaol Dhia, mu mhaith-
eanas do pbeacaidh, 'us è 'g a do dheanamh cìnnteach
air do chuid anns na h-aoibhneasaibh sin ! Ach cia mòr
d' aoibhneas 'nuair a bhitheas làn fhios agad air do
chòir orra le bhi 'g an làn-mhealtuinn, 'us tu air do
thogail suas gu nèamh, ach beag gun f hios duit, ainglean
'g a do ghiulain a dh-ionnsuidh Chriosd, 'us Criosd,
mar gu'm b' eadh, 'g a do ghabhail air làimh, 'g a do
threòrachadh a dh-ionnsuidh na h-oighreachd ceann-
aichte, 'g a d' fhàilteachadh a dh-ionnsuidh na foise,
'g a do nochdadh neo-lochdach an làthair Athar, agus a'
tabhairt dhuit d' àite timchioll a rìgh-chaithreach ! Nis
a chreidmhich bhochd, ciod a their thu ris an là sin ?
Nach bi thu ach beag, ullamh gu seasamh air d' ais ag
ràdh " Ciod è so ! Mise, a Tighearna ! Mise ! neach cho
neo-airidh a rinn dearmad air do ghràs, dìmeas air
d 'f huil agus tàir air do ghràdh ! Am faigh mis' a' ghlòir
so ? Cha n-airidh mì idir gu'n goirteadh mac dhìom !
Ach is ì so toil a' ghràidh ! m' anam ! air an aobhar
sin, gabh astigh d'a aoibhneas ?
Agus cha n-ann agads' amhàin a bhitheas an t-aoibh-
neas so. Gheibhear an t-aoibhneas cho maith ris a'
ghràdh so, aig uile luchd-àiteachaidh nèimh. An robh
aoibhneas air nèamh air là d' ìompachaidh, agus nach
bi aoibhneas an sin air là do ghlòrachaidh ? Nach
fàiltich na h-aingil thu do nèamh, agus nach dean ìad
comh-ghairdeachas airson do theachd sàbhailt ? Is ìad
a ni. Seadh, ni Criosd gàirdeachas. 'Nuair a gheibh
sinne aoibhneas, chì Criosd crìoch a ghnothaich, crìoch
a shaothair, crìoch 'fhulangais agus a bhàis. 'Nuair
a bhitheas è " air a ghlòrachadh 'n a naomhaibh, agus
iongantach ànnta-san uìle a ta 'creidsinn," " chì e do
shaothair 'anama agus bithidh e toilichte." Isà. 53. 11.
Is è so foghar Chriosd, 'nuair a bhuaineas è toradh mòr
a shaothair. An sin, cha bhì aithreachas air idir airson
na dh'f huilig è, ach ni è gàirdeachas thairis air a phobull,
— an oighreachd a cheannaich è, — agus ni ìadsan gàird-
eachas ànn-san. Seadh, gabhaidh an t-Athair fèÌD
Fois nan Naornh. 21
gàirdeachas ann ar gàirdeachas-ne. Geda " chuir sinne
doilgheas air a Spiorad," agus geda " sgìthich sinn è le
ar n-èuceartaibh," gidheadh bithidh gàirdeachas air ann
ar maith. O nach eakmh a chì a shùil anis an struidh-
ear (" am mac struidhiel") bochd a' pilleadh, eadhon
" fad uaith"! faic mar a c ruitheas è'ga choinneach-
adh, a' gabhail truais dheth, a' tuiteam air a mhuineal
agus 'g a phògadh, a' cur uime na culaidh a's feàrr, a'
cur fainne air a làimh agus brògan air a chosaibh, a'
marbhadh an laoidh bhiadhta chum itheadh agus a bhi
subhach!' Luc. 15. 20-23. Gu dearbh is sona a'
choinneamh ì so, ach mar neo-ni ann an coimeas ri
caidreachadh agus gàirdeachas na coinnimh mòire,
deireannaich sin. Seadh, fathast, mar tha Dia a' gràdh-
achadh agus ri gàirdeachas, gabhaidh è dha-fèin an f hois
mar bheir è fois dhuinn-ne. cia fad an t-sàbaid
shìorruidh 'nuair a làn-chrìochnaichear obair saoraidh,
naomhachaidh, teàrnaidh agus glòrachaidh gu bràth
" Tha 'n Tighearna Dia ann ad' mheadhon cumhachd-
ach ; ni e do thèarnadh ; ni e gairdeachas os do cheann
le luaghair ; gabhaidh e fois 'n a ghràdh; ni e gàirdeachas
os do cheann le seinn." Seph. 3. 17.
Och, och mise ! is beag nach 'eil eagal air mo chridhe
meat tuilleadh a ràdh. Thàr leam gu'n cluinn mì guth
an Uile-chumhachdaich ag ràdh rium " Cò e so a tha
'dorachadh comhairle le briathraibh gun eòlas ?" Ach
Thighearna, maith do d' sheirbhiseach, cha do bhean
mise ri nithibh neo-fhoillsichte. Is muladach leam mo
thuigse 'bhi cho tròm, mo smuaintean a bhi cho bochd,
m' aignidhean a bhi cho marbh, mo bhriathran cho
ìosal agus cho neo-f hreagarrach airson glòir' cho mòr.
Amhàin " le èisdeachd na cluaise chuala mì." Hò !
faiceadh do sheirbhiseach thu agus seilbhicheam an
t-aoibhneas so ; an sin, tuigidh mì na's freagarraiche agus
bheir mì glòir na's mò dhuit. " Gabhaidh mì gràin
dhiom-fèin," mar tha mì an dràst. Aicheadhaidh agus
tilgidh mì uam mo neo-iomlanachd uile. " Chuir mi
an cèill nithe nach do thuig mi, nithe tuilleadh 'us
iongantach air mo shon-sa, nach b' aithne dhomh." Iob
42. 3-6. Gidheadh " chreid mi, agus uime sin labhair
mi." Ciod, a Tighearna, a gheibh thu bho'n duslach ach
22 An t- Ullachadh mòr
luaineachas ? no bho thruaillidheachd, ach truailleadh ?
Ged is è lag-obair agus mì-urram toradh mo thruaill-
idheachd-sa, gidheadh cuirear teine bho d' altair fèin,
agus òrduichear obair leat. Cha do sheall mis' air taobh
astigh d' àirce-sa. Cha do shìn mì amach mo làmh d'a
h-ionnsuidh, gun thusa leam. " Glan" air falbh uam gach
smal dhiubh sin "ann am fuil an Uain." Fèumaidh
gach seirbhis a nithear dhuit an so a bhi neo-iomlan,
no gun deanamh idir. 'Athair nèamhaidh, gabh 'us èisd
mo thagair air sgàth do Mhic, a thubhairt " Tha 'n spiorad
togarach, ach a ta 'n f heòil anmhuinn." Mata 26. 41.
Caibdeil II.
An t- Ullachadh mbr airson Fois nan Naomh.
Cha n-'eil an rathad gu Pàrras anis air a dhùnadh
suas mar bba è f had 's a bha an lagh 's am mallachd a'
rìgheachadh. Uime sin, a Chriosduidhean ionmhuinn,
a' faicinn gu'tn " bheil slighe nuadh agus bheò air a
coisrigeadh dhuinne, ^re 'n roinn-bhrat, sin r' a ràdh tre
f huil Chriosd," trid am faod sinn le " dànachd a dhol
a steach do'n ionad a's naomha, thig mi am fagus le làn
dearbh-bheachd." Eabh. 10. 19-22. A' faicinn gu'm
bheil an " claidheamh lasarach" air a thoirt air falbh,
seallamaid arìst astigh ann am pàrras ar Dè : agus a
chionn nach " meas toirmiste" so, agus gu'm bheil è
" maith a chum bidh" agus " taitneach" do na sùilibh
spioradail, " agus 'n a chraoibh r'a mìannachadh a
dheanamh neach" fìor " ghlic" agus fìor shona, gabh-
aidh mì, tre chòmhnadh an Spioraid, agus ithidh mì
dheth mi-fèin, agus arèir mo chomais, bheir mì dhuibh-
se dheth, chum gu'n ith sibh. Tha " sgàil-thigh," no
" fosglan" an teampuill so, (an t-ionad a's ro naomha)
anabarrach glòrmhor, agus theirear " Sgìamhach" ris an
dorus aige. An so tha ceithir nithe, mar cheithir ois-
nean an sgàil-thighe so. — An so tha teachd agus foill-
seachadh àrd-ghlòrmhor Chriosd, Mac Dhè : — Obair
mhòr sin Iosa Criosd a' togail suas nan corp againn o'n
airsoìi Foìs nan Naomh. 23
ùir 'us è 'g an aonadh arìst ris na anamaibh aca : — Au
gluasad follaiseach, mòr aig a' bhreitheanas, na Naoimh
fein, an toiseach, air an làn-shaoradh 's air am f ìrean-
achadh, 's an dèigh sin ìad a' toirt breith air an t-saoghal,
maille ri Criosd, agus crùnadh greadhnach, maiseach nan
naomh 'us ìad a' faotuinn na rìoghachd.
1 Is maith a dh-f haodar a ràdh gu'm bi teachd agus
foillseachadh anabarrach glòrmhor Chriosd, a chum
glòir a shluaigh. Oir is ann air an sgàth-san a thàinig
è do'n t-saoghal, a dh'f huilig è, a bhàsaich è, a dh'èirich
è rìst, agus a chaidh è suas air nèamh ; agus is ann air
an sgath-san a thig è rìst. Chum na crìche so ' thig
Criosd arìst a ghabhail a shluaigh d'a ionnsuidh-fèin,
chum far am bheil esan gu'm bi ìadsan mar-an-cèudna.'
Eò. 14, 3. Cha n-ànn air litir-dhealachaidh a dh'f halbh
am fear-nuadh-pòsda. Cha d'f hàg è sinn le rùn gun phill-
eadh tuilleadh. Dh'f hàg è iomadh urras againn, chum
ar deanamh cìnnteach gu'n " tig è rìs." Tha 'f hocal
againn, a gheallaidhean againn, a shàcramaidean againn,
" a' foillseachadh a bhàis gus an tig e ;" a Spiorad againn,
a chum ar treòrachadh, ar naomhachadh agus ar comh-
f hurtachadh, " gus an tfg e." Tha cuimhneachan tric
a ghaoil againn uaith, a' dearbhadh dhuinn, nach dì-
chuimhnich è a ghealladh, no sinne. Chithear a theachd-
airean, gach là, a' roimh-ìnnseadh a theachd, mar dh'ìnnis
e-fèin è roi-làimh. Chithear ' an crann-fige a' cur amach
a dhuilleagan, agus an lorg sin aithnichidh sinn gur fagus
an sàmhradh.' Ged their an saoghal aimhreiteach, " A
ta mo Thighearn a' cur dàil 'n a theachd," gidheadh
" togadh" na naoimh " suas an cìnn ; oir a ta an saorsa
am fagus." mo chomh-Chriosduidhean ! ciod a dhean-
amaid mur tigeadh ar Tighearn arìst ? Ciod an càs anns
am faighteadh sinn ! Ciod è! ar fàgail an so "ameasg
mhadadh-alluidh" agus " ameasg leòmhan," — " siol nan
nathraiche-nimhe." Nach do cheannaich è gu daor sinn,
agus am fàg è an so sinn a' peacachadh, a' fulang, ag
osnaich, a' bàsachadh gach là, gun-teachd d'ar n-ionn-
suidh ni's mò? Cha n-fhaod è 'bhith. Is cosmhuil an
teagamh so ri ar deanadas neo-bhàigheil fèin do thaobh
Chriosd, gun chùram annainn mu theachd d'a ionnsuidh,
'auair a gheibh sinn sinn-fèin blàth ann an achlai^ an
24 An t- Ullachadh mor
t-saoghail. Ach cha n-ànn mar sin idir a tha Criosd a'
deanamh d'ar taobh-ne. An Tì a thkinig a dh-f hulang,
gun teagamh thig è 'dheanamh buaidh-chaithream. An
Tì a thàinig a cheannach, gu cìnnteach thig è a ghabhail
seilbh air a chuid fèin. Càit eile am biodh ar dòchas
uile ? Ciod a b'f hìach ar creidimh, ar n-ùrnuighean, ar
deòir agus ar feitheamh ? Ciod a b'f hìach uile f hoigh-
idin nan naomh ? Nach " bu sinn a's truaighe de na
h-uile dhaoinibh?" 1 Cor. 15. 19. A Chriosduidhean,
nach tug Criosd òirnn an saoghal uile a thrèigsinn agus
a tohi air ar trèigsinn leis an t-saoghal uile ? Agus na
h-uile 'f huathachadh agus a bhi air ar fuathachadh leis
na h-uile? agus sin uile air a sgàth-san, a chum gu'm
mealamaid e-feui 'n an àite-san uile ? Agus, an saoil
sibh, an dèigh so uile, am fkg 's an trèig e-f&n sinn ?
Gu-ma fad a leithid de smuain o gach cridhe ! Ach
carson nach do chòmhnaich è maille ri 'shluagh an so ?
Carson nach robh an obair air a crìochnachadh air an
talamh ? Tuigidh tusa carson, anam ghràsmhòir.
Nach f hèumadh è seilbh a ghabhailalr glòir air ar son ?
Nach f hèumadh è eadar-ghuidhe 'dheanamh ris an Ath-
air, air ar son, a' tagair le 'f hulangais, a bhi air a lìonadh
an Spiorad a chum a chur a dh-ionnsuidh a phobuill, leis
hghdarras 'f haotuinn, a naimhdean a cheànnsachadh ?
Is goirid ar cuairt air an talamh. Na'n do thuinich è
air an talamh, ciod a b'fhìach a mhealtuinn beagan
làithean, agus an sin bàsachadh ? Tha cuideachd na's
mò aige air nèamh gu còmhnachadh maille riutha, eadhon
spioradan mhòran ghinealach. Is àill leis sinne 'bhi beò
an so, " a rèir creidimh 'us cha 'n ann a rèir seallaidh."
mo chomh-Criosduidhean ! cia mòr an là sin air am
bi sinne, a tha 'n ar prìosanaich aig a' pheacadh, aig
peacaich agus aig an uaigh, air ar fuasgladh amach leis
an Tighearn fèin. Cha n-ann mar bha ceud tlieachd
Chriosd a bhitheas a dhara teachd. r rhàinig è air tùs
ann am bochduinn, ann an dìmeas, gu bhi air a mhas-
lachadh, air a bhualadh, 's air a chèusadh. Ach,
shaoghail mhi-chùramaich, cha n-ann gu bhi air a chur
suarach agus air a dhearmad leat-sa a thig è rìst. Gidh-
eadh bha glòir comharraichte 'n a cheud teachd. Aig
a cheud teachd rinn " cuideachd mhòr do annailtibh
airson Foù nan Naomh. ' 25
neamh luaidh air àm a bhreith " a' moladh Dhè" air a
shon, ach cia ard glaodh aoibhneach nan aingeal agus
nan naomh aig a dhara teachd, ag èigheachd amach
" glòir do Dhia anns na h-àrdaibh agus air thalamh sìth,
deadh-ghean do dhaoinibh." Aig a cheud teachd.
threòraich " rèult" daoine glice o chrìochaibh iomall-
ach na talmhainn gu " teachd a thabhairt aoraidh dc
naoidhean nèamhaidh ann am prasaich, ach fèuch
ciamar a ghluaiseas glòir a dhealrachaidh an saoghai
uile gu uachdaranachd Chriosd aidheachadh aig a dhara
teachd ! A' marcachd air asail, 'us Hosanna 'g a sèitiu
dà leis gach beul, chaidh è roimhe asteach do Ierusalem,
ach fèuch ! ciod an t-sìth 's a' ghlòir leis an tig è dh-ionn-
suidh an " Ierusaleim Nuaidh !" Ma thubhairt sluag"
'us è ann an " cruth seirbhisich, Ciod e ghnè dhuine so
gu bheil na gaotha fèin agus an fhairge timhal dha ?'
Ciod a their ìad 'nuair a chì ìad è nis a' teachd 'n 5
ghlòir agus na nèamhan 's an talamh a' tabhairt ùmh-
lachd dhà? " An sin ni uile thrèubhan na talmhainn
bròn." Is dona 'thig do aon air-bith de na naoimh,
ach is maith a thig do gach peacach neo-ìompaichte,
smuaineachadh agus labhairt air an là sin le bròn. Nach
glaodh na h-aingidh, 'nuair a chì ìad è, " Sid è, rinn
sinne tàir air 'f huil. Dhiùlt sinn a ghràs agus a chomh-
airle. Cha b' àill leinn gèilleadh d' a uachdaranachd
idir ?" Agus nach glaodh na naoimh le aoibhneas do-
smuainichte, " Sid è, shaor 'f huil sinne. Ghlan a Spiorad
sinne. Cheànnsaich a lagh sinne. Dh'earb sinn às,
agus cha meall è sinn. Dh'fheith sinn fada ris, ach
anis chitliear nach b' ann gu dìomhain a dh'f heith sinn
ris ! thruaillidheachd mhallaichte ! a dh'-iarradh
òirnn pilleadh ris an t-saoghal agus ris na nithibh a ta
làthair, ag ràdh " c'arson a dh'f heitheamaid air an
Tighearn ni's faide?" Nise chithear so, " Is beannaichte
ìadsan uile a ta 'feitheamh air-san." A Chriosduidh-
ean, nach bu chòir dhuinn anis an ùrnuigh so a chur
suas gu h-mntinneach, "Thigeadh do rìoghachd ?"
" Tha an Spiorad agus a' bhean-nuadh-phòsda ag ràdh,
Thig. Agus abradh an tì a chluinneas," agus a lèughas,
" Thig." Tha ar Tighearn fèin ag ràdh " Gu deimhin
26 An t- Ullachadh mor
ta mi a' teachd an aithghearr. Amen. Seadh, thig, a
Thighearn Iosa." Taisb. 22. 17. 20.
2. Is è 'n dara ni a tha 'treòrachadh nan naomh gu
Pàrras, obair mhòr sin Chriosd a' togail suas nan corp
againn, 'us è 'g an aonadh arìst ris an anam. nach
iongantach èifeachd a' chumhachd 's a' ghràidh neo-
chrìochnaich I " Seadh, is iongantach sin gu dearbh,"
arsa be*ul bè*umach,searbh an às-creidimh, "ma tha è fìor?
Ciod I am fàs na cnàmhan 's an duslach pronn, sgapta,
sgaoilte sin 'n an duine beò arìst ? Tagram le urram anis
airson Dhia, agus airson a' chumhachd sin leis arn bheil
mo dhòchas èirigh o'n uaigh. Cò a chuir crìochan ri
cuan mòr nan uisgeachan ? Cò as a tha lìonadh 'us traogh-
adh buan an làin-mhara (tide) ? Cia lian uair is mò am
meall glòrmhor soluis sin, a' ghrìan, na'n talamh ? Nach
'eil è cho furasda na mairbh a thogail ris an talamh agus
nèamh a dheanamh uile de neo-ni ? Na seall idir ris na
cnàmhan marbh, agus ris an dus, no air dorradas air-
bith, ach amhairc air a' ghealladh. Cuir na cuirp sin
gu toilichte 'n am prìosan nach f had a chumas ìad.
** Laidheamaid sìos 'an sith" agus gabhamaid ar fois.
Cha dhorchadas sìorruidh, no cadal bith-bhuan a bhith-
eas ann. Ma's è " rùsgadh" a tha 'cur eagail ort, is ann
a tha è chum d'èudachadh na's feàrr. Ma's è do
thilgeil amach air an dorus a tha 'cur eagal ort, cuimh-
nich, an uair a " sgaoilear o chèile tigh talmhaidh* a'
phàilliuin so, gu'm bheil agad aitreabh o Dhia, tigh
nach do thogadh le làmhaibh" dhaoine, tigh " sìorruidh
annsnanèamhaibh." 2 Cor. 5.1-4. Càirich gu suilbhir
anns an uaigh am meall " truaillidheachd" so, oir gun
teagamh gheibh thu è rìst "ann an neo-thruaillidheachd."
Càirich sìos gu saor " an corp talmhaidh, nàdurra" so,
gheibh thu r\st " è 'n a chorp nèamhaidh, spioradail."
Geda chàiricheadh tu sìos è le mòr " eas-urram," gheibh
thu " è ann an gloir." Geda dhealaichear uaith thu tre
"anmhuinneachd," togar suas arìst "è ann am" mòr
" chumhachd, ann an tiota, 'am priobadh na sùl, ri guth
na trompaide deireannaich, oir sèididh an trompaid,
agus èiridh na mairbh neo-thruaillidh, agus caochlaidh
* lah sin an corp air a sgaradh o'n anam leis a' bhàs. Ach gheibb
fcuurn an f hirein àit còmhnuidh slorruidh air uftamh. — Eaùar.
aìrson Fois nan Naomh. 27
ear sinne." 1 Cor. 15. 42-52. " Eiridh na mairbh
ann an Criosd air tùs. An dèigh sin, ìadsan a bhios
beò agus adh'f hàgar, togar suas ìad maille riu-san anns
na neulaibh, an còdhail an Tigheama 's an athar." 1
Tes. 4, 16. Dean caithream anis, a Chriosduidh, anns
na geallaidhean sin. Is goirid gus an dean thu caith-
ream 'n an coimhlionadh dhuit.
" So fèin an là a dh'òrduich Dia,
'S am bi sinn suilbhir ait." — Salm 118. 24.
An uaigh nach b'urrainn ar Tighearn a chumail ìi»nte
cha n-urrainn ì sinne 'chumail. Dh'èirich è air ar son-
ne, agus leis a' chumhachd chèudna, bheir è comas
èirigh dhuinn-ne. " Oir ma chreideas sinn gu'n d'fhuair
Iosa bàs, agus gu'n d'è*irich e rìs, amhuil sin mar an
ceudna an dream a choidil ann an Iosa, bheir Dia
maille ris." An urrainn an Ceànn a bhi beò agus an
corp, no na buill fantuinn marbh? Nis, a Chriosduidh,
Hò ! .grad-sgrìobh na briathran so air do chridhe, " Do
bhrìgh gu bheil mise beb" arsa Criosd, " bithidh sibhse
beb mar an cèudna." Eb. 14. 19. Cho cìnnteach 's a
tha Criosd beò ; bithidh sinne beò. Cho cìnnteach
's a dh'èirich Criosd, èiridh sinne. Mur fìor sin, bithidh
na mairbh càillte. Mur fìor sin, ciod è ar dòchas ? Ach
tha bònn dòchais cìnnteach againn-ne. A thuilleadh
air a' bheatha so, tha " beatha" eile againn, a " ta
folaichte maille ri Criosd ann an Dia ;" agus " 'nuair a
dh'fhoillsichear Criosd, neach a's è ar beatha-ne, an sin
bithidh sinn mar-an-cèudna air ar foillseachadh maille
ris ann an glòir." Col. 3. 3. Na seallamaid gu bràth
ris an uaigh, ach beachdaicheamaid air an aiseirigh a ta
air a taobh thall. Seadh, bitheamaid " daingean, neo-
ghluasadach, a' sìor-mheudachadh ann an obair an
Tighearna, air dhuibh fios a bhi agaibh nach 'eil bhur
saothair dìomhain anns an Tighearn." 1 Cor. 15. 58.
3. Is è cuid de 'n trìall shòlasach, bhìnn so gu fois
nan naomh, an gluasad soilleir, mòr aig am breitheanas,
far am bi iad-fèin, an toiseach, air an làn-shaoradh agus
air am fìreanachadh, agus an dèigh sin, a' toirt breith
air an t-saoghal maille ri Criosd. Fèumaidh gach òg
agus sean, na stàitean mòra agus na cinnich uile a bha
riamh ànn o là mbr •»■' o.hruthachaidh gus an là sin,
28 An t- Uttachadh mòr
teachd an so, agus am bìnn 'fhaotuinn. cia uamhas-
ach ! cia aoibhneach an là 1 Uamhasach dhoibh-san
a dhì-chuimhnich teachd an Tighearna ! Aoibhneach do
na naoimh a bha gu seasmhach a' feitheamh agus aig
an robh dòchas ris an là so 'f haicinn. Air an là sin,
chì an saoghal " maitheas agus gèur-cheartas Dè, geur-
cheartas" 'n an aghaidh-san a bhios càillte, " ach maith-
eas" d'a shluagh taghte f&n. Ròm. 11. 22. Fèumaidh
gach aon "cùnntas a thoirt air a stiùbhardachd."
Ciinntar dhuit an sin gach tàlaut a f huair thu, eadhon
tìm, slàint, rèusan, tròcairean, àmhgharan, meadhonan,
rabhadh. Fosglar suas agus aìnmichear gu follaiseach
an làthair ainglean agus dhaoine, peacaidhean d'òige a
dh\-chuimhnich thu, agus gach peacadh uaigneach a
rinneadh leat. Chì peacaich an Tighearn losa, air an
d'rinn ìad tàir, a' diultadh ùmhlachd d'a f hocal, a' càin-
eadh a mhinistearan, 's a' fuathachadh a sheirbhiseach,
anis 'n a shuidhe air caithir-breitheanais a' toirt breith
orra-fèin. Eighidh an coguisean ciontach amach 'n an
aghaidh fèin. Gairmidh ìad gu'n cuimhne an uile dhroch
gnìomhran fèin. Càit anis an seall am peacach truagh ?
Cò is urrainn smuaintean oillteil a chridhe ghoirt a
thuigsinn ? Nis cha n-urrainn an saoghai a chuideach-
adh. Cha n-urrainn a sheànn chompanaich. Cha
n-urrainn 's cha n-àill leis na naoimh a chuideachadh.
Is è mhàin an Tighearn Iosa a's urrainn, ach so an
truaighe, cha n-àill leis an cuideachadh anis. Bha uair
ànn, a pheacaich, air am b'àill le Criosd do chuìdeach-
adh, ach cha b'àill leat-sa. Bu bhuidhe leat-sa Criosd
anis, ach cha n-àill leis-san thusa. Is dìomhain air an
là sin tìgheachd ; ' ris na slèibhtibh agus ris na creagaibh,
Tuitibh oirnne agus folaichibh sinn o ghnùis an tì a ta
'n a shuidhe air an rìgh-chaithir ;" oir is è Tighearn nam
beànn 's nan creag do nàmhuid, agus is ann ri 'ghuth-san
a dh-èisdeas ìad, agus cha n-ann idir ri do ghuth-sa.
" Tha mì a' sparradh ort uime sin am fianuis Dè, agus
an Tighearna Iosa Criosd, a bheir breth air na beothaibh
«/gus air na marbhaibh, aig a theachd dealrach. agus ann
a doghachd :" (2 Tim. 4. 1.) thus' thu-fèin a chur a
amuaineachadh gu làn-chùramach air na nithibh sin.
airsott Fois nan Naomn- 29
Ach carson a bhiodh eagal ort-sa, anam iriosail,
ghràsmhoir ? An Tì nach do chàill aon Noah anns an
dìle mhòir, an Tl nach d'f hàg aon Lot ann an Sòdom :
ni-h-eadh, nach deanadh ni sam-bith an aghaidh an
droch bhaile sin, gus an tàinig Lot amach às , an dì-
chuimhnich e thusa air an là sin ? " Is àithne do 'n Tigh-
earn na daoine diadhaidh a shaoradh o bhuaireadh, agus
na daoine eucorach a choimhead gu là a bhreitheanais
chum peanas a dheanamh orra." Is aithne dhà aon là
a dheanamh 'n a uamhas gle' mhòr d' a naimhdibh, agus
'n a aoibhneas glè mhòr d' a phobull fèin. " Cha 'n 'eil
dìteadh sam bith do'n dream sin a ta ann an Iosa Criosd,
a tha 'gluasad cha'n ann a rèir na feòla. ach a reir an
Spioraid. Cò a chuireas coire sam bith à leth daoine
taghta Dhè?" Am faod an lagh an dìteadh ? Cha n-f haod
idir : " Oir shaor lagh Spioraid na beatha, ann an Iosa
Criosd, ìadsan o lagh a' pheacaidh agus a' bhàis." An
dean an coguis an dìteadh ? Cha dean. Oir " tha an
Spiorad fèin a' deanamh fianuis maille ri 'n spiorad-san
gur ìad clann Dhè. Is e Dia a dh'f hìreanaicheas. Cò
a dhìteas" ìad ? Ròm. 8. 1, 2, 16, 33, 34. Mur dean
ar Breitheamh glòrmhor, mòr ar dìteadh cò a dh-fhaodas
a dheanamh? An Tì a thubhairt ris a' bhan-adhaltran-
aich, " An do dhìt duine air bith thu ? cha mhò tha
mise 'g a d' dhìteadh," nach abair è ruinn-ne air dòigh
na's firinniche na thuirt Peadar ris-fein, " Ged dh'àich-
eidheadh," no ged dhìteadh " na h-uile dhaoine thu,"
cha dean mise sin. Air dhuit-sa " mis' aideachadh am
fianuis dhaoine, aidichidh mise thusa mar an cèudna am
fianuis m' Athar a ta air nèamh." Mata 10. 32.
cia do-labhairt an t-aoibhneas, ar Tighearn aig am
bheil làn ghràdh dhuinn, agus do'm bheil mòr ghràdh
againn-fèin, a bhi 'n a Bhreitheamh òirnn ! An eagal le
duine breth a thoirt air le caraid f ìor ghràdhach ? An
eagal le mnaoi a dhol fo bhreith a còmpanaich fèin ?
Fèuch, a Chriosduidh, thàinig Criosd anuas, agus
dh'f huilig è, agus ghuil è, agus dhòirt e 'f huil, agus bhàs-
aich è air do shon-sa, — agus an dean è nise do dhìteadh ?
Thugadh breth air-fèin, dhìteadh e-fèin, chèusadh e-fèin
air do shon-sa, — agus an dean e-fèin thus' a dhìteadh
anis? Nach do chrìochnaich è a' chuid a's mò de'n
3ò An t-Ullachadh mor
obaìr cheana, chura do shaoradh, d' ath-ghineamhuinn,ao
naomhachadh agus do shlànachadh, — agus an atharraich
è sin uile nis ? Ko mhaith ! ro mhaith ! matà, air meud
uamhasan an là sin, cha n-eagal dhuinn-ne — cha n-'eil
cunnart ànnta dhuinn-ne. Criothnaicheadh na diabh-
ulan agus na h-aingidh fòpa, ach lèumaidh sinne le
aoibhneas. Is ann againn-ne 'bhios am mothachadh gèur,
àrd air ar tròcair agus air ar sonas fèin, 'nuair a chì sinn
a' chuid a's mò de shluagh an t-saoghail so air chrith le
trora uamhas, agus sinn-fè'in ri caithream àrd-aoibh-
neach ; 'nuair a chluinneas sinn ìad air an dìteadh gu las-
raichean sìorruidh, agus sinn-fèin air n-èigheachd 'n ar
n-oighreachan air an rìoghachd, — seadh, mo chreach !
ladsan a bha 'chòmhnuidh 's an aon bhaile ruinn, 's an
aon tigh ruinn, a' dol do'n aon eaglais ruinn, 'us air am
meas na's urramaiche na sinne anns an t-saoghal, anis,
anis, anis air an sgaradh uainn gu sìorruidh le òrdugh
Fir-rànnsachaidh nan cridheachan. Tha na nithe sin
uile, àrd ghreadhnachas agus crith-eagal an là mhòir
sin air an sgrìobhadh gu drùighteach leis an Abstol
anns na briathraibh so : — " Do bhrìgh gur ceart an ni
do Dhia, àmhghar ìocadh dhoibh-san a ta 'cur àmhghair
oirbh ; agus dhuibh-se a ta fo àmhghar, fois maille
ruinne, 'nuair a dh'fhoillsichear an Tighearn Iosa o
nèamh, maille r'a ainglibh cumhachdach, ann an teine
lasarach, a' deanamh dioghaltais air an dream aig nach
'eil eò/ is air Dia, agus nach 'eil umhal do shoisgeul ar
Tighearna Iosa Criosd. Muinntir air an deanar peanas
le sgrios sìorruidh o làthair an Tighearna, agus o ghlòir a
chumhachd ; 'nuair a thig e gu bhi air a ghlòrachadh 'n a
naomhaibh, agus chum gu'n deanar iongantach e annta-
san uile a ta 'creidsinn 'san là sin, (do bhrìgh gu'n do
chreideadh ar fianuis-ne 'nur measg-sa.") 2 Tes. 1. 6-10.
Tuilleadh fathast. Cha bhi idirgeilt-crith òirnn-ne ri
breitheanas an là sin. An àite sin is ann a nìtear
sinn-fèin 'n ar breitheamhan : oir bheir Criosd " com-
misean" d'a phobull fè*in gu suidhe maille ris, a' moladh
a bhreitheanais f hìor. " Nach 'eil f hios agaibh gu'n
toir na naoimh breth air an t-saoghal ?" Ni-h-eadh, ach
" air ainglibh ?" 1 Cor. 6. 2, 3. Cò a chreideadh sin ?
nach bu dànadas sin a ràdh, mur biodh an onoir mhòr
atrson Fois nan ISIaomti. 31
ud air a h-òrduchadh dhoibh le Criosd fein ? Ach nach
d'innis Enoch so o chìan? " Agus rinn Enoch mar an
ceudna, an seachdamh pearsa o Adhamh, fàidheadair-
eachd orra sin, ag ràdh, Feuch, tha'n Tighearn a' teachd
le deich mìle d'a naomhaibh, a dheanamh breitheanais
air na h-uile, agus chum iadsan uile a tha mi-dhiadhaidh
'n am measg f hàgail ris, a thaobh an uile ghnìomhara
mi-dhiadhaidh a rinn iad gu mi-dhiadhaidh, agus a
thaobh an uile bhriathar cruaidhe, a labhair peacaich mi-
dhiadhaidh 'n a aghaidh." Iud. 14, 15. Mar sin, cuirear
onoir air na naoimh, " agus bithidh uachdaranachd aig
na fìreanaibh anns a' mhaduinn." Salm 49.14. dhaoine
mi-chùramach an t-saoghail, " nach bi sibh glic, nach
tuig sibh so, nach toir sibh fainear bhur crìoch dheirean-
nach." Hò 1 nach smuainich sibh anis mar a ni sibh,
'nuair a chì sibh " ria nèamhan a' dol thairis le toirm
mhòir, agus na dùilean a' leaghadh às le dìan-theas, agus
an talamh mar an cèudna agus na h-oibre a ta air, air
an losgadh suas !" An sin, bithidh gach nì 'n a theine mu
bhur cluasaibh agus gach glòir talmhaidh a' caitheamh
às. Oir " tha na nèamha agus an talamh a tha nis ann,
leis an f hocal sin fèin air an tasgaidh suas, agus air an
gleidheadh fa chomhair teine air cheann là a' bhreith-
eanais, agus sgrios dhaoine ain-diadhaidh. Uime s'n
do bhrìgh gu'm bi na nithe so uile air an sgaoileadh as
a chèile, ciod a' ghnè dhaoine bu chòir a bhi annaibh,
ann an caithe-beatha naomh, agus diadhachd, le sùil a
bhi agaibh ris, agus luathachadh chum teachd là Dhè,
anns am bi na nèamha, air dhoibh bhi ri theine, air an
sgaoileadh o chèile, agus anns an leaghar na duile le
dìan-theas ?" 2 Pead. 3. 7, 11, 12.
4. Is è an t-uidheamachadh mu-dheireadh airson fois
nan naomh, ìad a bhi air an crìinadh gu maiseach,
greadhnach, 's an rìoghachd 'f haotuinn. Oir mar tha
Criosd, an Ceànn, air 'ùngadh araon 'n a Rìgh agus 'n a
Shagart, mar sin fodha-san, nithear a phobull araon 'n an
rìghrean agus 'n an sagartan do Dhia gu rìgheachadh,
agus gu bhi 'g a mholadh gu sìorruidh. Taìsb. 5. 10.
" An crùn fìreantachd a bha air a thasgadh fa'n comhair.
bheir an Tighearn, am breitheamh cothromach, dhoibh
'8 an là ud. " Bhaìad firinneach gu bàs," air an aobhar
32 An t- Ullachadh mbr
sin, " bheirear dhoibh crhn na beatha." Agus ar&r an
tomhais anns an do ghnàthaich ìad gu maith an tàlantan
's a' bheatha so, bithidh an onoir air a meudachadh an
dèigh so. Cha n-è tiodal faoin a gheibh ìad, ach f ìor
uachdaranachd. " Bheir Criosd dhoibh comas suidhe
maille ris-fèm air a rìgh-chaithir." " Bheir e dhoibh
cumhachd os-ceànn nan Cinneach," mar fhuair e-fèin
o'n Athair, agus " bheir e dhoibh rèult na maidne."
Bheir an Tighearn fèm seilbh dhoibh air an còir, 'g am
moladh 'us 'g am fàilteachadh leis na briathraibh so,
" Is maith, a dheadh sheirbhisich fhìrinnich; bha thusa
firinneach ann am beagan do nithibh, cuiridh mise os
ceànn mòran do nithibh thu : imich a steach do aoibh-
neas do Thighearna."
Agus crìmaidh è air a chaithir ìad leis an fhkilteachadh
naomh, shoilleir, bheannaichte so, " Thigibh, a dhaoine
beannaichte m'Athar-sa, sealbhaichibh mar oighreachd
an rìoghachd a ta air a deasachadh dhuibh o leagadh
bunaite an domhain." Is beatha agus aoibhneas gach
focal dhiubh sin. " Thigibh." So anis sìneadh amach
na slait-òir rìoghail a' toirt barantais dhuinn teachd fagus
do ghlòir. " Thigibh" anis cho fagus 's is àill leibh. Na
bitheadh eagal òirbh à" breitheanas a' Bhetsemich ; oir
" tha an naimhdeas air a chur air cìrì" gu lèir. Cha
n-ionann " Thigibh" so 's a b' àbhaist duinn a chluinn-
tinn ag ràdh " Thigibh, togaibh bhur crann-cèusaidh
agus leanaibh mise." Bu mhilis sin, ach is è so a's mìlse
gu mòr, — " Thigibh a dhaoine beannaichte." Is beann-
aichte sinn da rìreadh, 'nuair a ghairmear " beannaichte"
sinn le bèul sin nam beannachd ! Oir geda bha sinn air
ar meas, leis an t-saoghal, mar dhaoine mallaichte,
agus geda bha sinn ullamh gu sinn-fèin a mheas mall-
aichte, gidheadh " is beannaichte" gu cìnnteach " iadsan
a bheannaicheas esan ; agus is mallaichte ìadsan a mhall-
aicheas è ; agus a bheannachadh-san cha n-urrainnear
atharrachadh." — " A dhaoine beannaichte m' Athar-sa,"
beannaichte ann an gràdh an Athar agus a' Mhic, oir
"is aon" ìad. Dhearbh an t-Athair a ghràdh dhoibh
'n an taghadh, 'n an tabhairt do Chriosd, ann an cur
Chriosd g' an saoradh, agus ann an gabhail na h-èirig a
phàidh Criosd air an son : agus tha gràdh Chriosd air a
airson Fois nan Naomh. 33
làn-dhearbhadh dhoibh leis an fhocal mhòr " sealbh-
aichibh." Cha luchd-daorsa ìad na's fhaide, no idir
seirbhisich, no clànn fo aois, ach " oighreachan" uile
" air Dia tre Chriosd." Gal. 4. 7. Agus " oighreachan
air an rìoghachd." Sèum. 2. 5. Agus " comh-oigh-
reachan maille ri Criosd." Ròm. 8. 7. — " An rioghachd :"
cha lugha na rìoghachd ar còir-ne. Is è tiodal freag-
arrach Chriosd fèin a bhi 'n a " Rìgh nan rìgh" agus
'n a " Thighearn nan tighearn." Ach gheibh sinne 'bhi
'n ar rìghrean agus "rìgheachadh maille ris." Taisb.
20. 6. Tha mealtuinn na rìoghachd so mar sholus na
grèine. Tha ì uile aig gach aon neach, gun a lughdach
adh do neach eile. — " Air a deasachadh dhuibh." Is è
Dia Alpha agus Omega* ar beannachaidh. Is è an
gràdh sìorruidh a shuidhich stèidh na rìoghachd so,
agus a dheasaich ì air ar son-ne, agus a dheasaich sinne
air a son, an dèigh sin. So comhairle agus òrdugh Dhia
air an deasachadh, a bha gu bhi air an coimhlionadh le
Criosd a' deanamh tuille deasachaidh. — " Dhuibh-se."
Cha n-ann amhàin do na creidmliich gu coitchionn, ach
do gach aon dìbh-se gu pearsantail, — " O leagadh bun-
aite an domnain/ Cha n-ann amhain o uair a' gheall-
aidh an deigh tuiteam Adhaìmh, ach o shìorruidheachd !
Mar so chì sinn an Criosduidh a' dol astigh gu sàbhailt
do Phàrras, agus air a ghiùlain le urram 'us onoir a
dh-ionnsuidh fois'. beachdaicheamaid anis, a' dol cèum
ua's f haide, a' dìreadh cèum na's àirde anns an ath
Chaibdeil, air àitibh-còmhnuidh, agus air dlighibh nan
naomh, agus faiceamaid am bheil glòir sam-bith eile ànn
cosmhuil ris a' ghlòir so.
Caibdeil III.
Oirdhearcas Fois nan Naomh.
Thigeamaid anis beagan na's faisge, agus faiceamaid
òirdhearcas comharraichte na foise so. Ho ! gu'n dean-
# Alpha agus Omega. Sin a' cheud agus an litir mu-dheireadh de'n
Abideil Ghrèugaich, leis am bheilear a' cìallachadh anns an Sgriobtuir
an toiseach 's an deireadh ; no sìorruidheachd agus ìomlanachd Dhè. —
Eadar. q
34 Oirdhearcas
adh an Tighearn ar folach ann an còsaibh na creige,
agus sgìath chaomh a ghràis a sgaoileadh thairis òirnn,
fhad 's a bhitheas sinn a' dlùth-bheachdachadh air an
t-sealladh àrd so 1 Is "seilbh cheannaichte" an fhois so ; —
Saor thiodhlac ; — Còir àraid nan naorah ; — Co-chomunn
ri naoimh agus ainglibh ; — A h-aoibhneas bàll-dìreach
o Dhia fèin ; — Bithidh ì deadh-thràthail ; — Freagarrach ;
— Iomlan ; — Sìorruidh.
1. Is onoir fìor àraidh do fhois nan naomh gu'n goirear
" seilbh cheannaichte" dhì. Eph. 1. 14. Sin anis toradh
na fola sin a chaidh dhòrtadh — fuil Chriosd, Mac Dhè :
seadh, àrd thoradh, crìoch, iomlanachd 'us èifeachd na
fola sin. Gràdh a's mò na so cha n-'eil ann, am fear-gaoil
a leigeil sìos a bheatha. cia taitneach dhuinn sùilean ar
n-anamanan a bhi 'sìor-amharc air ar Fear-saoraidh, beò
mhothachadh agus ùr chuimhne 'bhi againn air a ghràdh
a dh'f huilich agus bhasaich air ar son 1 Cia làn an
t-aoibhneas gun chrìch a bhitheas air ar cridheachan a'
cuimhneachadh gur ann tre chuan gràidh na fola so a
shnàmh sinn anall tre ainneart an t-saoghail, tre ribich-
ibh Shàtain, tre mhealladh na feòla, tre chorruich Dhè
do'n tug sinn oilbheum, tre dhìteadh na coguise ciontaich,
tre theagamhan 'us eagalan trom, draghail a' chridhe mhì-
chreidich, agus a ràinig sinn làthair Dhè gu sàbhailt ! An
diugh tha Criosdag è'igheachd " sibhse uile tha 'gabhail
an rathaid, amhaircibh agus faicibh am bheil bròn sam
bith cosmhuil ri mo bhròn-sa." Tuir. 1. 12. An diugh,
is gann a dh-èisdeas sinn ri 'ghuth brònach, no 'bheir
sinn fainear a lotan. Ach air an là sin, mothaichidh
sinn agus lasaidh ar n-anamanan foirfe le gràdh airson
gràidh ! Cia iongantach am beachd leis an amhairc na
naoimh shaorta gu bràth air am Fear-saoraidh — am
fear-ceannaich agus an luach maille ris an t-seilbh ! An
sin cha n-ath-nuadhaichear ar bròn le sealltuinn air
lotaibh a ghràidh. An Tì a thubhairt ris a' bhan-pheac-
aich mhòr ud, an dèigh dhà èirigh o'n uaigh, " A' bhean
c'ar son a ta thu 'gul ?" (Eò. 20. 15.) is aithne do'n Tì
sin gràdh agus aoibhneas a bheothachadh suas annainn
gun bhròn, gun deòir, gun neul, gun stoirm air-bith. An
Tì a dh'f hàg cuilm na sàcramaid aig 'eaglais fèin a
chuimhneachadh a bhkis, bheir è òirnn an luach beann-
Fois nan Naomh. 35
aicht', a thugadh air a son, a làn-mhealtuinn, mar " smior
'us saill." Agus ma's aoibhneas an diugh a chluinntinn
o bhèul fèin " Is è so mo chorp-sa a ta air a thabhairt
air bhur son-sa, agus is ì so m' f huil a ta air a dòrtadh
air bhur son-sa," cia àrd an t-aoibhneas a bheirear an
uair a chluinnear Criosd ag ràdh, Is ì a' ghlòir so toradh
mo chuirp agus m' f hola ! Ma bhitheas ni sam-bith aig
neach, a bha air a cheannach dhà le caraid dìleas, a thug a
bheatha air a shon, nach luachmhor leis è ? Ma dh-f hàgas
caraid againn comharradh air a ghràdh, aig uair a bhàis,
nach cùramach a ghleidheas sinn è, a' cuimhneachadh
air a' charaid sin, cho tric 's a sheallas sinn ris, mar
gu'm biodh 'ainm fèin sgrìobht' air. Agus mar sin, nach
dean bàs ar Tighearna ar seilbh air glòir a mhìlseachadh
gu bràth. Mar a sgrìobhas sinn sìos a' phris a chosd
bathar dhuinn, amhuil sin sgrìobhamaid an luach, eadhon
fuil luachmhor Chriosd, air ar f ìreantachd* agus air ar
glòir. Rìaraich fulangais Chriosd an ceartas mòr sin.
nach gabhadh rìarachadh gun fhuil. Ghiùlain è am
peanas mòr a thoill peacaich. Dh'aisig è iad a dh-ionn-
suidh na beatha sin a chàill ìad, agus a dh-ionnsuidh na
staide sona sin o'n do thuit ìad. Tha tlachd an Athar
anns an t-saorsa a choisinn Criosd, cho mòr 'us gu'n
tug è dhà cumhachd gus a phobull taghta fèin àrdachadh,
agus a' ghlòir sin, a thugadh dhà-fein, a thabhairt
doibh-san, agus sin uile " a rèir a dheadh-ghean fèin"
agus "comhairle a thoile fèin." Eph. 1. 9, 11.
2. Is nèamhnuid eile ann an crùn nan naomh, gur
saor thiodhlac è. Is ìad an dà nèamhnuid sin, eadhon
ceannaichte agus saor — a nasgaidh — na slabhruidhean
òir a ta 'deanamh suas nan cuairteag (wreaths) a ta air
àrd-chinn nam post ann an teampull Dhè ! Eì. 7. 16,
17. Bu daor è do Chriosd ach saor dhumn-ne. 'Nuair
a bha Chriosd a' ceannach an tiodhlaic so, cha b'f hìach
airgiod 'us òr ni sam-bith dhà. Cha b'uarrainn ùrnuigh-
ean 'us dèòir fulang, — no nì sam-bith ach fuil Chriosd,
— ach is è mhàin saor ghabhail ar ceannach-ne. Tha
è againn saor, " gun airgiod agus gun luach." Cha n-e
* Fireantachd. Ionracaa, neo chiontas : iomlanachd, maitheaa agua
tròcair Dhè : ùmhlachd Chriosd do'n lagh : caithe beatha glan, ague
eonas nan daoine diadhaidh. — Eadar.
36 Oirdhearcas
fìachan a phàidheadh idir, gabhail gu taingeil ri fuasg-
ladh saor uatha, gun aon sgillinn idir a dhìoladh.
Tha na h-uile nithe saor, no a nasgaidh an so. Am Mac
air a thabhairt gu saor leis an Athair. Na f ìachan air
am pàidhearìh gu saor leis a' Mhac. Am pàidheadh
leis a' Mhac air a ghabhail gu saor le Dia, ged is maith
a dh-f hoadadh è sin ìarraidh o'n chalpa — o na ciontaich.
Tha faraon an t-Athair agus am Mac a' tairgse na beatha
ceannaichte so dhuinn a nasgaidh, ma ghabhas sinn ' gu
toileach. Tha ìad a' cur h-ugainn an Spioraid gu saor,
a chum ar deanamh comasach air a gabhail. Agus nach
saor sin uile ? cia àrd an t-iongantas buan-mhaireann-
ach a ghlacas na naoimh a' meòrachadh air an t-saorsainn
fhìal so ! " Ciod a chunnaic an Tighearn annam-sa,"
deir gach aon diubh, " gu'm measadh è mis' iomchuidh
airson inbhe cho àrd ! — Mise truaghan bochd, tìnn, suar-
ach a sgeadachadh le dealradh na glòire so ! — Mise dur-
rag shnàigeach air m'àrdachadh gu onoir cho mòr so ! —
Mise a bha, o cheànn ghoirid, ag osnaich, a' guil 's a'
bàsachadh, anis air mo lìonadh le gàirdeachas cho làn
's a chumas mo chridhe ! Seadh, air mo thogail as an
uaigh far an robh mì 'grodadh, o'n duslach agus o
dhorchadas, far an robh mì mar neach air dìchuimhne,
agus anis air m' àrdachadh an so an làthair rìgh-chaithir
Chriosd ! — Mise air mo shaoradh o bhraighdeanas, maille
ri Mordecài, agus air mo shuidheachadh làimh ris an
rìgh, agus air mo thogail maille ri Daniel às an t-slochd,
gu bhi air m' àrdachadh mar f hear-riaghlaidh air prionn-
sachan 'us mòr-roinnean ! Cò a thomhaiseas gràdh gun
tomhas ?" Cia milis, àrd am fonn ! an t-anam iriosal a
bha roimhe 'g a f hèin-dhìteadh, 'g a mheas fèin neo-
airidh air aon òirlich de'n talamh air an robh ò ag im-
eachd, neo-airfdh air deò-anail, air itheadh, no òl, anis
air 'àrdachadh gu glòir ! — Neach nach gabhadh car ùine
air-fèin teachd gu bòrd an Tighearna, do bhrìgh gun robh
è neo-airidh, — neach a's gann a ghabhadh air-fèm a dhol
ameasg nan naomh neo-iomlan, no 'labhairt riutha air tal-
amh, — neach a's gann a ghabhadh air-fèin lè'ughadh, no
èisdeachd, no aslachadh, no m' Athair a ràdh ri Dia 1 An
neach sin 'g a fhaicinn fèin air a spìonadh suas do neamh
ann am mionaid, agus air a ghkcadh ann an làmhan
Fois nan Naomh. 37
Chriosd. Ho ! srauainich anis air ioghnadh iongantacht
aoibhneach an anama sin ! " Esan leis nach b'àill fiù a
shùil a thogail suas gu nèamh, ach a' seasamh fad air
ais, a' bualadh 'uchd 's ag ràdh, A Dhia, dean tròcair
orm-sa 'ta am pheacach," anis air 'àrdachadh gu nèamh !
Esan do'm iongantas ciamar a ghiùlain foighidin Dhia
leis cho fada, agus a cheadaich è dhà 'bhi beò ! Cia mòr
'iongantas anis, a' faicinn gu'm bheil a shlàint shìorruidh
cìnnteach dhà, ged shaoil leis gu'm f àgadh a neo-airidh-
eachd è gun tròcair. Ah! a Chriosduidh, cha n-'eil aon
fhocal an sid air d'airidheachd-sa, no air do neo-airidh-
eachd. Na'm b' ann air sgàth airidheachd a ghabhteadh
astigh do nèamh sinn, dh-f haodamaid suidhe sìos a' guil
maille ri Eòin " do bhrìgh nach d'f huaradh aon neach
airidh. Ach is airidh Leòmhan* trèibh Iudah, agus
bhuadhaich e." Taisb. 5. 4. Sin anis ar còir air an oigh-
reachd. Agus an sin bheir sinn an ìobairt a dhiùlt Daibh-
idh a thabhairt, eadhon moladh airson " an ni sin a fhuair
sinn a nasgaidh." 2 Sam. 24. 24. So anis ar barantas,
" A nasgaidh fhuair sibh, a nasgaidh thugaibh uaibh."
Ach ged is daor a cheannaich Criosd, a nasgaidh bheir è.
Bu mhòr an t-iongantas an tiodhlac so 'f haotuinn a
nasgaidh gun deadh thoilltinneas idir annainn-fè*in ; ach
ìs ann an aghaidh ar toilltinneis fèin, agus an aghaidh
gach oidhirp a's tric a thug sinn air sinn-fèm a sgrios,
a ta sinn 'g a fhaotuinn ! Is iongantach an nì smuain-
eachadh air an eadar-dhealachadh anabarrach sin a
gheibhear eadar na nithibh a thoill sinn agus na nithibh
a gheibh sinn, — eadar an staid anns an robh sinn agus
an staid anns am bi sinn ! — a' sealltuinn sìos orra-san a
ta air am pìanadh ann an ifrinn, 's a' faicinn an eadar-
dhealachaidh anabarraich a rinn gràs eadar sinne agus
ìadsan ! — a' faicinn na h-oighreachda duibhe sin, do'n
d'rugadh sinne, ag eadar-dhealachadh cho mòr o'n
oighreachd gus am bheil sinne air ar n-uchd-mhacach-
adh ! mar bhuaileas gràdh gach aoin dhinn aig smuain-
eachadh, " Sid an t'-àit gus am b'àill leis a' pheacadh mis'
a thoirt ; ach so an t-àit gus an tug Criosd mì ! B'è am
bàs ud l tuarasdal a' pheacaidh.' ach is ì so ' a' bheatha
* S ; n Criosd laicfir mar leòmhan, agns uile-chumhachdach gu buaidh
* thoirt air a naimhdean fein, agus air naimhdean a ahlnaigh.—
38 Oirdhearcas
mhairearinach, tre Iosa Criosd ar Tighearn !' ' Cò a rinn
eadar-dhealachadh orm-sa o nach eile?' 1 Cor. 4. 7.
An robh mo chridhe-sa do thaobh nàduir na's easgaidh
do Chriosd na cridheachan an t-sluaigh chàillte, no idir
air a ghluasad na's feàrr air tùs gu èisdeachd ri tagair an
Spioraid ? An tòisichinn-sa riamh ri gràdh a thoirt do
Dhia, mur gràdhaicheadh Dia mis' air tùs ? Am bithinn-
sa riamh air mo dheanamh 'toileach,' mur deanadh
e-fèin ' toileach' mì ? Nach bithinn-sa mar chàch, mur
deanadh e-fèin m' eadar-dhealachadh uatha? Nach
bithinn-sa nis anns na lasraichean ud, na'n robh mi air
m' f hàgail amhàin do mo rathad agus do mo thoil fèin ?
Nach stadainn ann an Sòdom gus am beireadh na
lasraichean òrm, mur deanadh Dia, 'n a thròcair, mo
1 ghreasad a mach às ?' gun teagamh is iongantas
sìorruidh so dhomh-sa, crùn cho saoibhir, àillidh a bhi
air a shocrachadh air ceànn peacaich cho suarach !
iongantas do-labhairt ! — mise a bha cho mi-thorach,
mi-thaingeil, air m' àrdachadh cho àrd ! — Mise, cre'utair
cho truaillidh, ceannairceach air teachd gu aoibhneas
cho luachmhor, buan-mhaireannach ! Ach neor-thaing
dhomh-fè*in, neor-thaing do mo dhleasanas, do mo
shaothair fèm, na's lugha na sin do dhearmad 'us leisg."
Is aithne dhuinn co dhà a bhuineas a' ghlòir, agus a
gheibh a mholadh airson so gu bràth. Gu dearbh is
ànn a chum na crìche so a rinn an Gliocas neo-chrìoch-
nach uile riaghailt na slaint' a chumadh amach do'n
duine ann am molltair na ceannachd agus na nasg-
aidheachd so, chum gu'm biodh gràdh agus aoibhneas
an duine air an deanamh iomlan ; gu'm biodh onoir a'
ghràis, a rinn a theàrnadh, air a h-àrdachadh gu ro
mhòr, chum nach biodh dol-amach aoin seach aon diubh
sin air a choinneachadh, air a leasachadh, no air a
bhacadh le deadh-thoilltinneas crèutair, agus gu'm fosg-
ladh dorus nèimh air an dà ludan sin, eadhon ceannachd
agus nasgaidheachd. Mar sin, matà, rachadh toilltinneach
a sgrìobhadh air dorus na h-ifrinn, ach an t-saor thiodhlac
air dorus nèimh.
3. Ig còir àraid leis na naoimh, an f hois so. Cha bhuin
ì do neach air-bith eile de chloinn nan daoine. Ged bu
•holus an Eiphit uile, cha bu laghaid solus nan Israel-
Fois nan Naotrih. 39
each sin, Ach faic ìadsan a' mealtuinn an t-soluis uiie,
agus an coimhearsnaich ann an tiugh dhorchadas, thig-
eadh dhoibh an lorg sin gèur mhothachadh a bhi aca air
an sochair. Dùisgidh tròcair shònruichte mothachadh
na's mò na tròcair choitchionn. Na'n d'f huair Pharaoh
thairis cho sàbhailt ri Israel, cha bhiodh cuimhne cho
iomraiteach air a' Mhuìr Ruaidh. Mur biodh a' chuid
eile de'n t-saoghal air a bhàthadh, agus Sòdom 'us
G-omòrrah air an losgadh, cha b'iongantas teàrnadh
Noah, agus cha bhitheadh iomradh cho mòr air saoradh
Lot. 'Nuair a chithear neach air a shoillseachadh, agus
neach eile air 'f hàgail dorch ; neach air 'ath-leasachadh,
agus neach eile 'n a thràill d'a ana-mìann fèin, aomaidh
sin na naoimh gu èigheachd amach " A Thighearn, c'ar
son a dh'fhoillsicheas tu thu-fè*in dhuinne, agus nach
dean thu sin do'n t-saoghal?" 'Nuair a chuirear am
fàidh a dh-ionnsuidh na h-aon bhantraich, ged nach
ban-Israeleach ì, agus a ghlanadh aon Naamain, Sirian-
ach, ameasg nan lobhar uile, (Lùc. 6. 25-27) ; chithear
an tròcair sin na's comharraichte. Gu cìnnteach bithidh
gèur-mhothachadh aig an dà sheòrsa sluaigh, an uair a
bhitheas " dithis 's an aon leabaidh," agus " dithis anns
a' mhachair," agus a " ghabhar aon diubh, agus a
dh'fhàgar am fear eile." Lùc. 17. 34, 36. Seallaidh na
naoimh anuas air an loch-losgaidh, agus fo ghèur mhoth-
achadh air an sonas fèin, 's a' gabhail fìor thlachd ann
an oibribh cothromach Dhè, dòirtidh an gàirdeachas
amach agus seinnidhìad an t-òran bìnn so, " Is cothrom-
ach thusa, Thighearn, a ta, agus a bha, agus a bhitheas,
do bhrigh gu'n d'thug thu breth air an dòigh so."
Taisb. 16. 5.
4. Buinidh an f hois àluinn so do na naoimh uile ; oir
is comunn de spioradaibh beannaicht' ìad. Is comunn
naomh foirfichte, araon na naoimh agus na h-ainglean,
air am bheil Criosd 'n a Cheànn. So " co-chomunn nan
naomh" air an deanamh foirfe. Mar bha sinn cuideachd
ann an saothair, ann an dleasanas, ann an cunnart, 's ann
an àmhghar,bithidh sinn cuideachda' mealtuinn na duaise
agus na saorsa mòire so. Mar rinneadh tàir agus dimeas
òirnn roimhe, aidichear agus àrdaichear sinn anis 'an
cuideachd a chèile. Sinne, a chaidh tre là dubhachais,
40 Oirdhearcas
gheibh sìnn là subhachais agus là mòr a' ghàirdeachais
maille ri 'chèile. Iadsan a f huair gèur-leanmhuinn agus
prìosan maille ruinn, bithidh ìad sin maille ruinn ann an
lùchairt an t-sòlais. Nach bu tric a bha ar n-osnaicbean
mar aon f hua4m, ar deòir a' sileadh mar aon tuil, agus
ar mìann diadhaidh mar aon ùrnuigh ! Ach anis is aon
cheòl bìnn ar moladh uile. Is aon eaglais ar n-eaglaisean
uile. Is aon chorp sinn-fèin uile : oir is " aon" sinn
uile ann an Criosd, eadhon " mar a ta E-fèm agus an
t-Athair 'n an aon." Eò. 17. 21. Ach fèumaidh sinn an
aire 'ghabhail nach bi sinn ag ìarraidh na buaidh sin anns
na naoimh, a gheibhear amhàin ann an Criosd fèin 'n a
aonar. Ach ma's aoibhneas laghail dhuinn anis smuain-
eachadh roi-làimh air " suidhe sìos maiile ri Abraham,
agus Isaac, agus Iacob ann an rìoghachd nèimh," nach
mò gu mòr na sin, làn shealladh agus làn sheilbh ! Cia
sòlasach anis a bhi 'meòrachadh air an là sin anns am
bi sinn a' togail an òrain maille ri Maois, a' togail nan
salm-molaidh maille ri Daibhidh, agus " à" sèmn òrain an
Uain" maille ris " a' mhuinntir shaorta" gu bràth ! An
sin, chì sinn " Enoch a' gluasad maille ri Dia;" chì sinn
crìoch a dhìlseachd iongantaich aig Noah; crìoch a
dheadh-bhèus aig Iòseph ; crìoch 'f hoighidin aig Iob ;
crìoch 'ìonracais aig Heseciah ; agus " crìoch an creid-
imh" aig na naoimh uile. Chì sinn, cha n-è mhàin, ar
seànn luchd-eòlais, ach na naoimh uile às gach lìnn,
aghaidhean nach f haca sinn riamh 's an f heòil, aith-
nichidh sinn an sin ìad, agus bithidh an cuideachd
sòlasach dhuinn. Seadh, bithidh na h-aingil, cho maith
ris na naoimh, 'n an luchd-eòlais beannaichte dhuinn.
Iadsan a tha an dràst gu toileach 'n an " spioradan
frithealaidh" dhuinn, bithidhìad an sin 'n an còmpanaich
dhuinn ann an aoibhneas. Iadsan a rinn gàirdeachas
cho mòr air nèamh, aig uair ar n-ìompachaidh, nì ìad
gairdeachas maille ruinn gu subhach ann ar glòrachadh.
Air an là sin their sinn le Daibhidh,
" 'S fear-comuinn mì 'us còmpanach
Do 'n dream d'an eagal thu." — Salm 119. 63.
An sin thig sinn " Gu sliabh Shioin, agus gu caithir an
Dè bheò, an Ierusalem nèamhaidh, agus cuideachd do-
ìùreamh do ainglibh, gu làn-choimhthional agus eaglaifi
Fois nan Naomh. 41
nan ceud-ghin, a tha sgrìobhta 'sna nèamhaibh, agus gu
Dia breitheamh nan uile, agus gu spioradaibh nam fìrean
air an deanamh foirfe, agus gu Iosa eadar-mheadhonair
a' choimhcheangail nuaidh, agus chum fola a' chrath-
aidh, a tha 'labhairt nithe a's feàrr na fuil Abeil." Eabh.
12. 22. Ach tha sinn air teachd a dh-ionnsuidh au
ìonaid sin cheana, do thaobh còir, eàrlais agus ceud-
thoraidh : ach an sin, thig sinn gu làn sheilbh 'f haotuinn.
Ma's sonas a bhi beò maille ris na naoimh 'n an staid
neo-iomlain 's a' bheatha so far am faighear nithe searbh
a' pheacaidh 'n an comunn, cho maith ri nithe milis na
naomhachd, cia mòr an sonas a bhi maille riutha 'n an
staid iomlain far am bheil na naoimh uile gu l&r 'n am
fìor naoimh ! Is òirdhearcas comharraichte dhuinn-ne ann
ar fois nèamhaidh, gur sinne " luchd aon bhaile ris na
naomhaibh agus muinntir-teaghlaich DhèV' Eph. 2. 19.
5. So anis buaidh àraid eile ann ar fois-ne : gheibh
sinn a h-aoibhneas ball-dìreach o Dhia fèin. An dràst,
cha ruigear air dad sam-bith bàll-dìreach, ach tre dhara
làimh, treas làimh, no iomadh làimh, o'n talamh, o'n
duine, o'n ghrèm 's o'n ghealaich, o f hrithealadh nan
aingeal, agus o'n Spiorad 'us o Chriosd. Ged nach 'eil
droch bhlas a' pheacaidh, no neo-iomlanachd pheacach
air s-ruth na firinn mar thig è h-ugainn tre làimh nan
aingeal, gidheadh gheibhear blas neo-iomlanachd nan
crèutairean dheth. Mar thig è o'n duine, gheibhear an
dà bhlas sin air, eadhon bl&s a' pheacaidh agus neo-
iomlanachd a' chrèutair. Ach nach " beò agus cumh-
achdach focal Dè" ànn-fèin " chum eadar-sgaradh !"
Eabh. 4. 12. Ach gu tric, cha n-eadar-sgair è an cridhe,
'nuair is lag an làmh a ta 'g a làimhseachadh. Cia mòr
lànachd 'us luach gach focail de'n t-soisgeil bheann-
aichte ! Gu leòr, shaoileamaid, gus an t-anam a's mairbhe
a bhioradh, a ghluasad agus 'uile smuaintean agus
'aignidhean a làn-ghlacadh ; ach gidheadh, cia tric, mo
chreach ! a thuiteas an soisgeul air a' chluais mar uisg
air cruaidh chloìch ! Is nèamhaidh nithe Dhà, a ta sinne
'làimhseachadh, ach is talmhaidh ar dòigh làimhseach-
aidh orra. Is gann ni ris am bean sinn air nach fàgar
lorg ar meòir 'n ar dèigh. 'Nuair a labhras Dia fèin am
focal, air chinte, is focal eadar-sgaraidh agus leaghaidh
42 Oirdhearcas.
è. Is maith is aithne do'n Chriosduidh o 'f hiosrachadh
fèin, gur è an t-aoibhneas a's bàll-dìriche a gheibh è o
Dhia fèin, aoibhneas a's mìlse ; seadh, an t-aoibhneas
anns an lugha 'gheibhear de'n duine, agus a's dìriche a
thig o'n Spiorad. Is iad na Criosduidhean a's trice a
bhios ag urnuigh 's a' meòrachadh gu h-uaigneach,
daoine a's mò beatha agus aoibhneas, do bhrìgh gu'm
bheil ìad a' faotuinn am beatha spioradail na's dìriche
bho làimh Dhia fèin. Ach na leigeamaid dhìnn idir a
bhi 'g èisdeachd, a' lèughadh 's a' comh-labhairt ri 'cheile.
Na deanamaid dearmad idir air meadhonaibh nan gràs,
no air aon sam-bith de òrduighean De\ Bitheamaid
gu seasmhach aig aoradh follaiseach Dhè ann an " Tigh
na h-ùrnuigh" air gach Sàbaid. Is ì sligh a' Chriosd-
uidh a bhi 'gnathachadh nam meadhon gu fritheilteach,
ach bitheadh è beò os an ceànn. Gheibhear aoibhneas
tre na meadhonaibh sin. Ach is ann " 'an làthair Dhè"
fèin a gheibhear " lànachd aoibhneis" gun mheadhon idir.
Ann an nèamh gheibh sinn solus gun choinnil agus là
buan gun ghrèin, oir " cha'n 'eil feum aig a' bhaile air a'
ghrèin, no air a' ghealaich a dhealrachadh ann ; oir
shoillsich glòir Dhè e, agus is e an t-Uan a's solus da.
Agus cha bhi oidhche an sin, agus cha 'n 'eil feum aca
air coinnil, no air solus na greme ; oir bheir an Tighearn
Dia solus dhoibh : agus rìghichidh lad gu saoghal nan
gaoghal." Taisb. 2.1. 23; agus Caib. 22. 5. An sin,
Boillsichear ar n-ìnntinn agus ar tuigse gun Sgriobtuir,
Rgus riaghlar sinn gun lagh sgrìobhta : oir foirfichidh an
Tighearn a lagh ann ar cridheachan, agus bithidh sinn
uileair ar làn-theagasg le Dia. An sin, gheibh sinn
aoibhneas nach d'f huair sinn riamh roimhe bho gheall-
adh, o chreidimh, no bho dhòchas. Bithidh againn
comanachadh gun sàcramaid, gun " toradh so na fìonain
air an la sin a dh'òlas Criosd e nuadh maille ruinn ann
an rìoghachd 'Athar." Mata 26. 29. An sin, ùraichidh"
è sinn le fìon sòlasach 'us toil-ìnntinn gun mheadhon idir.
Is è 'bhi ann an uireasbhuidh gun chuideachadh idir, cor
truagh nan aingidh ann an ifrinn. Is è 'bhi ann an
uireasbhuidh 'us cuideachadh againn tre mheadhonaibh
chrèutairean, ar cor air an talamh. Is è 'bhi ann an uir-
sasbhuidh, 'us cuideachadh 'fhaotuinn, gun mheadhon
Fois nan Naomh. 43
idir, bàll-cftreach o Dia fèin, cor nan naomh air nèamh.
Is è 'bhi gun uireasbhuidh idir, ceart chòir Dhè* fè*in.
6. So òirdhearcas eile anns an f hois so : — bithidh \
deadh-thràthail. An Tì aig am bheil sùil ri " toradh an
f hìon-lios" aig an àm shuidhichte, ni è a phobull " mar
chraoibh suidhichte làimh ri sruthaibh uisge, a bheir a
mach a toradh 'n a h-aimsir." Agus bhèir è dhoibh an
crùn 'n a àm fèin. An Tì leis am maith " focal a
labhairt ann an deadh àm ris an neach a ta airsnealach,"
nach toir è aoibhneas dhuinn aig an ama's freagarraiche ?
Isà. 50. 4. ' Iadsan nach 'eil sgìth do mhaith a dhean-
amh, mur fannaich ìad, buainidh ìad ann an dm iom-
chuidh.' Gal. 6. 9. An Dia sin " a tha 'toirt araon an
uisge thoisich agus an uisge dheireannaich eadhon d'a
naimhdibh, " 'n a àm fèin," agus " a' gleidheadh sheachd-
uinean suidhichte an f hogharaidh air ar son," agus ag
lnnseadh dhuinn anns a' chùmhnant gu'm bi ann là 'us
oidhche 'n an àm, nach toir è, mar-an-cèudna, am foghar
glòrmhor fèin do na naoimh 'n a àm ? Ier. 5 24. An
Tì a ghrad-choimhlion a" ghealladh do chloinn Israeii,
gun dàil aon là, no uair a chur 'n an saoradh amach à
tìr na h-Eiphit, air a' cheart àm a gheall è, ach " air an
là sin feTn" thug è mach ìad " aig ceànn nan ceithir
cheud agus nan deich bliadhna thar f hichead," {Ecsod.
12. 41.) an cuir è dàil ann an là glòrachaidh a shluaigh?
Is è nach cuir. Nach deadh-thràthail camhanach an là
'us " grìan na flreantachd" ag èirigh suas òirnn, an dèigh
oidhche f hada, dhorch an t-saoghail so ? Nach deadh-
thràthail dachaidh bhlàth, an dèigh turus fada, sgìth tre
iomadh cunnart? Nach deadh-thràthail buaidh agus
sìth, an dèigh cogadh fiadhaich, gabhaidh, borb anns an
d'fhuair sinn iomadh lot ? Tha daoine beò ann an sgìos
gun stad. Tha na naoimh gu h-àraid glè sgìth de
nithibh nach urrainn an saoghal a mhothachadh. Cuid
sgìth deìnntinn dhall : cuid s^th de chridhe cruaidh : cuid
de'n teagamhan 's an eagalan fèin gach Ik : cuid de
easbhuidh aoibhneis spioradail, agus cuid de mhothach-
adh air corruich Dhia. Agus nach deadh-thràthail do'n
Chriosduidh fuasgladh 'f haotuinn o gach dragh dhiubh
sin, an dèigh dha bhi 'g a ìarraidh, a' feitheamh ris,
's ag ùrnuigh air a shon fad iomadh bliadhna? Is è gearan
44 Oirdhearcas
a* Cknosduidh air uairibh, " nach robh agam Canàan
anns an f hàsach ! nach robh agam òrain Shioin ann
an t\r choimhich! nach robh agam caladh ann am
meadhon a' chuain ! nach robh agam fois o theas an
là! nach robh agam nèamh mu'm fàg mì 'n talamh."
Agus nach bu deadh-thràthail, taitneach sin uile ?
7. Agus bithidh an f hois so freagarrach. Bheir
nàdur nuadh nan naomh air an spioradan làn-chòrdadh
ris an f hois so. Gu dearbh cha n-eil ni eile 'n an naomh-
achd ach sradag air a toirt às an " eileamaid" so, — an
còrdadh ris an fhois, — agus air alasadh 'n an cridheachan,
le Spiorad Chriosd : agus bithidh an lasair naomh sin,
a ta bho Dhia, a' sìor-aomadh a dh-ionnsuidh an àite às
an tàinig \. Cha b' urrainn rìoghachdan 'us crùintean
tìmeil fois ullachadh do na naoimh. Cha b'ànn le
nithibh cho truaillidh sin a bha ìad air an saoradh.
Mar sin, cha truaillidh, bochd an nàdur idir. Is àill le
Dia \ad aoradh spioradail a thabhairt dhà, — aoradh
freagarrach d'a bhith spioradail fèin, agus a chum sin
a dheanamh, bheir è dhoibh fois spioradail a' freagairt
d'an nàdur spioradail. Làn eòlas air Dia agus air Criosd,
tlachd aoibhneach anns a' ghràdh mhòr sin taobh-air-
thaobh, gàirdeachas sìorruidh ann am mealtuinn ar Dè,
agus buan shèinn a chliù. Is nèamh sin do na naoimh.
An sin bithidh sinn beò ann ar ' n-eileamaid" fèin.
An so, tha sinn mar ìasg ann am soitheach 'us beagan
uisg' aig' ànn, — uiread 's a chumas beò è. Ach c\od è
sin ann an coimeas ris a' chuan ? Tha deò-anail beag
againn an so fo àile nan spèur, ach ciod è sin ann an
coimeas ris na h-osagaibh hrachaidh a gheibbear air
" sliabh Shioin ?" An so tha gath-soluis againn o'n
ghrèin a chum ar dorchadas a shoillseachadh, agus gath
blàth chum ar cumail o reothadh ; ach an sin, bithidh
sinn beò ann an solus, agus ath-bheothaichear sinn le
teas na grèine gu sìorruidh. Bithidh rmann nan naomh
arèir an nàduir ; agus is è m\ann ar nàduir air 'ath-
nuadhachadh do'm bheil an f hois so a' freagairt. Fhad
's a bhios ar mìann truaillidh, seachranach, is mòr an
tròcair a dhiùltadh : is feàrr a ghearradh às gu lèir n*
idir a rìarachadh. Ach is ann de " shuidheachadh" an
Tighearna fèin an sluagh spioradail, agus " uisgichidh"
Fois nan Naomh. 45
è ìad 'us bheir è orra fàs. Cuiridh è acras 'us tart òirnn
an de*igh f ìreantachd, a chum ar deanamh sona le làn
rìarachadh a thabhairt duinn. Nis, a Chriosduidh, so
an fhois a tha rèir do chridhe. Gheibh thu ìnnte gach
ni a's urrainn do chridhe bochd a mhìannachadh.
Gheibh thu ìnnte na nithe sin airson an robh thu cho
fad ag ùrnuigh 's a' saothrachadh. B' ànnsa leat Dia
ann an Criosd a bhi agad na 'n saoghal uile. Matà, tha
ìad agad an sin. Ciod nach tugadh tu airson " dearbh-
bheachd air gràdh Dhè ? Tha sin agad 's an f hois so,
gun amharus. Mìannaich, a Chriosduidh, ciod is ur-
rainn thu, ìarr ciod is àill leat, agus bheìrear dhuit è,
cha n-è mhàin gu leth na rìoghachd, ach faraon an rìgh
's an rìoghachd a mhealtuinn. Anns a' bheatha so cha
n-eil againn ach mìann 'us ùrnuigh, ach anns a' beatha
sin, is è 'bhitheas agamn rìarachadh 'us toil-ìnntinn.
Tha 'n fhois so mar-an-cèudna fìor fhreagarraeb ri
uireasbhuidh nan naomh. Gheibhear ìnnte gach uile
ni air am bheil fèum aca. Cha n-è sòlas tròm, tiugh,
cruthaichte, a bhitheas, cosmhuil ri àrmachd Shauil air
Daibhidh, 'n a eallach, 'us cha n-ànn 'n a chuideachadh
dhoibh. Is è Chriosd agus naomhachd iomlan air am
bu mhò am fèum, agus deònaichear sin dhoibh gu pailt.
8. Tuilleadh fathast, bithidh an f hois so sàr iomlan.
An sin bithidh againn aoibhneas gun bhròn, agus fois
gun sgìos. Cha bhi aon bhoinne truaillidheachd againn
ameasg ar gràsan, no idir fulang maille ri sòlas. Cha
n-'eil aon 's an acarsaid ud de na tonnaibh fuar,
garbh, buaireasach sin leis am bheil sinn an so air ar
luasgadh sìos 'us suas. An diugh, gheibhe&r slàn sinn,
am màireach tìnn, — an diugh ann am meas, am màir-
each ann an dìmeas, — an diugh càirdean againn, am
màireach gun charaid idir. Cha n-è sin amhàin, ach
gheibh sinn, anns a' bheatha so, fion m\n, milis agus
fton-gè'ur, searbh anns an aon chopan. Ma " thogas
taisbeana chum an treas nèamh sìnn" buailidh teachdair
Shàtain sinn gu grad, agus gheibh sinn " sgolb 's an
fheòil" a chum ar n-ìsleachadh. Ach cha n-'eil ath-
arrachadh sam-bith mar sin ann an nèamh. Ach mar
"thilgeas gràdh diongmhalta an t-eagal amaeh," is
amhuil a " thilgeas" aoibhneas " diongmhalta" am bròn
46 Oirdhearcas
amach, agus tilgidh sonas iomlan amach gach cuimhne
air truaighe, agus gheibh sinne fois o gach olc 'us o gach
fulangas peacaidh.
Cha n-f haod seòrsa peacaidh sam-bith a dhol astigh
do nèamh air chor sam-bith, " cha tèid air chor sam-bith
a steach ann ni air bith a shalaicheas, no a dh'oibrich-
eas gràineileachd, no a ni breug : ach iadsan a mhàin
a tha sgrìobhta ann an leabhar beatha an Uain." Taisb.
21. 27. Carson a bhàsaich Criosd na'n gabhadh nèamh
astigh anamanan neo-iomlan ? " Is ann a chum na crìche
so a dh'foillsicheadh Mac Dhe* chum gu'n sgriosadh e oibre
an diabhuil." 1 Eò. 3. 8. Cha b' ànn a chum ar fagail
salach, a rinn fuil agus spiorad Chriosd so uile. " Ciod
è," arsa Pòl, " comunn an t-soluis ris an dorchadas ?
agus ciod an rèite a ta aig Criosd ri Belial ?" Nis, a
Chriosduidh, 'nuair a ruigeas tu nèamh, cha pheacaich
A hu ni's mò. Nach sgèul aoibhneach sin dhuit-sa, a bha
cho fada ri " ùrnuigh agus caithris" an aghaidh a pheac-
aidh? Tha fios agam na'm faigheadh tu do roghainn
gu'm b'f heàrr leat a bhi saor o pheacadh na'n saoghal
uile. Gheibh thu do roghainn matà. An cridhe
cruaidh sin, agus na smuaintean brucach, draghail sin a
bha 'g a do leantuinn aig gach dleasanas, fàgaidh tu ìad
ad' dhèigh gu sìorruidh. Cha chuir aineolas dragh air
do thuigse gu bràth. Bithidh gach rann de'n Sgriobtuir
a bha roimhe dorch ort, anis air a dheanamh làn shoilleir
dhuit. Na h-uile nithe, a bha roimhe, mar shaoil leat-
sa, a' comh-àicheadh a chèile, bithidh ìad air an dean-
amh làn-rèidh, làn-shoilleir dhuit. Is è an Criosduidh,
a's bochda 'tha an dràst air nèamh, diadhair a's coimh-
lionta, agus a's ionnsuichte gu mòr na'n Criosduidh a's
mò air talamh. cia sona an la sin, 'nuair nach bi
mearachd idir ann gu bràth, 'nuair a lìonar ar tuigse le
Dia fèin nach f hàg dorchadas idir annainn ! Bithidh
gnhis Dhè 'n a sgriobtuir dhuinn, anns an lèugh sìnn
an fhìrinn uile. Is iomadh duine diadhaidh anns a'
bheatha so. a rìnn le èud gun eòlas, muinntir èile a
mhi-threòrachadh, a mhealladh 's a thruailleadh, nach
urrainn an cur ceart arìst, 'nuair a chi è a mhearachd
fèin. Is tric air an là an diugh a gheibhear barailean
mearachdach aig sluagh maith, air bheag eòlas, agus
Fois nan Naomh. 47
rha \ad sin glè chunnartach. Ach air nèamh bithidh sinn
uile a' comh-chòrdadh 's an aon f hìrinn, mar aon maille
ri Dia neach a's E-fèin an f hìrinn. Fòs gheibh sinn fois
o gach peacadh toile, peacadh aignidh 'us còmhraidh.
Dealaichidh sinn gu bràth ris a' bhith cheannairceach
sin, " a' Mhi-thoìl" a ta fathast ag ìarruidh ar tarruing
air falbh o Dhia. Cha shàraichear 's cha bhuairear sinn
le mothachadh, no faicinn cumhachd truaillidheachd
sam-bith, no le pròis, no " paisean," no lhnndaireachd, no
mì-f haireachadh, no coimheachas ri Dhia 'us ri nithibh
Dhè, no gluasad mì-chothromach, no aigneadh fuar, no
gràdh lag, no ciùrradh an Spioraid, no gnìomh sgainneal-
ach, no còmhradh mì-naomh : o na nithe sin uile gheibh
sinn fois gu brath I An sin, còrdaidh ar toil ri toil Dè,
mar a fhreagras aghaidh do aghaidh ann an sgàthan.
Is E-fèin ar lagh agus ar riaghailt, 'us cha chlaon sinn
uaith-san gu bràth. Edbh. 4. 10.
Air thalamh dh'f huilig sinn an lorg ar peacachaidh,
ach air nèamh sguiridh gach peacadh agus fulang gu
lèir. Gheibh sinn fois o na teagamhan sin uile a bha
againn mu ghràdh Dhia. Cha n-abrar ni's mò, mar
thuirt Dochdadair Iain Preston gu cothromach, " Is cos-
mhuil teagamhan ris'a' chluaran, is droch luibh è, acb
gheibhear a' fàs è ann an talamh maith." Cha chluinn
sinn càinnt 'us ceist mar so ni's mò, " Ciod a nì mì chum
fios 'f haotuinn air mo staid ? Ciamar a dh-aithnicheas
ml gur è Dia m' Athair ? — gu'm bheil mo chridhe ceart r
— gu'm bheil mo chòmhradh f ìor — mo chreidimh treibh-
dhireach? Tha eagal òrm nach 'eil mo pheacaidhean
air am maitheadh, — gur cealgaireachd m' oibrean uile, —
gu'n diùlt Dia mì — nach 'eil è 'g èisdeachd m' urnuigh."
Tìonndaidhear so uile gu moladh an sin. Gheibh sinn
fois o gach mothachadh air corruich Dhia. Cha bhi
eagal ifrinn idir air nèamh. Air uairibh, " chuimhnich"
an t-anam gràsmhor " air Dia, agus bha è fo bhuaireas,
rinn è gearan agus chlaoidheadh è, agus dhiùlt è sòlas a
ghabhail ; luidh fearg Dhè air gu teann, agus chlaoidh
Dia è le 'thonnaibh uile." Ach dearbhar dhuinn air an
là sin, ged " dh'fholaich Dia ,a ghnùis uainn car tiota ;"
fathast " le caoimhneas sìorruidh nì e tròcair òirnn."
Isà. 54. 8. Gheibh sinn fois o uile bhuairidhean Shàt-
48 Oirdhearcaa
am. cia tròm an doilgheas do Chriosduidh \arraidh
air a Thighearn àicheadh, agus ged nach gèill è idir do'n
droch bhrosnachadh sin, nach p\an d'a anam ìarrtas
cho oillteil I doruinn d'a chridhe è 'bhi air a ghluasad le
smuaintibh cho toibheumach : air uairibh le smuaintean
cruaidh mu Dhia, — smuaintean mì-mheasail mu Chriosd,
— smuainteanmì-chreidmheach mu'n Sgriobtuir, — droch
smuaintean mu f hreasdal Dhè' : air a bhrosnachadh, air
uairibh, gu pilleadh ris na nithibh a ta làthair, a' cluith
ri maghar dubhanach a' pheacaidh, a' lèum gu taitneas
na feòla, agus air amaibh a' tuiteam ann an glamair dubh
na h-aindiadhachd fèin ! nach math is aithne dhuinn
foill ar cridheachan fèin, ìad cho ealamh ris an spong gu
teine 'ghabhail, cho luath 's a bheanas aon de na srad-
aibh sin riutha ! Tha comas aig Sàtan ar brosnachadh
" anns an f hàsach," ach cha n-f haod è 'dhol astigh do'n
l " bhaile naomh." Faodaidh èar " cur air binnein an
f teampuill" anns an " Ierusalem" thalmhaidh, ach cha
• n-fhaod è teachd fagus do'n " Ierusalem Nuadh." Faod-
aidh è ar " toirt chum beinne ro àird," ach cha n-urrainn
ì è " Sliabh Shioin" a dhìreadh gu bràth : agus geda
b'urrainn, is beag a b'f hìach " uile rìoghachdan an
domhain agus an glòir" le anam a f huair seilbh air
rìoghachd ar Tighearna. Mata 4. 1-8. Is beag gu
dearbh ! Mar sin, is dìomhain do Shàtan a bhi ri bros-
nachadh tuilleadh. Fòs sguiridh gach brosnachadh a
bheir an saoghal agus an f heòil. Och ! cia lìonmhor ar
cunnartan 's an t-saoghal so gach uair ! Is ribe gach
ceud-fàdh 'us ball. Is ribe dhuinn gach crèutair, gach
tròcair 'us dleasanas. Is gànn a dh-fosglas sinn ar
sùilean, gun chunnart olc a smuaineachadh ; farmad
againn riuth-san a ta os ar cionn, dìmeas 'g a dheanamh
orra-san a's ilse na sinn-fèin ; a' sànntachadh cuid muinn-
tir eile ; le an-iochd 'us àrdan a' deanamh tàire air
crèutairean bochd, luideagach. Ma chithear bòichead
pearsa, dìxisgidh ana-mìann. Ma chithear ciorram air
neach, nithear tàir 'us fanaid air, no gabhar gràin deth.
Nach ealamha dh-èisdeas an cridheri cùl-chàineadh,
fala-dhà dhìomhain, 'us càinnt rapach ! Nach sinn a
dh-fhèumadh ar droch càil a chaithris 's a cheànnsach-
adh gach uair ! Am bheil thu sgìamhach, bòidheach ?
Fois nan Naomh. 49
Lasaidh sin d' àrdan annad. Am bheil thu ciorramach,
càm, no crùbach? Fàgaidh sin thu gearanach. Am
bheiltàlant ìnntinn agad, ealamh, comasach air ionnsach-
adh ? Sèididh sin suas thu, ag \arraidh do mholadh, 'us
tàir a dheanamh air muinntir eile nach 'eil cho barr-
aichte riut-fèin ! Am bheil thu aineolach ? Cia tric a bheir
sin ort tàir a dheanamh air nithibh nach tuig thu, agus
nach aithne dhuit ! Am bheil ùghdarras, no cumhachd
agad os-ceànn muinntir eile ? Cia tric a gheibhear thu
'g a mhì-ghnàthachadh, do thoil fèin mar lagh dhuit,
taitneas dhaoine eile air a chur suarach leat ; 'us gach
nì 'g a iomairt leat, a chum do thoil 'us do chùisean
fèin a chur air aghaidh, gun sùim mu mhaith chàich !
An ìochdaran thu ? Cia ullamh thu gu labhairt-^ar àirde
muinntir eile, a' toirt breith air an gnìomhraibh gu
farmadach, ar&r do dhroch bharail fèin ! Am bheil thu
saoibhir gun bhi ro uallach às ? Am bheil thu boch^
gun bhi mì-thoilichte ? Am bheil thu 'deanamh dt
dhleasanais, no 'deanamh Slànuigheir de do dhleasanas
Leis na ribichean sin tha è buailteach dhuinn a bhi
air ar glacadh. Cha d'rinn Dia ìad a chum sinne 'rib-
eadh leo, ach rinn ar truaillidheachd fèin ìad 'n an
ribichean dhuinn. fs è sinn-fèin — ar droch nàdur fèin
— painntearan a's miosa dhuinn. Ach so ar sòlas mòr,
fuasglaidh an fhois so sinn uatha sin gu lèir. Cha n-
f haigh Sàtan, no smuain olc a dheanamh seirbhis dà,
astigh do'n # ionad naomh ! An sin, bithidh gach smuain
glan, 'us àrd-mholar ar Fear-saoraidh mòr leis na h-uile.
Agus bithidh sinn saor, dealaichte bho uile ghèur-
leanmhuinnibh 'us o dhroch grèadhadh t-saoghail. An
sin, freagrar ùrnuighean " nan anamanan fo'n altair,"
agus " dìolaidh Dia am fuil orra-san a ta 'n an còmhnuidh
air an talamh." Taisb. 6. 9, 10. An diugh, àm ar
crùnaidh le droighionn ; an sin, àm ar crùnaidh le glòir.
An diugh, " Iadsan uile leis an àill am beatha a chaith-
eamh gu diadhaidh ann an Iosa Criosd, fuiligidh ìad
gèur-leanmhuinn." Ach an sin, " Iadsan a dh'f huilig
maille ri Criosd, glòraichear \ad maille ris." Ròm. 8.
17. An diugh, " fuathaichear sinn air sgàth Chriosd, "
ach an sin, " nithear iongantach è 'n a naomhaibh" a
bha mar sin air am fuathachadh. Air an talarnh, " is
D
60 Oirdhearca*
bàìi-amhairc sinn do'n t-saoghal, agus do ainglibh, agus
do dhaoinibh, mar shalachar an t-saoghail, mar anabas
nan uile nithe." 1 Cor. 4. 9. " Cuiridh daoine às an
cuideachd sinn, bheir ìad càinnt mhaslach dhuinn, agus
tilgidh ìad amach ar n-ainm mar olc." Ach air an ià
sin, dùr-amhaircidh ìad òirnn ann an glòir. Ach tilgear
ìadsan amach à cuideachd nan naomh, agus dealaichear
uainn ìad àill air nàill. An diugh, is gànn a gheibh sinn
hrnuigh a dheanamh ann ar teaghlaichean, no cliù a
shèinn do Dhia, gun bhèum 'fhaotuinn uatha, ma
chluinneas ìad ar guth. nach ìad a bhios air an cràdh
'nuair a chì \ad sinne ri gàirdeachas agus a' moladh, 'us
ìad-fèin ri donnalaich 'us caoidh ! Thusa nach urrainn,
an diugh, do làmh a chur ri obair Dhè, gun deadh-ghean
an t-saoghail a chall, smuainich agad-fèin gu'n co-oib-
rich gach aon air nèamh leat gu toileach, a chridhe 's a
ghuth ag aonadh maille riut ann an aoibhneas agus mol-
adh sìorruidh. Gus a sin, ' sealbhaich d' anam ann am
foighidinn.' Fuilig tàir 'us masladh airson Chriosd.
Ceangail suas ìad mar chrùn air do cheànn. Meas ìad
'n an saoibhreas a's mò gu mòr na stòras an t-saoghail
uile. Oir " is ceart an ni do Dhia, àmhghar ìocadh
dhoibh-san a ta 'cur àmhghair oirbh ; agus dhuibh-se a
ta fo àmhghar, fois maille ri Criosd." 2 Tes. 1. 6, 7.
An sin, gheibh sinn fois o na roinnean agus o na
diùbhrasan nàireach sin a bha eadarainn-fèin mu eaglais-
ibh. Nach gràdhach a chòrdas mìltean maille ri 'chèile
air nèamh, a bha 'mi-chòrdadh air thalamh ! Cha n-'eil
còmhsti an sin, do bhrigh nach fhaighear àrdan, no
aineolas, no truaillidheachd air-bith ànn. Cha bhi
smuain, an sin, air meudachadh aon phàirtidh, no air
beagachadh pairtidh eile, le briathraibh 'us cèumaibh
carach, ?innleachdach. Ma bhitheas nàire, no bròn air
noamh, bithidh sinn brònach 'us fo nàire ri cuimhneach-
adh air a' ghiulain aimhreiteach so air talamh ; mar bha
bràithrean Iosei a' cuimhneachadh 'n a làthair air an
droch grèadhadh a rinn ìad air roimhe sin. Mo nàire !
Nach leòr leinn an saoghal uile 'bhi cogadh 'n ar
n-aghaidh gun sinn-fèin a bhi ri cogadh an aghaidh a
chèile ? Moladh do làithibh na gèur-leanmhuinn a thug
gpi tric air Criosduidhean diuthachadh ri 'chèile ann an
Fois nan Naomh. 51
gràdh. Ach ged robh carraid againn an so car tiota
pronnaidh grìan-sholus na saorsa gach ainneart 'us
aimhreit gu duslach. cia sona là fois nan naomh
ann an glòir, far, mar nach 'eil ann ach aon Dia, aon
Chriosd, aon Spiorad, nach bi againn uile ach aon
chridhe, aon eaglais,* aon obair gu sìorruidh !
Gheibh sinn fois o chomp3>»- ann an deuchainnibh
ar bràithrean. Is " ospadal," no tigh-bhochd an eaglais
air thalamh. Cuid innt' ag osnaich fo thuigse dhorch, —
cuid fo chridhe gun mhothachadh, — cuid a' fannachadl
fo lag-chuis gun toradh, — cuid air an ciurradh le 'n
droch giùlain fera, — cuid ag èigheachd fo bhochduinn, —
cuid air am pìanadh le anmhuinneachd, — cuid a' caoidh
an iomadh càlldachd. Ach nach è doilgheas a's mò na
sin uile, ar càirdean dàimheil, gràdhach 'fhaicinn a'
teicheadh o fhìrinn Chriosd, a' dearmad Chriosd, a'
dearraad an anamana fèin, gun dùsgadh idir amach
à clò-chadal a' pheacaidh. Seall air athair, no màth-
air, bràthair, no piuthar, fear-pòsda, no bean-phòsda,
leanabh, no caraid ain-diadhaidh ; agus smuainich nach
'eil teagamh nach bi ìad sin a' losgadh ann an ifrinn gu
brath, ma bhàsaicheas ìad anns an staid neo-ìompaichte
so anns am bheil \ad. Smuainich air an t-soisgeul air a
dhiùltadh le daoine — anamanan bochd, mì-thoileach air
am fagal faìamh, dall, dorch, 'us ìad a' cur às an t-soluis
a dheanadh an treòrachadh gu slàint ! Ach bithidh là
mòr ar fois-ne saor o na nithe sin uile. " Crìochnaichear
làithean a' bhròin, agus, " Thighearna," bithidh do
shluagh uile 'n am fireanaibh; sealbhaichidh iad am
fearann gu sìorruidh ; am meangan a shuidhich thu,
obair do làmha, chum gu'm bi thu air do ghlòrachadh."
Isà. 60. 20, 21.
An sin, gheibh sinn fois o gach fulangas cuirp a ta
againn an dràst. Faodaidh so a bhi beag ann an seall-
adh muinntir a tha nise beò ann an socair 'us ann am
pailteas : ach do'n anam, a ta gach là air 'f hàsgadh 'us
air a chràdh le trioblaid, is milis smuaineachadh air
nèamh. Och cia lionmhor ! cho lionmhor ri làithean
'us uairean, trioblaidean na beatha bàsmhoir so fo'm
* 1» 1 &n/hìor Eaglais, fìor phobull Dhia, ciod-air-bith meur de lu<jJid-
aieachaidh d' am buin ìad.— BADAR.
32 Oìrdhearcas
bheil sinn beò an diugh ! Dh'f hàg ar Fear-saoraidh na
boinnean searbh sin againn ri òl, chum ar gràineachadh
o'n olc le droch bhlas na dibhe seirbhe, chum ar pill-
eadh gus an deoch mhilis, bheò, ghlan ìarraidh agus òl
à amhuinn an t-sòlais ; agus mar sin, ar glanadh 's ar
gealachadh airson crùin na beatha. An diugh buailidh
bròn astigh air gach ceud-fàdh, a' pìanadh a' chuirp
s a' ciùrradh a' chridhe. Nach 'eil gach bàll o'n cheaun
gus a' chois gu tric a' fulang ? Ach fàgaidh sinn gach
pìan 'us peacadh, gach dus 'us feòil uile gu lèir 'n ar
dè*igh. suairahneas beannaichte na rìoghachd sin far
nach 'eil nì ach sìth mhilis gun sgur! sin àit na
slàinte, gun oich, gun acain, gun aon neach tìnn ann !
cia beannaicht' an tìr anns am bheil na h-uile 'n an
rìghrean ! Cia naomh an coimhthional anns am bheil na
h-uile 'n an sagartan ! Cia saor an stàit anns nach 'eil
òglaich idir ach òglàich an Ard Rìgh ! Cha bhi duine
bochd, sglth an sin ! Cha bhi acras, no tart an sin! Cha
bhi neach luideagach, no lomnochd an sin ! Cha bhi
reothadh, crith-fhuachd, no cruaidh theas an sin ! Cha
bhi ar n-aghaidhean glas, no dubhach an sin ! Cha bhi
aimhreit, no sgaradh eadar càirdean an sin ! Cha bhi
tigh-aire, no tigh-bròin, no caoidh, no deòir an sin : oir
" tìormaichidh Dia gach dèur o ar sùilibh an sin !"
m' anam gihlain anis le anmhuinneachd dò phàilliuin
thalmhaidh. Cha mhair so ach mionaid bheag. Tha
fuaim casan an Fhir-shaoraidh eadhon aig an dorus.
Fòs gheibh sinn fois o gach dleasanas a ta an diugh
y ar sgìtheachadh. Cluinnear gach fear-riaghlaidh,
pàrant 'us ministear coguiseach, dleasanach a' gearan
an diugh " 's ann òrm-sa 'tha 'n t-eallach trom."
Tha caochladh dleasanas aig gach staid 'us aois, agus
gheibhear gach Criosduidh curamach a' gearan, "
m' eallach ! Och is trom m' eire ! Och is è mo lag-chuis
fèin a tha 'g a dheanamh tròm !" Ach tilgidh an fhois,
a ta 'feitheamh òirnn, an t-eallach so dhìnn.
Aon uair fathast, gheibh sinn fois o na trioblaidibh
drSghail sin uile a dh-f hèumas a bhi 'g ar leantuinn an
80 gus an tig an là air an nochdar sinn an làthair Dhè.
An diugh, gheibhear boinnean trioblaid ann ar mìann,
ann ar dochas, ann ar fadachd, 'us ann ar feitheamh
Fois nan Naorrih. 53
Bpioradail, ach sguiridh sin. Air an là sin, gheibh sinn
an t-ionmhas an còmhnuidh, gach uair a sheallas sinn
ann ar cisteig. Gheibh sinn Criosd an còmhnuidh ann
ar cridhe, gun dol idir ni's mò o mheadhon gu meadhon
'g a ìarraidh , oir crìochnaichear gach ui!e mheadhon
dhuinn ann an làn mhealtuinn uile bheannaichte.
9. Is è 'n t-sèud mu-dheireadh ann ar crùn, Fois
Shìorruidh. Dh-easbhuidh so, is beag nach bu neo-ni
na nìthe ud uile. Bu bhoinne searbh ann ar gàirdeachas,
eadhon smuaineachadh air dealachadh ris an fhois so.
B'ifrinn air nèamh smuaineachadh air a call aig àm air-
bith, dìreach mar bu sheòrsa nèimh è do'n mhuinntir
mhallaichte anns an t-slochd, na'n robh dòchas aca ri
faighinn £s uair-eigin. Tha bàsmhorachd sgrìobhte air
gach toileachas fo'n ghrèin. Caillear ar toil-ìnntinn anns
gach cuspair taitneach 'g a f haicinn a' bàsachadh ann
ar làimh ! Ach, a Shìorruidheachd bheannaichte I far
am bi againn beatha agus toil-ìnntinn bhuan gun chùram,
gun eagal bàis ! far am bi sinn " 'n ar puist ann an
teampull ar Dè, agus cha tèid sin ni's mò a mach às."
Taisb. 3. 12. Am feadh bu sheirbhisich sinn, thugadh
àite dhuinn fo aonta, agus sin fad là goirid ar beatha ;"
" ach fanaidh am mac 'san tigh gu bràth." Eò. 8. 35.
Ann ar pàrras talmhaidh, Eden, bha rathad amach ds,
ach cha d'f huaradh riamh rathad astiyh ànn arìst. Ach
anns a' phàrras shìorruidh so tha rathad astigh, gun
rathad idir amach às arìst. Lùc. 16. 26. " m' anam
tilg uait do smuaintean faoin mu thaitneasaibh na beatha
so. Tilg uait do ghreim de'n talamh 'us de'n f heòil.
Smuainich tric, smuainich làn air brìghmhorachd an aon
f hocail so — Sìorruidheachd. Dè so ! a bhi beò, seadh
beò gun bhàsachadh gu bràth ! Dean gàirdeachas, seadh
gairdeachas gu bràth ! bu shona dhuibh-se anamanan
mallaicht' ann an ifrinn shìos, na'm faigheadh sibh fuasg-
ladh an dèigh do cheud mìle bliadhna 'dhol seachad !
bu truagh dhuibh-se, a naoimh air nèamh, na'n caill-
eadh sibh bhur seilbh air glòir, an dèigh do iomadh
ceud mìle saoghal a dhol seachad. Anns an f hocal so
Sìorruidh — Siorruidh — Sìorruidh (a' s\or-ruith,) tha d6r-
uinn iomlan nan deamhnan, agus glòir iomlan nan naomh.
na'n smuainicheadh am peacach air an fhocal so,
54 Oirdhearcas Fois nan Naorah.
shaoilinn gu'n tugadh è air lèum amach à cadal a
pheacaidh ! na'n smuainicheadh an t-anam gràsmhor
air, shaoilinn gu'm beò-neartaicheadh sin è fo'n àmhghar
a's dòruinniche ! — Agus Tighearn, am bi Mise mar
sin beò gu sìorruidh ? Matà, bheir mì fòs gràdh gu sìorr-
uidh. Am bi mo ghàirdeachas neo-bhàsmhor ? agus nach
bi mo thàing-mholadh neo-bhàsmhor mar-an-cèudna ?
Is cìnnteach, mur càill mì mo ghlòir gu sìorruidh, nach
sguir mì idir de do mholadh-sa gu sìorruidh. Ni thu
mi-fèin agus mo ghlòir iomlan agus buan-mhaireannach,
mar sin is leat-sa mì, agus cha leam-fèin mì, agus is è
mo ghlòir-sa do ghlòir-sa. Agus do bhrìgh gu'm b'è
do ghlòir fèin d' àrd chrìoch ann mo ghlòir-sa, is è sin
mo chrìoch-sa, mar-an-cèudna, an dèigh dhuit mo chrùn-
adh leis a' ghlòir sin air nach tig crìoch idir. " A nis
do'n Rìgh shìorruidh, neo-thruaillidh, neo-fhaicsinneach,
do Dhia a ta mhàin glic, gu robh urram agus glòir, gu
rfaoghal nan saoghal. Amen." 1 Tim. 1. 17.
Mar so dh'oidhirpich mì boillsgeadh a nochdadh
dhuibh de'n ghlòir a tha ri teachd. Ach is geàrr mo
bhriathran-sa air òirdhearcas na glòire sin ! A le'ughadair,
ma's creidmheach s\mplidh, iriosal thu, a' feitheamh le
fadachd, 's a' deanamh saothair airson na foise so, is
goirid gus am faic agus am mothaich thu gur fìrinn so
uile, agus gheibh thu sealladh cho soilleir de'n staid
bheannaichte so 's a bheir ort truas mòr a ghabhail de
na crèutairean truagh sin leis nach àill an f hois so ìarr-
aidh, no 'ghabhail. Chì thu nach d'ìnnseadh leam-sa
an so, an deicheamh mìle cuid de òirdhearcas na fois' a
ta 'feitheamh air na naoimh. Ach an dràst, deanadh
am beagan a chuala tu d' ìarrtas agus do dhìchioll a
bheothachadh. Eirich ; tog ort ; oibrich ; ruith agus
dean spàirn ; cathaich agus cum romhad ; oir is cmnt-
each, glòrmhor an duais a ta romhad. Coimhlionaidh
Dia a ghealladh. Feuch màta, nach mag, nach meal
's nach mìll thusa d'anam fdin le dàil, no leisgeul. Ciod
a shaoileas tu, a b'f heàrr do Chriosduidhean, ann an
cuairt am beatha 's an dleasanais, na glòir na foise so a
chumail an còmhnuidh ùr, blàth 'n an smuaintibh ? Cia
naomh am fònn anns am biodh an spioradan, na'n lean-
adh ìad a' beò-mheòrachadh tre chreidimh air glòir
Comharradh na muinntir, &c. 55
nèimh ? Am biodh an cridhe cho tròm, dorch ? an
gnùis cho dùbhach ? an sòlas cho talmhaidh, gann ? Am
biodh eagal fulang, no bàsachadh orra? Nach ann a
bhitheadh gach là 'n a bhliadhna dhoibh, gus an amais-
eadh ìad air an f hois ? An Tighearn a shlànachadh ar
cridheachan feòlmhor, air eagal nach " tèid sinn a steach
d'a shuaimhneas, airson ar mì-chreidimh." Eabh. 3. 19.
Caibdeil IV.
Comharradh na Muìnntir sìn dò'm bheil an Fhois so
air a h-ullachadh.
Am feadh a bha mì shuas air a' bhèinn, a' searmon-
achadh air òirdhearcas Fois nan Naomh, mhothaich mì
gu'm bu mhaith dhomh a bhi an sin. Air an aobhar
sin dh'fhuirich mì car fad ànn, agus mur bitheadh gur
beag, bochd mo bhreithneachadh air mòrachd na cùise,
dh-fhanainn ann mòran na's fhaide. Cò a ghabhadh
sgìos a bhi 'beachdachadh air tìr cho sona ? Na'n cluinn-
eadh coigreach mu 'n àrd ghlòir do-labhairt so, cha
b' iongantach geda theireadh è, cò è an crèutair mòr,
àraid, dealrach airson an deachaidh a' ghlòir anabarrach
ud ullachadh? Gu cinnteach is cre'utair fìor luachmhor
è ! Ach cò è nis an crèutair àraid sin ? Cha n-'eil ach
slige* bhochd, làn duslaich air a bheothachadh le anam
rèusanta, neo-fhaicsinneach, agus air a cheartachadh
le cumhachd neo-fhaicsinneach gràis ath-nuadhachaidh.
Sin, matà, an crèutair a gheibh seilbh air a' ghlòir
do-labhairt ud. Shaoileadh tu gur èudar gur è crèutair
fìor airidh agus fior luachmhor a ruigeas air, a leithid a
ghlòir. Matà, cha n-'eil è idir airidh, no luachmhor.
Ma's airidh è air nì sam-bith, is ann air dìteadh a ta è
airidh ; oir bhuaileadh è roimhe gu sgrìos, mur bitheadh
è air a ghlacadh le gràdh, agus air a philleadh air ais
leis an Tì sin a's è " na h-uile." Col. 3. 11. Agus air
* Is è a chorp fèin, no peacach sam-bith eile, a tha an t-Ughdair
diadhaidh a' ciallachadh leis an " t-slige," an e»
56 Comnarradh na Muinntir sin do'm bheil
dhà gabhail gu caidreach ris an T\ sin, agus e-fèin a
shocrachadh air-san, gheibh è ànn-san agus trìd-san a'
ghlòir ud uile. Is ìad gu h-àraid a' mhuinntir airson am
bheil an f hois so air a h-ullachadh — " sluagh Dhè" air
an taghadh le Dia o shìorruidheachd, — air an tabhairt do
Chriosd mar am Fear-saoraidh, — air an ath-bhreith, —
fo ghèur mhothachadh air olcas agus truaigh' a' pheac-
aidh, — air dìomhanas a' chrèutair, — agus air làn phailteas
Chriosd, — an toil air a h-ath-nuadhachadh, — ìad 'g an
ceangal fèin ann an cùmhnant ri Criosd, agus a' buan-
achadh anns a' cheangal so gus a' chrìoch.
1. Is ìad " sluagh Dhè," ìadsan a ta air an taghadh
le Dia o sMorruidheachd. Tha è soilleir o'n Sgriobtuir
agus o f hiosrachadh, nach 'eil ànnta ach àireamh bheag
de'n chinne-daoine. Is " trèud bheag" ìad agus " dhoibh-
san is e deadh thoil an Athar an rioghachd a thoirt."
Luc. 12. 32. Tha an àireamh na's lugha na tha an
saoghal a' smuainachadh ; ach cha n-'eil ìad cho gànn
's a shaoileas anamanan fànn aig am bheil amharus nach
'eil Dia toileach a bhi 'n a Dhia dhoibh, 'nuair a gheibh
sìad ìad-fem mì-thoileach a bhi 'n an sluagh dhà-san.
2. Tha 'mhuinntir so air an tabhairt le Dia d'a Mhac,
gu bhi air an saoradh leis o'n staid chàillte, agus air an
àrdachadh leis gu glòir. Thug Dia na h-uile nithe d'a
Mhac, ach cha n-ann mar thug è a " shluagh taghta"
dhà. Thug Dia " cumhachd dhà air gach feoil, na h-uile
a thug thu dhà chum gu'n tugadh esan dhoibh a' bheatha
mhaireannach." Ed. 17. 2. Tha'n t-eadar-dhealachadh
so air a mh\neachadh dhuinn gu soilleir leis na Abstol
ag ràdh " Chuir e na h-uile nithe fuidh a chosaibh, agus
thuig se e gu bhi 'n a cheann os ceann nan uile nithe
do'n eaglais." Eph. 1. 22. Cha n-ànn air an dòigh
àraid anns am bheil Criosd 'n a èirig airson a shluaigh
fèin, a tha è " 'na èirig airson nan uile." 1 Tim. 2. 6.
3. Is buaidh mhòr, àraid anns a' mhuinntir so, gu'm
bheil ìad air an ath-bhreith— air am " breith a rìs."
Eò. 3. 3. B'u cho do-dheante do mhuinntir a bhi
'n an sluagh do Dhia, gun ath-ghineamhuinn, 's a bhi
'n an cloinn do dhaoine gun ghinealach. Do bhrìgh gur
naimhdean do Dhia sinn, mar bheirear sinn o'n bhroinn,
fìnnnaidh sinn a bhi air ar n-iu'-bhreith, — an ìnntinn a
an Fhois so air a h-ullachadh. 57
bhi air a h-atharrachadh le Spiorad Dhè, a chum a bhi
air ar deanamh 'n ar mic do Dhia, air-neo fantuinn
'n ar naimhdean dhà. Faodaidh ath-leasachadh beatha a
bhi air 'oibreachadh ann an duine, ach cha theàrnadh,
cha shlàint spioradail sin idir, gus am bi an ùr-bhreith
air a h-oibreachadh 'n a anam.
4. Foillsichear a' bheatha nuadh so ann an " sluagh
Dhè" le gèur mhothachadh mu nithibh naomh. Gheibh
\ad mothachadh air oleas a' pheacaidh. Bheirear am
peacach gu aithneachadh agus a mhothachadh gur è am
peacadh sin, anns an robh a thlachd, ni a's gràineile na
losgunn, no nathair, agus olc a's mò na plàigh, no gorta,
gur briseadh è air lagh flrinneach an Dè a's ro àirde,
eas-onoir do Dhia, agus sgrios do'n pheacach fèin. Anis
cha n-f huaim gun bhrìgh leis achmhasan an aghaidh a'
pheacaidh na's fhaide, deargaidh anis gach focal mu
pheacadh air a chridhe, agus gabhaidh è cronachadh.
B'àbhaist dà iongantas a bhi air carson a bhathas a
deanamh a leithid a thoirm an aghaidh a' pheacaidh ?
Carson nach gabhadh duine beagan toil-\nntinn ann an
n\ toirmisgte ? Cha do thuig è roimhe gur ànn an lorg
droch bhith a' pheacaidh a b'èigin do Chriosd bàsachadh,
agus a bhitheas saoghal gun Chriosd air am pìanadh gu
bràth ann an ifrinn. Ach cha n-'eil a' chùis mar siu
anis ; oir dh'fhosgail Dia a shùilean anis a dh-f haicinn
gràinealachd a' pheacaidh.
5. Gheibhear faireachadh aca air an truaighe fèin an
lorg a' pheacaidh. Iadsan a bha roimhe 'lèughadh nam
bagairtean a ta lagh Dhè a' labhairt an aghaidh pheac-
ach, mar sgèul air cogadh fad-às, chì ìad anis gur \ad na
bagairtean sin an sgèul fèin. Gheibh \ad am b\nn fèin
ànnta. Ch\ \ad an ainmean fèin sgrìobt' anns a'
mhallachd, no cluinnidh ìad an lagh ag ràdh, bàll-dìr-
each, ris gach aon diubh, mar thuirt Natan, " Is tusa an
duine." 2 Sam. 12. 7. Roimhe so, bha corruich Dhè
do'n pheacach, mar stoirm do dhuine ann an tigh tioram,
d\onach, no mar chràdh an duine thìnn do'n duine shlàn
ag amharc air, ach anis mothaichidh è gu'm bheil è air
a dhìteadh, — gur duine marbh è air a dhìteadh leis an
lagh, agus na'n robh b\nn an lagha air a h-oibreachadh
amach 'n a aghaidh, gu'm bitheadh è càillte gu sìorruidh.
58 Comharradh na Muìnntir sin do'm bheil
Is ì so obair an Spioraid air a gintinn, ann an tomhas
èigin, anns na h-uile a ta air an ath-nuadhachadh.
Ciamar a thigeadh peacair a dh-ionnsuidh Chriosd a
dh-ìarraidh maitheanais, nach d'fhuair e-fèin riamh
ciontach, no air a dhìteadh? — no 'dh-ìarraidh beatha
gun e-fèin f haotuinn marbh gu spioradail. " Cha'n 'eil
fèum aca-san a ta slàn air an lèigh, ach aca-san a ta
tinn." Luc. 5. 31. 'Nuair a chithear an leigheas no, an
ìoc-shlaint, cho luath ris a' ghalar, caisgear roinn mhòr
de thrioblaid an duine thìnn. Agus faodaidh mothach-
adh aoibhneach air tròcair a thoirt air neach mothachadh
air a thruaighe fèin a dhì-chuimhneachadh na's luaithe.
6. Tha mothachadh aig a' mhuinntir so air dìomhanas
agus air easbhuidheachd a' chrèutair. Is fear-iodhol-
aoraidh gach duine do thaobh nàduir. Dh'fhalbh ar
cridheachan o Dhia ann an tuiteam Adhaimh, agus riamh
o'n là sin, is è an crèutair bu dia dhuinn. Is èso peac-
adh mòr ar nàduir. Bheir gach duine neo-ìompaicht'
a' chòir 's a' ghlòir a bhuineas do Dhia 'n a aonar, agus
an t-àit a's àirde 'n a chridhe, do'n chrèutair. Cha n-
'eil teagamh nach abrar Tighearn agus Slànuighear ri
Dia agus Criosd, ach an dèigh sin uile, gheibhear fìor
dhùil a' chrèutair ris a' chrèutair, agus bheirear dhà an
onoir bu chòir a thoirt do Dhia fèin. Is lad taitneas,
buannachd 'us onoir, trìonaid an duine nàdurraich, agus
is è Fèin feòlmhor an triuir sin 'n an aon. B'è ìarraidh
a bhi " mar dheV' ar ceud pheacadh, agus sin am peac-
adh a's mò a ta air a ghintinn ann ar nàdur o ghinealach
gu ginealach. 'Nuair a tha Dia ag ìarraidh ar treòrach-
adh, treòraichidh sinne sinn-fèin. 'Nuair a tha Dia ag
krraidh ar riaghladh, cha n-àill leinn-ne ach ar riaghladh,
fèin. Gheibh sinn coire do'n lagh a thug Dia dhuinn.
B'àill leinn 'atharrachadh, no, na'm faodamaid, a dhean-
amh air dòigh eile — lagh hra dheanamh arèir ar càil fèin.
Is àill le Dia cùram a ghabhail dhìnn, agus mur gabh,
bitidh sinu càillte, ach is feàrr leinn-ne ar cùram fein.
'Nuair bu chòir dhuinn ar cuid ìarraidh air Dia gach là, is
feàrr leinn a bhi beò air ar cuid fèin. 'Nuair bu chòir
dhuinn strìochdadh d'af hreasdal, is ann a gheibhear sinn
ri gearan air, 's a' smuaineachadh gu'n deanadh sinn-fèin
cùisean òrduchadh na's fefcrr na rinn Dia. 'Nuair bu
àn Fhois so air a h-uttachadh. 55
chòir dhuinn smuaineachadh air gràdh, Umhlachd 'us
onoir a thoirt do Dhia, is ann a gheibhear sinn a'
smuaineachadh air gràdh, ùmhlachd 'us onoir do ar
nadur feòlmhor fèin. An àit a bhi ag ìarraidh sìiil Dhe*
a bhi òirnn, is ànn b'àill leinn sùilean 'us eisimeil nan
uile dhaoine 'bhi òirnn-fèin, agus buidheachas, cliù 'us
moladh 'f haotuinn o na h-uile dhaoine. Mar sin, is sinn-
fèin, do thaobh nàduir, ar n-iodhol-aoraidh fèin. Ach
sìos tuitidh an Dagon so 'n a chriomagan, cho luath 's a
dh-ath-nuadhaicheas Dia an t-anam. Is è àrd chrìoch
na h-oibre mòire sin,— obair an ath-nuadhachaidh, — an
cridhe a thoirt air ais a dh-ionnsuidh Dhè fèin. Dearbh-
aidh Dia air a' pheacach nach urrainn an crèutair a bhi
'n a Dia dhà, chum a dheanamh sona, — nach urrainn è
bhi 'n a Chriosd dhà, chum a shaoradh o thruaighe, agus
'aiseag a dh-ionnsuidh Dhè, — a shonas. Ni Dia so cha
n -ànn amhàin le teagasg 'fhocail, ach mar-an-ce'udna le
teagasg a f hreasdail. So anis an t-aobhar gu'm bheil
trioblaid ghoirt a' freagairt cho tric ann an obair an
ìompachaidh. Eignichear sluagh gu èisdeachd ri argu-
maid a ruigeas am beò, 'nuair a dheanadh \ad dìmeas
air na briathraibh a's comasaiche. Faic peacach a
rinn dia de nithibh aimsireil, onoir, creideas agus saoibh-
reas. 'nuair a leigeas Dia nàire, no masladh trclm air, a
thilgeas sè è ann an staid chruaidh às nach urrainn na
nithe sin fuasgladh a thoirt dà, no 'ghearras è air falbh
uaith ìad gu Uir, nach tric a chuidicheas cronachadh mar
sin ann an toirt a' chridhe gu mothachadh ! Ma's è sògh
a's dia do dhuine, maille ris gach nì a mhìannaicheas a
shùil luasganach, a chluas dhèigheil, a chàil shànntach
's a chridhe collaidh, agus gun dean Dia ìad sin uile a
ghearradh air falbh Uaith, no am fàgail 'n an searbhadas
agus 'n am burmaid dhà, nach tric a bheir buille mar
sin an cridhe cruaidh gu mothachadh ! 'Nuair a thilgeas
Dia duine ann an tinneas cràiteach a' gearradh a chridhe
le lotaibh, 's a' dùsgadh a choguis fèin 'n a aghaidh,
agus ag ràdh ris, mar gu'm b' eadh, " Feuch an urrainn
creideas, saoibhreas, no sogh do chuideachadh anis?
An urrainn ìad do choguis leoìnte a shlànachadh ? do
chorp a chumail suas fo chrith a' bhàis ? no d' anam a
chumail o ghairm a' bhàis? thu-fèin a theàrnadh o'n
60 Comkarradh na Muinntir sin do'm bheil
f heirg shìorruidh ? no d' anam a shaoradh o lasraichibh
sìorruidh ? Anis èigh gu h-àrd riutha sin, agus faic an
seas \ad dhuit an àite Dhè agus Chriosd?" mar
dh-oibricheas so gu dlhth, teànn air a' pheacach ! Moth-
aichidh 'us aidichidh an fheòil fèin anis maille ris gach
cail gur dìomhanas an crèutair.
7. Fòs mothaichidh " sluagh Dhè" lànachd agus àrd
òirdhearcas Chriosd, agus am fèum mòr air Criosd. Tha
ìad mar dhuine gortach a' mothachadh a mhòr f hèum
air biadh, no mar dhuine ciontach air a dhìteadh, a'
mothachadh 'fhèum air maitheanas, no mar dhuine
glaiste ann am prìosan airson f hiachan, a' mothachadh
'f heum air neach a phàidheas air a shon. Is ann anis
a mhothaicheas am peacach 'eallach tròm, do-ghiùlain
fe*in, agus a chi è nach 'eil aon ànn a's urrainn a thoirt
deth, ach Criosd. Tuigidh è gu'm bheil è air èigheachd
'n a cheannairceach leis an lagh, agus nach 'eil aon ànn
ach Criosd a's urrainn fuasgladh a thoirt dà \>ho thòir-
eachd an lagha. Tha è mar dhuine air a ruagadh le leò-
mhan, agus a dh-f hèumas bàsachadh mur faigh è dìdean
gu grad. Gheibhear è nis anns an ìmcheist so : " Fèum-
aidh mì an dara cuid," " their è, a bhi air m' f hìrean-
achadh le Criosd, no air mo dmteadh gu siorruidh, — a
bhi air mo theàrnadh le Criosd, no air mo losgadh le teine
na h-ifrinn gu sìorruidh, — Criosd mo thoirt a dh-ionn-
suidh Dhe*, no a bhi air mo thilgeil amach o làthair Dhè
gu bràth." Cha n-iongantach geda dh-èigheadh è mach,
mar a rinn am martarach, " Criosd fèin, Criosd fèin, gun
aon air-bith ach Criosd." Cha n-òr, ach aran a shàsaich-
eas neach acrach. Cha toir nì sam-bith ach maitheanas
sòlas dhà-san a ta air a dhìteadh. " Tha na h-uile nithe
air am meas leis anis, mar aolach, chum gu'n cosinn
Criosd, agus na nithe a bha" roimhe " 'n am buannachd
air am meas" anis " 'n an call airson Chriosd." Philip.
3. 7, 8. 'Nuair a chì am peacach a thruaighe fèin, agus
nach urrainn a chomas fèin, no " na h-uile nithe" eile
's an t-saoghal a theàrnadh, tuigidh è nach 'eil tròcair
theàrnaidh ànn amach à Criosd. Ch\ è ged nach urrainn
e-fèin, no crèutair sam-bith a theàrnadh, gur urrainn
Criosd. Ged nach urrainn duileagan-fìgis beaga, bochd
ar droch f hìreantachd fèin ar lòmaochd a chomhdach,
an Fhois so air a h-ullachadh. Sl
gidheadh is mòr, is leòr f ìreantachd Chriosd chum ar
n-anamanan a sgeadachadh. Cha n-urrainn ar f ìrean-
tachd fèin aon phùng de cheartas an lagh' a rìarachadh,
ach rìaraichidh agus sìthichidh fìreantachd Chriosd a
h-uile pìing dheth. Tha Criosd a' deanamh eadar-
ghuidhe ris an Athair airson a' pheacaich, agus an lorg
àrd inbhe an Eadar-mheadhonair ghlòrmhoir sin, agus
luach a dheadh-thoilltinneis, deònaichidh an t-Athair
dhà gach ìarrtas. Roìmhe so, cha b'aithne do'n pheac-
ach òirdhearcas Chriosd, na's feàrr na's aithne do dhuine
dàll solus na grèine, ach tha è nis a'faicinn a ghlòir'.
8. Fo'n ghèur mhothachadh so atharraichear an toil.
Cho luath 's a chithear olc a' pheacaidh leis an tuigse,
pillidh an toil air falbh uaith, le fuath agus gràin. Ach
cha n-atharraichear ìarrtas dligheach na toile, ni mò a
dh-f huathaicheas ì cuspair laghail, neo-thoirmisgte sam-
bith. Tha atharrachadh so na toil' a' co-sheasamh ann
a bhi 'gabhail gràin de gach smuain, focal agus gnìomh
olc, no de gach nì nach 'eil arèir toil Dè, ciod-air-bith è.
Cha n-è mhàin gu'm faicear anis aimhleas truagh a'
pheacaidh, ach nithear caoidh air a shon. Cha n-ur-
rainn an t-anam amharc air a chionta mòr an aghaidh
Dhè", no idir air a' chàll uamhasach a thug è air-fèin, gun
bhruithadh cridhe. Gach neach a ch\ gu soilleir gu'n
do chèus è Criosd gu bàs, agus gu'n d'rinn sè e-fèin a
mharbhadh, bithidh è gu cìnnteach ann an tomhas èigin
il air a bhioradh 'n a chridhe." Mur urrainn è guil, is
lrrainn a chridhe osnaich a dheanamh. Mothaichidh
a chridhe an ni a ta an tuigs' a' faicinn. Trèigear anis
agus tilgear amach dìomhanas a' chrèutair às a'
chridhe le gràin. Gidheadh cha n-fhaodar tàir, no
dìmeas a dheanamh air ceart ghnàthachadh a' chrèutair.
Faigheadh è an t-àit 's an onoir a's dligheach dhà, ach
gabh an aire nach f haigh è gu bràth àit agus onoir Dhè
anns a' chridhe. na dean idir dia dheth. An è Criosd
an t-sligh, far an è an crèutair a' chrìoch ? Am bheil
sinn ag ìarraidh gu Criosd a chum ar deanamh rèidh ri
Dia, 'nuair is è an crèutair a's ànnsa leis na cridheachan
againn na Criosd ? Is è an crèutair is Dia agus is Criosd
ann an anam gach duine nach eil air a'th-nuadhachadh.
Am bheilear a' creidsinn ann an Criosd, far am bheii ar
62 Cvmhai'radh na Muìnntir sin do'm bheil
ftreantachd fèui, no nì sam-bith eile mar Shlànuighear
dhuinn ? Air do'n chridhe làn dearbhadh 'f haotuinn air
peacadh agus truaighe, agus a bhi air a philleadh air
falbh o aoradh a' chrèutair, agus o gach fè*in-f hìreantachd,
cha n-fhàg Dia an t-anam sin gun 'ath-nuadhachadh :
oir far am bheil an obair glan, bithidh ì làn. Cha n-
urrainnear pilleadh gu glan idir o'n chrèutair, a
dh-ionnsuidh Dhè, tre rathad sam-bith eile, ach tre
Chriosd fèin : mar sin cha chreidsinn glan, no fìor idir
ann an Criosd, creidsinn air-bith a ni duine, fhad 's a
bhios a chridhe fo bhuaidh a' chreutair. Is aon obair gach
peacadh agus gach iodhol-aoraidh a thrèigsinn, agus
Criosd a cheart-ghabhail h-ugainn. Agus lan-choimh-
lionaidh Dia an obair so, far an tàrmaichearì leis. Agus
aig a' cheart àm sin dhì-leanaidh an toil ri Dia agus ri
Criosd. Air do'n pheacach a làn-mhothachadh nach
f haighear sonas ann an cuspair sam-bith eile, gheibh è
nis a shonas ann an Dia. Agus air dhà a mhothachadh
fòs gur è Criosd 'n a aonar a tha comasach agus toileach
sìth a dheanamh ri Dia air a shon, gabhaidh è ris gu fìor
ghràdhach mar a Shlànuighear. B'è searmonachadh
Phòil " aithreachas a thaobh Dhè agus creidimh a thaobh
ar Tighearna Iosa Criosd." Agus tha "a' bheatha
mhaireannach" a' co-sheasamh, anns a' cheud àit, ann
an " eòlas a bhi againn air an aon Dia fhìor, agus," anns
an dara h-àit, " air Iosa Criosd a chuir è uaith." Eb.
17. 3. Is è an Tighearn a ghabhail mar ar Dia, a' chuid
nàdurrach de'n chùmhnant ; ach is è Criosd a ghabhail
mar ar Fear-saoraidh, a' chuid os-nàdurrach, no a' chuid
a's àirde na nàdur, — a' chuid mhiorbhuileach, — de'n
chìimhnant. Is fìor f hèumail a' cheud chuid an toiseach,
agus tha ì air a filleadh anns an dara cuid. Cha chreid-
imh fìreanachaidh idir Criosd a ghabhail gun ghràdh,
gun chaidreadh cridhe. Cha n-ann amhàin mar thoradh
a dh-oibricheas gràdh do Chriosd, ach le Criosd 'fhàilt-
eachadh 's a ghràdhachadh bàll-dìreach : oir is è an
creidimh glan, Criosd a ghabhail h-ugad le d' uile anam.
" An tì a ghràdhaicheas athair no màthair ni's mò na
Criosd, cha'n airidh air è ;" n mò a bhitheas è aii
'f hìreanachadh leis. Mata 10. 37. Gabhaidh creidimh
è mar a Shlànuighear agus mar a Thighearn ; oir is àilj
an Fhois so aìr a h-ullachadh. 63
leis a bhi air a ghabhail anns an dà dhàimh sin, air-neo
cha ghabhar idir è. Aidichidh creidimh, cha n-è mhàin
fulangais Chriosd, agus gabhaidh è maitheanas agus glòir,
ach aidichidh è uachdaranachd Chriosd, a' strìochdadh
dhì mar shligh na slàinte.
9. So comharradh brìghmhor eile air " sluagh Dhè :"
— Thèid ìad anis astigh gu toileach ann an cùmhnant,
no ann an co-cheangal ri Criosd. Cha robh am peacach
riamh ann an cùmhnant teànn, sòlasach ri Criosd gus
anis. Tha è air a dheanamh cìnnteach le saor thairg-
seachan Chriosd gu'm bheil Criosd ag aontachadh leis,
agus tha e-fèin anis ag aontachadh le Criosd gu toil-
each. Mar sin, tha còrdadh air a làn-dheanamh
eatorra. Anns a' chùmhnant so tha Criosd 'g a thoirt
fein le 'shòlasaibh uile do'n pheacach, agus am peacacb
'g a thoirt fèin suas do Chriosd gu bhi air a theàrnadh
's air a riaghladh leis. Agus anis their an t-anam gu
suidhichte, " Bha mì ro f hada air mo dhàll-threòr-
achadh le feòil 'us ana-mìann, leis an t-saoghal agus leis
an diabhul. Theabas mo lè'ir-sgrios leo. Bithidh mì
nis gu lèir fo riaghladh mo Thighearna, a cheannaich
mì le 'f huil fèin, agus a bheir mì 'dh-ionnsuidh a ghlòire
fèin."
