text:
Albannach
'S e neach a bhuineas do dh'Alba a tha ann an Albannach, fear no tè a tha beò ann an neo aig a bheil ceangal ri Alba.
Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Chan eil cinnt cò às a thàining am facal Laideann Scoti no Scotti a tha e fhèin freumh an fhacail Scots agus Scottish. Tha cuid mar Charles Oman a' cumail a-mach gun dàining e o scuit ("air a ghearradh") mar ainm air spùinneadairean.[1], feadhainn eile mar Aonghas MacCoinnich gur e sgaothaich an t-ainm a bh' aig na Gaidheal a dh'fhàg Èirinn 's a dh'fhuirich air an taobh siar na h-Alba agus a stèidhich Rìoghachd Dail Riata [2] 's a-rèir coltais thathar a' cumail a-mach gur e am facal Greugais skotos (σkόtoς) a tha seo 's a tha a' ciallachadh "dorchadas".[3] Ge-tà, chan eil a' chuid as motha dhen luchd-eòlais a' dol leis na teoirigean annasach seo.
Faic cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Tùsan[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Sir Charles Oman A History of England before the Norman Conquest (1994) ISBN 978-1858913360
- ↑ MacCoinnich, Aonghas Eachdraidh na h-Alba (Glaschu 1867)
- ↑ Freeman, Philip Ireland in the Classical World University of Texas Press (2001) ISBN 978-0-292-72518-8


c: text/html

text:
Milano
‘S e baile uabhasach mòr air an àirde an iar-thuath na h-Eadailt a th’ ann an Milano (IPA: mi'la:no, Beurla/Fraingis: Milan, Gearmailtis: Mailland, Laideann: Mediolanum). ‘S e ainm Ceilteach a th’ann Milano, bho dhà fhacail cheilteach, medio (meadhan) agus lanum (làn).[1] Tha e suidhichte aig 120m os cionn ìre na mara,[2] anns a’ Ghleann Po, eadar na h-Aibhnichean Adda agus Ticino, anns an sgìre (Eadailtis: Provincia) Milano fhèin, anns an roinn (Eadailtis: Regione) Lombardia, faisg air na crìochan leis An Eilbheis, 476km air falbh bhon An Ròimh, prìomh-bhaile na dùthcha, 118km bho Ghenova agus 249km bho Fhirenze.[3] Tha 1,307,495 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile,[4] an darna baile as motha na dùthcha.[5] Chaochail an sgrìobhadair Eugenio Montale (1896 – 1981) ann am Milano.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Giovanni Angelo Medici di Marignano (1499 - 1565). Pàp bho 1559 gu ruige 1565.
- Silvio Berlusconi (1936) Fear-malairt agus neach-poileataigs.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ UNICATT
- ↑ Mongabay
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Cunntas Sluaigh na h-Eadailt
- ↑ Bailtean na Cruinne
- ↑ SisterCities
- ↑ Stadt Frankfurt am Main
- ↑ Urząd Miasta Krakowa
- ↑ Ville de Lyon

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
inie
czas
jest
dzień
zawsze
ciebie
wszystko
świecie
świat
życia
wiele
się
będzie
oczy
siebie
razem
serce
serca
chwilę
domu
słowa
urodziny
Tobie
marzenia
lat
świata
rana
miłości
Rymy do iznach
Aaronach, Aasenach, acanach, Afganach, afganach, aganach, agonach, Ajnach, aklinach, akronach, akwenach, akynach, Alainach, Alanach, Alenach, Alinach, aloesnach, alonach, alumnach, ałunach, aminach, amonach, Anianach, anionach, Annach, arenach, Ariadnach, Arianach, arianach, arionach, Aronach, aronach, asanach, asconach, aspanach, Astonach, astronach, Atenach, awenach, azynach, bagnach, banach, Banach, baonach, barnach, beanach, Bennach, bębnach, blinach, bliznach, błaznach, błonach, bochnach, Bognach, bonach, Braunach, braunach, Brianach, bronach, Brownach, Bryanach, brzanach, bunach, bździnach, cenach, cessnach, cetnach, chanach, Chenach, chinach, Chinach, chlajnach, chnach, choanach, choinach, Chojnach, chonach, chrzanach, chrzcinach, Chwinach, ciemnach, cięgnach, clownach, Cranach, crownach, cynach, członach, czółnach, czynach, ćpunach, Dagnach, dainach, dajnach, damnach, Danach, danach, Deanach, Deynach, Dianach, dianach, dienach, Dinach, diunach, dnach, dochnach, doinach, donach, donnach, Dornach, dornach, downach, Downach, doyenach, drenach, drewnach, druhnach, Druonach, drwinach, drzonach, dubnach, duchnach, dwoinach, dynach, dyonach, dzbanach, dzonach, dzwonach, dżinach, dżinnach, dżynach, easternach, echinach, Edenach, edenach, Edwinach, Egonach, Eisenach, ekranach, elanach, Elenach, emanach, Eminach, eocenach, eonach, eozynach, esmanach, etanach, etenach, etynach, Ewenach, faenach, fanach, faunach, fenach, Finach, finach, firnach, flanach, Flynnach, fonach, Franach, freonach, ganach, gaonach, garnach, genach, Ghanach, Ginach, ginach, glanach, Glenach, Glennach, glinach, glonach, gluonach, gminach, gonach, Goyenach, gównach, granach, Greenach, grenach, Grinach, gronach, grzywnach, guanach, gumnach, hafnach, Hahnach, Hanach, hanach, Hannach, Hawnach, Haydnach, Henach, hennach, hienach, hrywnach, huanach, hunach, Hunach, hymnach, Ianach, ideinach, iguanach, ikonach, Ilonach, iminach, imionach, inach, Irenach, Irinach, ironach, ismenach, Ismenach, Ivanach, Iwanach, iwanach, iwinach, Iwonach, izanach, izbinach, Jagnach, Janach, Jeanach, jenach, jeonach, Jeznach, Jianach, Joanach, Johnach, Jonach, jonach, Juanach, juanach, Juinach, junach, Kahnach, kanach, kannach, Kannach, kaonach, Kenach, Kernach, Khanach, kiełznach, kinach, klanach, klaunach, Kleinach, Klienach, klinach, klonach, klownach, kminach, koanach, Kohnach, kopnach, Kornach, kpinach, krainach, kranach, kronach, krosnach, krztynach, krzynach, ksoanach, kunach, Kunach, kupnach, lajnach, lamnach, Leanach, leiznach, Lenach, lennach, Leonach, lianach, linach, lnach, lonach, lunach, łajnach, łanach, łonach, łunach, magnach, manach, Manach, Mannach, mannach, McCainach, McQueenach, menach, mianach, Michnach, minach, mionach, misznach, młynach, monach, moonach, mornach, mosznach, mrzeżnach, munach, nach, neonach, nganach, Ninach, nonach, nornach, obonach, obronach, oceanach, ocenach, Ochmanach, ochranach, ochronach, ochrzanach, octanach, odeonach, Odonach, ogonach, okleinach, oknach, okrzynach, Oksanach, oksonach, oktanach, oktenach, oktynach, oleinach, Olenach, omanach, omenach, omżynach, oponach, opsynach, optronach, Orianach, oseinach, osinach, Osinach, osłonach, Osmanach, osseinach, ostanach, osteonach, ostrzynach, oślinach, ośminach, ośnianach, owczynach, Owenach, ozanach, ozenach, ozonach, ożynach, panach, pannach, Pannach, peanach, penach, Pennach, peonach, perzynach, pianach, pięknach, piętnach, pinach, pionach, planach, Plauenach, plenach, plonach, płonach, płótnach, płynach, półsnach, pranach, prionach, próchnach, psinach, pszonach, punach, Rainach, ranach, renach, Rennach, Ronach, rożnach, ruinach, runach, Ryanach, rynnach, sanach, sannach, Sarnach, sarnach, saunach, scenach, schronach, scjenach, screenach, Seanach, sednach, Sejnach, senach, Sennach, sfenach, Shaunach, Shawnach, Sheenach, sianach, sjenach, skanach, skarnach, skinach, skleinach, skłonach, skonach, Sloanach, snach, sonach, sosnach, Sosnach, spinach, spleenach, splinach, spoinach, Stanach, stanach, Stegnach, Steinach, stenach, stornach, stronach, strunach, stryjnach, suknach, sunnach, Svenach, Swannach, synach, Szajnach, szczenach, szczunach, szczynach, Szejnach, szpanach, szpionach, szponach, szronach, sztanach, sztonach, szuanach, szynach, ścianach, ścięgnach, ścinach, ślinach, tanach, taonach, teinach, tennach, ternach, tętnach, Tinach, tlenach, toinach, tonach, tranach, trenach, tronach, trumnach, tryznach, trzcinach, trzonach, tuanach, Twainach, tynach, uabainach, Uchmanach, ukłonach, Ulanach, ulenach, Ulmanach, ulminach, ułanach, Uptonach, uranach, Urbanach, urenach, urnach, urynach, urzynach, ustoinach, uścianach, uśpianach, vanach, wanach, wannach, wapnach, warnach, wełnach, wenach, wianach, Wienach, wignach, winach, wiosnach, włóknach, wojnach, wonach, Wrochnach, wronach, Wronach, wunach, Xeonach, yatrenach, yeomanach, Yunach, Zanach, zboinach, Zdunach, zdunach, zenach, zgonach, zgrzeinach, zgrzynach, ziarnach, zimnach, zinach, zmianach, zonach, Zornach, zrzynach, Żannach, żarnach, żołnach, żonach, żuwnach


