text:
Harris Fishing Heritage Project 2007
Interview with Kenny MacKay (KMK) and his wife Jessie, Scalpay
(Original Transcript in Gaelic)
NB:
…denotes pauses in
speech
[…] denotes text
which has been edited out
JMD: Seo
Jo NicDhòmhnaill ann an Sgalpaigh air an t-seachdamh latha dhan Lùnastal 2007
còmhla ri Seasag agus Coinneach MacAoidh.
Agus tha sinn a’ dol a bhruidhinn mu dheidhinn an iasgaich ann an
Sgalpaigh. Tha fios agaibh fhèin air an
t-uamhas mun iasgach co-dhiù, tha fios ’am.
KMK: Uill,
thèid mise air ais cho fada ’s a tha cuimhn’ ’am co-dhiù air a h-uile
càil. ’S ann sna late forties
agus fifties – sin cho fad ’s a thèid mise air ais na mo chuimhne air an
iasgach.
JMD: Uill,
tha sin a’ dol air ais deagh phìos.
KMK: Agus
an uair sin an t-iasgach a bha dol ann an Sgalpaigh ’s ann le zulas. Eathraichean fiodha agus ’s e driftnets a
bha iad ag obair.
JMD: Ciamar
a bha sin ag obair a-nis?
KMK: Lìn...bha
’d air an cur còmhla ri chèile...seachd ’s a h-ochd anns a h-uile fleet...agus
bhiodh iad as a’ gheamhradh gan cur anns na lochan...timcheall nan lochan seo
fhèin agus sìos a Leòdhas agus suas a bhad sam bith...cho fada ri Barraigh
uaireannan. Agus bha iad a’ faighinn an
deagh iasgach. Agus an uair sin as
t-samhradh ’s ann a-muigh air na bancannan a bhiodh iad ag obair. A-mach air a’ bhanca deas a seo...a mach às
Geocrab...mu thrì mìle a-mach à Geocrab bhiodh iad ag obair air na bancannan
sin. A-mach a tuath air an t-solus a
Sgalpaigh...an Fhadhail Cham an t-ainm a bh’ air an àite...’S bhiodh iad a’
drifteadh an uair sin...’s ann a’ drifteadh a bhiodh iad leis na lìn...
JMD: An
ann dìreach a’ leigeil leotha a bhith a’ falbh leis an t-sruth a bha iad?
KMK: ’S
ann...leis an t-sruth. Agus
oidhcheannan bhiodh iad a’ faiginn agus oidhcheannan eile cha bhiodh...’s ann
as a’ gheamhradh a bu mhotha a bha iad a’ dèanamh a dh’iasgach.
JMD: Dè
bha sna bancannan?
KMK: Chan
eil ach an grunnd a’ fàs tana. Bhiodh
iad a’ dol a-mach faisg air an tanalachd sin agus feumaidh a-nis gun robh an
sgadan timcheall nam bancannan a bha sin.
Chionn...nuair a bha iad a’ drifteadh bha e a’ dependeadh mar a bha an
sruth. ’S bha iad ag allowaigeadh
airson seo...nam biodh an sruth a’ dol gu tuath bha iad a’ cur shuas aig
deas...’s nam biodh an sruth a’ dol gu deas bhiodh iad a’ cur aig tuath oir
chionn nan tigeadh iad tarsainn air an spot ...far an cleachdadh iad a bhith a’
faighinn an sgadain...
JMD: Am
biodh an sruth ag atharrachadh gu math tric?
KMK: O
uill, tha an sruth ’s ann a h-uile sia uairean a thìde a th’ e [ag
atharrachadh] ach a-muigh ann a shiud, air na bancannan tha siud tha iad a’
cumail a-mach gu bheil trì uairean a thìde a dhifference ann ris a’
chladach. Tha an sruth ag atharrachadh
aig a’ chladach trì uairean a thìde nas luaithe na tha e a-muigh am meadhan a’
Mhinch. Nam biodh e ag atharrachadh aig
a’ chladach aig sia uairean as t-oidhche...sin agad an reothart...muir-làn...
bhiodh e naoi uaireann mus biodh an tràghadh a’ tilleadh a-muigh. An taobh eile nam b’e an tràigh a bhiodh ann
aig uair feasgar bhiodh e ceithir uaireann mun tilleadh e
a-muigh...a’lìonadh. Bha e iongantach
mar a bha e ag obair. A-nis tha
àiteachan tur eadar-dhealaichte ann...àiteachan eile chan eil e cho fada gun
tilleadh...’s a’ tilleadh nas luaithe.
Ach sin mar a bha na driftearan ag obair.
JMD: Agus
dè an ùine a bhiodh ann eadar a bhith gan cur agus gan togail?
KMK: Nuair
a bha iad gan cur anns na lochan air an oidhche bhiodh iad uaireannan gam
fàgail fad na h-oidhche ann...fhios agad bha ’d air acraichean aca...bhiodh iad
a’ dol a-mach as a’ mhadainn gan tarraing.
Ach a’ drifteadh bhiodh iad gam fàgail...bhiodh e a’ dependadh nam biodh
comharradh air...bhiodh an sgadan an-còmhnaidh a’ cluiche...na bhiodh iad ga
chluinntinn a cluiche no bhiodh iad uaireannan ga ghlacadh le duirgh a bh’ aca.
JMD: O
robh cuideachd?
KMK: O
bha..nam faigheadh iad comharra dhan a sin ’s dòcha nach fàgadh iad cho fada
iad. Sin mar a bha iad ag obair nan
drifts.
JMD: Dè
cho mòr ’s a bha na h-eathraichean seo aig an àm?
KMK: Bha
dà fhichead troigh annta...tha dealbhannan aig Dòmhnall Eòghainn dhiubh san
Acarsaid a Tuath...bha iad mòr...bha iad 38 agus 40 ft agus feadhainn aca nas
motha. Bha eathraichean na bu lugha na
sin cuideachd aca ag obair. Nuair a
dh’fhalbh mi fhèin às an sgoil ann an 1954 tha mi smaoineachadh bha mi a-muigh
ann an eathar...bha m’athair innte agus chaidh mi a-mach na àite agus ’s e
eathar beag a bh’ ann...’S e deich troighean fichead a bh’innte agus bha sinn
ag iasgach anns na lochan ann a sheo.
A’ chiad iasgach a rinn mise ’s ann aig na drifts. Bha mi air an Scalpay Isle. Nuair a bha thu a’ dol dha na h-eathraichean
an toiseach ’s ann a’ cuibhleadh a bha thu ...air a’ bhall...bha thu shìos ann
an toll a bha sgriosail...bha am ball a-‘ tighinn a-nuas ’s an t-uisge ’s an jelly
fish [...] agus...
JMD: Dè
bha sa bhall a-nise?
KMK: Spring
a bh’ aca air a lìn...bhiodh e a’ tighinn a-nuas... bha a h-uile càil a bha
shuas a’ tighinn a-nuas...O job terrible.
JMD: Bhiodh
e fuar?
KMK:
Bha ’s bha e mì-chàilear. Cur na mara
cuideachd an uair ud cha b’e a b’fheàrr!
Siud ma tha a’ chiad obair a bh’agamsa anns na h-eathraichean.
JMD: ’S
an ann air a’ Scalpay Isle a bha sibh an toiseach?
KMK: Chan
ann ach air tè air an robh am Margot.
’S ann aig fear thall a seo a bha i...athair a’ mhatron a bha sa
home...MacLennan...sin fear aig an robh i.
Ach mu dheireadh ’s e na balaich òga.
Bha mi fhèin ’s balach le Seonaidh Iain Mhòir ’s balach le Aonghas Iain
Mhòir – sin agad an dithis bhràithrean agus balach le Murchadh Alasdair a
bh’innte agus balach leis an fhear leis an robh i... och bha sinn a’ dèanamh an
deagh iasgach an uair sin. Sin a’ chiad
start. Bha mi an uair sin a-muigh
dreiseag sa Mhaighdeann Hearach.
Bliadhna.
JMD: Cò
aig an robh a’ Mhaighdeann Hearach?
KMK: Aig
Cunningham. Sin agad na
Cunninghams aig an robh na coasters an seo. Chaidh mi an uair sin air na coastairean ’son dreiseag.
JMD: Dè
bha sna coastairean?
KMK: Bhiodh
iad a’ tarraing stuff. Cargothan
guail ’s bhiodh iad a’ dèanamh gual nan taighean-solais is gual nan
taighean-sgoile ’s gual nan taighean an seo bhiodh iad ga dhelivereadh.
JMD: Cha
robh iad sin ag iasgach ann?
KMK: O
cha robh. Bha mi dhà no trì
bhliadhnaichean air a sin agus dh’fhalbh mi an uair sin gu muir – deep sea. Ach bha nòisean an iasgaich still ann. An uair sin anns na 1960’s thàinig a’ Highland
Development Board timcheall agus bha iad a’ toirt grants seachad
airson eathraichean. Bha Mosaidh [...] desperate
faighinn dhachaigh chun an iasgaich agus ??...Dollan ’s Iain ’s ann ag
iasgach a bha iad...bha iad sin still anns na h-eathraichean...Uill thàinig
mise dhachaigh ann an 1966 bhon an t-seòladh agus chaidh mi a-mach ann an
eathar anns a’ Chaol air an robh an Joanne. Bha i ag obair an seo còmhla ris an Scalpay Isle leis an ringnet
agus chuir sinn a-staigh airson eathar ùr an uair sin ann an 1968. Ach dh’fheumadh sibh falbh a dh’Obar
Dheathain agus tiocaid a shuidhe. Chan
fhaigheadh sibh air na h-eathraichean ud gun tiocaid a shuidhe... bha iad
seachad air an tonnage. Bha mi fhèin
agus Muma, Dabhaidh, Eòghainn Aonghais Iain Mhòir aig an robh an Jasper...bha
còignear againn a-muigh ann an Obar Dheathain còmhla a’ suidhe an tiocaid. ’S ann an 1969 a thàinig an Scalpay Isle
agus an Jasper agus an t-eathar aig Murchadh ann ann an 1969 a thàinig i...am Britannia agus ...uill
bha an Rìbhinn Donn aig Iain...fhios agaibh Alasdair...Bha i sin ann
rona sin...’s e tè bheag a bh’innte...cha robh i cho mòr... agus thàinig an
t-eathar againne ann an October 1970.
Bha mi fhèin agus mo thrì bhràithrean innte agus balach à Ratharsair –
tha e pòsta aig tè à seo. Agus bha
Ruairidh a bha shuas ann a sheo...uill cha robh e a’ bhliadhn’ ud innte...’s
ann às dèidh sin a chaidh Ruairidh innte.
Ach ’s e an ringnet a bha a’ dol an uair sin.
JMD: Cò
aig an robh a’ chiad ringnet ann an Sgalpaigh?
KMK: Bha
...tha mi smaoineachadh gur e an Try Again a dh’fheuch e an toiseach gun
tàinig a’ Mhaighdeann Hearach.
Saoilidh mi gur e an Try Again – aig athair Muma – agus saoilidh
mi gur e Choice a bh’ air an eathar eile a bha còmhla riutha ag obair
air ...ach cha robh e cho math idir...cha robh facilities gu leòr
annta...ach nuair a thàinig a’ Mhaighdeann Hearach an uair sin ann an
1950...chaidh an uair sin an Try Again còmhla rithe agus fhuair iad an
uair sin an Scalpay Isle.
JMD: Bha
sibh ag ràdh nach robh iad airson an ringnet an toiseach?
KMK: Cha
robh. Bha iad na aghaidh.
JMD: Dè
bh’ aca nan aghaidh?
KMK: O
gun robh e dol a chur às dhan an sgadan fhios agad. Gun robh iad a’ glacadh cus dheth. Ach thòisich iad an uair sin air. Ach ’s e dòigh math iasgach a bh’ anns an ringnet. O ’s e.
’S e dòigh math iasgach a bh’ ann.
JMD: Bha
e na b’fheàrr na ’n driftnet?
KMK: O
bha, bha. Tha cuimhn’ agamsa anns an
a1970a a bha siud bha klondykers a’ tighinn a-nall às na Faroes...bàtaichean
mòra fiodha ’s iad a’ tighinn a Steòrnabhagh ’s...pickled herring a bha
iad a’ dèanamh air...sugar spices...o bha e mìorbhaileach...bha na
mìltean ac’ ann. Barailean ann an
Steòrnabhagh....bha sin anns na seventies. Bha an t-àite thriving an uair sin. Bha ’d a’ toirt prìs na b’fheàrr air na bha
iad local fhios agad.
[PAUSE]
O
bha iad superstitious.
Nam faiceadh iad cailleachan nach
robh a’ còrdadh riutha....bha ’d ag innse uaireigin ann a sheo...chan eil cuimhn’
’am an e An Golden Rule a bh’ ann no an e an Industry a
bh’ann...bha an criubha a’ coiseachd a-staigh an rathad... thachair am
boireannach a bha seo riutha agus chan eil fhios agamsa cò am boireannach a bh’
ann no dè a bha iad a’ faicinn ceàrr oirre chan eil càil a dh’fhios ’am...ach
bha iad an uair sin ann an eathraichean beaga ann a sheo agus ag iomradh a-mach
chun nam bàtaichean mòra agus nuair a thàinig an criubha sin a-staigh bha
criubha a’ bhàta eile a’ dol sìos deiseil airson falbh agus bha fear dha na
balaich co-dhiù.. “Uill chan eil sinn a’ falbh a-nochd idir.” “Carson?” Thuirt
am fear eile “Thachair a leithid seo a bhoireannach rinn.” Rinn an dà chriutha about
turn agus a-mach dhachaigh.
JMD: ’S
cha deach iad a-mach idir?
KMK: Cha
deacha iad a-mach idir. Cha deach iad
a-mach idir.
JMD: Bha
’d a’ creidsinn cho làidir siud ann.
KMK: Bha
’d a’ ceidsinn cho làidir siud ann.
Agus nam biodh sibh a’ wearadh stocainnean crotail uaine ann am bòtannan
a’ dol gu muir chartadh iad dhachaigh sibh.
Na seann bhodaich. O cha robh
iad air a shon idir ge brith dè bha dol chan eil fhios ’am. [...]
JMD: An
ann chionn gu robh iad air an dath leis a’ chrotal?
KMK: Feumaidh
gur e...dath uaine...cha robh càil aca mu uaine..
JMD: Dìreach
uaine?
KMK: Uaine. Bha mise troip a’ tighinn a-nall agus am
fear seo [...] a-nall an rathad agus
còta uaine oirre agus thug e dìreach how dos an duine dhuibh dhi!
JMK: Thill
e nuair a chunnaic e mise leis a’ chòta uaine agus rinn e about turn
agus dh’fhalbh e dhachaigh!
JMD: Chionn
gun robh an t-uaine oirbh!
KMK: Bha
tòrr naidheachdan a’ dol...Chan eil fhios ’am am bi cuimhn’ aig Dolaidh. Bidh cuimhn’ aige air na seann
eathraichean. Aig Dolaidh am bàrd –
D.R. Morrison. Tha cuimhn’ aigesan air
a’ chiùradh ’s air na h-eathraichean sin.
JMD: Tha
còir agam a dhol a bhruidhinn ris cuideachd.
KMK: O
tha. Tha Dolaidh...tha cuimhne mhath
aig Dolaidh.
JMD: Ciamar
a bhiodh iad a’ dèanamh a-mach gun robh na cailleachan sònraichte a bha seo gun
robh droch luck annta?
KMK: O
bha iad a’ faicinn rudeigin nach robh...
JMD: Ach
cha b’e a h-uile cailleach idir?
KMK: O
cha robh ann ach feadhainn.
JMD: An
e gun robh an dàrna-sealladh aca no càil dhan t-seòrsa sin?
KMK: O
feumaidh gur e.
JMK: Bha
’d a’ ràdh gun robh n dàrna sealladh aca.
Uill, bha iad a’ ràdh gun robh ann a sheo uaireigin...nam biodh crodh
aig daoine...iad a’ call a’ bhainne.
KMK: Bha
cailleachan ann a sheo...chan eil mi dol a dhiscloseadh an ainm aca idir...O an
Industry a bha seo. Bha bodach innte agus bha e uabhasach comic agus
bha cailleach a-muigh ann a sheo ...agus o cha robh càil agam mu deidhinn...bha
i ag obair mun a’ chladach ann a sheo....bha an taigh ac’ ann... Bha clach mhòr ann agus bha iad an-còmhnaidh
ga faicinn a’ dol timcheall air a’ chlach a bha seo am bun a’ chladaich agus
sìos air ais...sìos is suas agus chan eil fhios am dè an carry on a bh’
aice ach co-dhiù cha robh an t-eathar a bha seo a’ faighinn càil. Bha na h-eathraichean eile a’ faighinn
sgadan agus o bha iad fed up. Am bodach
a bha seo co-dhiù bha e san toll an oidhche a bha seo agus ’s ann a dh’èirich
ròn mòr an taobh thall agus thuirt e “O siud agad i! Tha i muigh a siud!”
JMD: Ha
ha! Bha dùil aca gur e a’ chailleach a
bh’ann!
JMK: O
bha. Bha tòrr an uair sin.
KMK: Chan
eil iad a’ creidsinn ann an càil dhan a sin an-diugh.
JMD: Chan
eil. Cuiridh iad orra dath sam bith?
KMK: O
cuiridh.
JMD: Cuin
a dh’atharraich sin matha?
KMK: Uill
nuair a thàinig na h-eathraichean mòra a bha siud mu dheireadh cha robh guh air
càil dhan a sin an uair ud.
JMK: Rud
eile cuideachd...they didn’t believe in it...Swan matches.
KMK: Cha
robh!
JMK: Swan
matches.
KMK: O
cha robh iad airson na Swan matches idir. Fhios agad na bogsaichean mòra.
Cha robh, cha robh.
JMK: Bha
dealbh swan air an taobh muigh aca.
JMD: ’S
bha iad a’ smaoineachadh gur e droch luck a bha sin?
KMK: O
bha. Chan eil fhios am an ann car an
eala a bhith air no dè bh’ann. Bha
cailleach eile ann a sheo, Mòr Choinnich an t-ainm a bh’oirre...tha mi creidsinn