10. Agus buanaichidh " sluagh Dhè" anns a' chùmh-
nant so gus a' chrìoch. Mata 24. 13. Faodaidh. gu'n
tachair do'n chreidmheach peacadh a dheanamh gi-
dheadh cha dean am fìor chreidmheach a Thighearn
àicheadh gu bràth, — cha diùlt è ùmhlachd a thoirt dà
uair air-bith, cha bhi aithreachas air airson a' chùmhnaint
a rinn è ri Criosd, agus cha n-urrainnear a ràdh gu ceart
gu'm bheil an cùmhnant sin air a bhriseadh, f had 's a
rahaireas an creidimh air am bheil è air a shuidheach-
adh. Faodaidh ìadsan, nach d'rinn ach amhàin cùmh-
nant beòil a dh-easbhuidh làn toil a' chridhe, "fuil
a choimhcheangail a shaltair fo'n cosaibh, mar ni mì-
naomha," (Eabh. 10. 29.) le dealachadh riuth-san a ta
air taobh muigh na h-eaglais, ach cha n-urrainn an
" sluagh taghta" a bhi air am mealladh mar sin. Mata
24. 24. Ged is cìnnteach am buanachadh so do na fìor
chreidmhich, gidheadh tha è air a dheanamh 'n a chumha
dhoibh air slàint, seadh air am beatha agus air toradh
<T4 Comharradh na Muinntir dn dcfm bhtil
a ghiùlain leo gu buanaichte, s\or-mhaireannach, agus air
mairsinneachd am fìreanachaidh, ach cha n-ànn air
mairsinneachd an ceud fh\reanachaidh. Faic Ebin 15.
4, 6, 9. ; Caib. 8. 31. Taisb. 2. 25, 26. ; Caib. 3. 11,
12. Col. 1. 23. Ròm. 11. 22. Gu-ma beannaichte
gu bràth làmh sin a ghràidh a sgrìobh agus a shèulaich
an gealladh saor leis am bheil a ghràs agus an rìoghachd
air an deanamh cìnnteach d'a shluagh.
Sin anis na h-àrd bhuaidhean brìghmhor, àraid a
gheibhear aig sluagh so Dhè: ach cha n-'eil an òir-
dhearcas uile, agus gach comharradh eile leis an aith-
nichear \ad, air an làn-\nnseadh fathast.
Ach, a lèughadair, guidheam ort anis, ma tha srad
de dhòchas a' Chriosduidh, no rèusan duine agad, thoir
breth ort-fèin, mar aon air an toirear breth gu h-aith-
ghearr, leis an Dia Uile-chothromach. Freagair anis
gu f\rinneach na ceistean so a chuirear riut. Cha n-\
idir a' cheist luachmhor cò aca 'tha, no nach 'eil cuimhne
agad cuin, no ciamar a thòisich obair an Spioraid
annad, no cuin, no ciamar a bha thu air dìompachadh.
Theagamh nach gabh sin \nnseadh le làn chmnteas.
Ach is beag is f hiìi sin, ma tha fios agad gu'rn bheil an
obair mhaith a' gabhail air a h-aghaidh 'n ad' anam.
Ach ceasnaich thusa thu-fèin anis, agus feòraich dhiot-
fein gu cùramach mar so : — Am bheil làn mhothachadh
agam-sa air tròm thruailleadh m' anama gu lèir? air
tròm aingidheachd m' uile bheatha ? air gràinealachd a'
pheacaidh ? Nach do bhris m\ air a' chùmhnant ? nach
'eil mì an lorg sin toilltinneach air bàs s\orruidh airson
a' pheacaidh a's lugha ? Am bheil mì 'tuigsinn gur fìor
agus cothromach an lagh, agus gu'rn bheil mi-fèin air
mo dhìteadh leis gu bàs ? Am bheil m\ 'tuigsinn nach
urrainn crèutair sam-bith mo shaoradh, sonas a thoirt
domh, no bith truagh a' pheacaidh a gblanadh uam ?
Am bheil mothachadh agam gur ann o Dhia fèin amhàin
a thig sonas, agus gur è Criosd an t-sligh gu Dia ? —
gu'm fèum m\ 'bhi air mo thoirt a dh-ionnsuidh Dhè tre
Chriosd, no 'bhi càillte gu s\orruidh ? Am faca mì mo
mhòr fhèum air Criosd a mhealtuinn, agus air an làn
phailteas a ta ann-san a chum m' uireasbhuidh uile a
Ùonadh suas ? Am faca m\ òirdhearcas na " neamhnuid"
an Fhois so air a h-ullacliadh. 65
eo a's f hìach a h-uile nì a ta agam " a reic a chum a cean-
nach ?" An robh mis' ag ìarraidh slàinte do m' anam mar
dhuine tartmhor ag ìarraidh dibhe? An robh mo pheac-
adh 'us mo thruaighe 'n an gràin agus 'n an eallach do
m' anam ? Am bheil mì ri guil 'us caoidh 'us osnaich airson
sin ? Am bheil mis' ag àicheadh m' f lrìreantachd fein gu
lèir ? Am bheil gach dia-brèige, gach iodhol 'us dòchas ri
crèutair air an tilgeil amach à mo chridhe, agus am bheil
mo chridhe nis 'n a sheirbhiseach dìleas do Dhia agus
do Chriosd?
Seadh, a lè"ughadair, am bheil thus' a' gabhail ri Criosd
mar do Shlànuighear, a' feitheamh ri fìreanachadh, teàr-
nadh agus glòir uaith-san amhàin ? Am bheil d' anam
agus do bheatha air an riaghladh le lagh Chriosd. An
fheàrr leat gnàth-ghe'ilieadh do lagh Chriosd na do
ghairmibh na feòla? An ànnsa leat toil Chriosd na do
chreideas, do bhuannachd, do thaitneas, no eadhon do
bheatha? Am bheil an t-àit a's àirde aig Criosd ann do
chridhe, agus ged nach urrainn thu a ghràdhachadh cho
mòr 's a b'àill leat, gidheadh gur mò do ghràdh dhà-san
na do chuspair sam-bith eile ? Am bheil thu chum na
'crìche so, gu toileach a' deanamh co-cheangail ris, agus
'g a do "lìrigeadh" fèin suas dà? Am bheil thu gu
mòr-churamaeh, caithriseach, oidhirpeach a' saothrach-
adh a chum an co-cheangal so a choimhead gu fìrinn-
each, agus geda thuitcadh tu ann am peacadh, nach bris
thu do bhargan, nach trèig thu do Thighearn, agus nach
toir thu thu-fèin suas do chumhachd sam-bith eile, ged
gheibheadh tu an saoghal uile ? Ma's è sin gu cìnnteach
do staid, is aon thu de " shluagh Dhè," a ta ainmichte
anns a' cheann-theagaisg, agus cho cìnnteach 's a tha
gealladh Dhè fìor, tha an f hois bheannaichte so air a
f àgail fa do chomhair-sa. Amhàin gabh an aire gu'in
" fan thu ann an Criosd." Eò. 15. 4. Gabh an aire
gu'm bi thu " seasmhach chum na criche." Mata 24.
13. Cuimhnich " ma philleas neach sam-bith air ais,
cha bhi aig Criosd tlachd ann." Eabh. 10. 38.
Ach mur faighear dad de'n obair so annad-sa fathast,
ciod-air-bith a their do chridhe meallta, ciod-air-bith
cho làidir 's a tha do dhòchas brèugach, chì thu air do
chosd, mur bacar è le làn ìompachadh d' anama, nach
56 Comharradh na Muinntir sm ddm bheil
buin fois nan naomh dhuit-sa. ' bi glic, matà, tuig
so, thoir fainear do chrìoch dheireannach !' Am feadh
a ta fathast d 1 anam ann do chorp, agus " luach ann do
làimh," agus fàth-chothrom agus dòchas romhad, fosgail
do chluas 'us cròm do chridhe ri comhairle Dhe", chum
gu'm faigh thu fois maille ri " sluagh Dhè" ann an
" oighreachd nan naomh 's an t-solus." Col. 1. 12.
Tha è fìor shoilleir o'n Sgriobtuir gu'm bi an f hois
60 air a .uealtuinn le " sluagh Dhè." Tha sin àir a
dhearbhadh dhuinn ann an caochladh àit de'n f h\rinn.
Tha an sluag,,. so air an " roimh-òrduchadh" airson na
foise so, agus an f hois so air a roimh-òrduchadh air an
son-san. " Gha nàir le Dia gu'n goirear an Dia-san
dheth : oir dh'ulluich e dhoibh baile." Edbh. 11. 16.
J.s ìadsan " soithichean na tròcair, a dh'ulluich e roimh-
làimh chum a ghlòire." Ròm. 9. 23. " Ann an Criosd
fhuair ìad oighreachd, air dhoibh bhi air an roimh-
òrduchadh a reir rùin an tì a ta 'g '"'breachadh nan uile
nithe a rèir comhairle a thoile fèin." Eph. 1. 11. " Agus
an dream a roimh-òrduich e, ghlòraich e mar an cèudna."
Ròm. 8. 30. Cò is urrainn an fhois so a thoirt o
" shluagh Dhe'," a ta air a h-ullachadh dhoibh le
comhairle Dhia fèin. Tha ìad arèir an Sgriobtuir " air
an saoradh" airson na foise so. " Tha dànachd againn
chum dol a steach do'n ionad a's naomha, tre fhuil
Iosa." Eabh. 10. 19. Thèidear asteach an diugh tre
chreidimh agus ùrnuigh, agus le làn sheilbh an dèigh
so. Seinnidh na naoimh " òran nuadh" air nèamh
" Dhàsan a shaor iad do Dhia le 'f huil fèin, às gach uile
shluagh agus chinneach, agus a rinn rìghrean agus sag-
airt dhiubh do Dhia." Taisb. 5. 9, 10. Carson, a bha
fuil Chriosd air a dòrtadh ? carson a dh'fuilig è ? no cia-
mar a " chì è do shaothair 'anama," mur 'eil " fois air
a fàgail fa chomhair sluaigh Dhè ?" Tha 'n f hois so air
a gealltuinn doibh gu tric anns an Sgriobtuir. Mar
dhealraicheas na spèuran àrd le rèultaibh, tha focail na
fìrinn a' dealrachadh le geallaidhean gràsmhor Dhè d' a
shluagh. Tha Criosd ag ràdh riutha " Na biodh eagal
ort, a thrèud bhig ; oir is ì deadh thoil bhur n-Athar an
rìoghachd a thoirt duibh." " Agus a ta mise ag òrduch-
adh dhuibh rìoghachd, mar a dh'orduich m' Athair
an Fhois so air a h-ullachadh. 67
dhomh-sa ; chura gu 'n ith agus gu 'n òl sibh air mo
bhòrd-sa ann am rìoghachd." Lùc. 22. 29, &c. Tha
uile mheadhonan nan gràs, obair an Spioraid air an
anam, deanadas gràsmhor nan naomh 'n ar measg, gach
gairm gu aithreachas agus ereidsinn, gu trasgadh agus
urnuigh, gu bualadh agnsìarraidh, gu spàirn agus saoth-
air a dheanamh, gu ruith agus cathachadh, a' dearbhadh
gu'm bheil " fois air a fàgail fa chomhair, sluaigh Dhè."
Carson eile 'thogadh an Spiorad mìann cho làidir an
dèigh nèimh, agus gràdh cho mòr do Chriosd annainn,
mur faigheamaid an nì air am bheil ar mìann 's ar gràdh ?
An Tì a " threòraicheas ar cosan air sligh na sìthe,"
nach toir è sinn gu cmnteach a dh-ionnsuidh " na sìthe ?"
Lùc. 1. 7, 9. Faic cho dlùth 's a tha na meadhonan
agus an crìoch d'a chèile ! " Tha rìoghachd nèimh a'
fulang ainneirt agus luchd na h-ainneirt, 'g a glacadh le
làmhachas làidir." Mata 11. 12. " Iadsan a leanas
Criosd anns an ath-ghineamhuinn, suidhidh iad maille
ris air caithir a ghlòire fem." Mata 19. 28. Tha sinn
air ar deanamh làn chìnnteach leis an Sgriobtuir gu'm
bheil " toiseach," " roi-bhlas," " geall-daingnich" agus
" sèulachan" na foise so aig na naoimh anns a' bheatha
so. " Tha rìoghachd Dhè an taobh a stigh dhiubh."
Lùc. 17. 21. " Ged nach f hac' ìad Oiosd, gidheadh, air
dhoibh creidsinn ànn agus a ghràdhachadh, tha ìad a'
deanamh mòr ghàirdeachais le h-aoibhneas air dol thar
labhairt (do-labhairt) agus làn do ghlòir : a' faotuinn
crìche an creidimh, eadhon slàinte do'n anamaibh."
1 Pead. 1. 8, 9. " Tha iad a' deanamh gàirdeachais
'an dòchas glòire Dhe\" Rdm. 5. 2. ' Tha Dia 'g an
sèulachadh ie Spiorad naomh sin a' gheallaidh, neach is
e geall-daingnich na h-oighreachd aca, agus nach toir
è lan sheilbh dhoibh?' Eph. 1. 13, 14. Gheibhear fòs
anns an Sgriobtuir ainmean " muinntir a chaidh a steach
cheana do'n t-suaimhneas" so, eadhon Enoch, Abraham,
Làsarus, an gaduiche 'chaidh chèusadh maille ri Criosd,
agus feadhain eile. Agus ma tha fois ann dhoibh sin,
air chìnnte, tha fois ànn do na creidmhich uile. Ach
cha ruigear a leas a bhi 'càrnadh suas tuille dearbhaidh
o'n Sgriobtuir air a' chùis ; oir is ì crìoch nan Sgriobtuir
uile, ar treòrachadh a dh-ionnsuidh na staide beannaichte
68 Comharradh na Muinntir sin dd'm bheil
so. Is è an Sgriobtuir a' bhànn-sgrìobhta anns an lèugh
sinn ar còir air oighreachd na fois.'
Arèir an Sgriobtuir, is ànn amhain airson " sluaigh
Dhè" 'n an aonar, a tha 'n f hois so air a fàgail. Cha
bhuin ì do mhuinntir sam-bith eile, ach dhoibh-san
amhàin. Mar sin, cha n-'eil cuid, no còir ìnnte aig a' chuid
eile de'n t-saoghal. " As èugmhais naomhachd cha
ji-fhaic neach air bith an Tighearn." " Mur beìrear duine
a rìs cha'n fheud e rìoghachd Dhè fhaicinn." " An tì nach
eil a' chreidsinn anns a' Mhac, cha'n f haic e beatha ;
ach a ta fearg Dhè a' gabhail còmhnuidh air." " Cha 'n
'eil aig fear-strìopachais air bith, no aig neach neo-ghlan,
no aig duine sanntach, a ta 'n a f hear-iodhol-aoraidh,
oighreachd ann an rìoghachd Chriosd agus Dhè." Eph.
5. 5. " Cuirear na h-aingidh gu h-ifrinn, na cinnich
uile nach cuimhnich Dia." Salm 9. 17. " Bithidh iad
uile air an dìteadh, nach do chreid an f hlrinn, ach aig
an robh tlachd anns an èucoir." 2 Tes. 2. 12. " Thig an
Tighearn Iosa ann an teine lasarach a dheanamh dìogh-
altais air an dream aig nach 'eil eòlas air Dia, agus nach
'eil umhal do shoisgeul ar Tighearn Iosa Criosd ; muinn-
tir air an deanar peanas le sgrios shiorruidh o làthair
an Tighearna, agus o ghlòir a chumhachd." 2 Tes. 1 . 7-9.
Na'm b' àill leis na h-aindiadhaich pilleadh mu'n do
bhàsaich ìad, agus gabhail gu toileach ri Criosd mar an
Slànuighear agus an Rìgh, agus a bhi air an teàrnadh leis
arèir a dheadh òrdtiigh fdin, dh-f haodadh ìad a bhi air
an teàrnadh. Thairg Dia beatha dhoibh gu saor, ach
cha b' àill leo-san a gabhail. Is è taitneas na feòla a
b' ànnsa leo na glòir nan naomh. Thairg Sàtan aon
diubh sin dhoibh, agus thairg Dia an aon eile dhoibh.
Fhuairìad an roghainn dhiubh sin gu saor, ach b'f heàrr
leo " sòlas a' pheacaidh a mhealtuinn rè seal" na fois
shìorruidh maiile ri Criosd. Agus nach ceart an nì gu'n
diùltar dhoibh anis an rìì nach b'àill leo 'ghabhail roimhe
»o, geda bha Dia 'g a sparradh orra gn dùrachdach,
agus 'g an tàladh astigh gu dìan, gidheadh cha b'àill
leo-san ? Càit, uime sin, an coir dhoibh a bhi ach
"a muigh" maille ris na " madruidh?" Ged nach gèill an
t-aingidh gus am buadhaich mòr chumhachd gràis air,
gidheadh is f ìor a dh-f haodar a ràdh gu'm faod è bhi air
an Fhcis so air a h-ullacliadh. 69
a theàrnadh, ma's àill leis teàrnadh arèir òrdugh Dhe\
Cha leisgeul idir do dhuine sam-bith a ràdh nach 'eil è
comasach e-fèm a theàrnadh. Ma rànnsaichear a' chùis
gu h-onorach, chithear gur ann o aingidheachd a' chridhe,
agus o mhì-thoil a' chridhe a tha am mì-chomas, no an
leisgeul olc so a' sruthadh. A dhuine ! nach 'eil thu
comasach air ith 'us òl a dheanamh ? nach 'eil thu com-
asach air cur 'us buain a dheanamh? seadh, nach 'eil
thu comasach gach nì a chì thu fèumail a dheanamh
airson do chuirp, 'nuair is àill leat ? Agus an Tì a thug
comas dhuit gach nì fèumail ìarraidh 's a dheanamh
airson do chuirp, nach tug è dhuit mar-an-cèudna comas
gach nì fèumail — tearnadh, beatha, fois — ìarraidh 's a
ghabhail do d' anam, ma's àill leat ? Cha n-'eil teagamh
air. Uait do dhroch leisgeul matà. Cha n-f heàrr è na
leisgeul an adhaltrannaich a their nach urrainn è gràdh
a thoirt d' a mhnaoi fèin, no leisgeul an duine ghkmhlas-
aich a their nach 'eil è comasach a bhi rèidh ri coimhears-
nach, no bràthair. Ann an ifrinn cuiridh peacaich a'
choire gu lèir air an toil fèin gu brkth. An sin labhraidh
an coguis fo dhòruinn gu reusanach 'n an aghaidh fèm.
Bu mhòr an t-sìth d'an coguisibh, 's am faothachadh
d'an doruinn, cha b' ifrinn ifrinn doibh, na'm b'urrainn ìad
aràdh, is è Dia a ta ri 'choireachadh airson so, agus cha n-è
sinn-fèìn. Ach neartaichidh sìor chuimhne air an droch
thoil " an teine nach mùchar," a' bìadhadh " cnuimh"
sin na coguis nach bàsaich a chaoidh. Marc. 9. 44.
Is ì toil Dd nach faigh a shluagh an fhois so a làn-
mhcaltuinn gus an ruig ìad an saoghal eile. Cò is còir
na crèutairean a riaghladh, ach Dia fèin a rinn ìad ? Am
bheil thu 'faighneachd carson nach 'eil an fhois so ag-
ainn air thalamh ? Bu cho math dhuit a rkdh, carson
nach 'eil earrach 'us foghar gun gheamhradh againn, no
carson a tha an talamh so fodhainn 's an \armailt os ar
'aonn? Fèumaidh na h-uile nithe teachd gu'n làn
nbheachd, a' chuid 's a' chuid. Bu leanabh an dmne
a's treise, air tùs. Bu chnò an daraga 's àirde, uair-eigin.
B'èigin do'n sgoilear a's ionnsaichte tòiseachadh leis an
Abideil. Is \ 'bheatha so ar leanabanachd. Ciamar a
thigeadh dhuinn ìarraidh a bhi làn mhòr anns a' bhroinn,
no air ar breith aig àirde duine? Na'n robh ar fois an 80,
70 Comharradh na Muinntir sm do'm bheil
bu ghànn fèum air freasdalaibh Dhè. Bithidh glòir aig
Dia ann an saoradh mìorbhuileach na h-Eaglais, agus
ann an tuiteam a naimhdean ; agus an dealaich è ris a'
ghlòir sin le àrd shonas a thoirt do clhaoinibh ann an
cuairt na beatha so ? Na'n robh sinn uile sona, neo-
chiontach, iomlan, càit am bitheadh fèum air na h-oibribh
glòrmhor sin, — ar naomhachadh, ar fìreanachadh, agus
ar slàint ri teachd ? Mur bitheadh easbhuidh nì sam-
bith òirnn, cha dlùthaicheamaid cho mòr ri Dia, ni mò
a ghairmeadh sinn air cho dùrachdach. Na'n robh againn
gach nì a b' àill leinn, is beag a dh-\arramaid air Dia !
Cha bhitheadh àrd òrana molaidh air an toirt rìamh do
Dhia le Maois, aig an Fhairge Ruaidh agus anns an
f hàsach, agus arìst le Deborah, Hannah, Daibhidh 'us
Heseciah, na'n robh an sonas 'n an làimh fèin. Agus, a
Chriosduidh, nach minig a thug do chunnart 'us do
theinn ort àrd mholadh a thoirt do Dhia ? Bithidh an
cliù 's a' ghloir a's àirde aig Dia 's an t-saoghal so air-
son na saorsa, na rèite, agus na slaint' a tha è 'tabhairt
tre Chriosd, agus nach \ truaighe dhaoine a b' aobhar
air sin ? Far nach f haigh Dia fath-chothrom air tròcair
a nochdadh, caillidh an duine an sonas a thig o thròcair
a mhealtuinn. Far nach f haigh Dia a mholadh, cha n-
f haigh duine sòlas. cia milis an sòlas a gheibh na
naoimhairson an ùrnuighean ! Ciamar a dh-aithnicheam-
aid cho teò-chridheach 's a tha ar n-Athair nèamhaidh,
mur rachadh, mar rinneadh air an struidhear, plaoisg
nan sòlas talmhaidh a dhiùltadh dhuinn ? Cha mhoth-
aicheamaid gu bràth cho blàth-chritheach 's a fcha
Criosd, mur faigheamaid sinn-fè'in sgìth agus trom-
luchdaichte, acrach agus tartmhor, bochd agus brnite. Is
taitneach do'n t-saighdear, no do'n fhear astair, sealltuinn
air ais air a dhol-às o gach cunnart, is è nise sàbhailt.
Agus mar sin is taitneach do gach aon de na naoimh air
nèamh sealltuinn air ais air na cunnartaibh mòr' o'n
deachaidh è às, — air a chuid peacaidh agus bròin air
talamh, — air' eagal agus a dheòir, — air a naimhdean agus
aimhreitean, 'easbhuidhean 's a thrioblaidean. Ni sin a
b hàirdeachas na's aoibhniche. Uiine sin, labhraidh na
naoimh bheannaichte ann am moladh an Uain, air an
saoradh leis às gach cinneach, teangaidh agus sluagh
an F/tois so air a h-ullachadh. 71
agus mar sin, às gaeh peacadh, truaighe agus easbhuidh,
'us ìad anis air an deanamh 'n an rìghrean agus 'n an
sagartan do Dhia. Ach mar bitheadh nì sam-bith aca
ach toil-ìnntinn 'us fois air talamh, cò às a dheanadh
ìad gàird eachas an dèigh sin ?
Cha n-'eil sinn idir comasach air fois a mhealtuinn
air thalamh. Ciamar a b'urrainn làn toil-ìnntinn agus
fois a bhi aig anam cho lag ann an gràs, cho buailteach
do pheacadh, cho dlù-naisgte ri ban-chompanaich cho
truaillidh ris an f heòil ? Ciod è sin fois anama, ach a
bhi saor o gach peacadh, o gach neo-iomlanachd agus o
naimhdean ? Ciamar a gheibheadh anam fois, a ta gach
là air a phlàigh-bhuaireadh leis na h-uilc sin uile ? Car-
son a chluinnear Criosduidhean cho tric ag èigheachd
amach le Pòl " Och is duine truagh mì ! cò a shaoras
mi ?" Carson a tha ìad a' dìan-ruith a dh-ionnsuidh a'
chomharraidh, a' greasad a chum gu'm faigh ìad an
duais, 's a' deanamh spairn gu dol astigh, ma's comasach
ìad air an fhois ud a mhealtuinn anns a' bheatha so ?
Ni mò is urrainn ar cuirp an f hois ud a mhealtuinn an
dràst. Cha n-ìad so na cuirp ghrìan-ghlan a bhitheas
ànnta 'nuair a "chuireas an corp truaillidh so neo-
thruaillidheachd uime, agus an corp bàsmhor so neo-
bhàsmhorachd uime." Is eallaich agus prìosain ar cuirp
dhuinn an diugh, làn anmhuinneachd agus easbhuidh,
sinn a' frithealadh dhoibh an còmhnuidh, 'g an càramh, 'us
'g an eiridinn. Ciamar a b'urrainn anam neo-bhàsmhor
fois 'f haotuinn ann an dachaidh cho euslainteach agus
cho cronail? Is cmnteach, fèumaidh na cuirp thìnn,
sgìth, ghràineil sin a bhi air an geal-ghlanadh mu'm bi ìad
comasach air fois naomh a mhealtuinn. Cha leòr uile
nithe na beatha so gu fois a thoirt. Och I och ! cha
n-urrainn an saoghal uile fois a thoirt duinn. Iadsan
aig am bheil an tomhas a's mò dheth, is ìad a's mò
dragh, — a's truime cual. Gach fear a's mò toileachas
agus aoibhneas ris an t-saoghal, èighidh è mach mu
dheireadh, "Is dìomhanas agus buaireadh è uile." Geall-
aidh daoine nèamh dhoibh-fèin air thakmh, ach cho luath
's a thig ìad 'g a mhealtuinn, teichidh è uatha. Esan
aig am bheil meas air oibribh Dhè, faodaidh è 'f haicinn
gu soilleir gur è an crìoch uile gach dia-breige 'phronn-
VI Comharradh na Muinntir sin dd'm bheu
adh sìos, ar fàgail sgìth dhinn-f&n, agus ar fois ìarraidh
ann an Dia fèin amhàin. Nach tric a bhuaileas è sinn
far am mò ar toil-\nntinn ? Ma shuidhicheas tu do chridhe
ro theànn, eadhon air aon de do leanabanaibh, is tric a
thig sin gu bròn dhuit. Ma chuireas tu làn earbsa, no
làn dòchas ann an caraid, a' smuaineachadh nach ath-
arraich è, agus nach meall è ort, gheibh thu sin gu tric
mar sgiùrsair dhuit. An àit, no staid fois' sin ? Agus
a chionn nach leòr na nithe a ta againn 's a' bheatha so
chum ar fois, cha n-'eil Dia, ged is leòr è, air a mheal-
tuinn leinn an so, ach ann an tomhas beag. Oir cha n-
ann an so a dh'ullaich è seòmar-làthaireachd a ghlòire.
Sgaoil è brat-folaich eadar e-fem agus sinne : mar
chrè'utairean tha sinn fada uaith, mar bhàsmhoraich
laga na's fhaide, agus mar pheacaich na's ro f haide bho
Dhia. Cluinnidh sinn, an dràst 's arìst, focal sòlais
uaith, agus gheibh sinn dìleab a ghràidh, chum ar
cridheachan agus ar dòchas ùrachadh 's a chumail beò,
ach cha n-è sin ar sonas làn. Ciamar anis a b'urrainn
aon anam d' an cuibhrionn Dia,— cuibhrionn gach anam'
a thearnar leis, — fois 'fhaotuinn an so air astar cho
anabarrach fad-às uaith, agus 'g a mhealtuinn cho beag
's cho ainmig ?
Ni mò 'tha sinn air an àm so freagarrach airson fois' :
oir fèumaidh sinn a bhi air ar deanamh airidh air foia
mu'n ruig sinn oirre. Cha toir Criosd an crùn do neach
air-bith ach neach a ta airidh. Cha n-'eil sinn freag-
arrach airson a' chrùin gus am " buadhaich" sinn. Cha
n-'eil sinn freagarrach airson " na duaise" gus an " ruith"
sinn an " reis." Cha n-'eil sinn freagarrach airson ar
" peghinn" 'fhaotuinn gus an oibrich sinn " anns a
ghàradh-fhìona." Cha n-'eil sinn freagarrach airson
" uachdaranachd" 'f haotuinn " air deich bailtibh," gus
am " buannaichear deich phind :" no cha n-'eil sinn
freagarrach gu " imeachd asteach do aoibhneas ar
Tighearna" gus am faighear sinn 'n ar " deadh sheirbh-
isich fhìrinneach." Cha n-atharraich Dia ce'um a
cheartais gu fois a thoirt duit, gus an oibrich thu air-
son crtìin na glòire — gus am " buadhaich" thu. Tha
làn aobhar air ar fois " f hàgail fa chomhair" na beatha
ri teachd. Gabh an aire, matà, a Chriosduidh, ciamar
an Fliois so air a h-uttachadh. Tò
a dh-\arras tu fois air talamh. Gabh an aire nach
fhaighear thu ri gearan an aghaidh Dhè, airson do
thrioblaid, do shaothair 'us d' easbhuidhean 's an f heòil.
Am bheil thu air do sgìtheachadh le bochduinn, le
easlaint, le naimhdean guineach agus càirdean mì-
chaoimhneil ? Fèumaidh sin a bhi an so. Am oheil
thu sgìth dhe gràinealachd nan aimsir, peacadh luchd-
aideachaidh, 'us cruadhachadh nan aingidh ? Fèumaidh
sin a bhi, gus an ruig thu d' fhois. Am bheil thu sgìth
dhe do pheacaidhean agus dhe do dhroch cridhe fèin ?
Tuilleadh 'us tuilleadh sgìos dhuit. Ach fo'n sgìos 'us
fo'n airtneal so uile, am bheil thu làn-toileach a dhol a
dh-ionnsuidh Dhè, d' fhois? agus do chogadh, do rèis
'us d'obair a chrìochnachadh ? Mur 'eil, dean tuilleadh
gearain air do chridhe fèin, agus fàs na's sgìthe gus am
bi an f hois so na's taitniche leat.
Cha n-'eil agam ach aon nì eile ri ràdh ann an
co-dhùnadh a' chaibdeil so ; agus is è so è : — Tha
sonas agus glòir do-smuainichte — sonas agus glòir nach
gabh tuigsinn — aig anamaibh nan creidmheach, eadhon
fad na h-ùine a dh-f hàgar ìad dealaicht' o'n cuirp. Ciod
a's soilleire na briathran Phòil air a' cheànn so ? " Tha
sinn a ghnàth deadh-mhisneachail," arsa Pòl, " air
dhuinn fios a bhi againn am feadh a ta sinn aig an tigh
(no air chuairt) anns a' choluinn gu bheil sinn air
choigrich (no air falbh) o'n Tighearn : oir a ta sinn a
gluasad a rèìr creidimh, agus cha'n ànn a rèir seallaidh.
Tha deadh mhisneach againn, (tha m\ ag ràdh) agus bu
ròghnuiche leinn gu mòr a bhi air choigrich (air falbh)
às a' choluinn, agus a bhi làthair rnaille ris an Tighearn."
2 Cor. 5. 6-8. No, gabh an dearbhadh so eile bho'n
Abstol naomh : — " Tha mi air mo tlieannachadh eadar
dhà ni, air dhomh a bhi-togarrach air siubhal, agus a
bhi maille ri Criosd, oir is e so a's ro fheàrr." Philip.
1. 23. Mur bitheadh sùil aig Pòl ri Criosd a mheal-
tuinn gus an tig an aiseirigh, carson a bha è " air a
theannachadh," no " togarrach air siubhal ?" Nach ann
a bhitheadh è duilich " siubhal" air a' cheart bhònn sin
fèin ? oir am feadh a bha è fathast anns an f heòil, bha
è 'mealtuinn Chriosd ann an tomhas. Is làn shoilleir
focail Chriosd fèin air an labhairt ris a' ghaduiche.
74 Comharradh na Muinntir sin dd'm bheil
" Bithidh tu maille rium-sa an diugh ann am pàrras."
Lùc. 23. 43. Tha Criosd ag ìnnseadh dhuinn, arist gu
soilleir, ann an ccmh-samhlachd an duine shaoibhir agus
Làsaruis, gu'm bheil an t-anam a' dol bàll-dìreach gu
sonas, no gu truaighe an dèigh a bhàis. Luc. 16. 19-31.
Ann an toirt dearbhaidh dhuinn air aiseirigh nam marbh,
tha Criosd ag ràdh " Cha'n e Dia, Dia nam marbh, ach
nam beò." Air an aobhar sin, bha anamanan Abrahàim,
Isaaic agus Iacoib beò maille ri Dia aig an àm a labhair
Criosd na briathran sin. Mata 22. 32. Mur faigheadh
" na mairbh bheannaichte, a gheibh bàs 's an Tighearn,"
sonas na's àirde na fois anns an uaigh, bu cho sona
brliid, no clach riuth-san. Taisb. 14. 13. Cha bu
bheannachd ach mallachd an cor. Nach è 'bhi beò
tròcair bu mhò dhoibh, a' deanamh seirbhis do Dhia 'us
maith do dhaoinibh — a' mealtuinn shòlas na beatha so,
co-chomunn nan naomh, chomhf hurtachd nan òrduigh-
ean agus mòran do Chriosd — na 'bhi a' grodadh anns
an uaigh. Ach tha àrd shonas a' feitheamh air na
naoimh an d&gh am bàis : mur bitheadh, ciamar eile a
theirear " Tha sibh air teachd gu spioradaibh nam fìrean
air an deanamh foirfe." Eabh. 12. 22, 23.
Is tìnnteach, bithidh corp an fhìrein, cho maith ri
'spiorad, air a dheanamh foirfe aig an aiseirigh. Nach
'eil an Sgriobtuir ag ìnnseadh dhuinn gu'm bheil Enoch
agus Elias air an togail suas cheana gu glòir ? Agus an
abair sinn nach 'eil ach ìadsan amhkin a' sealbhachadh
na glòire sin ? Nach f haca Peadar, Sèumas agus Eòin,
Maois maille ri Criosd air a' bhèinn? Ach, deir an
Sgriobtuir, bhasaich Maois. Is cìnnteach nach mealladh
Criosdìad le Maois 'fheuchainn doibh, mur faigheadh è
seilbh air glòir gus an tig an aiseirigh. Agus nach
dearbhadh focail Stephein cho làidir 's is urrainnear
ìarraidh, " A Thigearn Iosa glac mo spiorad." Gnìomh.
7. 59. Is c\nnteach, ma ghlacas an Tighearn an Spiorad,
nach 'eil è 'n a chadal, no marbh, no air a chur gu neo-
ni, ach maille ri Criosd far am bheil 6, agus a' faicinn
a ghlòire. Gheibhear an dearbhadh ce"udna ann am
briathraibh an duine ghlic, " Pillidh an spiorad chum
Dhè*, a thug uaith e. Ecles. 12. 7. Mur ruigear glòir
gus an tig an aiseirigh, ciamar a theirear ' gu'm bheil
an Fhois so atr a h-ullachadh. 75
a' bheatha mhaireannach againn, — gur è eòlas air Dia a'
bheatha mhaireannach, — gu'm bheil a' bheatha mhair-
eannach aig an neach a tha 'creidsinn anns a' Mhac,
agus gu'm bheil rìoghachd Dhe 's an taobh astigh
dhinn ?' Cha bu bheatha mhaireannach a bhi dealaichte
bho Chriosd agus o ghlòir, gus an tig an aiseirigh.
Nach 'eileas ag ìnnseadh dhuinn gu'm bheil bailtean
Shodoim agus Ghomòrrah (sluagh nam bailtean sin) anis
" a' fulang dìoghaltais teine shìorruidh, (Iudas 7.) Agus
mar tha na h-aingidh cheana mar sin a' fulang ann an
teine sìorruidh, is cinnteach, tha anamanan na fìrean
beò ann an sonas sìorruidh. 'Nuair a f huair Eòin an
sealladh glòrmhor " bha è" iomadh uair " 's an spiorad,"
agus " aingeal 'g a thoirt leis anns an spiorad." 'Nuair
"a thogadh Pòl chum an treas nèamh, cha b' f hios dà
an anns a' choluinn, no às a' choluinn." Tha sin a'
cìallachadh gu'm bheil spioradan comasach air nithe
glòrmhor mar sin 'f haicinn, a dh-easbhuidh nan corp
'g an cuideachadh. Nach 'eil sin air a chìallachadh
arlst le briathraibh Eòin ag radh " Chunnaic mi fo'n
altair, anama na muinntir a mharbhadh airson focail
Dè ?" Taisb. 6. 9. Tha Criosd ag ràdh " Na biodh
eagal na muinntir sin oirbh a mharbhas an corp, ach
aig nach 'eil comas an t-anam a mharbhadh," a' cìall-
achadh gu soilleir gu'm bi an t-anam beò an dèigh dhà
bhi air a dhealachadh o'n chorp, ma's ann le ainneart
dhaoine, no le bàs nàdurrach. Bha anam Chriosd beò
'nuair a bha a chorp marbh air a' chrann, agus mar sin,
bithidh na h-anamanan againn-ne beò mar-an-cèudna.
Tha so soilleir o ghealladh Chriosd do'n ghaduiche,
" Bithidh tu maille rium-sa an diugh ann am pàrras."
Agus arist o ghuth Chriosd air a' chrànn, " Athair, a
ta mi 'tìomnadh mo spioraid a'd' làmhaibh-sa." Bha
spioradan na muinntir sin, " a bha eas-ùmhal ri lìnn
Noah, ann am prìosan," is è sin, beò agus a' fulang ; is
cìnnteach matà, gu'm bi spioradan nam f\rean beò an
deigh dhoibh dealachadh ri 'n cuirp, agus a' mealtuinn
làn shonais. 1 Pead. 3. 19, 20. Uime sin, matà, cho
luath 's a dh-fhkgas anamanan f ìrinneach prìosan na
feòla, lèidichidh ainglean \ad, is è Criosd agus uile spior-
adan foirfichte nam f ìrean a's companaich dhoibh :
76 Truaiyhe na Muinntir sin
nèamh an àit-còmhnuidh ; agus Dia an sonas. 'Nuair
a thig gairm a' bhàis, faodaidh ìad sin a ràdh, le dàn-
achd agus tre chreidimh maille ri Stephen naomh, " À
Thighearn Iosa, glac mo spiorad, 'g a thìomnadh, mar
a rinn Criosd, do làmhan an Athar 1"
Caibdeil Y.
Truaìyhe na Muinntir sin a chailleas Fois nan Naomh.
Ma tha thus', a lèughadair, aineolach air Criosd agus
air nàdur 'us beatha dhiadhaidh a shluaigh a chaidh
ainmeachadh roimh so, agus ma bhitheas tu beò 's ma
gheibh thu bàs anns an staid sin, ceadaich dhomh ìnn-
seadh dhuit nach ruig thu gu bràth air aoibhneas nèimh,
agus nach blais thu idir air fois shìorruidh nan naomh.
Their mì riut, matà, mar thuirt Ehud ri Eglon, " Tha
teachdaireachd agam o Dhia ad' ionnsuidh." Breith. 3.
20. Agus cho cìnnteach 's a tha focal Dhia f ìor, cha
n-fhaic thu gnùis Dhè gu bràth le sòlas. Tha è air
àithneadh dhomh a' bhìnn so a thoirt amach ort. Gabh
ì mar is àill leat. Teich uaipe ma's urrainn thu. Tha
fios agam gu'm faod thu teicheadh le ùmhlachd a thoirt
gu toileach do Chriosd a tha toileach d' aideachadh mar
aon de 'shluagh, agus cuid a thoirt duit ann an oigh-
reachd nan naomh. Ma bheir mo " theachdaireachd"
a dh-ionnsuidh an t-sonais sin thu, cha bhi idir fearg
òrm, mar bha air Iònah, nach 'eil corruich Dhè air a
dòrtadh amach gu do sgrios. Is ann a bheannaicheas
mì an là sin air an d'rinneadh mì am' theachdair cho
fe'umail dhuit-sa. Ach ma chaitheas tu do bheatha anr
an staid neo-ìompaichte, cho cìnnteach 's a tha an
ìarmailt os do cheànn, agus an talamh fo do chasaibh,
glaisear amach thu bho f hois nan naomh, agus gheibh
thu do chuibhrionn anns an teine shìorruidh. Ach
thar leam gu'n èirich thu òrm anis, ag radh " Cuin a
dh'fheuch Dia leabhar na beatha dhuit-sa, agus a
dh'innis è dhuit cò a bhitheas agus cò nach bi air a
theàrnadh." Stad beag ort. Cha n-'eil m\ 'labhairt
a chaìlleas Fois nan Naomh. 7?
riut-sa air d' ainra. Cha n-'eil mì ach amhàin a' labh-
airt air sluagh neo-ìompaichte co-air-bith ìad , agus
ort-sa ma's aon diubh sin thu ; 's ag ìnnseadh na fìrinn
doibh. Ni mò tha mì 'gabhail orm-fèin a ràdh cò a nì
aithreachas, agus cò nach dean ; no idir a ràdh nach
dean thus' aithreachas gu bràth. B'f hearr team gu mòr
ìnnseadh dhuit ciamar a dh-fhaodas tu-fèin a bhi sona,
mur càill thu sonas le dàil a chur anns a' chìiis. B'f heàrr
leam do thàladh gu comhairl' a ghabhail mu'm bi è ro
anmoch, na idir a ràdh riut nach 'eil dòchas gu'm pìlj
thu dh-ionnsuidh Dhè, le aithreachas. Ach mur 'eil
cor d'anam' a' freagairt do'n iomradh a chuala ta air
pobull Dhia anns an Leabhar so, is cmnteach nach ceist
chruaidh leat 'fhaighneachd dhìot, am bi thu air do
theàrnadh ? Cha ruigear a leas a dhol suas gu nèamh a
dh-ìarraidh fios cò nach bi 'us cò a bhitheas air a thekr-
nadh. Gabh focail so Dhè a tha ag ìnnseadh so gu dìr-
each, soilleir : — " às èugmhais naomhachd cha n-f haic
neach air-bith an Tighearn." " ladsan a tha glan 'n an
cridhe chì ìad Dia." " Mur beirear duine a rtst cha 'n
f haod e dhol a stigh do rìoghachd Dhe*." Cha ruigear a
leas a dhol suas gu nèamh a dh-ìarraidh fìos o Chriosd
air an nì sin a dh'innis e-fèin agus na h.-Abstoil air an tal-
amh, agus a dh'f hàg ìad sgrìobht' aig an t-saoghal uile.
Agus ged nach aithne dhomh-sa smuaintean do chridhe,
agus nach urrainn mì an lorg sin cor d' anam' ìnnseadh,
gidheadh ma bhitheas tu-fèin toileach, dìchiollach, faod-
aidh tu fios 'f haotuinn co dhiubh is oighre air nèamh
thu, no nach eadh.
Is è bu mhìann leam gu h-àraid, ma tha thusa fathast
truagh, gu'n tuigeadh tu do chor, agus gu'n " teicheadh
tu airson do bheatha." Ach cionnus a thèid thu às, ma
ni thu dìmeas air Criosd agus air slainte ?' Ma ni, tha
è cho do-dheante dhuit a bhi air do theàrnadh 's a tha
è do na deamhnaibh fèin. Tha sin air ìnnseadh mu do
leithid, gu soilleir le Dia anns an Sgriobtuir. Faic anis
do chor truagh. Bhaoilinn gu'n dean sealladh dheth,
do lìonadh le iongantas 'us uamhas. " 'Nuair a chun-
naic" Belsasar " meòir làimhe duine a' sgriobhadh air
a' bhalla, chaochail a ghnùis agus rinn a smuaintean a
bhuaireadh, air chor as gu'n robh uilt a leasraidh air
78 Truaighe na Muinntir sin
am fuasgladh agus bhuail a ghlùinean an aghaidh a
chèile." Dan. 5. 5, 6. Agus nach 'eil crith-eagal ort-sa
'us làmh Dhia fèin air a sìneadh amach a d' aghaidh, agus
a ghuth air feadh nan Sgriobtuir a' bagairt do ghearradh
amach o rìoghachd na ghlòire sìorruidh ? O'n is è mo
mhìann gu'n gabhadh tu so gu cridhe, nochdaidh mì
dhuit nàdur 'us an-tromachadh do chàll, mur ruig thu
nèamh.
I. Ann an càll nèimh, — caillidh na h-aingidh iomlan-
achd phearsantail nan naomh, — Caillidh ìad Dia fein
agus gach gràdh taitneach dhà, — agus caillidh ìad
co-chomunn nan aingeal agus nan naomh.
1. Caillidh na h-aingidh thruagh an iomlanachd
ghlòrmhor sin a bhios anamanan agus cuirp nan naomh
a' mealltuinn gu bràth air nèamh. Caillidh ìad an sàr
dhealradh cuirp sin a's àillidh na gnùis na grèine aig
àrd mheadhon-là. Ged thogar cuirp nan aingidh na's
spioradaile na bha ìad air talamh, cha dean sin dhoibh
ach dòruinn na's geòire. B'fheàrr leo an sin gach ball
a bhi marbh ; an corp uile a bhi mar chairbh ghrod anns
an duslach, gun chomas pìan f haireachadh idir. Caill-
idh ìad an iomlanachd bheusach sin a gheibhear aig an
t-sluagh bheannaichte. Caillidh ìad gach deadh thog-
radli ìnntinn, gach aomadh suilbhir a dh-ionnsuidh Dhè,
agus làn ionracas 'n an uile dheanadasaibh. An àit
sin, is è 'bhitheas aca an toil choirbte sin, am fuath
mòr sin do mhaith, an gràdh dìan sin do'n olc, agus a'
bhoil-ìnntinn sin a bha aca air talamh. Cha n-'eil
teagamh nach bi an tuigse nis air a fosgladh suas gu
mòr ; oir sguiridh gach obair mheallaidh anis, agus chì
ìad, air an cosd, mealltaireachd an amaideis. Ach tha
'us bithidh an droch gnè cho olc 's a bha ì riamh. Bu
mhìann leo peacachadh fathast na'm urrainn ìad, na'm
faigheadh ìad fàth chomas. Bithidh eadar-dhealachadh
na's mò eadar na bèistean truagh sin, agus na Criosd-
uidhean glòraichte, na tha eadar an losgunn snàigeach
air an làir, agus a' ghrìan anns na spèuraibh. Cha robh
an duine saoibhir idir air 'àrdachadh cho mòr le purpur,
eudach grìnn agus biadh sòghail, 'nuair a bha Làsarus
air a shìneadh làn chrèuchd aig a dhorus.
2. Caillidh na h-aingidh gach dàimh 'us co-chomunn
a chailleas Foìs nan Naomh. 79
sòlasach ri Dia. O'n " nach bu taitneach leo eòlas Dè
a chumail," ach ag ràdh ris, " Imich uainn : oir cha'n
àill leinn eòlas do shlighean," is gràineil le Dia ìadsan
" a chumail" 'n a theaghlach. Cha leig è 'stigh gu bràth
ìad do oighreachd nan naomh. Cha cheadaich è idir
dhoibh seasamh 'n a làthair, ach " aidichidh è dhoibh,
cha b'aithne dhomh riamh sibh ; imichibh uam, a
luchd-deanamh na h-èucorach." Ach tagraidh ìad gu
dàna nis còir air Criosd agus air nèamh, mar gu'm bu
naoimh chreideach, threibh-dhireach ìad. Their am
mìonnadair, am misgeadair, an strìopadair 's an spìocair,
" Nach è Dia m' Athair-sa, cho maith 'us d' Athair-sa ?"
Ach an uair a chuireas Criosd sgaradh eadar a shluagh
fèin agus a naimhdean, eadar a chàirdean dìleas agus na
sodalaich mhealltach ud, ciod an sin, a thig dhe'n tagair
dhànadais so ? Chììad nach è Dia an Athair, do bhrìgh
nach b' àill leo-san a bhi 'n an cloinn dà-san. Cha b' àill
leo spiorad Dhia còmhnuidh a ghabhail ànnta ; air an
aobhar sin, cha chòmhnuich na h-aingidh ann an àros Dè.
Is ìadsan amhàin a ghluaiseas maille ri Dia air thalamh,
a bhitheas beò, sona maille ris air nèamh. O is beag is
aithne do'n anam aig nach 'eil fios air call an anama sin
a chailleas a chòir air glòir Dhia ! Nach bu tòll dubh,
dorch an talamh so na'n cailleadh è solus na grèine !
Nach blìanach ghràineil an corp 'nuair a chailleas è an
t-anam ! Ach is neo-ni na nithe sin uile ann an coimeas
ri call Dhè\ Mar is è mealtuinn Dhia nèamh nan naomh,
is è càll Dhia, ifrinn nan daoine mi-dhiadhaidh. Agus
mar is è mealtuinn Dhia, mealtuinn nan uile nithe, is è
call Dhia call nan uile nithe.
3. Fòs caillidh na h-aingidh gach togradh gaolach
taitneach a dh-ionnsuidh Dhè. Caillidh ìad sàr eòlas
air ; sealladh aoibhneach air a ghnùis ghlòrmhoir ; an
taitneas do-labhairt sin a gheibhear 'n a ghràdhachadh ;
mothachadh air a ghràdh neo-chriochnach dhuinn-ne ;
sìor aoibhneas nan naomh, agus na h-aimhnichean sòlais
leis am bheil è 'g an rìarachadh. Am beag na nithe
sin a chàll uile ? Cha n-'eil obair rìgh, ann an rìaghladh a
rìoghachd, cho àrd seach obair na tràill' a's suaraiche, 's
a tha an obair nèamhaidh so seach obair rìgh thalmhaidh.
Bheir Dia do dhaoinibh obair freagarrach ri 'n nàdur.
80 Truaighe na Muinntir sin
A pheacaich thruaigh, cha robh do chridhe riamh
suidhichte air Dia ri do bheò ; cha robh è riamh air a
bhlàthachadh le gràdh Dhia ; cha robh fadachd riamh
air an dèigh Dhia ; cha robh tlachd agad labhairt, no
cluinntinn mu Dhia ; b'f heàrr leat fantuinn gu bràth air
an'talamh, na'm b'urrainn thu, na cuid a ghabhail ann
am bìnn mholadh glòrmhor Dhia. An ceart, mata, gu'm
faigheadh tusa, no do leithid, àit maille ris an luchd-
ciùil nèamhaidh ? Cha ghabh è deanamh idir, idir.
4. Caillidh an sluagh mi- dhiadhaidh cuideachd
bheannaichte nan aingeal agus nan naomh glòraichte.
An àit a bhi 'n an companaich do na spioradaibh sin,
agus air an aireamh maille ris na rìghribh aoibhneach
sin, is ann a bhitheas ìadsan ann an cuideachd gharg na
h-ifrinn maille ri companaich dhrèineach, ghràineil.
Chab'è 'bhi 'deanamh tàir air na naoimh, 'g an càineadh.
'g am fuathachadh, agus a' deanamh gàire-fanaid riutha
'n an trioblaidibh, an cè*um gu ruigheachd air sonas. Ach
anis, a pheacaich, tha thu air do dhùnadh amach às a'
chuideachd sin o'n d'rinn thusa thu-fèin a dhùnadh
amach air tùs, agus tha thu dealaichte bho'n t-sluagh
sin de nach b'aill leat cuideachd a dheanamh. Cha n-
fhuiligeadh tuìad ann do thigh, ann do bhaile, no, ach
gann, 's an rìoghachd. Theireadh tu, mar thuirt Ahab
mu Eliah, gu'm bu luchd-buairidh 's an tir ìad ; agus
mar chaidh a ràdh an aghaidh nan Abstol, gu'n robh
ìad " a' cur an t-saoghail bun os ceànn." Ma thachair
aimhreit sam-bith, bu luath a choiricheadh tu ìadsan
airson sin. 'Nuair a ghairm am bàs ìad, no 'bha ìad
air am fògradh às an tìr, bu mhaith leat air falbh ìad.
Bu shàrachadh dhuit ìad a bhi gu dìleas a' cronachadh
do pheacaidh. Bu draghail an còmhradh naomh le do
choguis, 'us fios agad gu'n robh ìad fad air thoiseach ort-
fèin. B'an-shocaìr leat an guth a chluinntinn ri ùrnuigh,
no moladh an àit air-bith. An iongantach, matà, thu
'bhi dealaichte uatha an dèigh sin ? Is fagus an là air
nach cuir ìad dragh ort ni's mò. ' Bithidh doimhne mhòr
air a cur eadar ìadsan agus thusa'. Lùc 16.26. 'An
àm do na naoimh a bhi air an sàrachadh le fanaid, le
uireasbhuidh, le trioblaid, le cràdh agus, ann an tomhas,
le neo-iomlanachd an nàduir fèin anns a' bheatha so, ìs
a chailleas Fois nan Naomh. 81
è teisteanas an Spioraid Naoimh mu'n timchioll, " nach
b'airidh an saoghal orra." Eabh. 11. 36-38. Agus
mar " b'airidh an saoghal" air an cuideachd air talamh,
is cìnnteach nach airidh è air an cuideachd ann an glòir
air nèamh.
II. Ach tha fios agam gu'm bi mòran ullamh gu ràdh,
gu'n gabhadh seachnadh dhoibh air na nithibh àrda sin
anns an t-saoghal so, agus carson nach gabhadh ìad
seachnadh anns an t-saoghal ri teachd ? Ach a chum a
thuigsinn gu'm bi càll nèimh ro ghoirt doibh, thugadh
ìad sin fainear na nithe so : — Bithidh an tuigse air a
soilleireachadh chum fios a thoirt doibh air an càll, —
Bithidh ìad comasach air an càll a làn-bhreithneachadh,
— Labhraidh an coguisean fèin na's geòire riutha air an
call, — Cha bhi an aignidhean cadalach na's fhaide, —
agus cha mheàll an cuimhne \ad.
1. Air an là sin bithihh tuigse nan daoine mi-dhiadh-
aidh air a soilleireachadh a chum luach na chàill ìad a
leigeil ris doibh. An diugh, cha n-'eil an càll so a' cur
bròin sam-bith orra, do bhrìgh nach do ghabh \ad eòlas
riamh air òirdhearcas Dhè, ni mò tha guth aca air càll
na h-oibre agus na cuideachd naoimh, do bhrìgh nach
b'aithne dhoibh riamh an luach. Am fear a chailleas
sèud nach mò leis na clachag chumanta, is beag a
chùram air a shon, gus am faic è mòr luach an àilleagain
a chàill è : agus an sin ni è caoidh air a shon. Their
è, " Och is mis' a chàill an n\ luachmhor I" Ach cha
bhi tuigse an t-sluaigh mhallaichte air a naomhachadh
idir, geda bhitheas \ air a fosgladh suas gus am mìle mear-
achd 'fhaicinn. Saoilidh ìad an diugh gur fekrr onoir,
saoibhreas, taitneas, slàint 'us beath' an t-saoghail so,
na nithe glòrmhor an t-saoghail ri teachd. Ach an uair
a bhitheas ìad truagh an dè"igh do na nithe sin am
fàgail, agus a ch\ \ad gu soilleir gur fìor na mthe de
nach b'àill leo sùim a ghabhail, atharraichear am beachd.
Cha chreideadh \ad gu'm bàth an t-uisg, gus an robh
ìad ann am builsgean na fairge ; no gu'n loisg an teine,
gus an robh \ad air tuiteam ann. Ach creididh ìad gu
grad, 'nuair a dh-fhairicheas ìad. Chì \ad, tre làn
fhiosrachadh, gur brèugach a' bhoil-ìnntinn sin a thug
orra tàir a dheanamh air Dia, tàir air aoradh Dhia agus
62 Truaighe na Muinntir sin
tàir air pobull Dhia. Meudaichear an eòlas chuni am
bròn a mheudachadh. Na truaghanan bochd ! bu shona
dhoibh fo choimeas, na'n robh an tuigse air a gearradh
uatha gu lèir, 'us ìad air am fàgail cho aineolach ri ama-
dan no brùid. Bu laghaid am buaireadh, mur b'aithne
dhoibh na's mò ann an ifrinn, na b'aithne dhoibh air
talamh. Bu shona leo gun fhios a bhi aca idir gu'm
bheil a leithid a dh-àit ri nèamh ann ! An diugh
dh-fhaodadh ìad, na'm b'àill leo, eòlas 'fhaotuinn a
bheireadh gu fois nèimh \ad, ach o'n nach gabh ìad an
t-eòlas sin tre èisdeachd, no lèughadh, gabhaidh ìad
fathast àill air naill, eòlas a bhitheas 'n a chonnadh do'n
teine leis am bi ìad air an losgadh. Tha ìad an diugh
ann an cadal marbh, a' bruadair gur ìad-fèin sluagh a's
sona r s an t-saoghal ; acli ! mar dh-atharraichear am
barail ann an tiota, 'nuair a dhùisgeas am bàs ìad, agus
a chì ìad an sin an cor truagh le nàire !
2. Meudaichear an tuigse 's an comas breithneachaidh
gu mòr, — a thuigsinn ciod è luach na glòire sin a chàill
ìad. Tuigidh ìad anis gu soilleir, searbh, ciod è sin
corruich Dhia, boil-ghoraich a' pheacaidh, dòruinn nam
peacach. Tuigidh ìad anis cia cruaidh, cia gèur, cia
goirt, cràiteach truaighean na h-ifrinn, seach na chualas
riamh mu'n timchioll air talamh. Faic ciontach a'
gluasad gu sgàlan na croiche, gu bhi air a ghrad-chroch-
adh, cia teànn, làidir, gèair mhothachadh an duine sin
anis air luach a bheatha, seach am mothachadh a
b'àbhaist a bhi aige, 'nuair a bha è mach & cunnart a'
bhàis ! Ach is mò gu mòr na sin gèur bhreithneachadh
nan aingidh mhallaichte air an call, 'nuair a chì sìad ìad-
fièn air an glasadh amach gu bràth o shonas sìorruidh.
Mar chumas soitheach mòr na's mò na slige, is amhuil
a ghabhas tuigse mheudaichte nan aingidh, tuilleadh
fios air an càll, gus an dòruinn a neartachadh, 's a
theannachadh, seach an tuigse bheag a bha aca 's a'
bheatha so.
3. Agus buailidh an coguis orra nis na's treise na rinm
ì riamh. Labhraidh ì ruitha cho dìreach, cruaidh ri
guth tàirneanaich 'us dealanaich, ni a mheudaicheas an
ddruinn gu h-anabarrach. Their gach aon diubh nis,
"Och 'us och! *o mo chàll ! mo thruaighe shìorruidh
a chailleas Fois nan Naoìmh. 83
nach gabh leigheas ! Is è easbhuidh an f hein achmhas-
ain so is àrd aobhar do'm mì-churam anns a' bheatha
so. Is gànn a chreideas ìad an diugh gu'm bheil truaighe
cho mòr ann idir ; agus is dorra na sin a thoirt orra
'chreidsinn gu'm bheil ìad-fèin a' ruith a dh-ionnsuidh
na truaighe so. Is beag aca gach searmoin, bagairt 'us
rabhadh. Cha ghabhìad comhairle bho aon de mhinis-
tearan Chriosd, a dh-ìnnseas dhoibh gu soilleir, dìleas
gu'm bheil ìad ann an cunnart. Labhradh è riutha air
a' ghlòir sin a chailleas ìad, agus air an truaighe 's an
dòruinn fo'm bi \ad a' fulang, ach cha ghabh ìad rabhadh,
cha chreid ìad gu'm bheil \ad ciontach. Is ann a
shaoileas ìad gur peacaich uamhasach, àraid eile, agus
cha n-ìadsan idir, a tha am fear-teagaisg a' ciallachadh.
Cha n-'eil ni sam-bith eile 's an t-saoghal a's dorra na
crèutair aingidh a thoirt gu thuigsinn gu'm bheil è ain-
gidh, olc, no 'f haicinn gu'm bheil è fo dhìteadh 'us fo
chorruich Dhia. Faodaidh daoine mi-dhiadhaidh a ta
'n an coigrich do'n ùr-bhreith, agus aig am bheil fuath
do naomhachd, làn f hios a bhi aca gu'm bheil \ad fathast
ann an staid chàillte, ach an kit sin a chreidsinn, is ànn
a gheibhear ìad a' smuaineachadh gu'm faic ìad Dia,
gu'm bi ìad air an teàrnadh, agus gu'm bheil \ad cho
maith 'us cho naomh ri aon air-bith de na naoimh. Nach
ainmig a chluinnear aon diubh ag èigheachd amach an
dèigh a chor truagh a rùsgadh gu soilleir, " Is mis' an
duine," no idir ag aideachadh, ma bhàsaicheas \ad anns
a' chor sin, gu'm bi \ad càillte gu s\orruidh. Ach cho
luath 's a ghrad-thilgear sìos \ad gu tìr an dorchadais,
far am bi \ad air an lèireadh fo gharbh theas nan lasair
dearg, 'us fuadaichte air falbh gu bràth o làthair Dhia ;
an sin, creididh\ad gu h-ealamh gu'm bheil\ad fo thròm
chorruich Dhia : an sin, ranaidh, bèucaidh, bùiridh ìad
amach, a' rag-aideachadh mar so, " Och mo thruaigh
m\ I Mile mallachd air mo ghòraich ! Mo chreach ! Mo
lèir-chreach ! Och, och mo chàll gun leigheas !''
4. Agus an sin, bithidh an aignidhean na's glòire na
bha ìad riamh. Cha bhi aon diubh cadalach, neo-thuig-
seach na's fhaide. In diugh, is beag aig a' chridhe
chruaidh cluinntinn mu nèamh, no ifrinn. Ged nochdaa
sinn glòir 'us truaighe sh\orruidh do dhaoine, gheibhear
81 Truaighe na Muinntir sìn
*ad mar dhaoine marbh. Tha ar focail dhoibh mar
chlachan a thilgear air balla cruaidh, teànn, a' tuiteam
air an ais arìst 'n ar n-aghaidh. Labhair riutha air
nithibh uamhasach, ach fathast gheibhear rag-mharbh
lad. Rànnsaich an lot, ach cha n-f hairich ìad do làmh.
Labhair riutha gu druighteach, ach fathast gheibhear
ìadsan mar ilbhinn. Is luaithe 'chlisgeas an talamh trom
na ìadsan. Ach an uair a dhùisgear suas na h-anamanan
marbh sin, nach gèur am faireachadh ! nach làidir an
aignidhean ! nach grathail gath an uamhais ! nach tròm,
domha/nn, dòmhail am bròn 's an uair sin ! Dearg-
lèumaidh Ìad 'n an aghaidh fèin ! Bèucaidh ìad fo bhorb
chuthach an aghaidh an gòraich 's an t-saoghal so ! Is
beag caoidh na mnà gaolaich an dèigh bàis a còmpan-
aich ; no caoidh na màthar a's gràdhaiche an dè*igh bàis
a cloinne ann an coimeas ri caoidh nan truaghan sin,
an dèigh dhoibh còir air nèamh a chàll gu bràth. nis
na crèutairean fìadhaich, truagh sin 'g an dìteadh fèin,
'g am pìanadh fèin, gach aon a rèubadh a chridhe fèm,
'us è mar fhear-dìoghaltais Dhè, 'n a aghaidh fèin.
B'ìad-fèin amhàin màthair-aobhair thoilltinneach an
ddruinn, agus mar sin, is iad-fèin anis an crochadairean
fèin 'g am marbhadh fèin, gun chomas bàsachadh. Cha
dean eadhon Sàtan, nach robh ri 'choireachadh airson
an gòraich cho mòr ri 'n toil fèin, am pìanadh anis cho
garg, searbh, trom, 's a nì an coguisean eòlach fèin. Bu
shona leo na'm bu charraigean balbh iad anis, gun
mhothachadh air ni sam-bith. Bu shona leo bhi nis
cho beag mothachadh 's a b'abhaist dhoibh a bhi fo
èusdeachd ùrnuigh, searmoin 'us rabhaidh anns a' bheatha
so ! Ach theirig an amaideachd anis, agus gheibh ìad
a toradh truagh.
5. A bhàrr air sid uile, bithidh cuimhne làn aca nis
air gach nì. Bu bhuidhe leo na'm b'urrainn ìad an càll
anabarrach a dhì-chuimhneachadh, ach cha n-urrainn
idir. Bu thròcair mhòr leo nis a bhi mar neo-ni, — a bhi
mach à bith, ach cha n-f haighear sin. Gu bràth mairidh
an tuigse, an coguis, an aignidhean agus an cuimhne
beò, chum am pìanadh. Na comasan ìnntinn sin 'bu
chòir dhoibh a ghnàthachadh roimhe ann an deanamh
seirbhis a threòraicheadh gu sonas ìad, bithidh ìad sin
a chailleas Fois nan Naomh. 8ft
anis 'n an d<5ruinn shìorruidh dhoibh. Leo sin bu chòir
dhoibh a bhi fad làithean am beath' a' beathachadh air
gràdh 'us gràs Dhia, agus ag òl à lànachd a shòlais, ach
leo sin bithidh ìad anis gu bràth a' beathachadh air cor-
ruich Dhia, agus ag òl searbh uisge na dòruinn. An
diugh, cha n-fhaic ìad fàth-chothrom, no àit air-bith
aca-fèin gu smuaineachadh, no cuimhneachadh, no labh-
airt air nithibh sìorruidh, ach ann an ifrinn, cha bhi
obair sam-bith eile aca, ach cuimhneachadh a ghnàth
air an cionta, an call 's an truaighe ! Cia tric a b'àill
le Dia teagasg " na beatha maireannaich" a sgrìobhadh
dhoibh air puist an dorsan, air an làmhan 's air an
cridheachan agus ìadsan sin a chuimhneachadh agus
labhairt air, ' an àm dhoibh laidhe sìos agus èirigh suas,
an àm dhoibh suidhe 'n an tigh agus ìmeachd air an
t-sligh,' ach dhiùlt ìadsan comhairle so Dhè, agus an
lorg sin sgrìobhaidh Dia am bìnn fo'n sùilean ann an
àit an daorsa, ionnus gu'm faic ìad ì ciod-air-bith taobh
a sheallas ìad. Is pìan gun stad dhoibh smuaineach-
adh air meud na glòir' a chàill ìad. Na'm bu chàll
sin a b' urrainn ìad a leasachadh, no 'dheanamh suas
air dòigh sam-bith, call slàinte, càll saoibhreis, càll
chàirdean, no eadhon càll beatha, bu bheag sin. Ach
" glòir cho ro anabharrach agus sìor-mhaireannach
a chall !"
Is dòruinn gharbh dhoibh a chuimhneachadh gu'n
robh àm ann air am faodadh ìad a' ghlòir so 'f haotuinn
— " àm," their gach aon diubh, " air an robh coltas
orma-sa, cho maith ri feadhain eile, ruigheachd air an
rìoghachd. Na'n d'rinn mise mo dhleasanas gu glic,
ceart, fad mo chuairt anns an t-saoghal, dh-f haodadh
seiibh a bhi agam anis air an oighreachd. An àit a
bhi air mo phìanadh ameasg nan diabhlan mallaichte
sin, dh-fhaodainn a bhi nis ameasg nan naomh beann-
aichte shuas an sid ann an glòir. Chuir an Tighearn
' beatha agus bàs romham', ach roghnaich mis' am bàs,
'us thoill mì dòruinn. Chuireadh romham ' an duais,'
agus na'n robh mì air ruith gu maith, dh-f haodainn a
faotuinn. Na'n 'd'rinn mì spàirn', bheirinn buaicfh.
Na'n do ' chathaich' mì gu trèun, bha mì air mo
1 chrfonadh' anis." Is ddruinn dhoibh a chuimhneachadh
8G Truaighe na Muinntir sin
nach è mhàiu gu'm faodadh \ad an crun 'f haotuinn, ach
gu'n robh ìad coslach ri 'fhaotuinn. Lotaidh so gach
aon diubh ag radh " bha uair ànn air an robh oiteagan
an Spioraid ullamh chum mo chuideachadh. Bha rìm
òrm fàs diadhaidh, Criosd a dhlù-leantuinn, 's an saoghal
a thrèigsinn. Is beag nach do rùnaich mì Dia a làn-
leantuinn. Bha mì eadhon a' trèigsinn nan ana-mìann
graineil sin a rinn mo chreach. Thrèig mì mo sheànn
chùmpanaich, agus bha mì 'dol le sluagh Dhè : gidheadh
phìll mi air m' ais, chàill nù mo ghreim, bhris mì mo
ghealladh. ' Is beag nach robh mì air m' aomadh gu
bhi am' Chriosduidh', ach mhùch mise gach aomadh
maith. Bu làidir oibreachadh mo chridhe, 'nuair a
chluinninn ministear gu dìleas a'sparradh na fìrinn orm !
bu choslach mis' uair-eigin ri neach a' dol do nèamh !
Is beag nach d'ràinig mì nèamh, ach thuit mì air an t-
sligh, agus chàill mì è. Na'n ' deachaidh mis' air m'
aghaidh a ghabhail eòlais air an Tighearn', bhithinn anis
beannaicht' ameasg nan naomh." Is do'ruinn anabarrach
dhoibh cuimhneachadh air na fàth-chothroman a chàill
ìad. " Cia lian," their gach truaghan, " seachduin, mìo^
agus bliadhna 'chàill mì, a dh-f haodadh, na'n robh mis'
air fèum a dheanamh dhiubh, mo dheanamh sona ! Bu
mhis' an truaghan nach gabhadh ùin gu smuaineachadh
air an obair sin airson an robh m' tiin uile air a buileach-
adh orm ! — Mise nach gabhadh ùin, ameasg mo shaothair
uile, gu saothrachadh airson sìorruidheachd ! Nach robh
ìiin gu leòr agam gu ith 'us òl 'us cadal, carson nach robh
ìiin agam gu m' anam a theàrnadh ? Nach robh ùin agam
gu sùgradh 'us còmhradh dìomhain, carson nach robh uìn
agam gu ùrnuigh ? Nach robh ùin agam greim a dhean-
amh air mo chòir shaoghalta, 'us nach robh ùin agam
greim a dheanamh air còir nèamhaidh ? cia luachmhor
ùin ! Uair-eigin bha ùin gu leòr agam-sa, ach cha n-'eil
anis ! Uair-eigin cha robh fios agam ciod a dheanainn de
m' ùin mhòir, ach och ! dh'f halbh ì nis ; cha bheir mì
oirre ni's mò ! Ho ! nach robh agam anis aon de na
bliadhnachan ud ! Is mis' a dheanadh an t-aithreachas
grad ! Is mis' a dheanadh an ùrnuigh dhùrachdacli !
ls mis' a dh-èisdeadli ga dlan ! Is mis' a chitheadh mo
chor gu luath ! Is mis' a bhitheadh beò gu diadhaidh !
a chailleas Fois nan Naomh. 87
Ach tha è ro anmoch anis ! Och 'us och ! ro anmoch
anis !"
Mòr-mheudaichear an dosgainn, — a' cuimhneachadh
cia tric a bhathas 'g an comhairleachadh gu pilleadh ri
Dia. Their gach aon, " Bu mhìann leis a' mhinistear a
thoirt òrm teicheadh o na pìantaibh so. Nach gràdhach,
iochdmhor, dìan, durachdach a ghuidh è òrm ! ach cha
d'rinn mis' ach magadh air. Nach tric a dhearbh è
òrm mo chionta ! ach mhùch mise gach mothachadh.
Nach tric a dh'f heuch è mo dhroch cridhe dhomh !
ach b'f huathach leam-sa fìos a ghabhail air olcas mo
chridbe. sid am fear a bhitheadh aoibhneach, na'm
fac' è mis' a' pilleadh gu toileach a dh-ionnsuidh
Chriosd ! Chomhairlich mo chàirdean diadhaidh mì,
dh'innis ìad dhomh ciod a thigeadh dhe mo mhì-thoil
agus dhe mo dhearmad mu-dheireadh, ach cha do ghabh
mise sùim dhiubh. Is fhada 'bha Dia fèin a tagair
rium ! — a Spiorad a' sìor- stri ri mo chridhe, mar gu'm
bu duilich leis diùltadh a ghabhail dhìom !— Criosd
arìst a' seasamh aig dorus mo chridhe, agus a' bualadh,
sàbaid an ddigh sàbaid, agus ag èigheachd rium ' fosgail,
a pheacaich, do chridhe do d' Shlànuighear agus thig
mis' astigh agus gabhaidh mì mo shuipeir maille riut
agus thusa maille riumsa ! Carson a tha thu cho
màirnealach ? Cia f had a dh-f hanas smuaintean dìomh-
anais air taobh stigh do chridhe ? Nach àill leat maith-
eanas ? nach aill leat naomhachd ? nach àill leat sonas ?
Ciod a thig dhe do chridhe." Och ! och ! diombadh
garg an anama mhallaichte air-Mn 'nuair a ch uimhnich
eas è air na gairmean nèamhaidh sin ! " Ah mise !
sgìthich mì foighidin Chriosd ! Dia ne'imh 'g am ghairm
gu dìomhain, agus sgìth a dh-e'igheachd rium ' Pìll !
Fìll ! Dean aithreachas !' Is mis' a thoill an ddruinn
so ! Is cuthach garg dhomh anis cuimhneachadh air
foighidin Dhia rium. Is cràdh geur so leis am bheil
mì air mo thròm-bhuaireadh air dòigh nach urrainnear
a chasgadh gu bràth ! 'Nuair a ghairm an Tighearn
òrm, ag ràdh, ' Cuin idir is aill leat a bhi glan?' Thuirt
mo chridhe, no mo chleachdadh l Cha n-àill gu bràth.*
Gheibhear mi nis ag e'igheachd ' Cia f had gus am
fuasglar mì às an doruinn so ?' ach cha chluinn mì acn
88 Truaighe na Muinntir sin
guth a' cheartais cheudna sin ag ràdh ' Cha n-fhuasgail
gu bràth, gu bràth'."
Fòs gearrar an cridheachan gu domhain le cuimh-
neachadh cho furasda 's a bha h dhoibh a dhol às o'n
truaighe so uile. Cha d'iarradh riamh orra beànntan
atharrachadh, no rìoghachdan a cheànnsachadh, no an
tiodal a's lugha de'n lagh a choimhlionadh, no ceartas
a riarachadh airson an easaontais uile. Bu "shoc-
rach a' chùing agus b'eutrom an t-uallach" a b'àill le
Criosd a chur orra. Agus b'l sin aithreachas a dhean-
amh, gabhail ris-fèin gu toileach, mar an Slànuighear,
gach sonas goirid, faoin àicheadh ; an Tighearn a ghabh-
ail mar an cuid àrd mhaith; an saoghal 's an fheòil
àicheadh ; strìochdadh do uachdaranachd chiùin, ghràs-
mhoir Chriosd ; an sligh 's an ìnnleachd fein a thrèigsinn,
agus gluasad ann an slighibh naomh, taitneach an
Tighearna. " Ah !" deir an truaghan truagh fo dhòr-
uinn, " nach ceart a thoill mì an cràdh so uile, cha
b'fhiù leam saothair idir a dheanamh chum a sheach-
nadh? Càit an robh mo thuigse 'nuair a thuirt mì
'maighstear cruaidh' ris an Tighearn, a' smuaineachadh
gur daorsa shearbh a sheirbhis mhaith, agus nach faigh •
ear saorsa ach amhàin ann an seirbhis an diabhuil
agus na feòla ? Nach bu mhiosa mise mìle cuairt na
duine fo'n dearg chuthach, 'nuair a choirich mi sligh
naomh Dhia, mar riaghailt ro theànn, ro phungail ;
'nuair bu ro theànn leam lagh Chriosd, agus ro mhòr
leam na rinn mi-fèin airson na beatha ri teachd ? Ciod
a b'fnìach càll nan uile nithe 'fhulang airson Chriosd ?
nach bu bheag, nach bu shocrach gach obair eile, ann
an coimeas ris an dòruinn theth so a dh-fhuiligear leam
gu sìorruidh? Nach pàidheadh nèamh, a chàill mis',
airson gach calldachd eile. Och 1 phàidheadh 'us cha
bhitheadh cuirohne ni's mò air fulang, no air bròn.
Na'n ìarradh Criosd òrm anis mòran 'fhulang, a bhi beò
fo uamhas 'us fo bhròn gun sgur, am bàs 'fhulang ceud
uair, nach deanainn sin? carson, matà, nach do
ghèill ml dhà, 'nuair nach d'ìarr è uam ach amhàin
' Creid agus bi sabhailt. Iarr ni' aghaidh agus mairidh
d' anam beò. Tog do chrann-cèusaidh, agus lean mise,
iio;iis bheir mì rìhuit a,' bheatha mhaireannach' ? iia/'.h
a cnailleas Fois nan Naomh. 89
bu ghràsmhor an tairgse sin ! nach bu shocrach an
cumha sin ! Och I och I bu mhis' an truaghan mallaichte
nach gabhadh è !
Bithidh ìad air an ro phìanadh, a' cuimhneachadh
mar reic ìad an sonas sìorruidh air droch luach. Ciod
is luach anis do shòlasaibh dubh a' pheacaidh ann an
coimeas ri luach an dìol-thuarasdail dhlighich ? Buail-
idh an t-eadar-dhealachadh anabarrach so ìad le uamhas
do-labhairt ! smuainichidh ìad air taitneas salach na
feòla, air ceò-mholadh dhaoine, no air mìll òir a bha
'n an làimh, agus an dèigh sin air glòir sìorruidh ! gach
truaghan a' caoidh, " So na bh'agam-sa airson m' an-
ama — so mo dhia 'us dòchas mo shonais !" Cò is
urrainn a chur an cèill mar ni na smuaintean searbh,
garg, gèur sin an cridheachan a rè'ubadh £s a chèile ?
Bèucaidh àrd gach aon amach " Och! bu mhis' an truagh-
an truagh ! Nach do reic mì m' anam air luach salach ?
Nach do dhealaich mi ri mo Dhia airson beagan smùir
'us salachair ? Mar Iùdas, nach do reic nù mo Shlàn-
uighear air beagan airgid ? Cha robh ann mo dhòchas
ri nèamh, ach bruadar taitneach ; dhùisg mì nis, 'us
leagh è às. Is domblas anis mo chriomag, is burmaid
mo chopan. Bhlais mì orra sin, 'us bhàsaich ìad uam
gu grad. Agus an è so na th'agam uile airson an
ionmhais ro phrìseil? Nach ana-cneasda, eagalach a'
mhalairt a rinn m\ ? Ciod a' b' f heàirrd nrì, ged chois-
ninn an saoghal uile, agus m'anam a chall ? Ach, mo
chreach ! is beag an roinn de'n t-saoghal a b'fheàrr
leam-sa na còir air glòir !" Hò ! nach ann a smuainich-
eadh peacaich air so, 'nuair a gheibhear ìad a' snàmh
ann am poll-thaitneas na feòla, agus a' strì gu bhi
saoibhir, àrd 's an t-saoghal ! a' dìan-le'um gun fhios,
gun athadh, air easaontas agus a' peacachadh an aghaidh
tagair an coguis fèin !
Garbh-theannaichear an dòruinn, — ri fhaicinn gur
ìad-fein a thug sgrios orra-fèin. Na'm b'urrainn ìad a
ràdh gu'n robh ìad air an èigneachadh gu peacadh a
dheanamh, b' f haochadh sin fèin d' an coguisibh stoirmeil,
garg; no na'n robh ìad air am peanasachadh airson
cionta neach eile, no na'm b'è neach eile a b'àrd aobhar
d'an sgrios, bu shòks leo sin. Ach a' faicinn gur \ an
90 TruaìgJie na Muinntir sin
toil f&n a ròghnaieh an sgrios agus nach b' urrainn
neach sam-bith eile an èigneachadh gu peacachadh an
agbaidh an toil' fèin ; gearraidh sin ìad mar ìarunn
gèur, dearg, teth ! Deir an truaghan raallaicht' a sgrios
e-fèin, " Och ! Och ! nach robh naimhdean gu leòr
agam 's an t-saoghal, ach bu mhise mo dhearg nàmhuid
fèin. Cha tug Dia riamh do'n diabhul, cumhachd cho
mòr thairis orra, 's a dh-èignicheadh mì gus am peacadh
a's lugha 'dheanamh. Cha b'urrainn an diabhul ach
ainhàin mo bhrosnachadh. Is ì mo thoil fèin a ghèill.
Is mi-fèin a rinn an t-olc. Cha b' fhkch leam ach
làmh a chur 'n am anam fein, agus m' fhuil fèin a
dhòrtadh ! Cha robh nàmhuid riamh agam cho olc
rium-fèin. Dhiùlt mì gach maith a thairg Dia riamh
do m' anara. Bha è gu tric a' càrnadh tròcair air
tròcair dhomh, a' toirt fuasglaidh an dèigh fuasglaidh
dhomh, chum mo chridhe 'tharruing d'a ionnsuidh fèin ;
seadh, rinn è mo chronachadh gu mìn, thug è osnaich
òrm fo luchd m' eas-ùmhlachd : agus gheall mì gu pailt
gabhail ris, air uair mo thrioblaid, ach mo thruaighe !
cha robh mo chridhe riamh làn-toileach seirbhis a
dheanamh dhà." Cnàmhaidh so cridheachan nan cion-
tach ud, a' mothachadh gur ìad-fèin amhàin a dh'aobhar-
aich an sgrios fèin, a' buanachadh gu toileach, dàna
'n an ceannaircich an aghaidh Dhia, agus 'n an deònair-
ean (volunteers) ann an seirbhis Shatain.
Doimhnichear lot an coguis gu mòr, — ri cuimhneach-
adh air a' chosdas mhòr 's an t-saothair gus an deachaidh
ìad, a chum cur às dhoibh-fèin. Ciod an obair mhòr
anns nach do chuir ìad an làmh, chum an sgrios fèin a
dheanamh cìnnteach, a' mùchadh an Spioraid, — a' cur
an aghaidh gach cumhachd tròcair agus breitheanais, —
ag àicheadh f ìrinn j )hè, — a' cìosnachadh curahachd rèu-
sain 's a' bàthadh guth na coguis. Na nithe sin uile
dhìarr 'us rinn ìad. Geda bha ìad an còmhnuidh ann
an cunnart fulang fo chorruich Dhia, 'us fios aca gu'm
faodadh è an leagail anns an dus, agus an tilgeil sìos gu
ifrinn ann am mionaid, gidheadh cha do chaisg sin an
droch cèum. O saothair mhòr nam peacach gu bhi
mallaichte l Is maith a dh-f haodadh ìad a bhi meas-
arra, slàinteil, socrach air cosdas na's lugha, ach is feàrr
a chailleas Fois nan Naomh. 91
leo geòcaireachd, misg, bochduinn, nàire 'us easlaint.
Dh-f haodadh ìad a bhi toilichte, sìtheil, taitneach, ach
is feàrr leo sànnt agus fèin-ghlòir leis gach cùram,
saothair, cosdas, eagal 'us iomagain a ta 'n an lòrg.
Cia tric a gheibhear daoine 'g am buaireadh fèin le feìrg,
farmad 'us ìarraidh dìoghaitais. Cia tric a tha mòran
'g an truailleadh fèin le neo-ghloine, ni a mhilleas an
cuirp, an cuid 's an cliii, ach is feàrr leo gach droch
shaothair dhiubh sin 'fhulang uile, na sonas \arraidh
d'an anamaibh ! nach oillteil gaor nan crèutairean
truagh sin a' caoidh an amaideachd ann an ifrinn 1 gach
truaghan a' bèucadh, a' bùireadh 's a' glaodhaich, " Och I
och ! mo shaothair 's mo chosdas gu mi-fe'in a mhallach-
adh ! Cha bu leòr leam raallachd a nasgaidh, ach a
cheannach daor ! Shaoil leam gu'm faodainn a bhi air mo
thekrnadh air beag saothair, carson a rinn m\ saothair
cho mòr a chum mi-fèin a sgrios ? Nach è mo dhamnadh
fèin a bha mis' ag oibreachadh amach gu dìchiollach,
dìan, 'nuair a bha Dia ag àithneadh dhomh mo shlàinte
fèin a làn-oibreachadh amach ? Na'n d'oibrich mis'
airson nèimh, mar rinn mì airson ifrinn, bha mì nis air
nèamh gun teagamh. Bu trom leam ce'um na diadh-
achd, bu shearbh Ieam guth idir air fèin-àicheadh, is è
bu taitniche leam saothrachadh ann an obair Shàtain
agus a' bhàis. Na'n do ghràdhaich mise Criosd, mar
ghràdhaich mì m' ailghios, mo bhuannachd 'us m' onoir
fèin ; na'n d'ìarr mise Criosd, a' socrachadh mo chridhe
air-san, cho dìchiollach, tric 's a rinn nrì air na nithibh
sin ; bu shona dheth an diugh nù ! Àch nach ceart-
thoilltinneach dhomh-sa fulang fo lasraichibh na h-if-
rinn ! — mis' a cheannaich an doruinn so cho daor ! —
mise nach gabhadh fois 'us glòir nèimh a bha air an
tairgse dhomh a nasgaidh ! Och, Och ! Och 'us Och
mise !"
gu'n deònaicheadh Dia thus" a threòrachadh,a ldugh-
adair, gu làn-smuaineachadh air na nithibh sin an diugh,
chum nach bi agad ri cuimhneachadh orra gu bràth,
mar do phìanadair fèin ann an dosgainn do-smuainichte
na h-ifrinn ! Na abair idir nach 'eil anns na smuaintibh
eagalach so ach obair a' mhic-mheanmna, no deilbh
fhaoin na h-mntinn. Lèugh smuaintean an " duine
92 Truaigne na iVxumntir sìn
shaoibhir, air dhà bhi ann am plantaibh." Lùc. 16. 22-31.
fs anamanan rèusantach a bhitheas a' mealtuinn fois na
glòire air nèamh ; agus is anamanan reusantach a bhitheas
a' fulang dòruinn na truaighe ann an ifrinn. Is daoine
fathastìad, agus mar dhaoine mothaichidh agus gluaisidh
ìad gu bràth.
Caibdeil VI.
Truaighe na Muinntir sin a chailleas, cha n-è mhàin
Fois nan Naòmh, ach Toil-ìnntinn na beatha so,
agus a bhitheas gu bràth a' fulang Doruinn na
h- Ifrinn.
" Aig an diadhachd tha gealladh na beatha a ta
làthair, agus a chum teachd." 1 Tim. 4. 8. Agus ma
" dh-\arras sinn air tùs rìoghachd Dhè agus f ìreantachd
DheV' an dèigh sin, " cuirear ruinn na h-uile nithe" eile
a's lugha na ìad sin. Ach aig ain-diadhachd, no daoine
mi-dhiadhaidh cha n-'eil " gealladh" idir air sonas.
Caillidh ìad araon gach toil-ìnntinn spioradail agus
aimsireil. Tha so air a bhagairt 'n an aghaidh, do
bhrìgh nach d'ìarr ìad "air tùs rìoghachd Dhe" agus
'fhìreantachd-san." Caillidh ìad an nì sin nach dìarr
agus an nì sin a dh'ìarr ìad. Bheirear uatha am beagan
a ta aca cheana. Bu bheag aca càll nèimh na'm maireadh
toilìnntinn na beatha so dhoibh. Ach cha mhair sin idir.
Na'n do " threig ìad na h-uile nithe airson Chriosd,"
gheibheadh ìad arìst na h-uile nithe ànn-san, agus
bhitheadh è dhoibh mar "na h-uile anns na h-uile."
Ach anis o-na thrèig ìad Criosd airson nithe eile,
caillidh \ad Criosd, agus gach ni a bha ìad ag ìarraidh,
— eadhon toil-ìnntinn na beatha so, — agus gheibh ìad
dòruinn na h-ifrinn.
I. Caillidh ìad uile thoil-lnntinn an t-saoghail so : —
Caillidh ìad am beachd an-dàna, faoin air còir ann
am fàbhar Dhia, agus ann an toilltinneas Chriosd, —
Caillidh ìad an dòchas uile, — sìth mhealltach an coguis
uile, — An sùgradh feòlmhor uile — agus an taitneas col-
laidh uile.
1. Caillidh ìad am beachd, no an creidimh an-dàna,
a chailleas Fois nan Naomh. 93
faoin air còir ann am fàbhar Dhia, agus ann an toill-
tinneas Chriosd. Is ann leis a' chreidimh mhealltach
sin a tha \ad an diugh 'g am misneachadh, 'g an neart-
achadh 'us 'g an dìon fèin o gach uamhas a dh-f haodadh
an glacadh a dh-easbhuidh a' phruip bhochd so. Ach
càit am faigh \ad fois o'n tèinn, 'nuair a sguireas an
creidimh faoin — an dàll-cheò — an dòchas baoth so?
Faodaidh duine, a tha glè dhlùth do thubaist mhòir, a
chreidsinn gu làidir gu'm bheil è sàbhailt, agus a bhi
cho subhach ri neach nach 'eil ann an cunnart idir.
Na'm bu leòr gu duine 'dheanamh sona, a thoirt air a
chreidsinn gu'm bheil, no gu'm bi è sona, bhitheadh
sonas mòran na's pailte na gheibhear è. Is è fìor
chreidimh gras treòrachaidh na muinntir \ompaichte,
mar sin, is è creidimh faoin, olc treòrachaidh na muinntir
neo-ìompaichte. Carson a tha mòran beò gu toilichte,
gun mhaitheanas peacaidh aca, 'nuair a dh-fhaodadh
ìad làn mhaitheanas 'f haotuinn ? Tha dìreach \ad a bhi
bhi 'smuaineachadh gu'm bheil am peacaidhean air am
maitheadh cheana. Na'm b' urrainn thu f haighneachd de
na truaghanaibh ann an ifrinn, dè an tubaist a thug ànn
\ad, f hreagradh mìltean — a' mhòr chuid diubh, " Rinn
sinn sinn-fèin cìnnteach gu'n robh sinn sàbhailt, gus an
d'fhuair sinn sinn-fein caillte, mallaichte. Dh-ìarr-
amaid an ath-ghineamhuinn agus beò chumhachd na
diadhachd mòran na's dùrachdaiche na rinn sinn, ach
shaoil leinn gu'm fh\or Chriosduidhean sinn cheana.
Mheàll sinne sinn-fèin sìos a dh-ionnsuidh na dòruinn
so, 'us cha n-'eil leigheas air anis." A lèughadair,
ceadaich dhomh ìnnseadh dhuit gu dìleas, nach 'eil
anns a' chreidimh an-dàna sin leis am bheil na m\ltean
de chrèutairean mi-chùramach, m\-naomh, neo-\slichte
a' smuaineachadh gu'm bheil ìad ann an staid shàbhailt,
agus às am bheil \ad gu tric a' deanamh uaill, ach cùis-
bhrè'ige, a chr\ochnaicheas ann an sgrios anamanan.
Cha n-'eil faileus de'n chreidimh so ann an ifrinn. B'ì
\nnleachd Shàtain sluagh a cheò-dhalladh, chum gu'n
leanadh \ad è gun eagal, ach cho luath 's a gheibh è an
glasadh ann an ifrinn, bheir è an dall-cheò dhe 'n sùilean,
agus ch\ \ad an sin càit am bheil \ad.
2. Fòs caillidh ìad an dòchas uile. Geda bha cor-
94 Truaighe na Muinntir sin
ruich Dhia gu tric a' bagairt 'n an aghaidh anns a'
bheatha so, bha dòchas fathast aca gu'n rachadh ìad 'is.
Is gànn misgeadair, no mionnadair, no fear-magaidh
truaillidh, ris an labhair sinn, aig nach fhaighear
dòchas gu'm bi è air a theàrnadh an dèigh sin uile.
thus' a shaoghail shona, na'n robh teàrnadh cho
cumanta ris an dòchas so I Ni-h-eadh, ach cònsaichidh
an luchd-dòchais làidir so air a' chùis ri Criosd fèin aig
caithir a bhreitheanais. An sin, tagraidh ìad ris, ag
ràdh "a Thighearna, nach d'ith 's nach d'òl sinn a'd'
làthair-sa ? nach d'rinn sinn fàidheadaireachd a'd' ainm-
sa ? nach do thilg sinn amach deamhain a'd' ainmsa ?"
Ach cha n-aidichìad idir gu'n d'rinn ìad dearmad air
Criosd, 'nuair a bha è " ocrach, tartmhor, lomnochd,
no ann am prìosan." Bithidh so uile air a rag-aicheadh
leo, gus an èigh è brèugach ìad leis a' bhìnn-dìtidh a
bheirear amach 'n an aghaidh. Och ! nach truagh cor
nan daoine sin 'nuair a dh-f hèumas ìad " soraidh leibh"
a-ràdh ri'n dòchasaibh uile ! " Nuair a bhàsaicheas an
droch dhuine, thèid &s d'a dhòchas ; agus teirgidh duil
luchd-eu-ceirt." Gnàth. 11. 7. " Fàilnichidh sùilean
nan aingidh ; agus dol às cha bhi aca ; agus bithidh an
dochas mar thoirt suas an deò." Iòb 11. 20. "A'
toirt suas an deò !" is freagarrach, ach uamhasach, an
sàmhladh sin air duine aingidh a' toirt suas a dhòchais.
Is ann le mòr phìan a dhealaicheas an t-anam ris a'
chorp, amhuil sin, is ann le mòr phìan a dhealaicheas
an t-aingidh ri 'dhòchas. Dealaichidh an t-anam ris a'
chorp ann an tiota, an dèigh dhà fantuinn ànn le taitneas
fad iomadh bliadhna ; agus dìreach mar sin dealaichidh
a dhòchas ris an aingidh. Cha phìll an t-anam gu
bràth tuilleadh a ghabhail còmhnuidh maille ris a'
chorp, anns an t-saoghal so ; agus cha phìll dòchas an
aingidh gu sìorruidh. Air là miorbhuileach na h-ais-
eirigh, bitliidh an t-anam agus an corp arìst air an
aonadh ri 'chèile, ach cha bhi aiseirigh idir aig dòchas
an t-sluaigh mhallaichte. Thar leam gur è sealladh a's
muladaiche 's an saoghal so, crèutair mi-dhiadhaidh
'fhaicinn a' bàsachadh, 'us 'anam 's a dhòchas a' deal-
achadh gu bràth ri 'chèile ! Cia brònach an t-athar-
rachadh staide fo'n nochdar è ann an saoftlial eile I
a chailleas Fois nan Naomh, 96
Na'm b'urramn thu nis fhaighneachd den anam gun
dòchas " Am bheil do dhùil ri teàrnadh anis cho làidir
's a b'àbhaist dhì 'bhi ? Nach muladach am freagairt
a bheireadh è ! Hò ! nach robh peacaich air an dhsgadh
gu smuaineachadh air so mu'm bi è* ro anmoch !
A lèughadair, na gabh fois gus an urrainn thu
"rèusan a thoirt airson an dòchais a ta annad" —
re'usan bunaichte air focail-gheallaidh a' Bhìobuill. Am
bheil do dhòcas a' glanadh do chridhe ? a' beothachadh
do shaothair ann an obair na diadhachd ? Am bheil do
dhòchas a 1 dol am moid, agus do pheacadh a' dol an
lughad? Agus am bheil d' ùmhlachd a' sìor-fhàs na's
cothromaiche ? Ma's Snn mar sin a tha do dhòchas ag
oibreachadh annad, gabh air d' aghaidh ann an neart an
Tighearna, cum gu daingean do dhòchas, agus " gu bràth
cha chuir è gu nàir' thu." Ach mur 'eii aon dearbh-
adh fallain, soilleir agad gu'm bheil obair grkis a' dol
air a h-aghaidh air d' anam, tilg uait do dhòchas. Bi na
èu-dòchas nach teàrnar thu gu bràth " mur beirear
arìst thu," no nach f haic thu Dia " as èugmhais naomh-
achd," no nach bi cuid agad ann an Criosd mur
" gràdhaich thu è ni's mò na athair, no màthair, no do
bheatha." Is è an t-èu-dòchas so aon de na priomh
ch^umaibh gu nèamh. 'Nuair a thèid duine dhe 'n
rathad, ciod a' cheud ni a dh-fhèumar a dheanamh
chum a chur air arìst ? Ciod ach tuiteam ann an
èu-dòchas nach ruig è ceànn a thuruis gu bràth, air an
rathad a ghabh è, ma bhitheas a dhachaidh 's an Aird-
an-ear, agus esan a' gabhail a dh-ionnsuidh na h-Aird-
an-ìar. Fhad 's a tha dòchas aige 'bhi ceart, buailidh
è roimhe, agus f had 's a mhaireas a dhòchas mar sin,
is ann a's fhaide 's a's f haide thèid è air seachran ;
agus an uair a dh-f halbhas a dhòchas nach f haigh è
dhachaidh gu bràth air an rathad ud, mur pìll è air
ais, an sin pillidh è, agus faodaidh dòchas ceart a
bhi aige gu'n ruigear an dachaidh. Sin dìreach mar
tha thus', a pheacaich. Tha thu air do bhreith
amach &s an t-sligh gu nèamh. Bha 'us tha thus' a'
gabhail air d' aghaidh, fad iomadh bliadhna, air do
rathad fèin, 'an dòchas gu'm bi thu air do theàrnadh, a
chionn, mar their thu-fèin, nach 'eil thu ch© olc ri
96 Truaighe na Muinnhr sm
feadhain eile. Ach mur tilg thu uait an dòchas sin,
agus mur f haic thu gu'n robh thu rè na h-ùine so go
lèir, amach £s an t-sligh gu nèamh, cha phìll thu gu
bràth, agus cha bhi thu air do theàrnadh. Cha n-'ei"
ni eile 's an t-saoghal a's dòcha d'anam a chumai
amach à nèamh na do dhòchas mealltach gu'm bheil
teàrnadh agad, am feadh a tha thu mach à sligh na
slàinte. Faic mar dh-an-tromaichear truaigh' an
t-sluaigh mhallaichte, maille ri càll nèimh, caillidh ìad
gach dòchas leis am bheil iad 'g an suas-phropadh fèin
an diugh.
3 Fòs caillidh ìad an t-sìth mhealltach coguis sin
uile, a ta 'g an deanamh cho socrach an dràst. Cò a
shaoileadh, ri faicinn cho sìtheil 's a tha mìltean de
dhaoine mi-dhiadhaidh beò an dràst, gur goirid an ùin
gus am fèum ìad laidhe sìos ann an lasraichean sìor-
ruidh? Gheibhear ìad cho beag eagal à ifrinn ris a'
chreidmheach a's diadhaidh, agus mar a's tric, is lugha
iomagain an ìnntinn na iomagain na muinntir sin a
theàrnar. bu sibh na daoine sona, na'm maireadh
an t-sìth so ! " Oir an uair a their iad, Sìth agus tèar-
uinteachd, an sin thig sgrios obann orra, mar shaothair
air mnaoi thorraich ; agus cha tèid ìad àV' 1 Tes. 5. 3.
O a Shìth an-iochdmhor a chriochnaicheas ann an cog-
adh cho uamhasach I Do thaobh nàduir is " gearasdan"
do Shàtan anam gach duine. Is sìth gach uile ni do
anam an duine sin, gus an tig Criosd air le geilt
chaismeachd breitheanais agus ifrinn, 'g a bhualadh le
buillean bagairt agus buillean eagail, gus an èignichear
gu ge'illeadh do thròcair, agus Criosd fèm a ghabhail
mar 'Uachdaran. Air an uair sin ' tilgidh è Sàtan
amach, a' toirt buaidh air, agus a' toirt uaith 'armachd
anns an robh a dhòigh, agus a' roinn na creiche.' Lùc.
11. 22. Mar sin daingnichidh è sìth mhaireannach
dhà-fèin. Mur 'eil agad-sa fathast ach a cheud seòrsa
sìth' a dh'ainmich sinn, na creid gu bràth gu'm mair ì
dhuit. An urrainn s\th mhaireannach a bhi aig d'anam,
Ì8 tu ann an naimhdeas ri Criosd ? An urrainn sìth a
bhi aig duine, is Dia fèin a' cogadh 'n a aghaidh ? Cha
n-'eil rhn na's feàrr agam dhuit na gu'm buaileadh Dia
astigh air do chridhe mi-chùramach, gu'n tilgeadh è
a chailleas Fois nan No.omh. 97
mach do shìth mhealltach, agus gu'n leagadh è sìos thu
aig cosaibh Chriosd, ag ràdh " A Thighearna, ciod is
àill leat mise a dheanamh?" agus gu'm faigheadh tu
mar sin sith mhaith agus chìnnteach nach toirear uait
gu bràth, eadhon tòiseachadh do shìthe sìorruidh nach
trèig thu idir, mar thrèigeas sìth ghnogach an t-saoghal.
4. Caillidhiad an sùgradh feòlmhor uile. Theirìad-fe'in
mu'n " gàire" faoin, " Is cuthach e ; agus mu shùgradh,
Ciod a nì e ?" Ecles. 2. 2. Cha b'f heàrr h na " fuaim
droighnich fo phoit." Ecles. 7. 6. Cha robh ànn ach
lasair a mhair car tiota, chaidh è seachad gu grad.
agus cha tìll è tuilleadh. Is searbh leo an diugh foca
air bàs 'us breitheanas. Muchaidh sin an sùgradh
Cha n-fhuilig ìad aon smuain air am peacadh 's air an
cunnart fèin. Ut, ut ! cha n-f huilig ; tromaichidh sin
an spiorad ! Cha n-fhaodar idir guil, no caoidh airson
peacaidh, no "ìad-fe'in irioslachadh fo làimh chumh-
achdaich Dhè." Ni ìad gàire ri bròn diadhaidh. Ruag-
aidh ìad air falbh chram le faoin òran ; seadh, sgiùrsaidh
ìad uatha gach smuain air na nithibh tìamhaidh sin.
Na abair diog riutha mu mheòrachadh air Dia, no
ùrnuigh ; is leòr sin gu'm fàgail truagh, no gu'n cur às
an cìall ! Anamana bochd ! Cia truagh bhur beatha,
'nuair nach bi ni idir agaibh ach dubh bhròn, — cruaidh
sgàineadh cridhe a 1 sìor-theannachadh 'ur bròin a
dh-easbhuidh aoibhneas mòr nan naomh, 's a dh-eas-
bhuidh bhur seànn aoibhneas goirid fèm ! An saoil sibh
'bheil aon chridhe mear, aon ghnùis aoibhneach, no aon
teangaidh shùgraidh ann an ifrinn? Their sibh an
diugh, " Is feàrr beagan sùgraidh na mòran bròin." Ach
nach b'fhearr dhuibh gu mòr beagan bròin diadhaidh,
a bheir aoibhneas sìorruidh, na bhur sugradh faoin uile
oir is ì crìoch an t-sùgraidh sin bròn.
5. Fòs caillidh ìad gach taitneas collaidh uile. Caill-
idh ìad gach uile ni bu taitnich' agus bu luachmhoire
leo, — an ni bu nèamh dhoibh. Caillidh ìad an ni sin bu
dia dhoibh, cho maith ri Dia fèin. tuitidh an duine
mòr-chuiseach, glòir-mhìannach sìos o àirde gach onoir
Cha n-aithnichear a dhus 's a chnàmhan ameasg dus 'us
ehnamh nam " baigear" a's bochda, ni mò a bheirear
urram, no f àbhar d' a anam seach ìadsan. Cia lìon-
G
98 Truaighe na Muìnntir sin
mhor duine mòr, uasal, ionnsuicht' a ghlaisear amach o
làthair Chriosd ! Càit anis am bi an tighean maiseach,
mòra, cosgail ? cait am bi an leapaichean m\n, àluinn ?
càit am bi an làmhsaidean socrach, grìnn ? càit am bi
an liosan snasmhor, craobhach ? càit am bi an cluain-
tean taitneach, an coilltean uaine, 's am foghar pailt ?
Cò anis a chòmhdaicheas 's a fhrithealas am bùird?
Thrèig sin \ad uile. Cha n-'eil an " duine saoibhir"
air a sgeadachadh an sin ni's f haide, le " purpur 'us
hon-eudach grìnn," no idir " a' caitheamh a bheatha
gach là gu sòghail." Cha n-'eil modh, no onoir do
dhuine sam-bith an sin. Bithidh \ad a' caitheamh an ùine
-i mulad agus caoidh, 's cha n-ann ri spòrsalachd. Och
ia mòr an t-atharrachadh ! Mairidh teas an ana-mìann
fun chomas idir a shàsachadh. Oilltichidh an cridh-
eachan ri faicinn aghaidhean a chèile, a' mallachadh an
•à sin 'bu là coinnimh dhoibh ! Hò ! nach smuainicheadh
peacaich an diugh, " an tèid taitneas a' chuirp leinn gu
ifrinn ! Nach dòruinn theànn dhuinn cuimhneachadh
air an sin? An fheàrr leinn companas 's an olc na
fìor chàirdeas? C'uime reiceamaid gàirdeachas cho
mòr, cho maireannach, cho do-mheasraichte air blasad
taitneis gun f hiù ? Thigibh ! Thigibh ! sinne 'pheac-
aich mar ri chèile, deanamaid anis ùrnuigh mar ri che'ile,
ìarramaid maitheanas o Dhia, cuidicheamaid a chèile gu
nèamh. na faightear sinne gu bràth tuilleadh a'
truailleadh, a' mealladh 's a' sgrios a chèile." O na'n
tuigeadh daoine ciod a tha ìad agìarraidh le rìarachadh
na feòla ? Cha n -'eil ach am buaireadh a mheudachadh
's am pàinntearan fèin a theannachadh.
II. An-tromaichear an truagh chor le càll fois nan
naomh, le càll an toil-\nntinn aimsireil, agus a bhàrr air
sin, na's mò gu mòr le fulang dò"ruinn na h-ifrinn.
Chithear truimead anabarrach na dòruinn sin, le thoirt
fainear gu'm bheil ì air a h-òrduchadh le Dia fèin o
thoiseach a' pheacaidh, — Tha àit agus staid na dòruinn
ain air an òrduchadh le Dia, — Is \ an dòruinn sin obair
dìoghaltais Dhè, — Tha tlachd aig an Uile-chumhachdach
ann an òrduchadh na dòruinn sin, — Bithidh Sàtan agus
peacaich fèin 'n an luchd-d\oghaltais aig Dia, — Agus
bithidh an dòruinn coitchionn, gun lasachadh, gun chrìch.
a chailleas Fois nan Naomh. 99
1. Is è Dia fèin a dh'òrduich dòruinnean na h-ifrinn.
Cha bu lugha na Dia fèin a f huair oilbheum o pheac-
aich, air an aobhar sin, cha lugha na Dia a ni peanas
orra airson am peacaidhean. Dh'ullaich è na dòruinnean
sin airson a naimhdean. Bithidh a mhòr chorruich a'
sìor-chur às doibh; anail a chorruich a' beothachadh
nan lasair, mar èire do-iomchair d' an anamaibh. Na'm
bu chorruich crèutair \, is ann a b'fhasa dhoibh a
gihlain. An-aoibhinn dhà-san a thuiteas fo bhuillean
an Uile-chumhachdaich ! " Is ni eagalach tuiteam ann
an lamhaibh an Dè bheo." Eàbh. 10. 31. Bu neo-ni
an saoghal uile a bhi 'n an aghaidh, agus na h-uile
chre'utairean cruinn 'g am pìanadh, ann an coimeas ri
so. B'f heàrr leo roimhe fearg a chur air Dia, na fearg
a chur air uachdaran, custamair, maighstear, caraid,
nàbuidh, no air am feòil fèin, ach anis b'f heàrr leo mìle
cuairt a bhi air am fuathachadh leis an t-saoghal uile,
na f àbhar Dhia a chall. Ah ! is u teine dìan-loisgeach" a
chorruich ! Ma lasas ì òirnn ach mionaid, seargaidh sinn
às mar f hèur ! Cia luath a chrìonas ar neart gu laigse,
agus a philleas ar bòichead gu mì-dhreach ! Na's luaithe
na loisgeas an lasair conlach thioram, caithidh corruich
Dhè na h-aingidh thruagh sin. Air thalamh cha
n-f huiligeadh ìad prìosan, no tàire, crann-losgaidh, no
croich, no teine, no fraoch-fanaid, airson Chriosd, cion-
nus matà, 'dh-f huiligeas ìad anis lasair corruich Dhè 'g
an caitheamh às gu sìorruidh ?
2. Tha àit agus staid na d<5ruinn air an òrduchadh
le Dia, chum a cheartas a ghlòrachadh. Ts ann a chum
a chumhachd fèin a ghlòrachadh a chruthaich è na saogh-
ail. Tha cruth maiseach nan uile chrè*utairean, a rinn a
làmh, a' foillseachadh a ghliocais. Tha freasdal Dè air
a nochdadh dhuinn ann an cumail suas nan uile nithe.
'Nuair a lasas eadhon aon srad de chorruich Dhia air
an talamh, bàthar an saoghal uile, ach amhàin ochdnar.
Loisgear Sodom, Gromòrrah, Admah agus Seboim le
teine bho nèamh. Dùnar cuid ann am bèul na mara.
Fosglaidh an talamh a bhèul agus sluigear sìos feadhain
eile. Sgriosaidh a' phlàigh a mMtean. Nach soilleir
an f hìanuis air corruich Dhia, cor brònach nan Iudh-
ach air an là an diugh ! Ach is ànn airson na beatha ri
100 TruaigTie na Muinntir sin
teachd, a tha tròcair agus ceartas glòrachaidh Dhia air
an rùnachadh, agus gu bhi air am foillseachadh anns an
tomhas a's àirde. An sin glòraichidh Dia a thròcair,
air dòigh nach urrainnear a thuigsinn an diugh leis na
naoimh fèin a bhitheas 'g a mealtuinn : agus foillsichidh
è fòs a cheartas air dòigh a dhearbhas do na h-uile gur
è sin ceartas Dhè da rìreadh. Cha mheasar lasraichean
bith-bhuan na h-ifrinn tuilleadh as teth airson nan
anamanan ceannairceach ; agus an dèigh a bhi 'g an
losgadh tre mhìltibh de mhìltibh bhliadhnachan, cha n-
aithreach leis an t-olc a thainig orra. An-aoibhinn
do'n anam a chuirear suas mar sin 'n a bhàll-amais gu
bhi air a bhualadh le corruich an Uile-chumhachdaich !
agus mar phreas a' sìor-losgadh ann an lasraichibh a
dhìoghaltais, nach f haodar a smàladh às gu sìorruidh !
3. Bithidh dòruinn an t-sluaigh mhallaichte ana-
barrach goirt, do bhrlgh gu'm bheil ì air a dòrtadh
orra le dìoghaltas Dhè. Is uamhasach corruich, ach
cò a sheasas dìoghaltas ! Their an Dia mòr, " Sin
sibhse mo chrèutairean ceannairceach. Is tric a rinn
sibhse tàir air m' fhoighidin-sa. Pàidhidh sibh anis
air a shon. Cuimhnichibh cia tric a ghairm mis'
oirbh, cia tric a chrom mì sìos a' tagair ribh, agus cia
tric a ghuidh mì oirbh sonas a ghabhail, ach cha b'àill
leibh-se. An robh sibh am barail gu'n ceadaichinn
dhuibh a bhi 'magadh òrm gu bràth ?" Dìoghlaidh è
orra gach tàir' a rinn ìad air a thròcair, agus gach
dearmad a rinn ìad air Criosd agus air gràs. Hò !
faiceadh daoine so anis. Hò ! thugadh ìad taitneas do
Dhia ann an casgadh an sgrios fèin, mu'm bi è ro
anmoch !
4. Fòs cuimhnich " cha n-'eil idir tlachd air-bith aig
Dia ann an sgrios nan aingidh." B'f heàrr leis gu ro
mhòr ìad a philleadh d'a ionnsuidh fèin agus gabhail
ri Criosd agus tròcair. Ach an uair gheibhear lad gu
rag-cheannairceach a' diùltadh ùmhlachd a thoirt do
Dhia, gabhaidh è tlachd ann an oibreachadh a cheartais
'n an aghaidh. Tha Dia ag ràdh, "Annam-sa cha'n
'eil dìan chorruich ;" ach, deir è, an d&gh sin, " Cò a
chuireadh an droighionn agus an dris a'm' aghaidh
anns a' chath? rachainn trompa, loisginn ìad le
a chailleas Fois nan Naomh. 101
chèile." Och nach truagh cor nan crèutairean sin !
" Cha ghabh an tì a rinn ìad truas diubh ; agus cha
nochd è caoimhneas dhoibh." Isà. 27. 4, 11. "Mar
a rinn an Tighearn gàirdeachas os an ceànn a
dheanamh maith dhoibh ; mar sin ni an Tighearn
gàirdeachas os an ceànn gu'n sgrios, agus gu'n toirt
gu neo-ni." Deut. 28. 63. Is truagh do na h-anam-
aibh a bheir air Dia gàirdeachas a dheanamh 'n am
peanas 1 " Ni è mar-an-cèudna gàire ri 'n sgrios : ni è
fanaid 'nuair a thig an eagal, 'nuair a thig eagal orra
mar fhksachadh, agus a thig lèir-sgrios orra mar ioma-
ghaoith ; 'nuair a thig tèinn agus cràdh-cridhe orra."
Gnàth. 1. 26, 27. Is uamhasach an ni thar càinnt 'us
smuain, 'nuair nach faighear aon air nèamh, no air
talamh, a chuidicheas ach Dia, agus nach dean esan
ach gàirdeachas ri "tèmn" nan creutairean truagh
sin ! Cha n-ànn idir gu litireil a " tha Dia a' deanamh
gkire agus fanaid" ri truaighe nam peacach ceannairc-
each. Is ann amhàin arèir gnàth-labhairt dhaoine 'tha
na focail sin air an labhairt anns an Sgriobtuir, ag
innseadh cho teànn 's a bhuineas Dia ris a' pheacach,
ni nach gabh ìnnseadh air dòigh eile na's freagarraiche
le ckinnt dhaoine.
5. Bithidh Sàtan agus peacaich fèin 'n an luchd-
dìoghaltais aig Dia, — 'g am pìanadh arèir òrdugh a
cheartais. Is è Sàtan a rinn na peacaich sin a
bhuaireadh, a mhealladh 's a chumail o Chriosd, agus
tròm-phìanaidh è ìad anis airson gèilleadh dhà. Sin
amhàin an duais a bheir è dhoibh airson na seirbhis a
rinn ìad dhà gu tric. Dhiùlt 'us thrèig ìad Dia agus
Criosd ; agus rinn ìad dearmad air an anamanan fèin :
oir is ì comhairle Shatain a b'ànnsa leo na sin uile.
Air an aobhar sin, cuirear ìad fo dhroch cùing an droch
mhaighsteir fèin. Na'n robh ìad cho fìrinneach ann an
deanamh seirbhis do Chriosd 's a bha ìad ann an
deanamh seirbhis do Shàtan, gheibheadh ìad duais na's
feàrr. Is ceart, matà, \ad a bhi 'n am pìanadairean
orra-fèin, a chum gu'm faic ìad mar sin, gu'm b' ìad-
fèin a sgrios \ad-fèin, agus nach urrainn ìad a choir-
eachadh ach ìad-fèin amhàin airson na dòruinn a ta
iad a' fulang anis.
{*!
102 Truaighe na Muinntir sm
6. Agus bithidh dòruinn nan aingidh coitcMonn.
Mar bha cuid aig gach bàll anns a' pheacadh, bithidh
cuid aig gach bàll ann an dòruinn. Is è an t-anam bu
mhò cuid ann am peacachadh, mar sin is è a's mò cuid
ann am fulang. Is è an t-anam a's mò luach na 'n
corp, mar sin bithidh a dhòruinn fada na's truime na
dòruinn a' chuirp. Mar bheir aoibhneas an anama
barrachd air taitneas collaidh, bheir pìantan an anama
barrachd air pìantaibh a' chuirp. Cha n-è mhàin
anam, ach anam peacach a dh-f hèumas fulang. Cha
ghabh teine mur bi an connadh tioram ; ach an uair a
bhitheas an connadh tioram, loisgidh è gu garg 1
Bithidh an cionta fèin do na h-anamaibh mallaichte,
mar spòng fo f hùdar, a' glacadh lasraichean na h-ifrinn
d' an ionnsuidh gu dìan. Agus fuiligidh an corp a
chuid fèin cuideachd. An corp ud a bha roimhe sin
air a choimhead cho cùramach, mùirneach, air 'eiridinn
cho caoin, agus air 'eideadh cho grìnn, ciod a thàinig air
anis ! Is ìosal a thuit a shealladh uaibhreach ! Is beag
sùim nan lasraichean ud d' a sgeimh 'us d'a mhaise I
Na sùilean ud. a b'àbhaist a bhi toilichte leis gach
sealladh aillidh, cha n-fhaic ìad nì anis ach crith-
uamhas, corruich Dhia a' taomadh anuas orra, na
naoimh ud air an d'rinn ìadsan tàir', anis air an
ardachadh a dh-ionnsuidh na glòire sin a chàill ìad-
fèin, 'us iad-fèin anis gun chòmpanach idir, ach deamhnan
'us spioradan mallaichte do-aireamh. Seallaidh ìad
anall anis 'us their ìad, " An ann gu so a thàinig gach
cuilm, cluith 'us ròic a bh'againn?" Na cluasan ud a
bha cleachdte ri ceòl 'us fonn nan òran, cha chluinn
ìad ach sgread 'us glaodh oillteil dhaoine mallaichte,
clann a' sior-mhallachadh am pàrantan a threòraich
ìad anns an olc, le droch eisempleir ; fir-phòsd' a'
mallachadh an aghaidh nam ban-pòsda, maigTistearan an
aghaidh sheirbhiseach, ministearan an aghaidh pobuill,
uachdarain an aghaidh ìochdaran, 'us gach aon ag cigh-
eachd ris an aon eile, " Is tus' a thug an truaighe so òrm-
sa, cha do sheòl thu mo dhleasanas dhomh — cha do
chaisg thu mo pheacadh — cha do labhair thu dìleas rium,
— cha d'innis thu mo chunnart dhomh. Ah ! mise !"
Sin anis còmpanas nan anam 's nam corp mallaichte ann
an truaighe na dòruinn !
a chailleas Fois nan Naomh. Ì03
7. Mairidh an dòruinn sin gun lasachadh idir. So ni
a ghèuraicheas an gath pìanaidh gu h-anabarrach. Ma
chuir ifrinn eagal riamh orra, no ma bha an ooguis fo
thrioblaid, uair air-bith 's an t-saoghal so, gheibheadh
ìad fear-sòlais aig an làimh. B'è sin caraid feòlmhor,
gnothach tìmeil, fearas-chuideachd, no sùgradh faoin.
Dh-fhuadaicheadh ìad air falbh gach bròn le ith 'us òl,
cluith 'us cadal. Ach dh'f halbh anis gach fear-sòlais
dhiubh sin. Bha an cridheachan cruaidh, an-dàna, mì-
chreidmheach 'g an dìon mar bhalla-cloiche an aghaidh
gach trioblaid ìnntinn. Cha deanadh rabhadh sam-bith
drùigheadh orra. Is è Sàtan fèin a b' f hear-sòlais doibh.
Is tric a thuirt è riutha, mar thuirt è ri màthair 'a
chinne-daoine, " An dubhairt Dia, ' cha n-ith sibh ? gu
cìnnteach cha'n fhaigh sibh bàs.' Am bheil Dia ag
ìnnseadh dhuibh gu'n laidh sibh ann an ifrinn ? Pugh.
cha dad idir sin. Tha Dia tròcaireach. Ma tha ifrinn
ànn idir, carson a bhitheadh eagal oirbh ? Nach robh
fuil Chriosd air a dòrtadh air bhur son? Nach Criosd-
uidhean sibh? Carson, mata, 'bhitheadh cùram oirbh?
Cha n-eagal idir dhuibh." Arèir sin, mar is è Spiorad
Chriosd is Comhf hurtair, no fear-sòlais do na naoimh,
is è Sàtan comhfhurtair nan aingidh. Is cùramach am
meirleach air eagal gu'n dùisg è sluagh, f had 's a bhios
è gu carach a' " robigeadh" an tighe, a cheart cho
cùramach sin tha Sàtan air eagal gu'n duisg è am
peacach. Fhad 's a bhitheas ìnntinn a' pheacaich
dàll-mharbh, cha n-abair Sàtan aon ghuth ris, brosgul,
no sòlas. Cait anis, matà, an tèid am peacach truagh a
dh-ìarraidh sòlais ? Iadsan a chuir a chas anns an ribe,
agus a gheall a theàrnadh, thr&g ìad è nis, agus tha
ìad-fèin air an trèigsinn. Theich a shòlas gu lèir. Ach
tha an Dia cothromach sin, do'n tug esan gu tric
tàmailt 'us tàire, nis a' làn-choimhlionadh dhà gach
bagairt a labhair è riamh 'n a aghaidh.
8. Agus bithidh dòruinn nan aingidh sìorruidh —
mairidh ì gu bràth. Tha ì uamhasach air gach dòigh
eile, ach is è sin — a sìorruidheachd — a' chuid a's uamh-
asaiche dhì. An dèigh do iomadh mìle bliadhna —
mìltean do mmitibh — a dhol seachad, bithidh dòruinn-
ean an t-sluaigh mhallaichte cho ùr agus cho pìantail
104 Truaighe na Muinntìr sin
dhoibh 's a bha ìad air a' cheud uair a dh'f hairich ìad
lasair na h-ifrinn. Bu shocair leo na'n robh dòchas
idir ri crìoch a theachd air an doruinn, ach ! cia cruaidh
ri smuaineachadh gu'in mair ì "gubràthf" Anns a'
bheatha so, cha robh ìad riamh sgìth dhe'n pheacadh,
nis cha bhi Dia sgìth dhe bhi 'g am pìanadh. Cha
d'rinn ìad riamh f ìor aithreachas airson am peacaidh,
anis cha bhi aithreachas air Dia airson an dòruinn.
Bhris ìad lagh an Dè shìorruidh, agus air an aobhar
sin, fuiligidh ìad peanas sìorruidh. Bha fios aca gu'n
do dhiùlt ìad rìoghachd shìorruidh a ghabhail, agus
biodh fios aca nis gu'm bi ìad air an glasadh amach
àisde gu sìorruidh. Pheacaich an anamanan neo-bhàs-
mhor, agus air an aobhar sin, fuiligeadh ìad p\an neo-
bhàsmhor. Bu shona leo ìad-fèin anis, na'n robh ìad
fathast 'n an laidhe anns an uaigh, no na'm faodadh \ad
laidhe sìos ìnnte rìst. mar dh-digheas ìad ris a' bhàs,
" bhàis ! càit an deach thu nis ? nach tig 's nach geàrr
thu às mo bheatha thruagh ? b'fheàrr gu'n cuireadh
am pìan so mis' amach à bith ! b'fheàrr nach bithinn
idir ann ! faigheam bàs ! pilleadh mo dheò gu
neo-ni !" Mar sin, bithidh na h-osnaichean searbh a
dh-fhkisgear às gach cridhe fo'n dòruinn shìorruidh.
B'fhada leo gach searmoin 'us ùrnuigh a chual' ìad
's an t-saoghal so. Och ! och ! nach f hada dhoibh
anis smuaineachadh air an dòruinn gun chrìch t
Nach bu ghoirid mionaid bheag an taitneis ann an
coimeas ri sìorruidheachd clrìan am bròin ! Cha robh
'n an taitneas feòlmhor ach mionaid, ach mairidh am
peanas gu bràth !
pheacaich, cuimhnich gu'm bheil d' ùin ach beag
air ruith. Tha thu nis a' seasamh aig dorus na sìor-
ruidheachd 's am bàs a' feitheamh gus an dorus sin
'f hosgladh agus thus' a thogail astigh. Caidil romhad
beagan oidhcheachan, gabh mu-n-cuairt beagan làithean
air an talamh, agus an ùin glè ghoirid, no mu'n saoil
thu, bithidh d aimsir, do smuaintean, do chùram agus
do thaitneas uile air an slugadh suas leis an t-sìorruidh-
eachd 'us ruigidh tu-fèin staid, sona no dona, nach
atharraichear fad lìnn nan hnn. Mòr aoibhneas nèimh,
agus mòr dhòruinn na h-ifrinn, cha n-urrainnear aon
a chailleas Fois nan Naomh. 105
diubh sin a thuigsinn. Ach dòruinn shìorruidh ! sin
dòruinn nach gabh breithneachadh.
Ach thar leam, a pheacaich uilc, rag gu'n cluinn m\
thus' ag ràdh ann do chridhe, " Ma bhitheas mì càillte,
bitheadh, cha n-'eil comas air. Is feàrr leam mo
chunnart a sheasamh na gèilleadh do ìarrtas an Sgriob-
tuir. Cha bhi m\ na's miosa dheth na mo choimhears-
naich agus sluagh eile. Ma bhitheas peanas ànn, cha
n-'eil air ach a ghiùlain mar a's feàrr is urrainnear."
Och ! a chre'utair bhochd, guidheam ort anis, mu'n
diùlt thu tròcair às 'us às, thu èisdeachd chùramach a
thoirt do bheagan cheistean a chuireas mì, agus smuain-
eachadh orra mar dhuine rèusanach. Cò thus' gu'n
ghiùlaineadh tu corruich Dhè? An dia thu, no duine?
Ciod è do neart-sa? Nach 'eil è mar neart cèir, no
conlaich an aghaidh an teine, mar mhòll an aghaidh na
gaoith', no mar dhus an aghaidh garbh shèideadh na
cuairt-ghaoith' ? Ged robh do neart mar \arunn, do
chnàmhan mar umha, do bhonn mar an talamh, agus do
chumhachd mar na nèamhan, sgriosar thu fo anail a
chorruich. Ach cò thusa ? Criomag chriadha fo dheò,
air do bheathachadh le tròcair an T\ sin a tha thus' a'
diùltadh, agus air do chumail beagan làithean o bhi air
do chagnadh le durragaibh brèun ! Sin thus' a thruaghain ;
gidheadh cha nàire leat a ràdh nach 'eil eagal ort à
corruich an Uile-chumhachdaich ! Amadain ! carson,
matà, a chritheas tu 'nuair a chì, no 'chluinneas tu
comharraidhean uamhasach a chumhachd agus a chor-
ruich ? Ciod a their thu ri fuaim atmhoir an tàirnean-
aich a' rèubadh nan spèur, no ri garbh ghathan an
dealanaich a' spoltadh 's a sgoltadh nan creag 's nan
crànn, no ris "a' phlàigh a ghluaiseas ann an dorchadas,"
a' sgrios dhaoine mu-n-cuairt duit? Na'm faca tu
plàighean na h-Eiphit, no an talamh a' fosgladh a bheòil
's a' sìos-shlugadh Dhàtain agus Abìraim, no ' Eliah
a' toirt teine bho na nèamhaibh a losgadh suas nan
ceannard agus nan leth-cheud', nach cuireadh aon de na
seallaidhean sin tròm gheilt air do chridhe ? Ciamar,
matà, a sheasadh tu fo phlàighean na h-ifrinn ? Carson
a bhitheas eagal ort 'nuair a thig goirteas beag sam-bith
air do chorp? Deide, lòinidh, alt-ghalar, teasach, càll
106 Truaìghe na Muinntir sìn
làimhe, no coise, no tuiteam fo bhochduinn 'us nàire
Ach is beag am peanas na pìantan sin, geda a bhiodh
ìad uile air an carnadh air aon neach, ann an coimeas ri
dòruinn na h-ifrinn. Carson a chuireas teachd a 1 bhàis
eagal cho mòr ort ? O cia fuar leat a bhuaileas è do
chridhe ! Nach bu phàrras an uaigh ann an coimeas ri
àit na dòruinn nach 'eil anis a' cur cùraim ort-sa? Nach
dòruinneach, do-iomchair leat bàll de do chorp a losgadh
's an teine ? Ciod a theirear, matà, ri fulang gu bràth,
deich mìle cuairt na's mò ann an teas na h-ifrinn ?
Carson a chuireas iomradh, no smuain air ifrinn, iom-
again, gluasad, buaireadh, no eagal air d' ìnntinn? Mur
fuilig thu eadhon sin gun uamhas, cionnus a sheasadh
tu dòruinn an àite sin? Carson a tha an "duine
saoibhir" a' goirt-ghearan ri Abraham, gu'm bheil è
" air a phìanadh ann an ifrinn?" No carson a chithear
do dhroch còmpanaich a' call am misneachd aig uair a'
bhàis, agus aig an àm sin a' sgur de'n droch càinnt ?
An do labhair thu riamh ri duine fo èu-dòchas ?
Nach bu mh\-shòlasach a bhriathran ? Nach bu tròm a
bheatha leis ? Cha n-f haigheadh è maith, no fois ann
an ni sam-bith a bha aige ; chàill a bhiadh 's a dheoch
am blas milis dhà ; bu draghail leis a chàirdean 'f haicinn ;
bha è sgìth dhe 'bheatha, agus fo eagal a' bhàis. Ma's
urrainnear truaigh' an t-sluaigh mhallaichte 'f hulang,
carson nach fhuilig daoine na's socraiche gach roimh-
bhlSs dhiubh sin air ifrinn ? Ciod a theireadh tu na'm
faiceadh tu Sàtan ann an cruth eagalach a' seasamh ri
do thaobh? Nach fàilnicheadh do chridhe le trom
uamhas, agus nach seasadh d'f halt air a cheann ?
Agus ciamar a sheasas tu gu sìorruidh am far nach bi
cuideachd air-bith agad, ach diabhlan agus sluagh
mallaichte 'g a do phìanadh 's a' fulang maille riut ?
Faighnicheam so dhìot aon uair fathast, — Ma's ni
cho beag leat-sa corruich Dhia, carson a bha \ cho mòr
le Mac Dhia fèin ? 'Nuair a ghabh an Tì sin, a bha fìor
neo-chiontach, os-làimh na fiachan a phàidheadh air
ar son-ne, a' seasamh ann ar n-àit, agus a' giùlam a'
pheanais a thoill sinne ; thug a' ehorruich sin air
Criosd " fallas mar bhraonaibh mòra fola a' tuiteam
8Ìos air an talamh." Ghlaodh Tighearn na beatha, fo
a chaìlleas Fois nan Naomh. 107
bhruthadh na corruich sin, " A ta m' anam ro bhrònach
eadhon gu bàs :" agus arìst air a' chrànn-chèusaidh,
" Mo Dhia, mo Dhia, c'arson a thrè'ig thu mi?" Is
cìnnteach na'm b'urrainn neach air-bith am fulangas
sin a ghiùlain le socair, gu'm b'è Iosa Criosd an neach
sin. Oir bha neart eile aige-san nach 'eil idir agad-sa,
gus am fulangas ud a ghiùlain. An-aoibhinn duit, a
pheacaich, airson do mhi-chùraim gun cbìalll An
saoil thu-fèin am bi an ni sin, a bha cho tròm do
Chriosd, so-iomchair dhuit-sa. Faic bha Mac Dhè
air a chur " ann an cruaidh ghleachd anama," agus
ann am " fallas fola," amhàin fo mhallachd an lagha,
ach thusa, crèutair lag, gòrach, cha ni sam-bith leat
tuiteam araon fo mhallachd an lagh' agus an t-soisgeil,
agus mar sin a bhi ' toilltinneach air peanas na's mò gu
mòr.' Edbh. 10. 29. Gru'n deanadh an Tighearn
maith d' ìnntinn a cheartachadh le aithreachas.
Agus anis, a leughadair, faigheam do rùn. Ciod a
tha thus' a' cur romhad a dheanamh ? Ciod am fèum
a tha thu 'dol a dheanamh de'n teagasg so uile ? Am
bi è neo-tharbhach dhuit, no an àill leat gabhail ris
gu f ìor dhùrachdach ? Is iomadh rabhadh o Dhia, a
chuir thu suarach agus a thilg thu uait ; agus an tilg
thu so uait. Gabh an aire nis, cha bhi Dia an
còmhnuidh a' strì riut-sa le rabhadh agus bagradh.
Tha nis an làmh dhìoghaltais air a togail suas, agus
tha buillean trom a' teachd, ach an-aoibhinn dhà-san
air an tuit ìad ! An tilg thu uait an Leabhar so, ag,
ràdh nach 'eil dad ànn ach labhairt air ifrinn 'us
damnadh. Is ann mar sin is àbhaist dhuit a bhi ri
gearan air gach searmonaiche dìleas. Ach am b'fheàrr
leat nach ìnnsearaaid na nithe mòra sin dhuit idir ?
