text:
An Nead
Tha An Nead (Beurla: Nedd)[1] na bhaile croitearachd ann an Asaint, Cataibh. Tha e suidhichte air an rathad B869 mu mhìle air falbh bhon Druim Bheag air bruach an iar Loch Nedd. 'S e seo na co-chomharran aige: 58° 14′ 10.97″ Tuath agus 5° 10′ 31.48″ Iar.
Chaidh an Nead a stèidheachadh aig Àm nam Fuadaichean. [2] Dh'fhàs am baile rud beag na bu mhotha anns na 1900an air sgàth 's gu robh e a' toirt fasgaidh do na bàtaichean-iasgaich air Loch Nedd. An-diugh tha cidhe ann aig ceann an ear a' bhaile airson eathraichean is bàtaichean-iasgaich. 'S e aon de na bailtean dhen Oighreachd Asaint a Tuath a th' anns an Nead.
Murt anns an Nead[deasaich | deasaich an tùs]
B’ e reiceadair à Sasainn a bha ann am Murdoch Grant a bha a‘ siubhail bho thaigh gu taigh. Bha e ag iarraidh a dhol gu bannais ann an Asaint, ach chaidh e a chaill eadar an Nead is An Druim Beag. Lorgadh a chuirp ceithir seachdainean an dèidh sin, ach cha robhar soirbheachail am murtair a lorg. Ged a bha cuid amharas ann gun robh an neach-teagaisg Hugh MacLeòid an sàs anns a' mhuirt, cha robh an ceasnachadh a rinn an t-siorram soirbheachail. Ach an uair sin tuirt Kenneth Fraser, tàillear às an àite, gum faca e taigh MhicLeòid ann an aisling. Chuala e guth cuideachd a bha ag innse dhà ann an Gàidhlig far an robh am bathar a bha air a ghoid falaichte. Ged a bha an aisling gu math amharasach, lorgadh bathar Grant anns an dearbh àite agus an dèidh sin dh’aidich MacLeòid gun do mharbh e an reiceadair.[3]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Iain Mac an Tàilleir, "Ainmean-Àite", duilleag 91, Pàrlamaid na h-Alba (a' tarraing air 6mh an Lùnasdal 2011)
- ↑ MacAskill, John (1999) We have won the land: the story of the purchase by the Assynt Crofters' Trust of the North Lochinver Estate, td 35 Stornoway:Acair. ISBN 0861522214
- ↑ Chambers' Book of Days - March 19th
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NC136319
- Undiscoveredscotland (Beurla)


c: text/html

text:
Obar Phuill
'S e baile ann an Comhairle Shruighlea a tha ann an Obar Phuill (Beurla: Aberfoyle).
Tha am baile suidhichte mu 27 mìltean air àird an iar-thuath Ghlaschu aig cois beinn Craigmore (1,271 troigh/387 meatair). Tha e na phàirt de Phàirc Nàiseanta Loch Laomainn agus nan Trosaichean. 'S e seo na co-chomharran aige: 56° 10′ 52.32″ Tuath agus 4° 23′ 15.72″ Iar.
Anns a' bhliadhna 2006 bha 650 duine a' fuireach an seo.[1]
Rugadh an t-Urramach Robert Kirk ann an Obar Phuill ann an 1644. Rinn esan a’ chiad eadar-theangachadh den Book of Psalms gu Gàidhlig.
Dh’fhàs am baile cliùiteach do na luchd-turais nuair a dh’fhoillsich Sir Walter Scott an rann ainmeil aige: The Lady of the Lake ann an 1810. Tha an rann ag innse mun bhoideachd Loch Ceiterein a tha faisg air Obar Phuill.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NN 518 013
- Obar Phuill aig Undiscovered Scotland

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- TIOTAL
- Coimisean Rathaidean is Drochaidean na Gàidhealtachd, 9mh Aithisg, 1821, planaichean
- EXTERNAL ID
- QZP40_388_2_P246A_MAP
- ÀITE
- Alba
- LINN
- 1810an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31197
- KEYWORDS
- Tòmas Telford
Taisgeadan
rathaidean
drochaidean
còmhdhail
planaichean
zoomable
Ann an 1802, dh'iarr Morairean an Taisgeadain air Tòmas Telford sgrùdadh a dhèanamh air leth-a-staigh na Gàidhealtachd. Thug Telford dhaibh aithris an ath bhliadhna. Thòisich seo siostam lagh a dh'fhosgail a' Ghàidhealtachd is leasaich e co-luadar le pàirtean eile de dh'Alba.
'S e prìomh phuingean na h-aithris co-luadar a' leasachadh le rathaidean is drochaidean nas fheàrr, cruthachadh Amar-Uisge a' Ghlinne Mhòir, a' cuir air adhart iasgaireachdan air na h-oirthirean sear is siar, adhbharan eilthireachd is dòighean anns am faighear stad a chuir air, agus a' leasachadh eadar-obair eadar Breatainn is àitean ann an ceann tuath Èirinn.
'S e toraidhean seo Amar-Uisge a' Ghlinne Mhòir eadar An Gearasdan is Inbhir Nis, agus 920 mìle de rathaidean is 120 drochaid air feadh na Gàidhealtachd an taobh a-staigh 20 bliadhna.
Pàipear-taice don Naoidheamh Aithisg aig Coimiseanairean Rathaidean is Drochaidean ann an Gàidhealtachd na h-Alba.
Pàipear-taice Y: 'Planaichean is Meudan nan Acarsaidean, Laimrigean is Cidhichean Aisig a chaidh a thogail fo stiùireadh Choimiseanairean Rathaidean is Drochaidean na Gàidhealtachd 1806 - 1821'


text:
Thursday, 16 April 2009
A Chabineat ann an Glaschu.
Chan eil fios dè cho cudthromach 's a tha gu bheil Cabinet Riaghaltas Westminster a' coinneachadh ann an Glaschu an-diugh ach tha e eachdraidheil, tha sin cinnteach.
Bidh seo a' chiad turas bho 1921, nuair a ghairm Lloyd George a Chabineat suas a dh' Inbhir Nis airson dèiligeadh le ceist Stàid Shaor na h-Èireann, tha Ministearan an Riaghltais air cruinneachadh ann an Alba.
Thòisich an riaghaltas air an “road show” seo bho chionn bliadhna, a' coinneachadh ann an ceann a deas Shasainn, na Midlands agus a-nis Glaschu.
Bidh iad a' muigh timcheall na dùthcha, a' coinneachadh ris a' phobal tron an là ach 's e an fhìrinn mu dheidhinn a' mhòr-chuid de choinneamhan a' Chabhineit gu bheil iad gu math sgiobalta agus goirid.
S e an eaconomaidh am prìomh chuspair air a' chlàr-ghnothaich, am buidseat cuideachd ach 's ma dh' fhaoidte gum bi coinneamh shònraichte eile aca mu dheidhinn sin.
Bid iad a' deasbad na h-àireannachd leis an naidheachd mu dheidhinn taic riaghaltais airson càraichean dealain agus cumhachd niuclasach ann an Sasainn a-mhàin. Cuimhchich gu bheil a' choinneamh a' tighinn 's Ministear a' Chumhachd, Ed Milliband, ag iarraidh air Riaghaltas na h-Alba am beachd air connadh niuclasach atharrachadh.
Dhiùlt iad a' choinneamh aca a roinn le Cabinet Riaghaltas na h-Alba - is feumaidh spèis a thoirt dha Alex Salmond airson feuchainn ri e fhèin a chur air an àrd-ùrlar gach là, ach chan ann airsan a tha na soilais phoileataigach an-diugh.
Tha ministearan gach riaghaltais a' coinneachach co-dhiù nuair a dh' fheumas iad, agus bha ceannardan phàrtaidhean na h-Alba aig dinnear prìobhaideach aig dachaigh Gòrdan agus Sarah Brown a-raoir. Bha iad gu math càirdeal ri chèile, chuala sinn, 's iad a' blasadh air bradan ròst Innse Gall.
Le taing do Eilidh Dhubh.
Bidh seo a' chiad turas bho 1921, nuair a ghairm Lloyd George a Chabineat suas a dh' Inbhir Nis airson dèiligeadh le ceist Stàid Shaor na h-Èireann, tha Ministearan an Riaghltais air cruinneachadh ann an Alba.
Thòisich an riaghaltas air an “road show” seo bho chionn bliadhna, a' coinneachadh ann an ceann a deas Shasainn, na Midlands agus a-nis Glaschu.
Bidh iad a' muigh timcheall na dùthcha, a' coinneachadh ris a' phobal tron an là ach 's e an fhìrinn mu dheidhinn a' mhòr-chuid de choinneamhan a' Chabhineit gu bheil iad gu math sgiobalta agus goirid.
S e an eaconomaidh am prìomh chuspair air a' chlàr-ghnothaich, am buidseat cuideachd ach 's ma dh' fhaoidte gum bi coinneamh shònraichte eile aca mu dheidhinn sin.
Bid iad a' deasbad na h-àireannachd leis an naidheachd mu dheidhinn taic riaghaltais airson càraichean dealain agus cumhachd niuclasach ann an Sasainn a-mhàin. Cuimhchich gu bheil a' choinneamh a' tighinn 's Ministear a' Chumhachd, Ed Milliband, ag iarraidh air Riaghaltas na h-Alba am beachd air connadh niuclasach atharrachadh.
Dhiùlt iad a' choinneamh aca a roinn le Cabinet Riaghaltas na h-Alba - is feumaidh spèis a thoirt dha Alex Salmond airson feuchainn ri e fhèin a chur air an àrd-ùrlar gach là, ach chan ann airsan a tha na soilais phoileataigach an-diugh.
Tha ministearan gach riaghaltais a' coinneachach co-dhiù nuair a dh' fheumas iad, agus bha ceannardan phàrtaidhean na h-Alba aig dinnear prìobhaideach aig dachaigh Gòrdan agus Sarah Brown a-raoir. Bha iad gu math càirdeal ri chèile, chuala sinn, 's iad a' blasadh air bradan ròst Innse Gall.
Le taing do Eilidh Dhubh.
Posted by Whitehall 1212 at Thursday, April 16, 2009
Labels: Gaelic + Cabinet + Scotland
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
- TIOTAL
- Teaghlach Fhriseil aig Loidse Gualainn
- EXTERNAL ID
- PC_WMORRISON_039
- ÀITE
- Loidse Gualainn
- SGÌRE
- Eadar Dhà Chaolas agus Diùranais
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Diùirnis
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Willie Morrison
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30530
- KEYWORDS
- family photographs
Tha sinn den bheachd gur ann o theaghlach Fhriseil aig Loidse Gualainn, an taobh an iar-thuath Chataibh, a tha na daoine seo.
Tha Loidse Gualainn na laighe eadar Ruigh Còinnich is Diùranais, mu 45 mìle an iar-thuath air an Luirg. Tha e ann am meadhan dùthaich gu math iomallach agus tha seallaidhean suas Srath Dhìonaird ri fhaicinn bhuaithe