gum bi fios aig d’athair air an ainm agus o bha i uabhasach lucky nam
biodh i a’ coinneachadh ri iasgairean a’ dol gu muir.
JMK: Boireannach
math a bh’innte.
KMK: Bha
fear a bha seo co-dhiù bha e thall sa bhùth...thall an seo ’s ann aig Dòmhnall
Bùidsear a bha i an uair ud...bùth bheag a bh’innte. Bha i innte.
Dh’fhoighnich e dhith “Saoil a bheil sinn a’ dol a dh’fhaighinn càil
a-nochd a Mhòr?” “Bidh sibh làn gu na
hatchaichean”, thuirt i. Cha tuirt i an
còrr. Dh’fhalbh iad...o mar a thuirt
bithear: bha iad full up. Ach co-dhiù
dreis mhòr as dèidh sin bha Fionnlagh Mòr...’s e Fionnlagh Mòr an t-ainm a bh’
air... bha e a’ fuireach shuas an Catha ann a sheo...gun robh e air a
dhiochuimhneachadh...’s ann a bha i thall sa bhùth agus thàinig e “Bheil sinn
dol a dh’fhaighinn càil a-nochd a Mhòr?”
Gheall e dhith gun toireadh e dhith paidhir tights nam faigheadh
iad sheot...fhios agad nan lìonadh iad i... “Bu shona dhan gealladh tu ’m bàs”
thuirt e rithe. Cha tug e dhi na tights
riamh. Seall cho smart ’s a bha i!
O
bha ’s ministear. [...] Cha robh iad
airson gun tigeadh ministear air bòrd idir.
O no.
JMD: ’S
ann a chanadh tu gum biodh iad airson sin.
JMK: Bha
Seumas Beag, bràthair Ciorstag Iain Bhig...tha cuimhn’ agamsa oidhche ’s e
staigh againn bha na h-eathraichean a’ falbh gu muir suas between 5 and 6. Thuirt e “Tha mi nise a’ fabh dhan a’ Chnoc
Riabhach.” Bha sin ..far a bheil Margaret ’s Kenny a’ fuireach shuas dhan a’
chnoc ’s e dol a dh’ùrnaigh air a son...airson nan eathraichean.
KMK: ’S
e bha sin ach na h-Amhaich fhios agad...cha robh e cho dona an seo an car
siud. Ach bha sinne ann an Ùige agus
bha Tormod bràthair Sheumais air tighinn dhachaigh. Bha Rosehall – sin an t-ainm a bh’ air an eathar às Amhoch
– ri taobh a’ chidhe agus chunnaic iad a’ tighinn e...shioft iad a-mach an
t-eathar agus leig iad an Scalpay Isle alongside ach am faigheadh e
innte. Cha leigeadh iad tron eathar
idir e. Cha leigeadh iad tron eathar
idir e...shioft iad a-mach.
JMD: Dìreach
ministearan?
KMK: Aidh,
ministearan.
JMK: Chanadh
tu gur e ministearan na first ones.
JMD: Ach
miseanaraidhean no ..bha sin alright?
KMK: O
fhad’s nach robh an colair orra fhios agad.
JMK: Chan
eil fhios am am faigheadh iad innte nan toireadh iad dhiubh an colair?
KMK: O
Thia, cha bhiodh fios aca gur iad a bh’ ann.
O shioft iad a-mach i!
JMD: Saoil
dè dh’adhbhraich sin? An do thachair
rudeigin uaireigin le ministear?
KMK: Chan
eil fhios ’am a-nis. Cha chuala
mi. Chan innseadh iad càil. Dh’èigh an sgiobair aice “Is he coming
aboard?” ’S thuirt e...’s e athair
Muma a bh’ann no Muma fhèin “Yes.”
“O not til we move out.”
JMD: Ach
cha robh iad mar sin an Sgalpaigh idir?
KMK: O
cha robh. An Ùige an Eilean
Sgìtheanaich. Ach dhèanadh iad an aon
rud a Ach dhèanadh iad an aon rud an seo ged a bhiodh iad ann. Cha robh iad airson gun tigeadh iad air bòrd
idir. Ach ’s e criubhachan Amhach a bha
siud às an Eilean Dubh fhios agad. ’S e
iasgairean a bh’annta. Bha iad mun a
seo an-còmhnaidh ag obair.
JMD: Ach
cha robh na h-iasgairean Sgalpach a’ creidsinn ann a shin ann?
KMK: O
cha robh. Ach tha different...creideamh
aig daoine fa leth. ’S e balaich
uabhasach snog a bha sna h-Amhaich a bha siud.
Siud mar a bha na cailleachan co-dhiù.
An fheadhainn a bha lucky bha iad a’ gabhail riutha agus an
fheadhainn nach robh cha robh càil aca mun deidhinn!
JMD: Agus
cha robh iad airson uaine a bhith ort idir sna h-eathraichean?
KMK: Cha
robh.
JMD: An
robh dathan sam bith eile ann?
KMK: ’S
e an t-uaine...an t-uaine. Frocaichean
uaine...an crotal a bha siud bha ’d...
JMD: Chionn
gu bheil e a’ tilleadh chun nan creagan an e sin a bh’ ann?
KMK: Chan
eil fhios ’am dè bu choireach ach bha iad dead na aghaidh. Cha robh iad airson coinneachan ri duine le
uaine idir. Bha boireannaich ann a sheo cuideachd...màthairean nan
sgiobairean...bha ’d dead against rud dhan t-seòrsa sin.
JMD: Rud
uaine a bhith ort idir?
KMK: Aidh!
JMK: Dùthag
fear a bh’ ann a sheo ann an Sgalpaigh...cha robh càil aige mu dheidhinn
uaine...
JMD: Fiù’s
ann an taighean no am bad sam bith?
KMK: Gu
h-àraid a’ dol gu muir.
JMK: Cha
robh càil aige mu dheidhinn uaine co-dhiù.
KMK: Sin
rud eile a bha iad a’ dèanamh uaireigin ann a sheo. Uill, tha mi creidsinn gur e rud math a bha sin gun teagamh. Bha iad ag obair air a’ ghiomach...na
bodaich...o bha sin romhainne. Bhiodh
iad a’ fosgladh nan clèibh a h-uile weekend ’s a’ toirt a’ bhiadhadh
asta. Airson nach biodh na clèibh ag
iasgach.
JMD: Air
an t-Sàbainn?
KMK: Sheadh. Air a’ weekend. Bha iad gam fosgladh Disathairne...bha iad
gam fàgail fosgailte ’s ged a dheidheadh giomach annta bha iad a’ falbh
àsta. Sguir sin. [...]
Nise nuair a thàinig na h-eathraichean ùra ann a sheo ’s ann air a’ ringnet a bha iad fhèin...ach tha
cuimhn’ ’am aon latha a dhol gu taobh Siar an Tairbeart agus bha sinn air
tòiseachdainn air a’ mhidwater an uair sin.
JMD: Dè
bha sin a-nis?
KMK: Trawl. Dà eathar a’ tòbhadh an trawl. Bha iad a’ startadh air a sin a seo an uair
sin. Sin agaibh bha e an aird air a’ ringnet agus gheibheadh sibh obrachadh
a-muigh air na bunan far nach faigheadh sibh obrachadh leis an ringnet agus
bhiodh an sgadan domhain. Chan
fhaigheadh an ringnet an sgadan mura biodh e nas àirde na deich aitheamh. Dh’fheumadh an sgadan a bhith na b’àirde na
deich aitheamh mus faigheadh an ringnet e.
Nise muigh air na sròinean suas...Rubha Chliuthair ’s Geocrab ’s na
h-àiteachan sin bhiodh e a-muigh uaireannan air na bunan agus e shìos aig
ceithir aitheamh dheug is còig aitheamh dheug..thòisich iad an uair sin ag usaigeadh
a’ mhidwater.
JMD: An
e inneal eile a tha seo?
KMK: ’S
e trawl a bha seo. Mid-water
trawl a chanadh iad ris. Bha dà
eathar ga obrachadh...ga thòbhadh còmhla...
JMD: An
e lìon a bh’ ann?
KMK: ’S
e, lìon.
JMD: ’S
bh’ e a’ dol na bu doimhne na an fheadhainn eile?
KMK: Bha. ’S bha spread mhòr eadar an dà
eathar. Bha an lìon fosgailte.
JMD: Dè an t-astar a bhiodh eadar na
h-eathraichean?
KMK: O
bhiodh faisg cairteal a mhìle tha mi creidsinn.
JMD: Ma
tha bha na lìn sin mòr, mòr?
KMK: Bha
feadhainn dhiubh siud uidhir ri Hampden Park. Na feadhainn mu dheireadh a bha iad a obair an seo. O bha.
Ach tha mise a’ smaoineachadh air mo shon fhèin nach b’fheàirrde an
sgadan an seo riamh e.
JMD: Ma
tha bha iad ceart nuair a bha iad rudeigin na aghaidh an toiseach?
KMK: Bha. Chionn thòisich iad an toiseach le lìn
bheaga agus cha robh sin cho dona. Ach
thòisich iad an uair sin a’ dèanamh mòr na lìn agus a’ cur power nan
eathraichean an àird....a-nise nuair a thachair sin cha robh na h-eathraichean
againne a’ glacadh an sgadain ann chionn cha robh power gu leòr
aca...bha an sgadan a’ fàs cho cleachdte ris a’ phower. Bha e a’ teiche agus cha robh na
h-eathraichean powerful gu leòr airson breith air.
Ach ’s ann a bha mi dol a dh’innse bha sinn air an Taobh Siar agus bha
ringnet aig an Scalpay Isle air bòrd ’s bha am midwater againne
agus saoilidh mi gur e midwater a bh’ aig an Jasper cuideachd. Agus chaidh sinn a-staigh chun an taobh Siar
air a latha. O bha sgadan...dìreach an
loch làn leis. Chuir an Scalpay Isle
an ringnet ’s cha d’fhuair e càil. Bha
e very unusual. Ach co-dhiù thuirt mise ris “Feuchaidh sinn am
midwater.”
“Och cha leig sibh leas am
Midwater fheuchainn air an latha” thuirt iad.
“Uill, feuchaidh sinn co-dhiù e...faic sinn dè thachras chionn chan eil
thu dol a chall càil air.” Tha cuimhn’ am fhathast air. Chuir sin far a bheil taigh an Dotair
Wood...far a bheil Rosgo a’ fuireach an-diugh...chuir sinn a-staigh halfway
chun a’ chidhe. Dh’èirich e an àird
bhàrr na mara an lìon...thug an sgadan a’ bhàrr na mara e ’s e làn. Full up. Aig dà uair feasgar; sin rud eile a bha unusual. Ach lìon sinn sinn fhèin agus an Scalpay
Isle. Cha do lìon sinn an Jasper
idir ach . Dh’fhalbh sinn an uair sin
nuair a bha sinn a’ dèanamh ullamh an lìon...chaidh a Scalpay Isle ’s an
Jasper a-mach agus chuir iad sin am midwater. Air an dàrna taobh dhan a’ Scalpay Isle b’fheudar dhaibh
tè dha na gallows a thoirt dhi oir ’s e rolair a bh’ agaibh airson an ringnet
agus chan fhaigheadh sibh an lìon a chur leis a’ ghallow. Agus bha gallow air an dàrna taobh
agus bha còig troighean a dh’àirde innte agus bha rolair air an taobh eile ’s
bha i ìseal agus feumaidh gun robh sin a’ cur an lìon a-mach...cha d’fhuair iad
càil. Feumaidh gun robh an lìon a’ falbh air angle. Nuair a chaidh sinne mach air ais chuir an Jasper
agus bha na gallows sna dhà againne ’s chuir sinn ’s bha e againn air
ais. Bha sinn a-staigh aig a’ chidhe
ann a sheo aig seachd uaireann as t-oidhche ag iarraidh siogarets agus còrr is
seachd ceud crann againn. Seven
hundred crans. O bha e pailt an
uair sin.
Ach tha cuimhn’ am sna 1960s ann a sheo ...am meadhan na 60s tha mi
creidsinn cha robh sgath sgadain ri fhaighnn mun a seo...cha robh air an
taobhsa a-bhos...
JMD: Dè
bu choireach saoil?
KMK: Feumaidh
gun robh cycle nach robh e ann...Dh’fhalbh sinn a-null ’s chaidh sinn a
dh’obair tuath air an Stòr [...] ’s na h-àiteachan sin ’s thug e an uair sin mu
dhà bhliadhna thall a sin...sin far an robh iad ag obair shuas sna Summer
Isles mar a tha sibh a’ dol a-staigh a dh’Ulapul. Loch Bhraoin ’s na h-àiteachan sin. Sin far an robh e sna bliadhnaichean sin.
’S
ann anns na 70s a thàinig e air ais a seo.
Ach an rud a bha còir aig na balaich seo a dhèanamh agus fhuair iad an
teansa cuideachd nuair a thàinig am purse a dh’obair dha na h-àiteachan
seo...bha an Highland Development Board ag offereadh dha na balaich dà
chriubha agus eathar a dhol dhan an aon phurser agus pursers fhaighinn.
JMD: Dè
bha sin a-nis?
KMK: Fhios
agad ringnet mòr. Na bàtaichean mòra
ud. Cha robh aca an uair ud ag obair
ach 80 footers, 90 footers ag obair...bha ’d ga chur mar ringnet ’s ga
shlaodadh a-staigh...bha ’d a’ tarraing dà load san latha a-staigh...bhiodh sin timcheall air dà cheud
tunna no mar sin tha mi creidsinn...bhiodh no barrachd nach mi tha
gòrach...bhiodh trì no ceithir cheud tunna a h-uile lot. Cha deach duine aca.
JMD: Cha
do rinn iad sin ann?
KMK: Fhuair
iad teansa math cuideachd. Ach thòisich
e a’ dol sìos ann a sheo anns na late seventies an sgadan.
JMD: Ach
chaidh quota a chur air cuideachd nach deacha?
KMK: Chaidh,
agus thàinig a’ phrìs aige a-nuas cuideachd.
JMD: Cuin
a thachair sin?
KMK: O
saoilidh mi gur ann sna very late seventies. Bha’d an uair sin ga chur air tìr airson fishmeal. An rionnach – sin iasg eile a bha a’ dol
an-seo. Bha ’d ag obair air an rionnach
leis a’ mhidwater a bha siud. Bha
iasgach math math a dol air an rionnach mun aon àm dhan a’ bhliadhna.
JMD: ’S
an robh an quota a’ ciallachadh nach fhaodadh sibh a ghlacadh ach so much?
KMK: Cha
b’fhiach e bhith ris leis a’ phrìs. Bha
a’ phrìs air tighinn a-nuas cho fada ’s cha b’fhiach e bhith ris. [...] O sguir
iad dheth...cha b’urrainn dhaibh a bhith...
Ach
thòisich an uair sin na creachain. Bha iasgach mòr a’ dol ann a sheo dhan a’
chreachan. ’S ann air a’ creachan in
fact a bha sinne nuair a fhuair sinn an t-eathar an toiseach...a’ chiad
phulag...’s e dredgichean mòra...’s e solid dredges air an robh iad ag
obair...o bha iad trom, trom, trom...agus bha sinn ag obair air a sin airson
bliadhna ’s...
JMD: ’S ann air grunnd na mara a tha na
creachain an ann?
KMK: O
’s ann, ’s ann. O bha iad pailt, pailt
mun a seo. Bha iad a-mach gu na Shiants
suas a-mach gu na h-Eileanan ’s Bhatarnais...an t-Eilean Sgitheanach..bha
iad ann dìreach solid...Nise thòisich iad an uair sin air spring-loaded
dredges...bha iad sin ag obair air a’ chruadhas...nise bha an t-eathar
againne...bha sinne air an t-eathar a reic mun do thòisich iad air na spring-loaded
dredges. Ach saoilidh mise nam
biodh na balaich a bha seo...bha duine no dithis aca ann a fhuair spring-loaded
dredges...rinn iad math dha-rìreabh...nam biodh na doine a fhuair na spring-loaded
dredges air an cumail bha ’d air a bhith ann fhathast tha mi
creidsinn. Bha. Ach bha an creachan air fàs gann an uair ud
far a b’àbhaist dhaibh a bhith ag obair air a’ ghrunnd ghlan...’s ann air a’
ghrunnd...cha robh iad airson an teansa a ghabhail fhios agaibh...ach an
fheadhainn o thòisich air rinn iad ionganatas.
JMD: Cuin
a bha iasgach aig àirde ann an Sgalpaigh saoil? Cuin a b’fheàrr a bha an t-iasgach?
KMK: O
uill, ’s ann ann an October 1970 a thàinig an t-eathar againne dhachaigh
agus saoilidh mi as dèidh sin gun robh e math... bha na sixties math
cuideachd ach cha robh na h-eathraichean cho mòr agaibh fhios agad. Cha robh na h-eathraichean a toirt leotha
uidhir a sgadan. Ach bha na seventies
math cuideachd.
JMK: Fifties,
sixties, seventies bha an t-àite dìreach...
JMD: Ach
thòisich e a’ dol air ais as dèidh sin?
KMK: Thòisich
e dol air ais sna late seventies, eighties. Thòisich iad an uair sin air na prawns. Bha na prawns bha iad ann.
JMK: Bha
’d a’ dèanamh math air na prawns cuideachd.
KMK: O
bha. An t-seachdainn a b’fheàrr a bh’
againne air na prawns chuir sinn bobain orra – sin agaibh lìon a bha a’ ruith
air a’ ghrunnd chruaidh – ’s bha sinn fhèin ’s Murchadh shuas a seo anns an aon
àite ag aobair agus bha 399 stones againn...bha sin tails...feadhainn
a bha sibh a’ taileadh. ’S nam biodh e
aig na h-eathraichean a th’ann an-diugh...tha ’d a’ cumail fourteen hundred
stones...tha ’d gan cumail live fhios agad ’s ...tha ’d gan cur
air falbh live...bha fada a bharrachd obair ann na bh’ aca
an-diugh...bha ’d gan cumail ann am basgaidean live ’s gan cur ann an
rud. Chan eil iad a’ faighinn faisg