An ìarradh tu òirnn a bhi ciontach do f huil d' anama,
le fantuinn 'n ar tosd, agus Dia fèin ag àithneadh
dhuinn gu teànn na nithe sin a dheanamh aithnichte
dhuit-sa? Am bi thu-fem càillte le socair, tosdachd
'us dearmad, agus am b'fheàrr leat sinne 'bhi càillte
maille ruit, na fearg a chur ort, le labhairt na firinn
riut ? Faodaidh thus' a bhi ciontach ann an an-iochd-
mhorachd cho uamhasach sin, ach " nar leigeadh Dia"
gu'm faighear sinne cho ciontach, dàll-amaideach,
108 Truaighe na Muìmtir sìn
aingidh riut-sa. Is maith a tha fios againn gu'm
fuathaichear sinn le daoine, 'nuair a gheibhear sinn a'
searmonachadh, no 'sgrìobhadh gu dìleas mar so.
Tha gaol air moladh ag ìadhadh gu nàdurrach ann am
broilleach gach duine, agus air eagal moladh, no
deadh-ghean dhaoine feòlmhor a chàll, le mì-thlachd a
chur orra, is gànn luchd-teagaisg a labhras riu air
dòigh a dh-fhaodas a bhi mì-thaitneach leo. Ach
smuainich thus' am bheil, no nach 'eil na nithe so f ìor ?
Mur 'eil ìad fìor thè'id mise leat gu grad a dhìteadh
neach sam-bith a gheibhear a 1 cur eagail air sluagh,
gun aobhar. Ach ma's ìad na bagairtean sin briathran
Dhia, nach bu tus' an truaghan nach 'eil ag èisdeachd
riutha, 'g an toirt fainear, agus 'g an gabhail gu cridhe t
Ma's aon thusa de " shluagh Dhè," gheibh thu an
teagasg so uile 'n a shòlas, agus cha n-ann idir 'n a
uamhas duit. Ach ma tha thu fathast ann an staid
neo-ìompaichte, thigeadh dhuit, arèir mo bheachd-sa,
uiread a sgàth a bhi ort cluinntìnn mu nèamh 's a tha
ort cluinntinn mu ifrinn, mur leòr dhuinn amhàin ainm
nèimh agus na slàinte. Tha sinn a' searmonachadh
nèimh agus tròcair dhuit, a chum a thoirt ort ìad sin
ìarraidh agus a ghabhail gu toileach : agus tha sinn a'
searmonachadh ifrinn dhuit a chum a thoirt ort an t-àit
sin a sheachnadh. Mur biodh dòchas idir gu'm faod
thus' a dhol às o'n dòruinn ud, bu dìomhain a bhi
'g ìnnseadh mu ifrinn dhuit, ach f had 's is beò thu, bith-
idh dòchas ri do theàrnadh. Uime sin, matà, fèumar
gach meadhon a ghnàthachadh gu dìan, dìleas a chum
thus' a dhùsgadh amach à suain-ghalar a' pheacaidh.
Och nan ochan ! cò an cridhe is urrainn a smuain-
eachadh, no cò an teangaidh is urrainn a chur-an-
cèill, ciod ì dòruinn nan anamanan sin a ta nis a' fulang fo
chorruich Dhè? Air là do dhòruinn, a pheacaich, èighidh
tu ri Criosd, " O trocair ! tròcair I ghabh truas
dhiom ! iochd air m' anam bochd 1" Ach, O dhuine,
tha mis' anis ann an ainm an Tighearn Iosa ag
èigheachd riutsa, " 0' dean tròeair ! O dean iòchd air
d' anam fèin!" An dean Dia iochd ort-sa leis nach
àill iochd a dheanamh ort-fèin ? Ma chì eadhon
d' each slochd roimhe, is gànn is urrainn thu 'thoirt air
a chailleas Fois nan Naorrìh. 109
lèum ànn ; agus an grad-thilg thusa thu-fèm cho dùr
sìos do ifrinn, an dèigh do d' chunnart a bhi air ìnn-
seadh dhuit roi làimh ? " Cò a's urrainn seasamh
roimh fhearg an Tighearna? agus cò a dh'fheudas
fuireach ann an dìan-theas a chorruich ?" Nah. 1. 6.
Shaoilinn gur leòr na chuala tu nis. Ach tilg uat do
pheacadh mallaichte — a sgriosas an t-anam — agus lìrig
thu-fèin gu leir suas do Chriosd. Rùnaich so, agus
dean è gu grad, chum gu'm faic mise do ghnhis ann
am fois ameasg nan naomh. Gu'n deònaicheadh Dia
do threòrachadh gus an co-cheangal so a dheanamh
ris, gun dàil aon mhionaid eile 'chur anns a' chùis !
Ach ma chruadhaicheas tusa do chridhe gu bas, agus
nach bi teàrnadh air do shon, na abair air là mòr eile,
nach d'f huair thu rabhadh dìleas, agus nach robh caraid
agad, a bha gu dùrachdach ag ìarraidh do shaoradh o
ifrinn nam mallachd.
Caibdeil VII.
Ar fèum air a bhi gu dìchiollach ag ìarraidh Fois
nan Naomh.
Ma bhitheas Fois cho cìnnteach, glòrmhor aig na
Naoimh, carson nach 'eil sluagh 'g a h-ìarraidh na's
dìchiollaiche ? Shaoileadh neach, ma chuala duine
sam-bith, agus ma chreid è mar f hirinn gu'm faodar
glòir cho anabarrach mòr 'fhaotuinn, gu'm bitheadh
fìor mhìann làidir air a bheothachadh suas 'n a chridhe
an dèigh onoir cho àrd, gur gann a chuimhnicheadh è
air ith, no òl, no gnothach air-bith eile, ach a' sìor-
labhairt air an onoir so, — a' sìor-f heòrachadh cionnus
a ruigear air an àrd ionmhas so. Ach an àit sin, is
ann a gheibhear sluagh, a ta 'cluinntinn mu thimchioll
an ionmhais so gach là, 's ag aideachadh a bhi 'creid-
sinn ànn mar àrd phùng de'n creidimh, cho mi-chùr-
amach, mi-shùimeil 's a deanamh cho beag saothair mu
'thimchioll, asged nach cluinneadh ìad riamhgu'm bheil
a leithid idir ann, no ged nach bitheadh ìad a' creidsinn
aon smid' de na tha ìad a' cluinntinn mu 'n fhois so.
Is ìad an sluagh sin gu h-àraid— Luchd-na-h-ìnntinn-
110 Ar Fèum air a bhi gu dìcMollach
naoghalta, — Am mòr-shluagh mi-naomh, — Luchd-aid-
eachaidh foirmeil, no na Fuar-chràbhaich, — agus eadhon
a' Mhuinntir dhiadhaidh fèin.
1. Tha atre Luchd-na-h-ìnntinn-saoghalta air a
sìugadh suas cho mòr le nithibh aimsireil, ionnus nach
'eil toil, no ùin aca gus an fhois so ìarraidh.
pheacaire amaideach ! cò a rinn bhur dalladh ? Dh'f hàg
an saoghal sibh cho dall ris na brùidean. Spìon è
uaibh bhur cìall gu mòr. Cha n-'eil ach ruith 'us le'um,
cha n-'eil ach strì 'us è"ud an dèigh nithe nach fiù, gun
ghuth idir air fois shìorruidh ! B'è sin na h-ìnnleachdan,
's an dìan chhram aig sluagh gu èirigh suas cèum na's
àirde na muinntir eile 's an t-saoghal so, gun aon ghuth
air onoir rìoghail nan naomh ! Faic ìotadh lonach
dhaoine an dèigh gach taitneis fheòlmhoir, ach tha
moladh Dhè 'us aoibhneas nan aingeal air am meas leo
mar eallach tròm ! Ciod nach dean ìad gu f\or dhìchiolU
ach, chum an ainm 's an clann fèin àrdachadh, 's an seilbh
a mheudachadh, ged, ma dh-f haoite, nach beir aon trà
air trà eile dhoibh, ach cha smuainich ìad car aon
uair' ciod a thig dhiubh air là mòr a' bhreitheanais a
tha nis a' teannadh orra gu dlath ! Nach moch a
dh-èireas ìad, nach anmoch a thèid ìad a ohadal, nach
dìan an saothair, ag oibreachadh o bhliadhna gu
bliadhna chum ìad-fem 's an teaghlaichean a chumail
suas ann an creideas, gus an tig uair am bàis, gun
smuain idir càit am bi \ad an dèigh sin ! Is è their na
daoine sin " Nach fhaod sinn a bhi air ar teàrnadh
gun dragh cho mòr sin ?" Is moch a thogas ìad an
seirbhisich gu'n obair, ach is ainmig a ghairmeas ìad
astigh ìad gu ùrnuigh, no lèughadh na f ìrinn ! Ciod a
rinn, no ciod a ni an saoghal so airson na muinntir sin
a tha 'g a ghràdhachadh cho mòr, 'g a ìarraidh cho
dùrachdach, 's a' fulang uiread air a shon, 'nuair a tha
Criosd agus »èamh air an dearmad leo gun sùim idir
dhoibh ? Is goirt ar rathad astigh do'n t-saoghal ; is
goirt ar saothair agus ar cuairt ànn, ach is goirte na
»in uile, ar rathad amach às. dhaoine gun ch\all, cò
a dhàll sibh ! am mair sùgradh 'us sogh dhuibh gu
bràth ? An urrainn òr 'us glòir an t-saoghail seasamh
mar chàirdean tarbhach dhuibh, 'nuair a's mò bhur
ag ìarraidh Fois nan Naomh. 111
fèum ? An &sd ìad ribh air uair 'ur temn ? An toir
\ad freagairt, no fuasgladh aig uair a' bhàis ? An tèid
ìad leibh do'n t-saoghal eile, am brìob ìad am Breith-
eamh, an saor ìad sibh o pheanas, an ceannaich ìad àit
dhuibh ameasg nan diadhair beannaichte? Carson
nach f haigheadh an " duine saobhir" aon sileag uisge
'dh-fhuarachadh a theangaidh ? Lùc. 16. 24. An
f heàrr criomagan milis 'us onoir thaitneach, ghoirid na
beatha so na fois shìorruidh ? Am pkidh ìad càil an
ionmhais a mhaireas ? Am faod dòchas idir a bhi ri
aon de na nithibh sin ? A shaoghail ghràineil,
mhealltaich ! Is tric a chualas do sheirbhisich ro
dhìleas a' cruaidh-ghearan ort mu dheireadh, ag ràdh
" Och 1 Och ! mheàll an saoghal mì ! Tha mi càillte !
Bhreug è mì air là mo shoirbheachaidh, ach thilg è
uaith mì air là mo themn. Na'n d'rinn mise seirbhis
do Chriosd, cho dìchiollach, dìleas 's a rinn mì do'n
t-saoghal, cha n-f hàgadh Esan mì mar so gun dòchas, gun
sòlas." Mar sin gearainidh ìad gu goirt, gidheadh cha
ghabh peacaich eile comhairle.
2. Anis is lìonmhor Sluagh mì-naomh, agus is beag
saothair a ni ìad airson slàinte. Is gann an cìiram mu
dhleasanasaibh cumanta na diadhachd, eadhon o'n leth-
muigh. Ma gheibhear an soisgeul air a shearmonach-
adh fagus d'an àit-còmhnuidh, theagamh gu'n tèid ìad
còrr uair a dh-èisdeachd, air sgàth an f hasain. Ach
is beag an leisgeul a chumas aig an tigh ìad. Ma
bhitheas frasag uisg' ànn, is leòr an leisgeul sin. Ma
bhitheas an Tigh-aoraidh beagan mhìltean uatha, is
maith an leisgeul sin leo. Cuid eile cha n'eil aodach
aca, mar their ìad-fèin, agus is mòr an leisgeul sin.
Ach biodh an là fliuch no tioram, fuar no teth, gheibh
ìad aodach 'us cas-bheirt a bheir ìad, iomadh mìle, gu
fèill, no còdhail, no àit air-bith de'n dùthaich, a
dh-ìarraidh solair d' an cuirp. Cuid eile gu cronail a'
smuaineachadh gu'm bheil ìad a' deanamh fàbhair do'n
mhinistear 'nuair a thig ìad a dh-èisdeachd an t-soisgeil
air a shearmonachadh, ged is ann dhoibh-fèin a tha am
fabhar sin uile. Air uairibh, cha n-f haicear ach aon,
no dithis às gach teaghlach ann an Tigh Dhè air an
t-sàbaid. Ach mo chreach ! is lìonmhor ìadsan nact
112 Ar Fèum air a bhi gu dìchiolIacTi
f haicear anns an " Tigh-aoraidh" eadar dà cheànn na
bliadhna I Tha ìad sin a' cruadhachadh an cridheachan
an aghaidh àithne Dhe, 's a' fàs cho feòlmhor, mi-
chùramach ris na brùidean fèin. Aidichidh an sluagh
sin uile, 'nuair a labhrar riutha, gur è an Sgriobtuir
lagh Dhè' leis am bi ìadsan air an aideachadh, no air
an dìteadh aig a' bhreitheanas ; agus aidichidh ìad fòs
gur " beannaichte an duine sin aig am bheil tlachd ann
an lagh an Tighearna, agus a smuainicheas air a lagh-
san a là agus a dh'oidhche." Salm 1. 2. Ach cha
chuir ìad dragh orra-fèin caibdeil dheth a lèughadh aon
uair 's an là. Cuid a bheir am Bìobull leò do'n
eaglais air an t-sàbaid, ach tuilleadh fèum cha dean
ìad dheth ; cha sheall ìad ànn fad na cuid eile de'n
t-seachduin. Tha è air àithneadh dhoibh " ùrnuigh a
dheanamh gun sgur," seadh a bhi ri tirnuigh a ghnàth,
ach gidheadh cha n-f haighear ìad ag ùrnuigh gach là
an làthair an teaghlaichean, no idir ann an uaigneas.
B'fheàrr le Dàniel a bhi air a thilgeil ameasg nan
leòmhan, na sgur a dh-ùrnuigh gach là 'n a thigh fèin,
far am faodadh a naimhdean a chluinntinn, ach is
feàrr leis an t-sluagh so ìad-fèin 'fhàgail gu bràth mar
chreach do Shàtan, an leòmhan beucach, na slàint
larraidh dhoibh-fèin. No, ma nì ìad ùrnuigh còrr uair,
gheibhear \ cho fuar, neo-spioradail, ionnus gur è
ditiltadh 'us cha n-è freagairt a tha ì 'toilltinn o Dhia.
Esan a dh-ìarras ainmig, mi-chùramach, is coma leis,
ach beag, co dhuibh a gheibh, no nach f haigh è an ni
a ta è 'g ìarraidh. Cha n-airidh idir air nèamh, eadhon
leo fèin, \adsan nach ìarr fois nèimh a ghnkth gu
dùrachdach.
Na'n comharraichteadh le cailc no cil dorus gach
tigh 's an tìr, ag ìarraidh gu'n dòirteadh Dia anuas a
chorruich air na teaghlaichean sin nach 'eil gu
dùrachdach a' cumail aoradh Dhè 'n an tighean gach
là, gheibhteadh an dùthaich 's a bailtean mar àit air a
mhilleadh leis a' phlàigh, an sluagh marbh astigh, agus
comharradh bhreitheanais amuigh. Is aobhar eagail
gu'm biodh deich tighean air an comharrachadh amach
airson a' bhàis, an àit gach aoin a rachadh às. Is beag
an àireamh dhaoine a gheibhear 's an dhthaich, a'
ag ìarraidh Fois nan Naomh. 113
buileachadh cairteil na h-uaire gach là air ùrnuigh ri
Dia airson an anamanan fèin agus an teaghlaichean.
Och ! is beag an cùram mu f hois shìorruidh d' an
anamaibh ! Cha dean na lùnndairean dearmadach sin
nì sam-bith, chum an sonas fèin a chur air aghaidh,
mur cuir ìad arèir cleachdaidh, an dràst 's arist, an
làmh ri dleasanas fhollaiseach, a chum an creideas
fèin a chumail suas ameasg nan coimhearsnach. Iarr
orra leabhraichean maith a lèughadh, stèidh an creid-
imh ionnsachadh às a' Cheist-leabhar, là naomh an
Tighearn' a chaitheamh ann an ùrnuigh, an soisgeul
èisdeachd air a shearmonachadh, am focal a bheò-
chumail 'n an smuaintibh a ghnàth, gach focal agus
smuain dìomhain, talmhaidh a thilgeil uatha ; seadh,
comhairlich sin doibh, 'us bithidh è dhoibh mar chùing
ro thròm agus sgìth ; mar nach b' f hìach fois na
glòire saothair cho mòr a dheanamh air a son.
3. Faic anis an " Luchd-aideachaidh foirmeil," no
na " Fuar- chràbhaich :" gheibhear ìad so a' deanamh
uile dhleasanais na diadhachd o'n leth-muigh, ach cha
n-urrainn thu an toirt gu bràth gu thuigsinn ciod è
nàdur na diadhachd sin a gheibhear a' glan-oibreachadh
astigh air a' chridhe. Searmonaichidh, èisdidh, no
lèughaidh an sluagh so gu grìnn. Labhraidh \ad air
nèamh, ni ìad ùrnuigh 'n an teaghlaichean, cuidichidh
ìad leis gach aobhar maith, agus is toigh leo a bhi air
am meas 'n an sluagh diadhaidh, ach gu bràth cha
n-fhaighear an cridheachan a shocrachadh air na
dleasanasaibh fior spioradail. Cha n-fhaigh ìad blàs
idir air na h-oibribh naomh so, — gnàth ùrnuigh dhùr-
achdach agus meòrachadh diadhaidh ann an uaigneas,
— fem-cheasnachadh treibh-dhireach, — ìnntinn nèamh-
aidh, — caithris thairis air an cridheachan, air an càinnt
'us air an cèumaibh fèin, — an fheòil a chlaoidh 's a
h-ana-mìann a chumail fodha, — an naimhdean a ghràdh-
achadh agus maitheanas a thoirt doibh gu toileach, —
am bràithrean a chur air thoiseach orra-fèin — an cuid
's an gnìomh gu leir a chur aig cosaibh Chriosd, ag
amharc air a sheirbhis agus air 'f hàbhar mar na nithe
sin a's àirde luach — \ad-fèin ullachadh airson a' bhàis,
gu toileach a' f àgail an cùisean uile fo chùram Chriosd.
114 Ar Fèum air a bhi gu cUcJdollach
Sin nithe nach dean an cealgadair gu sìorruidh — cha
dean è aon diubh. Faodaidh an cealgadair faoin-
cridheach gabhail ris an t-soisgeul le gàirdeachas, ach
ciod è dhe sin, 'nuair nach dean an teachdaireachd
ach arahàin beantuinn ri uachdar 'anama gun dol idir
astigh ànn. Cha leig è idir leis an t-sìol mhaith greira
domhain, teànn 'fhaotuinn 'n a anam. Faodaidh am
focal a bharail atharrachadh, ach cha n-'eil idir a
chridhe faoin air a leaghadh agus air a chumadh àVùr
ann am mòlltair an f hocail ; cha n-'eil Criosd agus a
lan chumhachd air an cur suas 'n a chridhe. Gheibhear
a'- chuid a's mò de dhiadhachd a' chealgadair sin a'
ruith air barail dhaoine, agus cha chluinnear mar a's
trice ach guth barail 'n a iornairt agus 'n a chòmhradh.
G-u tric is deasbair aineolach, dàna, fèin-spè'iseil è, agus
cha duine sìmplidh, iriosal a dh-òlas astigh an fhìrinn
le gràdh agus ùmhlachd. Gheibhear è gu tric a' dean-
amh tàire air daoine eile, agus air an teagasg : ach is
ainmig a chluinnear e-fèin uair sam-bith a' labhairt gu
h-iriosal, ciùin, cùramach mu nithibh mòra Chriosd.
Feuchaidh è gu soilleir gur ànn 'n a eanchainn a
gheibhear a cuid diadhachd uile, agus cha n-ànn idir
'n a chridhe. Sèidear anùll 's anall è leis gach gaoth-
bhuaireadh, mar mholl, no mar iteag, do bhrigh nach
'eil a chridhe air a stèidheachadh air Criosd tre ghràs.
Cha chluinnear è ann an còmhradh uaigneach ri neach
air-bith, gu h-iriosal ri caoidh airson truaillidheachd agus
olcais a chridhe fein , no idir ag aideachadh le bròn, cho beag
gràdh 's a gheibhear ànn do Chriosd. Is ìad na barailean
claon a ta 'n a cheànn, 's an comunn do'm buin è, culaidh-
shòlais a's mò dhà na dearbh-bheachd air " cridhe glan."
Faodar an ni cèudna a ràdh mu thimchioll a' chealg-
adair shaoghalta. Mùchaidh am fear-aideachaidh so
f às an t-soisgeil 'n a chridhe f&n, le droighionn, ìarrtas
agus " ro chùram an t-saoghail." Mata 13. 22. Tha
làn f hios aige nach urrainn è idir a bhi air a theàrnadh a
dh-easbhuidh a bhi diadhaidh, agus air an aobhar sin,
lèughaidh è, èisdidh è, ni è ùrnuigh agus trèigidh ò nis
a sheànn ch6mpanaich agus a sheànn chèuman ; gidh-
a bhreith, is è Dia an t-ard mhaith ; ach cha dubhairt
eadh dlìi-leanaidh è ris na nithibh a ta làthair. Arèir
ag ìarraìdh Fois nan Naomh. 115
a chridhe agus 'aignidhean sin riamh. Grheibhear a'
chuid a's mò de aignidhean an duine so suidhichte air
an t-saoghal, agus cha n-ànn idir air Dia, agus an lòrg
sin, is è an saoghal is dia dhà. Cha tèid è fada le
barailean 'us iomairt ùir, cosmhuil ris a' chealgadair
eile, am " faoin-chridheach," a dh'ainmich sinn ; gidh-
eadh dlù-leanaidh è ris a' bharail sin, ciod-air-bith ì,
a's feàrr a f hreagras a chum a bhuannachd shaoghalt' a
chur air aghaidh. Agus mar neach aig am bheil a
mhisneachd air a lagachadh le droch galar, tha ìnntinn
an duine so air a milleadh le plàigh an spioraid
shaoghalta. Is ainmig agus fann a gheibhear è ri
ùrnuigh gu h-uaigneach ; is beag ceasnachadh a ni
è air a nàdur fèin ; is beag a smuaineachadh air Dia ; is
beag a chaithris air a chridhe fèin ; is fuar a ghràdh do
Dhia, is tearc a ghluasad maille ri Dia ; cha dean è
gàirdeachas ann an Dia, agus cha n-ìarr è d'a ionnsuidh !
Aontaichidh na cealgadairean sin, agus mòran eile, leat
gu rèidh anns na nithibh a bhuineas do leth-muigh na
diadhachd, ach cha tèid ìad aon chèum leat gu dleas-
anasaibh naomh a' chridhe.
4. Agus gheibhear eadhon a' Mhuinntir dhiadhaidh
fèin leisg ann an ìarraidh na foise sìorruidh. Och I ged
is mòr ar solus, is beag ar blàs ! ged is mòr ar n-aid-
mheil, is beag ar gnìomh ! Cò a tha 'ruith le cabhaig,
mar airson nèimh ! Nach 'eil sinn a' seasamh fuar,
balbh ! Nach dìomhanach a gheibhear sinn ri obair !
Nach 'eil sinn a' caitheamh na h-ùine ri bruidhinn,
cluith 'us fearas-chuideachd ! Nach cealgach a gheibh-
ear sinn a' deanamh seirbhis Dhè* ! Nach 'eil sinn gu
tric ag èisdeachd, mar nach bitheamaid ag èisdeachd ;
ag ùrnuigh, mar nach bitheamaid ag ùrnuigh ; 'g ar
ceasnachadh fèin, a' smuaineachadh air Dia, agus a' cron-
achadh peacaidh, mar nach bitheamaid a' deanamh sin ;
a' mealtuinn Chriosd, mar nach bitheamaid 'g a mheal-
tuinn ! Am bheil sinn a' gnàthachadh nithe nèimh agus
nithe an t-saoghail, mar a theagaisg na h-Abstoil
dhuinn? ciod an doille reòta a rinn ar cridheachan a
mheileachadh ! Ged tha sinn a' bàsachadh le fios duinn,
cha ghluais sinn ; ged tha sinn 'n ar seasamh aig dorus
sonais, no truaighe sìorruidh, cha toir sinn sin fainearj
116 Ar Fèuìn air a bhi gu dìchiollach
am bas a' bualadh aig ar dorus, ach cha chluinn sinn è ;
Dia agus Criosd ag è'igheachd ruinn, " An diugh ma
chluinneas sibh mo ghuth,na cruaidhichibh bhur cridhe;"
seadh, ' oibrichibh, am feadh is là è, oir tha 'n oidhche a'
teachd 'nuair nach urrainn aon duine obair a dheanamh. 1
Nis togaibh oirbh, buailibh air bhur gnothach, deanaibh
saothair airson bhur beatha, gairmibh gach neart 'us uair
gu fèum, mur dean sibh anis è, cha dean sibh gu bràth è.
Ach ! is gànn a ghluaiseas sinne. Is gànn a dhùisgeas
sinn à clò-chadal a' mhi-chùraim ! Nach luath cabhag
bkis 'us breitheanais a' teachd h-ugainn ! Nach 'eil ìad
a' teannadh òirnn gach mionaid ! Is beag nach 'eil sinn
'n an laimh, ach gidheadh cha n-fhaicear sinn a'
greasad — a' greasad — a' greasad ar cèum. A Thighearn,
nach marbh, talmhaidh, ifrinneach an ni cridhe cruaidh !
Càit am faighear an duine sin a's Criosduidh dìirachd-
ach da rìreadh ? Tha eagal òrm gur priobaid an staid
shìorruidh le daoine anns gach àit. Is beag saothair a
tha ìad a' deanamh air a son anis. Cha n-'eil ìad ag
amharc air an staid sin mar ghnothach am beatha.
Mur bithinn fèin tìnn fo'n ghalar chèudna, is mis' a
lìonadh ìng an leabhair so le deòir ! ciod an osnaich leis
an dòirteadh mo ghearan amach 1 ciod am bròn cridhe
leis an deanainn caoidh thairis air a' mharbhachd
choitchinn so 1
Am faighear luchd-riaghlaidh a' deanamh an oibre
fèin gu diadhaidh ann ar measg ? Am bheil ìad èudmhor
air taobh Dhè ? Am bheil ìad a' suas-thogail a thighe ?
Am bheil \ad gu toileach, dìleas a' cur onoir air Dia ?
Am bheil ìad a' cuideachadh leis an f hocal, a' casgadh
peacaidh agus pheacach, na buaireadairean sin a tha
nis a' toirt gach uilc 'us truaigh' òirnn ? Am bheil ìad
a' deadh-ghnàthachadh an cumhachd, an saoibhreis, an
onoir agus an ùghdarrais uile, a chum aobhar Chriosd a
chur air aghaidh, mar dhaoine a dh-f hèumas cùnntas
" a thoirt air an stiùbhardachd" gu h-aithghearr ?
Nach gann a gheibhear eadhon ministearan a tha da
rtreadh dùrachdach 'n an obair ! Nach neo-iomlan a'
chuid a's feàrr dhiubh anns a' chùis so? Am bheil
BÌnn, " ann an Ikn-dearbhadh an Spiorad," ag èigheachd
amach an aghaidh eas-ùmhlachd dhaoine do'n t-soisgeul,
ag ìarraidh Fois nan Naomh. 1 17
agus a' labhairt an aghaidh a' pheacaidh, raar an teine-
sgrios a gheibhear anns gach dùthaich agus baile, 's ag
èigneachadh sluaigh gu teicheadh uaith airson am
beatha ? Ara bheil sinn, mar mhuinntir aig am " bheil
fios air uamhas an Tighearna, a' cur \mpidh air daoin-
ibh ?" Am bheil sinn a' sparradh air sluagh gabhail ri
Criosd, ris an ath-ghineamhuinn, ri creidimh agus
naomhachd, a' làn-chreidsinn nach urrainn beatha 'bhi
gu bràth aig daoine 'dh-easbhuidh sin ? Am bheil ar
cridheachan a' tiomachadh ris a' mhòr-shluagh aineolach,
mhi-chùramach, rag-mhuinealach ? 'Nuair a sheallas
sinn riutha anns an aoduinn, am bheil ar cridheachan a'
leaghadh le eagal os an ceànn, nach fhaic sinn an gnùis
gu bràth ann am fois ? Am bheil sinn, mar bha Pòl, a'
guil 's ag ìnnseadh dhoibh cho feòlmhor, talmhaidh,
truaillidh 's a tha an cridheachan ? Am bheil sinn 'g an
" teagasg gu follaiseach agus o thigh gu tigh," air gach
àm, agus " le iomadh deur ?" Am bheil sinn a' guidhe
orra air sgàth slàint' an anamanan ? No, am faighear
sinn ag ìarraidh cliù dhaoine, agus taitneas a thoirt do
luchd-èisdeachd tiolpach, gogaideach, mar gu'm b'è an
gnothach agus an dleasanas a's luachmhoire a ta aig
ministear ri dheanamh, sgeul m\n, bìnn ìnnseadh, a
thaitneas ri cluasaibh dhaoine, fhad 's a bhitheas è
'labhairt, gun sùil tuilleadh a thoirt an dèigh an t-sluaigh
gus an tig an ath shearmoin ? Nach tric a- gheibhear
gliocas feòlmhor, no f ìamh crè'utair a' bàthadh ar beò-
dhùrachd ! Nach blìan ar searmoinean air cinn-theagaisg
fìor dhrùighteach ! Nach mra, socrach a laimhsicheas
sinn na peacaidhean eagalach sin a tha agus a bhitheas
a' làimhseachadh anamanan an t-sluaigh cho an-iochd-
mhor, sgriosail ! A dh-aon fhocal, tha easbhuidh dìan-
dhùrachd annainn-ne gu tric a' geas-thàladh anamanan
dhaoine gu " foirmeileachd" f huair, agus 'g an aomadh
gu bhi ag èisdeachd le gnàth mhi-chùram a sgriosas
ìad. Gu'n deònaicheadh Dia peacadh mòr so na
ministearachd a mhaitheadh anns an ni so ; agus, gu
h-àraid, mo chuid-sa dheth I
Agus am bheil an sluagh — am pobull fèm — na's beò-
dhùrachdaiche na luchd-riaghlaidh, no ministearan?
fliamar a bhitheadh? A lèughadair, seall amhàin
118 Ar Fèum air a bhi gu dìchiollach
riut-fèin agus fuasgail a' cheist so. Feòraich ri do
choguis — ri do chridhe fèin, agus ma cheadaicheas tu
dhà labhairt, \nnsidh è an fhrrinn dhuit. An do shoc-
raich thusa do chridhe air fois shìorruidh mar ghnothach
mòr do bheatha anns an t-saoghal so ? An robh thu ri
caithris agus saothair le d' uile dhìchioll " chum nach
glac neach air bith do chrìin ?". An robh thus' a'
deanamh cabhaig', air eagal gu'm bi thu ro anmoch,
agus gu'm beir am bàs ort, mu'm bi d' obair deante ?
An robh thus' a' dìan-ruith ameasg gach ana-cothroim,
" a dh-ionnsuidh a' chomharraidh," eadhon " duais
àrd-ghairme Dhè ann an Iosa Criosd," gun stad ' 'g ad'
shìneadh fèin chum nan nithe a ta romhad ?' Am fianuis
do choguis air d' èigheachd, air d' osnaich agus air do
dheòir dhìomhair ? Am fianuis do theaghlach gu'n robh
thu 'g an teagasg ann an eagal Dè", agus gu dìleas,
dlchiollach a' toirt rabhaidh dhoibh gun dol gu " àit na
ddruinn ?" Am fianuis do mhinistear gu'n cual' è thus'
ag èigheachd " Ciod is còir dhomh a dheanamh chum
gu'n teàrnar mi?" a' dòrtadh amach do ghearain ar
aghaidh do thruaillidheachd, 's ag ìarraidh na sligh' i
dh-ionnsuidh an Tighearna? Am fianuisean do choimh-
earsnaich gur àbhaist duit a bhi gu glic a' cronachadh
chrèutairean mì-dhiadhaidh, 's a' saothrachadh a chum
anamanan do nàbuidhean a thearnadh ? Thugadh na
fianuisean sin uile breth an diugh eadar Dia agus thusa,
am bheil, no nach 'eil thusa gu beò-dhùrachdach ag
ìarraidh na foise nèamhaidh. Aithnichidh tti air an
tomhas oibre a rinn è, co aca 'bha, no nach robh do
sheirbhiseach leisg 'n a ghnothach, an uair nach robh
do shùil air, mar sin, seall ri d' obair fèin anis, agus
aithnich an robh thu-fe'in leisg ann an gnothach d' an-
ama. Am bheil do ghràdh do Chriosd, do chreidimh,
d' èud agus do ghràsan eile, lag, no làidir? Ciod è
d' aobhar gàirdeachais ? Ciod è do dhearbh-bheachd ?
Am bheil gach ni dòigheil, òrdail 's an taobh-stigh
dhiot? Am bheil thu ullamh airson a' bhàis, na'n
gairmeadh è ort anis ? Am bheil agad "beannachd"
an t-sluaigh ris am b' àbhaist dhuit a bhi 'conaltradh ?
Thoir breth ort-fèin artìr nan nithe sìn, agus chithear
leat gu grad, co dhiubh bu leisgean, no oibriche dìleas,
dùraehdad], tarbhach thusa.
ag ìarraidh Foìs nan Naomh. 119
a shìth bheannaichte, cia mòr ar dearmad ort !
a rìoghachd ghlòrmhor, cia mòr ar dìmeas ort ! Is beag
is aithne do dhaoine mi-chùramach, ciod è mòr luach
na foise sin a tha nis cho suarach leò. Na'm b'aithne
dhoibh idir è, is cìnnteach dh-ìarradh ìad ì na's dìchioll-
aiche. Is è mo dhòchas, a leughadair, gu'm bheil thus'
a' tuigsinn gur eagalach an ni dhuit-sa nis a bhi
dearmadach mu do shìth shìorruidh, agus gu'n robh
thu-fèin cheana trom-chiontach do thaobh na cùise so.
Is è mo dhòchas cuideachd nach leig thu leis a' mhoth-
achadh, a f huair thu air a' chùis, bàsachadh air d'ìnn-
tinn. Na'n abradh an dochdaduir riut, 'us tu tìnn, " ma
leanas tu air òl aon chùngaidh-leighis àraid a bheir mise
dhuit, cha n-'eil teagamh idir agam nach leighisear do
ghalar," nach gabhadh tus' a chomhairle gu luath? Mar
sin matà, tha mis' anis agìnnseadh dhuit, ma ghabhas tu
an aon ìoc-shaint so 'n a h-aonar do d' anam, cha n-'eil
teagamh idir agam-sa nach bi thu air do theàrnadh.
Anis matà, crath dhìot do lunndaireachd, agus cuir
umad d' uile neart ; tog ort agus bi a' d' Chriosduidh
amuigh 's amach, agus gheibh thu sonas. Chaidh thu
fad air seachran o Dhia, ach ìarr è nis le d' uile
chridhe, agus cha n-'eil teagamh nach fhaigh thu è.
Agus ged bu mh\-chaoimhneil thu ri Criosd, ìarr è gu
toileach, thoir làn ùmhlachd dhà, agus ma nì thu sin,
bithidh do theàrnadh cho cìnnteach dhuit, as geda
bhiodh è agad cheana. Ach ged is làn toilltinneas
Chriosd, ged is saor a ghealladh, agus ged is mòr
tròcair Dhè, is beag is f heàirrd thusa sin gu bràth, mur
dean thu ach amhàin labhairt orra gun an gabhail
h-ugad 's an coimhead gu beò-dhurachdach ; seadh, ma
sheasas tu leisg, dìomhanach, 'nuair bu chòir dhuit
oibreachadh gu dìan, caillidh tu an crùn, eadhon " crùn
na beatha." Buail air an obair, matà, gu dùrachdach,
grad, agus beannaich Dia gu'm bheil ùin agad fathast
gu obair a dheanamh. Agus a chum a dhearbhadh
dhuit, nach 'eil mise 'g a do chur thuige gun aobhar,
ainmichidh mì nis caochladh cùis-theagaisg gu do
bheothachadh agus do ghreasad air aghaidh. Dùisg
suas do spiorad, agus, mar thuirt Maois ri Israel.
" Socraich do chi'idhe air na focail uile air am bheij
120 Ar Fèum air a bhi gu dìchiollach
mise a' toirt fianuis dhuit air an là an diugh : oir cha
ni dìomhain e dhuit, a chionn gur e do bheatha e."
Deut. 32. 46, 47. Hò ! gu'm fosgladh an Tighearn do
chridhe, agus gu'n teannaicheadh è nis a chomhairle
fèin gu h-èifeaehdach air d' ìnntinn.
Thoir fainear, is àrd-luachmhor an t-ionmhas a tha
sinn ag \arraidh, air an aobhar sin, is rèusanach an ni
gu'n deanamaid dìchioll air 'fhaotuinn, freagarrach ri
luach an ionmhais sin. Ts mòr an obair a ta againn
ri dheanamh, agus is goirid, neo-chìnnteach ar là, agus
is lìonmhor, dìchiollach ar naimhdean ; air an aobhar
sin, is còir dhuinn dìchioll a dheanamh a bhios freag-
arrach ris gach gairm agus cunnart dhiubh sin. Cha
n-urrainn tuigse dhaoine idir a bhreithneachadh cho
mòr 's a tha crìoch a' Chriosduidh 'n a ìarrtas 'us 'n a
oidhirpibh uile. Càit am bheil ni eile cho òirdheirc, cho
Iuachmhor, cho urramach, cho feumail ri glòrachadh
Dhè, ri slàint ar n-anamanan fèin agus anamanan
dhaoine eile, le teicheadh o dhòruinn na h-ifrinn, agus
le seilbh 'f haotuinn air glòir nèimh ? Agus an urrainn
duine sam-bith a bhi air a ghreasad ro mhòr an dèigh
nithe cho prìseil ? An urrainn è an \arraidh ro dhùr-
achdach, an gràdhachadh ro bhàth, no saothrachadh
ro dmchiollach air an son? Nach 'eil fhios againn,
mur buadhaich ar n-urnuighean, gu'm bi ar saothair
d\omhain agus sinn-fèin càillte gu s\orruidh ?
Is mòr, iomadh-ghnèitheach obair a' Chriosduidh anns
a' bheatha so. Fèumaidh 'anam a bhi air 'ath-nuadhach-
adh ; fèumaidh a thruaillidheachd a bhi air a cur gu
bàs ; cleachdadh, buaireadh agus buannachd aimsireil
a bhi air an cìosnachadh ; an f heòil air a claoidh :
feumaidh beatha, creideas 'us ckirdean a bhi air an
àicheadh ; fèumaidh a' choguis a bhi tre bhonnachair
ceart air a sìtheachadh, agus fèumar dearbh-ch\nnteas
f haotuinn air maitheanas agus teàrnadh. Geda bheir
Dia dhuinn na beannachdan sin uile gun deadh-
thoilltinneas air-bith annainn-fèin, gidheadh chabhuilich
òirnn aon diubh, mur \arr sinn ìad gu toileach,
dùrachdach, dìchiollach. A bhàrr air sin, feumar mòr
eòlas a chruinneachadh, òrduighean a ghnàthachadlL
agus dleasanais a dheanamh. Tha sothair ùr ri dhean
ag ìarraidh Foìs nan Naornh. 121
agus dleasanais a dheanamh. Tha saothair hr r
dheanamh anns gach lìnn, air gach bliadhna, air gach
là, anns gach ait gus an tig sinn, agus anns gach gnoth-
ach a bhitheas againn ris gach uile neach, agus anns
gach cor anns am bi sinn. Tha dleasanais againn ri
dheanamh gun stad, do f hearaibh-pòsda, do mhnathan,
do chloinn, do sheirbhisich, do nàbuidhean, do chàirdean
agus do naimhdean. Ciod ì do bhreth fèin anis ? Daoine
aig am bheil obair cho mòr sin air an làmhan, nach còir
dhoibh mòr shaothair a dheanamh, no, an saoil thu, an è
an gliocas a bhi leisg, agus dàil a chur anns an obair?
Tha ùin a' teicheadh 'n a deànn. Fathast beagan
laithean 's cha bhi sinn ànn ni's mò. Is lìonmhor galar
a tha 'n tòir òirnn, ullamh gu greim a dheanamh òirnn
agus ar gearradh às. Fèumaidh sinne 'ta nis a' searmon-
achadh, agus sibhse 'ta nis ag &sdeachd, a' bruidhinn
's ag imeachd, a bhi gu goirid air ar giùlain air falbh, agus
air ar càramh ann an duslach " an tighe chaoil," agus air
ar fàgail aig na durragaibh ann am fuar dhorchadas,
agus ann an dubh thruaillidheachd. Is beag nach 'eil
sinn knn cheana. Cha n-'eil fhios againn am faigh
sinn aon searmoin, no sàbaid, no là, «o uair eile. Cia
dìchiollach, matà, bu chòir dhoibh-san a bhi aig am
bheil hin cho geàrr 'us obair cho mòr !
Agus tha naimhdean guineach againn a' sìor-dheilbh
ìnnleachdan 's a' saothrachadh a chum ar sgrios. Nach
dìchiollach Sàtan leis gach seòrsa brosnachaidh ag ìarr-
aidh ar glacadh ! Uime sin, " Bithibh stuama, deanaibh
faire ; do bhrìgh gu bheil bhur nàmhaid an diabhul,
mar leòmhan beuchdach, ag imeachd mu'n cuairt, a'
sireadh cò a dh'f heudas e 'shlugadh suas. Cuiribh-sa
'n a aghaidh, air dhuibh bhi daingean 's a' chreidimh."
1 Pead. 5. 8. Nach dìchiollach uile " theachdairean
Shàtain !" luchd-teagaisg brèige, luchd-fochaid, geur-
leanmhuinnich, agus truaillidheachd ar cridhe fèin,
nàmhaid a's miosa, a's dichiollaich' a ta againn ! An
dean cogadh fann, lag an aghaidh nan naimhdean sin
an gnothach dhuinn ? Nach bu chòir dhuinn a bhi na's
gnìomhaich', dìchiollaich', tapaidh a chum sinn-fèin a
shàbhaladh, na gheibhear ar nairnhdean a chum ar
milleadh ?
122 Ar Fèum air a bhi gu dìchiollach
Thigeadh dhuinn fòs ar dìchioll a mheudachadh
'nuair a bheir sinn fainear gach tàlant 'us tròcair a ta
againn, agus ar dàimh ri Dia, maille ris gach trioblaid
Ieis am bheil è 'g ar cronachadh. Is mòr agus is lìon-
mhor tàlant a f huair sinne. Càit am bheil sluagh eile
fo nèamh a fhuair teagasg na's soilleire, comhairlean
na's drùightiche, no rabhaidhean na's trice, na fhuair
sinne, ann an àm agus ann an an-àm ? — searmoinean,
gus am bheil sinn sgìth dhiubh ; agus sàbaidean gus
am bheil sinn 'g am mì-naomhachadh ? Leabhraichean
maith cho pailt 's gur gànn tha f hios againn cò a' cheud
f hear a lèughas sinn ? Càit am bheil sluagh eile aig an
robh Dia cho fagus doibh? no 'chunnaic uiread de
Chriosd air a chè'usadh fo'n sùilibh ? no do'n robh glòir
nèimh agus dòruinn na h-ifrinn air an deanamh cho
soilleir ? Carson nach luathaicheadh sluagh mar sin an
cèum gu nèamh I Nach f haodadh ìad èirigh suas air
iteig leis na sgìathan sin I Nach bu chòir dhoibh
seòladh luath, 'us sruth, grìan 'us gaoth leo ! Cha bheag
an tomhas gràis a f hreagras do leithid sin a shluagh,
agus cha leòr dhoibh idir dìchioll beag ann an seirbhis
Dhè.
Tha ar beatha 's ar turus uile làn thròcairean.
Saoibhreas na mara, saoibhreas an f hearainn, saoibhreas
nèimh agus na talmhuinn air an taomadh òirnn gu
tròcaireach le Dia. Tha sinn air ar beathachadh, agus
air ar còmhdach le tròcair. Tròcairean honmhor ag-
ainn astigh 's amuigh. Cha n-'eil crìoch air ar tròcairibh.
Innis an àireamh ma's urrainn thu ; innis an toiseach
àireamh nan rèult agus na gainimh mìne air tràigh a'
chuain ! Ma tha eadar-dhealachadh idir eadar ifrinn
agus talamh, seadh, no eadar nèamh agus talamh, gu
cìnnteach tha iomadh tròcair againn-ne. Ma's tròcair
fuil Chriosd, Mac Dhe, gun teagamh thug Dia tròcair
dhuinn-ne. Cha ro mhòr agus cha ro mhaith le Dia
na tha e-fèin a' deanamh air ar son-ne, agus am mòr
leinn-ne gach saothair a ni sinn air a shon-san ? 'Nuair
a choimeasas mì mo bheatha mhall, neo-tharbhach fèin
rÌ8 na tròcairean lionmhor, prìseil a thug Dia dhomh,
ftisaidh nàir 'us tosd òrm, agus f agaidh è gun leisgeul m\.
^o.h nach ionmhuinp ar dàimh ri Dia? An sinne
ag ìarraidh Fois nan Naomh. 123
clann Dè? Ma's sinn, gu cìnnteach, is còir clhuinn
gràdh làidir, blàth, làn, agus fìor ùmhlachd a thabhairt
dà os-ceànn gach nì 'us neach eile ? An sinne " cèile
Chriosd," agus nach toir sinn beò ghràdb agus làn
ùmhlachd dhà. ' Ma's Athair ma tà, càit am bheil
'onoir ? agus ma's maighstir è, c'àit am bheil 'eagal ?'
Mal. 1.6. ' Tha sinn a' gairni Maighstir agus Tigh-
earn dheth-san, agus tha sinn ag ràdh gu maith.' Eo.
13. 13. Ach mur bi ar dìchioll freagarrach ris an
dàimh sin, tha sinn 'g ar dìteadh fèin, 'nuair a their sinn
gur sinne clànn agus seirbhisich Dhè. Faic an t-saoth-
air mhòr 's an obair chruaidh a ni seirbhisich gach là,
chum am maighstearan tìmeil a thoileachadh, agus nach
'eil sin a' dubh-dhìteadh na muinntir leis nach àill
saothair agus obair cho cruaidh a dheanamh airson a''
Mhaighstir mhòir, shìorruidh ! Gu cìnnteach, cha n-'eil
maighstear idir ann cho maith ris-san, agus cha n-f haigh
seirbhisich air-bith eile duais cosmhuil ris an duais a
bheir Dia d'a sheirbhisich dhìleas, dhìchiollach fèin.
Agus an uair a gheibhear sinn a' dol amach o rathad
Dhè, no ri cadal, no moille air an rathad, buailidh è
sinn gu tric leis an slait-smachdachaidh, chum ar
pilleadh air ais, agus ar cur arìst anns an t-sligh mhaith.
Is ealamh a f hreagras gach bàll 'us crèutair, 'nuair a
dh-òrduicheas Dia do aon air-bith dhiubh, sinne a
chasgadh, no 'chronachadh. Air uairibh, nithear na
tròcairean a's milse leinn 'n am bròn duinn. Cha bhi
Dia gun slait dhuit, ged dheanadh è sgiùrsair dhiot-fèin
a chum thu-fèin a smachdachadh. Faic do chorp tìnn
ag acain 's ag osnaich ; thu ait Uw shàrachadh le cridhe
duilich ; no do choguis chiontach tein 'g a do thèumadh
mar scorpion 'n a d' uchd. Co dhiubh nis a's f husa
leat d'obair, na spuir ghoirt mar sin a chur riut ? Co
dhiubh a's feàrr leat a bhi air do chlaoidh le trioblaid,
na d' obair a dheanamh gn dìchiollach ? Bithidh, gun
teagamh, iomadh trioblaid 'us àmhghar anns a bheatha
so gu tric, aig a' mhuinntir a's mò a nì, — aig na seirbh-
isich a's dìchiollaiche, ach tha dà thobar sòlais aca-san
nach 'eil idir aig an leisgean : gheibhear s\th coguis
aca, agus dearbh chìnnteas air an dìchioll 's an dìlseachd
ann an seirbhis Chriosd, agus cho fad 's a bhitheas an
124 Ar Fèum air a bhi gu dìchiollach
sòlas dùbailt sin aca, cha bhi copan na trioblaid idir
cho searbh dhoibh.
Chum ar dìchioll a mheudachadh ann an obair an
Tighearna, is còir dhuinn a thoirt fainear ciod ìad na
nithe lìonmhor a ta againn a chum ar cuideachadh ;
ciod ìad na fìrinnean a tha sinn ag aideachadh, agus a
bhi làn chìnnteach nach urrainn sinn cus, no tuilìeadh
's a' chòir a dheanamh gu bràth. Nach 'eil an saoghal
gu lèir againn mar sheirbhisich a chum ar cuideachadh
ann an seirbhis Dhè ? — a' ghrìan, a' ghealach agus na
rèultan a' feitheamh dhuinn, le solus agus buaidh, a
chum ar cuideachadh? An talamh leis an uidheam
mhòr a ta air, — clach, fiodh, luibh, toradh, eun agus
beathach, — an cuan 's a chrèutairean iongantach gun
àireamh, — an t-àile, a' ghaoth, an t-uisg, na neòil, an
sneachd, an reothadh, teas, tigh 'us teine, — nach 'eil
ìad sin uile a' feitheamh dhuinn, agus a' cuideachadh
leinn aig an obair ? Seadh, nach 'eil eadhon ainglean
na glòir' a' feitheamh dhuinn, mar " spioradan frith-
ealaidh." Agus nì a's mò na sin uile, nach 'eil
foighidin Dhè fèm a' feitheamh ruinn ; Criosd leis an
t-sìth a cheannaich 'fhuil, a feitheamh ruinn, an
Spiorad Naomh a' feitheamh agus a' strì ris gach
cridhe seachranach? Agus nach 'eil ministearan an
t-soisgeil ag ullachadh 's a' feitheamh, a' searmonach-
adh 's a' feitheamh, ag ùrnuigh 's a' feitheamh ri
peacaich gun chùram ? Nach uamhasach an cionta,
matà, dearmad a dheanamh air an obair, agus ainglean
'us daoine, seadh, an Tignearn glòrmhor fèin cho fagus
duinn, agus ìad, mar gu'm b'eadh, ullamh gus a'
choinneal a chumail ruinn, agus sinn-fèin gun a bhi
'deanamh dad idir I Guidheam òirbh, a Chriosduidhean,
ge-b'-e uair a bhitheas sibh ag ùrnugh, a' cronachadh
luchd-uilc, no ri dleasanas air-bith, cuimhnichibh-se
cia lìonmhor, comasach bhur luchd-cuideachaidh, agus
thugaibh fèin breth am bheil è sàbhailt dhuibh dàil a
chur anns an obair mhòir so, no 'bhi 'g a deanamh gu
tuar, fann, rag, leisg, an drkst 's arìst ?
Ts \ad na firinnean mòra a tha sinn ag aideachadh,
gur è Dia fèin an t-àrd mhaith, — gu'm bheil ar sonas
uile ann an gradh Dhè, agus, air an aobhar sin, gur
ag ìarraidh Fois nan Naomh. 125
còir dhuinn sonas ìarraidh, agus meas a chur air Dia
os-ceànn nan uile nithe, — gur è Dia fèin amhàin ar
Tighearn, agus, air an aobhar sin, gu'm bheil againn ri
seirbhis a dheanamh dhà, air thoiseach air na h-uile, —
gu'm fèum sinn Dia a ghràdhachadh le ar n-uile
chridhe, ar n-uile anam agus neart, — gur è ar gnothach
mòr 's an t-saoghal so, Dia a ghlòrachadh, agus slàint
'fhaotuinn. Am faicear an teagasg sìn anis ann ar
cleachdadh ? No am faighear ar gnìomh-obair ag
àicheadh nan nithe a tha ar briathran ag aideachadh ?
Ach, ciod-air-bith cho mòr 's a bheothaichear an
obair leis gach bonn-firinn agus luchd-cuideachaidh,
tha sinn làn-chìnnteach nach urrainn sinn ctis a dhean-
amh gu bràth. Geda dheanamaid " na h-uile nithe, is
seirbhisich neo-tharbhach sinn." Lùc. 17. 10. Ach
tha sinn cìnnteach gu'm bheil sinn a' deanamh ro
bheag de gach dleasanas. Cha n-urrainn duine sam-
bith seirbhis ro mhòr, no ùmhlachd ro mhòr a thoirt do
Dhia. Ma's ànn do bhaoth-chreidimh agus air seirbhis
do ìnnleachdan a dheilbh sinn-fèin, a gheibhear sinn ag
oibreachadh gu h-èudmhor, dìan, faodar a ràdh gu'm
bheil sinn " anabharrach fìreanta ;" ach fhad 's a
leanas sinn riaghailt an Fhocail, cha n-urrainn sinn a
bhi ro " fhìreanta" gu bràth. Nach ana-cneasda,
gàmhlasach an saoghal a their gur neònach, amaideach
an ni, sluagh a bhi glè" dhìchiollach, f ìrinneach, dìleas
ann an deanamh seirbhis do Chriosd ! Ach is fagus an
là air an aidich na saoghaltaich sin gu luath, nach
urrainnear seirbhis ro mhòr, no gràdh ro mhòr a thoirt
do Dhia ; agus nach urrainn duine sam-bith a bhi ro
dhìchiollach airson 'anam fèin a thearnadh. Faodaidh
sinn obair ro mhòr a dheanamh gu tric do'n t-saoghal,
ach cha n-urrainn sinn idir obair ro mhòr a dheanamh
do Dhia.
Faic so anis : — Is è nàdur gach gràis ar dìchioll a
mheudachadh, — is saothair chàillte gach leisg-obair a
nithear anns an t-sligh gu nèamh, — tha mòran ùine
luachmhor air a mhi-ghnathachadh cheana, — agus is
ànn arèir ar saothair a bhitheas ar luach-saothrach.
Thoir fainear, matà, nàdur 'us aomadh gach grais. Ma
tha gràdh glan agad do Dhia, cha shaoil thu idir ro
126 Ar Fèum air a bhi gu dìchiollach
mhòr, no ro dhraghail, ni sam-bith a's urrainn thu
'dheanamh chum a sheirbhis a chur air aghaidh, agus a
thoileachadh na's mò. Tha gràdh beò, togarrach,
gnìomhach, cùramach. Ma tha gràdh agad do Criosd,
coimhididh tu 'àithntean, agus cha n-abair thu gu bràth,
mar leisgeul dhuit-fèm, gu'm bheil ìad ro theànn, no ro
chruaidh ort. Ma tha creidimh agad, beothaichidh
agus misnichidh è thu an còmhnuidh. Ma tha dòchas
na glòir' agad, bithidh è dhuit mar an dual-mòr
(main-spring) do'n uaireadair, cuiridh è gach cuidhle
'n a d' anam air ghluasad. Ma tha eagal Dè ort, dùisgidh
è thu agus fuadaichidh è air falbh do leisg. Ma tha èud
agad, lasaidh è, agus ithidh è suas thu. Ciod-air-bith
tomhas anns am bheil thu air do naomhachadh, no do
chridhe air a ghlanadh, is ann dìreach arèir an tomhais
sin a gheibhear thu beò-dhùrachdach agus dìchiollach,
gnìomhach ann an obair Dhè.
Ach ìadsan a ni leisg-obair, caillidh ìad an saothair.
Tha mòran, cosmhuil ri Agripa, ach " beag" 'n an
Criosduidhean. Ach chì ìad sin mu dheireadh, gu'm
bi ìad ach beag air an teàrnadh. 'Nuair a bhitheas
dithis a' ruith ann an geall-rèis, caillidh am fear a's
raaille cèum araon an duais agus a shaothair. Ma tha
duine a' togail cudthroim, abair clach mhòr, no bolla-
mine, feumaidh è neart gu leòr a chur ris, mur cuir, bu
cho math dhà gun fheuchainn idir ris. Nach lìonmhor
dleasanais a tha Criosduidhean a' càll, a dh-easbhuidh
an làn dheanamh, — an deanamh às 'us às ! " larraidh
mòran dol a stigh, ach cha'n urrainn ìad." Lùc. 13. 24.
Ach is dòcha gu'm b'urrainn ìad, na'n d'rinn ìad
" spàirn chruaidh." Uime sin, dean-sa dìchioll beagan
na's mò, agus cuir neart beagan na's mò ris an obair, air
eagal gu'n càill thu na rinn thu cheana.
A bhàrr air sin, nach 'eil mòran ùine luachmhòir air
a call cheana? Dh'fhalbh làithean leanabachd agus
òige bho chuid dhìnn, agus o chuid eile, leth an aois,
agus is goirid, neo-chìnnteach na laithean a ta romh-
ainn. Nach mòr an ùin a chaith sinn ri cadal, ri
bruidhìnn gun toradh, ri cluith, agus ri smuaintibh 'us
cùram saoghalta I Nach beag obair a tha deante I Cha
bheirear air na làithean a dh'f halbh gu bràth ; mar an
ag iarraidh Fois nan Naomh. 127
corp a chàraichear 's an " tigh chaol gun lèus," cha tìll
ìad tuilleadh! Nach còir dhuinn, matà, am beagan
làithean a ta romhainn a ghlacadh agus a chur gu buil
mhaith ? Ma chaidleas am fear-astair, no ma's màll a
choiseachd air toiseach an là, fèumaidh è nis a che'um a
luath-ghreasad 's an f heasgar, air-neo cha ruig è ceànn
a thuruis.
Bi cìnnteach gu'm bi do dhuais arèir do shaothair.
An sìol a chuirear 's an talamh, bàsaichidh è ànn, agus
cha n-fhaicear è ni's mò, gidheadh chithear a thoradh
taitneach, trom 's an fhoghar. Mar sin bithidh saoth-
air mhaith an diadhair dhìchiollaich. Oibrich thusa,
matà, an diugh; oir ciod-air-bith a ni thu nis, no
'dh-f huiligeas tu airson Chriosd, paidhidh fois shìorruidh
air a shon uile. Cha ghabhar aithreachas gu bràth
airson saothair, no cruaidh-oibre tre'n tèidear airson
crùin-glòire. Cha n-abaira on neach aig uair a' bhàis,
" B'fheàrr nach d'rinn mì saothair cho mòr, b'fheàrr
nach robh mì ri ùrnuigh cho tric, b'f hearr nach robh
mì cho teànn-phungail, no b'fhearr dhomh chisean a
ghabhail cho socrach ri sluagh eile." Ut, ut! cha
n-abair, ach seallaidh a' mhuinntir naomh air an ais, le
aoibhneas, air gach saothair 'us trioblaid, a' moladh àrd
chumhachd Dhè a rinn ìadsan a shaoradh o gach
" trioblaid agus tèinn." Is maith a dh-fhaodas sinn uile
a ràdh le Pòl. " Tha mi a' meas nach airidh fulangais"
agus saothair "na h-aimsir a ta làthair a bhi air an
coimhmeas ris a' ghlòir a dh'fhoillsichear annainn."
Ròm. 8. 18. Cha n-'eil 'n ar saothair an diugh ach
mionaid, ach mairidh ar fois gu sìorruidh. Cò anis
nach dlù-chleachdadh a neart uile car aon uair a chum,
le obair na h-aon uaire sin, a bhi 'n a phrionnsa fad a
bheatha ? " Cha n-'eil Dia mì-chothromach, gu'n
dì-chuimhnicheach è obair agus saothair ar gràidh."
Eàbh. 6. 10. Nach bi ar " deòir uile air an tior-
machadh air falbh," agus gach bròn, a bhuail sinn ann an
cuairt ar dleasanais, air a dhì-chuimhneachadh air lk na
foise glòrmhoir' shuas ?
Nis is maith na nithe prìseil so a thoirt fainear, eadhon
gur ò " spàirn chruaidh a dheanamh" an dòigh a dh'òr-
duich Dia fèin a chum ruigheachd air slàint, — gu'm
128 Ar Fèum air a bhì gu dìchiollach
bheil, no gu'm bi an dòigh so air a h-aideachadh gu
taitneach leis na h-uile dhaoinibh, — gu'm bheil na
Criosduidhean a's fekrr ri caoidh aig uair a' bhkis air-
son an dearmaid, — agus gu'm bheil mòran a' càll an
còir air nèamh, do bhrìgh nach 'eil ìad a' deanamh
cruaidh spàirn, agus nach ruigear nèamh gu bràth air
dòigh sam-bith eile a's socraiche na sin.
Is è 'n Dia uile-ghlic fèin a ta nis ag ìnnseadh
dhuinn gu'm fèumar " spàirn chruaidh a dheanamh"
leis gach uile neach a chum ruigsinn air teàrnadh.
Tha gliocas Dhè a' faicinn so iomchuidh : agus cò aig
a's fekrr a tha fios air an dichioll a dh'fhè'umar a
dheanamh air an t-sligh gu nèamh, na aig Dia nèimh?
'Nuair a chluinnear daoine feòlmhor a' gearan an
aghaidh so mar òrduigh ro theànn, cò a tha ìad a'
coireachadh, Dia no seirbhisich Dhè? Ma tha coire
sam-bith ànn, fèumaidh ì bhi aig an Tì sin a tha 'toirt
na h-kithne, agus cha n-ann againn-ne idir a tha nis a'
toirt umhlachd dhì. Their na daoine sin ruinn, an
sibhs' a's glice na daoine eile ? mar sin, a' gabhail gu
dàna orra-fèin a bhi na's glice na Dia fèin. Cionnus a
chordas am beachd 's am briathran, ri lagh 'us briath-
raibh Dhè ? Mar so deir an Tighearn : — " Tha
rìoghachd nèimh a' fulang ainneirt agus luchd na
h-ainneirt 'g a glacadh le lkmhachas làidir." Mata 11.
12. " Deanaibh spàirn chruaidh gu dol a stigh air a'
gheata chumhann : oir a ta mi ag rkdh ribh, gu'n iarr
mòran dol a stigh, agus nach urrainn iad." Lùc. 13. 24.
" Ge b'e ni a gheibh do lkmh r'a dheanamh, dean e le
do dhìchioll ; oir cha 'n'eil obair, no ìnnleachd, no eòlas,
no gliocas anns an uaigh, d'am bheil thu a' dol."
Ecles. 9. 10. " Lkn-obrichibh bhur slàinnte fèin le
h-eagal agus ball-chrith." Philip. 2. 12. " Deanaibh
tuilleadh dìchill chum bhur gairm agus bhur taghadh a
dheanamh cìnnteach." 2 Pead. 1. 10. "Agusma's
ann air èigin a thekrnar am f ìrean, c'àit an taisbein an
duine mi-dhiadhaidh agus am peacach e-fèin ?" 1 Pead.
4. 18. Labhradh na daoine sin gach sgleò a's àill leo
an aghaidh "ainneirt" dhiadhaiah agus " cruaidh
epàirn" nan naomh ; is leòr leam-sa so a chum am breug-
nachadh, nach 'eil Dia idir ag rkdh mar tha ìadsan ag
ag ìarraidh Fois nan Naomh 129
ràdh, agus nach è am beachd-san, beachd Dhè air i.
obair so. Dh'àithn Dia dhomh-sa mòran a dheanam':
agus ged nach fhaicinn aobhar sam-bith eile airson
dheanamh, bu leòr an t-aobhar leam a thoil mhait
fèin. Cò bu chòir lagh a dheanamh air ar son, agu
àithneadh dhuinn a choimhead, ach an Tì a rinn sinn
Agus cò bu chòir an rathad gu nèamh a chomharrach-
adh amach dhuinn, ach an Tì a's urrainn ar toirt gu
nèamh ? Agus cò bu chòir cumha na slaint' a dhean
amh ruinn, ach an Tì sin a ta nis a' tabhairt beann-
achd na slàinte dhuinn ? Mar sin, labhradh an saoghal,
an diabhul 's an f heòil an aghaidh cruaidh spàirn nan
daoine dìchiollach, naomh ; ach is è mo fhreagairt-sa,
DWàiihn Diafèin è.
Cha robh riamh, agus cha bhi duine idir ann nacb
aidich gu toileach, air aon là mor, gu'm bu ghlic, ceart
saothair mhòr nan naomh. Agus cò nach deanadh
saothair agus nach gabhadh an rathad a bhitheas fathast
air an àrd-mholadh leis gach duine ? Is maith " tha
fhios againn gu'n labhrar anns gach àit an aghaidh" na
" cruaidh spàirn" so. Ach ceadaichibh dhomh ìnnseadh
dhuibh gu'm bheil a' chuid a's mò 'labhras 'n a h-agh-
aidh ag aontachadh leatha 'n an ìnntinn, agus a' chuid
nach 'eil an diugh ag aontachadh leis an obair mhaith
so, is goirid gus an tig an là air an aidich ìad 1 ann an
saoghal eile. Ma thèid ìad do nèamh, fèumaidh an
ìnntinn a bhi air a h-atharrachadh mu'n ruig ìad an
t-àit sin. Ma thèid iad do ifrinn atharraichear am beachd,
àill air n-àill an sin. Is toigh leat an diugh a bhi beò
arèir barail 'us beachd a' mhòr shluaigh, carson matà,
nach bitheadh tu nis de'n bharail sin a gheibhear fathast
aig na h-uile ? Sibhse nis a bhios ag ràdh gur ' ro
dhraghail, cruaidh leibh saothair nan daoine diadhaidh,'
carson a bheireadh sibh breth 'n an aghaidh, agus sibh
cìnnteach gur goirid an ùin gus an atharraich gach aon
dibh a' bhreth sin. Hò ! b'f heàrr gu'n robh sibh cho
glic anns a' chuis so, ris a' mhuinntir a ta nis ann an
ifrinn !
Gheibhear eadhon na Criosduidhean a's fearr a
trom-chaoidh, air là mòr am bàis, cho deormadach 's a'
bha ìad. Their gach aon diubh, " ! b'i hearr gu'n robb
i
130 Ar Fèum avr a bhi gu dichiollach
mise mìle cuairt na's naomha, na's nèamhaidh, na's
dìchiollaiche, airson m'anama ! Geda bha 'n saoghal 'g a
mo dh\teadh airson a bhi 'deanamh saothair rò mhor,
tha mì nis air mo dhìteadh le mo choguis fèin airson
cho beag saothair 's a rinn mì. B'f hasa leam gu mòr
giùlain le bèumaibh magaidh an t-saoghail, na le buillibh
dìtidh na coguis. B'f heàrr leam a bhi air mo chàineadh
leis an diabhul airson a bhi gu tric ag ìarraidh slàinte
do m' anam, na bhi air mo chronachadh le Dia airson a
bhi 'g a dhearmad." Nach ìad a bhitheas air an
luasgadh 's air an leòn le cuimhneachadh air an iomadh
f àilinn fèin, ged bu ro naomh 'us ro dhiadhaidh leis an
t-saoghal ìad. ls ann le easbhuidh tuilleadh dìchioll a
tha sonas nèimh air a chàll gu tric le mòran. Oir ' ged
chual' ìad am focal, ged ghabh ìad ris air ball le gàird-
eachas, ged rinn ìad mòran do nithibh, ged dh'èisd ìad
teachdairean Chriosd gu toileach,' (Mata 13. 20. ;)
gidheadh bàsaichidh ìad, sgriosar ìad ; do bhrìgh nach
d'rinn ìad saothair agus spàirn leanmhuinneach. Hò !
dùisgeadh sin anis sluagh amach as am mi-chùram I
Nach iomadh fear 'us tè a chaidh iomadh cèum le Criosd
's a thrèig è an dèigh sin, 'nuair thainig àm an dearbh-
aidh — an t-àm gus an càil agus an dòchas saoghalta,
feòlmhor àicheadh !
Rùnaich Dia nach ruig neach sam-bith nèamh air
ratbad air-bith eile na's socraiche na'n rathad a dh'òrd-
uicli e-fèin. Gheibhear fois an còmhnuidh an deigh
mòr shaothair a dheanamh. " As èugmhais naomhachd
cha'n f haic neach air-bith an Tighearn." Cha deanar
dìchioll treibh-dhireach gu bràth, a dh-easbhuidh beò-
dhùrachd. Mur 'eil thu beò-dhùrachdach, naomh cha
Chriosduidh idir thu. Is è beò-dhùrachd naomh, cha n-è
mhàin cèum àrd ann an creidimh a' Chriosduidh, ach a
bhith 's a bheatha. Cha n-ionann idir basbairean, no
bocsairean agìadhadh ri 'chèile air sgàlan-cleasachd agus
saighdearan dìleas a' cur cath' airson am beatha, mar sin
matà, cha n-ionann cealgadairean as Criosduidhean beò-
dhùrachdach. Na'm b'urrainn daoine 'bhi air an teàrnadh
gun d\chioll, dlan,beò-dhùrachdachmar so, chaghabhadh
ìad sìiim idir dheth, bu bheag aca gach saothair. Cha
deanadh gach òirdhearcas àrd a ta ann an slighibh Dhè
ag ìarraidh Fois nan Naomh. 131
fèm an tàladh gu bràth d'a ionnsuidh. Ach anis air
dhuit-sa 'f haicinn gu'n d'òrduich Dia nach faigh neach
air-bith fois an dèigh a bhais, mur dean è dìchioll beò-
dhùrachdach an dràst — anns a' bheatha so — nach è do
ghliocas, matà, dìan shaothair a dheanamh air a son le
d'uiledhìchioll?
Ach, a lèughadair, ceadaich dhomh nithe prìseil eile,
seadh, nithe iongantach, a chur romhad, a chum
d'aomadh, ma's urrainnear, gu bhi dìan, dùrachdach ann
an ìarraidh fois do d'anam. Cuimhnich so matà, —
Tha Dia fèin làn-dhùrachdach anns gach uile ni mu do
thimchioll-sa ; agus carson anis nach bitheadh tusa
làn-dhùrachdach anns gach ni do thaobh Dhè? Anns
gach àithn, anns gach bagairt, agus anns gach gealladh,
a tha Dia a' toirt dhuit, bha agus tha è, gu cìnnteach, a'
rùnachadh a' cheart ni sin a tha è nis a' labhairt. Nach
robh è dùrachdach anns gach breitheanas a thug è riamh
air sluagh anns an t-saoghal so ? — ann am bàthadh nan
cùl-dìleach, — sluagh an t-seann saoghail, — leis an tuilV
ann an sgrios Shodoim agus Ghomorrah le teine ? agus
ann an sgapadh nan Iudhach ? Agus an àm so, matà,
gu leisg-obair a dheanamh do Dhia ? Bha Criosd làn-
dhhrachdach ann an ceannach saorsa dhuinn le 'f huil.
B'fheàrr leis sluagh a theagasg na biadh, no deoch.
Faic Criosd a' buanachadh ann an ùrnuigh rè na
h-oidhche : a sìor-dheanamh maith. Chuir a shaothair
mhòr iongantas air a chàirdean ; b'amaideachd a bheò-
dhùrachd le cuid diubh. Ach ! faic fulangas mòr
Chriosd ! Thraisg è dà f hichead là, bha è air a bhuair-
eadh, air a bhrath, air a mhaslachadh le smugaidean,
air a bhualadh, air a chrhnadh le droighionn, air a chur
ann am fallas mòr fola, air a chèusadh, air a bhruanadh,
air a chur gu bàs : cha b' obair bheag sin uile ! Agus
nach tigeadh dhuinn-ne nis a bhi beò-dhurachdach ann
an oibreachadh amach ar slàinte fèm ? Tha 'n Spiorad
Naomh làn-dhùrachdach 'g ar gairm gu sonas. Nach
tric, dìan, toileach, ìarrtasach a cheum a' s\or-strì ruinn,
agus " doilgheas" air an uair a dhiùltas sinn a thairgse
ghràsmhor ! Agus nach tigeadh dhuinn-ne nis a bhi
dìan-dhùrachdadh ann an toirt ùmhlachd 'us èisdeachd
do ghairmibh mìn, ciùin an Spioraid ? Tha Dia dùrachd-
132 Ar Fèum air a bhi gu dichiollach
ach ann an èisdeachd ar n-ùrnuighean, agus ann am
buileachadh a thròcair òirnn. 'Nuair a thilgear sinn
ann an anshocair, bithidh anshocair air-san. Eisdidh
è gu grad ris gach acain, ochain 'us osnaich, agus
gleidhidh è gach dèur, a shileas a phobull, 'n a shearraig
fein. An ath uair a bhitheas tu fo thrioblaid, ìarraidh
tu èisdeachd dhùrachdach do d 1 ùrnuigh, ach ciamar is
urrainn sùil a bhi agad ri àrd thròcair, fhad 's a gheibh-
ear thu blìan, fSnn, fuar, màll ann an seirbhis Dhè' ?
Tha ministearan Chriosd dùrachdach ann an earail
agus ann an teagasg. Tha ìad ag ìarraidh an Tighearna
agus 'g ad' ìarraidh-sa. Is mò leo gu mòr (le cuid
mhòir co dhiubh,) slàint d' anama-sa na idir am maith
aimsireil fèin. Ged mharbhadh sìad iad-fèin le obair,
ged chuirteadh gu bàs mar mhartaraich ìad, agus ged
gheibheadh ìad iomadh taire airson searmonachadh an
t-soisgeil, measaidh \ad sin uile mar thròcair, ma gheibh-
ear è 'n a mheadhon a' cur glòir Dhè agus teàrnadh
d' anama-sa air aghaidh. Agus am b'àill leat-sa daoine
eile a bhi cho cùramach, iomaganach mu thimchioll do
shlàinte, agus thu-fèin cho dearmadach ? Nach dùr-
achdach, dìchiollach uile chreutairean Dhia, a' deanamh
seirbhis dhuit ! — a' ghrìan le cabhaig a' cuairteachadh
an t- saoghail air do shon ! Uisg nan spèur a' sileadh
anuas air do shon ! tobraichean a' sruthadh air do shon ;
aimhnichean a' sìor-ruith air do shon ; earrach agus
foghar 'n an àm air do shon ; do dhamh 'us d' each a'
cruaidh-oibreachadh air do shon gach là ! Faic anis
cho fìor dhùrachdach 's a tha ìad sin a' deanamh seirbhis
dhuit ! Agus am faighear thusa, — thu-fèin amhàin, —
dearmadach, mi-chùramach, mi-dhùrachdach ann an
seirbhis Dhè ? Ma gheibhear, is truagh do chor.
Tha seirbhisich an t-saoghail agus an diabhuil glè
dhùrachdach, 'n an obair fèin. Tha ìad ag oibreachadh
gu teànn, dìan, dìchiollach, mar nach b'urrainn ìad gu
leòr a dheanamh. Is mòr an cabhag, mar gu'm b' f hada
leo gus an ruig \ad ifrinn. Bheir \ad dùbhlan do
mhinistearan, do shearmoinibh agus do gach meadhon
gràis eile, agus gabhaidh ìad air an aghaidh gun stad.
Agus am faighear \adsan na's dìchiollaiche chum am
mallachadh fèìn, na gheibhear thusa chum do theàrnadb
ag ìarraidh Fois nan Naomh. 133
fem? Nach 'eil maighstear na's feàrr, obair na's taitniche,
misneachd na's mò, agus duais na's feàrr agad-sa? Bha
uair ann air an robh thusa dùrachdach ann an deanamh
seirbhis do Shàtan agus do'n fheòil, mur 'eil a' chùis
mar sin fathast. Nach bu dùrachdach thus' a' leantuinn
cleasachd, droch cuideachd agus cèum a' pheacaidh
Agus nach bi thu nis, mata, cho dìan, durachdach sin air
taobh Dhè ? Tha thu gus an là an diugh dùrachdach
mu nithibh na beatha so. 'Nuair a bhitheas tu t\nn,
no ann am pìan, nach dùrachdach a ni thu do ghearan
fèin? Ma tha thu bochd nach dìchiollach, cruaidh p
shaothraicheas tu airson do bheathachaidh ? Acb
nachì obair do theàrnaidh gu mòr a's luachmhoire na sin ?
Cha n-'eil fala-dhà ann an nèamh, no ann an ifrinn.
Tha làn shonas aig na naoimh air nèamh, agus làn truaighf
aig an t-sluagh mhallaichte ann an ifrinn. Cha n-'ei^
jnoladh mall air nèamh, no caoidh mhàll 'an ifrinn.
Tha gach neach fior dhùrachdach an sin. 'Nuair >.
ghairmear thus', a lèughadair, gu bàs agus breitheanas,
O ! sin an t-àm air an smuainich thu gu dìan, domhain,
geur air sìorruidheachd ! Thar leam gu'm bheil m)
cheana 'g ad' f haicinn air do bhualadh le uamhas, ag
ràdh " ciamar a bha mise cho fada coma do na
nithibh sin!" Thar leam gu'n cluinn mì thu nis ag
èigheachd amach an aghaidh do dhoille, do mhi-durachd
agus do ghòraich.
Agus anis, a lèughadair, air dhomh na h-argumaidean
mòra, fior sin, nach gabh àicheadh, a chur romhad, tha
mì, ann an ainm Dhè, nis ag ìarraidh do ruin — An aill,
no nach àill leat ùmhlachd a thoirt ? Tha mì cìnnteach
gu'm bheil do choguis fèin anis fo mhothachadh air do
dhleasanas. An dàna dhuit, matà, do chleachdadh mi-
chùramach, olc a leantuinn na's fhaide, a' dol an
aghaidh guth do rèusain, a' dol an aghaidh àithne Dhè,
's an aghaidh solus do choguis fèin ? An dàna dhuit a
bhi beò cho mi-shùimeil, a' peacachadh cho ladurna, agus
ag ùrnuigh cho ainmig 's a b'àbhaist dhuit roìmhe so ?
An dàna dhuit a bhi fathast a' mi-naomhachadh na
Sàbaid, a' deanamh dearmaid 'us tàir' air aoradh Dhè,
's a bhi leisg, mi-chùramach mu do staid shìorruidh, mar
bha thu roimhe so ? No am bheil thu nis a' cur romhad
134 Ar Fèum air a bhi gu dichiollach
" leasraidh" d' ìnntinn "a chrioslachadh suas," agus do
chridhe a làn-shuidheachadh air obair do shlàinte, a'
seasamh amach an aghaidh gach ana-cothroim agus
gach fochaid 'us bèurn o'n t-saoghal, agus a' cur dhìot
' gach lethtroim, agus a' pheacaidh sin a ta gu furas ag
ìadhadh umad, agus a' ruith le foighidin na rèis a
chuireadh romliad ?' Eàbh. 12. 1. Tha mì an dòchas
gur è sin do làn rùn. Ach o'n is maith is aithne dhomh-sa
an ragaireachd a ta ann an cridhe an duine, agus o-na
tha mì fìor dhùrachdach ag ìarraidh gu'm maireadh
à^anam-sa beò, guidheam ort, aon uair fathast, a' cheart
aire 'thoirt do na ceistibh a chuirear riut an so, agus
tha mi nis ag àithneadh dhuit o Dhia, Na mùch guth do
choguis, agus na diùlt faireachadh, ach freagair iad gu
fìrinneach, agus thoir ùmhlachd gu toileach. Nise,
matà, na'm faigheadh tusa, bho bheatha dhiadhaidh,
saoibhreas, onoir, no àrd inbhe 's an saoghal so, fuasgladh
o easlaint, no bhi beò gu bràth ann an làn phailteas de
gach nì taitneach air thalamh, nach atharraicheadh tu
do chaithe-beatha agus nach deanadh tu saothair
dhùrachdach ann an seirbhis Dhè ? Ach nach ì Fois nan
naomh sonas a's òirdheirce na sin uile ? Na'n cuirteadh
gu bàs thu airson a bhi an diugh a' briseadh na Sàbaid,
a' dearmad aoradh teaghlaich, ùrnuigh uaignich, no 'bhi
mi-chùramach, olc 'n a do chaithe-beatha, ciamar a
dheanadh tu an sin ? Ach nach è am bàs sìorruidh a's
uamhasaiche na 'm bàs aimsireil ? Na'n deanadh Dia
peanas foillaiseach an diugh air gach gnìomh peacach,
mar a rinn è air Ananias agus Saphìra, {Gnìomh. 5.)
ciod an seòrsa caithe-beatha 'bhitheadh agad, a
pheacaich ? Ach nach è corruich shìorruidh a's uamhas-
aiche gu mòr na sin uile ?
Na'n tigeadh aon de do sheànn luchd-eòlais anis o na
mairbh, agus na'n ìnnseadh è dhuit gu'n robh è air a
phìanadh le cruaidh dhòruinn ann an ifrinn, o uair a
bhàis , airson nam peacaidhean sin de'm bheil thusa nis
ciontach, ciod an gnè chreutair a bhitheadh annad an
dèigh sin ? Ach nach è rabhadh o Dhia cùis eagail a's mò
dhuit na eadhon sin. Na'n robh thu air do dheanamh
làn chìnnteach gur è so an là mu-dheireadh dhuit 's an
t-saoghal so, ciamar a chaitlieadh tu è ? Agus cha n-'eil
ag ìarraìdh Fois nan NaomÌt. 135
f hios idir agad nach è so do la mu-dheireadh, agus tha
thu cìnnteach nach 'eil è fada uait. Na'm faiceadh tu
an saoghal uile air a leaghadh às, agus a ghlòir 's a
ghreadhnachas uile air an losgadh gu neo-ni, ciod a
theireadh tu ris an t-sealladh uamhasach sin ? Matà, ch\
thus' an sealladh sin gun teagamh. Na'm faiceadh tu
caithir a' Bhreitheanais air a suidheachadh, agus na
leabhraichean air am fosgladh, agus na h-aingidh a'
seasamh fo chrith air làimh chlìth a' Bhreitheimh, agus
na naoimh a' deanamh gàirdeachais air a làimh dheis,
agus caochladh bìnn 'g a toirt amach air gach sluagh
dhiubh sin, ciod an seòrsa duine 'bhitheadh annad an
dèigh an t-seallaidh sin ? Bi eìnnteach, matà, gu'm
bheil là 'teachd air am faic thus' an sealladh sin. Na'm
faiceadh tu ifrinn fosgailte, agus a' mhuinntir mhall-
aichte gu lèir ann an teth dhòruinn nach sguir ; agus
na' m faiceadh tu nèamh fosgailte, mar chunnaic Stephen
diadhaidh, agus na naoimh uile ri àrd chaithream ann
an glòir, ciod an seòrsa caithe-beatha 'bhitheadh agad
andèigh dhuit sin fhaicinn? Matà, cha n-f hada gus
am faic thus' an dà shealladh mhòr sin. Na'n robh thu
air do shìneadh ann an ifrinn fad aon bhliadhna, aon là,
no aon uair, a' fulang na dòruinn sin mu'm bheil thu
nis a' cluinntinn, nach dùrachdaeh, cùramach a labhradh
tu, agus a dheanadh tu ùrnuigh chum an t-àit sin a
sheachnadh ! Agus nach gabh thu focal fìrinn Dhia
mar dhearbhadh air an dòruinn sin, mur fairich thu ì ?
No na'n robh seilbh agad air glòir nèimh fad aon
bhliadhna, nach deanadh tu saothair anabarrach mòr, a
chum do sheilbh air a' ghlòir gun choimeas sin a chumail
gu bràth !
Ach nach dubhairt m\ gu leòr? Mur dean so am
peacach a dhùsgadh suas gu obair dhùrachdach a dhean-
*mh airson a shlàinte fèin, faodaidh è tosd a chur air,
agus 'fhàgail gun leisgeul, 'nuair a ghairmear è gu
breitheanas Dhia. 'Nuair a gheibh ar càirdean bàs, cha
dean focal, no gnìomh uainn-ne fèum idir dhoibh, ach a
chum ar dàimh riutha agus ar bròn air an son a nochd-
adh, ni sinn guil 'us caoidh air an son. Air an dòigh
chèudna, matà, ni mise caoidh airson nan anamanan
truagh sin a tha marbh anns a' pheacadh. Tha crith
136 Ar Fe'um air a bhi gu dìchiollacìi
air mo cnndhe smuameachadh orra 'n an seasamh
nàraichte, tosdach an làthair an Tighearna ! 'Nuair a,
their è riutha, " An è an saoghal, no Sàtan caraid a-
b'f heàrr dhiubh na mise ? An ìad sin a's mò a rinn aii* '
bhur son na mise? Feuchaibh anis an urrainn ìad sin
bhur sàbhaladh, no bhur duaiseachadh airson càll nèimh,
no idir a bhi cho maith dhuibh 's a b'àill leams' a
bhith." Ciod a their am peacach truagh ris na nithibh
sin ? Ach ged nach èisd an duine sinn, faodhaidh sinn
labhairt ri Dia, agus e'isdidh è. "0 Tighearn' a ghuil
agus a rinn osna 'n ad' spiorad os-cionn Lasurais
mhairbh, gabh truas ris na h-anamaibh marbh gun
chìall sin ; thoir \ad gu guil 'us osnaich air an son fèin,
gus an gabh ìad truas dhiubh-fèin ! Mar thug thu
comas labhairt do d' sheirbhiseach, labhair fèin anis ;
èisdidh ìadsan do ghuth-sa 'labhairt ri 'n cridheachan,
nach è"isd rium-sa 'labhairt ri 'n cluasaibh. A Thigh-
earna, is f hada bha thus' a' bualadh aig dorsaibh
an cridheachan gu dìomhain ; bris anis na dorsan agus
rach astigh."
Ach buinidh do'n t-sluagh dhiadhaidh, os-ceànn nan
uile dhaoine, a bhi gu dùrachdach, dìchiollach, sùrdail
ag ìarraidh gu nèamh, agus a chum a nochdadh dhoibh
carson is còir dhoibh saothair mhòr a dheanamh, bu
mhìann leam 'fhaighneachd dhiubh, " ciod a' ghnè
dhaoine 'bu chòir a bhi ànnta-san" a thagh Dia gu bhi
'n an soithichean tròcair ? ìadsan a f huair am bioradh le
goimh an dearmaid fein aig uair na h ùr-bhreith, fo
ghèur agartas coguis, fo theagamh agus eagal, no ann
an àmhuinn na trioblaid ? a dh'aidich peacaidbean an
dearmaid gu tric do Dhia 'n an ùrnuigh ; agus a cheangail
ìad-fèin ri Dia le iomadh cùmhnant. Ciod a' ghnè
dhaoine 'bu chòir a bhi ànnta-san a tha cho fagus do
Dhia ri cloinn a theaghlaich fèin ? a bhlais gur maith
's gur milis ùmhlachd dhìchiollach a thoirt do Dhia? ìad-
san 'us mòran diubh cho neo-chìinnteach ciod an staid
anns am bi an anamanan tre àlaibh na bith-bhuantachd ?
Ciod a' ghnè dhaoine 'bu chòir a bhi ànnta-san ann an
naomhachd, agus an naomhachadh fathast cho neo-iom-
lan ? ìadsan a dh-fhaodas, le deadh chaithe-beatha agus
le ceart aire d' an dleasanasaibh, mìltean a therìrnadh, no
ag ìarraian Jf'ois nan Naomh. 137
le caithe-beatha mi-chùramach 'us dearmad dleasanais,
mìltean a sgrios ; seadh, ìadsan air am bheil Dia fèin ag
ìarraidh a ghlòir a chur air aghaidh ? — Do bhrìgh gu'm
bheil na nithe sin mar sin, tha mis' a' sparradh ort, a
Chriosduidh, ann an ainm do Mhaighstir, thus' a' cheist
mhòr so a thoirt fainear agus 'f huasgladh, " Ciod a' ghnè
dhaoine 'bu chòir a bhi annainn, ann an caithe-beatha
naomh, agus diadhachd?" Pead. 3. 11. Agus freagradh
do chaithe-beatha nis a' cheist, cho maith ri do
theangaidh.
Caibdeil VIII.
Cionnus a dh-aithnieheas sinn ar Còir air Fois nan
Naomh.
Am bheil Fois cho glòrmhor sid cho faisg air làimh ?
Agus nach ruig neach sam-bith air an fhois ud, ach
sluagh Dhè? Ciamar, matà, a gheibhear a' chuid a's
mò de shluagh an t-saoghail beò gu toilichte, gun
chìnnteas aca air còir anns an f hois so, agus gun saoth-
air cheart air-bith a dheanamh a chum a dhearbhadh
am bheil, no 'm faod còir a bhi aca-san ìnnte? An
dèigh do'n Tighearn sonas na rìoghachd glòrmhoir
'fhosgladh suas cho làn shoilleir dhuinn — sonas air nach
ruigear gu bràth ach amhàin leis na creidmhich ùmhal,
dhìleas ; agus an dèigh dhà ìnnseadh cho soilleir ciod
ìad na dòruinnean sin a bhithear a' fulang gu bràth ann
an ifrinn leis a' chuid eile de'n t-saoghal, shaoilinn nach
fhaigheadh a' mhuinntir, a tha 'creidsinn gu'm bheil
sin uile f ìor gun teagamh, sìth no socair ànnta-fèin gus
am bi \ad làn chìnnteach gur oighreachan ìad air an
rìoghachd. A Thighearna, nach uamhasach a' bhoile
so ! daoine, aig am bheil fìos gu'm feum ìad ann an ùin
glè ghoirid a dhol astigh do aoibhneas, no do dhòruinn
nach atharraichear gu bràth, a bhi fathast beò cho neo-
shùimeil, neo-chìnnteach do thaobh na crannchuir a
bhitheas aca, as ged bhitheadh ìad uile air an deanamh
làn chìnnteach àisde, gun chunnart idir dhoibhl Am
i38 Cionnus a dh-aitlinicheas smn
bheilkd ? n an dìùsg, no 'n an cadal ? Cò air a tha ìad a'
smuaineachadh ? Càit am bheil an cridheachan? Ma
bhitheas cùis àraid aca ann an cùirt-lagha, nach cùramach
a dh-ìarras ìad fios co dhiubh a thèid a' chùis leo, no 'n an
aghaidh ? Na'n robh ìad ann an cunnart am beath' a chall
fo bhìnn cùirte talmhaidh, nach cùramach a chìteadh ìad
ag ìarraidh fios co dhiubh a bha ìad gu bhi air an saor-
adh, no air an dìteadh, gu sònruichte na'm faodadh cùram
mu'n cor a bhi 'n a mheadhon teàrnaidh dhoibh. 'I^uair
a bhitheas ìad ann an tinneas glè chunnartach, faigh-
nichidh gach aon diubh gu cùramach de'n dochdadair,
"Dè' bhur barail dhìom? an saoil sibh an tig mi
troimhe ? am fàs mì slàn arìst ?" Ach cha chuir ìad
aon cheist mu shlàint an anamanan ; fanaidh ìad neo-
chìnnteach do thaobh sin, toilichte gu leòr. Ma
dh-ìarras tu air a' mhòr chuid de dhaoine " reusan an
dòchais a ta ànnta," their ìad riut, " Tha Dia tròcaireach,
agus bhàsaich Criosd airson pheacach." Cha n-ffcaigh-
ear aca ach "rèusan" coitchionn mar sin, a dh-fhaodas
neach sam-bith a thoirt. Ach cuir ìad a dhearbhadh an
còir ann an Criosd, agus ann an tròcair theàrnaidh Dhia,
agus cha n-urrainn ìad dearbhadh idir a thoirt air a'
chùis. Na'n abradh Dia, no duine ri aon diubh, A
dhuine, ciod an cor anns am bheil d' anam ? am bheil,
no nach 'eil è air 'ath-ghineamhuinn, air a naomhachadh
agus an d'f huair è maitheanas ? gheibhteadh è ullamh
gu ràdh, mar thuirt Cain olc mu Abel a bhràthair
fem, <( Cha n-'eil fhios agam, am mise fear-gleidhidh
m' anama ? tha deadh dhòchas agam ; tha mis' ag earbsa
m' anam' ri Dia ; bithidh mì cho maith dheth ri muinntir
eile ; taing do Dhia, cha robh teagamh sam-bith agam-
fèin rìamh mu shlàinte m' anama."
Ach, dhuine, is ann agad-fèin a tha an t-aobhar
teagaimh, a chionn nach robh teagamh riamh agad, agus
a thuilleadh air sin, a chionn gu'n robh thu mi-chùramach
'n ad' earbsa. Nach 'eil do bhriathran ag innseadh gu
soilleir gu'n d'rinn thu dùr dhearmad air sluinte d'anama?
Tha thu dìreach mar sgiobair a leigeadh leis an luing a
rathad fèin a ghabhail fo na siùil sgaoilte, ag ràdh rithe,
"gabh romhad ameasg nan creag, nan tònn 's nan gaoth ;
tha mise 'g ad' earbsa ri Dia ; bithidh tu cho maith dheth
ar Còir aìr Fois nan Naomh t 139
ri soithichean eile." Nach uamhasach an eas-onoir sin
do Dhia I neach a bhi mar sin a' gabhail air-fèm a bhi
'g a earbsa fèin ri Dia, chum cleòc a chur air a dhear-
mad fèin, no chum a mhi-chùram 'f holach ! Ma tha thu
da rireadh a' cur d' earbsa ann an Dia, bithidh tu air
do riaghladh agus air do threòrachadh le Dia, agus
cuiridh tu d' earbs' ànn, mar tha e-fein ag òrduchadh
dhuit. Tha Dia ag ìarraidh ort " tuilleadh dìchill a
dheanamh chum do ghairm agus do thaghadh a dhean-
amh cìnnteach." 2 Pead. 1. 10. Agus mar sin earbaidh
tu às. Tha è nis ag ìnnseadh dhu\t anns an Sgriobtuir
ciamar is còir dhuit cor d' anam' a rànnsachadh agus a
dhearbhadh, agus mar dh-f haodas tus' a bhi air do
dheanamh cìnnteach air a' chùis. Nach b' amaideach
leat fear-astair a choisicheadh air aghaidh air rathad,
gun f hios aige co dhiubh a bha è 'dol ceart no dochair,
agus a theireadh, " tha mì 'an dòchas gu'm bheil mì
ceart, gabhaidh mì romham, ag earbsa ann an Dia ?"
Agus nach 'eil thusa ciontach anns an amaideachd sin,
air d' astar a dh-ionnsuidh na sìorruidheachd ? Carson,
matà, nach 'eil thu nis a' faotuinn amach am bheil, no
nach 'eil thu air an t-sligh cheart ? am bheil do shaoth-
air tarbhach no dìomhain, am fè'um thu saothair na's
dìchiollaich' a dheanamh, no mur dean thu sin, slàint
d' anam' a chall, agus a bhi air do sgrios ? Cionnus is
urrainn thu smuaineachadh, no labhairt air an Dia uile-
chumhachdach, gun uamhas ort, fhad 's a gheibhear
thu neo-chìnnteach co aca is Athair no nàmhaid dhuit
è, agus gun f hios agad nach bi a chumhachd mòr air
'oibreachadh 'n ad' aghaidh ?
No cionnus a smuainicheas tu le aoibhneas air Criosd,
gun f hios agad am bheil, no nach 'eil d' anam air a ghlan-
adh le fuil Chriosd, am bi thu air do shaoradh, no air do
dhìteadh leis air " là mòr a' bhreitheanais ?" an è clach-
stèidh do shonais, no an clach-thuislidh dhuit è leis am
bi thu air do bhriseadh agus air do phronnadh gu rrìln
dhus? Ciamar a dh-fhosglas tus' am Biòbull gun sgàth
ort ? Nach bi gach duilleag dheth dhuit mar bha an
sgrìobhadh ud air a' bhalla do Bhelsàsar, ach amhàin
cho fad 's a gheibhear ì 'g a do thoirt gu do dhleasanas a
dheanamh. 'Nuair a leughas tu mu na geallaidhean, cha
J40 Cionnus a dh-aithnicheas sinn
n-f hios duit an ruig thu-fèin air toradh aoin idir dhiubh.
'Nuair a lèughas tu na bagairtean, cha n-f hios duit nach
ì do bhìnn fèin a tha thu nis a' lèughadh. Cha n-iongant-
ach idir ged is dearg nàmhuid thu do shearmonachadh
soilleir, dìleas, dìan ; cha n-iongantach ged labhras tu gu
suarach an aghaidh a' mhinisteir, mar a labhair Ahab an
aghaidh an f hàidh, ag ràdh, " Tha fuath agam dhà, oir
cha n-'eil e 'deanamh fàistneachd mu m' thimchioll idir
air nithibh maith, ach air olc." 2 Eachd. 18. 7.
Cionnus a nì, no 'dh-èisdeas tu ùrnuigh gun sgàth ort ?
'Nuair a gabhas tu an t-sàcramaid, cha n-'eil f hios agad
co aca bhitheas, no nach bi sin 'n a bheannachd dhuit.
Ciod an sòlas a bheir caraid, onoir, tigh, no fearann
Jhuit, gus am bi thu cìnnteach gu'm bheil beannachd
Dhia agad leo sin, agus gu'm faigh thu fois maille
ri Dia 'nuair a thrèigeas ìad sin thu ? Tairg ceòl,
aodach grìnn, onoir agus sùgradh do phrìosanach
ciontach, mu'n toirear amach a bhìnn, ach is beag aige
na nithe sin uile, gus am faigh è flos am bi a bheatha
air a caomhnadh ; is beag sòlas a bheir saoibhreas agus
onoir dhà, ma tha fios aige gu'm feum è bàsachadh air
an ath là. Shaoilinn, matà, gu'n tigeadh dhuits' a bhi
anns an t-suidheachadh chèudna gus am faigh thu fìos
air do staid shìorruidh. Shaoilinn nach f haigheadh tu
sìth no fois, a là, no dh'-oidhche, gus am bi làn f hios
agad air so. Nach fhaic thu cho sòlasach 's a tha
sluagh Dhè a' gluasad air an t-sligh gu glòir, 'us tu-fèin
gun dòchas maith idir agad gu'n ruig thu air glòir a
chaoidh ? Nach cuir sin doilgheas air do spiorad anis ?
Cionnus a smuainicheas tu air uair do bhais, 'us fios
agad gu'm bheil è fagus duit, agus nach gabh è seach-
nadh, no casgadh le ìnnleachd air-bith? Ma gheibh
thu bàs an diugh, (agus cò aig a tha fios ciod a bheir
là uaith ?) cha n-'eil thu cìnnteach co dhiubh a thèid
thu do nèamh, no gu ifrinn. Agus cionnus is urrainn
thus' a bhi subhach, gus am faigh thu mach' às a'
chunnart so ? Ciod an ìnnleachd leis a cum thu do
chridhe saor o eagal, 'nuair a smuainicheas tu air là
mòr a' bhreitheanais, agus air lasraichean sìorruidh?
Nach gabh thu " eagal mòr" ri cluinntinn mu'n là sin,
mar ghabh Felics ? Ma ' chriothnaich an luchd-
ar Còir air Fois nan Naonih t 141
coimhid' agus ma chaidh iad an riochd mairbh 'nuair
a chunnaic ìad aingeal a' carachadh na cloiche bho
uaigh Chriosd,' ciamar is urrainn thusa smuaineachadh
air a bhi beò maille ri deamhnaibh ann an ifrinn, gus
am faigh thu cìnnteas bunaichte gu'n tèid thu às ? Is
ro shocrach do leabaidh, no is ro chruaidh do chridhe,
ma gheioìi thu fois ann an staid cho neo-chìnnteach.
Mur gabhadh leigheas idir air an neo-chìnnteas
chumanta so, a gheibhear aig mòran do thaobh an
teàrnaidh, dh-fheumteadh giùlain leis, mar ghiùlainear
leis gach aimhleas eile nach gabh seachnadh. Ach mo
chreach ! is ann aig daoine fe*in — aig an droch dhearmad
fèin — a gheibhear a' choire gu lèir. Cha n-àill leo an
leigheas a ghnàthachadh. Is è fein- cheasnachadh, rànn-
sachadh 'us dearbhadh staid a chridhe fèin arèir riaghailt
an Sgriobtuir, an dòigh a's feàrr is urrainn duine sam-
bith a ghabhail a chum fios cìnnteach 'f haotuinn air cor
'anama fèin. An dara cuid, cha n-aithne do dhaoine
nàdur agus luach an dleasanais so, no cha n-àill leo
dragh a chur orra-fèin a dhearbhadh na cùise. Feuch
co-thional anns am bheil nùle pearsa, agus is ro bheag
a gheibhear ann, a bhuilich riamh aon uair air faotuinn
amach an còir air nèamh le fèin-cheasnachadh dìleas,
teànn. Feòraich anis de do choguis fèin, a lèughadair,
cò an t-àm, agus cò an t-àit anns an d'rinn thusa gu
beò-dhùrachdach do chridhe fèin a ghairm gu cùnntas
an làthair Dhia, 'g a do cheasnachadh fèin arèir an
Sgriobtuir, agus a' fiosrachadh amach am bheil, no nach
'eil do chridhe air 'ath-nuadhachadh agus air a shòc-
rachadh na's mò air Dia no air a' chreutair, air nèamh
no air an talamh ? agus cuin a lean thusa air a cheas-
nachadh so, gus an d'f huair thu mach do chor, a' toirt
breith 'us bìnn ort-f&n arèir do chor ?
Ach o'n is obair mhòr, luachmhor ì so, a ta gu ro
thric air a mòr-dhearmad, feuchaidh mì dhuit anis —
gu'm faod muinntir teachd le saothair gu làn chìnnteas
air cor an anamanan, — Ciod a tha nis a' bacadh dhaoine
bho 'n staid fèin a dhearbhadh agus aithneachadh ; — An
dèigh sin ainmichear caochladh aobhar a chum do
ghluasad gu tòiseachadh air d' f hèin-cheasnachadh, —
agus caochladh seòladh, — le comharraidhean o'n Sgriob-
142 Cìonnus a dh-aithnicheas sinn
tuir leis am faod thus' a dhearbhadh agus aithneachadh gu
cìnnteach, an ànn, no nach ànn de shluagh Dhè thu-fèin.
1. Tha Focal Dè ag ìnnseadh dhuinn gu'm faod
neach dearbhadh tìnnteach 'f haotuinn air a theàrnadh
fèin, agus gur còir dhà sin ìarraidh le saothair. Tha 'n
Sgriobtuir ag ìnnseadh dhuinn gu tric gu'n d'f huair na
naoimh, a bha romhainn, fios air am f ìreanachadh agus
air an teàrnadh sìorruidh fèin : tha sin air 'f hoillseach-
adh anns na briathraibh so : — " Ge b'e neach a chreideas
ann an Criosd, cha sgriosar è, ach tha a' bheatha
mhaireannach aige." Ach bu dìomhain sin a ràdh
mur b' urrainn neach aithneachadh ànn-fèin am bheil,
no nach 'eil è nis a' creidsinn ann an Criosd. Tha
eadar-dhealachadh mòr air a chur, anns an Sgriobtuir,
eadar cloinn Dè agus cloinn an diabhuil : agus tha è ag
àithneadh dhuinn " tuilleadh dìchill a dheanamh, chum
ar gairm agus ar taghadh a dheanamh cìnnteach." Tha
è a' dìan-sparradh òirnn ' sinn-fèin a cheasnachadh,
agus a dhearbhadh, agus aithneachadh annainn-fèin, am
bheil sinn 's a' chreidimh, agus am bheil Iosa Criosd
annainn, mur daoine a chuireadh air cùl, no daoidh sinn.'
2 Cor. 13. 5. Tha fòs àithntean an Sgriobtùir ag
ìarraidh òirnn gàirdeachas a dheanamh do ghnàth, ar
n-Athair a ghairm do Dhia, a bhi beò 'n a mholadh,
gràdh a thoirt do theachd Chriosd, a bhi 'g ìarraidh a
theachd an aithghearr, agus sòlas a ghabhail dhuinn-fèin
ri luaidh air sin. Ach cò is urrainn aon de na nithibh
sin a dheanamh gu toileach, mur 'eil è cìnnteach, ann
an tomhas, gur leanabh do Dhia è ?
2. Cha n-'eil teagamh nach 'eil Sàtan a' deanamh a
chuid fèin ameasg nan iomadh bacadh a tha gu tric a
cumail dhaoine bho dhleasanas an f hèin-cheasnachaidh.
Ciod-air-bith cumhachd a ta aig Sàtan, no meadhon, uo
inneal, no ìnnleachd a's urrainn a' bhèist a ghnàthach-
adh, bi cìnnteach gu'n cuirear air obair ìad uile, chum
thus' a chumail air d' ais o'n dleasanas so, seach gach
dleasanas eile. Is duilich leis truaillidheachd nan
daoine diadhaidh a bhi nis a' leaghadh às fo 'n aoibhneas,
fo'n chmnteachd agus fo'n bhuannachd a gheibhear leo
'n an ceasnachadh fdin gu tric, toileach, dìleas. Is maith
a tha f liios aige, do thaobh nan daoine mì-dhiadhaidh,
ar Còir air Fois nan Naomh ? 143
na'n ceasnaicheadh aon diubh e-fèin gu durachdach,
eadhon aon uair, gu'ra faigheadh ìad amach a chuil-
bheirtean, agus an cunnart fein, agus raar sin gu'm
faodadh ìad a dhol às uaith. Ciamar a b'urrainn è cho
liuthad mìle crèutair a thoirt do ifrinn na'n robh fios
aca, no na'n creideadh ìad gu'n robh ìad a' dol do'n àit
sin ? Ach nach math a dh-f haodadh fios a bhi aca càit
an robh ìad a' dol, na'm feuchadh ìad ri fios 'f haotuinn,
agus solus glan an Sgriobtuir aca chum an cèum air an
robh ìad a dheanamh soilleir dhoibh. Mur bi an ribe
folaichte, thèid an t-eun às. Is seòlta, glic, tapaidh a
ni Sàtan ìasgach air anamaibh ; cha leig è dhoibh an
dubhan no 'n drìamlach 'fhaicinn idir, cha dean è
fuaim a chuireas eagal orra, agus cha n-fheuch è idir a
chruth gràda fèin doibh. Ach sèididh è càil an uilc
astigh orra gun f hios doibh. Mar sin, saothraichidh è
gu dìan a chum sluagh a chumail o èisdeachd shearmoin
a rànnsaicheas an cridhe ; no chum am ministear a
chumail o chobhair a thoirt doibh gu ìad-fèin a rànn-
sachadh ; no chum am faobhar a thoirt de chlaidheamh
an fhocail, ionnus nach eadar-sgair agus nach geàrr è ; no
togaidh è air falbh an aire, no lìonaidh è ìad le claon-
bhreth. Is maith a tha fios aig Sàtan, cò an t-sàbaid air
am bi searmoin rànnsachaidh air a h-ullachadh leis a'
mhinistear, freagarrach ri cor 'us easbhuidh cuid de'n
luchd-eisdeachd, agus uime sin, ma's urrainn è, cumaidh
è aig an tigh ìad air an là sin, no bheir è cadal orra 's an
tigh-aoraidh, no goididh è air falbh am focal le ro
chùram agus le briathrachas an t-saoghail ; no bacaidh è
obair èifeachdach an f hocail air dòigh air-chor-eigin eile.
Is luchd-bacaidh mòr eile air fera-cheasnachadh,
sluagh aingidh. Tha ìad sin air iomadh dòigh a' tàladh
muinntir gu mi-chùram. Fuathaich thusa droch eisemp-
leir nan aingidh ; an cuideachd 's an còmhradh gàireach,
spòrsail ; an gnàth dheigh air cùisibh saoghalta ; an
sgallais 's am raagadh air muinntir dhiadhaidh ; an aom-
adh, ambreugadh, ambuaireadh's ambagradh — tha gach
droch bhuaidh dhiubh sin glè ullamh gu daoine neo-
chaithriseach a thilgeil ann an suain na foise feallsa.
Is gànn a dh-f hosglas Dia sùilean peacaich bhochd gu
f heuchainn dà gu'm bheil è air an t-sligh dhochair, nach
144 Cionnus a dh-aiihnicheas sinn
grad-lè'um sgaoth de theaclidairean Shktain air, ag ìarr-
aidh a mhealladh 's a thoirt air ais gu socair a ghabhail fo
riaghladh a sheànn mhaighstir. " Ciod è so, a dhuine !"
their ìad, " a bheireadh ort-sa teagamh air-bith a bhi
agad mu do theàrnadh ? thusa 'bha beò cho maith agus
nach d'rinn riamh cron air neach eile ? Tha Dia
tròcaireach ; agus mur bi do leithid-sa air a theàrnadh,
gu'n sealladh Dia air mòran eile ! Ciod a their thu ri
do shìnnsearan ? Agus ciod a thig dhe do chàirdean 'us
do choimhearsnaich a tha beò mar tha thusa ? An
dìtear ìad sin uile ? Uainn è, uainn è, mur leig thu
dhìot èisdeachd ris an t-seòrsa luchd-searmonachaidh
sin, a bhitheas a' cur eagail air sluagh, cuiridh \ad às do
chìall thu. Nach peacaich na h-uile dhaoine ? Agus
nach do bhàsaich Criosd chum peacaich a theàrnadh ?
Na cuireadh na smuaintean sin cùram ort gu bràth, agus
èiridh gu maith dhuit." Och ! och ! tha na miltean 's na
deich m\ltean air an cumail 'n an cadal, le druidheachd
mar sin, fo mhealladh 'us fo mhi-chùram, gus an dùisg
am bàs agus ifrinn \ad. Tha Dia ag èigheachd ris a'
pheacach agus agìnnseadh dhà, " Is cumhann an dorus,
is aimhleathan an t-slighe, agus is tearc \ad a ta 'g amas
oirre : dearbh agus ceasnaich thu-fèin ; dean tuilleadh
d\chill a chum a bhi cìnnteach." Tha 'n saoghal ag
èigheachd, " Na bitheadh teagamh idir agad, na cuireadh
na smuaintean sin dragh ort gu bràth." Ach cuimhnich
thus', a pheacaich, anns a' chàs so, gur ò Criosd, agus
cha n-\ad do shìnnsearan, no do choimhearsnaich, no
do chàirdean, a bhitheas 'n a bhreitheamh ort mu
dheireadh, agus ma dhìtear thu le Criosd, cha n-urrainn
ìadsan do theàrnadh. Uime sin, nach 'eil eadhon c\all
nàdurrach fè*in ag ìnnseadh dhuit nach ànn idir o
bhriathraibh dhaoine talmhaidh, aineolach, ach o f hocal
Dhè, is còir dhuit dòchas do theàrnaidh ìarraidh. Bu
bhàs do Ahab sin ìarraidh ameasg nam fàidhean
brosgulach. Is urrainn \ad sin le brosgul muinntir a chur
anns an ribe, ach cha n-urrainn ìad \nnseadh ciamar a
gheibhear às. " Na mealladh neach air bith sibh le
briathraibh d\omhain : oir air son nan nithe sin tha
fearg Dhe a' teachd air cloinn na h-eas-ùmhlachd. Na
bithibh-se uime sin 'n 'ur luchd-comh-pàirt rìu." Eph. 5.
ar Còir air Fois nan Naomh t 145
Ach is ìad an luchd-bacaidh a's miosa, droeh cridh-
eachan dhaoine fèin. Tha cuid cho dall, aineolach as
nach aithne dhoibh idir ciod è sin fèin-cheasnachadh, ni
mò is aithne dhoibh ciod a tha ministear ag cìallachadh
'nuair a chomhairlicheas è dhoibh ìad-fèin a dhearbh-
adh, no cha n-'eil ìad a' tuigsinn am fèum air sin. Is
ann a their ìad, gur còir do gach duine a chreidsinn
gu'm bheil a pheacaidhean air am maitheadh cheana, co
aca 'tha, no nach 'eil, agus gur mì-cheart teagamh
sam-bith a bhi aig neach air a' chùis so. No their ìad
nach ruigear idir air dearbhachd, no nach 'eil mòr
eadar-dhealachadh eadar aon duine seach duine eile,
gurCriosduidhean sinnuileagus,airanaobhar sin, carson
a chuireamaid tuilleadh dragh', no cùram òirnn-fèm mu
thimchioll sin ; no cha n-aithne dhoibh brìgh an eadar-
dhealachaidh a tha eadar am f ìrean agus an t-aingidh.
Gheibhear am beachd air an ath-ghineamhuinn, cho
brucach, lapach ri beachd Nicodèmuis. Their cuid
nach cuir Dia eadar-dhealachadh idir eadar daoine anns
a' bheatha ri teachd. Cuid a dh-èisdeas ruinn, ach sin
uile na nì ìad : tha ìad cho fuar, rag-chruaidh as nach
gabh ìad gu cridhe ni sam-bith a their sinn. Cuid air
an lionadh suas cho mòr le fèin-spèis agus uabhar, as
nach fhaodar a ràdh idir gu'm bheil ìadsan ann an
cunnart air-bith, cosmhuil ri ceannaiche mòr-chuiseach
leis nach b'f hìach comhairle ghlic a ghabhail o neach a
dh-ìarradh air a leabhar-cùnntais fèin a chur ceart, no
ri pàrantaibh ro bheadarrach nach creid 's nach èisd
droeh-sgèul an aghaidh aoin de'n cloinnn fèin. Cuid
cho ciontach as gu'm bheil eagal orra ìad-fèin a
dhearbhadh, ach gidheadh cha n-'eil eagal orra às an
dearbhadh uamhasach a ta gu cìnnteach a' feitheamh
orra, air là mòr a' chùnntais. Cuid aig am bheil gràdh
cho mòr do shlighibh a' pheacaidh, agus gràin cho mòr
do shlighibh Dhia, as nach dàna dhoibh an giùlain fèin
a dhearbhadh, air eagal gu'n èignichear ìad gus an
cèum a's taitniche leo a thrèigsinn, agus an ce'um is
fuathach leo a leantuinn. Cuid a' rìmachadh cho
làidir nach atharraichear ìad o'n staid anns am bheil ìad
gu bràth, as mar sin a' dearmad fèin-cheasnachaidh
mar ni gun mhaith. O-na chaidh ìad sin cho fad air
k
146 Cionnm a dh-aithnicheas sinn
seachran cheana, is fekrr leo an cunnart a sheasamh — an
anamanan 'f hàgail fo chunnart a bhi càillte — coma ciod
a thig dhiubh, na pilleadh ri Dia. Tha mòran arìst air
an cur ann an dìan chabhaig cho mòr leis an t-saoghal
as nach gabh ìad aon mhionaid a chum iad-f&n a
cheasnachadh air an còir air fois nèimh. Cuid eile air
an sacachadh cho mòr le lùnndaireachd spioraid, as
nach f haighear ìad a' ceasnachadh an cridhe fèin uair
sam-bith. Ach is è an creidimh feallsa agus an dòchas
mealltach sin de'n goirear " dànadas," no " dàll-earbsa,"
an luchd-bacaidh a's cumanta agus a's cunnartaich' a
ta ànn. Tha ìad sin a' deanamh greim air cridheachan
na cuid a's mò de'n t-saoghal, agus 'g an cumail
gun amharus agus gun smuain idir air an cunnart.
Ach abair gu'm bheil neach anis a' buadhachadh
thairis air an luchd-bacaidh sin uile, agus a' tòiseachadb
air e-fèin a cheasnachadh, fèumaidh è 'thoirt fainear
nach ruigear air dearbh-bheachd a dh-aon bhèum, no
air ball. Tha ro mhòran 'g am mealladh fèin anns a'
chùis so, tre aon, no aon eile de na h-aimhreitibh a
dh-ainmichear anis : —
Gheibhear aimhreit 'us dorchadas cho mòr ann an
anam an duine, gu h-àraid duine neo-ìompaichte, as gur
gànn is urrainn èìnnseadh ciod a thae-fèin a' deanamh,
no ciod a ta ànn-fèin. Faic tigh anns nach f haighear
ni sam-bith 'n a àit fèin, achna h-uile nithe thar a chèile,
bun-os-ceànn, is duilich ìnnseadh ciod a tha dh-eas-
bhuidh air ; mar sin gheibhear an cridhe anns am bheil
na h-uile nithe ann an droch òrdugh. Is coigrich a'
chuid a's mò 'n an dachaidh fè"in, is beag eòlas na
muinntir sin air mèinn 'us gluasad an cridheachan fèin.
Cha chleaclid ìad sin 'f haotuinn amach idir. larrraidh
mòran breth a thoirt air an cor fèin, mu'm faigh ìad
dearbhadh air. Cosmhuil ri breitheamh cealgach fo
bhrìb, no brìbichte, a rànnsaicheas a' chùis mar gu'm
àill leis breth chothromach a thoirt amach, an dèigh
dearbhadh na cùis' a chluinntinn, geda rùnaich è roi
làimh gu'n tè*id a' chùis leis an taobh a thug a' bhrìb
dhà. Bithidh daoine mar sin, bàigheil, leth-bhreitheach
riutha-fèin ; ullamh gu smuaineachadh nach 'eil am
peacaidhean mòra ach beag, agus gur neo-ni am
ar Còir air Fois nan Naomh t 147
peacaidhean beaga ; agus gur obair gràis toradh an
nàduir fèin. Their ìad raar thuirt an t-òganach ri
Criosd, " Choimhid mi ìad sin uile o m' òige." Their
gach aon diubh " Tha mi beartach agus air fàs ann an
saoibhreas, agus gun fhèum agam air ni sam-bith."
Taisb. 3. 17. Cha dean a' chuid a's mò de dhaoine
ach leth an dleasanais airson an anamanan, ma ni ìad
sin fèin. Mur gabh an dleasanas deanamh gu socrach,
aithghearr, caillidh ìad am misneachd, agus sguirear
dheth. A dh-easbhuidh eòlais air fìor nadur na
diadhachd, gheibhear \ad 'g an ceasnachadh fèin le
caochladh dearbhadh 'us riaghailt nach 'eil idir arèir
teagaisg an Sgriobtuir. Cuid a' gabhail seachad air
riaghailt an Sgriobtuir, agus cuid eile a' gabhail pàirt
dì. Gheibhear ìad gu tric a' dol dochair anns an obair
so, ag ìarraidh a deanamh 'n an neart fèin. B'àill le
cuid an Spiorad Naomh a deanamh air an son, gun
saothair idir a chur orra-fèin. Feuchaidh cuid eile
rithe, gun chuideachadh air-bith ìarraidh o'n Spiorad
agus gun snii ris. Gu cìnnteach cha n-urrainn ìad sin
ruigheachd air dearbh-bheachd.
Air uairibh, gheibhear luchd-bacaidh àraid a' cumail
Chriosduidhean fìrinneach fèin o làn dearbh-bheachd
sòlasach air an staid. Tha an dearbh-bheachd air a
bhacadh gu tric le laigead an gràis. Is gann a dh-aith-
nichear nithe beaga. Is leòr leis a' mhòr chuid do
Chriosduidhean tomhas beag de ghràs, gun làn neart
spioradail ìarraidh idir. Is è an leigheas a's feàrr air an
laigead so, buanachadh ann an deanamh an dleasanais
gus am meudaichear an gràs. Feith air an Tighearn
ann an gnàthachadh nam meadhon a dh'òrduich. è, agus
beannaichidh è thu, agus meudaichidh è gràs dhuit.
Hò ! b'f hearr gu'm builicheadh Criosduidhean a' chuid
a's mo de'n um sin air tuille gràis ìarraidh, a tha
ìad a' buileachadh air smuaineachadh 'us faighneachd
le teagamh ioraaganach, co dhiubh a tha gràs aca,
no nach 'eil ! B'f heàrr dhoibh gu mòr a bhi gu beò-dhùr-
achdach ag ìirnuigh airson tuille gràis, na bhi cho tric a'
gearan air lughad an gràis. Guidheam ort, a Chriosduidh,
thu so a ghabhail mar chomhairle bho Dhia. Creid gu
^ian, dìleas, agus grkdhaich gu beò, blàth, agus cha
1 48 Cionnus a dh-aithnicheas sìnn
n-urrainn teagamh na's mò 'bhi agad mu do chreidimh
'us do ghràdh, na tha aig duine blàth gu'm bheil è blàth,
no aig duine làidir, shnntach gu'm bheil è beò. Tha
Criosduidhean a' beagachadh an sòlais fèin, le sealltuinn
na's mò agus na's trice ris na comharraidhean a ta nis
agìnnseadh dhoibh ciod atha ànnta-fèin, na ris na riagh-
ailtibh a ta gu soilleir ag ìnnseadh dhoibh ciod bu chòir
dhoibh a dheanamh : mar gu'm bi an staid anns am
bheil ìad, an dràst, an staid anns am biìad gu sìorruidh
agus mur faigh \ad maitheanas anis, nach 'eil leigheas
air an son. Nach b' amadan fear a laidheadh a' guil
's a' caoidh nach 'eil è nis a' faotuinn maitheanais, agus a
rìgh 'n a sheasamh fad na h-ùine làimh ris, agus a' tairgse
maitheanais dhà, agus 'g a chomhairleachadh gu sin a
ghabhail ? A Chriosduidh, cha chreidimh f ìreanachaidh
do dhearbh-bheachd-sa air gràdh sònruichte Dhia dhuit,
ach do ghabhail-sa ri Criosd — thusa Criosd a dhlù-
ghabhail h-ugad, a chum do dheanamh ionmhuinn,
gràdhach. Is feàrr dhuit gu mòr Criosd a ghabhail
h-ugad, mar tha è air a thairgse dhuit, na bhi cho tric
a' caitheamh hine ri teagamh co dhiubh a tha Criosd
agad, no nach 'eil.
Is chis iomagain eile do Chriosduidhean, na teagamhan
sin a bhitheas ag ìadhadh orra, 'nuair nach f haigh ìad
an gairdeachas sin a thig air uairidh le dearbh-bheachd,
no 'nuair a chuirear dearbh-bheachd fèin an àit gàird-
eachais. Ach c'uime 'chuireadh sin iomagain orra?
Nach f haod leanabh a ràdh gur mac è, ach amhàin cho
fad 's a bhitheas è 'faicinn fìamh-ghàire ann an gnìùs
Athar, no 'cluinntinu briathran sòlasach a bheòil ? no
nach 'eil an t-athair a bha aige roimhe 'n a athair cho
caoimhneil, dìleas dhà fathast 's a bha è, ged nach f heaict-
eadh f ìamh-ghàire air, no ged sguireadh a bhriathran
aoibhneach ? Ciod air-bith a their, no ni athair, cha sguir
a dhàimh 's a ghràdh d'a leanabh fèin. Agus mar sin,
cha n-f hàilnich gràdh Dhia d'a chloinn fèin gu bràth.
Gheibhear anamanan fo iomagain a ta gu tric ag
èirigh o aineolas air a' mheadhon, no air an dòigh
ghnàthaichte trid am bheil Dia a' toirt sòlais. Saoilidh
ìad nach 'eil tuilleadh aca ri dheanamh ach 'ìarraidh,
agus gu'm builich Dia orra gach ni mar their ìad-fèin.
ar Cbir air Fois nan Naonih ? 149
Ach fèumaidh ìad sin aithneachadh gu'm bheil brìgh
an sòlais air a filleadh ann an geallaidhean Dhia, agus
gur ann uatha sin a dh-f hèumas ìad sòlas a tharruing,
cho tric 's a bhitheas sùil, no toil aca sòlas 'f haotuinn,
agus sin le meòrachadh gu dìchiollach gach là air na
geallaidhean ; agus le sin a dheanamh, faodaidh \ad dhil
a bhi aca, gu'n compàirtich an Spiorad sòlas riutha.
Is aon aoibhneas, aoibhneas nan geallaidhean, agus
aoibhneas an Spioraid Naoimh. Aig cuid bithidh dùiì
ri dearbh-bheachd na's mò, na's soilleire na tha Dia gu
tric a' buileachadh. Fhad 's a bhitheas ìad ann an
teagamh, saoilidh ìad nach 'eil dearbh-bheachd idir aca.
Mar sin, cha n-'eil ìad a' toirt fainear gu'm bheil ìomadh
cèum de dhearbh-bheachd ànn. Faodaidh tomhas na's
mò dheth a bhi aig cuid na tha aig cuid eile. Ach
cuimhnicheamaid, f had 's a bhitheas sinn an so, nach
'eil "eòlas againn" ach " ann an cuid." 1 Cor. 13. 9.
Agus gheibhear Criosduidhean, aig toiseach an turuis, a'
gabhail sòlais dhoibh-fèm air bònn mì-fhreagarrach.
Is minig a rinn anam gràsmhor sin — anam aig am bheiì
bonn maith gun f hios aig air. Tha beatha aig naoidhean
gun f hios aige-fe'in air ; agus tha iomadh ni mu 'thim-
chioll nach 'eil e-fèin a' tuigsinn, ach cha dubhairt sin idir
ìach 'eil è beò. Agus mar sin an (Jriosduidh, ged gheibh-
,adh è easbhuidh 'n a cheud shòlas, cha n-f haod è idir a
;ho-dhtmadh o sin gu'm bheil easbhuidh 'n a theàrnadh.
Tha mòran air an cumail fo theagamh le laigead an
jàduir. Is iomadh cridhe sìmplidh aig am bheil ceàtm
ag, agus do nach aithne ciamar is còir dhà e-fèin a
dhearbhadh. Aidichidh an seòrsa so luach nan geall-
aidhean, ach cha dean ìad làn ghreim orra. Mur dean
Dia fèin an reusan lag a chuideachadh air dòigh air-
chor-eigin eile, is duilich 'fhaicinn ciamar is urrainn
sìth shoilleir, chìnnteach a bhi aca. Is aobhar iomagain
mòr agus ro chumanta do mhòran, \ad a bhi fathast ag
altrum peacaidh aithnichte sam-bith. Tha sin a' lugh-
dachadh an gràis, agus 'g a fhàgail na's duirche. A
chuid nach mìll am peacadh, f agaidh è dorch ì. Thf
obair a' ghràis air casgadh, far am bheil buaidh sam-
bith aig peacadh air-bith : oir bithidh guth a' ghràis air
a bhàthadh, ionnus gur gann a chluinnear è, f had 's
15(7 Cìonnus a dh-aìihnicheas sinn
leanas fuaim truaillidh a' pheacaidh so. Doilleirichidh
dallaidh, no dùriaidh neul a' pheacaidh sùilean an anaraa,
ionnus nach fhaic 'us nach mothaich è a chor fèin.
Agus mu dheireadh gràinichidh è Dia air falbh o'n
anam, agus mar sin f àgar è gun sòlas, gun chobhair an
Spioraid. An dèigh sin cha n-urrainn neach sam-bith
dearbh-bheachd a bhi aige gu bràth gus an trèig è am
peacadh sin a ghràinich Dia agus a Spiorad air falbh
às. Cha n-urrainn peacadh agus sith spioradail còmh-
nuidh a ghabhail le chèile anns a' chridhe, oir chuir
Dia dealachadh eatorra. Is dlomhain dhuit dùil a bhi
agad ri sòlas, fhad 's a gheibhear àrdan, gràdh do'n
t-saoghal, mìann na feòla, no cleachdadh mi-dhiadhaidh
sam-bith air a chaidreachadh leat. f Ma chuireas duine
suas iodholan dhà-fèin 'n a chridhe, agus ma chuireas è
suas ceap-tuislidh 'aingidheachd fa chomhair a ghnuis ;
agus ma thig è gu ministear no gu Dia, ag ìarraidh
sòlais, an àit sòlas a thoirt dà, bheir Dia freagradh dhà-
san a thig, arèir lìonmhoireachd 'iodholan.' Esec. 14. 3-9.
So anis aobhar glè mhòr agus ro choitchionn eile, a
ta gu tric a' fàgail muinntir gun sòlas, agus is è sin
easbhuidh beo-oibre, easbhuidh a bhi gu beothail, dìleas,
seasmhach ag oibreachadh a' ghràis a ta aca, biodh a
thomhas beag no mòr. Mar a's mò do dhragh agus do
dhìchioll a' dol tre do dhleasanas gach là, is ànn a's
cìnntiche do chèum gu sòlas. Bheir Criosd gu pailt
sìth agus sòlas dhoibh-san a bheir gu dileas ìunhlachd
dhà-fèin. Misnichidh è a phobull ùmhal, dìleas le sìth
agus sòlas. Agus ged nach 'eil ùmhlachd air-bth, a's
urrainn ìad a thoirt, airidh air na beannachdan sin,
gidheadh is ann ardir an dìchill, a ghnàthaichear leinn
ann an deanamh ar dleasanais, a bhuilichear ìad mar is
trice. Ma's beag do dhìchioll, is beag do shìth : ma's
mòr do dhìchioll, is mòr do shith. Fèumaidh d' ùrnuigh
a bhi air a lìonadh le creidimh agus beò-dhùrachd, cho
maìth ri làn earbsa ann am fuil agus ann an eadar-
ghuidhe Chriosd, ma's maith leat soirbheachadh. Agus
mar sin bitheadh gach pàirt eile de d' ùmhlachd beò,
blath, tric, dìchioilach. Ma dh-f hàsas tu foirmeil, fuar,
gu h-àraid ann an ùrnuigh uaignich ri Dia, a' deanamh do
dhleasanais amhàin arèir àbhaist, no cleachdhaidh, gun
ar Cbir air Fois nan Naomh f 151
lughdachadh idir air d' aoibhneas, is aobhar eagail gu'm
bheil d' aoibhneas feòlmhor, no deamhnaidh. A bhàrr
air sin, cha n-f haicear agus cha mhothaichear gràs leis
an anam, ach am feadh a bhithear 'g a oibreachadh :
air an aobhar sin, cha n-urrainn dearbh-bheachd a bhi
aig an anam anns nach 'eil obair gràis ; oir ginidh
easbhuidh deanadais, easbhuidh dearbh-bheaehd. Ach
an uair a gheibhear an t-anam 'g a oibreachadh fèin
air seirbhis ghlòrmhoir na diadhachd, thig mòr shòlas
gu nàdurrach leis an obair sin. Nach milis, do-labhairt
an gnìomh a bhi gu tric a' gràdhachadh Dhia Tha 'n
t-anam a's mò gràs,* 'nuair nach 'eilear ag oibreachadh
a' ghràis leis, cosmhuil ri inneal-ciùil grìnn air a dheadh-
ghèusadh le teudaibh, nach dean ceòl na's feàrr na
maide sam-bith eile, fhad 's a dh-f hàgar è gun a làimh-
seachadh, ach an uair a làimhsichear 's a dh-oibrichear
è le fear-ciùil sgilear, eòlach, ni è fuaim a's binne ceòl.
Gheibh an t-anam tomhas sòlais o gach deadh ghnìomh,
mar gheibhear blàs o theine, agus taitneas o sholus na
grèine. Gach duine a ta fuar, is còir dhà oibreachadh
gus am f às è blàth ; agus mar sin, gach neach aig nach
'eil dearbh-bheachd, oibricheadh è leis gach gràs, no
fàth-chothrom a thug Dia dhà, gus an teich gach teag-
amh a ta aige.
Is tric a gheibhear cuid a dh-easbhuidh sòlais 'n an
anam, 'nuair a tha iad a' fulang fo throm-ìnntinn, no fo
dhubh-bhròn. Tha è cho dualach do dhuine treibh-
dhireach ann an dubh-bhròn, a bhi fo theagamh, fo eagal
agus eu-dòchas, 's a tha è do dhuine tìnn a bhi ri
* Gràs: fàbhar, sochair, tiodhlac aimsireil, no spioradail air a bhuil-
eachadh gu saor re Dia air a' chinne-daoine. Anns an t-seadh sin, tha
" gràs" aig gach neach a tha nis a' sealbhachadh tròcair o Dhia : mai
tha solus na grèine, biadh 'us aodach, &c. Ach ann an seadh Sgriob-
tuireil agus spioradail an fhocail, " gràs," gheibhear uile bheannachdan
àrd, saoibhir, luachmhor an t-soisgeil. Is ìad cuid dhiubh sin ecuas
slàinteil, ath-ghineamhuinn, f ìreanachadh, solus an Spioraid, rèite tre
Ohriosd, dòchas na beatha maireannaich, maitheauae peaeaidh agus
teàrnadh slorruidh, &c. Tha gach sochair dhiubh sin air a buileachadh,
mar shaor ghràs, no a nasgaidh, le Dia tre Chriosd air na fior chreid-
mhich, cha n-ànn air sgàth airidheaehd air-bith a ta ànnta-fèin, no «n
lorg còir sam-bith a ta aca-fèia air aon sochair, ach amhàin air sgàth
tròcair, no saor ghràs Dhia ann an Criosd. " Oir is ann le gràs (fàbhar
Dhia) a ta sibh air bhur teàmadh, tre chreidimh ; agus sin cha'n ann
uaibh-fèin : oir is e tiodhlac Dhè e." Eph. 2. 8.— KadaR.
