text:
Electronic edition compiled by Philip Irwin, Bart Jaski, Maeve MacAllister
Funded by University College, Cork and
Professor Marianne McDonald via the CURIA Project.
2. Second draft, revised and corrected.
Proof corrections by Philip Irwin, Maeve MacAllister, Donnchadh Ó Corráin
Extent of text: 18295 words
Distributed by CELT online at University College, Cork, Ireland.
Text ID Number: G100030
Availability [RESTRICTED]
Available with prior consent of the CELT programme for purposes of academic research and teaching only.
CELT: Corpus of Electronic Texts
All editorial introduction, translation and indexes have been omitted. Notes have been omitted except where they elucidate an editorial decision. Editorial corrigenda are integrated into the electronic edition. Additional verse from manuscripts other than the Book of Lismore and printed by Bugge as running sub-text is included.
Text has been thoroughly checked and proof-read. All corrections and supplied text are tagged.
The electronic text represents the edited text. The editor's punctuation has been retained, including lower-case letters following a period, and the absence of quotation marks. The editor's divisions of words have been silently changed to bring them into accord with modern practice. All compound personal names are segmented and capitalized in accordance with CELT practice.
There are no quotation marks in the body of the text.
Soft hyphens are silently removed. When a hyphenated word (hard or soft) crosses a page-break, the page-break is marked after the completion of the hyphenated word.
div0=the whole work; div1=the editor's numbered divisions; paragraphs are marked; passages of verse occurring within them are marked lg and l, and are embedded in a separate body; passages of verse supplied from MS 23 H 18 and printed over several pages in parallel with the main text are here presented as continuous text; page-breaks are marked; MS folio breaks are marked. Witness list is contained in an unnumbered div in front matter outside div0.
Names of persons, groups (dynasties, tribes, peoples etc.), places are tagged. Non-Irish words are tagged. Cardinal and ordinal numbers greater than three are tagged.
This text uses the DIV1 element to represent the Section.
Created: By (an) unknown Irish author(s). Date range: 11271134.
Beatrix Färber (ed.)
Beatrix Färber (ed.)
Julianne Nyhan (ed.)
Peter Flynn (ed.)
Margaret Lantry (ed.)
Margaret Lantry (ed.)
Donnchadh Ó Corráin (ed.)
Donnchadh Ó Corráin (ed.)
Mavis Cournane (ed.)
Philip Irwin (ed.)
Philip Irwin (ed.)
Maeve MacAllister (ed.)
Bart Jaski (ed.)
p.1
Airdri oirrdhirc airdmhenmnach ro ghabhustar flaithius & forlamus for dhá coiged Muman dar ainm Airtri mac Cathail meic Finguine. Is re linn ro gabatar Lochlannaig nert ar tus for Eirinn. Acht ro fhuaradar catha & coinblichta o aimsir Airtri gu caem-aimsir Cheallachain. Ocus ba h-iat-so na righa ro bhatar for Chaisiul frisin re sin & fad a bh-flaithiusa & na h-oigeda ruc iat.
Section 2.
Section 3.
Ba h-iat-so cisa & cana na n-Gall n-grandba o mhiledaibh Muman .i. ri ar gach tricha & taisech ar gach tuaith. ab ar gach cill. maer ar gach m-baili suaitreach gacha tighe. Gan coibeis line ein-chirce ag duine da biadh fein na da digh gan brat gan blaithedach um righ na um ro-mnai
p.2acht ath-brait & aith-eduighi na n-Danar & na n-daer-Lochlannach gan sruithe gan saeir-cleirig gan leabhair gan lain-minna {folio L 148a2}ar eclais na a mur na a muintir. acht Danair ina templuibh & ina ceallaibh & ina caemh-dhuintibh. gan feallsaim gan filid gan oirfidigh ag leanmhain dlighidh na duthchusa a n-deigh-righ tar grain na n-garbh-Lochlannach. gan ingin righ na ro-fhlatha na thaisigh dho lamhachtain druine na dhilsi na dhegh-lamhda. Gan mac righ na taisigh do lamhachtain luith na lamhachtain na lan-ghaisced do dhenam na dh' fhoglaim. Gan flegha gan sein-leanna do lamhachtain do Mhuimhnechaib do thabhairt da cing na dha comharsoin acht muna bheith tar fuigheall na fir-anflatha sin fria re aein-bliadhna dec & VII. XX. bliadhna doibh amlaid sin .i. on naemad bliadhain do fhlaithius Airtri meic Cathail cu h-aimsir Lorcain meic Conligain.
Section 4.
IS annsin do eirig in caemh-ri curata cathbuadach cosantach do dichur na docraiti-sin & do chosnamh na crich re cathaibh Lochlannach .i. Ceallachan mac Buadachain meic Lachtna meic Artghaile meic Shnedhgusa meic Donnghaile meic Fhaelghusa meic Nath Fraeich meic Cholgan meic Failbhe meic Aedha Duib meic Creamthaind meic Feilimidh meic Aengusa meic Nat Fraeich meic Chuirc meic Luigdech meic Oiliolla Flann Bic meic Fiachaig Muilleathain meic Eogain Moir meic Oiliolla Oluim. Doigh o Airtri gu h-aird-Bhriain nír saerait cuirid nait cricha na Muman do reir scriptra na scelaige. acht a n-derna in colg-laemdha Ceallachan da cosnamh. Ór as e an fer-sin do bhi bliadhain co leith ag iaraidh na Muman idir choill & chnoc & caeim-ghlenn. Idir linn & loch & lan-abhuinn idir chuan & chaemh-thraigh & caladphort. idir lis & laech-dhun & lethan-tuaith gach Lochlannaig ag iaraid dhérce in gach dun & caisced in gach cathraig cu bocht ara bhinn-cleircheacht & a thiagh brec ima bragait ag brath gacha baili & ag deigh-iaraid gacha duin innus gu m-beith eolus a h-iath & a h-es & a h-ur-choilltedh aigi in uair do-bered air a crich do chosnamh co nar fhagaibh aen-bhaili brugaid na biattaigh an da coiced Muman gan tadall gu m-beith ainm gacha baili {folio L 148b1}& gacha tuaithe & fis gacha flatha feruinn aige. Ocus tainic ar n-iaraid na crich gu Caisiul or is ann do bhi a mathair & ba ben do comarba Caisil in
p.3caeim-righan & tar a chenn do-ronad Ceallachan. Ocus an bliagain cu leith do bhi Ceallachan ag cuartugad na crich do bhi sisi ac tinol airm & eidid & innmais & ag fosdad ceithearn & caeimh-theglach. Ocus as e lin do bhi luingthi lan-cengailti aici V .C. fer n-armach.
Section 5.
IN la do riacht Ceallachan cu Caisil ar bh-faghail na socraiti-sin do. as e-sin la do bi mor-shocraite dha choiced Muman a n-Glenndamhuin Chaisil ag togha righ & dar leo rob e Ceindeidig mac Lorcain do righfaitis. Or is e ordugad airdrighi do bhi idir Clainn Eogain Mhoir & clainn Cormaic Cais . an fer ba sine dona saer-clannaib in righi dho. Damad do Clainn Eogain in t-airdri in tanaistecht do clainn Cormaic Cais. Ocus damad do clainn Cormaic in caem-ri in tanaistecht do Clainn Eogain Mhoir. Gan righi do neoch dibh acht min bhudh e bhudh fhearr fis & fir-leigenn & flaith-einech dona fial-churadaibh. Ocus do batar in la-sin ag togha righ & do raidh a mhathair re Ceallachan. rochtain da n-indsoigid & cu rachaid fein roime & gu n-indeosad do Ceindeidig & do caem-Donnchad a scela-sum & in tan do bhédis maithe Muman na suidi. e-sium cona muinntir do techt fo ghléri arm & eidid & gheill & aideri dh' iarraid orro & a radh re Ceinneidigh in cert do chuimuigud.
Section 6.
Taínic an righan roimpi gu Glennamuin & ar rochtain di and adubairt re maithibh Muman. Cuimnigidh an comordugad do rinne Cormac Cas & Fiacha Muilleathan idir a mor-clannaibh. Ocus ata do Clainn Eogain fear as sine dh' aeis & dh' fis ina thusa a Cheinnédig & is ri ar deilbh & ar denam h-e. Ro fiafraig Ceinneidig cuich e. adubairt an rigan gur bo mac do Buadachan h-e & do rinne in laidh.
- 1] Cuimnigh a Ceinneidig chais.
2] dail Fhiachach is Cormaic Chais
3] gur fhacsat Mhuman do roinn
4] gu cert idir a caem-chloinn
& rl.
O 't-chualatar miledha Muman na moir-briathra-sin & aithesc na h-ingine adubratar {folio L 148b2} Clann Eogain in t-oigrí do tabhairt cuca gu righdais h-e. Facbhais Ceinneidig in chomhdhal or nír mhiadh & nír mhaisi leis in
p.4righi d' airimh dh' fhir ele uadha fein. Ocus dono nir mhiadh leis a bhrathairsi do bhriseadh. Ocus facbhais Donnchad in duma o' t-connaic taisigh na tuath ic togha Ceallachain. IS ed do raidset nach troitfidis fris uair nach cis na cain na caen-tabhuch fo-gebhudh nech dhibh aisdi. acht a lan-mhaithius do Lochlannachaib. & do chosnaidis fein h-i & do falmhaiged mar sin.
Section 7.
IS andsin ro eirghedar na VII. tuatha déc gu des-urrlamh do coimrigad Cheallachain. & tucsad a ghairm righ & ro altaigset don fhír-Dhia fhurorda a fhaghail. IS iat ba ferr dona flaithib sin.
Section 8.
Cid tra acht ro agaill Ceallachan Clainn Eogain & adubairt friu cogad calma do dhenamh leis & adubratar gu n-dingnidis. Ocus ad-bertsat innsaigid co Luimnech da loscad X. C. fer a lín & o rangadar do chuirset fis uathaibh co laech-Amhlaibh Luimnig & gu clannaibh Connra .i. gu Morann & gu Maghnus & gu mor-Lochlainn da radh riu Luimnech do luath-fhacbail no braighdi do thabairt doibh-sium.
O ro siachtadar na techta cu laechrad Luimnig ro ghabsad ag fochuitbed & is ed ro shailedar nach coisenta Muma na Luimnech amhain friu gu brach. Ocus adubratar no bhertais in cath.
Section 9.
O at-chualatar Clanna Eogain sin ro agaill in saer-shluagach Suilleban iat & adubairt friu calma & cruaid-irghal do denum {folio L 149a1} re Loclannchaibh & a righ do ro-coimhet isin ruathar-sin & adubairt re h-uaislib na n-Eoganacht: Na cluinet Clann Cormaic Cais comthaighi an bhar comhraidhtib & na cluinet Clann Eachach anfainne an bar n-airecaibh & coiminnsaighidh in chaith-irghal & tabhraidh
p.5bur céd-chath gu calma ag cosnum bur tire duthaig re Danaraibh. Madh romuibh bhus raen & bhus ruathar catha arna curadhuibh budh libh fein bhar lesa & bar litha & bar laithraca. biaidh Luimnech an bhar laim & Caisiul an bar comorbus & Muma 'ga bar maithibh mad lib coscur in catha-so aniugh & min bhadh libh ni fhaicim-si iath na inad arais ica bhur maithibh madh maidm ar bar miledaibh & madh leonad ar bhar laechraid isin laithi-so inniugh. IS uime-sin is coir dhaibh-si cosnum & curutacht fria laecraid Lochlainn. Ocus do-ronad in laidh ica n-greassacht.
Section 10.
p.6
Ticidh gu Luimnech na long.
IS andsin ro eirghetar Clanna Eogain gu crodha ciallmar curata ima caem-ri im Ceallachan cum an chatha. Ocus do coraighhedh gu calma ag na curaduibh bro bhadhbha bith-aluinn bhuan-aicmheil bratac Ocus sonn sesmach sith-remhar sleagh & tor tenn triath-onchonta taisech & grinne
p.7gasda gadhamail gormlann & lonn-bhuaile ladhach línanart uman laechraid. ár ni rabhutar gorm-ait nait glan-luirecha 'gá n-gasraid. achtmad inair cuanna coir-tharblaithi & cotuin & muincedha maisecha min-gresacha re diden corp & cnes & caeim-cenn.
Section 12.
IS and do coraighedh ag laechraid Lochlainn sonn trom treabar-dhaingen tren-luirech & dún dluith duaibhsech duibh-iarainn & cathair clogud-ghlas cruadh-fhaebrach chaith-sciath & ruadh-bhuaili remhar-crann um laech-Amhlaibh & um Lochlainn & um Morann & um Maghnus ár ba h-iat-sein ceathra cuingedha catha na laechraidi Lochlainn sin & .IIII. C. a coimeirghi gacha curad dibh.
Section 13.
IS ann do chuiredar clanna echtacha Eogain a cenn in muighi gu mor-aicintach fa a caem-ri fa Ceallachan. & tucadar corrana a sciath tara cheli & tucsat snadmanna niadh ara lethan-cresaibh a leanmain da chele & do choraighset na VII n-deighfhir dec ba h-uaisli dona h-ard-maithib a timceall in righ-fhlatha da ro-choimhet. & do eirigh rect aicnid ana righ & ferg ana bh-feinneadhuibh & menma 'na miledaib & luinne ina laechaibh & crodacht 'na curadaibh & gairgi ana n-gillanraid.
Section 14.
Cidh tra o dho riachtadar a n-oig & a n-eirrid & a n-aes feig foruallach {folio L 149b1} a n-urthosach na h-irghaile do chaithemh a cloch & a cael-shoighet & a coirr-shleg da gach leith dona laecraidhibh & do leiceadh lar in mhuighi dona miledaib & lathar an chatha dona curadhaibh & inadh na h-imgona dona h-airseduibh. Ocus o do riactadar cuingedha caem-Lochlainn & mileda Mumhan cu h-ait na h-ursclaidi ro ghabhadar ag rodinged a ruaid-sleg & ag laech-bualad a lorg & ag comthuarcad a claidem. Acht chena ba lethtrom in lan-chomhrac-sin. Ar ro tollta cuirp & cnis & cridhedha na n-gasrad n-glan Mhuimnech gu luath tresna línanartaib & ni ghabhdais a lanna lan-fhaebhracha-som na Lochlannaig tre gharbh-dhaingne na n-gorm-luirech & ni letraitis na lorga na laech & ni chirraidis na claidim na cind ar cruaidhi na cathbharr icca coimdhiten & tucsat na Lochlannaig ara mora ar Muimnechaib re h-athaig don lo-sin.
Section 15.
Cidh tra o' d-connaic Ceallachan na mileda aga marbad & na curaidh aga comach & na laeich aga letrad & Clainn Eoghain oca n-airleach do eirigh a brath & a bharann
p.8& a bheodhacht & rugasdar ruathar ro-fhlatha tre rabharta ro-fheirgi & saer-clanna Sil Eoghuin oca imdhiten gu maithibh na Lochlannach. Ocus ro siacht Ceallachan gu cath-Amhlaib & ro ghabastar gres a n-garb-luirigh in gaiscedaigh gur leag a cathbarr fo a bhraghait & gur scoilt in ceann dona cruadb-huillib gur thuit in Lochlannach leis.
Section 16.
IS annsin do riacht Suilleban cona tri l. calma curata caemh-fher ar colgaibh oca cosnam & rucastar bern bruitti borb-ainbthenach tre laech-lar catha na Lochlannach. IS annsin do eirig in tuir gan turbrodh & in tren gan traethad & in leoman gan lagad gusan la-sin .i. Morann mongach muinter-gharbh moir-menmach. .i. mac righ loingsi Leoghasa co tri C curad 'na coimeirgi & ar rochtain dona maithibh do tuairgeadar a cele gu neimhnech naimdighi nert-chalma. Cid tra saidhis Suilleban an sleigh tar brollach na bocoidi & fo cimuis in cathbairr{folio L 149b2} isin churad cu tarla co luath isin laech-braghait gur chuir in cenn ar comus in caith-mhil & dichennais in daeigh-fher & beris leis in cenn gu Ceallachan da commaidhiumh & ad-rochratar muinnter in Lochlannaigh isin gleo-sin.