dhan a sin an-diugh. Ma gheibh iad even
siud an-diugh ...trì cheud de lives san t-seachdain ’s e iasgach mòr a
th’ ann. Nise bhiodh 1500 ann a shin
nam biodh tails agaibh. Thàinig sin air
adhart. Bha a’ phrìs a’ dèanamh odds
uabhasach.
Ach
bha na Faroese a bha siud bha ’d a’ dèanamh airgead math air an sgadan.
JMD: Fhathast?
KMK: O
chan eil iad ga dhèanamh an-diugh idir.
Nuair a bha ’d a’ tighinn a Steòrnabhagh. Seann eathraichean fiodh bha ’d...
JMD: Cuin
a bha sin ann?
KMK: ’70s
a bha siud. Bha’d an-còmhnaidh a’
tighinn a Steòrnabhagh a h-uile bliadhna.
O bhiodh agus na klondykers.
Bhiodh na klondykers an Ulapul ’s an Ùige an Eilein Sgitheanaich
thall. Bha an uair sin fear Kenny
Stewart ’s ann aige a bha an restaurant
ud air a’ chidhe ann an Ùige an uair ud...an taigh mòr a bha thall ’s ann leis
a bha e...thòisich e a’ ceannach ann an Ùige.
Bha e math cuideachd an uair sin Ùige...bha na h-eathraichean a’ dol
a-null a sin gu klondykers...
JMD: Dè bha sna klondykers?
KMK: Bha
bàtaichean steel a bha a’ tighinn a-nall às na Faroes agus na
h-àiteachan sin a’ ceannach. Iceland
’s bhiodh iad ga cheannach ’s ga chur sìos dhan toll ’s a’ freeseadh an
sgadain...bha ’d sin a’ falbh leis. Bha
Crohan [??]...feadhainn às Obar-dheathain air an robh Crohan [??] a’ ceannach
agus bha companaidh no dhà eile ann an Ulapul a bha a’ ceannach ach ’s e...mu
dheireadh ann a shiud ’s e na klondykers a bu mhotha a bha a’ falbh leis
an sgadan. Bha ’d a’ toirt air falbh
tòrr dheth.
Bha
sianar a chriubha anns a h-uile eathar an uair sin. Aig a’ ringnet math ’s aig na h-obraichean eile ’s bha
dhà-dheug...bha dhà-dheug an uair sin ann a sheo dha na h-eathraichean mòra a
bha sin. Tha sin faisg air 70 ag obair
aig an sgadan alone.
Thàinig
mo bhràthair dhachaigh ann a sheo agus thàinig bràthair Alasdair dhachaigh –
Eòghainn – thàinig grunnan dhachaigh an uair sin chun an iasgaich ach saoilidh
mise...chan eil fhios agamsa...faodaidh duine an rud a thogras e a ràdh ach
saoilidh mise nach ann over-fished a tha an t-iasgach idir. ’s dòcha gu bheil to a certain extent. Na clèibh a tha siud gun teagamh agus na prawns...ach
saoilidh mi gur e sea temperature as coireach ris mar a tha an t-iasgach
an seo an-diugh...gu h-àraid an giomach...
JMD: A
bheil e a’ fàs nas blàithe?
KMK: O
fada nas blàithe. Bha mise ag obair ann
am bàta Norwegian a’ tarraing salmon a-staigh dha na factories...a’
chiad bhliadhna a thàinig iad a-nall ann a sheo anns a’ gheamhradh bha e –2
agus –3 anns a’ gheamhradh, an t-uisge...chan eil e a-nise a’ dol fo 6 is
7. Tha sin a dhifference ann ann an
còig bliadhna anns a’ sea temperature.
Agus nuair a bha sinn thall ag obair ann a shiud ann an ceann a tuath Norway
th’ e an-còmhnaidh anns a’ gheamhradh minus...tha e a’ dol ìseal,
ìseal...’s tha an trosg ann cho pailt ’s a bha i riamh ’s an t-iasgach
sin. Nis ann an ceann a deas Norway
far a bheil an temperature nas àirde chan eil an t-iasgach idir
ann. Saoilidh mise gu bheil tòrr aig a
siud ri dhèanamh ris...aig a’ sea temperature. [...]
Am bliadhna tha ’d a’ call an t-uamhas salmon. All over. Bha ’d ga chall an Norway cuideachd agus tha ’d a cumail
a-mach gur e sea temperature a th’ ann.
Ach tha mi làn cinnteach gu bheil e ag affecteadh a’ ghiomaich.
JMD: ’S toil leis àite fuar?
KMK: ’S
toil, ’s toil. Nise, gun teagamh tha e
a’ tighinn air adhart ann an ceann an iar Uibhist am-bliadhna ann a shin
shuas. Tha agus an Gulf Stream
tha siud a’ shifteadh.
JMD: Tha
a h-uile càil a th’ ann. Dh’fhaodadh buaidh a bhith aig na rudan sin.
KMK: Dh’fhaodadh
cycles a bhith ann fhios agad.
JMD: Nuair
a thòisich sibhse an toiseach an ann air an sgadan a bha sibh ag obair?
KMK:
Nuair a thàinig sinne dhachaigh an toiseach cha robh partner idir againn
leis an eathar. Bha am Britannia
’s a’ Vigilant ag obair còmhla ri chèile.
JMD: Dh’fheumadh
sibh dà eathar airson an ringnet?
KMK: O
dh’fheumadh. ’S bha am Majestic
agus an Rìbhinn Donn. Bha
feadhainn eile ann air chùl sin ach siud agad na h-eathraichean mòra. ’S bha an Scalpay Isle agus an Jasper
ag obair còmhla ri chèile. Nuair a
thàinig sinne dhachaigh cha robh mise cinnteach dè ghabhadh àite. Bha sinn a’ meanagal a dhol chun a’
chreachain. Chaidh sinn thuige
cuideachd chun a’ chreachain a bha sin... bha sinn a-staigh an oidhche a bha
seo agus thàinig sgiobair an Scalpay Isle a-nall. Cha robh mise a-staigh...’s e ’m athair a
bha staigh agus thuirt e an deidheamaid a-mach còmhla riutha. Uill, thuirt mise ris “Chan eil mise airson
a dhol a-staigh far a bheil eathraichean còmhla mar-thà idir. Thig sinn a-staigh air aon chondition nach
bi duine a’ complaineadh gu bheil sinn a’ dol còmhla ri chèile.” Chaidh sinn an uair sin a-mach còmhla ris a’
Scalpay Isle agus an Jasper; bha sinn threesome fad an
t-siubhal. Bha gun do sguir an
ringnet. Bha na trì sin ag obair
cuideachd.
JMD: An e an-còmhnaidh sgadan a bha sa
ringnet?
KMK: ’S
e. Gheibheadh sibh rionnach ann
cuideachd ach ’s e am midwater a bha iad ag usaigeadh bu trice airson an
rionnaich.
JMD: A
bheil an rionnach a’ dol sìos nas doimhne?
KMK: Chan
eil, ach tha e nas luaithe. Tha e nas
duilghe a ghlacadh na an sgadan. Chan
eil an sgadan ach a’ falbh na chnapan.
Nise a’ chiad bhliadhna a thòisich an sgadan an seo an dèidh a bhith
gann ann thòisich e shuas ann an Loch a Chàrnain an Uibhist...’s dòcha gun robh
e deas air a sin cuideachd ach siud far an do thòisich sinne. Dh’obraich e a-nuas a h-uile loch. Loch nam Madadh, Bàgh a’ Chàise, Ròghadal ’s
na Bàigh...all the way...’s thàinig e ann a sheo a-staigh deas air Sgalpaigh...Loch
Sìophort agus stad e ann an Loch Eireasort a-mach à Steòrnabhagh. Bha iasgach mòr, mòr a’ dol. Ach ’s e
bliadhnaichean sona a bh’ ann an uair sin.
Bha an t-àite bright.
JMD: Bha,
tha mi creidsinn.
KMK: Tha
cuimhn’ am a dhol a Mhalaig agus ’s ann anns an Joanne a bha sinn an
uair sin agus bha na bodaich a bha seo a-muigh anns an Scalpay Isle a
releiveadh nam balaich òga...dithis aca...agus o fhuair sinn droch oidhche a’
dol tarsainn ann...dìreach gèile. Bha
na h-eathraichean beaga ud. Bha an
sgadan a’ gluasad annta...bha e washed.
Bha e dubh fhios agad. Cha robh
lannan no càil air. Chaidh sinn
a-staigh a Mhalaig co-dhiù ’s bha ’d a’ cruinneachadh na sampalls an-còmhnaidh. Sin an rud a bha sinn a’ cur chun a’
mhargaid airson a reic. O bha ’d
an-còmhnaidh a’ pickeadh rud math airson seo.
[...]
Thuirt fear dha na balaich ris gun do bhàsaich fear dha na buyers ann am
Malaig agus gun robh an tiodhlagadh aige ann ach gum faodamaid tòiseachadh a’
dischargeadh an sgadain...o uill...Bha an sgadan dubh a’ dol air tìr anns na
basgaidean! Thigeadh e a-nall os cionn a’ bhàta ’s e ag ràdh “Greasaibh
oirbh! Ach am faigh sibh air tìr e mus
tig iad air ais!” ’S e castadh a bh’
aca an uair ud...nuair a bha iad a’ diùltadh...nuair a bha iad a’ dèanamh
a-mach nach robh an sgadan cho math ’s a bha an sampall aige. Bha ’d ga
chastadh...a’ leagail na prìse. Bha
eagal air mo mhate gun toireadh iad sìos a’ phrìs. “Cuiribh air tìr cho luath ’s is urrainn dhuibh mus tig iad air
ais!”
JMD: Ha
ha! ’S tha an sgadan a’ dol dubh?
KMK: O
tha. Ma tha e ag obrachadh idir anns an
eathar. Seall an-dràsta an sgadan a
gheibh sibh an-diugh aig [...] ann an Steòrnabhagh. Chan faigh sibh sgath lann air.
Tha ’d ga chumail 24 hours ri taobh a’ bhàta a’ snamh timcheall
ach am falbh an seed air fad às..gun glan e e fhèin a-mach. Sin as coireach nach eil lann air an sgadan
a gheibh sibh an-diugh. Nise bha na
h-eathraichean. Ma bha iad a’ faighinn
obrachadh idir bha e a’ fàs dubh.
JMD:
Cha robh iad airson sin?
KMK: O
bha iad dead an aghaidh sin.
“Air tìr e!”
JMD: Matha
’s e an sgadan a bu mhotha a bha ’d ag iasgach ann a sheo?
KMK: Uill,
’s e. ’S e as a’ gheamhradh
co-dhiù. Ach bha’ d air na prawns as
t-samhradh gun teagamh. Cha robh samhradh math airson an sgadain idir. ’S e an geamhradh an-còmhnaidh airson an
sgadain. Bhiodh iad aig na prawns no
aig na creachain.
JMD: Agus
na giomaich?
KMK: Bha
sinne aon bhliadhna aig na giomaich leis an eathar mhòr. Sinn fhèin agus an Scalpay Isle. Bha aona bhliadhna fhuair sinn trì cheud
cliabh a-nall à Èirinn. Agus chaidh
sinn a-mach. Clèibh chruinn air an
dèanamh le wire-netting. O
Thighearna nuair a thàinig iad bha ’d ag ràdh “Cha dèan seo iasgach giomach gu
sìorraidh”. Chuir sinn a-mach iad
co-dhiù. Bha an Scalpay Isle ag
obair aig na h-Eileanan ’s bha sinne ag obair à Leòdhas a-nuas. O bha iad pailt. Bha iad pailt, pailt. Bha
pond co-dhiù aig an Scalpay Isle thall ann a sheo [...] Fhuair
sinne pond bho MacSween a bha a’ ruith a’ ferry. Bha pond aca air an eathar a-muigh ann a shin ann an
Rathaileam. Chuir sinn air dòigh i agus
thòisich sinn a’ cur ann. Agus bha trì
cheud gu leth dusan againn innte aig Christmas aig àm a reic. ’S e
iasgach mòr mòr ghiomach a bha sin.
A-nise an Scalpay Isle bha sin co-dhiù aice mura robh beagan a
bharrachd aige. Ach ’s e aon bhliadhna
a bha sinn aige agus thòisich sinn air a’ phrawn. Ach bha iad cunnartach aig a’ chladach na lìn mhòra. Bha ’d cho domhain fhios agad. Bha iad duilich an obrachadh aig a’ chladach
fhios agad. Nise reic Muma an t-eathar
agus fhuair e tè bheag. 32 footer. Ach bha iasgach mòr, mòr a’ dol air a’
ghiomach air a’ bhliadhn’ ud.
JMD: Cuin
a bha sin ann?
KMK: Saoilidh
mi gur e ’74 no ’75. [...] ’75. Nise
bha iasgach mòr a’ dol air a’ ghiomach a-sin cuideachd. Am fear ud aig an robh an Scalpay Isle,
Fionnlagh [...] bha esan aig a’ ghiomach bliadhnaichean an dèidh sin.
JMD: Agus
bha sibh a’ bruidhinn air na deiseagan.
KMK: Bha. A-nise seo rud eile. Nuair a dh’fhalbh an t-eathar againne chaidh
mise a-mach as an Agate..an t-eathar a bh’ aig Dòmhnall shìos ann an
Rubh nan Cudaigean ann a sheo agus bha mi innte nuair a bha a phiuthar bochd
thall a seo...chaidh mi mach leatha...agus bhàsaich a phiuthar agus bha e
dreiseag a-staigh. Agus ’s ann air a’
chreachan a bha sinn an uair ud... bha iasgach mòr mòr a’ dol air a sin a-nise
[...] ceithir bliadhna no còig bliadhna.
Bha sinn air an taobh sear dà shèisean ag obair a-mach à Wick ’s Thurso
’s Scrabster. Bha iasgach math
a’ dol a sin cuideachd. Nuair a thàinig mise dhachaigh an uair sin chaidh an Agate
a reic. Thàinig mise dhachaigh an uair
sin agus chaidh mi a-mach còmhla ri balaich Dhòmhnaill Bhig anns a’ Watchful. Bha sinn chun nam prawns...ag obair
le clèibh...A bhliadhna a chaidh mise a-mach innte ’s e 500 cliabh prawns a bha
sinn ag obair. ’S bha sinn ag obair
shuas aig Ròghadal ’s bha sinn a’ faighinn 40 is 50 tubes a day. Sin na plastic tubes a th’ aca
an-diugh Bha a deich gu deugnachadh
dhiubh sin large, bhiodh mu 20 medium agus an còrr smalls. Tha iad ag obair an-diugh...thòisich iad a’
cur an àird nan clèibh an uair sin. Cha
robh sibh a’ buannachd càil air. Bha
sibh a’ faighinn pailt cho math ach bha sibh ag obair a dha uidhir a
chlèibh. Bha sibh ag obair a dhà uidhir
a chlèibh. [...] Tha a-nis 3000 cliabh aca.
Chan eil iad a’ faighinn aon bhogsa large san latha. Chan eil iad a’ faighinn de mhediums...smalls
a’ chuid as motha a tha iad a’ faighinn.
Tha sin ag innse mar a tha iad a’ spiolladh a’ ghrunnd. Sin aon rud a tha overfished definitely
an seo...na prawns. Nam biodh
iad air na clèibh fhàgail aig 500 an t-eathar bha ’d air a bhith pailt cho math
dheth saoilidh mise. [...]
Nise
tha na deiseagan an aon rud. Bha na
balaich a bha anna sheo ag obair an deiseagan an toiseach...cha robh aca ach
ceud cliabh. Sia fichead feadhainn
aca. Tha eathar no dhà ann an-diugh ’s
tha dhà ’s a trì cheudan clèibh aca airson nan deiseagan. Tachraidh an aon rud
dha na deiseagan ’s a thachair dha na prawns.
’S e an t-iasgair fhèin - greed.
Sin dìreach a th’ ann.
JMD: Ag
iarraidh cus.
KMK: Ag
iarraidh cus. Bhiodh iad fada na b’fheàrr an rud a rèiteach a-mach so much
clèibh an t-eathar a bhith aca agus obrachadh mar sin. Mura dèan
iad sin bidh an deiseag mar a tha an còrr tha mi creidsinn.
JMD: Cuin
a thòisich iad air na deiseagan?
KMK: O
tha dreis o thòisich na deiseagan.
Nuair a reic sinne an t-eathar ann an 19... Aona bliadhn’ deug air ais.
Cheannaich mo bhràthair an uair sin eathar beag airson deiseagan agus
thòisich iad an uair sin orra. Bha nise
feadhainn ag obair orra rona sin ach siud nuair a thòisich iad in earnest
orra.
JMD: Ach
rona sin bha ’d gan cath a-mach?
KMK: O
bha. Na seann daoine a bhiodh aig na
giomaich...o bha ’d gan cath a-mach air a’ mhuir. [...]
Bha na bodaich uaireigin ann a sheo bha an grunnd aca air a roinn. Bha an grunnd air a roinn. Bha àite fhèin aig a h-uile h-eathar. Tha mi smaoineachadh gun robh trì
eathraichean a’ dol a-mach dha na h-eileanan..chan eil mi cinnteach an robh
ceithir ann...bha mo sheanair a’ dol ann agus bha a dhà eile dol ann.
JMD: Dè na h-eileanan tha seo?
KMK: Na
Shiants. Na h-Eileanan Mòra. Bha
a’ ghrunnd fhèin aig a h-uile h-eathar ag obair.
JMD: ’S
bha agaibh ri cumail ris na h-àiteachan sin?
KMK: O
Thia nan steapadh sibh a-mach...o bha iad siud a’ cumail ris...A-nis bha
bodaich ann a sheo agus ’s ann an Leòdhas shuas a bha iad ag obair. [...] Bha
’d an uair sin a’ watcheadh gnothaich.
Ach cha robh còir aca riamh leigeil leis na h-outsiders a tha siud a
bhith a’ cur an àird àireamh nan clèibh. Bha còir aca a bhith dìreach air stad
a chur orra...ach bha Western Isles Fishermans Association a bha siud,
cha robh iad a’ dèanamh càil mu dheidhinn.
JMD: ’S
bha feadhainn a’ tighinn a-steach às àiteachan eile?
KMK: O
bha. Tha ’d ann a shin ag obair a-muigh
an iar Hiort ann a shin a’ tighinn a-nuas à Guernsey ’s dà mhìle cliabh