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
inie
czas
jest
dzień
zawsze
ciebie
wszystko
świecie
świat
życia
wiele
się
będzie
oczy
siebie
razem
serce
serca
chwilę
domu
słowa
urodziny
Tobie
marzenia
lat
świata
rana
miłości
Rymy do dymach
Adamach, agamach, agemach, alimach, animach, aromach, astmach, atomach, azymach, bamach, basmach, bejmach, Bemach, bimach, biomach, Blumach, błamach, bomach, boomach, bramach, bromach, brumach, bumach, chamach, ciumach, ciżmach, cumach, cymach, Czamach, Czumach, czumach, ćmach, damach, demach, dermach, dimach, dolmach, domach, dramach, dumach, dymach, dyzmach, Dyzmach, dżemach, dżumach, Emmach, enemach, eremach, famach, Famach, farmach, fermach, filmach, firmach, flamach, formach, fumach, gamach, gammach, gemach, gemmach, gmach, gnomach, goimach, Gramach, gramach, gromach, grumach, gumach, Haimach, halmach, haomach, hełmach, hemach, hermach, holmach, hurmach, imamach, Irmach, istmach, izmach, jamach, Jimach, Jormach, jumach, Jumach, kadmach, kaemach, Kaimach, kamach, Kamach, karmach, kemach, kimach, klemach, klimach, Klimach, kłamach, komach, Kosmach, kramach, kremach, kulmach, kumach, Kuźmach, lamach, Lemach, lemmach, limach, lumach, łamach, łomach, Mach, mach, magmach, malmach, mamach, matmach, memach, migmach, mimach, myomach, najmach, nelmach, nemach, neumach, Noamach, nomach, normach, oćmach, odmach, ogamach, Ohmach, ohmach, oiomach, omach, omamach, osmach, padmach, palmach, Palmach, pasmach, peemach, permach, pismach, piżmach, plamach, primach, promach, prymach, pumach, Pymach, ramach, remach, Romach, roomach, rozmach, rumach, rymach, rytmach, samach, Samach, saumach, sejmach, Selmach, semach, sigmach, simach, słomach, spamach, sromach, sumach, summach, surmach, szamach, szumach, Talmach, tamach, taśmach, teamach, termach, themach, Thomach, Timach, tłumach, Tomach, tomach, tramach, tremach, trymach, tumach, turmach, Tymach, ujmach, ulamach, ulemach, ummach, widmach, Wimach, włamach, włomach, wormach, wydmach, wymach, yamach, zaćmach, zajmach, zamach, zaumach, zimach, ziomach, złomach, zoomach


text:
- TIOTAL
- Loch Fada a dh'ionnsaigh Chill Fhaolain
- EXTERNAL ID
- HCD00108
- ÀITE
- Saileachaidh
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1920an; 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11835
- KEYWORDS
- loch
bothain
Cill Fhaolain
Tha rathad cumhang a' leantainn taobh Loch Fada à Conchra, tro Saileachaidh agus Allt nan Sùgh gu Cill Fhaolain aig ceann an loch. Tha Beinn Chill Fhaolain air a falach leis a' chraoibh mhòir air làimh chlì an deilbh seo
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Danu
'San Eòlas-ur-sgeulachd na h-Eirinn, bha Danu no Dana 'na màthair ban-dia na Tuatha Dè Danann (sluagh na ban-dia Danu), ged chan eil mòran clàraichte uimpe cho caractar. Th' a mac-samhladh Cuimreach Dôn.
Aosdachd a h-Aithne[deasaich | deasaich an tùs]
Bunaichte air an dearbhadh nan ainmean-àite, mar an abhainn Danùb (Laideann: Danuvius), 's dòcha bh' adhradh aice feadh gach àite na cruinne-cè Ceilteach. Gu dearbh, leis an làthair bhan-dia ainmichte Danu 'san Eòlas-ur-sgeulachd na h-Innseachan, comannaichte le uisge 's màthair de freumh-cinnich nan Asuraich ainmichte na Danaibhich, faodaidh seo bun glè shean Ìnnd-Eòrpach dham bhan-dia seo.
'San eòlas nam Ceiltich na h-Eirinn, tha Danu 'na h-àrd-màthair ban-dia. tha i air nochdadh, mar as trice, le gruag fada dubh, sùilean cho gorm ri smàrag, craiceann geal is tuaran grinne. Comannaichte le sìthiche, bha i 'na neach a chruthaich na dealbhan dhan dh'ionnsaigh na h-Eirinn. Tha a mac Deagh-Dia air smaoineachadh an t-àrd-athair nan diathan na h-Eirinn. Ged tha a caractar caillte air a bhith thar nan linntean gabhaidh i fhathast toiseachd ann an mòran cuairtean Ceilteach Uiceanach ùra.
Bunachas an ainme[deasaich | deasaich an tùs]
Th' an briatharachas na cànain Thùs-Ceilteach air chur còmhla leis an Oilthigh na Cuimrighe (http://www.wales.ac.uk/documents/external/cawcs/pcl-moe.pdf ) a' moladh gu bheil an t-ainm coltach a bhith bunaichte gu deireannach bhon bun Tùs-Ceilteach *Danoā. Th' an facal Tùs-Ceilteach seo a' ciallachadh an eòlas-ciallachais de ‘Toirt,’ ‘Fialaidh’ agus ‘Sruthadh.’ Th' an ciall sin soilleir ciallachail Ollamh John Koch air a stiùireadh aig an Oilthigh na Cuimrighe Ionad ri Cuimris Adhartach & Rannsachaidhean Ceilteach a mholadh gur faod an nàdar tùsail a' dhè seo air a bhith 'na riochd-samhlachadh de 'Pailteas Taosgach'. Ma tha ceart an beachd-smuain seo, bheireadh sin cunntas air na comannan a' dhè le foirfeachd màithreil, an torachas an t-saoghail is le aibhneachan a faodaidh a h-uisge taosgach air fhaicinn air a bhith cho nochdadh a làthair. Co-ionnan, bheireadh seo iomradh nach eil i ceudna ri Anann, ach a th' a' beirsinn samhail nas motha ris an Ops Romanach, an Rhea Ghrèigeach is an Cybele Anatoileach, gu lèir a tha 'nam ban-diathan a' samhlachadh pailteas.
Tha Danú 'nam còmhlan-ciùil às Eireann.
Ainmean eile[deasaich | deasaich an tùs]
- Dana
- Anu
- Ana
- Dôn (A' Chuimrigh)


text:
Leabhraichean ùra
Tha na trì leabhrain anns an t-sreath seo on fhoillsichear Barrington Stoke ag innse mu thriùir dheugairean a th’ ann an cruaidh-chàs.
Ann an Trom-neul tha Lusaidh, bràmair Todd, gun mhothachadh às dèidh tubaist rathaid. Tha Todd a’ falbh le Jade a-nis. Ach dè thachras nuair a dhùisgeas Lusaidh?
Ann an Lann tha Rich bochd anns an àite cheàrr aig an àm cheàrr. Tha sgian aig Tocson agus tha e deònach a cleachdadh...
Ann am Fortan, tha gràin aig Dale air an sgoil. Cha choimhead a’ chlann-nighean a rathad. Bidh e fhèin agus a mhàthair ri sabaid gu tric. Gu dearbha, tha thìd’ aig Cuibhle an Fhortain tòiseachadh air cur nan car...
Tha na leabhraichean seo air an dealbh gu sònraichte do leughadairean neo-mhisneachail no do luchd-ionnsachaidh. Tha gach cuid ri fhaighinn air CD, air a leughadh do luchd-ionnsachaidh agus do dh’fhileantaich.