Section 17.
IS annsin do riacht Donnchad & degh-Mhaghnus do comrac isin caith-irguil Ocus do comhtuaircetar na cinn dona cloidhmhibh clais-lethna & ro leadairset na scéith dona lorguibh lan-troma & do gonsat na cuirp dona craisechaibh. acht cena ad-rochair Magnus le mor-Donnchad.
Section 18.
IS andsin do riacht Lochlainn &
Ribordan ar beluibh Ceallachain do
comrug Ocus do riachtadar gona áith-gera aicmhele o
Lochluinn ar laec-Ribordan. O dho
gonad in gaiscedac & o do treaghdadh in trein-fer o 'd-connuic nar
ghabhadar a airm in t-airsidh bui na agaid rucastar
Ribordan laechruathar gu Lochlainn
& ro treic a claidem & a choirr-shlig & ro chuimhnigh a urgna aith
iarann-gorm & tarraid ichtar luirigi in Lochlunnaig gu coimdhes ana
cle-laim & tuc tarraing tinnesnach don trein-fer gu ledair
leabhar-bruinne in laeic gur leicedar a abuch & a inathar as &
dichennais in deig
d-fher & commaidis in
cenn. Acht ata ni chena ro tuitset an cethrar
crodha cait-miled-sin do laechraid Lochlainn & ro fhacbhatar
na laeic na laitrecha
p.9& ro mheabhuidh dona miledaib & innsaigedar co Luimnech da luath-conmhail. Ocus is tre deiridh na Lochlannach do chuatar maithi na Muimnech isin m-baili. cu nach rainic ona Lochlannchaib na doirrsi do dunad gur marbad isna tighibh & isna toraibh na trein-fhir & tuccait a mna & a maccaemha & a muintera a m-broid gu maithibh na Muimnech & ro tinoilset or & airget & il-mhaine in baili & tucait cinn & coscair & cath-fhaidhbh na curad gu Ceallachan & ro taispenad cinn in cethrair fa h-uaisli dona Lochlannchaib dho. Cunadh da fhoirgiull-sin do can in fili na focuil-si ag innisi na n-echt & na n-aithes & ac tuirim ar marbad dona mor-Lochlannchaib & ar milled dona Muimhnechaib isin mor-chath co n-debhairt
Section 19. {folio L 150a1}
p.10
Crodha sin a Clainn Eoghain.
Section 20.
Asa h-aithle-sin ro tinoiled na creacha ag na curadaib. Ocus adubhairt dream acu anadh in n-oighthi-sin isin m-baili & innsoigid arnamharach gu Caisiul da creach-loscad. Adubairt Suilleban risna saer-shluaghuibh dul in aghaid-sin gu Corcaig airm a rabatar a n-geill & a m-braigdi cu nach soichdis fesa nait techta rompa. Do cinnedh an comairli-sin ag na curaduib & rangadar in agaid-sin gu Corcaig. Tancatar Danair & Duibhgeinnti in bhaili da n-indsaigid do chathugad friu & do brised in cath arna Duibhgheinntibh danardha & ro h-airgedh in chathair leis na curadaib & rucsat a m-braighdi as in m-broid a rabhadar. Do batar fir Muman in oighti-sin a Corcaig ac caithemh a flegh & a fuirlin & do bhatar tri trath isin baili & ro triallsat d' innsaighidh Caisil. Ocus ag dula seach uillinn Shlebi Crot doibh do tinolsat Fir Mhuighi & h-I Chuanach & buannadha na Lochlannach cuca & tucsat cath doibh & do brised in cath la feruibh Muman & do marbad IIII. C. {folio L 150a2} dona buannadhuibh & da socraidi. Ocus nir mhair dona X. C. do bhatar Clanna Eogain ag cath Luimnig acht tri C. isin lo-sin. Ocus gabuit rempa ag creachad gacha criche gu rancatar cu Durlus. Ocus tinoluit Ele Tuaiscirt & Éle Deiscirt na coinne cu Durlus do thabhairt chatha doib & Danair an dúnaid leo. O' t-cualatar
p.11h-Uí Luigdech & Eoganacht sín ro thinolsat co Ceallachan da chabair um Cuilen mac Aindiaraidh meic Dunadaigh um thaisech a tuath & do riachtadar in da thuaith-sin cona trein-feruibh ar ghaib & ar colguibh V. C. a lin ag rochtain Ceallachain. Ferthar cath eturra & na h-Eili & ro ghabhadar-san ri Éle in la-sin & ro marbad na buannadh Lochlainn leo & do marbad da C. do Clainn Eogain isin lo-sin. Ro creachsad in crich & nir loiscset in baili. Ocus tiagait rompa gu Caiseal. se C. a lin. Ocus do riacht Donnchad mac Caeim gu Caisiul na g-coindi & do agaill Ceallachan h-é & do chuimhnig a g-caradradh & do gheall a seal don Mumain do & tuarasdal a dingmhala & at-bert an laidh.
p.123] da choicer is fer ro-fes.
Mo. cen.
Section 22.
RO ghabh tra Donnchad na comtha-sin o Ceallachain & is amluidh do ghabh iat & cuing chatha Caisil do lecad do & gan Ceallachan do thecht ann Ocus tucadh in cath le
p.13Donnchad & do brised for Danaruibh h-e & do marbad CCC. acu ann & do bhatar in oighthi-sin i Caisiul & do chaithedar flegha & fureca na n-Danar & na n-Dublochlannach. Ocus do-ronad comairli leo isin mhaduin arnamharach .i. innsaigid gu Port Lairgi airm a rabhatar mna & muinntera na Loclannach & in baili do loscad. & tiaghait gu faighthi Phuirt Lairgi. Ocus ba h-esin la do riacht Sitriuc mac Tuirgeis gu Port Lairgi. lucht se long & C. an gach luing dhibh & ni riachtadar acht an tir in tan ro siacht tosach sloigh Muman isin mor-bhaili. Ro h-iadhaid na doirsi ag na Danaruibh & ro fhobradar in cathraig do cosnamh. Cid tra nír tarbha tachar risna trein-fheruibh or do ling Ceallachan & caem-Donnchad & Suilleban & Ribordan & mileda mera moir-ghnimacha Muman isin m-baili. Ocus ro dluth-mharbad na Danair leo & ro ledrad na Lochlannaig & ro fhaguib Sitriuc in baili & ro innsaigh a luing & a ben leis. Ocus ni riacht acht ein-ced esbadach leo ina longaibh. Ocus ro loiscedar Sil Eogain in baili & ro creachsat an crich. Ocus tiaguit as-sin i crich na n-Deisi & gabhuit geill & aideri Domnaill meic Fhaelain Ocus do-ronsat cleamnas & caradrad fris & tucadh Gormlaith ingen Buadachain do. Ocus tiaghuid as-sin i crich h-Ua Meic Caille & h-Ua Liathain & ro gabsat a m-braigdi. Ocus rucsat slogh na crich-sin leo a crich Eoganachta Locha Lein & do creachsat an crich Ocus rucsat na creacha-sin leo a Muscraidhi & rucsat na h-Eoganachta orro ann & do marbad ri Eoganachta ann .i. Aed mac Scannail & V. C. d' Eoganacht & tucsat na crecha {folio L 150b2} cetna leo cu da righ Aesa h-Isde & tucsat geill doibh & tancatar fein leo i crich Iarmuman .i. a n-Aes Irrais Ocus tuc Conghal mac Annrathain ri Irrais deabaid do thosach in t-sloig & do marbad CC. [gap: archetype illegible/extent: 8 letters] ann. O dho riacht Ceallachan & saer-clanna Sil Eogain isin cath do gabadh Conghal leo & do marbad moran da muinntir & do creachsat in crich & do batar innti cu cenn caeichdighis & do leicset Congal amach & ro ghabhsat braighdi uaidh.
Section 23.
Tecaid iarsin i crich Ciarraigi & do-ronsat creacha na criche. Tinolsat Ciarraigi na coinne & na Lochlannuigh
p.14do chuadar uatha a cath Luimnig roime & tecait gu Gleann Corbraighi ana comhdail & do chathaigset ann & tucsat ara mora ar Clannaib Eogain. & gia tucadh do facbhadh in cath-lathair acu & do gabhudh Concubar ri Ciarraigi leo & do badar gu crodha caith-esbadach a h-aithle in catha-sin. ISin lo-sin ro thinoil Flannabra mac Ciarmacain ri h-Ua Conuill na coinne do thabairt ghiall doibh Ocus o' t-connaic a n-uaite shluaig iat as i comairle do-roine. braighdi no cath d' iarraid orro. Ocus in tan do bhatar cum in catha is ann do riacht Donn Cuan mac Ceinneidig gu Ceallachan da chabair ár is ann bai inn agaid roime-sin a tigh Uainidi meic Cathail righ Ua Cairbre & ar rochtain do ro ghabh ag fegad na n-Danar & na n-eachtrainn Ocus do fhailtighset Clanna Eogain oca fhaicsin & do raidset ris a chonnailbhe do chuimnigud Ocus do geall Ceallachan Ua Conuill do fein ara cosc isin cait-irghuil & ro fhaem Donn Cuan sin or ba h-olc lais Clann Eogain d' oirleach & d' uathugad & at-bert an laidh.
Section 24.
Donn Chuan
Cellachan
p.15
O'Curry in his copy writes in the margin: Duinchad(?).in airm dathaigh.
?
Uathad sin.
Section 25.
Is annsin dubairt Ceallachan re Donn Cuan gan rí O Conuill do mharbad da tecmad ar a comus h-e. Tuc Donn Cuan a briathar nach ainecadh duini a cath na a comhlann giamad cara dhó h-e roime Ocus do chuadar cum an catha dh' aentaeibh. Ro gabad Flannabra mac Ciarmacain leo & tucad ár mor ara muinntir & do meabaidh in cath ar Conallchaibh & do creachad an crich le Ceallachan & do ansat a n-Ibh Conuill in oighthi-sin. Do thinoil Uaithne mac Cathail & h-I Chairbre & ar' mhair d'Ibh Conuill gu Cromad na g-coinne do thabairt catha & in uair do badar cum in catha do thabhairt is ann do riacht Donnchad mac Caeim V. C. fer da bh-furtecht. Do cuiredh in cath & do marbad ri O Cairbri ann Ocus anait-sium a Cromad in agaid-sin. Ro tinoilset da Corca Mruadh & da Corco Bhaiscinn gu Cromad da n-innsaigid ór ni fhedadar nach roibhe cuid do Ceindeidig isna cathaibh & do cuireadar techta gu Ceallachan d' iarraid catha fair. O' t-cualaid
p.16Ceallachan sin adubairt re Donn Cuan dul ana n-agaid & gan a leicen doibh cathugad do denam fris & do-rinne in rann.
- 1] Nocha n-ingnadh clanna Cais.
2] do cosnam in fuinn fodglais.
3] o thegaid Cuirc na cuaine.
4] do troid mon bh-fonn bh-feruaine.
Section 26.
Cid tra o dho riacht Donn Cuan da n-acalluim do locadh in cath & do chuaidh Ceallachan gu Caisiul & ro thinoilset fir Mhuman na comhdhail ar n-dichur na n-Danar & na n-daer-Lochlannach asa cathrachaib & asa caem-duintibh. IS e rainic ar tus ann i. Ceinneidig mac Lorcain gu maithib Dail Cais & tucadh tanaisdeact Muman do & a righi tar eis Ceallachain. Do caithseat flegha Caisil cu soinmheach socair annsin Ocus do cuiredar feasa uatha dh' iaraid {folio L 151a2} a cisa & a cana ar Osraidi .i. ar Donnchad mac Ceallaigh Ocus ba fada do bhi in cis-soin gan tabhuch o mhiledaib Muman i. aen-bliadain dec & VII. XX. bliadain. in cein do bhui an crich ag Danaruibh. Ni tucsat Osraidhi cís doibh & o nach tucsat ro creachsat-som an crich Ocus ro brisetar IIII. catha for Laignibh isin bliadain-sin Ocus isin cethramad cath do gabhudh Donnchad mac Ceallaigh leo & tucsat Osraidhi bragdi da eis.
Section 27.
Ar certugad na crich do Ceallachain & ar n-dith a bhidhbudh as e eolus do innsaighedar na Lochlannaigh co h-Ath Cliath & do-níat comairli ann & as iat ba ferr dibh an tan sin. Sitriuc mac Turgeis & a braitre i. Tor & Magnus & Turgeis & in Lochlannach Ladhuch & in Lochlannach na Lann & Sean-Amlaibh & Linn Turmun na h-Uidhi & Lind Turmun na Pers & mac righ Findlochlainn & mac righ Fuarlochlainn Ocus as i comairli do-ronsad techta do cur co Ceallachan & Bebinn ingin Turgeis do gheallad dho & a radh ris dul co h-Ath Cliath da tabairt & co leicfidis-sium crich Muman gan imchosnum dho Ocus is aire do-ronsat sin ar daigh Ceallachain do ghabhail doibh & do mharbhudh ar chuaid leis Ocus ro leicset in comairli re righ Eirenn a h-ucht na Lochlannach i. Donnchad mac Floind ri Temrach
p.17ár nír aemh Ceallachan cis na cain do & ro aentaigh ri Eirenn in chomhairli-sin & do cuirit techta gu Ceallachan.
Section 28.
Do fhiafraigh Ceallachan do maithibh Muman cred do-ghenad uime-sin & adubhratar ris dul ann. Tinoilter sluagh linn ar Ceallachan. & eirgem inar cathuibh coraighthi co h-Ath Cliath & na h-eirgium isin dun anunn acht tabar an ben úd cugaind amach. Ni h-edh as coir ar Ceinneidig acht eirg-si IIII. XX. mac righ ann & beimít-ne a Caiseal nar comnuidhi or ní fhuicfium Muma gan coimet & ni fhuil a n-Eirinn lis Lochlannach nach roichfium da bh-fealltar fort-sa. Do-ronsad amlaid & do chuaidh Ceallachan IIII.XX. mac righ ann.
Section 29.
Ba h-í-sin oighthi do-rala comradh idir Sitriuc mac Turgeis & a ben & ro fhiafraigh a ben de cred ima tuc a shiair do Ceallachan. & gurub é do chuir ár na Lochlannach. adubairt-sium nach ar mhaithe ris acht da ghabhail fein & do mharbad a mhuintiri. Eirghius an ingen gu moch {folio L 151b1} isin madain arna marach & ro ghabh a h-eirred cumuili uimpi ór ba crádh le in comhradh-sin do cuala & ro-gradh Ceallachain aice fein & ro fhacuibh in baile & tainic isin sligid ar shaeil fir Muman do thecht Ocus mar do bhi ann gu bh-facaidh Ceallachan da h-innsaigid & ro innis an ingen na scela-sin do Ocus do fhiafraigh Ceallachan di cuich í fein. Mor ingen Aedha meic Eachach misi ar an ingen ingen righ Innsi Gall & Sitriuc mac Turgeis mu cheli dona Finnlochlannchaibh & tucus gradh duit-si in la at-connac a Port Lairgi thu & adubhairt in laidh Ocus ní fhuil isin laidh acht innisin in sceoil aris.
p.18 p.19
{page H 68}
2] a ua Oilioll§ Óluim
4] a Ceallachain na caem-cuach .
2] a rígh dán§ fíor-bhuidheach fiach
3] nocha t-tiocfar arís a§ c-cúl.
4] a righ Mumhan na mór-dhun.
2] a chlanna Turgeis theas thuaid§
3] an Áth Cliath na c-cliath c-catha
4] ré Donnchad dreach degh-fhlatha.
2] an fear ó thigh a righ thrir§.
3] sa rachaidh leat a measg Ghall.
4] do shluaghaibh th' iath is th ferainn§.