aca ag obair ann all the time. Sìos
chun a’ Bhutt. ’S tha eathar à
Orkney ag obair ann fad na bliadhna.
Bidh iad a’ marbhadh an rud as fheàrr a-muigh. Chan eil e a’ faighinn teansa tighinn chun a’ chladaich ann.
Bha
sinne ag obair aig Ròghadal shuas agus fhuair iad cow-hide. ’S e sgadan saillte a bha sinn ag usaigeadh
all the time airson am biadhadh.
Chunnaic iad seo advertised anns a’ fishing news agus
fhuair iad e airson na prawns.
Craiceann mairt agus bh’ e air a’ rudanachadh...chan eil fhios am dè bha
air a chur air...dh’fheuch sinne aig Ròghadal shuas e...gu sealladh orm...Nam
faigheadh sibh dà thube no trì tubes leis an sgadan gheibheadh sibh a
sia leis a’ chow-hide.
JMD: Bha
’d miannach air!
KMK: Agus
rud eile dheth – bha e a’ mairsinn sia seachdainnean anns na clèibh. Cha robh sibh ga shifteadh ach a h-uile còig
seachdainnean neo sia seachdainnean.
Nise bha sibh a’ biadhadh an sgadain gach dàrna latha...Bha ’d ga ithe
ach bha e daor. Bha e daor, daor a
cheannach. Ach bha e math, math air
iasgach.
JMD: An
robh an t-iasgach anns an teaghlach agaibh fhèin a’ dol air ais ginealaichean?
KMK: Uill, bha m’athair dreiseag aig an iasgach
aig na driofts alright. Ach
a-nise, bha rona sin...An t-eathar a bh’againne a’ Village Maid ’s ann
aig bràthair mo sheanmhair a bha i. Sin
an t-ainm a bh’oirresa. Fhios agad ’s
ann aig Dòmhnall Fionnlaigh a bh’ i.
[...] A-nis bha dà eathar eile taobh mo sheanar....bha am White
Heather aige agus bha an Daffodil aige...bha na dhà sin aige agus
bha eathraichean beaga aca air chùl sin.
O bha an t-iasgach anns na teaghlaichean a-nuas... bha.
JMD: Bha
sibh ag ionnsachadh o bha sibh beag bìodach?
KMK: O
bha daoine anns na h-eathraichean ann a sheo o bha ’d. [...]
Agus
sin rud eile. A’ bhliadhna as dèidh
dhuinne an t-eathar fhaighinn...rona sin cuideachd...bha na h-eathraichean
beaga a-mach far a bheil a’ ferry ’s am factaoraidh ann a shin...suas
all the way gu Sgeotasaidh...bha ’n adag ann thick and heavy. Cho tiugh ri tiugh, Bhiodh iad ga
faighinn le duirgh, bhiodh iad a’ dol a-mach leis na lìn bheaga...’s
..truisg...codlings bheaga ’s a h-uile seòrsa. Sin an t-iasgach a bha seo an uair sin. [...]
Chaidh
sinne chun an Tairbeart an oidhche bha seo ’s bha sinn dol a chur shuas aig a’
chidheAch chuir sinn co-dhiù...bha sinn a’ towadh an lìon airson fichead
mionaid sìos gu Sgeotasaigh, that’s all.
Bha 20 boxes de dover sole ’s lemon sole innte, bha
fichead bogsa adag innte ’s bha fifteen stone de phrawns innte. Ann an Loch an Tairbeart. Bha sin ann an 1973 no ’74. Ach dh’fhalbh sin...dh’fhalbh sin. Dh’fhalbh e. [...]
Aig
Ròghadal bha sinn ag obair aig Ròghadal leis an trawl. Bha sinn a’ faighinn ceud bogsa is sia
fichead bogsa trosg as t-earrach... March, April. ’S cha robh bàtaichean ag iasgach aig
Ròghadal ann a shin matha. ’S dòcha gun
robh iad ga iasgach aig tìr mòr ach bha siud aig Ròghadal. Bha e a’ tighinn ann aig an aon àm a h-uile bliadhna...an
trosg a bha sin.
JMD: Agus
ciamar a bha a’ bhliadhna ag obair matha, can o thoiseach na bliadhna suas gu
deireadh na bliadhna? An robh sibh ag
iasgach airson rudan eadar-dhealaichte?
KMK: O
bha. ’S ann an-dràsta timcheall air September
tha mi a’ smaoineachadh...October, November, December...December ’s January
’s February...sin na mìosan a b’fheàrr a bh’ aig an sgadan...nuair a bha i
a’ fàs dorcha luath. Bha an sgadan an
uair sin. Nise as t-samhradh ’s e either
na prawns no na creachain.
Bha feadhainn aig na prawns agus feadhainn aig na creachain. Bha sin bho sguireadh sibh ann am March,
April ’s bhiodh iad an uair sin gan toirt air tìr airson am peantadh. Bhiodh iad ullamh gam peantadh a h-uile
bliadhna mu Mhay ’s bha ’d an uair sin a’ dol chun a’ phrawn gun tigeadh àm an
sgadain a-rithist sa gheamhradh.
JMD: ’S
bhiodh sibh gam peantadh uair sa bhliadhna?
KMK: O
bha. A h-uile biadhna bha ’d gam
peantadh. Bha ’d gan cur air tìr an seo
fhèin...Bha an criubha air fad timcheall orra gam peantadh. O bha ’d air an cumail math...O ’s e
eathraichean matha a bh’ annta. Chaidh
1,2,3,4...5. Chaidh còig dha na
h-eathraichean an seo a thogail ann an Giorbhan tha mi smaoineachadh.
Chaidh
còig a seo a thogail ann an Giorbhan tha mi smaoineachadh.
JMD: Cò
às an tàinig an t-eathar a bh’ agaibh fhèin?
KMK: Giorbhan.
JMD: An
d’fhuair sibh ùr i?
KMK: Fhuair. Brand new from the stock.
JMD: Dè
cho mòr ’s a bha i?
KMK: Trì
fichead troigh.
JMD: Tha
sin mòr. Sin a’ Village Maid?
KMK: Aidh. Bha ’d an uair sin...’s e £38,000 a bha na
h-eathraichean ud an uair sin. Nam
biodh sibh dol gan togail an-diugh bhiodh iad millean not. Faisg air millean not.
JMD: An
e sin a’ chiad eathar a bh’agaibh dhuibh fhèin?
KMK: ’S
e.
JMD: Cà
robh sibh ga reic matha, an t-iasg?
KMK: Steòrnabhagh.
JMD: Steòrnabhagh
an-còmhnaidh?
KMK: Uill
nuair a bha an sgadan a’ dol bhiomaid a’ dol a Mhalaig ’s Ulapul ’s Ùige. Nam biodh sibh ag obair aig deas air an
trawl cuideachd bhiodh sibh a’ reic ann am Malaig. Nise cha robh factaraidh Bharraigh air tòiseachadh an uair ud
idir nuair a bha sinne ag obair. [...]
’S e sin iasgach eile a bh’ ann a sheo dreis ach cha robh e fada ann, am pout. pout...Norwegian pout. O bha e terrible.
JMK: O
an sabh!
KMK: O
bha e terrible. Sand eels
cuideachd. Tha iad a’ cumail a-mach
nach robh e mat a bhith ag iasgach nan sand eels nas motha.
JMD: A
food chain ’s a h-uile càil. [...]
JMK:
’S e làithean matha a bha sin.
KMK: Chan
eil fhios ’am dè chanadh na cailleachan mun t-salmon nam biodh iad beò!
JMD: Chan
eil fhios ’am! Nuair a bha sibh ag
iasgach an uair ud, co mheud criubha a bha sa Village Maid?
KMK: Sia. Sianar a chriubha.
JMD: Sianar.
KMK: Sianar
a chriubha. Bhiodh sianar an-còmhnaidh
ann all the year round. Nam
biodh sianar ann bhiodh iad a’ cumail an t-sianar aig na prawns cuideachd. Chan eil an-diugh sna h-eathraichean ach
dithis. Chan eil an obair an-diugh
ann. ’S e an taileadh a bha siud. ’S e taileadh nam prawns a bu mhiosa
dhut. Bha job air an taileadh a
bha siud.
JMD: Ciamar
a bha sibh a’ roinn an airgid?
KMK: Bha
percentage a’ dol chun an eathair.
Bha an toiseach fuel agus am biadh agus na h-expenses air
a chumail às. Saoilidh gur e 35% a bha
a’ dol chun an eathair agus an còrr ...Bha iad a’ dèanamh cosnadh math. Tha cuimhn’ ’am ann a sheo aon oidhche
chaidh aona bhalach a-mach an àite mo bhràthair. Bha sin ag obair air an
sgadan....[...] Chaidh am balach sin a-mach aon oidhche agus fhuair e £720 airson
an aon oidhche. Fhuair e £720. Bha na trì againn làn. Sin mar a bha. Nam faigheadh sibh làn nan eathraichean...
JMD: Bha
trì eathraichean ag obair còmhla?
KMK: Bha.
JMD: ’S
bha a h-uile duine a’ faighinn sin?
KMK: Bha. Nam faigheadh aon duine e gheibheadh an còrr
e.
JMD: ’S
e airgead mòr a bha sin.
KMK: ’S
e san lath’ ud.
JMD: Fiù’s
an-diugh fhèin tha e glè mhath sin fhaighinn ann an latha!
JMK: Of
course a ghaoil, tha.
KMK: Nan
amaiseadh sibh an-dràsta a dhol a Steòrnabhagh agus prìs mhath fhaighinn
air...’s e crann air an robh iad ga reic...fhios agad...ceithir basgaidean.
JMD: Feumaidh
sibh innse dhomh mun a seo a-nis...mar a bha iad ga thomhais.
KMK: ’S
e ceithir basgaidean, crann.
JMD: ’S
dè cho mòr ’s a bhiodh a’ bhasgaid?
KMK: Cha
robh ach...
JMK: Basgaidean
mònadh.
KMK: ’S
e basgaidean cane a bh’annta.
JMK: Thèid
mise a dh’iarraidh basgaid dhut.
KMK: Sin
a size a bh’ annta an car àirde.
Bha ceithir aca sin a’ dol dhan chrann sgadain.
JMD: Ceithir
dhiubh sin – sin crann?
KMK: Nam
biodh 100 crann agaibh bhiodh 400 basgaid agaibh. Nam biodh 200 crann agaibh bhiodh 800 basgaid agaibh....[...]
Nise uaireannan ’s dòcha gum faigheadh sibh £20 an crann can, air an sgadan
agus nam biodh 200 crann agaibh sin £4000 airson an aon eathar airson an aon
eathar ...airson an aon seot. Nise bha
6 crainn a’ dol chun an tunna...more or less average. 6 crans to the tonne.
JMD: Bhiodh
an deagh chuid sgadain ann am basgaid matha?
KMK: Bha
e a’ dependeadh. Tha an sgadan varying
ann an sizes.
JMD: Tha.
KMK: Bha
lochan ann agus bha sibh a’ faighinn sgadan na b’fheàrr ann na gheibheadh sibh
ann an lochan eile. ’S dòcha aig àm
àraid dhan bhliadhna. Sgadan an
t-samhraidh an-dràsta bha e mòr, mòr. ....
Sin rud eile a bha iad a’ dèanamh as
t-samhradh bhiodh iad a’ bogsadh an sgadain.
Bhiodh bogsaichean aca oir cha robh e a’ glèidheadh ’s bhiodh iad ga
bhogsadh.
JMD: Le
deigh?
KMK: Cha
robh iad a’ cur deigh idir air ach dìreach ga bhogsadh agus o bha na bàtaichean
mòra tha mi creidsinn ach na h-eathraichean beaga cha robh rùm agaibh ann...bha
e a’ cumail na b’fheàrr. Bha feadhainn
aca ...bheireadh e leis barrachd air basgaid, am bogsa. O bha job air a’ bhogsadh a bha sin
nuair a bha sibh ag obair anns na tuill aca...bha sibh a’ bogsadh ceithir
fichead crann.
KMK: Bràthair
John Norman MacSween bha e na mhinistear sna Gorbals ann an
Glaschu ...o dè a’ ghràin a bh’ agamsa nuair a bha e a’ tighinn dhachaigh. A h-uile feasgar bhiodh e a-nuas ’s a’ dol
a-mach a dh’iasgach. Cha tigeadh e
dhachaigh gu siorraidh ged a bhiodh e muigh gu...
Bhithinnsa a’ toirt dha hand dha thoirt a-nuas ach bhithinn ga
fhàgail ann a shiud air a’ chladach.
Bhiodh e a’ slaodadh suas dhachaigh ann a shiud agus a’ gearradh an èisg
’s ga shailleadh...bhiodh na bogsaichean aige a’ falbh a-mach gu na cailleachan
sna Gorbals leis ’s ga thoirt dhaibh.
Bha cuideachd iasgach nan lìn mhòra a’ dol ann a sheo cuideachd...’s e
iasgach nan lìn mhòra a chanadh iad riutha...[...] ’s dòcha gum biodh iad a’ falbh a-mach as t-earrach ann a seo ’s
gan cur a-muigh air na bancannan...am banca deas a-muigh an seo...bh’ e math,
math air iasgach...rubha eile agus a-mach à beul Greòsabhagh agus a-mach a’
Ghil a Tuath...bhiodh iad a’ faighinn trosg ’s easgannan ’s langa...o bha iad a
faighinn iasgach mòr leotha...bha sin a’ dol cuideachd aig na h-eathraichean a
bha’ann sna early fifties agus late forties...bhiodh iad gam biadhach le
sgadan...dàrna leth an sgadain a’ dol air an dubhan agus bhiodh iad gam fàgail
a-muigh fad na h-oidhche...’s a’ dol thuca sa mhadainn...o tha cuimhn’ agamsa
bha m’athair a-muigh anns a’ Mharia...eathar a bh’aig MacLeod nuair
a bha iad a’ dol chun an Tairbeart...ferry a bh’innte... bha iad ag obair air
an Tairbeart aon gheamhradh leatha...bha’d ag obair air na lìn mhòr a’
bhliadhn’ ud...o bha an t-iasg pailt...bha an trosg beautiful...bha iad
ga sgoltadh agus bha an t-iasg cho geal ris a’ phàipear...driubhas bha ’d ga
ithe agus ceann gropaig...o
JMK: O
’s e bha math.
KMK: O
bha an t-iasg ud fresh...bha iasg an dubhain fresh co-dhiù. Bha iad ag obair air a sin bliadhnaichean.
JMD: Ciamar
a-nis a bha an latha a’ dol seachd dhuibh air bòrd? Cuin a bha sibh a’ tòiseachadh anns a’ mhadainn agus dè an
routine a bh’ agaibh?
KMK: Aig
an sgadan bha sibh a’ dol fad na h-oidhche...
JMD: An
ann air an oidhche a bu mhotha a bha sibh?
KMK: ’S
ann. Bhithinnsa a’ dol dhan
taigh-chuibhle nuair a dh’fhalbhainn às a seo ’s bhithinn ann uaireannan gu
seachd uaireann sa mhadainn. Straight
through the night mura deidheadh tu sìos a ghabhail na teatha...cupa teatha...O
bha uaireannan fada ann...
JMK: Cha
bhiodh sibh a’ falbh gu sia uaireann as t-oidhche fhios agad?
JMD: O
seadh.
KMK: Dìreach
nuair a bha an oidhche a’ tighinn...ach nuair a bha sibh a’ falbh gu àite a bha
pìos às. Ach bha siud fad na
h-oidhche...ach leis a phrawn bha sibh uaireannan a’ dol dhan leabaidh ’s bha
sibh an àird air ais aig half past three...
...ach bhithinnsa a’ dol dhan leabaidh cho luath ’s a tharraingeamaid an
lìon air an oidhche..bhiodh na balaich ag obair...bhithinnsa a’ dol air watch
nam ònrachd ’s bhiodh na balaich a’ dol gu h-ìseal...sin mar a bha.
JMD: ’S
bha leapannan air bòrd?
KMK: O
bha accommodation snog againn.
Bha sia leapannan ’s cooker ’s toilet ’s a h-uile
càil. Bha accommodation math
annta...ach a-nise na feadhainn mu dheireadh a chaidh a dhèanamh ann a sheo ’s
ann aft a bha an accommodation annta...shìos anns an deireadh
aca... Bha iad sin fada na bu chomhfhurtaile...bha an accommodation mì-chomhfhurtail
anns a toiseach aca...bha e fada na bu chomhfhurtaile anns an deireadh aca...
JMD: ’S
dh’fheumadh cuideigin a bhith air watch an-còmhnaidh?
KMK: O
bha cuideigin air watch an-còmhnaidh.
Bha e fada a’ watch a bha siud air a’ phrawn anns na
madainnean. Bhiodh iad a’ tòbhadh ’son
ceithir uaireannan a thìde. Bha sibh na
ur h-ònrachd shuas. [...]
JMD: Agus
am biodh sibh a’ cadal tron latha matha?
KMK: O
bha, nam biodh tu air a Ringnet tron oidhche bha thu a’ dol innte dreiseagan
tron latha, bhiodh. [...]
JMD: Dè
cho fada a-muigh ’s a bhiodh sibh a’ dol?
KMK: O chan
robh sinne ag obair air a’ phrawn ach a-mach aig...bhiomaid ag obair thall aig
an Stòr ann a shiud...sin a b’fhaide a bhiodh sinne a’ dol... agus suas aig na Hillies
aig Ceann Bharraigh...bha sin an deagh splaoid às...Bha e mu ochd uaireann a
thìde no naoi uaireann a thìde às a seo...
JMD: ’S
am biodh sibh a’ dol a-mach chun an Eilein Sgìtheanaich cuideachd?
KMK: Bha
iad ag obair a-null a sin cuideachd.
JMD: Dè
cho fada deas ’s a bhiodh sibh a’ dol?
KMK: Ceann
Bharraigh agus ag obair a-null gu Tiriodh.
BHa sinn ag obair air a’ chreachan aig Banca Cholla...Coll Bank. Bha sinn shìos ag obair air a’ chreachan
a-mach às an Òban... sìos chun a’ Sound of Jura ann a shin...
JMD: Am
biodh sibh a’ dol a-mach gu ruige Hiort uair sam bith?
KMK: Cha
robh sinn a’ dol a-mach dhan a sin idir.
’S e glè bheag de dh’iasgach a bha sinn a’ dèanamh air an taobh sin.
[...]
DISK ENDS