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
inie
czas
jest
dzień
zawsze
ciebie
wszystko
świecie
świat
życia
wiele
się
będzie
oczy
siebie
razem
serce
serca
chwilę
domu
słowa
urodziny
Tobie
marzenia
lat
świata
rana
miłości
Rymy do atłasach
Abbasach, abraksasach, abraxasach, adidasach, aliasach, ananasach, Andreasach, Antasach, arrasach, asach, Asturiasach, atlasach, atłasach, bajpasach, balasach, barkasach, Basach, basach, bekasach, bezczasach, białasach, biasach, Bieniasach, biomasach, blondasach, bobasach, bolasach, brasach, brudasach, Bujasach, burasach, chabasach, Chakasach, Chałchasach, cieniasach, ciupasach, cykasach, czasach, Czerkasach, Degasach, degrasach, Dimasach, dorkasach, douglasach, Douglasach, dryblasach, dubasach, duglasach, Dukasach, Dumasach, Dygasach, Dyjasach, Dynasach, fagasach, fasach, Figasach, Fijasach, flintglasach, frykasach, fugasach, galasach, galeasach, Ganasach, Gargasach, Gavrasach, Gawlasach, Gibasach, głuptasach, golasach, grubasach, grymasach, habasach, Halasach, hałasach, Hałasach, harasach, Hasach, hasach, Havasach, Hernasach, Iglesiasach, iloczasach, impasach, Inkasach, inkasach, ischiasach, itihasach, Janasach, Jędrasach, Jonasach, juhasach, kabasach, kalfasach, Kamasach, kanwasach, Kardasach, karkasach, Karnasach, kasach, kawasach, kiełbasach, Kiełbasach, Kijasach, Klasach, klasach, Kleofasach, Klimasach, kolasach, Kolasach, kompasach, Kordasach, Kornasach, Kortasach, Kotasach, krasach, Krasach, kriokrasach, kronglasach, kubasach, Kulasach, kulasach, Kurasach, kutasach, Kuwasach, kwasach, lampasach, lasach, liasach, Lubasach, Lucasach, Lukasach, madrasach, majtasach, masach, matiasach, Matrasach, Matthiasach, melasach, Migasach, Miklasach, molasach, Murasach, nadczasach, nawiasach, niewczasach, Niklasach, Nitrasach, obcasach, odpasach, okrasach, Okrasach, oksokwasach, Olasach, opasach, pampasach, Panasach, Papuasach, pariasach, parnasach, pasach, Pawlasach, Pietrasach, pinasach, Pinkasach, plasach, podklasach, popasach, portasach, potasach, półmasach, praczasach, pralasach, prasach, prymasach, Przeklasach, Pyjasach, rajgrasach, rakszasach, rasach, Rękasach, riasach, Rojasach, Rumasach, Samprasach, sargasach, Sasach, sasach, selwasach, smutasach, strasach, stukasach, szabasach, szałasach, szpasach, sztukasach, szynkwasach, Tarasach, tarasach, tasach, teksasach, terasach, Thomasach, tiokwasach, Tobiasach, Tomasach, trasach, triasach, tumbasach, typasach, ukwasach, ultrasach, upasach, urzędasach, Vargasach, Villasach, Wadasach, Walasach, wczasach, whiskasach, Wijasach, Wilkasach, Wojasach, Wojtasach, Wujasach, wypasach, Wyrwasach, wyrwasach, wywczasach, zakwasach, Zalasach, zapasach, zawiasach, Zawiasach, złamasach, Zorbasach


text:
- TIOTAL
- Tanca shuntaidh HR neo-aithnichte ann an Inbhir Ùige
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_008_337
- ÀITE
- Wick
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 25799
- KEYWORDS
- locomotaibhean rèile
locomotaibhean Rèile na Gàidheatachd
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
Ann an 1905/06 thog Rèile na Gàidhealtachd ceithir einnseanan tanca 0-4-4 gus obrachadh air a diofar meur-loidhnichean beaga. Air an àireamhachadh 25, 40, 45 agus 46, b' iad na locomotaibhean mu dheireadh a chaidh a thogail aig ionad-obrach Loch Gorm ann an Inbhir Nis. Mhair dhà den chlas gu math a-steach do làithean Rèile Bhreatainn.
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn tanca shuntaidh HR neo-aithnichte ann an Inbhir Ùige ann an làithean LMS.


text:
- TIOTAL
- Foillseachaidhean Taghaidh, 1874: Bileag a' toirt taic do Mhac an Tòisich an Ràthaig Mhòir
- EXTERNAL ID
- Z_QZP40_2915_P029
- LINN
- 1870an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8950
- KEYWORDS
- taghaidhean
poilitigs
luchd-poilitigs
pàrtaidhean poilitigeach
Chaidh a' bhileag seo fhoillseachadh rè iomairt an taghaidh choitchinn ann an 1874 gus taic a thoirt do dh'Aonghas Mac an Tòisich an Ràthaig Mhòir, fear de dhithis thagraichean Libearalach airson seat phàrlamaideach Bhailtean Inbhir Nis. Tha e a' cur air adhart 12 adhbhar gun a bhith a' bhòtadh airson Teàrlach Friseal Mac an Tòisich, an tagraiche Libearalach eile, agus 12 adhbhar gus taic a thoirt do Mhac an Tòisich an Ràthaig Mhòir. B' e am prìomh adhbhar càinidh aca gun robh Friseal Mac an Tòisich na Thòraidh na chridhe ged a bha e a' seasamh mar Libearalach.
B' e toradh an taghaidh airson Bailtean Inbhir Nis (a' gabhail a-steach Inbhir Nis, Inbhir Nàrann, Farrais is A' Chananaich):
Friseal Mac an Tòisich (Libearalach neo-eisimeileach) - 1,134
Mac an Tòisich an Ràthaig Mhòir (Libearalach) - 879
Mac an Tòisich an Tuilm (Tòraidh) - 16
Fhuair na Libearalaich aig Uilleam Gladstone a' mhòr-chuid de na bhòtaichean san taghadh, ach fhuair na Tòraidhean aig Benjamin Disraeli a' mhòr-chuid ann an Taigh nan Cumantan. 'S e pàirt mòr den adhbhar gun d' fhuair iad iomadh roinn-taghaidh gun fharpais


text:
- TIOTAL
- Rathad nan Eilean tro Ghleann Seile
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0976
- ÀITE
- Gleann Seile
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Gleann Seile
- LINN
- 1970an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32897
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Rathad nan Eilean
glinn
Loch Garadh
Loch Cluainidh
Na Còig Peathraichean
beanntan
Tha a' chairt seo a' sealltainn seann Rathad nan Eilean tro Ghleann Seile. Thogadh earrann dhen rathad às ùr, eadar Loch Garadh agus Taigh-òsta Chluainidh, nuair a chaidh ìre Loch Cluainidh atharrachadh airson sgeama dealan-uisge.
Tha luchd-turais dèidheil air a' ghleann seo far a bheil grunn de bheanntan àrda. Tha na beanntan ris an canar Còig Peathraichean Chinn t-Sàile ann an ceann a tuath Gleann Seile, agus gu deas tha beanntan nas àirde na 3000 troigh mar eisimpleir Creag nan Damh, Sgùrr an Lochain, Sgùrr na Sgine agus an Diollaid