152 Cionnus a dh-aithnìcheas sìnn
osnaich, no do leanabh sgread a dheanamh, 'nuair
bhuailear è. Gu tric is beag a ni saothair a' mhinisteir,
a dh-easbhuidh an lè*igh, ann an chis mar sin. Faodaidh
tu an trom-ìnntinneach a chur sàmhach, ach cha
n-uarainn thu sòlas a thabhairt dà. Faodaidh tu
thoirt air aideachadh gu'm bheil tomhas gràis aige,
ach cha n-urrainn thu a thoirt gu sòlas an sìthe. Is
ainmig a mhaireas gach misneachd 'us comhairle mhaith
a bheirear dhà air a chor, seach là no dhà. Gheibhear
an duine dubh-bhrònach a' sìor-smuaineachadh 's a
labhairt le grath air a' pheacadh, agus air corruich Dhia
gun tuigsinn idir gur è leann-dubh, no galar a chuiri
fèin, is ard mhàthair-aobhair do'n eagal, do'n bhuaireadl
'us do'n smuairean so uile.
3. So dhuit anis caochladh aobhar maith a chum di
ghluasad agus do bhrosnachadh gu tòiseachadh gu)
da.il air dleasanas an fh&n-cheasnachaidh, no air thu
fèin a cheasnachadh ; agus guidheam ort aire cheart a
thoirt do na nithibh a dh-ainmichear anis : — Tha è
glè* f hurasda dhuit a bhi air do mhealladh mu do chòir
air nèamh. Is mòr an àireamh a tha nis ann an ifrinn,
nach do shaoil idir riamh gu'n robh an cridheachan air
am mealladh, muinntir aig an robh mòr ghliocas tìmeil,
agus a bha beò fo sholus glan an t-soisgeil, agus a bha
gu tric a' searmonachadh an aghaidh mi-chùraim
muinntir eile. Tha sluagh air am mealladh gu ro thric
anns a' chùis so. Is è so cor na cuid a's mò de'n t-saoghal.
Nach bu tearc an àireamh air an robh eagal breith-
eanais, anns an t-seànn saoghal agus ann an Sòdom !
Iarraidh ach beag gach duine ann ar measg a bhi air a
theàrnadh. Ach tha Criosd ag ìnnseadh dhuinn gur
' tearc ìadsan a ta 'g amas air an dorus chumhang, agus
air an t-slighe aimhleathain a ta 'treòrachadh chum na
beatha'. Matà. 7. 14. Agus ma tha àireamh cho
anabarrach mòr air am mealladh, nach tigeadh dhuinn-
ne sinn-fèm a rànnsachadh gu dìchiollach, air eagal
gu'm meallar sinn mar-an-cèudna ? Cha n-'eil ni sam-
bith ànn a's cunnartaiche na muinntir a bhi air am
mealladh mar so. Ma mheasas sluagh diadhaidh an
staid fè*in na's miosa na tha ì, togaidh am mearachd
sin bròn doiblì : ach cha n-urrainnear càinnt idir a chur
ar Còir air Fois Naomh f 153
air meud an aimhleis a thig air na h-aingidh thruagh.
Bunaichidh è ìad ann an obair Shàtain. Fàgaidh è gun
èifeachd meadhonan nan gràs doibh. Cumaidh è duine
gun iochd a dheanamh air 'anam fèin. Càit am bheil
ctiis air-bith eile cho àrd-luachmhor ri aire cheart a
thoirt nach bi thu air do mhealladh, agus an lorg sin
air do mhallachadh gu sìorruidh ? Agus cuimhnich ma
eheadaicheas tu dhuit-fèin a bhi air do mhealladh gus
an tig uair do bhàis, tha thu càillte gu brath. Faic
mar sin matà, cia mòr do chunnart, agus ma's duine
glic thu, rànnsaichidh tu do chridhe fèin a là 's a
dh'oidhche, gus am faigh thu dearbh-bheachd air
teàrnadh. Tuig cho beag 's a tha saothair an dleasanais
so, ann an coimeas ris an dòruinn a thig o dhearmad a
dheanamh air. Ni thu saothair 'us obair chruaidh,
ghoirt o bhliadhna gu bliadhna, chum bochduinn thìmeil
a sheachnadh, carson, matà, nach builicheadh tu beagan
hine air fèm-cheasnachadh, a chum dol às o thruaighe
shìorruidh ? Dearmaid an dleasanas so, agus is gànn is
urrainn thu taitneas eile na's mò na sin a thoirt do
Shàtan, no cron na's mò 'dheanamh ort-fèin. Is ì krd
chrloch Shàtain, anns gach aomadh a bheir è dhuit, do
mhealladh agus do chumail aineolach air do chunnart,
gus an tilgear thu ann an lasraichean slorruidh ; agus
carson a bhitheadh tus' a' cuideachadh leis an diabhul
a chum thu-fèin a mhealladh ? Fhad 's a ni thu sin,
tha thu dìreach a' deanamh na cuid a's mò de'n obair
air a shon. Agus am bheil è airidh air do chuideachadh
fèin a chum d' anam a mhallachadh? Is fagus an là air
an ceasnaich Dia thu. Ged nach bitheadh agad ri
sheachnadh ach àmhghar na beatha so fèin, b'f heàrr
leat air an là 's an gairm Dia gu cùnntas thu, gu'n
d'rinn thu do dhleasanas, a chum dol às o bhreitheanas
an Uile-chumhachdaich. B'uamhasach a' ghairm do
Adhamh, " C'àit am bheil thu ?" " an d'ith thu do'n
chraoibh?" agus do Chàin, "C'àit am bheil do bhràthair?"
" Cha 'n 'eil daoine a' toirt fainear 'n an cridhe (deir an
Tighearn) gur cuimhne leam-sa an uile aingidheachd ;
a nis chuairtich an gnìomhara fèin ìad air gach taobh ;
tha \ad fa chomhair m' aghaidh-sa." Hos. 7. 2.
Thoir f òs fainear cho milis 's a bhitheas toradh m
154 Cionnus a dh-aithnicheas sinn
fhèm-cheasnaehaidh so. Ma bhitheas tu cothromach
agus diadhaidh, treòraiehidh sin thu dìreach gu dearbh-
bheachd air gràdh Dhia. Mur 'eil thu mar sin fathast,
bheir è trioblaid dhuit an dràst, ach aomaidh è do
chridhe gu sonas, agus treòraichidh è thu mu-dheireadh
gu dearbh-bheachd air do shonas. Nach taitneach an
ni dhuit fios cìnnteach a bhi agad ciod a tha gu tach-
airt dhuit an dè"igh so ? gu h-àraid ciod a tha gu tach-
airt do d' anam ? ciod è an t-àit 's an staid anns am bi
thu-fèm gu bràth ? Agus ma's taitneach eòlas fèm air
a' chhis, nach mò gu mòr a's taitniche na sin an sòlas a
gheibhear o chmnteas air teàrnadh ! Nach milis na
smuaintean a bhitheas agad air Dia ! Bithidh a' mhòr-
achd 's an ceartas sin uile a tha 'n an cùis eagail do
mhuinntir eile, 'n an cùis aoibhneis dhuit-sa. Nach
milis smuaineachadh air Criosd, air an f huil a dhòirt è,
agus air na beannachdan a cheannaich è dhuinn le 'f huil !
Nach taitneach a gheibh thu focal Dè, agus nach ' mais-
each leat cosan nan teachair a chluinneas tu 'g a shear-
monachadh !' Nach milis dhuit na geallaidhean 'us tu
cìnnteach gu'm buin ìad uile dhuit-fèin ! Bheir eadhon
na bagairtean sòlas dhuit a' cuimhneachadh nach 'eil
ad anis 'n a d' aghaidh fèin. Cia mòr an dànachd agus
m sòlas a bhitheas agad, 'nuair a dh-f haodas tu " ar
i-Athair" a ràdh, le làn ch\nnteas ! Bithidh suipeir an
Tighearna 'n a cuilm ùrachaidh do d' anam ! Fàsaidh
*ach tròcair eile, — na tròcairean a's lugha, — mòran na's
mìlse dhuit. Cia sòlasach a dh-fhaodas tu nis a dhol
:re gach àmhghar. Bithidh tu socrach ann an smuain-
sachadh air a' bhàs, air breitheanas, air nèamh 'us air
ifrinn ! Fàgaidh so thu beothail ann an obair an
Tighearna, agus tarbhach, fèumail do gach neach mu-
n-cuairt duit ! Cuiridh so spionnadh ann do bhuaidhean
gràsmhor agus d' aignidhean uile ! Beothaichidh so
d'aithreachas, lasaidh è do ghràdh, geuraichidh è do
dheadh mhìann, agus daingnichidh è do chreidimh !
bithidh è 'n a thobar aoibhneis a' sruthadh annad an
còmhnuidh, sàr-lìonaidh è do chridhe le tàingealachd,
togaidh è suas thu ann an obair bhìnn, mhilis a' mhol-
aidh, bheir è dhuit ìnntinn nèamhaidh, agus fàgaidh è
thu buan-dhìchiollach anns na h-uile nithibh. Sin anis
ar Còir aìr Fois nan Naomh. 155
cuid de na toraidhean milis a thig o dhearbh-bheachd,
agus dheanadhìad do bheatha mar nèamh dhuit air talamh.
Is cìnnteach mise gur mòr brìgh agus rèusan nan
aobhar ceasnachaidh sin uile, gidheadh, a lè'ughadair, tha
ro eagal òrm gu'm faod thus' an leabhar so a chur
seachad, mar nach biodh tuilleadh agad ri dheanamh
ach so a lèughadh, agus nach buail thu idir air
cleachdadh do dhleasanais. Ach smuainich thus' anis.
Is ì so cùis a's mò luach dhuit-sà, — Co dhiubh a
bhitheas tu gu sìorruidh beò air nèamh, no ann an
ifrinn ! An so guidheam ort, matà, aìr sgàth d' anama
fèin ; ni-h-eadh, ach tha mis a' sparradh ort ann an
ainm mòr an Tighearna, na cuir dàil aon mhionaid
na's f haide anns a' chùis. Buail air an obair air bàll.
Gairm do chridhe fèin anis gu ctinntas ; agus gu dìan^
dùrachdach smuainich agad-fèin, ceasnaich thu-fèin,
agus feòraich dhìot-fèin mar so : — " Am bheil è cho
furasda, cho cumanta, agus cho cunnartach do shluagh
a bhi air am mealladh ? Am bheil cho liuthad rathad
meallaidh ànn ? Am bheil an cridhe cho cealgach 1
Carson, matà, nach 'eil mis' a' rànnsachadh gach oisinn
de mo chridhe fèin, gus am faigh mì fios air mo staid V
An èudar dhomh a bhi gu h-aithghearr air mo dhearbh-
adh an làthair caithir breitheanais Chriosd ? agus nach
dearbh mì mi-fèin anis ? Ciod a thig dhìom an sin, ma
bhitheas mì air mo mhealladh? Am faod fios a bhi
agam air mo staid le beagan rànnsachaidh a dheanamh
gu dìchiollach anis ? agus nach dean mì saothair ?"
Ach theagamh gu'n obair thu, " Cha n-aithne dhomh
ciamar a nì mì è." Ach ni mise do sheoladh anis.
Ach mo chreach I bithidh mo sheòladh dìomhain, mur
'eil thus' a' cur romhad a chleachdadh. Am bheil thu,
matà, mu'n tèid thu ce'um na's f haide, anis a' gealltuinn
an làthair an Tighearna, gu'm buail thu gun dàil idir
air deanamh do dleasanais arèir gach seòlaidh a tha
mis' a' dol a thoirt duit anis o f hocal Dè ? Cha n-'eil
mì idir agìarraidh ni sam-bith do-dheante, no m\-rèusan-
ach ort. Cha n-'eilear ag ìarraidh ort ach amhàin beagan
uairean a bhuileachadh a chum fios 'f haotuinn ciod an
staid anns am bith thu-fèin gu bràth. Na'n \arradh
coimhearsnach, no caraid ort uair, no dà uair a chur
156 Cionnus a dh-aithnicheas sinn
seachad maille ris, a' labhairt air gnothach feumail sam-
bith, is cìnnteach nach diùltadh tu sin ; agus an diùlt
thu uair do d' anam fèin air a' ghnothach a's àirde luach !
Guidheam ort, matà, a' chomhairle so a ghabhail uam,
mar gu'm bithinn 'g a toirt dhuit, ann an ainm Chriosd,
air mo ghlùinibh ; agus thèid mì air mo ghlùinibh
arìst, ag ùrnuigh ri Criosd gu'n deanadh è do chridhe
rag aomadh a dh-ionnsuidh an dleasanais so.
4. So anis seòladh dhuit, ciamar is còir dhuit thu-fèin
a cheasnachadh : — Tilg amach o d' ìnntinn gach uile
smuain agus gach uile chùram eile, chum nach
bi d'ìnntinn air a h-ioma-luasgadh, no air a roinn
leo. Is leòr an obair so fèin dhwit aig aon àm,
gun smuain, gun obair sam-bith eile maille rithe. An
dèigh sin crom thu-fèin sìos air do ghlùinibh an làthair
Dhia, ann an ùrnuigh ris gu toileach, dùrachdach ag
larraidh cobhair a spioraid, chum do chor a dheanamh
làn shoilleir dhuit, agus a chum d' ìnntinn a shoillseach-
adh anns gach cèum de'n obair so. Ròghnaich an t-àm
s an t-àit a's freagarraiche. Gabh àit uaigneach, agus
uair air nach cuirear dragh ort le ni sam-bith eile. Ma
dh-fhaodar idir, gabh an uair so — ■ ■ anis an t-àm."
Biodh agad ùr air d'chridhe, no ann an sgrìobhadh,
cuid de'n Sgriobtuir anns am bheil cìtnntas air na
naoimh, agus geallaidhean an t-soisgeil air teàrnadh,
agus dean thu-fèin lkn-dearbhte gur fìrinn neo-mhear-
achdach ìad. An dèigh sin, tòisich air a' cheist a chur
riut-fèin. Ach cha n-e idir am bheil ni maith annad-
fèin? no am bheil gràs beag, no mòr agad? Ach co
dhiubh a tha, no nach 'eil gràs slàinteil — gràs teàrnaidh
— annad, ann an treibh-dhireas ? Ma dhiìiltas do
chridhe 'dhol air aghaidh leis an obair, na gabh idir
diùltadh dheth, ach èignich air aghaidh è. Leig
d'òrdugh air gu teànn. Gnàthaicheadh do rèusan a
chumhachd os a chionn. Seadh, thoir àithn Dhia dhà
agus spàrr air ùmhlachd a thoirt dì, air eagal tuiteam fo
fheirg Dhè. Deanadh do choguis a cuid fèin de'n
dleasanas so cuideachd ; agus na stad idir gus am bi do
chridhe air a ghlèusadh airson na h-oibre. Gabh an
aire nach leig thu le do chridhe, uair sam-bith, a bhi
gu dìomhain a' caitheamh na h àine 'bu chòir dhà
ar Còir air Fois nan Naomli ? 157
'bhuileachadh gu dìchiollach air an obair so. Bitheadh
agad-sa ri radh mar thuirt an Salmadair, " Rinn mi
cainnt ri mo chridhe fèin, agus rànnsaich mo spiorad
gu gèur." An neach a bheir buaidh air a chridhe fèin,
bheir è buaidh maille ri Dia.
Ach mur faigh thu thu-fèin stèidhichte an dèigh do
shaothair uile, ìarr amach cuideachadh. Gairm air aon
de shluagh Dhè", cha n-è aon a dh-fhaodas a bhi
fathast gun " dearbh-bheachd," mar tha thu-fèin, ach
duine diadhaidh, fiosrach, tuigseach, comasach, fìrinn-
each, agus innis do chor dhà, agus ìarr a dheadh
chomhairle chum do chuideachadh. Grabh a chomhairle
airson d'anama, mar ghabhar comhairle dochdadair
airson a' chuirp. Agus ged nach urrainn an cèum so
do dheanamh làn chmnteach air teàrnadh, faodaidh è
do chuideachadh, do neartachadh agus do sheòladh gu
mòr ann an deanamh tuille saothair. Gabh a' cheart
aire gu'm buanaich thu ann an obair an fhèm-cheas-
nachaidh, a' cuimhneachadh an còmhnuidh nach urrainn
comhairle duine sam-bith, air a feothas, ach amhàin do
chuideachadh a chum saothair na's feàrr a dheanamh.
Faodaidh a' chomhairle bhi glè mhaith, ach cha leòr
sin idir dhuit-sa ; oir fèumaidh tu-fèin leantuinn gu
seasmhach air an obair fo sheòladh na comhairle, agus
gu h-àraid arèir na f ìrinn, gu bràth gus am faigh thu
fios cìnnteach air an nì luachmhor a ta dh-easbhuidh
ort. Nise, matà, cho luath 's a ch\ thu gu soilleir
d'f hìor staid fèin, thoir amach bìnn ort-fèin, arèir do
staid. Faic am f ìor Chriosduidh thu-fèin, no nach eadh ?
Ach na bi idir grad, no cabhagach leis a' bhìnn so.
Na dean sodal, no brosgul riut-fèin, agus na bi air do
ghluasad le dubh eagal, no trom uamhas, ach dearbh do
staid le briathran an Sgriobtuir agus le do rèusan, gu
cùramach, stòlda, fìrinneach, arèir do choguis. Saoth-
raich a chum do chridhe fèin a thoirt gu làn mhothach-
adh air a chor, arèir na breith a thug thu mach air.
Ma gheibh thu è gun ghràs knn, smuainich air do chor
truagh. Ma tha è air 'ath-nuadhachadh agus air a
naomhachadh, smuainich air an staid bheannaichte gus
an tug an Tighearn thu-sa. Lean romhad ag altrum nan
smuaintean sin gus an dean ìad lan ghreim agus
IùS Cionnus a dh-aìthmcheas ainn
drùigheadh air do chridhe : agus sgrìobh an cuimh-
neachan so air clàr do chridhe. " Air leithid so a
dh'àm, an ddigh dhomh mi-fèin a làn-cheasnachadh,
f huair mis' amach gu'm bheil mo staid mar so, no mar
sid." Bithidh am focal-cuimhne sin f ìor f hèumail dhuit
an dèigh so. Na abair idir gur leòr na f huair thu mach
cheana. Na earb às idir mar nach biodh fèum agad
air tuilleadh dearbhaidh, ach rànnsaich do chor 'us do
shligh gach la. Ma's èudar dhuit thu-fè'in a cheasnach-
adh gu tric, na biodh idir droch mhisneachd agad.
Mur 'eil thu fathast air d'ath-ghineamhuinn, thoir a'
cheart aire nach abair thu idir nach f haod thu 'bhi air
d' ath-ghineamhuinn an dèigh so. Na abair idir gu'm
bi do staid an dèigh so, mar tha ì an dràst. Na abair
idir " Tha mise mi-dhiadhaidh agus mar sin gheibh mì
bàs : Is cealgadair mise, agus mar sin bithidh mì."
Na tuit idir ann an èu-dòchas. Cha n-urrainn ni
sam-bith ach do mhì-thoil fèìn do chumail o Chriosd.
Gabhaidh è riut fathast, ma thig thu, ged bha thu
roimhe so mi-chùramach, no ri cleasachd a' chealgadair.
5. Ceadaich dhomh anis beagan chomharraidhean a
„hoirt leis am faod thu do chòir air Fois nan Naomh a
dhearbhadh. Cha n-ainmich mì ach a dhà dhiubh sin
--eadhon, Dia a ghabhail mar d' àrd mhaith, — agus
Criosd 'n a aonar a ghabhail gu toileach mar do Shlàn-
sighear agus do Thighearn.
Is è Dia fèin àrd shonas gach anam' aig am bheil còir
tir an f hois so. Is è làn mhealtuinn glòrmhor Dhia an
"hois so. Is Pàganach, agus fear-iodhoil-aoraidh suarach
►ach neach nach gabh ri Dia, mar a mhaith àrd agus
tìorruidh. Faighnicheam dhìot, matà, an è, uo nach è
dn sonas a'a feàrr agus a's àirde leat an Tighearn a
mhealtuinn ann an glòir ? An urrainn thu 'ràdh, " Is
^ Dia mo chuibhrionn ? Cò th'agam anns na nèamhaibh
ich thusa, agus an coimeas riut cha n-'eil neach air
thalamh air am bheil mo dhèigh." Ma's oighre thus'
air an f hois so, their thu sid. Ged bhitheas an fheòil
agìarraidh taitneis dhi-fèin, agus an saoghal a' snàigeadh
astigh air d'aignidhean, gidheadh ann am fonn ceart,
gnàthaichte, suidhiehte d' ìnntinn agus d' aignidhean, is
è Dia a's ànnsa leat na gach uile ni 's an t-saoghal, Is
ar Còir air Fois nan Naomh f 159
è crìoch do mhìann agus do shaothair uile. Is ann gu
h-àraid a chum thu-fè'in a dheanamh cninteach às an
f hois so, a dh-e'isdeas tu agus a ni thu ùrnuigh, agus a
dh-iarras tu 'bhi beò air thalamh. G-ed nach 'eil thu
'ga h-\arraidh cho trie, dìchiollach, dìan as bu chòir
dhuit, gidheadh is ì àrd chuspair do dhèigh agus
d'oidhirpean uile, agus cha n-ìarrar agus cha n-f heàrr
leat cuspair sam-bith eile air thoiseach oirre. Cha
chruaidh, searbh leat saothair air-bith a's urrainn thu
nis a dheanamh air a son. Agus geda dh-f haodas an
fheòil crùbadh, no sgàth a ghabhail air uairibh, fo'n
t-saothair so, gidheadh fathast tha thusa gu toileach a'
cur romhad seasamh an aghaidh gach dosguinn gus an
toir thu buaidh. Bithidh meas cho àrd agad air an
f hois so, agus gràdh dhì cho mòr, as nach tugadh tu
do chòir oirre agus do dhòchas ìnnte airson rìl 's an
t-saoghal, no airson an t-saoghail so uile. Ged theireadh
Dia riut, So dhuit air aon làimh, toil-ìnntinn shìorruidh
air thalamh, agus air an làimh eile, fois nan naomh air
nèamh, agus gabh do roghainn dhiubh, dhiultadh tu an
toil-ìnntinn thalmhaidh, agus ròghnaicheadh tu an
fhois nèamhaidh.
Ach mur 'eil thu fathast air do naomhachadh, is
feàrr leat ann do chridhe, sonas an t-saoghail so na
Dia ; agus geda dh-f haodas do bhèul a ràdh gur è Dia
an t-àrd mhaith, cha n-è sin idir barail do chridhe.
Oir is ann an dèigh an t-saoghail a tha do mhìann 'us
do shaothair uile. Tha do chridhe dìreach bunaichte
air an t-saoghal. Tha do chùram agus do shaothair air
am buileachadh air do chreideas agus air do thaitneas-
aibh feòlrahor. Is beag a dh'ìarr thu riamh a thuigsinn
de ghlòir neo-f haicsinnich sin an t-saoghail eile. Is beag
a chunnaic thu de àileachd na glòire sin, agus mar sin,
is beag saothair a rinn thu airson fois na glòire.^ Ma
rinn thu saothair idir air a son, bu bhochd, mi-thoileach
ì. Bha thu dùrachdach, cùramach, dìchiollach ann an
deanamh seirbhis do'n t-saoghal, ach bu leòr leat
beagan smuaintean fuar, fànn, mi-churamach a bhuil-
eachadh air seirbhis Dhia, 'nuair nach robh an saoghal
a' gairm ort. Leigeadh tu leis a' ghnothach aimsireil
'bu lugha seasamh eadar thu agus obair Dhia. Bu leòr
160 Cionnus a dh-aithnicheas sinn
leat fuighleach an t-saoghail a thoirt do Dhia, ma thug
thu dad idir dhà. Cha d'rinn thu airson nèimh ach n&
f huair thu fèumail, taitneach a chum do chuid, do chlih
agus do bhuannachd a chumail riut air thalamh. Faod-
aidh tu beag&n a dheanamh airson Dhia an dràst agus
arìst, 'nuair a cheadaicheas an saoghal dhuit, air eagal
gu'n tilgear do ifrinn thu an dèigh do bhàis. Ach an
urrainn thu-fèm a ràdh gur seirbhis dlùleas sin do Dhia ?
Ach ma theirear an fhirinn, is ro theànn leat òrdugh
Dhe, agus an lorg sin cha n-àill leat gnkth-ghluasad
agus saothair a dheanamh arèir riaghailt an t-soisgeil,
agus an uair a dhearbhar thu gu cnàimh do dhroma
'dh-fheuchainn co aca is feàrr leat Criosd, no do shonas
saoghalt' a thrèigsinn, gheibhear thus' a' dol leis an
t-saoghal 's a' dihltadh ùmhlachd a thoirt do Dhia. Na'n
ceadaicheadh Dia dhuit a bhi beò gu bràth ann an
slàint 'us saoibhreas air thalamh, b'ànnsa leatsa sin na
fois nan naomh. Iarradh ìadsan leis an àill gu nèamh,
ach is è sid sonas a b'fheàrr 's a b'àirde leat-sa. So
anisdo chor, mur 'eil thu fathast air d' ath-ghineamhuinn,
no air d' ath-breith, — mur 'eil do chridhe air 'athar-
rachadh o staid nàduir gu staid naomhachd, — tha thu
gun chòir ann am fois nan naomh.
Ach ma tha thu nis a' socrachadh do chridhe air Dia,
mar d' àrd mhaith, gabhaidh tu gu toileach, taitneach
ri Criosd mar do Shlànuighear agus do Thighearn a
chum do threòrachadh a dh-ionnsuidh na foise so. Anns
a' cheud chomharradh bha shim " na ceud àithne agus
na h-àithne mòire," eadhon àithn an lagha, " Gràdhaich-
idh tu an Tighearn do Dhia le d' uile chridhe." Agus
anns an dara comharradh so, a bheir mì dhuit anis, tha
shim àithn' an t-soisgeil, " Creid anns an Tighearn Iosa
Criosd, agus tèarnar thu." Agus is è an dà àithn sin a
choimhlionadh, an diadhachd agus an creidimh Criosd-
ail uile. Is mineachadh so air creidimh. Am bheil
thus' a' tuigsinn gur peacach ckillte thu do thaobh
nàduir, agus air do dhìteadh an lorg do bhriseadh air a'
cheud chhmhnant? Am bheil thus' a' tuigsinn gur è
losa Criosd an t-eadar-mheadhonair a thug làn rìarach-
adh do'n lagh ? agus air dhuit a chluinntinn anns an
t-8'jisgeil gu'm bheil è air a thairgse gu saor do na
ar Còir air Fois nan Naomh f 161
h-uile dhaoine, am bheil thu gu toileach a' dlu-ghabhail
ri Criosd 'n a aonar, raar do Shlànuighear, gun earbsa
sam-bith a chur ann an obair, no ann an dleasanas air-
bith a ni thu-fèin, ach amhàin mar mheadhonaibh air
an òrduchadh fo làimh Chriosd. Am bheil thus' ag
amharc air gach obair, dleasanas, no gnìomh a nì thu-
fèin, mar nithe nach 'eil comasach ann an tomhas air-
bith air gairm an lagh' a rìarachadh agus a mhallachd
a thoirt air falbh, no mar nithe anns nach 'eil fìreantachd
laghail air-bith? Ara bheil thu toilichte teàrnadh
d'anam' earbsa ris an t-saorsa mhòir a choisinn Criosd ?
Am bheil thu mar-an-ce'udna toilichte Criosd a ghabb-
ail mar do Thighearn agus do Rìgh, a chum a bhi air
do rìaghladh agus air do threòrachadh le lagh agus le
spiorad Chriosd ? Am bheil thu toileach agus ullamh gu
ùmhlachd a thoirt do àithn Chriosd, eadhon an uair a
chuireas è na dleasanais a's truime agus a's cruaidhe
mu do choinnimh, seadh, na dleasanais a's mì-thaitniche
do chàil na feòla ? Am bi doilgheas ort, am brònach
leat, ma thuiteas dhuit do rùn suidhichte mu aon de na
nithibh sin a bhriseadh uair air-bith, agus an aoibhneas
mòr dhuit an coimhead gu ceart, agus fìor ùmhlachd a
thoirt do Chriosd ? An neach thu nach trèigeadh do
Thighearn agus do Mhaighstear airson an t-saoghaU
uile ? Ma's fìor Chriosduidh thu, bheir do chridha
freagradh glan do na ceistibh sin uile. Ach ma's
cealgadair thu, cha taitinn ìad idir ri do chridhe truagh.
Faodaidh tu rt Mo Thighearn" 'us " mo Shlànuighear" a
ghairm do Chriosd, ach cha n-fhaca tu riamh gu'm
bheH thu càillte gun Chriosd, cha d'ìarr thu è agus cha
d'earb thu as mar do Shlànuighear, a' creidsinn nach
urrainn thu idir a bhi air do theàrnadh ach trìd-san
amhàin. No cha d'aontaich thu leis gu toileach, a'
tabhairt suas d' auam' agus do bheatha dhà gu bhi gu
bràth air an ceànnsachadh agus air an riaghladh leis :
ni mò 'ghabh thu focal agus lagh Chriosd, a chum do
smuaintean agus do ghnìomhran a riaghladh arèir a
thoile. Faodaidh gu'm bu mhaith leat a bhi air do
theàrnadh o ifrinn le Criosd, 'nuair a ghlacas am bàs
thu, ach an drast cha n-àill leat ùmhlachd a thabhairt
dà, no e-fèin aideachadb idir mar do Thighearn, ach
lbz uionnus a dh-aithnicheas smn
amhàin cho fada 's a fhreagras sin do d 1 thaitneas agus
do d' bhuannachd shaoghalta. Agus na'n ceadaicheadh
è sin dhuit, b'f heàrr leat a bhi beò gu bràth arèir an
t-saoghail agus arèir na feòla, na idir arèir an f hocail
agus an spioraid. Faodaidh tu, air uairibh, a dhol cèum
no dhà le Criosd, ach tha rùn 'us mìann cumanta do
cridhe suidhichte air nithibh aimsireil — cuspairean a's
ànnsa leat na Criosd. Agus air an aobhar sin, cha n-
fhìor Chriosduidh thu. Cha n-'eil thu fathast a' fior-
chreidsinn ann an Criosd. Ged tha thu 'g a aideachadh
le do bhriathraibh, ' tha thu ann an oibribh 'g a àieheadh,
air dhuit a bhi gràineil, agus eas-ùmhal, agus a thaobh
gach deadh oibre £s èugmhais tuigse.' Tit.l. 16. Is
è sin anis cor na muinntir a dhùinear amach o f hois
nan naomh.
Thoir fainear, is è aonta do chridhe, no do thoil a
thathas ag ìarraidh a rànnsachadh gu h-àraid. Cha
n-'eilear a' faighneachd dhìot an so, am bheil dearbh-
bheachd agad air teàrnadh, no an urrainn thu 'chreidsinn
gu'm bheil do pheacaidhean air am maitheadh, agus
gu'm bheil thu ionmhuinn le Dia agus le Criosd ? Cha
phàirtean na nithe sin idir de chreidimh fìreanachaidh,
ach toraidhean maiseach a' chreidimh sin. Iadsan a
gheibh na nithe sin, bithidh ìad air an deanamh sòlasach
leo, ach theagamh nach f haigh thus' ìad gu bràth anns
a' bheatha so, agus gidheadh faodaidh gur oighre fìor
thu air an fhois so. Na abair idir matà, " Cha n-ur-
rainn mis' a chreidsinn gu'm bheil mo pheacaidhean air
am maitheadh, no gu'm bheil mì taitneach do Dhia,
's an lorg sin cha n-fhìor chreidmheach mì." Na tilg
thu-fèin idir anns a' mhearachd sin. Is 1 so a' cheist, —
Am bheil thusa gu toileach a' gabhail ri Criosd, a chum
gu'm bi d' uile pheacaidhean air am maitheadh dhuit,
gu'm bi thu air do dheanamh rèidh ri Dia, tre Chriosd,
agus mar sin air do theàrnadh ? Am bheil thu làn toil-
each Criosd a ghabhail, agus anis 'g a ghabhail mar do
Thighearn, a cheannaich thu, agus a bheir do nèamh
thu 'n a rathad fèin ? Sin anis creidimh fìreanachaidh
agus creidimh teàrnaidh, agus an comharradh leis am
fèum thusa thufè'in a dhearbhadh. Ach thoir fainear
fathast. fèumaidh an t-aontachadh so uile a bhi %r,
ar L'dir air Hois nan JSaomfi t 163
toileach, deònach, slàn ; cha n-ann cealgach, feallsa,
faoin ann an tomhas air-bith. Cha n-f haodar a ràdh, mar
thuirt am mac cealgach, " Thèid mì, a Mhaighstir."
Agus an dèigh sin, cha deachaidh è. Ma tha do
chridhe na's suidhichte air ni, no neach eile, na tha è
air Criosd, cha dheisciobul dà thu, cha n-ann de shluagh
Chriosd thu. Is cìnnteach mise gu'm faighear an dà
ckomharradh sin aig gach f ìor Chriosduidh, agus nach
f haighear \ad aig neach air-bith ach fìor Chriosduidh.
O matà, gu'n deanadh an Tighearn thus' aomadh anis
gu thu-fèin a làn-dhearbhadh, chum nach criothnaich
d' anam le uamhas, 'nuair a dhearbhar thu le Breitheamh
an domhain uile, ach gu'n dean sùil ri teachd bais agus
breitheanais do spiorada bheothachadh, agus do lìonadh
le aoibhneas I
Agus anis, a Chriosduidh, leis an àill sòlas agus sonas
'f haotuinn nach meall ort agus nach trèig thu gu bràth,
is è gnothach àraid do bheatha, saothair mhòr a dhean-
amh chum fàs ann an gràs, cumhachd Chriosd a
mheudachadh agus àrdachadh 'n a d' anam, agus cumh-
achd na feòla a lagachadh agus a chlaoidh. Na leig
dhuit-fèin a bhi air do mhealladh le smuaineachadh gu'n
d'rinn Criosd na h-uile nithe air do shon, gun ni sam-
bith fhàgail agad-fèin ri dheanamh. Agad-sa tha ri
buaidh a thoirt air an diabhul, air an t-saoghal agus air
an fheòil, agus a chum sin a dheanamh, fèumaidh tu
caithris a dheanamh agus seasamh fo d' armachd an
còmhnuidh, a' sìor-chogadh gu foighidneach, trèun, gus
am faigh thu crùn na beatha. Is ann le caithe-beatha
mar sin a's feàrr agus 'a's luaithe a ruigear air dearbh-
bheachd air ar slàint sMorruidh. Sibhse 'tha air bhur
baisteadh, agus sibhse, a phàrantan, a thainig astigh fo
bhòid a' bhaistidh do Dhia, ciamar a choimhlionas sibh
bhur gealladh do Dhia, agus eiamar a sheasas sibh 'n a
làthair le sòlas, an dèigh uair bhur bàis, agus air là mòr
a' bhreitheanais, mur faighear sibh an diugh gu fritheil-
teach, riaghailteach a' feitheamh air na meadhonaibh
naomh sin a dh'òrduich Dia chum bhur sonas sìorruidh
a chur air aghaidh ? Ge-b'-e neach nach 'eil gu seas-
mhach, dìchiollach ri saothair airson anama fèin, air
gach là sàbaid 'us seachduin, cha Chriosduidh idir è.
164 J S è Dleasanas Sluaigh Dhè muinntir eile
Cha n-'eil 'n a chreidimh, ma tha creidimh idir aige, ach
sgleò. Cha n-ànn idir do gach neach a chreideas gu
dìomhanach, dàDa, ach i' do 'n tì a bhuadhaicheas a
bheir Criosd r' a itheadh do'n mhana fholuichte, agus
bheir è dhà clach gheal, agus air a' chloich ainm nuadh
sgrìobhta, nach aithne do neach air-bith ach do'n tì a
gheibh ì ; ithidh e do chraoibh na beatha, a tha ann am
meadhon parrais Dhè, agus cha chiùrrar leis an dara bàs
e. Aidichidh Criosd ainm-san am fianuis 'Athar, agus
am fianuis aingle-san, agus nì se e 'n a phost ann an
teampull Dhè*, agus cha tèid e ni 's mò amach às, agus
sgrìobhaidh e ainm a Dhè air, agus ainm caithreach a
Dhè, a's ì Ierusalem nuadh, a thig a nuas o nèamh o a
Dhia ; agus sgrìobhaidh e ainm nuadh fèin air. Seadh,
" bheir e comas dhà suidhe maille ris air a rìgh-chaithir,
amhuil f òs a bhuadhaich e-fèin, agus a shuidh e maille
ri 'Athair air a rìgh-chaithir-san. An tì aig am bheil
cluas, èisdeadh e ciod a ta an Spiorad ag ràdh ris na
h-eaglaisibh." Taisb. 2. 7, 11, 17 : agus Caib. 3.
Caibdeil IX.
$è Dleasanas Sluaigh Dhè muinntir eile 'mhisneachadh
gus an Fhois so ìarraidh.
Am bheil duais cho ghlòrmhor ri Fois nan Naomh
air a cur romhainn le Dia, agus an d'rinn è sinne
comasach air sonas cho do-mheasraichte 'f haotuinn ?
Carson, matà, nach 'eil clann na rìoghachd so a' saoth-
rachadh na's mò, chum muinntir eile 'thoirt a dh-ionn-
suidh na foise so ? carson nach 'eil sinn 'g an cuideachadh
na's mò, chum an treòrachadh gu sonas cho mòr a
mhealtuinn ? Mo chreach ! nach beag sùim a gheibhear
a' chuid a's mò dh\nn a 1 gabhail do anamaibh bochda
mu-n-cuairt duinn ! Tha sinne 'faicinn glòir' na rìogh-
achd, ach cha n-'eil ìadsan : tha sinne 'faicinn truaighe
na muinntir a tha mach àisde, ach cha n-'eil ìadsan ,
tha sinne 'g am faicinn a' dol fad air seachran o'n
a mhisneachadh gus ati Fhois so ìarraidh. 165
t-sligh, agus tha fios againn mur pillear aiv an ais \ad,
nach tig \ad a dh-ionnsuidh na slighe gu bràth, oir cha
n-aithne dhoibh-fera an t-sligh gu fois. Nach tigeadh
dhuinn-ne, matà, am mearachd 's an cunnart 'f heuch-
ainn doibh gu cùramach, agus oidhirp a thoirt, leis
gach cuideachadh ann ar comas, air an cur anns an
t-sligh mhaith, chum gu'm mair ìad beò ? Och, is tearc
a gheibhear Criosduidhean a tha tric a' saothrachadh,
arèir an uile chomais, a chum anamanan a shàbhaladh I
Neor-thàing dhuinn-ne, mur bi nèamh falamh, agus mur
caillear anamanan ar bràithrean. A' faicinn, matà, cho
àrd-f hè'umail 's a tha 'n dleasanas so, chum glòir Dhè,
agus sonas dhaoine peacach a chur air aghaidh, m\nich-
idh mì — Ciamar is còir a dheanamh, — Carson a tha è
air a dhearmad cho mòr; — agus an dèigh sin, bheir rnì
beagan carailean a chum sluagh aomadh gus a dheanamh.
I. Is è dleasana,s gach Criosduidh a bhi gu tric a'
cuideachadh 's a' misneachadh muinntir eile chum an
toirt gus an còir air fois nan naomh aithneachadh, ach
cha n-'eilear idir a' cìallachadh le sin gur còir do gach
Criosduidh a bhi 'n a shearmonaiche follaiseach, no
'dhol aon chèum thairis air crìochaibh na gairme sòn-
ruichte a ta aige, no taobh-spiorad (party spirit) àrach,
no aon f hocal a ràdh an aghaidh mearachdan dhaoine
air an culaobh, gun labhairt idir riu-fera anns an aoduinn.
Cha n-è sin idir nàdur an dleasanais so. Is è nàdur
àraid an dleasanais so — Truas ri anamaibh truagh ar
co-chrèutairean, — Gach fàth-chothrom a ghlacadh a
chum an teagasg ann an sligh na slàinte, — Am buann-
achd a chur air aghaidh le meadhonaibh follaiseach
nan gràs.
Bitheadh, matà, truas ann ar cridhe ri anamaibh
truagh ar co-chrèutairean. Bitheamaid iochdmhor
riutha, agus ìarramaid gu beò-dhùrachdach an aiseag
gu slàinte. Ma bhitheas fadachd dhùrachdach òirnn
airson an ìompachaidh, agus ma bhitheas ar cridheach-
an èudmhor gu maith a dheanarah dhoibh, tòisichidh
sinn'air an obair, agus beannaichidh Dia ar saothair.
Fe'umaidh sinn gach f àth-chothrom ann ar comas a
ghabhail, a chum a theagasg dhoibh cionnus a dh-f haodas
\ad ruigheachd air teàrnadn. 'Nuair a choinnicheas tu
166 \8 è Dleasanas Sluaigh Dhè muinntir eile
neach aineolach dean saothair a chum a thoirt air a
thuigsinn ciod è ard shonas an duine. Ciamar a chàill
c am f ìor shonas a bha aige air tùs. Ciamar a bhris è
an eùmhnant a rinn Dia ris. Ciod am peanas a tha è
nis a' toilltinn an lorg a' bhrisidh sin, agus meud na
truaighe sin a thug è air-fein le tuiteam air falbh o Dhia.
Teagaisg dhà a mhòr f hèum air Fear-saoraidh ; tròcair
mhòr Chriosd ann an teachd a shaoradh dhaoine ; mar
phàidh è am peanas a thoill ìad ; ciod è brìgh a' co-
cheangail nuaidh ; ciamar tha daoine air an toirt a
dh-ionnsuidh Chriosd ; na sochairean agus an saoibhreas
à tha aig na creidmhich ann an Criosd. Mur dean na
nithe sin drùigheadh air an aineolach, feuch dha òir-
dhearcas na glòire sin a tha e-fèin a' dearmad. Feuch
dhà uamhas agus teànntachd na dòruinn sìorruidh a tha
aig a' mhuinntir mhallaichte ; gur ceart peanas na
h-ifrinn a dheanamh air gach h-uile shluagh a tha nis a'
rag-dhiùltadh gràis: feuch dhà cho cìnnteach 's cho
fagus 's a tha uamhas a' bhàis agus a' bhreitheanais ;
dìomhanas nan uile nithe air thalamh ; àrd luachmhor-
achd Chriosd ; olcas a' pheacaidh ; fèum gach duine air
ath-ghineamhuinn, air creidimh, air naomhachd agus
air fìor nàdur nan nithe sin a làn-thuigsinn. Ach ma
gheibh thu do cho-chrèutair air a mhealladh le dòchas
feallsa, aslaich air a staid a rànnsachadh, agus dearbh
dhà a mhòr f hèum air sin a dheanamh ; cuidich è, agus
na dealaich idir ris, gus an dearbh thu air, càit am bheil
a dhochann agus a leigheas. Feuch dhà cia dìomhain,
mìllteach an obair a bhi 'cur a dhleasanais an àit
Chriosd, agus mar sin ag ìarraidh e-fèin 'f hìreanachadh
tre oibribh luideagach an duine. Ach air a h-uile cor,
treòraich è gu gnàthachadh nan uile mheadhon, — lèugh-
adh agus e'isdeachd an f hocail ; gairm air Dia ann an
ùrnuigh ; conaltradh ri pobull Dhia ; seachnadh a'
pheacaidh; seachnadh gach cuideachd 'us cèum a
ohrosnaicheas gu peacadh, gu h-àraid droch còmpan-
aich. Comhairlich na nithe sin dhà, agus maille riutha
sin, comhairlich dhà a bhi gu tric a' feitheamh gu
foighidneach aìr Dia ann an gnàthachadh nam meadhon,
ag ìnnseadh dhà gur ann amhàin tre na meadhonaibh, a
gheibhear eòlas air Dia agus fagus dà.
a mliisneachadh yus an Fhois so ìarraidh. 167
Ach o'n is obair f ìor luachmhor ì so, fèumar mòr aire
'thoirt do'n rhn cridhe leis an deanar ì. Air an aobhar
sin, bi air do stiùradh g' a h-ionnsuidh leis na riagh-
ailtibh so : — Tòisich air an obair le deadh rhn. Iarr
glòir Dhia a chur air aghaìdh ann an teàrnadh do cho-
chrèutair. Dean an obair, cha n-ànn a chum ainm mòr
'us meas 'f haotuinn, no idir a chum muinntir a chur fo
chomain dhuit, no chum an aomadh leat gu pàirtidh
sam-bith a leantuinn, ach ann am fìor ùmhlachd do
Chriosd, agus arèir eisempleir Chriosd, gu tìorail a'
gràdhachadh anamanan dhaoine. Na biodh d' obair
idir cosmhuil ri obair na muinntir sin a cheartaicheas
gu cùramach an clànn 's an seirbhisich 'nuair a thuiteas
ìad ann am mearachd a chuireas call, no droch-gean
orra, ach nach d'ìarr riamh an anamanan a threòrach-
adh gu sligh na slàinte, mar tha sin air 'òrduchadh le
Dia.
Dean an obair gu grad. Ma's maith leat do cho-
chrèutair pilleadh gu sonas gun dàil, na cuir-sa dàil ann
an ìarraidh air pilleadh. Am feadh a gheibhear thus'
a' rùnachadh, no 'smuaineachadh a theagasg 's a chuid-
eachadh, gun tòiseachadh air an obair, tha esan a' dol
na's doimhne ann an clàbar a' pheacaidh ; fearg a'
càrnadh suas 'n a aghaidh ; am peacadh a' freumhachadh
ànn na's mò ; a chleachdadh a' greimeachadh air ; a
bhuaireadh a' dol a mòid : a choguis a' seargadh ; ."
chridhe 'cruadhachadh ; an diabhul 'g a riaghladlf
Criosd air a dhùineadh amach leis ; an Spiorad air a
dhiùltadh , eas-onoir air a cur air Dia gach là ; lagh
Dhè air a bhriseadh ; Dia gun seirbhis o'n neach so 'bu
chòir a bhi deanamh seirbhis dhà ; ùin a' ruith gu
dlùth ; bàs 'us breitheanas aig an dorus, agus dè ma
bhàsaicheas è, agus ma thuiteas è ann an ifrinn am
feadh a tha thus' a' cur romhad tòiseachadh air a
chumail as! 'Nuair a bhitheas corp do cho-chrè'utair
tìnn, cha n-abair thu ris " Bi falbh 'us thig arìst, am
màireach bheir mì leigheas dhuit, agus è agad anis aig do
làimh. Ciamar a thig dhuit, matà, dàil a chur ann an
leigheas, no cuideachadh a thoirt dà airson 'anama?
Cha n-fheàrr na mortair, an lèigh sin a chuireas dàil
ann an ìoc-shlaint, no comhairle sain-bith a thoirt -do
168 'S è Dleasanas Sluaigk Dhè muinntir eite
neach thìnn gus am bàsaich è, no gus an tèid è thar
leigheas. Uainn leisgeulan 'us nithe beaga, matà, agus
" Earailichibh a chèile gach aon là, am feadh a ghoir-
ear An là 'n diugh dheth ; air eagal gu'n cruaidhichear
neach air bith agaibh tre mhealltaireachd a' pheacaidh."
Eàbh. 3. 13.
Bitheadh d'earail ann an iochd agus ann an gràdh.
Cha n-ànn le fala-dhà, fanaid, trod, no càineadh, a
cheartaichear daoine, no idir a dh-ìompaichear ìad gu
Dia. Ruig am peacach le deòir ann do shùilibh, a'
feuchainn dà gu'm bheil thu 'creidsinn gu'm bheil è
truagh, agus gu'm bheil gun teagamh truas agad ris.
Bitheadh do chomhairle dhà, dùrachdach, iriosal. Tuig-
eadh è gur è durachd do chridhe maith a dheanamh
dhà, nach 'eil crìoch sam-bith eile agad ann an labhairt
ris, ach a shonas sìorruidh a chur air aghaidh, agus gur
è d'fhios air a chunnart agus gràdh d'a anam a
dh'èignich thu gu labhairt ris. Seadh, gu'm bheil
"fìos agad air uamhas an Tighearna," agus eagal ort
gu'm faodadh esan a bhi air a dhìteadh fo'n " uamhas"
sin gu dòruinn shìorruidh.
Abair ris a' pheacach, " Mo charaid, cha n-'eil mis'
ag ìarraidh buannachd air-bith dhomh-fèin. Ged bu
toilichte leat an dràst mise do bhreugadh, agus d'f hàg-
ail mar tha thu, no leigeil dhuit a bhi beò gun Chriosd,
gidheadh cha cheadaich mo ghràdh do d' anam dhomh
a bhi tosdach, agus mì 'g ad' fhaicinn-sa nis a' dol bàs.
Cha n-'eil mì idir ag ìarraidh ni sam-bith uait, ach do
thoirt gu sonas a ghabhail. Ma thig thus' a dh-ionn-
suidh Chriosd, is ann dhuit-fèin a bhitheas a' bhuannachd
agus an sòlas sin uile." Na'n labhramaid air an dòigh
so ris gach crèutair aineolach, no nàbuidh aingidh, cha
b'f hada gus am faiceamaid toradh beannaichte an dèigh
ar saothair !
Dean an obair gu soilleir, sìmplidh, dìleas. Na dean
idir peacadh an aineolaich na's lugha na tha è. Labhair
ris an aghaidh an dòchais f heallsa. Ma gheibh thu è
gun solus idir 'n a anam, ni a tha anabarrach cunnartach,
abair ris gu soilleir, dìreach, " Mo nàbuidh, tha eagal
òrm nach d'ath-nuadhaich Dia do chridhe fathust ; tha
eagal òrm nach 'eil thu fathast air do thoirt o chumh-
a mhisneacliadh gus an Fhois so ìarraidh. 1<^
achd Shàtain a dh-ionnsuidh Dhè. Tha eagal òrm nach
do ròghnaich thu Criosd os-ceànn gach cuspair eile,
agus nach do ghabh thu ris gu toileach mar d'àrd
Thighearn. Na'n gabhadh tu ri Criosd, is cìnnteach nach
bu dàna dhuit ùmhlachd a dhiultadh dhà, no dearmad
a dheanamh cho tric air aoradh Dhia ann do thigh fem,
agus gu follaiseach anns an tigh-aoraidh air an t-skbaid.
Ma ghabh thu ri Criosd, ciamar a tha do chridhe 'us do
mhìann gu lèir a' dol leis an t-saoghal, gun f hocal idir
agad ach air nithibh aimsireil nach fhad a mhaireas
dhuit ? Na'n do ghabh thu ri Criosd, no na'n robh thu
' ann an Criosd, bu chrèutair nuadh thu ; rachadh na
seann nithe seach, agus bhitheadh na h-uile nithe
nuadh.' Bhitheadh agad smuaintean nuadh, labhairt
nuadh, cuideachd nuadh, oidhirpean nuadh, caithe-
beatha nuadh, agus còmhradh nuadh. Bi cìnnteach
mur faighear na nithe sin agad, nach urrainn thu idir a
bhi air do theàrnadh. Theagamh nach è sin do bharail
fèin. Ach ciod-air-bith do bharail 'us do dhòchas, chì
thu gu'm bi thu air do mhealladh leò, agus gu'm bàsaich
ìad uile maille riut." Air an dòigh so, fèumaidh tu
labhairt gu dìleas ri daoine, ma tha rùn ort maith a
dheanamh dhoibh. Cha n-ionann leigheas a» anama
agus leigheas a' chuirp. Ann an leigheas a' chuirp cha
n-fhaodar gu tric a chunnart ìnnseadh do'n neach thìnn,
air eagal gu'm millear èifeachd an leigheis. Ach ann
an leigheas an anama fèumar a chunnart uile agus a
thruaighe ìnnseadh gu soilleir do'n pheacach, agus
fèumaidh e-fèin an leigheas a chleachdadh dha-fèin.
Mur bi fios aige air a thruaighe fèin, cha dean è caoidh
air a son gu bràth, agus cha n-fhaic è idir a mhòr
fhèum air Slànuighear.
Dean an obair gu beò-dhùrachdach, èudmhor, eif-
eachdach. Saothraich a chum peacaich a thoirt gu
thuigsinn nach nithe beaga nèamh agus ifrinn idir, nach
leòr idir labhairt, no smuaineachadh ùmpa gu cabhagach,
mi-chùramach an dràst 's arìst. " Is cìnnteach, a pheac-
aich, nach fhada gus am bi thusa ann an aoibhneas, no
ann an dòruinn shìorruidh ; agus nach dùisg sin thu
Nach beag an kireamh a tha air sligh na beatha ? nach
mòr an àireamh a ta air sligh a' bhais ? Nach doirbh a
170 'S e Dleasanas Sluaigh Dhè muinntir eile
dhol £s ? nach soirbh dhuit a bhi air do mhealladh ?
agus thusa fathast leisg, lùnndach, dìomhanach gun
chùram, gun saothair? Ciod a tha thu 'cìallachadh ?
An saoghal a' teicheadh uait : gach taitneas, gach
onoir 'us buannachd a' seargadh às, agus 'g ad' f hàgail ;
sìorruidheachd dlùth dhuit ; Dia cothromach 'us èud-
mhor ; a bhagairtean cìnnteach. Bithidh an la mòr
uamhasach. Uin a' ruith 'n a deann. Do bheatha
neo-chìnnteach. Thusa fad air dheireadh. Do chor
cunnartach. Ma gheibh thu bàs am maireach, nach
mì-ullamh thu ! Cia mòr an t-uamhas leis an dealaich
d'anam ri do chorp ! Agus nach dean thusa cabhag
anis ? Cuimhnich, tha Dia rè na h-ùine so uile a' feith-
eamh riut. Foighidin Dhia nis a' gìulain leat ! Fad
f hulangas Dhia nis a' giùlain leat ! Tròcair a' guidhe
ort ! Fuil agus toilltinneas Chriosd 'g an tairgse dhuit !
An Spiorad a' strì riut ! Do choguis fèin a' dìteadh !
Sàtan ag ìarraidh do ghlacadh ! Anis, — anis — anis
d'àm, no cha n-f haigh thu àm gu brkth. An fheàrr leat
a bhi gu bràth a' losgadh ann an ifrinn na aithreachas
a dheanamh air thalamh ? An f heàrr leat diabhulan a
bhi 'n am pìanadairean dhuit na Criosd a bhi 'n a Uachd-
aran ort ? An f heàrr leat cùl a chur ri Dia agus glòir,
na cùl a chur ris a' pheacadh ? O ! mo charaid, ciod a
tha thu-fem ag ràdh ris na nithibh sin ? Rinn Dia
duine dh\ot. Thug Dia rèusan dhuit. ! na tilg uait
è mata, 'nuair is còir dhuit a ghnàthachadh gu ceart."
Och ! Och ! cha dean focail mhaol, mhall, bhlìan, throm
am peacach cruaidh-chridheach a thaiseachadh. Cha
dean fala-dhà, miodal, no magadh, no earail leth-
dhhrachdach an cridhe marbh a dhùsgadh. Cha
ghlaodh fuar, fann, no òraid air nàdur 'us cunnart teine
a bheirear 'nuair a bhitheas tigh a' losgadh, ach ruith-
ear 'us è'ighear gu h-àrd, Teine ! teine ! Air uairibh, is
beag maith a ni è, gu tric is mò an call na 'm maith, a
pheacaidhean uamhasach ìnnseadh do dhuine gu mìn,
fuar, socrach, mar a labhair Eli ris na mic olc aige-fèin,
no mar a chronaich Iehosophat Ahab, ag ràdh " Na ab-
radh an rìgh mar sin." Thatar a' sgrios dhaoine le
Rgàth mì-thlachd a chur orra, ann an labhairt riutha gu
cftleas, an aghaidh a' pheacaidh a ta ànnta
a rrihisneachadh gus an Fhois so ìarraidh. 171
Ach air eagal gu'n abair thu ro bheag, no ro mhòr,
na's mò, no na's lugha na bu chòir dhuit a ràdh ris a'
pheacach mhi-chùramach, is ì mo chomhairle dhuit
ìabhairt ris le gliocas agus cìall. Ròghnaich an t-àm
a's freagarraiche. Na labhair ri daoine air a' chùis so,
'nuair a bhitheas fearg, no " paisean" orra, no air dòigh
a bheir masladh do dhuine sam-bith. Is ann an uair a
bhitheas an talamh bog, a thèid an crànn astigh ànn.
Labhair ri duine 'nuair a bhitheas è fo àmhghar, no fo
dhrùigheadh an dèigh searmoin è'isdeachd. Mar
Chriosduidhean fìrinneach, is còir dhuinn, cha n-è
mhàin maith a dheanamh air gach àm air an gairmear
sinn, ach gach f àth-chothrom a ghlacadh a chum maith
a dheanamh. Labhair arèir gnè agus mèinn an duine.
Cleachd argumaid 'us rèuson na's mò na comhairle ann
an labhairt ri duine tùrail, gèur-chuiseach. Cleachd
araon argumaid agus comhairle ri neach aineolach. Is
còir aignidhean neach, aig am bheil faireachadh air a
chor, a bhlàthachadh. Is còir an duine rag-chrosd a
chronachadh gu gèur. Labhair gu tìorail, blàth ris
gach lag-chridheach. Freagraidh focail shìmplidh,
dhùrachdach a' ghràidh do na h-uile, ach is gann a
dh-f huiligeas cuid focail atmhor an uamhais. Gnàth-
aich briathran glàn, f ìor f hreagarrach : oir gràinichidh
càinnt mhì-thlachdmhor an luchd-èisdeachd air falbh
o'n bhiadh air am bu chòir dhoibh a bhi beò, gu h-àraid
ma's sluagh ìad aig am bheil cluasan foirmeil, no
cridheachan feòlmhor. Is maiseach teagasg na f ìrinn,
agus air an aobhar sin, is còir an teagasg sin a lìrigeadh
ann am briathraibh maiseach.
Daingnich gach earail 'us achmhasan le focal Dè.
Dearbh air peacaich nach ann idir i do cheann fèin a
tha thus' a' labhairt riutha. Feuch dhoibh an caibdeil
's an rann anns am bheil am peacaidhean air an dìteadh,
agus an dleasanais air an àithneadh dhoibh. Is suarach
guth duine, ach tha guth Dhè àrd-urramach, cumhachd-
ach, uamhasach. Iadsan do nach dàna focail Dhe* a
dhiùltadh, faodaidh \ad do theagasg-sa 'chur suarach.
Bitheadh d' earail tric do dhaoine. " Is còir ùrnuigh
a dheanamh do ghnàth, agus gun f hannachadh." Lùc.
18. 1. Is toigh le Dia sinn a bhi 'aìor-ìarraidh air-fèio ;
172 'jS è Dleasanas Sluaigh Dhè muinntir eih
agus mar sin, is ànn le sìor-ìarraidh air daoinibh am
peacadh a thrè'igsinn, is dòcha dhuinn buadhachadh
orra. Is \ so àithn Dhè dhuinn, " Earailichibh a chèile
gach là." Edbh. 3. 13. Agus is còir sin a dheanamh
" leis an uile f had-f hulangas." 2 Tim. 4. 2. Cha tric
a bheirear teine às an spor leis a' cheud bhuille : mar
sin, cha n-'eil aignidhean dhaoine air an làn bhlàth-
achadh leis a' cheud earail ; agus ged bhitheadh, is
goirid gus am f às ìad fuar, mur leanar air earail a thoirt
doibh arìst 's arìst. Lean am peacach, ag ìarraidh air
gu caomh, dùrachdach gabhail ri Criosd, agus na leig
fois leis anns a' pheacadh. Is fìor ghràdh so. So an
cèum gu anamanan a theàrnadh, agus bheir è mòr shòlas
dhurts' a leanas è.
Saothraich a chum d'earailean a thoirt gu buil
mhaith. Ged labhradh tu na briathran a's drùigbtiche
fuaim, is ainmig a shoirbhicheas do shaothair, ma
sguireas do chùram uile maille ri do bhriathraibh. Ach
is tric Dia a' beannachadh saothair an luchd-teagaisg a
tha gu durachdach ag ìarraidh anamanan ìompachadh,
agus a' suidheachadh an cridheachan air an obair sin.
'Nuair a chronaicheas tu peacadh, na stad gus an geall am
peacach dhuit am peacadh sin a threigsinn, agus gach
brosnachadh d' a ìonnsuidh a sheachnadh. 'Nuair a
chomhairlicheas tu do neach a dhleasanas a dheanamh,
ma's urrainn thu idir, na leig ^s è gus an geall è tòiseach-
adh air gun dàil. Ma's maith leat muinntir a threòrach-
adh a dh-ionnsuidh Chriosd, na dealaich riutha gus an
aidich ìad truaighe na staide neo-ìompaichte anns am
bheil ìad, am fèum air Criosd, agus air " cridhe glan,"
agus gus an geall ìad tòiseachadh air gnàthachadh nam
meadhon. b'f heàrr gu'n labhradh, cha n-è amhàin
ministearan, ach na h-uile Chriosduidhean air an dòigh
so ri coimhearsnaich a ta 'n an tràillean aig a' pheacadh,
agus aineolach air Criosd !
Aon uair fathast. Bi cìnnteach gu'n teagaisg d' eis-
empleir fèin sluagh, cho maith ri do bhriathraibh.
Faiceadh lad thu-fèin seasmhach anns gach uile dhleas-
anas a tha thu, uair sam-bith, a' comhairleachadh
dhoibh-san. Faiceadh ìad, ann do chaithe-beatha fèin,
an deadh ghiùlan barraichte sin a tha thu gu tric a*
a mhisneachadh gus an Fhois so ìarraidh. 173
moladh dhoibh-san. Faiceadh ìad do shaothair airson
nèimh a' dearbhadh gu soilleir gu'm bheil thu-fèin a'
làn-chi-* idsinn nan nithe sin a b'àill leat ìadsan a'
chreidsinn. 'Nuair a labhras tu ri muinntir eile air
aoibhneas mòr nèimh, 'us tu fèin cho tàrlaideaeh mu'n
t-saoghal, cho d&gheil air saoibhreas, no cho frionasach
ri do choimhearsnaich, no ri sluagh eile, cò a chreideas do
bhriathran, no 'dh-ìarras sonas sìorruidh an dèigh do
chomhairle ? Na faiceadh daoine thu-fèin àrdanach 'us
tu 'g an comhairleachadh gu bhi iriosal, no do chridhe
fèin cruaidh, an-iochdmhor ann an ni sam-bith, 'nuair a
b' àill leat an cridheachan-san a bhi caoin, iochdmhor,
tlàth. Is p\an gun sgur do pheacaich mu-n-cuairt duit,
caithe-beatha nèamhaidh, naomh a' sìor-ìarraidh orra-
fèin gach peacadh a thrèigsinn.
A bhàrr air comhairlibh uaigneach, is còir dhuit mòr
shaothair a dheanamh, chum sluagh mi-chùramach a
thoirt amach gu meadhonaibh follaiseach nan gràs —
searmonachadh an fhocail agus òrduighean eile an
t-soisgeil : a' sìor-chomhairleachadh dhoibh fèum a
dheanamh dhe na meadhonaibh sin a chum buannachd
'fhaotuinn uatha. Chum na crìche so, is còir gach
saothair a dheanamh chum ministearan dìleas, diadhaidh
ullachadh airson an t-sluaigh. " Cioniius a chluinneas
ìad gun searmonaiche ?" Rom. 10. 14. Anns a' chùis so
gnàthaich do dhìchioll, do chumhachd, do chomas agus
do chuid, agus na stad gus am buadhaich thu. Is mòr an
àireamh anamanan a dh-f haodas a bhi air an teàrnadh leis
a' mhinistearachdadh-uallaichear le do chuideachadh-sa I
Is è ullachadh airson anamanan, gràdh a's àirde agus
a's òirdheirce gu mòr, na fuasgladh air cuirp dhaoine.
Is mòr am maith a dh-fhaodadh daoine saoibhir a
dheanamh na'm builicheadh ìad beagan de'n cuid a
chum òganaich dhìleas, ealamh, chomasach, dhiadhaidh
a theagasg airson dreuchd na ministearachd. Is mòr
am maith a dheanadh uaislean na tìre, na'n co«ihairlich-
eadh 'us na'n cuidicheadh ìad anamanan truagh,
dearmadach gu tighinn amach a dh-èisdeachd an t-sois-
geilairashearmonachadh. Bi-samàta, 'gansìor-tharruing
a dh-èisdeachd. Thoir tric gu'n cuimhne na nithe
prìseil a chual'ìad, agus cho tric 's a ghabhas è deanamh,
174 \S è Dleasanas Sluaigh Dhè muinntìr eile
bitheadh na nithe sin air an aithris 'n an teaghlaichibh*
A bhàrr air cruinneachadh gu follaiseach anns a' cho-
thional air gach sàbaid, cuidich \ad a chum cruinneach-
adh gu lèughadh 'us ùrnuigh maille ri 'chèile air làithibh
eile, cha n-ann mar cho-thional air-leth, ach mar mheur
de cho-thional na h-eaglais, agìarraidh gu fìor dhìchioll-
ach, no na's dìchiollaiche na càch, a bhi nis " ag ath-
cheannach na h-aimsir," agus a' cuideachadh a chèile
air an turus gu nèamh. Teagaisg dhoibh mòr mheas a
chur air òrduighean an t-soisgeil uile. Is beag a
dh-oibrichear air duine sam-bith le ni air am bheil
e-fein a' deanamh dìmeas. Mar so deir an t-Abstol,
" guidheamaid oirbh, a bhràithre, aithne 'bhi agaibh air
an dream a tha saoithreachadh 'n'ur measg, agus a tha
os bhur ceann s' an Tighearn, agus a tha 'g'ur comhair-
leachadh ; agus meas mòr a bhi agaibh dhiubh ann an
gràdh air son an oibre. Bithibh s\ochail 'n'ur measg
fèin." 1 Tes. 5. 12, 13.
II. Rànnsaichidh sinn anis ciod is aobhar do 'n
dearmad nàrach a thatar a' deanamh cho tric air an
dleasanas so. Faiceamaid cò ìad, agus càit am bheil an
luchd-bacaidh, agus an dèigh sin is còir dhuinn ìonn-
sachadh ciod ì an dòigh a's feàrr a chum buaidh a thoirt
orra, — chum an tilgeil às an rathad. Is \ad cuid de'n
luchd-bacaidh so, peacadh agus cionta dhaoine. Daoine
aig nach 'eil ànnta-fèin tlachd, no aoibhneas ann an
nithibh nèamhaidh, is beag an cùram mu anamaibh
muinntir eile : is beag saothair dhurachdach a ni \ad a
chum an co-chreutairean a thoirt gu tlachd, no aiteas a
ghabhail anns na nithibh sin nach f hiù. leo-fèin. Cha
do mhothaich ìad fathast gu'm bheil iad-fèin ann an
staid chàillte, gu'm bheil mòr f hèum aca air Criosd agus
air solus an Spioraid. Ciamar a b' urrainn daoine anns
a' chor thruagh sin saoibhreas Chriosd a dheanamh
aithnichte do mhuinntir eile? Tha iad-fèm ciontach,
agus an lorg sin, bithidh nàir orra daoine ciontach eile
'chronachadh airson a' pheacaidh a tha iad-fein a'
deanamh cho tric.
Is aobhar bacaidh eile, an ain-diadhachd fholaichte
sin a gheibhear a' buadhachadh ann an cridheachan
dhaoine. Na'n robh sinn a' làn-chreidsinn gu'm bi gach
a mhisneacliadli gus an Fhois so ìarraidh. 175
anam neo-ìompaichte, mì-naomh air a phianadh gu
sìorruidh, ciamar a dh-f hanamaid 'n ar tosd ? ciamar
nach briseadh ar deòir amach? 'nuair a shealladh
sinn ri creutairean neo-ìompaichte anns an aoduinn,
gu h-àraid ar luchd-dàimh agus ar càirdean gràdhach
fèin. Ach tha sinn air ar bacadh, air ar casgadh
agus air ar cumail air ais o'n dleasanas so le cumh-
achd an as-creidimh fholaichte sin a gheibhear a'
snàmh ann ar cridheachan. Chriosduidh, na'n do
chreid thu da rìreadh gu'm bi do ehoimhearsnaich, do
bhean, do chòmpanach, do mhac, do nighean, ain-diadh
aidh gu cìnnteach air am pìanadh ann an ifrinn gu
bràth, mur bi ìad air an làn-ìompachadh — air an dean-
amh 'n an crèutairean nuadh — mu'n spìonar air falbh
ìad leis a' bhàs, nach bu leòr sin gu do ghreasad gu
labhairt riutha, gach là 'us oidhche, gus an faigheadh tu
an toirt gu sligh na slàinte. Is mòr an càll a tha 'n t-as-
creidimh mallaichte so gu tric a' deanamh air ar n-an-
amaibh fèin, agus air anamaibh ar coimhearsnach.
Tha 'n dleasanas so air a bhacadh gu mòr le easbhuidh
graidh agus iochd ri anamaibh dhaoine. 'Nuair a ch\
sinn anamanan bochda, truagh, gabhaidh sinn seachad
orra, mar ghabh an sagart agus an Lèbhitheach seachad
air an duine leòinte. Lùc. 10. 30-32. Nise ged nach
ìarradh am peacach fèin, a ta air a lot leis a' pheacadh
agus air a ghlacadh le Sàtan, cuideachadh air-bith uait,
tha cor truagh a' pheacaich sin ag èigheachd riut gu
h-àrd. Mur cluinneadh Dia àrd ghlaodh ar truaighean
mu'n cual' è glaodh ùrnuigh uainn, agus mur deanadh è
iochd òirnn, gus an d'ràinig ar n-ìarrtas è, no gus an
d'ìarr sinn tròcair, is f hada bhitheamaid 'n ar tràillean
aig Sàtan. Ni thu ùrnuigh ri Dia airson do cho-chrèut-
airean, a' guidhe air gu'm fosgladh è an shilean agus
gu'm pilleadh è ìad. Ach ma tha thus' a' mìannachadh
sin, carson nach 'eil thu idir a toirt oidhirp air an
ìompachadh ? Agus mur 'eil thu 'g a mhìannachadh,
carson a tha thu 'g a ìarraidh ? Carson nach 'eil thu
idir ag ìarraidh orra-fem smuaineachadh air an cor,
agus pilleadh ri Dia, cho maith 's a tha thu ag ìarraidh
air Dia an \ompachadh 's am pilleadh - Na'm faiceadh
tu do choimhearsnach a' tuiteam ann an toll dubh,
176 'aS' è Dleasanas Sluaìgli Dhè muinntir eìle
domhainn, am bu leòr leat ìarraidh air Dia a chuid-
eachadh amach às an tòll, gun thu-fèin do làmh a
shineadh idir g' a chuideachadh, no aon seòladh a
thoirt dà chum e-fèin a chuideachadh ? Gu cìnnteach
cha b' eadh : oir mur deanadh tu ach ùrnuigh ri Dia
air a shon, rachadh do dhìteadh mar chealgadair an-
iochdmhor. Is còir dhuit, matà, furtachd a dheanamh
air anam do choimhearsnaich, cho maith 's a ni thu air
a chorp. " Ge b'e neach a chì a bhràthair ann an
uireasbhuidh agus a dhruideas a chridhe 'n a aghaidh,
cionnus a tha gràdh Dhè" a' gabhail còmhnuidh ann-
san?" 1 Ebin 3. 17. Am bheil gràdh idir aig an
duine sin do anam a bhràthar ?
Tha sinn gu ro thric air ar bacadh o'n dleasanas so
le spèis dhiblidh do thoil dhaoine. Air eagal muinntir
a mhì-thoileachadh, am fàbhar, an gean maith, an
glòir, 's an deadh bharail umainn a chàll, gheibhear
sinn a' dearmad an dleasanais aithnichte so. Nach
b' amaideach, mi-dhìleas, olc, dochdadair a leigeadh le
duine tìnn bàsachadh, air eagal dragh a chur air.
'Nuair a bhitheas caraid, no coimhearsnach às a chìall,
cha toilich thu è le ni sam-bith a dh-f haodas cron a
dheanamh air — cha leig thu a dhroch thoil fèin leis.
Ach ged chithear do chàirdean 'us do choimhearsnaich
às an cìall do thaobh slàint an anamanan, agus a' ruith
gu gòrach a dh-ionnsuidh sgrios, cha chaisg thu ìad, air
eagal am m\-thoileachadh. Ciamar is Criosduidhean
a sinn ma's " ànnsa leinn glòir dhaoine na glòir Dhè ?"
Oir ma ' dh-ìarras sinn daoine a thoileachadh, cha
sheirbhisich do Chriosd sinn.' Gal. 1. 10.
Is tric a bhacar an dleasanas so le saidealtas, ciontach,
no nàire labhairt ri neach an aghaidh a' pheacaidh.
'Nuair bu chòir dhuinn a bhi gu dùrachdach a'
nàireachadh muinntir eile air falbh o'n gnìomhraibh
peacach, is ann a gheibhear nàir òirnn-fèin an dleasanas
sin a dheanamh. Ach nach 'eil sinn air ar dìteadh leis
na peacaich sin fèin, oir cha bhi nàir orra-san a bhi ri
buaireadh, ri mionnan, ri misg, 's a' dearmad aoradh Dhè
mu-n-cuairt duinn, ach gheibhear nàir òirnn-ne ìarraidh
orra, no 'chomhairleachadh dhoibh an t-olc sin a
thrèigsinn ? Is peacach an ni saidealtas ann an cùis
na h-^igin, no air uair do dhleasanais Cargon a
a mhìmeachadh gus an Fhois so ìarraidh. 17?
bhitheadh saidealtas, no nàir air neach ùmhlachd a
thoirt do Dhia le ìarraidh air neach eile am peacadh a
thrèigsinn agus pilleadh ri Criosd ? Gu cìnnteach cha
n-aobhar nàire sin. Anis, a hiughadair, nach tric a
dh'innis do choguis so dhuit, ag ìarraidh ort labhairt ri
peacaich bhochda, ach bha nàir ort-sa do bhèul 'f hosg-
ladh, agus mar sin leig thu leo 'dhol fodha no snàmh.
O leugh focal Dè agus criothnaich, " Ge b'e neach a
ghabhas nàire dhiom-sa, agus do m' f hoclaibh, anns a'
ghinealach adhaltrannach agus olc so, dheth-san gabh-
aidh Mac an duine nàire, 'nuair a thig e 'an glòir Athar,
maille ris na h-ainglibh naomha." Marc. 8. 38.
Is aobhar bacaidh eile dhuinn, spiorad diomhanach,
mi-fhoighidneach. Gu tric is obair neo-thaitneach,
obair gun tàing an dleasanas so, agus air uairibh togaidh
i naimhdean dhuinn ameasg dhaoine. A bhàrr air sin,
is ainmig a shoirbhicheas a' cheud oidhirp, mur leanar
oirre. Is f had a dh-f hèumar a bhi 'teagasg nan
aineolach 's a' coimhairleachadh chrèutairean rag-
mhuinealach, mu'm faighear an toirt gu fìor eòlos.
Ach cuimhnich thusa cho mòr-f hoighidneach 's a bha
Dia riut-sa, 'nuair a bha thu-fèin beò anns a' pheacadh.
An-aoibhinn dhuinn-ne, na'n robh Dia cho mi- f hoighid-
neach ruinn-fèin 's a gheibhear sinne ri muinntir eile.
Is aobhar bacaidh eile, fèm-ìarfaidh, " Oir tha na h-uile
ag ìarraidh nan nithe a bhuineas doibh-fèui, cha 'n
iad na nithe a bhuineas do Iosa Criosd." Philip.
2. 21. Cha n-è maith an co-chrèutairean a mheud-
achadh.
Is ceap-bacaidh mòr eile do mhòran, àrdan. Labh-
radh cuid gu luath ri duine mòr, na'n saoileadh ìad
nach gabhadh è gu h-olc è. Ach ìarr orra sin a dhol
ameasg an t-sluaigh bhochd, agus saothair a dheanamh
'g an teagasg 'n an tighean-còmhnuidh, agus cait am
faigh thu neach a nì è ? Ni mòran uaill 'us gàirdeachas
ma bha ìad 'n am meadhon air duine-uasal ìompachadh,
(agus is mòr an t-aobhar gairdeachais è,) ach dearmaididh
ìad an sluagh bochd, mar nach bitheadh a h-uile anam
cho luachmhor le Dia. Mo chreach ! is beag a tha ìad
sin a' toirt fainear cho ìosal 's a dh'ìlsich Criosd e-fdin
a chum daoine bochda, peacach a thearnadh. ' Cha
178 'S è Dleasanas Sluaigh Dhè muinntir eik
n-iomadh iad a tha saoibhir, agus uasal agus glic, a ta air
an gairm.' Is ìad na bochdan a gheibhear a' gabhail
ri deadh sgèul mòr-aoibhneach an t-soisgeil. Tha cuid
aìr an cumail o'n dleasanas so le aineolas. Ma's aithne
dhoibh idir gur dleasanas Chriosduidhean so, cha n-
aithne dhoibh gur è an dleasanas fèin è. Ma's ann
dhiubh sin thus', a lèughadair, is è mo dhòchas gur
aithne dhuit do dleasanas anis, agus gu'n tòisich thu
air.
Na diùlt do làmh a chur ris an dleasanas so, ag ràdh
nach 'eil thu comasach air earail a thoirt do neach eile.
Mur urrainn thu-fèin a dheanamh, faigh neach eile na's
comasaiche na thu-fèin gu làmh a thoirt air an
obair gun dàil, no oibrich gu iriosal, dìleas leis a'
bheagan comais a ta agad, ag mnseadh do pheacaich,
mar dh-fhaodas duine lag a dheanamh, ciod a tha Dia
fèin ag ràdh 'n a f hocal. Na trèig do dhleasanas eadhon
an uair is còir dhuit comhairle, no earail a thoirt do
neach a's mò inbhe na thu-fèin. Is teànn, dìan a dh-f he'u-
mar labhairt air uair cunnairt. Ma's pàrant, cèile,
no fear-teagaisg è, fe'umar labhairt ris air a' chùis so.
'Nuair a bhitheas pàrant ann an uireasbhuidh, fèumaidh
a chlann a chuideachadh. 'Nuair a bhitheas duine-
pòsda tìnn, feumaidh a bhean cùram a ghabhail, 'n a
àit, de'n teaghlach. 'Nuair a thig duine saoibhir gu
bochdainn, fèumaidh è dèirc 'fhaotuinn. 'Nuair a
bhitheas an lèigh tìnn, feumaidh cuid-eigin frithealadh
dhà. Mar sin, is còir do'n t-seirbhiseach a's ìlse earail
modhail, dìleaas a thoirt d' a mhaighstear, an leanabh
d' a phàrant, a' bhean d' a companach, am pobull d'am
ministear, agus biodh sin air a dheanamh gu dìleas,
'nuair a bhitheas aobhar ceart air a shon, ach an
còmhnuidh le fìor irioslachd, le fìor bhèusachd agus fìor
chiùineachd.
Na abair idir, " nithear luchd-searmonachaidh dhìnn
uilo leis an obair sin :" oir ged nach searmonaiche
follaiseach gach deadh Chriosduidh, is fear-teagaisg è,
agus is còir dhà cùram a bhi air mu anam a choimh-
earsnaich. Is dochdadair gach duine, far nach ruigear
air an dochdadair aidichte, agus far am faodar an easlaint
a leigheas le duine tuigseach air-bith, agus air an dòigh
a tnhisneackadh gus an Fliois so ìarraidh. 179
che'udna, is fear-teagaisg d'a choimhearsnach gach
Criosduidh.
Na abair idir nach tè*id an obair leat. Nach maith
is uarrainn Dia athoirt air do shaothair soirbheachadh ?
Agus nach ann le meadhonaibh, agus air uairibh le
meadhon beag, a bheirear ì gu buil ? Na tagair idir
nach 'eil anns an obair so ach " tilgeadh nèamhnuidean
am fianuis nam muc." 'Nuair a bhitheas tu ann an
cunnart a bhi air do rèubadh £s a chèile, is àill Ie
Criosd thu seasamh dìleas, ach ciod is fhìach do
leisgeul-sa, nach 'eil idir ann an cunnart mar sin?
Fhad 's a dh-èisdeas neach riut, is misneachd sin dhuit-
sa gu labhairt. Air an aobhar sin, na toir tliairis idir
è mar chrèutair suarach. Agus na abair, " So caraid
do'm bheil mì fo mhòr chomain, agus ma thòisicheas mì
ri ìnnseadh a pheacaidh agus a thruaighe dhà, cha dean
è fàbhar tuilleadh rium, 'us caillidh mì an taic a's
feàrr a th'agam." An luachmhoire leat fàbhar na
teàrnadh do charaid? An f heàrr leat sochair dhuit-
fèin na slàint do anam do charaid ? Am fuilig thu dhà
gu tosdach ruith gu sgrios, o'n is è do charaid è ? An
è sin comain a's feàrr a chuireas tu air airson a
chàirdeis riut? An fheàrr leat è 'bhi gu bràth
a'losgadh ann an ifrinn na 'n dìon 's am fàbhar a nochd
è dhuit a chall ?
III. Ach a chum na h-uile dhaoine, air am bheil
eagal Dè, a ghluasad gu oibreachadh air gach dòigh
'n an comas — agus tha beagan comais aig gach Criosduidh
— chum an obair bheannaichte so a chuideachadh air
aghaidh, guideam òirbh na h-aobharan so a dh-ainmich<
ear anis a thoirt fainear gu cùramach. Seadh matà— -
tha nadur fèin, ach gu h-àraid gràs, ag aomadh an
anama gu maith a chompàirteachadh ri muinntir eile.
Uime sin, is peacadh an aghaidh nàduir agus gràis,
dearmad a dheanamh air an obair so. Nach bu mhi-
nàdurrach leat duine sam-bith a leigeadh le 'leanabh
fèin, no le coimhearsnach bksachadh le acras air an
rathad mhòr, agus biadh aige 'n a làimh a dh-f haodadh
è 'thoirt doibh ? Agus nach mi-nkdurraiche na sin an
neach a leigeas le cloinn, no coimhearsnaich bàsachadh
agus a bhi càillte gu sìorruidh, gun a bhèul 'f hosgladh
180 '£ è Dleasanas Sluaigh Dliè muinntir eìle
riamh chum an teàrnadh ? Is uile-bheist an duine mì-
thròcaireach, an-iochdmhor, a dh-f huathaichear leis na
h-uile. Na'n ìarradh Bia ort dealachadh ri do chuid
de'n t-saoghal, no ri do bheatha, chum do cho-chrèutair
a theàrnadh, is cìnnteach nach b 1 àill leat sin a dhean-
amh, 'nuair nach builich thu aon deò dhe d'anail,
eadhon focal do bheòil, a chum a theàrnadh. Nach
airidh anam companaich, no mnà, no leinibh, no nàbuidh
air beagan bhriathran ? Is fìor mhallaichte am peacadh,
an-iochdmhorachd ri cuirp dhaoine, ach a's mallaichte na
sin, an-iochdmhorachd ri anamaibh dhaoine ; oir is è an
t-anam a's luachmhoire gu mòr na 'n corp, agus is ì
sìorruidheachd a's luachmhoire na tìm. Is beag d'f hios
nach 'eil ìomadh anam a' fulang, air a' mhionaid so, ann
an ifrinn, a bhàsaich anns a' pheacadh, ach a dh-f haod-
adh a bhi air an teàrnadh, na'n tug thusa earail dìleas
dhoibh.
Smuainich ciod a rinn Criosd a chum anamanan a
thearnadh. Mheas è ìad airidh air 'fhuil fèm, agus nach
meas sinne ìad airidh air fuaim ar beòil. Nach dean
thus' obair bheag, far an d'rinn Criosd obair cho mòr ?
Smuainich cho feumach 's a tha anamanan mì-dhiadh-
aidh air truas. Tha ìad " marbh ann an euceartaibh,
agus ann am peacaibh." Cha n-'eil cridheachan aca, a
mhothaicheas an truaighean, no 'ghabhas truas dhiubh-
fein. Mur gabh muinntir eile truas riutha, is beag truas
a ghabhas ìad riutha-fèin ; oir is è droch nàdur an galair
a bhi 'g an deanamh an-iochdmhor riutha-fèin, seadh
'n an sgriosadairean ro chruaidh-chridheach dhoibh-fèin.
Smuainich gu'n robh thu-fèin aon uair mar tha ìad-
san. B'è òrdugh Dhia do na h-Israelich a bhi caoimh-
neil ri coigrich, do bhrìgh gu'n robh ìad-fèin 'n an
coigrich ann an tìr na h-Eiphit. Mar sin, matà, is còir
dhuit-sa truas a ghabhail ris na crèutairean sin a tha
'n an coigrich do Chriosd, agus do dhòchas 'us do
shòlasaibh nan naomh, do bhrìgh gu'm bu choigreacb
thu-fèin aon uair do na beannachdan sin.
Smuainich air an dàimh anns am bheil thu-fdin agus
do cho-chrdutair d'a chè'ile. Is è do choimhearsnach,
do bhràthair a's còir dhuit a ghràdhachadh mar thu-f^in.
" An ti nach gràdhaich a bhràthair," ars' an t-Abstol
a mhisneachadh yus an Fhois so larraidh. 181
Eòin, " a tha e 'faicinn gach là, cionnus a dh'f heudas e.
Dia nach fac e a ghrkdhachadh." Agus am bheil an
duine sin a 1 gràdhachadh a bhràthar, a chì è nis a'
greasad gu ifrinn, agus nach dean saothair a chum a
chumail às ?
Smuainich air a' chionta thròm a tha dearmad an
dleasanais so a' fàgail air d' anam fèin. Tha thu ciont-
ach ann am mort 's ann am mallachadh nan anamanan
sin uile air an d'rinn thu dearmad ; tha thu ciontach
anns gach peacadh a tha ìad a' deanamh an diugh ;
ciontach anns gach eas-onoir a tha ìad a' toirt do Dhia,
agus ciontach anns gach breitheanas a bheir am peac-
aidhean air a' bhaile, no air an dùthaich anns am bheil
ìad a' gabhail còmhnuidh.
Smuainich ciod a their thu riut-fèin, ma chì thu an
deigh so do chàirdean bochd ann an lasraichean sìor-
ruidh, agus do choguis fèin ag ìnnseadh dhuit, mur
bitheadh do dhearmads' orra, gu'm faodadh \ad a bhi
air an teàrnadh. Ma sgriosar thu-fèin maille riutha,
gu'n dean an dearmad so do dhòruinn an-tromachadh.
Ma gheibh thu gu nèamh, gu'm bi thu brònach (sin ri ràdh
ma dh-f haodas bròn idir a bhi 's an àit naomh sin,) a'
cluinntinn nan anamanan bochda sin, shìos ann an ifrinn,
ag èigheachd amach riut gu bràth, agus gach aon ag
ràdh, " Och ! och I na'n d'innis thusa mo pheacadh agus
mo chunnart dhomh gu soilleir, dìleas : na'n do labhair
thusa gu dìreach, teànn ri mo chridhe, dh-fhaodainn a
dhol às o'n dòruinn so, agus a bhi ann am fois I" Nach
bu mhuladach leat an glaodh sin I
Smuainich cia àrd an t-aoibhneas dhuit air nèamh,
coinneachadh an sin ri anamaibh a bha thufèin a'
cuideachadh 's a' treòrachadh a dh-ionnsuidh an àite
sin, agus gur tu bu mheadhon air an toirt ànn I Thu
nis a' faicinn an aghaidhean dealrach, 'us tu gu bràth
a' moladh Dhia maille riutha-san do'n robh thu, gu tric
air thalamh, a' teagasg eòlais air Criosd, 's ag aslachadh
orra iimhlachd a thabhairt dà 1
Smuainich cia lìan anam a rinn thus' tharruing gu
sligh nam mallachd, no 'bha air a chruadhachadh leat
anns an t-sligh sin. Bha companaich againn-fèin anns
a' pheacadh, air làithibh ar n-aineolais agus ar mi-
182 'S è Dleasanas Sluaìgh Dhè muìnntìr eìle
chìiraim, 'g am mealladh 'us 'g am misneachadh anng
an droch shligh. Agus nach cubhaidh dhuinn uiread
a dheanamh anis, chum anamanan a theàrnadh, 's a bha
sinn a' deanamh roimhe so chum an sgrios?
Smuainich cho dìchiollach 's a tha naimhdean a chum
na h-anamanan bochda sin a tharruing sìos do ifrinn.
An diabhul 'g am buaireadh a là 's a dh'-oidhche. An
ana-mìanna fèin 'g an sìor-mhilleadh. An fheòil a
sìor-ìarraidh a càil fèin a rìarachadh. Seànn chòmpan-
aich a' sìor-f huathachadh naomhachd, agus mur faighear
neach idir a threòraicheas gu teàrnadh ìad, ciod a
dh-èireas dhoibh ?
Smuainich cho gèur, cho domhamn 's a lotas dearmad
an dleasanais so, 'nuair a dhùisgear suas a' choguis :
'nuair a thig duine gu uair a bhàis, their a choguis fein
ris, " Ciod am maith a rinn thusa air làithean do bheatha ?
Is è sàbhaladh anamanan obair a's mò agus a's feàrr,
ciod a rinn thusa dhe 'n obair mhaith sin ? Cia lìan
anam ris an robh thus' a' labhairt gu tric, dìan, dìleas ?"
Is tric a chunnaic mì coguisean dhaoine, aig uair am
bàis, air an trom-lot airson an dearmaid so. 'Nuair a
bha mi-fem dlùth do'n bhàs, rinn mo choguis mo dhìt-
eadh airson dearmaid an dleasanais so, na's mò na airson
peacaidh sam-bith eile ; ì gu teànn a' labhairt rium air
gach nàbuidh aineolach, mi-dhiadhaidh do nach d'innis
mis' a chunnart riamh. Theireadh ì rium, " Bu chòir
dhuit a dhol agus labhairt riutha os-ìosal, agus an
cunnart uamhasach ìnnseadh dhoibh gu h-onorach, geda
b'ànn air uair do bhèidh, no uair do chadail, mur
faigheadh tu fàth-chothrom eile." Chuimhnicheadh
mo choguis dhomh mar bha mì air leithid so no sid a
dh'àm ann an cuideachd nan aineolach, no ag imeachd
air an t-sligh maille ri rag pheacach, agus cothrom agam
labhairt ris air cor 'anama, gun f hocal a ràdh ris air a'
chùis sin, no ma thubhairt, bu bheag a bhuil. Gu'n
deònaicheadh Dia dhomh-sa mo dhleasanas a dheanamh
fad làithean mo bheatha, chum nach bi aobhar mòr aig
mo choguis mo dhìteadh aig uair a' bhàis.
Smuainich cho deadh-thràthail 's a tha do chothrom
air an obair so a dheanamh anis. Faodaidh uairean
a bhi ann air nach bi è sàbhailt dhuit labhairt, no air
a mhisneachadh gus an Flwis so ìarraidh. 183
an cailleadh tu do shaorsa, no do bheatha. Air an
aobhar sin, bi dìchiollach, èudmhor f had 's a mhaireas
do chothrom. Cha n-f had gus an gairm am bàs thu-
fèin agus do choimhearsnaich amach às an t-saoghal
so. Greas ort, matà, a Chriosduidh co-air-bith thu,
agus labhair riutha, cho fad 's a dh-f hàgar an cothrom
Smuainich gur ì so obair a's mò gradh, agus gu'm
faod ì gu cìnnteach a bhi air a deanamh leis na h-uile,
— leis na h-uile aig am bheil gràdh do Dhia, agus gur
còir dhì 'bhi air a deanamh leis gach Criosduidh, agus
leis gach ban-Chriosduidh — leis gach aon de shluagh
Dhè, bitheadh è bochd, no saoibhir. Tha teangaidh
ann am beul gach aoin gu focal caoimhneil, dileas a
labhairt ann an deadh àm ri peacach.
Aon uair fathast, smuainich air toraidhean sona,
saoibhir na h-oibre so, far an deanar \ gu dìleas, ceart.
Thàinig Criosd anuas o nèamh agus bhàsaich è chum
anamanan a theàrnadh, agus tha ainglean Dhè* a' s\or-
dheanamh gàirdeachais airson an teàrnaidh, agus ma's
instrumaid thusa air teàrnadh anamanan, beannaichidh
ìad sin thu tre thìm agus tre shìorruidheachd. Glòraich-
ear Dia le do shaothair. Meudaichear agus ùraichear
an eaglais leis. Leasaichear agus neartaichear d'anam
fèin le sòlas a' chreidimh, agus le spionnadh na beatha
diadhaidh agus meudaichear sìth do choguis, agus
d'aoibhueas anns an Spiorad Naomh. Le labhairt ri
muinntir eile air lànachd Chriosd, bithidh do chridhe
fèin air a bheothachadh, agus do ghràdh air a bhlàth-
achadh. Fosgail suas olcas agus cunnart a' pheacaidh
do mhuinntir eile, agus bithidh d'fhuath fèin do'n
pheacadh agus do bhuaidh 'n a aghaidh air am meud-
achadh gu mòr. Bu lìonmhor tròcairean Dhia riamh
do m' anam fèin. Gràdh Dhia ann an Criosd do m'
anam, an tròcair a's àirde luach, agus, anns an ath chèum
do, sin molaidh m\ Dia gu h-aoibhneach, a shoirbhich
cho pailt le mo shaothair ameasg muinntir eile. cia
mòr an toradh a chithinn, na'n robh mì na b'f hìrinniche !
Is maith a tha fios agam gu'm fèum sinn a bhi gle
amharusach air ar cridheachan fèin anns a' chùis so, air
eagal nach faighear ann ar gàirdeachas ach uaill, no
184. S è Dleasanas Sluaigh Dhè muinntir eile
fèn; -ghlòir. Is nàdurrach dhuinn cliù \arraidh dhuinn-
fèirj airson gach deadh oibre. Ach is è dleasanas gach
aoin de chloinn Dè, eisempleir 'Athar nèamhaidh a lean-
tuinn ann an deanamh iochd 'us maith ; agus gàirdeachas
a dheanamh arèir an tomhais anns an deanar maith.
Dh innis nrì dhuit mar so, matà, fiosrachadh m' anama
fèin air an dleasanas so, chum do mhisneachadh, agus
na'm b'aithne dhuit a thoradh aoibhneach, is cìnnteach
mì nach b'urrainn cùis, no gnothach air-bith do sgàth-
achadh o'n obair bheannaichte so air là, no oidhche.
Togaibh oirbh, mata, gach aon aig am bheil teangaidh
'n a cheànn, agus a ta 'n a sheirbhiseach do Chriosd,
deanadh è beagan ann an seirbhis a Mhaighsteir.
Carson a thug è teangaidh dhuibh, ach gu labhairt 'n a
sheirbhis ? Agus ciod an t-seirbhis a's urramaiche is
urrainn sibh a dheanamh dhà na treòrachadh anamanan
d'a ionnsuidh ? An Tì a ghairmeas " beannaichte
sibh" air an là dheireannach, agus a dh-fhàilticheas
sibh a dh-ionnsuidh " na rìoghachd a ta air a deasach-
adh dhuibh," a chionn gu'n ' tug sibh biadh dhà, gu'n
d'eudaich sibh è, agus gu'n tàinig sibh a dh-amharc air'
ann an nochdadh caoimhneis' " do aon de na bràithribh
a's lugha," gu cìnnteach gairmidh è " beannaichte sibh"
airson obair cho mòr ri treòrachadh anamanan a
dh-ionnsuidh a rloghachd. An Tì a thubhairt, " Tha na
bochdan agaibh a ghnàth maille ribh," dh'fhàg è na
daoine mi-dhiadhaidh " a ghnàth maille ribh" chum
gu'm bitheadh agaibh fathast cuspairean air an tigeadh
dhuibh bhur gràdh a thaomadh amach. Ma tha cridh-
eachan Chriosduidhean, no dhaoine agaibh, tiomaicheadh
ìad anis ri bhur coimhearsnaich aineolach, mhi-dhiadh-
aidh. Abraibh, mar thuirt lobhair Shamaria, " Cha 'n 'eil
sinn a' deanamh gu ceart ; is là deadh sgèil an là so,
agus tha sinne 'n ar tosd." 2 Rì. 7. 9. Nach mòr an
tròcair a rinn Dia òirbh-fèin, agus nach dean sibhse
tròcair air bhur coimhearsnaich bhochd ?
Buinidh an dleasanas so do gach uile Chriosduidh,
ciod-air-bith inbhe, no suidheachadh anns am bheil è,
ach gu h-àraid do chuid, arèir mar a ghairm Dia ìad,
no mar a dheasaich è ìad air a shon. Dhoibh sin gu
sbnruichte, matà, bheirear earail anis.
a mhisneachadh gus an Fhois so ìarraidh. 185
Tha Dia ag ìarraidh an dleasanais so uait-sa gu
h-àraid a's mò ionnsachadh agus eòlas, agus a's feàrr
comas labhairt na do choimhearsnaich. Cuimhnich, is
è Dia a bhuilich na tàlantan sin ort, agus is àill leis
thus' am buileachadh air a sheirbhis fèin. Is còir
dhoibh-san a tha làidir a' mhuinntir lag a chuideachadh ;
agus fèumaidh ìadsan, a ta nis a' faicinn, na doill a
threòrachadh. Is ì toil Dhe' thusa gach cuid, gibht 'us
gràs, a thug è dhuit, a ghnàthachadh ann an deanamh
an dleasanais so gu firinneach, agus ma dhearmaideas tu
sin a dheanamh, b'f heàrr dhuit nach d'fhuair thu riamh
ìad ; oir meudaichidh lad do dhìteadh, agus cha n-oibrich
ìad teàrnadh dhuit-fèin, no do mhuinntir eile.
Tha Dia ag ìarraidh an dleasanais so air na h-uile a
ta eòlach air muinntir mhi-dhiadhaidh, agus aig am
bheil chram àraid dhiubh. Dh'ith 'us dh'òl Criosd fèin
maille ri c\s-mhaoir agus ri peacaich, acb is ann a
chum an teagasg, no chum a bhi 'n a Lèigh dhoibh a
rinn è sin, agus cha n-ann idir a chum a bhi 'n a
chòmpanach dhoibh ann an amaideas. Cò is urrainn a
ràdh nach do chuir Dia do luchd-eòlais, no do chàirdean
fo do churam-sa chum na crìche so ? Cha n- 'eil f hios
nach tus' an instrumaid, no 'm meadhon leis am bheil
ìad gu bhi air an ìompachadh. Iadsan nach èisd ri
guth coigrich, faodaidh ìad èisdeachd ri bràthair, no ri
piuthair, no cèile, no mnaoi, no caraid, oir is mòr
cumhachd cairdeis, seach dàimh air-bith eile, gu iochd
agus caoimhneas a ghintinn eadar duine 'us duine.
Is còir do lèighean, no do dhochdadairibh a tha tric
mu thimchioll dhaoine tìnn, no ri uchd a' bhais, a cheart
aire 'thoirt do 'n dleasanas so. Is mòr am f àth-chothrom
àraid a ta aca-san air maith a dheanamh do anamaibh
an co-chrèutairean. Gheibhear ìad maille riutha air
àm na h-euslaint' agus a' chunnairt — àm air an tìsd a'
chluas, agus air an lhb an cridhe na's feàrr na air uair
na slàinte. Amhaircidh daoine air an dochdadair mar
dhuine aig am bheil am beatha 'n a làimh, no an car a's
lugha, mar neach a dh-fhaodas mòr chobhair a thoirt a
chum an slàint aiseag dhoibh, agus mar sin gabhaidh
ìad a chomhairle gu toileach. Sibhse aig am bheil
dreuchd urramach na dochdadarachd, na abradh aoa
186 iS è Dleasanas Sluaìgh Dhè muinntir eile
dibh gu bràth nach buin dhuibh-se comhairle dhiadhaidh
a thoirt do dhuine tìnn, no slàn ; na abraibh nach buin
do bhur gairm-sa saothair a dheanamh chum anamanan
a theàrnadh ; na abraibh idir gur ann amhain do
mhinistearan a bhuineas an obair so uile, mur àill leibh
a ràdh nach Criosduidhean sibh-fe'm, no nach bu chòir
dhuibh a bhi iochdmhor. dhochdadair, matà, cuidich
na h-euslaintich chum slàint 'fhaotuinn d'an anam-
aibh ! Ma's beatha, no bas doibh, teagaisg dhoibh ciamar
is còir dhoibh a bhi beò, agus ciamar is còir dhoibh
bàsachadh. Thoir leigheas airson an anama, cho maith
's a bheir thu airson a' chuirp. Glòir do Dhia, is iomadh
àrd dhochdadair diadhaidh a gheibhear a' deanamh an
dleasanais so anns an lìnn so, agus mar sin a' glòrachadh
Dhè, agus ag àrdachadh an dreuchd fèin.
Is mòr fath-chothrom dhaoine saoibhir, cumhachdach
aig am bheil mòran luchd-eisimeil f òpa, air an dleasanas
80 a dheanamh, na'm b'àill leo an lamh a chur ris.
Na'n gnathaicheadh uaislean an ùghdarras agus an
cumhachd a chum sonas ìslean a chur air aghaidh, is
mòr, maireannach am maith, — maith nach gabhadh
àireamh, no ainmeachadh, — a dheanadh ìad ameasg
dhaoine ! dhaoine saoibhir, cumhachdach, nach è
Dia fèin a thug dhuibh gach saoibhreas 'us onoir a ta
agaibh ? Nach 'eil Criosd ag ràdh, " Gach neach d'an
d' thugadh mòran, ìarrar mòran uaith ?" Na'n labhradh
sibh ri bhur luchd-eisimeil — riutha-san a ta fo bhur
cumhachd, air an dleasanas do Dhia, faodaidh' gu'n
gabhadh ìad bhur comhairle, 'nuair a dheanadh ìad
dìmeas air comhairle ministeir. Anis, Uachdarain, ma's
luachmhor leat onoir Dhè, ma's luachmhor leat do
shòlas fèin agus teàrnadh anamanan, deanadh do chumh-
achd thairis air tuathanaich 'us coimhearsnaich an
treòrachadh a dh-ionnsuidh Chriosd. Kuig an tighean-
còmhnuidh. Faic am bheil ìad ag aoradh do Dhia 'n an
teaghlaichibh. Glac gach fàth-chothrom chum an toirt
gu'n dleasanas a dheanamh do Dhia. Na dean tàir idir
orra. Cuimhnich, " Cha n-'eil Dia ag amharc air
pearsaibh seach a chèile." Faiceadh daoine, mar tha
toiseach agad air muinntir eile ann an saoibhreas agus
onoir an t-saoghail, gu'm bi toiseach agad orra ann au
a mhisneachadh gus an Fhois so ìarraidh. 187
oibribh dìchiollach, iochdmhor, diadhaidh. Fèumar
aideachadh gu'n dean an obair so duine sònruichte
— air-leth dhiot, ach bithidh tusa " sònruichte" ma
ruigeas tu air glòir nèimh ; oir " cha 'n iomadh iad a ta
cumhachdach agus uasal a ta air an gairm." Ach glòir do
Dhia, tha cuid de na daoine mòra, cumhachdach air an
gairm anns gach rìoghachd, agus gheibhear ìad sin a'
saothrachadh guh-èifeachdach anns ' a' ghàradh-f hìona.'
Agus, a Mhinistearan an t-soisgeil, is è anamanan a
chuideachadh 'n an turus gu nèamh, obair mhòr, àraid
bhur gairme-sa. Cuimhnichibh mata, amharc an còmh-
nuidh air an obair so mar àrd chrìoch bhur meòrachaidh
agus bhur searmonachaidh. Is è am ministear sgileil, eòl-
ach, comasach, am fear a's feàrr eòlas air teagasg, air soil-
leireachadh, air comhairleachadh, agus an lorg sin, air
buinnigeadh anamanan ; agus is ì an t-searmoin leis an
deanar sin, searmoin a's feàrr. Ma's è bhur glòir fèin a's
feàrr leibh na glòir Dhè, is sibh a's suaraiche de na h-uile
dhaoine ann am fianuis Dhè. Is f ìor do thaobh bhur cliù
fèin an ni a ta Criosd ag rkdh do thaobh bhur beatha,
" Esan a ghràdhaicheas 'anam (a bheatha) caillidh se
è." Dearbhadh spionnadh gach earail a bheir sibh,
gu'm bheil sibh-fèin a' làn-mhothachadh mòr luach a'
ghnothaich air am bheil sibh a' labhairt. Searmonaich-
ibh gu stòlda, dìan, durachdach mar dhaoine a tha da
rìreadh a' creidsinn an teagaisg f&n, agus aig am bheil fios,
mur creid an luchd-e'isdeachd, gu'm bi ìad mallaichte.
Ullaichibh gu cùramach airson na cùbaid, oir is h am
ministear a's feàrr a dh-ullaicheas a's feàrr a shearmon-
aicheas. Ach cuimhnichibh nach 'eil bhur n-obair uile
anns a' chùbaid. Is buachaillean sibh aig an còir fios a
bhi air cor gach aoin de'n trèud ; gach aon a tha fathast
fo ghalar a' pheacaidh a chuideachadh gu leigheas, agus
gach aon a thèid air seachran a threòrachadh dhach-
aidh. Fòghlumaibh o Phòl, cha n-è mhkin an sluagh
" a theagasg am follais," ach " o thigh gu tigh." Fios-
raichibh ciamar a tha ìad a' fàs ann an eòlas, agus ann
an naomhachd, agus ciod am bònn air am bheil ìad a'
stèidheachadh an dòchais airson slàinte, agus co dhiubh
a tha ìad 'g an giùlain fèin gu cothromach, agus a'
deanamh an dleasanais, gach aon 'a a àit fèin. Biodh
188 'S è Dleasanas Sluaigh Dliè muinntir eile
fios agaibh am bheil ìad a' cumail aoradh Dhè 'n an
teaghlaichibh, agus biodh eòlas agaibh orra, chum an
treòrachadh a dh-ionnsuidh Dhè. Faicibh ciod am
fèum a tha ìad a' deanamh de shearmonachadh an f hoc-
ail. Mur 'eil aca ach beag tlachd ann an nithibh
spioradail, gabhaibh truas dhiubh, ach na dearmaidibh
ìad.
Ma chithear aon air-bith a' gluasad gu mi-riaghailt-
each, ìarraibh a chur ceart le dìchioll agus foighidin.
Ma gheibhear cuid aineolach, faodaidh coire sin a bhi
agaibh-se, cho mòr riutha-fèin. Feuchaibh nach
caidil sibh 's am madadh-alluidh 'n a dhiiisg. Buinibh
gu dìleas ris gach neach. Cha n-àill le cuid am peac-
aidhean ìnnseadh do'n t-sluagh, a chionn gur daoine
mòra, no daoine diadhaidh ìad, mar nach bu chòir
labhairt gu soilleir, dìleas an aghaidh a' pheacaidh, ach
amhàin ri crèutairean aingidh, bochd.
Bithibh glic, seòlta, cìallach ann an labhairt ris gach
neach, chum gu'm freagair an dòigh oibreachaidh do
òirdhearcas na h-oibre. Gheibhear gràdh agus tuigse
aig gach anam rèusonta, air an aobhar sin, bitheadh
gach searmoin spioradail, re'usonta, tuigseach, caidreach.
Meòraichibh agus aslaichibh, agus aslaichibh agus
meòraichibh, a chum saothrachadh mar luchd-oibre
" nach ruig a leas nàire a ghabhail, a' roinn focail na
fìrinn gu ceart," ionnus gu'm bi araon taitneas agus
buannachd aig an t-sluagh ann an èisdeachd ruibh.
Teagaisgeadh bhur caithe-beatha, cho maith ri bhur
briathran. Bitheadh bhur caithe-beatha nèamhaidh,
naomh, a' còrdadh ris an teagasg a tha sibh a' sparradh
air muinntir eile. Bitheadh bhur searmoinean spiorad-
ail 's a' togail suas ìnntinn an t-sluaigh ann an eòlas.
Fuiligibh gach uile nì, mu'n leig sibh leis an t-soisgeul
agus le anamaibh dhaoine fulang fo bhur làimh.
Faiceadh muinntir nach ànn amhàin mar cheàird gu
bhi beò oirre, a ghabh sibh dreuchd na ministearachd,
ach gu'm bheil bhur cridheachan suidhichte air sonas
anamanan a chur air aghaidh.
Mar theagaisgeas sibh macantas, irioslachd, suairceas,
no fèin-àicheadh o'n t-soisgeul, teagaisgibh sin mar-an-
c&idna le bhur deadh eisempleir fèin. Iarraibh gu
a mhisneachadh gus an Fhois soìarraidh. 189
cùramach aonachd agus sìth a ghnà-chumail suas
ameasg an t-sluaigh. Ma's maith leibh aobhar Chriosd
agus slàint an t-sluaigh a chur air aghaidh, deanaibh
gach nì ann an cèum na sìth agus a 1 ghràidh. Bu cho
furasda coinneal a chumail beò ann an stoirm, ri sluagh
a chumail ann an deadh eagar coguis, no ann am fonn
fallain, tuigseach, cìallach, gràsmhor, nèamhaidh, spior-
adail, diadhaidh, agus ann an caithe-beatha riaghailt-
each, ameasg aisith agus còmhstri. Uime sin, matà,
àraichibh-se aonachd, sìth agus gràdh ameasg an
t-sluaigh. " Is beannaichte an seirbhiseach sin, a
gheibh a Thighearn, an uair a thig e, a' deanamh mar
sin." Lùc. 12.43.
Agus deanadh am pobull an dleasanas fèin do'n
luchd-teagaisg. Eisdeadh ìad gu dùrachdach agus
gabhadh ìad gu toileach ri teagasg a' mhinisteir a tha
gu dìleas a' searmonachadh soisgeil Chriosd dhoibh.
Cuidicheadh ìad è ; neartaicheadh ìad a làmhan, agus
misnicheadh ìad a chridhe, air gach dòigh 'n an comas,
a chum obair an Tighearn' a chur air aghaidh. Cuimh-
nichibh-se, a phobuill, gu'm fèum gach ministear fìrinn-
each, dìchiollach, là no làithean de'n t-seachduin a chur
air Ieth, a chum ullachadh a dheanamh gu h-uaigneach
'n a sheòmar-smuaineachaidh, airson gach sàbaid. Agus
ma's maith leibh biadh spioradail a bhi air 'ullachadh
air bhur son fèin, ma's maith leibh obair an Tighearn' a
chuideachadh air a h-aghaidh ann bhur measg fèin,
leigibh fois le bhur ministear air làithibh an ullachaidh.
Gabhaibh a' cheart aire nach fhaighear sibh a' cur
dragh air, no 'g a ^hluasad, gun aobhar ro àraid, air na
làithibh sin. Chithear crèutairean cho feòlmhor,
talmhaidh, no aineolach, ionnus gu'm bheil ìad coma
ciamar a thèid obair naomh an ullachaidh so air a
h-aghaidh, ma gheibh ìad an gnothach fèin, geda
dh-f haodadh è 'bhi deante air là eile. ' Bitheadh aithne
agaibh air seirbhisich an Tighearna, a tha os bhur
ceànn, agus 'g a bhur comhairleachadh ; agus biodh
meas mòr agaibh dhiubh ann an gràdh airson an oibre.'
1 Tes. 5. 12, 13.
Anis sibhse uile ris an d'earb Dia clann agus
seirbhisichj cuimhnichibh cùram a ghabhail de'n an
190 '# e Dleasanas Sluaigh Dhè mumntir eile
amaibh. Bithidh gu tric 'g an cuideachadh agus
'g an treòrachadh a dh-ionnsuidh na foise nèamhaidh.
Faic, a phàraint, cho soilleir 's a tha an dleasanas so
air 'àithneadh dhuit le Dia 'n a f hocal, " Agus bithidh
na briathra so, a tha mi ag àithneadh dhuit an diugh, ann
ad' chridhe ; agus teagaisgidh tu iad do d' chloinn, agus
labhraidh tu orra 'nuair a shuidheas tu a'd' thigh, agus
an uair a dh'imicheas tu air an t-slighe, agus an uair a
luidheas tu s\os, agus an uair a dh'èireas tu suas."
Deut. 6. 6-7. " Teagaisg leanabh a thaobh na slighe
air an còir dha imeachd ; agus an uair a bhios e sean,
cha trèig e i." Gnàth. 22. 6. "Togaibh bhur clann
ann an oilean (eòlas) agus ann an teagasg an Tigh-
earna." Eph. 6. 4. Abraibh agus deanaibh, mar a
thuirt 's a rinn Iosua diadhaidh, " Ach air mo shon-sa
agus airson mo thighe ni sinne seirbhis do'n Tighearn."
Ios. 24. 15. Agus tha Dia f&n a' moladh cùraim
Abrahaim mu'n dleasanas so," Oir is aithne dhomh e,
gu'n toir e àithne d'a chloinn, agus d'a theaghlach
'n a dhèigh agus gleidhidh iadsan slighe an Tigh-
earna." Gen. 18. 19. Cuimhnich gur còir dhuit,
areir ceartais, an dleasanas so a dheanamh airson
do chloinn f&n. Is ann uait-sa a thug ìad truighe
agus truaillidheachd an nàduir ; àgus air an aobhar
sin, is è do dhleasanas gach saothair 'us dìchioll ann
do chomas, a dheanamh chum an aiseag gu slàint.
Smuainich cho dlùth 's a tha do chlànn dhuit. Is
pàirt dhìot-fèm ìad. Ma shoirbhicheas ìad an d&gh do
bhàis, tha sin leat mar gu'm bitheadh tu-fèin beò agus
a' soirbheachadh ànnta ; agus nach còir dhuit mar sin
d'ìnntinn a shuidheachadh air am fois shìorruidh ? Ma
dhearmaideas tu an dleasanas so, is fianuis thu an
aghaidh d'anama f&n. Is mòr do chùram, do
shaothair agus do chosdas a chum an cuirp a bheath-
achadh, ach dìtidh sin thu, ma dhearmaideas tu an
anamanan prìseil. Seadh, dìtear thu leis na brùidean
fèin, oir gheibhear ìad sin uile glè chùramach mu
thimchioll an òg shliochd fèin.
Smuainich gur è Dia fè'm a chuir clann agus seirbhisich
air do chùram. An abair thu gu'm bheil ìad air cùram
a' mhinisteir agus a' mhaighsteir-sgoile ? Cuimhnich
a mhisneachadh gus an Fhois so ìarraidh. 191
thusa gur còir dhuit cùram na's mò a ghabhail de gach
anam ann do theaghlach, na ghabhas ministear, no
duine sam-bith eile ; oir gu cìnnteach gairmidh Dia gu
cùnntas thus', a phàraint, no thus' a mhaighsteir, airson
do theaghlaich. Is è so cùram a's mò a dh'earbadh
riamh riut, agus an-aoibhinn duit-sa, ma leigeas
tu dhoibh a bhi aineolach, aingidh, an lorg do
mhi-churaim de'n taobh. Smuainich air an obair a
tha dhuit 'n an nàdur, 'n an togradh agus 'n an caithe-
beatha. Cha n-aon pheacadh ach mìle a gheibhear an
sin : eucailean lìonmhor, dùchasach a' pheacaidh air
am measgachadh 'n an nadur truaillidh. Agad-sa tha
le teagasg fhallain ri buaidh a thoirt air na h-uilc sin
uile. Na lagaicheadh do mhisneachd, ged gheibhteadh
na leasanan, a's còir dhuit a theagasg, a' dol calg-dhìr-
each an aghaidh tlachd 'us toil na feòla. Gu'n deòn-
aicheadh Dia dhuits' a thuigsinn cho mòr, luachmhor
's a tha do chùram agus d'obair !
Smuainich cia searbh am bròn a tha thus' ag ullach-
adh dhuit-fèin, ma tha thu nis a' deanamh dearmaid air
teagasg do theaghlaich. Ma bhitheas a chlann sin
fathast 'n an sguilb ghoirt dhuit, cuimhnich is ann de
do shuidheachadh fèin ìad. Ma bhitheas tu-fèin air do
theàrnadh, agus ìadsan air am mallachadh, nach uamh-
asach, goirt dhuit smuaineachadh gur è do mhi-chùram
fèin a b'aobhar d'an sgrios ? Ma bhàsaicheas tu-fèin
agus \adsan anns a' pheacadh, mallaichidh ìad thu, ag
èigheachd amach gu garg 'n ad' aghaidh ann an ifrinn,
" Is tus' a thug an truaighe so òirnn uile. Bu chòir
dhuit ar dleasanas a theagasg dhuinn, ach cha d'rinn thu
è. Bu chòir dhuit sinne 'chasgadh 's a chronachadh o'n
olc, ach cha d'rinn thu sin." Nach teannaichear do
thruaighe fèin gu mòr leis gach glaodh d<5ruinneach
dhiubh sin !
Smuainich, air an làimh eile, air an t-sòlas a bhitheas
agad, ma gheibhear fìrinneach thu anns an dleasanas so.
Mur tèid è leat, bithidh d'anam saor o chiont' a
dhearmad, agus bithidh sìth aig do choguis. Ma th&d
è leat, bithidh do shòlas do-labhairt. CÌn tha do chlann
gràdhach, ùmhal, taitneach, taiceil dhuit, anns a' chuid
a tha romhad de do thurus gu glòir. Is mòr is fheàirrd
192 'S è Dleasanas Sluaigh Dhè muinntir eile
do theaghlach uile è, ma gheibhear eadhon aon leanabh,
no aon seirbhiseach diadhaidh ann. Ach is mòr d' aoibh-
neas an là a their thu, " a Thighearna, Feuch mise, agus
a' chlànn a thug thu dhomh." An dèigh sin bithidh
tu beò gu h-aoibhneach maille riutha gu bràth.
Smuainich cho mòr 's a tha maith na h-eaglais agus
na rìoghachd an eisimeil an dleasanais so. Cha n-ur-
rainn riaghailtean maith an lagha sluagh glic, diadhaidh
a dheanamh dhìnn, mur tòisich ar teagasg ann an uchd
an teaghlaich. Agaibh-se, a phàranta, tha 'n obair so
ri dheanamh, agus ma dh-f hàgar ì gun deanamh, gus
an tig bhur clànn, aineolach agus cruadhaichte leis a'
pheacadh, fo làimh mhinistearan, ciod is urrainn minis-
tearan a dheanamh ? Ach na'n robh ìad air an teagasg
leibh-se ann an eagal Dè air làithibh an òige, agus air
an treòrachadh ann an eòlas, agus ann an cleachdadh na
diadhachd, bu mhòr a' mhisneachd sin do mhinis-
tearan, agus shoirbhicheadh obair an Tighearna gu mòr
'n an làmhan ! Innseam dhuibh gu cùramach, gur è
dearmad air teagasg na cloinne ann an eòlas air an
dleasanas do Dhia, a's aobhar do uile thruaighean na
h-eaglais agus na rìoghachd.
Guidheam f òs air pàrantaibh smuaineachadh air na
cothroman honmhor, luachmhor a tha aca, chum an
clànn a theàrnadh. Tha ìad fo bhur làimh, am feadh
a ta \ad maoth, sùbailt, òg. Cha chrànn garbh daraich
a ta agaibh ri lùbadh, ach fihran a dh-aomas leibh.
Na'n spìonadh pàrantan meacain a' pheacaidh amach &
cridheachan an cloinne fein, cha bhitheadh dubhailcean
freumhaichte, cruaidh, garbh a' pheacaidh cho tric ri
ghearradh àsda an dèighdhoibh f às suas. Cha n-'eil
coguisean na cloinne air an cruadhachadh cho mòr le
cleachdadh a' pheacaidh agus le diùltadh gràis, 's a tha
coguisean muinntir eile. Tha cridheachan na cloinne
mar an talamh bog, tais a ghabhas astigh an criinn gu
luath, ach tha cridheachan na h-aois mar thalamh
cruaidh, clachaidh air a theannachadh fad iomadh
bliadhna fo chèumaibh an uilc. Is obair dhùbailt ìad-
san, nach d'f huair an ionnsachadh air làithibh an òige,
a theagasg anis ; oir fèumar air tùs am pilleadh o'n olc.
'e an dèigh sin maith a theagasg dhòibh. Ach na'n
a mhisneachadh gus an Fhois so ìarraìdh. 193
d'f huair ìad an teagasg òg, bu leòr leth na h-oibre sin.
Is ann duibhs' a's mò an gràdh air thalamh. Is sibhse
a's mò ùghdarras os an ceànn. Is ann ruibh-se tha
ìad a' sealltuinn airson am beathachaidh uile. Is ann
duibh-se a's feàrr is aithne am mèinn 's an togradh.
Tha sibh maille riutha do ghnath, agus fàth-chothrom
agaibh an còmhnuidh gu bhi 'bìadhadh an cridheachan
le eòlas maith. Cuimhnichibh-se so gu h-àraid, a
mhàthraichean, a tha na's trice na 'n aithrichean maille
ri bhur cloinn, am feadh a tha ìad fathast òg. Is mòr
bhur dìchioll a chum an cuirp a bheathachadh. Is mòr
bhur pìan agus bhur saothair 'g an toirt astigh do'n
t-saoghal. Agus nach dean sibh saothair a chum an
anamanan a theàrnadh ? Tha dìan ghràdh blàth agaibh
dhoibh, agus an leig sibh dhoibh a bhi càillte gu sìor-
ruidh ? G-uidheam òirbh, matà, air sgàth sliochd bhur
cùim fèin, teagaisgibh ìad, comhairlichibh \ad, agus
gabhaibh mòr chùram dhiubh, agus na leigibh fois leo,
gus am faigh sibh an treòrachadh a dh-ionnsuidh Chriosd.
Guidheam òirbh, a phàranta Criosdail, a leughas na
briathran so, deanaibh iochd air anamaibh bochd bhur
cloinne fèin. Bithibh fìrinneach, dìleas do Dhia a
dh'earb clànn ruibh. Mur urrainn sibh na b' àill leibh
a dheanamh, deanaibh na 's urrainn sibh air an son.
Tha 'n eaglais agus an stàit, gach baile agus dùthaich
ag osnaich gu tròm fo'n dearmad a thathas a' deanamh
air an dleasanas so. Cha n-'eil eòlas aig bhur eloinn
air Dia, no air a lagh, ach bheir ìad " ainm Dhè an
dìomhanas ;" nì lad tàir air aoradh Dhè' ; agus cha
theagaisg 'us cha chronaich sibh ìad. Air an aobhar
sin, cronaichidh Dia ìadsan agus sibhse. Cha lèir do
bhur gràdh do bhur cloinn am peacaidhean. Na bith-
eadh ioghnadh òirbh, matà, ged ghoirticheadh Dia sibh
airson peacaidhean bhur cloinne, oir tha sibh ciontach
anns gach peacadh a tha ìad a' deanamh, a chionn gu'n
d'rinn sibh dearmad air an teagasg agus air an cron-
achadh. Tòisichibh anis, matà. air an dleasanas so,
agus na deanaibh dearmad air na's fhaide. Cuimh-
nichibh air Eli. Tha bhur clann mar bha Maois ameasg
nan cuilc, ullamh gu bàsachadh mur faigh \ad an
cuideachadh. Ma's àill leibh nach dìtear sibh mar
194 Dleasanas Sluaigh Dhè, &c.
mhortairean an anamanan, no raa's àill leibh nach
cluinn sibh an glaodh 'g a bhur dìteadh fèin anns an
teine shìorruidh, tòisichibh gu grad ri teagasg dhoibh
ciamar a dh-fhaodas \ad a dhol is o'n teine sin ; agus
togaibh ìad ann an naomhachd 'us ann an eagal Dè.
Tha m\ nis a' sparradh air gach aon dibh, arèir bhur
bòidean-baistidh do Dhia, agus mar dh-fhèumas sibh
uile freagairt do Dhia 'an ùin glè aithghearr, na diùltaibh
agus na dearmaidibh an dleasanas àrd-fhèumail so air
chor sam-bith. A phàraint, mur 'eil thu toileach a
dheanamh, agus fios agad gur dleasanas mòr è, is
ceannairceach thu, agus cha sheirbhiseach fìrinneach
do Chriosd. Ma tha thu toileach, ach gun f hios agad
ciamar is còir dhuit do dhleasanas a dheanamh ri do
chloinn fèin, gabh anis beagan seòlaidh, chum do
chuideachadh. Treòraich do chlànn, le do dheadh
eisempleir fèin, gu urnuigh agus dleasanasaibh diadhaidh
eile. Teagaisg an tuigse. Lìon an cuimhne le eòlas
maith. Ceartaich an toil. Beothaich an aignidhean.
Cum an coguis beò, blàth. Caisg an teangaidh. Teag-
aisg briathran glan dhoibh. Caithris 'us ceartaich an
gitilain 's an caithe-beatha. Faigh Bìobuill 'us leabh-
raichean maith eile dhoibh, agus faic ìad 'g an lèughadh.
Ceasnaich \ad gu tric air na nithibh a tha ìad ag ìonn-
sachadh. Cuimhnich gu'm bi thu-fèin 'us ìadsan ris an
obair so air gach là sàbaid. Na ceadaich idir dhoibh
a bhi ri amaideachd, cluith, no dìomhanas sam-bith air
an là naomh sin. Thoir maille riut gu " Tigh Dhè"
ìad. Cum anns an sgoil-shàbaid ìad gu seasmhach,
riaghailteach. Is mòr, luachmhor an cuideachadh do
phàrantaibh an sgoil-shàbaid. Bi gu tric a' mìneachadh
dhoibh brìgh nan nithe a tha ìad a' lèughadh 's ag
ìonnsachadh. Na leig le leisgeulan beaga an cumail às
an sgoil ; oir gach là a chailleas \ad de'n sgoil, cha
bheir ìad gu bràth air. Na dearmaid an Leabhar-cheist
a theagasg dhoibh. Cum amach à* droch cuideachd \ad.
Treòraich ìad gu eòlas air sluagh diadhaidh. Thairis
air gach uile n\, teagaisg agus cuimhnich dhoibh gu tric
cho fèumail, cho òirdheirc, cho taitneach, cho luach-
mhor, glòrmhor 's a tha eòlas air Dia, agus air a sheirbhis ;
agus saothraich a chum làn bheachd air sin a shuidh-
eachadh gu teànn air an cridheachan.
195
Caibdeil X.
Cha n-fhaighear Fois nan Naomh air thalamh.
Cha n-'viil sinn fathast air teachd a dh-ionnsuidh ar
n-àite-tàimh. Àch tha àit-tàimh a' feitheamh òirnn.
matà, nach peacach, amaideach a bhi 'g a ìarraidh,
no dùil a bhi againn ris an so ! Cait am faighear
Criosduidh nach 'eil toilltinneach air achmhasan do
thaobh na cùise so ? B'àill leinn gach cùis soirbheach-
adh leinn an còmhnuidh. Dh-ìarramaid gach ni a tha
socrach, taitneach do'n f heòil. Is beag a tha sinn a 1
tuigsinn cho mi-rèusanach 's a tha ar mìann. Ma
gheibh sinn àitean-còmhnuidh goireasach, biadh 'us
aodach, fearann 'us teachd-astigh, agus meadhonan
nan gràs a dh'òrduich Dìa, chum ar maith spioradail, is
leòr sin leinn, agus ìarraidh sinn fois ànnta. Ma's
fortanach, no mì-f hortanach ar staid, ma's tmn no slàn
sinn, gheibhear sinn gu dìan a' sìor-ìarraidh fois' ann
am mealtuinn a' chrèutair, — ann an taitneasaibh faic-
sinneach. 'Nuair a bhitheas taitneas aimsireil uainn,
nach f haighear sinn 'g a ìarraidh na's dtirachdaiche na
dh-larras sinn Dia fèin ? Nach f heàrr leinn a mhealtuinn
na mealtuinn Dhè? Agus ma chailleas sinn ar tait-
neas aimsireil, nach truime leinn sin na làthaireachd
Dhè fèin a chàll? Cha leòr leinn ar beannachdan
aimsireil a ghnàthachadh a chum ar cuideachadh agus ar
n-ùrachadh air an t-sligh gu nèamh, ach fèumar nèamh
fèin a dheanamh dhuinn dhiubh sin. A Chriosduidh a
lèughas so, cha n-'eil peacadh sam-bith eile 's an
t-saoghal a b'f heàrr leam thus' a thuigsinn 's a sheachnadh
na 'm peacadh so, na'm b' urrainn mì ìnnseadh ciamar
a thuigear è ; oir is mòr cònsachadh an Tighearna
ruinn anns a' chùis so. Anis a chum sin a thuigsinn
guidheam ort gu dùrachdach smuaineachadh — cho
rèusanta 's a tha trioblaidean na beatha so, — agus cho
mi-rèusanta 's a tha fois ìarraidh ann an toil-ìnntinn
aimsireil ; — smuainich fòs cho mì-thoileach 's a tha
sinn a dhol anùll air a' bhàs a chum seilbh 'f haotuinn
air fois shìorruidh.
196 Cha n-fhaighear Fois
I. Chum rèusantachd nan trioblaid a thuigsinn,
smuainich — gur ìad an t-sligh gu fois, — Tha, \ad a'
teagasg dhuinn gu soilleir càit am jheil ar fois, — Tha
ìad 'g ar treòrachadh air an t-sligh gu fois, — Tha ìad
a' greasad ar cèum d'a h-ionnsuidh, — Is ànn gu h-àr-
aid do'n fheòil a tha ìad draghail, — fo thrioblaidibh
gheibh sluagh Dhè* gu tric an roimh-bhlas a's mìlse
air am fois.
1. Thoir fainear, gur è saothair ' us trioblaid an
rathad cumanta gu fois, araon ann an cùrsa nàduir agus
gràis. An urrainn idir fois a bhi ànn gun sgios ?
Coisichidh agus oibrichidh tu an toiseach, 's an dèigh
sin, gabhaidh tu fois. Caithear an là ri saothair 's an
dèigh sin, thig an oidhche le fois. Carson a dh-ìarr-
amaid cùrsa gràis atharrachadh na's mò na cùrsa nàduir ?
Is òrdugh suidhichte " gur ann tre iomadh àmhghar is
èigin duinn dol a steach do rìoghachd Dhè." Gnìomh.
14. 22. Agus " ma dh'fhuiligeas sinn, rìghichidh sinn
mar an ceudna maille ri Criosd." 2 Tim. 2. 12. Agus
ciod è sinne gu'm bitheadh reachdan Dhè air an
atharrachadh a chum taitneas a thoirt duinn ?
2. Tha trioblaid, no àmhghar ro fhèumail a chum a
dhearbhadh dhuinn cait am bheil ar fois. Is cèum
toileach, agus cha chèum èignichte, cèum a' Chriosd-
uidh gu nèamh. Air an aobhar sin, is fèumail gach ni
cruaidh, no socrach a chuidicheas a thoil agus a thuigse.
Is h am mearachd a's cunnartaiche d'ar n-anamaibh, an
crèutair a chur an àit Dhè, agus an talamh a chur an
àit nèimh. Nach blath, deothasach, dìan ar cridheachan
a' dol an dèigh an t-saoghail, gus am fuaraichear 's an
ceànnsaichear ìad le trioblaidibh. Labhraidh trioblaid
gu h-èifeachdach, agus èisdear rithe le cuid nach d'èisd
riamh gu ceart agus nach èisd ri searmonaiche. Is
iomadh Criosduidh bochd a gheibhear air uairibh a'
suidheachadh a smuaintean air saoibhreas, no air
feòil-thaitneas, no air cliù tìmeil, agus mar sin, a' call a
thlachd ann an Criosd, agus ann an aoibhneas nèamh-
aidh, gus am buailear a shaoibhreas, a chlann, a choguis,
no a shlàint le IMa, agus am brisear s\os a neart a shaoil
è cho mòr. Agus an uair a thilgear è, an dèigh sin, ann
an geimhlibh Mlianasseh, no air leabaidh na h-easlaint,
nan Naomh air thalamh. 197
is neo-ni leis an saoghal, ach is rud-eigin nèamh leis.