c: text/html

text:
A' cuimhneachadh air an Iolaire
Tha an obair gus 100 bliadhna a chomharrachadh bhon a thachair tubaist an Iolaire air gluasad air adhart.
Tha iarrtas cead-dealbhachaidh air a dhol a-steach agus tha an obair gus an làrach a leasachadh do charbadan agus slighe coiseachd a chàradh deiseil airson a dhol a-mach gu tairgse.
Thuirt Fear-gairm Chomhairle nan Eilean Siar, Tormod Dòmhnallach, gu bheil buidheann-stiùiridh na pròiseict air aonta fhaighinn leis an fheadhainn aig a bheil an talamh agus gu bheil iad soilleir air mar a thèid iad air adhart leis an sin agus gum bi barrachd chòmhraidhean ann mu dheidhinn anns na seachdainnean a leanas.
''Se seo fear dha na rudan a th' air a bhith cho dòrainneach ann an eachdraidh nan eilean, a bharrachd air iomadach rud eile, agus bha sinn a' faicinn daoine an dèidh dhaibh a bhith ceithir bliadhna an sàs sa Chogadh Mhòr agus iad a' tighinn air ais 's iad a' smaointinn gun robh iad slàn sàbhailte agus a' call am beatha air na cladaichean againn fhìn.''
''Tha mi a' smoineachadh gun tug seo buille mhòr air a' choimhearsnachd air fad - chan e a-mhàin an fheadhainn a bhuineadh dha daoine a chaidh a chall, ach a' choimhearsnachd air fad agus tha mi smaoineachadh gu bheil e iomchaidh dha-rìribh gur e seo an tachartas mu dheireadh dha na tachartasan cuimhneachaidh airson a' Chiad Chogaidh.''
Tha obair a' dol cuideachd leis na comainn eachdraidh agus sgoiltean air feadh nan eilean a bhios mar phàirt dhan tachartas.
Tha dùil gum bi a' bhuidheann a tha a' stiùireadh na h-obrach a' coinneachadh gach cola-deug bho mheadhan na Sultaine.
Bhuail an Iolaire ann am Biastan Thuilm faisg air Steòrnabhagh madainn Là na Bliadhn' Ùire 1919 agus i a' tilleadh le seòladairean bhon Chogadh Mhòr.
Chaill 205 den na bh' air bòrd am beatha.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dà sheann taigh-staile gam fosgladh as ùr
Thèid dà sheann thaigh-staile fhosgladh a-rithist ann an Cataibh agus an Ìle.
Cosgaidh a' chompanaidh mhòr Diageo £35m ag ullachadh seann taighean-staile Brùra an Cataibh agus Phort Illein an Ìle .
Leis nach eil uisge-beatha co-mheasgaichte a' reic cho math 's a bha e, tha companaidhean a' sìor thionndadh gu barrachd de Mhac na Braiche a dhèanamh.
Tha a' chompanaidh Diageo a' dèanamh dà thrìan de dh'uisge-beatha na h-Alba agus tha iad air a bhith a' leudachadh thaighean-staile agus a' togail feadhainn ùra.
Baraillean
Dhùin Brùra agus Port Illein bho chionn 34 bliadhna.
Tha botail às na baraillean mu dheireadh a rinneadh annta gan reic am-bliadhna 'son còrr is £2,000 an urra.
Tha Diageo airson uisge-beatha ùr a dhèanamh a tha cho coltach ris an t-seann uisge-beatha a rinneadh anns an dà thaigh-staile 's a ghabhas dèanamh.
Tha dùil aca tòiseachadh ga dhèanamh an ceann trì bliadhna.
Ach bheir e bliadhnaichean mòra mus bi fios aca air dè cho faisg 's a thèid iad air an t-seann stuth.


text:
Providence, Rhode Island
Tha Providence na phrìomh-bhaile ann an Rhode Island. Tha an togalach-staide ann. 'S e Providence Mall am bùth as motha anns a' bhaile. Tha 182,911 duine ann, agus chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1636 le Roger Williams, duine à Plymouth Colony.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1636.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- David Hedison: (1927). actair.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Baile Guatemala, Guatamala
- Phnom Penh, Cambuidea
- Riga, An Laitbhe
- Santo Domingo, Poblachd Dhoiminicia
- Firenze, An Eadailt


text:
An Ruis an dùil cìse cryptocurrency gnothaichean san àm ri teachd.
Tha na Stàite Duma agus Ministrealachd an Ionmhais a tha ag ullachadh gus a thoirt a-steach an reachdas a rèir a 'foillseachadh Kommersant.
Mèinneirean Thèid beachdachadh air luchd-tionnsgain, agus bidh iad a bhith a 'cumail chlàran, agus a phàigheas cìsean / cìsean. Cryptocurrency Gnìomhan fhèin cha tèid cìs air mur an tar- “a 'toirt fa leth buannachdan ionmhasail.”
Lawmakers an dùil a chur an ìre cìs air cryptocurrencies gu 13%.
ach, a rèir eòlaichean cha tèid a chur an gnìomh sa bhad. Mar eisimpleir, cìsean Chan eil fios fhathast ciamar a bhios e a 'comharrachadh mèinnearan agus an tasgaidh de cryptocurrency.
“Tha FTS dìreach nach eil eòlas sam bith anns an sgìre seo, no a 'tuigsinn mar cryptocurrency iomlaidean obrachadh. A bharrachd air, staid riaghladh a 'ruith an aghaidh prionnsabalan dìomhaireachd agus neo-eisimeileachd a thaobh obrachadh eileagtronaigeach currency,” a rèir litir o Mhinistrealachd an Ionmhais a 'dèiligeadh ri cryptocurrency ceann-là Dàmhair 13, 2017.
Sgrìobh: Richard Abermann
dreuchdan co-cheangailte ris:
chrioptachadh theachdaireachdan ...
Beijing stèidhichte Bitmai ...
South Korea's Financ...