text:
CosmoNOT no Big Issue?
Tha e eibhinn, agus tha e anns a' Ghaidhlig.
Ach chan eil stuth gu leor mu program-fànais Sobhietach ann.
'S mor am beud! Bha mi'n dochas gun do leugh mi mu dheidhinn Laika (taobh-chli - nach snog i?) agus Gherman Titov (se sin a cheud duine a rinn diobhairt ann am fànais) neo Sergei Korelev. Co-dhiu, bha drama inntinneach mun deidhinn air BBC2 o chionn goirid. Agus Werner von Braun.
Tha stuth ann an CosmoNOT air samobhar. Coire Sobhietach.
Is toigh leamsa Ann an Siorrachd Lannraig le Camara (bha mi fhein anns a' Bhigots' Bar, an ArdRuigh) agus Croitearan Pìosail ('s toil leam an artagail, chan eil mi airson croitear a phosadh).
Ach de mu dheidhinn Iris Mhor? Tha sin a' ciallachadh "Big Issue". A bheil deasaiche dem Big Issue ga foillseachadh?
ComosNOT an seo
http://www.cosmonot.co.uk


text:
Màili
'S e dùthaich ann an Afraga a tha ann am Màili, [1], ainm eile: Mailidh[2] , Màilidh[3] neo Maili;[4] ainm oifigeil: Poblachd Mhàili (Fraingis: République du Mali). Tha crìochan aice san ear le Nìgeir, sa tuath le Aildiria, san iar le Seanagal agus Moratainia, sa deas le Buircina Fhaso agus le Costa Ìbhri. Tha an Abhainn Niger agus an Abhainn Senegal ann an taobh a deas cuideachd. 'S e Bamako am prìomh-bhaile.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chuireadh às do tràilleachd an seo ann an 1222 nuair a bha Sundjata Keïta os cionn na h-impireachd.[5]
Croitearachd Màiliach[deasaich | deasaich an tùs]
Tha mìltean de chroitearan ann an Màili ach chan eil laghan croitearachd anns an tìr sin, agus tha naidheachd a' tighinn a mach às an duthaich[6] gu bheil riaghaltas Mhàili an diugh a' toirt gabhaltasan ri agra-calpanaich bho tìrean chèin.
Tha ùghdarras nàiseanta don b' ainm Office du Niger a' sealbhachadh mu deidhinn 1,200,000 heactair ri taobh Abhainn de Niger, ach anns an 80 bliadhna mu dheireadh cha chuireadh sgeamaichean uisgeachaidh an gnìomh a leasaich ach 80,000 heactair. Mar sin tha beò-shlàinte de na croitearan ri taobh na h-aibhne a' crochadh air na uisgeachan bliadhnail o gu h-àrd. Tha seo na cothrom leasachaidh do luchd-chalpa bho tìrean nas beairteach - Libia nan measg, agus tha an riaghaltas a' faicinn cothrom air airgead, ged a chosgas seo beatha nan croitearan.
Da rèir Abou Sow, Prìomh-Stiùiriche Office du Niger, chan eil comas aig an t-sluagh an talmhainn a leasachadh, agus tha a h-oifis air suas ri 240,000 heactair a thoirt seachad do chalpanaich. Tha aithrisean air nochdadh de shaighdearan a' cur ionnsaigh air cuid tuathanaich, agus do rèir Ibrahima Coulibaly, Taoiseach den Chomataidh Co-òrdanachaidh airson Eagar-bhuidhnean nan Tuathanaich agus Croitearan Màilianach "Bithidh an goirt a' toisich a dh'aithghearr".
Bailtean[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Am Faclair Beag
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Finkelman and Miller, Macmillan Encyclopedia of World Slavery
- ↑ "Fears over new scramble for Africa Neil MacFarquhar, Scotland on Sunday; 26 an Dùbhlachd 2010 ".


text:
- TIOTAL
- Raon Goilf Inbhir Narann, a' coimhead thairis air Linne Mhoireibh
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2782
- ÀITE
- Inbhir Narann
- SIORRACHD/PARRAIST
- SIORRACHD NARANN: Inbhir Narann
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34686
- KEYWORDS
- cairtean-puist
clubaichean goilf
raointean goilf
taighean-club
co-fharpaisean
Tha sealladh thar raon goilf Inbhir Narann air a' chairt-phuist seo, a' coimhead taobh Linne Mhoireibh 's an Eilein Duibh. 'S e Taigh-òsta Sealladh a' Ghoilf a tha san togalach mhòr faisg air a' mhuir. Chaidh Club Goilf Inbhir Narann a chur air bhonn ann an 1887 air oir an iar a' bhaile. Gabhaidh an taigh-club fhaicinn faisg air an tràigh air taobh dheas an deilbh. Chaidh an cùrsa a leudachadh a-rithist le Eirdsidh Simpson, 'Seann' Tom Morris agus Seumas Braid agus thar nam bliadhnachan tha e air a bhith na dhachaigh do dh'iomadh tachartas neo-dhreuchdail agus proifeiseanta, nam measg Cupa Walker ann an 1999. Ann an 1899, chaidh glub goilf eile, Club Goilf Dun Bàrr Inbhir Narann a chur air bhonn air fearann air taobh an ear Inbhir Narann


text:
18 an Dàmhair
'S e 18 an Dàmhair an 291mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (292mh ann am bliadhna-leum). Tha 74 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 837 - Chaidh Bad Colberg-Heldburg (anns a' Ghearmailt) a chlàradh airson a' chiad turais.
- 1386 - Chaidh Oilthigh Heidelberg a stèidheachadh le cead bho Pàpa Urbain VI anns an Ìmpireachd Naomh na Ròimhe.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1405 - Pàpa Pius II (ch. 1464).
- 1805 - Mariano Ospina Rodríguez, ann an Guasca. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 1859 - Henri Bergson, ann am Paris. Sgrìobhadair às an Fhraing.
- 1960 - Jean-Claude Van Damme, ann am Berchem-Sainte-Agathe. Actair às a' Bheilg.
- 1967 - Finlay Carson, neach-poileataigs à Alba.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1417 - Pàpa Griogair XII
- 1865 - Henry Temple, Prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte.
- 1923 - Andrew Bonar Law, ann an Lunnainn. Neach-poileataigs à Sasainn.
- 2012 - Sylvia Kristel ann an Amsterdam. Cleasaiche às na Tìrean Ìsle.


text:
Seanadh Nàiseanta na Cuimrigh
‘S e Seanadh Nàiseanta na Cuimrigh a’ bhuidheann a tha air a thaghadh le sluagh na dùthcha, a tha a’ deasbad phoileasaidhean, ag aontachadh laghan a bhios a faighinn buaidh air a’ Chuimrigh agus a' cosg airgid a tha air a thoirt seachad le riaghaltas na Rìoghachd Aonaichte. Chaidh an Seanadh a stèidheachadh ann an 1999 as dèidh referendum ann an 1997.
Tha 60 buill anns an t-Seanadh. Tha 40 dhiubh a riochdachadh roinnean-taghaidh fa leth, agus càch air a thaghadh bho chòig roinnean a rèir siostaim riochdachaidh cho-roinneil.
Thèid buill an t-Seanaidh a thaghadh airson greise ceithir bliadhna. Chaidh an taghaidhean a chumail ann an 1999, 2003 agus 2007.
Thèid cumhachdan gnìomhach an t-Seanaidh a thiomnadh do Phrìomh-Mhinistear an t-Seanaidh. Bidh esan a’ toirt uallach air ministearan Riaghaltais an t-Seanaidh, dleastanais ghnìomhach a cho-lìonadh. ‘S iad sin an caibineat. Thèid gnìomhan an t-Seanaidh fhèin a stiùireadh leis an Oifigear Riaghlaidh a tha fhèin na bhall dhen t-Seanadh.
Cumhachdan reachdachaidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh cumhachdan a dhèanamh laghan taobh a-staigh raointean sònraichte a thiomnadh aig toiseach an treas Sheanaidh anns a’ Chèitean 2007, fo Achd Riaghladh na Cuimrigh 2006.


text:
Lèine
Is e lèine ball aodach dèanta às anairt, cotan neo clò min eile. Caithte thar an craiceann is e eudadh coluinn a tha ann, gu h-àbhaisteach le muinchillean fàda.
Nochdaidh lèine ann an caochladh òrain, mar iomhaigh de soirbhicheas neo de mulaid.
Mar eisimplir, ann an òran aig Runrig Fàda bho Abhainn an t-Saoghail , tha an lèine a nochdadh mar iomhaidh de soirbhicheas ( an saoghal nan Gall). Le na facail " Dh'fhuair mi mo leine" tha fear an òrain a' ciallachadh gun do choisinn e beo-shlainte freagarach dha fhein.
Ann an òran torr nas sine, chumhach bhon 18mh cheud, rinnte as deidh Bliadhna Thearlaich a thoiseachas " Ó a Thearlach Óg Stiùbhart...." cleachdar an lèine mar iomhaigh de bhrònas anns an t-srann " Ged nach fhàgadh tu agam ach mo lèine " (Citation dith)