2] a fhir dá n-déantar dúana
4] a rígh Múmhan na móir-shlegh§
2] a inghion uallach adhluinn§
3] cuich é h' athar. caidhé th' fir bhur§
4] ar rígh Mumhan na moir-shlegh.
2] inghion Aodha fa geal gruad
3] Sithrioch mo chéile ann gach cath.
4] Mac Turgeis na t-tréan-chreach.
2] a bh-Port Lairge ar an laoch-leirg
3] dot chródhacht trés na cathaibh.
4] dot§ mhéid ider Múimhneachaibh.
2] a áirdrígh dá t-tugas searc
3] do-gheabhar lot ocus leán.
4] nocha linne nách droch-sgeal.
p.183] a rígh Múmhan na long lúath.
p.193] sa rún madh ríghedh n-geal.
p.18
Section 30.
Do fhiafraigh Ceallachan da muinntir cidh do-gendais. IS ed adubradar gan dul isin m-baili & a n-digailt fein ar macharibh & ar mor-maguibh & in fad do rachdais in ben do breith leo. O 't-conncatar na Lochlannaig sin do fuacradar da roibhi isin m-baili a leanmhuin idir chois & each Ocus ni cian rangadar .i. Ceallachan & a meic righ in tan rug tosach na Lochlannach orra.
IS ann sin adubairt Aedh mac Domnuill h-ui Faelain & Domnall ua Neill Mhuighi Da Chonn . ataim-ne fiche fer dona Deisibh annso & anum ar deredh chaich & dighlam
p.19sinn fein suil berius tromlach in t-sluaig orainn. Ocus do ansad & do marbhsat XX. laech Lochlannach & ní riacht beo a measc a muinntire dibh acht cuicer.
Section 32.
IS annsin do an Aedh mac Donnchada meic Caeim & Sbelan mac Suillebain & Muircertach mac Muircertaigh & do marbsat XX. fer & ni thainic beo dibh a mesc ar muintiri act triur.
Section 33.
IS annsin do an Aengus mac Aissidha & Donnchad mac Conchubair & Fianghal mac Conghail & do mharbhsat XX. fer & ro marbhuit fein ann.
p.20
Section 34.
IS ann sin do an Cu Dubh mac Failbhe & Donnchad mac Muircertaigh & Finn mac Etersceoil & do marbhsat moran dona Lochlannchaib & do marbait iat-som.
Section 35.
IS annsin ro loigh imarcraigh na laechrad Lochlannach ar in laechraid Muimhnig & ro gabhudh Ceallachan & Dond Cuan leo & rucad gu h-Ath Cliath iat Ocus in tan do riachtadar faighthi in baili ad-connaicc Ceallachan fer cuigi & cenn ana laim & faidhbh san laimh ele & do fhiafraigh do Ceallachain cuich an cenn. Ceann Aedha mheich Donnchada meic Caeim sin ar Ceallachan Ocus cáinfid clanna Eachach in cenn-sin ar se.
Section 36.
{folio L 151b2}At-connuic fer ele cuice & cenn 'na laimh & do fhiafraigh do Ceallachain cuich é. Cenn Spealain meic Shuillebain ar Ceallachan & cáinfit caeim-righna Caisil in ceann-sin.
Section 37.
At-connaic fer ele cuigi & cenn 'na laim & do fhiafraigh cuich e. Aithrech leam fer an cinn-sin do tabairt lium ar Ceallachan .i. Aengus mac Aissida & caínfid clanna Cairthinn Finn in cenn.
Section 38.
At-connaic fer eli cuigi & cenn 'na laim & do fhiafraig in cétna do Ceallachain. ceann Aedha meic Domnaill h-i Fhaelain sin ar se & cáinfidir isna Deisibh fer an chinn-sin.
Section 39.
At-connaicc fer ele cuigi & do fhiafraig cuich in cenn bui 'na laim. Cenn Muircertaigh meic Muircertaigh ar Ceallachan & cáinfit mna Muscraidhi in cenn-sin.
Section 40.
At-connaicc fer ele cuigi. & ro fiafraig de cuich in cenn-so. ar se. Cenn Donnchudha meic Concubair sin .i. meic righ Ciarraigi Luacra & cainfid clanna Ceir in cenn-sin ar Ceallachan.
At-connaic triar chuigi & tri cinn ina lamhuibh & do fhiafraigset do Cellachain cuich iat. Cinn tri mac righ Corco Duibhne sin ar se .i. Cu Dubh mac Failbhe & Aedh mac Segda & Fianghal mac Conghail & cainfit clanna Cuirc meic Cairbri na cinn-sin ar Ceallachan.
Section 42.
At-connaic fer ele cuigi & do fiafraig in cetna de. Cenn Donnchada meic Muircertaigh sin ar se .i. mac righ Eoganachta & cáinfid clanna Cairbri Cruithnigh in cenn-sin Ocus cenn Find meic Eidersceoil in cenn ele sin & cáinfid clanna Luighdech in cenn-sin Ocus na taispenad
p.21dam-sa feasda iat or ni tualuing mhé beith ica bh-fegadh & gin gur gonad libh-se mhe is marbh mé do gonaibh na bh-fer ud & truagh nach bas fuaras na bh-farrad & at-bert in laid.
- 1] Dursan na cinn gan colla
p.22 p.23 p.24 Dursan.
{page H 69}
2] ina§ silfid déara donna
3] níor ghaoth§ gér fhortil na fir.
4] do fhaoth marcraidh Shíl Eoghuin
2] dursan fuil ara thaobh seang
3] ó caoim Ó§ Chathail cneghach§.
4] óig ghlan-iódhna flégháigh§.
2] a bhuidhean-so do Ghallaibh
3] Mac Suilebhain dherg gasuga§.
4] dursan leam ó Mhaoil Ughra§.
2] Muircertach meic Muircertaicc
3] go follus an geal glonnach.
4] ar chumas na Lochlonnach.
2] an deagh-fer ad-chiú gan cheann
3] bá caomh-dhos a ród ríogha.
4] Aonghus Óg mac Aisíoda
2] Ceann deaghmeic righ na n-Déisi
3] a thaobh a n-doghruing ré§ ghaibh.
4] Aodh mac Dómhnaill í Fhaoláin
2] Mac oirrigh§ go n-árd-bhreathaib
3] béid§ mna na n-Gall dá chaoinedh§.
4] gé atá a cheann dá cómaoidheamh
2] ar Fhionn ar mac Eidersgeoil
3] mór bh-fer dá ionnsoidhe ré§ gaibh.
4] fear an cheinn-sin ad leth-laimh
2] deagh-mhac rígh Maighe c-Coinchinn
4] an deagh-fher Aodh mac Séaghdha
2] a bhuidhionn-sa§ do Ghallaibh
3] bhia temheal ar mo dhearcaibh.
4] ó oighidh meic Muircertaicc.
2] Donchada meic Conchubhair
3] fian oighe§ nár bhrigh na ba.
4] Mac righ Ciarruidhe Luachra
2] deagh-mhac Réobhardain§ áluinn
3] iomdha feart ó lamhaibh § athar.
4] ar fud Mumhan na morttachar
2] ceann Spioláin í Shuiliobhain
3] ni doilge leam ceann eile.
4] ceann Domhnaill í Neill bhúighe
2] do cheannaibh macaomh Múmhan
3] ge taim§ beó do craidhedh§ sinn
4] ní as mó a n-aríom ní fhéduim
2] ó theasda an mharcrad Muimhneach
3] truag nach ann fuaras mo ghoin.
4] a measg shaoir-chloinn Sil Eóghuin
2] is oighedh Dhuinn Cuain maraon riom
3] ciodh pudhar teasda mo sheal.
4] do shluagh Mumhan is dursan
2] inghion rígh Innsi Fionnghall
3] mé do bheith ar breith a soir.
4] noch an libh-si nach dursan.
p.22
p.233] bá raon a n-debaidh lé gá.
p.24
Dursan.
p.22
Section 43.
ASa h-aithli sin do fhiafraigh Sitriuc do Ceallachan in bh-fuaslaicfitis Muimhnigh é. Créd in fuaslacad ar Ceallachan. Fuasculad nach bha tualaing iat-som dh' fhagail .i. na .v. catha déc do briseabhair-si orainne eraic in gach einfher dar marbad inntib Ocus da .c. dec do marbad a cath Sceith Neachtuin um Thomar Iarla le h-Olchobar mac
p.23Cinnaedha eraic in gach ein-fir dhibh & fadhbh ar son na faidhbhe. Corcach & Luimnech & Port Lairgi & Caiseal ana n-duintibh dhuinn mar do batar againn roimhe. Mac gach righ & gach taisig a n-da coiced Mumhan duinn a n-gill ris sin. IS edh ro raidh Ceallachan {folio L 152a1}leagar mhisi & Donn Cuan a comhairli & Aistrechan mac Ailgisaig
p.24gu cuirmis d' innisin na comhthadh sin h-e & innister duin cia port a bh-fuighter sib-si da bh-faghthar dhaibh iat. A n-Ard Macha ar Sitriuc or is ann berthar thusa dot coimhet. Do leicedh a comhairli iat & adubairt Ceallachan re h-Aistreachan na comtha-sin d' innisin do Muimnechaib Ocus at-bert in laid.
Section 44.
- Innis a Aistreachain áin
{page H 70} p.25 p.26 Innis. Ocus rl.
2] d' feraibh Múmhan, is dá mnaibh
4] ag Sithrioch na c-céd c-crom-sgiath.
2] soir go Lochluinn laoidheang-dhuinn.
3] Muna ttugaid dó uile§
4] sgéithe is cloidhmhe cúmhdaighthe§
2] a bhfailge sa bhfithciolla§
3] a t-tabhairt dho Shithrioch tar t-tuinn.
4] do chionn Cheallachain chleath-chuirr.
2] rachaid araon go h-Áth Cliath
3] Mac gach taoisig is gach righ.
4] ar fuidh§ Múmhan na moir-ghníomh.
2] is Port Lairge lán-tonnach
3] mar aon re Caisiol cladhach.
4] do Shithrioch luath lan thoicthach§
2] do bhris Olchumhar§ amhra
3] mar cuiredh dá chéad déag.
4] do Lochlonnaibh a luath-éag.
2] ó thug se a éitheach
3] a c-comhall sin alle.
4] lé h-Éiric righ na n-Innse.
2] Mac Cheallacháin na c-caomhlann
3] braighde Mumhan leis go lí.
4] ider thaoisioc is tréinrigh.
2] Mac Turgéis go t-trénluinne
3] muna t-tugaid sin alle§.
4] go muirfe an airdri§.
p.253] a rígh do beith a n-Áth Cliath.
p.26
Innis. Ocus rl.
p.26
Section 45.
Ocus raidh a Aistrechain re feruibh Muman gan na comhtha úd do tabairt uatha & cosnaid crich Mhuman & righaid Ceindeidig mac Lorcain & raidh riu na briathra tucsat in la do fhacbus-sa Caisil do chuimhnigud & cosnait sinne a nert lann & luirec. Ocus raidh re clannaibh Cuirc coimeirghi mhaith do dhenum. Ocus raidh re Donnchad mac Caeim toidhecht dar n-iarraid co h-Ard Macha. Ocus tecat Clanna Eogain ann ria g-cach & tabrad gach taisech maithi a thuaithi & a fherainn leis. Ticedh ann Donnchad mac Caeim meic Airt meic Cathail ria Clainn Echach Ocus ticeadh Mael Fothartaigh mac Floinn. ticedh Suilleban mac Mael Ugra ria Clanna Fhinghin. Ticedh ann Donnchad mac Duineachaid meic Fhianghusa. Ocus Ribardan mac Aissidha & Donnchad mac Domnaill & Donnchad mac Lorcain & Domnall mac Cathail & Eigirtac mac Cormaic & Cú Calma mac Cind Fhaelaid. Ticeadh Cuilen mac Aindiarraid & tabrad clanna Failbhe leis. Ticeadh Muircertach mac Murchada. Ticed Fogartach mac Fianamla gu maithibh Ua Muiredhaigh leiss. Ticed ann Domnall mac Diarmada & Fiana mac Feicine. Ticed ann Cuanachtach mac Con Gan Mathair & tabrad Eoghanacht Airrthir Cliach leis. Ticed ann Conaing mac Larcadha & tabrad Ua Cathbaidh leis. Ticed Fergal mac Elaigh & tabrad Clanna Sealbaigh leis. Ticed ann Anmchadh mac Dunchada. Ticed ann Flannabra mac Airindan meic
p.27Flannabra & tabrad Ua Conaill leis. Ticed ann Ceithearnach mac Ceileachair meic Comáin. Ticed ann Ceann Faelad mac Duibh Da Boirenn & tabrad Ua Cairbri leis. Ocus adubairt an laid ann.
- Innis do clannaib Eoghuin
{folio H 72} p.28
2] don fhuirinn fhéil-éolaicc
3] a n-áirdrígh dá bhreith bo thuaidh.
4] go ró Lochluinn leabhar-bhuain.
2] idir righ & ró-dhuine
3] mé dom bhreith ag Sitric tar tuinn.
4] soir go Lochluinn laoidheang-dhuinn.
2] fo chenn aoinn mhís bo thuaidh
3] go roichid Árdmacha m-binn.
4] Ni bh-fághaid sinn a n-Éirinn
2] Eóghanacht Chaisil chladh-cháoin
3] sul rugadís tar muir amach
4] a n-áirdrígh cródha cosgrach.
2] d'iarraidh a rígh tre ró-mhóid
3] ó Thuinn Chliodhna na t-treas t-trom.
4] go h-Abhainn Dá Bho Bennchorr.
2] Mac áirdrígh na n-each n-árdh-óg
3] tabhrad san sluagh gan oil.
4] Clanna Eacach féil adhmhair.
2] ocus Súilliobhán súl-chorr
3] maraon re Duinneachán dian.
4] ocus Éigertach ar aon-rian
2] a shluagh chrodha comhramhach
3] Tigedh lucht tíghe an righ libh.
4] ceithre ched do chaoimh-feraibh.
2] tigid uile ar aon-réin
3] tigedh san sluagh tré bháidh.
4] h-Uí Meic Caille is Í Liathain.
2] tionólaid-sin líon a sluaigh
3] tigid Í Chormaic ón tuinn.
4] ar cheann Cheallachain chleath-chuir.
2] baile a m-bid cearrda an chaomh-fuilt
3] Is tabhair leat ó Loch Léin.
4] an dá Eoghanacht d' aon-mhéin.
2] déanaid tionól thréan-chalma
3] sul bearthar uatha a loing.
4] Ceallachan soir a hÉirinn.
p.28
p.28
Section 46.
Ocus in tan tair leat Clanna Eogain d' agallad & do tinol cu h-aein-inad innsaigh romad gu {folio L 152a2} righ Dhail Cais ar Ceallachan .i. gu Ceinnédig mac Lorcain & raidh ris anmhain ag cosnum criche Muman cu nach dernat Connachta a cath-arcuin & abair re h-Uaithnig & re h-Urmhumain techt isin tinol Ocus innsaigh cu h-Eilibh & raidh ríu anmain ac cosnamh criche Mumhan & abair re a tigerna .i. re Cerbhall mac Dublaidhi meic Ceannamhain gurub ag Oilioll ar m-braithairsi Ocus innsaigh gu Clannaib Connla .i. gu sluaghuibh Osraidhi & raidh riu Muma do coimét o Bladhma bhudhes co muir & coimetad Ele gu
p.29Bladma amail do-ní do gres Ocus innsaigh cu sluaguibh na n-Deisi & tecait & Muscraidi isin mhor-shlogad Ocus amar tháir leat Ceinneidig & Clanna Eogain d' agallad innsaigh dam-sa gu taisecaibh mo loingsi & tuc leat iat co Sruth na Maeili & madh da m-berar mhisi a h-Eirinn gu bh-faghat fir Mhuman a longa dom leanmain áir ni cora do laechraidh Lochlann crodhacht ag cosnamh ar crichi-ne ina do miledaib Muman calma do denum ag cosnamh a criche-seom & agar n-dighailt-ne orro. indsaigh ar tus co tri righuibh Corco Laighdi. gu Flann & gu h-Eiterscel & gu Cobhtach & gu Dubh Dha Boireann cu righ Iarthair O n-Echach. gu Seghdha & gu Failbhe & gu Conghal cu tri righuibh Corco Duibhne. gu Concubar mac Meic Bethaig gu righ Ciarraigi Luachra. gu Domnall & gu Baiscinn gu da righ Corco Baiscinn. gu Conchubar & gu Lochlainn gu da rig Corca Mruadh & tabhrat .X. longa gacha tricha .c. leo or as-e-sin coimtinol ar cabluigh-ne.