text:
Nuair a dh’òrdaich mi tagsaidh dhan stèisean Diluain, bha mi an dùil gur e dìreach fear àbhaisteach a bhiodh ann ach a rèir coltais, chuir iad thugam mi an tagsaidh a-mach às an fhilm Fhrangach Taxi.
Bha an dràibhear a’ dol aig peilear a bheatha agus cha tug an turas bhon taigh dhan stèisean ach còig mionaidean – mar as trice bheir e co-dhiù 10 – agus cha mhòr nach do bhuail sinn ann an càr air Drochaid Sheorais V. Mar sin, bha mi gu math toilichte Stèisean a’ Mheadhain a ruighinn is mi fhathast beò.
Às dèidh dhomh cofaidh a cheannach, rinn mi air an trèana agam, an 06:30 gu Lunnainn Euston. Bha deise air cha mhòr a h-uile duine eile air an trèana ach cha robh ormsa idir agus smaoinich mi air an t-seann fhacal Beurla “success means not having to wear a suit”. Tha mi ag aontachadh ri sin gu mòr!
Goirid mus do dh’fhalbh an trèana, chuala mi cuideigin ag ràdh san ath charaiste: “I don’t know what all this fuss is about Cilla Black – I’ve never met anybody who liked her”. Cilla bhochd!
An uair sin thòisich an trèana agus bha e cho fluich is gun robh e doirbh dad fhaicinn a-mach às an uinneig. Chan e deagh chomharra a bha sin airson an còrr den latha – gu h-àraid a chionn ’s gun robh mi an dùil 13 mìle a choiseachd air an fheasgar.
Dh’fhàs an t-sìde na b’fheàrr air an t-slighe gu deas, ge-ta, agus bha e blàth grianach ann an Carlisle “Cathair-bhaile nan Loch”, mar a th’ aca air a-nis. Bha e cho teth is gun robh agam ri suntan lotion (grian-dhìon?) a cheannach. Bha mi air briogais, lèine-t agus brogan spare a chur dhan bhaga agam air eagal’s gum biodh droch uisge ann ach cha robh mi idir an dùil ri grian!
Carlisle – Cathair nan Lochan
Fhuair mi an dàrna cofaidh den latha ann an Carlisle agus fhad’s a bha mi ga òl, thug fear dhomh copaidh den Telegraph. “Want a paper mate? They’re giving these away free at WH Smith and I don’t want it”. Taing arsa mise agus leugh mi beagan dheth. Wow! Abair “how the other half live”. Thug mi sùil troimhe agus tha e doirbh dhomh creidsinn gu bheil daoine ann a tha ag aontachadh ri beachdan muinntir an Telegraph agus gu bheil duine sam bith actually ga leughadh!
Ghlac mi an trèana dhan Chaisteal Nuadh an uair sin agus bha blas Geordie cho laidir air stiùirche na trèana is nach do thuig mi mòran dheth nuair a leugh e a-mach ainmean nan stèiseanan!
Agus leis a sin, air adhart gu Haydon Bridge. Bha mi a’ lorg a’ bhus gu Alston ach cha b’ urrainn dhomh stad nam busaichean a lorg air a’ mhapa. Bha e cudromach gum faighinn am bus oir chan eil ach aon ann gach latha, Chaidh mi gu Ionad Fiosrachaidh an Luchd-turais is thuirt iad nach robh stad bus ann idir airson na seirbheis a bha sin agus gum feumainn seasamh taobh a-muigh nan taighean beaga.
Seo Haydon Bridge ach càite bheil stad nam busaichean?
Mar a thachair e, chunnaic fear as an sgìre mi agus mi a’ coiseachd mun cuairt le coltas caillte orm. “Eil thu a’ lorg bus Alston”, thuirt e le blas sgoinneil Geordie. “Chan eil stad bus ann idir – dìreach seas an sin ri taobh nan taighean beaga”. “Dè na taighean beaga” arsa mise “Chan eil mi gam faicinn”. “Tha an soidhne air cul nam preasan sin, chan fhaic thu e! Fan an sin gus an tig am bus”
Is math gun do choinnich mi ris!
‘S e baile inntinneach a bh’ ann an Haydon Bridge. Mhothaich mi gun robh bratach Northumbria anns a h-uile àite, mar a tha cumanta anns an sgìre, agus gun robh talla ann air an robh the Oddfellows Hall. Ainm cool!
Bratach Northumberland
An uair sin, ghlac mi am bus agus bha e gu math làn. Gu h-annasach, bha tè na suidhne faisg air an dràibhear a bha na mac-samhail de Helen Mirren!
Na caill am bus seo – chan eil ach aon ann gach latha!
Mar a thuirt mi sa bhloga mu dheireadh, chaidh an rathad-iarainn gu Alston a dhùnadh ann an 1976 nuair a chaidh na rathaidean dhan bhaile a leasachadh. Cha robh coltas ro leasaichte air an rathad, ge-ta. Bha e coltach ri rudeigin a-mach a James Bond – rathad beanntach, cas, cumhang le tòrr mòr lùban S agus an àite a bhith ann an Aston Martin, ‘s ann a bha sinn ga dhèanamh ann am bus! Cha mhòr nach robh cur na mara orm!
Ri leantainn..
Alasdair


text:
-
- Follow Trèanaichean, tramaichean is tràilidhean on WordPress.com
Dealbhan Flickr
Author Archives: alasdairmaccaluim
Your Wee Happy Train! #gàidhlig #gaelic
Eil cuimhne aig air na “Wee Happy Buses” ann an Glaschu bho chionn 30 bliadhna no mar sin? Uill, a rèir coltais, tha “trèanaichean beaga sona” gu bhith againn ann an ùine nach bi fada cuideachd. Tha ScotRail gu bhith a’ … Cum ort a leughadh
Air a phostadh ann an busaichean, rathaidean-iarainn, Uncategorized Air a thagadh Clas 365, Dealanachadh, electrification, Happy train, trèanaichean dealanach, Wee Happy Bus 2 beachd(an)
Càite a bheil Cymdeithas yr Iaith Gymraeg nuair a tha feum agad orra? #gàidhlig #gaelic
Càite a bheil Cymdeithas yr Iaith Gymraeg nuair a tha feum agad orra? Sin na bha mi a’ smaoineachadh bho chionn goirid is a mi a’ feuchainn ri tiocaidean ScotRail a cheannach airson turas a bha a’ gabhail a-steach còrr … Cum ort a leughadh
Air a phostadh ann an Uncategorized Air a thagadh comhdhail cheangailte, ScotRail, tiocaidean Sgrìobh beachd
Turas gu Lìte air an trèana #gaidhlig #gaelic
Tha mi air a bhith air a h-uile rathad-iarainn ann an Alba a bhios a’ giùlan luchd-siubhail. Tha beagan rathaidean-iarainn ann a tha airson bathair a-mhàin, ge-tà agus chan ann tric a bhios cothrom aig daoine mar mì fhèin siubhal … Cum ort a leughadh
Air a phostadh ann an rathaidean-iarainn, Rathaidean-iarainn neo-àbhaisteach, treanaichean, Uncategorized Air a thagadh Comann Glèidhteachais Rèile na h-Alba, railtours, Scottish Railway Preservation Society, SRPS, turas rèile, Tursan rèile Sgrìobh beachd
Am baile as Cuimriche ann an Sasainn #gaidhlig #gaelic
Chaidh mi dhan Chuimrigh le m’ obair bho chionn goirid agus chaidh mi air an trèana air loidhne crìochan na Cuimrigh (‘Welsh Marches’) bho Chryw (Crewe) gu Caerdydd taobh yr Amwythig. A’ glacadh clas 175 ‘Cymru-star’ ann an Cryw a’ … Cum ort a leughadh
Air a phostadh ann an A' Chuimrigh, Sasainn, Uncategorized Sgrìobh beachd
Cambrian Noir – turas dhan Chuimrigh 2 – #gàidhlig #gaeilge
An turas mu dheireadh a bha mi sa Chuimrigh air ais san t-Samhain, chaidh mi ann air Loidhne a’ Chambrian eadar yr Amwythig (Shrewsbury) agus Aberystwyth airson a dhol gu cùrsa Cànanan Ceilteach sa Chuimrigh faisg air Bala. ‘S e … Cum ort a leughadh
Air a phostadh ann an A' Chuimrigh, caol-ghèidse, Gàidhlig, rathaidean-iarainn, rathaidean-iarainn dùinte, Rathaidean-iarainn glèidhte, Uncategorized Sgrìobh beachd


text:
- TIOTAL
- Scouts a' Fàgail Stèisean Inbhir Nis a' dol gu Fèill Bhlàir Athall, 1984
- EXTERNAL ID
- JTHOMSON_N_BOX3_4759
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- An t-Iuchar 1984
- LINN
- 1980an
- CRUTHADAIR
- Jimmy Thomson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 18793
- KEYWORDS
- Scouts nam Balach
feachdan ghillean
Chaidh an dealbh seo a shònrachadh bho chionn ghoirid ann an sreath 'Picture Detective' aig 'AmBaile', còmhla ris a' phàipear-naidheachd, Courier Inbhir Nis. Chithear ann buidheann Scouts o Inbhir Nis is Shiorrachd Rois a' fagail Stèisean Inbhir Nis a dhol dhan 'Scout International Patrol Jamborette' a chaidh a chumail ann am Blàr Athall san Iuchar 1984.
Air aithneachadh chun an seo:
Sreath sa chùl (clì gu deas): Gòrdan Stirling; Seumas Escott; ?; ?; Scott Gilleasbaig; Iain Anndrasdan; ?; ?; ?; Màrtainn Mac a' Ghobhainn; ?.
Chaidh Jamborette nam Patrol Eadar-nàiseanta aig na Scouts a thòiseachadh ann an 1946 le taic Dhiùc Athall a bh' ann an uair sin, agus tha e ga chumail a h-uile dàrna bliadhna. B' e smuain Sheoc Stiùbhairt a bha san Jamborette. Aig an àm b'e Coimiseanair Eadar-nàiseanta aig Prìomh Oifis na h-Alba den bhuidheann Comunn Scouts nam Balach, mar a bh' air an uair sin.
Tha an tachartas a' toirt còmhla àireamhan co-ionnan de Scouts o Alba agus bho thall thairis airson deich làithean de ghnìomhachd fo chanabhas ann am beanntan siorrachd Pheairt. Tha an tachartas fhathast mòr aig na Scouts, le deagh cho-fharpais eadar nam balach a tha ag iarraidh an taghadh a dhol ann a' riochdachadh diofar sgìre nan Scouts air feadh na h-Alba.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Litir gu Alasdair Grannd bho Scott Skinner, 27 Dàmhair 1905, duilleag 1
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_GRANT_979_65_SKINNER_049_001
- DEIT
- 1905
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis (stuth làmh-sgrìobhte)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 7235
- KEYWORDS
- fìdhlearan
fìdhlean
slatan-iasgaich
luchd-ciùil
sgrìobhaichean
fìdhlean
srathan-spè
Bhuineadh Alasdair Grannd (1856 - 1942) do Bhattangorm, Drochaid Chàrr, agus b' ann bho ainm a' bhaile a thàinig am far-ainm aige - "Battan". Na bhalach bha e an lùib an dà rud bu mhotha anns am biodh ùidh aige fad a bheatha - fìdhlearachd agus iasgach. Dh'fhàs e air leth math air an dà chuid; na iasgair-slait dh'innlich e a shlat shònraichte fhèin air an robh 'Grant Vibration Rod', agus na fhìdhlear bha e os cionn Comann Srath-spè agus Ruidhle na Gàidhealtachd cha mhòr fad fichead bliadhna agus bha e na eòlaiche air mar a dhèanar fidheall. Dh'innlich e cuideachd fidheall shònraichte air cruth clàir air an robh "Rondello". Tha eisimpleir de shlat-iasgaich, fidheall agus Rondello a' Ghranndaich ri fhaicinn ann an Taigh-tasgaidh is Gailearaidh Inbhir Nis (IMAG).
Bha an Granndach na dheagh charaid aig Seumas Scott Skinner (1843-1927) a bha cuideachd na fhear-ciùil 's na sgrìobhaiche. Bha àite mòr aig Skinner ann an leasachadh ceòl traidiseanta na h-Alba agus chanadh ris gu tric 'Rìgh an Sratha-spè'. Chaidh an litir seo leis an deit 27 Dàmhair 1905 a chur chun a' Ghranndaich le Skinner bho dhachaigh aig Taigh-còmhnaidh Beag Broomwell, Monikie, faisg air Dùn Deagh. Tha Skinner a' bruidhinn air deitichean a bhios e a' cluich a dh'aithghearr agus ag ainmeachadh nach eil a bhean gu math. Tha e cuideachd a' toirt iomradh air an fhidhill Stroh aige (ainmichte air Johannes Stroh (1899) an Gearmailteach a dhealbhaich i, tha an fhidheall seo a' meudachadh a fuaim tro ath-fhuaimnear agus cùirn mheatailt seach am bogsa-fuaim fiodha air fidheall àbhaisteach)


text: Bha mi a' cnuasachd ann an dràthair an-diugh 's fhuair mi leabhar an 'discharge' a fhuair mo sheanair, Eairdsidh Mac IllFhialain, no Eairdsidh Mòr Hougheagearraidh, mar a b' fheàrr a b' aithnichear e, an Grapa Mòr mar a b'aithne dhòmhs' e. Bha e san Arm eadar 1941 's 1947. Rugadh Eairdsidh ann an 1903, mar sin bha e na bu shine na a' mhòrchuid san Arm aig an àm. Co-dhiù fhuair e deagh theisteanas : 'a diligent and conscientious worker who has carried out his duties most satisfactorily.......Highly recommended for civil employment'. Bha e ann an seirbhis slàinte an Airm. Cha robh mi buileach cinnteach carson, ach cleas gu leòr eile à Uibhist, chuir e seachad ùine ag obair ann an ospadal -eanachainn, Dykebar ann am Pàislig, cho fad 's as fhiosrach dhomh, agus 's dòcha air sàilleabh aois cuideachd.Gu dearbh chùm iad deagh ghreis e, 's teaghlach òg gun mhàthair aig an taigh, chaochail mo sheanmhair ann an 1942. Bha piuthar aige, Magaidh, a bha ga cosnadh ann an Sasainn, 's thill i dhachaigh a ghabhail cùram na cloinne. Co-dhiù, 's e duine mòr còir a bh' ann. Chaochail m' athair nuair a bha sinne 's gu dearbh esan gu math òg, 's bha mi fhìn 's mo mhàthair 's mo bhràithrean 's an Grapa Mòr 's an Grapa Beag (Dòmhnall Chaluim Bhig) 's Flòrag , piuthar m' athar 's an duine aice Bob à Morningside ann an Dùn Èideann a' fuireach san taigh, ged a bha Bob 's Flòrag air falbh greisean leis gun robh Bob san RAF. Bha an dithis bhodach gu math èibhinn còmhladh, cha robh iad ag aontachadh ri chèile air mòran. Bha Eairdsidh gu math mòr ma Chassius Clay no Muhammed Ali mar a b' fheàrr a b' aithnichear e, ach cha robh an dòigh a bhiodh e a' dannsa mun cuairt a' còrdadh le Dòmhnall, fear a bha math le dhùirn na latha. Bidh cuimhn' am gu sìorraidh an latha a bha iad a' coimhead air an 'Grand Prix' air an tele. Bha na càraichean a dol mun cuairt aig astar, ach co-dhiù chaidh an ceòl air feadh na fìdhle le càraichean a' bualadh ri chèile 's a dol nan teine. ' S ann a thuirt Eairdsidh Mòr ' ah uill uill, an sealladh tu air sin, nach eil sin fhèin maslach, nan gabhadh iad air an socair cha bhiodh sgiorragan aca!