text:
- TIOTAL
- Leac-uaghach Niall Fionnlaigh MacMhathain, Cladh a' Chlachan Aillseach
- EXTERNAL ID
- HCD00383
- ÀITE
- An Clachan Aillseach
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Aillse
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12100
- KEYWORDS
- leac-uaghach
carragh-cuimhne
Miall Mac Mhathain
Fearchar Mac Mhathain
dotair
Gàidheal
An Dòrnaidh
Tha an leac-uaghach seo ri taobh leac Fhearchair MhicMhathain a bha na dhotair ainmeil ann an Lunnain agus a rugadh anns an Dòrnaidh. B' e Niall Fionnlagh MacMhathain an t-ogha aige agus chaochail e mar a tha an leac-uaghach ag ràdh nuair a thuit e far each. Ged a dh'fhuirich agus a dh'obraich e fad a bheatha ann an Lunnain, tha e coltach gun do chùm a sheanair na ceanglaichean aige ris an dachaigh agus ris an teaghlach agus chaidh a chomharrachadh mar Cheannard Comann Gàidhlig Lunnain ann an 1896. B' e Niall mac an Dotair Fearchar MacMhathain agus a bhean, Maud. Chaidh na h-ainmean aca a chur ris an lic na b' fhaide air adhart: Dr Farquhar MacKenzie Matheson of Harrow. Died 21 January 1937 aged 63 years. Loved by all who knew him. Bheir esan cadal do fhear a' charaid, Psalm CXXV11 2 and also In everloving memory of his wife Maud Madeline Matheson. Died London 30 March 1942
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Taobh a-muigh a' bhalla aig Dùn do Làmh
- EXTERNAL ID
- HC_ARCH2_1981-82_82062026
- ÀITE
- Loch Lagain
- SGÌRE
- Bàideanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Lagan
- LINN
- 1980an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Aonad Airc-eòlas Chomhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 13234
- KEYWORDS
- dùn
dùin
daingneachd
daingneachdan
Tha an dùn seo suidhichte taobh a deas Dama Spè aig Loch Lagan.
Tha Dùn do Làmh na sheasamh air a' mhonadh os cionn Dama Spè, taobh an iar Drochaid Lagain. 'S dòcha gur ann bho Linn an Iarainn a tha e ach, air sgàth 's gu bheil leud de 8m anns a' bhalla chloiche agus 3-4m a dh'àirde, tha e nas coltaiche ri làraich rìoghail eile bho Linn nan Cruitheaich bho thimcheall air 300-800AD. Tha meas mòr aig luchd-tadhail arc-eòlais air an tobhta


text:
- TIOTAL
- Aithisg o Oifigear Meidigeach na Slàinte do Shiorrachd Inbhir Nis, mu 1900
- EXTERNAL ID
- HLH_DEWAR100_010
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Highland Archive Centre
- AITHNEACHADH MAOINE
- 1599
- KEYWORDS
- Comataidh Sheirbheisean Meidigeach na Gàidhealtachd 's nan Eilean
Aithisg Dheòirich
Comataidh Dheòirich
Chaidh glè bheag de thorradh na croite gu biadh nan croitearan; chaidh crodh is caoraich a bha a bharrachd a reic air airgead, chaidh uighean am malairt agus cha robh am bainne pailt. 'S e buntàta, aran, brochan agus teatha a fhuair cus bruich, a bu mhotha a bh' aca mar bhiadh làitheil.
Tha an t-ìomhaigh seo mar phàirt de thaisbeanadh air loidhne a' comharradh ceud bliadhna Chomataidh Seirbheisean Meidigeach na Gàidhealtachd 's nan Eilean, agus glè thrice thathas a' toirt iomradh air mar Chomataidh Dheòirich an dèidh a chathraiche Sir Iain Deòir BP. Chuir aithisg a' Chomataidh air dòigh an t-slighe airson a' chiad seirbheis slàinte air an t-saoghal, Seirbheis Meidigeach na Gàidhealtachd 's nan Eilean, a rinn cruth-atharrachadh air solar meidigeach agus a tha air a mheasadh mar ro-theachdaire Seirbheis Nàiseanta na Slàinte.
Cliog > an seo airson a dhol gu toiseach an taisbeanaidh.


text:
Tobar na Màthar
Tha Tobar na Màthar (Beurla: Motherwell) na bhaile ann an Siorrachd Lannraig. Tha e faisg air Hamaltan. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 47′ 2.26″ Tuath agus 2° 3° 59′ 6.79″ Iar. Ann an 2001 bha 30,311 duine a' fuireach an seo. [1] Tha club ball-coise aca, an Club Ball-coise Tobar na Màthar.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
B' àbhaist dha a bhith na "baile stàilinn" aig aon àm, ach dhùin Ravenscraig sna 1990an.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
A’ Ghàidhlig[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh am Mòd Nàiseanta a chumail ann an Tobar na Màthar anns a’ bhliadhna 1983.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NS 755 563


text:
- TIOTAL
- Caoraich air an ruith air Prìomh Shràid Cheann Loch Chill Chiarain
- EXTERNAL ID
- QZP27_C_24792
- ÀITE
- Ceann Loch Chille Chiarain
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Ceann Loch Chille Chiarain
- LINN
- 1890an; 1900an; 1910an
- CRUTHADAIR
- Charles & Dennis MacGrory
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann Earra-ghàidheil is Bhòid agus Seirbheis Fiosrachaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30726
- KEYWORDS
- ionaltradh
àiteachas
tuathanachd
Caoraich air an ruith suas Prìomh Shràid Cheann Loch Chille Chiarain. Bha seo a' tachairt meadhanach tric, nuair a bhiodh iad a' ruith nam beathaichean bho na sean chidhichean gu na tuathanais taobh a-muigh a' bhaile airson an geamhrachadh. B' e tuathanachd a' phrìomh obair ann an Cinntìre chun an fhicheadamh linn
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Argyll and Bute Library & Information Service


text:
- TIOTAL
- Agallamh le Silis NicCoinnich mu thubaist bàthaidh sa Ghearmailt
- EXTERNAL ID
- WD_BF02_TRACK05_MACKENZIE_GAELIC
- DEIT
- 2005
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Julia Mackenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 3154
- KEYWORDS
- An Dara Cogadh
An Dàrna Cogadh
cogaidhean
claistinneach
Thachair rud a chuir eagal orm, aon uair. Bha, nuair a sguir an cogadh ann an Japan, bha an t-ospadal againn is chum iad seòrsa, coltach ri pàrtaidh beag agus bha dinnear mhòr againn agus thùirt dòrlach dhuinne dhuinn fhìn - thuirt sinn gum bu chòir dhuinne falbh agus pàrtaidh beag snàmh anns a swimming pool, agus chaidh dòrlach againn, swimming. Cha robh mise 'snàmh idir, cha b'urrainn dhomhsa snàmh, cha b'aithne dhomh snàmh, ach chaidh fear dhe na balaich a bha 'g obair còmh' rium san taigh-chòcaireachd, chaidh esan ruig an taigh-snàmh. Agus cha tàinig e às idir agus ghabh sinn uabhas nuair a chaidh a bhàthadh anns an taigh-snàmh.
Chaidh an t-agallamh seo a chlàradh mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005 ann am Sgoil a' Mheadhain, Inbhir Nis.


text:
Ludwigsburg
‘S e baile mòr air an àirde an iar-dheas na Gearmailte a th’ ann an Ludwigsburg (Fraingis: Ludwigsbourg). Tha an t-ainm a’ ciallachadh Daingneach Ludwig, bhon ainm Ludwig agus Burg (Daingneach) anns a’ Ghearmailtis. Chaidh am baile a stèidheachadh ann am 1704 is chaidh an lùchairt a thogail eadar 1718 agus 1723 leis an Diùc Eberhard Ludwig às an Diùcachd Württemberg. Tha e suidhichte aig 289m os cionn ìre na mara,[1] ri taobh na h-aibhne Neckar, anns an stàit Baden-Württemberg, air iomall Stuttgart. Tha am baile 499km air falbh bho Bherlin (Prìomh-bhaile na dùthcha), 195km bho Mhünchen, 465km bho Bhremen agus dìreach 35km bho Phforzheim.[2] Tha 87,735 duine a' fuireach anns a’ bhaile, leis gur e an 11mh baile na stàite, an 94mh baile nas motha na dùthcha[3] Chaidh sgoil nam Fiolmaichean a stèidheachadh an seo ann an 1991.
Susbaint
Daoine ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Joseph Wilhelm Ludwig Mack (1767 – 1827) Ailtire.
- Carl Pfizer (1824 – 1906) Ceimigear.
- Tony Schumacher (1848 – 1931) Sgrìobhadair.
- Hartmut Michel (1948) Ceimigear.
- Philip Poisel (1983) Seinneadair.
Àireamh-sluaigh[deasaich | deasaich an tùs]
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Mongabay
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Bailtean na Cruinne
- ↑ ЄBпaTopiя
- ↑ Ville de Montbéliard
- ↑ City of St Charles