Mur cuireadh ar Tighearn gràdhach na stuib sin ann ar
cluasaig, chaidleamaid amach ar beatha, agus chaill-
eamaid ar glòir.
3. Tha Dia a' gnàthachadh trioblaid mar mheadhon
fìor èifeachdach a chum sinne 'threòrachadh agus a
chumail air an t-sligh gu fois. A dh-easbhuidh na
callaide drisich so air an làimh dheis 'us chlìth, is gànn
a chumadh sinn an rathad gu nèamh. Ma chì sinn aon
bheàrn, no cachlaidh fosgailt' air, nach ullamh sinn gu
lèum amach oirre ? 'Nuair a dh-f hàsas sinn mear, no
saoghalta, no uaibhreach, faic mar dh-ìslichear sinn le
tinneas, no trioblaid eile ! Faodaidh gach Criosduidh
a ràdh, cho maith ri Luther, gur è trioblaid aon de na
maighstearan-sgoil' a's feàrr a bha riamh àige ; agus a
ràdh maille ri Daibhidh, " Mu'n robh mi ann an
àmhghar chaidh mi air seacharan ; ach a nis tha mi a'
gleidheadh t'fhocail." Salm. 119. 67. Is iomadh
mìle peacair ìompaichte a dh-f haodas èigheachd amach,
" thinneis shlàinteil ! bhròin shòlasaich ! O chall-
daich tharbhaich ! bhochduinn shaoibhir ! là
bheannaichte air an robh mis' ann an trioblaid !"
' Bheir na cluaine glasa agus na uisgeachan ciùin, agus
eadhon an t-slat agus an lorg comhf hurtachd dhuinn.'
Is è am focal agus an Spiorad a ni an fhìor obair
èifeachdach air a' chridhe, ach bheir trioblaid 'us fulang
an crànn-dùnaidh dhe dorus a' chridhe, chum rathad
rèidh a dheanamh do'n f hocal gu dhol astigh.
4. Tha trioblaid fèumail, mar-an-cèudna, chum ar
ce'um a ghreasad a dh-ionnsuidh na fois'. B'fheàrr
gu'm fòghnadh gràdh gu sinne ' thàladh gu nèamh ! ach
am far nach gluaisear fo ghairm a' ghràidh, is tric a
ghreasar fo bhuille na slaite. O-na tha ar cridheachan
cho rag-olc as nach gabh ìad tarruinn le caomh thròc-
air, is feàrr ar greasad leis an sgiùrsair a's geòire buille
na maille chàillteach a dheanamh, cosmhuil ris " na
h-òighean amaideach," gus am bi an dorusair a dhùnadh.
nach dìan, làn, dùrachdach an ùrnuigh a ni sinn ann
am builsgean na h-easlainte, seach an ùrnuigh eutrom,
fhuar, fhoirmeil a gheibhear againn air làithibh ar
slàinte ! Co dhiubh a's doimhne an t-aithreachas a
198 Cha n-fhaighear Fois
nithear air là na socair, no air là na h-ansho«air ? Och !
Och ! mur cuirteadh an spur annainn air uairibh, bu
mhall cèum na cuid a's mò dhinn gu nèamh ! Carson,
matà, nach gabhamaid gu toileach buillean-greasaidh
ge"ur o Dhia, chum ar maith, 'us fèum cho mòr aig ar
droch nàdur orra ? Smuainich fèin, a Chriosduidh, nach
cùramach, caithriseach, luath a ghluaiseas do chèum gu
nèamh fo bhuillibh na h-easlainte, seach do chèum fo
thaitneas soirbheachaidh.
5. Thoir fainear arìst — is ì gu h-àraid an f heòil a's
mò a gheibhear air a buaireadh agus air a goirteachadh
le trioblaidibh. Gheibhear an t-anam saor o'n chuid a's
mò de na fulangasaibh do'm bheil sinn buailteach, mur
dean sinn-fèin a phìanadh d'ar deòn. " Carson, matà,
m' anam, a tha thus' a' dol leis an f heòil sin, agus a' gearan
mar tha ise ri gearan ? Nach bu chòir dhuit a cumail
fodha, agus a cur fo smachd ; agus ma ni Dia sin air do
shon, an tig dhuit a bhi mì-thoilichte ? Nach è thus' a
bhi 'g a toileachadh a thug ach beag gach bròn spioradail
ort? Carson, matà, nach deanadh a mì-thoileachadh
d'aoibhneas a mheudachadh? ' Nach sèinn Pol agus Sìlas
laoidh-mholaidh, ged tha 'n casan daingnichte anns a'
cheap' ? Cha robh an spioradan ann am prìosan. Ah,
anam neo-airidh ! an è sin do thàingealachd do Dhia a
dh'àrdaich thu cho mòr os-ceann do chuirp ? 'Nuair a
bhitheas do chorp a' grodadh anns an uaigh, is còmp-
anach thusa do spioradaibh foirfichte nam fìrean. Nach
'eil sòlas agad an dràst, air nach 'eil fios aig an f heòil ?
Na gearan idir, matà, air làimh Dhè, 'nuair a bheanas
ì ri do chorp. Is gràdh gach smachdachadh a bheir a
làmh : agus carson nach buineadh è riut-sa mar bhuin
è ris na naoimh uile ? Na creid gu bràth gu'm mìnich
an fheòil dhuit gu ceart a' chtiis a tha 'n t-slat a' cìall-
achadh. Their d'f heòil gur fuath, gràdh ; agus gu'm
bheil Dia a' sgrios, an uair a tha è 'teàrnadh. Tha
d'fheòil a' fulang, agus an lorg sin cha bhreitheamh
freagarrach idir ì." O ! na'n creideamaid Dia fèin, na'n
gèilleamaid do'n t-slait-smachdachaidh, mar tha focal
Dhè ag àithneadh, na'n tuigeamaid cho tarbhach 's a
tha ì do'n anam, na'm faiceamaid mar thaì 'g ar greasad
a dh-ionnsuidh ar fois', agus na'm b'urrainn sinn tosd a
nan Naomh air ihalamh. 199
chur air craos collaideach na feòla, is ann an sin bu
chothromaiche ar beachd agus ar breth air aobhar agus
deadh thoradh ar trioblaidean uile.
6. Ach srauainich fathast — is ainmig a bheir Dia
d'a shluagh roimh-bhlas air an fhois ri teachd, cho
milis 's a bheir è dhoibh 'n an àmhghar tròm. Gleidhidh
è dhoibh an deoch-ùrachaidh a's mò luach, gus an tig
an uair a's mò am fannachadh agus an cunnart. Bheir
è dhoibh ì 'nuair a chì è fèum oirre, agus an uair a chì
ìadsan a luach, agus a bheir ìad tàing dhà air a son,
agus a bhitheas ìad air an deanamh aoibhneach leatha.
Gu h-àraid, ma gheibhear sinn a' fulang dìreach airson
aobhair Dhè fèin, is tric leis, air an àm sin, cupan searbh
na trioblaid a dheanamh milis. Is ann an uair bu
ghoirte agus bu doimhne fulangas nam martarach a
b' àirde agus bu mhìlse an aoibhneas. Ts ann an uair
a bha cridheachan nan deisciobul brònach a' dealachadh
ri Criosd, bu mhò leo an sòlas a labhair è riutha. Is
ànn an uair a ' bha ìad cruinn agus na dorsa dhinte
orra, air eagal nan Iudhach, a thàinig Iosa agus a sheas
è 's a' mheadhon, ag ràdh riu, Sìth dhuibh.' Is ann an
uair a bha Stephen a' toirt suas a bheatha, mar f hianuis
airson Chriosd, a chunnaic è nèamh fosgailte. Nach ì
staid a's feàrr, an staid sin anns am mò a chì 's a gheibh
sinn de Dhia? Carson eile tha sinn ag ìarraidh gu
nèamh. Ma dh-\arras sinn fois nèimh ann an taitneas-
aibh feòlmhor, bithidh sinn air ar mealladh. Abair,
matà, nach misd aon air-bith de na naoimh, trioblaid
'n a thurus air an t-sligh gu fois. Am bheil sinne na's
glice na Dia ? Nach aithne dhà ciod a tha chum maith
dhuinn, cho maith ruinn-fèin ? Nach 'eil è cho cùramach
umainn agus cho toileach maith a dheanamh dhuinn
's a tha sinn-fèin ? An-aoibhinn dhuinn-ne, mur bitheadh
Dia mòran na's cùramaich' umainn na tha sinn-fe'in ! agus
mur tugadh è gràdh na's feàrr dhuinn na tha sinne 'toirt
dhà-san, no dhuinn-fèin I
Na abair idir, " b'fheàrr leam giùlain le trioblaid
air-bith eile na leis an trioblaid so." Na'n- cronaicheadh
Dia thu le trioblaid a b'urrainn thus' a ghiulain, cha
n-f haiceadh agus cha trèigeadh tu d'iodhol. Agus na
abair ni's mò, " Na'n saoradh Dia mì o'n trioblaid so,
200 Cha n-fhaighear Foìs
is ànn bu toilichte leam a giùlain." Nach mòr, maith
leat gealladh Dhè, 'us e-fèin ag ràdh gu'n oibrich \ chum
do mhaith? Nach leòr leat a bhi air do dheanamh
cìnnteach gu'n saorar thu bho gach " trioblaid agus
tèinn" aig uair a' bhàis ? Na abair, " Na'n robh mì
comasach air mo dhleasanas a dheanamh, is ànn a
b'fhusa leam giùlain le mo thrioblaid." Tha thu comas-
ach air an dleasanas sin a dheanamh a ta chum do
mhaith fèin ; oir is ànn a chum do dheanamh na's
dùrachdaiche, do bheothachadh agus do chuideachadh
na's mò ann an deanamh do dhleasanais dhuit-fèin, a
thàinig an trioblaid so ort. Agus anis a thaobh do
dhleasanais do mhuinntir eile, cha n-'eil sin air 'ìarraidh
uait le Dia, gus an toir e-fèin comas dhuit a dheanamh.
Theagamh gu'n abair thu, " Tha mis' air mo shàrachadh
le sluagh diadhaidh : na'm b'è daoine mì-dhiadhaidh a
thug an trioblaid so òrm, is ann bu shocraiche leam ì."
Ciod-air-bith an instrumaid tre 'n tàinig do thrioblaid,
is ann o Dhia a ta ì, agus is tu-fèin a thoill ì ; agus nach
f heàrr dhuit anis sealltuinn na's mò ri Dia agus riut-
fèin ? Nach 'eil f hios agad gu'm bheil na daoine sin a's
feàrr, fathast peacach ann an cuid. Na abair idir,
" Na'n robh agam an sòlas sin a tha Dia, mar theirear,
a' toirt air amaibh fulangais, is ànn bu toilichte leam
fulang ; ach cha n-'eil mis' a' faicinnn dad de sin."
Mar a's mò 'dh'f huiligeas tu air sgàth fìreantachd, is
ann a's mò 'dh-fhaodas do dhòchas a bhi ris a' bheann-
achd sin ; agus mar is mò 'dh-f huiligeas tu airson do
dhroch giùlain fèin, is ànn a's f haide 'bhitheas mìlseachd
a' bheannachd sin gun teachd. Nach 'eil an sòlas a tha
thus' ag ìarraidh air a dhearmad, no air a dhiùltadh
leat? An d'oibrich do thrioblaid gu fàbharach ort,
agus an d'ullaich ì thu airson sòlais ? Am bheil thu air
d'irioslachadh ? Am bheil thu air do thoirt gu do
chionta mòr aideachadh gu fìrinneach, agus gu do
pheacadh sin a b'ànnsa leat, a thrèigsinn ; agus am
faighear thu nis gu dìchiollach, dùrachdach a' dean-
amh nan dleasanas a bha cho fad air an dearmad leat ?
An d'rinn do thrioblaid do chridhe peacach a thearbadh
o na h-iodholaibh a bh'agad roimhe, agus do thoirt gu
Dia fèin a ghabhail gu sìmplidh, mar do chuibhrionn
nan Naomh air thalamh. 201
agus mar d'f hois ? Mur d'rinn, cionnus is u rrainn
duil a bhi agad ri sòlas ? Am b'àill leat Dia do lot a
cheangal suas, agus ì fathast ag iongrachadh 'n a taobh-
stigh ? Cha n-è na tha thus' a' fulang a dh-ullaicheas
tu airson sòlais, ach deadh bhuaidh agus deadh thoradh
do thrioblaid air do chridhe, no fèum maith a dheanamh
dhì.
II. Chum 'fhaicinn cho mi-rèusanta 's a tha fois
ìarraidh ann an toil-ìnntinnibh aimsireil, no anns na
nithibh a ta làthair, smuainich, — Sin a bhi nis a' dean-
amh dia dhiubh, — Sin àicheadh na crìche 'tha aig Dia
'n an tabhairt duinn, — Sin an cèum gus an diùltadh
dhuinn, an toirt uainn, no an deanamh searbh dhuinn ; —
Cha n-'eil mallachd ann cho mòr ri cheadachadh dhuinn
ar fois a ghabhail 's an t-saoghal so, — sin fois ìarraidh
am far nach 'eil ì : mheudaicheadh na crèutairean, no
nithe an t-saoghail, gun Dia, ar truaighe gu mòr, — agus
dearbhar sin uile, le beachdachadh air ar fiosrachadh
fèin agus air fiosrachadh muinntir eile.
1. Is iodhol-aoradh gràineil, no brèug-aoradh, fois
ìarraidh do'n anam ann an crèutair, no ann am meadhon
air-bith. Is ì còir àraid Dhè fèin 'n a aonar, a bhi 'n a
fhois do'n anam. Is iodhol-aoradh soilleir ar fois
ìarraidh ann an saoibhreas, no onoir, agus cha n-'eil ach
ìodhol-aoradh beagan na's grinne, no na's fasanta na sin
ann am fois ìarraidh ann am meadhonaibh maiseach
nan gras. Faic cho mì-thaitneach 's a tha so do'n Tigh-
earn bhèannaichte : èisd anis ri gearan an Tighearna
òirnn-fè'in agus air luchd-iodhol-aoraidh eile, " Bu
chaoraich chàillte mo shluagh-sa, leig iad an àite-fois
air dìchuimhne." ler. 50. 6. " Is feàrr le mo shluagh-
sa fois ann an ni sam-bith eile na annam-fèin. Is feàrr
leo taitneas a ghabhail ann an cach a chèile, na annam-
sa. Ni ìad gàirdeachas ann an leantuinn mo chrèutair-
ean agus m' òrduighean, ach cha dean ìad gairdeachas
annam-sa. Seadh, ìarraidh \ad fois ann an saothair 'us
ann an dleasanas, ach cha n-ìarr \ad fois annam-sa,
B'f heàrr leo 'bhi ann an àit air-bith eile na maille rium-
sa. An ìad sin an diathan ? An ìad sin a shaor ìad ?
Am bi \ad sin na's feàrr dhoibh na bha mise, no na b'
àill leam a bhi dhoibh?' Na'm biodh agad-fem cèile
202 Cha n-fhaighear Fois
no bean, mac no nighean leis am b'f heàrr a bhi ann
an kit air-bith eile na maille riut-sa, agus a gheibhteadh
toilichte, subhach 'nuair a b'fhaide uait ìad, nach
gabhadh tu gu h-olc è? Mar sin gabhaidh Dia è matà.
2. Tha thus' ag àicheadh na crìche sin a tha aig Dia ann
am buileachadh nan toil-ìnntinn sin ort' Thug è dhuit
ìad a chum do chuideachadh gu teachd d'a ionnsuidh,
agus an cuir thus' ìad 'n a aite fèin ? Thug è dhuit ìad
mar bhiadh-ùrachaidh dhuit air do thurus, agus am fan
thu 's an tigh-òsda gun dol cèum na's f haide ? Faodar a
ràdh mu na sòlasaibh agus na h-òrduighean againn, mar
chaidh a ràdh mu na h-Israelich o shean, " Chaidh àirc
coimhcheangail an Tighearna rompa astar thrì làithean,
a rànnsachadh a mach àite-tàimh dhoibh." Air. 10. 33.
Mar sin, tha tròcairean an Tighearna a' sìor-dhol romh-
ainn an so, ach cha n-ìad na tròcairean sin ar fois. Cha
n-'eil ànnta, mar dh'aidich Eòin, am Baisteach, nach
b'esan Criosd, ach iomadh guth a' glaodhaich anns an
f hàsach so, 's ag ìarraidh òirnn sinn-fèin ullachadh air-
son rìoghachd Dhè, 's ag ìnnseadh dhuinn gu'm bheil
ar fìor f hois am fagus. Air an aobhar sin, ma dh-ìarrar
fois an so, gheibhear sinn a' dol calg-dhìreach an aghaidh
nan crìoch airson an tug Dia na tròcairean sin duinn,
'g am mi-ghnàthachadh gu cronail, agus 'g ar milleadh
fèin leis na nithibh a dh'òrduich Dia chum ar cuideach-
adh agus ar treòrachadh suas d'a ionnsuidh fèm.
3. Ma dk-ìarrar fois an so, is ì sin an dòigh gu thoirt
air Dia na tròcairean a tha sinn ag ìarraidh, a dhiultadh
dhuinn, no na tròcairean a ta againn a ghearradh uainn,
no an car a's lugha, an deanamh searbh dhuinn. Tha
Dia èudmhor anns a' chùis so seach cùis air-bith eile.
Na'm bitheadh agad-sa seirbhiseach 'bu docha le do
mhnaoi na thu-fèin, nach gabhadh tu sin gu h-olc dhì,
agus nach cuireadh tu an seirbhiseach sin air falbh à
do thigh ? Mar sin, matà, ma gheibh an Tighearn thus'
a' socrachadh do chridhe air an t-saoghal, agus ag ràdh,
" An so gabhaidh mi fois," na bitheadh iongantas idir
ort geda dheanadh è gu h-èudmhor, luath an t-socair
sin anshocrach dhuit. Ma tha gràdh aige dhuit, na
gabh iongantas geda bheireadh è uait an ni sin leis am
bheil è 'g ad' fhaicinn a' deanamh " croin ort-fèin." Is
nan Naomh air thaslamh. 203
tric a chunnaic mise daoine 's an t-saoghal so a' toirt
ionnsuidh air nithibh mòra 's a' caitheamh mòr ùine ri
oibribh ainmeil, cosgail ; agus a fhuair an toil a rìarach-
adh le fortan mòr an oidhirpean ; agus muinntir eile an
deigh dhoibh a bhi fada air an sàrachadh le trom thriob-
laidibh, a f huair buaidh orra, agus an sin, thòisich ìad ri
toil-ìnntinn agus fois a ghabhail anns an staid gus an
robh ìad air an toirt leis an fhortan a dh'oibrich an
oidhirpean fèin amach dhoibh. A dh' aon fhocal,
shaoil leo gu'n robh ìad anis socrach, sona, saoibhir.
Ach mar bu trice, is gann a thòisich ìad ri mealtuinn
na toil-ìnntinn so, 'nuair a bhuail am bàs ìad, no 'thàinig
aimhleas air-chor-eigin eile orra leis an robh an taitneas
so uile air a dheanamh neo-thaitneach, gruamach, no
searbh dhoibh. Cho luath 's a gheibhear a' chàinnt so
ann an cridhe duine, " Anam gabh fois, ith, òl agus bi
subhach," is ì gu tric an ath theachdaireachd a thig,
" Amadain, air an oidhche so fèin," no air a' mhìos so,
no air a' bhliadhna so, "ìarrar d'anam uait : an sin cò
dhà a bhuineas na nithe sin a dh'ulluich thu ?" Lue.
12. 19. Càit am bheil tigh anns nach faighear an
" t-amadan" sin a gabhail còmhnuidh ? Feuchadh gach
aon dhinn-ne nach è sin a cheart ainm fèin. Is iomadh
aon de sheirbhisich Dhè, a f huair a làithean a ghiorr-
achadh air an talamh, an lorg a bhi air a mheas agus
air a ghràdhachadh na's mò na b'fhìach è. Is dearbh
leam nach 'eil gach smuain mì-thoilichte agus gach
gearan eile a gheibhear againn, cho mì-thlachdmhor le
Dia, ri fois ìarraidh agus toil-ìnntinn ro rahilis a
ghabhail ann an nithibh taitneach na beatha so. Ma
bhuail Dia thusa le do bhean, do chlann, do chuid 'us
do chàirdean, no do thaitneas ànnta sin, a thoirt uait,
feuch thusa nach ann an lorg do thoil-inntinn a bhi
'sìor-stad ànnta sin, agus thu-fèin ag ràdh, " Tha mì
ceart anis," agus mar sin a' deanamh dia dhe do chor
taitneach, a bhrosnaich thu an Dia èudmhor gus a làmh
a shìneadh amach a'd' aghaidh ? Co dhiubh is caraid
no nàmhuid do Dhia thu, na biodh dùil agad gu bràth
gu'n ceadaich è dhuit d' iodholan a mhealtuinn le socair.
4. Na'n ceadaicheadh Dia dhuit fois a ghabhail anns
an t-saoghal so, is è sin mallachd a's mò 'b' urrainn
204 Cha n-fhaighear Fois
tuiteam ort. B'fheàrr dhuit a bhi gun aon là fois'
riamh anhs an t-saoghal so, oir mar sin dh-f haodadh
sgìos an t-saoghail a thoirt ort an f h\or fhois ìarraidh.
Ach ma cheadaichear dhuit suidhe sìos socrach, agus
fois a ghabhail an so, is truaghan gun fhois thu tre
àlaibh na bith-bhuantachd. Is è làn chuibhrionn a
ghabhail anns a' bheatha so, crannchur nam peacach
ro thruagh a bhitheas càillte gu sìorruidh. An tig è do
Chriosduidhean, matà, duil mhòr a bhi aca ri fois an
so ? Is ì ar fois a's nèamh dhuinn ; agus far an gabh
sinn fois, ni sinn nèamh dhuinn-fèin an sin. Agus nach
ìarradh tu nèamh na's feàrr na'n saoghal so ?
5. Ma's ànn an so a tha thus' ag ìarraidh fois',
tha thu 'g a h-ìarraidh am far nach 'eil ì — am far nach
urrainnear a faotuinn. Agus ma leanas tu air a
h-ìarraidh an so, bithidh araon do shaothair agus fois
shìorruidh d'anama càillte. Is ì ar fois, èirigh suas mu-
dheireadh gu làn mhealtuinn Dhe. Ach cha ruigear
air sin anns a' bheatha so, ni mò 'dh-f haodas dtiil a bhi
ri fois an so. Am faodar Dia a mhealtuinn anns an
eaglais a's feàrr air thalamh, mar tha è air a mhealtuinn
air nèamh ? Fada bho sin. Nach beag a tha na
naoimh a' mealtuinn de Dhia fo na meadhonaibh a's
feàrr? Innseadh an gearan 's an osnaich fèin. Is
bochd na comhf hurtairean na h-òrduighean a's fearr a
dh-easbhuidh Dhè fèm. An tigeadh do fhear-astair
tàmh air an t-sligh ? Cha tigeadh idir, do bhrìgh gu'm
bheil a dhachaidh aig ceànn na slighe. 'Nuair a gheibh
thu gach uile ni a's urrainnear a thoirt duit tre chrèut-
airibh agus tre mheadhonaibh, an d'fhuair thu, am
bheil agad na nithe sin uile anns an robh thu cho
fad a' creidsinn, na nithe a bha thu cho tric ag
larraidh ann an ùrnuigh, agus an duais àrd sin air-
son an robh thus' a' fulang ? Thar leam nach dàna
dhuit a ràdh gu'n d'f huair. Is cosmhuil sinn ri cloinn
bhig, a chaidh air seachran o thigh an athar, agus tha
Dia anis 'g ar treòrachadh dhachaidh, ach gheibhear
sinne ullamh gu dhol asteach do thigh sam-bith eile, gu
stad 'us cluith ris gach ni a choinnicheas sinn air an
t-sligh, agus gu suidhe sìos air gach tolman uaine ; agus
gu dearbh chabheag an t-saothair ar faighinn dachaidh.
nan Naomìi air thalamh. 205
An so tha sinn gach là araeasg shaothair 'us chunnart,
agus am fois, no àite-fois sin ? Nach tròm an obair a
ta romhainn ? Feuch, ar coimhearsnaich, ar n-anam-
anan agus ar Dia, agus nach mòr an obair a tha againn
ri dheanamh do thaobh gach aoin diubh sin ! Agus an
urrainn sinn fois a ghabhail ameasg nan obair sin uile ?
Is ionann ar fois air thalamh ri fois na h-àirc' ann am
meadhon Iòrdain : fois bheag, ghoirid : no ri Abraham
ag ìarraidh air na h-ainglibh tionndadh asteach agus an
anail a leigeil 'n a bhùth, far nach bu taitneach leo
còmhnuidh a ghabhail. An tigeadh do na h-Israelich
fois a ghabhail anns an f hàsach ameasg nathraichean,
ameasg naimhdean 's ameasg sgìos 'us gorta ? An
tigeadh do Noah dachaidh bhuan a dheanamh de'n àirc,
agus a bhi duilich gluasad amach aisde, an dè'igh " do na
h-uisgeachan traoghadh?" An tigeadh do'n mharaiche a
dhachaidh a thogail air druim a' chuain, agus fois a
ghabhail ameasg nan creag, nan gaineamh agus nan
stoirm feargach ? An tigeadh do'n t-saighdear fois a
ghabhail ann an teas meadhon a naimhdean? Agus
nach 'eil Criosduidhean mar luchd-turuis, mar mhar-
aichean agus mar shaighdearan ? Nach 'eil eagalan
againn astigh, agus cunnartan amuigh ? Nach 'eil sinn
ann an cunnartaibh an còmhnuidh ? Cha n-urrainn sinn
ith, no òl, no cadal, no obair, no ùrnuigh, no è'isdeachd,
no còmhradh a dheanamh, ach ameasg ribichean : agus
an suidhear sìos a ghabhail fois an so ? O nis, a
Chriosduidh, lean air d'obair ; seall ri do chunnart ; cum
romhad gu ruig a' chrìoch, coisinn am blàr, agus fàg
an talamh, mu'n smuainich thu air fois gun anshocair.
Ge-b'-e uair a labhras tu air fois 'fhaotuinn air thal-
amh, is cosmhuil thu ri Peadar air a' bhèmn ; ' tlia thu
gun fhios agad ciod a tha thu ag ràdh.' Na'n dubhairt
Criosd ris a' ghaduiche ìompaichte, gabhaidh tu fois an
so air a' chrann-chèusaidh, an àit a ràdh ris, " Bithidh
tu maille rium-sa an diugh ann am pàrras," nach dona
'chòrdadh sin ris ? Thar leam gu'm bu bhochd an f hois
do neach, fois a ghabhail ann an easlaint, ann an cràdh,
ann an gèur-leanmhuinn 's ann an àmhghar. Ach mur
dearbhar òirnn le ni sam-bith eile nach f haighear fois
an so, is cìnnteach bu chòir do f huighleach a' pheao-
206 Cha n-fhaighear Fois
aidh, " a ta gu furas ag ìadhadh umainn," a dhearbhadh
gu luath air gach creidmheach, nach ànn an so a gheibh
è fois. Air an aobhar sin, deiream ris gach neach a ta
nis agìarraidh fois' air thalamh, " Eiribh agus imichibh,
oir cha-n ì so bhur còmhnuidh, a chionn gu'm bheil e
air a shalachadh." Mic. 2. 10. Ann an nàdur nan
nithe sin cha n-'eil fìor fhois do'n f hior Chriosduidh.
Tha ìad ro bhochd gu sinne 'dheanamh saoibhir ; ro
ìosal gu sinne àrdachadh gu sonas ; ro f halamh gu
anam a shàsachadh ; ro dhiombuan gu sinne 'dheanamh
toilichte gu sìorruidh. Ma's ro shuarach fortan, no ni
sam-bith a mhìannaichear leinn gu dia a dheanamh
dheth, gu cìnnteach, is ro shuarach è gu fois ìarraidh
ànn. Fèumaidh fois an anama 'bhi iomlan, a chum
toil-ìnntinn mhaireannach a thabhairt dà. Ach f àsaidh
gach toil-\nntinn sean, a bheir crèutairean, agus sìol-
aidhidh ì às an dèigh a mealtuinn car ùine bige. Ged
fhrasadh Dia biadh ainglean anuas òirnn, is goirid gus
an gabhamaid sgìos de'n mhana fèm. Is neo-bhlasda,
trom a dh-fhàsas gach taitneas air thalamh, mur ath-
bheothaichear è le annas. Tha na h-uile chre'utairean
dhuinn-ne, mar tha na fiiùraichean do'n t-seillean ; is
beag mil a gheibh è air aon diubh, air an aobhar sin,
fèumar greasad a dh-ionnsuidh aoin eile. Mar a's mò
'chi sinn de 'n chreutair, is ann a's lugha gu mòr a
rìaraichear sinn leis. Is ìadsan amhàin nach f haic na's
mò na sgeimh a leth-muigh, a ta air an làn-toileachadh
leis a' chrèutair, gun aithneachadh idir cia mòr an
dìomhanas a ta anns an leth-stigh dheth. 'Nuair a
dh-aithnichear gu soilleir, làn, cor dhaoine eile, agus a
chithear an t-olc 's am maith, a ghaoid cho maith ris
an tomhas iomlanachd a ta annta, sguiridh ar meas orra,
agus ar taitneas ànnta.
6. Ma ghabhas sinn tlachd ann an crèutairibh agus
ann am meadhonaibh, a dh-easbhuidh Dhè leo, meud-
aichidh sin ar truaighe. Na'n abradh Dia riut, " Gabh
mo chrèutairean, m' fhocal, mo sheirbhisich agus
m'òrduighean, ach na gabh mi-fèin ;" am bu shonas sin
leat ? Na'n robh focal Dhè agad gun am Focal, a's è
Dia fèin, a bhi agad ; no aran an Tighearna, 'dh-eas-
bhuidh an Tighearna fèin, neach a's è an t-aran fior ;
nan Naomh air ihalamh. 207
no na'n abradh tu leis na h-Iudhaich, " Teampull an
Tigheama," agus tu gun Tighearn an teampuill agad. —
nach bu bhochd an sonas dhuit sin ? An robh muinntir
Chapernaum air an deanamh na bu shona, no na bu
traaighe le faicinn nan oibre cumhachdach a chunnaic
ìad, agus le cluinntinn briathran Chriosd a chual' ìad ?
Is cìnnteach cha n-f hois dhuinn an ni sin a mheud-
aicheas ar peacadh agus ar truaighe.
7. Anis, matà, dearbhar na nithe sin uile le beachd
achadh air ar fiosrachadh fèin agus air fiosrachadh
muinntir eile. Is iomadh ceud mile anam a dh'f lieuch
ri fois iomlan 'f haotuinn air thalamh, ach riamh cha
d'fhuair aon anam fois iomlan, no fois gu leòr an so.
Cha n-'eilear ag ràdh nach d'fhuair ìad toil-ìnntinn,
shiubhlach, ach fois agus rìarachadh, sin nithe nach
d'f huaradh riamh agus nach f haighear gu brkth anns a'
bheatha so. Agus am faod dùil a bhi againn-ne ris an
ni sin 'fhaotuinn an so, nach d'f huair duine sam-bith
eile riamh romhainn. Bu bheag aig Ahab a rìoghachd,
a dh-easbhuidh fìon-lios Naboit, ach cha robh è air a
rìarachadh an dèigh dhà am fìon-lios 'fhaotuinn.
1 Ri. 21. 2. Geda shealladh tu thairis air an talamh,
mar a rinn columan Noah, ag ìarraidh àite-fois, philleadh
tu air d'ais ag aideachadh nach robh è idir ànn. Rach
'us faighnich ri onoir, Am bheil fois an so ? Bu cho
math dhuit fois ìarraidh air sgòrr àrd nam beànn a's
gailbhiche stoirm, no ann an lasraichibh iEetna*.
Faighnich ri saoibhreas, Am bheil fois an so? Tha
dìreach a leithid 's a gheibhear ann an leabaidh dhris.
Iarr fois ann an taitneas saoghalta ; is cosmhuil an
f hois sin ris an ìasg a' slugadh a' mhaghair : 'nuair a's
mìlse leis an greim, is ann a's f haisg' am bàs air. Iarr
fois do d'anam ann an ìonnsachadh, agus eadhon ann an
òrduighean na diadhachd : faodaidh tu ola-ghèug an
dòchais 'f haotuinn. ànnta sin, mar mheadhon a' foill-
seachadh nithe na siorruidheachd, agus a' treòrachadh
dhaoine 'dh-ionnsuidh am fois, ach cha n-urrainn \ad
sin idir, dhiubh-fèin, fois a thoirt dhuit gu bràth. Is
maith a dh-f haodadh gach aon diubh sin uile freagairt
* Betnn theine ann an eilean Shicilia, air taobh deas na h-Eadailt.
208 Cha n-fhaighear Fois
a thoirt, mar thug Iacob do Rachel, " Am bheil mis' aii
àite Dhè," gu'n tigeadh tu do m' ionnsuidh a dh-ìarr-
aidh fois do d'anam ? Cha n-urrainn stàitean dhaoine
dùthaich no chirt, bailtean no bùth-thighean, achaidh-
ean no coilltean, airgiod no ionmhas, uaigneas no cuid-
eachd, leabhradan, searmoin no searmonachadh, ni
sam-bith cosmhuil ris an fhois bheannaichte so a
thabhairt dhuinn. Na'm b-urrainn thu fhaighneachd
de dhaoine marbh nan uile lìnn a bh'ànn, no de dhaoine
beò air feadh uile rìoghachdan a' chruinne-che', càit am
faighear fois, theireadh ìad uile riut, " Cha n-'eil fois an
so." Ach mur leòr leat fiosrachadh dhaoine eile, seall
ri d'fhiosrachadh fèin. An cuimhne leat anis a bhi
riamh ann an staid a rinn do làn-rìarachadh, no ma
bhà, an urrainn thus' a ràdh gu'm mair an staid sin
dhuit gu bràth ? Faodar a ràdh leinn uile, do thaohh
ar fois air thalamh, mar a thuirt Pòl do thaobh ar
dòchais, " Ma's anns a' bheatha so a mhàin a tha ì, is
sinn a's truaighe do na h-uile dhaoinibh." 1 Cor. 15. 19.
Anis, matà, ma chreidear an Sgriobtuir, no rèusan, no
ar fiosrachadh fèin, agus fianuis an t-saoghail uile, faod-
aidh sinn 'f haicinn gu soilleir, nach 'eil ionad-tàimh an
so. Agus ged is fìor sin, nach ciontach a gheibhear a'
chuid a's mò dhinn do thaobh a' pheacaidh so — ìarraidh
fois am far nach f haighear ì. Nach iomadh cèum mì-
thoileach, stad 'us seasamh a gheibhear sinne gu tric a'
deanamh mu'n àill leinn an Tighearn fèin a ròghnachadh
mar ar fois ! Gu tric fèumaidh Dia ar cèum a ghreasad
agus sinne iomain air falbh o gach cuspair eile, air eagal
gu'n suidh sinn sìos a' gabhail fois an so. Ma bheir è
dhuinn fortan, saoibhreas, no onoir an so, tòisichidh
sinn ann ar cridhe ri sùgradh agus dànnsa 'n an làthair,
mar a rinn na h-Israelich an làthair an laoidh òir a rinn
ìad dhoibh-fèin, ag ràdh, " Sin do dhèe," agus their sinn
"Is maith a bhi an so." Agus ma ni Dia na nithe sin
searbh dhuinn, nach beag ar fois gus an deanar ar staid
milis, no taitneach dhuinn, chum gu'm faigh sinn suidhe
sìos arìst a' gabhail fois ànnta I Ma bheir Dia an crèut-
air uainn gu lèir a chum ar leigheas, nach dìan, dùrachd-
ach a gheibhear sinn ri saothair, ri eigheachd 'us ùrnuigh
ag ìarraidh air an crèutair aiseag dhuinn, a chum fois a
nam Naomh air ihalamh. 209
ghabhail ànn arìst ! Agus am feadh a chumar uainn an
t-iodhol anns an robh ar taitneas roimhe, is feàrr leinn
a bhi beò ann an dòchas gu'm faigh sinn fathast è, agus
fois a dheanamh dhuirm-fèin dhe 'n dòchas sin, na teachd
a dh-ionnsuidh Dhe ; no thèid sinn o chrèutair gu
creutair, ag ìarraidh cuspair eigin eile 'n a àit ; agus mur
faighear ni sam-bith eile a lìonas suas àit na toil-ìnntinn
a chàill sinn, is feàrr leinn 'fantuinn mì-thoilichte, agus
fois a ghabhail ann am beatha na truaighe, na na h-uile
nithe a thrèigsinn agus greasad a dh-ionnsuidh Dhè !
nach mallaichte Mi-ihoil ar n-anamanan an aghaidh
teachd a' dh-ionnsuidh Dhe ! thus' a mhì-thoil, is
tu ban-mheirleach ar sìthe !
Na'n robh àit so-iomchair, no car socrach air-bith
ann an ifrinn, b'f heàrr leis an anam fois a ghabhail ànn,
na teachd a dh-ionnsuidh Dhè. Seadh, an uair a tha
Dia 'g ar treòrachadh d'a ionnsuidh fèin, agus an dèigh
dhà luachmhorachd a shlighean agus a sheirbhìs fèin a
dhearbhadh òirnn, gheibhear sinne fathast 'g ar meall-
adh fèin eadhon anns a' chè*um mhaith so, oir is feàrr
leinn ar cridheachan a shocrachadh air na cèumaibh a
tha 'g ar treòrachadh a dh-ionnsuidh Dhè, agus air na
h-òrduighean a ta nis a' labhairt ruinn mu Dhia, agus
air na gibhtibh 's air na beannachdan a thig o Dhia na
teachd gu làn-toileach d'a ionnsuidh fèin. Anis. a
Chriosduidh, na gabh iongantas mis' a bhi cho dìan a'
labhairt an aghaidh foiseachaidh anns na nithibh sin :
ach gabh an aire nach 'eil thu- fèin a' gabhail fois' ànnta.
Thar leam gu'm bheil fios agad gur dìomhanas saoibh-
reas, onoir agus toil-ìnntinn na beatha so ; agus gu'm
bheil thu 'g an àicheadh mar nithe anns nach faighear
fois ; agus is maith dhuit, ma's f hìor sin. Acb is beag
d'amharus air meadhonaibh nan gràs. Saoilidh tu
nach urrainn thu toil-ìnntinn ro mhòr a ghabhail ànnta,
'nuair a chì thu a' chuid a's mò de'n t-saoghal 'g an cur
suarach, no a' gabhail beag tlachd ànnta. Is maith is
aithne dhomh-sa gur còir an gràdhachadh, agus mòr
mheas a chur orra, agus cha Chriosduidh am fear leis
nach taitniche ìad na ni sam-bith eile 's an t-saoghal.
Ach an uair a gheibhear sinne (ni a tha ro thric a' tach-
airt,) toilichte le òrduighean a dh-easbhuidh Dhè leo,
210 Cha n-fhaighear Fois
'nuair is feàrr leinn searmoin mhaith na nèamh ; agus
an uair is ànnsa leinn ball de'n eaglais a ta bhos na 'n
eaglais iomlan a ta shuas ; is brònach am mearachd sin.
Na gabhadh d'anam sòlas ann an òrduighean, ach
amhàin cho fad 's a gheibhear Dia fèin ànnta, a' cuimh-
neachadh nach ìad sin nèamh, ach an ceud thoradh.
1 Am feadh a ta sinn aig an tigh 's a' choluinn, tha sinn
air choigrich (air falbh) o'n Tighearn'. 2 Cor. 5. 6.
Agus am feadh a ta sinn air falbh o'n Tighearn, tha
sinn air falbh o'n f hois. Na'n robh Dia cho toileach a
bhi air falbh uainn-ne 's a tha sinne 'bhi air falbh
uaith-san, agus na'n robh è cho mì-thoilichte a bhi 'n a
fhois duinn, 's a tha sinne fois a ghabhail ànn-san,
bhitheamaid dealaichte uaith agus air ar fàgail gun
f hois gu sìorruidh. A dh' aon f hocal, faic cho peacach
's a tha è dhuit a bhi mì-thoilichte le do staid air thal-
amh, agus cho neo-sheasmhach 's a tha do thoil-ìnntinn
ann an Dia fèin, agus bitheadh d'ùrnuigh gu tric ri
Dia, ag ìarraidh air an cionta sin a mhaitheadh dhuit.
Os-ceànn gach plàigh eile a ta air an taobh so do ifrinn,
feuch, gu'n dean thu caithris agus ùrnuigh nach faighear
thu gu bràth a' socrachadh do chridhe air ni, no neach
sam-bith ach nèamh, no idir a' gabhail fois' do d' anam
ann an ni, no neach air bith eile, ach Dia fèin.
III. Is è nis an ath ni a bheirear fainear, an so, —
an-toil neo-rèusanach an aghaidh bàs 'f haotuinn. Cha
n-àill leinn idir dealachadh ris an fheòil bhochd so,
chum seilbh 'f haotuinn air glòir agus fois nan naomh.
Gheibhear sinn a' sìor-stad agus a' deanamh maille,
cosmhuil ri Lot ann an Sòdom, gus, " air do'n Tighearn
a bhi tròcaireach dhuinn," an spìon è air falbh sinn an
aghaidh ar toile. Aidicheam nach 'ell am bàs idir
taitneach ann-fèin ; ach is taitneach fois an anama
maille ri Dia, agus is è am bàs an rathad cumanta air
an tèidear a dh-ionnsuidh na foise sin. Agus a chionn
gu'm bheil a' chùis so air a cur suarach le mòran, agus
grathail, no mì-thaitneach do na h-uile, feuchaidh m\
dhuibh anis nkdur agus leigheas na h-an-toile so, le
caochladh argumaid, mar a leanas : —
Tha mòran as-creidimh ìnnte. Na'n creideamaid da
rìreadh anns a' ghealladh a tha Dia 'n a f hocal a' toirt
nan Naomh aìr thalamh. 211
air fois na glòire ; na'n creideamaid da rìreadh gu'm
bheil Dia gun teagamh a' cìallachadh mar tha e-fèin ag
ràdh ; na'n creideamaid gu'm bheil Dia a' làn-rùnachadh
gach gealladh a làn-cho-lionadh, agus gu'm bheil sonas
cho mòr, 's a chuala sinn, air 'ullachadh airson nan
creidmheach, 'an àit dhuinn a bhi, mar gheibhear sinn
anis, mì-thoileach, no fo eagal bàsachadh, gu cìnnteach
is ànn a b'f hada leinn ar beatha, bu bhliadhna leinn
gach là, gus an tigeadh ar là mu-dheireadh. An
urrainnear idir a ràdh gu'm bheil sinne da rìreadh a'
creidsinn gu'n togar suas leis a' bhàs sinn o thruaighean
cho mòr, gu glòir cho mòr, agus sinne fathast an-toileach
bàs 'fhaotuinn? Ma's è ar teagamh fein air còir anns
a' ghlòir sin, is aobhar eagail dhuinn, tuigeamaid gu'n
deanadh f ìor chreidimh ann an cìnnteas agus ann an
òirdhearcas na foise so, sinne mì-fhoisneach gus am
faiceamaid ar còir oirre air a deanamh soilleir dhuinn.
Geda gheibhear mòr chreidimh agus mòr dhiadhachd
ann ar bilibh, gidheadh tha fathast mòran mì-chreidimh
agus mòran pàganachd anns na cridheachan againn,
agus is è sin is àrd aobhar do'n an-toil, no do'n eagal a
gheibhear annainn a dhol anùll tre'n bhàs.
Gheibhear an an-toil so ag èirigh bho fhuarachd
reòta ar gràidh. Ma's gràdhach leinn ar caraid, is toigh
leinn a chuideachd, is toigh leinn a làthaireachd, is
duilich leinn uainn è. 'Nuair a thig è h-ugainn, cuiridh
sinn fàilt air, agus gabhaidh sinn ris le gàirdeachas
'Nuair a gheibh è bàs, ni sinn caoidh air a shon, agus
gu tric caoidh ro mhòr. 'Nuair a dhealaichear neach o
charaid gràdhach, dìleas, tha sin dhà mar bhall air a
ghearradh o 'chorp. Agus nach bitheadh ar dèigh air
Dia cho làidir sin, na'n robh f ìor ghràdh againn dà ?
Ni-h-eadh, ach nach bu chòir dhuinn guàdh fada nan
cìan na's mò na sin a thoirt do Dhia, oir is fìor àillidh
esan seach gach uile charaid eile ? gu'n teagaisgeadh
an Tighearn sinn gu sealltuinn astigh gu dlùth air ar
cridheachan fèin, agus gus an aire cheart a thoirt, nach
f haighear sinn 'g ar mealladh fem anns a' chùis so !
Ciod-air-bith a dh-aidicheas sinn, ciod-air-bith a their,
no 'chreideas sinn, ma ghràdhaicheas sinn athair,
màthair, fear-pòsda, bean, leanabh, caraid, saoibhreas,
212 Cha n-fhaighear Fois
no ar beatha fèin, na's mò na Criosd, cha dheisciobuil
dhà-san sinn idir fathast. 'Nuair a thig là mòr an
dearbhaidh, cha n-ì idir a' cheist, Co a's mò a shearmon-
aich, no cò a's mò a labhair, ach, cò a's mò a ghràdhaich ?
Cha ghabh Criosd searmoineàn, no ùrnuighean, no
trasgadh, no idir ar maoin a thoirt do na bochdan, no
ar cuirp a thoirt gu bhi air an losgadh, 'an àit gràidh.
Agus an urrainn gràdh a bhi againn dhà, agus sinn
fathast coma cia fad a bhitheas sinn uaith-fèin ? Nach
b' aoibhneach Iacob a' dol a dh-f haicinn gnùis Iòseiph
's an Eiphit ? agus am bi sinne toilichte gun sealladh
'f haicinn do Chriosd ann an glòir, agus sinn ag ràdh
gu'm bheil gràdh againn dà ? Cha dàna dhomh a ràdh
nach 'eil gràdh idir againn dà, 'nuair a gheibhear sinn
cho an-toileach a dhol dachaidh gu fois na glòire ; ash
their mì, na'n robh tuilleadh gràidh againn, bhitheamaid
na's toiliche falbh. Na'n robh lasair naomh a' ghràidh
air a làn-bheothachadh ann ar broilleach, is toileach a
theireamaid le Daibhidh, " Mar a thogras am fiadh
chum nan sruth uisge, mar sin tha m'anam a' togairt a'
d' ionnsuidh-sa, a Dhè. Tha tart air m'anam chum Dhè,
chum an Dè bheò : c'uin' a thig mi, agus a nochdar mi
'am fianuis Dhè ?" Salm 42. 1, 2.
Bho'n an-toil so a ta annainn a dhol tre chèum a' bhàis,
tha è soilleir nach 'eil sinn ach beag-sgìth de'n pheac-
adh. Na'm b' è am peacadh olc a's gràineile agus a's
mò leinn, cha bhitheamaid toileach fuireach 'n a chuid-
eachd cho fada. " thus' a chridhe pheacaich, am-
aidich I thusa-fèin a b'àit-còmhnuidh, cho fada, do
gach ana-mìann neo-ghlan ; thusa, tobar a' sìor-thaom-
adh amach uisgeachan searbh, salach a' pheacaidh, nach
'eil thu fathast sgìth dheth ? Anam bhochd ! thu
fèin 'us d'uile bhuaidhean a' crìonadh sìos, thu cho
doilgheasach, truagh, mall anns gach gnìomh, thu
cho luchdaichte leis gach èucoir, agus nach 'eil thu
fathast sgìth dhe sin ? Am b'àill leat laidhe sìos
fathast fo d' èigin, fo do laigse, agus fo d' uireasbhuidh ?
An d'fhuair thus' am peacadh 'n a bhuannachd cho
tarbhach, 'n a chompanach cho fèumail, 'n a obair cho
taitneach, 'nuair a tha eagal cho mòr ort roimh uair do
dhealachaidh ris ? Nach ceart a dh-f haodadh Dia do
thoil a dheònachadh dhuit, a^us, arèir d' ìarrtais, d'àit
nan Naomh air thalamh. 213
a she'ulachadh dhuit, astar fada uaith-fèin^ agus do
chluasan a thairgneachadh ri dorsaibh sin na truaighe,
agus do ghlasadh amach gu sìorruidh bho fhois na
glòire ?"
Chithear nach 'eil mothachadh againn air dìomhanas
a' chrèutair, 'nuair is fuathach leinn cluinntinn, no
smuaineachadb air an imrich. " Ah ! anam amaidich,
mh\-shona! Nach 'eil gach prìosanach eile nis ag
osnaich an de*igh fuasglaidh ? Nach mìannach leis gach
tràill là saoraidh'? Nach mìannach gach duine tìnn air
slàint ? Nach f hada leis gach acrach gus am faigh è
biadh? agus, m' anam, am fuathach leat-sa-fem
fuasgladh ? Nach ìarr an seòladair am fearann 'f haicinn ?
Nach ìarr an tuathanach am foghar, agus an cosnach a
phàidheadh ? Nach f hada leis an f hear-astair gus an
ruig è a dhachaidh ? Nach f hada leis an rèisear gus an
coisinn è an duais, agus leis an t-saighdear gus an
coisnear am blàr ? agus am faighear thus' amhàin mì-
thoileach toradh do shaothair a mhealtuinn, agus crìoch
do chreidimh agus d'fhulangais 'fhaicinn 'us 'fhaot-
uinn? Am bruadar do bhròn? Ma's eadh, is dona
'thig dhuit eagal a bhi ort dùsgadh. Ach nach èudar
aideachadh gur bruadar agus sgleò uile thaitneas an
t-saoghail, muf'eil an saoghal anis air fàs tairis, — air fàs
na's caoimhneile na b'àbhaist dà?" Faodaidh sinne,
fo chunnart ar n-anamanan, sinn-fèin a dheanamh rèidh
ris an t-saoghal, ach gu bràth cha dean an saoghal
e-fein rèidh ruinn-ne." thus' anam neo-airidh !
leis am b'f heàrr còmhnuidh a ghabhail ann an tìr an
dorchadais agus a dhol air seachran anns an f hàsach
thioram, chruaidh, neo-thorach so na bhi ann am fois
maille ri Criosd ! thusa leis am b'f heàrr fantuinn ameasg
nam madadh-alluidh, agus fulang gach là fo ghathaibh
an scorpioin, na 'dhol a mholadh an Tighearna maille ri
armailtibh nèimh !"
Is ceannairc mhòr an droch an-toil so an aghaidh an
Tighearna. Nach 'eil ì gu soilleir a' dearbhadh gur feàrr
leinn an talamh so na Criosd, agus na nithe 'ta làthair na
sonas buan, agus gu'm bheil sinn mar sin a' deanamh fior
dhia dhiubh ? Na'n ròghnaicheamaid Dia fèin mar ar
crìoch, ar fois, ar cuibhrionn, ar n-ionmhas, ciamar a b'urr-
214 Cha n-fhaìghear Fois
Ainn sinn a bhi toilichte 'dh-easbhuidh a bhi gu dùrachd
ach ag \arrardh a mhealtuinn ? Agus chithear cealgair»
eachd anns an an-toil so. Am b'àill leat duine am-bith
do chreidsinn, 'nuair atheir thu gur è an-Tighearn fèin
d'aon dòchas, agus a labhras tu mu Chriosd mar " na
h-uile anns na h-uile," agus air an " lànachd aoibhneis
a ta 'n a làthair," agus an dèigh sin uile, is feàrr leat a
bhi air do shàrachadh fo na buillibh a's goirte 's a'
bheatha so, na dealachadh riutha agus a dhol astigh do
làthair an Tighearna. Nach 'eil sinn ag àicheadh ar
briathran fèin, 'nuair a labhras sinn cho garg an agh-
aidh an t-saoghail agus na feòla, 's a gheibhear sinn ri
osnaich 'us gearan air fulang fo thrioblaidibh goirt a'
pheacaidh, agus gidheadh cha n-'eil cùis eagail ànn a's
mò leinn na 'n uair sin a bheir fuasgladh dhuinn gu
bràth o gach trioblaid ?
Nach mòr a' chealgaireachd so ! sluagh ag aideach-
adh a bhi ri spàirn chruaidh, agus a' cogadh airson
nèimh, agus ìad mì-thoileach a dhol do nèamh : ag
urnuigh là an deigh là, 's ag ìarraidh beannachd nach
àill leinn a ghabhail 1 Is èucoir a' mhì-thoil so an agh-
aidh an Tighearna agus a gheallaidhean, a' maslachadh
a shlighean ann an sùilibh an t-saoghail. 'Nuair a chì
sluagh an t-saoghail sinne cho mì-thoileach a dhol gu
fois na glòire, nach 'eil ar giùlain 'g am brosnachadh gu
teagamh a chur ann am focal 's ann an gealladh Dhè ?
Nach abair ìad, Am bheil glòir ann cho mòr 's a tha
anSgriobtuiragainmeachadh? 'Xuair a chììadsinne cho
mì-thoileach dealachadh ris na nithibh a ta làthair, —
sinne a dh'aidich a bhi beò tre chreidimh, — sinne a bha
gu tric a' deanamh uaill às ar dòchas ri fois ann an
saoghal eile — sinne a bha cho tric ag ìnnseadh do
mhuinntir eile gur suarach na h-uile nithe a ta bhos
ann an coimeas ris na nithibh maireannach a ta shuas, —
fathast mì-thoileach a dhol suas a mhealtuinn nan nithe
sin ; nach teannaich an droch eisempleir so gu mòr
sluagh an t-saoghail 'n an as-creidimh agus 'n am feòl-
mhorachd 1 " Gu cìnnteach," their ìad, " na'n robh
dùil aig an luchd-aideachaidh sin ri glòir cho mòr, na'n
robh an saoghal cho suarach leo 's tha ìad ag ràdh, cha
bhitheadh ìad-fèin cho mì-thoileach a dhol imrich às."
nan Naonih air thalamh. 216
cia mòr an èucoir so an aghaidh Dhè agus anamanan !
ciamar a f hreagras sinn air a son ? Nach bu mhòr an
onoir do Dhia, nach bu mhòr an neart do na creidmhich,
agus nach bu mhòr an dearbhadh 's an teagasg do
as-creidmhich, na'n deanadh Criosduidhean arèir an
aideachaidh anns a' chùis so : na'm f àilticheadh ìad an
teachdair gu suilbhir, 'nuair a thigear 'g an gairm
dhachaidh gu fois na glòire.
Tha è soilleir o'n mhi-thoil so gur beag feum a rinn
sinn de'n ùin mhòir a chaith sinn air an talamh. Nach
d'fhuair sinn uile làithean ar beatha chum sinn-fèin
ullachadh gu bàsachadh ? cho liuthad bliadhna gu smn-
fèin a dheanamh ullamh airson aon uair, agus am bheil
sinn fathast cho mì-ullamh 'us cho mì-thoileach ? Ciod
a bha sinn a' deanamh ? Carson a dh'fhagadh cho fada
beò sin ? An robh gnothach a b'fheàrr na so againn ri
chuimhneachadh ? Am b' àill leinn rabhadh 'fhaotuinn
na bu trice ? Nach tric a chunnaic sinn am bas a' gairm
air ar coimhearsnaich ? Nach tric a bhuail è aig ar
dorus fèin ! Nach iomadh èucail a chiùrr ar cuirp,
ionnus gu'm b'èigin duinn èisdeachd ri " bìnn a' bhàis !"
Agus am bi sinn mì-ullamh agus mi-thoileach an dèigh
sin uile ? nach mi-chùramach, marbh-chridheach na
peacaich sinne, creutairean mi-dhìleas, neo-airidh a'
dearmad nan iomadh rabhadh a thugadh dhuinn le Dia,
agus a' brath ar n-anamanan fèin !
Cuimhnich, mur bàsaichear, cha ruigear air sonas gu
bràth. B'è am bàs a sheachnadh, àrd shonas a chàll,
mur togadh Dia suas sinn, mar thog è Enoch agus
Eliah, ni nach d'rinn è riamh roimh sin, no 'n a dhèigh,
ri neach air-bith eile. " Ma's anns a' bheatha so
amhàin a tha dòchas againn, is sinn a's truaighe de na
h-uile dhaoinibh." 1 Cor. 15. 19. Mur b'àillleat bàsach-
adh agusadhol do nèamh, ciod tuilleadha b'àillleat seach
geòcair, no brùid ? Carson a gheibhear sinn ri ùrnuigh,
agus ri trasgadh agus ri caoidh ? Carson a tha sinn a'
fulang tàire bho'n t-saoghal? Carson is Criosduidhean,
agus nach Pàganaich agus as-creidmhich sinn ; mur 'eil
sinn ag ìarraidh na beatha ri teachd ? Anis, a Chriosd-
uidh, am b'àill leat do chreidimh agus do shaothair, tor-
adh do dhleasanais agus d'fhulangais, uile chrìoch dc
216 Cha n-fhaighear Fois
bheatha, agus slàint tre fhuil Chriosd, a chall, agus a
bhi toilichte le cuibhrionn spìocaire, no brùid ? Gu-ma
feàrr leat a ràdh, mar thuirt aon àraid air a leabaidh-
bhàis, an dèigh do neachfhaighneach dheth, co dhiubh
a bha, no nach robh è mì-thoileach bàsachadh, " An
urrainn," ars' e-fèin, " neach a tha toileach a bhi maille
ri Criosd, a bhi mì-thoileach basachadh !"
Nach 'eil Dia toileach sinne 'ghlòrachadh leis a' bhàs,
agus carson a gheibhear sinn cho mì-thoileach bàsach-
adh, a chum a bhi air ar glòrachadh ? Shaoilinn, na'm
bitheadh prìonnsa toileach oighre 'dheanamh dhìot
air-fèin, gur gànn a dhiùltadh tus' an onoir sin. Bu
mhi-thàingeil, neo-airidh neach a dhiùltadh caoimhneas
cho mòr. Is teànn a bhuineas Dia ris a' mhuinntir a
bhitheas a' gabhail leisgeulan, 'nuair bu chòir dhoibh
teachd a dh-ionnsuidh Chriosd : tha è nis a' labhairt
'n an aghaidh, mar so, " Cha bhlais aon de na daoinibh
ud a fhuair cuireadh, de m' shuipeir-sa." Lùc. 14. 24.
Dìreach mar sin, matà, buinidh è ruinn-ne, ma gheibhear
sinn a' deilbh leisgeulan, 'nuair bu chòir dhuinn a
dhol gu toileach a chum fois na glòire.
Bu toileach an Tighearn Iosa teachd anuas o nèamh
a dh-ionnsuidh na talmhainn air ar son-ne, agus am bi
sinne mì-thoileach a dhol imrich o'n talamh gu nèamh,
air ar son-fèin agus air a shon-san ? Dh-f haodadh è
'ràdh, " Ciod è sin dhomh-sa, ma dh-fhuiligeas na
peacaich sin ? Ma's luachmhoire leo am feòil na 'n
anamanan fèin, agus an ana-mìannan fèin na grkdh
m' Athar-sa ; ma reiceas ìad an anamanan air neo-ni,
cò is còir an càll sin 'fhulang? An è Mise, air an d'rinn
ìad èucoir ? Am faod \ad d'an deòn mo lagh a bhriseadh,
agus am fèum mis' am pìan, a thoill ìad, 'f hulang ? An
èudar dhomh teachd anuas o nèamh a dh-ionnsuidh na
talmhainn agus mi-fèin èideadh le feòil an duine, gu bhi
air mo chur fo smugaidean 'us fo mhagadh dhaoine, gu
trasgadh agus guil a dheanamh, agus gu fallas tròm a
shileadh, agus gu m' fhuil a dhòrtadh agus gu bàs
mallaichte 'f hulang ; agus sin uile airson dhurragan
truagh leis am b'fheàrr an anamanan fèin a chur fo
cunnart, na aon ghreim toirmisgte àicheadh dhoibh-fèin ?
An tilg ìadsan air falbh ìad-fèin cho suarach, 'us mise
nan Naomh air thalamh. 217
'g an saoradh le luach cho daor?" Mar so chithear
gu'n robh cion-fath mòr aig Criosd a bhi mì-thoileach
teachd 'g ar saoradh, ach gidheadh thàinig è gu toileach,
deònach. Ach cha n-'eil rèusan air-bith ann gu sinne
'chumail o theachd a dh-ionnsuidh Chriosd, mur labhair
sinn an aghaidh ar dòchais, ag ìarraidh fantuinn gu
bràth ann ar dosgainnibh fèin. Thàinig Criosd anuas
a chum sinne 'thogail suas. Agus am b'àill leinn
Criosd 'f huil a dhòrtadh, saothair cho mòr a dheanamh
air ar son, agus falbh arìst, gun sinn-fèin a dhol maille
ris idir. An do cheannaich è fois dhuinn le eirig cho
luachmhor ? Am bheil oighreachd ' air a ceannach
dhuinn le fuil Chriosd?' Agus am bheil sinne, an
dèigh sin uile, mì-thoileach a dhol astigh do'n oigh-
reachd againn-fèin ? Ah ! a dhaoine, is ann aig Criosd
'us cha n-ann idir againn-ne, a bha cion-fàth a bhi
mì-thoileach. gu'n deanadh an Tighearn ar mì-thoil
a mhaitheadh dhuinn, agus a' mhi-thàingealachd so a
shlànachadh, a' gearradh uainn gach smuain nach 'eil
arèir a thoile fèin.
Nach 'eil sinn a' cuideachadh le droch ìnnleachdan
nan naimhdean a's miosa agus a's an-iochdmhoire a ta
againn, 'nuair a gheibhear sinn mì-thoileach siubhal,
agus a dhol do nèamh ? Ciod ì obair an diabhuil gach
là ? Dìreach ar n-anamanan a chumail o Dhia. Agus
am bi sinne toilichte le sin ? Nach 'eil sinn ag ìarraidh
leth na h-ifrinn dhuinn-fèin, am feadh a gheibhear sinn
ag ìarraidh a bhi air falbh o nèamh ? Nach taitneach
an spòrs so le Sàtan, a Chriosduidh, do mhìann-sa agus
a mhìann fèin a bhi nis a' còrdadh anns a' chuis so ?
'Nuair a chì è nach urrainn è do mhealladh sìos leis gu
ifrinn, is maith leis gur urrainn è do chumail cho fad
temach à nèamh, agus a thoirt ort-fem a bhi gu dùrachd-
aah ag ìarraidh sin 1 Ho ! na toilich idir an diabhul,
a' deanamh croin cho mòr ort-fèin ! Nach 'eil eagal a'
bùàis gach là anshocrach dhuinn, 's a' sìor-phìanadh ar
beatha, 'nuair bu chòir dhuinn a bhi làn aoibhneis, 's a'
meòrachadh air a' bheatha bheannaichte ri teachd;
gach là 'us uair air air beothachadh suas le smuaintibh
milis, sòlasach air sonas sìorruidh na glòire ? Ach is
ann a gheibhear sinne gu ro thrki air ar crathadh, air
218 Gha n-fhaìghear Fois
ar gluasad, no air ar buaireadh le droch eagalaibh gun
aobhar ! Mar sin, a' milleadh ar sòlais fein, 's a' rèubadh
às a chèile nan toil-ìnntinn a's àirde luach. 'Nuair a
dh-fhaodamaid laidhe sìos, èirigh suas agus gluasad
mu-n-cuairt le cridheachan air an sàr-lìonadh le aoibh-
neas ann an Dia, is ànn a gheibhear sinn an còmhnuidh
air ar lìonadh le grath 'us uamhas. An tìair am bheil
eagal a' bhàis, bithidh eagal air a ghnàth ; a chionn
gu'm bheil aobhar aige do ghnàth, dùil a bhi aige ris a'
bhàs. Agus cionnus is urrainn beatha an duine sin a
bhi sòlasach, a tha beò fo eagal gun sgur, gu'n càill è
gach sòlas 'us taitneas ?
Cò às a tha eagal a' bhàis ? nach sinn-fèin a chruth-
aich è ? nach è am fulangas so ar deanadas fèin ? Mar
nach bu leòr leinn gach cronachadh a thug Dia dhuinn
a chum ar maith, fèumaidh sinne sinn-fèin a shàrachadh
a chum ar cron. Nach 'eil am bàs seaibh gu leòr
dheth-fèin. ged nach deanadh sinne a shearbhachd
dùbailt, no trì-fìllte? Tha na triublaidean a leigear
òirnn le Dia, gu lèir a' treòrachadh gu buil mhaith.
Tha ìad 'g ar toirt o thrioblaid gu foighidin. o sin gu
dearbhadh, agus arìst gu dòchas, agus fa dheòigh gu
glòir. Ach tha na trioblaidean, a bheir sinn òirnn-fein,
a' sìor-ìadhadh umainn, 'g ar sìor-chuairteachadh, agus
sinn-fèin a' dol o pheacadh gu trioblaid, o thrioblaid
gu peacadh, agus o thruaighe gu truaighe gun stad.
Cha n-è sin uile, ach f àsaidh ìad mòr, lìonrahor 'n an
ce'um. Is mò gu tric gach peacadh ùr na 'm peacadh a
rinneadh roimhe, agus mar sin meudaichidh trioblaid
òirnn : ionnus, mar abair sinn gu'n d'rinn Dia pìanad-
aiiean dhuinn-fein dhìnn, gur beag ar fèum air a bhi
cho tric ag altrum eagal a' bhàis.
Ach nach beag is fhiach, agus nach neo-tharbhach
an t-eagal so ? ' Cha n-urrainn ar chram uile aon
fhuiltein a dheanamh geal no dubh.' no "aon làmh-
choille a chur ri ar n-àirde fein." Agus cha mhò is
urrainn eagal ar trioblaidean a bhacadh, no idir uair ar
bàis a chur aon mhionaid na's fhaide uainn ; oir toil-
each, no mì-thoileach sinn, fèumar falbh. Is tric a
gheibhear eagal a' greasad muinntir a dh-ionnsuidh a'
bhAis, ach cha chualas riamh gu'n robh bàs duine sam-
nan Naomh aìr thalamh. 219
bith air a chasgadh le eagal. Gu cìnnteach is maith
dhuinn eagal glic, cùramach a bhi òirnn às a' chunnart
a ta an dèigh a' bhàis. Bu tarbhach an t-eagal so do
mhòran, agus tha è anabarrach fèumail a chum sluagh
a chumail amach às a' chunnart sin a tha air taobh
thaìl a' bhàis ; ach is neo-tharbhach, peacach eagal a
bhi air aon de oighreachan Chriosd a dhol astigh d'a
oighreachd fèin. Nach 'eil eagal a' bhàis a' ribeadh ar
n-anamanan, 's ag àrach iomadh buairidh? Ciod a
thug air Peadar a Thighearn àicheadh ? Ciod a bheir
air luchd-claonaidh an f hìrinn a thrèigsinn air amaibh
dearbhaidh, no fulangais ? Carson a sheargas duilleag
ghorm agus bhog a' chreidimh neo-fhreumhaichte fo
theas na gèur-leanmhuinn ? Is olc eagal prìosain, is olc
eagal bochduinn, ach is è eagal a' bhàis a's mìosa gu mòr.
Mar is mò d'eagal às a' bhàs, is ànn gu tric is mò do
ghealtachd agus do neo-dhìlseachd ann an seirbhis Dhè.
Is è am peacadh so, anns am bheil sinn ciontach cho
tric, an toll dorch, truaillidh sin anns am bheileas a'
deilbh ìnnleachdan lìonmhor an as-creidimh, gearan
air riaghladh glic Dhè, agus droch smuaintean mu
oibribh a fhreasdail.
Smuainich air an ùin fhada, chubhaidh, chuimsich a
fhuair mòran dhìnn air thalamh. Ma's àill le duine
siubhal idir, carson a bhitheadh è mì-thoileach a dhol
imrich gu fois na glòire, aig aois dheich bliadhna fichead,
no aig dà fhichead, maehì Dia iomchuidh a ghairm, cho
deònach 's a rachadh è aig trì fichead 's a deich, no aig
ceithir fichead ? Cha dean ùin f hada truaillidheachd a
cheànnsachadh. Cha shearg agus cha chrìon ì gu bràth
le aois. Mur faigh sinn tuille gràis maille ri làithean
fada, is ann a bhitheas sinn, arèir nàduir, a' fas na's
miosa.
" m'anam siubhail 'an sìth I Mur b'àill leat
saoibhreas 'us onoir gun tomhas, na ìarr ùin ro fhada
air thalamh. m'anam I na'n tuigeadh tu cho neo-
airidh 's a tha thu air aon uair de'n fhoighidin sin a
ghiùlain leat cho fada, theireadh tu, Is mòr mo thìm.
Nach 'eil crìoch do làithean air a suidheachadh le
gliocas Dhe ? Cuiridh Dia onoir air-fèin ie caochladb
duine agus le iomadh lìnn, agus cha n-ànn le aon duine
220 Cha n-fhaighear Fok
no aon lìnn. Air dhuit-sa d'obair fèln a dheanamh,
agus do rèis òrduichte fèin a ruith, gluais dhaohaidh gu
toilichte, agus lìonadh muinntir eile d'àit, gach aon
diubh a' dol 's a' tighinn 'n a char fèin, cho maith riut-sa.
Is lìonmhor dleasanas a tha aig làithean fada. Iarr
thusa, matà, gràs a chum fèum na's feàrr a dheanamh
dhe d'aimsir, agus bi toilichte le àireamh do làithean.
" m'anam ! agad-sa bha tomhas freagarrach de
shòlasaibh na beatha so. Dh-f haodadh Dia do bheatha
'dheanamh truagh, tròm dhuit ; dh-f haodadh a sgìos
agus a h-uallach a bhi air an deanamh cho mì-thaitneach
dhuit 's a tha d' eagal anis dealachadh rithe. Dh-f haod-
adh è 'cheadachadh dhuit do làithean a chaitheamh ann
an dorchadas an aineolais gun eòlas teàrnaidh air
Criosd : ach faic mar dh'f nosgail è do shùilean air
maduinn do làithean, a' teagasg eòlais dhuit gu tric air
obair do bheatha. An do thilg d'Athair nèamhaidh
do chrannchur anns an Roinn-Eòrpa, agus cha n-ànn
's an Asia, no ann an Africa ; ann an America, no ann
an Sasunn, agus cha n-ànn 's an Spàinn, no 's an
Eudailt ? Nach do lìon è d'uile bheatha le tròcairibh
prìseil, agus am beag leat anis do chuibhrionn ? Smuain-
ich, nach iomadh uair shòlasach, nach ìomadh sàbaid
thaitneach, lèughadh luachmhor, còmpanach dìleas,
furtachd iongantach, fàth-chothrom òirdheirc, obair
tharbhach, sgdul aoibhneach. fiosrachadh milis agus
freasdal miorbhuileach a shealbhaich do bheatha ! An
robh do bheatha cho milis dhuit as nach àill leat deal-
achadh rithe ? An è sin do thàing do 'n Tì sin a tha,
mar sin, ag ìarraidh do thoirt a dh-ionnsuidh na mìl-
seachd a thaisg e-fèin snas dhuit ? thus' anam amaid-
ich ! b'fheàrr gu'n robh thu cho sanntach an deigh na
sìorruidheachd 's a tha thu an dèigh na beatha sin a
tha gach uair a' seargadh agus a' crìonadh as. B'f heàrr
gu'n robh thu cho dèigheil air gnùis Dhia ann an glòir
's a tha thu air còmhnuidh air thalamh ! Na'n robh,
ghlaodhadh tu, ' C'arson a ta 'chavbad co f had a'
teachd? c'arson a ta rothan a charbaid a' deanamh
moille ?' Cia f had, a Thighearna ! cia f had !
" Ciod, na'n ceadaicheadh Dia dhuit a bhi beò mòran
ohliadhnachan air talamh, ach na tròcairean, a bha ag-
nan Naomh air thalamh. 221
ad roimhe, àicheadh dhuit ? Nach f haodadh è beatha
'thabhairt duit, mar thug è na gearra-goirt do na
h-Israelich ghearanach ? Dh-f haodadh è beatha 'thabh-
airt duit gus am bitheadh tu sgìth dhì, agus cho toilichte
dealachadh rithe 's a bha Iùdas, no Ahitophel ; agus
gus am fàgaidh ì thu cosmhuil ri iomadh crèutair
truagh 's an t-saoghal, a's gànn is urrainn ìad-fèin a
chumail o làmh-mharbhaidh a chur 'n am beatha fèin.
Na trì-sa, matà, ag ìarraidh làithean cho fada, air eagal
gu'm faod ìad a bhi 'n am mallachd 'us cha n-ànn idir
'n am beannachd dhuit.
" m'anam ! nach lìonmhor seirbhiseach luachmhor
le Dia, às gach lìnn agus àit, a chaidh dhachaidh
romhad ! Cha n-ànn idir air rathad neo-choisichte 'tha
thus' a' dol. Cha tus' idir an ceud neach a chaidh
null air an t-sligh so. Cò de na naoimh, ach Enoch
agus Eliah, nach deachaidh tre chèum a' bhàis ? Agus
am feàrr thusa na ìadsan ? Is iomadh ceud mìle de na
naoimh a fhuair bàs, seach na tha an diugh air an
talamh dhiubh. Nach mòr an àireamh dhe do chàir-
dean gràdhach fèin, agus dhe do chompanaich ann an
dleasanas, a dh'fhalbh, agus carson a bhitheadh tusa
cho mì-thoileach an leantuinn ? Ni-h-eadh, ach nach
deachaidh Criosd fèin air an t-sligh so ? Nach d'rinn
è, le 'chorp fèin, an uaigh socrach, agus an dus cùbh-
raidh dhuinn, agus am bheil thusa m-ìthoileach Criosd
a leantuinn cuideachd ? Gu-ma feàrr leat a ràdh le
Tòmas ' Rachamaid-ne mar an ceudna, chum gu'm
faigh sinn bàs maille ris'."
Mur leòr na chaidh a ràdh gu muinntir a dheanamJt
rèidh ri imrich a' bhais, is beag a ni Sgriobtuir no
rèusan. Labhair mì gu pailt air a' chùis so, a chionn
gu'n d'fhuair mì sin fèumail dhomh-fèin agus do
mhuinntir eile ; agus a chionn gu'm faca mi mòran
Chriosduidhean a b'urrainn mòran a dheanamh, agus
mòran 'f hulang airson Chriosd, ach is beag dhiubh sin
a b'urrainn am bàs 'f hulang gu toileach ; agus àireamb
lìonmhor eile, geda thug ìad, ann am pàirt, buaidh
air truaillidheachd an nàduir, is ro bheag dhiubh a
f huair buaidh air an an-toil so. Cha n-'eil mi idir ag
ìarraidh air sluagh mi-dhiadhaidh, no air na h-aingidh
222 Caithe-beatha nèamhaìdh
eagal a' bhàis a chur uatha : is ànn is iongantach, gu
dearbh, nach 'eil tuilleadh orra dheth. Is iongantach
nàch 'eil ìad an còmhnuidh fo chrith eagal às a' bhas.
Tuilleadh teannachaidh dhoibh-san fo'n eagal so, gus
an tig ìad a dh-ionnsuidh Chriosd a sgapas air falbh
gach eagal, mar a sgapas a' ghaoth am moll.
Caibdeil XI.
Mor luach Caithe-beatha Nèamhaidh a choimhead f
no àiteachadh air thalamh.
Am bheil fois oho glòrmhor air a fàgail dhuinn?
Carson, matà, nach 'eil sinn a' smuaineachadh oirre
na's trice ? Carson nach 'eil ar cridheachan suidhicht'
oirre an còmhnuidh ? Carson nach 'eil ar cridheachan
a' tuineachadh air an f hois so, agus a' meòrachadh oirre
gu seasmhach ? Ciod idir is aobhar do'n dearmad so ?
Am bheil sinn rèusantach anns a' chùis so ? Freagair
a' cheist. Dh'ullaich an Dia sìorruidh glòir cho mòr
dhuinn, agus gheall è sinn-fèin a' thogail suas a chum
còmhnuidh a ghabhail maille ris-fèin, agus nach fhìach
sin smuaineachadh air ? Nach bu choir do mhìann ar
cridheachan a bhi 'plosgartaich an dèigh na foise so ?
Am bheil sinn a' creidsinn so, agus sinn fathast 'g a
dhì-chuimhneachadh agus 'g a dhearmad ? Mur cead-
aich Dia dhuinn teachd dlùth do'n t-solus so, ciod a
thathas a' cìallachadh leis gach cuireadh durachdach a
tha e-fèin a' tabhairt dhuinn ? Carson a tha è cho tric
a' dìteadh talmhaidheachd ar n-ìnntinn, agus ag àith-
neadh dhuinn ar cridheachan a shocrachadh air na
nithibh a ta shuas ? Ah ! cridheachan truaillidh !
Na'n robh fois nèimh air a toirmeasg dhuinn le Dia,
is ànn bu dòcha sinn a h-ìarraidh, ach cha ghluais ar
cridheachan aon òirleach d'a h-ionnsuidh, 'nuair a tha
Dia ag àithneadh dhoibh èirigh suas gu nèamh. Cos-
mhuil ri ar sìnnsearaibh peacach, na h-Israelich, nach
gluaiseadh cèum, ach a dh'èirich ann an ceannairc.
'nuair a dh'òrduich Dia dhoibh gluasad a dh-ionnsuidh
tir Chanàain ; ach cho luath 's a thoirmisg è dhoibh a
a choimhead air thalamh. 223
dhol air an agbaidh, thog ìad orra gu falbh gun dàil.
Mar a's trice 'their l)ia " Na gràdhaichibh an saoghal,
no na nithe a tha 's an t-saoghal," is ann a's teotha
dh-fhàsas ar gràdh do'n t-saoghal. Nach saor, tric
a gheibhear sinn a' smuaineachadh air ar taitneasaibh,
air ar càirdean, air oibribh, air an fheòil 's a h-ana-
mìannaibh, seadh air èucoiribh 'us truaighean, air
eagalan 'us trioblaidean 1 Ach càit air thalamh am
faighear Criosduidh aig am bheil a chridhe làn-shuidh-
ichte air an f hois nèamhaidh ? Dè so ? Am bheil sinn
cho làn aoibhneis, agus gun fhèum air tuilleadh?
Nach 'eil dad idir air nèamh gu sinne 'dheanamh aoibh-
neach ? Ach nach ànn againn a tha na cridheachan
feòlmhor, tròm, dall. Ishcheamaid na cridheachan
feòlmhor sin anns am bheil cho beag sùim mu Chriosd,
agus mu ghlòir. Mur labhramaid air ni sam-bith eile,
ach air nithibh an t-saoghal so, mheasadh na h-uile sinn
mi-dhiadhaidh ; carson, matà, nach meas sinn ar cridh-
eachan fèin mi-dhiadhaidh, 'us cho beag tlachd aca ann
an Criosd agus ann an nèamh ?
Ach is ànn amhàin riutha-san aig am bheil an
cuibhrionn air nèamh a thatar a' labhairt an so, —
riutha-san aig am bheil an dòchas an sin, agus a thrèig
na h-uile nithe airson na glòire so : agus am bi sgàth
òrm a chomhairleachadh dhoibh-san ìnntinn nèamhaidh
àiteachadh air thalamh? Mo chomh-Chriosduidhean,
mur èisd, mur gèill, mur creid sibhse, cò eile a nì è ?
Is maith a dh-f haodas sinn gearan a dheanamh nach
èisd an saoghal ain-diadhaidh, dàll ri earail dìleis, agus
a ràdh, mar thuirt Maois, " Feuch, cha d'èisd clann
Israeil rium ; cionnus ma tà 'dh'èisdeas Pharaoh rium-
sa?" Ach, a lèughadair, comhairlicheam dhuit, ma tha
dòchas agad ri cuid anns a' ghlòir so, do chridhe fèin a
ghairm anis gu cùnntas. Cronaich è gu sgaiteach airson
a dhearmaid air Dia. Tog suas do smuaintean de gach
dìomhanas. Lùbadh d'anam agus smuainicheadh è air
sìorruidheachd. Dean saothair chabhagach airson na
beatha ri teachd. Cleachd thu-fèin ri meòrachadh
spioradail. Na biodh do smuaintean air na nithibh so,
ainmig, no èutrom. Fairc d'anam ann an sòlasaibh
nèimh. Ma gheibh thu d'anam mì-thoileach, ceann-
224 Caithe-beatha nèamhaidh
saich è. Ma thòisicheas è ri fannachadh, beothaich è.
Ma thòisicheas do smuaintean nèamhaidh ri sgaoileadh,
cruinnich astigh ìad ; cum air an obair ìad, agus na
ceadaich dhoibh, air chor sam-bith, a bhi rag, leisg,
no dearmadach. Agus an dèigh dhuit, ann an ùmh-
lachd do Dhia, oidhirp a thoirt air an obair mhaith so,
agus fàs eòlach oirre, dean faire air do smuaintibh,
gus an ìonnsuich ìad gèilleadh : an sin gheibh thu thu-
fèin fagus do nèamh, agus blaisidh tu air a' mhìlseachd
a ta ann an oibribh agus ann an slighibh Dhè, agus
tuigidh tu gur beatha aoibhneach, beatha dhiadhaidh.
Gheibh thu an sòlas pailt sin a bha d'ùrnuigh, do
phlosgartaich agus d'osnaich ag ìarraidh — sòlas nach
'eil mòran Chriosduidhean a' faotuinn anns a' bheatha
so, do bhrìgh nach aithne dhoibh an rathad ceart d'a
ionnsuidh, no ma's aithne, cha n-fhaigliearìad gu dìleas,
dùrachdach a' gluasad ànn le'n uile chride. Na abair
idir, " Cha n-urrainn sinne ar cridheachan a shocrach-
adh air nèamh ; is è sin obair Dhè fèin." Gun teagamh,
is è Dia àrd fhear-riaghlaidh a' chridhe, ach cuimhnich,
is tu-fèin an ath f hear-riaghlaidh fo Dhia air do chridhe
fèin. Ged ' nach urrainn sinne ni sam-bith a dheanamh
is èugmhais Chriosd,' gidheadh fo làimh Chriosd, faod-
aidh tu an obair mhòr so a dheanamh, agus fèumaidh
tu a deanamh, mur dean, bithidh tu-fèin agus do shaothair
càillte, an lorg do dhearmaid. Anis, a Chriosduidhean,
na'n robh bhur n-anamanan beò-dhùrachdach, slàinteach,
neartmhor, gheibheadh ìad taitneas agus mìlseachd ann
an smuaintibh aoibhneach a' chridimh air an t-sonas ri
teachd, mòran, mòran na's mò na gheibh an stamag a's
fallaine càil anns a' bhiadh a's mìlse blas, no ann an
cuspair tìmeil air-bith a's urrainnear a mhealtuinn : agus
thuigeadh sibh cho sòlasach, socrach, prìseil 's a tha an
obair bheannaichte so.
Tha fios agam gur ro ghann ar togradh a dh-ionnsuidh
an dleasanais so, fhad 's a bhitheas sinn air ar cuairt-
eachadh leis an f heòil, agus le fuighleach na h-ìnntinne
feòlmhoire sin a ta 'n a naimhdeas an aghaidh Dhè,
agus an aghaidh na h-oibre so, agus air an aobhar sin,
cuiridh mì sios an so cùisean smuaineachaidh a bhitheas
gun teagamh fìor luachmhor agus èifeachdach do
a choimhead air thalamh. 225
Chriosduidhean, agus a ghluaiseas ìad gu tòiseachadh
air an dleasanas òirdheirc so, ma dh-èisdeas agus ma
ghabhas ìad riutha gu cùramach, 'g an tuigsinn arelr
an luach. Smuainich gu h-àraid matà : —
Dearbhaidh an obair so dìlseachd do dhiadhachd, —
Is 1 òirdhearcas a's airde ann an nàdur a' Chriosduidh,
— Is ì an dòigh a's feàrr gu bhi beò gu toilichte, — Is ì
dìon a's feàrr a ghleidheas tu bho bhuaireadh a' pheac-
aidh, — Beothaichidh ì do ghràs agus do dhleasanas, —
Is ì deoch-ùrachaidh a's feàrr anns gach trioblaid,—
Fàgaidh \ thu tarbhach do mhuinntir eile, — Cuiridh ì
onoir air Dia ; — A dh-easbhuidh na h-oibre so diùltaidh
tu ùmhlachd a thoirt do àithntibh Dhè, agus caillidh tu
solus f ìor ghràsmhor agus fìor shòlasach an fhocail, —
Is ì d'obair a's rèusantaiche chum do 'chridhe 'shoc-
rachadhair Dia, mar thaa chridhe-fein cho mòr ort-sa, —
agus air nèamh far am bheil còir 'us dàimh cho mòr agad ;
A bhàrr air sin, cha n-'eil nì sam-bith eile ànn, ach nèamh,
air an fhìach dhuit do chridhe bochd a shoerachadh.
1. Smuainich, ma tha do chridhe suidhichte air
nèamh, cha n-urrainn thu dearbhadh na's feàrr na sin
'fhaotuinn air ionracas do chreidimh, no foillseachadh
na's soilleire air fìor obair nan gràs a bhi nis a' teàrnadh
d'anama. Is tric a dh-f haighnicheas tu, " Cionnus a
dh-aithnicheas mì, am bheil mì air mo naomhachadh
gu fìor ?" So dhuit comharradh neo-mhearachdach o
bheul Chriosd fèin : " Ge b'e àit am bheil bhur n-ion-
mhas, is ann an sin a bhios bhur cridhe mar an
ceudna." Mata 6. 21. Is è Dia ionmhas agus sonas
nan naomh ; nèamh an t-àit anns an dean ìad a làn-
mhealtuinn. Air an aobhar sin, is è 'n cridhe a ta
suidhichte, air nèamh, an cridhe sin a ta suidhichte air
Dia ; agus ciod an dearbhadh a's cìnntiche do'n
chridhe air gràs teàrnaidh, na e-fèin a bhi cheana
suidhichte air Dia tre Chriosd ? 'Nuair nach urrainn
ìonnsuchadh, no eòlas air do dhleasanas, no argumaid
do theanga, no idir obair do làmh. a chùis so a dhearbh-
adh dhuit, dearbhaidh staid do chridhe dhuit ì. Gabh
Criosduidh bochd aig am bhcil tuigse lag, cuimhne lag
agus teangaidh mhànntach, gidheadh ma tha a chridhe
suidhichte air Dia. ghabh è ris mar a chuibhrionn, agus
p
226 Caithe-beatha nèamhaidh
bithidh a smuaintean air nèamh, agus ìarraidh l
'dh-ionnsuidh an àite sin, ag ràdh " nach robh mis'
an sin !" Is prìosan leis gach là gus am faigh è seall-
adh ùrachaidh de'n t-sìorruidheachd. B'fheàrr leam
tȈs 'fhaotuinn ann an cor an duine sin, na ann an cor
duine a ta glè ainmeil, barraichte do thaobh ghibhtean
'us ghnìomhran, mur robh a chridhe suidhichte air Dia.
Is è an duine aig nach bi am fònn cridhe so, am fear a
ghlacar 's a dhìtear le Criosd air an là dheireannach,
h chionn nach 'eil " trusgan na bàinnse uime." Cha n-ì
idir a' cheist air an là sin, Cia uiread 's a b'aithne
dhuit, a dh'aidich, no labhair thu ? ach ciod an gràdh
a thug thu, agus càit an robh do chridhe? Anis, a
Chriosduidh, ma's maith leat dearbhadh a bhi agad air
do chòir air glòir, saothraich a chum do chridhe 'chumail
shuas. Mur cum am peacadh agus Sàtan d'aignidhean
de na nithibh glòrmhor a ta shuas, cha n-urrainn ìad
gu bràth do phearsa 'chumail uatha.
2. Is è cridhe nèamhaidh, òirdhearcas a's àirde ann
an nàdur a' Chriosduidh. Tha òirdhearcas cumanta ann
an Criosduidhean a ta 'g an àrdachadh os-ceànn an
t-saoghail, ach is onoir àraid so leis am bheil a' chuid
a's òirdheirce dhiubh air an àrdachadh os-ceànn na
cuid eile. Tha aghaidhean nan creutairean a's inbheile
ri nèamh, mar sin, tha cridheachan nan Criosduidhean
a's inbheile spiorad air an sìneadh na's dìriche suas ri
nèamh. Faic an cridhe nèamhaidh, naomh an dèigh a
thogail suas, le meòrachadh aoibhneach, a dh-ionnsuidh
Dhè, thig è nuas arìst le làn shealladh de Chriosd, agus
le àrd eòlas air àitibh na glòire ! Nach naomh, àrd a
labhairt ! Is leòr è gu dhearbhadh air gach neach a
dh-èisdeas 's a thuigeas, gu'm fac' è an Tighearn, agus
nach b'urrainn duine sam-bith briathran cho nèamhaidh
a labhairt, mur bitheadh è maille ri Dia. So, so an
Criosduidh inbheil. Is ainmeil le daoinibh a 1 bhèinn
's a' chraobh a's àirde ceànn agus a's faisg' air na
spèuraibh, agus is è 'n Criosduidh a's roghnaiche le Dia,
am fear sin aig am bheil a chridhe gu tric, taitneach a'
dìreadh àrd gu nèamh. Ma bha neach a' gabhail
còmhnuidh fagus do'n rìgh, no ma chunnaic è Sultan
Phersia, no rìgh nan Turcach, theirear gu'm bheil è
a choìmhead air thalamh. 227
ceum na's àirde na sluagh eile nach d'fhuair an onoir
sin. Ciod a theirear, matà, ris an fhear a choisicheas
gach là gu nèamh, agus a chì Rìgh nan rìgh an sin, a'
dol astigh gu tric an làthair Dliè, agus a' sàsachadh
anam' air " craoibh na beatha?" Arèir mo bheachd
fèin, tha'n duine sin fad air thoiseach, ann an onoir,
air na daoinibh a's mò saoibhreas, urram 'us ìonnsuch-
adh 's an t-saoghal.
3. Is ì ìnntinn nèamhaidh cèum a's cìnntiche agus
a's faisge 'bheir sinn air beatha shòlasaich, thoilichte.
Is fuar, reòta na dùchan a's f haide gu tuath, a chìonn
gu'm bheil ìad astar fada bho theas na grèine. Carson
a gheibhear Criosduidhean cho fuar, cho reòta, cho
mi-shòlasach, ach ìad a bhi beò astar cho fada bho
nèamh ? Agus ciod a tha 'deanamh cuid diubh cho
blàth, cho toilichte, cho sòlasach, ach ìad a bhi na's
àirde agus na's fhaisg' air Dia. 'Nuair a thig a'
ghrìan fagus duinn 's an earrach, faic mar dh-fhàiltich-
eas gach nì a teachd ! Fàsaidh an talamh gorm, cuiridh
na craobhan amach am blàth, ath-bheothaichidh na
luibhean, seinnidh na h-eòin, agus bithidh f ìamh ghàire
air gach nì. Anis na'n caitheamaid ar beatha maille
ri Dia, a' sìor-chumail ar cridheachan air na nithibh a
ta shuas, is ann againn a bhitheadh an t-earrach
aoibhneis 's an taobh-stigh dhìnn ! Cha b' fhada gus
am falbhadh geamhradh searbh ar bròin ! Is moch a
dh-èireamaid a mholadh a' Chruthaidheir ghlòrmhoir
O Chriosduidh, faigh suas. Sin an t-àit anns am
faighear co-chomunn blàth ri Dia. is milis, blàth an
co-chomunn so leis gach neach a bha shuas ! Creideam
gu'n do bhlais thu-fein air an t-sòlas so air uairibh.
Cuin bu mò do shòlas ? Nach ann an uair a bha thu gu
h-iriosal a' còmhradh ri Dia agus a' labhairt ri luchd-
àiteachaidh an t-saoghail a's àirde, agus a' beachdach-
adh air an àitibh-còmhnuidh, agus d'anam air a lìon-
adh le roimh-bhl&s air glòir? Ma's aithne dhuit, o
d'fhiosrachadh Mn, ciod èard luach a' chleachdaidh so,
faodar a ràdh gur aithne dhuit ciod è sin aoibhneas
spioradail. " 'Nuair a thogas," mar tha Daibhidh ag
ràdh, " an Tighearn solus a ghnùise, air a' chridhe,
ouiridh è aoibhneas ànn ni's mò na 'nuair a's pailte
228 Caithe-beatha neamhaidh
arbhar agus fìon." Uime sin, ìadsan a's faisge 'thig
air Dia, agus a's mò 'chì dheth, is ìad a's mò aoibhneas.
Cò a choiricheas sinn, matà, 'nnair a gheibhear ar
sòlas cho beag, ach dearmad ar cridheachan fèin ?
Dh'ullaich Dia crùn glòire air ar son, agus gheall è
dhuinn a chur gu goirid air ar cìnn, agus cha n-àill
leinn uiread agus smuaineachadh air. Tha Dia ag ìar-
raidh òirnn beachdachadh le aoibhneas air ar crtm, ach is
gànn a bheir sinn sùil air. Gidheadh gheibhear sinn a'
gearan air lughad ar sòlais. Is ànn le làn-chreidsinn
ann an Dia fèm a lìonar sinn le sìth agus aoibhneas, ach
cha mhair sin ach amhàin cho fad 's a bhitheas ar
cridheachan a' beò-chreidsinn. Is ànn 'an " dòchas"
a tha na naoimh " a' deanamh gàirdeachais," ach cha
mhair an gàirdeachas na's fhaide na gheibhear ìadsan
air an lìonadh le dòchas. Tha Spiorad Dhe ag oib-
reachadh sòlais dhninn le ar spioradan fèin a chur a
smuaineachadh le taitneas air na geallaidhean, agus
togaidh è suas ar smuaintean a dh-ionnsuidh ionaid ar
sòlais. Thoilicheadh tu duine sànntach le meall òir
'fheuchainn dà ; mar sin, tha Dia gu tric a' toileachadh
a phobuill fèin le bhi, mar gu'm b'eadh, 'g an treòrach-
adh suas gu nèamh, agus 'g a f heuchainn fèin, agus am
fois' dhoibh. Cha toir è aoibhneas dninn 'nuair a
gheibh è dìomhain sinn, no air ar lìonadh le tlachd ann
an nithibh eile. Is ann amhàin an uair a threabhas,
a dh-ullaicheas, a shìol-chuireas, a mhathaicheas, a
dh-uisgicheas agus a ghlanas sinn an talamh, a' feith-
eamh gu foighidneach ri beannachd Dhia air ar saoth-
air, & gheibh sinn toradh na talmhainn : agus mar sin,
is ann an dèigh saothair spioradail a dheanamh, a
bheir Dia sòlas do'n anam. Guidheam ort, a lèugh-
adair, ann an ainm an Tighearna, ma's luachmhor leat
beatha aoibhneach gun sgur, agus sìth thaitneach na
deadh choguis, uì a's cuilm thaitneach a ghnàth do gach
neach aig am bi ì, buail gun dàil air an obair so le beò
dhùrachd, agus gabh eòlas airìnntinn nèamhaidh, agus
chì thu fàs ceud-fìllte air d'anam, agus bithidh agad
beannachd a s luachmh:ùre gu mòr na do shaothair.
Ach so an truaighe mhòr a gheibhear ann an nàdur an
duine : geda thn gu nadurrach fuath aig gach duine do
a choimhead air thalamh. 229
Miròn, agus ged is toigh leis gach neaeh a' bheatha sin
h's pailte sabhachas agus aoibhneas, gidheadh is beag an
aireamh leis an toigh sligh an aoibhneis f hìor ; is beag
saothair a ni ìad, agus is beag dragh a dh-fhuiligeas
ìad a chum sòlas 'fhaotuinn. Is feàrr leo ni sam-bith a
thig 's an rathad a ghabhail, agus a bhi toilichte le tait-
neasaibh talmhaidh, na'n cridheachan a thogail suas
gu nèamh a dh-ìarraidh sòlais. Agus an dèigh an
saothair uile, fenmaidh ìad sòlas 'fhaotuinn air nèamh,
no 'bhi gu bràth gun sòlas idir.
4. Is è cridhe nèamhaidh, dìon a's feàrr a chum do
ghleidheadh o bhuaireadh a' pheacaidh. Cumaidh è
thu ri deadh obair. 'Nuair a gheibhear dìomhain sinn
tha sinn a' brosnachadh an diabhuil gu sinn-fèin a
bhrosnachadh, dìreach mar a bheir crèutairean mi-chùr-
amach misneachd agus fàth-chothrom do mheirlich
lèum air an cuid. Faodaidh an cridhe nèamhaidh am
buaireadair a fhreagairt, mar a rinn Nehemiah, ag ràdh
" Tha mi a' deanamh oibre mòire, agus cha-nurrainn
mi 'dhol." Cha n-'eil adhais aige gu bhi ana-mìannach,
no iollagach, àrd-ìnntinneach, no saoghalta. 'Nuair a
bhitheas neach ag obair gu sùrdail, dìchiollach, cha bhi
ùin aige, no cha bhi è cho ullamh gu èisdeachd ri sanas-
aibh a' bhuairidh, gu h-àraid ma bhitheas neach a'
smuaineachadh gu cùramach air Dia. Cò am breith-
eamh a dh-èireadh o'n bhòrd, 'nuair a tha è 'toirt breith
eadar beatha agus bàs, gu dhol amach a chluith maille
ri cloinn air na sràidibh ? Agus cha mhò na sin a dh-èisd-
eas an Criosduidh dìleas, aig am bheil a chridhe air
fois nèimh, ri geasaibh meallaidh Shàtain. Cha tig idir
do chloinn na rìoghachd nèamhaidh mionaid a chaith-
eamh air dìomhanas, gu h-àraid an uair a tha \ad air
gnothach na rìoghachd sin, agus cha n-'eil dìdean eile
aig na naoimh an aghaidh buairidh, na's feàrr na so-
crachadh an cridheachan air a' ghnothach sin.
Is è gach neach aig am bheil cridhe nèamhaidh a's
saoire agus a's glaine bho'n pheacadh, a chionn gu'm
bheil mothachadh na's cìnntiche agus na's geòire aige
air nithibh spioradail; agus gur aithne dha olcas a'
pheacaidh, dìomhanas a' chrèutair agus gràinealachd
nan taitneas feòlmhor, cha leig è leo sin a bhuaireadh,
230 Caithe beatha nèamhaìdh.
cha n-'eii aeh beag curahachd aca thairis air. " Is
dìomhain," arsa Solamh, " an lìon a sgaoileadh ann an
sealladh eòin air bith." Agus gu tric is dìomhain do
Shàtan a ribichean a shuidheachadh a chum an t-anam, a
ta 'g am faicinn gu soilleir, a ghlacadh. Is ann air thal-
amh a tha Sàtan a' brosnachadh agus a' buaireadh, agus
gu cumanta, is ann de'n talamh an greim meallaidh leis
am bheil è gu tric a' brosnachadh sluaigh, ach ciamar a
mheallar an Criosduidh sin a thrèig an talamh, agus a tha
nis a' gluasad maille ri Dia? Nach è còmhradh ri
daoinibh glice agus ionnsuichte an rathad gu fàs glic ?
ach is glice gu mòr na sin a dh-fhàsar le còmhradh ri
Dia. Gheibhear gliocas 'us fiosrachadh aig daoinibh a
shiubhail tre iomadh àit de'n t-saoghal, an dèigh dhoibh
pilleadh dhachaidh, ach nach mò gu mòr na sin a
gheibhear aig .an f hear-astair a shiubhlas gu nèamh ?
Tha cuirp dhaoine air an deanamh freagarrach ri àile
agus nàdur na dùcha anns am bheil ìad fad a' gabhail
còmhnuidh, ach cia mòr a shoillsichear, le solus glan,
tuigse gach duine diadhaidh a chòmhnaicheas maille ri
" Athair na soillse !"
Is dubh, dorch tuigse dhaoine saoghalta ; agus cha
n-iongantach è, oir glacaidh Satan ìad 'nuair is àill leis,
do bhrìgh gu'm bheil an smuaintean uile air nithibh
talmhaidh, agus nach 'eil ìad idir ag èirigh aon òirleach
na's àirde na 'n talamh fèin. Cionnus a chì na famhan
agus na durragan aig am bheil an àit-còmhnuidh do
ghnàth anns an talamh? Fhad 's a bhitheas dus na
talmhainn ann an shilibh dhaoine, cha n-iongantach ged
chuireas ìad buannachd thìmeil 'an àit na diadhachd, am
peacadh 'an àit gràis, an saoghal an àit Dhè, an toil fèin
'an àit lagh Chriosd agus mu-dheireadh, ifrinn 'an àit
nèimh. Air do'n Chriosduidh a chridhe fèin a thogail
de smuaintibh saoghalta, agus tòiseachadh air còmhradh
ri Dia air nèamh, faodar a ràdh gu'm bheil è mar bha
Nebuchadnesar an d&gh dhà 'bhi air a thoirt o mheasg
bheathaichean na machrach a dh-ionnsuidh na caith-
reach rìoghail, agus a r^usan anis air pilleadh d'a ionn-
suidh. Air do'n Chriosduidh boillsgeadh 'fhaotuinn
de'n t-sìorruidheachd agus sealltuinn sìos arìst air an
t-saoghal, their è air an uair sin, nach bu dubh-
a choimhead air thalamh. 2ol
amaideach mo dhearmad air Cnosd, nach bu truagh mo
thaitneas feòlmhor agus mo chùram talmhaidh ! " Mu
ghàire," their è, " Is cuthach e ; agus mu shùgradh,
Ciod a ni è ?" Nach abair è, Cha n-'eil duine ann am
" bedlam"* cho beag cìall ri peacaich reasgach, agus
riutha-san a tha gu tric a' deanamh tàir' air Criosd agus
glò-ir ! Ni so duine ri uchd a' bhàis gu tric na's glice na
muinntir eile, a chionn gu'm bheil è nis a' faicinn na
sìorruidheachd dlùth dhà, agus gu'm bheil a chridhe air
a bhioradh le smuaintibh na's drùightiche mu thimchioH
na beatha ri teachd, na bha è riamh air làithibh a
shlàinte agus a shoirbheachaidh. 'Nuair a thig uair am
bàis, fosglar sùilean mhòran de naimhdibh guineach,
garg nan naomh, agus èighidh ìad amach, mar a rinn
Balàam, ag ràdh, " Faigheam-sa bàs an ionracain, agus
bitheadh mo chrìoch dheireannach cosmhuil r'a chrìch-
san." Ach faigheadh na daoine sin an aiseag gs
slàint agus tuilleadh làithean air an talamh, agus, mar
tha tric a' tachairt, seargaidh an smuaintean 's an cùram
mu nithibh na beatha ri teachd, agus is goirid an dèigh
sin gus am fàs ìad cho mì-thuigseach, cho mi-chùramach,
agus cho dearmadach mu nithibh spioradail, 's a bha ìad
mu'n do bhuail eagal a' bhais ìad ! Labhair eadhon ri
peacair neo-ìompaichte ri uchd a' bhàis, air saoibhreas,
air onoir 'us taitneas an t-saoghail so, agus an sin
their è riut, " Is beag agam ìad uile ; ciod is f hìach na
nithe sin dhomh-sa, a dh-fhèumas seasamh gun dàil an
làthair Dhè, agus cùnntas a thabhairt dà air mo bheatha
gu lèir ?" Anis, a Chriosduidh, ma dheargar cho mòr
air daoine m\-dhiadhaidh, ma dh-atharraichear am
beachd, agus ma nithear ìad mòran na's glice na bha
ìad roimhe, an uair, fo eagal a bhàis, a chì ìad an
t-sìorruidheachd glè dhlùth dhoibh ; nach b'òirdheirc,
luachmhor a' bhuil gus an tigeadh è dhuit-sa, na'n
cumadh tu do shùil an còmhnuidh air Dia, agus do
smuaintean gu làn, riochdail air do staid stìorruidh !
Is cìnnteach, faodaidh an creidmheach, ma dh-oibricheas
è a chreidimh gu dleasanach, a bhi air a mhisneachadh
* Ti^h-luchd-cuthaich ; tigh anns am bheil crfiutairean gòrach, no
gun chìall, gun rèusan, air an cumail. — EADAR.
232 Caithe-beatha neamhaidh.
le sealladh na's soilleire de'n bheatha ri teachd air
làithibh a shlàinte, na bhitheas mi-chreidmheach aig
uair a' bhàis.
Is dìdean fòs ìnntinn nèamhaidh an aghaidh gach
buairidh, a chionn gu'm bheil na h-aignidhean cheana
làn-shuidhichte air àrd thoil-ìnntinnibh an t-saoghail
eile. (Faic Caib. XIV. — Ear. II.) Is ann do'n neach
a's mò gràdh, 'us cha n-ann do 'n neach a's mò eòlas, is
fusa seasamh amach an aghaidh gairm a' pheacaidh.
Tha maitheas cho taitneach leis an toil 's a tha
'n f hìrinn leis an tuigse. Sin taitneas àrd anns am faigh
an Criosduidh mòr neart. 'Nuair a bhlaiseas tu air
sòlas ùr, milis o nèamh, is duilich a thoirt ort dealachadh
ris. Cha n-àill le leanabh dealachadh ri 'chuid aran
milis 's a bhl&s fathast milis 'n a bhèul. b'fheàrr
gu'n robh thus' a' beathachadh na's mò air " a' mhana
fholuichte," agus a' blasad gu tric air sòlasaibh nèimh !
An sin, bhitheadh do rùn diadhaidh air a dhaingneach-
adh, an sin, bu bheag agad amaideachd an t-saoghail,
agus bu shuarach leat a bhi air do thàladh le faoineas.
Na'n do bhuail an diabhul air Peadar a bhrosnachadh,
'nuair a bha è shuas air "bèinn a' chruth-atharrachaidh"
a' faicinn Mhaois agus Eliah a' labhairt ri Criosd, 'saoil
thu-fèin am bitheadh è cho furasd' a thoirt air a
Thighearn àicheadh ? Ciod ! cha bhitheadh idir, 's an
sealladh glòrmhor ud a' dealrachadh gu làn air a shìùl.
Arèir sin, matà, na'n gabhadh an diabhul air-fein tighinn
a bhuaireadh a' chreidmhich, 'nuair a gheibhear 'anam
shuas maille ri Criosd air a' bhèinn, nach abradh è ris
air ball, " Imich air mo chùl a Shàtain, am b'aill leat
mis' a mhealladh sìos à so le taitneasaibh faoin, agus
mo chridhe aoibhneach a ghoid air falbh o àit so
m' f hois' ? Am b'àill leat mise m'aoibhneas a reic air
neo-ni ? Am bheil onoir, no sòlas ànn cosmhuil ri so ?
Càit am bheil a' bhuannachd a b'fhìach m'fhois, no
sealladh de m'f hois a thoirt air a son ?" Ach oha n-abair
Sàtan aon fhocal brosnachaidh ruinn, gus an tig sinn
anuas o'n bhè*inn, agus gus an tèid blSs nèimh amach às
ar bèul, agus gus an dì-chuimhnich sinn a' ghlòir a chun-
naic sinn, agus an dèigh sin, is furasda dhà gu tric ar
cridheachan a mhealladh. 'Nuair a bha na h-Israelich aig
a choimhead air thalamh. 233
lochdar an t-slèibh, ag ith 's ag òl, ag èirigh 's a' stig-
radh, agus 'g an truailleadh fèin an làthair an iodhoil, —
an laogh òir a rinn ìad dhoibh-fèin, — cha b'ì sin idir an
obair a bha aig Maois shuas air an t-sliabh. na'n
&leidheamaid an còmhnuidh bl&s milis, taitneach nan
nithe a ta shuas, ùr agus beò ann ar n-anamaibh, is
suarach a thilgeamaid uainn greimean meallaidh a'
pheacaidh !
A bhàrr air sin, am feadh a bhitheas an cridhe
suidhichte air nèamh, tha duine fo thekrmunn Dhè.
Ma bhuaileas Sàtan òirnn air an àm sin, tha Dia na's
fhaisge dhuinn a chum ar dìon, agus gu cìnnteach
seasaidh è dlùth dhuinn, ag ràdh ris gach aon dhìnn,
" Is leòir mo ghràs-sa dhuit." 'Nuair a tha neach ag
ìarraidh beannaehd Dhè", is ann a's lugha 'chunnart a
bhi air a mhealladh leis a' pheacadh. Anis, a Chriosd-
uidh, so dhuit dìdean cumhachdach an aghaidh gach
buairidh, — leigheas maith an aghaidh gach brosnachaidh,
— cum dlùth ri Dia le inntinn nèamhaidh. Bi maiìle
ri Criosd, a' smuaineachadh air na nithibh a ta shuas.
Sin cuideachadh is cìnntiche dhuit a's urrainn thu
'f haotuinn. " Tha slighe na beatha shuas do'n duine
ghlic, chum dol às o ifrinn shìos." Gnàth. 15. 24.
Cuimhnich, " bu duine cothromach Nòah, agus iomlan
'n a lìnn," oir " ghluais è maille ri Dia." Agus thubh-
airt Dia ri Abraham, " Gluais a'm' fhìanuis, agus bi
iomlan."
5. 'Nuair a chumas tu do chridhe gu seasmhach air
nèamh, neartaichear do ghràsan uile, agus beothaichear
do dhleasanais uile. Is è an Criosduidh nèamhaidh,
an Criosduidh neartmhor, beothail. Is fuar, marbh
ar cridheachan, 'nuair a gheibhear ìad fada bhò nèamh.
Thèid an saighdear ann an cunnart a bheatha, agus
seòlaidh am maraiche tre stoirmibh fìadhaich nan tònn ;
is beag aca sin gach cùis eagail, 'nuair a shaoileas ìad
gu'm faighear eadhon ionmhas tìmeil nach mair ach
goirid. nach bu bheothail, tarbhach oidhirpean a'
Chriosduidh, na'n smuainicheadh è gu tric air an ion-
mhas mhaireannach a ta air a thasgadh dha air nèamh !
Is màll a gheibhear sinn a' ruith, agus is leisg a gheibhear
sinn " a' deanamh cruaidh spàirn';" agus carson? Dìreach
234 Caithe-beatha nèamhaidh
lughad ar sùim do'n duais. Beachdaich air a' Chriosduidh
a bhitheas tric air nèamh, agus chì thu nach ionann idir
dà as do Chriosduidhean eile ; chithear tomhas de na
nithibh sin a chunnaic è shuas, ann an iomairt a dhleas-
anais, agus a chaithe-beatha. Ma's fear-searmonach-
aidh è, nach nèamhaidh a shearmoin ! Ma's Criosduidh
uaigneach è, nach nèamhaidh a chonaltradh, 'ùrnuigh
agus a ghiùlain ! Tòisich air an obair so, agus chithear
"aghaidh" do chonaltraidh " a' dealrachadh," agus
their muinntir eile, Gu cìnnteach bha è shuas " air an
t-sliabh maille ri Dia." Ach ma chromas tu sìos, a'
gearan air do mharbhachd 's air do chadalachd, air aon
nì 'us nì eile, ag ràdh gur beag do ghràdh do Chriosd,
gur beag d'aoibhneas 'n a ghràdh, gur fann d'ùrnuigh,
agus gur màll, fuar thu anns gach dleasanas eile, agus
an obair bheothachaidh so fathast air a dearmad leat,
cuimhnich, is tu-fèin cion-fàth do ghearain. Nach 'eil
do " bheatha folaichte maille ri Criosd ann an Dia ?"
Càit an tèid thu 'g a h-ìarraidh, matà, ach a dh-ionnsuidh
Chriosd fèin, agus càit am bheil sin, ach air nèamb,
far am bheil Criosd. " Cha n-àill leat teachd a
dh-ionnsuidh Chriosd, chum gu'm faigheadh tu beatha."
Eò. 5. 40.
Ma's àill leat solus agus teas, carson nach 'eil thu
na's trice ann an deàrsadh na grèine. Ma's àill leat
tuilleadh 'f haotuinn de'n ghràs sin a tha nis a' sruthadh
o Chriosd, carson nach 'eil thu na's trice maille ri
Criosd 'g a ìarraidh ? Tha do neart ann an nèamh
agus do bheatha ann an nèamh, agus o sin fèumaidh tu
an tarruing gach là, ma's àill leat am faotuinn. Mur bi
thu gu tric a' tarruing do bheatha bho nèamh, bithidh
d'anam mar lòchran gun lasadh, agus do dhleasanais
mar ìobairt gun teine. Thoir aon " èibhleag" gach là
bhàrr na h-altair so, agus chì thu mar loisgeas do thabh-
artas. Las do lòchran aig an altair agus lìon è gach
là leis an ola sin a gheibhear an sin, agus chì thu cho
glòrmhor 's a dhealraicheas è. Cum dlùth ris an teine
ath-bheothachaidh so, agus bithidh d'aignidhean air
am blàthachadh. 'Nuair is beag leat do ghràdh do
Dhia, tog suas sùil a' chreidimh ri nèamh agus faic
maise Dhè; ìneòraich air òirdhearcas Dhè, agus chì
a choimhead air thalamh. 235
thu mar bheothaichear do chridhe le smuaineachadh
air àillteachd agus air maitheas iomlan Dhè*. Bheir
obair thìmeil càil, neart 'us treòr do*n chorp, air an
dòigh chèudna meudaichear gu luath gras agus beatha
spioradail do'n anam, le oibribh nèamhaidh. Ach cha
n-è " teine" feallsa, no " coimheach" a gheibh thu bho
nèamh airson d'ìobairtean a bhlàthachadh. Is dòcha
gur èud nèamhaidh an t-èud a dhùisgear annad le
meòrachadh nèamhaidh. Tha cuid de dhaoine air an
deanamh dùrachdach le lèughadh leabhraichean, cuid
le àmhghar searbh, euid le bèul dùsgaidh ministeir, agus
cuid le amharc air luchd-èisdeachd cùramach : ach an
t-anam do'n aithne an rathad dìreach gu nèamh, agus
a bhitheas ag òl gach là & " tobar na beatha," ath-
bheothaichear è gach là le uisg na beatha, agus leis an
t-sòlas sin a ta na naoimh a' mealtuinn I
' Tre 'n chreidimh so bheir thu suas ìobairt Abeil, —
ìobairt na's òirdheirce na bheir daoine cumanta, leis am
faigh thu teisteas gur f ìrean thu, air bhi do Dhia a'
deanamh fìanuis mu do thiodhlacaibh', gu'm bheil lad
treibh-dhireach'. Eabh. 11. 4. 'Nuair a bhitheas
muinntir eile, cosmhuil ri sagartaibh Bhàail, ullamh gu
ìad-fèm a ghearradh, a chionn nach loisg an ìobairtean,
faodaidh do chridhe-sa 'bhi air a mhòr-mhisneachadh,
agus èirigh suas gu h-àrd ann an carbad a' mheòrach-
aidh, gus am bi d'anam agus d'ìobairt a' lasadh gu
glòrmhor, agus cha n-urrainn an saoghal agus an fheòil
lasair d'aoibhneis a mhùchadh le'n uisgeachan naimh-
deil uile. Na abair idir, " Cionnus is urrainn daoine
bàsmhor èirigh suas gu nèamh?" Tha sgìathan aig
creidimh agus is è meòrachadh, no smuaineachadh a
charbad. Nach fhaic thu so, 'nuair a chumas tu
criomag ghloine, muleud bònn sgillinn, dìreach ri
aghaidh na greine, glacaidh \ gathan teth, agus fadaidh
ì teine ann am bòrd ris an cuimsich thu builsgean na
gloine, ach bu bheag blàs a' bhùird mur rachadh gathan
na grèine 'chruinneachadh d'a ionnsuidh leis a' ghloine.
Anis is è creidimh gloine-losgaidh d'ìobairt-sa, agus is
è meòrachadh an làmh a chumas ì ri aghaidh na greme
gus an glacar blàs, ach gabh an aire nach toir thu air
falbh an làmh sin ro luath, ach cum sìnte ris a' ghrèin
236 Caithe-beatha nèamhaidh
ì fad ìrine, 's an dèigh sin, bithidh d'anam a' lasadh le
sòlas nèamhaidh.
Nach abair thus', a lèughadair, 'nuair a chì thu
Criosduidh beothail, agus a dh-èisdear leat a chòmhradh
solusach, agus 'ùrnuighean blàth, dùrachdach, " cia
sona an duine sin ! nach robh m'anam fem anns an
staid bheannaichte sin !" Seadh, matà, is ì mo chomh-
airle dhuit o Dhia, thusa d'anam a shuidheachadh gu
coguiseach air an obair so. Nigh thu-fèin gu tric anns
an Iòrdan so, agus ath-bheothaichear d'anam lobhar-
ach, marbh, agus " bithidh fios agad gu'm bheil Dia
ann an Israel," agus faodaidh do bheatha 'bhi beoth-
ail agus aoibhneach, mur dean thu-fèin a milleadh le
dearmad air do thròcairibh.
6. Is è sealladh tric air glòir, an deoch-ùrachaidh a's
luachmhoire do'n chreidmheach anns gach trioblaid.
JYIisnichidh an deoch so ar spioradan ; fàgaidh ì gach
fulangas na's socraiche dhuinn ; comasaichidh ì sinn air
gach trioblaid a ghiùlan le foighidin 'us aoibhneas ;
neartaichidh \ ar run, agus bheir ì òirnn nach trèig sinn
Criosd le eagal trioblaid. Faodaidh an rathad a bhi
garbh, ach cha n-fhada leinn è, ma tha è 'g ar treòr-
achadh gu nèamh. nach milis dhomh thus' a
thinneis, thus' a mhaslaidh, thus' a phrìosain, no thus'
a bhàis, 'nuair a bheir thu òrm blasad air m' f hois ri
teachd ! Cha leig so leis an anam fulang : cha n-fliuilig
ach amhàin an fheòil — an corp truaillidh so. Mur
bitheadh am blasad beag (Och ! cia beag !) a f huair mì
de 'n f hois, bu doilgheasach, tròm mo thrioblaid dhomh,
agus bhitheadh am bàs na b' uamhasaiche dhomh.
Faodaidh mi 'ràdh, " dh-fhannaichinn, mur biodh gu'n
do chreid mì gu'm faicinn maitheas an Tighearna ann
an tìr nam beò." Salm 27. 13. Mur biodh gu'm b'è
an fhois so, a ta air a gealltuinn dhomh, " mo thlachd,
an sin gheibhinn bàs a'm' àmhghar." Salm 119. 92.
" Aon ni ghuidh mi air an Tighearn, sin ìarraidh mi,
a bhi 'm chòmhnuidh ann an tigh an Tighearna rè uile
làithean mo bheatha, chum gu faicinn maise an Tigh-
earn', agus gu fiosraichinn 'n a theampull. Oir folaichidh
e mi 'n a sgàth-thigh ann an là an uilc ; folaichidh e mi
ann an dìomhaireachd a phàilliuin : air carr^ig toguidh
a choimheaa air thalamh. 237
e suas mi. Agus a nis togar suas mo cheann os ceann
mo naimhdean mu'n cuairt orm ; agus ìobraidh mi 'n a
phàilliun ìobairtean aoibhneis ; seinnidh mi, agus can-
aidh mi eliù do'n Tighearn." Salm 27. 4-6. Is neo ni
gach trioblaid leinn, f had 's a gheibh sinn ar neartachadh
le aoibhneas mar sin. An dèigh do ghèur-leanmhuinn
agus do eagal na dorsan a dhùnadh, is urrainn Criosd
tighinn astigh, agus seasamh anns a' mheadhon, agus a
radh ri 'dheisciobuil, " Sìth maille ribh." Is urrainn
Pòl agus Sìlas a bhi ann an nèamh, an uair a tha " ìad
air an tilgeil do'n phrìosan a's fhaide astigh," an cuirp
air an sgitirsadh le " iomadh buille," agus " an casan
air an daingneachadh anns a' cheap." Is mò fois nam
martarach anns na lasraichean, na fois an luchd-sàrach-
aidh 'n am mòr-chuis 'us 'n an aintighearnas ; a chionn
gu'm bheil ìad (na martaraich) a' roimh-fhaicinn nan
lasair ifrinneil o'n tèid ìad às, agus na foise gus am bheil
an carbad teine 'g an giùlain. Ma dh-imicheas Mac
Dhe" maille ruinn, tha sinn sàbhailt " ann am meadhon"
nan lasair sin a sgriosas ìadsan a thilgeas ànnta sinn.
Chaidh Abraham amach às a dhùthaich fèin, " gun
f hios a bhi aige càit an robh e 'dol," a chionn " gu'n
robh sùil aige ri baile aig am bheil bunaitean, air am
bheil Dia 'n a fhear-dealbhaidh agus 'n a fhear-togail."
" Bu mhò an saoibhreas masladh Chriosd le Maois, na
ionmhais na h-Eiphit ; oir bha sùil aige ris an luach-
saoithreach." " Thrèig è 'n Eiphit gun eagal a bhi air
roimh chorruich an rìgh : oir bha e làidir 'n a ìnntinn,
mar neach a bha 'faicinn an tì a ta neo-fhaicsinneach."
" Chradh-phlanadh dream eile, gun ìad a ghabhail ri
saorsa ; chum gu'm faigheadh ìad aiseirigh a b'fheàrr."
Eadhon " Iosa, ceannard agus fear-crìochnaich ar creid-
imh, neach air son an aoibhneis a chuireadh roimhe, a
dh'fhuiling an crann-ceusaidh, a' cur na nàire an neo-
shuim, agus a shuidh air deis rìgh-chaithreach Dhè."
Eàbh. 11. 8-35: Caib. 12. 2. So anis buannachd
urramach a' chreidimh, chì è am meadhon agus a'
chrìoch le 'chèile.
'Nuair a sheallas sinn ris an olc fèin, gun idir ar
smuaintean a shocrachadh air na cuspairibh glòrmhor a
ta air an taobh thall deth, fàsaidh sinn mi-fhoighid-
238 Caithe-beatha rìeamhaidh
neach, agus tòisichidh sinn ri coireachadh Dhè. Iadsan
nach fhaic Criosd ach amhàin air a' chrann, no anns
an uaigh, crathaidh ìad an cìnn, a' saoiltinn gu'm bheil
è càillte ; ach chunnaic Dia Criosd a' bàsachadh, air
adhlaiceadh, ag èmgh, air a ghlòrachadh, agus sin uile
ann an aon sealladh. An so leanaidh creidimh Dia fein,
cho fad 's a chuidichear è le solus geallaidh. An diugh
chì sinn Dia 'g ar càramh anns an iiir, ach cha lèir
dhuinn roimh-làimh là mòr an earraich sin air an ath-
bheothaichear sinn uile. Na'm faiceamaid gu soilleir
gur è sinn-fèin àrdachadh gu nèamh, crìoch nan uile
nithe socrach, no anshocrach a tha Dia a' deanamh
ruinn, is cìnnteach cha bu shearbh leinn aon air-bith
de dheanadasaibh. Na'n togadh Dia suas sinn anis gu
beatha na glòire, chitheamaid, ged is fhada nèamh agus
am peacadh o cheile, nach f had idir o 'chèile nèamh agus
prìosan, no fògradh, nèamh agus còm na muice-mara,
no " gàradh nan leòmhan," nèamh agus tinneas tròm,
no teachd a' bhàis. Ach mar a " chunnaic Abraham
là Chriosd, agus a rinn è gàirdeachas" air a shon,
dh-fhaodamaid-ne, eadhon air àm ar trioblaid, an là sin
'fhaicinn, air an toir Criosd fois dhuinn, agus gàird-
eachas a dheanamh ànn. Guidheam ort, a Chriosduidh,
air sgàth an t-soisgeil agus air sgàth slàinte d'anama,
na cuir dàil anns an eòlas nèamhaidh so ionnsuchadh,
gus an tig an uair a's mò d'èiginn, agus a's mò d'f hè'um
air a ghnàthachadh. Gach neach a chì, mar chunnaic
Stephen, " glòir Dhè*, agus Iosa 'n a sheasamh air deas
làimh Dhè," ginlainidh è gu toilichte le buillibh nan
clach. " Is e gàirdeachas an Tighearnaar neart." Agus
fèumaidh sinne an gàirdeachas sin a tharruing o'n àit
anns am bheil ar gairdeachas. Ma ghluaiseas sinn a
dh-easbhuidh ar neirt, cha n-urrainn dòchas a bhi
againn ri seasamh fada, foighidneach fo thrioblaid.
7. Is tarbhach dhoibh-san uile, a ta mu-n-cuairt dà,
an Chriosduidh aig am bheil a " chaithe-beatha air
nèamh." 'Nuair a bhitheas duine ann an tìr chèin, no
ann am measg choigreach, cia taitneach leis cuideachd
neach a bhuineas d'a dhùthaich fem ! Nach sMasach
leo labhairt air an dùthaich fèin, air an luchd-eòlais,
agus air na nithibh a dh'f hàg ìad aig an dachaidh !
a choimhead atr thalamh. 239
Nach bu taitneach le Iòseph labhairt ann an tìr na
h-Eiphit ri 'bhràithribh agus feòrachadh dhiubh mu
thimchioll 'athar, agus a bhràthar, Beniamin ! Agus
nach taitneach fòs leis a' Chriosduidh labhairt ri
'bhràithribh a bha shuas, agus feòrachadh dhiubh mu
thimchioll 'Athar, agus Chriosd, a Thighearn ! Cha
labhair an duine talmhaidh air ni sam-bith ach an
saoghal, cha labhair am " bailtear" (politician) air ni
sam-bith ach gnothaichean na stàite, cha labhair an
lòm sgoileir air ni sam-bith ach foghlum aimsireil, agus
cha labhair am fear-aideachaidh cumanta, no foirmeil
ach air a dhleasanasaibh eile ; ach gheibhear an duine
neamhaidh a 1 labhairt mu nèamh, agus mu'n ghlòir
iongantaich a chunnaic è le sùil a' chreidimh, agus mu'n
choinnimh bheannaichte sin a bhitheas gu goirid aig
pobull Dhe air nèamh. nach ùrail, fèumail, tarbhach,
taitneach briathran an duine sin ! Bioraidh agus leagh-
aidh a bhriathran an cridhe, agus cruth-atharraichear
ìadsan, a dh-èisdeas ris, gu sluagh eile ! " Silidh a
theagasg mar an t-uisge, tuitidh mar an drùchd a
chainnt; mar mhìn uisg air an lus mhaoth agus mar
f hrasan- air an f hèur, 'nuair a bhitheas a bhilean a' foill-
seachadh ainm an Tighearna, agus a' toirt mòrachd d' a
Dhia !" Nach faighear a chòmhradh milis mu nèamh,
cosmhuil ris a' bhocs' olaidh luachmhoir a " lìon an
tigh le f àile cùbhraidh," an dèigh dhà " bhi air a dhòrtadh
air ceànn Chriosd ?" Faodaidh gach neach, a ta fagus
do'n duine bheannaichte sin, a bhi air a làn-ùrachadh
le sileadh taitneach a bhriathran. Is sona an sluagh
aig am bheil ministear nèamhnidh! Is sona a' chlSnn
agus na seirbhisich aig am bheil pàrant, no maighstear
nèamhaidh ! Is sona an duine aig am bheil companach
nèamhaidh a ni caithris thairis air a shlighibh, a neart-
aicheas è air uair a lag-chuis, a mhisnicheas e 'nuair a
bhitheas è fànn, no fo eagal, agus a shòlasaicheas è leis
an t-sòlas sin leis an robh e-fèin gu tric air a dheanamh
sòlasach ann an co-chomunn ri Dia ! Sin an duine
còir a bhitheas an còmhnuidh a' sèideadh sradaig' na
beatha spioradail, agus a' tarruing d'anam' a dh-ionn-
suidh Chriosd, agus a their riut, mar thuirt bean
Shamaria, " Thigibh, faicibh aon a dh'innis dhomh-sa
240 Caithe-beatha nèamhaidh
na h-uile nithe a rinn mi riamh !" Aon a ghràdhaich
ar n-anamanan eadhon gu bàs I " Nach è so Criosd !"
Nach è eòlas air Dia agus air-san, a' bheatha mhaireann-
ach ! Nach è glòir nan naomh, a ghlòir-san 'f haicinn ?
Thig do thigh an duine so, agus suidh sìos aig a
bhòrd, agus sàsaichidh è d'anam le biadh blasda nèimh.
Coisich maille ris air an t-sligh, agus seòlaidh agus
beothaichidh è thu air do thurus gu nèamh. Dean
reic 'us ceannachd ris anns an t-saoghal, agus comhair-
lichidh è dhuit " an nèamhnuid ro luachmhor" a
cheannach. Ma ni thu èucoir air, is aithne dhà maith-
eanas a thoirt duit, a' cuimhneachadh gu'n do mhaith
Criosd a chuid èucoirean mòra dhà-fèin. Ma bhitheas
fearg ort, gheibh thu ciùin è, a chiùineachd arèir an
eisempleir nèamhaidh a ta e-fèin a' leantuinn ; no ma
thèid sibh amach air a chèile, is goirid gus am bi è
rèidh riut, air dhà cuimhneachadh gur èudar dhuibh a
bhi rèidh, càirdeil, gràdhach gu sìorruidh air nèamh.
So an Criosduidh air am bheil an comharradh glan,
ceart. Is mòr is f heàirrd a choimhearsnaich è. Nach
neo-tharbhach cuideachd gach uile sheòrsa Chriosd-
uidhean eile, ann an coimeas ris an duine so ! Na'n
tigeadh duine 'nuas o nèamh, nach b'fhada le sluagh
gus an cluinneadh ìad uaith an sgèul a thug è leis air
an t-saoghal eile, ciod a chunnaic è, agus ciod a tha aig
an t-sluagh bheannaichte 's an àit sin ! Nach è 'n duine
sin còmpanach a b'fheàrr agus nach è còmhradh an
duine sin 'bu tarbhaiche leo ? 'S è gun teagamh.
Cuime, matà, nach 'eil cuideachd nan naomh na's
luachmhoire leat an diugh? Carson nach 'eil thus' a'
farraid tuille dhiubh ? Carson nach 'eil an còmhradh
na's blasda leat ? Oir thèid gach naomh do nèamh ann
am pearsa, agus is tric an sin a spiorad. Is tric gach
naomh a' faicinn nèimh tre ghloine mhòir an t-soisgeil.
B'fheàrr leam-fe'in cuideachd a' Chriosduidh nèamh-
ìnntinnich, na cuideachd an deasbair a's mò ionnsach-
adh, agus na cuideachd nam prionnsachan a's àirde
cumhachd.
8. Cha n-urrainn duine sam-bith onoir cho àrd a
chur air Dia, ris an duine sin aig um bheil a " chaithe-
beatha air nèamh." Nach maslaichear pàrant an uair
a choimhead air thalamh. 241
a gheibhear a chlann ag itheadh nam plaosg, air an
eideadh le luideagan, agus ìad gun chuideachd idir aca
ach slaightearan 'us baigearan ? Agus nach maslaichear
ar n-Athair nèamhaidh mar-an-cèudna, 'nuair a gheibh-
ear sinne, d'an ainm a chlànn, 'g ar beathachadh fem
air nithibh talmhaidh ; agus trusgan ar n-anamanan
cosmhuil ri sgleò an t-saoghail rùisgte, agus an uair is
feàrr le ar cridheachan saor chonaltradh agus dlù-lean-
tuinn ris an duslach, na seasamh an còmhnuidh an
làthair ar n- Athar nèamhaidh ? Is cìnnteach, tha sinn beò
ann an staid na's ìlse na thig do chloinn rìgh, 'us cha
n-ann arèir àirde ar dòchais, no lòin tigh ar n-Athar,
agus an ullachaidh mhòir a rinn è airson nan naomh.
Is maith gu'm bheil againn Athair aig am bheil cridhe
iochdmhor, truasail a dh-aidicheas a chlànn fèin 'n an
luideagaibh. Is maith gu'm " bheil bunait Dhè a' seas-
amh daingean," agus gur "aithne do'n Tighearn an
dream sin a's leis," no mur b'aithne, is gànn a ghabh-
adh è sinne mar a chuid fem, oir tha sinn beò cho fada
bho 'n onoir a bhuineas do na naoimh. Mur tagradh
an Tighearn air tùs a chòir fèin òirnn, cha n-aithnich-
,eadh sinn-fèin, no muinntir eile gur sinn a shluagh.