Section 47.
AS a h-aithle-sin do gluais Aisdrechan roime gu Caiseal airm a rabhutar mileda Muman & do innis na scela-sin doibh .i. Ceallachan & Donn Cuan do ghabhail & na .IIII. fichit do cuaidh leo do marbad. Ba cumhthach cenn-trom ciamair do bas acu-som de-séin o' t-cualatar gabhail a n-glainn-righ & marbad a macraidi. Ro agaill Aisdrechan iat & ro innis na h-aitheasca do chan Ceallachan .i. a fuascalad a nert land ocus luirec & leathain-sciath & gan Muma do chur fa dhaeiri na fa docraiti do Danaruibh na do daer-Lochlannchuibh Ocus adubairt riu na briatra tucsat {folio L 152b1} an la do fhacuibh Ceallachan iat do cuimnigud & do innis doibh Ceallachan do breith cu h-Ard Macha da mhor-choimhet. O at-chuala Donnchad mac Caeim na comraitti-sin adubairt re clainn Cormaic Cais connailbhe do denamh & re Clannuibh Eogain innsaigid d' iarmoracht a righ & re clannuibh Cairbre coimheirghi & re clainn Luigdech lan-ghaisced & re clannuibh Ferghusa fir-uaisli & re clannuibh Ceallachain comdhuthracht & re clannuibh Taidg tren-choimhet & re clannaibh Fiachaigh Suidhe sair-thinol. Cidh tra ar Donnchad damad iat bur treoin & bur taisich-si do biaidh i laim ag Lochlannchaib do
p.30thinoilfedh Ceallachan slóg da bar n-iarraid & do berad catha da bar cosnam or tuc-somh .v. catha dec ar Danaruibh ga bar cosnam .i. in ced-cath dibh a Luimnech & in dara cath a Corcaig & in tres cath oc Sliabh Crot. In cethramad a n-Durlus in coicedh a Caisiul in seissed a Port Lairgi in sechtmad a Muscraidi in t-ochtmad a n- Ard Osraidi in noemad a n-Glinn Corbraigi in decmad a Senghualainn cladh-aird Ua Conuill in t-aeinmad dec a Cromaid Ocus ceathra catha for Laighnib & for Osraidhi & ceilfider-sin ag laechraid Lochlann da ria Ceallachan dan cosnam leo.
Section 48.
IS annsin ro chinnset a comairle um tinnscetal inn t-sluagaid-sin & do h-ordaiged acu beith caeicdiges on lo-sin ar Magh n-Adhar a m-biadh ar tir dibh & a m-biath ar muir dib do beith a m-Bel Atha Laigin. Cidh tra in la ro gheallsat a sluaig beith isna inadaib-sin do badar amail ro geallsad. Ba h-e lin do riachtadar co Mhagh n- Adar IIII. catha commora. Ocus do riacht Ceinnédig mac Lorcain & maithi Dail Cais ann Ocus do fhreasdail Ceinneidig iat in oigti-sin.
Section 49.
Do eirghedar arnamarach & do raidh Ceinnédig gu rachaid leo. Adubairt Donnchad nach leicfitis leo ider h-e. Or is d' iarraid bur righ & da chosnam thiagmait-ne & ni beram tusa linn acht an oc imcoimhead an tire. Ma as edh ar Ceinneidig o nach ragh-sa ann cuirfet XX. c. libh-se & {folio L 152b3} anfat fein lín Muman do chosnumh & cuirfet mu thri dearbraitre lib-si & adubairt re h-ocláech maith da muinntir dul ar cenn a braithrech & at-bert fris. Ticed Coscrach & Lonngarcan & Congalach cu .XX. c. maraen ru. Ticed Assidha mac Assidha & .v. c. do Clannaib Cairtinn araen ris. Ticed and Deghadh mac Domhnaill meic Duinn & .v. C. ele lais Ocus do fhedar-sa ar Ceinneidig in ní is doigh leam do brisedh catha foruibh .i. gan righ romuibh do-genad sibh comhairli & fa coisenad sibh cath-lathair & o nac fuil righthar libh Donnchad mac Caeim & da bh-faghthar Ceallachan. tabar a righi fein dó Ocus tuc Ceinnédig a lamh a laimh Donnchada re bh-feruibh Muman & tucadar-san uili dha eis.
p.31
Section 50.
Roghabh Ceinnédig aga radh re Donnchad calma do denamh & aca innisi dho a mhet do righuibh doghab righi Mhuman uime .i. Airtri & Cathal & Finguine & Cathal & Cui Gen Mathair & Cathal & Aedh & Flann & Cairbre & Crimhthan & Eochaid & Aenghus mac Nath Fraeich ic ar deghlad na deigh-fhir conudh en-ri déc ro ghabh righi Muman o Aengus gu Donnchad & da bliadain. l. fad a bh-flaithiusa conadh da forgeall sin at-bert an senchaide an laid .i.
- 1] Gur meala do righi rain & cetera.
Asa aithli-sin do gluaisetar rompa 'na cathuibh coraighthi & do ghluais a cablach in la cedna Ocus as e inadh a raibi a slóg in oighti-sin a n-Ath na Righ Ocus do cuadar arnamharach cu Sliabh Cain & do-ronad botha & belscala leo ann & ger adhbul na h-uisceda ní clos neac ag a n-ecaine ar met na sainnti do bhi orra do rochtain na Lochlannach.
Section 52.
RO leicset sirthe uathuibh gu Muaidh & ro tinoiled crecha leo d' innsaigid a longphuirt. Amhail ro bhatar ann confhacadur buigin cuca. X. c. ba h-edh a lín & is amlaid ro bhatar & fer ar en-tus rompa & ro fiafraigedar cuich e & cuich in buigin. Dream do Mhuimhnechaib ar se & ni fhedadar Muimnig a m-beith dibh .i. Dealbhna & Gailinga & Luigne do clainn Tadg meic Cein Ocus atát tri h-oirrigha agmara rompa {folio L 153a1} .i. Aedh mac Dualascaigh & Gailinga uime Ocus Luighne um Diarmait mac Finnachta Ocus Dealbna um Donnchad mac Mael Domnaill & as e a l-lin. v. c. eidedac & v. c. gan eided. Ocus gabsat longport araen re Dail g-Cais & do-essidar in oighthi annsin gu soinmhech sidamail
Section 53.
Do eirghetar gu moch arnamharach tar Es Dara & tar droichet min-glan Matra & tar sen-srothaib Sligigh & lamh dhes re Beinn n-gaeth-fhuair n-Gulban. tar Duibh & tar Drobais & tar Magh n-uaine n-abhullblaith n-Ene & gu h-Es righda Ruaidh & ro leicset sirthe tar Ath Senaig soir & ro tinoiledar crecha Criche Conuill anoir leo gus an longport Ocus do lean Muircertach mac Airnelaig iat .i. ri Ceneoil Conaill & do bhi ag iaraid a creach orro. Adobairt Donnchad nach aislogad iat gumad saithech in sluag dibh & ni beram-ne linn a beg dar bh-fuigheall áir ni ba crich gan crogh in crich a ragam. Cidh tra do impo Muirchertach
p.32roime bhutuaid & do chuir techta go h-Ard Macha da innisi dona Lochlannchaib a m-beith-sen cuca & da radh re Cloinn Tuirgheis. Ceallachan do breith co Dun n-Dealgan O at-cualatar Clann Turgheis sin ro fhacuibhset an baili & in nonbur iarla do bhi malle re Ceallachan oca gabhail a n-Ath Cliath & do ansat Lochlannaig in baile fein ann .i. Lulach & Amhlaibh & Lagmann & Turcaill & Gilla Ciarain mac Henruc in t-senrigh & Oitir Dubh Ocus ba h-e a l-lin VII. C & cath egair.
Section 54.
IMthus fer Muman rancatar don taebh thes d' Ard Macha. IS annsin adubairt Donchadh riu a trealamh catha do gabhail & innsaighit ceathra catha againn an dunad. tecat Dail g-Cais & Gailinga & Dealbhna & Luighne don taeibh aniar d' Ard Macha. Teacat I Conuill & h-I Cairbre & Ua Meic Cailli & Ua Liathain a tuaid isin m-baili. Teacat na Deisi don taeibh anes. Ticeabh-sa & na h-Eoganachtsa .i. Eoganacht Chaisil & Eoganacht Aine & Eoganacht Glennamnach & Eoganacht Cliach & Eoganacht Durluis & Eoganacht Locha Lein & Eoganacht Raithlinn don taebh anoir {folio L 153a2} anadh cath Muscraidhi & na n-Uaithne & Fher Muighi & Ua Cuanac na g-comhnaidi uair ni gnath cath gan chostadh & ni fedamar-ni nach bhudh mhaidm oruinn no ar dreim dar muintir. & damad edh gu m-beith eolus acu in t-sligi a ticfaitis. Do-ronsat amhlaid & do innsaigedar in baile mar do tecoisc Donnchadh doib.
Section 55.
Scela Dhanar an dunaid do thinoiletar a n-ein-inad. & do agaill Lagmann na laeic & is ed adubairt Ni fhuilmit lín freastail doibh-siut o nac d' aen-taíbh thecait & indsaighter cath dibh againn & feram cath riu & mad maidm ar dreim dhibh as doigh gu m-ba h-edh orrtha uili & ro cinnedh in comairli-sin leo & ro choraighset cath-bhuaili crithrech chomhartach & ro innsaighset in cath ba nesa dhoibh .i. cath na n-Deisi & ro feradh duir-gleo duilig eturra. gur mudhaighid milid leo & gu fadhbhadh feinid leo & gur cirred cnis. Acht cena ad-rochradar maithi na Lochlannach & ro sraeinedh gu cruaidh in cathlathair ar laechraid Loclainn tre lar Arda Macha bud thuaid gu tarla cath O Cairbre doibh ac cromadh a m-bratach & a mergedh a tuaidh 'na n-agaid gur h-impádh siar na Lochlannaig na lan-maidm.
p.33gu tarla cath Dail g-Cais & Gailinga & Dealbna & Luighne aniar na n-urcomuir gur h-impoiged soir iat gu grod gaibhthech ger-ghonach gu tarla cath Cloinne h-Eogain da n-innsaigid gur h-osluiced dorus dedla deigh-menmnach ar in n-dluth-bhuailid samhail leasa lan-mhoir & do coraighedh cimhsa comhdlutta cengailti na timcheall cu h-urmaisnech ag na h-Eoganchaib. gu bh-fuaradar an buinne borb-Loclannach-sin isin sligid & isin sluagh-bhuailid sin & ro duined gu dighair degh-dhaingen in dorus da n-eis & ro gabhudh comach ar na curadhaibh conach fuaradar raen na roishligi ona righuibh acht toitim 'na torainn truim trochamail ar an lathair-sin. Ocus is ed ruc as in tuatha thérna dibh uirthosach na h-Eoganacht{folio L 153b1} O' t-connaic Donnchadh na catha mesc ar mhesc. do fuacair doibh uili imdhedhuil & oirisium & do-ronsat amlaid & tecait isin m-baili & do bi in baile ara comus in agaid-sin. Ocus ni fhuaradar scela Ceallachain.
Section 56.
Do eirghedar isin maduin arnamharach gusin cath-lathuir & ro thinoilset cuirp a muinntiri cu h-aein-inad & cind na Lochlannach & do cuirset ar bir-chuailli bodhbha na cinn. Do fiaraig Donnchadh mac Caeimh in raibhi nech do Ghaeighilib isin m-baili o bh-fuighbedh scela Ceallachain. Do fhregair fer 'sa m-baili do & adubhairt ba do clannaib Gaeighel a bhunadus. do fhiaraig Donnchadh cuich e.
Section 57.
IS me ba primfhaidh a n-Ard Macha. suil tancatar na Lochlannaig. & is me anois is aistreoir ann. Scela righ Muman agad? ar Donnchad. atait ar se. in oighthi do babair-si oc Eas Ruaid. tancatar techta o righ Ceineoil Conuill don baili-si d' innisin bur scel-si & do gluaisedh Ceallachan co Dun n-Dealgan & an dechnebar iarla do bhi ica ghabhail maille ris cu h-airm a bh-fuilit a longa. gluaister againne 'na n-degaid ar Donnchadh air ni fhuicfim-ne lis Loclannach a n-Eirinn cus nach roichfium ac comull ar m-breithre.
Section 58.
Gluaisit rompa 'na cathaib cóirigti i Sliabh Fuait & a bh-Figh Conuill & a Magh Murthemhne & docum Duine Dealgan co direch. Ocus do chuadar na Lochlannaig 'na longaibh uatha & do cuadar-san gu taebh na tragha. IS i long ba nesa doibh long Shitriuc meic Tuirgheis & is innti do bhi Ceallachan & do fhiaraig Donnchad dibh in bh-fuighedh Ceallachan re fhuascalad. Tuc Sitriuc a briathar
p.34nach fuighthe ider acht muna tucdais-sium do-san ar marbad isna .v. catha déc tuc Ceallachan. & ar marbad a cath Arda Macha. O' t-chuala Donnchad sin do ghabh ica tathaeir & adubairt nach a g-cath na a g-comluinn do ghabhatar Ceallachan acht ar luighi & ar loim-eithech & adubairt nach tibred taebh re luigi Lochlannaig da n-eis. Tabraid onoir do Ceallachain a bh-fiadhnaisi na Muimhnech ar Sitriuc .i. cengailter don t-seolchrann h-e {folio L 153b2} or ni bhia gan phianad na n-anoir & do-ronad amlaid. Cáinfit bantrachta Muman sin ar Donnchadh & cáinfidh do ben-sa fein a Shitriuc & ni fhuil acuibh ac denamh in dochuir-sin do fer acht fuigheall a claidim no a chatha. Ocus do tocbhadh Donn Cuan mac Ceinnétig mar an cedna a luing mheic righ Fuarlochlann & adubairt Donnchadh cumad fhearr leis cumad comthrom comluinn doibh & at-bert in laid.
- A Sitriuc theithius ar tuinn
&rl.
{folio H 80} A.
2] fan re h-agallamh againn.
3] ó nach féadamaoid a fhir dhuibh.
4] do leanmhuin isin leir-mhuir.
2] a Lochlonnaicc na lann n-glas
3] do Cheallachán an fhuilt fhinn.
4] nách millfeá é a n-Éirinn.
2] dá milltear leat an milidh
3] ní thíubhra duine ad dheaighidh.
4] taobh ré lúighe Lochlonnaicc.
2] da bh-fagha Ceallachán púdhar
3] ní bá ciuin a n-gáire ghuil.
4] ó Uighne go Dún Eocarmhaighe
2] inghion Bhuadhachain na bh-fledh
3] ni bá ciuin a gáir mhail.
4] deaghbhean Domhnuill í Fhaoláin
2] bas Cheallacháin na n-arm n-gér
3] caoinfidh é Mór na rosg mall.
4] inghion rígh innsi Fionngall.
2] uaib-si gan a léigion as
3] do lean go cosaibh a long.
4] go minic laochradh Lochlann
2] laoch acht fúighioll a chloidhim
3] do chuaidh tré meatacht gan bhrígh.
4] an uaimh nó a n-gealtacht ón árdrigh
2] tug rígh Caisil na c-caomhfleadh
3] as d'ionnmhas Lochlannach thug.
4] do shluagh Mumhan a Shithriucc.
A.
p.35
Section 59.