text:
Alba
'S e dùthaich suidhichte ann an taobh tuath Bhreatainn a th' ann an Alba (Beurla is a' Bheurla Ghallda: Scotland). Bha i na rìoghachd neo-eisimeileach gus an 18mh linn nuair a dh'aonaich Alba agus Sasainn airson Rìoghachd Bhreatainn Mòr a stèidheachadh anns a' bhliadhna 1707. Anns a' bhliadhna 1801 dh'aonaich Rìoghachd Bhreatainn Mòr le Rìoghachd na h-Èireann airson an Rìoghachd Aonaichte a chruthachadh. Ann an 1999, chaidh Pàrlamaid na h-Alba a' chur air bhonn, far am bithear a' dèiligeadh ri gnothaichean poilitigeach a tha a' buntainn do dh' Alba a-mhàin. Tha Lagh na h-Alba gu math eadar-dhealaichte bhon Lagh ann an Sasainn.
Susbaint
Bailtean mòra
Seo liosta dhe na bailtean as motha ann an Alba:[2]
- Glaschu
- Dùn Èideann
- Obar Dheathain
- Dùn Dèagh
- Inbhir Nis
- Peairt
- Sruighlea
- Cille Bhrìghde an Ear
- Pàislig
- Comar nan Allt
Cruinn-eòlas
Tha Alba suidhichte ann an ceann a tuath eilean Bhreatainn, agus 's e a' chrìoch le Sasainn taobh a deas na dùthcha. A bharrachd air tìr-mòr, tha na ceudan de dh' eileanan – leithid Sealtainn, Arcaibh (Na h-Eileanan a Tuath) agus Na h-Eileanan an Iar air an gabhail a-steach san rìoghachd. Tha tìr-mòr na h-Alba air a roinn ann an trì pàirtean chudthromach: a' Ghàidhealtachd, a' Ghalldachd agus na Monaidhean a Deas. Tha a’ chuid as motha den t-sluagh a' fuireach sa Ghalldachd Mheadhanaich - no Meadhan na h-Alba, far am faighear na bailtean as motha ; Glaschu agus am prìomh-bhaile Dùn Èideann .
Eòlas-talmhainn
Nuair a thachair mòirneasachd ann an Lodaidh an Ear (Lodainn an Ear), o chionn 350 muillean bhliadhna, bha a' phàirt de Rùsg na Talmhainn air am bheil Bhreatainn suidhichte faisg air Crios na Cruinne agus bha e na roinn de proto-Tir-Mòr a tha aithnichte dhuinn leis an ainm Pangaea. Tro linntean fada chaidh co-ghluasad eadar roinnean den rùsg, aithnichte dhuinn mar clàran thìr-mòr, agus thachair sgleog leis tìr-mòr Gondwana.
Cha tàinig na pàirtean mu thuath agus mu dheas na Breatainn teannta, no còmhla, gu 75 muillean bliadhnan roimh toiseach na Bholcanas ann an Lodaidh an Ear. Bha Alba agus pàirt de cheann a tuath na Sasainn nam pàirt de thìr-mòr Laurentian ro -làimh, far an robh Aimearaga mu Thuath agus a’ Ghraonlainn. Aig a h-aon àm, bha an dara leth de 'n Bhreatainn torr nas fhada (mu 40° de domhainn leud) do 'n dheas, faisg air Afraga agus Aimearaga mu Dheas ann an tìr-mòr de Gondwana.
Eachdraidh
Ri linn nan Ròmanach
Anns a' bhliadhna 80 A. D. bha uachdaran Ròmanach a' riaghladh ceann a deas Bhreatainn dom b' ainm Agricola, a smaoinich air an eilean gu h-iomlan a thoirt fo chìs do na Ròmanaich. Leis an rùn sin chuir e air a' bhliadhna ud aghaidh gu tuath air ceann an airm. Bha sin 135 bliadhna an dèidh dhaibh sealbh a ghabhail air ceann a deas an eilein. Ghabh e air adhart le cruaidh iomairt, gus an ceann thrì bliadhna,(trì campachaidhean mar a theireadh iadsan), an do cheannsaich e an tìr gu iomall a deas ann an àite den dùthaich ris an abrar a-nis a' Ghàidhealtachd. 'S e sin an t-àite as cuinge den eilean gu h-iomlan. Chan eil ach 35 mìle eadar ceann na Friù agus taobh Abhainn Chluaidh. Thog Agricola sreath dhaingnichean bho mhuir gu muir an siud anns am bheil mu 36 mìle air fad mar chrìoch eadar roinn na Ròimhe agus Tìr nan Cailleannach no Caledonia mar a bh' aca oirre. Ghoirteadh Gàradh Antoninus ris, oir b'e siud ainm an Ìmpire a bh' ann nuair a thogadh e. Bha e fichead troigh air àirde, 's ceithir troighean fichead air tiughad, 's dìg leathann, dhomhainn, air a cladhach ri a aghaidh. Bha rathad leathann airson nan saighdearan a' ruith air a thaobh deas bho cheann gu ceann; 's bha daingnichean air an togail o cheann gu ceann dheth, an uidhe dhà mhìle bho chèile. Cha robh siud a' cumail muinntir nam beann bho bhith an-dràsta 's a-rithist a' toirt ionnsaigh air a' bhalla, 's orra-san a bha ga dhìon. Thug Gnothach Dharien droch bhuaidh air an dùthaich.
Alba ùr-nodha
Tha sia bailtean mòra ann an Alba:
- Glaschu
- Dùn Èideann, prìomh-bhaile
- Obar Dheathain
- Dùn Dèagh
- Inbhir Nis
- Peairt
Poileataigs
A' phrìomh aiste: Poileataigs na h-Alba
Foghlam ann an Alba
Tha còig Oilthighean aosmhor Albannach ann. 'Siad :
Tha trì oilthighean deug ann an Alba gu lèir.
Na meadhanan
Tha pàipearan-naidheachd iomadaidh ann an Alba. Tha An Herald, an Daily Record agus The National suidhichte ann an Glaschu agus tha an t-Albannach suidhichte ann an Dùn Èideann.
Ceanglaichean a-mach
Iomraidhean
- ↑ BBC Naidheachdan 2016-08-11: Sluagh ag atharrachadh (aithris bhideo 2:22)
- ↑ Mongabay


text:
Faclair na Gàidhlig
Tha an iomairt eadar-oilthigh seo anns a bheil Oilthighean Dhùn Èideann, Ghlaschu, Obar Dheathain, Srath Chluaidh agus Sabhal Mòr Ostaig OGE an sàs ag amas air faclair eachdraidheil de Ghàidhlig na h-Alba a chruthachadh. Thèid a dhealbh air prionnsapalan eachdraidheil coltach ris an fheadhainn air an deach Dictionary of the Older Scottish Tongue agus an Oxford English Dictionary a stèidheachadh.
Chaidh Faclair na Gàidhlig a chur air bhonn ann an 2003 agus tha e air ionmhas fhaotainn bho Bhòrd na Gàidhlig, Urras Charnegie, Urras Brosnachaidh na Gàidhlig, Urras Leverhulme, Riaghaltas na h-Alba, Chomhairle Maoineachaidh na h-Alba, Chomhairle Rannsachaidh nan Ealan ’s Eòlais Dhaonna agus Chomhairle an Rannsachaidh Shòisealta ’s Eaconamaich.
’S ann aig Sabhal Mòr Ostaig OGE a tha rianachd a’ phròiseict fo stiùireadh Proifeasair Boyd Robasdan, Prionnsapal Sabhal Mòr Ostaig OGE agus Neach-gairm Comataidh Stiùiridh Faclair na Gàidhlig.
Chaidh Ceum1 (2005-08) anns an robhar a’ cruthachadh bunait deasachaidh agus teacsa dhan fhaclair a dhèanamh aig Oilthigh Dhùn Èideann fo stiùireadh an Ollaimh Uilleam MacIllIosa agus an Ollaimh Dòmhnall Meek, Roinn na Ceiltis agus Eòlas na h-Alba.
Ann an Ceum 2, cruthaichear stòr-dàta làn-theacsa de Ghàidhlig na h-Alba às an tèid am faclair a chur ri chèile. Tha am pròiseact seo air a stiùireadh leis an Ollamh Roibeard Ó Maolalaigh ann an Roinn na Ceiltis, Oilthigh Ghlaschu fo bhratach pròiseact an Data airson Stòras na Gàidhlig (DASG).
’S e pròiseact cudromach fad-ùine a th’ ann am Faclair na Gàidhlig a lìbhrigeas goireas a tha deatamach airson na cànain.
Gheibh sibh barrachd fiosrachaidh air làrach-lìn a’ phròiseict www.faclair.ac.uk
Co-òrdanaiche a’ Phròiseict: Lorna Pike
Post-d: lp.smo@uhi.ac.uk
Fòn: +44 (0)1471 888 273
Faclair na Gàidhlig, Fàs, Sabhal Mòr Ostaig, Slèite, An t-Eilean Sgitheanach, IV44 8RQ.


text:
- TIOTAL
- Litir gu Ceannard Freiceadan na Dùthcha mu Bhearghdal
- EXTERNAL ID
- Z_GB1741_D592_7_06
- ÀITE
- Dùn Beithe
- SGÌRE
- Gallaibh a Deas
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Latharan
- DEIT
- 30 An Dùbhlachd 1940
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn Ghallaibh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6098
- KEYWORDS
- freiceadan na dùthcha
drochaid cala liaboist
leagail
an dara cogadh
an cogadh ann am Breatainn
an cogadh aig baile
Litir a chaidh a chur bho Chaisteal Dhùn Beithe gu Ceannard Freiceadan na Dùthcha ann an Inbhir Uige mu bhith a' dìon Bearghdal.
Tha an sgrìobhadair a' beachdachadh air dìon Bhearghdail agus mu na duilgheadasan a tha aca ri linn dìth stiùiridh airson na bu chòir dhaibh a dhèanamh air oidhcheannan anns a' gheamhradh. Rè an t-samhraidh, bhiodh oidhcheannan na bu ghiorra agus gabhadh cuairtean Freiceadan na Dùthcha a chur air dòigh gu cunbhalach, ach cha robh stiùireadh idir aig a' bhuidhinn Freiceadan na Dùthcha anns an sgìre sin mu bhith a' dol air chuairt nuair a chaidh an litir a sgrìobhadh.
Tha an litir a' leantainn air duilleag 2


text:
- TIOTAL
- Caithness, 1925 - Drochaid Inbhir Ùige
- EXTERNAL ID
- QZP40_CAITHNESS 1925-26_56001_025
- ÀITE
- Inbhir Ùige
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Ùige
- DEIT
- 1925
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Herbert Sinclair
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31860
- KEYWORDS
- dealbhan-camara
drochaidean
bailtean
Seo duilleag bho leabhar dhealbhan de Ghallaibh bho 1925. Chithear dealbh de Dhrochaid Inbhir Ùige air madainn Sàbaid. Chuireadh crìoch air an drochaid seo, a chuireadh an àite Drochaid Telford, ann an 1877 le Murchadh Peadarsan. 'S e drochaid leathann le trì boghannan a th' innte thar uisge bho thrì thaobhan.
Ged a tha Inbhir Ùige air a bhith na Bhorgh Rìoghail bho 1589, tha Inbhir Ùige nas sine na sin mar a chithear san ainm aige a thàinig on Lochlannais 'Vic', a tha a' ciallachadh bàgh. Tha e air taobh an ear-thuath na h-Alba 19 mìle deas air Taigh Iain Ghròt