text:
Leugh mi rudeigin air an làraich Schottisch-Gaelisch a chuir nam chuimhne rudeigin eile a chuala mi o chionn fhada. Thuirt cuideigin dhomh, ‘ma gheibh thu porn ann an canain tha sin a’ dearbhachadh gu bheil a’ chanain ud beò. Uill gu dearbh tha fianais againn a-nis gu bheil Gàidhlig beò agus a’ breabadh: seo geocities'airmuin' dhut. Gabh air do shocair air na duilleagan a tha seo. Ma tha abairtean ann nach eil thu a’ tuigsinn seo far am faigh thu beagan taic. Taing gu dearbh do ‘Schottisch-Gaelisch’.
Ma dh’fhaoidte gum bi fhios agaibh gun deach na planaichean aig Mgr Trump a dhiùltadh an t-seachdain seo chaidh. Bha esan airson roinn goilf a chur taobh a tuath Obar Dheathain le sgeama taigheadais mòr na luib. Chan eil a -ùile càil seachad fhathast ge-tà, tha dùil ann gun feuch e ris a chuid sgeamaichean a chur air dòigh a rithist agus chan eil e gun taic ann an Obar Dheathain ach an turas seo ’s e an luchd togail-fianais a bha soirbheachail, seall air an teachdaireachd a sgrìobh fear aca. Bha an dealbh sin ri fhaicinn san Sunday Times an-diugh agus cha robh sgeul idir air ‘gliocas Fry’ an t-seachdain seo.
Fàilte chridheil ort
Tha mi 47 bliadhna a dh'aois, tha mi pòsta 's tha mi a' fuireach ann an Inbhir Narann.
Tha e a' còrdadh rium a bhith sgrìobhadh beagan Gàidhlig. Tha mi fhathast ag ionnsachadh 's mar sin dheth, cha bhi a h-uile càil buileach ceart: nì mi mearachdan!
Co-dhiù ma tha greiseag agad - thig a-steach! Tuilleadh mu dheidhinn Gràisg


text:
- TIOTAL
- 54463 ann an Inbhir Nis, Am Màrt 1962
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_TRAINS_003_519
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- Am Màrt 1962
- LINN
- 1960an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 28512
- KEYWORDS
- locomotaibhean
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
trèanaichean
54463 ann an Inbhir Nis sa Mhàrt 1962. 'S e 4-4-0 a bha le Rèile Chaledonia roimhe a th' anns an locomotaibh.
Chaidh 54463, locomotaibh smùide 4-4-0, a thogail dha Rèile Chaledonia ann an 1910 a rèir dealbhachadh le Uilleam Pickersgill. Chaidh a h-àireamhachadh CR 115. An dèidh a' bhuidhneachaidh b' e LMS 14463 a bh' oirre. Bha i stèidhichte aig seada Chaisteal Tarrais an uair a chaidh an rèile do sheilbh na stàite ann an 1948. Chaidh a toirt a-mach à seirbheis san Dùbhlachd 1962 agus fhuaireas cuidhteas i san Dùbhlachd 1964.


text:
- TIOTAL
- Seirbheis nan duais aig Ospadal an Ràthaig Mhòir, 1956
- EXTERNAL ID
- PC_NURSES2_004
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1956
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Nurses League of Inverness Hospitals
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29345
- KEYWORDS
- ospadalan
cùram-slàinte
nursaichean
luchd-obrach nursaidh
luchd-obrach meidigeach
Seirbheis nan duais aig Ospadal an Ràthaig Mhòir ann an 1956. Chan eil fios againn ach air ainmean cuid de na tha san dealbh camara:
Sreath cùil clì, A' Bh-Uas Skinner (oide) 2ra bho chlì, A' Bh-Uas Brimms (Iar Bhan-cheannard); meadhan, Mgr E W M Wat (Rùnaire agus Ionmhasair); as fhaide gu deas, A' Bh-Uas NicIllebhrìde (Ban-cheannard). Sreath aghaidh, clì, Calvin MacAoidh (Ministear an Ospadail)


text:
Uamh Àrd-Achaidh
'S e uamh anns an Eilean Sgitheanach a tha ann an Uamh Àrd-Achaidh, ainm eile: Uamh an Àrd Achadh (Beurla: High Pasture Cave). 'S e an dàrna uamh as fhaide a tha anns an Eilean; tha còrr is 320 meatair innte a ghabhas tadhail.
Tha an uamh faisg air Cille Bhrìde, mu chilemeatair san àird an earra-dheas Nan Torran. Tha beul na h-uaimhe suidhichte ann an gleann beag air bruthach taobh tuath Bheinn an Dùbhaich, a tha na pàirt den Chnoc Ruadh. Tha Beinn an Dùbhaich a eibhir [1] agus tha an eibhir a’ briseadh a-steach an seo dhan aol-clach Dhiùrinis a tha timcheall anns an sgìre seo. [2] Chaidh an uamh a chruthachadh ann an aol-clach Dhiùirnis le uisge searbh na mònach a bhitheadh a’ ruith bho na creagan eibhir agus a bhitheadh a' fuasgladh na cloiche tro na linntean.
Anns a’ bhliadhna 1972 lorg oileanaich bho Speleological Society Oilthigh Lunnainn fosgladh na h-uaimhe. Tha slighe mhòr a-steach ann le slighean beaga a tha co-cheangailte rithe. An dèidh 80 meatair ruigear comar far a bheil bruthach ulpagan air an làimh dheis. Bhon an seo faodar slighe eile a ghabhail a tha nas àirde agus nas tioraime. B' ann an seo lorg Steven Birch mìrean crèadhadaireachd agus cnàmhan. Ann a bhith a’ feuchainn ri slighean ùra a-steach dhan uaimh fhaighinn bha an stuth seo air a thilgeil ri thaobh le luchd-siubhail. Dh’aithnich Birch sa bhad luach an stuth seo.
An uair sin, ann an 2003, chaidh pròiseact cladhaich a chur air bhonn. Thug Alba Aosmhor maoineachadh dhan phròiseact Uamh Àrd-Achaidh. Eadar an Giblean agus an t-Sultain gach bliadhna thèid an obair-cladhaich a dhèanamh san àite fhèin, mar as trice le cuideachadh bho luchd-obrach saor-thoilich. Tron gheamhradh bidh na h-àrc-eòlaichean an sàs ann an sgrìobhadh agus rannsachadh a bharrachd mun phròiseact seo.
Toradh-Rannsachaidh[deasaich | deasaich an tùs]
'S e seo toradh an rannsachaidh san uaimh an dèidh 4,5 bliadhna (2008):
'S ann tron linn Mheadhan-leacaich (mu eadar sia is seachd mìle bliadhna air ais) a chaidh an uamh ùisneachadh; lorgadh buill-acainn air an dèanamh à clach-spòir. Tha sin a dearbhadh gum biodh sealgairean a’ tadhal air an uaimh bho àm gu àm. Rinn iad sin tron linn Nuadh-leacaich agus tro Linn an Umha. Tha coltas ann gun do dh’fhàs an àite na bu chudthromaiche timcheall air a’ bhliadhna 800 RC. Aig an àm seo chaidh cagailte mhòr a thogail faisg air beul na h-uaimhe. Chleachdadh beul na h-uaimhe cuideachd airson rudan pearsanta a thasgadh neo is dòcha airson tachartasan cràbhach no deas-ghnàthach a chumail.
Rè mìle bliadhna rachadh na cleachdaidhean seo a chumail a’ dol. Mu dheireadh thall dh’fhàs tom de luath na cagailte cho àrd gun robh cunnart ann gun rachadh beul na h-uaimhe a dhùnadh. Mar sin chaidh staidhre de mu cheithir meadar a dh’ fhaide a thogail feuch am faigheadh a-steach dhan uaimh a-rithist.
B' ann glè thrang a bha an uamh aig an àm ud, chaidh ceudan de rudan pearsanta a cladhachadh fo thalamh timcheall air a' chagailte agus làr na h-uaimhe, m.e.: prìnean de chnàimh is de dh’umha, bioran de chabair, grìogagan gloinne is ìbhri.
Lean na cleachdaidhean seo air adhart gus a’ bhliadhna 40 RC. An uair sin chaidh an staidhre a lìonadh le creagan agus ùir. Chaidh corp boireannaich, corp leanabh gun a bhith a’ breith mu cheithir mìosan a dh’aois agus corp pàiste mu naoi neo deich mìosan a dh’aois a chur air mullach stuth a chuireadh air an staidhre ann an dòigh mar gum biodh dùil aig muinntir an àite casg a chur air tadhail na h-uaimhe tuilleadh.
Cha do chleachdadh an àite as dèidh sin airson 1500 bliadhna, gus an do thogadh àirighean an seo anns na Meadhan Aoisean. Chithear làrach de thrì bothain-àirigh agus dà bhuaile faisg air an uaimh.
An-diugh 's e tom feurach leth-chruinn a tha ann an Uamh Àrd–Achaidh le dìg no dhà air an cladhadh troimhe. Chìthear an staidhre agus tha bothan ann far a bheil na rudan inntinneach an taisbeanadh. Gheibh an luchd-turais fiosrachadh a bharrachd air na sanasan-fiosrachaidh a chaidh a chur an àrd timcheall air an àite.
Tha dùil gun cuirear chrìoch air a’ chladhachadh anns a' bhliadhna 2009, 's gun tèid aithris mu dheidhinn fhoillseachadh ann an 2011.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Bell, B.R. & Harris, J.W. (1986) An Excursion Guide to the Geology of Skye, duilleag 84-93, Geological Society of Glasgow
- ↑ Ryder, P.F. (1995) The Limestone Caves of Scotland Part 5: Caves of Skye, duilleag 3, Grampian Speleological Group Occasional Publication Number 7, Dùn Eideann
Litreachas[deasaich | deasaich an tùs]
- Martin Wildgoose, Steven Birch: Uamh Àrd-Achaidh - High Pasture Cave Project. (Beurla/Gàidhlig), foillsichte 2007, Historic Scotland
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Uamh Àrd-Achaidh le fiosrachadh ùr (Beurla)
- Alba Aosmhor (Beurla)