text:
Bha coinneamh agam sa mhadainn leis a’ BhP agam, Tom Harris, mu Gàidhlig agus Coimisean Mhic a’ Ghobhainn. Bha Dòmhnall Caimbeul a neach-rannsachaidh aige is neach-rannsachaidh eile ann cuideachd. Chaidh an coinneamh seachad ceart gu leòr agus tha e ag èisteachd fhathast. Tha an dòras fhathast fosgailte.
Thuirt e gu bheil esan a’ bruidhinn “Breatannach” ach bha mi soilleir dha gun robh mi ann dìreach a bhruidhinn air Gàidhlig ann an co-theacsa eaconomaich agus sòisealta; agus cha robh mi ann a bhruidhinn air dearbh-aithne – tha an comhnaidh cothroman ann sin a dhèanamh. Bha mi airson slighe air adhart lorg. Thurt mi ge-tà gun robh eagal orm air ro-innleachd aig a’ Phartaidh Labaraich a bhith na “One Nation State” oir tha e gu math bagrach do na cultaran is cànain againn san RA.
Cha robh fios aige air a’ Chòirn agus mhìnich mi gu bheil aithneachadh aca gu bheil iad an nàisean oifigeil a-nis. Bha iongantas air agus cha robh e a’ coimhead toilichte le sin.
Thuirt mi cuideachd ged a tha Cuimris gu math làidir san RA (misneach is cothroman gus Cuimris a chleachdadh), tha Cuimris gu math lag an-dràsta ann an comais le mion-cànain eile san Roinn Eòrpa; agus mar sin bu chòir do chothroman a bhith ann gus ar mìon-chànain a leaschadh air feadh an RA .
Bhruidhinn mi air ciamar a bhiodh e nas fhèarr ma bhios cùmhachdan cosnaidh againn. Mhìnich mi gu bheil adhartais math againn aig ìre a’ bhun-sgoil ach às dèidh na sgoile chan eil mòran cothroman ann an-diugh aig na sgoilearan a bhith a’ cleachdadh na sgìlean cànain ann an companaidh aca-fhèin an àite a’ dol a dh’obair airson companaidh eile no a’ dol air creideasan uile-choitcheann. Tha cothroman ann co-dhiu ann am foghlam, leasachadh agus craoladh.
Ann an co-theacsa na RA, bhiodh e math cothroman ann an Gàidhlig a chleachdadh ann an àite sam bith agus chan eil dìreach ann an Alba oir tha mòran duine aig a bheil Gàidhlig a’ fuireach ann am bàiltean eile taobh a-muigh Alba san RA dìreach mar a tha muinntir na Cuimrigh a’ fuireach ann an Alba. Tha feum ann fhathast airson urram co-ionnann aig Ìre RA airson Gàidhlig gu h-àraidh ann an comais leis a’ Chuimris – agus fiù ’s sa chuis nuair a tha mòran cùmhachdan a’ tighinn do dh’Alba.
Leis na cùmhachdan sin, bhiodh na cothroman (sòisealta) fad nas motha agus nas fhèarr; agus san t-àm ri teachd bhiodh e comasach a dh’fuirich aig an taigh no faisg, an àite a bhith a’ siubhal do àitchichean eile airson obair, mar eisimpleir, gu Lunnainn. Bhiodh cothroman ann airson buidhinn poblach mar DWP a chleachdadh an lìonra aca gus cothroman obrach is tàilleabhachdan a chur air adhart far a bheil Gàidhlig feumail no far a bheil miann ann son a’ chànain. Agus far am bi na cùmhachdan aig an DWP a’ tighinn gu Alba, feumaidh Gàidhlig a bhith an sàs ann an siostam/instituid/Roinn ùr airson Alba.
Thuirt mi gu bheil fòcas laidir an-diugh air roinn na foghlaim is craoladh, agus leis na cùmhachdan cosnaidh bhiodh cothrom an uair sin a chur iomairtean air dòigh a bhiodh an sàs ann am beatha sòiseo-eaconomach; agus bhruidhinn mi air Cairt Eòrpach nam Mion-Chànan mar tùs de bheachdan airson reachdas. Thuirt mi nach eil cothroman ann an ospadalan, ostailean is taighean-cùraim na Stàid (RA) an-diugh gus Gàidhlig a chleachdadh, fiù ’s ann an Lunnainn far a bheil Gàidheal is luchd-labhairt na Gàidhlig a’ fuireach is ag obair.
Bha mi ag ràdh cuideachd gum biodh e nas fhèarr ma tèid dleastanas airson craolaidh againn cuideachd. Thuirt mi gum biodh e nas fhèarr ma bhiodh sin a’ chuis airson Alba gu lèir agus chan eil dìreach airson seirbheisein na Gàidhlig.
Tha e airson ‘cnac na cùise’ fhaighinn, rudeigin cruadh a bhiodh math a dhol air adhart mar atharrachadh do an ath Achd na h-Alba. Thuirt e gu bheil dè sgrìobh mi bha gu math dà-sheaghach. Tha e ag iarraidh beachdan air poileasaidhean. Tha e ag iarraidh tairgse (laidir) far am bi e comasach ga chleachdadh ann an Taigh nan Cumantan.
Bidh e a’ sgrìobhadh air ais thugam ann an greis, agus thuirt e gum bidh e a’ bruidhinn ri Rhoda NicDhomnaill agus a’ dèanamh fiosrachadh coitcheann airson slìghe air adhart fhaighinn. Thuirt e ma bhios beachdan eile agam a leigeil fios thuige.
Ma tha beachdan eile aig duine sam bith a dhol air adhart le sin sgrìobh post-d/teachdaireachd thugam.
—
Cha do bhruidhinn mi air Còraichean a’ Chinne-Daonna no na còraichean sòisealta a thighinn bhon Roinn Eòrpa.


text:
LEARNGAELIC WITH AN LÀ LEARNGAELIC LEIS AN LÀ
- Gaelic text Teacsa Gàidhlig
- English text Teacsa Beurla
- Gaelic & English text Teacsa Gàidhlig & Beurla
- Vocabulary Briathrachas
Fèill nan laogh (17/09/2012)
[Angela NicIlleathain - Preseantair] Fhuair tuathanaich Sgitheanach togail an-diugh an dèidh dhaibh prìsean mòran na b’ fheàrr fhaighinn na bha cuid aca a’ sùileachadh aig fèill nan laogh ann am Port Rìgh. Bha dragh air cuid leis nach robh feur a’ fàs san t-sìde thioram agus as dèidh droch fhèill dhan luchd-reic anns a’ Ghearastan aig deireadh na seachdaine. An aithris-sa aig Eilidh NicLeòid.
[Eilidh NicLeòid – Neach-aithris] Tha còrr is mìle beathach gan reic an seo aig Fèill nan laogh ann am Port Rìgh is còrr air ceud croitear Sgitheanach an dòchas gum faigh iad deagh phrìs air an son. Agus cuid air a bhith a’ nochdadh draghan gu bheil an samhradh fìor thioram a th’air a bhith air a’ chost an iar air droch bhuaidh a thoirt air cho mòr agus fallain ‘s a tha stoc.
Ach cha b’e sin beachd an luchd-ceannachd, phàigh iad prìs mhath, mu thrì fichead ‘s a deich not a bharrachd anns a’ chumantas airson gach beathach na phàigh iad an-uiridh. Deagh naidheachd do luchd-àraich an Eilein as dèidh droch phrìsean aig a’ chiad fhèill dhen t-seusan anns a’ Ghearastan Disathairne. Le prìsean sìos mu dhà fhichead not anns an fharsaingeachd.
[Jonathan Dòmhnallach - Croitear] Tha na prìsean nas fheàrr na bha daoine a’ smaoineachadh, ach feumaidh sinn aideachadh gu bheil cosgaidhean a’ dol suas glè mhòr cuideachd.
[Jimmy Lamont - Croitear] Tha daoine a’ faighinn beagan a bharrachd air laoigh, a-nise. Tha na feed companies a’ dol suas mar-thà. So, tha e a‘ tighinn a-staigh air aon làimh, tha a’ dol a-mach air an làimh eile.
[Eilidh NicLeòid – Neach-aithris] Mar sin ‘s e adhbhar misneachd na prìsean a fhuaireadh. Anns a’ chumantas, bha na beathaichean a’ dol airson còig ceud gu leth not an urra. B’ e a’ phris a b’ fheàrr, naoi ceud, trì fichead not son damh Charolais, bliadhna a dh’aois. Uile gu lèir, chosg an luchd-ceannachd, a’ chuid as motha aca bho thaobh sear na dùthcha, sia ceud mìle not. Bha draghan ann mu cho èasgaidh ‘s a bhiodh iad agus an samhradh fliuch acasan air droch bhuaidh a thoirt air bàrr.
[Jonathan Dòmhnallach - Croitear] Tha geamhraidhean a-nise a’ tòiseachadh cho tràth, feumaidh tu tòiseachadh gu math tràth anns a’ gheamhradh air biadhadh na sprèidh agus mur a dèan thu sin, cha bhi iad fada a’ dol sìos.
[Eilidh NicLeòid – Neach-aithris] Tha na beathaichean a-nis a’ tòiseachadh air an turas dhan ear, far an tèid an reamhrachadh tro mhìosan a’ gheamhraidh. Bidh iomadh fèill stuic eile ann air a’ Ghàidhealtachd agus a-rithist ann am Port Rìgh mus bi a’ bhliadhna seachad. Agus dùil gur e deagh clach-tomhais a th’ anns an tè seo.
[Jimmy Lamont - Croitear] Tha tòrr a’ tighinn special airson an sale a tha seo, tha còrr is mìle laogh ann, tha tòrr a’ tighinn an sin leotha fhèin – na laoigh. Chan eil fhios 'am ciamar a tha an ath sale. Cha bhi uiread de laoigh ann, ‘s dòcha. ‘S dòcha nach tig uiread dhachaigh. Chì sinn co-dhiù, ciamar a thèid gnothaichean.
[Eilidh NicLeòid – Neach-aithris] Chan e buileach poit òir a fhuair na Sgitheanaich, ach ma dh’fhaodte boillsgeadh dòchais airson a’ ghnìomhachais. Eilidh NicLeòid, BBC An Là, Port Rìgh
Calf sale
[Angela MacLean - Presenter] Skye Crofters got a lift today after they got better prices than many of them expected at a calf sale in Portree. Many were concerned that the grass did not grow in the dry weather, and as a result of the poor sale in Fort William at the end of last week. Eilidh MacLeod has this report.
[Eilidh MacLeod – Reporter] More than one thousand animals were sold here at the calf sale in Portree and there were over one hundred crofters who were in hope of getting a good price for them. And many of them were concerned that as the summer has been so dry on the west coast, this would have a negative effect on the strength and health of the stock.
But that was not the view of the buyers, they paid a good price, about seventy pounds more on average, for each beast than they paid last year. Good news for breeders of the island after poor prices at the first sale of the season inn Fort William on Saturday, with prices down about twenty pounds, in general.
[Jonathan Macdonald – Crofter] The prices are better than people were thinking, but we must admit that prices are rising a lot, too.
[Jimmy Lamont - Crofter] People are getting a bit more for their calves, now. The feed companies are going up too. So, it is coming in on one hand, it’s going out on the other hand.
[Eilidh MacLeod – Reporter] In that case, it’s a reason for hope that they got those prices. In general, the animals were going for five hundred and fifty pounds each. The best price was nine hundred and sixty pounds for a male Charolais, one year old. In total, the buyers paid, most from the east of the country, six hundred thousand pounds. There were concerns about how keen they would be after the their wet summer and the effect it would have on cream.
[Jonathan Macdonald - Crofter] The winters are now starting so early, you have to start early in the winter in feeding the cattle, and if you don’t do that, it won’t be long before things go downhill.
[Eilidh MacLeod – Reporter] The animals are now starting their journey east, where they will be fattened up through the winter. There will be many other calf sales in the Highlands, and again in Portree, before the year ends. And the hope is that this is an indicator.
[Jimmy Lamont - Crofter] Many come especially for this sale, there are over one thousand calves, many come just for that- the calves. I don’t know how the next sale will go. There won’t be as many calves, maybe. Maybe as many won’t go home. We’ll see anyway, how things go.
[Eilidh MacLeod – Reporter] It’s not a pot of gold that the Skye folk received, but maybe a ray of hope for the business. Eilidh MacLeod, BBC An Là, Portree
Fèill nan laogh
(Calf sale)
Vocabulary Briathrachas
Fèill nan laogh - Calf sale
An Gearastan - Fort William
The name An Gearastan (in Gaelic) refers to the fort that the town, Fort William, was built on.
an urra - each
boillsgeadh dòchais - ray of hope
clach-tomhais - weight
In this story the word is used as a measure, or indicator, of something.
CuideachadhHow to use this site
Tha Learn Gaelic le An Là ag amas air luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig a tha, le beagan misneachd, deiseil airson ceum air adhart a ghabhail. Tha an t-susbaint freagarrach dhan h-uile neach-ionnsachaidh, ach bidh e nas cuideachaile do dhaoine a tha seachad air an ìre Tòiseachaidh.Learn Gaelic with An Là is aimed at learners who have already gained some confidence in Gaelic and want to take their learning to the next level. The material is suitable for all learners, but those who have progressed beyond the Beginner level will find this section particularly useful.
Bidh sinn a’ cur sgeulachdan bhon phrògram BBC An Là beò gach seachdain, le tar-sgrìobhadh Gàidhlig is eadar-theangachadh Beurla. Bidh dath an teacsa ag atharrachadh nuair a thèid facal a chluich. ‘S urrainnear cliogadh air facal sònraichte agus cluichidh am bhidio bhon sin a-mach. Dh’fhaodadh gum biodh seo cuideachail dha luchd-ionnsachaidh airson fuaimneachadh a dhearbhadh. Stories from the BBC ALBA Gaelic news programme "An Là" are uploaded on a weekly basis, with a Gaelic transcript and an English translation. As each Gaelic word is spoken, the accompanying text changes colour. Individual words can be selected with a simple click and the video will play from that point onwards. Learners may find this useful for checking pronunciation.
Bidh gach paragraf Gàidhlig a’ gluasad ri linn na h-aithris, ach faodar cuideachd na bàraichean-sgrolaidh a ghluasad gu earrann shònraichte den aithris.Each Gaelic paragraph automatically scrolls in conjunction with the news report, but the manual scrolling bars can also be used to move the text to a particular section of the report.
Chithear an tar-sgrìobhadh Gàidhlig anns a’ chiad dol a-mach. Ach, gheibhear eadar-theangachadh Beurla den tar-sgrìobhadh le bhith a’ taghadh Beurla no Gàidhlig agus Beurla.The Gaelic transcript is shown by default. However, you can see a translation of the transcript by selecting the English or Gaelic and English tabs.
Tha briathrachas cuideachd ri fhaotainn, le faidhlichean fuaim Gàidhlig na chois. Tha a’ bhriathrachas air a thaghadh bhon aithris fhèin, le measgachadh leithid ainmean-àite, briathrachas naidheachd, gnathasan-cainnt is abairtean. Key vocabulary is also provided, with accompanying Gaelic audio. This is a selected from the vocabulary contained in the news report and may include a selection of place names, news terminology, useful colloquialisms and phrases.
Tha luchd-leasachaidh an làraich a’ moladh gun tèid am brabhsair-lìn as ùire a chleachdadh airson an t-susbaint seo fhaicinn. Am measg nam brabhsairean ùra (saor an-asgaidh) as urrainnear a chleachdadh, tha Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer agus Safari.The developers of the site recommend that an up-to-date web browser is used to ensure the content displays to its optimum. Suitable browsers (which are free to use) include the latest versions of Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer and Safari.
Gheibhear an làraich seo air tablaidean is fònaichean-làimhe ach, a chionn ‘s gur e bhidiothan làn-sgrion a-mhàin a sheallas iPhone, bithear a’ cluich faidhle-fuaim seach bhidio.The site should work on mobile devices, but since iPhones will only show video full-screen and hide the transcript, we play an audio file instead of the video.
Credits
This site uses technology from jPlayer and Mozilla Popcorn, and builds on an idea and code developed by Mark Boas and associates at Happyworm.
All videos used are courtesy of BBC An Là and the British Broadcasting Corporation, who retain all rights to them.
Site design and coding by Sealgar Ltd.
Video, audio and transcripts provided by bbc.co.uk/alba.