text:
Kal. Ian. u. f., l. x., Anno Domini M.c.lxx.
Concobhar, mac Muircertaigh h-Ui Lochlainn, ri Ceneoil Eogain & ridomna Erenn uile, do marbadh do Aedh Bic Mac Canae & do Uib Caracain, Dia Sathairn Casc, ar lar Trin Moir i n-Ard Macha.{folio & column MS1 51c}
Donnchadh Ceinnsealach h-Ua Ceallaigh do marbadh do Laighnibh. {§LATE}
Sluaighedh la Ruaidhri h-Ua Conchobair & la Mail Seachlainn & la Tigernan h-Ua Ruairc &; la Murchadh h-Ua Cerbhuill cu h-Ath Cliath i n-airis catha do Mac Murchadha & dondh Iarla. In tan tra ro bhadar ar i n-aighthi ic irnaidhi in chatha, nuchur rathreigset nu cu fhaccadar in dun tre theinidh, .i., teni dhi aitt. Ro shoi dono iar sen h-Ua Conchubair, iar femiud chatha do tabairt dho. Ro chuaidh iar séin Mac Murchadha i nn-Ath Cliath, iar tabhairt breithri do Ghallaibh Atha Cliath dho. Ocus ro fheall for a bhreithir & ro marbadh daine imdha ann & ro innarb na Galla.
Braighde Mic Murchadha, .i., a mac fein & mac a mic, .i., mac Domhnaill Chaemhanaigh & mac a
p.164comaltha, .i., mac h-Ui Chaellaidhe, do mharbhadh la Ruaidhri h-Ua Conchubhair, tre aslach Tighernain h-Ui Ruairc. §
Ath Cliath do milledh do Dhiarmait Mac Murchadha & do Allmurchaibh tuc leis anair do mílliudh na h-Erenn i n-dighail a innarba dar muir as a ferunn fein & a mhic do marbadh. Tucsat dono ar for Gallaibh Atha Cliath & Puirt Lairgi & tuctha tra áir ímda forru-sum. Do mílltea dono Laigin & Fir Mídhe, eter cella & tuatha, leó & ro gabsat At Cliath & Purt Lairgi.
Gnim mór aínfial do dhenum don manach, .i., do Amlaímh, mac comarba Finnéin Muighi Bile & do Maghnus Mac Duinn Sleibhe, do righ Uladh, co toisighibh Uladh & co n-Ultaibh archena, cenmothá Mael Isu, espuc & Gilla Domanghairt Mac Cormaic, comarba Comgaill & Mael Martain, comarba Finnéin co n-a muinnteraibh: .i., Coimtinol Canonach Riagulla cona n-abaidh, ro ordaigh Mael M'Oedoic h-Ua Morgair, leghait comarba Petair, i Saball Patraic, do innarba asin mainistir ro cumdaigsetar féin & do arcain co leir, eter libru & aidhmí, bu & dainiu, eochu & cairchiu & na h-uile ro tinólsat ann o aímsir in legait{folio & column MS2 53b} remraiti
p.166conice-séin, cenmothat na inair & na capai ro batar ímpu isind uair-sein, tria format & baidh collaidhe & saint onóiri dó féin. Uair ro díchuirsetar manaigh Drochait Atha é asan abdaine, tria chuisibh dlightechaibh. Uch ! Uch! Uch ! tra. Mairg do-róne & mairg thir i n-dernadh in gnim. Acht ní dechaidh cen innechadh on Coimdigh; uair ro marbait i n-oín-fhecht o uaitibh namhat na toisigh do-rone & ro gonadh in rí & ro marbadh gar bic iartain co h-aínfechtnach isin baile i n-dernadh in comhairle aínfiren-sin, .i., i n-Dun. Dia Mairt tra ro díchuiredh in coimtinol. Dia Mairt tra, i cinn bliadhna, ro marbait maithi Uladh & ro gonadh a righ. Dia Mairt, gairit iartain, ro marbadh é fein o derbrathair i n-Dun.
Diarmait h-Ua Ainbfheith, rí h-Ua Meith & toisech marc-sluaighi righ Ailigh, do marbadh do longais táinic a h-Innsibh Orcc isin innsi ro cumtaighedh aca féin for Loch Ruidhe, .i., for Inis Lacain.


text:
Bò Ghàidhealach
’S i a’ bhò Ghàidhealach, seòrsa de chrodh adharcach a bhuineas do Ghàidhealtachd na h-Alba. Tha i cho tapaidh ’s gu bheil àrainneachd is sìde aig oir a’ chuain agus air slèibhtean creagach na Gàidhealtachd a’ freagairt gu math dhi. Mar sin dheth, thèid aice air feuraich bochd truagh fhulaing fad sheachdainnean. ’S urrainn dhi a slighe a dhèanamh thairis air bealach, a’ snàmh tarsainn air loch agus eadhon laogh a bhreith san sneachda, nam biodh adhbhar ann. Ged a tha coltas caran eagalach air crodh Gàidhealach air sgàth an adhaircean, tha iad gu math socair mar as trice cho fad is nach eil laoigh aca.[1]
Coltas[deasaich | deasaich an tùs]
Tha crodh Gàidhealach nas lugha am meud na crodh-bainne, ach le cho calgach is a tha an còta fionnaidh aca, agus adharcan mòra lùbte orra, tha aogas nam beathaichean seo tàlaidheach drùidhteach. Mar as trice, san latha a th’ ann an-diugh, tha dath ruaidh orra, ach tha crodh dubh a’ fàs nas cumanta a-rithist, agus gheibhear fiù ’s beathaichean le calg bàn, buidhe, gann is ged a tha iad. Bho chionn dà linn, b’ e dubh an tuar a bha fada na bu bhitheanta, gu h-àraid air an taobh an iar.[2]
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
’S i aon de na gnèithean chlàraichte as aosta air an t-saoghail a th’ anns a’ bhò Ghàidhealach. Chaidh a chiad “leabhar-treud” a chur air dòigh ann an 1884. Bha an seòrsa cruidh seo na phàirt cudthromach ann an eachdraidh na Gàidhealtachd ‘s nan Eilean, agus tha iad nam mìr tarraingeach ann an àiteachas fàs-bheairteach an latha an-diugh.
B' e crodh dubh a bu chumanta bho chionn dà linn, ach thàinig gun d' fhuair crodh ruadh làmh an uachdair rè an naoidheamh linn deug. B' e bun-stèidh eaconomaidh Gàidhealtachd na h-Alba fad linntean a bh' anns a' bheathach seo agus aig ìre ionadail, gheibheadh bainne, càise, ìm, gaoisidean airson an t-snìomhaidh agus (mu dheireadh thall) craiceann is leathar a rachadh a chur gu feum mòr.
Ceanglaichean a-mach (Gàidhlig)[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ [1] Am Baile
- ↑ The Highland Cow, Colin Baxter Photography, Baile Ùr nan Granndach, Alba. ISBN 1-84107-283-4


text:
- TIOTAL
- Deuchainnean Chon-chaorach air Cùrsa Goil Gheàrrloch, 1959
- EXTERNAL ID
- GAIRLOCHM_0972
- ÀITE
- Geàrrloch
- SGÌRE
- Geàrrloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Geàrrloch
- DEIT
- 1959
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Gairloch Heritage Museum
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5126
- KEYWORDS
- spòsan
spòrsan dùthchail
Sealladh de Dheuchainnean nan Con-chaorach a' tachairt air cùrsa goilf Gheàrrlaoch ann an 1959. 'S e spòrs fharpaiseach nan con a th' ann an deuchainnean nan con-chaorach, agus bidh cù-chaorach, air a stiùireadh le a mhaighstir, ag iomain bheathaichean timcheall air sreath de chnapan-starra. 'S e an cù a bhuannaicheas am fear a chuireas crìoch air a' chùrsa san ùine as giorra agus leis an àireamh as lugha de mhearachdan.
Chaidh Cùrsa Goilf Gheàrrloch a stèidheachadh ann an 1898, le tìodhlac cead talmhainn o Shir Coinneach S. MacCoinnich Gheàrrloch, a bha an uair sin na Chiad Cheann-suidhe Onarach aig a' chùrsa. Tha iad ag ràdh gur e an Caiptean A.M. Burgess a chuir an club air bhonn agus a dheilbh càradh tùsail a' chùrsa.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Gairloch Heritage Museum


text:
Tha sinne aig Àrainneachd Eachdraidheil Alba (ÀEA) an còmhnaidh a’ sireadh dòighean cruthachail gus obrachadh le clann ri linn ar dualchas is ar eachdraidh a thaisbeanadh às ùr. ‘S e sin os coireach gun do chur sinn air adhart pròiseact ùr le clann Sgoil an Taobh Siar am bliadhna a bhios a’ cleachdadh meadhan film airson seann sgeulachdan aithris.
Airson beagan cùl-fhiosrachaidh, tha sinn air a bhith ag obair leis an sgoil bhon a’ bhliadhna 2009 fon a sgeama nàiseanta Junior Guides is shoirbhich leinn ann an iomadh dòigh. Ach b’ ann an-uiridh, nuair a thàinig an sgioba ionnsachaidh, an t-oifigear planadh is poileasaidh na Gàidhlig ÀEA agus an sgoil còmhla, gus an do chuir sinn romhainn beachdachadh air pròiseact is dùbhlan ùr.
Cha tug e fada gus an tàinig beachd gu buil gum biodh e math film a chruthachadh le ceangail ris an taigh-dhubh aig Àrnol is mar sin thàinig An Tac an Teine gu bith. Film a tha a’ toirt sealladh air mar a bha beatha daoine air a’ Ghàidhealtachd coltach, is a’ dèanamh ceangail eadar an taigh-dubh, a’ choimhearsnachd is seann sgeulachdan a bha bitheanta ann an cultar nan Gàidheal. Sgeulachdan a tha stèidhichte air Mhac an t-Srònaich, no an t-Each-uisge is iad na seòrsa rudan a bhios a’ cumail daoine blàth an tac an teine ‘s na seann làithean.
Gus am beachd seo a chur air bhog, thàinig companaidh dràma Illuminate UK, agus companaidh riochdachaidh Uist Film air bhòrd gus an sgriobt a dheasachadh is oideachadh a thoirt don chloinn. An uair sin, chuir sinn seachad ceithir làithean fuara fada san taigh-dhubh fhad ‘s a bha blèideagan sneachda a taomadh oirnn!
Cha robh gearran ri chluinntinn ge-tà, is chruthaich sinn dà fhilm ann an ceithir latha! Às dèidh sin, is beagan ghleans a chur air an fhilm, ga ghearradh, agus ceòl air a chuir ris; anns an Dàmhair 2016 bha sinn deiseil airson ga chur a-mach don mhòr shluaigh.
Saoil am biodh na pàrantan ceart cho moiteil san robh sinne? Gus faighinn a-mach chuir sinn air dòigh ciad sealladh den fhilm san Ionad Grinneabhat air taobh an iar Leòdhais. Thàinig cha mhòr 100 duine a-mach an oidhche ud is tha na beachdan a fhuair sinn air ais gu math misneachail.
An rud a tha dìreach sgoinneil mun a’ phròiseact seo, ‘s e is gun robh e a’ toirt meadhan is cothrom don chloinn ri bhith faisg air eachdraidh àite na coimhearsnachd, is an dualchas aca fhèin. Is tro sgeulachdan, dràma is ionnsachadh stuth teicnigeach bha iad a’ faighinn leasachadh ann an sgilean a tha ceart cho sean ri taigh-dhubh, is ùr-nòsach gu leòr is a’ freagairt air an latha an-diugh. ‘S e a’ chlann a bha nar rionnagan san fhilm seo gun teagamh, is tha sinn an dòchas gum bi barrachd ri thighinn.