text:
Reul
Tha reul 'na chruinne mòr dealrach de phlasma, 'ga chumail còmhla le comas iom-tharraing. 'S e a' Ghrian an reul as fhaisge air an Talmhainn.
Chithear reultan eile o uachdar na Talamhainn cuideachd air an oidhche mur eil rudan mar neòil ann agus tha coltas puingean beaga dealrach orra leis an astar a tha eadar sinne 's iadsan. Bhathar a' cruinneachadh nam buidhnean as cudromaiche de reultan ann an reul-bhadan gu eachdraidheil agus thugadh ainmean air an fheadhainn as fhollaisiche.
Liosta nan reultan[deasaich | deasaich an tùs]
Aldebaran - Aibhseag
Antares - Sgleodhag
Arcturus & Spica - Siarag ⁊ Searag
Bellatrix & Kappa Orionis - Fadag Ard ⁊ Fadag Iosal
Betelgeuse - Spor Dearg
Castor & Pollux - Gaolag ⁊ Gradhag
Deneb & Altair - Leisgeag Àrd ⁊ Leisgeag Iosal
Hercules - Ceilteach (Iorcall)
Polaris - a' Bharr-reult, an Reul-iuil, a' Chailin
Rigel - Spor Liath
Sirius - Reul an Iuchair
Spica - Falachag


text:
- TIOTAL
- A' cluich aig Club Goilf Machaire Shanais, air an robh an t-ainm Club Goilf Chinntìre aig aon àm.
- EXTERNAL ID
- QZP27_58_41_18
- ÀITE
- Machaire Shanais
- SGÌRE
- Cinn Tìre
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Ceann Loch Chille Chiarain
- LINN
- 1890an; 1900an; 1910an
- CRUTHADAIR
- Charles & Dennis MacGrory
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann Earra-ghàidheil is Bhòid agus Seirbheis Fiosrachaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30618
- KEYWORDS
- goilf
cur-seachadan
spòrs
Club Goilf Cheann Loch Chill Chiarain
Club Goilf Machaire Shanais
Rèile Aotrom Cheann Loch Chill Chiarain agus Machaire Shanais
Daoine a' cluich goilf aig Club Goilf Machaire Shanais, air an robh an t-ainm Club Goilf Chinntìre uaireigin. Bha Machaire Shanais ainmeil airson turasachd fada mus deach Rèile Aotrom Cheann Loch Chill Chiarain agus Machaire Shanais a thogail ann an 1905. Chaidh an raon goilf a stèidheachadh ann an 1876, agus deich tuill ann an toiseach, ach chaidh seo a leudachadh gu 14 a-rithist. Ann an 1888, chaidh an t-ainm atharrachadh gu Club Goilf Machaire Shanais air sgàth gu robh tòrr dhaoine am beachd nach robh an t-seann ainm cliùiteach gu leòr gus bòidhchead na raoin a fhreagairt. Bha Co-Fharpais Nàiseanta Goilf Boireannaich na h-Alba air an raon ann an 1909
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Argyll and Bute Library & Information Service


text:
Kl. Ianair uii. f. l. xxix. Anno Domini m.xc.iii.
Donnchadh m. Carrtaigh ri Eoganachta Caisil, Trenair H. Ceallaigh ri Bregh, Aedh H. Baighellan ri Fernmuighi, Aedh m. Cathail H. Concobair ridomna Conacht omnes occisi sunt.
Aedh airchinnech Daim Liac Ciannan, Ailill H. Niallan comarba Ciaran & Cronan & M. Duach, Fothud ard-espoc Alban in Christo quieuerunt.
Sil Muiredaigh do innarba a Conachtaibh do Muircertach H. Briain.
Aedh H. Canannan ri Ceniuil Conaill do dhalladh la Domnall H. Lochlainn la righ n-Ailigh.
p.528
Mael Coluim m. Donnchadha airdri Alban & Etbard a mc do marbadh do Francaibh .i. i n-Inber Alda i Saxanaibh. A righan imorro .i. Margareta do ec dia cumaidh ria cenn nomaidhe.
Sil Muiredaigh doriisi i Connachtu cen cetugadh.
Mes mor in hoc anno.


text:
- TIOTAL
- An Cuiltheann, An t-Eilean Sgitheanach, bhon Chomraich
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0622
- ÀITE
- A' Chomraich
- SGÌRE
- Loch Carrann
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: A' Chomraich
- LINN
- 1930an; 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32542
- KEYWORDS
- An Cuiltheann
An t-Eilean Sgitheanach
A' Chomraich
Tha an t-ainm A' Chomraich co-dhiù 1300 bliadhna a dh'aois agus tha e air a chleachdadh gu h-ionadail airson a' bhaile bhon 19mh linn sa bheil taigh-seinnse agus oifis-puist. Tha am baile air Bàgh beag na Comraich, a' coimhead ris an Linne a-Staigh, agus air taobh eile na Linne tha Ratharsair, aon de na h-Eileanan a-Staigh.
Tha Abhainn bheag na Comraich a' sruthadh dhan bhàgh aig A' Chomraich. 'S e A' Chomraich cuideachd ainm oighreachd na sgìre.
'S e An Cuiltheann sreath de bheanntan creagach san Eilean Sgitheanach ann an Alba. Canar cuideachd An Cuiltheann Dubh ris an fhìor Chuiltheann airson a shònrachadh bhon Chuiltheann Dhearg tarsainn Ghleann Shligeachan. Tha an Cuiltheann Dearg nas ìsle agus leis nach eil e cho creagach, tha nas lugha àitean ann airson sporghail no sreap. Am bitheantas chan fhaigh e an aon aire 's a gheibh a nàbaidh as àirde.
'S e an t-àite as àirde sa Chuiltheann, gu dearbh san Eilean Sgitheanach, Sgùrr Alasdair sa Chuiltheann Dhubh aig 992m (3255t)


text:
- TIOTAL
- "Newtonmore Village Hall" le Màiri Hedderwick
- EXTERNAL ID
- GB1796_D1101_2_25_42_08
- ÀITE
- Baile Ùr an t-Slèibh
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Ceann a' Ghiùthasaich 's Innis
- CRUTHADAIR
- Mairi Hedderwick
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11549
- KEYWORDS
- tallaichean baile
ionadan coimhearsnachd
Chaidh Talla Baile Bhaile Ùr an t-Slèibh a dhealbhachadh le Alasdair Càtanach agus chaidh a togail ann an 1912-13.
An toiseach, b' e Stonemuir a bha air ach dh'atharraicheadh an t-ainm ann an 1828 gu Baile ùr an t-Slèibh. Aig toiseach an 19mh linn chumadh na margaidhean as motha eadar Inbhir Nis agus An Eaglais Bhreac an seo. Le ùidh na Banrìgh Bhioctòria sa Ghàidhealtachd, thadhail I air Àird Mhairgidh a tha faisg air agus smaoinich i air a cheannach. Dh'fhàs Baile Ùr an t-Slèibh mar bhaile-turasachd, le sealg agus iasgach dha na daoine-uasal air na h-oighreachdan mòra.
Tha an obair seo bho chruinneachadh de dheilbh agus sgeidsichean leis an sgrìobhadair agus an neach-dhealbh mòr-chòrdte, Màiri Hedderwick. Tha ceangal air choreigin aca uile ri Baile Ùr an t-Slèibh agus tha mòran dhiubh cuideachd a' riochdachadh gèam iomain. Thathas nas eòlaich air Màiri Hedderwick mar ùghdar agus neach-dhealbh an t-sreath leabhraichean chloinne, Ceitidh Mòrag, air a bheil mòran measail.