Ach an uair a bhitheas cridhe, no caithe-beatha Criosd-
uidh air nèamh, gabhaidh 'anam aoibhneas anns na
nithibh sin a ta neo-f haicsinneach, agus cuiridh è onoir
àrd air Dia. Togaidh an Tighearn fianuis air taobh a'
Chriosduidh sin, ag ràdh, " Tha 'n duine so a' creidsinn
annam-sa, agus a' gabhail rium air m' fhocal ; tha è
'deanamh gkirdeachais ann mo ghealladh ; tha è tàingeil
airson nan nithe nach fhaca sùil a chuirp riamh;
tha è ri gàirdeachas, ach cha.n-ann 's an f heòil ; gheibh-
ear a chridhe maille rium-sa ; is toigh leis mo chomunn ;
agus gu cìnnteach mealaidh è mo làthaireachd gu bràth
ann mo rìoghachd." " Is beannaichte iadsan mtch
faca, agus a chreid." Eb. 20. 29. " Dhoibh-san a bheir
urram dhomh-sa, bheir mise urram." Nach do mheas
Dia mar onoir dhà-fèin giùlain dìleas Chàleb agus losua,
'nuair a chaidh \ad suas a rànnsachadh " tir a' gheall-
aidh," agus a phìll ìad arìst, a' toirt leo blasad de " thor-
adh na tìre," ag ìnnseadh d'am bràithribh gu'n robh
"am fearann ro mhaith," agus a' misneachadh an
Q
242 Caithe-beatha nèamhaidk
t-sluaigh gu dhol suas! Feuch, an gealladh agus an
duais a f huair ìad !
9. An t-anam sin nach socraich 'aignidhean air na
nithibh a ta shuas, diùltaidh è ùmhlachd a thoirt do
àithntibh Dhè, agus caillidh è solus gràsmhor, taitneach
an fhocail — focal Dhè. Is è an Dia sin fèin a dh'àithn
dhuit creidsinn, agus abhibeò mar dheadh Chriosduidh,
a tha nis ag àithneadh dhuit " na nithe a ta shuas \arraidh,
far am bheil Criosd 'n a shuidhe air deas làimh Dhè,"
agus " d'aigne a shuidheachadh air na nithibh a ta
shuas, agus cha-n ann air na nithibh a ta air an tal-
amh." Col. 3. 1, 2. Is è an Dia sin fèin a thoirmisg
dhuit mortadh, gadachd, no adhaltrannas a dheanamh,
a tha nis a' toirmeasg dhuit deavmad a dheanamh air an
dleasanas mhòr so ; agus an dàna dhuit a dhiùltadh ?
Carson nach 'eil do choguis a' toirt ort an dleasanas so
a dheanamh, cho maith ris an dleasanas ud eile ? Nach
d'òrduich Dia an dleasauas so dhuit cho maith ri
instrumaid do shòlais, chum do neartachadh gu làn
ghreim a dheanamh air do thròcairean fèin ? A bhàrr
air sin, dearmaid an dleasanas so, agus ciod is fhekirrd
thu gach cùnntas f ìor ghlòrmhor mu nèamh, gach iom-
radh fìor air an t-sonas ri teachd, agus gach gealladh
prìseil air ar fois ? Nach ìad sin na rèultan a chithear
a' dealrachadh ann an ìarmailt an Sgriobtuir, agus na
còrdan òir a chithear ann an leabhar Dhè ? Shaoilinn
nach dealaicheadh tu ri aon idir de na geallaidhean sin
airson an t-saoghail uile.
Is è nèamh iomlanachd ar tròcairean uile, mar sin is
ìad geallaidhean nèimh anns an t-soisgeul, fìor anam
an t-soisgeil fèin. Nach neo-ni uile shòlas an t-saoghail
ann an coimeas ri aon fhocal sòlais o bhèul Dhè ? Is
eadh. Carson, matà, tha thus' a' deanamh dearmaid
agus dimeas air cho liuthad focal sòlais? Carson a
dh'fhoillsich Dia a chomhairle fein duinn ann an
tomhas cho mòr, agus carson a labhair è ruinn roi-
làimh air an lànachd aoibhneis a tha sinn gu shealbh-
achadh, ach a chum ar deanamh aoibhneach le fios
'f haotuinn air ? Mur b'àill leis sinne 'dheanamh
aoibhneach le fios a thoirt duinn air ar sonas roi-làimh,
dh-fhaodadh è a rùn a chumail aige-fèin; gun aoc
a choimhead air thalamh. 243
fhocal ìnnseadh dhuinn mu 'thimchioll, gus an tig an
uair air an togar suas gu glòir sinn. Seadh, a chionn
gu'm bheil ar fois ann an làimh Dhè fèin, dh-f haodadh
è a buan mhaireannachd a cheiltinn òirnn, ni a dhean-
adh ar gàirdeachas milis a lughdachadh gu mòr fo
eagal a chàll. Ach b'ì toil ar n-Athar nèamhaidh a
chomhairle fèin 'f hosgladh suas, agus fios a thoirt duinn
air làn rìm a chridhe, * chum gu'm bitheadh ar gàird-
eachas coimhlionta', agus gu'm bitheamaid beò mar
oighreachan air a rìoghachd. Agus an dean sinne nis
dìmeas air sin uile ? Am bi sinn beò ann an iomadh
cùram agus bròn, gun ghàirdeachas na's mò 'dheanamh
anns na nithibh foillsichte sin, na ged nach sgrìobhadh
làmh an Tighearna riamh ìad? Na'n sèulaicheadh
rìgh na tìre so dhuit còir-sgrìobhte air m.oraireachd, no
gealltuinn morair a dheanamh dhìot, nach tric a bheir-
eadh tu sùil air do chòir-sgrìobhte, a' smuaineachadh
oirre le taitneas gus am faigheadh tu an onoir sin?
Ach nach do shèulaich Dia còir-sgrìobhte dhuit air
onoir nèimh, agus am fàg thu ì 'n a laidhe dùinte ri do
thaobh, gun smuain, gun sùil a thoirt oirre, mar nach
bitheadh cuimhne agad gu'm bheil a leithid ànn ? Ho !
b'f heàrr gu'n robh ar cridheachan cho àrd ri ar dòchas,
agus ar dòchas cho àrd ris na geallaidhean neo-mhear
achdach sin I
10. Is còir d'ar cridheachan a bhi suidhichte aii
Dia, oir tha cridhe Dhè làn-shuidhichte òirnn-ne. Nach
ìosal a dh'ìslich Tighearn na glòire e-fèin air ar son-ne
ann an suidheachadh a chridhe òirnn-ne, crèutairean
peacach an duslaich ! Nach bu chòir dhuinu-ne, matà,
ar cridheachan a shocrachadh gu toileach, taitneach air
Criosd agus air glòir, a' togail suas ar n-aignidhean
gach là 'dh-ionnsuidh an Tì sin a dh'ìlsich e-fèin cho
mòr a chum sinne àrdachadh I Anis, a Chriosduidh,
nach 'eil thus' a' tuigsinn gu'm bheil cridhe Dhè air a
shuidheachadh ort, agus gu'm bheil è futhast a' cuimh-
neachadh ort le gràdh tiorail, eadhon an uair a gheibh-
ear thus' a' deanamh dì-chuimhne ort-fèin agus air-san ?
Nach 'eil a thròcairean air an ath-nuadhachadh dhuit
gach là ? Nach 'eil è a' sìor-labhairt ri d'anam leo ?
Nach 'eil è ag ullachadh airson do chuirp, agus a' gleidh-
244 Caithe-beatha neamhaidh
eadh araon do chuirp agus d'anama ? Nach 'eil è 'g a
do ghiùlain an còmhnuidh ann an gàirdeanaibh a
ghràidh, agus a' gealltuinn " gu'n comh-oibrich na
h-uile nithe chum maith" dhuit, agus gu'm bi gach ni
a nì è riut a chum d'àrd bhuannachd, agus gu'n toir è
"àithn d'a ainglibh mu d'thimchioll ?" Agus am bi
thusa toilichte le aoibhneas ìosal na talmhainn, agus an
dì-chuimhnich thu do Thighearn a tha cho cuimhneach
ort-sa? Ah ! a mhi-thàingealachd neo-chaoimhneil !
Eisd ris a' labhairt air a chaoimhneas fèin ruinn-ne,
" Ach thubhairt Sion, Thrèig an Tighearn mi, agus rinn
mo Thighearn mo dhì-chuimhneachadh. An di-chuimh-
nich màthair a leanabh cìche, gun iochd a dheanamh
air mac a cuim ? Feudaidh eadhon ìadsan di-chuimh-
neachadh, ach cha dì-chuimhnich mise thusa. Feuch
air dearnaibh mo lamh ghearr mi thu ; tha do bhallachan
a'm' fhianuis an còmhnuidh." Isà. 49. 14-16. Ach
èisd ris anis a' labhairt air ar chram-ne d'a thaobh fein
'us cluinnidh tu è ri gearan òirnn, " Am feud òg-bhean a
h-usgraichean a dhearmad? no bean-bainnse a h-èid-
eadh ? Gidheadh dhearmaid mo shluagh mise làithean
gun àireamh. Ier. 2. 32. Mar gu'n abradh è, " Air gach
maduinn a dh-èireas sibh, is taitniche libh dìomhanas
'us èideadh grìnn a chuimhneachadh na mise. An ìad
sin a's luachmhoire dhuibh na bhur Dia ? An f heàrr
dhuibh na nithe sin na bhur beatha mhaireannach ?
Nach 'eil sibh a' dearmad na nithe sin a's feàrr là an
dèigh la?" Na tugamaid aobhar do Dhia a bhi ri
cònsachadh ruinn. Gu-ma feàrr leinn ar n-anamanan a
thogail suas a dh-ionnsuidh Dhè, taoghal aige gach
maduinn, agus ar cridheachan bochd a shìneadh d'a
ionnsuidh gach mionaid.
11. Nach 'eil ar còir ann an nèamh, agus ar dàimh
ris an àit sin, agìarraidh òirnn ar cridheachan a chumail
an còmhnuidh air nèamh ? An sin, tha cùirt ar n- Athar.
Gairmidh sinn dheth "Ar n-Athair a ta air nèamh.
Clann neo-airidh sinne ! a bhitheas toilichte le cluith 'us
faoineas, gun chuimhne air Athair cho maith. An sin,
tha Criosd ar Ceànn, ar Cèile, ar Beatha ; agus nach seall
sinn suas ris, agus nach ìarr sinn è cho tric 's is urrainn
ginn, gus an tig an là air am faic sinn è aghaidh ri
a choimhead air thalamh. 245
aghaidh ? A chionn gur " èigin do nèamh a ghabhail
gu aimsiribh aisig nan uile nithe ;" gabhadh nèamh
mar-an-ceudna na cridheachan againn-ne maille ris. An
sin fòs " a ta an Ierusalem nuadh a's mathair dhuinn
uile." Gal. 4. 26. An sin tha mòr àireamh ar bràith-
rean a's sine. An sin tha ar càirdean, ar seànn luchd-
eòlais, iadsan 'bu chuideachd thaitneach leinn anns a'
bheatha so, agus bu bhrònach sinn a' dealachadh riutha
aig uair am bàis ! agus nach tog sin suas ar smuaintean
gu nèamh ? Na'n robh ìad sin fathast air thalamh, nach
rachamaid astar fada g' am faicinn. Agus carson, màta,
nach 'eil ar spioradan a' dìreadh suas na's trice d'an
ionnsuidh air nèamh, agus le aoibhneas a' smuaineach-
adh roi-làimh air an àit agus air an là ghlòrmhor sin
's an coinnich ìadsan agus sinne fathast ? B'aoibhneach
le Socrates bàsachadh, a chionn gu'n robh è 'creidsinn
gu'm faiceadh è Hòmer, Hesiod,* agus daoine comhar-
raichte eile air taobh thàll a' bhàis. " Nach mò gu mòr
na sin m' aobhneas-sa," arsa ministear diadhaidh, aosda,
" agus mì cìnnteach gu'm faic mì Criosd mo Shlàn-
uighear, Mac sìorruidh Dhè, a ghabh air-fèin nàdur an
duine, maille ri mòran aithrichean, fhàidhean 'us abstol
glic, naomh, ainmeil," &c. Is còir do gach cridmheach
sealltuinn suas gu nèamh, a' meòrachadh air staid
bheannaichte nan naomh, agus a' labhairt ri 'chridhe
fèin, mar so, " Ged nach 'eil mise fathast cho sona 's a
tha sibhse, gidheadh is sòlas dhomh gach là, gur sibhse
mo bhràithrean agus mo chomh-bhuill ann an Criosd,
agus air an aobhar sin, is è bhur gàirdeachas-sa mo
ghàirdeachas-sa, agus bhur glòir-sa, an lorg mo dhlùth
dhàimh so ruibh, mo ghlòir-sa ! Seadh gu h-àraid 'us
mis' a' creidsinn ann an Criosd fèin, agus a' deanamh
teànn ghreim air a' cheart chreidimh agus air a' cheart
hmhlachd sin leis an robh sibhse mar so air bhur n-àrd-
achadh, agus a' deanamh gàirdeachais ann mo spiorad
maille ribh-se, 's a' meòrachadh le tàingealachd 'us
taitneas air bhur sonas gach là."
A bhàrr air sin, is ànn shuas a tha ar tigh 's ar dach-
* Socrates, Homer, Hesiod, sin ainmean thriùir dhaoine fiosrach,
ainmeil de mhuinntir na Grèige. Bha ìad ann roimh theachd ar Slàn-
uigheir.— EADAR
246 Caithe-beatha nèamhaidh
aidh. " Oir a ta fios againn, na'n sgaoilteadh o chèile
ar tigh talmhaidb a' phàilliuin so, gu bheil againn
aitreabh o Dhia, tigh nach do thogadh le làmhaibh,
siorruidh anns na nèamhaibh." Carson, matà, nach 'eil
sinn a' sealltuinn suas ris na's trice, agus " ag osnaich
's a' mìannachadh a bhi air ar n-èideadh le ar tigh o
nèamh?" 2 Cor. 5. 1, 2. Na'n robh ar dachaidh
mòran na's fhaisge, is cìnnteach chuimhnicheamaid
oirre, do bhrìgh gur ì ar dachaidh. Na'n robh thu air
d'fhògradh air falbh gu tìr fad-às, nach tric a smuain-
icheadh tu air do dhachaidh. Carson, matà, nach
f haighear thu gu tric a' smuaineachadh air nèamh? Nach
è sin gu ceart, cìnnteach ar dachaidh bhuan, far am bi ar
còmhnuidh shìorruidh, agus cha n-ànn 's an t-saoghal so
ris am bheil sùil againn dealachadh air gach uair ?
Is coigrich sinn, agus is è nèamh ar dùthaich. Is
oighreachan sinn agus is è nèamh ar n-oighreachd ;
eadhon " oighreachd neo-thruaillidh, agus neo-shalach,
agus nach searg às, a ta air a coimhead anns na nèamh-
aibh dhuinn." Pead. 1.4. An so, tha sinn fo àmhghar
agus fo uireasbhuidh an còmhnuidh, ach a ta ar " maoin"
air nèamh ; eadhon " maoin a's feàrr a ta maireannach."
Eàbh. 10. 34. Seadh, tha ar fìor dhòchas air nèamh ;
ar n-uile dhòchas ri fuasgladh o gach trioblaid, ar n-uile
dhòchas ri sonas, 'nuair is truagh sinn an so : agus ' tha
an dòchas so uile air athasgadh suas dhuinn air nèamh.'
Col. 1. 5. Carson, a Chriosduidhean ionmhuinn, a tha
còir cho mòr againn air nèamh agus cho beag smuaint-
ean againn an sin ? dàimh cho dluth, agus gràdh cho
beag ? An tig dhuinn tlachd cho mòr a ghabhail ann an
cuideachd choigreach ; agus ar n-Athair 's ar Tighearn
a dhì-chuimhneachadh ? no 'bhi cho toilichte leo-san a
ta 'g ar fuathachadh agus 'g ar sàrachadh, agus ar
càirdean a's feàrr agus a's dìlse a dhì-chuimhneachadh?
no 'bhi cho dèigheil air ìasad faoin, agus dearmad a
dheanamh air ar seilbh agus air ar n-ionmhas fèin ? no
'bhi cho mòr air ar cìùrradh le deòir 'us uireasbhuidh,
agus ar gàirdeachas agus ar fois a dhì-chuimhneachadh ?
1 s tric Dia a' tagair a chòir annainn ; agus mar sin a'
dearbhadh dhuinn gu'n oibrich è maith dhuinn, a chionn
gur sinn a shluagh fèin, a ròghnaich è dhà-fèin amach
a ckoimkead air tkalarrih. 247
is an t-saoghal. Carson, matà, nach fhaighear sinne
gu tric a' tagair ar còir ànn-san, agus mar sin a' togail
suas ar cridheachan a dh-ionnsuidh ar Dè, agus a
dh-ionnsuidh nèimh, ar seilbh fèin. Gu tric is ro thait-
neach agus is ro luachmhor le daoine na nithe tìmeil a
bhuineas doibh-fèin, 'g an cuimhneachadh ro mhòr. Ho !
b'fheàrr gu'n robh ar n-oighreachd nèamhaidh leth cho
taitneach agus leth cho luachmhor leinn 's is f hìach ì !
12. Aon uair fathast smuainich, cha n-'eil ni sam-
bith ànn, ach nèamh air an f hìach dhuinn ar cridheachan
a shuidheachadh. Mur suidhich sinn ìad air Dia, cò
air a shuidhicheas sinn ìad, no cò dhà 'bheir sinn ìad ?
Mur cuimhnich thu air d'f hois, cò air a chuimhnicheas
tu ? An d'f huair thu mach dia eile, no ni sam-bith eile
a sheasas dhuit 'an àit fois' ? An d'f huair thu mach
sonas sìorruidh air thalamh ? Càit am bheil h ? Ciod
de 'm bheil è air a dheanamh ? Cò an duine fortanach
a fhuair amach è? Cò am fear mu-dheireadh aig an
robh è ? Càit an robh a chòmhnuidh ? C'ainm a bh' air ?
No, an tu-fèin an cheud neach a f huair nèamh air thal-
amh ? Ah ! a thruaghain, na earb à d'f hortan, na dean
uaill ann do bhuannachd, gus anìarr làithean fada, fios-
rachaidh ort uaill a dheanamh. Na sàraich thu-fem le
ìarraidh ni air thalamh nach 'eil idir ànn, air eagal gu'n
càill thu d' anam, agus gu'n ionnsuich thu le fiosrachadh
goirt, ni a dh-f haodadh tu, na'm b' àill leat, ionnsach-
adh gu toinisgeil a chum do bhuannachd a's feàrr, le
èisdeachd ri iomadh rabhadh o Dhia 'n a f hocal, agus
le smuaineachadh air sgrios nam mìltean a mheall 's a
mhìll ìad-fèin romhad. Geda choinnicheadh tu Sàtan
air ' bèinn a' bhuairidh,' agus geda ' nochdadh è dhuit
an sin uile rìoghachdan an domhain agus an glòir,' cha
b' urrainn è ni sam-bith a nochdadh dhuit air am
b'f hìach dhuit do smuaintean a shocrachadh, no idir ni a
b'f hìach dhuit a ròghna chadh air thoiseach air d'f hois.
Gun teagamh, fèumaidh sinn, ann an cèumaibh ar dleas-
anais, sìdm a ghabhail de na nithibh a ta bhos, ach càit
am faighear duine nach ìarr tuilleadh ? no cò an t-anam
a's urrainn fìor f hois 'f haotuinn ànnta ? Am fear a's
lugha cùram mu nithibh tìmeil, gheibh è cuid diubh
draghail, no searbh.
248 Caithe-beatha neamhaidh
Anis, a Chriosduidh, faic falamhachd 'us bochduinn
nan uile nithe a ta bhos, agus lànachd phrìseil nan nithe
a ta shuas. Geda ruitheadh do smuaintean, cosmhuil
ris an t-seillean dhìchiollach, thairis air gach ni 's an
t-saoghal, a' dol o luibh gu luibh, o chrèutair gu crèut-
air, agus o shaoibhreas gu onoir, is beag mil, no mìlseachd
a bheireadh ìad dachaidh, ach na chruinnicheadh ìad
o'n dàimh ris an t-sìorruidheachd. Ged is fìor luach-
mhor gach focal de f hìrinn Dhe', agus ged is còir a dìon
gu curamach, gidheadh is ann a chum ar treòrachadh
a dh-ionnsuidh ar fois', a bhuineas duinn smuaineachadh
air teagasg na fìrinn. Gu dearbh is fìor cheart a
theirear, " Nach robh cridheachan luchd-deasboireachd
air diadhachd riamh air am blàthachadh ann an deasbud,
le aon sradaig de ghràdh Dhè." Is còir aire cheart a
thoirt do " ghnothaichean na h-eaglais agus na stàite,"
f had 's a tha \ad a chum freasdal Dè a shoilleireachadh,
chum an soisgeul a chraobh-sgaoileadh, a chum onoir a
chur air uachdaranachd Chriosd, agus mar sin, a chum
ar n-anamanan fèin agus anamanan nan ginealachd a thig
'n ar dè'igh a theàrnadh ; ach is ìad sin nithe a bhuineas
do'n t-saoghal smorruidh. Cha n-airidh na gnothaichean
a's feàrr agus a's àirde 's an t-saoghal so, eadhon reic
'us ceannach, ith 'us òl, togail thighean 'us pòsadh,
cogadh agus sìth, air làn smuaintean tric a' Chriosduidh,
ach amhàin cho fad 's a bhuineas ìad do'n bheatha ri
teachd, 'us cha n-ann do thoileachadh na feòla. Agus
anis nach 'eil do choguis fèin ag ràdh nach 'eil ni sam-
bith ann air an fhìach dhuit d'anam a shocrachadh,
ach amhàin nèamh agus an t-sligh d'a ionnsuidh ?
Ania, a lèughadair, am bheil, no nach 'eil na smuaint-
ean sin luachmhor, cudthromach ? An do dhearbh mì
dhuit gur è do dhleasanas do chridhe bochd a shuidh-
eachadh air na nithibh saoibhir a ta shuas ? Freagair
a' cheist. Ma their thu, Cha do dhearbh, is cìnnteach
mise gu'm bheil thus' ag àicheadh guth do choguis fèin.
Ma dh-aidicheas tu thu-fèin dearbhte, gur è so do
dhleasanas, dìtidh do theangaidh sin fèin thu, agus
labhraidh d'aideachadh sin gu gèur a'd' aghaidh, ma ni
thu dearmad air do dhleasanas aidichte. Bi làn-toil-
each, matà, agus tha 'n obair tuilleadh 'us leth deante.
a choimhead air thalamh. 249
So dhuit anis beagan sheòlaidhean soilleir, anns an
ath Chaibdeil, a chum do chuideachadh ris an obair
mhòir so. Ach, mo chreach ! is dìomhain an ainmeach-
adh, mur 'eil thusa toileach an cleachdadh. Gidheadh,
bheirear dhuit ìad, agus gu'n deanadh an Tighearn do
chridhe aomadh a dh-ionnsuidh na h-oibre so !
Caibdeil XII.
Caochladh Seoladh a chum Caithe-beatha Nèamhaidh a
choimhead air Thalamh.
Ma's luachmhor leat an sòlas a thig o chaithe-beatha
nèamhaidh, guidheam ort o Dhia, seachainn gu cùram-
ach luchd-bacaidh àraid ; agus an dèigh sin, dean gu
tric, dìchiollach, fìrinneach na dleasanais sin a chuid-
icheas tu gu mòr a chum ruigheachd air caithe-beatha
nèamhaidh.
I. So anis an luchd-bacaidh a's còir dhuit a sheachnadh
gu curamach, air gach dòigh ann do chomas ; eadhon,
— A bhi beò ann am peacadh aithnichte sam-bith, —
Inntinn thalmhaidh, — Cuideachd dhaoine mi-dhiadh-
aidh, — Creidimh nam barail, — Spiorad uaibhreach,
mòr-chuiseach, — Spiorad lùnndach, — Earbsadh ann an
ullachadh lòm airson na beatha nèamhaidh, gun eòlag
idir air a' bheatha sin fèin.
1. Is bacadh mòr air caithe-beatha nèamhaidh, a bhi
beò ann am peacadh aithnichte sam-bith. Fasaichidh
sin d'anam gu trom. Mo thruaighe ! millidh è d'aoibh-
neas ! Is goirt am milleadh a rinn è air gràsaibh mhòran !
a' sìor-lagachadh neart an anama ann an coimhlionadh
a dhleasanais ! Anis, a lèughadair, an neach thus' a rinn
ainneart air do choguis fèin ? Am fear-dearmaid thu air
do dhlasanasaibh aithnichte, follaiseach no uaigneach,
conaltrach no dìomhair ? Àn tràill thu do ana-mìann,
no do dhroch càil air-bith ? Am bheil thu àrdanach,
agus dèigheil, mìannach air moladh ? An duine drànn-
danach, Trionasach thu, ullamh gu fearg a ghabhail ris
gach focal, 'nuair a shaoileas tu gu'n d'rinneadh tàire,
250 Seòladh gu Caithe-beatha nèamhaidh
no dìmeas ort? Am fear-meallaidh thu ann an dean-
amh ghnothaichean ri muinntir eile, no am bheil thu
'g ìarraidh a bhi saoibhir, iochd, achd, àraidh ? Ma's
duine mar sin thu, faodar a ràdh gu'm bheil nèamh
agus d'anam-sa glè aineolach air a chèile. Cha leig
na sailean sin ann do shùilibh dhuit amharc suas ri
nèamh. Is neòil ìad a' seasamh eadar thu-f&n agus
Dia. 'Nuair a dh-fheuchas tu ri smuaineachadh air an
t-s\orruidheachd, agus ri sòlas a tharruing o'n bheatha
ri teachd, seallaidh do pheacadh riut anns an aoduinn,
air a' cheart uair sin, ag ràdh riut, " Cha bhuin na nithe
sin dhuit-sa. Cionnus a gheibheadh tusa sòlas o nèamh,
agus tlachd cho mòr agad ann an ana-mìannaibh salach
na feòla ?" Faic, faic mar bhàthas sin d'aoibhneas !
Ginidh è smuaintean searbh, agus cha n-è toil-ìnntinn
mhilis dhuit ! fàgaidh è thu gun tlachd ann an staid na
fois' ! Bàthaidh gach peacadh, a ni thu, do shòlas mafl
bhàthas uisg an teine. 'Nuair a shaoileas tu gu'm
beothaichear do shòlas, is ann a bhàthas do pheacadh
às è gu lèir. Chaill thu nise do thoil, chàill thu do
chomas air èirigh suas gu nèamh le meòrachadh diadh-
aidh ; oir chàill thu do sgìath, — eadhon sgìath làidir a'
chreidimh, — gheàrr do pheacadh dhìot ì. Cha n-urrainn
thu èirigh suas na's mò na b'urrainn eun èirigh air
iteig, an dèigh d'a sgìathan a bhi air an gearradh dheth.
Gearraidh am peacadh fèithean na beatha nèamhaidh
so. dhuine ! Is mòr a' bheatha sin a tha thus' a'
càll ! Is mòr an sòlas làitheil a tha thus' a' reic air
ana-mìann truaillidh ! Coinnichidh nèamh agus ifrinn
a chèile, agus gràdhaichidh Dia am pcacadh, air an là
sin air an urrainn do chaithe-beatha-sa 'bhi air nèamh
le blasad air glòir, 'us tu fathast beò ann am peacadh
air-bith, 's ag òl truaillidheachd. Gabh an aire nach
fògair am peacadh dc phearsa bho nèamh, mar tha è
nis a' fògradh do chridhe bho smuaintibh nèamhaidh.
Agus mur 'eil thu ciontach ann am peacadh, mur 'eil
peacadh aithnichte sam-bith a'rìgheachadh annad,
smuainich, cia muladach do chor, ma gheibhear thu
uair air-bith fo bhuaidh peacaidh. Dean caithris,
matà ; rìinaich gu làidir gach coslas peacaidh a sheach-
nadh agus cum amach às gach cèum buairidh, Is mòr
a choimhead air thalamh. 251
ar fèum air an ùrnuigh so a chur suas gach uair, " Na
leig sinn ann am buaireadh, ach saor sinn o 'n olc !"
2. Is bacadh eile, ìnntinn thalmhaidh ; agus fèumar
a seachnadh gu cùramach. Cha n-urrainn tlachd do
chridhe 'bhi araon ann an Dia agus ann am mammon,
ann an nèamh agus anns an talamh. 'Nuair a gheibh-
ear an creidmheach nèamhaidh 'g a thoileachadh fèin
le beannachd Dhia, agus " a deanamh gàirdeachais 'an
dòchas" na glòire ri teachd ; theagamh gu'm faighear
thusa 'g a d'thoileachadh fein le do shoirbheachadh
saoghalta, agus a' deanamh gàirdeachais ann an dòchas
do chinneachaidh 's an t-saoghal so. 'Nuair a bhitheas
an Criosduidh nèamhaidh a' gabhail toil-ìnntinn dhà-
fèin ann an sealltuinn suas ri Criosd, ris na h-ainglibh
agus ris na naoimh, a' chuideachd a bhitheas aige gu
sìorruidh, bithidh tus' a' gabhail toil-ìnntinn dhuit-fèin
ann an sealltuinn ri do shaoibhreas, ri do chuid pàipeir-
ean, ri do chùnntais, ri do bhannaibh-sgrìobhte, ri do
bhathar, do sprèidh, no d'aitreabh ; agus a' smuain-
eachadh air deadh-ghean dhaoine mòra, air oighreachd
mhòir, thaitnich, air ullachadh mòr airson do chloinne
an dèigh do bhàis, air onoir do theaghlaich, no air
meudachadh do luchd-eisimeil. Ma thuirt Criosd
" amadan" ris an f hear a labhair ris-fèin, ag ràdh,
" Anam, gabh fois, a ta agad mòran do nithibh maithe
air an tasgaidh fa chomhair mòrain bhliadhnachan,"
nach tus' " amadan" a's mò gu mòr a' labhairt nam
briathran cèudna ann do chridhe le fios duit? Innis
dhomh anis, ma's urrainn thu, ciod an t-eadar-dheal-
achadh a tha eadar briathran an "amadain" so agus
smuaintean do chridhe-sa ?
Cuimhnich, is ann ri ' Fear-rannsachaidh nan cridh
eachan' a tha do ghnothach. Bi cìnnteach à" so, mar
a's mò do thaitneas agus d'fhois ann an nithibh tal-
mhaidh, is ànn a's lugha do thaitneas ann an Dia. Faod-
aidh d'ìnntinn thalmaidh còrdadh ri d'aideachadh agus
do dhleasanas o'n leth-muigh, ach cha n-urrainn ì còrd-
adh ris an dleasanas nèamhaidh so. Is maith is aithne
dhuit-fèin cho ainmig, fuar, cho cabhagach, gruamach
's a bha do smuaintean air an aoibhneas a ta shuas, riamh
o'n thòisichthu cho dìan air raarsanlachd an t-saoghail
252 Seòladh gu Caithe-beatha nèamhaidh
nach mallaichte boile sin mhòran a ta nis a' gabhail
orra-fe'in a bhi diadhaidh! Lèumaidh ìad air oibribh
lìonmhor, tròm gus am bi ìad luchdaichte le saothair,
agus air am bacadh le cùram, ionnus gu'm bheil è cho
mì-chomasach d'an anamaibh conaltradh a chumail ri
Dia 's a bhitheadh è do dhuine coiseachd le bèinn air a
dhruim ; agus ìad cho neo-dheas gu èirigh suas air
sgìath a' mheòrachaidh nèamhaidh, 's a tha 'n cuirp air
cruinn lèum a thoirt suas gu uchd na grèine ! Agus an
uair a chailleas ìad a' bheatha nèamhaidh sin a dh-f haod-
adh ìad a choimhead air thalamh, gheibhear ìad 'g an
dìon fèin, ni nach gabh idir deanamh, le argumaidibh
faoin, grod, ag ìarraidh a dhearbhadh gu'm bheil an
cleachdadh fèin laghail gu leòr.
Comhairlicheam dhuit, a Chriosduidh, a bhlais air
taitneasaibh na beatha nèamhaidh, ma's maith leat
blasad orra fathast, seachainn poll-slugaidh na h-ìnntinn
talmhaidh. Ma's " àill leat a bhi beartach, tuitidh tu
ann am buaireadh, agus ann an ribe, agus ann an iomadh
ana-mìann amaideach agus cìùrrail." 1 Tim. 6. 9. Cum
na nithe sin air an taobh muigh dhìot, chum gu'm bi è
soirbh dhuit an tilgeil uait air gach àm, mar thilgeadh
tu d'f halluinn uachdair ; ach cum Dia agus glòir an
còmhnuidh astigh ann do chridhe. Cuimhnich gu bràth
" gur nàimhdeas an aghaidh Dhè, càirdeas an t-saoghail ;
ge b'e air bith neach uime sin leis an àill a bhi 'n a
charaid do'n t-saoghal, tha è'na nàmhaid do Dhia."
Sèum. 4. 4. " Na gràdhaichibh an saoghal, no na nithe
a ta 'san t-saoghal. Ma ghràdhaicheas neach air bith
an saoghal, cha-n 'eil gràdh an Athar ann." 1 Eò. 2.
15. Is soilleir, dìleas an teagasg sin, agus is sona do
gach neach a ghabhas ris gu cùramach, ceart !
3. Bi faicilleach an aghaidh cuideachd dhaoine mi-
dhiadhaidh. Ach cuimhnich, cha n-eilear idir ag
ìarraidh ort tàir a dheanamh orra, no idir am fuathach-
adh. Na fuathaich ach amhàin an droch gnè, an droch
càinnt 's an droch cleachdadh. Gràdhaich an anam-
anan, agus fhad 's a bhitheas dòchas de'n taobh,
gnàthaich gach fàth-chothrom ann do chomas, a chum
an toirt gu ath-leasachadh beatha. Na abair idir nach
fheàrr ìad na madraidh no mucan agus mar sin, nach
a choimhead air thalamh. 253
fhìach ìad seasamh 'n an cuideachd, no idir labhairt
riutha mu chor an anamanan. Is ì an dòigh a's feàrr
an comhairleachadh gu ciùin, dìleas, gràdhach, agus
leantuinn air an comhairleachadh mar sin, fhad 's a
bhitheas dòchas de'n taobh. Ach gabh an aire nach
cum thu dlùth chòmpanas gun f hèum, gun mhaith ri
daoine mì-dhiadhaidh.
Gheibhear cronail, cha n-è mhàin cuideachd dhaoine
mi-naomh, am mionnadair, am misgeadair agus nàimh-
dean na diadhachd, ach gu ro thric còmpanas dhaoine
modhail, sìobhalta aig am bi còmhradh faoin, falamh
gun teagasg nèamhaidh. Tha ìad sin glè ullamh gus ar
smuaintean a tharruing air falbh o nèamh. An àit sin,
is ann a chuireadh ar cridheachan rag, fèum an còmh-
nuidh air cuideachadh làidir, a chum an tarruing suas
gu nèamh ; oir do thaobh nàduir, cha ghluais aon diubh
a dh-ionnsuidh nèimh, na's mò na ghluaiseas clach, no
clod o'n talamh a dh-ionnsuidh nan spèur. Cha ruig-
ear a leas na creagan a bhacadh o èirigh suas anns na
spèuraibh, is leòr gun an cuideachadh. Agus gu cìnnt-
each, mur faigh na spioradan againn-ne an cuideachadh
gu mòr, is furas an cumail o èirigh suas, ged nach
coinnicheadh ìad cnap-bacaidh sam-bith. smuainich
air so 'nuair is àill leat companaich a dheanamh dhuit-
fèin ! Ach an uair a bhitheas do spiorad cho dèigheil
air nèamh, ionnus nach bi fèum aige air cuideachadh a
chum a thogail suas, ach è, mar lasair, a'sìor-e'irigh suas,
agus a' trusadh leis gach neach a choinnicheas è air an
t-sligh, an sin, ach nì h-ànn idir gu sin, faodaidh tus' a
bhi car coma cò a' chuideachd anns an tuit thu. Ciod
is f heàirrd do bheatha nèamhaidh a chluinntinn ciamar
a tha 'dol do'n f hèill, agus do'n aimsir, no dè an naigh-
eachd ùr a tha 'measg sluaigh? Is è sin còmhradh
dhaoine talmhaidh.
An cuidichear do chridhe gu è'irigh suas a dh-ionn-
suidh Dhè le neach a chluinntinn ag ràdh ' B'è sid am
ministear comasach, no b'è sid an searmonaiche trèun,
no b'è sid an Criosduidh mòr, no b'è sid an t-searmoin
àluinn, no b'e sid an leabhar maith,' no le èisdeachd ri
cònsachadh teànn gun stà, mu chreidimh ? Gu ro thric
is è sin còmhradh a's feàrr a's dòcha dhuit 'f haotuinn
254 Seòladh gu Caithe-beatha nèamhaìdh
aig fear-aideachaidh foirmeil, bruidhneach, marbh-
chridheach. Anis ma bha thus' o chionn ghoirid a'
blàthachadh do chridhe le meòracliadh air na h-aoibh-
neasaibh beannaicht' a ta shuas, nach meilicheadh an
còmhradh sin d'aignidhean, agus nach grad a bheireadh
è air do chridhe reothadh arìst ? Tha ml nis a' faigh-
neachd so dhe tuigse gach neach a dh'fheuch ris an
obair so, agus aig am bheil beachd idir air fònn a spior-
aid fein. Cha mhaith is urrainn daoine labhairt air
aon ni, agus aire cheart a thoirt do ni eile, gu h-àraid
dà ni cho eadar-dhealaichte 'n an nàdur ri nèamh 'us
talamh. Sibhse, a mhuinntir òg, a ta ro bhuailteach do'n
bhuaireadh ud, smuainichibh air an teagasg so. An
urrainn bhur cridheachan a bhi air nèamh, agus sibh
maille ri companaich stoirmeil ag èigheachd 's a' gleadh-
raich os-ceànn na dibhe-teinntich anns an tigh-òsda ?
no 'nuair a bhitheas sibh ag obair maille ri crèutairean
d'an càinnt chumanta " draosdachd, no còmhradh
amaideach, no bao-shùgradh, nithe nach 'eil iomchuidh?"
Eph, 5. 4. Ni-h-eadh, ach leigibh dhomh ìnnseadh
dhuibh, ma's è sluagh mar sin is cSmpanaich dhuibh,
'nuair a dh-f haodadh sibh, na'm b'àill leibh, còmpanaich
na b'fheàrr 'f haotuinn, agus ma's è an cuideachd toil-
ìnntinn a's taitniche leibh, is fhada sibhse bho chaithe-
beatha nèamhaidh ; cha n-'eil còir agaibh fathast air
nèamh ; agus mur atharraich bhur cridheachan, bithidh
sibh fada, fada bho nèamh gu sìorruidh. Na'n robh
bhur n-ionmhas shuas, cha b'urrainn bhur cridhe 'bhi
air nithibh a ta cho fada bho nèamh. A dh'aon fhocal,
is ì ar cuideachd pàirt de'n t-sonas a bhitheas againn
air nèamh, agus is ann arelr na cuideachd a ròghnaichear
leinn air thalamh, a luathaichear no 'chaisgear ar cèum
gu nèamh.
4. Seachainn deasboireachd mu nithibh na diadhachd,
agus creidimh aig nach 'eil stèidh sam-bith ach barail
dhaoine. Is ìadsan a's lugha eòlas air a' bheatha nèamh-
aidh, deasboirean a's braise agus a's teotha air na
nithibh a bhuineas do thaobh-muigh na diadhachd. Am
fear aig nach 'eil creidimh sam-bith eile, ach amhàin
fuaim nam barail, is è a's trice agus a's èudmhoire
'gheibhear a' labhairt 's a' dìon a bharailean bochd fèin.
a choimhead air thalamli. 255
Ach am fear aig am bheil a chreidimh a' sruthadh bho
eòlas air Dia, agus o ghràdh do 1 )hia agus do Chriosd,
is è a's dìchiollaich' a labhras air an là shona sin air am
faigh è an làn-mhealtuinn. Is tearc, luachmhor an
Criosduidh sin d'an aithne f ìor f hèum a dheanamh de 'n
fhìrinn shoilleir. Air an aobhar sin, comhairlicheam
dhuit-sa, ma's àill leat beatha nèamhaidh, na caith ach
beag de do smuaintibh, de d'ùin, de d'èud, agus de do
bhriathraibh air deasboireachd nach urrainn sìth, no
sòlas a thoirt do d'anam. 'Nuair a bhitheas cealgad-
airean beò air rùisg 'us plaoisg, b\-sa beò air na h-aoibh-
neasaibh a ta shuas. Is maith a bhi comasach air f ìrinn
Dhè a dhìon ameasg dhaoine, agus is còir dhuinn lèugh-
adh agus ionnsuchadh a chum na crìche sin ; ach
thugamaid a' cheart aire nach ceadaich sinn do dheasb-
oireachd mu'n fhìrinn fèin ar cridheachan a ghluasad
de na nithibh a ta shuas. Is tric a chualas muinntir
a' consachadh ri 'cheile mu chreidimh, ach is ainmig a
chunnacas ìad a' fàgail na cùise na's soilleire, an dèigh
dhoibh sgur, na bha ì 'nuair a thòisich ìad. Tha na
nithe sin ro dhomhain airson sealladh goirid dhaoine.
Is beag is f heàirrd anam air-bith consachadh mu 'n
f hìrinn, agns is maith nach 'eil mòr chonsachadh mu
na fìrinnibh a's prìse.ile luach. Ach èisdeamaid anis
ciod a tha focal Dhè fèin ag ràdh air a' chùis so : —
" Gabhaibh ris an neach a ta anmhunn 's a' chreidimh,
ach cha-n ann chum deasboireachd amharusach." Rdm.
14. 1. " Ach seachainn ceisdean amaideach agus neo-
f hòghluimte, air dhuit fios a bhi agad gu'n tog iad conn-
saichidhean. Agus cha-n fheud òglach an Tighearna
'bhi conspoideach. 2 Tim. 2. 23. " Ach seachainn ceisd-
ean amaideach, agus sloinnteireachd, agus cònspoidean,
agus consachadLh mu'n lagh; oir tha iad gun tairbhe agus
dìomhain." Tìt. 3. 9. " Ma bheir aon neach atharrach-
adh teagaisg uaith, agus nach aontaich e do bhriathraibh
fallain, eadhon do bhriathraibh ar Tighearna Iosa
Criosd, agus do'n teagasg, a ta r&r na diadhachd :
Tha e uaibhreach, gun eòlas aige air ni sam-bith, ach
e às a chèill mu thimchioll cheisdean, agus bhriathar
connsachaidh, o'n tig farmad, comhstri, anacainnt
droch amharusan, fiar-dheasboireachd dhaoine aig am
256 Seòladh gu Caithe-beatha nèamhaidh
bheil ìnntinn thruaillidh, agus as eugmhais na fìrinn,
a' meas gur buannachd an diadhachd : dealaich ri an
leithidibh sin." ^ 1 Tim. 6. 3-5. _
5. Gabh an aire nach bi do spiorad uaibhreach, mòr-
ohuiseach. Tha fuath anabarrach làirìir eadar Dia
agus am peacadh so. Fhad 's a bhitheas am peacadh so
a' rìgheachadh ann do chridhe, cha tig Dia agus do
chridhe gu bràth fagus d'a chèile. So am peacadh a
thilg Sàtan, agus na h-ainglean a thuit, amach à. nèamh,
agus ma gheibhear annads' è, cumaidh è do chridhe
mach à nèamh. So am peacadh a thilg ar ceud sìnn-
searan amach à pàrras, agus a dhealaich sinne bho 'n
Tighearn, agus a thug a mhallachd air na h-uile
chrèutairibh an so fo nèamh ; agus gu cìnnteach cum-
aidh b ar cridheachan o phàrras, agus meudaichidh è ar
dealachadh mallaichte bho Dhia. Ach cumaidh co-
chomunn ri Dia sinn iriosal, agus meudaichidh an
irioslachd sin co-chomunn dhaoine ri Dia. 'Nuair a
chleachdas duine 'bhi tric maille ri Dia, agus a bhi
'smuaineachadh air a bhuaidhean gldrmhor, ' gabhaidh
è gràin dheth-fèin ann an duslach agus ann an luaith',
agus is è am fèin-irioslachd sin deasachadh a's feàrr a
chum a thoirt astigh an làthair Dhè, arìst. Uime sin,
matà, an dèigh là irioslachaidh an anama, no air amaibh
trioblaid, 'nuair a's ìlse an t-anam, is tric leis rathad
rèidh 'f haotuinn a dh-ionnsuidh Dhè, agus blasad gu
pailt air a' bheatha sin a tu shuas. Tha tlachd Dhè
anns an duine sin " a ta bochd agus leònta 'n a spiorad,
agus a chriothnaicheas roimh 'fhocal." Isà. 56. 2.
Agus tha tlachd an anama sin ann an Dia ; agus an
uair a bhitheas an tlachd mar sin taobh air thaobh,
bithidh aca coinneachadh rèidh, failt thaitneach agus
conaltradh tric. Ach is fhada Dia bho chòmhnuidh
an anama sin a ta uaibhreach, àrdanach, agus cha chead-
aich Dia dhà teachd fagus dà. " An tì aig am bheil seall-
adh àrd, agus cridhe uaibhreach, esan cha-n fhuiling
mi." Salm 101. 5. "Tha Dia a' cur an aghaidh nan
uaibhreach, ach a' toirt gràis dhoibh-san a tha iriosal."
1 Pead. 5. 5.
Gheibhear ìnntinn uaibhreach 'g a h-àrdachadh fèin,
le fèin-mheas, fèin-spèis, agus le geur-thoeradh feòl-
a ckoirrihead aìr thalamh. 2bl
mhor. Ach gheibhear ìnntinn iriosal air a h-àrdachadh
gu ceart 'an sealladh Dhè le gèur-thogradh naomh.
Sin anis dà ìnntinn àrd a tha, seach gach seòrsa ìnntinn
eile, a' dol calg-dhireach an aghaidh a chèile, mar
chithearcogadh,mar a's trice, eadar rìgh agus rìgh, 'us
cha n-ann eadar rìgh agus treabhaiche. Seadh, matà,
an duine thus' a tha luachmhor ann do shealladh fèin ?
An taitneach leat daoine eile mòr mheas a chur ort,
agus an cuirear mòr sprochd ort, an uair a ni ìad dìmeas
ort ? An docha leat muinntir a chuireas onoir ort : agns
an suarach leat ìadsan nach cuir, ged bu daoine còire,
diadhaidh ìad ? Am fèuroar do chàil a rìarachadh ? an
àill leat do bharail fèin a bhi 'n a rìaghailt, agus
d'f hocal, olc, maith è, a bhi 'n a lagh do na h-uile a ta
mu-n-cuairt duit? An las d'fhearg. ma dhiùltar do
thoil, no d'fhocal? An ni suarach, tàireil leat spiorad
iriosal ? An aithne dhuit aideachadh agus gèilleadh
iriosal a dheanamh an deigh dhuit peacachadh an
aghaidh Dhè, no cron a dheanamh air do cho-chrèutair ?
An duine thus' a tha coma do na bochdan, agus am bi
nàir ort a bhi air d'fhaicinn 'n an cuideachd? An
urrainn thu seirbhis a dheanamh do Dhia ann an àit
air-bith, àrd, no ìosal? Am bheil d'uaillair a casgadh
le crìonnachd, no seòltachd, agus cha n-ann le irios-
lachd? Am mìannach leat sùilean nan uile dhaoine
'bhi ort, agus an cluinntinn ag ràdh, " So an duine ?"
Am bheil thu aineolach air mealltaireachd 'us aingidh-
eachd do chridhe fèin ? An fheàrr leat a ràdh gu'm
bheil thu neo-chiontach, na thu-fèin a choireachadh, no
do chionta fein aideachadh ? An gànn a dh-f huiligeas
tu aehmhasan, no teagasg teànn, dìleas a rùisgeas droch
nàdur do chridhe dhuit ? Ma's ìad na nithe sin dealbh
do chridhe, is crèutair uaibhreach thu. Tha ro
mhòran de nàdur na h-ifrinn a' gabhail còmhnuidh
annad. Tha d'anam cosmhuil ris an diabhul, 's an lorg
sin tha thu aineolach air nèamh, agus air dlùth chon-
altradh ri Dia. Is è 'n duine uaibhreach a dhia fèin.
Cuiridh è suas e-fèin mar iodhol dhà-fèin. Ciainar,
matà, is urrainn aignidhean an duine sin a bhi suidh-
ichte air Dia ? Ciamar idir is urrainn a chridhe 'bhi
air nèamh ? Faodaidh ìnnleachd agus cuimhne làidir
R
258 Seoladh gu Caithe-beatha nèamhaidh
a theangaidh a lìonadh le briathraibh iriosal agus
•nèamhaidh, ach cha n-'eil dad de nèamh, no idir irios-
lachd 'n a spiorad. Is ceart labhairt gu farsuing air a'
cheànn so, a chionn gur è so am peacadh cumanta aguf
cunnartach a's mò 'tha gach uair a' greasad dhaoine gu
peacadh mòr na h-ain-diadhachd.
nis, a Chriosduidh i ma's àill leat a bhi beò an
còmhnuidh an làthair do Thighearna, luidh sìos anns
an duslach, agus togaidh e-fèin suas à sin thu. " Fògh-
lumaibh uam," arsa Criosd, " oir a ta mise macanta
agus iriosal an cridhe : agus gheibh sibh fois do bhur
n-anamaibh." Mata 11. 29. Mur gabh thu tairgse
Chriosd, bithidh d'anam " cosmhuil ris a' mhuir
bhuairte, oir cha-n urrainn ì bhi aig fois ; ach tha a
h-uisgeachan a' dùsgadh a nìos salchair agus làthaich."
Isà. 57. 20. Agus an àit dhuit a bhi air do lìonadh le
tlachd milis ann an Dia, lìonaidh d'uabhar thu le
buaireas nach sguir. " Ge b'e dh'ìslicheas e-fèin mar
leanaban, is e sin a's mò" a bhitheas an deigh so " ann
an rìoghachd nèimh." Mata 18. 4. Agus mar sin, is
è neach a's mò roimh-bhlas an diugh air an rìoghachd
sin. " Gabhaidh Dia còmhnuidh maille ris-san fòs a
ta leònta agus iriosal 'n a spiorad; a bheothachadh
spioraid nan iriosal, agus a bheothachadh cridhe nan
daoine leònta." Isà. 57. 15. Air an aobhar sin,
" irioslaichibh sibh-fèm am fianuis an Tighearna, agas
àrdaichidh è sibh." Sèum. 4. 10. Agus " an uair a
dh'ìslichear daoine, an sin their thu, Bithidh ardachadh
ann ; agus saoraidh è an t-iriosal." lob 22. 29.
6. Is fear-bacaidh trom eile air a' chairhe-beatha
nèamhaidh so, spiorad lunndach, leisg. Gu dearbh is è
mo bheachd fèin nach 'eil ni sam-bith eile 'g a bhacadh
na's mòna sin ann an daoine aig am bheil dead hthuigse.
Mur bitheadh ri dheanamh ach amhàin gnìomh pearsa,
gluasad nam bilean, agu slùbadh na glùine, rachadh
daoine 'n an lèum do neamh, cho tric 's a the'id ìad
a dh-fhaicinn caraid ; ach is leisg, duilich leinn ar
smuaintean agus ar n-aignidhean a tharruing o'n
t saoghal, gach gràs a ta againn a chur air obair, agus
a chumail air obair, 'g a shìor-mheudachadh gus an
soirbhich an obair ann ar lamhaibh.
a choimhead air thalamh. 259
A lèughadair, tha nèamh os do chionn, agus an saoil
thu-feìn gu'n dìrioh thu an àirde mhòr sin gun rùn, gun
saothair? An teid agad air do chridhe talmhaidh a
thogail gu nèamli, agus d'ìnntinn leisg a thoirt a
dh-ionnsuidh Dhè, 'us tu-fèin sìnte sìos ris an talamh,
agus a' gabhail fois 1 , gun aon smuain agad air nèamh ?
Na'm bu leòr dhuinn fantuinn shios aig ìochdar na
beinne, agus sealltuinn suas le seòrsa tograidh a mullach
a ruigheachd, gun saothair idir ach sin, dh-f haodamaid
coiseachd gach là gu nèamh. Ach "a ta rìoghachd
nèimh a' fulang ainneirt agus luchd na h-ainneirt 'g a
glacadh le làmhachas làidir." Mata 11. 12. Fèumar
" ainneart," no obair dhìan a ghnàthachadh a chum an
ceud thoradh 'fhaotuinn, cho maith ri làn sheilbh.
Nach 'eil thu-fèin a' tuigsinn gur fìor sin, ged nach
rachadh ìnnseadh idir dhuit an so ? An tèid do chridhe
suas, mur greas thu suas è ? r Fha fios agad gur è nèamh
d'uile dhòchas ; tha fìos agad nach urrainn ni sam-bith
air thalamh fois a thabhairt duit, agus gur beag sòlas a
gheibh cridhe bho nèamh, nach 'eil ach ainmig a'
smuaineachadh air nèamh, agus gidheadh nach 'eil
thus' a' fantuinn shìos sìnte ris an talamh, ged tha iom-
adh fàth-chothrom agad air eirigh suas, agus a bhi beò
maille ri Dia ? Nach tric a mholas tu mìlseachd na
beatha nèamhaidh, agus naeh abair thu gur ìad na
Criosduidhean a's feàrr aig am bheil ì, agus an dèigh sin
uile, cha bhlais thu-fèin oirre ? Mar a shìneas an
lùnndair e-fèin air a leabaidh, ag èigheachd, "
b'fheàrr gu'm b'obair so !" mar sin gheibhear thusa ri
bruidhinn, ri dìomhanas, agus tu beò ann am fois do
lùnndaireachd, ag ràdh, " b'fheàrr gu'm faighinn
mo chridhe suas gu nèamh 1" Nach iomadh neach a
le'ughas leabhraichean agus a dh-èisdeas searmoinean
le dùil gu'n cluinn ìad mu rathad na's socraiche, no
gu'm faic ìad rathad na's giorra gu sòlas, na gheibhear
anns na Sgriobtuiribh ? No ìarraidh ìad seòladh airsoh
beatha nèamhaidh, agus na'm bu leòr èisdcachd ri
seòladh, càit am faighear Criosduidhean a's nèamhaidh
na ìadsan ! ach an uair a chomharraicheas sinn amach
an obair a tha dleasanach dhoibh, agus a dh-ìnnseas sinn
dhoibh nach urrainn ìad an sòlas nèamhaidh so 'fhan*
260 Sèòladh gu Caithe-beatha nèamhaidh
uinn air dòigh na's socraiche, no gun saothair cheart a
dheanamh air a shon, an sin, fàgaidh ìad sinn mar
" dh'f halbh an t-òganach" o Chriosd " gu brònach ;"
oir b'ànnsa leis a " shaoibhreas" tìmeil na " ionmhas
air nèamh." Mata. 19. 22.
Anis, a leughadair, ma tha thu dearbhta gu'm bheil
an obair so feumail a chum do shòlas a chur air aghaidh,
tòisich oirre gun dàil le d'uile chridhe. Ma dhiùltas do
chridhe, ceànnsaich è le do rèusan. Ma chuireas do
rèusan 'n a h-aghaidh, leig àithn Dhia air gu dìan, teànn,
agus èignicheadh d'fhèum è. Lèugh arìst na smuaint-
ean a ta air an cur sìos anns an aon Chaibdeil deug
de'n Leabhar so. Na leig le ionmhas cho òirdheirc
laidhe romhad, agus do làmh glaiste 'n a d'uchd gun
a sìneadh d'a ionnsuidh. Na biodh do bheatha fo
shìor aineadas 'nuair a dh-fhaodadh ì 'bhi taitneach,
sòlasach dhuit, na'n robh thus' a' deanamh spàirn a
chum ruigheachd air solus nèamhaidh. Na suidh sìos
dìomhain, dubhach fo spiorad lùnndach gun ghluasad a
dh-ionnsuidh nan sòlas prìseil a ta nis a' fàs roimh do
shùilibh. Na bi cosmhuil ri duine 'n a shìneadh ann an
lios fhlihraichean, leis nach àill èirigh suas 'gam faicinn,
no idir a bhlasad air an cùbhraidheachd mhilis. Is
à Criosd tobar na beatha. Ach gu cìnnteach is
domhain an tobar, agus fèumaidh tusa dìchioll a dhean-
amh air uisg a tharruing às an tobar so, mu'n urrainn
thu 'bhi air d'ùrachadh leis. Cho fad 's a tha do
chridhe spioradail, cha n-'eil fèum agad air a' " chruaidh
spàirn" agus air an " ainneart" so uile ; ach tha thu
fathast feòlmhor ann an cuid, agns f had 's a bhitheas
tu feòlmhor anns an tomhas a's lugha, bithidh mòr
fhèum agad air saothair a dheanamh gach là. B'è
cleachdadh nam Partach, gun bhiadh sam-bith a thoirt
d'an cloinn anns a' mhaduinn, no air toiseach an là,
gus am faiceadh ìad fallas air an gruaidhean, an dèigh
dhoibh obair, no saothair a dheanamh ; agus mar sin
tha Dia gu tric a' deanamh ri 'chloinn fèin : cha toir è
dhoibh blasad air na sòlasaibh milis a ta aige dhoibh,
gus an tòisich ìad ri fallas a chur dhiubh le saothrach-
adh air an son. Thoir breth, matà, co aca nis a's
feàrr dhuit beatha nòamhaidh, no d'fhois fheòlmhor,
a choimhead air thalamh. 261
agus mar dhuine glic, ròghnaich arèir do bhreith :
ròghnaich " a' chuid mhaith." Seadh anis, thoir leat
so chum do mhisneachadh : Cha ruig thu leas tuille
smuaintean a ghnàthachadh seach na tha nis agad.
Ach so ni a dh-fhèumas tu 'dheanamh, socraich do
smuaintean air nithibh na's feàrr, na's luachmhoire,
na's taitniche. Builich air gach là cho liuthad smuain
cùramach, dùrachdach air glòir òirdheirc na beatha ri
teachd, 's a b'àbhaist duit a bhi 'caitheamh gach là
roimhe so, air nithibh saoghalta, seadh, air dìomhanas
'us amaideas, agus cha n-f hada gus am bi do chridhe
air nèamh.
A dh'aon f hocal, is è ' fearann an duine leisg, a ta
uile air fàs suas le cluaranaibh, agus còmhdaichte le
eanntagach. Marbhaidh mìann an leisgein a ghàird-
eachas ; oir diùltaidh a làmhan obair a dheanamh. Is
è 'n leisgein a their, tha leòmhan 's an t-slighe, leòmhan
anns na sràidibh. Mar a thionndaidheas an dorus air
a lùdanaibh, mar sin an leisgein air a leabaidh. Folaich-
idh an leisgein a làmh 'n a bhroilleach, is doilich leis a
toirt a chum a bheòil, geda b'ànn a chum e-fèin a
shàsachadh le bìadh na beatha.' Grnàth. 24. 30, 31.
Caib. m 21. 25. Caib. 26. 13-15. Ciod a gheibhear anns
an leisg so uile, ach milleadh ar sòlais, agus mar sin a'
tilgeil uainn luach na fola prìseil a cheannaich dhuinn
è? oir "an tì sin a ta leisg 'n a obair, is bràthair è
do'n mhìllteir mhòr." Gnath. 18. 9. Cleachd an
teagasg so aig d'obair spioradail, agus smuainich air a
bhrìgh gu ceart.
7. So anis cùis-bhacaidh fholaichte, chunnartach
eile, agus is è sin, sinn a bhi toilichte le ullachadh
amhain airson na beatha nèamhaidh so, agus sinn
fathast tur aineolach air a' bheatha sin fèin. i\ach
tric a gheibhear sinn làn-toilichte le nithibh nèamhaidh
ìonnsuchadh amhàin, le briathraibh nèamhaidh 'us
barailibh umpa, no le labhairt ri càch a chdile mu 'n
timchioll, mar gu'm bu leòr sin gus ar cridheachan a
dheanamh nèamhaidh. Tha luchd-teagaisg na fìrinn,
luchd-lèughaidh agus gu h-àraid luchd-searmonachaidh
an t-soisgeil fo chunnart glè mhor tuiteam anns an ribe
so. cia furasda dhoibh sin a bbi air am mealladh.
262 Seoladh gu Caithe-beatha nèamhaidh
mur dean ìad faire 1 Nach 'eil ìad sin a sìor-le'ugbadh
agus a' sìor-ionnsuchadh mu nèamh, a' searmonachadh
s ag ùrnuigh, 's a' labhairt gu tric mu nèamh ; nach ì
sin an gnàth obair, agus nach beatha nèamhaidh, naeh
Criithe-beatha nèamhaidh sin ! Och ! cha n-'eil anns na
nithibh sin uile ach amhàin ullachadh air a son ! Cha
n-'eil ànnta sin ach tional an stuth', no nan cìmgaidhean
airson na h-aitreibh, agus cha n-è idir suas-thogail na
h-aitreibh fèin. Cha n-'eil ànnta sin ach tional a'
mliana airson muinntir eile, agus sinn-f&n gun dad
itheadh. no 'mhearbhadh dheth.
Mar dh-fhaodas duine sgileil, 'us è'na shuidhe stigh
'na thigh fèin, fìor dhealbh dbcha nach do choisich 'us
nach f hac' è riamh, a tharruing gu snasmhor, mar sin
faodaidh tusa taitneas agus aoibhneas nèimh x mhìn-
eachadh do mhuinntir eile, agus gidheadh gun do
chridhe fèin a theachd riamh fathast dlùth do nèamh.
Faodaidh duine dàll, ma dh-ionnsuicheas h eòlas orra,
labhairt gu pùngail, soilleir air solus agus dathan : mar
sin faodaidh tusa labhairt gu briathrach ri muinntir
eile air an t-solus nèamhaidh sin leis nach robh d'anam
fèin air a shoillseachadh riamh, agus an teine sin a thoirt
gu cridheachan do luchd-èisdeachd, leis nach robh do
chridhe fèin riamh air a bhlàthachadh. Bha mòran
bhriathran nèamhaidh ann an teagasg Bhalàaim, ach is
beag a bha 'n a spiorad dhiubh ! mhinistearan an
t-soisgeil, agus uile luchd-teagaisg na f ìrinn, thugamaid
a' cheart aire nach bi sinn air ar mealladh. Tha è na's
buailtiche dhuinn-ne na tha è do Chriosduidhean eile,
a bhi air ar tàladh air falbh o'n bheatha nèamhaidh so.
Is è ìonnsuchadh 'us searmonachadh mu nèamh a's mò
coslas ri beatha neamhaidh, na smuaineachadh 'us Jabh-
airt mu nithibh saoghalta, agus tha sinn fo chunnart a
bhi air ar mealladh leis a' choslas sin. Sin anis bas ro
thruagh 'fhaotuinn, eadhon sinn-fèin a reangadh, agus
aran romhainn air ar bòrd ; agus bàs 'f haotuinn le tart,
agus sinn a' tarruing uisge airson muinntir eile, a'
smuaineachadh gur leor a bhi 'n a mheasg gach là, ged
nach òlamaid fein dheth idir, a chum ar n-anamanan
ùrachadh.
II. Air dhomh innseadh dhuit anis cò iad an luchd-
a choimJiead aìr tJialamh. 263
bacaidJi a bhitheas ag ìarraidh do chumail o'n obair so
is è mo dhòchas ga'm bheil thus' a' làn-rùnachadh seas-
amh amach 'n an aghaidh, agus gu dùrachdach, cùr-
amach a' cur romhad an seachnadh ; oir mur dean
thusa sin, bithidh do shaothair dìomhain. Fòs ìnnseam
dhuit an so, gur maith leam thus' a ghealltuinn, ma's
luachmhor leat an roimh-bhlas taitneach so air nèamh,
gu'n coimhlion thu na dleasanais a leanas, le làn rùn
do chridhe : agus tuig nach dean idir leughadh nan
dleasanas sin, gun an cìeachdadh, nèamh a thoirt a
dh-ionnsuidh do chridhe. Gu h-àraid, màta ; —
Bi dearbhtanach 'eil ionmhas agus sonas ann ach nèamh
'n a aonar, — Saothraich achum tìos 'fhaotuinn gur è so
do shonas fèin, — Cia fagus a tlia d'fhois; — Labhair
gu dùrachdach, tric air d'fhois, — Feuch ri d'aignidh-
ean a thogail na's fhaisge air àit d'fhois' anns gach
dleasanas, — Grnàthaich gach cuspair, gach cùis 'us uair
a chum na crìche sin, — Bi tric ri obair dhiadhaidh a'
mholaidh, — Sealbhaich d'anam le smuaintibh creid-
mheach air gràdh neo-chrìochnach Dhè, — Faic, fàiltich
agus caidrich togradh agus aomadh an Spioraid Naoimh ;
— Agus na dearmaid eadhon cùram dleasanach a ghabh-
ail mu shlaint do chuirp.
1. Bi dearbhta nach 'eil ionmhas agus sonas ann ach
nèamh, agus saothraich a chum fios 'f haotuinn cia mòr,
cia maith an t-ionmhas agus an sonas sin. Mur creid
thu gur è sin an t-àrd mhaith, cha shocraich thu do
chridhe gu bràth air : agus fèumaidh an dearbhadh so
greim domhain a dheanamh air d'aignidhean ; (Faic
Caib. XIV — Ear. II.) oir mur bi agad ach a mhàin
barail air a' chuis, is beag eifeachd a gheibh d' anam ànn.
'Nuair a shaoil le Eubha gur è am meas toirmisgte 'bu
luachmhoire dhì na gràdh agus mealtuinn Dhè, cha
b'iongantach geda thug sin a cridhe air falbh o Dhia.
'Nuair a's feàrr le do bheachd-sa taitneas na feòla na
sòlas ann an làthair Dhè, cha n-urrainn do chridhe 'bhi
air nèamh. Gu tric is ro luachmhor le daoine nithe
talmhaidh, 'nuair nach aithne dhoibh cho bochd, falamji
's a tha ìad ; mar sin, is beag is fhìach le daoinesòlas
àrd nèimh, 'nuair a gheibhear ìad aineolach air a mhòr
luach. Ma chì thu sporan òìr, agus fios agad nach 'eil
264 Seòladh gu Caithe-beatha nèamhaidh
ànn ach droch airgiod, no cùineadh feallsa, is beag do
mhiann 'n a dhèigh. Cha n-è fìor òirdhearcas ni fèin,
ach fios air an òirdhearcas a ta ànn, a dhuisgeas
mìann neach 'n a dhè'igh. Thoir do dhuine neo-
ionnsuichte leabhar anns am bheil dìomhaireachd eòlais
'us ealantais air am mìneachadh gu soilleir, agus is
beag a's fhìach leis an leabhar, cha n-fheàrr leis è na
pàipeir eile, agus sin do bhrìgh gu'm bhèil è aineolach
air a luach, ach thoir an leabhar do dhuine aig am
bheil fios air a luach, agus cuiridh è mòr mheas air : is
feàrr leis lèughadh dheth na biadh, deoch 'us cadal.
Chuir na h-Iudhaich am Mesiah gu bàs air a' cheart
àm 's an robh ìad a' feitheamh ris, no anns an robh
^ùil aca ri 'theachd, a chionn nach b'aithne dhoibh è,
agus mar sin tha sluagh an t-saoghail an diugh, a' sìor-
èigheachd airson fois', agus le mòr shaothair ag ìarraidh
taitneis agus sonais, a chionn nach aithne dhoibh an
fhìor f hois ; oir na'n robh f ìor eòlas aca air mòr luach
na foise nèamhaidh, ciamar a b'urrainn ìad dìmeas
cho mòr a dheanamh air an ionmhas shìorruidh sin ?
2. Saothraich f òs a chum fios 'f haotuinn gur è nèamh
do shonasfèin. Faodaidh sinn aideachadh gur è nèamh
an t-àit, 's an staid a's feàrr, gun lkn dòchas a bhi
againn idir ri nèamh a mhealtuinn ; faodaidh sinn nèamh
ìarraidh gu dùrachdach, 'nuair a shaoileas sinn gu'n
tèid againn air a ruigheachd, ach cha n-urrainn sinn gu
bràth gàirdeachas fìor thaitneach a dheanamh ann an
smuaineachadh air sonas ne v imh, gus an tig sinn gus ar
còir fein air an t-sonas sin 'f haicinn ann an cuid. Nach
beag an sòlas do dhuine rhisgte, aodach blàth, grìnn
'fhaicinn air muinntir eile ? Nach beag an sòlas do
dhuine aig nach 'eil àit anns an cuir è a cheànn fo
fhasgadh, aitreabh mhòr, chosgail, ghoireasach 'fhaic-
inn aig muinntir eile ? Nach bu dòcha sin a dheanamh
na's mi-thoilichte, na's anshocraiche, no na's truaighe ?
Agus mar sin, gach neach a chluinneas mu òirdhearcas
nèimh, gun fhios aige co dhiubh a tha, no nach 'eil
còir aige-fein ànn, faodaidh an t-iomradh sin a thoirt
air an t-òirdhearcas sin a mhìannachadh agus ìarraidh,
ach gidheadh is beag aoibhneas a gheibh è ànn. Ciod
is f heàirrd duine sam-bith a chridhe fèin a shocrachadh
a choirrihead air thalamh. 265
air cuid duine eile? Mur bu leat-fèin do thigh, do
mhaoin, do sprèldh 'us do chlànn, is ann bu lugha do
chùram ùmpa, agus do thaitneas ànnta. Anis,
Chriosduidh ! na stad thusa, uime sin, gus am faigh thu
fios air do chòir ann am fois nan naomh, — gus an ur-
rainn thus' a ràdh, li Is ì an fhois sin m' fhois-sa."
Ceasnaich, rannsaich do chridhe fèin. Beachdaich air
ullachadh mòr nan naomh, 's an dèigh sin, air ullachadh
d'anama fèin. Faic arèir na fìrinn gur è ullachadh
nan naomh an t-ullachadh air am bheil feum agad-sa.
Thoir breth ort-fèin an diugh le focal na f ìrinn a ta
agad, — a' cheart fhocal sin leis an toirear breth ort air
" là mòr a' bhreithanais." Fench nach mì-thuig thu
an t-iomradh, no 'n cùnntas a gheibh thu air na naoimh
anns an Sgriobtuir. Na ceadaich dhuit-fèin a bhi air
do mhealladh le mearachd. Oir is olc dòchas feallsa ;
meallaidh agus millidh è d'anam. Is ànn le dòchas
gun stèidh cheart a bha 's a bhitheas a' chuid a's mò
de na daoine truagh, mallaichte air am mealladh.
Seachainn droch theagamhan, — teagamhan gun stèidh,
— oir lagaichidh agus millidh ìad do shìth. Is mòr au
t-aobhar sàrachaidh. agus an imcheist ìad do na naoimh.
Air an aobhar sin, ceasnaich thusa thu-fèin gu sàbhailt.
Stèidhich do dhòchas air a' bhonn cheart. ' Lean air
d'obair rànnsachaidh gu cìallach, glic, foighidneach le làn
rìm do chridhe, agus na sguir dhì gu bràth gus am faigh
thu fios cinnteach am bheil, no nach 'eil còir agad fath-
ast anns an fhois so. Hò ! na'm b'aithne do dhaoine
gu ceart gur è Dia an Athair, agus Criosd am Fear-
saoraidh agus an Ceànn, agus gur ìad sin an " aitean-
còmhnuidh sìorruidh," agus gu'm faod ìad còmhnuidh
a ghabhail ànnta sin, agus a bhi sona gu bràth, ciamar
nach ròghnaicheadh ìad ]e aiteas àrd roimh-bhlSs air an
t-sonas sin ? Na'n sealladh Criosduidh suas ris a' ghrè'in,
ris a' ghealaich agus ris na rèultaibh, mar gu'm bu leis
fèin ìad sin uile ann an Criosd, ag ràdh, " Sin beann-
achdan a dh'ullaich mo Thighearn air mo shon-sa,
maille ri nithibh eile a ta fada nan cìan na's mò na ìad
sin," cia mòr an t-àrd aoibhneas naomh leis am bitheadh
a spiorad air a bheothachadh !
Nach 'eil muinntir a' trom-pheacachadh an aghaidh
266 Seòladh gu Caithe-beatha nèamhaidh
ai sòlais fèin. agus an aghaidh gràis an t-soisgeil, 'nuair
a tha ìad a' gèilleadh do chumhachd a' mhi-chreidimh,
agus ag àrach smuaintean an-earbsach mu thimchioll
Dhè, agus smuaintean cronail mu thimchioll Chriosd,
am Fear-saoraidh, a' labhairt air a' cho-cheangal, cha
n-ànn mar cho-cheangal gràis, ach mar cho-cheangal
gnìomha, a' cur dòchais ann an oibribh a' chrèutair,
agus ag amharc air Criosd mar nàmhaid 'us cha n-ann
mar Shlànuighear, mar gu'm b'àill leis ìad a bhàsachadh
'n am mì-chreidimh, an delgh dhà an cuireadh 's an
gairm d' a ionnsuidh fèin cho tlàth, cho caoimhneil agus
cho tric, agus na pìantan sin 'fhulang air an son, 'bu
chòir dhoibh fèin 'f hulang ? nach bu sinn na h-èucor-
aich ! ag àrach amharuis mu Chriosd, ar Tighearn,
'nuair bu chòir dhuinn a bhi ri gàirdeachas 'n a ghràdh.
Càit am faighear neach a b' urrainn Criosd a ròghnach-
adh, mu'n do ròghnaich Criosd esan, no càit am bheil
neach a bha na's toiliche 'bhi sona, na tha Criosd air
a dheanamh sona. Uainn, uainn, matà, na smuaintean
amharusach sin, mur abair sinn toibheumach riutha. Ma
leig thu riamh amharus astigh air dorus do chridhe,
tilg uait è gu grad, agus gabh a' cheart aire nach
faighear amharus agad ni's mò. Sgrìobh Dia ainmean
a phobuill fein air nèamh, mar a sgrìobhas sinne ar
n-ainmean, no ar comharradh air b&thar, no nithibh a
bhuinneas clhuinn, agus am faighear sinne nis ag ìarr-
aidh ar n-ainmean a dhubhadh amach à" nèamh, agus
an sgrìobhadh air dorsaibh na h-ifrinn ? Ach gu ma
beannaichte Dia, oir ' seasaidh a bhunait daingean.'
(2 Tim. 2. 19.^ Agus ' cumaidh cumhachd Dhè sinne
tre chreidimh chum slkinte.' 1 Pead 1. 5.
3. Saothraich a chum fios 'f haotuinn cho fagus 's a
tha d'fhois. Ciod-air-bith a chreidear a bhi faisg
òirnn, is è sin a's aithnichte leinn na ni a chithear
astar fada uainn. Is beag ar cùram mu bhreitheanas-
aibh agus mu thròcairibh, fhad 's a sheasas ìad sin fada
uainn, ach an uair a thig ìad faisg òirnn, criothnaichidh
sinn fòpa, no ni sinn gàirdeachas ànnta. 'Nuair a
smuainicheas daoine air nèamh, mar àit fad às, — àit a
tha astar fichead, deich thar fhichead, no dà fhichead
bliadhna uatha, seasaidh an cndheachan fad às — fad air
a cìioimhead air ihalamh. 267
falbh o nèamh. Cia mòr a b'fheàrr dhuinn " bìnn a'
bhàis" a ghabhail " annainn-fèin," ar suilean a thogail
a dh-ionnsuidh na sìorruidheachd, agus 'fhaicinn cho
faisg 's a tha ì air làimh ! 2 Cor. 1. 9. Am feadh tha
mis' a' smuaineachadh 's a' sgrìobhadh, tha ì 'teannadh
òrm, agus bithidh mì stigh air a dorus mu'n saoil mì.
Am feadh tha thus' a' lèughadh nam briathran so, co«
air-bith thu, tha tìm a' taomadh seachad ort, agus falbh
aidh do bheatha "mar sgè*ul a dh'ìnnseadh." Na'n
creideadh tu gu'n robh thu gu bàs 'fhaotuinn am màir-
each, nach cùramach a smuainicheadh tu air nèamh a
nochd ! 'Nuair a thuirt Samuel ri Saul, " Am màireach
bithidh tu maille rium-sa," bhuail sid a chridhe gu teànn.
Agus na'n abradh Chriosd an dràst ri anam a' chreid-
mhich, Am màireach bithidh tu maille rium-sa, bheir-
eadh sin gu nèamh è roimh-làimh. Amhairc ort-fèin,
matà, mar aon a' dol astigh do nèamh, agus cuidichidh
sin do chridhe gu mòr a chum smuaineachadh na's
dùrachdaiche air sonas nèimh. No bheir gnàth mheòr
achadh air an fhois nèamhaidh anam a' chreidmhich
na's fhaisg' air an fhois sin.
4. Bì-sa 'labhairt gu dùrachdach, tric air d'fhois
shìorruidh ; gu h-àraid ri muinntir anns am bheil nkdur
nèamhaidh, agus mar sin a's urrainn labhairt riut-sa do
rèir fios 'us faireachadh an cridheachan fèin. Is bochd
Criosduidhean 'fhaicinn a' coinneachadh a chèile air
thalamh, gun aon f hocal a ràdh mu'n dealaich ìad, mu
thimchioll an coinnimh air nèamh, no mu thimchiolì na
slighe d'a ionnsuidh. Is bochd dhoibh a bhi 'caith-
eamh ùine cho mòr air còmhradh dìomhain, agus air
deasboireachd gun mhaith, gun f hocal dùraehdach idir
mu nèamh 'n am measg. Arèir mo bharail fèin, bu
chòir dhuinn coinneachadh a dh'aon obair, a chum ar
spioradan 'fhaotuinn air am blàthachadh le labhairt ri
'chèile air ar fois. 'Nuair a chluinnear Criosduidh a'
labhairt gu beò, soilleir, comasach o ghealladh an t-sois-
geil air an staid ghlòrmhoir, bheannaichte sin, bu chòir
do sin a thoirt òirnn a ràdh, mar thuirt Criosduidhean
eile, " Nach robh àr cridhe a' lasadh annainn, am feadli
a bha e a' labhairt, agus a dh'fhosgaii e dhuinn na
Sgriobtuirean ?" Luc. 24. 32 Ma chriothnaicheaa
268 Seòladh gu Caithe-beatha nèamhaìdh
Felica 'nuair a chluinneas è breitheanas air a nochdadh
dhà le fear-searmonachaidh comasach, carson nach
biodh an creidmheach air a bheothachadh àVùr, a h-uile
uair a chluinneas è an fhois shìorruidh air a searmon-
achadh, no air a h-ainmeachadh ? Is taitneach le daoine
aingidh labhairt ri 'chè'ile air an droch gnìomhraibh fèin,
agus carson, matà, nach bu taitneach le Criosduidhean
labhairt ri chèile gu tric mu Chriosd ? carson nach
labhradh oighreachan nèimh air an oighreachd fèin ?
Faodaidh sin ar cridheachan ùrachadh, mar bha cridhe
Iacoib air a mhòr-hrachadh, 'nuair a chual' è an
teachdaireachd leis an robh è air a ghairm gu tìr
Grhòshein, agus a chunnaic è na carbadan leis an robh
è gu bhi air a ghiùlain a dh-ionnsuidh Iòseiph.
b'fheàrr gu'n robh againn sgil na's mò agus rhn na's
suidhichte chum còmhradh cumanta dhaoine a tharruing
gu nithibh àrd agus luachmhor nèimh ! Nuair a chluinn-
ear muinntir a' labhairt air dìomhanas, no air nithìbh
gun f hèum, b'fheàrr gu'm b'aithne dhuinn focal a chur
astigh airson nèimh, agus airson nan nithe prìseil a
bhuineas do f hois an anama, ag ràdh, mar thuirt Peadar
mu lòn a chuirp, ' Ni h-eadh, oir cha deachaidh riamh
aon ni coitchionn, no neo-ghlan a steach do m' bheul."
Nach mòr am maith a dh-fhaodamaid a dheanamh
dhuinn-fèin agus do mhuinntir eile leis a' chèum so.
Nach ann a chum ar casgadh o chòmhradh mì-tharbh-
ach, a tha Criosd ag ìnnseadh dhuinn, " Gu'n toir daoine
cùnntas ann an là a' bhreitheanais airson gach focail
dhìomhain a labhrasìad." Mata 12. 36. Abair, matà,
leis an t-Salmadair, " Leanadh mo theangadh ri m'
ghial, mur feàrr leam Ierusalem na m' aoibhneas a's
àirde." Salra 137. 6. An sin chì thu gur fìor na
briathran eile so, "Is craobh beatha teangadh fhallain."
Gnàth. 15. 4.
5. Oidhirpich anns gach dleasanas air d'aignidhean
a thogail suas na's faisge air nèamh. (Faic Caib. XIV.
— Ear. II.) B'è rim Dhè ann an suidheachadh 'òrd-
uighean uile, gu'm bitheadh ìad 'n an cèuman treòrach-
aidh dhuinn a dh-ionnsuidh ar foise; agus gu'm bitheadh
ar n-aignidhean, ann an ùmhlachd do Chriosd, a' dìreadh
suas gach là gu nèamh, air na cèumaibh sin. Gnàth-
a choimhead air thalatrih. 269
aich tliusa òrduighean Dè chum na criche so, agus gu
cìnnteach soirbhichidh leat. Nach b'aoibhneach leat
sgrìobag litir 'f haotuinn o charaid, 'nuair nach b'urrainn
thu 'f haicinn aghaidh ri aghaidh ! Agus mar sin, nach
fhaod ar cridheachan co-chomunn a bhi aca ri Dia 'n a
òrduighean fèin, ged robh ar cuirp fathast fada uaith ?
. Nach f haod ar spioradan gàirdeachas a dheanamh ann
an lèughadh nan litrichean sin air feadh an Sgriobtuir,
anns am bheil ar dìleab agus ar còir air nèamh air an
sgrìobhadh dhuinn ? Le aiteas agus. àrd aoibhneas
faodaidh sinn lèughadh mu ghràdh Dhe dhuinn, agus
cluinntinn mu thimchioll ar dùcha nèamhaidh fèin, ged
nach tàinig fathast an là sona sin air an tèid sinn astigh
a ghabhail seilbh oirre ! Is maith is urrainn daoine, a
tha air an dealachadh o 'chèile le muir 'us fonn, labh-
airt ri 'chèile, agus am buannachd a chur air aghaidh le
litrichean a sgriobhadh a dh-ionnsuidh cach a chèile,
agus nach fhaod an Criosduidh a dhleasanais fèin a
dheanamh gu glic, tarbhach, agus a bhuannachd shona
sin a ghreasad air aghaidh, a bheir gu fois è !
Thig anis, matà, tilg uait foirmealachd agus gach
cleachdadh 'us moladh faoin, agus lùb thu-fèin sìos gu
h-uaigneach, no gu follaiseach ann an ùrnuigh, agus
biodh làn dòchas agad gu'm faigh thu do chridhe 'thoirt
na's fhaisge air Dia, mu'n èirich thu suas. 'Nuair a
dh-fhosglas tu do Bhìobull, no leabhar maith eile,
bitheadh dòchas agad gu'n coinnich thu earrann de'n
fhìrinn, maille ri beannachd an Spioraid, a bheir dhuit
bl&s na's mò air nèamh. 'Nuair a thèid thu do thigh
Dhè a dheanamh aoraidh do Dhia, abair, " Tha m\ 'an
dòchas gu'm faigh mì neart o Dhia a thogas m' aignidh-
ean suas, mu'm p\ll mì dhachaidh arìst ; tha m\ 'an
dòchas gu'n coinnich an Spiorad rium agus gu'm mìlsich
è mo chridhe le sòlasaibh nèamhaidh ; tha mì 'an dòchas
gu'm 'foillsich Criosd e-fèin dhomh air an t-sligh sin,
agus gu'n dealraich solus o nèamhmu-n-cuairt dhomh',
agus gu'n cluinn m\ a ghuth a' teagasg agus ag ath-
bheothachadh m' anama, agus gu'n toir èair na ' lannan
tuiteam o mo shùilibh', chum gu'm faic m\ na's md de'n
ghlòir sin na chunnaic mì riamh roimhe. Tha m\ 'an
dòehas, mu'm pìll mì, gu'n toir an Tighearn Iosa seall •
270 Seòladh gu Caiihe-beatha nèamhaidh
adh do mo chridhe air an f hois, agus gu'n suidhich è
mo chridhe an làthair 'Athar, chum gu'm pìll mì, mar
phìll na buachaillean o'n t-sealladh nèamhaidh, ' a'
glòrachadh 's a' moladh Dhè, airson nan uile nithe a
chuala 's a chunnaic mì'." A' cheud uair a chunnaic
na h-Innseanaich gu'm b'urrainn na Sasunnaich labh-
airt ri 'chèile, agus an gnothaichean a chur air aghaidh
cho maith, le litrichean, shaoil leo gu'n robh spiorad
air a dhùnadh astigh anns gach litir. Chuir fios a
ghiùlain o àit gu àit le litrichean mòr iongantas air na
h-Innseanaich bhochd, aineolach. Mar sin, matà, gabh-
aidh muinntir eile iongantas 'nuair a chi ìad co-chomunn
aig Criosduidhean ri Dia 'n an dleasanasaibh ; agus
theirear, " Ciod a tha na Criosduidhean sin a' faotuinn
anns na Sgriobtuiribh sin, anns na searmoinibh sin
agus anns na h-urnuighean sin a tha nis a' lìonadh an
cridheachan le aoibhneas cho mòr, agus 'g an togail cho
àrd os-ceànn muinntir eile ?" Gu cmnteach, cuidichidh
Dia sinn gu pailt ann an coimhlionadh ar dleasanais,
ma bhitheas sinn an còmhnuidh dìchiollach, seasmhach.
Mur trèig thusa do shonas fèin, cha trèig Dia a
chaoidh thu. Cuimhnich, uime sin, a bhi gu dùrachd-
ach a' sìor-ùrnuigh airson do mhinisteir, gu'n cuireadh
Dia teachdaireachd spioradail 'n a bhèul, a bheathaich-
eas agus a dh-ùraicheas do spiorad le bl&s nèamhaidh.
Ach gu-ma feàrr leat focal Dhè fèin a thoirt leat na
briathran a' mhinisteir.
6. Gnàthaich gach cuspair, gach cùis 'us uair, a
chum d'anam a chumail ann am beò chuimhne air
dlùth theachd na foise so. Is meadhon gach freasdal
'us crèutair a chum ar treòrachadh a dh-ionnsuidh ar
fois' ; oir is ì crìoch nan uile nithe anns a' bheatha so
fèin sinne 'chuideachadh ann an ullachadh airson nèimh.
Cha bhitheadh na beannachdan a's taitniche, a tha Dia
a' buileachadh òirnn an diugh, leth cho taitneach 's a
tha ìad, mur bitheadh ìad a' comharrachadh amach
taitneis na's mò dhuinn. Cha n-'eil agad ach an lòm
eàrlas, gun ghuth air d'àrd thuarasdal, 'nuair a ghabhas
tu do thròcairean eile, gun chuimhne agad idir air do
chrùn. b'fheàrr gu'n robh Criosduidhean na's
eòìaiche air an ealantas so I Faodaidh tu do Bhìobull
a choimhead air thalamh. 271
f hosgladh,agus sealltuinn fòs annan leabhar mòr nàduir
agus an fhreasdail mu-n-cuairt duit, agus lèughadh
ànnta sin mu Dhia agus mu ghlòir. Na'n oleachdamaid
sinn-fèin mar so ri cuimhneachadh air ar fois, dh-f haod-
amaid blasad air Criosd agus air nèamh, aig gach
trà cumanta, ann an tomhas na's mò na bhlaiseas a'
mhòr chuid de dhaoinibh aig bòrd na sàcramaid. Ma
shoirbhicheas tu ann do ghnothaichean aimsireil, dean-
adh sin do chridhe na's cuimhniche air do shoirbheach-
adh sìorruidh. Ma tha thu sgìth le obair, deanadh sin
do smuaintean air d'f hois shìorruidh na's mìlse dhuit
Ma bhitheas cùisean a' dol 'n a d' aghaidh, 'us tu air do
shàrachadh leo, deanadh sin do mhìann na's dùrachaiche
chum crìoch, 'fhaicinn gu bràth air gach trioblaid agus
bròn. Am bheil do chorp air 'ùrachadh le biadh agus
cadal ? cuimhnich air an ùrachadh do-mheasraichte
sin a gheibhear maille ri Criosd. 'Nuair a chluinneas
tu deadh sge'ul, cuimhnich cia aoibhneach, ait an sgèul,
trompaid Dhè, agus fàilt mholaidh Chriosd a chluinntinn.
'Nuair a gheibh thu mòr thaitneas ann an cuideachd
neo-iomlain nan naomh air thalamh, cuimhnich air a'
chuideachd iomlain a bhitheas air rièamh. 'Nuair a
gheibh thu do spiorad air a bheothachadh le Dia,
cuimhnich air àm do mhòr àrdachaidh, 'nuair a bhitheas
do cho-chomnnn ri Dia agus d'aoibhneas sàr làn.
'Nuaip a chluinneas tu buaireas garg nan aingidh, agus
aimhreit an t-saoghail, cuimhnich air a' chòrdadh mhilis,
bheannaichte sin a ta air nèamh. 'Nuair a chluinneas
tu stoirm atmhor, gharg a' chogaidh, cuimhnieh air an
là sin air am bi thu-fèm ann an làn shìth gu bràth fo
sgìathaibh " Prionnsa na sìthe." Mar sin bheir gach
uair, cor 'us crèutair comas dhuinn cuimhneachadh air
a' bheatha nèamhaidb, ma's àill leinn ar cridheachan a'
shocrachadh air fèum a dheanamh dhiubh.
7. Bi tric ri obair nèamhaidh a' mholaidh. Mar a's
nèamhaidh d'obair, is ann a's nèamhaidh a bhitheas do
spiorad. Is è moladh Dhè, obair nan aingeal agus nan
naomh air nèamh, agus is ì sin an obair a bhitheas
againn-ne gu sìorruidh, agus na'n robh sinn na's trice
ris an obair so an diugh, is ànn bu choltaiche 'bhith-
eamaid ris an staid anns am bi sinn air nèamh. Is è
272 Sèoladh gu Caithe-beatha neamhaidh
ìarrtas, creidimh agus dòchas a's giorra 'mhaireas na
gràdh agus gàirdeachas ; agus mar sin sguiridh sear-
monachadh, ùrnuigh. agus na Sàcramaidean, maille ris
gach meadhon eile 'tha nis a' nochdadh 's a' daing-
neachadh ar creidimh agus ar dòchais, 'nuair a thòisich-
eas guth àrd-aoibhneach a' ghràidh agus a' ghàirdeachais
sin a mhaireas gu sìorruidh. Faic pobull Dhè cruinn
maille ri 'cheile fo àrd mhothachadh air a chumhachd,
air 'òirdheareas agus air a mhaitheas, an cridheachan
air an l\onadh le aoibhneas agus gràdh, araon an cridhe
's an guth a' co-aonadh le 'chèile, 'us ìad gu suilbhir,
ceòlmhor, bìnn a' sdinn àrd mholaidh do Dhia. Sin agad,
matà, cho fad agus is aithne dhomh-sa, an sàmhladh
air nèamh, a's soilleire a's urrainnear 'fhaicinn air
thalamh. Sin taitneas a dhearbhas, cosmhuil ri obair
an Spioraid, gur ànn o Dhia a ta è, agus is fianuis ànn-
fein gach taitneas mar sin, gur nèamhaidh an cumhachd
leis an do ghineadh è.
Is beag is aìtlme dhuinn am milleadh mòr a tha sinn
a' deanamh òirnn-fem, 'nuair nach cluinnear moladh
Dhè againn maille ri ùrnuigh, no le ùin 'us aire cho
beag a bhuileachadh air obair a' mholaidh 's a gheibh-
ear mòran a' toirt dì, am feadh a gheibhear ìad gu tric
'us pailt ri aideachadh 'us aslachadh. Cuimhnich, a
lèughadar, guidheam ort, tuilleadh ùine agus mòr
chùram a bhuileachadh air moladh Dhè, anns gach
dleasanas. Deasaich do chridhe airson molaidh, cho
maith 's a dheasaicheas tu è airson aideachaidh 'us
aslachaidh. Chum na crìche sin, smuainich air òir-
dhearcas agus air maitheas an Tighearna, cho tric 's a
smuainicheas tu air d' uireasbhuidh agus air do neo-air-
idheachd fèin ; smuainich air na tròcairean a f huair thu,
agus air na tròcairean a tha air an gealltuinn dhuit, cho
tric 's a smuainicheas tu air na peacaidhean a rinn
thu. Bi tric a' moladh Dhè airson na thug agus na
gheall è dhuit. " Do na h-ionraic tha cliù cìatach."
" Esan a dh'ìobras moladh, bheir è glòir do Dhia,"
" Molaibh an Tighearn, oir tha an Tighearn maith •
seinnibh cliù d'a ainm, oir tha e taitneach." Salm 33.
1 ; S. 50. 23 ; S. 135. 3. " Thugamaid suas ìobairt
buidheachais do Dhia a ghnàth, 's e sin, toradh ar
a choimìiead air thalamh. 273
bilean, a toirt molaidh d'a ainm." Eabh. 13. 15
Nach b'f hìor nèamhaidh spiorad Dhaibhidh, a bha cho
dùrachdach, tric ris an obair nèamhaidh so ? Naoh
togar suas ar cridheachan, 'nuair nach dean sinn ach
amhàin òran Mhaois, agus sailm Dhaibhidh a lèugh-
adh ? Nach mò na sin gu mòr a gheibheadh ar spioradan
an togail agus an tirachadh, na'n robh sinn-fein gu
h-eòlach, tric ris an obaìr so.
nach eagalach boile na h-òigridh a chaitheas
neart an cuirp agus an ìnntinn air taitneasaibh dìomh-
ain agus air ana-mìannaibh feòlmhor a ta cho mì-chubh-
aidh do'n obair àrd-òirdheirc a dh'òrduicheadh airson
an duine ! Agus ! nach peacach amaideas mhòran
de na naoimh, a gheibhear a' sìor-bhàthadh an spioradan
fèin ann an dubhachas, agus a' caitheamh an làithean
ri gearan 'us osnaich, agus mar sin 'g an deanamh fèin
eadar chorp 'us ìnutinn, neo-fhreagarrach gu dhol air
aghaidh gu suilbhir, rèidh leis an obair mhilis, nèamh-
aidh so ! 'An àit a dhol le sluagh Dhè 'g a mholadh gu
subhach, is ànn a gheibhear na crèutairean dorch, gear-
anach, gruamach sin a' seasamh ann an teagamh mu'n
airidheachd agus mu'n iomchuidheachd fèin, agus a'
dubh-smuaineachadh air an truaighean fèin, agus leis
an droch dhòigh sin a' spùinneadh a ghlòire fèin o Dhia,
agus a' gearradh air falbh an sòlais fèin. Ach is beag
sòlas fallain a gheibhear ann an obair a' mholaidh,
'nuair nach 'eil ìnnte ach amhain fònn 'us ceòl bìnn a'
bheòil a' toileachadh na cluaise, agus ar crideachan
dìomhanach, gun dad idir a dheanamh dhì, ged is ànn
doibh bu chòir a bhi làn dhì, no mar tha 'n t-Abstol
ag ràdh, ' deanamaid ceòl do'n Tighearn ann ar cridhe.'
Is mìllteir mòr air obair an fhìor mholaidh cridhe
dìomhanach, — cridhe gun cheòl 's an taobh-stigh dheth.
8. Cum d'anam làn de smuaintibh creidmheach air
gràdh neo-chriochnach Dhè. Is è gràdh a ghineas
gràdh. Is tearc ìadsan a tha cho fìor thruaillidh as
nach grkdhaich ìad a' mhuinntir a bheir gràdh dhoibh.
Gun teagamh is è bks ar beatha nèamhaidh, smuaintean
cruaidh, no fuathach a thogail, no altrum mu thimchioll
Dhè, no 'smuaineachadh air mar aon leis am b'fheàrr
sinne 'mhallachadh na sinne 'theàrnadh. B'è sin an
274 Seòladh gu Caithe-beathd nèamhaidh
Dia beannaichte a clrar ann an coltas Shàtain. 'Nuair
a ghabhas neach tre aineolas agus às-creidimh, droch
bheachd, no barail chlaon, chàm mu thimchioll Dhè,
'n amntinn, an sin tòisichidh è air gearan nach urrainn è
Dia a ghràdhachadh. Agus gheibhear a' chùis mar
sin do thaobh iomadh mìle Criosduidh. Och ! Och !
sinne mar sin a' toirt toibheim do Dhia na glòire, a
ghràdhaich sinn cho mòr, agus a' sgealbadh ar gàird-
eachais fèin £s a chdile ! Nach 'eil an Sgriobtuir 'g ar
deanamh cìnnteach gur " gràdh Dia." 1 Eò. 4. 16.
Agus nach 'eil idir " dìan chorruich ànn-san." Isà. 27.
4. Agus nach " 'eil tlachd air bith aige ann am bàs
an aingidh ; acb gu'm pilleadh an t-aingidh, agus gu'm
biodhèbeò." Esec. 33. 11. A bhàrr air sin, dhearbh
Dia a ghràdh d'a phobull taghta fèin, agus a làn rùn
an teàrnadh gu h-èifeachdach. b'f hekrr gu'n smuain-
icheamaid a ghnàth air Dia, mar a smuainicheas sinn
air caraid, mar aon aig am bheil gràdh buan, glan
dhuinn, seadh, gràdh na's mò na gheibhear againn-ne
dhuinn-fèin, mar aon a shocraich a chridhe fèin òirnn-ne,
chum maith a dheanamh dhuinn, agus a dh'ullaich
ionad-còmhnuidh sìorruidh dhuinn maille ris-fèin ; na'n
smuainicheamaid air Dia mar sin, is ann bu taitniche
leinn ar cridheachan a ghnà-chumail maille ris ! Is Snn
air a' chuspair a's ànnsa leis a' chridhe, a smuainicheas
è gu tric, taitneach, suilbhir. Tha eagal òrm gur mò
leis a' mhòr chuid de Chriosduidhean gràdh caraid
aoidheil na gràdh Dhè\ Cha n-ìongantach, matà, ma
ghràdhaicheas ìad an eàirdean na's mò na Dia, geda
b'fheàrr leo còmhnuidh a ghabhail maille riutha, na
maille ri Dia.
9. Thoir fainear gu cùramach agus caidrich gach
aomadh a thig o spiorad Dhia. Ma dh-èireas d'anam
gu bràth na's àirde na 'n talamh so, agus ma dh-fàsas
tu eòlach air a' bheatha nèamhaidh so, cuimhnich, fèum-
aidh d'anam a bhi air a thogail suas le Spiorad Dhia,
mar bha Eliah air a thogail suas leis a' charbad — is è
'n Spiorad do charbad-togail, — seadh, d\reach am beò
chumhachd leis an èudar dhuit a bhi air do ghluasad
a^us air do thogail. Hò l matà, na cuir-sa doilgheas
air d'f hear-treòrachaidh naomh, na mùch do bheatha,
a choimhead air thalamh. 275
na tilg uait cuibhleachan do charbaid ! Is beag d'fhios'
gus an tuig thu è, cia raòr a mheudaichear gràs duit>
agus a dh-àraichear sonas d' anama, le gabhail ris an
Spiorad gu h-ùmhal, gu toileach agus gu h-ealamh.
Ma dhìùltas thus' an Spiorad, 'nuair a dh-aomas è do
chridhe gu dleasanas na h-ùrnuigh, uaigneach no
follaiseach, no 'nuair a bhacas è do pheaeadh aithnichte
dhuit, no 'nuair a chomharraicheas ò mach dhuit an
t-sligh air an còir dhuit gluasad, cha n-iòngantach ged
bhitheadh nèamh agus d'anam aineolach air a chèile.
Mur àill leat an spiorad a leantuinn, 'nuair a tha è ag
ìarraidh do tharruing leis a dh-ionnsuidh Chriosd agns
do dhleasanais ; ciamar a threòraicheadh è gu nèamh
thu, agus a bheireadh è do chridhe stigh an làthair
Dhe\ Is spioradail a' chobhair agus is rèidh an rathad
a gheibh d' anam gu teachd dlùth do'n Uile-chumhachd-
ach, , nua i > a bheir è làn ùmhlachd sheasmhach do
ghairmibh an Spioraid ! Ach nach rag, leisg, marbh,
nàireach a gheibhear an duine sin ann an labhairt ri Dia,
a bhris gu tric air falbh o'n Spiorad a bha gu mìn, ciùin,
caomh ag ìarraidh a threòrachadh ! A lèughadair, ma's
Criosduidh thu, nach fhaigh thu air uairibh aomadh, no
ìarrtas làidir annad-fem gu dhol gu taobh o'n t-saoghal,
agus gu teachd dlùth do Dhia ? Na diùlt, matà, ach lean
an t-aomadh maith so, gabh an tairgse, agus tog suas na
siùil agad, fhad 's a mhaireas an oiteag bheannaichte so
a' sèideadh air d'anam. Mar a's mò 'dhiultas sinn an
Spiorad, is ànn a's doimhne 'thèid ar lot ; agus mar a's
mò ghabhas sinn ri sanasaibh an Spioraid, is ann a's
luaithe 'thig ar stth. Is ann o'n Spiorad Naomh a tha
gach deadh srauain, gach deadh rùn, gach deadh thoil,
agus gach deadh ìarrtas a ghluaiseas do cridhe. Am
bheil eagal glan ort nach 'eil an Spiorad agad ? Ma tha,
sin dhuit-sa deadh chomharradh — obair an Spioraid fèin.
10. Is ì mo chomhairle dhuit, a chum do chuideach-
adh anns an obair nèamhaidh so, na dearmaid cùram
dligheach a ghabhail mu shlàinte do chuirp. Is fèumail
an seirbhiseach do chorp, ma bheirear a dhìighe fèin
dhà, agus gun tuilleadh ach a dhlighe fèin. Ach is
ain-tighearn cruaidh, glutach, bèisteil, mìllteach è, ma
rìaraichear a chail mhi-rèusantach : agus cha n-fheàrr
276 Seòladh gu Caithe-beatha nèamhaidh
è na sgìan mhaol, ma chumar uaith gu mì-cheart na tha
fèumail a chum a chumail suas. 'Nuair a bheirear
fainear cho tric 's a tha daoine a' dol dochair anns an
dà chùis so, — ann an toileachadh a' chuirp gu ro phailt,
no gu ro ghann — agus cho tearc 's a tha ìadsan a
gheibhear a gnàthachadh nan corp aca-fèin gu ceart, cha
n-iongantach ged bhitheadh an conaltradh ri nèamh air a
bhacadh gu mòr, no geda thaìad aineolach air a' bheatha
nèamhaidh. Gheibhear a' mhòr chuid de dhaoine 'n an
tràillean d'an càil fèin ; is gànn a dhiultas ìad ni sam-
bith do'n f heòil, agus an lorg sin leanaidh ìad taitneas
na feòla gu toileach, agus ribear \ad le amaideas, le
ana-mìann no còmpanaich dhìomhain, 'nuair bu chòir
dhoibh an ìnntinn a thogail suas a dh-ionnsuidh Dhè
agus nèimh. Ma's ionmhuinn leibh bhur n-anamanan
" na deanaibh ulluchadh airson na feòla, chum a h-ana-
mìanna a choimhlionadh." Ròm. 13. 14. Agus togaibh
leibh na briathran so eile, 'us bithibh air bhur teagasg
leo gu slàinteil : — " Oir an inntinn fheòlmhor is bàs i ;
ach an inntinn spioradail is beatha agus sìth i : do
bhrìgh gur naimhdeas an inntinn f heòlmhor an aghaidh
Dhd ; oir cha-n 'eil i ùmhal do lagh Dhè, agus cha mhò
a tha'n comas di 'bhi. Uime sin cha-n urrainn iadsan
a tha 'san fheòil Dia a thoileachadh. Uime sin, a
bhràithre, tha sinn fo fhiachaibh, cha-n ann do'n fheòil,
chum ar beatha a chaitheadh a rèir na feòla. Oir ma
chaitheas sibh bhur beatha a rèir na feòla, gheibh sibh
bàs : ach ma mharbhas sibh tre'n Spiorad gnìomhara
na colla, bithidh sibh beò." Ròm. 8. 6-8, 12, 13. # Tha
cuid a' milleadh an gàirdeachais nèamhaidh fèin gu
mòr, le àicheadh a nithe fèumaii do'n chorp, agus mar
sin 'g a dheanamh neo-chomasach air a sheirbhis a
dheanamh dhoibh. Mur bitheadh ìad sin ach a' ciùrr-
adh na feòla 'n a h-aonar, cha bu mhòr an càll è, ach
tha ìad fòs a' ciùrradh an anamanan fèin, dìreach mar
chihrrar an luchd-còmhnuidh, no teaghlach 'nuair a
bhrisear an tigh os an ceànn. 'Nuair a bhitheas an
corp tmn, lagaichear ar misneachd, agus is tròm, mall,
(ann a ghluaiseas ar smuaintean air aoibhneasaibh nèimh.
277
Caibdeil XIII.
Nàdur a' Mheorachaidh Nèamhaidh, agus an t-Am,
an t-Ait, agus an t-UUachadh ìnntinn, a tafreag-
arrach air a shon. — (Faio Caib. xvi.)
Guidheam ort aon uair fathast, a lèughadair, mar
dhuine glio do'n aithne do dhleasanas foillsichte, agus
do nach dàna gairm an Spioraid a dhiùltadh le do dheòn,
agus leis an luachmhor sòlas àrd nan naomh, agus obair
aoibhneach a' mheòrachaidh nèamhaidh a thogas suas
an t-anam, — tòisich gu luath, gu dìchiollach, fìrinneach,
ri cleachdadh nan seòladh a bheirear dhuit anis. Mar
faio thu gu'm meudaichear d'uile ghràs leis an obair
mheòrachaidh so, agus gu'm fàs thu suas gu àirde na's
mò na Criosduidhean cumanta, agus gu'm bi thu air do
dheanamh na's fèumaile 'n a d'àit fèin, agus na's luach-
mhoire ann an suilibh nan uile dhaoine glice, tuigseach ;
mur faigh d'anam co-chomunn na's mò ri Dia, agus
mur faigh thu sòlas beatha na's pailte agus dòchas tre
'n obair so a bheir dhuit neart 'us socair aig uair a'
bhàis — an sin, tilg uait gach seòladh a thug mise, agus
dìt mì gu bràth mar mhealltair.
So dhuit, matà, an dleasanas a ta mis' a' sparradh
ort cho dùrachdach, agus a' seòladh dhuit anis ciamar
is còir dhuit a dheanamh. Gu h-àraid, — " Oibrich gu
suidhichte, cùramach uile bhuaidhean d'anama le
meòrachadh, no beachd-smuaineachadh air d'fhois
shìorruidh." A chum nàdur an dleasanais so a dhean-
amh soilleir, ni mì, anns a cheud àit, beagan mìneach-
aidh air, agus an dèigh sin comharraichear amach an
t-Am, an t-Ait agus a' mhèinn, no am fònn inntinn a's
freagarraiche air a shon.
1. Is è Meòrachadh nèamhaidh, matà, beachd-smuain-
eachadh air nithibh spioradail. Aidiehear an dleasanas
so leis na h-uile dhaoine, ach gheibhear a' mhòr chuid
diubh 'g a àicheadh 'n an cleachdadh. Dearmaididh
mòran an dleasanas so, do nach ceadaich an coguis
278 Nàdur a' Mheorachaidh Neamhaidh
dleasanais eile 'dhearmad. Is duilich leo ma chailleas
iad searmoin, no là trasgaidh, no uair na h-ùrnuigh, no
àm aoraidh sam-bith eile, uaigneach no follaiseach, ach
cha duilich leo idir uair a' mheòrachaidh a chàll, no
'dhearmad ; ma dhaoite, fad uile làithean am beatha,
gus an là an diugh, ged is ann leis an dleasanas so a's
feàrr a bheothaichear agus a leasaichear gach dleasanas
eile, agus a bheirear comas do'n anam air an fhìrinn a
mhearbhadh a chum a bheathachadh agus a lìonadh le
sòlas. B' ì àithn Dhè do Iosua, " Cha tèid leabhar an
lagha so as do bheul ; ach beachd-smuainichidh tu air
a là agus a dh'oidhche, chum gu'n toir thu 'n aire gu'n
dean thu a rèir gach ni a ta sgrìobhta ann : oir an sin
bheir thu air do shlighe soirbheachadh leat, agus an sin
ni thu gu glic." Ios. 1. 8. Mar thionndaidheas am
biadh anns an stamaig gu leann-goile (chyle) agus fuii a
chum neart agus slàint a thoirt do'n chorp, mar sin
tionndaidhidh meòrachadh na fìrinnean, a ghabhar agus
a chuimhnichear leis an anam, gu aignidhean blàth,
rùn làidir agus còmhradh naomh.
Anns a' mheòrachadh so oibrichear uile bhuaidhean
an anama. Is ì so obair nam beò agus cha n-ì obair
nam marbh. Is obair fìor spioradail agus fìor àrd ì so
seach gach obair air-bith eile ; agus air an aobhar sin,
cha ghabh ì deanamh gu maith le cridhe nach 'eil ach
feòlmhor, talmhaidh. Fèumaidh an cridhe beagan
dàimh a bhi aige ri nèamh, mu'n urrainn è eirigh gu
h-eòlach, saor a dh-ionnsuidh nèimh. Is ìadsan aig am
bheil còir air fois, a thatar a' cìallachadh, 'nuair a
thathas a' comhairleachadh dhoibh gàirdeachas a dhean-
amh ann am meòrachadh air fois. Agus ma's Criosd-
uidh thus,' a lèughadair, tha mìs' anis a' comhairleach-
adh dhuit a bhi gnìomhach, dìchiollach. Is ì obair
d'anam' a thathas a'cur romhad, ' oir is beag tairbh a'
chleachdaidh chorporra an so.' Fèumar uile bhuaidhean
d'anama oibreachadh air a' mheòrachadh so, chum
'eadar-dhealachadh o mheòrachadh cumanta luchd-
ionnsuchaidh eile. Cuimhnich, cha n-ì do thuigse,
d'anam uile ; agus chan-urrainn do thuigse an obair so
a dheanainh uile. Ann am beathachadh do chuirp,
fèumaidh do stamag am biadh a thionndadh gu leann-
agus Ullachadh air a shon. 279
goile (màthair na fola.) agus a dheasachadh airson an
sgamhain, agus fèumaidh an sgamhan 's an dubh-lìath
a thionndadh gu fuil, agus a dheasachadh airson a'
chridhe agus na h-eanchainn ; mar sin, matà, ann am
beathachadh d'anama, 'fèumaidh do thuigse an fhìrinn
a ghabhail astigh agus a deasachadh airson do thoile,
agus do thoil a deasachadh airson d'aignidhean. Tha
caochladh òirdhearcas mòr ann an Criosd agus nèamh,
agus arèir sin thug Dia caochladh comas do'n anam a
chum gach òirdhearcas a tha ànnta sin a thuigsinn.
Ciod a b'f heàirrd sinn luibhean cùbhraidh, mur b'ur-
rainn sinn an cùbhraidheachd 'fhaireachadh ? Ciod a
b'f heàirrd sinn eàinnt, no ceòl, mur bitheadh clàisteachd
againn ? Ciod an taitneas a ghabhamaid ann am biadh
'us deoch, mur faigheamaid bììis orra ? Mar sin, matà,
ciod am maith a dheanadh uile ghlòir nèimh dhuinn, no
ciod an tlachd a ghabhamaid ann an àrd iomlanachd
Dhe" fe"m, na'm bitheamaid a dh-easbhuidh aignidhean
a' ghraidh agus a' ghàirdeachais ? Agus ciod au neart,
no idir a' mhìlseachd a's urrainn thusa 'f haotuinn ann
am meòrachadh air an t-sìorruidheachd, 'nuair nach
'eil tlm idir ag oibreachadh aignidhean sin d'anama,
leis am fdumar a' mhìlseachd agus an neart a ta ann an
nithibh sìorruidh aithneachadh leat ? Is è mearachd
mòr Chriosduidhean ìad a bhi 'smuaineachadh nach 'eil
ni sam-bith anns a' mheòrachadh so ach obair na tuigse
agus na cuimhne, — obair a dh-fhaodas gach balaclian-
sgoil' a dheanamh, no ìadsan leis am fuathach na nithe
air am bheil iad a' smuaineachadh Mar sin chithear
gu'm bheil na's mò ri dheanamh na lom chuimhneaeh-
adh agus lom smuaineachadh air nèamh. Tha iomadh
obair ann air am fdumar, cha n-è mhàin làmh no cas,
ach a choluinn uile a làn oibreachadh ; agus dìrcach
mar sin, feumar an t-anam uile a chleachdadh ris a'
mheòrachadh nòamhaidh.
Tha aignidhean a' pheacaich cho maith ri 'thuigse
suiiìhichte air an t-saoghal, agus fuaighte ri iodholaibh,
agus air luiteam air falbh o Dhia ; ach ann an cdum a
theamaidh, fèumaidh aignidhean a' pheacaich chomaith
ri 'tlmigsc a bhi air an làn-phillcadh a dh-ionnsuidh
Dhe. Ajrus mar bha'n t-anam uile air a lìonadh roimhe
£80 Nàdur a? Mheòrachaidh Nèamhaìdh
leis a' pheacadh, fèumaidh an t-anam uile 'bhi air a
lìonadh anis le Dia. Faic iomradh Dhaibhidh air an
duine bheannaichte, " Tha tlachd" an duine sin " ann
an lagh an Tighearna, agus smuainichidh (no meòraich-
idh) e air a lagh-san a là agus a dh'oidhche."
Salm 1. 2.
Is meòrachadh suidhichte agus cùramach è so. Is
ùrnuigh stòlda, no shocrach a nithear, an uair a shuidh-
icheas neach e-fèin gu lèir air an dleasanas so ; agus is
ùrnuigh ghoirid, no chabhagach a nithear, an uair a
chuireas neach achanaich ghoirid, ghrad suas ann am
mionaid a dh-ionnsuidh Dhè, air an àm a's mò a
chabhag le gnothaichean eile. Mar-an-cèudna, is meòr-
achadh socrach a ni sinn, an uair a bheir sinn sinn-fèin
gu h-iomlan do'n obair mhaith so, agus is meòrachadh
caochlaideach a ni sinn an uair a ghleidheas sinn
smuaintean maith mu Dhia ann ar c'ridheachan, ameasg
ghnothaichean eile. Agus mar nithear iirnuigh air
amaibh suidhichte, gu cunbhalach mar dhleasanas, no
air uairibh, no air àm sònruichte, mar sin fòs nithear
meòrachadh. Anis is maith meòrachadh a dh-fhaodas
a bhi air a mheasgachadh le gnothaichean cumanta, no
air a dheanamh mar ghairmeas làithean àraid ort, ach
is feàrr gu mòr a dheanamh gach là gu seasmhach, mar
dhleasanas cunbhalach, mar nithear ùrnuigh, èisdeachd,
agus lèughadh nan Sgriobtuir air gach la ; agus na
measgaich cùisean eile maille ris an obair so, na's mò
na mheasgaicheas tu ìad maille ri ùrnuigh, no dleasanas
naomh eile.
Bithidh am meòrachadh so air d'fhois shìorruidh.
Cha n-'eilear idir ag ìarraidh ort gach meòrachadh
ceart eile a leigeil dhìot. Ach a chionn gur è nèamh a's
àrd-inbhiche luach, gu cìnnteach is è àit a's feàrr is
f hìaoh dhuinn meòrachadh air. Is è 'n ni sin a's sona
a ni sinn an uair a gheibhear è, a's aoibhnich' a ni sinn
an uair a mheòraichear air. Is iomadh meòrachadh
eile a ta ann. Tha ìad cho lìonmhor ri ruinn nan
Sgriobtuir, no ri crèutairibh an domhain, no ri freasdal-
aibh àraid ann an riaghladh an t-saoghail. Ach is
cèum am meòrachadh so gu " sliabh Shioin," — gluasad
o rìoghachdan an t-saoghail so gu rìoghachd nan naomh
agus Ullacho.dh air a shon. 281
o'n thalamh gu nèamh ; o thìm gu sìorruidheachd. Is
è so sràid-imeachd a' cnridhe air a' ghrèm, air a' gheal-
aich, agus air na rèultaibh ann an gàradh 's am pàrraa
Dhe". Faodar nèamh a shaoiltinn fad-às, ach is Iuath-
chasach spioradan ; " ma's ann 's a' choluinn, no às a'
choluinn," is luath, grad an cèum gu nèamh. Na bith-
eadh eagal ort, cosmhuil ri sluagh an t-saoghail, gu'n
cuir na smuaintean sin à do chìall thu. Thoir an aire,
is ànn gu nèamh, 'us cha n-ànn gu ifrinn, a thàtar a'
comhairleachadh dhuit gluasad. Is è gàirdeachas, 'ub
cha n-è bròn, a thàtar a' comhairleachadh dhuit a
chleachdadh .Cha n-'eilear a' sparradh idir ort amharc
air cuspairibh suarach, tàireil ach amhàin air glòir àrd-
aoibhnich nan naomh, agus air òirdhearcas do-labhaht
Dhè na glòire, agus air na gathaibh soluis a tha nis a'
sruthadh amach o ghnùis a Mhic. Am buairear duine
le smuaineachadh gu ceart air a shonas fèin ? Am buair-
ear crèutairean truagh le smuaineachadh air tròcair?
Am buairear am prìosanach le sùil a thoirt roi-làimh air a
shaorsa fèin ? Am buairear daoine bochda le smuain-
eachadh air teachd dlùth air saoibhreas agus onoir
dhoibh-fèin ? Is ànn a shaoileamaid gur ann bu dòcha
duine cìallach a bhi air a bhuaireadh le smuaineachadh
air a bhith beò anns an t-saoghal thruagh so, agus air
fantuinn ann am bochduinn 's 'an easlaint, ameasg nan
aingidh gun chìall, na le smuaineachadh air a bhith beò
gu bràth maille ri Criosd ann an sonas na glòire.
" Ach a ta gliocas air a fìreanachadh le a cloinn uile."
Lùc. 7. 35. Cha n-'eil nàmhaid aig eòlas ach na
h-aineolaich. Cha n-abair neach aon f hocal an aghaidh
an rathaid nèamhaidh so, ach ìadsan do nach b'aithne
riamh è, no ìadsan nach do choisich riamh air. Is mò
m' eagal do thaobh na muinntir a gheibhear ag aontach-
adh leis, na do thaobh nan ìnnleachd agus nan argumaid
a thogar 'n a aghaidh.
I. Theirear focal anis air an àm a's freagarraiche
airson a' mheòrachaidh nèamhaidh so. Matà, bitheadh
an t-àm so — suidhichte, bidheanta, deadh-thràthail.
1 Thoir àm suidhichte do'n mheòrachadh so. Seall
ri buannachd na h-oibre, agus air eagal tuiteam ann ara
282 Nddur a 1 Mhedrachaidh Nèamhaidh
baoth-chreidimh,* feuch nach saoil thu gu'm bheil
diadhachd air-bith anns an àm fèin. Is callaid, no
balla-dìon do dhleasanas, àm suidhichte. Ts tekrmunn
è f òs an aghaidh iomadh bnairidh agus dearmaid. Is
lìonmhor ìadsan aig nach 'eil an tiin 'n an làimh fein,
agus an lorg sin cha n-urrainn ìad uair a shuidheach-
adh, agus tha mòran eile cho bochd as nach ceadaich
easbhuidhean an crannchuir dhoibh an t-saorsa so a
ghabhail. Ach bitheadh muinntir mar sin gu caith-
riseach ag ath-cheannach na h-aimsir, agus a' glacadh
gach mionaid a's urrainn ìad, agus a' deanamh greim
air gach fkth-chothrom a thuiteas amach, gu h-àraid,
cuimhnicheadh ìad meòrachadh goirid a dheanamh
maille ri ùrnuigh, 'nuair a bhitheas ìad air ceànn an
gairmean laghail, no rì obair. Ach cuimhnicheadh
ìadsan uile aig am bheil an tìm 'n an làimh fèin, a^us
ìadsan a dh-fhaodas, ma's àill leo, uair a' mheòrachaidh
a ghlacadh gach lk, an dleasanas so a dheanamh air
àm suidhichte. Ma nithear obair gach là gu riaghailt-
each air a h-km fèin, is ànn a's feàrr a gheibh sinn
comas agus eòlas air ùin a dheadh-ghnkthachadh, agus
air ar dleasanas a choimhlionadh gu ceart.
2. Bitheadh am meòrachadh so bidheanta cho maith
ri suidhichte. Ach cia tric is còir dhk 'bhith, sin ni
nach urrainnear a ràdh, a chionn nach ionann cor, no
crannchur do na h-uile dhaoinibh. Ach tha è soilleir
o theagasg an Sgriobtuir gur còir a dheanamh tric.
Tha'n Sgriobtuir a' labhairt air " smuaineachadh (no
meòrachadh) a là agus a dh' oidhche." Air an aobhar
sin, is còir do gach cridhe meòrachadh air Dia gach là,
do reir an tomhais anns an ceadaich ùin dhà. Faod-
aidh cuid, ìadsan a' smò cothrom, a bhi na's bidheantaris
an dleasanas so, na cuid eile, ach cha n-'eil neach sam-bith
ann nach fhaod beagan ùine, — beagan mhionaidean, — a
bhuileachadh air gach lk, geda b'ann aig obair an ach-
# Is è Baoth-chreidimh no saobh-chreitlimh (superstition,) a bhi
'creidsinn ann an nl nach 'eil idir ann, mar th&buitseachd, taibhsean 'us
giseagan eile gun bhrigh, gun chomas, anns am bi crèutaireau aineol-
ìch a' creidsinn. Is è aineolas 'us eagal a bhitheas a' toirt air muinntir
.jreidsinn ann an nithibh faoin mar sin, cumhachd nach 'eil idir ann, no
aig nach 'eil bonn air-bith, ach fìamh nah-ìnntinn aineolaich. — Eadar.
agus Ullachadh air a shon. 283
aìdh, no 'nuair a dh-imichear air an t-sliabh, no 'nuair
a sheòlar air a' chuan. Tha meòrachadh bidheanta
air-leth fèumail. Fàgaidh è an t-anam eòlach air Dia,
agus bheir è misneachd dhà gu labhairt ris. Faic
dithis dhaoine tuigseach a bhitheas gu bidheanta ann
an cuideachd a chèile, fàsaidh ìad fìor eòlach air a
chèile ; meudaichidh an gràdh d' a chèile ; bithidh tait-
neas aca ann an comunn a che'ile, agus làn mhisneachd
gu labhairt ri 'cheile. Areir sin, màtà, is è crìoch àraid
an dleasanais so ar n-eòlas air Dia, agus ar co-chomunn
ris a mheudachadh. Ach ma's ainmìg a mheòraicheas
tu air Dia, is beag eòlas a gheibh thu air. Is coigreach
dha thn fathast. 'Nuair a mhothaicheas neach a mhòr
f hèum air Dia, agus a dh-ìarras è cobhair o Dhia air
uair a thèinn, is mòr a mhisneachd air an là sin gu dhol
a dh-ionnsuidh an Dè sin air am bheil è eòlach, agus a's
aithne dhà gu maith. " moladh do Dhia !" arsa
Criosduidh a' chridhe nèamhaidh, " is aithne dhomh-sa
càit, agus cò dh-ionnsuidh a thèld mì. Is iomadh uair a
chaidh mis' air an t-sligh sin roimhe so. Is è so mo
Dhia ris an robh mo chonaltradh gach là, agus so an
t-sligh air am b'àbhaist dhomh gluasad gach la. Is
maith is aithne do Dhia mise, agus tha mis' eòlach
air-san.
Air an làimh eile, cia mòr an t-uamhas, am buair-
eas agus a' mhì-mhisneachd a ghlacas an t-anam, 'nuair
a dh-èignichear è air uair a thèinn gu ldum a dh-ionn-
suidh Dhe, ag radh le caoidh, " Och mise ! cha n-f hios
domh càit an tèid m\ ! Cha deachadh ml riamh a
dh-ionnsuidh Dhè. Cha n-aithne dhomh an t-sligh sin.
Cha n-'eil eòlas agam air cùirt nèimh. Cha n-aithne
do m' anam an Dia sin ris am fèum mi labhairt, agus
tha eagal òrm nach gabh è rium." Ach an uair a
thigear gu uchd a' bhàis, agus a dh-fhèumar seasamh
gun dàil an làthair Dhè, agus dùil aig neach ri dhol
astigh do 'n f hois shìorruidh, sin an uair air am faicear
agus air am fairichear gu soilleir, taitneach mòr thor-
adh agus mòr aoibhneas a' mheòrachaidh nèamhaidh,
agus a their gach fear-meòrachaidh dìleas, " Tha mis'
anis a' dol a dh-ionnsuidh an àite sin anns an robh
cèum 'us mìann mo chridhe gach là roimhe so. Tha
284 Nàdur a' Mhebrachaidh Nèamhaidh
mis' a' dol a dh-ionnsuidh an àite sin o'n d'f huaìr mì
gu tric blasad air taitneas mòr. Tha m' anam a' dol a
dh-ionnsuidh Dhè a's tric a choinnich è air uair a'
mheòrachaidh. Is tric a bha mo chridhe air nèamh
roimhe so, agus a bhlais è air a' mhllseachd ath-bheoth-
achaidh sin a gheibhear ann am meòrachadh air Dia ;
agus ma bha mo shùilean air an soillseachadh cho mòr,
agus mo spiorad air 'urachadh cho mòr, 'nuair nach
d'f huair mì ach blasad air a' mhìlseachd sin, cia mòr
m'aoibhneas agus mo shonas, 'nuair a bhitheas mis
a' beathachadh air gu saor gun sgur !" Air an làimh
eile cia grathail do neach a smuaineaehadh agus a ràdh,
" Fèumaidh mì bàsachadh agus mì gun f hios agam
càit am bheil mì 'dol, a dhol o àit air am bheil mì eòl-
ach gu àit nach aithne dhomh, agus air nach 'eil eòlas
idir agam !" ls uamhasach, ann an tomhas nach gabh
ìnnseadh, smuaintean an duine sin a gheibhear aineol-
ach air Dia agus air nèamh, aig uair a bhais. Cha
n-'eil teagamh nach 'eil eagal a' bhàis air a dheanamh
searbh do dhaoine diadhaidh fè*in, le dearmad air an
dleasanas so. Uime sin, bitheadh gach Criosduidh a'
meòrachadh gu bidheanta air Dia.
Mar mheudaicheas an obair so d'eòlas air Dia,
meudaichidh ì fòs do sgil air an dleasanas fèin. Nach
slaodach, cearbach a chuireas daoine an làmhan ri obair
nach 'eil \ad a' cleachdadh ach ainmig ! Ach an obair
ris am bheil daoine air an cleachdadh gu bidheanta,
fàsaidh an cridheachan eòlach oirre, agus bithidh i
socrach, taitneach dhoibh. A' bhèinn a bha duilich
dhuit a dhìreadh, agus a thug air d'anail bualadh luath
air d'uchd, a' cheud uair a choisich thu suas gu 'mull-
ach, fàsaidh ì na's fhasa dhuit a dhìreadh, mar a's
eòlaich' a dh-fhàsas tu air an rathad a threòraicheas
suas thu. Agus an dleasanas a gheibhear duilich a'
cheud uair a dh-fheuchar ris, fasaidh è socrach, tait-
neach an dèigh dhuit thu-fèin a chleachdadh ris gu tric.
Gleidhidh tu mar-an-ceudna am blàs cridhe agus
a' bheatha nèamhaidh a fhuair thu cheana. Mur ith
thu bìadh ach amhàin aon uair fad dhà, no trì laithean,
falbhaidh do neart cho luath 's a thig è. Ma gheibh
thu fagus do Chriosd tre mheòrachadh naomh, agus ma
igua Ullachadh aìr a shon. 285
bhlàthaichear do chridhe le èibhleig a' ghràidh, gun
teachd d'a ionnsuidh ach ainmig an dèigh sin, is goirid
gus am fàs thu cho fuar 's a bha thu roimhe. Oir
cuimhnich, is obair spioradail, — obair nach fàiltich
nàdur truaillidh, a ta agad ri dheanamh. Is cinnteach
gu'm faod cleachdadh dhleasanas, gu h-àraid ùrnuigh
uaigneach, mòran a dheanamh chum d'anam a chumail
shuas ; ach 's a' chuid a's mò, is è meòrachadh beatha
nan dleasanas eile, agus is è sealladh de nèamh beatha
do mheòrachaidh.
Roghnaich fòs ran t-àm a's deadh-thràthaile. Is
maiseach, maith na h-uile nithe 'n an àm fèin. Mur bi
d'àm deadh-thràthail, faodaidh tu toradh do shaothair
a chall, d'obair a dheanamh an-shocrach agus do
dhleasanas a thionndadh gu peacadh dhuit-fèin. Faod-
aidh nach bi an uair a bhitheas deadh-thràthail do aon
neach, deadh-thràthail do neach eile. Feumaidh
seirbhisich 'us cosnaich an t-àm sin a ghabhail a's feàrr
a cheadaicheas an gnothaichean eile dhoibh. Ach
faodaidh tu, ma's àill leat, an dleasanas so a dheanamh
ann an tomhas maith air ceànn d'oibre aimsireil, air
turus, no 'nuair a tha thu sìnte air do leabaidh mu'n
caidil thu 's an oidhche. Iadsan a dh-f haodas uair sam-
bith de 'n là 'ghabhail, deanadh ìad àm suidhichte de 'n
uair sin air am mò 'gheibh ìad an spioradan air am beoth-
achadh, agus air an deanamh freagarrach airson meòr-
achaidh. Is b 'm feasgar, o dhol fodha na grèine, anns
a' ghlomanaich, an t-àm a's freagarraich' af huair mi-fèin
riamh. Dh'ainmich mì so do bhrìgh gu'm b'è sin àm
meòrachaidh duine 'bu ghlice agus a b'f hekrr na mise ;
oir tha è sgrìobhta, " Chaidh Isaac amach a bheachd-
smuaineachadh 's an f haiche air feasgar." Gen. 24.
63. Tha là an Tighearna anabarrach freagarrach airson
an dleasanais so. Ciod an t-àm a's freagarraiche gu
meòrachadh air fois, na là sin na fois' a tha cho soilleir
a' sàmhlachadh amach ar foise sìorruidh ? Gu cìnnteach
is airidh an dleasanas àrd-spioradail so air cuid de'n là
sin a's còir a chaitheamh uile ri dleasanas spioradail.
Nach ì so àrd obair na sàbaid Criosdail, agus an obair
a's feàrr a fhreagras do'n là stìn a shuidhich Dia le
òrdugh cho soilleir, teànn a chum fois a ghabhail air o
286 JSàdur a' Mhebrachaidh Nèamhaidh
oibribh aimsireil? Ciod an t-km a's freagarraiche gu
labhairt ris an Tighearn na là an Tighearna ? Ciod an
là a's freagarraiche do 'nchridhe gu èirigh suas gu
nèamh, na 'n là sin air an d'èirich an Tighearn suas o'n
talamh, an dèigh dhà buaidh-chaithream a dheanamh
gu lkn thairis air a' bhks agus ifrinn ?