text:
- TIOTAL
- Rùm bho Bhàgh Laig, Eige
- EXTERNAL ID
- GB1796_859_20_0508
- ÀITE
- Bàgh Laig
- SGÌRE
- Eige
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Na h-Eileanan Beaga
- LINN
- 20l
- CRUTHADAIR
- M E M Donaldson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 10402
- KEYWORDS
- Eige
Isabel Bonus
Bàgh Laig
clach-ghainmhche
Rùm
An Sgurr
basalt
làbha
Chaidh an dealbh seo de Rùm, mar a chithear e bho Bhàgh Laig air Eige, a thogail le M.E.M. Donaldson sa chiad leth dhen 20mh linn. 'S e companach Miss Donaldson, Iseabail Bonus, a tha a' coiseachd air an tràigh.
Rugadh M.E.M. Donaldson ann an 1876 agus thàinig i dhan Ghàidhealtachd mu 1908. Rinn i tòrr siubhail ann an ceann a tuath agus air taobh siar na Gàidhealtachd a' sgrìobhadh agus a' togail dhealbhan. B' e Rubha Àird nam Murchan fear dhe na h-àitean a b' fheàrr leatha agus b' ann an sin a rinn i a dachaigh ann an Sanna ann an 1927.
Eadar 1912 agus 1949, sgrìobh Miss Donaldson iomadh leabhar mu eachdraidh shòisealta agus mu chleachdaidhean na Gàidhealtachd. 'S e 'Wanderings in the Western Highlands and Islands' agus 'Further Wanderings - Mainly in Argyll' as ainmeile agus tha dealbhan annta a rinn i fhèin. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh ann an Ì
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
An Cuan a Tuath
'S e cuan Eòrpach a tha ann an Cuan a Tuath. Tha Breatainn san iar air, an Fhraing, a' Bheilg, na Tìrean Ìsle agus a' Ghearmailt sa deas air, agus Danmhairg agus Nirribhidh san ear air. Tha e ceangailte ris a' Chuan Siar le Caolas Sasannach air taobh an iar-dheas agus le Cuan Nirribheach air taobh a tuath. Tha mòran uisge nan aibhnichean Roinn-Eòrpa a' dol dhan chuan, a' toirt leis uisge bhon Mhuir Bhaltach. Thug seòladh a' chuain bhuaidh mhòr air eachdraidh Roinn-Eòrpa, an dà chuid seòladh airson malairt agus seòladh aig amannan chogaidhean. An-diugh, tha an cuan cudromach air sgàth malairt, ola agus chumhachdan na gaoithe is uisge.


text:
Anns a' bhùth
Etwas passierte, als ich am Morgen in einem Geschäft war:
Chaidh mi dhan bhùth an-diugh. Bha mi ag iarraidh rudeigin airson bracaist a cheannach. Cheannaich mi aran, ìm, iogart le gall-chnothan agus bainne-seoclaid. Nuair a bha mi nam sheasamh aig a’ (Kasse???) airson pàigheadh, ruith fear àrd agus caol a dh’ ionnsaigh an dorais. Bha falt goirid, liath air. Dh’ fheuch e ri rudeigin a ghoid. Ach bha fear-dìon a sheasamh aig an doras. Rug e am mèirleach. Dh’fheuch am mèirleach ri teicheadh, ach bha am fear-dìon a’ cumail greim air an t-seacaid aige. Bhuail iad an doras, agus bhris iad e. Gu fortanach, cha robh duine sam bith air a ghoirteachadh.
gall-chnò - Walnuss
goid, goid - klauen
luchd-dìon - Sicherheitspersonal
mèirleach - Dieb
teich, teicheadh - fliehen
cùm greim air - festhalten
goirtich, goirteachadh - verletzen
An do thachair rud mar sin nuair a bha sibh ann am bùth?
Ist sowas passiert, als ihr in einem Geschäft ward?
1975 anns an t-samhradh, b' àbhaist a bhith cùrsa 125, RAPC, a dhol sìos dhan Winchester gach oidhche Disathairne. Chiad sinn ann air a'bhus den campa. Bhiodh sinn a'gabhail deoch no dha mun cuairt Whinchester 's a lorg na nighean ach mar as trice bhitheamaid a' tilleadh le chan eil ann ach (mar a'sheinn na Saw Doctors) 'a big bag of chips and a burger to go!'
Bhiodh na ùghdarras glè ghlic, dh'fheitheadh sinn taobh a muigh steisen a' phoilis (no cop-shop mar a chanas iad) airson a bhus.
Aon turus bha deoch mhòr oirnn 's bha Choinnich air a' bhalla an impis a' dol na chadal. Ruith duine troimh nar measg 's chuala sinn guth ag èigheach a-mach. 'Cuir stad air!'
Cha robh sinn a'tuigsinn de a'thachair ach thoisich mise 's saighdear eile a ruith cuideachd. Ruith an duine gu math luath 's bha sinn goirid air a chùlaibh ach dh'fhas an astar eadar sinn-fhèin 's esan. Gu mi-fhortanach airson an duine thuit e air an cabhsair. Bha fear air an làr 's dithis saighdear fo deoch mhòr nan seasamh - dè an nis? Thàinig fear-poileis, cha robh e cho math air a chasan smuain mi 's thuirt e.
'Tapadh leibh,' thuirt e, rinn sibh math, an robh 'rugby tackle' a bh'ann?'
Chaidh sinn air ais dhan bhus, cha robh fios aig Choinnich de a thachairt 's cha robh sinn buileach cinnteach co-dhiù!
La na Sabaid 's bha Coinnich a lorg a màileid-pòca 's cha robh e ann idir. Bha beagan airgead ann ach an rud as miosa, chiall e a 'ID card', bhiodh trioblaid no dha ann air sgàth sin. Thàinig naidheachd gu Choinnich gun robh an 'OC' ga h-iarraidh an àth mhatinn anns an oifis. Bha dragh air a-nis, 's dòcha bhiodh e ann an greim a maireach?
Thàinig an àm 's chaidh e dhan oifis 's bha Major Mumford ann an deagh shunnd. 'Bu toigh leam a cuir meall-an-naidheachd ort Mac an t-Saor airson a h-uile rud a rinn thu oidhche Disathairne. Tha am poileis glè thoilichte leat-sa. Tha thu a nochdadh don campa 's a'choimhearsnach air fad de seòrsa duine a th'annad. Thèid a h-uile càil sìos a staigh do fiobhla. Seo do mhàilead-phòcha a chaill thu nuair a rinn thu an 'Citizen's Arrest.'
Uaireannan bhruinneadh e beagan mu dheidhinn na Eileanan an Iar 's an dòigh bheatha san àite; ciamar a bha a'chultair eadar-dealechte 's de cho breagha's a bha a h-uile càil ach cha robh mòran cothroman th'ann airson n'òigridh.
Thachair mi air Choinnich a rithist os cionn 6 bliadhna 's bha e ann an deagh shunnd. Bhruidhinn sinn mu dheidhinn na seann-làithean ann an taigh seinnse Loch Boisdale.
Gràisg
Zurück zu „Halb Gälisch, Halb Deutsch“
Wer ist online?
Mitglieder in diesem Forum: 0 Mitglieder und 1 Gast


text:
Beitragvon Steffi1 » So Apr 21, 2013 3:35 am
Nach mi tha toilichte gun do choinnich sinn. Abair deagh chothrom a th´againn anns an àm ri teachd. Agus tha fhios gum fàs a´Ghàidhlig againn nas fheàrr bho mìos gu mìos. Chòrd e glan rinn aig SMO agus feumaidh mi aideachadh gu bheil e math dha rìreabh gu bheil thusa ag ionnsachadh na Gàidhlig tro mheadhan na Gearmailtise aig an aon àm. Tha fhios gu bheil e rud beag spòrsail gum b´fheudar dhut caraidean Gearmailtich fhaighinn airson Gàidhlig a bhrosnachadh.
Ma nì thu gu math, dèan ri do dhuine fhèin e.


text:
- Posts: 4
- Tapadh leibh fhuair: 0
-
-
-
-
-
-
- Fòram
- Flight Simulators Forums
- FSX - FSX Steam Edition
- planaichean a luchdachadh a-nuas nach eil a 'sealltainn an craiceann a-muigh ie tha Matin Marauder a' sealltainn inne
planaichean a luchdachadh a-nuas nach eil a 'sealltainn an craiceann a-muigh ie tha Matin Marauder a' sealltainn inne
Nuair a bhios mi a 'luchdachadh sìos cuid de phlèanaichean ie Martin Marauder C47 Boeing Superfotress chan fhaigh mi ach obair-a-staigh a' phlèana a tha a 'sealltainn
Mas e do thoil e Log a-steach or Cruthaich cunntas a dhol air an còmhradh.
A bheil thu a 'ruith ro-shealladh DX9 no DX10? A bheil thu a 'ruith FSX Steam no Boxed? Ma tha Boxed agad a bheil thu a 'ruith le no às aonais luathachadh? Dè an tionndadh de na h-uinneagan a th 'agad?
Mas e do thoil e Log a-steach or Cruthaich cunntas a dhol air an còmhradh.
Tha mi a 'ruith DX11 air Windows 7 proifeiseanta le dìreach tionndadh dìreach de FSX. Tha mi dìreach air a dhreuchd a leigeil dhith agus tha mi a 'faighinn air ais a-steach gu sims air falbh às dèidh bliadhnaichean agus mar sin tha mi beagan meirgeach. Ach tha mi a 'faighinn an làrach-lìn seo sgoinneil agus tha a' chuid as motha de na luchdachadh a-nuas ag obair gu math. Gu dearbh, is e sin an fheadhainn as fheàrr leatsa sin
Mas e do thoil e Log a-steach or Cruthaich cunntas a dhol air an còmhradh.
Hello a-rithist ... Faodar FSX anns a 'chlàr-taice roghainnean agad a ruith air an dara cuid DX9 no DX10 Preview / Nuair a chaidh FSX a chruthachadh, dìreach mus deach DX10 a sgaoileadh, ach bidh e a' ruith air DX9 mar as trice. Rach gu clàr-taice na roghainnean agad agus dèan cinnteach nach eil am bogsa ro-shealladh DX10 air a sgrùdadh. Bidh plèana Rikooo uile a 'ruith DX9 mar as trice. Tha cuid dhiubh co-chòrdail DX10 ma tha iad ann an tuairisgeul. Tha dealbhadh coiseachd ri fhaighinn gus an ro-shealladh DX10 a cheartachadh, ach mura ceannach thu am prògram sin, tha e nas fheàrr ruith FSX air DX9. Chan eil an roghainn ro-shealladh DX10 ag obrachadh gu ceart, agus tha e a 'toirt buaidh air uidheamachd. Tha Windows 7 na àrd-ùrlar seasmhach airson FSX agus 'se sin a bhios mi a' cleachdadh airson a bhith a 'simileadh itealaich. A-nis thuirt thu gu bheil thu a 'ruith tionndadh dìreach de FSX. Ma tha mi a 'tuigsinn an còir seo tha e a' ciallachadh gu bheil aon de na ciad deasachaidhean bocsa air an leigeil ma sgaoil no an dreach de luach. Ma tha sin mar sin feumaidh tu SP1 agus SP2 a luchdachadh, no feumaidh luadhadh a bhith air a chur ris. Às aonais sin, bidh cùisean inbhich aig a 'mhòr-chuid den freeware agus de ghluasad ùr. Tha eagal òir FSX agam a thig leis an diosc luathais. Is coltaiche gun lorg thu sin mura sgrùd thu am bogsa Ro-shealladh DX10 nuair a bha thu air am prògram a luchdachadh, is e an duilgheadas nach eil FSX cho sìmplidh leis na pacaidean seirbheis a tha a dhìth. Leig fios dhomh ... Taing
sgaoileadh.
sgaoileadh.
Mas e do thoil e Log a-steach or Cruthaich cunntas a dhol air an còmhradh.
Fantastic !! Tapadh leibh airson a 'chomhairle agus an stiùireadh fìor mhath. Tha coltas gu bheil e ceart gu h-ìosal a bhith a 'luchdachadh sìos SP 1 & SP2 mar a mhol thu. Tapadh leibh a-rithist.
Mas e do thoil e Log a-steach or Cruthaich cunntas a dhol air an còmhradh.
Sin as coireach gu bheil sinn an seo, gus cuideachadh a thoirt do chàch a 'còrdadh ris a' chuibhreann againn,
A 'tighinn air tìr gu math
Mas e do thoil e Log a-steach or Cruthaich cunntas a dhol air an còmhradh.
Taing a-rithist
Mas e do thoil e Log a-steach or Cruthaich cunntas a dhol air an còmhradh.
Fòram Access
- Chan fhaod: ùra a chruthachadh cuspair.
- Chan fhaod: gus freagairt.
- Chan fhaod: Cuir attachements.
- Chan fhaod: a dheasachadh teachdaireachd agad.
- Fòram
- Flight Simulators Forums
- FSX - FSX Steam Edition
- planaichean a luchdachadh a-nuas nach eil a 'sealltainn an craiceann a-muigh ie tha Matin Marauder a' sealltainn inne


text:
Sin agaibh e! Mòran taing dhan a h-uile duine a ghabh pàirt sa chiad cho-fharpais Vlog a-riamh aig FilmG.
Tha na filmichean air còrdadh ri daoine gu mòr, agus iad air an cluich còrr is 5,700 triop air facebook gu ruige seo, aonan dhiubh air a choimhead le còrr is 1500 neach! Bha Calum MacAmhlaigh a tha ag obair air BBC Alba is Radio nan Gàidheal, agus na oide son bùithtean-obrach FilmG, na bhritheamh.
Chan e obair soirbh a bh' aige idir ach rinn e a chùis...
Sa chiad àite: Anndra Cuimeanach
San dàrna àite: Lexy NicLeòid
San treas àite: Bun-sgoil Goodlyburn
Chithear film Anndra, na Vlogs sgoinneil eile agus filmichean bho bhliadhnaichean a dh'fhalbh air sianail YouTube FilmG!