text:
- TIOTAL
- Rathad na Bochdainn (eadar Geàrrloch is Ulapul)
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0571
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32493
- KEYWORDS
- cairtean
bochdainn
gaiseadh a' bhuntàta
rathaidean
Chithear an rathad na bochdainn eadar Geàrrloch is Ulapul sa chairt-phuist seo.
Bha droch bhochdainn air a' Ghàidhealtachd sna 1840an. Bha gort ann ri linn gaiseadh a' bhuntàta ann an 1846. Gus faothachadh a thoirt air a' bhochdainn seo, chaidh Bòrd a' Mheadhain airson Bochdan na Gàidhealtachd a chur air chois. Chaidh na rathaidean a chaidh a thogail aig an àm sin a dhèanamh le luchd-obrach a bha ag obair airson am bìdhe


text:
Ri linn Mairead Thatcher, chaidh mòran de thalamh mòintich ann an Alba a chur le craobhan coimheach.
Bha rionnagan spòrs agus cleasachd mar Terry Wogan agus Cliff Richard a’ caomhnadh le bhith a’ cur cosgais nan craobhan mu choinneamh an cìsean tuarastail. Chaidh am beàrn seo a dhùnadh ann an 1988.
Tha ceithir gu leth mìle acair de mhòinteach ann an Gallaibh agus ann an Cataibh. Eadar an rathad bho Latharan gu Inbhir Theòrsa anns an ear gu Allt na h-Ara anns an iar, agus a-deas chun an Luirg, tha fàsach a tha prìseil. Innte tha beathaichean mar a’ bhiast-dhubh, eòin mar an speireag agus am mèirlean, agus lusan mar an canach. Tha na craobhan a’ tiormachadh an talaimh agus a’ cur ás do gach nì ach iad fhèin. B’ eudar claisean mòra a chladhach air son na craobhan a chur, agus tha iad a-nis air lìonadh le uisge a bu chòir a bhith anns a’ mhòintich.
Tha ceithir cheud millean tunna de charbon air an stòradh anns a’ mhòintich, ach mar a tha na craobhan a’ tiormachadh an talaimh, tha an gas carbon dioxide a’ faotainn ma sgaoil agus a’ blàthachadh na cruinne.
A-nis tha Crannchur an Dualchais, The Heritage Lottery Fund, air ceithir millean nota a thoirt seachad air son an talamh ath-nuadhachadh gu mòinteach. Gearraidh iad na craobhan agus thèid an cur anns na claisean, agus tha dùil gun tèid an talamh a tha air tiormachadh air ais gu bhith bog.
Chan eil fàsach eile air fhàgail ann am Breatann, agus tha an Riaghaltas an dùil gum bi i air a meas le UNESCO mar àite sònraichte agus mar Làrach Dhualchas na Cruinne.
Tha an RSPB a’ cur an taic ris a’ phròiseact. Thuirt an Dr Pete Mayhew bhon bhuidheann, “Tha sinn fìor thoilichte gu bheil a’ chòinneach sphagnum a’ tilleadh gu luath aon uair ’s gu bheil an talamh bog. Sann bhon chòinnich a tha mòine a’ tighinn.”
tormod.domhnallach
@blueyonder.co.uk


text:
- TIOTAL
- Am Banca Caledonian, Baile nan Granndach
- EXTERNAL ID
- PC_GM2_PHOTOGRAPHS_137
- ÀITE
- Baile nan Granndach
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH: Crombail, Inbhir Ailein 's Àbhaidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22836
- KEYWORDS
- bancaichean
ionadan ionmhais
Sealladh den Bhanca Caledonian ann am Bale nan Granndach.
Chaidh Baile nan Granndach a chaidh a stèidheachadh an 1765 mar bhaile dealbhaichte air talamh àrd còmhnard ri taobh Abhainn Spè. Tha e an Sgìre Mo Luaig, agus e mu 35 mìle gun ear-dheas air Inbhir Nis. Ainmeachadh am baile air fear Seumas Grannd, an t-ochdamh Rridire Beag Mac a' Chombaich
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach


text:
La Llorona
A-rèir ri beul-aithris, tha La Llorona (IPA: /la joˈɾona/ - "là-eò-RÒ-nà" ('San Argentina:IPA: /la ʒoˈɾona/ - "là-deò-RÒ-nà"), Spàinntis ris "A' Bhean Chaoineadh"), air uairibh air chantainn ris A' Bhean sa' Gheal no A' Bhean Chaoineadh 'na taibhse bhean a' caoineadh a clann marbh, a th' am nochaidhean air uairibh air chumail a mhanadh bàs. Th' ann mòran atharrachaidhean 'sna sgeulan air La Llorona, a tha còrdte sa' Mheagsago, Na Stàitean Aonaichte (gu h-àraidh 'sna comannan mòra nam Meagsaganach-Aimearaganach), agus ri farsaingeachd an còrr nan Aimearagan.
Susbaint
An sgeul[deasaich | deasaich an tùs]
Tha mòran atharrachaidhean beò air a' bhun La Llorona. Bheir roinn dhiubh dealbh air rìbhinn àlainn sa' Mheagsago no Meagsago-Nuadh, a phòs no gun robh air mhealladh le fear dùthchail, a rug i iomadaidh daoine-cloinne leis. Tha ' bhean air uairibh air thoirt ainm-baistidh; th' air uairibh Sofia, Laura, Linda, agus María air chleachadh. Fàgaidh an fear i, air uairibh ri bean eile, air uairibh ri adhbharan na h-oibre, 's air uairibh a-mhàin a bhith air falbh à La Llorona 's a clann. Co-dhiù, roghnaichidh La Llorona a mharbhadh a clann, gu ìre daonnan le bàthadh, an dàrna cuid gan sàbhaladh bho beatha na bochdainne, ga saoradh fhèin a lorgadh fear eile, no air dìoghaltas an aghaidh an athair às an làthair/air chall.
Atharraichidh na sgeulan gu mòr air na h-iomadaidh adhbharan gum beir iad ris a' mhàthair is an t-athair dham mharbhadh. Th' an innse còrdte ann an Las Cruces, Meagsago-Nuadh ag ràdh a bhàth "La Llorona" a clann 'san Rio Grande nuair cha b'urrainn dhi iad taic riutha toirt. Air oidhcheannan le làn-ghealach, their an sgeul, bidh La Llorona air chluinntinn dlùth dhan abhainn, a' caoineadh.
'San Texas mu dheas, ge-tà, th'an sgeul air La Llorona 'na sgeul gruagach àlainn a tharraing an aire a' mhic fhear beairteach ged 's i fhèin glè-bhochd. Phòs na leannanan gun fhiosda agus chuir taigheadas suas; bheir iad iomadaidh daoine-cloinne. Gu truagh, thàinig là nuair chuir an t-athair an òganaich an cèill a chuir e air dealbh pòsadh air a mhac ri bean òig 'nam buidheann (ann an roinn nan aithrisean, bha La Llorona 'na gruagach Aimearagach-Dùthchasach na tuatha agus dh'fhàg a fear i ri bean-uasal Spàinneach). Thuirt an t-òganach gun robh aige ri ga fàgail 's cha chitheadh e i a-rithist. Chaill i a ciall le fearg agus a cridhe briste, agus ghabh i a clann do abhainn far a bhàth i iad a chur gamhlas air a fear. Nuair lorg a fear a-mach, chaidh e 's iomadaidh nan luchd-dùthcha ga lorgadh, ach mharbh i fhèin mus ghlacadh iad i. Chaidh i dhan Nèamh 's chuir i aghaidh ris a' bhràth Dè. Dh'fhaighnich Dia i, "Càit' a bheil do chlann?" a dh'fhreagair i ris, "Chan eil fios agam." Dh'fhaighnich Dia i trì uair 's dh'fhreagair i leis an fhreagairt cheudna. An uair sin, mhallaich Dia i a choiseachd air an Talamh a rannsachadh a clann. A-rèir ris an sgeul seo, 's e glic a sheachnach La Llorona, seach tha i àitheanta ri bhàthadh neach sam bith a' dol seachad a chur nì an àite a clann mharbh.
Fa seach, dìreach an dèidh bhàth i a clann, thuig La Llorona mar a bha i air a dhèanamh agus, claoidhte le bròn agus coire, ruith i ri taobh na h-aibhne a' feuchainn a lorgadh a clann, ach cha do lorg i iad a-riamh, agus bhàsaich no chaidh i à sealladh 'na rannsachadh dhiubh.
Ann an aithris eile, tha La Llorona 'na rìbhinn neo-chiontach co-èignichte 'steach do pòsadh-cabhaig leis an athair a pàisde; sa' chor seo, 's e an athair La Llorona no a cèile gum marbh na daoine-cloinne. Dh'fheuch La Llorona a chasgadh na marbhaidhean ach bhàsaich i 'na h-oidhirp.
Th' aithris eile an sgeil air La Llorona air ràdh sa' Mheagsago. A-rèir ris an innse seo, dh'fhuirich i 'san Tequila, Jalisco. Chaidh i a chluinntinn a rath, agus bha i air ràdh gun robh i a bhàsachadh, agus a clann cuideachd. Air an oidhche cheudna, fad am cadal, bhuail doineann mhòr am baile, a' dèanamh an abhainn a chur thairis a bhruach. Bh' an taigh air sguabadh air falbh leis an dìle, a' marbhadh gu lèir a clann. Chaidh La Llorona air turas a lorgadh a clann, a' leantainn an abhainn, ach bhàsaich i gun gam faicinn a-chaoidh a-rithist.
Ann am bitheanas, dh'fhàs La Llorona seòrsa de bean-shìdh. Coisichidh a spiorad iomluasgach thall thairis 'san oidhche, a' caoineadh "¡O hijos mios!" no "¡Ay mis hijos!" (O mo chlann!). Tha comharraichte ri bàs na luchd mì-shealbhach gu leòr ga cluinntinn no ga faicinn. Air uairibh tha lèineag gheal uimpe; aig uairean eile, le lèineag dhubh uimpe. Tha i a' caoineadh, agus ann an roinn nan sgeulan th' a sùilean 'nan lagan falamha. Sealgaidh an La Llorona na Meagsago-Nuadh 'san dèidh nan daoine-cloinne; their roinn gum bàth i iad 'san abhainn.
Faodaidh an sgeul atharrachadh bunaichte air an suidheachadh nan sgeulaichean. Mar eisimpleir, leis an sgeul air innseadh ann am baile an taoibh na mara gun abhainn faodaidh na daoine-cloinne 'san rod a bàthadh. Sa' California mu Dheas cathaireach tha na h-aibhneachan gu tric air lìnigeadh le cruadhtan air a bhith agus air thionndadh a-steach do amaran de casg-dìle, agus anns na barriothan dùthchail faodaidh La Llorona air thoirt dealbh air a bhith cho a' siubhal an làr nan amaran no na sràidean agus rathaidean mòra tharta.
Coltachaidhean ri ainmean ann an dualchasan eile[deasaich | deasaich an tùs]
'S e an coltas as dìriche an sgeil La Llorona a th'ann Medea às a' Ghrèig, a bhàth a clann mar an ceudna an dèidh a dìobairt le Jason. 'S dòcha stiùir beul-aithris dùthchail nan Astaigean an seann-sgeul; 's e air ràdh a nochd bhan-dia Cihuacoatl no Coatlicue gu goirid ron ionnsaigh air Meagsago le Hernán Cortés, a' caoineadh a clann chaillte, fàisneachd an tuiteim na rìoghachd nan Astaigean.
Air uairibh, th' an fèineachd de La Malinche a chur air La Llorona, a' bhean Aimearaganach-Dùthchasach a dh'obraich cho an eadar-theangaiche Chortés agus (mar smaoinichidh roinn na muinntire) a thrèig Measgsago ris na conquistadoran Spàinneach. Ann an ùirsgeul air La Malinche, dh'fhàs i an rùnag Chortés agus rug i duine-cloinne (mur eil iomadaidh dhiubh) dha, a-mhàin a bhith air dìobairt nuair dh'fhàg e a phòsadh bean-uasal na Spàinne.
Bha màthraichean na Meagsago Tìrichte aig an iochd (no an dìth an iochd) nam Conquistadoran; bha na Spàinnich fo iongnadh leis a' mhaise nan daoine-cloinne Amereaganach-Dùthchasach 's tric a ghlacadh na Spàinnich daoine-cloinne dùthchasach a chunnaic iad cho brèagha gu h-àraidh agus dh'àraichadh iad cho am clann fhèin. Cha robh mòran de roghainn aig mòran mhàthraichean Amereaganach-Dùthchasach truagha ach a mharbhadh an daoine-cloinne fhèin a chasg na Spàinnich bho gam gabhail. B'urrainn do La Llorona 'na màthair dhen t-seòrs' a bhith gu furasta.
Mheudaich beul-aithris bhon Roinn Eòrpa nas leathainne dhan seann-sgeul cuideachd. Bha sgeulan nam mnathan-shìdh agus ban-spioradan eile a ghabh am caoineadh manadh a' bhàis an sgeul air a stiùireadh, agus thàth an ceangail La Llorona le linneachan agus aibhneachan ri chèile ri suirean-uisge mar na Nix, Lorelei, na Maighdeanan-mhara agus na Mealùisine. Tha làn le cur fo gheasaibh le mnàthan ann an lèineagan geala eòlas-taibhse Eòrpach, mnàthan a th' an spioradan iomluasgach a' rannsachadh dìoghaltas air eucoireigin a dh'fhulaing iad no a tha mallaichte ri beatha an eadar-sholais ath-fhuireach a' chùis thruagh am beathannan. Th'ann cuideachd ionnanachdan leis a' Mharbhadh nan Luchd-neo-chiontachd Bìoballach, a th' an Soisgeul Mhata a' samhlachadh ri "Raicheal a' caoineadh ri a clann, agus cha bhitheadh i air shocair."
Bha a' bhana-mhortair Susan Smith, a bhàth a clann ann an lochan South Carolina, samhlaichte ann an aithrisean-naidheachd ri La Llorona.
'San dualchas Malaysianach, th'ann seann-sgeul air taibhse bhean ann an fallaing gheal àitheanta ri Pontianak, a bhàsaich ann an tinneas-cloinne agus thill a chur luchd eile fo gheasaibh. Their seann-sgeulan a tha i a' rannsachadh dìoghaltas. Bidh sgeulan coltach air a' chreutair sin air lorgadh ann an roinn nan seann-sgeulan Indonesia.
Seallaibh cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- La Llorona: iomadaidh atharrachaidhean an uirsgeil
- An La Llorona na Meigsicheo-Nuadh
- Uirsgeulan Thar na Miami - La Llorona agus seann-sgeulan ceangailte rithe am measg na cloinne na sràide 'san stàide Florida mu dheas
- À Llorona ri Gritona: Coatlicue Anns na Sgeulan Beanalach le Viramontes agus Cisneros
- Dealbh La Llorona aig Chicago agus aig Franklin, Minneapolis MN leis an neach-ealain deireannach nan Tiocanothan, Jamie Longoria
- Fo gheasaibh bho a-staigh Film eile air bunaichte air an seann-sgeul le ciall nuadh.