Is è 'm fonn \nntinn a's freagarraiche airson fìor
Chriosduidh, a bhi, mar bha Eòin, " anns an Spiorad
air là an Tighearna." Taisb. 1. 10. Agus ciod a's
feàrr a threòraicheas sinn a dh-ionnsuidh an aoibhneis
so anns an Spiorad, na fhaicinn gu spioradail gu'm bheil
ar glòir a' teachd fagus ? Smuainichibh air so, sibhse
do'n àbhaist là an Tighearn' a chaitheamh amhkin ri
aoradh follaiseach, gun mhionaid idir dheth a bhuileach-
adh air dleasanas uaigneach ; tha sibh a' deanamh mòr
chroin air bhur n-anamaibh fèin, le bhi air an là naomh
sin a' deanamh dearmaid air dleasanas spioradail a'
mheòrachaidh. Agus sibhse fòs a bhitheas a' caitheamh
na h-ùine ri diomhanas agus ri còmhradh amaideach air
là an Tighearna, na'm b'aithne dhuibh cho luachmhor
's a tha dleasanas a' mheòrachadh so, cha n-ìarradh sibh
fearas-chuideachd eile ach è; bu ghoirid leibh an lk sin
a's fhaide 'chaitheamh ris, agus bu duilich leibh 'nuair
a ghiorraichteadh bhur toil-ìnntinn le ni sam-bith eile.
Anis, a Chriosduidhean, faigheadh nèamh kit na's mò
ann bhur lkithibh-skbaid ; seadh, nèamh anns am faigh
sibh-fèin gu goirid bhur skbaid shìorruidh. Gnkth-
aichibh bhur skbaidean mar chèuman soilleir a tha nis
a' treòrachadh gu glòir, gus an coisich sibh seachad orra
gu lèir, agus an ruig sibh bhur ceknn-uidhe. Gu
h-kraid sibhse, a tha bochd ann 'ur crannchur, agus an
lorg sin, nach urrainn uairean meòrachaidh 'fhaotuinn,
ach gànn air lkithibh eile na seachduin, cuimhnichibh
fèum maith a dheanamh de lk na skbaid. 'Nuair a
gheibh bhur coluinnean fois o oibribh aimsireil, iarradh
bhur spioradan an dèigh na fois' a ta o Dhia.
A bharr air uairean freagarrach, cunbhalach air gach
lk, agus gu h-kraid air là an Tighearna, gheibhear fòs
uairean comharraichte eile airson meòrachaidh nèamh-
aidh. Is ìad na h-uairean sin an leithid so : —
'Nuair a bhlàthaicheas Dia do spiorad gu pailt lo
agus Ullachadh air a shon. 287
èibhleig bheò bho shuas, sin uair àraidh air am faod
thusa dìreadh suas le mòr shaorsa, — saorsa na's mò na
gheibhear air amaibh eile. Is beag an t-saothair a
chuireas do chridhe air obair air uair mar sin, geda
dh-fhaodadh tu air uairibh eile saothair air bheag fèum
a dheanamh. Thoir fainear oiteagan blkth an Spioraid,
agus ciamar a tha Spiorad Chriosd a' gluasad do
spioraid fèin. " As èugmhais Chriosd cha'n urrainn
sinn aon ni a dheanamh." Air an aobhar sin, bith-
eamaid a' deanamh na h-oibre maith am feadh a tha
Criosd a' cuideachadh leinn. Thugamaid an aire nach
faighear sinn amach & sligh ar dleasanais, no 'n ar cadal,
'nuair a thig è. 'Nuair a gheibh an Spiorad do chridhe,
mar fhuair è Peadar, ann am prìosan, agus ann an
ìarunn, agus a bhuaileas è thu, ag ràdh, " Eirich gu
grad, agus lean mise ;" bi cìnnteach gu'n èirich thu air
an uair sin, agus gu'n lean thu è, agus chì thu do
" cheanglaichean a' tuiteam" dhìot, agus " fosglaidh na
dorsan" uile dhuit, agus bithidh tu aig nèamh mu'n
f hios duit.
So dhuit àm comharraichte eile airson a' mheòr-
achaidh nèamhaidh, agus is è sin an uair a bhitheas tu
fo thrioblaid, a' fulang, air do shàrachadh, no air do
bhuaireadh. Cuin a dh-òlamaid ar deoch-ùrachaidh
ach air uairibh ar fannachaidh? Ciod an t-àm a's
freagarraiche gu gluasad gu nèamh, na 'n uair sin air
nach f haighear aon oisinn de'n talamh anns am faod
sinn a bhi beò le sòlas idir? no cuin bu chòir dhuinn ar
smuaintean a thogail suas, ach air an uair sin air nach
faighear ni sam-bith a bhos, ach pìan 'us bròn ? Càit
an tigeadh do choluman Noah a bhi, ach anns an àirc,
'nuair a bha 'n talamh uile còrahdaichte leis na garbh
uisgeachan, agus nach b'urrainn è fois 'fhaotuinn do
bhonn a choise ? Cò air bu chòir dhuinn smuaineachadh,
ach air tigh ar n-Athar, 'nuair nach faighear eadhon
plaoisg an t-saoghail a chum ar beathachadh ? Gu
cìnnteach is ànn a chum do thoirt d'a ìonnsuidh fèin a
tha Dia a' ceadachadh do thrioblaid thus' a bhualadh.
Is sona dhuit-sa, matà, a dhuine bhochd, ma's è so fèum
a ni thu dhe do bhochduinn, agus is sona dhuits' a dhuine
thinn. ma dh-oibricheas tu do thinneas a chum na crìche
288 Nàdur à 1 Mheòrachaidh Neamhaidh
cèudna ! Is è 'n t-àm deadh-thràthail gu teicheadh gu
" tìr a' gheallaidh," an uair sin air am meudaichear ar
n-uallaichean trom anns an Eiphit, agus air am faigh
sinn ar fàsgadh gu goirt anns an fhàsach chruaidh.
Anis, a lèughadair, na'm b'aithne dhuit mar dh-ùr-
aicheas sealladh dùrachdach air glòir thu ann am
builsgean do thrioblaid agus do bhròin, is ànn gu mòr
bu lugha d'eagal às na trioblaidibh neo-lochdach sin,
agus is ànn bu mhò do dheigh air an ìocshlaint sin a
dh-ath-bheothaicheas agus a churaas suas thu. " Ann
an lìonmhoireachd mo smuaintean an taobh a. stigh
dhiom," arsa Daibhidh, " thug do chomhfhurtachd-sa
sòlas do m' anam." Salm 94. 19. " Tha mì a' meas-
adh," arsa Pòl, " nach airidh fulangais na h-aimsir a ta
làthair a bhi air an coimhmeas ris a' ghlòir a dh-f hoill-
sichear annainn." Rom. 8. 18. " Uime sin cha-n 'eil
sinn a' fannachadh, ach ged thruaillear ar duine o'n leth
muigh, gidheadh tha an duine o'n leth stigh air ath-
nuadhachadh o la gu là. Oir a ta ar n-àmhghar eutrom,
nach 'eil ach rè sealain, ag oibreachadh dhuinne trom-
chudthrom glòire a ta ni's ro anabharraich agus sìor-
mhaireannach ; air dhuinn bhi ag amharc cha-n ann air
na nithibh a tha r'am faicinn, ach air na nithibh nach 'eil
r'am faicinn : oir tha na nithe a chithear, aimsireil ; ach
tha na nithe nach faicear, sìorruidh." 2 Cor. 4. 16-18.
Agus is àm eile a ta gu h-àraid freagarrach air-
son an dleasanais nèamhaidh so, an uair a thig teachd-
airean Dhè h-ugainn le gairm a' bhàis. Cuin bu chòir
dhuinn a bhi glè thric a' lionadh ar n-anamanan le
smuaintibh taitneach, creidmheach mu'n bheatha ri
teachd, ach an uair a chì sinn a' bheatha so gu ìre bhig
air falbh ? Càit am faighear muinntir a's mò fèum air
aoibhneas neartachaidh na daoine ri uchd a' bhàis, agus
càit an tèidear a dh-ìarraidh sòlais aig uair a' bhàis, ach
a dh-ionnsuidh ar n-aoibhneis shiorruidh ? Gheibhear
taitneas nèamhaidh na's mìlse, 'nuair nach 'eil è air a
mheasgachadh le ni talmhaidh sam-bith, mar sin gheibh
an Criosduidh gu tric taitneas na's mìlse aig uair a'
bhhis na fhuair è riamh roimhe sin. Nach bu mhòr,
taitneach na beannachdan f àistinneach a bha aig Isaac
agus Iacob d'am mic, aig uair am bàis ! Cia nèamhaidh
agus Ullachadh air a shon. 289
an t-òran, agus cia naomh am beannachadh leis an do
chrìochnaich Maois cuairt a bheatha air an talamh !
Nach bu nèamhaidh a' chomhairle agus an ùrnuigh a
fhuair na deisciobuil o'n Tighearn, 'nuair a bha è 'dol
a dhealachadh riutha ! Nuair a ' bha Pòl anis gu bhi
air 'ìobradh,' nach bu nèamhaidh a' chomhairle agus
an earail a thug è do na Philipianaieh, do Thimoteus,
agus do sheanairibh Ephesuis ! Nach b'fhagus air
nèamh Eòin ann an eilean Phatmois, goirid mu'n robh
è air a thogail suas ! Is è fònn coitchionn nan naomh a
bhi na's nèamhaidh, air an uair sin a's f haisge ìad air
nèamh.
Ma chì thus', a le'ughadair, uair do bhàis a' teachd
dlùth dhuit, O càit an tigeadh dhuit do chridhe
'shuidheachadh 's an uair sin, ach air Criosd ? Nach
bu chòir dhuit 'fhaicinn 'n a sheasamh ri d'thaobh
agus labhairt ris, 'g a fhàilteachadh mar d'Athair, do
Chòmpanach, do Lèigh, do Charaid ? Nach bu chòir
dhuit, mar gu'm b'eadh, r.a h-ainglean 'f haicinn 'g ad'
chuairteachadh, agus a' feitheamh chum an t-seirbhis
mu-dheireadh a dheanamh airson d'anama, eadhon na
h-ainglean sin a ghiùlain le taitneas anam Lasuruis
" gu uchd Abrahaim," is taitneach an obair leo thus' a
thoirt a dh-ionnsuidh na h-onoire sin. Amhairc air
do thinneas agus air do phìan mar dh'amhairc Iacob
air carbadaibh Iòseiph. agus ath-bheothaicheadh do
spiorad 's an taobh-stigh dhìot, agus abair " Is leòr e,
tha" Criosd " fathast beò ;" agus " do bhrìgh gu'm bheil
esan beò bithidh mise beò mar an cè'udna !" Eò. 14.
19. Am bheil fèum agad air an deoch-ùrachaidh a's
feàrr ? An sin gheibh thu deoch shòlais a's feàrr na's
urrainn an saoghal a thabhairt ; an sin gheibh thu làn
aoibhneas nèimh, chì thu Dia agus Criosd, agus gheibh
thu uile shonas nan daoine beannaichte. Tha na
beannachdan milis sin air an tairgse dhuit le làimh
Chriosd, dh'ullaich è air nèamh ìad, sgrìobh è còir
dhuit orra ann an gcallaidhean an t-soisgeil ; amhàin
sìn amach làmh a'chreidimh, agus glac ìad, agus
beathaich d'anam orra ; dean gàirdeachas agus mair
beò. Tha'n Tighearn ag ràdh riut, mar thuirt è ri
EHah, " Eirich, ith ; oir tha 'n turus mòr air do shon."
T
290 Nàdur a' Mlieòrachaìdh Nèamhaìdh
1 Rì. 19. 7. Agus ged nach 'eil do thurus fada, thà
làthach anns an t-sligh : air an aobhar sin, gèill do
ghuth an Tighearna, ènich agus ith, " agus ann an neart
a' bhìdh sin" faodaidh tu 'dhol gu "sliabh Dhè," agus,
cosmhuil ri Maois, bàs 'fhaotuinn 's an t-sliabh d'an
tèid thu suas' ; agus a ràdh le Simeon diadhaidh, "A nis,
a Thighearna, a ta thu 'leigeadh do d'sheirbhiseach
siubhal an sìth ; oir chunnaic mo shùilean (sùilcan mo
chreidimh) do shlàinte." Lùc. 2. 29, 30.
II. Do thaobh an aite sin a's freagarraiche airson
meòrachaidh nèamhaidh, is leòr a ràdh gur è àit uaig-
neach a's iomchuidh air a shon. 'Nuair a bhitheas
sinn ris an obair so, is mòr feum ar spioradan air gach
cobhair, agus air a bhi dealaichte bho gach ni a
dh-fhaodadh ar meòrachadh a bhacadh. Tha Criosd a'
teagasg dhuinn, 'nuair a ni sinn ùrnuigh uaigneach,
imeachd a steach d'ar seòmar, agus an dorus a dhìm-
adh, chum gu'm faic ar n-Athair nèamhaidh sinn an
uaignidheas'. Mata 6. 6. Mar sin, matà, is còir
dhuinn meòrachadh air sonas nèamhaidh. Nach tric
a chaidh Criosd fèin a thaobh gu bèinn, no gu fàsach,
no gu àit uaigneach eile, a mheòrachadh agus a dhean-
amh ùrnuigh ; mar sin a' fàgail eisimpleir againn-ne,
chum gu'n leanamaid è anns a' chùis so, mar ann an
cùisibh maith eile ! Sin anis mar thig dhuit meòrachadh
socrach, cùramach a dheanamh air d'àm suidhichte.
Ach na di-chuimhnich am meòrachadh goirid a
dh-f haodar a dheanamh air uairibh eile gu tric ameasg
do ghnothaichean aimsireil. Anis air uair shuidhìchte
do mheòrachaidh, matà, fàg cuideachd gachuile neach,
eadhon cuideachd dhaoine diadhaidh, chum gu'm faigh
thu car ùine cuideachd chiùin do Thighearna. Mur
urrainn sgoilear, aig nach 'eil ach amhàin ri ìnnleachd
a chìnn agus a chuimhne oibreachadh air nithibh
tìmeil, a leasan ìonnsuchadh le sìth ameasg cuideachd,
ciamar a b'urrainn thusa, ann an cuideachd, uile
bhuaidhean d'anama oibreachadh le meòrachadh air
Dia a tha cho àrd seach an saoghal so agus gach nì a
gheibhear ànn. Na leanamaid idir uaigneas nain
baoth-chreidmheach ; ach bitheamaid gu tric ann an
uaigneas ris a' mheòrachadh sin a dh-àraicheas fìor
agus Ullachadh air a shon. 291
dhiadhachd anns an anam. Is ainmig a gheibhear.
anns an Sgriobtuir, Dia a' labhairt e-fein, no le 'ainglibh
ri aon air-bith de na fàidhean, no de na naoimh ameasg
cuideachd eile, ach is tric a gheibhear Dia agus 'ainglean
'g am foillseachadh fèin dhoibh sin 'us ìad leo-fèin.
2. Ach ròghnaich thusa dhuit-fèin àit air-bith a's feàrr
a chòrdas ri do spiorad ; ma's ànn astigh, no 'muigh.
" Chaidh Isaac amach a bheachd-smuaineachadh, (no a
mheòrachadh) 's anfhaiche :" agus creideam gu'n lean
mòran eisimpleir Isaaic, 'nuair a cheadaicheas an aimsir
Hioibh. Bu tric ar Tighearn ri ùrnuigh ann an lios
uaigneach, " agus b'aithne do lùdas," 'nuair a thàinig
è chum a bhrath, " an t-àit" 's am faighteadh è ; agus
geda thug Criosd a dheisciobuil leis a dh-ionnsuidh an
àite sin, chaidh è astar beag uatha, chum ùrnuigh uaig-
neach a dheanamh : agus ged nach 'eil meòrachadh air
a làn ainmeachadh, cha n-'eil teagamh nach robh è ri
meòrachadh maille ri iunuigh ; oir is ann fo mheòr-
achadh gèur air an fhulangas agus air a' bhàs a bha
nis a' dlùthachadh air, a thubhairt è, " Tha m'anam ro
bhrònach, eadlion gu bàs." Marc. 14. 34. Agus mar
a roghnaich Criosd àit uaigneach, air-leth anns am
b'àbhaist dà 'bhi ris an dleasanas so, is còir dhninn-ne
sin a dheanamh mar-an-ceudna. Ròghnaich è àit uaig-
neach gus an deachaidh è gu taobh air falbh o chuid-
eachd nan deisciobul aige-fèin, agus fèumaidh sinne an
t-eisimpleir sin a dh'fhàg h againn a leantuinn. Bu
domhain, trom meòrachadh Chriosd seach a bhriathran ;
a chridhe agus 'anam anis air am bualadh le smuaintibh
druighteach, geur, agus mar sin fèumar meòrachadh a
dheanamh leinn-ne. Ach cha b'ionann idir cuspair
meòrachaidh do Chriosd agus dhuinn-ne. Mheòraich
Criosd air na fulangasaibh tròm sin a thoill peacaidhean
dhaoine, 'us corruich 'Athar a' bualadh tre 'anam uile,
ach is è 'tha againn-ne ri meòrachadh air a' ghlòir a
cheannaich Criosd dhuinn, chum gu'm bi ar smuaintean
air an togail, ar n-aignidhean air an ath-bheothachadh
agus ar n-anamanan air an sàr-lìonadh le gràdh an
Athar agus le aoibhneas an Spioraid.
III. Bheirear an ath chomhairle mu ul]achadh do
chridhe airson a' mheòrachaidh so. Tha moran aig
292 Nàdur a' Mheòrachaidh Nèamhaidh
fònn, no mèinn do chridhe ri dheanamh anns an obair
so, ma's maith leat ì soirbheachadh leat. 'Nuair nach
robh ni sam-bith ann an cridhe an duine a chuireadh
doilgheas air an Spiorad, bu taitneach air an là sin an
t ionad-còmhrmiclh leis a' Chruthaidhear è. Cha d'fhàg
Dia an t-àit-còmhnuidh a bha aige-fèin ànn air tùs, gus
an d'fhuadaich an duine air falbh £s è le brosnachadh
olc. Cha robh sgàth, no saidealtas anns a' chridhe gus
an d'fhàs è peacach, agus 'n a thòll ro ghràineil le Dia
gu taitneas a ghabhail ànn. Agus na'n robh an cridhe
so air 'aiseag anis a dh-ionnsuidh na staide neo-chiont-
aich anns an robh è roimhe, philleadh Dia air bàll d'a
ionnsuidh a ghabhail còmhnuidh ànn arìst. Seadh,
geda chaidh cridhe an duine cho fad air seachran o
Dhia, gidheadh tha Dia ag ìarraidh seilbh air fathast,
agus arèir an tomhais anns am faighear è air a ghlanadh
o 'ana-mìannaibh, air a chàramh agus air 'ath-nuadh-
achadh leis an Spiorad, agus air a dheanamh maiseach
arìst le ìomhaigh Dhè, aidichidh Dia fathast è mar a
chuid fèin. Foillsichidh Criosd e-fein dà, agus gabh-
aidh an Spiorad è mar theampull agus mar chòmhnuidh
dhà-feln. Is ann arèir an tomhais anns deasaichear an
cridhe chum conaltradh ri Dia, a gheibh è, mara's trice,
Dia a mhealtuinn, no co-chomunn ris ann an dleasanas
a 1 mheòrachaidh. Air an aobhar sin matà, " leis gach
uile dhìchioll glè*idh do chridhe ; oir às a sin tha
sruthan na beatha." Gnàth. 4. 23. Thoir fainear
gu h-àraid gach seòladh a leanas : —
1. Faigh do chridhe a dhealachadh o'n t-saoghal air
uair do mheòrachaidh, cho maith 's a ghabhas deanamh.
Tilg amach às gach uile smuain mu do ghnothaichean,
do thrioblaidean, do thoil-ìnntinn eile, seadh, gach
smuain a dh-fhaodas àit a thogail air taobh-stigh
d'anama. Bitheadh do chridhe cho falamh de gach ni
eile 's a ghabhas deanamh, a chum a bhi air a dhean-
amh na's comasaiche gu bhi air a lìonadh le smuaintibh
glan mu thimchioll Dhè. Geda rachadh agad air
dleasanas o'n leth-muigh a dheanamh le cuid de do
chridhe 'shocrachadh air, bi làn chìnnteach nach ur-
rainnear an dleasanas naomh so a dheanamh le sòlas, a
dh-easbhuidh d'uile chridhe ; oir seasaidh smuaintean
agus Ullachadh air a shon. 293
eile eadar d'anam agus Dia, agus bithidh do shealladli
dheth air a dheanamh dorch leo, amhuil mar dhorch-
aicheas neòil dhubh gnùis na grèine. 'Nuair a thèid
thu suas gu bèinn a' mheòrachaidh, is cosmhuil thu ri
duine sànntach 'us càrn òir air a chur 'n a làthair,
maille ri cead na's àill leis a ghabhail dheth, agus a
dh-fhalbhas a' caoidh nach b'urrainn è tuiUeadh a
thoirtleisde'n mhiotailtluachmhoraghabhadh faotuinn
a nasgaidh : mar sin matà, gheibh thusa uiread de
Dhia 'us de ghlòir agus a's urrainn do chridhe cumhang
a chumail, gun ni sam-bith ach gann gu seilbh a bhac-
adh dhuit air tuilleadh 'us tuilleadh, ach mi-chomas
agus cuingead do spioraid fèin. An sin their dochridhe,
" b'f heàrr gu'm b'urrainn mo thuigse agus m' aig-
nidhean tuilleadh a chumail ! O na'n robh mise na's
freagarraiche, na'n robh mo chridhe na's ullaichte na
tha è, bu nèamh dhomh an t-àit so ! ' Gu cinnteach tha
an Tighearn 's an àit so, agus cha robh fìos agam air.'
1 Tha'n sliabh so làn do charbadaibh teine' ach tha mo
shùilean-sa cho dùinte as nach n-urrainn mì am faicinn.
na focail ghràidh a tha aig Criosd ri labhairt ! O
iongantas a' ghràidh sin a tha aige ri f hoillseachadh,
ach air mo shonsa-sa, cha n-urrainn mì an giùlain
fathast ! Tha nèamh ullamh air mo shon-sa, ach cha
n-'eil mo chridhe-sa ullamh airson nèimh ! "
2. Uime sin, a lèughadair, air dhuit 'fhaicinn gur
ann an uair a chuireas tu do chridhe ann ara fònn
maith airson do dleasanais, a gheibh thu Dia a mheal-
tuinn anns a' mheòrachadh so, ìarr anis è le d'anam
uile, — ìarr è anns a' mheòrachadh so, ma dh-ìarras tu
gu bràth è. Na tilg Criosd ' anns a' phrasaich 's an
stàpull,' mar gu'm bitheadh aoidhean na's fearr agad
airson nan seòmar sgìamhach. Abair ri d' uile ghnoth-
aichean agus ri d'uile smuaintean saoghalta, mar
thubhairt Criosd ri 'dheisciobluibh, " Suidhibh-se an
so, gus an tèid mise a dheanamh ùrnuigh an sud," no
mar thubhairt Abraham ri 'sheirbhisich, 'nuair a bha è
'dol a dh-ìobradh a mhic, Isaac, " Fanaibh-se an so, agus
theld mise gu ruige sud, agus ni mì aoradh, agus thig
mi a rìs d'ur n-ìonnsuidh." Mar thilg na sagartan rìgh
Ilsiah amach às an teampull, 'nuair a ghabh è air-fèm
294 Nàdur a' Mheòrachaidh Nèamhaidh
tùis a losgadh, air dhoibh a' mhùir 'f haicinn air ; mar
sin, tilg-sa mach à teampull do chridhe gach smuain
nach 'eil taitneach do Dhia.
3. Bi cìnnteach gu'n tòisich thu air an obair so le
làn chùram agus mòr stòldachd cridhe agus ìnntinn.
Cha n-'eil faoin obair idir ann an nithibh naomh.
' Naomhaichear Dia annta-san a thig am fagus dha.'
Lebh. 10. 3. Is fìor tharbhach an dleasanas spioradail,
òirdheirc so, ag àrdachadh an anama, 'nuair a chuairt-
ichear è gu curamaeh, ceart ; ach is fìor chunnartach a
dheanamh gu mi-chùramach, no le leth-taobh do chridhe.
Saothraich thusa, uime sin, a chum làn mhothachadh
'fhaotuinn air làthaireachd Dhè, agus air a mhòrachd
do-mheasraichte. Mur facdadh a'bhan-rìgh Ester
teachd am fagus do'n rìgh, gus ' an sìneadh h mach an
t-slat-òir rìoghail ;' smuainich thusa, matà, cia mòr an
i-urram leis an còir dhuit-sa teachd am fagus Dhà-san
a rinn na saoghail le focal a bheòil, a ta nis a' cumail
suas na talmhainn mar le bois a làimh', a ta 'cumail na
grelne, na gealaiche agus nan rèult 'n an àit agus 'n an
astar aillidh fèin, agus a' suidheachadh chrìochan na
mara mòire, feargaich'. Cuimhnich, is ànn ri Dia a
tha thus' a' dol a labhairt; roimh-san crithidh an
talamh, agus criothnaichidh deamhnan ; agus is goirid
gus am fèum thusa agus uile luchd-àiteachaidh an
t-saoghail seasamh an làthair caithir a bhreitheanais,
far an toirear breth air na h-uile dhaoine mu dheireadh.
Hò smuainich ! agus abair, " an sin, gheibh mise làn
mhothachadh beò air a mhòrachd. An sin, dùisgear
suas mo spiorad tromsanach, agus tilgear air falbh m'
eas-urram. Carson nach bitheadh m' anam air a
ghluasad agus air a lìonadh an diugh le beò bheachd air
a mhòrachd, agus le eagal urramach roimh 'ainm ?"
4. Saothraich f òs a chum meud, luachmhorachd agus
òirdhearcas na h-oibre so, ris am bheil thu nis, a làn-
thuigsinn. Na'n robh thu nis a' tagair airson do
bheatha 'an làthair breitheimh aimsireil, is dùrachdach
a smuainicheadh tu air a' chùis, ged is neo-ni sin ann
an coimeas ris an dleasanas so. Ged robh thu ri obair
cao mòr 's a bha aig Daibhidh 'nuair a chaidh è mach
a cnogadh ri Goliah, a chum sonas rìoghachd a dhìon
agus Ullachadh air a shon. 295
le 'làimh, bu neo-ni an obair sin ìnnte-fèin ann an
coimeas ris an dleasanas so. Abair gu'n robh thu nis
a' dol a ghleacadh mar a rinn Iacob, no 'dh-faicinn an
t-seallaidh a chunnaic an triùir dheisciobul air " bèinn
a' chruth-atharrachaidh," nach stòlda, dùrachdach, ur-
ramach a ghluaiseadh agus a shealladh tu ! Na'n robh
eadhon aingeal o nèamh gu do choinneachadh ann an
àit agus air uair do mheòrachaidh, cia mòr am fìamh
leis am bitheadh tu air do lìonadh I Smuainich, matà,
cia stòlda, dùrachdach am fònu cridhe leis an tig dhuit
an Tighearn fèin a choinneachadh, agus cia mòr an
stòldachd, an dùrachd agus am fìamh leis an tig dhuit
labhairt ris gach là ! Smuainich fòs air deadh thoradh
na h-oibre so. Ma shoirbhicheas ì leat, agus carson
nach soirbhicheadh ì leat-sa cho maith ri neach eile ?
bheir ì 'stigh 'an làthair Dhè thu, tòisichidh ì do ghlòir
sìorruidh air thalamh, bheir ì dhuit a bhi beò ann an
staid na's àirde agus na's taitniche na muinntir eile,
àrdaichidh ì thu gus an ath chèum do onoir nan aingeal
fèin, agus bithidh tu beò 'us gheibh thu bàs le aoibhneas.
Is mòr do dhuais, uime sin bitheadh d'ullachadh arèir
do dhuais. Cha n-'eil idir beatha cho beannaichte
agus cho aoibhneach aig neach air thalamh 's a gheibh-
ear aca-san a ta eòlach air a' chonaltradh nèamhaidh so.
Cha n-'eil aoibhneas nan uile dhaoin' eile, ach mar
chluith na cloinne bige, mar ghàire nan amadan, no
mar bhruadar an duine thìnn mu shlàint. Ge-b'-e
neach a dh-oibricheas airson nèimh, sin amhàin an
neach a bhuannaicheas. Agus ge-b'-e neach a dhear-
madas nèamh, sin amhàin an neach a chailleas, Cia
tric, dìan, dùrachdach, matà, is còir do'n obair nèamh-
aidh sin a bhi air a deanamh leis gach Criosduidh !
Caibdeil XIV.
Mar nithear Meorachadh Nèamhaidh le Smuaineachadh,
leis na h-Aignidhean, le Fèin-làbhairt, agus Ur-
nuigh. — (Faie Caib. XVI.)
Air dhuit do chridhe 'fhaotuinn air a ghlèusadh,
tòisicheamaid anis air a' cheòl. Air dhuit càil 'fhaot-
uinn thig anis a dh-ionnsuidh na cuilm', agus ' sàsaich
296 Meòrachadh Nèamhaìdh
à' anam le smior agus saill'. ' Thig, oir a ta na h-uile
nithe ullamh." Mata 22. 4. Tha nèamh, agus Criosd,
agus glòir anabarrach mòr romhad. Na diùlt an cuir-
eadh so. Na tòisich idir ri leisgeulan a ghabhail.
Co-air-bith thu, bi saoibhir no bochd, biodh do chòmh-
nuidh ann an tigh-dèirce, ann an ospadal, anns na
rathadaibh mòra, no anns na gàraicthean, is è mo
chomisean-sa, ma's urrainnear idir, do " cho-e'igneachadh
gu teachd a steach ;" agus " is beannaichte esan a
dh'itheas aran ann an rìoghachd Dhè !" Tha 'm mana
sgaoilte mu thimchioll do bhutha, gluais amach, tionail
leat è, thoir dhachaidh è, agus beathaich air. Ach
seòlam dhuit anis ciamar a ghnàthaicheas tu do Smuain-
eachadh agus d'Aignidhean, d'Fhèin-labhairt agus
d'Urnuigh chum na crìche so.
I. Is è Smuaineachadh an instrumaid mhòr leis am
bheil an obair nèamhaidh so air a cur air aghaidh. Ach
fè'umaidh an smuaineachadh so a bhi air a dheanamh gu
toileach agus cha n-ann idir èignichte. Smuainichidh
cuid gu mì-thoileach, mar nì na h-aingidh, 'nuair a
dh-èignicheas Dia ìad ' gu smuaineachadh air am
peacaidhean fèin, agus a chuireas è an òrdugh iad fa
chomhair an sùilean.' Salm 50. 21, 22. Mar sin,
smuainichidh an sluagh mallaichte, gun èifeachddhoibh
anis, air òirdhearcas Chriosd air an d'rinn ìad dìmeas
roimhe so ; agus air an aoibhneas shìorruidh a chàill
ìad le'n amaideachd. Is mòr cumhachd an smuain-
eachaidh a chum na h-aignidhean a ghluasad, agus a
chum nithe maith a theannachadh air a' chridhe ; mar
chithear o'n teagasg àraid a leanas.
1. Foslgaidh JSmuaineachadh, mar gu'm b'eadh,
an dorus eadar an ceànn agus an cridhe. 'Nuair a
ghabbhas an tuigs' astigh an fhìrinn, taisgidh ì suas ì
anns a' chuimhne, agus giùlainidh smuaineachadh an
f hìrinn as a' chuimhne, 'dh-ionnsuidh nan aignidhean.
Cia mòr an t-òirdhearcas a gheibhteadh ann am mòr
ionnsuchadh agus ann am mòr eòlas, na'n robh rathad
rèldh air 'fhosgladh dhoibh eadar an ceànn agus an
cridhe, agus na h-aignidhean 's an tuigs' a' co-fhreag-
airt d'a chèile ! 'Am bidheantas, is è 'n sgoilear a's
fearr, esan aig am bheil tuigse ghlan, ealamh, shoilleir,
le Aignidhean Diadhaidh. 297
dhìonach. Ach gu tric is è 'n Oiosduidh a's feàrr,
esan aig am bheil tuigse fìor dhomhain agus fìor
chaidreach, agus anns am faigh an f hìrinn rathad rèidh,
cha n-ann amhàin o'n chluais a dh-ionnsuidh na h-ean-
chainn, ach o'n chluais a dh-ionnsuidh a' chridhe. Agus
ged is è an Spiorad Naomh a ni an obair shlàinteil air
a' chridhc, is è do chuid-sa dhì an dorus 'fhosgladh
dhà le smuaineachadh air a chumhachd.
2. Feuchaidh Smuaineachadh do na h-aignidhean na
nithe sin a's mò luach. Cha toir an cuspair a's tait-
niche toil-ìnntinn air-bith, am far nach f haicear è, agus
cha dean an sgèul a's aoibhniche deargadh sam-bith air
an fhear nach cluinn è. Ach bheir smuaineachadh
sealladh dhuinn air na nithibh sin a bha às ar sealladh
roimhe, agus giùlainidh è ìad gu sùil agus cluais an
anama. Naeh druighteach na cuspairean Criosd agus
glòir? Nach oibricheadh ìad gu h-iongantach air an
anam na'n robh ìad air am faicinn gu soilleir, agus ar
tuigse 'g an gabhail astigh ann an tomhas car-freagar-
rach ri'n luach ? Is è smuaineachadh orra sin a nochdas
dhuinn ìad. Is è smuaineachadh sùil-ghloine, no gloine-
bheachdachaidh a' Chriosduidh, leis am faic a chridhe
an rathad uile bho'n talamh gu nèamh.
3. Fòs nochdaidh Smuaineachadh na nithe sin a's mò
luach dhuinn air an dòigh a's drùightiche. Rèusan-
aichidh è gach cùis gu dìreach ris a' chridhe fèin.
'Nuair a bheir an creidmheach a chridhe gu smuaineach-
adh nèamhaidh, nach honmhor argumaid a bhuaileas
air a chridhe 's an uair sin mu Dhia agus mu Chriosd,
mu gach aon de bhuaidhean iomlan Dhè, mu'n staid
anns an robh agus anns am bheil sinn, mu na geallaidh-
ean, mu fhulangais agus mu thoil-ìnntinnibh na h-aimsir
a ta làthair, mu nèamh agus ifrinn! Nochdaidh na
h-uile nithe maith iad-fèm dhuinn a chum ar gàird-
eachas a mheudachadh, agus is è smuaineachadh an
làmh leis an deanar greim orra. Bheir e' dearbhadh
an dèigh dearbhaidh dhuit, dìdsgidh è suas do ghaird-
eachas, agus nì è aobhar do ghàirdeachais làn shoilleir
dhuit, a' fosgladh suas agus a' socrachadh gach ceiste,
gus an tosdaichear gach eagal, teagamh agus gearan.
Ma dh-èisdeas sinn ri rèusanachadh duine eile, gun
298 Meòrachadh Nèamhaidh
fhios cìnnteach againn ciod an rùn leis am bheil è
'labhairt, no co dhiubh a b'àill leis ar cur ceart, no
dochair, nach mò na sin bu chòir dhuinn è'isdeachd ri
guth ar re'usanachaidh fèin, 'us làn f hios againn air rùn
ar cridhe fèin ! Ni-h-eadh, ach fad air thoiseach air sin
uile, nach bu chòir dhuinn gèilleadh gu toileach do
rèusanachadh Dhìa, agus sinn cìnnteach nach dean è ar
mealladh agus nach urrainnear e-fèin a mhealladh !
Anis is è smuaineachadh an dòigh air an le'ughar agus
air an aithrisear arìst 's arìst rèusanachadh Dhè, leis a'
chridhe. Is iomadh aobhar teànn a bha aig " a'
mhac struidheil" gu rèusanachadh ri 'chridhe fèin mu
philleadh dhachaidh gu " tigh 'athar ;" mar sin fèumaidh
6Ìnne re'usanachadh ris na h-aignidhean againn a chum
an greasad dhachaidh gu àit-còmhnuidh sìorruidh ar
n-Athar nèamhaidh.
4. Ardaichidh Smuaineachadh rdusan an duine
'dh-ionnsuidh a làn ùghdarrais fèin. Cuidichidh è chum
a shaoradh o dhaorsa nan ceud-fàdh, no nan ana-mìann,
agus suidhichìdh è rèusan arìst mar rìgh air an anam.
Fhad 's a bhitheas rèusan 'n a thosd, gn tric is iochd-
aran gun sgoinn è, agus riaghlaidh na càilean feòlmhor
arèir an toil fèin, 'nuair a gheibh ìad esan 'n a chadal.
Ach dùisgidh smuaineachadh ar rèusan, agus an sin
mosglaidh è suas gu grad, cosmhuil ri Samson, a'
briseadh dheth 's a' bualadh sìos uile cheanglaichean
agus uile mhealltaìreachd na feòla. Nach beag neart a
chuireas an leòmhan dheth 'f had 's a bhitheas è 'n a
chadal ? Ciod è rìgh seach duine eile, 'nuair a thilgear
sìos a bhàrr na caithreach è? 'Nuair a thogar suas
rèusan spioradal an duine ; chan-ann ie gairm, no càil
na feòla, ach le meòrachadh nèamhaidh, tuigidh è ciod
è sin aoibhneas nèamhaidh. Ardaichidh smuaineach-
adh cuspairean ar creidimh ann ar sùilibh, a 'comhar-
rachadh amach dhuinn cho suarach 's a tha cuspairean
nan càil feòlmhor, ann an coimeas ri nithibh nèamhaidh.
Is ìad na daoine sin a's lugha smuaineachadh a's mò
feòlmhorachd. Is furasda agus is ro thric le daoine
peacachadh an aghaidh eòlais, ach is ainmig a gheibh-
ear neach a ni dìmeas air smuaineachadh durachdach,
stòlda, dlan, leanmhuinneach a chridhe fèin.
le Aignidhean Nèamhaidh. 299
5. Bheir Smuaineachadh air rèusan f às làidir, gnìomh-
ach, cumhachdach. Bha è roimhe mar uisge-tàmh, ach
anis mar shruth laidir, bras a sguabas sìos gach ni leis
'n a chèum grad. Bha è roimhe mar chloich sìnte
's an t-sruth, ach is clach è nis air a tilgeil le " crann-
tabhuill" Dhaibhaidh, leis am buailear Goliah an as-
creidimh ann an " clàr 'èudain." Mairidh daoine
aingidh cho aingidh 's a bha ìad riamh, gus an tòisich
ìad air an rèusan oibreachadh gu gnìomhach, glic : agus
mar sin is gànn sòlas dhaoine diadhaidh, fhad 's a
bhitheas an rèusan agus an creidimh 'n an cadal, gus
an dùisgear suas ìad, agus an gairmear ìad gu fèum le
obair a 1 mheòrachaidh so. Nach lìonmhor eagal, bròn
'us aoibhneas a thogar annainn le bruadaraibh na
h -oidhche ! Ach cia mòr a's feàrr na sin a dhrùighear
òirnn le meòrachadh glan, cùramach.
6. Mairidh agus leanaidh Smuaineachadk, ma's àill
leat, air an obair rèusantaich so. Cumaidh meòrachadh
reusan agus creidimh aig an obaii fèin, agus sèididh è
an teine, gus an las è gu soilleir, làn. Is beag teas a
chuirear air duine le beagan chèuman a dheanamh, ach
ma choisicheas è gu luath fad uair no dhà, faodaidh è
f às blàth ; agus mar sin cha n-f haigh ar n-aignidhean
an togail suas, no teas spioraclail air-bith ann an
smuaintibh goirid, cabhagach an dràst 's arìst mu nèamh,
ach bheir meòrachadh air ar smuaintean leantuinn gun
stad, gus am fàs ar cridheachan blàth. Mar sin chì
thu gu'm bheil làmh chomasach aig smuaineachadh a
chum an t-anam a thogail suas gu mòr, àrd ann an
obair a' mheòrachaidh nèamhaidh.
II. Faiceamaid anis ciamar a dh-oibricheas gach aon
fa-leth de na h-aignidhean ann an cur air aghaidh na
h-oibre nèamhaidh so. Is ann le smuaineachadh a
ghairmeas sinn an toiseach air a' chuimhne, agus a
bheirear àisde na fìrinnean nèamhaidh sin air am bheil
sinn a' dol a mheòrachadh 's an àm, mar tha gràdh
neo-chriochnach Dhè' ann an Criosd, geallaidhean na
beatha maireannaich, iomradh air glòir nan naomh, agus
an aiseirigh, &c. Bheir sinn ìad an dèigh sin a dhionn-
suidh ar tuigse, ag ìarraidh oirre beachdachadh orra gu
socrach, sealladh soilleir, làn a ghabhail dhiubh agus
300 Meòrachadh Nèamhaidh
fhaicinn gu cothromaoh cho iomlan 's a tha ar sonas
ìèamhaidh, gun èisdeachd air-bith a thoirt do chàil, no
io ghuth na feòla; mar sin a' moladh an Tighearn'
ann ar cridhe, gus an lìonar sinn le iongantas agus
aoibhneas naomh.
Ach cha n-è mhàin ar tuigse, no ar comas breith-
neachaidh an nì àraid a dh-f hdumas sinn oibreachadh,
ach ar creidimh anns an fhìrinn leis am bheil ar fois
shìorruidh air a deanamh cìnnteach dhuinn ; seadh
araon ann am fìrinn nan geallaidhean, ann ar comh-
roinn fein ànnta, agus ann ar còir orra. Na'n creid-
eamaid da rìreadh, agus gu daingean gu'm bheil glòir
cho mòr ann, agus gu'm faiceadh ar suilean è ann am
beagan làithean, cia laidir, dìan am mìann a thogadh
è annainn ! Cia iongantach am mothachadh a bheir-
eadh è dhuinn air a bheatha ghlòrmhoir ri teachd ! Cia
mòr an gràdh 's an fhadachd a dhhisgeadh è suas 's an
taobh-stigh dh\nn ! mar bheothaicheadh è gach
aigneadh ! mar mheudaicheadh aoibhneas annainn
fo dhearbh-bheachd air ar còir air fois ! Ach cha dean
gràdh 'us aoibhneas aon chèum annainn, 'nuair a stadas
creidimh. Is ànn le creidimh a dh-fhèumar an dùsgadh,
agus an treòrachadh air aghaidh. Air an aobhar sin,
oibrich do chreidimh gach là, faiceadh è cho làn, cho
saor 's a tha'n gealladh ; faiceadh è Dia a' sìor-chuir-
eadh nan uile gus an gealladh a ghabhail ; faiceadh ò
rùn gràsmhor Chriosd, dearbhadh air gràdh agus air
dilseachd Chriosd ; faiceadh è Chriosd a' coimlilìonadh
a gheallaidh anns gach ni, agus faiceadh è dearbhadh
air gràdh Chriosd annainn-fèin. Càraich na nithe sin
uile fo shùil do chreidimh, agus smuainich cia mòr an
dearbhadh ìad air deadh thoil Dhè* do thaobh ar
slàinte ; agus mar dh-f haodar, an uair a thuigear ìad
gu ceart, be'ul an as-creidimh a dhùnadh leo. Mar sin,
matà, 'nuair a bhreithnicheas do thuigse, agus a chì do
chreidimh an f hìrinn leis am bheil sonas a' Chriosduidh
air a dheanamh làn-chìnnteach dhà, faodaidh d' aignidh-
ean a bhi air am beothachadh suas le obair a' mheòr-
achaidh nèamhaidh: Gu h-àraid na h-aignidhean
60, eadhon, — Gràdh — Mìann — Dòchas — Misneachd no
Dànachd — agus Gdirdeachas.
le Aignidhean Diadhaidh. 301
1. Is è Gràdh a' cheud aigneadh a dhùisgear ann an
obair a' mheòrachaidh nèamhaidh. Is è maitheas cuspair
an aignidh so. So anis, a Chriosduidh, a' chuidi n
de d'obair a dh-ath-bheothaicheas d'anam. Rach a
dh-ionnsuidh do chuimhne, do thuigse, agus do chreid-
imh, agus faigh ànnta sin òirdhearcas d' fhois'. Nochd
an t-òirdhearcas sin do aigneadh do ghràidh, agus an
d&gh sin, gheibh thu thu-fèin, mar gu'm b'eadh, ann
an saoghal eìle. Labhair amach, agus èisdidh gràdh.
Amhàin foillsich an ni so dhà, agus chì gràdh è. Is
dàll gràdh brùideil an t-saoghail, ach is ro ghèur-shuil-
each an gràdh diadhaidh. Deanadh do chreidimh
greim air do chridhe, agus feuch dhà an aitreabh
ghreadhnach, àluinn anns am bi d'àit-còmhnuidh
sìorruidh, agus na neamhnuidean glòrmhor a tha ann
an tigh d'Athar, eadhon na h-aitean-còmhnuidh a
dh'ullaich Criosd, agus iomadh onoir a rìoghachd.
Treòraicheadh do chreidimh do chridhe gu làthair Dhè,
agus air dhuit a thoirt cho faisg air agus is urrainn
thu, abair ris " Feuch Aosda nan làithean, an Tighearn
lehòbhah, d'an ainm is mi. Is è so an Tì a rinn na
saoghail le focal a bheòil, a tha nis a 1 cumail suas na
talmhainn, a' riaghladh nan cinneach, ag òrduchadh
gach cùise, a' ceànnsachadh a naimhdean, a' casgadh
thònn atmhor, bèucach a' chuain, a' stiùradh nan gaoth
's nan stoirm, agus a' toirt air a' ghrèin a r&s a ruith,
agus air na rèultaibh an cursan fèin aithneachadh ; —
So an Tì a ghràdhaich thus' o shiorruidheachd, a
dheilbh thu anns a 1 bhroinn, a thug dhuit an t-anam
so, a thug amach à broinn do mhathar thu, a dh'f heuch
an solus dhuit, agus a shuidhich thu mar aon de na
crèutairean a's àirde gliocas air thalamh ; — So an Tì a
thug tuigse dhuit, a sgeadaich thu le tiodhlacaibh a
ghràidh, a tha nis a' gleidheadh do bheatha agus do
shòlais uile dhuit, agus 'ga d' eadar-dhealachadh uatha-
'san a's suaraiche agus a's truaighe ameasg dhaoine.
An so tha cuspair airidh air do ghràdh ! An so thigeadh
dhuit do chridhe 'dhòrtadh amach ann an gràdh ! An
so cha n-urrainn thu gràdhachadh ro mhor I So an
Tighearn a bheannaich thu le 'thiodhlacaibh, a • dkeas-
302 Mebrachadh Nèamhaidh
aich bòrd dhuit am f ìanuis do nàimhdean, agus a thug
air do chupan cur thairis' I So an Ti a tha na h-ainglean
agus na naoimh a' sìor-mholadh, agus a dh-àrd-mholar
gu brath le feachd glòrmhor nèimh !" Mar sin meòr-
aicheadh do chridhe air cumhachd, air maitheas agus
air cliù Dhè. Fosgail do chridhe agus feuch dhà iom-
adh òirdhearcas an Tighearna, gus an tòisich teine
naomh a' ghràidh ri lasadh 's an taobh-stigh dhìot.
Mur faigh thu do ghràdh a' lasadh fathast, treòraich
do chridhe cè"um na's f haide, agus feuch tuilleadh dhà,
feuch dhà Mac an Dè bheò, d'an ainm " Iongantach,
Comhairliche, an Dia cumhachdach, an t-Athair sior-
ruidh, Prionnsa na sìthe." Feuch dhà " Rìgh nan
naomh" air caithir rìoghail a ghlòire, " an Ceud neach
agus an neach Deireannach ; an Tì a ta, agus a bha,
agus a ta ri teachd ; an Tì a ta beò, agus a bha marbh,
agus feuch, tha è beò gu bràth ;" an Tì a rinn do shìth
le fuil a chruinn-chdusaidh, agus a dh'ullaich àit na
sìthe dhuit maiìle ris-fèin. So am Fear-sìtheachaidh
mòr, — sin a dhreuchd. Is ì a rìoghachd-san, rìoghachd
na sìthe, — a shoisgeul, deadh sgèul na sìthe, — a ghuth
riut-sa nis, guth na sìthe. Thig arn fagus dà, matà, agus
amhairc air. Nach cluinn thu nis a ghuth ? An Ti
a thuirt ri Tòmas, Thig am fagus, agus faic " aileadh
nan tairngean, agus cuir do mheur" anns na lotaibh air
mo thaobh; sin an Tì a ta nis a' gairm ort-sa, agus ag
ràdh ' Thig am fagus, agus faic an Tighearn do Shlàn-
uighear, agus na bi mi-chreideach, ach creideach :
Sìth dhuit ; na biodh eagal ort, is è mi-fèin a ta ànn'.
Amhairc air gu maith. Nach aithne dhuit è ? ' So an
caraid a's dìlse na bràthair.'
Sin an Tì a thog suas thu à slochd na h-ifrinn, a
dh'atharraich bìnn do dhìtidh, a ghiùlain am mallachd
'bu chòir dhuit-fèin a ghiùlain, a dh'aisig dhuit na
beannachdan a chàill thu, a cheannaich dhuit an crìin
glòire sin a shealbhaicheas tu gu sìorruidh. Agus nach
aithne dhuit h fathast ? Chaidh a làmhan a tholladh,
chaidh a cheànn, a chridhe 's a thaobh a tholladh,
a chum gu'n aithnicheadh tus' è do ghnàth leis na
lotaibh sin. Nach cuimhne leat an uair a fhuair è
tbu sìnte 'n a d' fhuil, agus a ghabh è truas dhìot,
le Aignidhean Diadhaidh. 303
agus a cheangail è suas do chre'uchdan, agus a thog
è dhachaidh thu, ag ràdh riut, Mair beò? An do
dhì-chuimhnich thu gu'n do lot sè e-fein, a chum do
lotan-sa 'shlànachadh, agus gu'n do dhòirt è 'fhuil fem
a chum casgadh a chur air dòrtadh d'f hola-sa ?
Mur aithnich thu è air a ghnùis, air a ghuth, air a
làimh, faodaidh tu 'aithneachadh air a chridhe, — an
cridhe sin aige-san cho iochdmhor ri anamaibh, — sin a
chridhe-san. Is è gràdh 'us ìochd dà shèula chomhar-
raichte a chridhe. So an Tì a ròghnaich do bheatha-sa
air thoiseach air a bheatha fèin ; a tha nis a' tagair air
do shon le luach 'fhola f&n an làthair 'Athar, agus a'
deanamh gnàth eadar-ghuidhe air do shon an sin. Mur
fuiligeadh an Tì so, nach mòr a dh-fhèumadh tus'
'f hulang ? Cha robh ach cèum beag eadar thusa agus
ifrinn, 'nuair a lèum è stigh 'n a d'àit agus a ghiulain
è na buillean tròm, goirt ud a bha 'dol a thuiteam ort-
sa. Nach leòr an connadh sin, matà, chum do ghràdh
a bheothachadh agus a chumail leò ? Nach 'eil do
chridhe plosgach a' stad an so a chum e-fèin èutromach-
adh agus thusa, cosmhuil ri Iòseph, ag ìarraidh àite anns
an guil thu? No nach 'eil deòir do ghràidh anis a'
sileadh sìos air an duilleig so ? Gabh air d'aghaidh,
matà, oir is farsuing achadh a' ghràidh. Is è faicinn
agus gràdhachadh an obair shìorruidh a bhitheas agad,
agus is geal is f hìach dhuit meòrachadh air an obair sin
an diugh.
Nach tric a f huair an Tighearn thusa, mar fhuair è
Hàgar, a' suidhe, agus a' guil, agus thu fo eagal gu'n
robh d'anam càillte, agus a dh'fhosgail è tobar sòlais
dhuit, agus do shùilean a chum an tobar sin 'fhaicinn !
Nach tric a fhuair è thu, 'us tu cosmhuil ri Eliah, ag
ìarraidh bàsachadh amach à do thruaighe, agus a
dheasaich è bòrd air do shon, agus a thug è fuasgladh
dhuit, 'nuair nach robh ach beag duil agad ris, agus a
chuir è thu gu 'obair fèin leis an robh thu air d'urach-
adh agus air do mhisneachadh ! Nach tric, 'us tu mar
bha seirbhiseach an fhàidh ag èigheachd amach, ' Mo
thruaigh ! cionnus a ni sinn, tha armailt 'g ar cuairt-
eachadh ;' a dh'fosgail è do shùilean a dh-f haicinn gur
lìonmhoire ìadsan a tha Ieat na ìadsan a tha 'n a d*
304 Meòrachadh Nlamhaidh
aghaidh !' Nach tric, 'us tu coltach ri Iòna, frionasach,
crosd' agus sgìth dhe do bheatha, a thuirt è riut gu
mìn, blàth, " Am maith a thig dhuit fearg a bhi ort,"
no gearan a dheanamh a'm' aghaidh-sa ? Nach tric a
chuir è thus' a dheanamh faire, ùrnuigh, aithreachais,
agus a dh-oibhreachadh do chreidimh, agus an dèigh
dhà pilleadh do d'ionnsuidh a f huair è thu a'd' chadal,
agus gidheadh chòmhdaich è do lag-chuis le falluinn
gràidh, gu caomh a' togair air do shon gu'm " bheil an
spiorad togarach ach a ta'n fheòil anmhuinn I An
urrainn do chridhe 'bhi fuar, 'nuair a smuainicheas tu
air sin ? An urrainn è 'bhi 'n a thosd, 'nuair a chuimh-
nicheas è air an iochd neo-chrìochnach sin ?
Mar so, a lèughadair, labhair thus' air maitheas mòr
Chriosd ri do cnridhe fèin. Mar so tagair ri d'anam
fuar, gus am faod thu 'ràdh le Daibhidh, " Dh'fhàs mo
chridhe teth 'an taobh a stigh dhìom ; 'nuair a bha rm
a' beachd-smuaineachadh, las an teine." Mur mosgail
sin do ghràdh, tha uile òirdhearcas eile Chriosd agad
gu meòrachadh air maille ri sid, — a thròcairean àraid
dhuit-fèin, a dhàimh mhilis, dhlùth riut, agus sonas do
chòmhnuidh sìorruidh maille ris-fèin. Ach air a h-uile
cor, cum ìad sìn teànn, dlùth ri do chridhe. Buin ris
mar bhuin Criosd ri Peadar, 'nuair a dh'fharraid è
dheth trì chuairt, " An toigh leat mise ?" gus an robh
Peadar " doilich," agus a' freagairt, " A Thighearna
tha f hios agad gur toigh leam thu !" Mar sin, matà,
dean-sa do chridhe duilich, agus nàirich amach às a
chadal fuar è, gus am faod thu 'ràdh gu fìor, taitneach,
" Tha fios agam, agus tha fìos aig mo Thighearn, gur
toigh leam è."
2. Ts è Mìann an ath aigneadh a ta ri ghluasad ann
am meòrachadh nèamhaidh. Is cuspair dhà maitheas
a chithear fad no goirid uainn, no air nach d'ràinig
neach fathast. Ma's teth do ghràdh, cha bhi do mhìann
fuar. Smuainich agad-fèin " Cjod a chunnaic mì ?
glòir do-mheasraichte ! maise bharraichte ! cia
sona sibhse, anamana, a ta nis a' mealtuinn an t-sonais
ghlòrmhoir air nèamh 1 a ta nis a' faicinn mise
agus glòir nèknh, mìle cuairt na's soilleire na chunn-
acas riamh ìad leinn-ne, a ta fathast astar uatha
le Aignidhean Diadhaidh. 305
Cia taitueach bhur staid-se seach mo staid-sa ! Mis' ag
'g am faicinn tre neulaibh dorch 1 O cia àrd, cia sona
sibhse seach mise : mis' ag osnaich, agus sibhse nis a'
sèinn, gu h-aoibhneach, àit. Mis' a' peacachadh, agus
sibhse a' toileachadh Dhè. Is cùis truais mise, coltach
ri Iob, no ri Lasarus, ach tha sibhse foirfe, gun ghaoid
air-bith ! Mise air mo ribeadh ann an gràdh an t-saoghail,
agus sibhse air bhur slugadh suas ann an gràdh Dhè !
Agaibh-se cha n-'eil, mar gheibhear agam-sa, eagal no
cùram. Cha ghuil sibh 'an uaigneas, cha n-fhannaich
sibh le caoidh, no bròn gu brath ; tha bhur ' deòir uile
air an tiormachadh air falbh o bhur sùilibh.' nach
sona, nach anabarrach sona na h-anamanan sibhse !"
" Och mise ! an f heòil pheacach so m'àit-còmhnuidh
fathast, 'us mo bhràithrean agus mo chompanaich a'
gabhail còmhnuidh shuas maille ri Dia ! Is f hada mis'
an so bho 'n cuideachd agus o'n àrd thoil-ìnntinn ! Is
bochd, lag mo smuaintean mu Dhia ! Is fuar m' aig-
nidhean dhà 1 Nach beag a gheibhear agam-sa de'n
bheatha, de'n ghràdh agus de'n ghàirdeachas làn sin
leis am bheil na naoimh gach mionaid air an deanamh
aoibhneach, ait air nèamh ! Nach goirid a mhaireas mo
sholus beag air an t-sonas mhòr sin, oir gu tric teichidh
è uam, 'ga m' fhàgail ann an tiugh dhorchadas 1 An
dràst 's àrìst tuitidh sradag shoilleir, bheò air mo chridhe,
amhaircidh mì oirre, agus dubhar às ì, no bàthaidh mo
chridhe fuar ì ! Ach tha solus aig na naoimh air nèamh
ann an solus an Tighearna, agus òlaidh ìad à tobar an
aoibhneis an còmhnuidh ! Anns a' bheatha bhochd so
gheibhear sinn a' buaireadh a chèile, gach aon ri carraid,
cònsachadh 'us aimhreit ri aon eile, ach shuas air
nèamh cha n-'eil ach aon chridhe, aon ghuth 'us aon
ghràdh aig na h-uile 'us ìad gu lèir aon-ìnntinneach,
agus Alelùia nèamhaidh anns gach bèul 'g a shèinn gu
ceòlmhor, rèidh gach ùair. O cia mòr a' chuilm a
f huair mo chreidimh, ach cia mòr a' ghort a ta air mo
spiorad I anamana beannaichte I cha n-f haod mì, cha
dàna dhomh farmad a ghabhail ruibh, cha ghabh idir ;
is feàrr leam mòr ghàirdeachas a dheanamh ann bhur
sonas, agus a bhi toilichte le smuaineachadh gu taitneaoh
airan làshona sin airan gabharastigh mise do bhurcuid-
u
306 Mevrachadh Nèamhaidh
eachd ! Cha n-è mo mhìann àit aoin dibh a ghabhail, ach is
è mo mhìann a bhi cho sona 's a tha sibh, — mo mhìann
a bhi maille ribh. Cuime 'dh-fhanas, a ghuileas, a
dh-fheitheas mì an so? Dh'fhalbh mo Thighearn.
Dh'f hàg è an talamh so, agus chaidh è stigh d'a ghlòir.
Dh'f halbh mo bhràithrean ; tha mo chàirdean air
nèamh, mo thigh, mo dhòchas agus m' uile chuid an sin.
Am feadh a bhitheas mise astar cho fada bho mo Dhia.
na gabh iongantas ciod a bhitheas a' tighinn rium, ma
chluinnear mì ri gearan anis. Ma dh'ìarr Mìcah aineol-
ach an dèigh 'iodhoil, nach ìarr m'anam-sa gu dìan a
dh-ionnsuidh an Dè bheò ? Mur bitheadh dòchas agam
ri àrd thoil-ìnntinn, rachainn g' am fholach fèin anns
an fhàsach, agus laidhinn sìos ag ulartaich ann an àit
fàsail, dorch air-chor-eigin, a' caitheamh mo làithean
ri mìannachadh gun fhèum. Ach romham-sa tha tìr
na fois', agus dhomh-sa tha tìr 'us fois shona air an
gealltuinn, agus maille riutha sin àrd ghlòir gus an
àrdaichear suas mì. Tha m' anam anis a' teannadh
dlùth air m' f hois ; is beag nach 'eil è aice cheana. Air
an aobhar sin, gràdhaichidh agus mìannaichidh mì,
amhaircidh agus ìarraidh mì, agus bithidh mis' ag
ùrnuigh. Cia f had a Thighearna ? cia f had a dh-f hàg-
as tu an t-anam so ri plosgartaich 'us osnaich,
gus am fosgail thu an dorus gu glòir dhà-san a tha nis
a' feitheamh 's a' mìannachadh a bhi maille riut ?"
Mar sin, a Chriosduidh, ìarradh do smuaintean suas,
gus am bi mìann air d' anam, mar bha air Daibhidh ag
ràdh, " gu'n tugadh fear-èigin dhomh deoch uisge o
thobar Bhet-lehem I" 2 Sam. 23. 15. Agus gus am
taod thu 'ràdh, mar thuirt è uair eile, " Bha mi'n geall
air do shlàinte, a Thighearna." Agus mar chuir màthair
agus bràithrean Chriosd fios d'a ionnsuidh, 'nuair nach
b'urrainn ìad teachd am fagus dà le dòmhlachd an
t-sluaigh, ag ràdh, " Tha do mhàthair agus do bhràithre
'n an seasamh a muigh agìarraidh d'fhaicinn ;" mar sin
ruigeadh do mh\ann-sa Criosd, agus aidichidh è thu, oir
thubhairt è, " Is iad mo mhàthair agus mo bhràithrean
ìadsan a dh'èisdeas ri focal Dhè', agus a ni e." Lùc. 8.
20. 21.
B. Is è Dòchas aigneadh eile a ta ri oibreachadh ann
Ze Aìgnìdhean Diadhadh. 307
am meòrachadh nèamhaidh. Cuidichidh è gu mòr a
chum an t-anam a chumail suas fo thrioblaid ; misnichidh
è sinn anns gach èiginn, no cruaidh chàs ; neartaichidh
è agus ni è seasmhach sinn fo na deuchainnibh a's
geòire bèum ; beothaichidh è sinn anns gach dleasanas.
Is è dòchas am fìor ìnneal leis am bheil uile chuibh-
leachan na h-ìnntinn air an gluasad. Cò a chreideadh,
cò a dheanadh cruaidh spàirn airson nèimh mur bith-
eadh dòchas aige ri dhol do nèamh? Cò a dheanadh
ùrnuigh, 'mur bitheadh dòchas aige gu'n èisd Dia ris ?
Ma bhàsaicheas do dhòchas, bàsaichidh do dhleasanas,
bksaichidh d'oidhirp, bàsaichidh do ghàirdeachas agus
basaichidh d'anam. Agus mur bi do dhòchas ag obair,
ach 'n a chadal, is beag nach 'eil è marbh cheana, no tha
è anns an ath chèum do bhàsachadh. Hò! cum beò è.
Air an aobhar sin, a Chriosduidh, 'nuair a bhitheas
tus' a' togail suas d'aignidhean eile gu nèamh, tog àrd
do dhòchas. Smuainich mar so, agus rèusanaich mar
so ri do chridhe fèin, " Carson nach bitheadh dòchas
earbsach, sòlasach, làidir agam-sa, agus m'anam ann an
làmhan Slànuigheir cho iochdmhor? agus Dia cho
fìalaidh a' rìaghladh 's a' buileachadh na rìoghachd?
Am facas riamh è air dòigh sam-bith mi-thoileach maith
a dheanamh dhomh, no toileach mo sgrios ? Nach do
mhionnaich è ' nach 'eil tlachd air-bith aige ann am bàs
an tì a bhàsaicheas, ach gu'm fheàrr leis è aithreachas
a dheanamh agus a bhi beò ?' Nach 'eil gach ni a rinn
è rium a' dearbhadh sin dhomh ? Nach d'innis è mo
chunnart dhomh, 'nuair nach robh eagal cunnairt òrm,
a chionn gu'm àill leis mo theàrnadh ? Nach d'innis è
dhomh càit am bheil mo shonas, 'nuair nach robh sùim
idir agam-fèin dhà, a chionn gu'm b'àill leis mo dhean-
amh sona ? Nach tric a tharruing è mì d'a ionnsuidh
fèin agus a cfh-ionnsuidh Chriosd, 'nuair a bha mis' a'
seasamh air m'ais ? Nach robh a Spioraid a' sìor-ìarr-
aidh mo chridhe ? Agus an deanadh è sin uile air mo
shon, na'm b'àill leis mis' a bhi càillte ? Na'n robh
m'anam ann an làmhan mo nàimhdean fuilteach, an sìd
bu bheag m' aobhar dòchais ri teàrnadh ; seadh, uaii
robh è gu le*ir 'an earbsa rium-fèin, dheanadh m'f heòàl
agus m'amaideas a sgrios. Ach an tig dhomh-sa 'bhi
308 Meòrachadh Nèamhaidh
an-earbsach mu Dhia, mar bhithinn mu naimhdibh agus
umam-fe'in ? Gu cìnnteach cha tig.
" Nach tigeadh dhomh dòchas a bhi agam, na'n
gealladh duine còir dhomh ni àraid a bha 'n a chomas a
dheanamh air mo shon ? Agus nach còir dhomh
dòchas* a bhi agam 'us co-cheangal agus focal Dhè
agam ? Is fìor, nach d'f huair sinn làn shealladh air
glòir fathast ; cha n-f haca sinn ionad-còmhnuidh sìor-
ruidh nan naomh fathast, ach nach cìnntiche gealladh
Dhè na ar sealladh-ne ? Is ann le dòchas 'us cha n-ànn
le sealladh a dh-fhè'umas sinn a bhi air ar teàrnadh,
agus ' dòchas a chithear cha dòchas è : oir an ni a ta
duine 'faicinn, c'arson a bhios dòchas aige ris ? Ach
ma tha dòchas againn ris an ni nach 'eil sinn a' faicinn,
feithidh sinn gu foighidneach ris.' Ròm. 8. 24, 25. Bha
nàir òrm airson mo dhòchas a chur ann an gàirdean
feòla, no ann an duine, ach cha ' nàraich an dòchas' a
chuirear ann an gealladh Dhè\ Ròm, 5. 5. An uair a's
truime mo shàrachadh agus a's mò mo thèinn their mì,
" Is e an Tighearn mo chuibhrionn, tha m'anam ag ràdh ;
uime sin cuiridh mi mo dhòchas ann. Is maith an
Tighearn dhoibh-sa an dh'fheitheas air, do'n anam a
dh'iarras e. Is maith bhi ann an dòchas, agus feitheamh
gu fòil ri slàinte an Tighearna. Oir cha tilg an Tighearn
uaith gu bràth ; ach ged bheir e aobhar bròin, gidheadh
ni e iochd a rèn* lìonmhoireachd a thròcairean." Tuir.
3. 24-32. Ged dh-fhannaichinn, ged bhàsaichinn,
fathast bithidh dòchas agam ; oir ' bithidh dòchas aig
an fhìrean 'n a bhàs.' Gnàth. 14. 32. Ged laidhinn
sìos ann an duslach dorchadais, eadhon an sin ' gabh-
aidh m'fheòil fois ann an dòchas.' Salm 16. 9. Agus
an uair nach bi aobhar gàirdeachais air-bith eile aig
m'f heoil, fathast ni mì greim teànn air ' gàirdeachas an
dòchais gu daingean gus a' chrìoch.' Eabh. 3. 6. Oir
'bithidh dtdl (no dòchas) nam fìrean 'n a aobhar
aoibhneis.' Gnàth. 10. 28.
" Gu dearbh na'n robh agam-fèin ri oeartas Dhè a
rtaracnadh, cha bhitheadh dòchas idir agam. Ach
Dochas :dùil, no fiughair ri ni a ta neach a' mìannachadh ; muinighin
ann am /naith ri teachd. — EaDAR.
le Aignidhean Diadhaidh. 309
1 thug Criosd a steach dòchas a's feàrr, tre 'm bheìl
sinn a' teachd am fagus do Dhia.' Eabh. 7. 19. No.
na'm b'ànn ri crèutair lag — crè'utair air-bith — a bha mo
ghnothach, bu bheag an dòchas dhomh sin ; oir cionnus
a b'urrainn è mo chorp a thogail suas o'n duslach, agus
m'àrdachadh os-ceànn na grèine ? Ach ciod è sin ann
an coimeas ris a' Ghàirdean uile-chumhachdach a rinn
nèamh agus talamh amach à" neo-ni ? Nach urrainn an
Gàirdean sin a thog Criosd o na mairbh, mis' a thogail ;
agus nach urrainn an Tì a ghlòraich an Ceànn, na buill
a ghlòrachadh mar-an-cèudna ? Gun teagamh, ' le fuil
a' choimhcheangail, cuiridh Dia amach a phrìosanaich
às an t-slochd anns nach 'eil uisge sam-bith ;' air an
aobhar sin, ' pillidh mise chum an daingnich, mar
phrìosanach an dòchais.' " Sech. 9. 11, 12.
4. Is è Misneachd no Ddnachd aigneadh eile. a
dh-fhè'umar oibreachadh ann ammeòrachadhnèamhaidh,
Treòraichidh an t-aigneadh so an cridhe gu deadh rùn,
agus crìochnaichidh è ann an gmomh. An dèigh dhuit
do ghràdh, do mhìann agus do dhòchas a dhùsgadh suas,
gabh air d'aghaidh, a' smuaineachadh agad-fèin mar so,
" An gabh Dia da rìreadh còmhnuidh maille ri daoine ?
An ruig dòchas air glòir cho mòr ? Carson, matà, nach
'eil mise nis a' deanamh greim air a' ghlòir sin ? Càit
am bheil spionnadh mo chridhe ? càit am bheil neart
suilbhir, dòchasach mo spioraid ? Carson nach 'eil mis'
a' ' crioslachadh leasraidh m' ìnntinn ?' 1 Pead. 1. 13.
Carson nach 'eil mis' a' casgadh mo naimhdean, — an
fheòil 's a feachd, — air gach taobh dhìom, agus gu
fearail a' briseadh tre gach cùis-bhacaidh ? Ciod a
chuireadh stad, sgàth, no eagal òrm ? Nach 'eil Dia
leam? nach 'eil Criosd leam anns an obair so? Agus
ma tha ' Dia agus Criosd leam cò 'dh'f heudas a bhi a'm'
aghaidh?' Rom. 8. 31. Ann an obair a' pheacaidh is
beag nach cuidich na h-uile nithe leinn, cha n-'eil ach
amhàin Dia agus a sheirbhisich 'n ar n-aghaidh anns
an obair sin. Ach ann mo cheum-sa gu nèamh, is beag
nach 'eil na h-uile nìthe ag oibreachadh a'm' aghaidh,
gidheadh tha Dia leam ; agus an lorg sin thèid an obair
leam gu comasach, taitneach !
" Am buail m\ air an obair so ann mo neart f èin ?
310 Meorachadh Nèamhaidh
Nach ann le neart Chriosd, mo Thighearn, a ghabhas ì
deanamh dhomh? Agus nach 'urrainn mì na h-uile
nitho a dheanamh tre Chriosd a neartaicheas mì.'
Philip. 4. 13. An d'fhairtlich nkmhuid riamh air
Criosd ? Gu dearbh is iomadh nàmhuid a thug ionn-
suidh gharbh air, ach cò a thug buaidh air? Carson,
matà, a gh°ibhear m'f heòil a's\or-ghearan gu'm bheil an
obair duilich, cruaidh? Am bheil nì sam-bith ro chruaidh
air an Uile-chumhachdach ? Nach f haod Peadar
imeachd gu dàna air an fhairge, 'nuair a bheir Criosd
comas dhk ? Ma thòisicheas è air dol fodha, an ann o
easbhuidh neirt ann an Criosd, no bho lughad a
clireidimh fèin ? Nach maith is airidh mis' air mo
thilgeil do ifrinn, ma leigeas m\ le bagairtean bàsmhor
m' iomain do'n àit sin ? Nach airidh mì air mo dhùnadh
amach à nèamh, ma leigeas mì le eagal na droch
theanga mo chumail anis o obair an àite sin ? Ciod I
geda b'athair, no màthair, fear-pòsda, no bean, no abair,
mo charaid a's feàrr 's an t-saoghal, ma's fhìach an
leithid càirdean a ghairm dhiubh, a mhealladh m' anam
gu àit nam mallachd, nach bu chòir dhomh ìad sin agus
gach uile chrèutair, a chumadh mì bho Criosd, a thrèig-
sinn ? Ma thuiteas mì fo chorruich Dhe, an urrainn
càirdeas dhaoine mo thogail, no sòlas a thoirt do
m'anam mallaichte? Am bi mis' a' geilleadh do thoil
dhaoine agus le sin a' cruadhachadh mo chridhe fèin an
aghaidh an Tighearna ? Iarradh ìad òrm air an glùinibh,
ach so am fear leis nach f hiù ìad, nach trèig gu bràth
a cheum nèamhaidh fein air an son, agus nach èisd idir
ri'n guth meallaidh. Bitheadh ìad sodalach, no
gruamach ; gèuraicheadh ìad an teangaidh 's an claidh-
eamh a'm' aghaidh, bèumadh ìad m\ mar is àill leo, ach
ann an neart Chriosd, seasaidh mise mach 'n an aghaidh,
dùlanaichidh mì ìad agus amhaircidh m\ orra mar
dhuslach : geda thairgeadh ìad onoir, eadhon rìoghachd-
an dhomh, chum mo mhealladh, cha b' fhearr leam
ìad na inneir na talmhainn. thusa m' fhois bheann-
aichte 1 thus' a staid ghlòrmhor ! cò a reiceadh tu
air faoin dhòchas, faileas agus sgleò ? cò a thre*igeadh
(Jo tJièum le guth meallaidh, no eagail ? Cò nach dean-
adh cruaidh spàirn, agus cogadh, agus faire, agus ruith
le Aignidhean Diadhaidh. 31 1
'us leum, agus sin le ' ainneart/ eadhon gu bàs, a chum
d'fhaotuinn? Cò ach amhàin \adsan aig nach 'eil
eòlas ort, agus nach 'eil a' creidsinn ann do ghlòir."
5. Is è Gàirdeachas an t-aigneadh mu-dheireadh a
ta ri oibreachadh ann am meòrachadh nèamhaidh.
Tha gràdh, mìann, dòchas agus misneachd a' co-
oibreachadh uile chum ar gàirdeachas a thogail. Gu
nàdurrach is mìannach, taitneach leis gach duine
gàirdeachas a dheanamh, agus tha fios aig na h-uile
nach urrainn neach a bhi sona gun ghàirdeachas. Is è
mo dhòchas, uime sin, a lèughadair, nach ruigear a leas
mòran a ràdh riut a chum d'aomadh an dèigh ni sam-
bith a ni do bheatha taitneach dhuit. Anis, matà,
ma's duine thu aig am bheil làn dearbhadh annad-fèin
gur brùideil, diombuan taitneas na feòla, agus gur ann
o nèamh a gheibhear gairdeachas làn, làidir, maireann-
ach, cha n-'eil fèum cho mòr agad air do chomhairleach-
adh an so, agus air an aobhar sin, tòisichear anis air
do sheòladh. Ma rinn thu d'obair eile gu maith roimhe
so, fhuair thu sealladh air d'fhois, tha thu nis a' creid-
sinn ìnnte ; tha dearbhadh agad air a h-òirdhearcas ;
tha thu air tuiteam ann an gaol oirre ; tha fadachd ort
'n a dèigh ; tha dòchas agad rithe ; agus tha thu le làn
mhisneachd a' cur romhad a dhol tre gach cunnart a
chum a faotuinn. Ach am bheil obair idir aig gàird-
eachas an so ? Is taitneach leinn am maith a ta againn.
Is è am maith a ta lathair cuspair a' ghàirdeachais ;
agus their thusa, " Mo thruaigh mise ! tha mì gun
ghàirdeachas òrm." Ach smuainich car beag agad-
fèin, " Nach dad idir còir sgrìobhte bho Dhia ? Nach
aobhar gàirdeachais a gheallaidhean neo -mhearachdach ?
Nach dad idir a bhi beò gach là ann an dòchas ri dhol
asteach do'n rìoghachd ? Nach lan aobhar gàirdeachais
do-labhairt dhomh mo dhearbh-bheachd gu'm bi mì air
mo ghlòrachadh an dèigh so ? Nach taitneach do
oighre rìoghachd smuaineachadh air an onoir sin a
gheibh è 'an ùin ghoirid, ged nach 'eil è an diugh na's
àirde na seirbhiseach ? Nach 'eìl araon àithn 'us
eisimpleir againn gu gàirdeachas a dheanamh 'an dòchas
glòire Dhè." Ròm. 5. 2 : Caib. 12. 12.
An so anis, a lèughadair, gairm air do chridhe aon
312 Medrachadh Nèamhaìdh
uair fathast, agus tog suas è gu mullach na beinne sin
a's àirde. ' Nochd dhà rìoghachd Chriosd agus a glòir,'
agus^ abair ris, l So uile bheir do Thighearn dhuits' a
chreid ànn, agus a bha 'deanamh aoraidh dhà.' ' Is è
deadh thoil an Athar an rìoghachd so a thoirt dhuit.'
Lùc. 12. 32. Nach fhaic thu nis a' ghlòir ìongantach
a ta os do chionn? So uile d'oighreachd fèin. Is leats'
an critn sin. Is leat-sa na taitneasa sin, a' chuideachd
sin, an t-àit maiseach sin ; is leat-sa ìad sin uile ; a
chionn gur le Criosd thusa, agus gur leat-sa Criosd.
'Nuair a bha thu air d'aonadh ris, bu leat na nithe sin
uile maille ris."
Mar sin, treòraich do chridhe 'dh-ionnsuidh " tìr a'
gheallaidh." Feuch dhà nis na beànntan taitneach, na
glìnn thorach. Feuch dhà na " bagaidean dhearcan" a
chruinnich thu, chum a dhearbhadh air gur tìr bheann-
aichte sin " a' sruthadh le" nithibh a's feàrr na " bainne
agus mil." Rach astigh air geataibh a' " bhaile
naoimh," imich tre shràidibh na h-Ierusaleim Nuaidh.
' Cuairtich Sion, agus rach m'a timchioll, àireamh a
ttiir ; thoir an aire d'a balla làidir, comharraich a
lùchairtean, chum gu'n cuir thu an cè'ill e do d'anam.'
Salm 48. 12, 13. ' Nach 'eil glòir Dhè aig a' bhaile
sin, agus nach 'eil a shoillse cosmhuil ri cloich ro luach-
mhoir, mar chloich iaspis, soilleir mar chriostal ? Faic
dà bhunait dheug a bhalla, agus annta-san ainmean dà
abstol deug an Uain. Agus tha a bhalla air a thogail do
chloich iaspis ; is òr fior ghlan am baile, cosmhuil ri
gloine shoilleir ; agus tha bunaitean balla a' bhaile air
an deanamh sgìamhach leis gach uile ghnè chlocha
luachmhor. Agus an dà gheata dheug, is dà neamhnuid
dheug ìad, agus is neamhnuid gach aon gheata fa leth,
agus is òr fior ghlan sràid a' bhaile, mar ghloine shoil-
leir. Cha n-'eil teampull ann, oir is e 'n Tighearn
Dia uile-chumhachdach, agus an t-Uan a's teampull dà.
Agus cha n-'eil feum aig a' bhaile air a' ghrèin, no air
a' ghealaich a dhealrachadh ann : oir shoillsich glòir
Dhè e, agus is e an t-Uan a's solus dà; agus gluaisidh
cinnich na muinntir sin a shaorar 'n a sholus. Tha na
briathran so dìleas agus fìrinneach. Agus chuir an
Tighearn, Dia nam fàidhean naomha, 'aingeal ftìn, ag-
le Aignìdhean Diadhaidh. 313
us a Mhac fèin a nochdadh d'a sheirbhisich na nithe
sin a's èigin tachairt gu h-aithghearr.' Taisb. 21. 11-24:
Caib. 22. 6.
Abair anis ri sin uile, " Sin d'fhois m'anam ! Agus
is è 'n t-àit sin do chòmhnuidh shìorruidh. ' Deanadh
mic Shioin aoibhneas, deanadh nigheana Ierusaleim
gàirdeachas ; oir is mòr an Tighearn, agus is ro airidh
air cliù è ann am baile ar Dè, ann an sliabh a naomhachd ;
sgìamhach 'n a shuidheachadh, aoibhneas na talmhainn
uile, is e sliabh Shioin. Aithnichear Dia 'n a lùchairtibh
mar theàrmunn.' " Salm 48. 11, 1-3.
Fathast gabh air d'aghaidh. An t-anam a ghràdh-
aicheas, dìridh è suas gu bidheanta, agus ruithidh h gu
h-eòlach tre shràidibh na h-Ierusaleim nèamhaidh, a'
faicinn nan aithrichean agus nam fàidhean, a' fàilteach-
adh nan abstol, ag amharc le iongantas air armailtibh
nam martarach ; mar sin, treòraich thusa do chridhe
bho shràid gu sràid ; thoir astigh è do lùchairt an
" Rìgh mhòir ;" treòraich è, mar gu'm b'eadh, bho
sheòmar gu seòmar. Abair ris, " An so gabhaidh mise
còmhnuidh. An so bithidh mise beò. An so molaidh
mise. An so gràdhaichidh mise agus gràdhaichear mì.
Gu goirid, is mise aon de'n luchd-ciùil nèamhaidh ; an
sin bithidh mì na's eòlaiche air a' cheòl, eadhon ceòl a'
mholaidh nèamhaidh. Gabhaidh mi m'àit ameasg na
cuideachda beannaichte so, agus togaidh mo ghuth an
t-òran ceòlmhor, bìnn maille riutha. An sin tiormaichear
air falbh mo dheòir uile. Tionndaidhear m'osnaich gu
fònn eile. Atharraichear mo bhothan creadha gu bhi
mar an lùchairt so. Nithear luideagan mo phrìosain
cosmhuil ris na trusganaibh àluinn sin. Cuiridh mì
dhìom an fheòil shalach so, agus cuirear umam corp
spioradail, glan, sgìamhach mar a' ghrìan : oir an sin
' chaidh na ceud nithe thairis.' Ta.isb. 21. 24- ' Innsear
nithe glòrmhor ort-sa, a cbaithir Dhè.' Salm 87. 3.
" 'Nuair a sheallas mì suas ris an àit ghlòrmhor so,
is otrach agus toll dubh an talamh ann mo shuilibh.
ciod è duine lag air a phìanadh, ri osnaich, a' bàs-
achadh 's a' grodadh sìos do'n uaigh, ann an coimeas ri
aon de na naoimh àrd-aoibhneach, dhealrach sin I An
314 Mebrachadh Nèamhaidh.
sin ' òlaidh mi à* amhainn nan sòlas, 's a sruthain a'
deanamh caithir Dhè ait.' Salm 36. 8. : agus 46. 4.
' ; ' Bhuineadh do Israel. 'us ìad fo dhaorsainn an lagha,
seirbhis a dheanamh do'n Tighearn le gàirdeachas, agus
subhachas cridhe, airson pailteis nan uile nithe.' Deut.
28. 47. Agus nach dean mise seirbhis dhà le gàird-
eachas agus subhachas cridhe, airson pailteis na glòire ?
' Ma ghabh naoimh 'us ìad fo ghèur-leanmhuinn, le
luath-ghàir ri creachadh am maoin,' (Eabh. 10. 34,)
nach gabh mise le gàirdeachas làn aiseag nan uile nithe
dhomh ? Nach bu là iomraideach ' an là air an d'f huair
na h-Iudhaich fois o'n naimhdibh,' a chionn gu'n
1 d'iompaicheadh è dhoibh o thuirse gu aoibhneas agus
o bhròn gu àm maith ?' Est. 9. 22. Ach ! cia mòr
an là sin do m'anam-sa, 'nuair a dh-atharraichear è gu
fois fada nan cìan na's mò na sin ! ' 'Nuair a chunuaic
na drùidhean (daoine glice) an rèult,' a threòraich ìad a
dh-ionnsuidh Chriosd, ' rinn ìad gàirdeachas le h-aoibh-
neas ro mhòr.' Mata 2. 10. Acb nach mis' a ni an
gkirdeachas gu h-aithghearr, 'us mì 'faicinn Chriosd,
' reult dhealrach na maidne !' Taisb. 22. 16.
" ' Dh'imich na deisciobuil o'n uaigh le mòr ghàird-
eachas', 'nuair a chual' ìad gu'n robh an Tighearn ' air
èirigh o na mairbh.' Mata 28. 7, 8. Ach cia mòr mo
ghàirdeachas-sa, 'nuair a chì mì mo Thighearn a'
rìgheachadh ann an glòir, agus mi-fèin air m'àrdachadh
gu co-chomunn beannaichte maille risgubràth? An
sin gheibh mì ' maise 'an àit luaithre, oladh aoibhneis
'an àit bròin, èididh mholaidh an àit spioraid airsneil ;'
agus ' nithear' Sion ' 'n a h-òirdhearcas sìorruidh, 'n a
h-aobhar gàirdeachais feadh lìnn nan lìnn.' Isà. 61. 3 :
Caib. 60. 15. Carson, matà, nach 'eil mis' ag èirigh
suas o'n duslach, agus a' sgur de gach gearan ? Carson
nach 'eil mì nis a' pronnadh smuaintean dìomhain fo
mo chosaibh, agus a' beathachadh air sòlasaibh na
glòire, a chithear mar so roi-làimh ? Carson nach
gkirdeacha^ gun sgur mo bheatha. agus carson nach 'eil
^lànuighear nèimh an còmhnuidh air mo spiorad ?"
Anis, a lèughadair. ceadaich dhomh ainmeachadh
dhuit, nach ruigear a ieas na h-aignidhean sin oibreach-
adh anns a' cheart òrdugh 's am bheil ìad air a-
le Aìgnidhean Diadhaidh. 315
sgrìobhadh sìos an so, ni mò a ruigear a leis an
oibreachadh uile còmhla. Air uairibh faodaidh fèum
a bhi agad air aon de d'aignidhean a dhùsgadh gu obair,
na's mòna aon eile, no faodaidh aon a bhi na's beothaile
na 'chuid eile dhiubh ; mur bi do chothrom ach goirid,
faodar aon aigneadh oibreachadh an diugh, agus fear
eile am màireach, a' dol thairis orra mar sin, a lìon fear
'us fear, mar cheadaicheas do chrannchur, agus mar
sheòlas do ghliocas dhuit.
Faodaidh tu, ma's àill leat, aignidhean eile, a bhkrr
orra sid oibreachadh, — aignidhean car-measgaichte do
nach ionann idir 'us dhoibh-san a chaidh ainmeachadh
roimhe so. Is ìad sin Fuath do'n pheacadh a dh-iarradh
an t-aoiblmeas neo-bhàsmhor ud a ghearradh amach à"
d'anam. Eagal diadhaidh gu'm mi-ghnàthaich thu do
thròcairean uair air-bith, Nàire dhiadhaidh agus bron
airson gu'n d'rinn thu am mi-ghnàthachadh cho tric.
Fìor aithreachas glan. Fein-dhìombadh. Amharus
air do chridhe feln. Truas ris a' mhuinntir sin a tha
ann an cunnart an t-aoibhneas sìorruidh ud a chall.
(Faic Caib. IX.)
III. Bheirear anis fainear mar chuirear meòrachadh
nèamhaidh air aghaidh le Fèin-labhairt agus Urnuigh.
Ged is ànn le smuaineachadh a nithear a' chuid a's mò
de'n obair so, cha n-'eil è cho dualach dhà deargadh
air a' chridhe leis-fèin 'n a aonar. Anns a' chìris so tha
meòrachadh coltach ri searmonachadh leis am nrìnichear
an f hìrinn, agus leis an teagaisgear do dleasanais dhuit,
ach is ain miga dheargas sin air a' chridhe, gus an cluinn-
ear co-chur beò, drùighteach na searmoin, a' labhairt gu
dìreach, dìleas, dìan, drùighteach ris a' choguis ; agus
sin gu h-àraid 'nuair a dh-ìarrar gu dùrachdach bean-
nachd Dhe" air co-chur na searraoin.
1. Is è Fèìn-laòhairt, labhairt ri do chridhe fèin —
tagair na cfcrise gu dìreach, dìleas, teànn ri do chridhe ;
oir feumaidh tu air àm do mheòrachaidh do chridhe fem
a làn-bheothachadh. Fe*umaidh tu 'dhol ann an deasbud
chhramach, dhhrachdach ris. Labhair agus tagair ris gu
drùighteach, dlùth, agus gluais è leis gach argumaid
làidir a's cumhachdaiche buaidh. Mar sin chleachd
" daoine naomha Dhè" labhairt ri'n cridhe fèin anns
816 Meòrachadh Nèamhaidh.
gach lìnn de'n t-saoghal. Mar so gheibhear Daibhidh
ft' labhairt ris-fem : —
' O m'anam, c'uim' a leagadh thu,
Le diobhail misnich sìos ?
Is c'uim' am bheil thu'n taobh stigh dhiom
Fo aimheal is fo sgìos ?
Cuir dòchas daingean ann an Dia :
Oir molam e a ghnàth,
's e a's slàinte do mo ghnùis,
Is e mo Dhia gu bràth." — Salm 42. 11.
Faic arìst cho maiseach, drùighteach 's a gheibhea?
&a Rtgh diadhaidh sìn a' tagair ri 'anam fem leis na
briathraibh milis so : —
" m'anam, beannaich thusa nis
An Dia Iehobhah mòr :
Moladh gach ni an taobh stigh dhiom
'Ainm naomha mar is còir.
m'anam, beannaich fèin a nis
Iehobhah mòr do Dhia
Na dì-chuimhnich na tiodhlacan
A dheònuich dhuit an Triath."— Salm 103. 1-5.
Xs còir an fhèin-labhairt so a dheanamh arèir gach
aoin fath-leth de aignidhean an anama, agus ar&r gach
suidheachaidh anns am bi neach. Le fèin-labhairt tha
neach a' searmonachadh dhà-fèin : Is searmonaiche
maith gach maighstear maith, no deadh athair teagh-
laich d'a theaghlach fèin ; mar sin is searmonaiche
maith gach deadh Chriosduidh d'a anam fèin. Uime
sin, ceart mar labhras gach ministear dìleas ris an
t-sluagh, buinidh do gach Criosduidh oidhirp a thoirt
air labhairt ri 'chridhe fèra, Thoir fainear na briathràn,
agus an dòigh theagaisg leis an fhearr a rànnsaichear
an cridhe, agus a dheargar air fo shearmonachadh
drùighteach, no dìreach mar a laimhsicheas ministear
fìrinneach cridheachan an t-sluaigh, a' rùsgadh am
peacaidhean doibh, a' feuchainn an cunnairt doibh
'gan soillseachadhagus'gancronachadh,'gammisneach-
adh agus 'g an treòrachadh a dh-ionnsuidh Chriosd le
tcagasg na fìrinn ; làimhsich agus treòraich thusa do
chridhe mar-an-cèudna. Dean sin air uair do mheòr-
achaidh nèamhaidh. Mìnich dhuit-fèin na chisean air
le Aignidhean Dìaàhaidh. 317
am bheil thu nis a' meòrachadh. Daingnich do chreid-
imh ànnta leis an Sgriobtuir. Co-chuir riut-fèin ìad
arèir na fìrinn agus mar tha d' f hèum fèin ag ìarraidh.
Cha leisgeul idir dhuit a ràdh nach 'eil thu comasach
air an dleasanas so a dheanamh. An d'fheuch thu ris,
arìst 's arìst ? Na abair gu bràth nach 'eil thu comasach
air a dheanamh, gus am feuch thu ris gu tric, dùrachd-
ach ; agus ma dh-fheuchas tu ris gu deònach, ann an
ainm Dhè, agus ann an neart a Spioraid, bi cìnnteach
gu'n tèid agad air. Nach 'eil Dia fèm ag àithneadh
dhuit na Sgriobtuirean a " theagasg do d'chloinn, agus
labhairt orra 'nuair a shuidheas tu ann do thigh, agus
an uair a dh'imicheas tu air an t-slighe, agus an uair a
luidheas tu sios, agus an uair a dh'èireas tu suas?"
Deut. 6. 7. Agus ma dh-fhèumas tu beagan comais a
bhi agad a chum do chlànn a theagasg, cia mòr na's
mò na sin a chum thu-fem a theagasg : agus ma's ur-
rainn thu labhairt air nithibh na diadhachd ri muinntir
eile, carson nach labhradh tu orra ri do chridhe fèin
mar-an-cèudna ?
2. Fòs neartaichear meòrachadh nèamhaidh gu mòr
le labhairt ri Dia ann an ùrnuigh, mar nithear le tagair
ruinn-fèm ann am fem-labhairt. Faodar ùrnuigh ghoirid,
luath a dheanamh gu maith maille ri meòrachadh, no
meòrachadh a mheasgachadh le ùrnuighean goirid, beo-
thail. Is ì ùrnuigh cuid mhaith de dhleasanas a'
mheòrachaidh. Nach tric a gheibhear Daibhidh anns
an aon Salm, air aon uair a' tagair ri 'anam fein, agus
air uair eile ri Dia. Tha 'n t-Abstol ag ìarraidh òirnn
" labhairt ruinn-fèin ann an salmaibh, ann an laoidhibh
agus ann an dànaibh spioradail."i?pA. 5. 19. Agus gu
cìnnteach is còir dhuinn labhairt ri Dia ànnta sin.
Cumaidh sin làthaireachd Dhè ann an sùil an anama,
agus treòraichidh è gu mòr a chum a bheothachadh
agus a thogail suas. Is è Dia fèin cuspair a's^irde air
an urrainnear smuaineachadh, agus le beachdachadh
air le labhairt agus tagair ris, àrdaichear an t-anam
agus misnichear na h-aignidhean na's mò na nithear le
meòrachadh air dòigh sam-bith eile. Geda dh-fhaodas
nach deanar ach beag drtiigheadh air ar cridheachan
fhad 's a bhitheas sinn a'tagair na cùise ruinn-fein.
318 Meòrachadh Neamhaidh
gidheadh cho luath 's thòisicheas sinn air labhairt ri Dia
fèin faodar ar bualadh le fìamh agus cùram naomh, ag-
us faodaidh naomhachd agus mòrachd an Tì ris am
bheil sinn a' labhairt, a thoirt araon air an f hocal agus
air a bhrìgh deargadh gu domhain, tarbhach air a'
chridhe.
Tha sinn a' leughadh gu'n " deachaidh Isaac amach
a bheachd-smuaineachadh 's an fhaiche." Anns a'
Bhiobull Eabhrach tha 'm focal sin, a chaidh eadar-
theangachadh gu "beachd-smuaineachadh," a' cìallach-
adh ùrnuigh a dheanamh, cho maith ri meòrachadh. Is è
meòrachadh mar sin le cuideachadh fèin-labhairt agus
ùrnuigh, — aon uair a' tagair ri ar cridheachan fèin, agus
uair eile a' tagair ri Dia, — an cèum a's àirde, do rèir mo
bheachd fèin, a's urrainn sinn a ghabhail anns an obair
nèamhaidh so. Na abair idir gur leòr ùrnuigh a dhean-
amh a dh-easbhuidh meòrachaidh, oir cuimhnich, is dà
dhleasanas àraid ìad. agus fèumar an deanamh le 'chèile.
Tha mòr f hèum againn orra le 'chè'ile, agus ma dhear-
madas sinn aon diubh, ni sinn cron òirnn-fèin. A bhàrr
air sin, le 'm measgachadh gheibhear ìad, coltach ri
ceòl. na's taitniche leinn, oir cuiridh aon diubh beatha,
treòir agus fonn milis anns an aon eìle. Agus is còir
Ihuinn labhairt ruinn-fèin ann am meòrachadh, mu 'n
labhair sinn ri Dia ann an urnuigh. Mnr toirear a'
cheart aire do'n òrdugh so 'n a àm fèin, labhraidh daoine
ri Dia le urram 'us togradh na's lugha, na labhradh ìad
ri aingeal, na'm faicteadh aingeal leo, no ri breithreamh,
na'" robh lad a' tagair ris airson am beatha. Is àrd-
luact»mhor agus cudthromach labhairt ri Dia nèimh
ann an ùrnuigh, seach na tha mòran a' saoiltinn.
Caibdeil XV.
Meòrachadh Nèamhaidh air a chuideachadh le Nithibh
faicsinneach, agus air a dhìon an aghaidh a'
Chridhe sheachranaich.
Is ì nis a' chuid a's dorra de mheòrachadh nèamhaidh,
beachd beò, ceart mu nithibh nèamhaidh a làn-chumail
•ir a' chridhe. Is fihusa smuaineachadh air nèamir
le Nithibh Faicsinneach. 31 f J
fèin fad là, na 'bhi beothail agus togarach ann ar
smuaintibh rau nèamh, aon chairteal na h-uaire. s
neo-iomlan ar creidimh, oir cha n-'eil sinn air ar n-at -
nuadhachadh fathast ach ann an cuid, agus tha aige i
cogadh an aghaidh an t-saoghail cheannaircich, ach aìr
dhà 'bhi spioradail tha è ullamh gu fannachadh agus
crìonadh, mur beothaichear agus mur misnichear è an
còmhnuidh. Is làidir cumhachd nan càil talmhaidh air
an neartachadh leis an fheòil. Is nàdurrach an cumh-
achd sin, agus mairidh è cho fad 's a mhaireas nàdur fèin.
Is f hada uainn cuspairean a' chreidimh, ach is fagus
cuspairean nan càil. Feumaidh sinn a dhol cho
fad às ri nèamh a dh-ìarraidh aoibhneis. Cha n-'eil
è idir cho furasda dhuinn aoibhneas a dheanamh
ann an nì nach fhaca sinn riamh, no duine sam-bith a
chunnaic è, gun sealladh againn air ach amhàin geall-
adh anns a' Bhìobull, ri aoibhneas a dheanamh ann an
ni a ta sinn a' faicinn agus a ta againn. Anis, matà, is
è cuid de ghliocas spioradail nithe faicsinneach, no
cuspairean nan càil a ghairm astigh a chum ar cuid-
eachadh ann ar turus a dh-ionnsuidh Dhè ; agus is
maith an gnothach, ma gheibhear càirdean a dheanamh
de na naimhdibh cumanta sin, agus instrumaidean a
dheanamh dhiubh-san a chum ar togail a dh-ionnsuidh
Dhè, a tha cho tric 'g ar tarruing air falbh uaith.
Carson a thug Dia dhuinn ar càilean (senses) nàdurrach
agus an cuspairean nàdurrach, ach a chum e-fèin a
mholadh leo? Carson a tha 'n Spiorad Naonih ag
ìnnseadh glòir na h-Ierusaleim Nuaidh ann am briath-
raibh a tha taitneach eadhon do'n fheòil fèin? An
ann a chum gu'n saoileamaid gur ann de neamhnuid-
ean 'us òr a tha nèamh air a dheanamh ? no gu'm
bheil naoimh 'us ainglean ag itheadh agus og òl ? Cha
n-ann idir, ach a chum ar cuideachadh gu nithe nèamh-
aidh a thuigsinn 's a bhreithneachadh, arèir ar comais,
le nithibh talmhaidh a ta dhuinn mar ghloine leis am
faicear ìad an diugh ann an tomhas beag, gus an tig an
là aoibhneach sin air an ruigear ìad, agus air am faicear
ìad gu h-iomlan 'g an làn-mhealtuinn. Agus a bhàrr air
sin, faodar meòrachadh nèamhaidh a chuideaehHdh ie
nithibh faicsinneach.
32G Meòrachadh Nèamhaidh
1. A chum meòrachadh nèamhaidh a chuideachadh le
nithibh faicsinneach, comhairlicheam, — Iomadh Sàmh-
ladh làidir a thogail o nithibh a chithear, agus Cuspair-
ean nan càil a choimeas ri cuspairibh a' chreidimh.
1. Smuainich air an aoibhneas a ta shuas, mar gheibh
thu è air 'ainmeachadh gu làn dhuit anns an Sgriobtuir ;
's an dèigh sin, ìslich do smuaintean gu crìochaibh nan
càil nadurrach. Meudaichear gradh agus aoibhneas
le companas 'us eòlas càirdeil. 'Nuair a dh-oidhirpich-
eas sinn air smuaineachadh air Dia agus glòir, gun
bheachdachadh orra, mar tha na Sgriobtuirean 'g am
foillseachadh dhuinn, caillidh sinn ar sealladh orra,
agus fàgar sinn gun ni sam-bith againn air an socraich
sinn ar smuaintean. Cuiridh sinn fada uainn ìad, agus
bithidh ar smuaintean gun ghreim ac' orra, agus sinn-
fèin ullamh gu radh, " Is neo-ni dhuinn-ne na nithe
àrd a ta shuas." Is beag gràdh a ghinear ann an neach
le smuaineachadh amhain air Dia agus glòir, mar
chuspairean a ta ro àrd os-ceànn na's urraiun sinn a
bhreithneachadh, agus is beag aoibhneas a ghinear le
smuaineachadh nach ruig ar gràdh idir orra. Air an
aobhar sin, na cuir Criosd na's fhaide uait na chuir se
e-fèin uait, air eagal gu'n càill thu do shealladh air
nithibh diadhaidh. Ach smuainich air Criosd mar tha
è air a ghlòrachadh ann ar nàdur-ne ; oir ghabh è nàdur
an duine air-fèin. Smuainich air na naoimh ghlòraichte,
mar dhaoine air an deanamh foirfe. Abair gur còmp-
anach thu-fèin do Eòin, an diadhair, a' beachdachadh air
an " lerusalem Nuadh," no air a' bhaile nèamhaidh, ag
amharc air na rìgh-chaithrichibh, air a' mhòrachd
ghlòrmhoir, air an armailt nèamhaidh, air a' ghreadh-
nachas dhealrach a chunnaic è. Abair gur còmpanach-
turuis dhk thu-fèin a' dol leis gus an rìoghachd nèamh-
aidh,agusgu'm faca tu nanaoimh uile'n an "trusganaibh
geala, agus pailm aca 'n an làmhaibh," agus gu'n cuala
tu " òrain Mhaois agus an Uain." Na'm faca agus
na'n cuala tu na nithe sin da rìreadh, nach bu mhòr
d'àrd aoibhneas ! Matà, mar a's mò agus mar a's dùr-
achdaich' a shaoileas tu annad-fèm gu'm faca tu ìad, is
ann a's àirde'thogar suas do chridhe le meòrachadh orra.
Nu dean, coltach ris na Pàpanaich, na nithe glòrmhor
le Nithibh Faimnneach. 321
sin a riochdachadh dhuit-fèin ann an dealbhan, no
ìomhaighean, ach faigh an dealbh a tharruing cho làn,
cho beò, cho soilleir agus is urrainn thu, air clàr do
chridhe le meòrachadh air an Sgriobtuir anns am bheil
ìad air an sgrìobhadh, gus am faod thu 'ràdh, " Thar
leam gu'm bheil agam boillsgeadh de ghlòir! Thar
leam gu'n cluinn mì iolach an aoibhneis agus a' mhol-
aidh, gu'm bheil mì nis a' faicinn Abrahaim agus
Dhaibhidh, Pheadair agus Phòil maille ris na naoimh
àrd-aoibhneach eile ann an glòir ! Thar leam gu'm
faicear leam Mac Dhè anis a' dealradh anns na ' neul-
aibh,' agus an saoghal a' seasamh an làthair caithir a
bhreitheanais, a chum am bìnn 'f haotuinn ; agus gu'n
cluinn mì an Tighearn ag ràdh ris na naoimh, ' Thigibh,
a dhaoine beannaichte m'Athar-sa ;' agus 'g am
faicinn a' dol astigh le gàirdeachas ' do aoibhneas an
Tighearna !' Air uairibh, ni eadhon mo bhruadar air
na nithibh sin mòr dhrùigheadh òrm, ach cia mòr na's
mò na sin bu chòir dhoibh drùigheadh òrm, 'nuair a
smuainicheas m\ orra do reir na firinn ! Ciod a theirinn
na'm faca nù na nithe do-labhairt ud a chunnaic Pòl !
No, an sealladh ud a f huair Stephen, 'nuair a chunnaic
è ' nèamh fosgailte, agus Criosd 'n a shuidhe air deas
làimh Dhè !' Is cìnnteach bu bheag aige an f hras chlach
leis an robh è air a ghoirt-bhualadh, an deigh an t-seal-
laidh ud ! Gnìomh. 7. 55-59. Ciod a theirinn na'm faca
mì, mar chunnaic Micaiah, ' an Tighearn 'n a shuidhe
air a rìgh-chaithir, agus uile shlòigh nan nèamh 'n an
seasamh air a lkimh dheis, agus air a làimh chlì !'
(1 Bì. 22. 19.) Sin nithe àrd, glòrmhor a chunnaic
sluagh sin Dhè, agus is goirid gus am faic mise mòran
na's mò na chunnaic na daoine maith sin, mu'n robh
ìad air am fuasgladh o phrìosan na feòla, o'n èigin
dhomh-sa 'bhi air m' fhuasgladh mar ìadsan." Air an
dòigh so, chithear mar dhùisgear agus mar thogar suas
ar n-aignidhean anns an obair nèamhaidh so, 'nuair a
ghabhar sàmhladh soilleir, làidir air an staid bhean-
naichte ri teachd, o nithibh faicsinneach, no bho chàilibh
a' chuirp, oir tha 'n Spiorad Naomh a' labhairt ruinn,
air an dòigh sin, gu tric anns na Sgriobtuiribh.
2. Is ì nis an ath dhòigh air am faodar an obair
x
322 Meòrachadh Nèamhaidh
nèamhaidh so a ohuideachadh le nithibh faicsinneach,
sàmhladh, no coimeas a tharruing eadar cuspairean nan
càil agus cuspairean a' chreidimh. Mar so, faodaidh
tu rèusanachadh ri do chridhe fèin eadar taitneas
truaillidh dhaoine feòlmhor air thalamh, agus an tait-
neas glan, aoibhneach a ta air nèamh. Abair annad-
fèin, " An taitneach leis a' pheacach a bhi beò ann an
aingidheachd ? Agus nach taitneach leam-sa 'bhi beò
maille ri Dia ? Am bheil tlachd cho mòr aig a' mhisg-
eadair ann an cupan salach na dibhe làidir, ionnus nach
toir eagal a bhi mallaichte gu bràth air a thr&gsinn ?
An f heàrr leis an druisear, no le strìopadair dealachadh
ri cuid, cliù, creideas agus slàint, na ri 'thaitneas
brùideil ? Ma gheibh droch dhaoine taitneas cho mòr
air an t-sligh gu ifrinn, cia mòr seach sin taitneas nan
naomh air nèamh ? Ma tha tlachd cho mòr aig an
duine shànntach ann an saoibhreas, aig an duine
'mhìannaicheas glòir tìmeil, ann an àit àrd, cumhachd
'us onoir, cia mòr seach sin tlachd nan naomh ann an
ionmhas sìorruidh, agus ann an onoir nèamhaidh, agus
anns an ionad ghlòrmhor sin far an àrdaichear sinn
os-ceànn gach uachdaranachd agus cumhachd, agus an
deanar sinn 'n ar companaich ghlòrmhor do Chriosd ?
Nach taitneach le daoine soghmhor an cleasachd fèin a
leantuinn o mhaduinn gu feasgar, no an là 's an oidhche
'chaitheamh ri cluith air chairtean 'us dìsnean ! Ach I
cia taitneach seach sin an toil-ìnntinn a gheibhear
againn-ne, 'nuair a ruigeas sinn ar fois, a' faicinn gnùis
an Dè bheò, 's a' moladh Dhè, agus an Uain I"
Sàmhlaich f òs an taitneas a ta shuas, ri taitneasaibh
laghail, ceart, measarra nan càil. Abair riut-fèin,
" Nach milis dhomh blasad air biadh, 'nuair a bhitheas
mì acrach ; gu h-àraid, mar a thuirt Isaac, ' Biadh
blasda, mar is ionmhuinn leam,' 'us mì 'g a ghabhail
ann am measarrachd a chum mo chorp a bheathachadh !
Ach cia mòr seach sin an taitneas a gheibh m'anam
ann am beathachadh air ' Criosd, an t-aran beò,' agus
ann an ' itheadh maille ris aig a bhòrd 'n a rìoghachd !'
Bu mhilis le Esau ' a' mhìas bhrochain ud, agus is daor
a cheannaich è ì, 'nuair a reic è a chòir-bhreithe air a
&on ;' ach ! cia milis, luachmhor dhomh-sa am biadh
le Nithibk Faicsinneach. 323
nach teirig gu bràth ! Cia taitneach deoch òl an uair
bhitheas neach tioram, tartmhor, seadh a' bàsachadh
le tart ; bu leòr è gu ' neart Shamsoin fe'in ath-bheoth-
achadh !' cia taitneach do m'anam-sa ' òl à tobar nan
uisgeachan beò ; oir ge b'e neach a dh'òlas às an tobar
sin, cha bhi tart gu bràth airl' Cia taitneach, cùbhraidh
eachd ghlan do'n t-sròin ! ceòl bìnn do'n chluais ! seal-
ladh bòidheach do'n t-sùil ! Ach cia taitneach seach sin,
cùbhraidheachd mhilis na h-olaidh luachmhoir a ta air
a dòrtadh air ceànn ar Slànuigheir ghlòraichte, agus
a dhòirtear air cìnn nan naomh uile, agus a lìonas
nèamh uile le f àile chbhraidh ! Cia taitneach ceòl nan
' armailt nèamhaidh !' Cia taitneach a gheibhear na
nithe sàr-mhaiseach a ta shuas ! Cia glòrmhor an
' aitreabh nach do thogadh le ìàmhaibh dhaoine,' an
tigh anns am bheil Dia fèin a' gabhail còmhnuidh, gach
sràid 'us sealladh àluinn ann am baile Dhia, agus am
pàrras nèamhaidh !"
Sàmhlaich f òs an taitneas a ta shuas, ris gach taitneas
a gheibhear ann an eòlas nàdurrach. Is àrd taitneas
an eòlais nàdurraich seach taitneas nan càil, ach cia àrd
seach sin taitneas nèimh ! Abair, matà, " Nach bu
mhòr an t-aoiblmeas agus an taitneas leis an i»obh an
sgoilear mòr, atnmeil, Archimèdes,* air a lìonadh 'nuair
a fhuair è mach meur eòlais, — eòlas air tomhas cìan
astar nan rèult, — air nach robh fios aig daoine riamh
roimh lìnn a' chàileadair mhòir sin ! Geda bha a luchd-
dùcha aineolach gu tric a' bagairt a chur gu bàs 'nuair
a thòisich è air teagasg an eòlais uir so mu nach cual'
ìad riamh, b'f heàrr leis am bàs 'fhulang na dealachadh
ri solus an eòlais, no sgur de mheòrachadh air ! Agus
nach còir dhomh-sa 'bhi air mo lìonadh le taitneas na
glòire, agus a bhi toileach caochladh às an t-saoghal so,
le ùr mheòrachadh mu nèamh air m'anam, agus fios
agam gu'm bi mo thaitneas air a dheanamh iomlan an
dèigh mo bhàis ; ach bhàsaich taitneas Archimèdeis
maille ris-fèin. Is mòr an taitneas a bhi 'rànnsachadh
nithe folaichte nàduir, agus dìomhaireachd an ealantais
* Archimìdes: Ard sgoilear, agus speuradair ionn9uichte, barraichte
de mlminntir Shiracuis ann an Sicilia. Eha è ann mu dhà cheud
bliadhna roimh theachd ar Slànuigheir. — EaDAR.
324 Meòrachadh Nèamhaidh
agus an eòlais 'f haotuinn amach ; gu h-àraid an uair a
gheibhear amach nì nuadh mu nach cualas riamh !
Ach cia luachmhor, àrd seach sin eòlas air Dia agus air
Criosd ! Is suarach, brùideil taitneas dhaoine feòlmhor
ann an coimeas ris a 1 mhaise sin a chithear ann an
ionnsuchadh glan dhaoine ; ach ! cia maiseach gnùis
Dhè ! 'Nuair a gheibh sinn leabhar ùr, fèumail, leanaidh
sinn air a lèughadh le taitneas a là 's a dh'oidhche 'g a
ròghnachadh, ach beag, air thoiseach air biadh, deoch
'us cadal ! Ach ! cia mòr an taitneas a gheibhear air
deas làimh Dhè, far am faigh sinn fios air na h-uile
nithibh ann am mionaid !"
Sàmhlaich fòs an taitneas a ta shuas, ri taitneasaibh
na bèusachd agus nan aignidhean nàdurrail. Bu mhòr
taitneas iomadh aoin de na Pàganaich mheasarra ann
an riaghailtibh 'us ann an cleachdadh dleasanach nan
deadh-bhèus. Cha bu duine ceart, onorach leo, ach
amhàin am fear a bha air a riaghladh le subhailc nam
bèus, cha n-ànn o eagal peanais, ach a chionn gur
ionmhuinn, maith an t-subhailc sin ìnnte-fèin. B'àrd-
luachmhor leo subhailc na bèusachd. Arèir am beachd-
san is ann amhàin o leantuinn na subhailce sin a
b'urrainn duine ruigheachd air àrd shonas. Abair,
matà, " Cia mòr an t-òirdhearcas a gheibhear ann an
iomlanachd nèamhaidh a' Chriosduidh, agus ann an
iomlanachd neo-chruthaichte sin Dhè a bhitheas sinn
a' faicinn ! Nach mòr an taitneas a gheibhear ann an
oibreachadh a' ghràidh nàdurraich fèin, ma's gràdh
cloinne, gràdh phàrantan, gràdh chompanach, no
ehàirdean eòlach, dìleas è ! Nach dubhairt Daibhidh ri
ìonatan, ' B'iongantach do ghràdh dhomh-sa, a' toirt
barrachd air gràdh nam ban ?' Nach robh ' anam
ionatain ceangailte ri anam Dhaibhidh, 'g a ghràdhach-
adh mar 'anam fèin ?' Nach ' b'ionmhuinn, air dòigh
àraidh, le Criosd aon deisciobul do'm b'àbhaist luidhe
air 'uchd ?' Anis, matà, ma gheibhear taitneas cho mòr
ann an càirdeas dlùth, dìleas ameasg dhaoine, cia mòr
seach sin an taitneas a gheibhear ann an càirdeas an Tì
a's Airde, agus ann an làn eòlas air cuideachd Chriosd,
agus ann an gràdh fìor bhlàth nan naomh air nèamh I
ftu cìnnteach, gheibhear an càirdeas sin na's treise agus
le Aignidhean Diadhaidh. 325
na's dìlse, agus na cuspairean sin na's gràdhaiche agus
na's taitniche, na chunnacas riamh fo'n ghreln ; agus
bheìr araon sinne do'n Athair agus do'n Mhac, ar l)ia
agus ar Slànuighear, agus gu h-àraid ìadsan dhuinn-ne,
gràdh fada nan oìan na's mò na b'aithne dhuinn rìamh
anns a' bheatha so. Ma bha neart aon aingil cho mòr
as gu'm b'urrainn è feachd a sgrìos, bithidh, do rèir
sin, gràdh nan spiorad làìdir mar-an-cèudna, ionnus
gu'n gràdhaich sinne m\le cuairt na's teotha agus na's
càirdeile an dèigh so, na's urrainn sinn a dheanamh an
diugh. Is do-mheasraicht' uile bhuaidhean agus oibre
Dhd, mar sin tha'n gràdh so ; gràdhaichidh è sinne
ann an tomhas neo-chrìochnach os-ceànn a' ghràidh a's
coimhlionta 'bheirear dhà leinn-ne. Cia mòr, iongan-
tach, matà, an gràdh sin a bheirear taobh air thaobh !
Samhlaich fos òirdhearcas nèimh ri oibribh glòrmhor
sin a' chruthachaidh a ta ar sùilean a' faicinn anis.
Ciod an gliocas, ciod an cumhachd, ciod am maitheas
a ta foillsichte ànnta ! Ciamar a chithear mòrachd a'
Chruthaidheir a' dealrachadh ann an aitreibh mhòir an
t-saoghail so ! " Tha gnìomharan an Tighearna mòr ;
rànnsaichear ìad leo-san uile aig am bheil tlachd
ànnta." Cia mòr an sgil dhiadhaidh a chithear ann
an cumadh chorp dhaoine agus ainmhidhean ! Cia mòr
an t-òirdhearcas a chithear anns gach luibh ! Faic
àilleachd nam fliùraichean ! Iomadh fèum nan luibhean,
nam measan, agus nam mèinn ! Na h-iongantais lìon-
mhor sin a gheibhear anns an talamh agus ameasg a
luchd-àiteachaidh ; cuan mòr nan uisgeachan, a' lìon-
adh 's a' traoghadh ; an t-earrach 's am foghar, an
sàmhradh 's an geamhradh a' teachd gu riaghailt-
each, gach aon diubh 'n a àm fèin ! Abair anis, " Nach
làn na nithe sin uile de luachmhorachd dhìomhair, —
nithe air an òrduchadh gu bhi 'n an seirbhisich do
dhaoine peacach. Ach ! cia maiseach an t-àit sin
anns am bheil Dia fèin a' gabhail còmhnuidh, — an t-àit
a dh'ullaich è airson nam fìrean air an deanamh foirfe
maille ri Criosd ! Cia iongantach glòir gach rèult a's
lugha ! Nach mòr, dealrach am ball a' ghealach ud ;
agus nach àillidh gach rèult ! Cia do-mheasraichte
glòir na grèine l Ach ànnta sin uile cha n-'eil ach neo-
326 Meòrachadh Nèamhaidh
ni ann an coimeas ri glòir nèimh. Dubhar às a' ghrìan
ud, cha n-'eil ìnnte ach dorchadas ann an coimeas ri
tigh m'Athar-sa. Bithidh mi-fèin cho glòrmhor ris a'
ghrèin ud. Cha n-'eil anns an talamh so uile ach
stòl-coise m'Athar. Is neo-ni an tàirneanach ann an
coimeas ri guth uamhasach Dhè. Cha n-'eil ann an
sèideadh garbh nan gaoth sin ach anail a bheòil. Ma's
iongantach a bhi nis ' a' cur uisge, agus a' tabhairt air
a' ghrèin èirigh air na fìreanaibh, agus air na neo-
fhìreanaibh/ cia iongantach, cia glòrmhor seach sin a'
ghrian sin nach dealraich air aon sam-bith ach air
naoimh 'us ainglibh !"
Sàmhlaich fòs an toil-ìnntinn a ta shuas ri iongantas-
aibh an fhreasdail ann an gleidheadh na h-Kaglais,
agus ann an riaghladh an t-saoghail. Nachb' fhìor
iongantach an sealladhleinn na'm faiceamaid ' an fhairge
'seasamh mar bhalla air an làimh dheis agus air an
làimh chft, agus an talamh tioram, soilleir anns a'
mheadhcm, agus sluagh Israeil a' dol anùll tioram,
sàbhailt, agus Phàraoh agus 'armailt air am bàthadh ?
no na'm faiceamaid deich plàighean na h-Eiphit ? no
a' charraig a' spùtadh amach uisge mar amhuinn ? no
am mana agus na gearra-goirt air am frasadh anuas o
nèamh ? no an talamh a' fosgladh agus a' slugadh sìos
nan aingidh' ? Ach chì sinne nithe gu mòr a's mò na
ìad sin ; chì sinn iomadh sealladh a's iongantaiche agus
a's taitniche na sin, anns nach bi fuil, no fearg air a
measgadh, agus cha ghlaodh sinn amach, mar a rinn
" daoine Bhet-semeis," ag ràdh " Cò is urramn seas-
amh an làthair an Tighearna Dè naoimh so ?" 1 Sam.
6. 20. Nach b'iongantach a' ghrian 'fhaicinn a'
seasamh anns an ìarmailt,' no ' an dubhar air uairead-
air grèine Ahais a' dol air ais deich cèumanna !' Ach
chì sinne là air nach bi grìan ann ni's mò ; no bithidh
sinn gu bràth a' faicinn na grèine sin anns am bheil
dealradh buan, neo-chfìochnach. Nach bu chumh-
achdach sinn, nach b'iongantach ar beatha, na'm faigh-
eadh ar n-ùrnuighean tiormachd, no uisg, no teine bho
nèamh a chum ar naimhdean a mhilleadh, 'nuair a
b' àill leinn, mar fhuair Eliah ; no na'm b'urrainn sinn
marbh a thoirt beò arìst, mar a rinn Eliah ; no èucail
le Aignidhean Diadhaidh. 621
ean a leigheas le mìorbhuil, agus gach seòrsa cànain a
labhairt, mar a rinn na h-Abstoil ! Och I is neo-ni na
nithe iongantach sin uile ann an coimeas ris na h-iong-
antasaibh àrd a chì 's a gheibh sinne maille ri Dia :
agus is maitheas agus gràdh ìad uile. Nithear sinn-
fèin 'n ar culaidh-iongantais na's mìorbhuiliche na aon
diubh sin. Thogadh suas Iònah an dèigh dhà 'bhi trì
làithean air 'adhlacadh ann am broinn an èisg mhòir ;
ach togar suas sinne an dèigh dhuinn a bhi iomadh
bliadhna 'grodadh anns an duslach, agus àrdaichear
na cuirp dhuslaich so againn gu glòir nagrèine, glòir a
mhaireas tre 'n t-sìorruidheachd. Ma bheir sinn fain-
ear freasdail chumanta ; mar tha gluasad na grèine ;
an làn-mara ; seasamh na talmhainn ; an talamh air
'uisgeachadh mar lios ; riaghladh an t-saoghail aingidh,
airnìisgich, agus iomadh freasdal eile, gu cìnnteach, is
maith a dh-fhaodar a ràdh, " Is iongantach ìad sin
uile." Ach ciod ìad sin do Shion Dhè, do shealladh
air Mòrachd Dhè, agus do'n òrdugh àrd anns am bheil
na slòigh ne v amhaidh.
Cuir riutha sin anis na freasdail àraid sin a thachair
dhuit-fèin ann an cuairt do bheatha, agus sàmhlaich
ìad ris na tròcairibh a bhitheas agad shuas. Cuimhnich
air do thròcairean ann an làithibh d'òige, d'aois agus
do neirt, air do shocair agus d'an-shocair, air d'f hortan
agus do mhì-fhortan, air gach àit agus dàimh fa-leth,
agus an uair a nì thu sin gu ceart, nach maith a thig
dhuit a ràdh, Is òirdheirc, do-àireamh, saoi'bhir, mòr,
taitneach ìad ? Nach bu taitneach dhuit, 'nuair a
dh'fhuasgail Dia do theagamhan, a dh'fhuadaich è air
falbh d'eagal, a chaisg è an an-shocair anns an tilgeadh
do chomhairle fèin thu, a dh'èutromaich è do phìan, a
shlanaich è d'easlaint, agus a thog è suas arìst thu, mar
gu'm b'ànn, o'n bhàs agus o'n uaigh ! Abair, matà,
" Cia taitneach, luachmhor na nithe sin uile ! bu truagh
dhomh mo bheatha gach là 'us uair a dh-easbhuidh
orra. Nach àrd a thog freasdal Dhè air thalamh mì,
nach ' d'rinn a chaoimhneas mòr mì ?' Ach ! cia
milis a gheibh mis' a làthaireachd ghlòrmhor ! Cia àrd
a dh-àrdaicheas a ghràdh sìorruidh mì ! Cia mòr mo
staid ann an co-chomunn ri màrachd Dhè ! Is lionmhor,
3^8 Meòrachadh Nèamhaidh
prìseil mo thròcairean ann an ouairt mo thuruis, agus
mo ohogaidh air thalamh ; ach ! faic mo ghlòir, 'nuair
i thig mo chaithream, agus a ruigeas mì mo dhachaidh
bhuan ! Is iomadh tròcair a tha Dia a' buileachadh òrm,
ged is peacach mì, ach fèuch I ciod a bhuilicheas è orm
fathast, 'nuair a làn-ghlanar mì o gach peacadh, agus a
Dhitheas m'àit agam ameasg nan naomh foirfichte ! Is
mòr a th'agam an diugh, geda tha mì astar cho fada
bho Dhia, ach cia mòr mo chuid 's mo ghlòir, 'nuair a
sheasas mì dlùth dhà gu bràth an làthair a rìgh-
chaithreach air nèamh !"
Sàmhlaich fòs an t-aoibhneas a ta shuas, ris na
sòlasaibh a gheibhear a bhos ann an òrduighean an
t-soisgeil. Nach tobar fosgailte dhuit am Bìobull a 1
sìor-sruthadh le sòlasaibh, gach là 'us oidhche ? Nach
freagarrach, sòlasach na geallaidhean a thàinig gu
d'ìnntinn, a' toirt dhuit a ràdh le Daibhidh, " Mur
biodh gu'm b'e do lagh mo thlachd, an sin gheibhinn
bàs a'm' àmhghar." Salm 119. 92. Smuainich, matà,
" Ma tha focal Dhe* cho làn sòlais, nach tobar a' cur
thairis le sòlas Dia fèin ! Ma tha litrichean Dhè cho
sòlasach, cia mòr an sòlas glòir a làthaireachd ! Ma tha
an gealladh cho milis cia milis a choimhlionadh ! Nach
sòlasach dhuinn tiomnadh ar Tighearna agus ar còir-
sgriobht' air an oighreach, ach ! cia sòlasach ar seilbh
air an oighreachd fèin !" A bhàrr air sin, abair, " Nach bu
taitneach dhomh-sa fòs am focal air a shearmonachadh !
'Nuair a shuidh mì fo shearmonaiche nèamhaidh 'us è
'rànnsachadh, a' gluasad 's a' sìtheachadh a' chridhe,
nach tric a bha mo ohridhe fèin air bhlàthachadh leis
an teagasg ! Thar leam gur beag nach d'f huair m)
mi-fèin ann an nèamh ! Naoh tric a chaìdh mì 'dh-ionn-
suidh na h-èisdeachd agus mo spiorad trioblaideach,
brònach, agus a phìll mì dhachaidh aoibhneach ! Nach
tric a chaidh mi fo theagamh a dh-ionnsuidh na h-elsd-
eachd, agus a chuir Dia dhachaidh mì le dearbh-bheachd
agam air a ghràdh ann an Criosd ! Nach iomadh
deoch-ùrachaidh a fhuair mì chum mo mhisneachadh
anns gach ' còmhrag !' Ma dhealraich aghaidh Mhaois
air dòigh cho glòrmhor, ! oia glòrmhor gnùis Dhè !
' Is maiseach cosan an teachdair a ta 'g èigheachd sìthe,
le Aignidhean Diadhaidh. 329
teachdair an deadh sgèil a ta 'g èigheachd slàinte ;' ach
1 cia maiseach gnùis ' Prionnsa na Sìthe !' Ma
gheibhear an ' t-ionmhas' so cho luachmhor ' ann an
soithichibh creadha ;' cia luachmhor an t-ionmhas sin
a ta taisgte suas dhomh air nèamh ! Is beannaichte na
sùilean a chì na nithe glòrmhor a chithear an sin, agus
na cluasan a chluinneas na nithe a chluinnear an sin
An sin cluinnidh mì Eliah, Iskiah, leremiah, Eòin,
Peadar, Pòl, cha n-ann a' searmonachadh do eascairdean,
ann an prìosan, fo ghe'ur-leanmhuinn agus fo thàir, ach
le àrd aoibhneas a' moladh an Tì a thog suas ìad gu
onoir agus glòir."
Abair f òs " Cia mòr an t-aobhar aoibhneis dhomh an
diugh, gu'n èisdear ri m'ùrnuigh, gu'm faod mì 'dhol
uair sam-bith a dh-ionnsuidh Dhè, mo chùis 'fhosgladh
dhà, agus m' anam a thaomadh amach 'n a làthair, ma-
dheanainn do mo charaid a's dìlse ! Ach ! m' aoibh-
neas do-labhairt, 'nuair a gheibh m\ gach beannachd
gun 'ìarraidh, agus a dh-fhuadaichear fada uam gach
uireasbhuidh agus truaighe, agus a bhitheas Dia fein
agam, mar chuibhrionn agus mar oighreachd m' anama."
Agus do thaobh suipeir an Tighearna, " Cia mòr an
t-sochair 's an onoir dhomh comas suidhe sìos aig c
bhòrd, a chum a chùmhnant a shèulachadh dhomh an
sin ! Ach cha n-'eil anns gach beothachadh agus sòlas
dhiubh sin ach eàrlas cìnnteach air na h-àrd shòlasaibh
ri teachd. ! cia mòr an t-eadar-dhealachadh a bhith-
eas eadar suipeir dheireannach Chriosd air thalamb,
agus suipeir-bàinnse an Uain air an là mhòr ! Is ìad ne
nèamhan glòrmhor is seòmar dhà air an là sin, armail-
tean nan aingeal agus nan naomh, a luchd-frithealaidb,
àluinn. Cha bhi lùdas, no aoidh neo-ullaichte an sin.
Cha bhi ann ach na creidmhich iriosal a' suidhe sìos
maille ri Criosd, agus is è làn ghràdhachadh agus làn
ghàirdeachas taobh air thaobh a's cuilm dhoibh." Abair
riut-fèin mu cho-chomunn nan naomh, " Cia taitneach
a bhi beò maille ri Criosduidhean tuigseach, nèamhaidh !
G-heibhear Daibhidh ag ràdh mu 'n timchioll, 'Tha
mo thlachd uile annta' sin. nach taitneach, aoibh-
neach a' chuideachd a gheibh mise shuas ! Na'm faca
m\ Iob, geda b'ànn 'n a shìneadh air an òtrach, bu
330 Meòrachadh Nèamhaidh
ghlan an sgàthan foighidin è ! ach nach maiseach
^"haicinn ann an glòir 1 Nach bu taitneach Pòl agus
Sìlas a chluinntinn a' sèinn 's an casan teànn-cheang-
ailte anns na cip ! Nach taitniche na sin an cluinntinn
a' sèinn molaidh air nèamh ! Nach bu bhìnn an ceòl a
rinn Daibhidh air a chlàrsaich fèin 1 ach nach ceòlmhoire
gu mòr, am fear-ciùil bìnn sin a chluinntinn ameasg an
luchd-ciùil nèamhaidh ! Ciod nach tugainn airson saor
chòmhradh fad aon uair' ri Pòl, cho luath 's a thàinig è
nuas o'n ' treas nèamh !' Ach is goirid gus am faic
agus an sealbhaich mi-fèin na nithe sin uile."
Aon uair fathast, smuainich air moladh Dhè maille
ris na naoimh, " Ciod a theirinn na'n robh mì maille
ris na buachaillean ud, a chunnaic agus a chuala ' cuid-
eachd mhòr do armailtibh nèimh a' moladh Dhè, agus
ag ràdh, ' Glòir do Dhia anns na h-àrdaibh agus air
talamh sìth, deadh ghean do dhaoinibh !' Ach chì agus
cluinnidh mì nithe na's glòrmhoire. Bu shona leam
mì-fèin, na'n cuala mì Criosd a' tabhairt buidheachais
d'a Athair ! Ach cia sona mì, 'nuair a chluinneas mì
Criosd 'g a m' èigheachd beannaichte ! Bu mhòr an
t-aoibhneas a bha ann an Ierusalem aig ' toirt na h-àirce
air a h-ais,' agus aig ' ath-thogail an teampuill ;' ach
cia mòr an t-aoibhneas a bhitheas anns an ' lerusalem
Nuadh !' Rèubadh an talamh le fuaim an t-sluaigh a 1
deanamh mòr ghàirdeachais, an uair a bhathas a'
crùnadh Sholaimh ! Ach cia aoibhneach, àrd an iolach
a bheirear, an uair a chithear Rìgh na h-Eaglais a'
teachd ! Ma ' shèinn rèulta na maidne cuideachd, agus
ma rinn uile mhic Dhè* gàirdeachas, 'nuair a leigeadh
bunaitean na talmhainn ;' cia aoibhneach an t-òran a
sheinnear, 'nuair a stèidhichear agus a chrìochnaichear
saoghal na glòire, 'nuair a shuidhichear a' chlach-
mhullaich, agus a bhitheas ' am baile naomh air a sgead-
achadh mar bhean-bàinnse, eadhon bean an Uain' !"
Sàmhlaich an t-aoibhneas a bhitheas agad air nèamh,
ris an aoibhneas a f huair na naoimh gu tric 'n an sligh
gu nèamh, agus 'n an roimh-bhlSs air. An d'fhoillsich
Dia e-fèin riamh, air àm air-bith, ann an tomhas beag.
no mòr, do aon air-bith de na naoimh, ach àm air an
robh aoibhneas an cridheachan arèir an taisbeanaidh a
le Aignidhean Diadhaidh. 331
thugadh dhoibh ? Faic mòr aoibhneas Pheadair shuas
air " beinn a' chruth-atharrachaidh!" " A Thighearn,"
ars' e-fèin, " is maith dhuinne 'bhi an so ; deanamaid
trì pàilliunna an so : aon dhuit-se ; agus aon do Mhaois.
agus aon do Elias." Mata 17. 4. Mar gu'n abradh è,
" Ho ! na rachamaid sìos arìst ameasg. na gràisge gèur-
leanmhuinnich ud. Na pilleamaid tuilleadh gu staid
cho suarach, trioblaideach. Nach fheàrr dhuinn fan-
tuinn shuas an so fèin, far am bheil sinn anis ? Nach ì
so cuideachd a's feàrr, agus toil-ìnntinn a's mìlse ?"
Ciamar a bha Pòl air a thogail suas leis an t-sealladh a
fhuair è? Ciamar a dhealraich aghaidh Mhaois an
dèigh dhà labhairt ri Dia air sliabh Shinai ! Bu roimh-
bhlas sònruichte gach sealladh dhiubh sin, ach is beag
ìad ann an coimeas ris an t-sealladh uile-bheannaichte.
Nach tric a lèugh 's a chuala sinn mu naoimh a bha,
aig uair am bàis, cho làn aoibhneis 's a b'urrainn an
cridheachan a chumail ; agus air a' cheart uair air an
robh an cuirp air an fàsgadh le tinneas 'us pìan ro
chruaidh, bha sealladh cho mòr de nèamh aig an spiorad-
aibh, ionnus gu'm bu mhò gu mòr an gàirdeachas na 'm
bròn ! Cia glòrmhor aon sradag de'n t-solus so do'n anam
fo àmhghar trom, ach cia mòr, làn ghlòir fèin ! ! nach
bu làidir aoibhneas nam martarach anns na lasraichean
B'f huil 'us feòil na cuirp aca-san cho maith ris na cuirp
againn-fèin. Ciod, matà, ach cumhachd òirdheirc, ion-
gantach a rinn an spioradan a lìonadh le aoibhneas cho
mòr, 's an uair air an robh an cuirp a' losgadh !
Abair annad-fdin, a lèughadair, " Gu cìnnteach, is è
roimh-bhlas iongantach air glòir a rinn lasraichean an
teine cho socrach, agus ' rìgh dubh nan uamhas' cho
taitneach do na martaraich dhiadhaidh ud. Ciod è,
matà, glòir fèin ! Cia beannaichte fois nan naomh !
An dèigh do Phòl smuaineachadh air an f hois so, bha
è ' togarach air siubhal, agus a bhi maille ri Criosd,'
ag ràdh, ' is e so a's ro fheàrr.' Agus mar-an-cèudna
their na naoimh uile nach bi ìad ceart gu bràth, gus am
faigh ìad bàs agus an ruig ìad am fois ! Am f àiltich am
martarach, Saunders, an crann-losgaidh, ag èigheachd
amach, ' Failt air mo bhàs ! agus nach fàiltich mise
na's tàitniche mo shonas, ag èigheachd, ' Fàilt air mo
332 Meòrachadh Nèamhaìdh
chrùn ?' Am pòg am martarach, Bradford, an connadh
leis an robh e-fèin gu bhi nis air a losgadh ? agus nach
pòg mise mo Shlànuighear ? Am bi aoibhneas air ban-
mhartaraich bhochd eile, a cas a chur ann an tòll nan
ceap anns an robh casan a' mhartaraich, Mr. Pkilpot,
air an teannachadh gu oruaidh roimpe ; agus nach bi
aoibhneas òrm-sa gu'm bi m'anam beò gu bràth ann an
àit na glòire sin gus an deachaidh Criosd agus na
h-Abstoil romham ? Am fàiltich muinntir eile teine
agus connodh, prìosan 'us f ògradh, fanaid agus sgiùrsadh
searbh, an-iochdmhor, na's mò na dh-fhàilticheas mise
Criosd agus glòir ! Nar leigeadh Dia."
Sàmhlaich glòir na rìoghachd nèamhaidh, ri glòir na
h-eaglais air an talamh, agus ri glòir Chriosd ann an
staid irioslachaidh. Nach mòr an t-òirdhearcas a ta
ann am fulangas Chriosd airson pheacach ; ach cia mòr
òirdhearcas Chriosd air 'àrdachadh air deas làimh
'Athar ! Is mòr àilleachd na h-eaglais an so, eadhon fo
bhnaireadh a peacaidh agus fo shàrachadh a naimhdean ;
ach cia mòr a h-àilleachd 'nuair a thig " Pòsadh an
Uain !" Nach b'iongantach Mac Dhè ann an " cruth
seirbhisich" air thalamh ! Faic è air a bhreith ann an
stàpull, 'us rèult a' dealradh os a cheànn, 's a' treòrach-
adh choigreach a dheanamh aoraidh dhà, 'us è sìnte ann
am prasaich fhuair an eich ; armailtean nèimh le 'n
òranaibh ceòlmhor, bìnn a' moladh uair a bhreith ! Faic
è, 'us è fathast 'n a leanabh, a' deasboireachd ris an àrd
luchd-teagaisg anns an teampull ! Faic arìst è, an
dèigh dhà tòiseachadh air a dhreuchd, a' tionndadh
uisge gu fìon, a' beathachadh mhìltean lo. beagan
bhuilinnean agus dà ìasg bheag, a' glanadh nan lobhar,
a' slànachadh an t-sluaigh thìnn, a' neartachadh nam
bacach, a' toirt lèirsinn do na doill agus a' toirt beò nam
marbh ! Cia iongantach è, matà, 'n a ghlòir nèamhaidh !
Ma bha 'leithid ' a ghearradh air gèugaibh, a leithid a
sgaoileadh air faluinnibh a sgeadachadh na slighe, agus
gach bèul ag èigheachd Hosanna/ 'nuair a bha Criosd
a' marcachd air asal astigh do lerusalem, ciod a their
'8 a nì sluagh 'nuair a thig è 'n a ghlòir air a chuairt-
eachadh le 'ainglibh !
Is è thubhairt an sluagh a chuala Criosd a' searmon
le Aignidhean Diadhaìdh . 333
achadh, soisgeil na rìoghachd, " Cha do labhair duine
riamh mar an duine so ;" ach is è their ìadsan a chì a
mhòrachd 'n a rìoghachd, " Cha n-fhacas riamh glòir
cosmhuil ris a' ghloir so." Ma " thuit" a naimhdean
" air an làr" 'nuair a thàinig ìad g'a ghlacadh ; ma
" chriothnaich an talamh," ma " reubadh brat-roinn
an teampuill," ma " dhorchaicheadh a' ghrìan," ma
" sgoilteadh na creagan," ma " dh'èirich cuirp nan
naomh às na h-uaighibh," agus ma dh'aidich an luchd-
coimhid air dhoibh na nithe uamhasach sin 'f haicinn air
uair a bhàis, " Gu fìrinneach b'e so Mac Dhe' ;■" O 1 cia
mòr an là sin air an èirich na mairbh uile gu seasamh
'n a làthair : air an là sin, " Aon uair eile fathast,
crathaidh e cha-n e an talamh amhàin, ach nèamh mar
an ceudna ;" air an là sin, spìonar a' ghrìan ud às na
spèuraibh, agus f àgar i-fèin 's a glòir dorch gu bràth ;
air an là sin, aidichidh gach teangaidh esan mar
Thighearn agus mar Rìgh ! Ma chàill am bàs agus an
uaigh an cumhachd, an dèigh dhà èirigh arìst, ma
" charuich aingeal a' chlach" air falbh " o dhorus" na
h-uaighe, a' cur " eagail air an luchd-coimhid" gus an
deachaidh " ìad 'an riochd mairbh," agus ag ìarraidh
orra 'dhol agus "ìnnseadh d'a dheisciobluibh gu'n
d'èirich Iosa o na mairbh," agus ma chaidh è suas air
nèamh fo'n sùil, cia mòr an cumhachd, an neart agus a
ghlòir a ta aige nis, agus a bhitheas againn-ne gu bràth
maille ris !
'Nuair dh'eirich Criosd suas gu glòir, thug è cumh-
achd do àireamh bheag, do iasgairean agus do phàill-
iunnaich (tent-makers) bhochd, na bacaich, na doill agus
na h-easlaintich a leigheas, pàosain 'fhosgladh, na
h-aingidh a sgrios,na mairbh a dhusgadh, agus iongantas
a chur air an naimhdean. Ach ! cia iongantach an
saoghal sin anns an dean gach aon oibrean a's mò na
ìad sin ! Nach cumhachdach searmonachadh an t-soisgeil
a' rànnsachadh amach dìomhaireachd a'chridhe, ag
irioslachadh nam peacach uaibhreach, a' taiseachadh a'
chridhe chruaidh, 's a' toirt air na h-aingidh criothnach-
adh : Seadh, a' toirt air ' daoine an droch leabhraichean
a losgadh, am fearann a reic agus teachd leis an luacli
'g a leigeil sìos aig cosaibh an t-searmonaiche ;' seadh,
334 Meòrachadh Nèamhaidh
ag ìompachadh mhìitean, agus " a' cur an t-saoghail
bun os ceànn ;" seadh, ma bheir teagasg an t-soisgeil
air gach seòrsa sluaigh o'n phrìosanach gu-ruig am
breitheamh air a' chaithir-cheartais, o'n bhaigear gu-
ruig am prionnsa, criothnachadh ; ma tha an cumhachd
agus an onoir so aig Criosd agus aig na naoimh air là
an irioslachaidh, agus air àm òrduichte am fulangais
agus am maslaidh air thalamh, cia mòr, matà, an làn
chumhachd, an làn onoir, agus an làn àrdachadh ann an
rìoghachd na glòire !
Sàmhlaich an t-atharrachadh glòrmhor a thig ort
mu-dheireadh, ris an atharrachadh ghràsmhor sin a
dh'oibrich an Spiorad air do chridhe anns a' bheatha
so. Is luachmhoire am fìor ghràine gràis a's lugha 'ta
annad na saoibhreas nan Innseachan. Cha n-'eil tog-
radh, no osnadh a bheir do chridhe an dèigh Chriosd,
nach luachmhoire dhuit na uile rìoghachdan an t-saogh-
ail so. Is è nàdur ath-nuadhaichte, fìor 'ìomhaigh
Dhe' ; Criosd a' gabhail còmhnuidh annainn ; agus
Spiorad Dhe a' fantuinn annainn.' Is gath soluis è bho
ghnùis Dhia ; sìol Dhè* a' fantuinn annainn, aon mhaise
chòir, cheart, rèusantach an anama : ag àrdachadh an
duine os-ceànn gach uaisleachd, 'g a ullachadh a chum
tlachd a Chruthaidheir a thuigsinn, chum a thoil a
dheanamh, agus a dhol astigh d'a ghlòir. Ma tha an
" gràine" so " de shiol mustaird" cho luachmhor, cia
luachmhor " craobh na beatha, a tha ann am meadhon
pàrraìs Dhè 1" Ma's luachmhor sradag de'n bheatha
spioradail nach dean ach cogadh an aghaidh truaillidh-
eachd, agus beagan mìann 'us osnaich a lasadh anns an
anam, cia glòrmhor tobar na beatha sin ! Ma theirear
gu'm bheil sinn cosmhuil ri Dia, 'nuair a dh-ìslichear
sìos sinn, agus a leònar, agus dh-atharraichear ar
cridheachan le f ìor aithreachas agus tròm bhròn airson
peacaidh, is cìnnteach gu'm bi sinn fada nan cìan na's
coltaiche ri Dia, 'nuair nach bi peacadh idir annainn.
Kach maiseach gradh 'us dèigh air nèamh ; ach !
cia maiseach nèamh fèin ! Nach milis an t-aoibhneas a
gheibhear an diugh anns na chì, na chluinneas agus na
chreideas sinn mu ghlòir nèimh ; ach cia mòr, milis an
t-aoibhneas, làn sheilbh air a' ghlòir sin ! Cia aoibh-
le Aignidhean Diadhaidh. 335
neach an Criosduidh 'nuair a gheibh è a chridhe 'blàth-
achadh, a' taiseachadh 's a' leaghadh sìos le bròn fo
smuaineachadh air a pheacadh agus air a mhi-thàingeal
achd. Bheir eadhon am bròn sin fèin gàirdeachas dhà
0, matà, ciod an gàirdeachas a gheibhear, an uair a ch\,
agus a ghràdhaicheas, agus a nì sinn aoibhneas, agus a
mholas sinn anns an tomhas a's àirde foirfeachd !
Smuainich annad-fèin, " Cia prìseil an t-atharrachadh
dhomh-sa 'bhi air mo thoirt o'n staid thruaillidh anns
an d'rugadh mì, agus ris an robh mì fuaighte le cleachd
adh, 'us mìle peacadh air mo cheànn ; agus na'n do
bhàsaich mì anns an staid sin, bha mì mallaichte gu
siorruidh ! nach iongantach m'atharrachadh gràs-
mhor, mì nis air m'fhìreanachadh o na ciontaibh
uamhasach sin uile, agus air mo shaoradh o na plàigh-
ean oillteil sin uile, agus air mo dheanamh 'n a m'
oighre air nèamh ! Nach tric a ghlaodh mis' amach 'us
mì gu tàingeil a' smuaineachadh air là m'ath-ghin-
eamhuinn, mo mhìle beannachd air an là sin ! gu-ma
beannaichte mo Thighearn, gu'm faca mis' an là sin J
Agus nach èigh mì mach air nèamh, nis a shìorruidh-
eachd bheannaichte ! agus gu-ma beannaichte mo
Tighearn a thug mise gu ruige so ! Nach d'rinn na
h-ainglean gàirdeachas airson m'ìompachaidh ! Is
cìnnteach gu'n dean ìad comh-ghàirdeachas maille rium
airson mo shonais agus mo shlàinte. Cha n-'eil ann an
gràs ach sradag bheag a thionailear suas às an luath,
sradag a ta còmhdaichte le feòil o shùil an t-saoghail,
agus air uairibh folaichte le truaillidheachd o mo shùil
fèin, ach cha bhi mo ghlòir sìorruidh neulach, no còmh-
daichte le ni sam-bith. Cha chuirear mo ' sholus fo
shoitheach, ach air sliabh, eadhon sliabh Shioin, sliabh
Dhè.' "
Aon uair fathast, samhlaich an t-aoibhneas a gheibh
thu shuas, ris gach roimh-bhl&s a thug an Spiorad dhuit
air, anns a' bheatha so. Nach d'f hoillsich Dia e-fèin
gu comharraichte air uairibh do d'anam,a'dòrtadhsileig'
ghlòir air ? Nach robh thu ullamh gu ràdh, " b'f heàrr
gu'm faigheadh m'anam sin an còmhnuidh !" Nach do
ghlaodh thu riamh amach leis a' mhartarach an dèigh
dhà feitlieamh fada le caoidh, " Thàinig è, Thàinig è !"
£36 Meòrachadh Nèamhaidh
Nach do mhothaich thu fo shearmoin shoilleir, bheò
mu nèamh, no fo mheòrachadh uaigneach mu 'n staid
neamhaidh, do spiorad trom, fànn ag ath-bheothachadh,
do chridhe crom fo sprochd a' suas-thogail a chìnn,
agus solus nèimh a' dealradh air d'anam ? Abair anis
annad-fèin, " Nach beag an t-eàrlas sin ann an coimeas
ris an làn oighreachd I Och ! cha n-'eil anns an t-solus
iongantach, aoibhneach so uile ach coinneal a' lasadh o
nèamh, a chum mis' a threòrachadh tre'n t-saoghal
dhorch so suas gu àit na glòire nèamhaidh. Ma ghlaodh
daoine diadhaidh, 'nuair a bha ìad air an sàr-lìonadh le
aoibhneas nèamhaidh, ' Stad a Thighearna, gu leòr, gu
leòr ; cha n-urrainn mì tuilleadh a ghiùlain !' cia làn,
matà, an t-aoibhneas a gheibh inis' air nèamh, 'nuair a
bhitheas m' anam cho comasach air Dia 'f haicinn agus
a mhealtuinn ; agus geda bhitheas an solus an sin mìle
cuairt na's mò na solus na grèine, is urrainn mo shùilean
amharc air le àrd aoibhneas gu bràth." No, mur
d'fhuair thusa fathast roimh-bhlàs dhiubh sin air
nèamh, (oir cha d'fhuair a h-uile creidmheach è,) oib-
rich gu maith gach taitneas agus gealladh nèamhaidh a
tha nis agad, a chum gu'n tuig thu na's feàrr na gheibh
agus na mhothaicheas tu an dèigh so.
II. Comharraichear amach anis ciainar dh-fhaodur
meòrachadh nèamhaidh a dhìon o chridhe seachranach.
Is \ nis d'obair àraid an so, do chunnart 'f haicinn gu
soilleir, agus treòraichidh sin thu gu leigheas freagar-
rach air do chunnart. Is è do cridhe fèin an cnap-bacaidh
a's miosa 'gheibhear ag oibreachadh an aghaidh do
mheòrachaidh nèamhaidh. Anns a' chridhe gheibhear
— Mì-thoil do'n dleasanas so, — no Faoin obair, — no
Ruith air falbh gu tric a dh-ionnsuidh nithe eile, — no
Grad sgur de'n dleasanas mu'n ceart a thòisichear air.
Ma's luachmhor leat idir sòlas a' mheòrachaidh so,
fèumaidh tu na h-uilc chunnartach sin a sheachnadh gu
cùramach, agus èirigh suas 'n an aghaidh gu duineil,
fìrinneach, dùrachdach, d\an.
1. Gheibh thu do chridhe mì-thoileach tòiseachadh
air an obair so ; cha n-'eil obair eile 's an t-saoghal air
am mì-thoiliche leis a' chridhe tòiseachadh na ì so.
aach iomadh leisgeul a ghabhas è I Nach iomadh rathad
le Aignidhean Diadhaidh. 337
seachnaidh a gheibh è mach ! Nach iomadh dàil 'us
teagamh 'us màirneal a nì è, eadhon an uair a tha è
dearbhte gur ceart an obair ì so I Their è riut " Cò aig
tha fhios an dleasanas so idir? no ma bhuineas an
dleasanas so do mhuinntir eile, cò is urrainn a ràdh
gu'm buin è dhuit-se ?" Their è riut, " So obair
mhinistearan aig nach 'eil tuilleadh ri dheanamh, no
obair do mhuinntir aig am bheil pailteas ùine 'n an
làimh fèin, ni nach 'eil agad-sa." Ma's ministear thu
their è riut, " Is è 'm meòrachadh nèamhaidh so dleas-
anas a' phobuill. Is leòr dhuit-sa meòrachadh amhàin a
chum ìadsan a theagasg, agus meòraicheadh ìadsan air
na chluinneas ìad." Mar gu'm b'è do dhleasanas
amhàin am biadh a dheasachadh dhoibh, a roinn orra,
agus ìad-fèin amhàin 'itheadh, a mhearbhadh agus a
bhi beò air gun thu-fèin blasad air aon chriomaig dheth.
Mur bac sin thu, gheibh do chridhe leisgeul làidir eile.
Labhraidh è riut air obair eile, no cuiridh è thu air
dleasanas àraid eile, oir is feàrr leis dleasanas air-bith
eile na'n dleasanas so. Theagamh gu'n abair è riut,
Tha dleasanais eile na's mò na so agad ri dheanamh ;
air an aobhar sin, fèumar am meòrachadh so 'fhàgail
gun deanamh gus am faighear ùin dhà. Is iad dleas-
anais f hollaiseach a's fèumaile, is è searmoinean ullach-
adh agus an searmonachadh a chum anamanan a
theàrnadh, a's àirde gairm dhuit na'm meòrachadh
uaigneach so." Mar gu'n abradh è nach 'eil ùin agad
gu cùram a ghabhail mu shlaint d'anama fèin, 'nuair a
bhitheas tu nis ag ullachadh airson anamanan muinntir
eile, no gu'm bheil do ghràdh do mhuinntir eile cho
mòr as gu'm faod, no gu'm fèum thu do shonas sìorruidh
fèin a dhearmad air an son ; no gu'm faod do theagasg
a bhi freagarrach, fèumail, tarbhach do shluagh eile,
ged nach dearbhadh tu thu-fèin idir leis an teagasg a
bheir thu dhoibh. Gun teagamh is è nèamh solus a's
feàrr a chum ar coinneal a lasadh leis, agus leabhar a's
feàrr is f hìach do gach searmonaiche ionnsuchadh, agus
na'n ionnsuicheadh ministearan an leabhar sin gu pailt,
gheibhteadh tuilleadh choinnlean nèamhaidh, — tuilleadh
shearmoinean nèamhaidh, — anns an eaglais. An uair
a gheibhear ar n-ionnsuchadh diadhaidh, agus ar
338 Mebrachadh Neamhaidh
spioradan diadhaidh, bithidh ar searmonachadh diadh-
aidh mar-an-cèudna, agus an sin ach ni h-anu gu sin,
faodar a radh gur diadhairean sinn da rìreadh.
Ach theagamh nach abair do chridhe, an dràst, aon
fhocal bàll-dìreach an aghaidh an dleasanais so,
gidheadh cuiridh è dàil anns an obair là an dèigh là, a'
sìor-ghealltuinn tòiseachadh oirre, an diugh 's am
màireach, ach fathast a' seasamh air ais uaipe ; no mu-
dheireadh, diùltaidh è thu bàll-dìreach, agus labhraidh
a mhì'thoil an aghaidh do rèusain. Is ànn mu thimchioll
a' chridhe 'thatar ag ràdh so uile, cho fad 's a gheibhear
feòlmhor è ; oir tha fios againn, cho fad 's a gheibhear
spioradail è, gu'n abair e-fèin gur 1 so obair a's mìlse
leis 's an t-saoghal.
Ciod a nithear ris anis, matà ? An dean thu è nis,
ma dh-\nnsear dhuit ? Ciod a dheanadh tu ri cùis eile
de'n t-seòrsa so ? " Ciod a dheanainn ri seirbhiseach
nach dean obair ? no ri each nach coisich leam ? An
cum mi suas ìad amhkin gu amharc orra ?" Matà, buin
gu fìrinneach, teànn, dìleas ri do chridhe fe'in. Na
leig leis a thoil fèin a ghabhail, ach gairm gu 'obair è.
Na gabh diultadh idir dheth. Cronaich è. Smachdaich
è airson a mhì-thoil. Dean ainneart air. Nach 'eil
cumhachd agad thairis air do smuaintibh fèin ? Nach
'eil comas meòrachaidh air 'fhàgail dhuit gu saor fo do
thoil fèin an so ? Is cìnnteach, ma fhuair thu nàdur
nuadh. gu'n tug Dia dhuit, maille ri sin, tomhas comais
air do smuaintean fèin a cheànnsachadh. An tràill thu
rìst do d' nàdur truaillidh ? Cleachd d ughdarras gun
dàil. Gairm astigh Spiorad Chriosd chum do chuid-
eachadh. Cha robh esan riamh agus cha n-'eil è mì-
thoileach a làmh a chur ri obair cho maith. Cha diùlt
è idir a chobhair dhuit ann an aobhar cho cliuiteach,
ceart. Abair ris, "a Thighearna, thug thu dhomh
rèusan a chum mo smuaintean agus m'aignidhean a
a stiùradh 's a riaghladh. Is ànn uait-fèin a fhuair
mise m' ùghdarras thairis orra, agus feuch, tha ìad anis
a' dihltadh ùmhlachd a thabhairt do d'ughdarras fèin.
Dh'àithn thu dhomh an gairm gu obair a' mheòrachaidh
nèamhaidh, ach bhreab ìad a'm' aghaidh, rag-dhiùlt ìad
an dleasanas. Cuidich mis', a tliighearna, chum an
le Aignidhean Diadhaidh. 339
i-ùghdarras a thug thu dhomh a gnàthachadh gu glic.
Ho ! cuir anuas do Spiorad chum gun deanar leis gu
h-èifeachdach an cridhe so è"igneachadh gu làn ùmh-
lachd a thoirt do d'àithn, agus gu'm bi do thoil-sa air a
deanamh leis." An dèigh sin chì thu gu'n gèill do
chridhe gu taitneach, gu'm fuadaichear air falbh a
mhì-thoil, agus gu'n dean è obair a' mheòrachatdh
nèamhaidh gu h-ùmhal, toileach, suilbhir.
2. Gabh an aire nach leig thu le do chridhe do mheall-
adh ìefaoin obair, no d'ùin luachmhor a chaitheamh ri
dìomhanas, 'nuair bu chòir dhà 'bhi ri meòrachadh glan,
taitneach, èifeachdach. Theagamh, 'nuair a gheibh thu
uair gu meòrachadh, gu'n leig do chridhe seachad ì,
mu'n tòisich è le dùrachd shuidhichte air an obair. Tha
dleasanas a dheanamh, mar sin gu mi-chùramach, leisg,
mar nach deanamaid idir è ; agus millidh è air mòran,
cho maith ri dearmad dleasanais. An so, matà, bitheadh
do shùil a ghnàth air do chridhe, dean faire thairis air.
Ts fearr dhuit sealltuinn air meud 'us buaidh, 'us luach
an dleasanais a nithear na ris an ùin a chaithear ris.
'Nuair a chì thu obair air a deanamh le do sheirbhiseach,
faodaidh tu ìnnseadh co dhiubh a bha, no nach è
dìchiollach ris an obair a thug thu dhà. Feòraich
dhìot-fèin, " Cia lian de m'aignidhean a ta nis air an
làn-oibreachadh ? (Faic Caib. XIV. — Ear II.) Am
bheil mì nis na's fhaisg' air nèamh ?" Na abair idir,
" Tha mo chridhe-sa cho faoin, dìomhain, is feàrr
dhomh leigeil leis." Ma ni thu sin, fuadaichidh tu gach
ùmhlachd spioradail air falbh uait-feln. Cuimhnich
cha n-'eil na cridheachan a's fearr air an naomhachadh
ach amhàin ann an cuid, agus an lorg sin, diùltaidh ìad
cho fad 's a gheibhear feòlmhor ìad. Ach gu-ma feàrr
leat-sa ceart-smuaineachadh air do nàdur truaillidh
fèin; agus a' cheart aire 'thoirt nach fhaod togradh
peacach air-bith àithn Dhè a thilgeil seachad, agus
nach leisgeul aon pheacadh airson peacaidh eile ; agus
gu'n d'òrduich Dia meadhonan a chum ar n-aignidhean
a dhùsgadh gu smuaineachadh air-fèin ; agus is meadhon
f ìor shònruichte, fìor èifeachdach rèusanachadh ruinn-
fèin, agus smuaineachadh annaiun-fèin air dleasanas a'
mheòrachaidh nèamhaidh, a chum ar gràdh a bheoth-
340 Meorachadh Neamhaidh
achadh agus a mheudachadh. Air an aobhar sin, lean
thusa air an dleasanas so gus am blàthaichear do
chridhe le gràdh do Dhia, ceart mar a leanadh tu air
thu-fèin a gharadh aig an teine 'us tu fuar, gus am
fàsadh tu blàth. Oibrich gu dlùth, dìleas, dìchiollach,
gus am beothaichear do ghràdh 's an dèigh sin,
co-èignichidh gradh thu gu do dhleasanas a dheanamh
gu taitneach, suilbhir, pailt.
3. Gheibh thu do chridhe air uairibh a 1 lèum air
falbh o do mheòrachadh nèamhaidh, gu nithibh eile.
Seallaidh è null 's anàll ri iomadh ni eile, coltach ri
seirbhiseach mi-chùramach, sgaomach a thogas a
cheànn de 'obair gu labhairt ris gach neach a ghabhas
seachad. 'Nuair nach bu chòir ni sam-bith eile 'bhi
agad air d'ìnntinn ach nèamhfèin, bithidh do chridhe
nis a' smuaineachadh air do ghairm, no air do thriob-
laidibh, no air d'uireasbhuidh, no air gach eun, no
craoibh, no àit a chithear leat. Cha n-'eil leigheas air
an t-seachran so ach an leigheas a chaidh ainmeachadh
cheana, eadhon faire agus ainneart, no cednnsachadh.
Abair ri do chridhe, " Dè so ! an tàinig mis' an so leat
a smuaineachadh air mo ghnothach saogbalta, air
muinntir, air àitean, air naigheachdan, no air dìomhanas,
no air ni sam-bith ach nèamh, air am feothas ? ' Nach
urrainn thu faire a dheanamh aon uair ? Am b'àill
leat an saoghal so 'f hagail agus còmhnuidh a ghabhail
maille ri Criosd gu bràth air nèamh, agus nach builich
thu ' aon uair' air còmhnuidh maille ri Criosd ann am
meòrachadh ? An è sin do ghràdh do d'charaid ? Nach
mò na sin, do ghràdh do Chriosd agus do d'ionad-
còmhnuìdh sìorruidh, beannaichte ?" Is fuilteach, lon-
ach eunlaith do smuaintean seachranach ; ma leigeas
tu leo uair do mheòrachaidh nèamhaidh a shlugadh
suas, sluigidh ìad suas beatha agus aoibhneas do
smuaintean. Air an aobhar sin, ruaig air falbh o d'ìob-
airt ìad, agus cum do chridhe gu teànn air an obair.
4. Is dòigh eile air an dean do chridhe do mhealladh,
an obair mheòrachaidh a ghrad-chrìochnachadh mu'n
ceart a thòisicheas ì annad. Faodaidh tu sin aithneach-
adh gu soilleir aig dleasanais eile. Nach tric, aig
d'hrnuigh uaignich, a gheibh thu do ohridhe a' cur
le Aignìdhean Diadhaidh. 341
cabhaig 1 ort, a dìan-ìarraidh ort a gearradh goirid agus
sgur dhì? Mar sin, matà, aig do mheòrachadh nèamh-
aidh, bithidh do chridhe sgìth de'n obair, agus caisgidh
è do chèum nèamhaidh, mu'n ceart a bhlàthaichear thu.
Ach smachdaich thusa do chridhe ann an ainm Dhè,
thoir gu làn ùmhlachd è, agus na fàg obair oho mòr leth-
dheante. Abair ris, " A chridhe amaidich ! agìarraidh
dèirce car ùine, agus falbh mu'm faigh thu ì, nach
obair chàillte dhuit sin ? Ma stadas tu mu'n ruig thu
do cheann-uidhe, naeh bi do thurus dìomhain ? Thàinig
thu an so fo dhòchas sealladh 'f haotuinn de 'n ghlòir a
shealbhaicheas tu rnar oighreachd, agus an stad thu
faisg air mullach an t-slèibh, agus an tionndaidh thu air
d'ais mu'n gabh thu sealladh air ? Thàinig thu an so
'an dòchas labhairt ri Dia, agus am falbh thu mu'm
faic thu è ? Thàinig thu chum thu-fèin ionnlad ann an
sruthaibh an t-sòlais, agus a chuni na crìche sin, chuir
thu dhìot rùsg do smuaintean talmhaidh, agus am pìll
thu air falbh anis gun bheantuinn ach amhàin ri bruaich
na h-aimhne beò ? Thàinig thus' an so ' a ghabhail
beachd' air ' tìr a'gheallaidh,' na falbh, matà, gus am
faigh thu l aon bhagaid fhìon-dhearcan' a dh-f heuchas
tu do d'bhràithribh, chum am misneachadh Faiceadh
ìad, le aoibhneas do chridhe, gu'n do bhlais thu air an
f hion ; faiceadh ìad o shuilbhireachd do ghnùis' gu'n
robh thu air d'ùngadh leis an ola ; faiceadh ìad o
chiùineachd do nàduir agus o mhìlseachd do bhriathran,
gu'n robh thu air do bheathachadh leis a' 'bhainne'
agus leis a' ' mhil.' Is teine nèamhaidh so a leaghas do
chridhe reòta, a ghlanas è, agus a ni spioradail è, ma
gheibh è ùin gu oibreachadh air d'aignidhean." Mar
sin, lean air an obair, gus am faighear rud-eigin a dhean-
amh, gus am bi clo ghràsan air an oibreachadh, d'aig-
nidhean air an dùsgadh, agus d'anam air a bheò-ùrach-
adh leis na taitneasaibh a ta shuas ; no, mur ruig thu
air na nithibh sin uile, aig aon àm, thoireadh sin ort an
ìarraidh na's dùrachdaiche air àm eile. " Is beannaichte
an t-òglach sin, a gheibh a Tighearn, ri àm dha teachd,
a' deanamh mar sin." Mata 24. 46.
342 C&mhradh Diadhaidh
Caibdeil XVI.
Còmhradh Diadhaidh a 1 Mheòrachaidh Nèamhaidh, no
Meorachadh nèamhaidh air a dheanamh, no air a
chleachdadh ; agus an òbair air a comh-dhunadh.
Agus anis, a lèughadair, bi gach là ag oibreachadh
do ghràis air a lughad, araon air meòrachadh agus
ùrnuigh arèir nan seòladh a thugadh dhuit anns na
Caibdeilibh roimhe so. Teich air falbh gu àit uaig-
neach air-chor-eigin, air an àm a's feàrr a fhreagras
dhuit, a' tilgeil uait d'uile smuaintean talmhaidh, cho
stòlda, cho beò-dhùrachdach, iriosal 's a ghabhas dean-
amli, agus seall suas gu nèamh, a 1 cuimhneachadh an sin
air d'fhois shìorruidh. Ionnsuich cho cìnnteach 'us
cho òirdheirc 's a tha d'fhois. Eireadh d'anam suas o
nithibh faicsinneach gu nithibh brìghmhor a' chreidimh,
a' sàmhlachadh nan aoibhneas nèamhaidh ris na h-aoibh-
neasaibh aimsireil ,uair mu seach ri grad ùrnuigh agus
fèin-labhairt, no 'g an deanamh ameasg a ch^ile, a' tag-
air do chùis gu h-iriosal ri Dia, agus gu làn-dhùrachdach
ri do chridhe fèin, — a' sìor-thagair mar sin, gus an
lìonar do chridhe le sealladh beò, blàth, aoibhneach air
nithibh nèamhaidh, gus nach clodan talmhaidh thu, na's
fhaide, ach deàrsadh nèamhaidh, gus am faighear thus'
am peacach dearmadach, a ghràdhaich an saoghal, anis
a' gràdhachadh Dhè gu beò, blàth, gus am bi an gealtair
air a thionndadh gu Criosduidh trèun, dìleas, rùnach
gun eagal ; gus an atharraichear do bhròn agus do
mhulad gun fhèum, gu làn aoibhneas. A dh'aon
f hocal, gus an tagair thu do chridhe bho thalamh gu
nèamh ; o chuideachd thalmhaidh gu gluasad maille ri
Dia, agus gus am faod thu do chridhe, 'us è aoibhneach,
a shìneadh anis air d'fhois, mar ann an uchd Chriosd,
agus do mheòrachadh a' labhairt air d'fhois shìorruidh,
arèir an t-seòlaidh a bheirear dhuit anis, a chum do
chuideachadh. Meòraich agus labhair riut-fèin mar so : —
"0 m'fhoisl Cia milis d'fhuaim 'us d'ainm ! Is
ceòl bìnn thu do mo chluais I Deoch-urachaidh mo
a' Mheòrachaidh Nèamhaidh. 343
chridhe, a' taomadh air mo spiorad, agus a' ruith tre
uile chuislibh m'anama ! M'f hois ! cha n-è fois
cloiche air an talamh, no fois a'ohuirp so anns an
uaigh, no idir an fhois a dh-ìarras an saoghal feòlmhor.
m' f hois bheannaichte ! 'nuair naoh ' sguir sinn a là
no dh'oidhche, a ràdh, is Naomh, Naomh, Naomh an
Tighearn Dia Uile-chumhachdach. 'Nuair a gheibh
sinn fois o'n pheacadh, ach cha n-ann o aoradh ; o
f hulangas agus o bhròn, ach cha n-ann o aoibhneas ! O
mo là beannaichte ! 'nuair a gheibh mise fois maille ri
Dia ! 'nuair a ghabhas mì tàmh ann an uchd mo Thigh-
earna ! 'nuair a gheibh mì fois ann an aithneaohadh,
ann an gràdhachadh, ann an deanamh gàirdeachais, ann
am moladh , 'nuair a bhitheas m'anam agus mo chorp
iomlan a'làn-mhealtuinn Dhè uile choimhlionta ! 'nuair
a làn-ghràdhaichear mise le Dia, neach a's gràdh
fèm, agus a ghabhas è fois 'n a ghràdh dhomh-sa, mar
ghabhas mise fois ann mo ghràdh dhà-san, agus a ni è
gàirdeachas thairis òrm le aoibhneas, agus gàirdeachas
thairis òrm le ceòl, agus a ni mise gairdeachas ànn-san !
" Cia fagus an là fìor bheannaichte, fìor aoibhneach
sin ! Tha è 'teachd gu grad. 'An tì a ta *ri teachd,
thig è, agus cha dean è moille'. Ged shaoilear gu'm
bheil mo Thighearn a'cur dàil 'n a theachd, fathast
tamull beag, agus bithidh è an so. Nach goirid beagan
cheudan bhliadhnachan an dèigh dhoibh a dhol seachad?
Cia cìnnteach a chithear a chomharradh ! Cia grad a
ghlacas è an saoghal mi-chùramach, eadhon ' mar thig
an dealanach o'n àird an ear, agus a dhealraicheas e gus
an àird an ìar,' bithidh teachd mo Thighearna'' Thar
leamn gu'n cluinn mi nis fead a thrompaid ! Thar
leam gu'm faic mì nis 'e 'teachd le neulaibh,' air a
chuairteachadhle 'ainglibh, ann am mòrachd agus ann an
glòir !
pheacacha gun chùram ! Ciod a ni sibh anis ?
Càit am folaich sibh sibh-fein ? Ciod a dh-fholaicheas
sibh? Dh'fhalbh na beànntan. Chaidh na nèamhan
agus an talamh, a bh'ànn, seachd. Sgrios an teine
mìllteach na h-uile nithe ach sibh-fèin, a dh-fhè*umas
a bhi mar chonnadh gu bràth. na'n gabhadh sibh
losgadh às cho luath ris an talamh ; agus leaghadh às
344 Còmhradh Dìadhaìdh
mar rinn na nèamhan ! Ah ! is dìomhain an ìarrtas sin
anis! B'è an t-Uan fèin bhur Caraid ; ghràdhaicheadh
è sibh; threòraicheadh è sibh, agus anis shaoradh è
sibh ; ach cha b'àill leibhs' è roimhe so, agus anis tha è
ro anmoch. Tha è ro anmoch èlgheachd, ' a Thigh-
earn,' a Thighearna' ; ro anmoch, ro anmoch, a dhuine !
Cuime 'sheallas tu mu-n-cuairt ? Cò is urrainn do
theàrnadh ? Càit an ruith thu ? Cò is urrainn do
dhìon ? thruaghain, sgrios thu thu-fèin !
" Anis, a dhaoine naomh, beannaichte, a chreid 's a
ghèill ! ÌSo crìoch bhur creidimh agus bhur foighidin.
So an t-àit a dh'ìarr sibh, so an onoir ris an dh'fheith
sibh. An aithreachas dhuibh anis gach sàrachadh,
gach bròn, gach trioblaid a dh'f huilig sibh, agus gach
fèin-àicheadh 'us cèum naomh a rinn sibh ? Am bheil
deòir bhur n-aithreachais anis searbh no milis ? Faicibh
ma Breitheamh 'us fìamh-ghàir' air ruibh ! gràdh 'n a
ghnùis ! na tiodalan, Fear-saoraidh, Còmpanach, Ceànn,
sgrìobhte air 'aoduinn a's gradhaich' agus a's dealraiche
snuadh. Eisd ! ghairm è sibh, ag ìarraidh oirbh seas-
amh an so ' air a làimh dheis.' Na bitheadh eagal òirbh,
oir sin an t-àit àrd anns an ' cuirear a chaoraich fèin'.
cia aoibhneach an fhàilt ! ' Thighibh, a dhaoine
beannaichte m'Athar-sa, sealbhaichibh' mar oighreachd
an rìoghachd a ta air a deasachadh dhuibh o leagadh
bunaite an domhain.' Gabhaidh è air làimh sibh, tha 'n
dorus fosgailte, is leis-fèin an rìoghachd, agus uime sin,
is ì bhur cuid-sa : sin bhur n -àit an làthair a rìgh-
chaithreach ! Gabhaidh an t-Athair ruibh mar chèile
sgìamhach a Mhic, agus fàiltichidh è sibh gu crùn na
glòire. Ciod-air-bith cho neo-airidh sibh, feumar bhur
crùnadh. So an ni a chnuasaich saor ghràs teàrnaidh,
so rùn a' ghràidh shiorruidh. ghràis bheannaichte !
O ghràidh bheannaichte ! mar dh-èireas gràdh 'us
gàirdeachas ! Ach cha n-urrainn mise càinnt a chur air,
cha n-urrainn mis' a mheasrachadh. ' Is ro iongantach
an t-eòlas so air mo shon : tha e krd ; cha ruig mi air.
" So an t-aoibhneas sin a chaidh cheannach le bròn,
so an crùn a chaidh cheannach leis a' chrànn-chèusaidh.
Ghuil mo Thighearn, chum gu'n tiormaichteadh mc
dheòir-sa nis air falbh. Dh'fhuilich è, chum gu'n
o? Meòrachadh Nèamhaidh. 345
dearmainn-sa gàirdeachas anis. Chaidh a thrèigsinn,
chum nach trèigteadh mis' anis. Bhàsaich è roimhe so,
chum gu'm mairinn-sa beò anis. thus' a shaor thròo-
air, a's urrainn truaghan cho suarach àrdachadh I A
nasgaidh thu dhomh-sa, ged bu daor thu do Chriosd !
Is è saor ghràs a ròghnaich mise, 'nuair a dh'f hàgadh
mìltean. Mo chompanaich 's a' pheacadh a' losgadh
ann an ifrinn 'us mise ri gairdeachas an so ann am fois !
Mise beò an so maille ris na naoimh sin uile ! cia
sòlasach mo choinneamh ri mo sheànn luchd-eòlais, —
ìadsan a bha tric ag ùrnuigh leam, a' guil leam agus a'
fulang maille rium, agus a labhair rium gu tric air an
là 's air an àit so 1 Chì mì cha b'urrainn an uaigh bhur
cumail ìnnte. An gràdh sin a shaor mise, shaor è
sibhse mar-an-cèudna.
" Cha chosmhuil so ris na bothanaibh creadha, na
prìosanaibh, na tighean-còmhnuidh truagh anns an robh
sinn air thalamh. Cha chosmhuil an guth aoibhneis so
ris na seànn ghearanaibh, na cneadaibh 's an osnaich a
bh'againn. Cha chosmhuil am moladh bìnn so ris an
fhanaid agus ris a' chàineadh, no ris na mionnan agus
na mallachdan a chuala sinn air thalamh. Cha chos-
mhuil na cuirp so ris na cuirp a bh'againn, no na h-anam-
anan so ris na h-anamaibh a bh'againn, no a' bheatha
so ris a' bheatha bh'againn. Chuir sinn dhìnn an t-àit,
an staid, an t-aodach, na smuaintean, a' chàinnt agus a'
chuideachd sin a bh'againn. Roimhe, bu lag, suarach
iomadh aon de na naoimh, cho uaibhreach, frionasach,
as gu tric gur gànn a dh-aithnicheadh neach ciod an
gràs a bha aige : ach cia glòrmhor anis gach aon de na
naoimh, — gach aon bu shuaraiche dhiubh roimhe ! Càit
anis am bheil an corp peacaidh leis an robh ìad-fein 'us
muinntir eile mu-n-cuairt doibh gu tric air an sgìtheach-
adh ? Càit anis am bheil na barailean caochlaideach
sin, na h-ainmean tàireil sin, na roinnean fearg^ach sin,
na h-ìnntinnean brosnaichte, gach sealladh coimheach
'us dìteadh neo-charranntach leis an robh sinn air ar
buaireadh roimhe? Cha n-'eil againn anis ach aon
bharail, aon ainm, aon chridhe, aon tigh agus aon ghlòir.
O cia milis an rèite ! 'Aonaidh bheannaichte ! Cha n-'eil
aais amaideachd annainn ni's mò, no aineolas a chuireas
346 Còmhradh Diadhaidh
eas-onoir air an t-soisgeul. Cha deanar ni's mò tuir-
eadh airson fulang nan naomh, no airson sàrachadh na
h-eaglais. Cha deanar caoidh thairis air fulang chàird-
ean, cha deanar guil aig leabaidh am bàis, agus cha
silear deòir aig an uaigh. Cha n-fhaigh thu gu bràth
do bhuaireadh aon uair eile le Sàtan, leis an t-saoghal,
no le d'fheòil fèin. Tha do thinneas, do phìan 'us do
bhròn air an leigheas gu lèir. Cha luchdaich do chorp
thu ni's mò le anmhuinneachd agus sgìos. Cha bhi
agad ni's mò ceànn, no cridhe goirt, acras no tart, cadal
no saothair. Dh'f halbh ìad sin uile uait gu bràth !
" nach cumhachdach an t-atharrachadh so ! M\
nis air m' àrdachadh o'n òtrach gu caithir rìoghail ;
o chuideachd nam peacach gèur-leanmhuinneach gu
comunn molaidh nan naomh ! Bho chorp truaillidh gu
corp a ' dhealraicheas mar shoilleireachd nan spèur !'
Bho mhothachadh air feirg Dhè, gu Dia a làn-mhealtuinn
ann an gràdh ! Bho m' uile theagamhan agus m' eagalan,
a dh-ionnsuidh na h-oighreachd a dh-f huadaicheas gach
teagamh fada uam ! Bho m' uile smuaintean uamhasach
air a' bhàs, a dh-ionnsuidh na beatha aoibhnich so !
m' atharrachadh beannaichte ! Soraidh leat anis a pheac-
aidh, agus a bhròin, agus a bhàis gu bràth ! Soraidh le
mo chridhe creagach, uaibhreach, mì-chreideach ! Sor-
aidh le mo chridhe collaidh, talmhaidh, feòlmhor, agus
fàilt anis air mo nàdur fìor naomh, fìor nèamhaidh !
Soraidh leat 'aithreachais, a chreidimh, agus a dhòchais ;
agus fàilt ort-fèin a ghraidh, a ghàirdeachais agus a
mholaidh ! Bithidh agam anis foghartorach gun treabh-
adh, gun chur, gun chlìathadh ! Bithidh m' aoibhneas
gun searmonachadh, gun ghealladh ! na h-uile nithe
agam bàll-dìreach o ghnùis Dhè* fein 1 Is iomadh measg-
adh a gheibhear anns an t-sruth, ach is aoibhneas glan
a gheibhear anns an tobar fèin. An so cuairtichear m\
leis an t-sìorruidheachd, agus bithidh mì beò gu bràth,
ag àrd-mholadh an Tighearna ! Cha n-fhàs m'aoduinn
preasach, cha n-f hàs m'f halt lìath ; oir cuiridh ' an
corp truaillidh so neo-thruaillidheachd uime,' agus cuir-
idh ' an corp bàsmhor so neo-bhàsmhorachd uime/ agus
' sluigear suas am bàs le buaidh ! bhàis, c'àit am
bheil' anis ' do ghàth ! uaigh, o'àit am bheil' anis ' do
a' Mhèorachadh Neamhaìdh. 347
bhuaidh !' Cha ruith là m' aonta de'n bheatha so gu
bràth 1 Cha chuirear dragh òrm ni's mò le smuaintibh
air uamhas a' bhàis ! Cha n-fhuaraichear m' aoibhneas
le eagal a chall ! An dèigh do iomadh, iomadh, iomadh
mìle lìnn a dhol seachad, cha bhi mo ghlòir ach a tòis-
eachadh ; agus an dèigh do iomadh ceud mìle lìnn
tuilleadh gabhail seachad, cha n-fhaisge crìoch mo
ghlòire. Is àrd ghrian gach là, is foghar gach mìos, is
gàirdeachas gach bliadhna, is làn-aois neartmhor, aoibh-
neach gach lìnn, agus is aon sìorruidheachd so uile !
shìorruidheachd bheannaichte ! glòir mo glòir' ! iomlan-
achd m'iomlanachd !
" Ah ! nis, a chridhe lùnndaich, thromsanaich, nach
màll, fuar a gheibhear thus' a' smuaineachadh air là
d'ath-bheothachaidh so! An fheàrr leat suidhe sìos anns
a' phòll, na gluasad ann an lùchairt Dhe ? Am bheil
thu nis a' cuimhneachadh air do ghnothach aimsireil,
no 'smuaineachadh air d' ana-mìann, air do thait-
neas talmhaidh, no air do chòmpanaich aighearach ?.
An fheàrr a bhi bhos an so, na shuas. maiile ri Dia ?
Cò cuideachd a's feàrr ? Cò taitneas a's mò ? Tiugainn,
tiugainn ; uam do leisgeul, uam do dhàil. Tha Dia
anis ag àithneadh dhomh-sa, agus tha mis' anis ag àith-
neadh dhuit-sa. Tog ort, matà, crioslaich suas do
leasrach. Dìrich an sliabh. Seall mu-n-cuairt duit le
creidimh agus cùram. Na seall air d'ais air sligh an
fhàsaich, mur ann gu smuaineachadh cho glòrmhor,
maireannach 's a tha an rioghachd a ta shuas, agus gu
thuigsinn na's feàrr cho taitneach 's a tha ì seach fasach
sin na h-ulartaich. Sid shuas glòir d'Athar ! Sid,
n'anam ! an t-àit gus an giùlainear thusa, 'nuair a
Jhealaicheas tu ris a'chorp so ; agus an dèigh do
chumhachd do Thighearna an corp so a thogail suas o'n
uaigh, agus thu-fèin 'us esan aonadh arìst ri 'chèile,
bithidh sibh, — m' anam agus mo chorp, — beò gu bràth
maille ri Dia. An sid chithear an ' Ierusalem Nuadh'
ghlòrmhor, na geatachan neamhnuideach, na bunaitean
neamhnuideach, na sràidean òir, agus an t-ùrlar òir a's
soilleire dreach. Cha bhi fèum an sid air a' ghrein ud
a tha nis a' soillseachadh an t-saoghail so ; dealraichidh
tu-fèin cho soilleir ris a ghrèin ud. Is è Dia fèin a'
848 Còrrìhradh Diadhaidh
ghrìan, agus is è Criosd fèin an solus an sid, agus 'n a
sholus gheibh thusa solus.
m'anam ! am bheil thus' ' a' cur 'an amharus
gealladh Dhè le mì-chreidimh?' Is mòr m'amharus ort.
Na'n do chreid thu gu làn anns a' ghealladh, bhiodh tu
air do lìonadh leis na's mò na tha thu. Nach 'eil è
agad fo làimh-sgiìobhaidh, fo sheula agus fo f hocal Dè ?
An urrainn Dia brèug a dheanamh? An urrainn an
Tì, a's è an fhìrinn fèin, a bhi brèugach? Carson a
ghealladh è dhuit na's mò na 's àill leis a choimhlionadh ?
An f heàirrd Dia thus' a mhealladh le brosgul ? Na bu
dàna dhuit an Dia glic, cumhachdach, fìrinneach a
choireachadh. Nach iomadh gealladh a bha air a
choimhlionadh dhuit ann an gniomh d'ìompachaidh !
An abair thu gu'n tig foeal meallaidh o Dhia?
thus 1 , a chridhe thruaigh an as-creidimh ! Nach tug
Dia dhuit gealladh air fois, agus an ditilt thu è ? Faod-
aidh do shùilean, do chluasan, agus do chàilean uile do
mhealladh, ach cha dean gealladh Dhè do mhealladh.
Is cìnntiche dhuit gealladh Dhè, sgrìobhte 'n a fhocal,
na ged chitheadh tu è le do shùilibh, no ged làimhsich-
eadh tu è le do làmhan. An cìnnteach thu gur beò thu,
no gur è so an talamh air am bheil thu a'd' sheasamh,
no gu'm bheil do shùilean a' faicinn na grèine ? Cho
cìnnteach sin tha uile ghlòir so nan naomh; cho
cìnnteach sin bithidh mise na's àirde na rèultan nan
speur ud, agus beò gu bràth anns a' bhaile naomh, agus
seinnidh mi cliù m'Fhear-saoraidh gu h-aoibhneach,
ait ; mur bi mì air mo dhùnadh amach le mo ' dhroch
cridhe m\-creidimh' so, a' toirt òrm imeachd air falbh
o n Dia bheò.
" Agus am bheil an fhois so cho milis 'us cho
cìnnteach sid ? Ciod, matà, is cìall do mhi-chùram an
t-saoghail? An aithne dhoibh ciod a tha ìad a'
dearmad? An cual' ìad riamh mu 'timchioll, no 'm
bheil ìad 'n an cadal, no marbh ? An aithne dhoibh
gu'm bheil an crùn rompa, 'us ìad-fèin gun aon chèum
'n a dhèigh, no fathast a' ruith air dìomhanas ? Nach
gòrach ìad a' stad 's a' tional cho dìan air an t-sligh,
'us ìad a' greasad gu luath gu saoghal eile, agus an
6onas sìorruidh ann am mòr chunnart. Na'n robh aon
d" Mheorachaidh Nèamhaidh. 349
srad rèusain aca, cha reiceadh ìad am fois air faoin
obair, cha reiceadh \ad an glòir air dìomhanasaibh
saoghalta, no idir nèamh air taitneasaibh peacach. A
dhaoine truagh I na'n tugadh sibh fainear bhur
cunnart, an sin bu shuarach leibh gach greìm meallaidh
dhiubh sin ? Gu-ma beannaichte gu bràth an gràdh
sin a shaor mise o'n dorchadas mhealltach so ?
" Thig na's faisge fathast, m'anam ! le do ghràdh
a's dùrachdaiche ceum. So dhuit gnothach air an
oibrich è, rud-eigin a's fhìach dhuit a ghràdhachadh.
faic an àilleachd a chithear an so ! Nach 'eil gach
maise 's an t-saoghal cruinn an so ! Nach mì-dhreach
gach àilleachd eile ! Am fèumar do ghairm anis gu sin
a ghràdhachadh. So dhuit anis cuilm mhilis air a
sgaoileadh fo do shùilibh do uile chumhachdan d'anama ;
agus am feumar ìarraidh ort beathachadh oirre ? Agus
nach urrainn thu an Dia sin, an Criosd sin, a' ghlòir sin
a ghràdhachadh, a ta cho f ìor airidh air gràdh ann an
tomhas gun tomhas, — gU neo-chrìochnach ? Gràdh-
aichidh tu do charaid, a chionn gu'm bheil gràdh aige
dhuit, agus nach 'eil gràdh do charaid cosmhuil ri
gràdh Chriosd ? Cha n-urrainn guil, fuil, no fulang do
caraid, socair a thabhairt duit, no do dheòir 'us do bhàs
fèin a chasgadh, ach tha àrd chumhachd slànachaidh
nach dìobair a chaoidh, anns na deòir agus anns an
fhuil a thuit o phearsa do Thighearna.
" m'anam ! ma's airidh gràdh, agus ma ghinear
gràdh le gràdh, cia do-mheasraichte an gradh a ta
romhad an so ! Taom amach uile stòras d'aignidhean
an so, ach is ro bheag ìad uile. Hò ! nach robh tuil-
leadh ànn ! Hò ! nach robh è mxle cuairt na's mè !
Fritheil Dhà-san an toiseach, a fhritheil dhuits' an
toiseach. Faigheadh E ceud-ghin agus neart d'anama,
a thug a neart agus a bheatha fèin ann an gràdh air do
shon-sa. m'anam, an gràdhaich thu òirdhearcas ?
Sid agad tìr an t-soluis ! So tìr an dorchadais. Sid
agad na rèultan a' boillsgeadh, a' ghealach a' dealradh,
agus a' ghrìan a' deàrsadh ; ach is beag ìad sin uile,
cha n-'eil ìad ach mar lòchrain an crochadh air taobh«
muigh tigh d'Athar, a chum do shligh a shoillseacliadh
dhuit, f had 's a bhitheas tu ag imeachd tre 'n t-saoghal
350 Oòmhradh Diadhaidh
dhorch so : ach is beag is aithne dhuit an sonas agus
a' ghlòir a ta air a thaobh-stigh 1 An gràdhaich thu
freagarrachd ? Cò is freagarraiche na Criosd ? A
dhiadhachd agus a dhaonnachd, a lànachd agus a
nasgaidheachd, a dheònachd agus a sheasmhaohd, ìad
sin uile a' sìor-èigheachd gur è caraid a's freagarraiche.
Ciod is freagarraiche airson do thruaighe na tròcair ?
Ciod is freagarraiche airson do pheacaidh agus do
thruaillidheachd na onoir 'us iomlanachd na naomh-
achd ? Ciod an t-àit a's freagarraiche air do shon na
nèamh ? Am bheil an saoghal so ag còrdadh ri do
mhìann ? Nach 'eil gu leòr agad deth ? No, an gràdh-
aich thu buannachd agus dlùth dhàimh ? Càit am faigh
thu buannachd a's feàrr na gheibhear air nèamh, no
dàimh a's dlùithe na gheibhear an sin.
" An gràdhaich thu fear-eòlais ? Ged nach f haca do
shùil do Thighearn riamh, chuala tu a ghuth, fhuair
thu gu tric a bheannachd, agus bha thu beò 'n a uchd.
Theagaisg è dhuit eòlas ort-fèin agus air-fèin ; dh'f hosg-
ail è dhuit a' cheud uinneag sin tre 'm faca tu an rathad
glan astigh do nèamh. An dì-chuimhnich thu 'nuair a
bha do chridhe mi-chùramach, agus a dhùisg è dhuit e ;
cruaidh agus a thaisich è dhuit e ; fuar, agus a bhlàth-
aich è dhuit è ; rag, agus a thug è air geilleadh ; ann an
sìth ris a' pheacadh, agus a ghluais è gu cogadh ; slàn,
agus a bhris è dhuit è, 'g a shlànachadh arìst? An
dì-chuimhnich thu na h-uairean air an d'fhuair è fo
dheòir thu, ag èisdeachd ri d'osnaich agus ri d'acain
uaignich, a' fàgail nan uile nithe, 's a' teachd a thoirt
sòlais dhuit ; 'g a do ghlacadh, mar gu'm b'ànn, 'n a
ghairdeanaibh agus ag ràdh, ' Anam bhochd, ciod a tha
'cur ort ? Am bheil thu ri guil, an dèigh dhomh-sa
guil cho mòr air do shon ? Biodh deadh mhisneachd
agad ; is slàint agus cha bhàs do lotan ; is mise-fè'in,
leis nach àill do chron, a rinn ìad ; geda leigeas mì
ruith le d'fhuil, cha leig nrì idir ruith le do bheatha.'
Is cuimhne leam a ghuth. Cia mìn, ciùin, socrach a
thog è suas mì I Cia curamach a cheangail e mo lotan I
" Thar leam gu'n cluinn mì è fathast ag ràdh, ' A
pheacaich bhochd, ged is mi-chaoimhneil a bhuin thusa
rium-sa, agus geda thilg thu air falbh uait mì, fathast
a 1 Mheòrachaidh Nèamhaidh. 351
cha bhuin mise mar sin riut-sa. Geda chuir thusa
suarach mi-fein agus mo thròcairean, fathast is leat-sa
mise agus mo thròcairean uile. Ciod a b'àill leat mis'
a thoirt duit ? Agus ciod a tha dh-easbhuidh ort, nach
urrainn mis' a thoirt duit? Ma's taitneach leat nì
sam-bith a ta agam, gheibh thu è. An gabhadh tu
maitheanas ? Matà, maithidh mì dhuit gu saor d'f hìach-
an uile. An gabhadh tu gràs agus sìth? Matà,
gheibh thu ìad sin le chèile. An gabhadh tu mi-fèin ?
Fèuch, is leat-sa mise — do Charaid, do Thighearn, do
Bhràthair, do Chompanach, agus do Cheànn. An
gabhadh tu an t-Athair? Bheir mise d'a ionnsuidh
thu, agus bithidh è agad, annam-sa agus tromham-sa.'
" Bìad sin focail ath-bheothachaidh mo Thighearna.
Ach an dèigh sin, an uair a chuir mise teagamh 'n a
ghràdh, is cuimhne leam fathast na h-argumaidean
làidir a labhair è rium agus a bhuadhaich air gach
teagamh, ag ràdh, ' O pheacaich, am bheil thu fathast
ann an teagamh an de*igh dhomh-sa uiread a dheanamh
chum mo ghràdh a dhearbhadh dhuit ? Nach robh mì
fada, fada 'g am' thairgse fèin 's a' tairgse mo ghràidh
dhuit, agus am bheil thu fathast fo theagamh nach 'eil
mì toileach a bhi leat ? Nach daor a dhearbh mì dhuit
gu'm bheil gràdh agam dhuit? Nach creid thu am
fulangas searbh sin a thug mo ghràdh dhuit òrm. Nach
'eil mì anns an t-soisgeul mar Ieòmhan an aghaidh do
naimhdean, agus mar uan dhuit-sa, agus nach fhìach
leat mo ckaoimhneas blàth agus mo nàdur mìn ? Na'm
àill leam do bhàs, carson a dh-fhuiliginn 's a dheanainn
uiread a chum thus' a chumail beò ? An robh fèum
agam air d'ìarraidh cho liosda ; agus air do leantuinn
cho foighidneach ? Carson a tha thu nis ag ìnnseadh
d'uireasbhuidh dhomh ? Nach 'eil gu leòr agam air mo
shon fèin agus air do shon-sa ? Cuime 'dh-ìnnseas tu
do neo-airidheachd dhomh? oir na'n robh thu-fèin
airidh, càit an robh d'fhèum air m'airidheachd-sa? An
tug mì riamh cuireadh, no teàrnadh do mhuinntir airidh
agus f hìreanta, no am bheil an leithid sin air thalamh ?
Am bheil thu gun ni sam-bith agad? am bheil thu
oàillte agus truagh, gun chuideachadh agus tu uirbheas-
ach? Am bheil thu nis a' creidsinn gur Slànuighear
352 Còmhradh Diadhaidh
uile-fhoghainteach mise, agus an àill leat mo ghabhail?
Feuch ! is leat-sa nrì, gabh mì ; ma tha thusa toileach,
tha mise toileach ; agus cha n-urrainn peacadh, no
Sàtan ar pòsadh a bhriseadh.'
" Sin, sin na focail bheannaichte a labhair Spiorad
an Tighearna rium anns an t-soisgeul, g&s an tug è òrm
mi-fein a thilgeil sìos aig a chosaibh, agus èigheachd
amach, c Mo Shlanuighear, agus mo Thighearna, bhris
thu, dh'ath-bheothaich thu mo chridhe ; thug thu buaidh
air, choisinn thu è ; gabh è ; is leat è ; ma thoilicheas a
leithid de chridhe thu, gabh è ; mur toilich, dean è mar
a b'àill leat è 'bhith.' Mar sin, m'anam ! faodaidh
tu cuimhneachadh air a' chòmhradh mhilis, eò-lach,
shaor a bha agad ri Criosd ; uime sin, ma ghinear gràdh
le eòlas taitneach air neach, dòirt amach do chridhe do
Chriosd. Is e-fèin a sheas aig leabaidh do ' thinneis
ìarganaich ;' is e-fèin a lughdaich do phìan ; is e-fèin a
dh'hraich thu 'us tu sgìth ; is e-fèin a dh'fhuadaich air
falbh d'eagal. B'ullamh riamh è gu do fhreagairt,
'nuair a ghairm thu air gu dùrachdach ; choinnich e
riut ann an àitibh follaiseach agus uaigneach ; f huaradh
leat è anns a' choimhthional, ann do thigh, ann do
sheòmar, anns an achadh, ann m faire na h-oidhche,
agus ann an iomadh cunnart mhòr.
" Ma tharruingear gràdh le fìalachd agus iochd, is
mòr, ann an tomhas gun tomhas, m'fhìachan-sa do
ghràdh Chriosd ! Gach tròcair ann an cuairt mo
bheatha, gach àit anns an robh mo chòmhnuidh, gach
cuideachd 'us neach air an robh mì eòlach, gach seirbhis,
obair agus dàimh, gach cor anns an robh mì agus gach
atharrachadh tre 'n deachaidh mì riamh — tha ìad sin
uile nis ag ìnnseadh dhomh, gur maitheas a' sìor-sruth-
adh an tobar. Thighearna, is mòr an gràdh a ta
agam ri phàidheadh dhuit ! Agus tha m'f hìachan a'
sìor-mheudachadh gach là ! Ciamar a bheirinn-sa gràdh
arìst airson gràidh cho mòr ! Ach an dàna dhomh
smuaineachadh air thus a phàidheadh, no air do
ehràdh-sa ath-dhìoladh le moghradh fèin? Am pàidh mo
Rgillinn bhochd-sa thusa airson nam mèinn òir a thug
thu dhomh ? Am pàidh mìarrtas ainmig d'f hìalachd
nach sguir ? Mo chuid-sa, neo-ni, ma tha cuid agam,
a y Mheòrachaidh Nèamhaìdh. 353
airson do chuid-sa a ta neo-chrìochnach ? An dàna
dhorah-sa strì riut-sa ann an obair gràidh ; no mo
shradag fhànn a chur a strì ri Grèm a' ghràidh. An
urrainn mise gràdhachadh cho àrd, cho domhain, cho
leathann, cho fada, ri Gràdh fèin ; cho mòr ris an Tì
a rinn mì, agus a rinn mo ghràdh, agus a thug dhomh
am beagan gràidh a ta agam ? Cha mhac-samhuil mise
dhuit ann an oibribh cumhachdach, no ann an cruth-
achadh, no ann an gleidheadh, no ann an riaghladh an
t-saoghail, ni mò is mac-samhuil m\ dhuit ann an
gràdh. Cha n-eadh, cha n-eadh, a Thighearna, ach
gèilleam dhuit-sa, oir thug thu buaidh òrm. bhuaidh
bheannaichte ! Gabh air d'aghairt gu buadhmhor, agus
buadhaich fathast, a' deanamh buaidh-chaithream ann
an gràdh. Eighidh prìosanach a' ghràidh do bhuaidh,
'nuair a threòraicheas tu mì le àrd chaithream o'n
talamh gu nèamh, o bhàs gu beatha, o bhreitheanas gu
do rìgh-chaithir. An sin, aidichidh mi-fèin, agus gach
uile neach a chì è, gu'n tug thu buaidh, agus their na
h-uile, ' Feuch cionnus a ghràdhaich se è !'
" Ach bitheadh mo ghràdh-sa sìnte fo do ghràdh-sa ;
oir ged nach mì do choimeas, is mì do phrìosanach air
mo shaoradh leat. Nach toir mì gràdh idir, a chionn
nach urrainn mo ghrkdh èirigh gu meud do ghràidh-sa?
Hò ! nach raise b'urrainn a ràdh gu beò-chridheach,
' Is toigh leam thu,' eadhon mar is toigh leam mì-fèin,
'us mo charaid ! Ged nach urrainn mì ràdh, mar thuirt
an t-Abstol, ' Tha fìos agad gur toigh leam thu ;' gi-
dheadh is urrainn mì 'radh, a Thighearna, tha fios agad
gur è mo mhìann do ghràdhachadh. Tha fearg òrm ri
mo criridhe, nach 'eil gràdh na's mò aige dhuit ; cron-
aichidh mì è, ach cha teid è am feothas ; rdusanaichidh
mì ris, agus bu bhuidhe leam 'aomadh leam, ach cha
n-f haigh mì gluasad ànn ; buailidh agus suathaidh mì
è le òrduighean an t-soisgeil, ach fathast, cha n-fhaigh
mì blàth è 's an taobh-stigh dhìom. Anam neo-airidh !
nach 'eil do shùil anis air an aon chuspair a's àillidh a
ta ann? Nach fhaic thu nis glòir anabarrach aoibh-
neach nan naomh ? Agus nach gradhaich thu ? Nach
anam rèusanta thu, agus nach tigeadh do d' rèusan ìnn-
seadh dhuit gur tòll dubh an talamh so, ann an coimpas
354 Còmhradh Diadhaidh
ri glòir nèimh ? Nach spiorad thu-fèin, agus nach bu
chòir dhuit Dia a ghràdhachadh, oir is Spiorad Dia,
agus is e-fèin Athair nan Spiorad ? Cuirae 'ghràdhaich-
eas tu do chrìadh bhàsmhor cho mòr, agus nach gràdh-
aich thu glòir nèamhaidh na's mò ? An gràdhaich thu
! nuair a ruigeas tu shuas ? 'nuair a thogas an Tighearn
do chorp às an uaigh, agus a bheir è ort dealradh mar
a' ghrìan ann an glòir fad saoghal nan saoghal ; an gràdh-
aich thu air an là sin ? Nach coinneamh luchd-gràidh
an t-àit sin gus an togar suas thu ? Nach staid gràidh
a' bheatha an sin ? Nach ì sin là-bàinnse mòr an Uain ?
Nach obair gràidh, an obair an sin, far am faigh anam-
sman an lìonadh le gràdh maille ri Criosd ? Matà,
m'anam, tòisich air an obair an so ! Bi tìnn le gràdh anis
a chum a bhi slàn le gràdh an sid. Cum thu-fèin anis
ann an gràdh Dhè, agus na leig le beatha, no bàs, no
ni sam-bith do sgaradh uaith, agus gleidhear thu ann
an Iànachd a' ghràidh gu bràth ; agus cha lughdaichear,
cha searbhaichear do thoil-ìnntinn le ni sam-bith ; oir
dh'ullaich an Tighearn baile gràidh agus àit chum a
ghràdh a thaomadh air a shluagh taghte, agus ìadsan a
bheir gràdh d'a ainm, còmhnaichidh ìad knn.
" Dùisg, dùisg, matà, m'anam chadalaich 1 Is mi-
rèusanach cadal fo sholus a'ghràis, agus is miosa na
sin cadal fo dhluth-theachd soluis na glòire. Thig a-
mach anis, mo spiorad trom, reòta agus do Thighearn ag
ìarraidh ort gàirdeachas a dheanamh arìst 's arìst.
Laidh thu fada gu leòr ann am prìosan na feòla. far an
robh Sàtan 'n a dhorsair dhuit, cùraman 'n an ìarunn
ort, eagalan 'n an sgìùrsaran dhuit, aran agus uisg àmh-
ghair 'n am biadh dhuit, far am b'è bròn do thigh-
oòmhnuidh, do pheacaidhean agus do naimhdean a'
deanamh do leapa dhuit, agus do chridhe mì-chreideach
na dorsan agus na cruinn-dùnaidh a bha 'g ad' cumail
astigh. Tha Aingeal a' cho-cheangail a' gairm ort
anis, a' bualadh aig do dhorus anis, agus agìarraidh
ort e'irigh anis agus a leantuinn. Eirich, m' anam !
agus freagair agus lean è gu suilbhir, agus teichidh do
cheanglaichean agus do ghlasan air falbh gu lèir. Lean
an t-Uan ge-b'-e taobh a thèid è. An tigeadh dhuit
eagal a bhi ort Fear-treòrachaidh a leantuinn ? An
a' Mheòrachaìdh Neamhaidh. 355
urrainn a' Ghrìan do threòrachadh gu àit dorchadais ?
An treòraich an Tì sin gu bàs thu, a bhàsaìch, agus a
tha beò, chum thus' a shaoradh o'n bhàs ? Lean è gu
luath agus nochdaidh è pàrras Dhè dhuit. Bheir fc
dhuit sealladh de'n ' Ierusalem Nuadh,' agus blasad air
' craoibh na beatha.' Thig amach, mo spiorad fuar,
fann, agus cuir dhìot d'èideadh geamhraidh ; feuchadh
d'èideadh aoibhneis agus molaidh gu'm bheil d'earrach
air teachd, agus mar tha do shòlas anis ùrail, gòrm,
nach f hada gus am bi thu-fèin geal, abuich airson an
f hoghair ; agus an sin gairmear thu gu buain, gu tional,
agus gu seilbh a ghabhail. Ach an tig dhomh dàil a chur
'n am aoibhneas, agus a shìneadh uam gus an là sin ?
Nach còir do aoibhneas an earraich a dhol roimh aoibh-
neas an fhoghair? Nach fhiach tiodal mu'm faighear lan
sheilbh air ? Nach àirde staid an oighre na staid tàrlaid ?
"Theagaisg mo Thighearn dhomh gàirdeachas a
dheanamh ann an dòchas a ghlòire fèin ; agus ciamar a
chl mì a ghlòir tre bhallachan prìosain ; oir an uair a
nithear ' gèur-leanmhuinn òrm airson na còrach,' thu
e-fein ag àithneadh dhomh ' gàirdeachas a dheanamh
agus a bhi ro shubhach, a chionn gur mòr mo dhuais
air nèamh.' Tha fios agam gu'm b'àill leis mo ghàird-
eachas a bhi na's mò na mo bhròn, agus tha fios agam,
ged is mòr a thlachd anns an anam a ta ' iriosal, briste,
brìiite,' gur mo na sin a thlachd anns an anam aig ara
bheil tlachd ànn-fèin. Nach do dheasaich mo Thigh-
earn bòrd dhomh anns an fhàsach, agus nach do
chòmhdaich è dhomh è le geallaidhean air glòir sìorruidh,
'us biadh ainglean romham air ? Nach tric, dùrachd-
ach, fìal a chuireadh dhomh gu suidhe sìos aig a bhòrd,
agus itheadh gun sòradh ? Nach do bhuilich è òrm,
chum na crìche sin, rèusan, cìall, creidimh agus nàdur
aoibhneach, agus am faod è 'bhith nach b'àill leis mis'
a bhi aoibhneach ? Nach 'eil è nis ag àithneadh dhuit
'tlachd a ghabhail anns an Tighearn' agus a' gealltuinn
' ìarrtais do chridhe thabhairt duit ?' Nach 'eil è nis
ag ràdh riut, ' Dean gàirdeachas a ghnàth ;' seadh,
sèinn gu h-ait, agus dean iolach ait ? Carson, matà, a
bhithinn-sa fo lag mhisneachd ? Tha mo Dhia toileach,
na'n robh mise toileach. Tha tlachd aige ann mo
356 Còmhradh Diadhaidh
thlachd-sa. Is àill leis mis' a bhi fagus dà gach là 'us
uair, agus a bhì do ghnath anns gach gnothach a'
creidsinn ànn, a' meòrachadh air, agus air mo lìonadh
le smuaintibh milis, beò air a mhaitheas. m' obair
bheannaichte, freagarrach do mhic Dhè ! Ach,
Thigearna, ged is mòr a' chuilm ud a chuir thu romham,
is beag ì dhomh-sa gus an cuirear acras òrm. Chuir
thusa biadh milis, blasda nèimh romham, ach mo
chreach ! tha mise cho dall as nach f haic m\ è, cho
tìnn, fann as nach fhaigh m\ blìls milis air, cho meil-
ichte, fuar, rag as nach sìn mì mach làmh d'a ionnsuidh.
Air an aobhar sin, a Thighearna, ìarram gu h-iriosal an
gràs àraid so uait, mar dh'f hosgail thu nèamh dhomh le
d'fhocal, fosgail mo shùilean, chum gu'm faic mì è, agus
mo chridhe'gu tlachd a ghabhail ànn ; air-neo cha bhi
nèamh 'n a nèamh dhomh-sa. O thus', a Spioraid na
beatha, sèid air do ghràsaibh fèin annam-sa. Gabh air
làimh mì. Tog suas o'n talamh mì, chum gu'm faic mì
a' ghlòir sin a dh'ullaich thu airson na muinntir aig am
bheil gràdh dhuit !
" Teichibh uam anis, sibhs' a chùraman agus eagalan
a bha 'buaireadh m'anama, agus teich thus', a bhròin, a
bha gu tric a' ciùrradh mo chridhe. Hò ! Teichibh uam
car ùine ; leigibh dhomh car tamuill ; seasaibh air ais ;
fanaibh shìos an so, gus an tèid mise suas agus am
faic mì m'fhois. Ged nach 'eil mise fìor eòlach air an
rathad, is eòlach Criosd air. Sin an t-àit-còmhnuidh
sìorruidh a bha riamh aige mar Dhia glòrmhor. Sin
an t-àit gus an tug è a chorp glòraichte fèin. B'ì obair
Chriosd an t-àit sin a cheannach. Is ì obair Chriosd
an t-àit sin ullachadh, agus mise ullachadh air a shon,
agus mo thoirt d'a ionnsuidh. Thug Dia sìorruidh
na fìrinn gealladh dhomh, — gealladh sèulaichte le sèula
agus le focal Dhè, — ma chreideas mì, agus is mì a
chreideas ' ann an Criosd, nach sgriosar mì, ach gu'm
bi a' bheatha shìorruidh agam.' Is goirid an ùia gus
an togar m'anam a dh-ionnsuidh an àite naoimh sin,
agus cha n-f hada gus an lean mo chorp è. Agus am
faod mo theangaidh a ràdh, Is cìnnteach, cha n-fhada
gus am bi mise beò maille ri Dia, agus nach lèum mo
chridhe nis le aoibhneas 's an taobh-stigh dhìom ? Am
a 1 Mheòrachaìdh Nèamhaidh. 357
faod mì sin a ràdh tre chreidimh, agus nach fhaod mì
a ràdh le aoibhneas ? Ah ! thus' a chreidimh, ia
soilleir dhomh anis do laigse ! Ach geda dheanadh
mì-chreidimh mo sholus dorch, agus mo bheatha tròm,
agus m' aoibhneas a mhuchadh, cha n-urrainn è buaidh
a thoirt òrm, no idir mo sgrios. Geda ghabhadh è
farmad ri mo shòlasaibh uile, fathast, ge b'oil leis,
gheibh mise criomag 'us criomag shòlais an so : ach
nach bu mhòr, lkn, pailt mo shòlas, mur beanadh làmh
a' mhì-chreidimh rium idir ! an sin dhealraicheadh
solus aoibhneach nèimh air mo chridhe, agus is beag
nach bithinn cho eòlach air nèamh 's a tha m\ air an
talamh. Tiugainn, mata, m'anam, dùn do chluasan,
'nuair a chluinneas tu càinnt 'us fuaim aineolach an
as-creidimh. Faodaidh tu gach argumaid, a chluinn-
ear 'n a bhèul, a f hreagairt agus a chur 'n a tosd, no
mur tè*id agad air sin a dheanamh, dean a saltairt fo do
chasan gun dàil. Tiugainn, tiugainn, m'anam ! na seas
idir ag amha*c air an uaigh sin, a' tionndadh nan
cnàmhan tioram sin, no idir a' lèughadh do leasain anis
anns an duslach ; oir is goirid gus an dubhar amach na
litrichean sin. Ach tog suas do cheànn gu h-àrd, amh-
airc anis gu nèamh, agus faio d'ainm ann an litrichibh
òir, ' sgrìobhta o thoiseach an t-saoghail ann an leabhar
beatha an Uain a chaidh 'mharbhadh.'
" Ciod a theireadh tu na'n tigeadh aingeal a dh-ìnn-
seadh dhuitanis, gu'm bheilàit-còmhnuidh air'ullachadh
dhuit air nèamh, agus gur leats' è gu bràth gun teagamh
air-bith, nach b'aoibhneach leat an teachdaireachd sin ?
Agus an cuir thu suarach focal a' gheallaidh a thugadh
dhuit leis an Spiorad, agus eadhon le Mac Dhè fèin ?
Abair anis gu'm faca tu carbad teine a' teachd anuas o
nèamh a chum thus'a thogail suas ànn, mar thogadh suas
Eliah, nach b'aoibhneach leat sin ? Ach nach 'eil thu
air do dheanamh làn-chìnnteach le do Thighearn, gu'n
robh anam Lasuruis air a ghiùlain le cuideachd ainglean
gu uchd Abrahaim, ìs è sin ri radh, gu onoir 'us glòir
nèimh? Nach aighreach a chithear am misgeadair
ameasg nan cuach rapach, agns nach sùnntach a shluig-
eas an geòeair a ghreim reamhar, làn, agus carson nach
bithinn-sa aighreach, sìmntach aoibhneach, ait 'us mi
858 Cbmhradh Diadhaidh
air mo rathad dìreach gu nèamh ? An taitneach leam
biadh 'us deoch, 'nuair a bhitheas acras agus tart òrm ?
an taitneach leam imeachd air sràidibh breagha, ann an
liosaibh òrdail, grìnn, agus còmhnuidh a ghabhail ann an
tigh goireasach ? An taitneach nithe bòidheaoh do mo
shhilean, an taitneach ceòl b\nn do mo chluasan, agus
am mol mì faile cùbhraidh ? agus nach gabh mì tlaohd
'us taitneas ann an smuaineachadh roimh-làimh air
sonas nèamhaidh ?
" Faigheam mo làithean a chaitheamh, a' cruinneach-
adh eòlais gu milis, toilichte ameasg mo chuid leabh-
raichean, an sin, theirinn soraidh leat a shaoghail, agus
ghabhainn truas ris na daoine raòra, saoibhir sin do
nach aithne an sonas so. Ach cia mòr mo shonas air
nèamh, far am bi m'eòlas iomlan I Thàinig bàn-rìgh
Shèba bho àitibh iomallach na talmhainn a dh-è'isdeachd
ri gliocas Sholaimh, agus a dh-f haicinn a ghlòire, ach
cia suilbhir bu chòir dhomh-sa nis a dhol o'n talamh gu
nèamh a dh-fhaicinn glòir an R\gh shìorruidh, agus a
mhealtuinn a' ghliocais a's àirde ; oir ann an coimeas
ri sin, is amadain 'us amhlairean na fir a's ionnsuichte
air thalamh ? Ciod na'n deanadh Dia àrd ìompair
dhìom thairis air an talamh uile ; ciod na'm b'urrainn
mì beànntan atharrachadh, èucailean a shlànachadh le
m'fhocal, no le bàrr mo mheòir, no deamhain a thilg-
eil amach, nach tigeadh dhomh aoibhneas a dheanamh
ann an cumhachd 's ann an onoir cho mòr sin ? agus
nach dean m\ aoibhneas gu'm bheil m'ainm sgrìobhta
ann an nèamh ?
" An so gabhaidh m\ taitneas ann mo phàrantaibh
agus ann mo chàirdean dìleas, gaolach uile : nach
bu taitneach leam iomairt mo ghràidh, 'nuair a leig
mì ris è do mo charaid I Ach ! cia taitneach a bhi beò
gu bràth ann an gràdh maireannach Dhè ! ' Feuch,
cia maith agus cia taitneach an ni do bhràithribh
còmhnuidh a gabhail cuideachd ann an aonaohd !'
Cia taifneach teaghlach, fear-pòsda agus a bhean,
pàrantan 'us clann, maighstearan 'us seirb'hisich 'fhaic-
inn beò agus a' deanamh gach nì d'a chèile ann an
gràdh ! cia taitneach baile 'fhaicinn beò ann an
gràdh, gun fharmad, gun trod, gun chònsachadh, gun
à 1 Mheòrachaìdh Neamhaìdh. 359
chòmhstri, gun aimhreit, eas-aontachd, no roinn, ach
gach neach a'gràdhachadh a choimhearsnaich mar
e-fèin, gach aon ag ìarraidh tuilleadh 'us tuilleadh a
dheanamh airson aoin eile, agus a'strì cò a's mo gràdh
do mhuinntir eile ; cia sona, cia taitneach an sealladh
sin ! 0, matà, cia sona seach sin an teaghlach a bhitheas
air nèamh, agus luchd-àiteachaidh sìtheil na h-Ieru-
saleim Nuaidh, far naoh 'eil roinn, no eas-aonachd, no
m\-run, no fuath, no cairdeas cealgach, no aon fhocal
mì-chaoimhneil, no sealladh, no smuain feargach, ach
na h-uile 'n an aon ann an Criosd, neach a's aon maille
ris an Athair, agus na h-uile beò ann an gràdh an Ti
a's gràdh fèin ! An sin, cha mhò beatha na gràdh an
anama. Cia fagus an sin a bhitheas m' anam do Dhia,
'nuair a ghràdhaicheas mì è cho toileach, cho taitneach,
cho làidir gun sgur ! Ah ! thus' a chridhe thruaigh,
as-creidmhich, a smuainicheas air la, air obair agus air
beatha cho mòr so, le aoibhneas cho beag, ìosal, fànn !
Ach bithidh mo ftioil-ìnntinn na's aoibhniche an dèigh
so
" Cia taitneach dhomh-sa nis oibre mòra ach ìosal
sin a' chruthachaidh 'f haicinn agus ionnsuchadh ! Nach
maiseach an aitreabh an talamh so air am bheil mo
chòmhnuidh an dràst ; an t-ùrlar air a sgeadachadh le
luibhean, fìiùraichean agus craobhan, agus air 'uisgeach-
adh le tobraichean agus aimhnichean, an ìarmailt àrd
os mo cheànn, air a sgaoileadh amach cho farsuing,
iongantach, àillidh ! Nach lìonmhor iongantas a chith-
ear anns a' ghrèin, anns a' ghealaich agus anns na rèult-
aibh, anns na cuantaibh agus anns na gaothaibh ! Nach
mòr, iongantach an tigh sin a dh'ullaich Dia airson
chrèutairean truaillidh, airson anamanan ceangailte ann
am prìosan ; iomadh mìle iongantas air am buileachadh
air a naimhdean ! Ach ! cia mòr an tigh-còmhnuidh
àrd sin a dheasaich è airson a shluaigh fèin, — a chlànn
ionmhuinn, ghràdhach fèin ! Cia mòr glòir na h-Ieru-
saleim Nuaidh seach glòir nan uile chrèutairean a
chithear an diugh ! Eirich, matà, m' anam, tog suas
do smuaintean, bitheadh do smuaintean air a'ghlòir sin !
smuainich cìa mòr, cia àrd, cia taitneach glòir nèimh
seach òirdhearcas na talmhainn ! Na bitheadh eaeal ort
360 Còmhradh Diadhaidh
a dhoi amach às a' chorp so, agus araach às an t-saoghal
so ; oir is beannaichte d'imrich, is beannaichte d'ath-
arrachadh ; ach abair raar thuirt aon roimhe aig uair a
bhàis, ' Tha mì nis aoibhneach, lèumaidh ml le aoibh-
neas ; oir thàinig m'uair, an uair air am faic mì
Iehobhah uile-chumhachdach aghaidh ri aghaidh;
roimhe so chunnaic mi le tlachd a mhòrachd ann an
obair a làmhan, rahol mì a mhaitheas, dhìarr 'us mhìann-
aich mì è gu dìan tre chreidimh, agus anis bithidh niì
maille ris ann an glòir "
" Nach iongantach fòs iomadh obair an fhreasdail !
Cia taitneach an Dia mòr 'fhaicinn a' gabhail cùraim
de na naoimh — beagan chrèutairean iriosal — luchd-
urnuigh air an cur suarach leis an t-saoghal, ach air an
teàrnadh agus air an àrdachadh le Dia I Nach taitneach
dhomh cmmhneachadh air na tròcairean milis, mais-
each, àraid a nochd è dhomh-fera ann an cuairt mo
bheatha I Nach tric a dh'èisd è ri m'ùrnuigh, a chruinn-
ich è mo dheòir, agus a dh'fhuasgail è m'anam o
thrioblaid ! Nach tric a thubhairt mo Thighearn rium,
' Biodh deadh mhisneachd agad !' Nach mòr an nearf
dhomh gach fiosrachadh dhiubh sin, nach soilleir gach
dearbhadh dhiubh sin air gràdh ra'Athar, do mo chridhe
fìamhaidh, mì-chreideach ! Ach 1 cia beannaichte an
là sin air am faigh mì gach uile thròcair, tròcair ìomlan
agus làn mhealtuinn Dhè na tròcair ! Air an là sin
seasaidh mì air an tràigh mhòir, a' sealltuinn air m'ais
air na fairgibh fiadhaich, atmhor, buaireasach tre 'n
tainig mì gu sàbhailt ; air an là sin seallaidh mì air m'ais
air gach pìan 'us bròn, air gach eagal 'us dèur, 'us mì
nis a' mealtuinn na gloire sin 'bu chrìoch dhoibh sid uile !
na'n robh aon bhoinne de chreidimh beò agam maille
ris na smuaintibh sin, cia nèamhaidh an cridhe 'bhith-
eadh agam 's an taobh-stigh dhìom ! Ach is mìannach
leam a ràdh, ' A ta mì 'creidsinn, a Thighearna ; cuidich
thusa le mo mhì-chreidimh.'
" Cia milis, m'anam, òrduighean an t-soisgeil dhuit !
Nach bu taitneach ùrnuigh, moladh agus searmonach-
adh nèamhaidh, agus cuideachd nan naomh dhuit, a'
faicinn an ' Tighearn' a' cur ris an eaglais an dream a
thèaruinear !' Ach cha n-urrainn mo chridhe nis
a' Mheòrachaidh Nèamhaìdh. 361
ruigheachd air an aoibhneas sin a bhitheas agam, 'nuair
a chì m\ an eaglais f hoirfichte air nèamh, agus a
ghabhar astigh mì do'n teampull nèamhaidh, a mholadh
an Tighearna gu bràth maille ri armailtibh nèimh. Bu
mhìlse le Iob focal an Tighearna na biadh a bheòil ; bu
mhìlse le Daibhidh è na eadhon a' mhil agus a' chìr-
mheala ; b'àrd aoibhneas agus gàirdeachas è do chridhe
Ieremiah ; ach cia beannaichte an là sin air an dean
sinn làn aoibhneas ann an Tighearn an t-saoghail so,
gun f he'um tuilleadh air àithn, no air gealladh sgriobhte,
no idir air leabhar a lèughadh ; oir chì sinn na h-uile
nithe ann an gnuis ghlòrmhoir Dhè ! ' Ghabh' an sluagh,
a chuala Criosd a' labhairt air an talamh, l iongantas
ri 'ghliocas agus ri 'f hreagraibh, agus ris na briathraibh
gràsmhor a thàinig amach is a bhèul ;' ach cia mòr an
t-iongantas a bhuaileas mise, 'nuair a chì mì'a mhòrachd
gu làn shoilleir !
" An toir sìùl ris a' ghloir so air muinntir eile fàilt a
chur air anshocair a' chruinn-chèusaidh agus fuasgladh
a dhiùltadh, agus nach toir dòchas na glòire òrm-sa
giùlain car tamuill gu suilbhir le trioblaidibh beaga ?
An dean sùil ri glòir na lasraichean milis do na martar-
ach dhiadhaidh, agus nach dean an dòchas cèudna mo
bheatha, no mo thinneas, no mo bhàs nàdurrach, milis
dhòmh-sa? Nach aun 's an aon bhaile nèamhaidh a
bhitheas ìadsan agus mise beò ? Nach ionann Dia agus
Criosd agus crùn 'us glòir dhòmh-sa agus dhoibh-san ?
Carson, matà, a gheibhear mo shùil cho dorch, mo
chridhe cho marbh, mo ghnhis fo sprochd? Nach
d'fhuair mì cheana roimh-bhl&s beag air a' ghlòir ud,
agus cia taitneach è seach na h-uile nithe talmhaidh,
ach 1 cia taitneach a gheibh mì mo shonas iomlan
air nèamh !
" Cia maiseach gràsan an Spioraid, ged nach ruigear
orra an so ach ann an tomhas neo-iomlan I Ach is beag
ìad sin ann an coimeas ris an staid iomlain gus an
ardaichear m'anam an dèigh mo bhàis ! Nach bu shona
mo bheatha air thalamh na'm urrainn mì Dia a
ghràdhachadh cho mòr 's a b'àill leam ; na'm bu ghràdh
mì uile, a' gràdhachadh do ghnàth ! m'anara ! ciod
nach tugadh tu airson a leithid de bheatha ? nach
362 Còmhradh Diadhaidh
robh agam eòlas air Dia agus air 'fhocal, cho mòr 's a
tha mì nis a' mìannachadh ! nach mis' a b'urrainn
earbsa làn a chur ann an Dia air uair gach tèinn, 'g a
leantuinn cho beò-dhurachdach 's a chuireas mì mo
làmh ri dleasanas air-bith, 'g a mhìannachadh an
oòmhnuidh, mar thaitneas milis m'anama ; an sin cha
ghabhainn farmad ri toil-ìnntinn, onoir, no glòir an
t-saoghail. Ach, m'anam ! is goirid gus am bi thusa
ann an staid uile bheannaichte anns am faigh thu sòlas
fada nan cìan na's mò na 's urrainn thu ìarraidh anis,
ag oibreachadh d'uile bhuaidhean naomh le àrd aoibh-
neas 'an dlùth làthair Dhè fe'in, 'g a f haicinn gu soilleir,
agus cha n-ann gu dorch, fada uaith, mar tha thu an
dràst !
" Nach òirdheirc Eaglais Chriosd an diugh seach aon
anam gràsmhor air-bith, ged is iomadh peacadh, àmh-
ghar, 'us gè'ur-leanmhuinn fo 'm bheil ì nis a' fulang ?
Ach cia glan an Eaglais, 'nuair a làn-chruinnichear
agus a làn-ghlòraichear ì ; 'nuair a dh-e'ireas \ suas o
' ghleànn nan dèur' gu ' Sliabh Shioin ;' 'nuair nach
peacaich agus nach fuilig ì ni's mò ! Is dorchadas
agus mi-dhreach glòir na seànn Ierusaleim ann an
coimeas ri glòir na h-Ierusaleim Nuaidh. An sin
togaidh sinn iolach àrd, aoibhneach, ait a' faicinn cho
glòrmhor 's a tha ar teampull nèamhaidh, 's a' cuimh-
neachadh cho bochd, suarach 's a bha 'n eaglais air
thalamh !
" Ach, mo chreach ! cia mòr mo sheachran 'us mo
chàll ameasg mo smuaineachaidh. Shaoil leam fad »a
h-ùine so gu'n robh mo chridhe bochd a' dol leam, ach
tha mì 'faicinn nach robh è. Is beag beatha 'gheibhear
ann an smuaintibh 's ann am briathraibh falamh a
dh-easbhuidh aignidhean. (Faic Caib. XIV. — Ear.
II.) Cha n-fhaigh Dia, no mi-fèin taitneas ànnta.
Càit an robh thus', a chridhe neo-airidh, fhad 's a bha
mis' a' fosgladh nan ionmhas sìorruidh ud dhuit? Nach
'eil nàir ort anis à do ghearan air easbhuidh sòlais, agus
à do thalach air Dia airson do lìonadh le bròn, an dèigh
dhà gu dìomhain taitneas ainglean a thairgse dhuit ?
Carson nach do lean thu mis' anis gu cùramach, dlùth,
agus gheibheadh tu d'ath-bheothachadh, lèumadh tu le
rt' Mheòrachaidh Nèamhaìdh. 363
aoibhneas, agus dhì-chuimhnicheadh tu do phìan 'us do
bhròn. Nach beag a shaoil leam gu'n robh mo chridhe
3ho leisg air gàirdeachas a dheanamh ?
" Ach, a Thighearna, dh'ullaich thusa làn aoibhneas
dhomh air nèamh. Air an aobhar sin, cuidich leam gu
bhi gach uair 'g a ìarraidh gus am faigh m\ è : agus
meudaich mo mhiann 'us m'fhadachd 'n a dhèigh,
'nuair nach urrainn mì gàirdeachas a dheanamh, mar a
b'àill leam. m'anam ! is aithne dhuit, tre bhuillibh
do bhròin, nach d'ràinig thu d'fhois fathast. Cuin a
ruigeas mì an caladh ciùin, sàbhailt sin anns nach 'eil
stoirm, no gaoth, no tònn, no cunnart ? an t-àit anns
nach bi mì sg\th gu bràth, agus anns nach bi agam là
no oidhche gun fhois ! An sin, cha bhi mo bheatha air
a measgachadh le dòchas agus eagal, le aoibhneas agus
bròn, agus cha bhi m'f heòil agus mo spiorad a' cogadh
ri'chèile 's an taobh-stigh dhìom; cha bhi còmhrag
gun sgur eadar creidimh agus mi-chreidimh, eadar
irioslachd agus uabhar. Hò ! cuin a gheibh mì thairis
air gach eagal, gach cùram 'us doilgheas a tha nis
ciùrradh m'anama? Cuin a gheibh mì mach às an
fheòil so, a tha nis a'milleadh, a'mealladh agus a'
ribeadh m'anama ? Cuin a thrèigeas m\ an corp truaill-
idh so, an saoghal dìomhain, draghail, buaireasach so ?
Och 'us Och ! fèumar fantuinn agus eaglais 'us aobhar
Chriosd 'fhaicinn air an luasgadh le cònspoid dhaoine,
air an deanamh 'n an seirbhisich mharsantachd le daoine
chum am buannachd thìmeil fè*in a mheudachadh, no
air am maslachadh le barailibh mealltach, faoin ! Aoh
cha n-'eil aon srad de'n aimhreit sin anns an ' Ierusalem
nèamhaidh.' An sin gheibh mì spioradan foirfichte
nan naomh a'còrdadh gu h-aon-ìnntinneach, dìleas,
rèidh, agus le làn ùmhlachd a' moladh an Rìgh shìor-
ruidh. cia mòr a b'f heàrr dhomh a bhi a'm' ' dhorsair'
an sin, seach a bhi a'm' àrd uachdaran air an t-saoghal
bhuaireasach so uile ! Cuime nach 'eil mì na's s^the
de'n sgìos so? Carson a tha mì cho ro thric a' dì-
chuimhneachadh m'àite-tàimh ?
" Suas, matà, m'anam, tog suas do mhìann gu
beò-dhùrachdach ! Na fuirich idir gus am mìannaich an
fheòil so 'dhol suas leat. Na bitheadh idir dùil agad
864 Còmhradh Diadhaìdh
gu'n tuig càil na feòla cò è sin do chuspair beannaichte,
no gu'n innis ì dhuit ciod a's feàrr dhuit a mhìannach-
adh. Nach marbh do mhìann an dèigh fois' ? Nach
'eil thu air do choireachadh le mi-thaingealachd 'us
amaideachd ghràineil do nàduir ? Nach daor an luach a
phàidh Criosd airson d'fhois', agus nach cuir thusa
tuilleadh meas oirre ? Nach deachaidh è suas romhad
a dh-ul]achadh aite-còmhnuidh ghlòrmhoir air do shon,
h thruaghain ! agus an leisg leats' a dhol a ghabhail
còmhnuidh ànn ? Nach 'eil Tighearn na glòire nis ag
ìarraidh do chuideaehd-sa, agus nach ìarr thus' a
chuideachd-san ? Am fèumar an talamh a dheanamh
mar ifrinn fean dhuit, mu'm f às thu toileach dealachadh
ris, agus còmhnuidh a ghabhail maille ri Dia ?
" O m'anam 1 amhairc air a' chrèutair a's àillidh, no
air an staid a's taitniche, agus innis dhomh càit am
b'àill leat a bhith, ach maille ri Dia? Is èire thròm
bochduinn ; is ribe saoibhreas ; is mì-thaitneach eas-
laint ; is neo-chìnnteach slàint ; ' bruthaidh' an saoghal
coimheach ' do shàil ;' gonaidh an saoghal miodalach,
fìamh-ghaireach thu gu do chridhe. Mar a's mo
dh-ìarrar 's a ghràdhaichear an saoghal leat, is ànn a's mò
dh-f hàsas do chron agus do chunnart ; agus mur faodar
an saoghal a ghràdhachadh, carson a dh-ìarramaid è ?
Ma mholar thu, gu tric is plàigh dhuit oiteag a' mhol-
aidh. Ma chùl-chàinear thu, no rna bhuinear riut gu
mì-chaoimhneil, an airidh grèidheadh mar sin air do
ghràdh ? Ma tha gach gnothach a' soirbheachadh leat
gu pailt, agus ma's fheàrr leat do chàirdean diadhaidh
na 'bhi beò maille ri Dia, is mithich do Dhia an toirt
uait. Ma fhuair thu d'obair-ionnsuchaidh milis, nach
d'f huair thu searbh ì mar-an-ceudna ? Ciod is f hìach
na nithe sin a's feàrr a chithear no 'gheibhear ann an
cuairt ghoirid na beatha so ann an coimeas ri co-chom-
unn sìorruidh ri Dia na f ìrinn ? Bu taitneas do chàirdean
dhuit ; ach nach bu dràgh 'us bròn dhuit ìad cuideachd ?
Tha ìad bàigheil, ach nach 'eil ìad peacach cuideachd ?
Tha ìad caoimhneil, ach nach aithghearr a ghabhas ìad
fearg ? Tha ìad iriosal, ach mo chreach ! cia àrdanach
ìad cuideachd I Ts milis an deadh-ghean agus is fdumal
an tabhartas ; ach nach searbh an truaillidheachd, naah
a' Mheòrachaidh Nèamhaidh. 365
cronail an gaoidean ? Agus an duilich leat ara f àgail
agus a dhol a dh-ionnsuidh do Dhia ?
" m' anam ! seall suas os-ceànn an t-saoghail so —
saoghal nan iomadh bròn ! Thus' a bha cho fada air do
bhualadh le slait ghoirt na trioblaid, nach do thuig thu
fathast na's feàrr ciod a tha na buillean sin a' cìallach-
adh ? Nach b'ì crìoch gach buille do ghreasad air falbh
à so ? Nach 'eil a guth, mar an guth a thubhairt ri
Eliah, ' Ciod è do ghnothuch an so ?' Nach 'eil do
Thighearn ag ìnnseadh dhuit ' Anns an t-saoghal bith-
idh àmhghar agaibh,' ach ' annam-sa bithidh sìth ag-
aibh ?' Ah ! mo Thighearn gràdhach, is mis' a tha nis
a' mothachadh brìgh d'fhocail ; tha è sgrìobhte 'n am'
fheòil agus geàrrte air mo chnàmhan. Tha thus' ag
ìarraidh mo chridhe ; do shlat a' greasad ; còrd mìn,
blàth do ghràidh a' tarruing ; agus sin uile chum mis' a
thoirt h-ugad-fèin. Ach, a Thighearna, an fhìach
dhuit cridhe cho neo-airidh a ghabhail ? Dean airidh
è, agus is leat è. Gabh h-ugad-fèin è, agus gabh mise
leis. Gluaisidh an clodan so, ach cha n-èirich è suas,
gus am beothaichear è. Mar naoidhean lag ann an
nchd a mhathar, seallaidh è suas riut, a' sìneadh amach
a, làmhan agus a' mìannachadh gu'n togadh tusa suas
è. Ged nach urrainn mis' a ràdh, ' Tha m'anam a'
mìannachadh le dèigh ort ;' gidheadh is urrainn mì
ràdh, Is è mo mhìann cridhe glan air a lìonadh le dè'igh
ort. ' Is togarach an spiorad, ach is anmhuinn an
f heòil.' Eighidh mo spiorad, ' Thigeadh do rìoghachd,'
no thigeam-sa gu do rìoghachd, ach tha eagal air an
fheòil gu'n èisd thu ri m'ùrnuigh agus gu'n gabh thu
mì air m'fhocal. O gu-ma beannaichte do ghràs a
bheir air mo thruaillidheachd ì-fèin a mharbhadh, oir
is eagal dhomh m'eagalan, agus is bròn dhomh mo
bhròn, agus is fhada leam gus am meudaichear mo
mhìann, agus mar sin tha nrì air mo shàrachadh le lughad
mo mhìann, agus tha sin a' meudachadh mo sgìos, agus
a' toirt òrm a ràdh le osnaich, Hò ! b'fheàrr gu'n robh
mì aig m'fhois.
"Gu dearbh, a Thighearna, tha m'anam ann an
cruaidh chàs, air a ' theannachadh,' agus cha n-aithne
dhomh ciod a's feàrr dhomh ìarraidh ; ach is aithne
366 Còmhradh Diadhaidh
dhuit-sa ciod a's feàrr a thabhairt dhomh. Is è ' siubhal
agus a bhi maille ri Criosd a's ro f heàrr.' Ach chithear
' fèumail fantuinn 's an fheòil.' Tha fios agad nach
'eil mì idir sgìth dhe d'obair, ach tha mì sgìth peacaidh
agus bròin. Tha mì toileach fantuinn fhad 's a bheir
thus' obair dhomh an so, agus gach obair a thug thu
dhomh a dheanamh gun dàil ; ach, guidheam ort, na
f àg an so mì na's fhaide, an dèigh do'n obair sin a bhi
seachad ; agus f had 's a dh-f hèumas mì fantuinn an so,
bitheam a' dol am feothas, agus a' dìreadh suas. Dean
mise na's feàrr agus tog leat mì, 'nuair is feàrr mì. Cha
dana dhomh a bhi mì-fhoighidneach agus ìarraidh ort
mo làithean a ghearradh às ; agus mo thrusadh air falbh
'us mì neo-ullamh ; ni mò a b'àill leam fantuinn an
dèigh do m'obair a bhi deante, a' peacachadh an so,
'nuair a tha mo bhràithrean a' deanamh àrd ghàirdeach-
ais air nèamh. An durrag bhochd so air a brutbadh,
'nuair a tha na rèultan ud a' dealradh ann an ìarmailt
na glòire. Ach fathast is mise do leanabh-sa cho maith
riutha-san : is è Criosd mo Cheànn-sa cho maith ri 'n
Ceànn-san ; carson, matà, ' tha astar cho mòr eadar-
ainn ?' Ach is cothromach do shlighean-sa : is clànn
sinne gu lèir, ach is mis' an struidhear airidh air m'àit
anns an tìr a ta fada uait gu bhi beò air ' na plaoisg,'
'nuair tha ìadsan ' a ghnàth maille riut,' agus a' meal-
tuinn do ghlòire. Bha ìadsan aon uair mar tha mis'
anis agus is goirid gus am bi mise mar tha ìad-fèin anis.
Bìosal an staid mu'n d'ràinig ìad an staid a's àirde.
Is goirt a dh'f huilig ìad mu'n robh ìad air an deanamh
'n an rìghrean. ' Thàinig ìad à h-àmhghar mòr' ach tha
ìad anis ' an làthair rìgh-chaithreach Dhè' ;' agus nach
bi mise toilichte teachd a dh-ionnsuidh do chrùin-sa mar
thàinig ìadsan, agus ' òl de 'n cupan-san' mu'n ' suidh
m\ sìos maille riutha anns an rìoghachd ?'
" Anis, a Thighearna, tha mise toileach feitheamh
ri d'uair, agus falbh air do shligh, mar sin àrdaichidh
tu mise fòs air d'àm maith fèin ; agus bheir thu mì a
dh-ionnsuidh do shabhail, 'nuair a chì thu abuich mì.
An diugh mìannaichidh mì, ach cha ghearain mì ;
creididh agus ìarraidh mì, ach cha dean mì cabhag
pheacach. Is àill leam feitheamh riut, ach cha n-àill
a' Mheorachaidh Nèamhaidh. 367
leam idir thus' a chàll ; agus an uair a chì thusa mì ro
thoilichte 'dh-easbhuidh do làthaireachd, an sin beoth-
aich mo mhìann fànn, agus sè*id suas sradag fhuar mo
ghràidh ; agus na fag mì, gus an urrainn mì e'igheachd
amach le fìrinn, ' Mar thogras am fiadh chum nan
sruth uisge, mar sin tha m'anam a' togairt a'd' ionn-
suidh-sa, a Dhè. Tha tart air m'anam chum Dhè,
chum an Dè bheò : c'uin a thig mi agus a nochdar mi
am fianuis Dhè? Tha mo chaithe-beatha air neamh,
an t-ionad às am bheil dùil agam ris an t-Shlànuighear.
Tha m' aignidhean suidhichte air na nithibh a ta shuas,
far am bheil Criosd 'n a shuidhe, agus anns am bheil
mo bheatha folaichte. Gluaisidh mì arèlr creidimh,
agus cha-n ann arèir seallaidh ; a' ròghnachadh a bhi
air choigrich (air falbh) às a' choluinn, agus a bhi làth-
air maille ris an Tighearn.'
" Ciod an tlachd a tha aig an t-saoghal bhochd so
annam-sa ? agus ciod an ni àillidh a gheibhear ànn gq
mo ghràdh a mhealladh air falbh o mo Dhia, no gu mi
fèin a dheanamh mì-thoileach falbh às? Thar leam,
an uair a smuainicheas mì air an t-saoghal so gu
cùramach, gur 'fasach ulartaich' è, agus gur uile-
bheistean fiadhaich mòran de 'luchd-àiteachaidh. Is
duaichnidh leam a mhaise gu lèir, agus bathaidh mì
gach sogh a gheibhear ànn le deòir bheag an aithreachais,
no sgiotaidh mì air falbh è le anail m'osnaich. Hò !
na ceadaich do'n fheòil so m'anam a mhealladh gus a'
bheatha bhochd, sgìth so a ròghnachadh air thoiseach
air an àrd aoibhneas a ta timchioll do rìgh-chaithreach !
Agus ged nach 'eil am bàs fèin taitneach do chàil mo
nàduir, gidheadh deanadh do ghràs fèin do ghlòir cho
soilleir, taitneach dhomh, ionnus gu'm bi eadhon ' rìgh
nan uamhas' 'n a theachdair aoibhneis dhomh. Na
bitheadh m'anam air a thilgeil amach le ainneart, na
cailleadh è idir a thigh-còmhnuidh buan an aghaidh a
thoile ; ach tarruing è h-ugad-fèin le cumhachd dìomh-
air do ghràidh, mar tharruingeas grìan-theas an earr-
aich cre'utairean snàigeach amach à cuiltibh fuar,
dorch a' gheamhraidh : coinnich è air leth na slighe,
agus tàlaidh h-ugad-fèin è, mar tharruingeas a' chlach-
iùil an t-ìarunn, agus mar tharruingeas an lasair mhòr
/ Uò
ladhaìdk
an lasair bheag 1 Sgiot, matà, na neòil sin a ta nis a
folach do ghràidh uam ; no tog air falbh na ' Iannan'
nach leig le mo shùil do ghnùis 'f haioinn ; oìr cha n-ur-
rainn ni sam-bith eile, ach na gathan soluis a thig o do
ghnùis fèin, agus roimh-bhlas air do shlàint mhòir, a
thoirt air m'anam a ràdh le fìrinn, ' Anis leig do
d'sheirbhiseach siubhal 'an sìth.'
" Aoh, a Thighaarna, cha leòr idir do thròcairean
cumanta an so. Is obair mhòr ì so, agus an lorg sin
feumaidh ì cuideachadh mòr 'f haotuinn. O tionndaidh
gach eagal dhiubh sin gu mìann làidir, agus eagal
basachadh gu làn mhìann an dèigh ort-fèin ! Fhad 's a
bhitheas mì air falbh uait, bitheadh m'anam ag osnaich
cho dìan, 's a bhitheas mo chorp ann an easlaint ! Ma
tha tuilleadh ùine agam ri chaitheamh air thalamh,
zeadaich dhomh a bhi beò annad-fèin, mar aon amach
às an t-saoghal, mar bha mì air uairibh beò às d'eas-
bhuidh anns an t-saoghal ! Fhad 's a bhitheas smuain
agam gu smuaineachadh, na dì-chuimhnicheam thusa ;
no teangaidh a ghluaiseas, labhradh ì ort-sa le taitneas,
no deò-anail a shèideas, plosgadh ì an dèigh ort-sa ; no
glùin a lùbas, lùbadh ì gach là dhuit-sa ; agus an uair
a ghlaisear mì air leabaidh na h-easlainte, \ ni thusa mo
leabaidh dhomh, cùnntaidh tu àireamh mo phìantan,
agus cuiridh tu mo dheòir ann do shearraig fèin.'
" Mhìannaich m'fheòil nithe a bha fuathach, gràin-
eil le in'anam, ach anis mìannaicheadh m'anam an là
sin is fuathach le m'fheòil. Bitheadh aoibhneas air
m'anam a' feitheamh gu falbh, na's mò na bròn mo
chàirdean, 'nuair a thig uair an dealachaidh ! Kn sin
' faigheam-sa bàs an f hìrein, agus bitheadh mo chrìoch
dheireannach cosmhuil r'a chrìch-san,' eadhon mo thog-
ail a dh-ionnsuidh na glòire sin air nach tig crìoch gu
bràth ! An sin giùlaineadh cuideachd ainglean m'anara
gu spioradaibh nam fìrean foirfichte agus leanam mo
chàirdean a f'huair bàs romham ' ann an Criosd,' agus
an uair a bhitheas mo chàirdean, a dh-fhàgas mì a'm'
dhèigh, brònach agus a' guil os-ceànn m'uaighe. gabhadh
mo spiorad tàmh ann am fois maille riuts', a Thighearna!
agus an uair a bhitheas mo chorp a' grodadh anns an
dorch, bitheadh m' anam ann an ' oighreachd nan naomh
idh Nèaml
à ì Mheòrachaidh NWamhaidh. 369
'8 an t-solus 1' Thus a ta nis ag àireamh fhuilteia mo
chìnn, gabh àireamh nan uile làithean a laidheas mo
chorp anns an duslach ; agus Thus' a ' sgrìobhas sìoa
mo bhuill ann do leabhar,' cum cunntas air mo chnàmh-
an sgiotach !
"Omo Shlànuigheir, greas air là do theachd arìst ;
cuir amach d'ainglean, agus sèideadh an trompaid
uamhasach, aoibhneach sin ! Na cuir dàil ann do
theachd, air eagal gu'n càill na daoine beò an dòchas :
na cuir dàil, air eagal gu'm fàs an talamh mar ifrinn,
agus gu'm brisear d'eaglais gu duslach le roinnibh
truagh : na cuir dàil, air eagal gu'm faigh do naimhdean
fàth an aghaìdh do thrèud, agus air eagal gu'm buadh-
aich uabhar, cealgaireachd, feòlmhorachd agus mì-
chreidimh an aghaidh d'ìarmaid bhig, agus gu'n roinn
ìad d'oighreachd uile 'n am measg fèin, agus an uair a
thig thusa, nach f haigh thu creidimh air an talamh ;
na cuir dàil, air eagal gu'n dean an uaigh uaill às a
buaidh, agus air dhì ceannait/t ionnsuchadh o làimh a
h-aoidh, gu'n diùlt ì do chuid dhligheach fèin a thabh-
airt suas dhuit ! greas air là mòr sin na h-aiseirigh,
'nuair a bheir Thu-fèin àithn a dhol amach, agus nach
f haighear aon air-bith a' diùltadh d'òrduigh ! 'nuair
a ' bheir an f hairge agus an talamh suas am prìosanaich,
agus a dhùisgeas na h-uile a ta 'n an cadal anns an
uaigh, agus a dh-èireas na mairbh ann an Criosd air
tiis ;' 'nuair a thig an siol, a chuirear anis truaillidh,
amach neo-thruaillidh ! 'nuair a bheir na h-uaighean,
anns nach robh ach grodadh 'us duslach, suas rèultan 'us
grìana glòrmhor ! Is dana dhòmh-sa matà, mo chairbh
a shìneadh slos anns an duslach 'g a h-earbsa, cha
n-ànn ris an uaigh, ach riuts', a Thighearna ; agus uime
sin gabhaidh m'f heòil fois ann an dòchas, gus an tog
thus' \ suas a mhealtuinn na foise sìorruidh. Pìll, O
Thighearna, cia fhad? thigeadh do rìoghachd!
Tha do bhean-nuadh-phòsda chìanail ag ràdh, Thig !
oir tha do spiorad fèin 's an thaobh-stigh dhì ag ràdh,
Thig; agus 'g a teagasg mar so gu ùrnuigh a dhean-
amfeflc osnaibh do-labhairt !' Seadh, tha 'n cruthach-
adl^iile ag ràdh, Thig ; ' a' feitheamh gu bhi air a
shaWadh o dhaorsa na truaillidheachd, gu saorse
2b
370 An Comh-dhùnadh.
ghlòrmhoir cloinne DheV Thubhairt Thu fèin, 'Gu
deimhin a ta mi a' teachd 'an aithghearr. Amen.
Seadh, thig, a Thighearn' Iosa!' "
AN COMH-DHUNADH.
Mar sin, a lèughadair, thug mise dhuit mo chomhairle
— a' chomhairle 'b'fheàrr a bha^ agam— a chum do
threòrachadh gu caithe-beatha nèamhaidh a dhlh-lean-
tuinn. Mur urrainn thu meòrachadh mar sid, gu
dòigheil, làn air aon àm, dean è mar is urrainn thu ; ach
bi cìnnteach gu'n dean thu è gu stòlda, dùrachdach,
bidheanta. Fàs eòlach air an obair nèamhaidh so,
agus, arèir do thomhas eòlais air an obair so, bithidh
d'eòlas air Dia. Bithidh do ghàirdeachas spioradail,
comasach, maireannach, ma's è Dia cuspair do ghàird-
eachais, no ma's beannaichte cuspair do ghàirdeachas,
bi cìnnteach gur beannaichte fòs do ghàirdeachas ;
agus bithidh sòlas ngad rè do bheatha, agus air uair do
bhàis 'nuair nach bi agad saoibhreas, no slàint, no
taitneas air-bith 's an t-saoghal so, no cuideachadh air-
bith o charaid, o mhinistear, no bho leabhar ; seadh, an
uair a bhitheas na h-uile nithe air an àicheadh dhuit,
no air an gearradh uait, faodaidh tu sòlas làidir, làn,
cìnnteach a bhi agad. Bithidh do ghràsan cumhachd-
ach, beothail, buadhach ; agus is neart dhuit gach aon
là an t-aoibhneas a tharruingear o nèamh le meòrach-
adh. Bithidh tu mar neach a' seasamh air mullach
beinne 'taglè àrd, agus a' sealltuinn sìos air an t-saoghal,
mar gu'm bitheadh è uile fodha ; chithear leis achaidh-
ean 'us coilltean 'us bailtean mòra amhàin mar chaim-
einibh. Is suarach leat na h-uile nithe tlmeil a chithear
shìos an so. ( 'ha mhò leat na prionnsachan a's àirde
staid na fìonnain-fheòir. Chì thu an saoghal cabhagach-
buaireasach, conasach, sanntach, cho beag, suarach ri
tòrr sheangan. Cha n-eagal leat maoidheadh dhaoine ;
cha bhi thu air do mhealladh, no air do bhuaireadh le
onoir an t-saoghail ; cha bhi cumhachd cronail, no
neart aig mealltaireachd a' pheacaidh thairis ort ; agus
oha bhi àmhghar anis cho goirt duit, oir chàill àmhghar
'ua bròn an gath de do thaobh sa. Is Tnn anis a chì 's
An Comh-dhùnadh. 371
a dh-aithnicheas tu gach tròcair na's feàrr na rinn
thu riamh. Is ànn anis a ' chì 's a bhlaiseas tu gur
màith 's gur milis Dia.' Is ann anis a chì thu fo
làimh Dhè, co dhiubh a tha no nach 'eil thu gu glio
a' ròghnachadh na beatha beannaichte so, agus co
dhiubh a bhitheas, no nach bi mo shaothair-sa air do
shon, tarbhach no càillte dhuit. Ma bhitheas ì càillte
tre do leisg-sa, is tus' a chailleas, agus a's mò gu mor
do chall-sa na mo chàll-sa anns a' chùis so. dhuine !
cò air is còir dhuit smuaineachadh ach air Dia agus
nèamh ? Nach 'eil thu cheana gu ìre bhig amach às an
t-saoghal so. Nach fhaic thu gach là anam an so
's an sid air a ghairm amach is> a' chorp, le aon ghalar no
le galar eile, agus nach fhaod do ghairm-sa 'bhi nis
faisg ort ? Nach 'eil an uaigh 's a bè'ul fosgailt' a'
feitheamh gu do shlugadh sìos ? Nach dean durragan
brèun na h-ùire cuilm dhoibh-fèin air do cheànn 's air
do chridhe ? Ma bhuaileas do chuisle beagan uairean
fathast, ma tharruingeas tu d'anail beagan ùine na's
fhaide mu'n tarruing thu an deò mu-dheireadh; ma
gheibh thu beagan cadail fathast ann an tìr nam beò,
mu'n caidil thu anns an duslach ! Och, nach goirid an
dàil sin an uair a thèid ì seachad 1 Nach beag nach 'eil
do mhionaidean seachad cheana ! Nach goirid gus am
faic thu do ghloine air ruith amach, — do mhionaid
dheireannach air ruith, — agus gus an abair thu riut-fe'm,
" Och dh'f halbh mo bheatha ! Dh'f halbh mo là ! Cha
tìll è tuilleadh I Cha n-'eil romham anis ach nèamh no
ifrinn I" Càit, matà, an tigeadh do d' chridhe 'bhith
anis, ach air nèamh. Na'm b'aithne dhuit cia uamhas-
ach an nì teagamh a bhi aig neach mu nèamh aig uair
a bhàis, dhùisgeadh sin suas thu. Agus ciod eile ach
dubh theagamh a gheibhear aig an duine sin nach do
smuainich riamh roimhe gu curamach, cìnnteach, tric
mu nèamh ?
Faodaidh cuid a ràdh, " Cha n-f hiach dhuinn ùin 'us
dragh cho mòr a ghabhail ri smuaineachadh air meud
an aoibhneis a ta shuas, a chura sinn-fèin a dheanarah
cìnnteach às, tha fios againn gu'm bheil è mòr, agus
faodaidh sinn 'fhaotuinn cho maith ri feadhain eile."
Ach tha na daoine sin, a their sin, a' diùltadh ùmhlachd
372 An Comh-dhùnadh.
thabhairt do àithn shoilleir Dhè*, a ta nis ag ràdh
bitheadh " bhur caithe-beatha air neamh," agus " suidh-
ichibh bhur n-aigne air na nithibh a ta shuas ;" agus tha
ìad a' deanamh am beatha fèin truagh le bhi 'diùltadh
nan taitneas a dh'òrduich Dia dhoibh. Ach bu bheag
sin mur bitheadh tuilleadh uilc 'n a lorg : ach faic gach
cron 'us aimhleas lìonmhor, trom eile a thig le dearmad
air taitneasaibh a' mheòrachaidh nèamhaidh ! Fuaraich-
idh, no bàthaidh an dearmad so gràdh Dhè ann an
anam an duine, bheir è air nach gabh è taitneas ann an
smuaineachadh, no ann an labhairt mu Dhia, no ann an
deanamh seirbhis dhà ; àraichidh è droch bheachd mu
shlighibh agus mu òrduighean Dè ; ginidh è cridne
feòlmhor, sòghmhor, a' f àgail an duine gun neart, gun
sòlas fo chumhachd gach àmhghair 'us buairidh, 'g a
ullachadh gu tuiteam air falbh gu lèir gu cèum dorch
na h-ain-diadhachd, agus fòs 'g a lìonadh le uamhas
am bàs a choinneachadh, agus le mì-thoil dealachadh
ris an t-saoghal so. Oir cò a rachadh gu J)ia, no gu
àit anns nach 'eil tlachd aige ? Cò 'dh-fhàgadh taitneas
na beatha so gu toileach mur bitheadh taitneas na's
feàrr aige ann an àit air-bith eile ? Na'm b'è mulad,
eagal 'us bròn na cèuman a bha air an cur romhad an
so, bu rènsanach dhuit an diùltadh. Ach fèumaidh tu
taitneas nèamhaidh 'fhaotuinn, no 'bhi gun taitneas
maireannach idir. Is àill le Dia thus' a bhi 'gluasad
gach là maille ris-fèin, agus thu 'bhi gun sgur ag òl
sòlais às an tobar shìorruidh ; ach mur àill leat-sa,
fuilig do chall ; agus an uair a chì thu am bàs a' bual-
adh ort, ìarr sòlas, magheibhear èbho nì sam bith eile ;
agus faic an seas do shòlas feòlmhor dhuit air an là
bhrònach sin. An sin cuimhnichidh do choguis, ge
b'oil leat, gu'n deachaidh do chomhairleachadh gu tric
gu sòlas fìor òirdheirc ìarraidh, — sòlas a neartaicheadh
tu gu làn air uair do bhàis, agus a mhaireadh dhuit tre
àlaibh na bith-bhuantachd.
Sibhse nis aig am bheil bhur cridheachan air an
togail suas de na nithibh a ta bhos an so, is è mo dhò
chas gu'n cuir sibh mòr mheas air a' bheatha nèamhaidh
so, agus gu'n coisich sibh, aon uair air gach là, 'dh-ionn
suidh na h-Ierusaleim Nuaidh. Is è Dia bhur gràdh
An Comh-dhùnadh. 373
Agus bhur mìann ; bu bhuidhe leibh tuilleadh eòluis a
bhi agaibh air bhur Slànuighear. Tha fios agam gur
duilich leibh nach 'eil bhur cridheachan na's fhaisg'
air; tha fios agam gur duilich leibh nach 'eil bhur gràdh
dhà na's blàithe, agus bhur tlachd ànn na's mò. Hò !
matà, cleachdaibh beatha mhilis a' mheòrachaidh so air
bhur fois nèamhaidh. So anis a' bhèinn air am faod
àirc thònn-luaisgte bhur n-anamanan fois a ghabhail.
Faioeadh an saoghal o bhur caithe-beatha nèamhaidh
gu'm bheil rud-eigin na's mò na barailean 'us deasboir-
eachd, no labhairt mu dhleasanasaibh an leth-muigh,
ann bhur creidimh-se. Ma chithear an Criosduidh gu
bràth 'n a choltas ceart fèin, a' gluasad arèir nam
fìrinnean a tha è 'creidsinn 's ag aideachadh, is ànn an
uair a gheibhear è gu beothail, dìchiollach, dùrachdaoh
ri dleasanas a' mheòrachaidh nèamhaidh.
Mar chaidh Maois suas, mu'n d'f huair è bàs, gu sliabh
Nèbo, a ghabhail seallaidh air tìr Chanàain ; mar sin
thèid an Criosduidh suas gu sliabh a' mheòrachaidh,
agus tre chreidimh, gabhaidh è sealladh air 'fhois.
Beachdaiohidh è air na h-àitibh-còmhnuidh glòrmhor,
ag ràdh, " Innsear gu maith nithe glòrmhor ort-sa, a
chaithir DhèV' Cluinnidh è, mar gu'm b'eadh, ceòl
bìnn an luchd-ciùil neamhaidh, agus their è, " Is sona
an sluagh a tha 's an staid so : is sona an sluagh d'an
Dia an Tighearn!" Amhaircidh è air an luchd-còmh-
nuidh ghlòraichte, a ta shuas, agus their è, " Is sona
thu, Israeil ; cò 'tha cosmhuil riut, shluagh a
shaoradh leis an Tighearn, sgìath do ehòmhnaidh, agus
neach a's è claidheamh do mhòrachd 1" 'Nuair a
dh-amhairceas è air an Tighearn fèin, glòir an t-sluaigh
naoimh, cromaidh è sìos, maille ri càch, a dheanamh
aoraidh dhà-san a tha beò gu saoghal nan saoghal, agus
their è, " Is naomh, naomh, naomh an Tighearn Dia
Uile-chumhachdach, a bha, agus a ta, agus a ta ri
teachd ! Is airidh thusa, a Thighearna, air glòir, agus
urram, agus cumhachd 'f haotuinn !" 'Nuair a dh-amh-
airceas è air an t-Slànuighear ghlòraichte, cuiridh è
Amen ris an òran nuadh sin, ag radh, " rrloladh, agus
urram, agus glòir, agus cumhachd gu'n robh dhà-san a
Ift'na shuidhe air an rìgh-chaithir, agus do'n Uan gu
374 An Comh-dkùnadh.
saoghal nan saoghal : do bhrìgh gu'n do mharbhadh thu,
agus gu'n do shaor thu sinne do Dhia le d'fhuil fèin,
às gach uile thrèibh, agus theangaidh, agus shluagh,
agus chinneach ; agus gu'n d'rinn thu rìghrean dhìnn
agus sagairt do ar Dia I" 'Nuair a sheallas è air ais air
fàsach an t-saoghail so, moladh è na naoimh dhìleas,
chreideach, fhoighidneach air an tric a rinneadh
dìmeas ; gabhaidh è truas ri sluagh aineolach, gòrach,
reasgach, truagh an t-saoghail ; agus their è uime-fein,
mar thuirt Peadar, " Is maith a bhi an so ;" no mar
thuirt Asaph, " Is maith dhomh-sa teachd dlùth do
Dhia ; oir feuch, sgriosar \adsan a thèid fad uait." Mar
dh'f hosgail Dàniel, ann an tìr a bhraighdeanais, uinneag
a sheòmair gach là ri Ierusalem, geda b'fhada uaith am
baile mòr sin, 'nuair a chaidh è 'dheanamh ùrnuigh ri
Dia, " trì uairean anns an là," mar sin faodaidh anam
a' chceidmhich a ta nis ann am prìosan na feòla,
amharc ris an " Ierusalem a ta shuas." Agus mar bha
Pòl maille ris na Colòsianaich, faodaidh an creidmheach
a bhi maille ris na spioradaibh glòraichte, ' Geda tha è
uatha 's an f heòil, gidheadh maille riutha 's an spiorad,
a' deanamh gàirdeachais agus a' faicinn an òrduigh
nèamhaidh.' Agus mar sheinneas an uiseag gu milis,
ceòlmhor, binn, 'nuair a's àird' a dh-èireas ì suas anns an
spèur, agus a thig grad thosd oirre, cho luath 's a laidlieas
ì s\os air an talamh : mar sin bithidh fonn an anama
taitneach, nèamhaidh, fhad 's a chumas è a shùil air
Dia le meòrachadh. Mo chreach ! is ro ghoirid a
dh-fhanas sinn shuas, ach a' laidhe sìos arìst, 's a' dì-
chuimhneachadh a' chiùil !
Ach, " thusa, a Dhia na tròcair agus Athair nan
Spiorad, is tu-fèin tobar a' ghràidh agus tha cuan sòlais
annad, tarruing suas h-ugad-fèin na cridheachan trom,
cadalach sin, agus cum fo do làimh fèin ìad, gus an
deanar glan, spioradail ìad. Soirbhich gu pailt le
oidhirp lag do sheirbhisich. Treòraich ìadsan, a leughas
teagasg an leabhair so, gu tlachd a ghabhail ann an
cleachdàdh a' mheòrachaidh nèamhaidh, an obair
a's feàrr de gach obair ! IIò ! na leig do anam do sheir-
bhisich a bhi aineolach air an aoibhneas mhòr a tha è
'mìneachadhdo mhuinntireile,ach cum mì, gachlà'bhith-
An Comh-dhùnadh. 375
eas mi air thalarah, a' sìor ìarraidh h-ugad-fèin, a' sìor-
chreidsinn annad, agus a' sìor-ghluasad maille riut ann
an gràdh ! Agus an uair a thig thu, faightear mis' a'
deanamh mar sin ; cha n-ànn a' rìarachadh na feòla, no
ri cadal le mo lòchran neo-dheasaichte, ach a' feitheamh
le beò mhìann ri teachd mo Thighearna ! Thoir orra-
san, a lèughas briathran nèamhaidh an leabhair so, an
gabhail, cha n-ànn mar thoradh mo smuaineaehaidh-sa,
ach mar phlosgartaich mo bheò dhòchais agus mo
ghràidh, ionnus, na'n robh mo chridhe fosgailte fo'n
sùilibh, gu'm faiceadh ìad an sin gach focal a labhair
mi, air a làn-sgrìobhadh air clàr mo cridhe le gath-
soluis o ghnùis Chriosd ; gun dìomhanas, gun ana-mìann,
gun àrdan ànn, 'nuair a sheargas focail na beatha so._
Agus mar sin nach èirich an teagasg so mar fhianuis^
a'm' aghaidh, ach a' teachd o chridhe an sgrìobhadair,
gu'm bi è, le do ghràs, air a dheanamh èifeachdach do
chridhe an lèughadair, agus mar sin air a dheanamh
'n a shlànuighear beatha dhuinn le 'chèile I" Amen.
tLOIR DO Dhia anns na h-aedaibh, agus ajh
THALAMH SITH, DEADH-GHEAN
DO DHAOINIBH.
A CHRIOCR
.
MHAREN&SON
BOOKSELLERS
i 362 ARGYLE SIREET