text:
- TIOTAL
- Agallamh le Donnchadh is Elsie Cormack mu fhasgaidhean Anderson
- EXTERNAL ID
- WD_HF08_TRACK11_CORMACK
- ÀITE
- Inbhir Ùige
- SGÌRE
- Gallaibh an Ear
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Ùige
- DEIT
- 2005
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Duncan & Elsie Cormack
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 3266
- KEYWORDS
- An Dara Cogadh
An Dàrna Cogadh
fasgadh ionnsaigh adhair
claistinneach
Tha Donnchadh is Elsie Cormack a' bruidhinn air na fasgaidhean Anderson ann an Inbhir Ùige san Dàrna Cogadh.
Mgr C: Bha taigh-fasgaidh againn. Bha sinne a' fuireach ann an taigh poileis - mar a thuirt mi ruibh, bha m' athair na phoileas - 's mar sin bha gàrradh againn. Agus chladhaich iad sa h-uile gàrradh agus chuir iad a-steach am fasgadh Anderson seo, air ainmeachadh air fear a bha san riaghaltas aig an àm, Mgr Anderson, agus 's e a dhealbhaich na fasgaidhean a bha seo agus fhuair iad an t-ainm aige, mar sin 's e fasgaidhean Anderson a bh' orra. Agus chladhaich iad toll agus rinn iad bonn-stèidh agus chuir iad a-staigh e agus talamh air a mhuin gus nach gabhadh e fhaicinn cho furasta, eil fhios agaibh, agus nuair dheidheadh an dùdach, na b'fhaide air adhart, às dèidh 1942 no mar sin - bhiodh sinn uile a' coiseachd a-mach agus a-steach dhan fhasgadh leinn, 's dòcha aig dà uair sa mhadainn agus aodach-oidhche ort -
A' Bh-ph C: Ach bha e gu math na bu mhiosa don fheadhainn a -
Mgr C: - agus seann chòta oirnn. Agus shuidh sinn ann an sreath. Bha mo thriùir bhràithrean ann agus -
A' Bh-ph C: - dà phiuthair
Mgr C: - dà phiuthair. Agus shuidheadh sinn mar seo, eil fhios agaibh, dà uair sa mhadainn ann am fasgadh fuar, trì troighean -
A' Bh-ph C: 'Tha mi 'g iarraidh a dhol dha mo leabaidh!'
Mgr C: - fon talamh. 'Tha mi 'g iarraidh dhan taigh bheag!' [Gàireachdainn]
A' Bh-ph C: Cha robh 'en suite' againn an uairsin. [Gàireachdainn]
Mgr C: Cha robh. Ach bha e èibhinn. Nochd sinn sa mhadainn agus dh'fhalbh sinn dhan sgoil agus thuirt a h-uile duine, 'A robh thusa nad fhasgadh a-raoir?' agus bhiodh sinn a' dèanamh co-meas eadarainn gu dè thachair is dè rinn sinn agus 's e spòrs a bh' ann. 'S e sin a chum a' dol sinn. Dh'fheumadh tu an spiorad a chumail suas.
A' Bh-ph C: Bha e mar sin a chionns nach do thachair cail dona ach, tha fhios, far an robh daoine annta, sna bailtean mòra, agus bha iad ga fhaighinn dona -
Mgr C: O seadh.
Chaidh an t-agallamh seo a chlàradh mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005 ann am Bun-sgoil Pheighinn, Inbhir Theòrsa.


text:
- TIOTAL
- Taisbeanadh Dealain Uisge Tallaichean Bhailtean
- EXTERNAL ID
- GB232_RAMSAY_D893_1_17_016
- ÀITE
- neo-aithnichte
- LINN
- 1960an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 9281
- KEYWORDS
- talla coimhearsnachd
taisbeanadh
dealan-uisge
Bòrd Dealain Ceann a Tuath na h-Alba
Scottish Hydro-Electric plc
Southern Electric plc
Scottish and Southern Electric plc
1943
1989
1998
Sna 1960an, agus stèiseanan an dealain-uisge fhathast gan togail, agus dealan ann dhan a' mhòr-chuid de choimhearsnachdan, bha Bòrd Dealain-uisge Alba a Tuath a' glacadh a h-uile cothrom ach an àrdaicheadh iad cleachdadh an dealan-uisge san dachaigh. 'S iomadh taisbeanadh a bh' ann an tallannan coimhearsnachd a bha a' sealltainn nan innealan ùra seo agus an dòigh anns an cleachdadh iad. Bha bùth an Dealain-uisge, làn de na rudan ùra, na feart air prìomh-shràid cha mhòr a h-uile baile. San dealbh-chamara seo chithear taisbeanadh air a chàradh ann am pàirt de thalla coimhearsnachd. Tha taghadh mòr de dh'uidheaman ann, eadar còcairean, innealan-nighe, innealan-tiormachaidh, teasadairean, plaideachan is measgadairean, uile ann gum biodh beatha dhaoine na b' fhasa.
Chaidh Bòrd Dealan-uisge Cheann a Tuath na h-Alba a stèidheachadh fo chumhachd Achd Leasachaidh Dealan-uisge (Alba) 1943. Chaidh am Bile a chur air adhart le fear Tòmas MacIain aig Taigh nan Cumantan. Chuir e an cèill gum biodh e na fhuasgladh do chuid de dhuilgheadasan a bha aig a' Ghàidhealtachd aig an àm le bhith a' cleachdadh 'comas mòr falaichte na sgìre' ('the great latent power of the region'). Dh'inns e do na Cumantan 'gum biodh agus gum bu chòir gum biodh gnìomhachasan, an dà chuid prìobhaideach is poblach, a bhithth air an tàladh don Ghàidhealtachd mar thoradh air an leasachadh seo' ('industries, whether owned nationally or privately, will be and ought to be, attracted to locations in the Highlands, as a result of this measure'.)
Bhiodh prìomhachas aig luchd-caitheimh àbhaisteach an toiseach agus an uair sin aig an fheadhainn a bhathas an dùil a chleachdadh tòrr mòr cumhachd. Dheigheadh cumhachd sam bith a bha air fhàgail a reic ris a' Ghriod Nàiseanta. Bhathas airson gun deigheadh prothaidean bho bhith a' reic an dealain seo a chleachdadh gus cosgaisean an lùib a bhithth a' cumail dealan ri àiteachan iomallach a lùghdachadh agus gus cuideachadh a thoirt do leasachaidhean sòisealta is eaconamach air a' Ghàidhealtachd. Bha an clas sòisealta ainmeil seo ag aithneachadh gun robhar a' coimhead air a' Bhòrd mar dhòigh air a bhithth a' toirt ath-bheothachadh air ceann a tuath na h-Alba, agus chan ann a-mhàin mar bhuidheann cruthachadh dealain.
Bhathar den bheachd gum biodh gu leòr cumhachd às an stèisean cumhachd air Loch Slòigh, taobh an iar Loch Laomainn airson na bha a dhìth ann am meadhan agus taobh an iar na h-Alba. Bhiodh cumhachd a bharrachd air a chleachdadh gus taic a thoirt do na pròiseactan aig Mòrar agus Loch Aillse air sgàth 's nach biodh e buailteach gum biodh e comasach do na sgeamachan seo a bhithth prothaideach. Bha cosgaisean togail nan trì phròiseactan seo air a thomhas aig £4,600,000
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Boireannach na suidhe air mullach togalach cruinn cloiche
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_0363
- ÀITE
- An Ruigh Ruaidh
- SGÌRE
- Loch Bhraoin
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- LINN
- 1900an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40240
- KEYWORDS
- Ulapul
An Ruigh Ruadh
Leth Dùn
Loch Bhraoin
Thathas den bheachd gur e na tha air fhàgail de Leth Dhùn a tha seo. Bho thùs bhathas a' smaoineachadh gu h-ionadail gur e na bha air fhàgail de Ghearastan Cruithneach a bh' ann.
Tha an Ruigh Ruadh air taobh a Tuath Loch Bhraoin agus tha map an t-Suirbhidh Òrdanais a' sealltainn Dùn san nàbachas agus fear eile mu mhìle no mar sin air falbh a' sealltainn gun robh tuineachadh tràth anns a' cheàrnaidh seo
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum


text:
- TIOTAL
- Glasan Slighe an Uisge, Cille Chuimein
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0205
- ÀITE
- Cille Chuimein
- SGÌRE
- An Àird
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Both Fhleisginn 's Obar Thairbh
- LINN
- 1940an; 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32103
- KEYWORDS
- slighean-uisge
Sligh'-uisge a' Ghlinn Mhòir
glas
glasan
capastain
Seanalair Wade
Diùc Chumberland
cairtean-puist
Sa chairt-phuist seo chithear Glasan Slighe an Uisge ann an Cille Chuimein. Seo tè dhe na còig ghlasan sa bhaile far a bheil Sligh'-Uisge a' Ghlinn Mhòir a' tuiteam sìos do Loch Nis. Tha capastain na sligh'-uisge ris a' chliathaich. Bha capastain gan cleachdadh airson na glasan fhosgladh agus a dhùnadh mus robh innealan ann airson sin a dhèanamh. Bhiodh an luchd-obrachaidh a' coiseachd timcheall iomadh turas agus a' putadh a' chapastain. Mar sin, dh' fhosgladh agus dhùineadh na geatachan agus na pleadhain. Thòisich innealan gan obrachadh sna 1960an.
Tha Shligh'-uisge a' Ghlinn Mhòir a' ceangal na Corpaich, faisg air A' Ghearasdan, ri Clach na h-Aire ann an Inbhir Nis agus tha mu 60 mìle a dh'fhaid ann. Chaidh a thogail airson gum biodh e leathann gu leòr ann an cuid de dh'àitichean airson gun deigheadh aig soithichean-ghunnaichean a' Chabhlaich Rìoghail air a chleachdadh aig àm Cogadh Napoleon. Dheigheadh aig soithichean air Caolas Arcaibh agus Cabhlach na Frainge a sheachnadh. 'S e lochan a bh' ann mu thràth a tha sa chuid sa motha dhen t-sligh'-uisge - Loch Dhabhach Phùir, Loch Nis, Loch Omhaich agus Loch Lòchaidh. Tha 29 glasan air an t-sligh'-uisge, le 'Neptune's Staircase', (sreath de 8 ghlasan ann am Bainbhidh) nam measg. Chaidh tòiseachadh air an t-sligh'-uisge a dhealbhachadh ann an 1773 le Seumas Watt ach deach tòiseachadh air a thogail gu 1803 agus, an uair sin, b' e Jessop agus Telford an luchd-dealbhachaidh a bh' ann. Chaidh cuid dheth fhosgladh ann an 1822 agus chuireadh crìoch air eadar 1843 is 1847.
Chaidh am baile seo ainmeachadh air Naomh Chuimein. Chaidh an t-ainm Cille Chuimein atharrachadh gu Fort Augustus san 18mh linn nuair a thog an Seanalair Wade dùn an sin ri taobh Loch Nis. Chaidh an dùn ainmeachadh air fear de mhic Sheòrais II air a bheil daoine eòlach an dèidh seo mar Diùc Chumberland, am 'buidsear' ainmeil a bh' aig Cuil Lodair