IS annsin as-bert Ceallachan. Narub e dighailt do-bera sibh orum-sa ba immchainedh do denamh. uair do-berim-si dom breithir gurub doilghi leam-sa Caiseal gan comarba do Clannuibh Eogain ann ina bheith damh fein isin phein-si & mu bennacht ar Dail g-Cais luach na tosca tancatar. IArsin tocbus Ceallachan a cheann & at-bert. A Donnchaidh ar ghluais cabhluch libh? Do gluais ar Donnchadh. At-ciu-sa iat ar Ceallachan & adubairt in laid.
p.36
Section 60.
p.37
A Donnchaidh donnus in crann.
IS and sin do thocbhatar fir Muman a cinn & a caem-roisc & ad-conncadar an cuan aga choimhlínad do longuibh & do luath-bharcuibh & as iat do bhi ann cablach fer Muman. Ocus do fiaraig Sitriuc cuith iat & do innis Donnchadh a n-anmunna. Ro budh fearr linn ar Sitriuc cu bh-faghmais a fhis cia dibh-sud do ghabh do laimh ar g-cosc isin chaith-irgail-si aniugh & uaisli na bh-fer fuileat ann. Adubairt Duineachad mac Fianghusa da bh-faghadh arthach fria h-imluchtadh & dilsi fria dul & fria techt cu raghadh d' fis na scel-sin o Sitriuc & fuair amail ro chuinnig.
Section 62.
Teit Duinechad co h-airm i raibi in coblach & do fhiaraig scela dhibh & do indis scela fher Mumhan a n-Ard Macha doibh. & do innis Ceallachan do beith a luing Shitriuc isin t-seol-chrann cengailti Ocus aderaid sib-si ar
p.38Duineachad in tan do beidis bhur sluaig uili a n-aein-inad cumad lín tabartha catha duinni sibh & do budh nar dhaibh anois bhur triath & bur tigerna do leiced don muir cusna tonnuib o dho leanabair e
Section 63.
IS briathar duinne ar iat-som da m-beidis Muimnigh & Lochlannaig ar aen-chaei nach leicfimis-ni Ceallachan leo gan cath do thabhairt doibh. Mas eadh ar Duinechad innisidh dam-sa cuich na comluinn ghabhthai do laim don laechraidh Lochlannaig {folio L 154a2}. Ocus as-iat so iat-sein. Loclannach na Lann & in Loclannach Ladhach & Sen-Amlaibh. tri coimhedaigi Corcaighi. Leagar duinne iat ar tri righ Corca Laoighdhe .i. Flann & Cobhthach & Eidirscel or is rinn do-ronsad adhbhar ar techt co h-Inis Clere da rucsat ar mna & ar maccaeimh a m-broid & ni tharramar iat re dhigail forru & gabhmait-ne do laim iat-somh aniugh. Cia aguibh ar Duinechad ghabhus do laimh Lenn Turman na h-Uidhi. leagar damh-sa h-e ar Dubh Da Bhoirenn ri Iarthair O n-Echach. doigh ro mharbh se mac maith umum .i. Aedh mac Duibh Da Bhoireann. Cia uaibh ar Duinechad gabus do laim tri meic Tuirgheis .i. Sitriuc & Tor & Magnus Ocus is 'na luing ata Ceallachan. leagar dhuinn-e iat ar Segda & ar Failbhe & ar Conghal uair do chuadar fo Sceilic Mhichil & do millset in tir & gabhmait-ne do laim iat-som do dingmail aniugh.
Section 64.
Adbar ele ar Failbi tucsam breithir nach biath ar muir nó ar tir inad a bh-faicimis iat nach roichfimis da indsaigid. Cia uaibh ar Duinechad gabhus do laimh mac righ Finnlochlann. leagar dam-sa h-e ar Conchubar ri Ciarraidi Luachra or do loisc se Ard Fothaigh m-Brenaind & dighelat-sa fair aniug h-e. Cia ghabus do laimh Lenn Truman na Pers ar Duinechad. leagar dhuinne h-e ar Diarmaid & ar Baiscinn da righ Corco Baiscne áir ro creachsad Inis Cathaig & ni rucsam-ne orro cus aniugh. Cia ghabhus do laim ar Duinecad ri Fuarloclann? IS 'na luing ata Donn Cuan & h-e ceangailti. Leagar duinne h-e ar da righ Corca Mruadh air do chuadar for Arainn & do creachad leo h-i & dighelmait-ne orra aniugh.
p.39
Section 65.
Cinnas aitheonta longa a chele ar Duinechad Find air na sceith & na bratacha fuileat acuib-se ni h-iat rob' aithnid doibh-sium. Urusa sin ar Failbhe or is eolaigh iat 'san orduchadh ar bh-ferainn ag ar tighibh .i. Corco Laigdi as faidi bhudh dhes & Ua Echach is neasu dhi. {folio L 154b1} Corco Duibhne as nesa di-sein. Ciarraigi as nesa di-sein. Corco Baiscind as nesa do Ciarraigi. Corca Mruaid as nesa do Corca Baiscind & coireochmait-ne ar cablach do reir ar bh-feruinn & denuit-sium ar fresdal. Teit Duinechad roime cus in loingius Lochlannach & do innis na h-aithesca-sin do Clainn Turgeis.
IS des tarla sin ar Sitriuc or as iat sin na comhlainn ro toghsam. Tainic Duineachad ar tir & do innis scela na comlunn-sin do Mhuimnechaib Ocus at-bert in senchaid in laid.
Section 66.
- Indis a Duineachaid dhuind
& cetera.
{page H 82} p.40 Innis.
2] duinne cia h-iad na comhluinn
3] do ghabh an dá oirrígha déag.
4] ó iarthar Múmhan na mór-séadh
2] do thóg gach aoin-fer aco
3] is gach fer dar gabhadh leó.
4] do Lochlonnaibh 'san luath-ghleó
uaibh-si Lochluinn na Lann
3] do gheall Cobhthach is Flann Fáil.
4] an dias eile dionghabhail
2] Séaghda go Maghnus Mong-ruadh
3] Conall go Tor tar tuinn.
4] Ciarrúidhe go Fionn-Lochlainn
2] rígh Ciarraighe cloidhiomh-ghairg
3] is Corco Bhaisgin ón tuinn.
4] go Persiaibh dá tréan- Tormuinn
2] do ghabsad da Chorca Mruadh
4] cómhlión na c-cómhrag do cinn.
p.403] as iad-sin mar is léir linn.
Innis.
Section 67.
Cid tra o do riachtadar na h-oirrigha airm-derga-sin iarthair Eirenn .i. na saer-chlanna sochma sar-thinnlaicthecha o Thuinn coirpgil Clidhna anes gu cuan Tragha bithaille Baili a leanmuin a treoin & a tigerna & do chosnamh a curad-righ asin eicin a raibhi an righ-mhilid. o' t-conncadar ar na cengal & ar na chuibhrech re seol-chrann na luingi Lochlannaigi h-e. do aithrighset cuinn & cialla & cetfadha dona curadaib & ro buaidhrit dealbha & datha doibh & ro greannaighset a n-gnuisi & ro bhanadar a m-beoil. Ocus do coraiged co calma ag na curadaibh do chosnum Ceallachain luath-laem luth-ghasda long & cathair chumhdaigi clogad & buaili bunata boghadh & fal ferrdha fraech-neimnech finn-sleagh.
Section 68.
IS ann sin ro eirgetar na fir-laecdha lethan-armacha Loclannaig sin & na Goill gnus-ghorma grancda grainemhla & na Danair dhaera dho-chenelcha gan dilsi gan duthchus re h-innis bh-fhir-aluinn bh-Fhodla & gan bunadhus gan brathairsi re Banba Ocus ro coraiged acu-sein dun dighainn doinn-sciathach & sluagh-dhoire sesmach slegh neimhnech nert-chalma. Acht ata ni cena o dho riachtadar na milid cu tinnisnech talchair ro cingedar gu calma a cnairre isin caith-irgail gurub ris ba samalta na saer-chlanna re sir-eisdeacht .i. re coicedul calad cloich-imdha oca imtecht d' feghuin & d' almuibh & d'innilibh {folio L 154b2} do greaghuibh & do graifnibh & do ghlan-mharc-shluag na frasa fuilidi faebracha oca bh-ferthuin & coicidul a colg & a craisech ag luaith-thescad luirech & ar scoltadh sciath &
p.41ag coimmbrisedh clocat & cathbarre & caemh-cholunn a chele um Ceallachan.
Section 69.
IS ann sin ro siachtadar ar a n-uillen n-deiscertaig dona degh-shluagaib. tri righ loinn-gnimacha Ua Luigdech. i. Flann & Cobhtach & Eiderscel & do-rala a ceann a cele iat & tri coimhedaigi Corcaigi .i. Loclannach na Lann & in Loclannach Ladhach & Sen-Amhlaibh sinnser na sochraide & do comraicedar isin caith-irghuil. Acht chena nir tharbha don laechraid Loclannaig scairbhidheacht a sciath na sar-dhaingne a sleagh na sian-uirchair a soighet na comtuarcain a claidem ar na curaduibh or rolingset na h-oirrigha-sin is na longuibh Lochlanna gur sunnraiged fa seol-chrannaib na sith-long iat. gurub a certlar gacha cnairri do chomhraicsit co n-drochratar comhthoitim in seiser-sin cona sochraidibh amhail as-beart an fili.
Section 70.
Is truagh.
p.42
IS annsin do riact oirri O n-Echach .i. Dubh Dha Boireann & Lenn Turmun na h-Uidhi cona lugh-bharcuibh do comrac & do comtuarcain a chele amail da dreagan ar dhes-ghonuibh nó amail da seabac ar shaintgnimaibh. Ocus do lingedar sluagh Clainni gegdha glan Chais a longuibh na Lochlannach gur thoitset ar topthaibh & ar tren-ramhaibh na tarb-long.
Section 72.
IS annsin do riachtsad {folio L 155a1} in triar croda caith-milid .i. Segda & Failbhi & Congal cu tarbh-chobhlach Clainni Tuirgeis. gu Sitriuc & gu Tor & gu Magnus & ro dibraiced cu h-athlum ona Eirenchaibh teda caela cnaib-righne tar leabar-corraibh na long Loclannach ar daigh nach scuchdais o cheli & ro dibraiced ona Loclannchaib slabrada garba glais-iarainn tar saeir-choraibh a sithlong-som & ro coraigheadh ider na curadaib cliatha crann-blaithi ceinn-gera do shleaguibh sith-righne sair-neimnecha & do threicetar a sdiurasmainn sdiuraighechta & do eirgedar a bh-foirne le ramhadhuibh um rig-borduibh a ruadh-long gur gabsat breisim barbardha ar a cheli gur bha muir mer mheall-ghaili tairm & trein-eirghi na tarb-cuithech-sin.
Section 73.
IS annsin do greised & do gnaith-imredh long laech-Fhailbhi co sluagh-luing Sitriuc & do ling Failbhi leim fir-ard fiadhamail do lethan-clar a luingi cu seol-crann Sitriuc & nochtais in rig-milid in da lainn gasda ger-fhaebracha & gabais claidem dibh 'na laim dighainn deis ag freasdal laech-mhiled na luingi & claidem 'na laimh curata cli ag leadrad na tet & na sas bai um Ceallachan.
Section 74.
Ocus do coraighedh cro cleas-armach cruadh-fhaebrach d' uaislibh clainni Cuirc imon crann oiret bui in laech ag leadrad na leabar-thed gur leicesdar in caith-milid a cert-lar na cnairri ider na curadaib Ocus toirberis Failbhe in dara lann a laim Cheallachain isin cruaidh-irghail & gabais Ceallachan cnamh-comach arna curadaib re slis-borduibh na saer-luingi. gur ling a luing laech-Fhailbhi Ocus do doirtedh gu dighair dasachtach ar dhegh-Fhailbhe isin dubh-luing amail is gnath gu loigenn ilar ar uathaid.
Section 75.
O ro mudhaighedh in milid & o ro fadhbudh in fir-laec ider na freach-Ghallaibh ro dicennsad an deigh-fhear & ro thocbhatar a cenn ar cuirr na cnairre. O 't-conncadar dian-gasrada
p.43duibnich an dicennad-sin & macrada mera Muimnich Ro cruadaighedh in comrac & ro dluthaiged an deabhuid {folio L 155a2} ag na degh-sluaguibh. Ad-raig Fiangal gu ferrdha ger bho tim tlaith teichthech gach deagh-laech ar toitim a fhlatha & ro ghabh oc accaine a thigerna & ro rad a breithir nach roisedh Sitriuc slan cu sloguibh Lochlainn uair ba comhalta do chaeimh-Fhailbhe in curaid & do thuic nach gebhdais a airm in t-airsidh eidigthi & ba truagh lais a tigerna isin cairbh gan coimhdigailt & at-bert in laid.
- Corp I Chonaire in truagh libh
& rl.
Corp.
2] do bheith 'san loing Lochlonnaicc
3] is a cheann ara cuirr chais.
4] ua Mogha Lámha laoch-mhais.
2] gan a leanmhuin fíor an fáth
3] da bh-féaduinn féin ina loing.
4] Fáilbhe fer an fhuilt ór-thruim
2] an mílidh go mór-bhuadhaibh
3] bá tíodhlaigtheach tighe n-óil.
4] ua Aongusa go n-árd-mhoir
2] do-rad a chorp tar mo chionn
3] doilg leam a fhágbháil tar méis.
4] a loing Shithricc meic Turgéis
2] a c-cric Múmhan na mór-leas
3] acht mun fhágabar go h-olc.
4] an fear do cior a chaomh-chorp.
Corp.
Section 76.
Is annsin ro lingestar Fiangal leim sanntach seabhcaidhi cu sluag-luing Sitriuc & satius a gheal-glaca a m-brollach luirigh in Lochlannaig & sreang-thairrngius in Finnlochlannach fon bh-fairgi gu riachtsat araen grian & gainemh in ghnathmhara. gurub i-sin tarraid iat.
p.44
Section 77.
IS annsin do riactsat an da oirrigh adhmara don cloinn crodha cedna .i. Seghda & saer-Congal gu da macuibh trena Turgeis .i. Tor & Maghnus Ocus nir aighti carut um cuirm ag na curaduibh & nir sherc ced-ingine da cele. gur lingset na laeich gu leomanda asna cnairribh comdluta ina m-buinnedhuibh diana doifresdail tar leabar-bhorduibh na long Lochlannach & ro fhacbhatur in laechrad a longa fein faen folumh & ba bronn-lan longa na Lochlannach & ba leath-trom na leath-buird or ba h-imarcraigh anbhail dona longuibh comdhortad cloinne Cuirc ina crislaigibh & siat lan do Loclannchaib. rompa. co nar fuirigset na longa re comrac dona curadaibh gan a slucud isin sal-mhuir gur baidhed gach barc guna buidhnibh dhibh. amail as-bert in fili na focuil-si.
- Mor menma na miled muai
& rl.
Mór.
2] Failbe Seagda is Conall cruaid
3] dias díobh do Shiól Chonaire an airm ghlais.
4] fir bo calma re ciorrbadh cneas.
2] na milidh sin ní dáil doilg
3] gur lingséd ina longaibh dé.
4] ar Cloinn Turgéis toghúidhe
2] do rín an triar tréan-chalma
3] gur lingsed gér chruaidh an cleas.
4] ar lucht na lúireach lán-glas
2] lucht dá long gér lán anbhuain
3] is bá leatrom búird na m-bárc.
4] do Lochlonnaibh Chuirc na c-caomh-thracht
2] gach long gach curach colg cruaidh
3] níor threigsed a c-cómhlann de.
4] Clann Turgeis is trean-Chairbre
2] ar an muir ní sgéal guach
3] Séagda is Conall na slogh.
4] Tor is Maghnus mer-mór.
Mór.
p.45
Section 78.
IS andsin do riachtsad colg-longa cath-armacha Ciarraide & foirne fraecda ferg-mora Finnloclann & ro dibraigedh eturra saitheda soigeat & groid-greasa garbh-cloch & frasa fir-gera faghadh & sleagh seolta sith-remar & do-ronsat trodach thulgarbh & gleo ainmin escardach. IS ann sin do riacht Conncubar ri curata Ciarraigi
[
2] m'olc do macaibh mallachtduibh
3] mo clí don talmuin o d-tig.
4] m'anmuin donti o d-tainicc.
[Misi Ricard Baired do sgribh so & tuccadh gach n-duine bennachtuin ar m'anmuinn.] {folio L 155b1} & Ilbhrech imgonach mac righ Finnlochlann & dochathuighset gu dur & gu dichra & rocuimnighset Ciarraige crecha a criche don curaid & ro imerseat imarcraigh a sainnti ara sleaghuibh & treisi a tachuir ara tuaghuibh & cruaidhi a comluinn ara cloidhmhibh & sceanamdeacht a scainder ara scenuibh uair ba dluith na deghlonga da cheli air doroichdis a n-airm ochta & urbhruinne aroile. gur comhtuitset alliu & anall ina longuibh. Sed enim rotharraing Concubar Ilbreach alos a chinn chuigi & ros dichenn in deighlaech & commhaidis an cenn & toitis fein ar muin in miled cu bh-fuair bas amlaid. Conudh da forgell sin do can in fili in laid.
p.46
Conchubhar.
2] Rígh Chiarruidhe an fhuilt áluinn
3] a thuitim as truag an cleas.
4] le lucht na lúireach lán-ghlas
2] ua Fhergusa an fer finn-gheal
3] gur thuitsed tuaidh ar an muir.
4] lé sluaigh Fionnlochlann fosuidh
2] Mac righ Lochlainn fa laoch lán
3] troidsed na curaidh chródha.
4] ina longaibh lan-mhóra
2] bá ciorrtha caomh-cheinn churad
3] ba tollta a taoibh go tric.
4] ba h-anbhfann gach laoch lán-ghlic
2] Mac Righ Fionnlochlann folt-chaomh
3] is beanaidh de a cheann gan chol.
4] Mac Mic Beathadh Conchubhair.
Conchubhar.
Section 79.
IS andsin do riachtsad clanna Cairbre re n-abar Baiscnigh & loingius na Pers ar amus aroili & ro chuimhnighset a nua-fhalta & a n-escairdeas & ro suidhigedh gu sunnradac sarugad Senan ag na saer-shluaghuibh & creachad Innsi Cathaig ar an cruadh-loingius Ocus ro deigh-imredh ag Diarmaid & ag Baisceann a m-barc & ro dibraiged eturra a soighdi & a sleagha do chuadar ar a ramadaibh reamra ruadh-fuinnsin & ro gabsad cruadh-comairt ar a chele.
p.47
Section 80.
Cidh tra do riacht an dias dhighair dhoi-freasdail sin .i. Diarmaid & Baiscinn ana m-borb-ruathar a luing in Lochlannaig. gur mharbhsat in milid ar lar-medhon a luingi .i. Lenn Turmun na Pers Ocus ad-rochuir Diarmaid isin dub-luing & ros-dicheann Baiscenn in borb-Loclannach amail is-bert in fili.
- 1] Do thuitset isin cath cruaid.
2] clanda Cairbri claidim-ruaidh.
3] is sluagh na Pers gerb easbach
4] acht mad Baiscenn buain-eascrach.
IS ann sin do riactsat clanna fortuil-beoda Ferghusa & clanna cian-airgnecha Cuirc gu Donn catharnaig Cuan. ó 't-conncatar an curaid 'na chimidh cuibhrighti cengailti adubratar long luath-trom Lochlainn do tabairt don dara leith don luing Lochlannaig & long clar-dhonn Conchubair don leith ele don ard-luing {folio L 155b2} & do cinnedh in comhairli-sin ag na curadaib & ro lingset tar leabhar-borduibh luingi in Lochlannaig gur scailset na scairb-cengail. gur tarnset na teda gur legadh in laech-milid ar lar na luingi .i. Donn Cuan mac Ceinneidig Ocus in cein do bad ar na h-oirrigh ag trascairt in trein-fhir asan t-seol-chrann ros-dithaighset Lochlannaig na luingi a muinntir.
Section 82.
Ro fergaighet na feinnid gu fir-gharg uime-sin & ro innsaighset gu garb na grang-Lochlannaig & ro gabsad garb-gresa gaibhtacha arna gruam-Lochlannaig. gur scoilset a sceith. gur leadairset a luirecha. gur coimrebsad a cotuin. gu n-drocair mac righ Fuarloclainn gu bh-forbha a mhuinnteri Ocus in cein batar-som oc marbad in mhor-Lochlannach. dobatar Lochlannaig na luingi oca leadrad-sum ar dromannaib na n-degh-laech. Iarsin ro h-impoiged a cusan cu h-athlum urmaisnech ar na h-anradaibh & ro ghabsad urlaidi throm thindisnec arna trein-fheraibh cunar h-anad risna curadaib isin cairbh gur lingset laeich na luingi tara leabhar-bhordaibh isin linn-mhuir da luath-badad Ocus o nach fuaradar Lochlannaig re lan-marbad isin luing ro thocbhadar cenn meic righ Fuarlochlainn ar cuirr na cairbbi da commaidium Ocus tainic Conchubar a cuirr thosaigh na
p.48luingi & Lochluinn dhighuinn derid & ro scarsat cuirp re h-anmunnaib doibh Ocus ro ghabh Donn Cuan oca cained & at-bert
- 1] Croda coscuir na laech lonn.
& cetera
Section 83.
Cidh tra acht ba traigh mhara ac comrac dona cabhlaighibh & as iat buinnedha lethna in láin tuc longa na Muimhnech cu tir Ocus o do riachtsat na longa co tir do chuadar na Muimhnig inntibh do chabair ar mair da muinntir. O at-conncadar ar mair dona Lochlannchaib-sin do chuadar a tri longaib dec & do facbhadar in cuan a chedair & ni rucsad ri na ro-flaith leo.
Section 84.
IS annsin do riacht Ceallachan a luing Failbhe Finn & Failbhe marbh innti ana cosair cro & do bhi Ceallachan oca chaine gu mor & adubhairt as esbuidh dhuin an fer-sa do thuitim & ni bh-fuighter da eiss {folio L 156a1} laoch do-bera a tigerna as amail tuc uair ba calma coigedal a claidim isin cairbh-si agum chosnumh-sa Ocus at-bert og ecaine Failbhe
Section 85.
p.49
p.50{folio L 156a2}3]
Easbuid MuimhnechFailbhe Finn.
Section 86.
[gap: rodent damage/extent: 7 characters]tinoilset na laec-Mhuimhnig na longa don leathan-mhuir & tucsat gu tir iat & ro feradh failti re Ceallachan & re Donn Cuan ag na curadaibh. Ocus ro gabsad oc egcaine a n-uasal & a n-oirrigh & a n-anrad Ocus at-bert Donnchad mac Caeim in laid.
Section 87.
Des.
p.51
Section 88.
Is andsin tucsat maithe a muinntiri isin m-baili anund da n-adlacadh & do badar gu crodha cumthach caith-esbach re h-edh na h-oighti-sin & ro eirghedar gu moch arnamharach d' annlacad a muinntiri & rucsat uaisli a n-oirrig & maithi a muinntiri leo gusin cill don taeibh thuaidh do Dun Dealgan & do cuired a ceathra h-uaghaib a n-oirriga & tainic Donnchadh mac Caeim osa cinn & ro ghabh ag innisi a coscair & do-rinni in laid ar deredh in sceoil.
Section 89.
p.52
secht.
p.53
Section 90.
A h-aithli a muinntiri do rochtain an aein-inad do thinoilset a longa fein & longa na Loclannach & do loiscset uili iat & do loiscset an baili Ocus do bhi dream 'ga radha in t-slighe a n-gebhdais do thoirismhedh & dream oca fiafraiged ca ragdais d' ascnam a tiri fein. {folio L 156b2} an t-slighi bhud des co direch ar dream acu. Ni ba h-i ar Ceallachan & ar Donnchad mac Caeim acht innsaighium gu h-Ath Cliath airm a bh-fuileat meic & mna & muinntera na Loclannach & in ben trear gabhudh Ceallachan & trear marbad ar muinter .i. Mor ingen Aedha meic Echach & do-rinni in laid.
Denaid comairle crodha.
Section 92.
IS annsin ro chuirset fir Mhuman a ceann sheda & aisdir & imthechta gu cumthach crodha ciallmer & ro creacsat gach crich & ro loicset gach lis & gach lan-baili tharla
p.54doibh a seimh-dhirech gacha sliged o Dun Dealgan cu h-Ath Cliath Ocus do riacht fis rompa don righ-bhaili & do h-indisedh do mnaibh na Lochlannach a bh-fir do mharbad & Ceallachan do breith ar eicin uatha.
Section 93.
IS ann sin adubhairt bean Tora meic Thuirgheis .i. Mor ingen Donnchada. Do fhedar-sa ar si in comairli. dha ticfad bas Ceallachain. & maidm ar Mhuimhnechaib .i. dul duin isin grianan a bh-fuil Mor ingen Aedha meic Echach in ben do-rad gradh do Ceallachan & a innisi dhi Ceallachan do mhilled & Muimnig do mharbad & do-ghebha sisi bas do chumhaid Cheallachain & do-ghebha-sum bas da cumaid-si & budh maidhm ar Muimnechaib da bh-faga-som bas. Dentar amlaid ar na mna & do innisedar don ingin {folio L 157a1} na scela-sin. Ni fir dhaibh idir a mhna ar Mor & do budh ferr libh-si cumad fhir an scel-sin & as deimin gu bh-fuiged Ceallachan bas da bh-faguinn-si mh' oighed. Ocus do gheibhim-si a scela gach n-oighthi a m' imdhaid & nidam ben-sa fós do ar an ingen.
Section 94.
IS annsin do riacht tosach sluaig Muman cusin m-baili & ro tinoiledh bai & bo-thainti in baili leo & a ór & a aircet & a il-mhaine & tucad mna & maccaeimh in baili da n-innsaigid. & tucadh Mor ingen Aedha meic Echach & Be Binn ingen Tuirgeis gu Ceallachan. & adubairt re Donn Cuan mac Ceinneidig Be Binn do beith aigi do bhain-cele. & do-ronad amlaid acu. & do bhi a rogha mna ag gach fhir dibh o sin amach. Ocus do bhatar gu cenn sectmaine ar an seolad-sin. Ocus oc imtheacht doibh ro loiscset in baili.
Section 95.
Tancatar rompa iarsin gu cenn oirrtherach mhuighi na h-Almhaine Ocus mar do bhadar annsin co bh-facadar na .V. catha coraighthi ar lar an muighi fo glere sciath & lann & luirech fo ghlere shleagh & chotun & cathbarr Ocus as e do bhi annsin. Murchad mac Finn ri Laigen & a tri derbraithre .i. Donnchad & Find & Aedh & Conghal mac Laigsigh ri Laidhisi Laigen Ocus Donnchad mac Aedha ri Fotharta Laigen Ocus Muirchertach mac Tuathail ri O Mail Ocus Concubar mac Donnchada ri O bh-Failghe Ocus Bran Bherba mac Amhalghaidh ri O m-Buide & O Mairgi.
Section 96.
Mar at-connuic ri Laigen slogh Muman cuigi adubairt re sagart da mhuinntir. Eirigh ol se cu feruibh Muman &
p.55cuinnig braighdi dhamh-sa orra & gumba h-iat na braighdi-sin Ceallachan & Donn Cuan & innis doibh nach geb-sa braighdi ele acht in dias-sin no cath do chuir ar an sleibh. Teit in sacart roime cu h-airm a m-batar fir Muman. & adubairt in ni-sin friu.
Section 97.
Ro eirghetar ferga & fuasnada a miledaib Muman ona moir-briathraibh-sin. Do raid Donnchad mac Caeim {folio L 157a2}[gap: MS damage/extent: 8 characters]na ar sibhail-ne & ni budh soanach [gap: MS damage/extent: 7 characters]& ar dithaigid d' uaislibh & d' orrigaib [gap: MS damage/extent: 6 characters]ag cosnum na deisi-sin da tucmais doibh-sium iat & abair-si frius umh an gilla is mesa ar an sluagh-sa nach tibrimis doib-sium h-e ar aba catha.
Section 98.
IS annsin adubairt Donnchad as ail damh athchuingid uaibh. a fhira Muman .i. tosach in chatha-so do leiced damh fein & da bh-fuil do Clainn Eogain annso & gan Ceallachan do theacht isin cath. Tucad do-sum sin Ocus adubairt Ceallachan. O nach leacar mhisi isin cath diglaid gu maith Cormac mac Cuillennain ar Laighnibh or ata dá bliagain cu leith & da fhiceat gan dighailt & nir thaircset ar son cinn gacha cleirigh dar marbad ann acht enbo & at-bert in laid.
- 1] Cuiridh re Laighnibh na leacht
& rl.
Section 99.
IS annsin do éirgeadar Clanna oiregda admara Eoghuin & ro coraighedh acu fraecda fosaid feramail feinedh[gap: MS ends imperfect]
Section 100.
{page 87}Cíodh tra acht iar m-báthadh na m-borb-Lochlonnach uile & ar t-tuitim na
n-uasal-ttriath Muimhneach, tainic
Ceallachan a t-tir, agus ró fhailtigh edar
meanmanna & aigionnta na
n-árd-taoisioc roimhe. Cuirios Ceallachan
dá losgadh an médh don loingios nár
báthadh san sal-mhuir & as i cómhairle ar chinnsiad na
curadha, ionnsuighe go righ Chinéil c-Conuill,
óir as é do chuir feasa (amhuil adubhramar reomainn) go
h-Árd Macha a c-ceann Lochlonnach, dá
rádh riu Ceallachán do breith go
Dún Dealgain. Níor thóg
Muirchertach a aghaidh dhóibh, gidhedh do-ronnsad airgne & éadála na criche uile, &
tángadar as
p.56sin go Teamair, & cuirid uata d' fógrad catha ar Donnchadh mac Floinn Sionna .i. righ Eirean, óir do cheadaicc sé Ceailachán roime-sin do gabháil a n-Áth Cliath. ró diúltaicc Donnchad cathughadh ríu, & ód díultaidh, ro chreacsad tuatha Teamrach. Rangadar as-sin go Caisiol Mumhan, & do roinnedh na criócha go cubhaidh le Ceallachán ider ua h-uaislibh, & ro chaithsiad in aimsir go suaimhneach siothchanta ó sin anonn, go bh-fuair Cheallachán Caisil mac Buadhacháin bas ionmholta a c-Caisiol Anno Domini 952.


c: text/html

text:
- TIOTAL
- Cunntas Caiseid - Loidhne Inbhir Pheofharain agus An Eilein Sgìtheanaich
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_PLANS_01_044
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS
- CRUTHADAIR
- The Highland Railway
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 26412
- KEYWORDS
- rathaidean iarainn
Rathad Iarainn na Gàidhealtachd
gluasadail
zoomable
Is e seo stiall de phàipear tana sgrìobhte a tha na phàirt de chunntas caiseid iomlan, far a bheil am pìos air an làimh chlì a dhìth agus far a bheil am prìomh phàirt na dhà leth, agus air a chàradh le teip. Ach tha cunntas caiseid ann airson na loidhne air fad eadar Inbhir Pheofharain agus An t-Eilean Sgìtheanach, a thuilleadh air diofar mheuran mar: Hudaman (pàirt), Dùn Deòrsa, Srath Pheofhair, Clais-uisge Inbhir Nis agus Lùban Inbhir Nis agus Fharrais.
Chan eil ceann-latha air. Tha meud 42 òirleach × 9 òirleach sa phlana

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Buidheann a dhìth airson iasgach an t-srùbain
Tha feum air buidhinn ann an Uibhist cho luath 's a ghabhas a chuireas smachd air iasgach an t-srùbain.
'S e sin a chaidh a mholadh aig coinneimh oidhche Luain far an deach fiosrachadh a thoirt seachad air sgrùdadh a rinneadh air stoc an t-srùbain anns na h-Eileanan an Iar.
Fhuair an sgrùdadh sin gum faodadh an t-iasgach sin a bhith seasmhach, agus luach suas ri £1m do na h-eileanan.
Chaidh ochd tràighean a mheasadh anns an sgrùdadh, sia dhiubh ann an Uibhist a Tuath, leis an tràigh aig an Fhadhail a Tuath as torraiche dhiubh.
"Tha sinn air a bhith a' feitheamh ùine mhòir airson an t-iasgach a tha seo a thoirt air n-adhart anns na h-eileanan," thuirt Aonghas Dòmhnallach, bhon chompanaidh Whiteshore Cockles.
"Mar a tha an gnothach, tha na srùbain a' bàsachadh sa chladach a h-uile bliadhna, agus dh'fhaodadh sinn a bhith a' faighinn air an reic air feadh an t-saoghail."
Buannachd ionadail
Tha e riatanach gum bi riaghailtean teann an cois an iasgaich ge-tà, gus a dhèanamh seasmhach, agus airson a' bhuannachd a thig às a ghleidheadh gu h-ionadail, agus cuideachd airson adhbharan slàinte is sàbhailteachd.
"Le a bhith gu math faiceallach le mar a thèid dealbh an-àirde riaghailtean ùra faodar molaidhean a chur air adhart chun an Riaghaltais, mar eisimpleir casg air an deireadh-sheachdain, casg air mìosan an t-Samhraidh," thuirt Rùnaire Chomann Iasgairean nan Eilean Siar, Donnchadh MacAonghais.
"Mar sin, cha bhiodh daoine à taobh a-muigh an àite cho deònach a bhith a' tighinn a-steach.
"Airson tha sinn air faicinn ann an iomadach àite nuair a tha iasgach a' fosgladh, gur e daoine proifeasanta a tha a' cruinneachadh srùban, gu h-àraid shìos anns a' Chuimrigh, agus gum falbh iad a dh'àite sam bith.
"Agus tha iad a thrì uimhir, no ceithir uimhir nas luaithe a' togail na na daoine a-bhos an seo.
"Bhiodh a' bhuannachd a' falbh nam biodh e fosgailte fad na bliadhna agus a h-uile là den t-seachdain.
Faiceallach
"Dh'fheumadh a bhith gu math faiceallach cuideachd nach biodh e fosgailte feadh na h-oidhche, a thaobh sàbhailteachd cuideachd.
"'S e a b' fheàrr leamsa gum faicinn buidheann às a' choimhearsnachd a thigeadh ri chèile airson coimhead ri riaghladh an stuic a tha seo.
"Nan tachradh sin, bhiodhte cinnteach gum biodh a' bhuannachd a' fuireach anns an àite.
"Ach ag ràdh sin, a' faicinn na prìse a th' air srùbain mhòra, chan eil teagamh sam bith ann leis an rud a tha luchd-saidheans ag ràdh, dh'fhaodadh suas ri £1m a bhith ann gun chunnart sam bith gun deadh cus a thoirt às," thuirt e.
Tha Aonghas Dòmhnallach ag ràdh gum faodadh eadar 20 agus 40 duine a bhith ag obair an lùib a' ghnìomhachais anns na h-eileanan.
Bidh coinneamh eile ann an Taigh-Òsta an Tairbeirt sna Hearadh oidhche Mhàirt aig 8:00f air an aon chuspair.


text:
- TIOTAL
- Re-Collecting Home - audio clips 7
- EXTERNAL ID
- HLH_IMAG_RECOLLECTING_HOME_AUDIOS_08
- DEIT
- An Dàmhair 2012
- LINN
- 2010an
- CRUTHADAIR
- Mike Rattenbury
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis/Taigh-eiridinn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 2466
- KEYWORDS
- eachdraidh shòisealta
cuimhneachain
Anns an t-sreath seo de ghearraidhean, tha Mike Rattenbury a' bruidhinn mu iuchraichean agus glasan a bha air an dèanamh le làimh, agus tha e a' beachdachadh mu bheatha luchd-caitheamh chlogaichean.
Chaidh na clàraidhean seo a dhèanamh rè sreath de bhùthan-obrachaidh a chaidh a chumail aig Taigh-tasgaidh Inbhir Nis san Dàmhair 2012. Leasaich agus ghlèidh euslaintich, luchd saor-thoileach agus buill den luchd-obrach taisbeanadh timcheall air a' chuspair "home".
Thug an taisbeanadh ri chèile cuimhneachain dhaoine, eòlas-beatha, lèirsinnean agus freagairtean cruthachail còmhla ri nithean bho na cruinneachaidhean aig Taigh-tasgaidh Inbhir Nis agus Tasglann Deilbh Camara na Gàidhealtachd, a' mhòr-chuid dhiubh nach deach a thaisbeanadh roimhe, gus taisbeanadh air leth a chruthachadh.
B' e pàirt de "Luminate: Scotland's Creative Ageing Festival" a bh' anns an taisbeanadh.


text:
26 an Dùbhlachd
'S e 26 an Dùbhlachd an 360mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (361mh ann am bliadhna-leum). Tha 5 làithean air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1791 - Charles Babbage, innleachdair Sasannach.
- 1893 - Mao Zedong
- 1947 - Liz Lochhead, bana-bhàrd agus bana-dhràmadaiche à Alba.
- 1953 - Toomas Hendrik Ilves, ann an Stockholm. Neach-poileataigs à Eastòinia.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1458 - Arthur III, Dùic na Breatainn Bheag (rug. 1393).
- 1880 - Manuel Murillo Toro, ann am Bogotá. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 2007 - István Sándorfi (Paris), dealbhadair às an Ungair.
Fèillean[deasaich | deasaich an tùs]
- Là Fhèill Steafain


text:
- TIOTAL
- Carragh-cuimhne do Mhac Ic Ailein, Eilean Mur
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0580
- ÀITE
- Eilean Munde
- SGÌRE
- Ceann a Tuath Latharna
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Liosmòr 's An Apainn
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10499
- KEYWORDS
- Eilean I, Mac Ic Ailein
Eilean Munde
MacIain Ghleann Comhann
Gleann Comhann
Calum Cille
Naomh Mundus
Alasdair MacDhòmhnaill
Tha an carragh-cuimhne seo do Mhac Ic Ailein air Eilean Munde ann an Loch Lìobhan, Gleann Comhann, an làrach-tiodhlacaidh traidiseanta aig muinntir Gleann Comhann. A rèir aithris, chaidh Mac Ic Ailein,(Mac Iain Ghleann Comhann a thiodhlacadh an seo an dèidh murt Ghleann Comhann ann an 1692. Fhuair an t-eilean ainm bhon deisciobal Èireannach aig Calum Cille; Naomh Mundus a dh'fhuirich an sin airson greis anns an 7mh linn.
Rugadh an neach-togail-dhealbh, Màiri Ethel Muir Donaldson, ann an 1876 agus thàinig i chun na Gàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i mun cuairt ceann a tuath agus taobh an iar na Gàidhealtachd, a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. Eadar 1912 agus 1949 rinn i iomadach leabhar air eachdraidh sòisealta agus cleachdaidhean an t-sluaigh ann an ceann a tuath agus taobh an iar na Gàidhealtachd. 'S iad 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' an dà leabhar as ainmeile a rinn i agus tha a dealbhan fhèin anns na leabhraichean sin. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Ma tha làrach-lìn gnìomhachais agad no blog, is e an cothrom a th 'ann gun coinnich thu ri duilgheadasan beachdan spama. An rud as ainmeile a bhios do bhlog a 'tighinn, bidh barrachd spam ag ràdh gum bi e coltach. Gu mì-fhortanach, chan eil dad a bharrachd air a bhith a 'fàs mì-thoilichte no a' stàladh beagan plugins gus faighinn cuidhteas beachdan spam.
Beachdan, Brògan, agus Trioblaidean:
Mus tèid sinn air adhart, tha Frank Abagnale, prìomh eòlaiche de Semalt , a 'mìneachadh an seo an diofar eadar na trì teirmean seo:
Beachdan - Tha na beachdan air an cruthachadh nuair a chleachdas bot no duine raon beachdachaidh do bhlog airson a bheachdan no smuaintean a chur an cèill - business using cloud computing.
Brògan - Thèid na brògan a chruthachadh gu fèin-ghluasadach nuair a cheanglas neach do phost air ais chun làrach-lìn fhèin.
Trackbacks - 'S e fios-làimhe le spammers a th' anns a 'chlàr-cùil gu bheil iad air do bhlog a bhualadh agus air pròiseas fèin-ghluasadach a chruthachadh gus a bhith gad ghiùlan le beachdan spama
Gu mì-fhortanach, tha duilgheadasan-slighe, geallaidhean agus beachdan uile cronail air an làrach-lìn agad, agus bu chòir dhut faighinn cuidhteas iad aig cosgais sam bith.
Carson a tha beachdan spam dona?
Tha cuid de mhaighstirean-lìn agus bloggairean a 'feuchainn ri àireamh nam beachdan a thoirt gu buil agus a' cumail a 'toirt cead dha na beachdan a tha iad a' faighinn a bhith dligheach. Chan eil fios aca eadhon gu bheil na beachdan spama air na blogaichean aca a ruighinn agus gu bheil iad a 'cruthachadh dhuilgheadasan dhaibh.
Tha Google agus innealan rannsachaidh eile a 'briseadh sìos air na ceanglaichean dona..Chan eil e a 'toirt a-steach na làraichean agus na blogaichean le ceanglaichean droch no droch, ach tha e a' gabhail a-steach gach seòrsa làrach-lìn a tha a 'feuchainn ri na ceanglaichean aca fhèin a chruthachadh anns na h-earrannan beachdachaidh. Cha toigh le Google blogaichean no làraichean-lìn le mòran de bheachdan a tha a 'cumail taic ri làraichean-lìn eile.
Tha beachdan spam a 'sealltainn cion measaidh agus tuigse. Tha e fìor gu bheil an spam a 'nochdadh gu bheil dìth tuigse agad agus nach urrainn dhaibh na beachdan a mheasadh gu ceart. Mar eisimpleir, ma tha làrach-lìn teicneolais agad agus gum faigh thu beachdan co-cheangailte ri carbadan no foghlam, is e an cothrom a th 'ann gu bheil cuideigin a' feuchainn ris na ceanglaichean aige a thoirt air ais anns an raon beachd agad agus is e seo na dh'fheumas tu atharrachadh.
Canaidh do luchd-tadhail creideamh anns na toraidhean no na seirbheisean agad. Tha e a 'ciallachadh nuair a tha cuideigin a' briogadh air na ceanglaichean anns an raon bheachdan agus thèid ath-stiùireadh gu rudeigin a-mach às a 'cho-theacs, is dòcha gun caill e an t-earbsa aige air do bhrand agus nach cheannaich e do chuid bathar agus seirbheisean san àm ri teachd.
Ciamar a chomharraicheas tu fiosan spam?
Tha e doirbh na beachdan spama a chomharrachadh, agus bidh cuid de luchd-blogaidh agus luchd-maoineachaidh dìreach a 'gabhail ri àireamh mhòr de bheachdan a h-uile latha. Ach faodaidh tu cuimhneachadh air na rudan a leanas:
A bheil thu airson do luchd-leughaidh briogadh air rudan nach eil buntainneach? Mura h-eil, cha bu chòir dhut gabhail ris na beachdan nach eil a 'buntainn ris an artaigil agad agus nach eil dad sam bith aca ris na cuspairean agad. Air neo, faodaidh tu na ceanglaichean gu làraich-lìn a thoirt air falbh sna beachdan sin, gan deasachadh beagan agus aonta fhaighinn riutha.
Bu chòir an dearbh ainm agus an ID post-d a bhith air a sgrùdadh fhad 'sa thathar a' ceadachadh beachd. Dèan cinnteach gu bheil an neach air faclan-luirg a chleachdadh anns a 'bheachd, ach cha bu chòir stuth facal-luirg a bhith ann. Airson seo, faodaidh tu plugan Spammer SEO a stàladh.
A bheil am beachd co-cheangailte ris no a tha sònraichte don phost agad? Bu chòir dhut dearbhadh ceart ma tha an aithris co-cheangailte ris an artaigil agad no nach eil. Chan fheumar àireamh mhòr de bheachdan a cheadachadh mura buin iad don làrach no don bhlog agad.
Nuair a thig e gu bhith a 'lorg na spamaichean, feumaidh tu cuimhneachadh air na puingean gu h-àrd, agus bu chòir dhut a bhith gu ceart. Bidh cuid de làraichean-lìn agus blogaichean a 'cleachdadh plugins sònraichte gus cur às do bheachdan spam, leithid Akismet.


text:
Airgead ga thional airson Hiort
Tha Urras Nàiseanta na h-Alba air iomairt a chur air chois, an oidhirp airgead a thogail airson obair ghlèidhteachais ann an Hiort.
Tha 30 bliadhna ann o chaidh na h-eileanan a chomharrachadh mar Ionad Dualchais na Cruinne.
Tha an t-Urras a' cosg £270,000 sa bhliadhna air Hiort, a th' air a bhith bàn o 1930.
Chaochail an neach mu dheireadh a rugadh air Hiort am-bliadhna, aois 93.
Rugadh Raonaid NicIain san eilean anns an Iuchar 1922, agus bha i ochd bliadhna de dh'aois nuair a dh'fhàg na daoine air 29mh an Lùnastal 1930.


text:
Naidheachdan 11:00m
29 An Giblean 2013 Ùraichte aig Ùraichte aig
Siria
A rèir aithrisean anns na meadhanan ann an Siria, chaidh feuchainn ri Prìomhaire na dùthcha a mharbhadh ann an ionnsaigh bhoma. Fhuair e às le a bheatha, ach tha aithrisean air nochdadh, ged nach deach a dhearbhadh, gun do bhàsaich an t-oifigear tèarainnteachd aige. Thuirt iad nach deach Wael al-Halki a ghoirteachadh san ionnsaigh, a thachair ann am prìomh bhaile na dùthcha, Damascus.
Tombaca
Chaidh laghan ùra a thaobh a bhith a' reic thoitean anns na bùithdean mòra a chur an gnìomh ann an Alba an-diugh. 'S e an dòchas a th' aig Riaghaltas na h-Alba, nach bi duine a' smocadh san dùthaich anns a' bhliadhna 2034. Thuirt Caidreachas nam Bùithdean Albannach ge-tà, gun adhbharaich seo mì-chinnt a thaobh nam prìsean agus gun adhbhraich e maill aig a' chunntar.
Sochairean Sòisealta
Tòisichidh siostam ùr nan sochairean sòisealta do mu 7,000 duine bho an-diugh a-mach. Tha an sgeama, far am faigh feadhainn a th' air sochairean aon chnap-airgid seach grunn dhiofar shochairean-airgid, ga thòiseachadh sa chaid dol-a-mach ann an sgìre Mhanchester, mus tèid a chur an gnìomh air feadh na dùthcha bhon Dàmhair am bliadhna.
Sgeama nan Tarbh
Thèid goireasan ùra Sgeama nan Tarbh fhosgladh gu h-oifigeil nas fhaide den là, an dèidh obair-leasachaidh a chosg £3m. Bidh Ministear na h-Àrainneachd, Pòl Wheelhouse, aig Tuathanas Chnoc nan Giall, ann an Inbhir Nis, far a bheil an sgeama stèidhichte. Bha draghan ann bho chionn beagan bhliadhnaichean gun deadh cur às dhan sgeama uile gu lèir.
Dubai
Chaidh triùir fhireanneach Breatannach fhaighinn ciontach air casaidean co-cheangailte ri drogaichean ann an Dubai. Chaidh an cur dhan phrìosan airson ceithir bliadhna. Tha na fireannaich - Grant Camshron, Karl Williams agus Suneet Jeerh - a' cumail a-mach gun tug na poilis ionnsaighean orra an dèidh dhaibh a bhith air an toirt an grèim.
Drochaid Ùr
Agus chaidh a' gheàrr-liosta airson ainm airson drochaid ùir a thèid tarsainn air Linne Fhoirthe fhoillseachadh. An dèidh mar a chaidh sùil a thoirt air còrr is 7,000 beachd eadar-dhealaichte, 's ann eadar Drochaid Chailleann, Drochaid Linne Fhoirthe, Drochaid Aiseig na Ban-rìghinn, Drochaid Chrann na h-Albann, agus Drochaid an Naoimh Mhairead tha an fharpais. Thèid taghadh a dhèanamh tro bhòt phoblaich.


text:
- TIOTAL
- Cuibhle Chàbaill aig Port an t-Sròim
- EXTERNAL ID
- GB232_RAMSAY_D893_1_10_018
- ÀITE
- Port an t-Sròim
- SGÌRE
- Taobh an Iat Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- DEIT
- 1949
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8908
- KEYWORDS
- Dealan-uisgeach
San dealbh-chamara seo chithear cuibhle chàbaill a' tighinn gu tìr aig Port an t-Sròim. Ann an 1971 sguir an t-aiseag beag a bha a' dol às an seo thar chaolas Loch Carann don t-Sròim a Tuath. Tha soighne an rathaid an-diugh ag ràdh 'Stromeferry (No Ferry)'. Chaidh a' chuibhle mhòr fhiodha chàbaill seo a chleachdadh gus an càball a ghiùlan. Bha an càball air a chur fon mhuir 's e a' giùlan an dealain o Phort an t-Sròim don t-Sròim a Tuath agus air adhart gu ruig baile Shrath Charainn. Chan eil an càball seo fon mhuir ag obair tuilleadh.
Chaidh Bòrd Dealan-uisge Cheann a Tuath na h-Alba a stèidheachadh fo chumhachd Achd Leasachaidh Dealan-uisge (Alba) 1943. Chaidh am Bile a chur air adhart le fear Tòmas MacIain aig Taigh nan Cumantan. Chuir e an cèill gum biodh e na fhuasgladh do chuid de dhuilgheadasan a bha aig a' Ghàidhealtachd aig an àm le bhith a' cleachdadh 'comas mòr falaichte na sgìre' ('the great latent power of the region'). Dh'inns e do na Cumantan 'gum biodh agus gum bu chòir gum biodh gnìomhachasan, an dà chuid prìobhaideach is poblach, a bhithth air an tàladh don Ghàidhealtachd mar thoradh air an leasachadh seo' ('industries, whether owned nationally or privately, will be and ought to be, attracted to locations in the Highlands, as a result of this measure'.)
Bhiodh prìomhachas aig luchd-caitheimh àbhaisteach an toiseach agus an uair sin aig an fheadhainn a bhathas an dùil a chleachdadh tòrr mòr cumhachd. Dheigheadh cumhachd sam bith a bha air fhàgail a reic ris a' Ghriod Nàiseanta. Bhathas airson gun deigheadh prothaidean bho bhith a' reic an dealain seo a chleachdadh gus cosgaisean an lùib a bhithth a' cumail dealan ri àiteachan iomallach a lùghdachadh agus gus cuideachadh a thoirt do leasachaidhean sòisealta is eaconamach air a' Ghàidhealtachd. Bha an clas sòisealta ainmeil seo ag aithneachadh gun robhar a' coimhead air a' Bhòrd mar dhòigh air a bhithth a' toirt ath-bheothachadh air ceann a tuath na h-Alba, agus chan ann a-mhàin mar bhuidheann cruthachadh dealain.
Bhathar den bheachd gum biodh gu leòr cumhachd às an stèisean cumhachd air Loch Slòigh, taobh an iar Loch Laomainn airson na bha a dhìth ann am meadhan agus taobh an iar na h-Alba. Bhiodh cumhachd a bharrachd air a chleachdadh gus taic a thoirt do na pròiseactan aig Mòrar agus Loch Aillse air sgàth 's nach biodh e buailteach gum biodh e comasach do na sgeamachan seo a bhithth prothaideach. Bha cosgaisean togail nan trì phròiseactan seo air a thomhas aig £4,600,000
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
O chionn ghoirid, chaidh a lorg gu robh mòran dhaoine a 'bruidhinn mu dhòighean gus spam an sgudail a bhacadh agus gu bheil brìgh an t-seanail fìor chudromach. An seo, tha Anndra Dyhan, prìomh eòlaiche bho Semalt , air cuid de dhòighean a cho-roinn gus spam referrer a dhiùltadh bho Google Analytics. Ach an toiseach, leig fios dhuinn beagan mu dheidhinn.
Ro-ràdh mu spam neach-stiùiridh Google Analytics
Is e cruth hacaidh a tha air a chleachdadh airson dàta brèige a chur chun a 'chunntais anailis agad a th' ann an spam tagraiche Google Analytics. Tha protocol sònraichte air a chleachdadh a thaobh seo, air a bheil Pròtacal Tomhais, a bhios a 'tional fiosrachadh mu do làrach-lìn agus a' milleadh aithisg Google Analytics le bhith ga cleachdadh ann an aon dòigh no an tè eile. Bidh e a 'cur trafaig falaichte air do làrach-lìn, a' sealltainn na h-amannan anns a 'Google Analytics - buy pr links. Air an adhbhar seo, bidh na luchd-tarraing a 'cleachdadh IDan rianachd sònraichte gus sealbhadairean làraich-lìn a tharraing a bharrachd air eòlaichean Ghoogle.
Co-dhiù a tha thu a 'faighinn trafaig fake no fìor bhualaidhean, tha iad an-còmhnaidh air an sealltainn anns na h-aithisgean làrach-lìn iomraidh. Ma tha thu airson a sgrùdadh, bu chòir dhut a dhol chun roinn Togail de chunntas Google Analytics agus faic an roghainn Atharrachaidh far am faighear an liosta spama. Chan eil na spammers a 'cruthachadh IDan seilbh UA a-mhàin agus a' cur trafaig droch-inntinneach gu làraich-lìn ann an diofar dhòighean.
Ciamar a choimheadas tu ri spamair neach-stiùiridh Google Analytics?
Airson luchd-tòiseachaidh, is e ar comhairle a dhol chun na Roghainnean aca sa phannal rianachd. An seo feumaidh tu sgrùdadh a dhèanamh air an roghainn sgrìobadh bot agus briog air "Exclude All Hits"..Cuiridh seo crìoch air na h-uairean a chaidh a dhèanamh le damhain-allaidh agus botaichean. Gu ruige seo, is e an dòigh as fheàrr a bhith a 'strì ri spam tagraidh Google Analytics. Faodar a 'chùis a shuidheachadh ann an grunn dhòighean eile cuideachd, ach is e seo an cleachdadh as fheàrr gu ruige seo.
Dè mu dheidhinn sgàilearan?
Thathar a 'cruthachadh fhuiltearan gus spama tagraidh a dhùnadh às na h-aithisgean Google Analytics agad. Ma tha thu airson criathran a chruthachadh, bu chòir dhut a dhol chun an roghainn Fhilearan agus an cruthachadh ann an àireamh mhòr. Faodaidh tu cuideachd na criathragan a chaidh a thogail mar-thà a chur an-seo agus tagh an roghainn Custom gus an cuir iad an gnìomh. Faodar criathrag a chur a-steach no a dhùnadh a rèir na riatanasan agad. Ma tha thu a 'làimhseachadh iomad luchd-tarraingeach, feumaidh tu àireamh mhòr de sgileagan a chruthachadh gus do làrach-lìn a dhìon bho malware, spama, agus luchd-tarraing.
An urrainn dhuinn sgàilearan a ghiùlan?
Gu fortanach, tha e comasach uillt a dhèanamh de sgàilearan. Tha an neach-tadhail spam a bheir thu a 'toirt seachad roghainn farsaing de luchd-cleachdaidh. Faodaidh tu dìreach ceangal ris a 'chunntas Google Analytics. Aon uair 's gu bheil thu air a cheangal ris, is e an ath cheum dìon a dhèanamh air an làrach agad bho spama luchd-tar-chuir agus sgiobannan ad a chuireas gu Google Analytics.
Dè a th 'ann an iuchair cruinneachadh dàta?
Tha iuchraichean cruinneachaidh dàta gan cleachdadh gus fiosrachadh a chruinneachadh bho do chunntas Google Analytics gu furasta. Anns an dòigh-dèiligidh seo, feumaidh tu innse dha Google facal-faire an t-seilbh anailis agad gach uair a bhios cuid a 'tadhal air an làrach-lìn agad. Stèidhichte air an fhiosrachadh, thèid an cunntas agad ùrachadh, agus faodaidh tu beachd a thoirt a bheil an trafaig dligheach no nach eil.
Co-dhùnadh
An seo tha sinn air dèiligeadh ri grunn dhòighean-obrach a dh'fhaodas tu a chleachdadh gus criathran a chruthachadh anns a 'chunntas Google Analytics agad. A 'faighinn cuidhteas de spam an neach-stiùiridh leis na dòighean sin comasach. Ach, chan eil dòigh ann a nì cinnteach gu bheil toraidhean sa cheud sa cheud.


text:
a ' 23/11 fhillte agus tha e san fharsaingeachd ann an Tolm-Indalsälven-Liden cuireadh gus bruidhinn air Gnothaichean Dùthchail. 'S e a' bhuidheann A h-uile ni an t-Suain a 'fuireach (HSSL) a 'cumail a' choinneamh agus fiù 's luchd-poilitigs Tha cuireadh. Tha a 'choinneamh mar phàirt den ullachadh airson a' cho-ainm Dùthchail Pàrlamaid a thèid a chumail ann an Västernorrland 2018 agus nuair a thathar a 'toirt na bailtean mun cuairt an sin an cothrom gan dearbhadh fhèin ann an gnìomhan ionadail. Airson dhuinn uile a bhith còmhla ri, tabhann HSSL Västernorrland, Sundsvall Sluagh comataidhean ionadail a-nis ann a 'chiad choinneamh.
Uair agus àite: Dimàirt 23/11 aig. 19-21, Tha sgìre an taigh ann an Tolm.
postair: Ma tha thu ag iarraidh a chlò-bhualadh a 'chuireadh no a chur suas postair luchdachadh a-nuas an seo .
Fàilte gu riarachail oidhche, Tha sinn a 'tabhann deochan!
HSSL Västternorrland & Sundsvall Sluagh comataidhean ionadail
Clàradh (air sgàth fikats) as ùire 21/11. Tagh an àireamh agus pàipearan-naidheachd an leabhar. Sgothach gu ìre! (an tùs.)
Tha e comasach cuideachd a 'phost-d aig Christina Antonsen antonsenc@gmail.com eller sms'a / ringa tel.nr. 0730-33 29 44 (Niklas / #ShepherdsHut).
Obs! Tha e ceàrr air ceann-là gu h-àrd a thaobh fios. Tha an ceann-latha a tha ceart 23/11.
.
A h-uile ni an t-Suain a 'fuireach (HSSL) 'S e buidheann nàiseanta a' riochdachadh mu 5 000 buidhnean leasachaidh ionadail air feadh na dùthcha. HSSL e cuideachd ri fhaotainn ann an siorrachd- agus Municipal. Leugh tuilleadh.
Landsbygdsriksdagen 'S e aon de na àiteachan as motha airson leasachadh ionadail agus cùisean dùthchail, agus chaidh a chur air dòigh a h-uile dà bhliadhna bho mheadhan nan 1990an le na h-uile ni an t-Suain a' fuireach. Leugh tuilleadh an seo.


text:
- TIOTAL
- Mac Cailein Mòr
- EXTERNAL ID
- QZP40_82_VOLII_P001
- DEIT
- 1845
- LINN
- 1840an
- CRUTHADAIR
- Robert R McIan
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30819
- KEYWORDS
- aodach Gàidhealach
cinnidhean
eachdaigh nan cinnidhean
tachartasan chinnidhean
breacan
tartan
Stiùbhartaich
Murt Ghleann Comhann
Chaidh "The Clans of the Scottish Highlands" le Seumas Logan fhoillseachadh gus an ceudamh ceann bliadhna de dh' Ar-a-mach nan Seumasach a chomharrachadh. Tha na dealbhan le Raibeart R. MacIain.
B'e Sir Cailean Mòr Caimbeul, fear Loch Obha, a bha beò san 13mh linn, prìomh athair Caimbeulaich Earra-Ghàidheil. 'S e clann Duibhne ainm a' chinnidh a chionn 's gur ann o shliochd Dhiarmaid Ùi Duibhne a bha an Caimbeulach. Rinneadh Iarla de Chailean Mòr ann an 1280 agus mar thoradh air sin, b'e 'MacCailean Mòr' an tiotal a bh' air gach ceann-cinnidh a lean Sir Cailean.
Bha Sir Niall Caimbeul air taobh a' Bhrusaich ann an Cogaidhean na Saorsa agus thug an Rìgh Raibeart fearann, a bha e air toirt air falbh bho Dhiùc Athaill, dha mar duais. Phòs an Caimbeulach Màiri, piuthar a' Bhrusaich agus rinneadh Iarla Athaill de a mhac Iain. Rinneadh Iarla Earra-Ghàidheal de Chailean Caimbeul eile ann an 1457 agus chaidh a mhac Gilleasbaig, a bha na Àrd-sheansalair Mhorairean a mharbhadh aig Blàr Flodden ann an 1513.
Chaidh an 4mh Iarla na Pròstanach ach bha na Caimbeulaich fhathast dìleas do na Stiùbhartaich. Bha Gilleasbaig, an 5mh Iarla, an ceann arm na Banrigh Màiri aig Blàr Langside, ach bha a bhràthair Cailean a' sabaid air taobh nam feachdan a bha a' strì an aghaidh na Banrigh. Bha Gilleasbaig, an 10mh Iarla, an ceann an airm air an d'fhuair Iarla Hunndaidh is Errol buaidh ann an 1594. Bha a mhac na cheannard air na Cùmhnantaich. Rinneadh Marcais dheth ann an 1641 ach a dh' aindeoin a dhìlseachd, chaidh a dhì-cheannachadh ann an 1661. Chaidh a mhac Gilleasbaig a dhì-cheannachadh ann an 1685 airson a' phàirt a ghabh e ann an Ar-a-mach Mhonmouth. Bha taic Ghilleasbaig, an 10mh Iarla Earra-Ghàidheail ri Uilleam Orange. Rinneadh Diùc dheth mar thoradh air seo.
Tha na Caimbeulaich mi-cliuiteach fhathast airson murt Ghleann Comhann, far an do mhuirt iad 38 Dòmhnallaich ann an 1692. Bha ainm aig na Caimbeuliach airson an dìlseachd don Riaghaltas an dà chuid sna meadhan aoisean nuair a chur iad an aghaidh Tighearnas nan Eilean, agus nas fhaide air adhart nuair a chuir iad an aghaidh ar-a-mach nan Seumasach. Thugadh tòrr fearainn dhaibh mar duais airson an dìlseachd agus bha cha mhòr 1.25 millean acair aca san 19mh linn


text:
- TIOTAL
- Hamish Gòrdan, Am Blàr Dubh
- EXTERNAL ID
- PC_WGORDON_002_084
- ÀITE
- Am Blàr Dubh
- SGÌRE
- Am Blàr Dubh
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Urrath
- DEIT
- 1958
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- W Gordon
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30414
- KEYWORDS
- càraichean
Anns an dealbh seo, chithear pàiste na shuidhe air càr taobh a-muigh Bothan Òrd, Am Blàr Dubh Is e Armstrong Siddley a th' anns a' chàr agus chaidh a chlàradh an tòiseach air 13 Dùbhlachd 1946. Is e Hamish Gòrdan a th' anns a' bhalach agus tha an càr le athair Iain Gòrdan. Bha a' bhùth-chiùil 'The Record Rendezvous' aig Iain Gòrdan. Bha a' bhùth suidhichte ann an Sràid na h-Eaglais ann an Inbhir Nis