text:
- TIOTAL
- Taighean, Circebost, Uibhist a Tuath
- EXTERNAL ID
- QZP99_94052_11_07
- ÀITE
- Circebost
- SGÌRE
- Uibhist a Tuath
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Uibhist a Tuath
- CRUTHADAIR
- Miss Violet Banks
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38681
- KEYWORDS
- eileanan
taighean
togalaichean
togail
'S e eilean air nach eil duine a' fuireach faisg air costa siar Uibhist a Tuath a th' ann an eilean Chirceboist, tuath air A' Bhaile Shear. Tha e mìle gu leth a dh'fhaid, is chan eil e buileach leth mhìle a leud. Nuair a tha ìsle-mhara ann, cha mhòr nach eil an t-eilean a' ruigeil cladach Uibhist a Tuath, leis a' ghainmhich eadar an dà àite. Tha baile Chladach Chirceoboist air Uibhist a Tuath fhèin, mu choinneamh eilean Chirceboist.
Tha an dealbh seo a' sealltainn fhireannach a' togail taigh. Tha mòran de na ballachan nan àite ach tha tulchann eile, trostain airson a' mhullaich is mullach fhèin a dhìth fhathast. Chan eil e soilleir a bheil iad a' togail air an eilean no ann an Cladach Chirceboist. Tha an dealbh on chruinneachadh aig an Dotair I. F. Grannd, a' sealltainn beatha air an tuath air a' Ghàidhealtachd anmoch san 19mh is tràth san 20mh linn
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
Jacques Monod
B' e ceimigear às an Fhraing a bh’ ann an Jacques Lucien Monod. Rugadh e air 9 an Gearran 1910 ann am Paris. Chaochail e air 31 an Cèitean 1976.
Tha e ainmeil air sgàths an obair aige airson “Lac operon” agus DNA.[1] Bhuannaich e an Duais Nobel airson a chuid obair ann an eòlas-leighis anns a` bhliadhna 1965 còmhla ri François Jacob agus André Lwoff.[2]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Làrach Nobel "for their discoveries concerning genetic control of enzyme and virus synthesis"
- ↑ Làrach Nobel


text:
- TIOTAL
- An t-Alltan Dubh, Gairbh, faisg air Srath Pheofhair
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0584
- ÀITE
- An t-Alltan Dubh
- SGÌRE
- Am Blàr Dubh
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Cunndainn
- LINN
- 1930an; 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32506
- KEYWORDS
- cairtean-puist
easan
Gairbh
Cill Fhinn
Fionn
Bhathach
Glascarnach
Conan
Rasay
Chithear an t-Alltan Dubh, Gairbh, faisg air Srath Pheofair, sa chairt-phuist seo.
Tha bun aibhne an Alltain Dhuibh anns na beanntan aig ceann Shrath Bhathaich. Chaidh dam a thogail air an abhainn anns na 1950an gus Loch Bhathaich a thogail. Tha an loch na phàirt de sgeama dealan-uisge Shrath Chonain. 'S ann às an loch seo a tha Abhainn Shrath a' Bhàthaich a' sruthadh. Às dèidh comar Abhainn Ghairbh is Abhainn Ghlascarach, is e an t-Alltan Dubh a chanar ris.
Tha an t-Alltan Dubh, a tha cliùiteach airson iasgach a' bhradain is a' bhric, a' sruthadh do Loch Maol-Fhinn agus an uair sin don Abhainn Chonain. Is e an 'River Rasay' an t-ainm a th' aig an Old Statistical Account (1791-99) oirre


text:
John F. Kennedy
B' e John Fitzgerald Kennedy (29 an Cèitean, 1917 - 22 an t-Samhain, 1963) an 35mh ceann-suidhe de na Stàitean Aonaichte. Sheas è bho 1961 gus an deach a mhuirt ann an 1963.
An deidh don Cheannadach obair mar ceannard an USS PT-109, eathar-cuirtiche, ann an taobh a deas an Cuan Sèimh tron an Dara Cogadh t-Saoghal thionndaidh e a shùil gu dreuchd a ghabhail mar neach-poileataigs. Sheas è airson Massachusetts ann an Taigh nan Riochdairean bho 1947 gu 1953 mar Democrat. Rinn Ceannadach a chùis air Richard Nixon, a bha na Iar Cheann-suidhe aig an t-àm, anns an taghadh - aon dha na taghaidhean is teannta ann an eachdraidh an dùthaich - a chaidh air adhart an 1960. Gabh 'n dràsta 's e Iain Ceannadach an aon Caitligeach a chaidh a thaghadh mar Ceann-suidhe na Stàitean Aonaichte agus an aon ceann-suidhe a tha air am Duais Pulitzer a bhuannachadh. Fhad 's a bha an riaghaltas aige ann an cumhachd thachair Ionnsaigh Bàigh nam Muc, an Cunnart Urchair an Cuba, togail Balla Bherlin, toiseach an Linn-fhànais, an Gluasad Reachd Sobhalta Americanach agus toiseach Cogadh Bhietnam.
Chaidh Ceannadach a mhuirt air an 22 den t-Samhain, 1963, ann an Dallas, Texas. Chaidh an casaid a chuir air Lee Harvey Oswald ach chaidh deach a thoirt gu cùirt or chaidh esan a mhuirt dà latha an deidh do bàs Ceannadach nuair a loisg Jack Ruby air le gunna. Cho-dhùin an Warren Commission gun robh Oswald ag obair na aonar nuair a chaidh Ceannadach a mharbhadh ach, thuirt an House Select Committee on Assassinations an 1979 gu dòcha gun robh co-cheannairc ann. Tha an cuspair connsachail fhathast le deasbad a dol mu iomadach beachd air mar a thachair am muirt agus cò a bu choireach. 'S e tachartas geur ann an eachdraidh Ameireaganach a th' anns am muirt mar is coireach ris am buaidh a bh' aige air an dùthcha agus iarbhail poilitigeach a lean. Tha tòrr den bheachd gur e Iain Ceannadach ìomhaigh de dhòchasan agus iarrtasan Ameireaganach agus tha beachd mhath aig a chuid mhòr den t-sluagh Ameireaganach air fhathast.
George Washington • John Adams • Thomas Jefferson • James Madison • James Monroe • John Quincy Adams • Andrew Jackson • Martin Van Buren • William Henry Harrison • John Tyler • James K. Polk • Zachary Taylor • Millard Fillmore • Franklin Pierce • James Buchanan • Abraham Lincoln • Andrew Johnson • Ulysses S. Grant • Rutherford B. Hayes • James A. Garfield • Chester A. Arthur • Grover Cleveland • Benjamin Harrison • Grover Cleveland • William McKinley • Theodore Roosevelt • William Howard Taft • Woodrow Wilson • Warren G. Harding • Calvin Coolidge • Herbert Hoover • Franklin D. Roosevelt • Harry S. Truman • Dwight D. Eisenhower • John F. Kennedy • Lyndon B. Johnson • Richard Nixon • Gerald Ford • Jimmy Carter • Ronald Reagan • George H. W. Bush • Bill Clinton • George W. Bush • Barack Obama


text:
- TIOTAL
- Sgoil An t-Sruthain, 1929/1930
- EXTERNAL ID
- KIGHF_HF_13_007_006
- ÀITE
- An Sruthan
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Bracadal
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 42596
- KEYWORDS
- sgoiltean
buidhnean sgoile
deailbh camara clas
Tha oileanaich Sgoil An t-Suthain san Eilean Sgitheanach ann an 1929/30 nan seasamh airson dealbh camara còmhla ri an tidsearan, a' Bh-Uas Cairistìona NicDòmhnaill (clì) agus Bh-Uas Màiri Chaimbeul. 'S iad na h-oileanaich, sreath cùil, clì gu deas, Coinneach MacAsgaill, Tormod MacIllEathain, Raghnall Ros, Tormod Caimbeul,Dòmhnall MacAsgaill, Ùisdean (?) Ros,, ? Burge, Alasdair MacRath, Ùisean MacSuain, Coinneach MacAsgaill, Aonghas MacNeacail. Dàrna sreath, clì, Mòrag NicLeòid, Ceitidh A NicAsgaill, Ceitidh NicNeacail, Criosaidh NicSuain, Dinah NicSuain, Barabal NicFhionghain, Peigi NicSuain, Cathaidh Ros, Màiri Pheutan, Anna NicAsgaill, Màiri NicDhòmhnaill. Sreath aghaidh, clì, Murchadh MacAsgaill, Dòmhnall MacNeacail, Tormod W MacIllEathain, Tormod MacDhòmhnaill, Ùisdean MacNeacail, Ùna NicNeacail, Màiri NicAsgaill,, Mòrag Pheutan, Oighrig A NicDhòmhnaill, Flòraidh NicFhionghain, Cairistiona NicRath, Joey NicAsgaill.
Ann an 1875, thug Tormod MacLeòid MhicLeòid còir-sgrìobhte gabhaltais do Bòrd Sgoile Bhracadail, Comhairle Siorrachd Inbhir Nis airson sgoil phoblach a thogail. Thathas fhathast a' cleachdadh na sgoile an-diugh.


text:
- TIOTAL
- Tha an t-uisge air stad, co-dhiù!
- EXTERNAL ID
- PAW19684
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21082
- KEYWORDS
- busaichean
luchd-tadhail
Tha lòin air an talamh, ach tha an t-uisge air stad fada gu leòr airson dealbh a thogail. Tha a' bhuidheann seo - chan eil fhios againn cò iad fhathast - ri taobh Abhainn Nis, le Caisteal Inbhir Nis air an cùlaibh
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive