c: text/html

text:
- TIOTAL
- Eaglais Paraiste Ros Cuithne, Inbhir Ghòrdain
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_5656
- ÀITE
- Inbhir Ghòrdain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Cuithne
- LINN
- 1930an; 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37282
- KEYWORDS
- cairtean-puist
eaglaisean
rèilichean
Clann Rothach
taighean-adhlacaidh
cladhan
Air a' chairt-phuist seo chithear Eaglais Paraiste Ros Cuithne.
Tha an eaglais air a faicinn tro bhogha aon de na drochaidean a tha a' giùlan loidhne Rèile Inbhir Nis agus Siorrachd Rois a dh'fhosgail ann an 1863.
Chaidh an eaglais a thogail ann an 1830-32 le Seumas Mac a' Ghobhainn air làrach eaglais na bu thràithe agus cladh anns an robh taigh-adhlacaidh an teaghlaich Rothaich à Baile Ùr an t-Slèibh c1664
Chaidh an eaglais a chàradh agus atharrachadh le Anndra Maitland ann an 1853. Chan eilear ga cleachdadh tuilleadh 's tha i feumach air a càradh ach tha an cladh timcheall oirre fhathast ga chleachdadh

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sgrìobhadh ùr - An Claigeann aig damien hirst
Tha sgrìobhadairean stèidhichte mar Alasdair Caimbeul (Alasdair a’ Bhocsair), Màrtainn Mac an t-Saoir agus Catrìona Lexy Caimbeul ann, còmhla ri sgrìobhadairean ùra mar Alison Lang augs Màiri E.NicLeoid. Tha ùghdaran gu tur ùr ri fhaighinn cuideachd, agus tha sgrìobhadairean bho dhùthchannan eile ann; bhon a’ Ghearmailt, na Stàitean agus Iapan. Tha ficsean Gàidhlig a’ tighinn beò. Saoilidh mi gu bi iad ri reic aig Comhlaire nan leabhraichean a’ dh’ aithghearr. Dhomhsa gun teagamh sam bi ’s e Leabhar trì an leabhar as fheàrr agus gu h-àraidh an sgeulachd ‘Tìr nan Còtaichean Geala’- saoil Carson a tha sin? J
Co-dhiù Gheibhear tuilleadh fiosrachaidh air làrach Comhairle nan Leabhraichean.


text:
MV Eileanan Chaledonia
'S e bàta-aiseag a tha ann am MV Eileanan Chaledonia neo MV Caledonian Isles sa Bheurla agus tha i aig Caledonian Mac a' Bhriuthainn. Tha i a' ruith eadar Aird Rosain agus Breadhaig air Arainn. Thòisich i air seirbheis anns a' bhliadhna 1993 air an Rathad Arainn.
'S i aon de na bàtaichean as motha a tha aig Caledonian Mac a' Bhriuthainn. Air sgàth 's gu bheil i a' ruith air aon de na rathaidean-siubhail as trainge tha comas aice a' ghabhail a-steach gu bhith 1000 duine agus 110 càraichean. Gabhail e 55 mionaidean crosgach an Linne Cluaidh.


text:
Vincent van Gogh
B' e peantair às na Tìrean Ìsle a bh' ann an Vincent van Gogh (IPA: vɪnsɛnt ˈʋɪləɱ vɑŋ ˈɣɔx, Zundert, 30 am Màrt 1853 - Auvers-sur-Oise, 29 an t-Iuchar 1890).[1] An dèidh dha feuchainn, agus dèanamh glè dhona, seòrsa air leth obair rinn e an aird inntinn a làmh a chuir ri ealain agus lì-dhealbhadh agus mar sin ghluais e go Paris còmhla ri a bhràthair, Theo, a bha ag obair a reic dealbhan agus a thug toir cuideachadh agus taic do Vincent.
An deidh greiseag ghluais e gu baile den ainm Arles còmhla ri lì-dhealbhadair eile, Paul Gaugain.[2] Bha an dithis aca ag argamaid gu tric agus gu mòr agus mu dheireadh gheàrr Vincent cuid a' chluasain aige dheth. Dh'fhàs na trioblaidean aig van Gogh cho dona agus gun deach a chuir gu taigh-chaoich far an do chuir e fhas dha fhein an deidh dà latha. Bhasaich Paul Gaugain dreis ghoirid an dèidh sin le bròn.


text:
- TIOTAL
- HR 65 'Nairnshire' ann an Ibhir Nis
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_001_168
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1870an; 1880an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 24644
- KEYWORDS
- locomotaibhean rèile
locomotaibhean Rèile na Gàidheatachd
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
Ghabh a phrìomh neach-cuideachaidh, Daibhidh Jones, àite Uilleam Stroudley mar àrd-neach-stiùiridh locomotaibhean aig Rèile na Gàidhealtachd ann an 1870. B' e a' chiad locomotaibh a chaidh a thogail de dhealbhadh Jones an clas 'Duke 4-4-0 a bha ag obair air trèanaichean luath luchd-siubhail. Chaidh deich a thogail le Dübs à Glaschu ann an 1874 (àireamhan 60 gu 69) agus chaidh seachd eile a dhèanamh ann an Inbhir Nis eadar 1876 agus 1888 (àireamhan 4, 71 gu 75 agus 84. Glè thric thathas a' toirt iomradh air na trèanaichean as fhaide sin mar 'Lochgorm Bogies'.
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn HR 65 'Nairnshire' ann an Inbhir Nis. Chaidh a crìochnachadh san Iuchar 1874 agus chaidh a h-ath-ainmeachadh 'Dalraddy' an dèidh sin. Chaidh a h-ath-thogail sa Ghearran 1888 agus lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis san t-Sultain 1909


text:
Ged a tha mòran ann dhiubh, cha chluinnear cho tric mu na h-òrain aig Rob Donn, seach òrain cuid eile de na sàr-bhàird.
Mar sin bha e fìor thlachdmhor cuirm a chluinntinn a thug cothrom don luchd-èisteachd mòran ionnsachadh mun bhàrd agusna tàlantan aige. A’ gabhail pàirt bha Seumas Greumach, Catrìona NicLeòid, Rhona Shutharlanach, Carol-Anne NicAoidh agus Suzanne Houston. Bha iadsan ’nan seasamh ’nan sreath air an àrd-làr, agus air an cùl bha sgàilean a’ sealltainn dealbhan de Dhùthaich ’Ic Aoidh – cuid dhiubh sean, agus feadhainn eile gu math ùr. A bharrachd air a-sin, bhathar a’ cluinntinn clàraidhean de dhaoine a’ bruidhinn ann an Gàidhlig na sgìre, agus iad ag innse naidheachdan beaga a dhearbh cho fìor eirmseach ’s a bha am bàrd. Leis an dòigh anns an do bhruidhinn na daoine, shaoileadh tu gun robh iad fhèin no an càirdean eòlach air a’ bhàrd gu pearsanta. Bha eadar-theangachadh ri fhaicinn oir ’s gun tuigeadh gach neach na bha air na clàraidhean.
Bha an t-seinn agus an ceòl a chualar air leth math, le aithris shoilleir, nàdarra, o Sheumas, ag innse mòran mu gach òran. Chuir e ris an oidhche cuideachd gun do nochd sàr-sheinneadairean on sgìre. Bha an talla anns a’ CCA ann an Sràid Shauchiehall loma-làn an oidhch’ ud, agus bha na chual’ iad ’na dheagh eisimpleir de chuirm a chaidh a rannsachadh ’s a dhealbhachadh gu sgileil.
cluinnear iomadh seòrsa de chuirm aig Celtic Connections, ’s ’nam measg tha feadhainn a tha poilitigeach. B’ e fear dhiubh a bh’ anns a’ chuirm a chumadh mar chuimhneachan air an t-seinneadair Shòisealach Alastair Hulett a dh’eug ann an 2010. Mar sin, cha robh e ’na iongnadh gun do thòisich an oidhche le òraid phoilitigich mu na beachdan aig riaghaltas Westminster air dòighean toiseach a’ Chogaidh Mhòir a chomharrachadh. Cha bhiodh an òraid air còrdadh idir ri Dàibhidh Camshron, ged a chòrd i ris an luchd-èisteachd.
A-nis, b’ e “Red Clydeside” an tiotal a thugadh air a’ chuirm seo anns a’ phrògram, agus b’ e sin prìomh chuspair nan òran le Alastair Hulett a ghabh Jimmy Ross, le taic bho Fhionnlagh Allison (fidheall) agus John Hamill (gitàr). Ach an dèidh sin ghluais na h-òrain agus a’ bhàrdachd a chualas fad is farsainn a thaobh nan cuspairean. Sheinn Penny Stone òrain a rinn i mu shaighdearan san Ear-Mheadhoin agus mu bhoireannaich sna h-Innsean. As a deaghaidh, chualas am bàrd Tom Leonard le bàrdachd gu math sgaiteach mu luchd-poileataigs na dùthcha. Cha robh coltas ann, ge-tà, gun do rinneadh cus smaoineachaidh ro làimh air an dòigh a b’ fheàrr an obair aige a chleachdadh anns a’ chuirm, no cuin a bhiodh iomchaidh. Sheinn Eòghainn MacIllFhinnein seat de dh’òrain an dèidh sin, a’ tòiseachadh le A Man’s a Man for a’ That agus a’ leantail air le òran mu shaighdear a dhiùlt tilleadh gu Afghanistan – òran leis an do choisinn e duais anns an fharpais “Songs for Social Justice”.
Bha a’ chiad leth dhen chuirm gu math na b’ fhaide na an dàrna fear, agus nuair a nochd Roy Bailey an dèidh a’ bhrisidh bha an treas cuid neo barrachd dhen luchd-èisteachd air falbh. Tha Roy a-nis 78, agus ged a tha e air lagachadh ’na bhodhaig, tha a bheachdan agus a ghuth cho làidir ’s a bha iad riamh.
Bha deagh eisimpleirean de dh’òrain phoilitigeach aig a’ chuirm, ach chailleadh deagh chothrom eachdraidh gu math cudromach a chumail an cuimhne an t-sluaigh, on a bha cho beag dhe na h-òrain mun chuspair a bh’ air a ghealltainn dhan luchd-èisteachd.
Oidhche Dhiar-Daoin chualas “Boraraig” le Calum MacCriomain anns a’ Mhitchell Theatre. Sa chiad leth, ge-tà, nochd Taylor and Leigh. Bidh Alex agus a phiuthar Heather le chèile a’ seinn, ’s tha Alex fìor chomasach air iomadh nòs-ciùil a chluichd air a’ ghitàr. Tha guth air leth annasach aig Heather. Ann an cuid de dh’òrain tha cumhachd ann mar a th’ ann an guth Shirley Bassey. Aig amannan eile tha e binn, socair. Se guth a th’ ann nach tèid ás do chuimhne, oir tha e sònraichte. Bha na h-òrain a ghabh iad gu math eadar-dhealaichte, o rock gu math beòthail agus òrain blues gu òrain-ghaoil a bha mall agus ciùin.
Bha e follaiseach gun do chòrd Taylor and Leigh gu mòr ris an luchd-èisteachd, ged a bha a’ chuid bu mhotha dhiubh air tighinn a dh’èisteachd ri Calum agus an luchd-ciùil a bha còmhla ris. B’ iadsan Eilidh Sheathach (fidheall), Mischa Nic a’ Phearsain (clàrsach/seinn), Seumas Lindsay (beus-fhidheall), Eòghainn Mac a’ Phearsain (gitàr/mandolin), Aonghas MacNeacail (pìob) agus Darren MacIllEathain (seinn).
Dh’inns Calum mòran eadar na pìosan-ciùil mu na sinnsearan aige fhèin agus mun cheangal a th’ aige tromhpasan ris na pìobairean ainmeil á Boraraig. Chruthaich Calum mòran de dheagh phìosan ciùil ann an nòs gu math Gaidhealach, a’ deanamh deagh fheum dhen luchd-ciùil a chruinnich e. Bha e iomchaidh gun do chluichd e cuideachd pìos de cheòl mòr a rinn athair. O thoiseach gu deireadh, b’ e deagh chuirm a bh’ ann a bha làn de dh’annasan.
iseabail@lycos.com


text:
Beàrnaraigh na Hearadh
-
- Ur bajenn disheñvelout Beàrnaraigh zo ivez.
Beàrnaraigh na Hearadh[1] pe Beàrnaraigh hepmuiken, pe c'hoazh Beàrnaraigh Uibhist (Berneray e saozneg) zo unan eus an Inizi Gall pellañ e gwalarn Bro-Skos. Emañ en norzh da enez Uibhist a Tuath.
Beinn Shlèibhe eo poent uhelañ an enezenn, 93 metr a-us live ar mor.
Tud zo o vevañ e Beàrnaraigh abaoe Oadvezh an Arem d'an nebeutañ. E 2001 e oa 136 a annezidi. Abaoe 1999 eo liammet an enezenn ouzh Uibhist a Tuath war-bouez ur chaoser. A-raok e oa ul linenn bigi-treizh etre an enezenn vras hag an hini vihan.


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
inie
czas
jest
dzień
zawsze
ciebie
wszystko
świecie
świat
życia
wiele
się
będzie
oczy
siebie
razem
serce
serca
chwilę
domu
słowa
urodziny
Tobie
marzenia
lat
świata
rana
miłości
Rymy do kręgach
Agach, agach, algach, Begach, begach, Belgach, belgach, Bergach, biegach, bigach, bingach, blagach, blogach, bogach, bongach, borgach, brogach, brygach, bugach, bzygach, cajgach, cęgach, ciągach, cięgach, congach, cugach, cygach, dagach, dengach, dęgach, długach, dogach, dongach, Dougach, dragach, drągach, Drągach, drogach, drugach, drygach, dugach, dygach, dżagach, ergach, fagach, fangach, Fangach, felgach, figach, flagach, Foggach, folgach, forgach, fragach, Frygach, frygach, fugach, gach, gagach, gangach, gęgach, gigach, głogach, gongach, gorgach, Gregach, grogach, hangach, Helgach, Igach, imagach, Ingach, irgach, jagach, Jagach, jigach, jogach, jongach, jugach, Jungach, jungach, Jurgach, kałgach, kegach, kingach, Kingach, klagach, knagach, kogach, koggach, kongach, kręgach, krygach, kwagach, lagach, Langach, largach, legach, lęgach, ligach, lingach, logach, longach, łęgach, ługach, magach, mangach, mergach, migach, mongach, moogach, morgach, mozgach, mózgach, mungach, nagach, nogach, nygach, Olegach, Olgach, omegach, otągach, ożogach, pangach, piegach, pingach, plagach, pługach, Pługach, pongach, pręgach, progach, Puigach, purgach, ragach, rangach, rengach, ringach, rogach, Rogach, rózgach, Rózgach, rugach, rygach, rzygach, sagach, sągach, sengach, siągach, slegach, sługach, smogach, smugach, songach, sorgach, spągach, stogach, Sungach, szagach, ścigach, śligach, śmigach, tagach, tajgach, tamgach, tangach, targach, togach, tongach, tragach, tsugach, tungach, ulgach, urągach, Urygach, uwagach, Vegach, vlogach, wagach, Wagach, wangach, wargach, wigach, wilgach, wizgach, wołgach, wręgach, wrogach, wygach, yargach, yugach, zgagach, złogach


text:
- TIOTAL
- Taigh-cluiche na h-Ìompaireachd, Sràid na h-Acadamaidh, Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- KIGHF_IMG_0004
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 19745
- KEYWORDS
- taighean-cluich
deilbh-chluich
cuirmean-chuich
concairtean
pantomaimean
Teatar na h-Impireachd, Sràid an Acadamaidh, Inbhir Nis anns na 1930an. Chaidh an dealbh a thogail do R Wotherspoon bho Companaidh Taigh-deilbh na Gàidhealtachd, Inbhir Nis.
Chaidh Theatar na h-Impireachd a thogail ann an 1912. B'e Talla Deilbh Meadhan a' Bhaile a bha ann an toiseach agus thàinig e gu bhith na Theatar ann an 1934. Dhùin e ann an 1970
Dh'fhosgail Taigh-cluiche na h-Ìompaireachd air Diluain 17mh An t-Sultain 1934. B' e a' phrìomh thàladh anna an seachdain an fhosglaidh Sir Harry Lauder. Chaidh fàilte chridheil a chur air Sir Harry (bha e ann an Inbhir Nis mu dheireadh ann an 1903) agus bhruidhinn poball Inbhir Nis gu fàbharach mun atharrachadh a chaidh a dhèanamh air taigh-dhealbh am 'Picture House' mar a bh' ann roimhe


text:
- TIOTAL
- Coidse Einnseanairean Chomharran & Teileagraf ann an Inbhir Nis, 1965 (2 de 6)
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_COACHES_150
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 8 An Dàmhair 1965
- LINN
- 1960an
- CRUTHADAIR
- J L Stevenson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23730
- KEYWORDS
- HRS
coidsichean rèile
carbadan rèile
stoc gluasadach
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn sealladh bhon taobh de Choidse Chomharran & Teileagraf a bha le Rèile Lunnainn Meadhan-thìre & Alba roimhe ann an Inbhir Nis san Dàmhair 1965. Chaidh a thogail le Rèile na Gàidhealtachd aig Ionad-obrach Loch Gorm ann an 1908.
Tha an t-àireamh DM297247 air. Tha an M a' sealltainn gun tàinig e bho Rèile Lunnainn Meadhan-thìre & Alba bho thùs agus tha an D a' sealltainn gur e carbad roinne nach robh a' cosnadh ionmhas a bh' ann (i.e cha b' e coidse luchd-siubhail no cairt bathair a bh' ann).


text:
- TIOTAL
- Foillseachaidhean Taghaidh, 1874: "Reiceadh Friseal Mac an Tòisich na rathaidean-iarainn don Riaghaltas!"
- EXTERNAL ID
- Z_QZP40_2915_P031
- LINN
- 1870an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8953
- KEYWORDS
- taghaidhean
poilitigs
luchd-poilitigs
pàrtaidhean poilitigeach
rèiltean
Chaidh am postair seo fhoillseachadh rè iomairt taghaidh coitcheann 1874. Tha e a' càineadh a' phoileasaidh aig Teàrlach Friseal Mac an Tòisich, fear de dhithis thagraichean Libearalach airson seat phàrlamaideach Bailtean Inbhir Nis, air rathaidean-iarainn na Gàidhealtachd. Tha e a' cur às a leth gum biodh na planaichean aige gus na rathaidean-iarainn a chur don roinn phoblaich a' ciallachadh gum biodh gearraidhean mòra ann an tuarastal, gun cailleadh mòran dhaoine an cuid obrach agus gum biodh smachd armailteach ann.
B' e toradh an taghaidh airson Bailtean Inbhir Nis (a' gabhail a-steach Inbhir Nis, Inbhir Nàrann, Farrais is A' Chananaich):
Friseal Mac an Tòisich (Libearalach neo-eisimeileach) - 1,134
Mac an Tòisich an Ràthaig Mhòir (Libearalach) - 879
Mac an Tòisich an Tuilm (Tòraidh) - 16
Fhuair na Libearalaich aig Uilleam Gladstone a' mhòr-chuid de na bhòtaichean san taghadh, ach fhuair na Tòraidhean aig Benjamin Disraeli a' mhòr-chuid ann an Taigh nan Cumantan. 'S e pàirt mòr den adhbhar gun d' fhuair iad iomadh roinn-taghaidh gun fharpais


text:
- TIOTAL
- Colbhan a' sealltainn Uamh a' Bhàta is Uamh Fhiongail
- EXTERNAL ID
- QZP40_941_117_P009
- ÀITE
- Stafa
- SGÌRE
- Muile
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Cill Ninnein 's Cille Mhoire
- DEIT
- 1890
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31386
- KEYWORDS
- uaimhean
eileanan
oirthirean
colbhan
ballachan
ceòl
'S e eilean beag far taobh siar Mhuile a th'ann an Stafa. Tha e ainmeil airson nan colbhan basalt bholcànach a th' ann, a chaidh an cruthachadh muair a chaidh an làbha a bha a' fuarachadh an lùib an uisge. Air taobh an iar an eilein, an ear air Uamh Fhiongail, tha an Colonnade, no an Aghaidh Mhòr. 'S e seo balla mòr de cholbhan a' ruigeil 17m (56 troigh) a dh'àirde.
Chithear Uamh Fhiongail is Uamh a' Bhàta cuideachd san dealbh seo. 'S e Uamh Fhiongail an uamh as ainmeile ann an Stafa, is thug i misneachadh do Felix Mendelssohn a chum 'Hebrides Overture' a sgrìobhadh. Tha Uamh a' Bhàta an iar air Uamh Fhiongail. Tha i 5m (15 troigh) a dh'àirde, 4m (12 throigh) a leud aig a beul is 46m (150 troigh) domhainn.
Tha an dealbh seo air a thoirt o 'An Historical, Archaeological and Geographical Examination of Fingal's Cave in the Island of Staffa', le JP MacGillEathain (1890)


text:
Àird nam Murchan
'S e leth-eilean a tha ann an Àird nam Murchan (Beurla: Ardnamurchan).
Susbaint
Cruinn-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
Tha e ann an Loch Abar ann an sgìre Comhairle na Gàidhealtachd. Tha e cho farsaing ri 50 mìltean ceàrnagach. Tha timcheall air 2000 duine a' fuireach an seo.
Is àbhaist do na daoine ag ràdh gur e Rubha Àird nam Murchan an t-àite as fhaide iar air tìr-mòr Bhreatainn. Ach a-rèir na rannsachaidhean ùra a rinn an Ordnance Survey ann an Alba, ‘s e Corrachadh Mòr an t-àite as fhaide iar. Tha an Taigh Solais Àird nam Murchan suidhichte aig Rubha Àird nam Murchan.
Ainm an àite[deasaich | deasaich an tùs]
Chan eilear cinnteach cò às a thàinig an t-ainm "Àird nam Murchan". Tha dà bheachd ann: Tha aon mìneachadh ag ràdh gun tàinig e bho na faclan "Àirde" agus "Muirchu" (biast dhubh) neo ròn [1] agus a' ciallachadh: àite nam biastan dubha. Tha mìneachadh eile ag ràdh gu bheil an t-ainm ceangailte leis an fhacal: "Muirchol" leis a' chiall: àite spùinneadairean-màra.[2]
Bailtean ann an Àird nam Murchan[deasaich | deasaich an tùs]
- Achadh na h-Àtha, Àth Tharracail
- Cille Chòmhain
- Gleann Bhorghdail
- Ocal
- Port Uairce
- An t-Sàilean, Sanna
Ceàrnaidh[deasaich | deasaich an tùs]
Cruinn-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
- Abhainn Seile
- Càrna, Corrachadh Mór
- Loch Shuaineart
- Rubha Àird nam Murchan
- Taigh Solais Àird nam Murchan
Leabhraichean[deasaich | deasaich an tùs]
- Maclean, Alasdair (1993): Night Falls on Ardnamurchan: The Twilight of a Crofting Family. Birlinn. ISBN 1-84158-159-3.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Iain Mac an Tailleir (pdf-Datei), "Placenames", Duilleag 7, Pàrlamaid na h-Alba (englisch)
- ↑ Northern Lighthouse Board


text:
- TIOTAL
- Aithisg on 'Inverness Courier' mu thuras Prionnsa na Cuimrigh, duilleag 1
- EXTERNAL ID
- Z_GB232_D375_P046
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 4867
- KEYWORDS
- turasan rìoghail
Eideard VIII
Seo a' chiad duilleag de dh'aithisg an 'Inverness Courier' mu thuras Eideird, Prionnsa na Cuimrigh gu Inbhir Nis air 26mh Ògmhios 1931.
Thàinig e a bhruidhinn aig Coinneamh Bhliadhnail Leigian Bhreatainn (Alba) is gus Saorsa Bhaile Inbhir Nis a ghabhail. Chaidh iomadh rud eile a dhèanamh tron là is tha iomradh orra san aithisg


text:
19 an t-Sultain
'S e 19 an t-Sultain an 262mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (263mh ann am bliadhna-leum). Tha 103 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1813 - Manuel Antonio Sanclemente, ann am Villeta. Fear-poileataigs à Coloimbia.
- 1911 - William Golding ann an Sen Kolomm Vyghan. Sgrìobhadair às a' Chorn.
- 1981 - Yfke Sturm, ann an Almere. Modal às na Tìrean Ìsle.
- 1968 - Lila Downs seinneadair, actair, ceòladair, riochdaire agus snìomhadair ciùil à Meagsago.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1908 - José Manuel Marroquín, ann am Bogotá. Fear-poileataigs à Coloimbia.


text:
- TIOTAL
- Baile anns an Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2669
- ÀITE
- An Lùib
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34575
- KEYWORDS
- baile
baile croitearachd
tughadh
Tha seann bhaile Lùib aig taobh Loch Aoineart air costa an ear an Eilean Sgitheanaich. Tha an t-ainm a' ciallachadh oisean neo filleadh, agus tha Lùib gun teagamh tarsainn oisean anns a' phrìomh rathad eadar Port Rìgh agus an t-Àth Leathann. Tha an rathad a-nis a' leantainn oir an locha seach a bhith a' dol tarsainn air an leathad os cionn an Dùnan, far a bheil ceum beag air fhàgail a bha na phàirt dhen t-seann rathad eadar Lùib agus Srollamus. Chan eil ach beagan dhe na taighean fhathast air an tughadh, ged a bha a chuid bu mhotha mar sin aig aon àm


text:
Caisteal Shruighlea
Tha Caisteal Shruighlea (Beurla: Stirling Castle) air creag os cionn baile Shruighlea mu 1 km mu dheas air an Abhainn Dhuibh.
Gus an deach drochaidean a thogail tarsainn air Abhainn Foirthe b’ e Caisteal Shruighlea an ‘geata gu tuath’. Bha a’ chòmhdhail eadar a’ Ghalldachd agus a’ Ghàidhealtachd a’ dol an taobh sin. Air sgàth a’ shuidheachaidh chaidh iomadh batal mòr a chur faisg air - Drochaid Shruighlea (1297), An Eaglais Bhreac (1298), Allt a' Bhonnaich (1314), Sauchieburn (1488), Sliabh an t-Siorraim (1715), An Eaglais Bhreac (1746).


text:
1889
MDCCCLXXXIX
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Chaidh Bangui, prìomh-bhaile Poblachd Meadhan Afraga, a stèidheachadh anns a’ cholonaidh Fhrangach Haut-Oubangui.
- 1 an Giblean - Chaidh Kobe (An t-Seapan) a stèidheachadh.
- 22 an Giblean - Chaidh Oklahoma City agus Norman (Oklahoma) a stèidheachadh.
- 2 an t-Samhain, inbhe stàite do Dhakota a Tuath agus Dakota a Deas.
- 8 an t-Samhain, inbhe stàite do Mhontana.
- 11 an t-Samhain, inbhe stàite do Washington.
- 14 an Dàmhair - Chaidh Armenia (Coloimbia) a stèidheachadh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 16 an Giblean - Charlie Chaplin, ann an Lunnainn. Actair à Sasainn.
- 7 an Lùnasdal - Laureano Gómez Castro, ann am Bogotá. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 20 an Giblean - Adolf Hitler, ann am Braunau am Inn. Deachdaire às An Ostair.
- 21 an Giblean -Paul Karrer, ann am Mosgo, Ceimigear às An Ruis.
- 28 an t-Sultain - Martin Heidegger, ann am Meßkirch. Feallsanaich às A' Ghearmailt.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 20 am Faoilleach - Bartolomé Calvo, ann an Quito. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 28 an Dùbhlachd - José de Obaldía, ann an San José de David. Neach-poileataigs à Coloimbia/Panama.


text:
- TIOTAL
- Leacan aig Cill Bhearaidh, Cnapadal
- EXTERNAL ID
- QZP40_2408_P015
- ÀITE
- Cill Bhearaidh
- SGÌRE
- Meadhan Earra-Ghàidheil
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Cnapadal a Deas
- DEIT
- 1875
- CRUTHADAIR
- T P White
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31491
- KEYWORDS
- uaighean
leacan
clachan
comharraidhean
gràbhaladh
leacan-tuama
Tha Cill Bhearaidh air tìr-mòr, eadar Loch Caolisport is Loch an Tairbeairt an Iar ann an Cnapadal. Tha an eaglais aig Cill Bhearaidh coisrigte gu Naomh Berach, abaid Cluain-Cairpthe ann an Roscommon, no gu Naomh Barr. Tha cruinneachadh de chlachan snaidhte is leacan-uaghach o thoiseach nam meadhan linntean anns an eaglais. Chaidh na clachan an cruinneachadh o Oighreachd Chill Bhearaidh.
Tha deagh ghràbhaladh air an dà chloich seo. Tha an tè air an taobh chlì a' sealltainn lorgaire-fèidh is damh. Tha pàtaran eadar-fhillte a' dol suas o na beathaichean air aon taobh den chloich, is tha claidheamh air an taobh eile. Tha pàtran eadar-fhighte air a' mhòr-chuid den chloich air an taobh dheas. Tha pàtran ceithir-cheàrnach aig an deireadh.
Chaidh an dealbh seo a thoirt o 'Archaeological Sketches in Scotland: Knapdale and Gigha', le Caiptean TP MacGilleBhàin (1875)


text: pest control in new york, air gun hunting, air gun hunting pictures, air gun hunting starlings, air gun hunting squirrels, air gun hunting pigeons, air gun hunting rabbits, racoons, airgun hunter, airgun silent pellet trap, crossman air gun, crosman airgun, beeman airgun, rws air gun, chinese airgun, american air gun, air force airgun, air arizona gun,air gun review , american air gun,air gun pellets , air gun target ,walther air gun ,air soft pellet gun,air gun scope, air cooled gun machine ,air force air gun, cheap air soft gun, air bb gun ,chinese air gun , used air gun, air nail gun, air pellet gun , air canada gun , air gun pyramid , air gun rifle, benjamin air gun, air gun sale , air gun accessory , bsa air gun, air gun com , diana air gun , fx air gun , air staple gun , air gun pistol , air blow gun, air gun part , sheridan air gun, air gun silencer, automatic air gun , marksman air gun , air gun magazine , competition air gun , air gun sale soft, air gun co2 , air gun store , tech force air gun , hot air gun , eletric air soft gun , air cobra gun, air gun mods , airgun varmint control , Junior airgun hunting, airguns for kids, air gun bb gun for kids, Junior air gun bb gun hunting


text:
World Gàidhlig Na h-Ealain Ceòl
6
Coltach ri /Arts/Music/
Subcategories 1
Sites 4
Am Mòd Nàiseanta Rìoghail
Féis cheud bliadhna a dh'aois a mhaireas fad seachdain agus a tha ga ceumail ann am baile diofraichte gach bliadhna. Le farpaisean ann an seinn, còisirean ciùil, dràma agus eile. Tha An Cumann Gaidhealach ga stiùireadh.
BBC-Alba - Aig Cridhe ar Ciùil
Làrach-lìn airson a' phrògram telebhisein agus réidio "Aig Cridhe ar Ciùil". Cruinneachadh de dh'òrain Ghàidhlig - na facail agus clàraidhean ùra dhiubh bho sheinneadairean matha. Tha na h-òrain air an cur ann an ochd roinnean, agus tha sgrìobhadairean eadar-dhealaichte air aistean ghoirid a dhèanamh 's iad a' meòmhrachadh air na cuspairean seo.
An fhéis Blas
Fèis bhliadhnail a thòisich ann an 2005. Air a dealbhadh le Comhairle na Gàidhealtachd ann an co-bhonn ri Fèisean nan Gàidheal agus PAN. Tachartasan air feadh na Gaidhealtachd, leis a' Ghàidhlig 'nan cridhe, leis na ceòladairean agus seinneadairean òga as fheàrr a th' ann, còmhla ri ceòladairean proifeiseanta ainmeil.
Opara 6 Làithean 2007
Còig dùthchannan na Roinne Eòrpa a' cluich saothair dràma-ciùil "Hiort - Mac-Talla nan Eun" aig an dearbh am air còig àrd-ùrlaran, fuaighte a-steach ann an dealbhan beò à Hiort, 21-26 an t-Ògmhios 2007
Other languages 61
Last update:November 30, 2014 at 12:15:14 UTC
Na h-Ealain
Gnìomhachas
Coimpiutaireachd
Geumannan
Slàinte
Dachaigh
Naidheachdan
Cur-seachadan
Fiosrachadh agus Foghlam
Dùthchannan
Saidheans
Ceannach
Poball
Lùth-chleasannan
All Languages


text:
Donaidh Rothach
Tha Donnie Rothach ’na sheinneadair a b’ àbhaist a bhith seinn còmhla ri Runrig. Rugadh e ann an Ùige, anns an Eilean Sgitheanach air an dàrna latha den Lùnastal 1953. Thogadh e lena phàrantan ann am Port Rìgh, ach chuir e seachad ùine cuideachd air croit a sheanar ’s sheanmhar ann an Ùige. Bha e a’ seinn bho aois gu math òg, agus ’s ann ann an Àrd Sgoil Phort Rìgh a thachair e ri Calum agus Ruairidh Dòmhnallach, a bha air còmhlan ùr a stèidheachach – Runrig – agus, mar a chanas iad, ’s e eachdraidh a th’ ann an còrr. (Faic, mar eisimpleir, Going Home – the Runrig Story, le Tom Morton.) Dh’fhàg Donaidh Runrig ann an 1997 gus seasamh airson a’ Phàrtaidh Làbaraich ann an taghadh coitcheann Westminster, ach chaill e do Teàrlach Ceanadach bho na LibDems. Bha e na Reactar Oilthigh Dhùn Èideann eadar 1991 is 1994.[1] Tha e ’na stiùiriche leasachaidh agus nan ealan aig Sabhal Mòr Ostaig.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Làrach-lìn oifigeil
- Tobar an Dualchais: Donaidh Rothach
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Oilthigh Dhùn Èideann: The Rector (Beurla)


text:
- TIOTAL
- An 3mh Buidheann-catha Am Freiceadan Dubh, Rèiseamaid Rìoghail na h-Alba
- EXTERNAL ID
- AB_BLACKWATCH_005
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 3 An Dùbhlachd 2009
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Clare Maclean
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 277
- KEYWORDS
- saighdearan
rèisimeidean
buidhnean-catha
Am Freiceadan Dubh
caismeachdan
cogaidhean
aodach-airm
Thòisich Am Freiceadan Dubh mar chompanaidhean neo-eisimeileach a chaidh an togail sna 1720an le Seanailear Wade airson a' Ghàidhealtachd a' ghèardadh. Fhuair na companaidhean an t-ainm 'Am Freiceadan Dubh' no 'The Black Watch' bhon taran dorch-uaine a thug an riaghalttas dhaibh. Chaidh na companaidhean neo-eisimeileach còmhla gus an 43mh Rèisimeid Gàidhealach a chruthachadh agus an uair an 42na Gàidheil Rìoghail. Ann an 1881 chaidh an 42na (Gàidheal Rìoghail) Rèisimeid Coise (Am Freiceadan Dubh) a chur còmhla ris an 73mh Coise (Siorrachd Pheairt) gus an Rèisimeid Rìoghail Gàidhealach (Am Freiceadan Dubh) a dhèanamh.
Ann an 2006 thàinig a h-uile rèisimeid airm ann an Alba còmhla gus Rèisimeid Rìoghail na h-Alba a chruthachadh agus b' e Am Freiceadan Dubh, 3mh Buidheann-catha, Rèisimeid Rìoghail na h-Alba, a bh' anns Am Freiceadan Dubh.
Bho 2007 tha stèidh a' bhuidhinn-catha ann an Alba air a bhith aig Dùn Deòrsa faisg air Inbhir Nis. San t-Samhain 2009 thill am buidheann mu dheireadh de shaighdearan bho Am Freiceadan Dubh, a bha air a bhith ann an Afganastan, dhachaigh. Gus taing a thoirt dhan mhòr-bhaile airson an taic a chaidh a thoirt dha na saighdearan, rinn am buidheann-catha caismeachd bhon t-Sràid Àrd chun a' Chathair-eaglais airson seirbheis shònraichte.


text:
- TIOTAL
- LMS 16011 le carbad frithealaidh guail le bufairean balbh faisg aire Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_004_637
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28608
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
LMS 16011 le 'carbad frithealaidh' guail le bufairean balbh faisg air Inbhir Nis. Dh'fhaodadh gu bheil i an sàs ann an obair shuntaidh.
B' e locomotaibh Clas '264' a bha le Rèile Chaledonia roimhe a bh' ann an 16011. Deilbhte le Dùghlas Druiminn chaidh 20 de na 0-4-0STan sin a thogail eadar 1885 agus1890. Chaidh an clasadh 'U' leis an LMS.


text:
- TIOTAL
- Postair na chuimhneachan air buaidh nan Anbharach aig Cùil Lodair
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_675
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- CRUTHADAIR
- unknown
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11418
- KEYWORDS
- Blàr Chùil Lodair
Diùc Chumberland
Handail
Arm an Riaghaltais
Dealbh-camara de phostair a' cuimhneachadh buaidh arm Hanabhar aig Cùil Lodair. Tha sgrìobhte aig bonn a' phostair "Batal iomraiteach Chùil Lodair ann an Alba, far an do cheannsaicheadh na reubaltaich, (còrr is 1200 air am marbhadh ann an dà fhichead mionaid) le Diùc Chumberland. 16 Giblean, 1746."
As dèidh buaidh arm an Riaghaltais aig Cùil Lodair, thill Diùc Chumberland a Lunnainn gu fàilte gaisgich. Chaidh an dìthean 'Sweet William' ainmeachadh as a dhèidh agus rinn Handel pìos ciùil air an robh 'The Conquering Hero', gus fàilte a chur air. Chaidh an t-airgead pearsanta aige àrdachadh cuideachd bho £15,000 sa bhliadhna gu £40,000, airson na rinn e aig Cùil Lodair. Bhàsaich e le cleideag fala, aig aois 44, ann an 1765
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Eideard, Prionnsa na Cuimrigh, còmhla ri Probhaist Alasdair MacEòghainn
- EXTERNAL ID
- GB232_D375_P015
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 26 An t-Ògmhios 1931
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8105
- KEYWORDS
- turasan rìoghail
Eideard VII
pàrtaidhean poileataiceach
Pàrtaidh Nàiseanta
Tha Prionnsa na Cuimrigh fhèin a' coimhead beagan amharasach còmhla ri Probhaist Alasdair MacEòghainn an seo air steapaichean Taigh a' Bhaile. B' e am Probhaist MacEòghainn fear den fheadhainn a stèidhich Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba is b' e a' chiad ceannard a bh' air.
Thadhail Eideard, Prionnsa na Cuimrigh air Inbhir Nis air 26 Ògmhios 1931. Dh'iarr am Probhaist Alasdair MacEòghainn air òraid a dhèanamh aig coinneamh bhliadhnail Legion Bhreatainn (Alba) agus Saorsa Inbhir Nis a ghabhail. Chaidh e gu bùth-obrach far an robh seann shaighdearan ciorramach ag obair agus gu fosgladh oifigeil dà roinn ùr san Ospadal Rìoghail a Tuath


text:
Andorra
Is e dùthaich ann an iar dheas na Roinn-Eòrpa a tha ann an Andorra[1], ainm oifigeil: Prionnsalachd Andorra[1] neo Prionnsalachd Glinntean Andorra[1]. Tha i suidhichte anns na Beanntan Pirineach eadar an Fhraing anns an taobh tuath agus an Spàinn anns an taobh a deas.
Tha Andorra ainmeil o chionn 's nach fheum muinntir an àite cìs cosnaidh a phàigheadh.
Tha Andorra la Vella na prìomh-bhaile.
Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- Govern d'Andorra - Duilleag oifigeil Riaghaltas Andorra (ann an Catalanais)
- Eachdraidh Andorra
- Andorra ann an Wikivoyage


text:
22 an Giblean
'S e 22 an Giblean an 112mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (113mh ann am bliadhna-leum). Tha 253 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1889 - Chaidh Oklahoma City agus Norman (Oklahoma) a stèidheachadh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1610 - Pietro Vito Ottoboni, ann an Venezia. Pàp bho 1689 gu ruige 1691.
- 1724 - Immanuel Kant, ann an Königsberg. Feallsanaiche às a’ Phrùis.
- 1918 - Donald J. Cram, ann an Chester (Vermont). Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 1936 - Glen Campbell ann an Delight, Arkansas. Seinneadair agus sgrìobhadair Americanach.
- 1986 - Kim Noorda, ann an Amsterdam. Modal às na Tìrean Ìsle.
- 1990 - Victor Dubuisson, ann an Cannes, an Fhraing. Cluicheadair goilf.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1616 - Miguel de Cervantes, ann am Madrid. Saighdear, ùghdair, bàrd agus sgrìobhadair dràma às an Spàinn.
- 1994 - Richard Nixon, ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte.


text:
- TIOTAL
- Camas Ghruinneard, Taobh Siar Rois
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0597
- ÀITE
- Camas Ghruinneard
- SGÌRE
- Geàrrloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Geàrrloch
- LINN
- 1950an; 1960an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32518
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Toirbheartan
armachd bith-eòlasach
tràighean àrda
fadhlainnean
anthrax
Sa chairt-phuist seo chithear Camas Ghruinneard, a tha eadar Geàrrloch agus Ulapul.
Tha Camas no Bàgh Ghruinneard na chaolas mara air costa taobh siar Rois. Tha tràighean brèagha aig a' bhàgh, agus gainmheach caran pinc o chreag Thoirbheartain aca. Tha an t-ainm Gruinneard a' tighinn às an Lochlannais agus tha e a' ciallachadh an dara cuid bàgh uaine no bàgh ao-domhainn. Tha am bàgh an dà chuid uaine agus ao-domhainn. Tha Abhainn Ghruinneard Bheag a' sruthadh bho Fhionn Loch don bhàgh agus tha e a' comharrachadh na crìche eadar paraistean Gheàrrloch agus Loch Bhraoin.
Tha am bus na stad air Leathad na Cabaig, an rathad cas a tha a' teàrnadh don bhàgh. Air a' chùlaibh, os cionn na tràghad, tha tràigh àrd, no fadhlainn, ann - tràigh a bh' ann roimhe mus do thuit ìre na mara.
Tha Eilean Ghruinneard nas fhaide a-muigh anns a' bhàgh. Chaidh an t-eilean a chleachdadh ann an 1942 mar àite deuchainn do dh'armachd bith-eòlasach is chaidh anthrax a chur air. Mairidh anthrax san ùir fad iomadh bliadhna. B' ann an 1990, an dèidh iomadh oidhirp air dì-thruailleadh, a chaidh a dhearbhadh gun robh an t-eilean sàbhailte. Chan eil anthrax air na caoraich a tha a' fuireach air an eilean a-nis


text:
Oilthigh Jagiellonian
Tha an t-Oilthigh Jagiellonian (anns a’ Phòlainntis Uniwersytet Jagielloński, anns a’ Bheurla Jagiellonian University ) ann an Kraków anns an taobh a Deas a' Phòlainn. Canar gur e am fear as fheàrr anns a’ Phòlainn an-diugh. Chaidh a stèidheachadh ann an 1364 le rìgh Phòlannach Casimir III. Mar sin is e an dàrna oilthigh as sine ann am meadhan na Roinn Eòrpa agus tha e ri measg na h-oilthighean as aosmhor air feadh an t-saoghal.
Daoine cudthromach anns an Oilthigh Jagiellonian:
- Nicolaus Copernicus, (1473-1543)
- Karol Wojtyła, (1920-2005), Pàpa John Paul II
- Wislawa Szymborska, (1923-2012), bàrd ainmeil às a' Phòlainn, fhuair i duais Nobel airson litreachas ann an 1996
- Norman Davies, (*1939), neach-eachdraidh à Sasainn
Dealbhan[deasaich | deasaich an tùs]
-
Clach-chuimhneachain Nicolaus Copernicus air beulaibh Oilthigh Jagiellonian
-
-


text:
Cor nan rathaidhean
Gu mì-fhortanach san fharsaingeachd chan eil mòran dòchas ann nam bheachd-sa agus chan ann an Inbhir Nàrann ach samhla air ciamar a tha cùisean air feadh na Gaidhealtachd. Tha an Riaghaltas air £15 muillean a ghealltainn do na h-ùghdarrasan ionadail gus leasachadh a thoirt air cùisean. Gheibh Comhairle na Gàidhealtachd £1.6 muillean as dèidh dhaibh h-uile sgillean de bhuidseat geamhradh nan rathaidean a chosgadh mu thràth.
Tha fhiosam nach eil e furasta coltas a dhèanamh eadar a leithid Siorrachd Lincoln ann an Sasainn agus Alba ach a-rèir am BBC tha iadsan a’ gearain gu bheil £300 muillean a dhìth orra gus na rathaidean a charadh gu ceart. A-nis ‘s e Siorrachd mhòr a th’ann an Lincoln le sluagh de 700,000 le grunn bailtean mòra agus pailteas rathaidean eadarra dìreach mar a tha moran sgìrean ann an Alba. Saoil dè a chosgadh e gus a h-uile toll a chur ceart ann an Alba? £1,000,000,000 ‘s dòcha? Saoilidh mi gum bi beachd aig na h-eòlaichean agus rudeigin na laighe air sgeilp air choireigin ann an Taigh an Ròid. Ciamar as urrainn do Alba fiù ‘s toiseach tòiseachaidh a chur air dòigh. Chan eil ach gainnead airgid agus gearraidh tro na cnaimh agus an uair sin tron smior air ar beulaibh. A bheil dòigh idir faighinn as an staing a tha seo? Bidh fèill mhòr air na Land Rovers agus 4x4 no dad sam bith le deagh suspension sna bliadhnaichean a tha romhainn, faodaidh tu a bhith cinnteach as.


text:
- TIOTAL
- Donnchadh Mac a' Phearsain agus a' chamara
- EXTERNAL ID
- HCD01093
- ÀITE
- neo-aithnichte
- SGÌRE
- neo-aithnichte
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12714
- KEYWORDS
- camara, dealbhadair, trì-chasach, carbad
Chithear anns an dealbh neo-chumanta seo, Donnchadh Mac a' Phearsain, cungadair is dealbhadair, is e ag ullachadh a' chamara aige is e a' dol a thogail dealbh. Chan eil fhios cò an companach aige an seo, ach gun teagamh bhiodh iad taobh a-staigh sgìre Loch Aillse faisg air an taigh aige
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Turas le H.M. A' Bhanrigh Ealasaid II gu Alanais. 1974 (5)
- EXTERNAL ID
- QZP40_DINGWALLLIB_038
- ÀITE
- Alanais
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Cuithne
- DEIT
- An Lùnastal 1974
- LINN
- 1970an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37750
- KEYWORDS
- rìoghalachd
turais rìoghail
coimhearsnachd
Dealbh camara de HM A' Bhanrigh Ealasaid II san leabharlann aig Ionad Coimheasnachd ùr Abharain ann an Alanais.
San Lùnastal 1974, fhad 's a bha aid air an turas-mara bhliadhnail timcheall oirthir na h-Alba air an Gheat Rìoghail 'Britannia', thadhail A' Bhanrigh, am Prionnsa Philip, na Prionnsan Anndra agus Eideard, A' Bhan-uasal Sarah Armstrong Jones agus Biocas Linley air oighreachd Taigheadais Maol nam Fuath, Bun-sgoil Chnoc na Cùil agus Ionad Coimhearsnachd Abharain anns an robh leabharlann ùr.
Nas tràithe air an latha thadhail iad air garradh 'Highlan Fabricators' ann an Neig gus coimhead air an t-seacaid muabhraighe "Highland One" a bhith air a cur air bhog (' se am pàirt de chrann-ola a tha a' suidhe air grunnd na mara agus a tha ag èirigh gu ìre uachdar na mara gus taic a thoirt dhan mhuabhraighe a th' ann an seacaid muabhraighe).


text:
- TIOTAL
- LMS 14767 'Clan Mackinnon' air trèana luchd-siubhail ann an Taigh an Droma
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_003_591
- ÀITE
- Taigh an Droma
- SGÌRE
- Taobh Siar Siorrachd Pheairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28571
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
LMS 14767 'Clan Makinnon' air trèana luchd-siubhail ann an Taigh an Droma.
B' e ball den chlas 'Clan' de locomotaibhean luchd-siubhail 4-6-0 aig Rèile na Gàidhealtachd a bh' ann an 14767 (HR 55 roimhe). Chaidh a dealbhachadh le Crìsdean Cuimein agus chaidh a togail le Hawthorn Leslie & Co sa Chaisteal Nuadh ann an 1921. Lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis sa Ghearran 1950. B' i an aon bhall den chlas a mhair a-steach do làithean Rèile Bhreatainn..


text:
- TIOTAL
- S.S. "Claymore" aig Cidhe an Allt Bheithe
- EXTERNAL ID
- GAIRLOCHM_849
- ÀITE
- An t-Allt Beithe
- SGÌRE
- Geàrrloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Geàrrloch
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas Gheàrrloch
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6111
- KEYWORDS
- soithichean
aiseagan
bàtaichean
Mac a' Bhriuthainn
Sealladh air an S.S. Claymore, ceangailte aig an Allt Bheithe, baile beag iasgaich faisg air Loch Iùbh.
B' e an S.S. Claymore a' chiad soitheach a chaidh a choimiseanadh le Daibhidh Mac a' Bhriuthainn. Chaidh a cur air bhog ann an 1881 agus 726 tunna a chuideam innte, bàta a bha brèagha agus annasach, chanadh iad. Chaidh an Claymore a chleachdadh fad na bliadhna, mar shoitheach cunbhalach, mar bu trice air slighe Ghlaschu - Steòrnabhagh taobh Gheàrrloch, Poll Iùbh, Allt Beithe agus Loch an Inbhir.
Às dèidh 1918 chaidh a cur gu luchdan a ghiùlan air slighe an Eilein Sgitheanaich gu tir-mòr, ach bhiodh i cuideachd a' dèanamh cuairtean luchd-siubhail a sheas 10 latha. Ghabh i àite an t-Sheila greis nuair a ghrunnaich am bàta sin air tìr ann an 1927, ach fada ann an 1929, bha Mac a' Bhriuthainn den bheachd gun tarraingeadh iad às an seann bhàta-flaga den chabhlach chunbhalach aca.
Chaidh sin a chur air ais bliadhna agus chaidh planaichean a dhèanamh airson an Claymore a dhèanamh na taigh-òsta air bhog. Ach cha tàinig seo gu buil agus chaidh am bàta a reic ann an 1931 air pris £75 airson briseadh.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Gairloch Heritage Museum


text:
- TIOTAL
- Am broinn bogsa chomharran Dhùn Chailleann, 1991
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_437
- ÀITE
- Dùn Chailleann
- SGÌRE
- A' Ghàidhealtachd / Siorrachd Pheairt
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT: Dùn Chailleann 's Dubhailigh
- DEIT
- An Cèitean 1991
- LINN
- 1990an
- CRUTHADAIR
- S de Souza
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27161
- KEYWORDS
- Rèile na Gàidhealtachd
HR
rathaidean-iarainn
HRS
Tha an dealbh-camara seo a' sealltainn taobh a-staigh bogsa chomharran Dhùn Chailleann.
Chaidh Dùn Chailleann (Biornam bho thùs) fhosgladh air 7 An Giblean 1856. Tha e 24 cilemeatair gu tuath air Peairt agus b' e an ceann-uidhe sealach airson seachd bliadhna gus an deach an loidhne a leudachadh gu Baile Chloichrigh.
Fhuair Rèile Pheairt & Dhùn Chailleann Achd Pàrlamaid air 10 An t-Iuchair 1854 airson loidhne eadar Snaim Stanlaidh agus Biornam, air taobh eil na Tatha bho Dhùn Chailleann. Bha an stèisean a' faighinn seirbheis an toiseach bho Rèile Meadhan-thìre Alba agus an uair sin Rèile an Ear-Thuath Alba mus tàinig e gu bhith na phàirt de Rèile na Gàidhealtachd


text:
- TIOTAL
- Teaghlach 'ic Uilleim (Williamson)
- EXTERNAL ID
- PC_MORRISON_12
- ÀITE
- neo-aithnichte
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH
- DEIT
- 1978
- CRUTHADAIR
- Willie Morrison
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Willie Morrison
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29296
- KEYWORDS
- luchd taisdeil
ceàrdan
luchd-siubhail
each is cairt
Innis nan Damh
Teaghlach 'ic Uilleam - Ceit agus a bràithrean Iain agus Padraig à Ard-gaoith, rim faicinn a-seo leis an each 's an cairt air fear de na turasan mu dheireadh den t-seòrsa seo a rinn iad. Bha iad a' fàgail Innis nan Damh, far an robh iad air dhà no trì làithean a chur seachad, 's bha iad air an slighe dhachaigh. Ghabhadh an turas dhachaigh dhà no trì làithean eile.
Sgrìobh Timothy Neat mu dheidhinn Teaghlach 'ic Uilleim na leabhar 'The Summer Walkers' (Dun Eideann: Canongate, 1996)


text:
1817
MDCCCXVI
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 10 an Dùbhlachd, inbhe stàite do Mhississippi.
- Taisgealadh cadmium.
- Lorg Jöns Jacob Berzelius agus Johan Gottlieb Gahn selenium.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 5 an Cèitean - Manuel María Ramírez Fortoul, ann an Arauca. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 12 an t-Iuchar - Henry David Thoreau, ann an Concord. Feallsanaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 30 an t-Samhain - Theodor Mommsen, sgrìobhadair Gearmailteach
- Pierre Larousse, deasaiche Frangach (bàs. 1875)
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1 am Faoilleach, Martin Heinrich Klaproth, ceimigear às a' Ghearmailt
- 8 am Màrt - Anna Maria Lenngren, ann an Stockholm. Sgrìobhadair às An t-Suain.
- 18 an t-Iuchar - Jane Austen, sgrìobhadair Sasannach.


text:
- TIOTAL
- Sanas airson Cruinneachadh 'Harp And Claymore' le Skinner
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_GRANT_979_65_MISC_004_018_001
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6700
- KEYWORDS
- fìdhlearan
fìdhlean
ceòl traidiseanta
srathan spè
Ann an 1904, chaidh an cruinneachadh a bu mhotha aig Skinner de cheòl dannsa, fuinn agus òrain, fhoillseachadh leis an tiotal 'The Harp and Claymore'. Tha sanas air an duilleig seo airson a' chruinneachaidh a tha ri fhaotainn bho Bayley & Fearghastan, Lunnain & Glaschu.
B' e duine cudromach a bh' ann an Seumas Scott Skinner (1843-1927) ann an a bhith a' leasachadh ceòl traidiseanta Albannach. À Beannchar bho thùs, dh'ionnsaich e an fhidheall agus a' bheus-fhidheall nuair a bha e òg agus bha e a' cluich aig dannsaichean ionadail bho ochd bliadhna a dh'aois. Chùm e air gu bhith na oide fìdhle, na mhaighstir dannsa agus na chluicheadair cliùiteach, an toiseach a' cur air bhonn chuirmean ciùil san Ear Thuath ach mu dheireadh a' cluiche air feadh Alba. Chaidh e fiù 's air chuairt sna Stàitean Aonaichte agus Canada ann an 1893. B' e sgrìobhaiche ciùil torrach a bh' ann an Skinner cuideachd. Chaidh còrr agus 600 de na fuinn aige a chur an clò. Dh'fhoillsich e diofar chruinneachaidhean bho 1861, a' cosnadh dha fhèin an tiotal 'Rìgh an t-Srathspè'


text:
Oilthigh Leipzig
Is e an dàrna oilthigh as sine anns a' Ghearmailt a tha ann an Oilthigh Leipzig ( Universität Leipzig ‘ sa Ghearmailtis, University of Leipzig ‘sa Bheurla) Tha e ann an Leipzig ann an Sagsainn anns an earra-dheas na Gearmailt.
Chaidh a stèidheachadh ann an 1409 agus bha e ag obair bhon uair sin gun stad. Mar a b’ abhaist aig an àm ud bha iad a' teagasg eòlas-lagha, eòlas-leighis, eòlas-diadhachd agus feallsanachd.
An diugh tha barrachd air 150 ionaid ann agus 190 cuspair eadar-dhealaichte airson na h-oileanaich.
Daoine cudthromach ann an Oilthigh Leipzig[deasaich | deasaich an tùs]
- Peter Debye, (1884 -1966), neach nàdar-fheallsanachd, fhuair e Duais Nobel Ceimigeachd ann an 1936
- Wilhelm Ostwald, (1853- 1932), fhuair e Duais Nobel Ceimigeachd
- Johann Wolfgang von Goethe, (1749-1832), bàrd agus sgrìobhadair ainmeil anns a’ Ghearmailt
- Erich Kästner, (1899-1974), sgrìobhadair ainmeil anns a’ Ghearmailt,
- Gotthold Ephraim Lessing, (1646-1716), neach-feallsanach agus sgrìobhadair ainmeil anns a’ Ghearmailt
- Angela Merkel, (*1954) seannsalair na Gearmailt
- Thomas Müntzer, (1490 -1525), Sagart aig àm an Ath-Leasachaidh, a thòisich ùpraid mhòr
- Friedrich Nietzsche, (1844 -1900), neach-feallsanach
- Robert Schumann, (1813-1883) neach-ciùil
- Richard Wagner, (1813- 1883) neach-ciùil
- Friedrich Bergius, (1884 - 1949), a fhuair an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1931.
Dealbhan[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
Oilthigh Chologne | Oilthigh Erfurt | Oilthigh Halle-Wittenberg | Oilthigh Heidelberg | Oilthigh Leipzig | Oilthigh Rostock | Oilthigh Tübingen


text:
- TIOTAL
- HR 52 'Isla Bank' ann an Longartaidh
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_001_070
- ÀITE
- Luncarty
- SGÌRE
- Perth
- SIORRACHD/PARRAIST
- PEAIRT
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 24570
- KEYWORDS
- railway locomotives
Highland Railway locomotives
Highland Railway Society
HRS
Eadar An t-Sultain 1863 agus an Dàmhair 1864, thug Rèile Snaim Inbhir Nis agus Obar Dheathain a-steach 18 locomotaibhean clas 'Glenbarry'. B' e 2-2-2an a bh' annta sin a bha airson an cleachdadh sa chiad dol a-mach airson trafaig luchd-siubhail. Bha iad air an àireamhachadh 28 gu 35 agus 46 gu 55.
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn HR 35 'Isla Bank' ann an Longartaidh. B' e 'Kingsmills' an t-ainm tùsail a bh'oirre agus chaidh a h-ath-thogail mar 2-4-0 san Iuchair 1892 agus chaidh a h-ath-ainmeachadh 'Isla Bank' ann an 1889. B' ann aice a bha a' bheatha a b' fhaide de na locomotaibhean ann an clas 'Glenbarry' agus mhair i gu dìreach an dèidh a' bhuidhneachaidh mus deach a toirt a-mach à seirbheis san Lùnastal 1923. Chaidh a h-ath-àireamhachadh HR 35A ann an 1911 ach cha d'fhuair i àireamh bho LMS


text:
Caol Loch Aillse
Tha Caol Loch Aillse suidhichte ann an sgìre Loch Aillse, ann an Siorrachd Rois, air cladach Caol Acain an seòlaid eadar an tìr-mòr agus An t-Eilean Sgitheanach, gu dearbh chan ann an "Caol Loch Aillse" ach ainm eile airson Caol Acain. Tha baile air gach taobh a' chaoil, agus tha am baile air an Eilean air togail an t-ainm "Caol Acain". Cha mhòr nach do chruthaich Rathad-iarainn na Gaidhealtachd an t-ainm "Caol Loch Aillse" nuair a bhuail iad an t-ainm sin air an ceann-phort (steisean) a thog iad aig a' Chaoil an lùib fadachadh an rathad-iarainn tro Loch Aillse bho Port an t-Sròim chun a' Chaoil rè na 1890an. Anns an latha an-diugh, tha Drochaid an Eilein na leum bho Phloc a' Chaoil, leth-eilean chreagach a laigheas dhan a thuath bhon Phort.
Eachdraidh a' Bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Is e Port Rathad-iarainn a bha an Caol Loch Aillse bho thùs, a chaidh a chruthaicheadh rè na 1890an le Companaidh Rathad-Iarainn na Gàidhealtachd. Thog an rathad-iarainn port-stiomair, stèidhichte air laimrig rathad-iarainn aig an àite, còmhla le earrann ùr de rathad-iarainn bho Port na Sroine. Fhosgaileadh na goireasan uile an seo an 1897. Chaidh na bàtaichean-aiseag airson Steòrnabhagh a Caoil Loch Aillse bho 1897 gu 1974, nuair a thòisich na bàtaichean carbaid a ruith bhon laimrig ùr aig Ulapul.


text:
Nis, Leòdhas
'S e sgìre ann an ceann a tuath Eilean Leòdhais a th' ann an Nis. Tha mu 16 bailtean beaga anns an sgìre: (tuath gu deas): Eoropaidh, na Còig Peighinnean, an Cnoc Àrd, Am Port (Port Nis), Lìonal, Tàbost, Suainebost, Cros, Cros-Sgiogarstaigh, Eoradal, Adabroc, Àird Dhail, Dail bho Thuath, Dail bho Dheas, Sgiogarstaigh agus Cuishader. Chan eil coimhearsnachd anns an Aonadh Eorpach nas fhaide chun an iar-thuath na Nis. Tha a' Ghàidhlig nas treasa ann an Nis na tha i ann am pàirt sam bith eile de Leòdhas; tha mu 75% ga bruidhinn.
Tha cunntas-sluaigh 2001 ag ràdh gu robh beagan nas lugha na 1,000 duine ann an Nis aig an àm. Ann an 1831 bha nas motha na 3,000 duine ann.
A h-uile bliadhna aig deireadh an Lùnastail bidh deichnear a dol a-mach bho Nis gu Sula Sgeir airson 2,000 guga (sùlaire òg) a mharbhadh.
'S e Sgoth an t-ainm th' air an t-seòrsa bàta a bhathar a' cleachdadh le na Nisich airson iasgach agus tha urras ann a-nis (Falmadair) airson bataichean a chumail ann an deagh òrdugh.
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Derek ‘Pluto’ Moireach a tha na phreasantair réidio agus telebhisein, gu h-àraid ann am prògraman Gàidhlig.
Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]
- Comunn Eachdraidh Nis (Gàidhlig - Deagh sheann làrach nach maireann, WebArchive 2011)
- mun Chomunn Eachdraidh
- Croitearachd Feamainn agus cliabhan Mòine Airidh
- Eilthireachd
- Aonghas Greumach, “an duine làidir”
- Bàrdachd
- Sgoil Lìonail
- Muir: Iasgach Clann-nighean an iasgaich Seòladh
- Cogadh: A’ Chiad Chogadh An Dàrna Cogadh Call an Iolair
- Obair: Glaschu agus Lunnainn Bèicearachd Banaltradh Clann-nighean an iasgaich Iasgach Nis
- Comunn Eachdraidh Nis (Beurla)
- BBC Naidheachdan: 2015-06-12: Moladh do Chomann Eachdraidh Nis (aithris bhideo 2:30)
- BBC Naidheachdan 2015-09-09: Nisich a' dol an tòir air na rabaidean
- BBC Naidheachdan 2016-07-21: Còrr air 1,000 rabaid air an spadadh ann an Nis
- BBC Naidheachdan 2016-07-21: Sgeama spadaidh nan coineanach (aithris-bhideo 1:47)
- BBC Naidheachdan 2016-09-16: Rannsachadh arc-eòlais ann an Nis (aithris-bhideo 2:20)


text:
2007/01/01
2006/12/24
2006/09/12
Trang...
2006/07/27
Aoidh Iongantach
Tha i uabhasach tèth na làithean seo, agus mar sin bidh a h-uile uinneag anns an fhlat againn fosgailte fad na h-oidhche. Tha i ro thèth airson cadail leis na h-uinneagan dùinte, agus bidh mi daonnan an dòchas gum fàs i rud beag nas fhuaire... Agus 's fheàrr leam dùsgadh le uinneag fhosgailte co-dhiù: Tha craobh mhòr ann anns a' ghàrradh, agus tha e coltach gu bheil cuid eòin a' fuireach ann. Bidh mi a' dùsgadh le ceilearadh nan eòin gu tric - agus 's toil leam èisdeachd ris na h-eòin airson greis mus èirich mi. Dh' èisd mi ris na h-òrain aca a-rithist an-diugh - ach bha fuaim ann a chuir iongnadh orm. 'S e fuaim eòin a bh' ann, ach cha robh e coltach ri fuaim nan eòin eile. Thug e mionaid neo dhà mus mhothaich mi dè bha ceàrr leis an fhuaim sin: Bha e na b' àirde! Bha e coltach gun robh an t-eun sin na b' fhaisge orm na càch. Ach dè cho faisg? Dh' èisd mi a-rithist. Cha robh e anns an t-seòmar-cadail fhèin. " Ach feumaidh gu bheil e anns an fhlat", bha mi a' smaoineachadh. Dh'èirich mi agus chaidh mi bho shèomar gu sèomar gu faiceallach. Cha robh mi airson eagal a chuir air an eun... Cha d' fhuair mi e anns an t-seòmar-suidhe, agus cha robh e anns an trannsa na bu mhotha. Ach bha am fuaim fiù 's na b' àirde - na b' fhaisge - a-nis. Ràinig mi an cidsin. Ghluais mi gu math slaodach - bha mi cinnteach gun robh an eun ann an sin. Bha an doras fosgailte - agus dè chunnaic mi ach eun beag na shuidhe air làr a' chidsin, a' ceilearadh. Feumaidh gur e eun òg a bh' ann - choimhead e gu math fluffy fhathast. Ach dè bha e ag iarraidh anns a' chidsin againn? Uill, 's dòcha gun robh e a' gabhail bracaist... Nuair a mhothaich an eun nach robh e na aonar, theich e chun na h-uinneig - agus shuidh e an sin. Choimhead e orm airson tiota, agus b' urrainn dhomh dealbh a thogail dha mus sgiathaich e air falbh...
2006/05/29
Atharrachaidhean
Tha mi nas trainge aig an oilthigh a-nis na bha mi a-riamh on thòisich mi air nàdar-fheallsanachd ionnsachadh. Feumaidh mi an tràchdas diploma agam a chrìochnachadh gu deireadh na Sultain, agus bidh mi deiseil an dèidh sin. Ach chan eil mi airson an t-oilthigh fhàgail am bliadhna. Tha mi an dòchas gum faigh mi obair an sin neo sgoilearachd sam bith gus tràchdas PhD a sgrìobhadh. Tha mi ag obair aig an oilthigh a-nis mar student assistant – bidh mi a’ teagasg dòighean-obrach bunaiteach reul-eòlais do oileanaich ùra – ach caillidh mi an obair sin nuair a bhios mi deiseil aig deireadh na Sultain. Tha an suidheachadh seo a' cur beagan eagal orm...
Bidh mo dhachaigh ag atharrachadh cuideachd - gluaisidh mi gu flat mo bhràmar san Dàmhair. Cheannaich sinn preasan-aodaich agus sgeilpichean ùra an t-seachdain sa chaidh - agus tha am flat deiseil airson an dithis againn an-dràsda. 'S urrainn dhomh mo leabhraichean agus na rudan eile agam a chur ann anns na mìosan seo tighinn... Bu chòir dhomh a bhith sona gu dearbh. Ach gu mì-fhortanach bidh mi a' fuireach ann leam fhìn a' mhòr-chuid dhen ùine. Tha Martin dìreach air ceumnachadh - bha an deuchainn PhD aige aig toiseach a' Chèitein - agus tòisichidh e obair ùr Diardaoin. Gheibh e trèanadh airson bliadhna gu leth an toiseach, agus cha bhi e ann am Berlin gu tric. Tha mi glè thoilichte gun d' fhuair e obair ùr cho luath, ach tha mi brònach aig an aon àm nach bi mi ga fhaicinn ach aig na deiridhean-seachdain.
Uill, a dh'innse na fìrinn, tha mi gu math troimh-a-chèile na làithean seo. Ach dè bhithinn a' dèanamh gun atharrachaidhean? Nach biodh am beatha dìreach ràsanach?
2006/04/17
Flùraichean an Earraich II
Flùraichean an Earraich I
Thog mi cuid dhealbhan nuair a bha mi anns an Tiergarten o chionn goirid. Bha talamh a’ choille còmhdaichte le flùraichean beaga, gorma. Chòrd an sealladh gu mòr rium!
2006/03/23
Faothachadh...
Ach tha mi glè thoilichte an-diugh: Bha deuchainn agam sa mhadainn an-diugh - agus chaidh a h-uile rud gu math dhomh. Bha mi uabhasach nearbhasach. Bha an t-eagal orm nach do dh'ionnsaich mi gu leòr - neo gun robh mi ag ionnsachadh na rudan ceàrr. Ach bha an t-àrd-ollamh glè laghach agus cha do dh'fhaighnich i dhìom ach ceistean gu math furasta. B' e sin an deuchainn mu dheireadh agam, agus tha mi gu bhith deiseil a-nis. Dìreach feumaidh mi an diploma thesis agam a chrìochnachadh.
Adhbhar eile airson a bhith toilichte: Tha e coltach gu bheil an t-Earrach a' tighinn mu dheireadh thall! Tha i grianach agus blàth an-diugh agus nuair a choisich mi dhan oilthigh an-diugh chunnaic mi gu bheil na gealagan-làir fo bhlàth.
2006/01/15
Àitichean inntinneach ann am Berlin: Grunewaldturm
Seo agaibh dealbh dhen Grunewaldturm a thog mi san t-Samhain an-uiridh. Chaidh an tùr a thogail aig deireadh an 19mh linn (1897/98). Tha e 56m a dh'àirde agus tha e suidhichte air mullach an Karlsberg ann an Grunewald - coille gu math mòr ann am Berlin. Bha an tùr coisrigte gu Wilhelm I. .'S e ìmpire Gearmailteach a bh' ann am Wilhelm I. bho 1871 gu 1888. 'S e Kaiser-Wilhelm-Turm an t-ainm a bh' air an tùr gu 1948 nuair a bhathar a' toirt ainm ùr air: Grunewaldturm.
2005/12/22
Àm nam Briosgaidean
300 g flùr
100 g siùcar
200 g ìm
ugh
bìdeag sallain
Cuiribh a h-uile rud ann am bobhla agus fuin gu mionaideach gus a bheil taois theann agaibh. Feumaidh sibh an taois a chur anns an fhrids airson uair (neo airson oidhche).
Deanaibh còmhnard i gu tiughad mu 3mm air bòrd le còta flùr air. An uair sin 's urrainn dhuibh cruthan a ghearradh às an taois (Tha gearradairean ann anns gach cruth - rionnagan neo cridhean neo craobhan na Nollaige neo... ).
Feumaibh sibh na briosgaidean a bhruich anns an àmhainn (mu 200°C / 390°F) airson 10-12 mionaidean. Sin e.
Ma tha sibh ag iarraidh, 's urrainn dhuibh seoclaid air na briosgaidean (nuair a tha iad fuar).
'S urrainn dhuibh an dòigh-bruich seo atharrachadh gu furasta: Dìreach cuiribh cnothan bleithte, bleideagan seoclaid, faoineag, neo rudan blasta eile anns an taois.
Nollaig chridheil dhuibh uile!
2005/11/01
Blog Gàidhlig ùr air nochdadh!
2005/10/30
Berlin san Oidhche
2005/10/14
Dimàirt, 27 Sultain: Glaschu – Hexham
An latha mu dheireadh agam ann am Breatann... Dh’fhàg sinn Alba agus chaidh sinn a Wall – baile beag faisg air Hexham – o chionns gun robh agam ri dol dhan phort-adhair sa mhadainn an ath latha. Ach mu do dh’fhàg sinn Glaschu chaidh sinn dhan bhùth aig Comhairle nan Leabhraichean a-rithist. Bha e fosgailte an latha sin, agus cheannaich mi ceithir leabhraichen. Fiù’s lorg mi leabhar mu dheidhinn Reul-Eòlais sa Ghàidhlig agus cha b’ urrainn dhomh ach an leabhar sin a cheannach...
Uill, chaidh sinn a Wall an dèidh sin, ach nuair a ràinig sinn bha duilgheadas againn an taigh ceart fhaighinn. Bha seòladh na croite againn – ach cha robh sin ro chuideachail: St Oswalds Farm, Wall, Hexham, UK – hmmm... Chunnaic sin duine a bha ag obair ann an garaids agus dh’ fhaighnich Martainn dheth càit a bheil an croit. Ach cha robh fios aige – thuirt e nach robh e às an sgìre sin... Ach ‘s dòcha gum biodh fios aig na daoine anns an taigh-seinnse... Chaidh sinn ann – agus bha fios aca gu dearbh! Bha sinn uabhasach toilichte nuair a ràinig sinn an taigh mu dheireadh thall. Chan eil e suidhichte ann an Wall, ach air cnoc faisg air a’ bhaile.
Chaidh sinn mun cuairt anns a’ chàr as dèidh dhuinn na rudan againn a chur anns an taigh. Bha sinn airson coiseachd ri taobh Hadrian’s Wall – ach cha do lorg sinn àite-pharcaidh saor ‘s an asgaidh. Bha a’ ghrian a’ dol fodha co-dhiù...
Mar sin chaidh sinn a Hexham airson diathad a ghabhail. Chaidh sinn seachad air àiteachan air an robh ainmean gu math èibhinn - ainmean mar “Once Brewed”... Carson “Once Brewed”??? Hmmm, chunnaic sinn taigh-seinnse ri taobh a’ bhaile agus ‘s e “The Twice Brewed Inn” an t-ainm a th’air co-dhiù...
Chaidh sinn dhan phort-adhair as dèidh a’ bhracaiste an ath mhadainn. Bha sinn ann gu math trath – ach bha agam ris an càr a thoirt air ais. Dh’fhalbh am plèana aig coig mionaidean as dèidh uair, agus ràinig sinn Berlin mu còig uairean feasgar.
2005/10/11
Diluain, 26 Sultain: Glaschu
Bha an t-uisge ann nuair a dh’èirich sinn agus cha robh e air sgur nuair a bha sinn am bracaist air crìochnachadh. Ach cha robh sinn airson fuireach anns an taigh fad an latha. Bha mi fhìn ag iarraidh dol dhan bhùth aig Comhairle nan Leabhraichean airson leabhraichean a cheannach. Mar sin chaidh sinn do mheadhan a’ bhaile agus ghabh sinn trèan fo thalamh gu Kelvin Hall. Ach cha robh am bùth fosgailte – b’ e “Bank Holiday” a bh’ ann an latha sin!
Chaidh sinn a Ghovan air an trèan as dèidh sin. Bha sinn airson an Sciene Centre a thadhail. Uill, bha sinn airson an làr-ìosal a thadhail. Bha cuimhe agam gun robh an làr sin saor ‘s an asgaidh, ged an robh cuid deuchainnean inntinneach agus spòrsail ann. Ach tha rudan air atharrachadh. Faodar an làr-ìosal a thadail saor ‘s an asgaidh fhathast (tha seòrsa biadhlann ann), ach tha na deuchainnean air falbh... Bha sinn rud beag mi-thoilichte.
Uill, bha sinn airson gailearaidh na ealaine nuadh a thadhail an àite sin. Ach thòisich uisge trom, agus sinn a’ coiseach do mheadhan a’ bhaile. Bha sinn bog fliuch nuair a ràinig sinn an gailearaidh... agus cho-dhùin sinn nach biodh sinn ga thadhail idir. Chaidh sinn dhachaigh agus ghabh sinn cupa tì. Bha an tì gle theth agus uabhasach blasda...
Didòmhnaich, 25 Sultain: Glaschu (Loch Laomainn, Sruighlea)
Bha sinn airson Beinn Laomainn a shreap, ach cha robh an t-sìde math gu leòr. Bha frasan ann sa mhadainn agus cha robh e coltach gum biodh i fada nas fheàrr. Chaidh sinn gu Loch Laomainn co-dhiù airson beagan coiseachd anns a’ choille faisg air Balmaha.
Nuair a dh’fhàs an t-sìde nas miosa chaidh sinn a Shruighlea agus choisich sinn mun cuairt a’ bhaile fad an fheasgar. Bha an t-sìde nas fheàrr an sin – bha i grianach agus blàth. Choisich sinn suas chun a’ chaisteil taobh na h-Eaglaise Holy Rude agus a’ chladha air a cùlaibh. Cha do thadhail sinn an caisteal fhèin, ach bha feasgar uabhasach math againn ann an Sruighlea co-dhiù.


text:
Glaschu Ceilbhinn (Sgìre Phàrlamaid na h-Alba)
Chan e seo an aon rud ri Glaschu Ceilbhinn (sgìre Phàrlamaid Westminster).
Is e aon den 73 sgìrean Pàrlamaid na h-Alba a bhios gach a' taghadh aon Bhall-Pàrlamaid na h-Alba le siostam àireamh bhòtaichean as motha a tha ann an Glaschu Ceilbhinn. Tha e na phàirt den roinn-Phàrlamaid na h-Alba Glaschu, aon den 8 roinnean-pàrlamaid na h-Alba a bhios gach a' taghadh seachd Bhall-Pàrlamaid na h-Alba le siostam riochdachadh co-roinneil.
Tha an sgìre na laighe gu tuath air Abhainn Chluaidh, a' còmhdaichte Partaig an taobh an iar, Ceilbhinn a Tuath an taobh a tuath, Townhead an taobh an ear agus na ceàrnan eatorra. Tha e a' còmhdaichte nan uàrdan Baile Aindrea/Am Baile agus Ceann a' Chnuic buileach agus phàirtean de na uàrdan Partaig an Iar agus An Canàl.
Tha teis-meadhan Ghlaschu anns an sgìre seo, còmhla ri Gailearaidh is Taigh-tasgaidh Kelvingrove, a' chathair-eaglais agus na trì oilthighean Ghlaschu, Oilthigh Ghlaschu, Oilthigh Srath Chluaidh agus Oilthigh Chailleannach Ghlaschu. San fharsaingeachd 's e sgìre nas beartaiche anns a bhaile a tha innte. Aig àm a' chunntais-sluaigh ann an 2001 bha 65,625 daoine a' fuireach ann, 2.03% dhiubh a' bruidhinn Gàidhlig[1] (chaidh crìochan na sgìre beagan air an atharrachadh bhon àm sin ge-tà).
Buill Phàrlamaid na h-Alba[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Glaschu Cheilbhinn air làrach-lìn Phàrlamaid na h-Alba
- BPA Ghlaschu Cheilbhinn làthaireach, Sandra NicIlleBhàin, air làrach-lìn Phàrlamaid na h-Alba
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ (Scotland's Census Results OnLine)
- ↑ BBC: Glasgow Kelvin (Beurla)
- ↑ BBC: VOTE 2011 (Beurla)
- ↑ Pàrlamaid na h-Alba: Falkirk East to Livingston, 2007 (Beurla)
- ↑ Pàrlamaid na h-Alba: Falkirk East to Livingston, 2003 (Beurla)
- ↑ Pàrlamaid na h-Alba: Falkirk East to Livingston, 1999 (Beurla)
- ↑ “Gaelic Constituency and Region Names 2011”. Pàrlamaid na h-Alba. Air a thogail 17mh dhen Iuchar 2016 (pdf).


text:
- TIOTAL
- Einnsean guail le sguab sneachda le Rathaidean-iarainn na Gaidhealtachd
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_34B_IV
- ÀITE
- neo-aithnichte
- DEIT
- 1907
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11169
- KEYWORDS
- cuitheachan sneachda
rathaidean-iarainn na Gàidhealtachd:  innealan sneachda
sneachda
inneal sèididh
Einnsean guail le sguab an t-sneachd le Rathaidean-iarainn na Gaidhealtachd. Dh' fhaodadh trì einnseanan a bhith ceangailte ri chèile le taghadh de thrì innealan sguabaidh orra, airson a bhith a' cumail na loidhne fosgailte nam biodh droch gheamhradh ann. Bhathas a' feuchainn ris an loidhne a chumail glan bho shneachda le bhith a' togail gàrradh leis an t-seann fhiodh. Anns na bliadhnaichean an dèidh sin chaidh innealan sèididh a chleachadh airson an loidhne a chumail glan.
Cha robh an Rathad-Iarainn dùinte le sneachda cho tric bho 1900 air sgàth gu bheil dòighean nas fheàrr aca air dèiligeadh ri sneachda agus nach eil na geamhraidhean a-nis cho dona 's a bha iad
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- LMS 14681 'Skibo Castle' air trèana a' tighinn a-steach a Ghoillspidh, An t-Iuchar 1926
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_087
- ÀITE
- Goillspidh
- SGÌRE
- Goillspidh, Raoghard agus An Luirg
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Goillspidh
- DEIT
- 29 An t-Iuchar 1926
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28136
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
LMS 14681 'Skibo Castle' air trèana a' tighinn a-steach a Ghoillspidh san Iuchar 1926. 'S e an 6.30 m à Inbhir Nis a dh' Inbhir Ùige a th' anns an t-seirbheis
B' e pàirt den chiad bhaidse de locomotaibhean luath luchd-siubhail 4-6-0 clas 'Castle' a chaidh a dhealbhachadh dha Rèile na Gàidhealtachd le Pàdraig Druiminn a bh' ann an 14681 (roimhe seo HR 146). Chaidh a togail le Dübs ann an Glaschu agus fhuairear i san Ògmhios 1900. Lean i ann an seirbheis gua an deach a toirt a-mach à seirbheis san Dàmhair 1946.


text:
- TIOTAL
- Clachan samhla Cruithneach clas 1
- EXTERNAL ID
- HC_ARCH2_1981-82_82032019
- ÀITE
- Dùn Robain
- SGÌRE
- Goillspidh, Raoghard agus An Luirg
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Goillspidh
- DEIT
- 1982
- LINN
- 1980an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Aonad Airc-eòlas Chomhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 13232
- KEYWORDS
- Cruithneach
clach samhla
Cataibh
seann
tursa
Caisteal Dhùn Robain
taigh-tasgaidh
iasg
Cruinneachadh de chlachan samhla Cruithneach, le inbhe clas 1, air an taisbeanadh aig Taigh-tasgaidh Caisteal Dhùn Robain. 'S e dachaigh shinnsireil cinneadh nan Sutharlanach a th' ann an Caisteal Dhùn Robain, suidhichte ann an Goillspidh. Tha e fosgailte dhan phoball.
'S e na Cruithnich an t-ainm a th' air a thoirt do cho-chaidreachas de threubhan a bha ann an ceann a tuath agus an ear na h-Alba a bha ann mus tug na Ròmanaich ionnsaigh air Breatainn, suas chun an deicheamh linn. Thathas den bheachd gun tàinig an t-ainm bhon Laideann 'picti', bho thùs, a' ciallachadh 'daoine air am peantadh'. Tha am beagan air a bheil fios againn mun cultar agus an eachdraidh air a ghleidheadh ann an clachan samhla , leithid an fheadhainn a tha air a taisbeanadh an seo. Chithear diofar shamhlaidhean air na clachan agus nam measg sin iasg a tha coltach ri bradan no breac


text:
- TIOTAL
- Litir gu R. R. Herbert, An Fhraing, bho Alasdair Grannd, 1893, duilleag 2 & 3
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_GRANT_979_65_PATENT_017_002
- DEIT
- 1893
- LINN
- 1890an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis (stuth làmh-sgrìobhte)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6978
- KEYWORDS
- fìdhlearan
fìdhlean
slatan-iasgaich
B' ann à Batan Gorm, Drochaid Chàrr, a bha Alasdair Grannd (1856 - 1942), is 's e sin an t-adhbhar gun d' fhuair e am far-ainm - 'Battan'. Nuair a bha e na bhalach chuir e eòlas air dà rud a bha gu bhith air leth cudromach na bheatha - fìdhlearachd agus iasgach. Chaidh e air adhart gu bhith air leth math air gach rud; mar iasgair nuair a chruthaich e an slat-iasgaich iongantach aige fhèin ris an canar an 'Grant Vibration Rod', agus mar fhìdhlear le bhith a' stiùireadh Comann Srath Spè agus Ruidhle na Gàidhealtachd airson faisg air dà fhichead bliadhna agus thànaig e gu bhith na eòlaiche air dòighean cruthachaidh fhìdhlean. A thuilleadh air an sin chruthaich e fidheall sònraichte ann an cruth diosg ris an canar an 'Rondello'. Chithear eisimpleir den t-slat-iasgaich, an fhidheall agus an Rondello aig a' Ghranndach aig Taigh-tasgaidh agus Gailearaidh Ealain Inbhir Nis (IMAG).
Ghluais an Granndach a dh'Inbhir Nis ann an 1887 gus gnìomhachas slait agus uidheam iasgaich a stèidheachadh air Caolshràid Baran Mhic an Tàilleir. Bha bùth ghruagaire aig cùl an togalaich. Chaidh an litir seo (leis a' cheann-latha 9 An Gearran 1893) a sgrìobhadh nuair a bha an Granndach aig Caolshràid Baran Mhic an Tàilleir. Tha i a' freagairt ceist o 'R. R. Fitz Herbert Esq.', Biarritz, An Fhraing. Tha fiosrachadh mu thogail, prìs agus beachd air deit lìbhrigidh slatan-iasgaich a' Ghranndaich anns an litir


text:
- TIOTAL
- Seumas Greumach, Ciad Marcais Mhontròis
- EXTERNAL ID
- QZP40_126_P001A
- DEIT
- 1839
- LINN
- 1650an
- CRUTHADAIR
- Anthony van Dyck
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30894
- KEYWORDS
- marcaisean
Montròs
Marcais Mhontròis
cumhnantaich
Teàrlach I
Crombail
batalan
Cumhnant Nàiseanta
uaislean
bàs
peanas
Thogadh Seumas Greumach Ciad Marcais Mhontròis (1612-1650) ann an Caisteal Chinn Chàrdainn agus fhuair e foghlam ann an Oilthigh Chill Rìmhinn. Bha e iomagaineach mar a bha Teàrlach 1 a' stèidheachadh a' Chreideimh Easbaigich thairis air a' chreideamh Chlèireach a bha air a bhith daonnan ann an dualchas na h-Alba. B'e fear de na ceithir uaislean a dhealbhaich an Cumhnant Nàiseanta ann an 1638 a' dìon cleachdaidhean creideimh agus dualchais anns an Eaglais Chlèirich.
An dèidh ùine dh' fhàs Montròs iomagaineach mu cho fada 's a bha na cumhnantaich a' dol. Bha Gilleasbuig Caimbeul, Iarla Earra-ghàidheil ag iarraidh an crùn a thoirt bhon rìgh ach bha Montròs an aghaidh seo. Air sgàth seo ghabh Montròs taobh an Rìgh an aghaidh a' Chaimbeulaich agus feachd nan Cumhnantach.
Bha Montròs sgileil air armachd ann am blàr agus bhuannaich e iomadh blàr air feadh na Gaidhealtachd mus deach a' chùis a dhèanamh air aig Philiphaugh agus theich e dhan Roinn Eòrpa. Ghabh e uabhas nuair a chaidh Teàrlach I a chur gu bàs. Thill Montròs a dh' Alba a thoirt taic do Theàrlach II. Thrèig Macleòid Asainte e agus chaidh a chur an grèim.
Chaidh Montròs a chur gu bàs aig Crois a' Mharcait ann an Dùn Eideann air an 21mh den Chèitean 1650. Chaidh a chrochadh, agus a chorp a ghearradh na phìosan agus chaidh a cheann a chur air bior mar rabhadh do dhaoine eile.
Thàinig an dealbh seo à 'A History of the Highlands and of the Highland Clans' le James Browne


text:
- TIOTAL
- An Taigh-Solais, Rubha Thairbeirt
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1210
- ÀITE
- An Tairbeart
- SGÌRE
- Inbhir Ghòrdain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Sgìre Mhoire Shìos
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33132
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Siorrachd Rois
Sgìre Rois is Chrombaidh
taighean-solais
rubha
Tha a' chairt seo a' sealltainn an tùir le sgrìoban dearg is geal aig Taigh Solais Rubha Thairbeirt aig ceann Rubha Thairbeirt ann an Taobh Sear Rois. Aig 41meataran (135 troighean) a dh'àirde, chan eil ach dà thaigh-solais eile ann an Alba a tha nas àirde.
Thogadh e an dèidh do shia-deug a bhàtaichean a dhol a dhìth ann an stoirm ann an Linne Mhoireibh san t-Samhain 1826. Chuireadh Raibeart Stevenson air ceann a' phròiseact, agus lasadh an taigh-solais a' chiad uair air 26mh dhen Fhaoilleach 1830. Tha an lionsa agus na h-innealan a bh' ann o thùs a-nis rim faicinn ann an Taigh-Tasgaidh Nàiseanta na Mara ann an Greenwich.
A rèir beul-aithris na sgìre, bha dùn Ròmanach fann far a bheil an taigh-solais, agus na b' anmoiche bha an làrach air a chleachdadh airson cruinneachaidhean de bana-bhuidsichean. Tha Rubha Thairbeirt cuideachd na àite sònraichte airson a bhith faicinn nan eun a bhios ag imrich


text:
Seirbheis eadar-theangachaidh ùr-ghnàthach air a cur air bhog
Chuidich Ruairidh MacAoidh, neach-leasachaidh seirbheis teicneòlais Gàidhlig an oilthigh, a bhith a’ cruthachadh na seirbheis eadar-theangachaidh ùire.
Thathas a’ cur seirbheis ùr-ghnàthach air bhog an-diugh (Diciadain 21 Samhain) a chuidicheas daoine a tha an sàs ann an obair eadar-theangachaidh Ghàidhlig. Is e amas TòMaS, a’ chiad sheirbeis cuimhne eadar-theanghachaidh a bh’ ann riamh airson na Gàidhlig, a bhith a’ dèanamh a’ phròiseis eadar-theangachaidh nas luaithe agus a bhith a’ dèanamh cinnteach gum bi co-chòrdalachd ann eadar teacsaichean.
Tha an t-seirbheis stèidhte air bathar-bog a bhios ag obair car coltach ri fòn-làimhe, nuair a ruigeas e faclan ùra agus thu a’ sgrìobhadh teacsa. Bidh am prògram a’ gleidheil teacsa a chaidh eadar-theangachadh mar-thà gus an urrainn dha eadar-theangachaidhean ullamh a mholadh nuair a thèid pìosan ùra a luchdachadh suas. Le bhith a’ brosnachadh àireamh de dhaoine agus bhuidhnean feum a chur air a’ bhathar-bhog, bidh an stòras aige de stuthan eadar-theangaichte a’ fàs, agus fàsaidh èifeachdas na seirbheise.
Bidh TòMaS feumail don dà chuid eadar-theangairean a th’ air am fastadh le buidheann agus don fheadhainn a bhios ag obair air an cinn fhèin, cho math ris na companaidhean a bhios a’ cur feum orra. Am measg nan companaidhean a dh’aontaich feum a chur air mar-thà tha Pàrlamaid na h-Alba, Coimisean na Coilltearachd, NHS na Gàidhealtachd, Dualchas Nàdar na h-Alba agus Stòrlann, buidheann a bhios a’ cruthachadh agus a’ sgaoileadh ghoireasan curraicealaim sa Ghàidhlig.
Chaidh TòMaS a chruthachadh le roinn sheirbheisean ionnsachaidh is fiosrachaidh Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean. Agus e air a’ chiad bhuidhinn àrd-fhoghlaim an Alba a chruthaich agus a ghnìomhaich Plana Gàidhlig, tha an t-oilthigh dealasach a bhith a’ conaltradh san dà chànan agus bidh e ag eadar-theangachadh bho Bheurla gu Gàidhlig gu cunbhalach. B’ e an dùil a bh’ aig an luchd-obrach sa chiad dol a-mach an t-seirbheis a chruthachadh gus dèanamh cinnteach gum biodh eadar-theangaichean co-chòrdail ri chèile feadh a chom-pàirteachais de thrì-deug colaistean agus ionadan rannsachaidh speisealta, ach cha robh e fada mus faca iad gum biodh e comasach an t-seirbheis a thairgsinn do dhaoine eile.
Thuirt Ruairidh MacAoidh, neach-leasachaidh na seirbheis theicneòlais Ghàidhlig, agus e a’ mìneachadh nan adhbharan a bh’ aig an oilthigh air an t-seirbheis a chur air bhog: “Le buidhnean a bhith a’ cur nam planaichean Gàidhlig aca an gnìomh agus leis an leudachadh ris a bheilear an dùil an lùib seo a thaobh fhoillseachaidhean Gàidhlig, dh’fhairich UHI gun robh cothrom ann buidhnean agus eadar-theangairean a thoirt còmhla agus modh-obrach lìonraichte a chruthachadh airson phròiseasan eadar-theangachaidh. Bidh stuth a chaidh eadar-theangachadh mar-thà ri fhaotainn do chom-pàirtichean san t-seirbheis, rud a chuidicheas iad a thaobh co-chòrdalachd agus a shàbhaileas ùine dhaibh. Gabhaidh barrachd stuthan Gàidhlig cruthachadh taobh a-staigh na buidhne leis an airgead a bhios seo a’ sàbhaladh.”
Sholair Iomairt na Gàidhealtachd ’s nan Eilean agus Bòrd na Gàidhlig tabhartasan airson stèidheachadh TòMaS agus thathas an dòchas gum bi an t-seirbheis fèin-sheasmhach ri ùine.
Agus e a’ bruidhinn mun ghoireas, thuirt Daibhidh Boag, leasaiche cànain Gàidhlig le Bòrd na Gàidhlig: “Gun teagamh cuiridh am pròiseact TòMaS gu mòr ri co-chòrdalachd agus èifeachdas obair eadar-theangachaidh na Gàidhlig a th’ air a gabhail os làimh le ùghdarrasan poblach na h-Alba, agus, mar thoradh air seo, bidh seirbheis nas fheàrr ann don mhòr-shluagh.
“Tha cruthachadh ghoireasan leithid TòMaS ann an co-chòrdadh ris na prìomhachasan leasachaidh a tha air an leigeil ris ann am Plana Nàiseanta na Gàidhlig 2012-17 agus tha seo a’ sealltainn an àite chudromaich aig teicneòlas ùr ann a bhith agus a’ toirt taic ri cleachdadh làitheil agus faicsinneachd na Gàidhlig agus a’ cur fàs air.”
Tha HIE a’ cur £30,000 ri cruthachadh na seirbheise. Thuirt Niall Ros, ceannard fàs choimhearsnachdan aig HIE: “Tha TòMaS a’ toirt cothrom a dhèanamh gum bi barrachd co-chòrdalachd ann an an eadar-theangachadh agus gum bi e nas fheàrr, cho math ri bhith a’ cur ris a’ mheud de dh’obair a ghabhas dèanamh agus a’ lùghdachadh chosgaisean eadar-theangachaidh. Mar thoradh air seo, bidh a’ chomasachd ann barrachd stuth a chur a-mach sa Ghàidhlig. Tha HIE airson gum faicear an t-seirbhis-lìn seo a’ tighinn na modail malairteach gu luath, a’ leigeil le fo-sgrìobhadairean agus eadar-theangairean a bhith a’ cur rithe agus a’ faighinn buannachd aiste, fiù ’s às na coimhearsnachdan as iomallaiche againn.”
Faodaidh tu barrachd fhaighinn a-mach mun t-seirbheis seo aig www.uhi.ac.uk/tomas no le bhith a’ cur fios gu Ruairidh MacAoidh air 01463 279341 no aig ruairidh.mackay@uhi.ac.uk
Neach-conaltraidh nam meadhanan
Susan Szymborski
Oifigear conaltraidh
f: 01463 279222
pd: susan.szymborski@uhi.ac.uk


text:
Sionnachan-mara
'S e sionnachan-mara an t-ainm air rud a gheibhear air a' chuan 's teine-sionnachan a' nochdadh air raon mòr dhen chuan, suas ri 6,000 mìle ceàrnagach dheth. 'S e lobhagan a bhios ag adhbharachadh seo agus tha iad a' cruthachadh solas gorm uaigealta.
Fionn-sgeulan[deasaich | deasaich an tùs]
Tha iomadh fionn-sgeul a' toirt luaidh air an rud seo, a' dol air ais na ceudan de bhliadhnaichean agus bidh mòran eòlach air an sgeul aig Jules Verne, Fichead mìle aitheamh fon mhuir, far a bheil sionnachan-mara a' nochdadh.
An saidheans[deasaich | deasaich an tùs]
Cha deach rannsachadh saidheansail a dhèanamh air ach o chionn goirid, ged a chaidh a chlàradh 235 turas a-mach o 1915, gu h-àraidh ann an Cuan nan Innseachan faisg air an Innd-Innse.
Shoirbhich le soitheach-rannsachaidh sa Mhuir Arabach sampall dhen t-sàil a thogail rè sionnachain-mhara agus cho-dhùin iad, an dèidh rannsachadh a dhèanamh air, gur e an lobhag Vibrio harveyi a tha 'ga adhbharachadh.
Chaidh aig neach-rannsachaidh, Steven Miller o dheuchainn-lann mara ann am Monterey ann an 2005 dealbh-saideil a cheangal ri cunntas a rinn soitheach-malairt air sionnachan-mara. A-rèir an deilbh, bha an làrach mu 15,400-km² a mheud agus bha e a' dol fad trì oidhcheannan.
Ged a tha coltas geal air ann an dealbhan, tha solas nan lobhagan gorm ach a chionn 's nach eil e ri fhaicinn ach air an oidhche, chan fhaic mac an duine ach solas geal dheth.
Tùsan is barrachd leugaidh[deasaich | deasaich an tùs]
- Barrachd fiosrachaidh mu shionnachan-mara
- Naidheachd mu shionnachan-mara air a' BBC
- Miller, S.D., S.H.D. Haddock, C.D. Elvidge, T.F. Lee. Detection of a bioluminescent milky sea from space. Proceedings of the National Academy of Sciences. v102:14181-14184 Abstract
- Nealson, K.H. and J.W. Hastings (2006) Quorum sensing on a global scale: massive numbers of bioluminescent bacteria make milky seas Appl. Environ. Microbiol. 72:2295-2297. Manuscript


text:
- TIOTAL
- Dealbh de bhuill a' chriu air HMS Franklin c.1944
- EXTERNAL ID
- PC_WD_WS_031
- ÀITE
- neo-aithnichte
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30245
- KEYWORDS
- Maoir rannsachaidh a' Chogaidh
An dara Cogadh
Feachdan Armaichte
long
longan
minesweeper
mine-sweeper
mine-sweepers
seòladair
seòladairean
Seo dealbh de dh'Uilleam Shand (an duine mu dheireadh air an làimh chlì anns a' chiad sreath) le daoine eile a bha sa chriudha san HMS Franklin rè an dara cogaidh. Bha an HMS Franklin na minesweeper clas Halcyon, a chaidh a chleachdadh gus calaidhean iar-thuath na h-Eòrpa a sgrùdadh às dèidh ionnsaighean Normandy.
Rinn sgoilearan à Bun-sgoil Rosebank, Inbhir Narann, agallamh còmhla ris mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005


text:
APSKAITOS IR MOKESČIŲ MENAS, UABMas-fhìor air cairt gnothachais
APSKAITOS IR MOKESČIŲ MENAS, UAB
Bathar-bog, Brosnachadh tionnsgalachd, Buidseatach institiudan cunntasachd, Cìs lagh, Clàradh +25
Imprint
- APSKAITOS IR MOKESČIŲ MENAS, UAB
Mapa
Gnìomh roinn-seòrsa
Bathar-bog, Brosnachadh tionnsgalachd, Buidseatach institiudan cunntasachd, Cìs lagh, Clàradh, Coimpiutairean, it, Comhairle laghail, Companaidh clàradh, Companaidh clàradh, Corporra lagh, Cunntasachd, Cunntasachd bathar-bog, Fa leth gnìomhachd cunntasachd, Gnothachas consulting, Gnothachas-comhairleachaidh, Ionmhas, àrachas, lagh, Lagh gnìomhachais, Lìonadh a-mach nochdadh, Manaidseadh gnothachais, Mb cunntasachd, Mion-sgrùdadh air a 'chompanaidh, Planaichean gnìomhachais, Roinn phoblaich cunntasachd, Saothair lagh, Seilbh, Seirbheisean laghail, Seirbheisean laghail, Stiùireadh pròiseact, Taic gnothachais, Uab cunntasachd
Qr code
vCard
Làrach-lìn
Làrach ainm: AMM
Lìonraidhean sòisealta
63 - ()


text:
- TIOTAL
- Laimrig Chaol Loch Aillse bhon bhàta, an Cèitean 1964
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_STATIONS_001_945
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- DEIT
- 24 An Cèitean 1964
- LINN
- 1960an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 27643
- KEYWORDS
- stèisean-rèile
stèisesanan rathad-iarainn
Comann Rathad-iarainn na Gàidhealtachd
HRS
cidheachan
laimrigean
aiseagan
bàtaichean-aiseig
taighean-òsta
Chithear sealladh de laimrig Chaol Loch Aillse a chaidh a thogail air a' bhàta sa Chèitean 1964. Tha an MV Lochalsh aig a bheil frèam fiodha ri a taobh.
Chaidh an laimrig a chleachdadh airson bàtaichean-aiseig beaga eadar an Caol, Glinn Eilg agus Caol Àcainn san Eilean Sgitheanach. Bha aiseag stèidhichte sa Chaol bhon 17mh linn a-mach ach chaidh an trafaig oirre am meud gu mòr às dèidh don rathad-iarainn an Caol a ruighinn ann an 1897. Dh'fhàs an taigh-òsta ri cùl na deilbhe tron na bliadhnaichean - Taigh-òsta an Stèisein no Taigh-òsta Loch Aillse mar a bh' air às dèidh sin. Bha an rathad-iarainn agus an cidhe leis a' chompanaidh LMS - London Midland and Scottish Railway Company.


text:
- TIOTAL
- Sealladh gu deas chun a' Chuilthinn
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2358
- ÀITE
- An Droighneach
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Bracadal
- LINN
- 1930an; 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34263
- KEYWORDS
- beanntan
rathad
an Cuiltheann
Thogadh an dealbh caran ceòthach seo air an rathad eadar Sligeachan agus Dùn Bheagan, a' coimhead gu deas chun a' Chuilthinn Duibh. Tha na beanntan a' leantail orra air an taobh a-muigh dhen dealbh air an taobh chlì. Tha dealbh a tha cha mhòr co-ionann, a thogadh 's dòcha o charbad a bha a' gluasad, a' nochdadh air cairt QZP40_CARD_2360. Tha e follaiseach gun do thogadh e aig an aon àm dhan aon chompanaidh. (Jerome earranta)


text:
Pŕomhaideachd is criomagan
'S e ṕosan beaga fiosrachaidh a th' ann an criomagan a th' air an cruthachadh nuair a thadhaileas tu air làraichean-ĺn. Mar as trice bithear gan cleachdadh a chuimhneachadh air roghainnean, air stuth ann an "basgaid seopadaireach" air loidhne no air duilleagan-ĺn air an do choimhead tu roimhe.
Bidh an làrach-ĺn againn a' cleachdadh chriomagan ann an dà dḥigh: gus fiosrachadh neo-ainmichte air àireamh luchd-tadhail a chruinneachadh; agus, anns a' phàirt ghlaiste den làraich againn, gus an seisean glaiste agad a ĺbhrigeadh.
Bidh Google Analytics a' cruinneachadh an fhiosrachaidh neo-ainmichte agus a' toirt dhuinn cunntas air. Bidh seo gar casg bho bhith a' faicinn fiosrachadh pearsanta sam bith: chan fhaic sinn ach geàrr-chunntas agus fiosrachadh air treandaichean.
Tha sinn ag obair air ḍigh a leigeas leat do ro-aonta a thoirt dha seo no a thoirt air falbh bhuaithe.
Air adhbharan tèarainteachd, mairidh am feum a th' aig a' phàirt ghlaiste den làrach-ĺn againn air criomagan. Cha mhair a' chriomag seo ach cho fada ris an t-seisean anns am bi thu aig an àm sin agus cha tèid a shàbhaladh air clàr-cruaidh do choimpiutair. Cha ghabh a' chriomagan seo a dhèanamh roghainneil gun a bhith a' tarraing amharas air do thèarainteachd.
Last updated on Wednesday 29th June 2016 at 11:49 AM. Cliog an seo airson beachd a thoirt air an duilleag seo


text:
21 an t-Samhain
'S e 21 an t-Samhain an 325mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (326mh ann am bliadhna-leum). Tha 40 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1789 - Inbhe stàite do Charolina a Tuath.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1694 - Voltaire, ann am Paris.
- 1854 - Giacomo della Chiesa, ann an Genova. Pàp (Beinidict XV) bho 1914 gu 1922.
- 1902 - Isaac Bashevis Singer, ann an Leoncin. Ùghdair às na Stàitean Aonaichte.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1835 - Seumas Hogg, ann an Eadaraig. Bàrd agus sgrìobhadair à Alba.
- 1853 - Rufino Cuervo y Barreto, ann am Bogotá. Fear-poileataigs à Coloimbia.


text:
Air ais air an Ran Dan
'S e cleas-cluich a bha seo a bha air a dhèanamh dha daoine de aois sam bith. 'S e prògram sgeidse a bha ann le cruth coltach ri prògraman nas ainmeil den t-seòrsa seo mar Little Britain. Thàinig a' chiad sreath de phrògraman a-mach air an telebhisean anns na naochadan. As dèidh an sreath seo thighinn gu crìoch, cha robh sreath eile air a dhèanamh gu 2004. Cha robh an dàra sreath seo cho mòr-chòrdte ris a' chiad agus bha gu leor daoine ann den bheachd nach robh e cho eughainn agus gun robh an àbhachdas aig a' phrògram a-nis aosta agus cliched/hackneyed. Ach 's ann san t-sreath seo a nochd feadhainn de na caractaran a' bhiodh is mòr-chòrdte anns an treas sreath a thàinig a-mach ann 2005. 'S e aon de na caractaran seo PC Alasdair Stiùbhairt agus fhuair e sreath phrògram dha fhèin.


text:
- TIOTAL
- A' Chuinneag bhon Abhainn Inbhir, faisg air Loch an Inbhir
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_3761
- ÀITE
- Loch an Inbhir
- SGÌRE
- Asaint
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Asaint
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Highland Libraries
- AITHNEACHADH MAOINE
- 35597
- KEYWORDS
- beanntan
lochan
'S e beinn mhòr ainmeil a th' anns A' Chuinneag ann an Asainte, Cataibh. Tha trì binneanan shònraichte oirre a tha nan 'Corbetts' (beanntan Albannach eadar 2500 troigh agus 3000 troigh le teàrnadh de 500 troigh air gach taobh) air an druim a tha na chumadh 'Y'. 'S e An t-Sàil Gharbh aig 808m (2651 troigh) as àirde dhiubh agus an uair sin An t-Sàil Ghorm (776m/2546 troigh) agus Spidean Còinnich (764m/2506 troigh). A thaobh clach-eòlas, tha A' Chuinneag air a dèanamh suas le clach-ghainmhich Thoirbheartan air gneiss Leodhasach le beagan clach-èite Chambrianach. 'S e Beurlachas air a' Ghàidhlig 'cuinneag' a' ciallachadh peile bleoghainn, air sgàth cumadh na beinne, a th' anns an ainm.
Chaidh Oighreachd Chuinneig, le 8400 acaire a cheannach le Urras Iain Muir ann an 2005.
Tha Loch an Inbhir suidhichte aig beul Abhainn Inbhir, far a bheil i a' sruthadh dhan loch-mhara, Loch an Inbhir. 'S e am baile mu dheireadh de mheudachd sam bith ro bhaile Inbhir Theòrsa, agus còmhla ri Ceann Loch Biorbhaidh, 's e aon de na puirt iasgaich as trainge air taobh an iar Chataibh.


text:
- TIOTAL
- BEA Heron, 1d turas a Lunnainn
- EXTERNAL ID
- PAN_30_072
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20851
- KEYWORDS
- carbad-adhair
plèanaichean
companaidhean phlèanaichean
Dealbh camara de luchd-siubhail air beulaibh BEA Heron air a' ciad turas a Lunnainn anns na 1950an. B' e companaidh buidheann adhair Breatannach a bh' ann am BEA no Buidheann Adhair Eòrpach Bhreatainn a bha ann eadar 1946 agus 1974. B' ann dha turais taobh a-staigh na dùthcha bu mhotha a bha e a' toirt seirbheis gus an cho-aonaich e le Comman Buidhean Adhair Thall Thairis Bhreatainn gus Buidheann Adhair Bhreatainn a dhèanamh.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Agallamh le Avril Watt mu mhuinntir nan seirbheisean ann an Ceann Loch Lìobhain
- EXTERNAL ID
- WD_HF07_TRACK02_WATT
- ÀITE
- Ceann Loch Lìobhann
- SGÌRE
- Ceann a Tuath Latharna
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Liosmòr 's An Apainn
- DEIT
- 2005
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Avril Watt
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 3241
- KEYWORDS
- An Dara Cogadh
An Dàrna Cogadh
eich
Arm Innseanach
gunnaichean mòra
claistinneach
Tha cuimhn' aig Avril Watt gu robh mòran shaighdearan ann a' dìon factaraidh an aluminium ann an Ceann Loch Lìobhain san Dàrna Cogadh.
An robh fios agaibh gun robh feachd mhòr, mhòr, mhòr an seo a' dìon an fhactaraidh? An robh fios agaibh? Feachd mhòr agus bha - Tha tulach mòr, eil fhios agaibh far a bheil am Bridgend? Uill, tha tulach mòr ann an siud, agus ma bhios tu ga shreap, chì thu fhathast bonn-stèidh a' ghunna AKAK mhòir. Tha cearcall mòr, mòr ann far an robh e na shuidhe.
Peigi Spence: Bha gunna mòr AKAK a-muigh aig a ' Macdonald Hotel'.
Agus ma shuidheas tu, faodaidh tu seasamh an sin. A nise, bhiodh an gunna a' tionndadh mun cuairt. Cha robh craobhan idir ann agus chitheadh iad fad an rathad sìos an locha agus chitheadh iad nan tigeadh plèanaichean Gearmailteach suas. Air fìor-mhullach an tulaich tha bonn-stèidh mòr eile ann agus bha an solas-siridh na shuidhe an siud. 'S mar sin dh'fhaodadh iad an solas-siridh a dheàrrsadh fad an rathad sìos an loch agus an gunna air a threanadh an aon rathad. Bha gunna AKAK mòr ann far a bheil Taigh-òsta MhicDhòmhnaill an-diugh. Bha dà shloc mòr ann agus pocannan gainmhich timcheall air an oir gu lèir agus sgrathan air mullach sin agus bha na saighdearan gu lèir shìos san t-sloc. Bha fear air mullach an tulaich bhig air cùl fasgadh nam busaichean; bha fear an sin. Bha dhà dhiubh ann am Pàirc taobh na h-aibhne, Riverside Park. Bha iad ann fad an rathad suas dhan dam.
Agus bha saighdearan Ìnnseanach againn an seo, às India. Agus 's ann acasan a bha na h-eich agus na h-asail gu lèir. Agus dheidheadh na h-asail sìos dhan chidhe agus thogadh iad a h-uile rud a bha na saighdearan ag iarraidh bho na bàtaichean agus shiubhaileadh iad fad an rathad suas dhan dam leis a' bhiadh gu leir agus an armachd, peilearan is rudan diofraichte mar sin. Agus cuideachd bhiodh - dh'fhuirich iadsan shuas aig a' Mhàmor - chaidh sin a ghabhail thairis le muinntir an airm Ìnnseanaich agus sin far na dh'fhuirich iad agus bha na h-eich a bu bhrèagha a-riamh aca agus tha cuimhn' agam nuair a bha mi beagan na b' òige na tha thu fhèin an-dràsta a' dol sìos gu Pàirc na h-Aibhne agus bhiodh iad a' dèanamh taisbeanadh iongantach leis na h-eich seo gu lèir a' leum tro chearcallan de theine. Agus gu fìrinneach 's e prionnsa a bh' anns a' chaiptean aig an sgioba Ìnnseanach seo, ach cha b' urrainn dha - cha robh an tiotal aige nuair a bha e an seo, cha robh ann ach caiptean.
Chaidh an t-agallamh seo a chlàradh mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005 ann am Bun-sgoil Cheann Loch Lìobhann.


text:
Applegarthtown
‘S e baile beag dùthchasail faisg air Dùn Phrìs, air an àirde an iar-dheas na h-Alba a th’ ann an Applegarthtown. Tha e suidhichte aig 61m os cionn ìre na mara,[1] air an àirde an ear Dhùin Phris is Gall-Ghaidhealaibh (Siorrachd Dhùn Phrìs ro 1975), eadar Loch Mhabain agus Logarbaidh, ri taobh na h-Aibhne Anainn.[2] Tha e 238km air falbh bho Obar Dheathain, 97km bho Ghlaschu, 19km bho Inbhir Anainn agus 91km bho Dhùn Èideann, prìomh-bhaile na dùthcha.[3] 'S e Beurla agus Beurla Ghallda th' ann an dà chànan aig a’ mhòr-chuid dhuibh ann an Applegarthtown. Tha Eaconomaidh a' bhaile gu math crochte air àiteachas. A bharrachd air sin, tha tèarmainn nam fiadh-bheathach ann.[4] Taobh fhoghlaim, chan eil sgoiltean ann is le sin feumar a dhol dha na sgoiltean ann an Logarbaidh neo Loch Mhabain.
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
A rèir eòlaichean fhreumh-fhaclachd, tha a h-uile coltas ann gu bheil an t-ainm a' ciallachadh Baile Garradh an Ubhail, bho Seann-Lochlannais epli (Uabhal) agus garðr (Garradh).[5] 'S ann gu math pailt 's a tha ainmean-àite Lochlannach ann an iar-dheis na h-Alba,[6] gu h-àraidh nas fhaisge air a' Mhuir.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Rachadh rathad Ròmanach tron sgìre o shean[7] agus bha Cill aig Ridirean an Teampaill ann cuideachd. Seo far an d'rinn an Righ Èideard I Shasainn ùrnaigh ann an 1300 air an t-slighe gu Cille Bhlàthain. Chaidh crois mhargaidh a thogail an seo san 17mh Linn[8] agus chumadh fèilltean an seo bho 1685.[9] Thogadh eaglais ùr an seo mu 1760 agus leasachadh ann an 1822 agus 1900 i.[10] Chaidh Applegarthtown agus Sibbaldie a dh aonadh ann an an pharraist ann an 1609. Tha am parraist seo am broinn pharraist Loch Mhabain a-nis. A-rèir carragh-chuimhne sa bhaile, fhuair 27 às an sgìre bàs sa Chogadh Mòr[11] agus triùir eile san Dàrna Cogadh.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Falling Rain
- ↑ Geograph
- ↑ Distance From
- ↑ Wild Seasons
- ↑ Glosbe
- ↑ Ordanance Survey
- ↑ Scottish Places
- ↑ Scotland's Places
- ↑ Canmore
- ↑ Scotland's Places
- ↑ Scottish War Memorials Project
• Achadh na h-Eaglaise • Ae • Amisfield • Applegarthtown • Auldgirth • Baile na h-Eaglaise • Bankend • Bàrr na Dris • Beattock • Bentpath • Canonbaidh • Cathair • Cathair Ruairidh • Chapelknowe • Cille Chonaill • Cille Bhrìghde • Cill Osbairn • Cille Phàdraig nam Fleamach • Clarencefield • Collin • Comar na Drise • Cuingealach • Dalswinton • Daltan • Doire Chonaill • Dòrnach • Drochaid Charrainn • Drochaid a' Mhuilinn • Drochaid Mhic Iain • Dubhras na Doire • Dùn Choll • Dùn Phrìs • Dùn Sgoir • Eaglais Fheichin • Eastriggs • Eskdalemuir • Gleann Chapall • Greatna • Hightae • Hoddom • Inbhir Anainn • Kettleholm • Kirtlebridge • Langaim • Loch Mhabain • Logarbaidh • Am Magh Fada • Middlebie • Mouswald • Parkgate • Penpont • Powfoot • Ruadhail • Templand • Torthorwald • Tynron • Wamphray • Waterbeck


text:
Alasdair MacGriogair
B'e ministear agus sgrìobhadair a bh' ann an Urramach Alasdair MacGriogair (1806-1881).
Rugadh an t-urramach Alasdair MacGriogair anns a’ bhliadhna 1806 an Gleann Gharthain, ri taobh Uisge Dé, an Siorrachd Obar Dheathain far an robh athair 'na mhinisteir. Ghluais athair gu sgìre Chill Mhoire an Tròndairnis anns an eilean Sgitheanach agus an dèidh àireamh bhliadhnachan, shuidhicheadh Alasdair MacGriogair gu bhi 'na cho-aoghaire d’a athair. Dh’fhan e an sgìre Chill Mhoire gus a bhliadhna 1850, an uair a chaidh a ghairm do eaglais Ghàidhlig Dhùn Èidinn. Trì bliadhna an déidh sin, chaidh e do Inbhir Nis, far an do chaochail e anns a’ bhliadhna 1881.[1]
Sgrìobh e àireamh mhòr phàipearan air iomadh stèidh anns a’Chuairtear, am Fear-tathaich nam Beann, agus anns a’ Ghaidheal, cuid diubh fon ainm Sgiathanach, is cuid eile fon ainm Alasdair Ruadh.
Ann am beachd Watson: 'Bha buaidh shònraichte aig an duine fhoghlaimte urramach seo air nochdadh an cainnt shoilleir bhrìoghmhor nithean àrda agus cudthromach nach gabh mìneachadh gu furasda sa Ghàidhlig.'
Sgrìobhaidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- Mac Griogair, An t-Urramach Alasdair. (1915) 'Air Cruinn-mheallaibh Soillseach nan Speur' ann an Rosg Gàidhlig: Specimens of Gaelic Prose W. J. Watson (deas.) Inverness: An Comunn Gaidhealach, d.8-13.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Watson, W.J. (deas.) (1915) Rosg Gàidhlig (Inverness: An Comunn Gaidhealach), d.8


text:
- TIOTAL
- LMS 14393 'Loch Laoghal' air trèana luchd-siubhail ann an Allt na Muilne
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_001_235
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28263
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
LMS 14393 'Loch Laoghal' air trèana luchd-siubhail air loidhne Eilginn aig Allt na Muilne.
B' e ball de locomotaibh 4-4-0 clas 'Loch' aig Rèile na Gàidhealtachd a bh' ann an 14393 (HR 123 roimhe). Chaidh a togail le Dübs & Co ann an Glaschu ann an 1896. Lean i ann an seirbheis gus an deach a toirt a-mach à seirbheis san Dùbhlachd 1934.


text:
Oilthigh Lunnainn
'Se Oilthigh Lunnainn co-nasgadh de dh'oilthighean agus ionadan. 'Se Oilthigh Lunnainn am fear is motha anns an Rìoghachd Aonaichte agus tha i am measg na h-oilthighean is motha agus is ainmeil anns an t-saoghal. Tha 18 colaiste agus 13 ionad a deanamh an àrd an oilthigh agus nam measg tha feadhainn de na sgoiltean is ainmeil agus is fheàrr anns an t-saoghal. Tha mu 115,000-150,000 oileanach a faighean a fòghlam leis an oilthigh no trobh ionad co-cheangailte ris ann an dùthaich eile.
Feadhainn de na sgoiltean is ainmeil anns an Oilthigh:
Fios Eile[deasaich | deasaich an tùs]
Bi Donnchadh MacGillIosa ( ùghdar Gaidhealach ) a teagasg anns an Ionad Fòghlam aig Oilthigh Lunnainn.


text:
- TIOTAL
- Litir gu Dtr MacIlle Dhuibh, Neach-sgrùdaidh nam Bochd
- EXTERNAL ID
- Z_GB1741_R31_1_03
- ÀITE
- Àird Tòirinis
- SGÌRE
- Goillspidh
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Goillspidh
- DEIT
- 4 An t-Sultain 1847
- LINN
- 1840an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn Ghallaibh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6115
- KEYWORDS
- faothachadh nam bochd
taigh nam bochd
airgead
Tunga agus Fàrr
An dara duilleag dhen litir gu Dtr MacIlleDhuibh bho Aonghas MacAoidh mu phàrantan.
Tha Mgr MacAoidh ag ràdh nach eil e airson gum bi a phàrantan nan uallach air a' pharraiste agus tha e ag ràdh gun cuir e thuca not san t-seachdain agus gun dèan a bhràthair an aon rud nuair as urrainn dha.
Tha e ag ràdh gur e seo nas urrainn dha a dhèanamh an-dràsta. Nam biodh e a' fuireach na b' fhaisg orra b' urrainn dha barrachd a dhèanamh ach tha deich bliadhna o nach fhaca e iad. Tha e ag iarraidh air an dotair fios a chur thuige cho luath 's a ghabhas ma bhios iad ann an duilgheadas a-rithist