text:
Loch Eanach
'S e baile ann an Siorrachd Rinn Friù a tha ann an Loch Eanach (Beurla: Lochwinnoch). Tha e suidhichte faisg air Castle Semple Loch air bruach River Calder. 'S e seo na co-chomharran aige: 55° 47′ 33.18″Tuath agus 4° 37′ 42.82″ Iar.
Ann an 2001 bha 2,570 duine a' fuireach an seo. [1]
Tha ciad tùs a' bhaile a' nochdadh anns an 12a linn, ach bha tuineachadh ann roimhe sin.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NS 352 586
- Làrach-lìn Lochwinnoch


text:
- TIOTAL
- A' Chuinneag bho Chidhe Caol Shròim, faisg air Sgobharaidh
- EXTERNAL ID
- PC_PWG_POSTCARDS_007A
- ÀITE
- Caol Sròim
- SGÌRE
- Eadar Dhà Chaolas agus Diùranais
- SIORRACHD/PARRAIST
- CATAIBH: Eadar Dhà Chaolas
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- PFW Grant
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29666
- KEYWORDS
- cairtean-puist
beanntan
coiseachd nam beann
turasachd
Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn Cuinneag bho Chidhe Caol Shròim, faisg air Sgobharaidh, ann an Cataibh an Iar. 'S e aon de na monaidhean mòra ann an sgìre Asainte a th' anns a' Chuinneag. Tha trì dromannan oirre a tha a' tighinn ri chèile ann an cumadh Y, le binnean na Sàil Ghairbh (808m), na Sàil Guirm (776m) agus Spidean Còinnich (764m). Le sreath caol de chlach-èite Chambrianaich air mullach nam binnean an ear, 's e clach-ghainmhich Thoirbheartan air Gneiss Leòdhasach a th' anns an t-sreath bheanntan fhèin. Mar-thà, tha an t-àite sgoinneil gus geòlas na Gàidhealtachd an iar fhaicinn. Cuideachd le sealladh-tìre cho iongantach, tha an sgìre a' còrdadh ri luchd-coiseachd nam beann


text:
1 an t-Sultain
'S e 1 an t-Sultain an 244mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (245mh ann am bliadhna-leum). Tha 121 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1905 - Ghabh Saskatchewan agus Alberta ballrachd ann an co-chaidreachas Chanada.
- 1939 - Thòisich an Dàrna Cogadh ann an Eòrpa.
- 1997 - As deidh reifreann, thaghadh na h-Albannaich pàrlamaid ùr.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1877 - Francis William Aston ann am Birmingham. Ceimigear agus fiosaigiche Breatannach.
- 1880 - Pontus Lanner, ann an Karlstad. Neach-ealain às an t-Suain.
- 1945 - Mairead NicEoghainn, ann an Lannraig. Tè-poileataigs à Alba.
- 1974 - Stephen Gallacher ann an Dechmont, Lodainn an Iar. Cluicheadair goilf.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1970 - François Mauriac, ann am Paris. Sgrìobhadair às an Fhraing.


text:
- TIOTAL
- Loch Coir' Uisg', o Bhealach na Glaice Mòire, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2307
- ÀITE
- Loch Coir' Uisge
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: An Srath
- LINN
- 1920an; 1930an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34207
- KEYWORDS
- loch
beanntan
bealach
dealbh-tìre
Thogadh an dealbh eireachdail seo a' coimhead chun an ear-dheas sìos Loch Coir' Uisg', le Sgùrr na Strì gu follaiseach anns a' mheadhan agus rudha Srath na h-Àirde aig a' chùl. Tha Slèibhte, aig ceann a deas an Eilein Sgitheanaich, anns a' cheò aig a' chùl. 'S e Bealach na Glaice Mòire anns a bheil 760 meatair (2,4932 troigh) a dh'àirde, am bealach as ìsle gu Coir' Uisg' air prìomh dhruim A' Chuilthinn. Tha e aig ceann Coir a' Mhadaidh. A' dol sìos gu Coir' Uisg' eadar Bidean Druim nan Ràmh agus Sgùrr a' Mhadaidh


text:
- TIOTAL
- Agallamh le Uilleam Shand air deireadh a' chogaidh
- EXTERNAL ID
- WD_BF05_TRACK04_SHAND
- DEIT
- 2005
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- William Shand
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 3175
- KEYWORDS
- An Dara Cogadh
An Dàrna Cogadh
Feachdan Armaichte
nèibhi
nèibhidh
An Cabhlach Rìoghail
claistinneach
Bha Uilleam Shand an làthair nuair a ghèill an nèibhidh Gearmailteach an 1945.
Bha an soitheach agamsa, air an robh mise, fo smachd neo-eisimeileach; bha sinn an ìre mhath leinn fhìn, rud nach eil ro thlachdmhor aig amannan, agus bha sinn far chost a' Ghearmailt; ann an Heligoland ri taobh a' Ghearmailt. Agus thog sinn brath rèidio gu robh an cogadh air sguir. Mar sin anns a' bhad chaidh sinn aig àrd astar air ais dìreach gu àite dhen ainm Terneuzen san Òlaind. Saoilidh mi gur e sin a' chuimhne as iongantaiche agus as sona a th' agam agus bha rud às a dhèidh cuideachd. An uairsin goirid an dèidh sin thàinig oirnn - taobh a-staigh dhà no trì uairean a thìde - thàinig oirnn Terneuzen fhàgail 's a dhol a-steach gu cala sa Ghearmailt. Chan eil cuimhn' agam, an e Cuxhaven a bh' ann no Bremerhaven? Saoilidh mi gur e Cuxhaven a bh' ann. Agus chaidh sinn a-steach ann an dubh dorchadas agus an uairsin an ath mhadainn nuair a chaidh sinn a-mach 's a sheall sinn mun cuairt bha sinn am meadhan na h-acarsaid seo agus bha a h-uile soitheach a bha seo, soithichean Gearmailteach, deich turais nas motha na sinne, agus shaoil sinn "Dè tha sinn a' dèanamh an seo?" Ach, gu follaiseach, bha an cogadh seachad.
Mu dhà, no 's dòcha trì làithean às dèidh deireadh a' chogaidh bha gèilleadh oifigeil an nèibhidh Ghearmailtich ann. Chan e an sluagh Gearmailteach, ach b' e seo an nèibhidh Gearmailteach bhon 's e bun-ionad nèibhidh a bh' ann. Agus bha an soitheach air an robh mise meadhanach beag agus bha sinn an sin. A-nis bha sguabadairean a-staigh còmhla ruinn - mine-sweepers agus 's e bàtaichean beaga a bh' anntasan cuideachd. Ach 's e an seòrsa bhàtaichean a bh' annta far nach robh cus meàrrsadh sìos is suas orra. Cha robh cus smachd oirnn a-rèisd. Ach fhathast bha na sgiobaidhean bho HMS Franklin, air an robh mi fhìn, agus na sguabadairean mhèinnean nan riochdairean den Chabhlach Rìoghail. Mar sin faodaidh tu smaoineachadh air an t-suidheachadh sa cheàrnag mhòr am baile Cuxhaven agus an seo bha saighdearan 51mh Roinn Ghaidhealaich agus iad nan suidhe le tancaichean agus na gunnaichean aca a' coimhead ris na prìosanaich-cogaidh, Gearmailtich, agus bha iad, bha mi caran duilich air an son a dh'innse na fìrinn. Agus bha iad air an èigheachd seasamh stòlda fhad 's a bha riochdairean a' Chabhlaich Rìoghail a' meàrrsadh a-steach. Agus b' urrainn dhut innse nach robh eòlas meàrrsaidh aig duine aca ach na gillean a bha am Brigèid nam Balach, am Boys Brigade, oir cha robh ùine ann aig àm an trèanaidh, trèanadh airson nan ionnsaighean gu tìr, airson na daoine seo a dhèanamh deiseil; cha robh ùine ann airson meàrrsadh. Agus 's e balaich a bha ann am Brigèid nam Balach a-mhàin a b' urrainn ceum a chumail ris a' bhuille.
Chaidh an t-agallamh seo a chlàradh mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005 ann am Bun-sgoil Rosebank, Inbhir Narann.


text:
21 an Gearran
'S e 21 an Gearran an 52mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich. Tha 313 latha (314 ann am bliadhna-leum) air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1791 - John Mercer, ceimigear Sasannach
- 1933 - Nina Simone, ann an Tryon North Carolina. Seinneadair is ceòladair às na Stàitean Aonaichte.
- 1989 - Corbin Bleu, seinneadair pop-R&B Aimerigeanach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1437 - Seumas I, Rìgh Alba
- 1677 - Baruch Spinoza, ann an Den Haag. Feallsanaiche às na Tìrean Ìsle.
- 1730 - Pietro Francesco Orsini (Pàpa Beinidict XIII), ann an Cathair na Bhatacain. Pàp bho 1724 gu ruige 1730.
- 1926 - Heike Kamerlingh Onnes ann an Leiden, eòlaiche-fiosaig.


text:
Is e na tha ann am bile dreachd de lagh. Tha bilean an dara cuid:
- poblach – a’ feuchainn ris an lagh coitcheann atharrachadh, no
- prìobhaideach – ag iarraidh chumhachdan airson neach no eagrachadh air leth a tha a’ dol seachad air an lagh choitcheann no na aghaidh
Faodar Bilean Poblach a bhith air an toirt a-steach le:
- ball de Riaghaltas na h-Alba ("Bile Riaghaltais")
- comataidh aig a’ Phàrlamaid (“Bile Comataidh”), no
- ball air leth den Phàrlamaid (“Ball Buill”)
Tha Bilean Prìobhaideach gan toirt a-steach leis an neach a tha ag iarraidh nan cumhachdan dham bheil ullachadh leis a’ Bhile.
Is e na tha ann am Bile Measgaichte Bile Poblach a bheir droch bhuaidh air an leas aig neach no buidheann air leth ann an dòigh nach eil ionann ri leas dhaoine no bhuidhnean eile den aon seòrsa no aicme..
Airson fiosrachaidh mu Bhilean is mu mhodh an reachdais, cuiribh fios gu Sgioba Reachdais.


text:
An t-Oll Mìcheal Foxley
Cathraiche bòrd sgìreil an fhoghlaim adhartaich
Tha an t-Oll Mìcheal Foxley air a bhith ag iomairt airson chothroman foghlaim air a’ Ghàidhealtachd an Iar a neartachadh fad ùine mhòr. Mar thoradh air na h-oidhirpean aige, thàinig Colaiste Loch Abar UHI agus Colaiste an Eilean Sgitheanaich is Rois an Iar còmhla mar Cholaiste na Gàidhealtachd an Iar UHI anns an Lùnastal 2010, leis an Oll Foxley mar chathraiche. Leig e seachad a dhreuchd aig a’ cholaiste nuair chaidh e na chathraiche air bòrd sgìreil foghlam adhartach an oilthigh as t-samhradh 2014.
Tha Mìcheal na chroitear agus leig e dheth a dhreuchd mar GP. B’ àbhaist dha a bhith na stiùiriche air Comhairle na Gàidhealtachd, agus na bhall de Bhòrd na Gàidhlig.


text:
- TIOTAL
- Clach Chruithneach Ratharsaigh
- EXTERNAL ID
- HC_PLANNING_03_046_0124
- ÀITE
- Ratharsair
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Port Rìgh
- LINN
- 1970an
- CRUTHADAIR
- T. Kenneth MacKenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Roinn Dealbhaidh Chomhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 14655
- KEYWORDS
- clachan
Cruithnich
gràbhaladh
comharran
ealain
Lorgadh Clach Chruithneach Ratharsaigh le Seumas MacLeòid à Ratharsaigh, faisg air a' chala sa Chlachan ann an 1800. Na b' anmoiche, ghluaiseadh e dhan àite far a bheil e an-dràsta tuath air Taigh Ratharsaigh. Sheòrsaicheadh i mar chlach Clas 1, o na 's e clach nach deach a h-obrachadh a th' innte, le comharran geàrrte air aon taobh. Gu mì-àbhaisteach do chloich de Chlas 1 tha comharra croise oirre. Tha trì comharran geàrrte oirre. Comharra Chi Rho (thathar am beachd gur e sin fear de na comharran Crìostail as tràithe), cumadh forc-gleusaidh agus 'corran agus slat-bhì'. Is i seo tè dhen bheagan chlachan Cruithneach ann an taobh an iar Alba, agus thathar an dùil gun deach a gearradh uaireigin eadar 650 agus 700


text:
Barbosa
'S e baile-mòr anns A' Ghleann Aburrá a tha ann am Barbosa. Tha e faisg air Medellín ann an Antioquia,[1] Coloimbia.[2] Tha Barbosa na phàirt dhen Ceàrn Cathaireil a' Mhedellín. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1795.
Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]
Fhuair am baile an t-ainm aige bho Dhiego Fernández de Barbosa, an duine a cheannaich am fearann far a bheil am baile an an 1795.[3] 'S e Hatillo de Barbosa agus Llanos de Barbosa na ciad ainmean a bha air a' bhaile, bho dhà fhacal ann an Spàinntis: Hatillo (tuathanas cruidhe) le freumhan anns an fhacal Gotach Fata (Aodach)[4] agus llanos (tìr còmhnard rèidh) bhon fhacal Laideann Planus.[5] 'S e meanbhar a th' ann -illo, dìreach mar -ag anns a' Ghàidhlig.[6]
Sluagh a' bhaile[deasaich | deasaich an tùs]
Tha 42,439 nan tàmh anns a' bhaile, agus 23,831 dhuibh a' fuireach anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile, .[7] Tha fearann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin.[8] Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail.
Taobh chinnidh, ' s e daoine geala a th' ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann am Barbosa (is mòran dhuibh mestizos), chan eil Tùsanaich ann ach tha 4% dhe daoine le freumhan ann an Afraga. 'S urrainn dhan 91,4% dhe na daoine ann am Barbosa leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, tha fòn aig an taigh aig 78% dhe na dachannan.[9]
Fèisean[deasaich | deasaich an tùs]
Thathar a’ cumail am iomadach seòrsa dhe fhèis ann an Barbosa. Chithear fèilltean caitligeach, leis gur e dùthaich le mòr-chuid Chaitligeach a th' ann fhathast,[10] fèisean na stàite agus tachartasan ionadail a sheallas cho làidir ‘s a tha beairteas cultarail na dùthcha.
- Fèis an Neo-eisimeileachd: 20mh An t-Iuchar.
- Fèis Neo-eisimeileachd na roinne: 11mh an Lùnasdal.
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
An t-sìde ann am Barbosa (Medellín)


text:
- TIOTAL
- Seann shaighdearan - Spaidsir nam Feachdan Armaichte, Pàirc na Coinneimh a Tuath, Iuchar 2010
- EXTERNAL ID
- AB_HIGHLAND_GAMES_2010_09
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 2010
- LINN
- 2010an
- CRUTHADAIR
- Janine Donald
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 375
- KEYWORDS
- cruinneachaidhean Gàidhealach
geamaichean Gàidhealach
saighdearan
rèisimeidean
parèid
San dealbh-chamara seo chithear seann bhuill de na Feachdan Armaichte a' gabhail pàirt ann am pairèid gu ruig Pàirc na Coinneimh a Tuath aig Geamachan Gàidhealach Inbhir Nis 2010.
Am 24mh Iuchar 2010 thill Geamachan Gàidhealach Inbhir Nis do Phàirc na Coinneimh a Tuath an dèidh dha a bhith an àiteigin eile fad seachdad bliadhna 's a dhà. Le bhith a' tachairt an seo, leig sin leis na Geamachan a bhith na cho-thachartas le Subhachas Latha nam Feachdan Armaichte an Inbhir Nis. Le còrr is 800 duine a bharrachd na luib b' e fear de na tachartasan samhraidh a bu mhotha 's a bu fhradharcaich a bh' ann an Alba.


text:
Oilthigh an Rosario
‘S e Oilthigh an Rosario (Spàinntis: Colegio Mayor de Nuestra Señora del Rosario) fear dhe na oilthighean as cudromaiche ann an eachdraidh Choloimbia. Tha e suidhichte ann am Bogotá. ‘S e oilthigh prìobhaideach a th' ann agus chaidh e a stèidheachadh ann an 1653.
Dhen bheachd iomadh luchd-ceuma uallach ‘s e "Creathal na Poblachd" a th' ann, leis gur e an seo far an do chuir iad oidheamachan na neo-eisimeileachd air ghleus agus tha a chuid oideachaidh air a bhith gu math cudromach gu beatha na dùthcha. Tha 28 cinn-suidhe na Poblachd air ceum a ghabhail an seo, a bharrachd air breitheamhan, luchd-casaidean, àrd sheirbheisich na Stàite, oilthighich, ollamhan, luchd-lagha ainmeil agus daonairean. Fhuair Oilthigh An Rosario duais airson sàr-mhathanas airson sia bliadhna. Chaidh an duais sin ga thoirt seachad le Ministrealachd an Fhoghlaim, tro òrdugh 2567 dhe 30mh an t-Ògmhios 2005.
Chaidh an colaiste “Colegio Mayor de Nuestra Señora del Rosario” a steidheachadh ann an 1653 le cead bhon Rìgh Felipe IV agus an àrd-easbaig a' bhaile Santa Fe, am Bràthair bochd Cristóbal de Torres. An uair sin, chaidh e a chur an cèill, tro Cùmhnant Rìoghal dhe 1768 a rèitich Rìgh Carlos III, gur e fìor dheagh cholaiste a bh' ann aig an aon ìre leis na sia sàr-cholaistean na Spàinne. Le sin, bheireadh an Rosario an tradisean oilthigheach an Oilthigh Salamanca air adhart ann an Aimearaga. Tha iomadh thachartas inntinneach air a thachair an seo tro eachdraidh an Rosario, feadhainn gu math ainmeil, is feadhainn eile neo-aithnichte:
‘S e an Rosario an oilthigh as sine na dùthcha, leis gur e a’ chiad oilthigh a dh’fhosgail na dorsan aige, ged e an treas a fhuair cead bho Chrùn na Spàinne airson a’ bhaile Santa fé. Tha na oilthigh a’ togail argumaid leis an Oilthigh Santo Tomás gus an onoir sin fhaighinn. Cha do dh’fhosgail Santo Tomàs na dorsan aige dìreach nuair a fhuair e thug Cùmhnant Rìoghail airson a chuid obrach a thòiseachadh air sàilleabh droch àigh. Dhen bheachd fheadhainn eile, ‘s e an Oilthigh Pàpanach Javeriana, stèidhichte leis na Iosaidich, an dàrna fear, ach ‘s e an Colaiste San Bartolomé an dàrna oilthigh, anns an dùthaich co-dhiù. Dh’fhosgail an oilthigh 71 bliadhna an a dhèidh.
Cha do chuir iad stad air na clasaichean a-riamh ach, ann an 2008, cho-dhùin iad a’ bhun sgoil agus an àrd sgoil a dhùnadh, agus le sin an cuid obrach a leasachadh anns an fhoghlaim oilthigheach a-mhàin. Fhuair an co-dhùnadh sin dubh chàineadh bhon a’ chomainn-sòisealta gu lèir. Chaidh Roinn an Lagh a thoirt air falbh chun an Oilthigh Nàiseanta Colombia ann an 1889, agus an uair sin cha robh an Rosario ach àrd sgoil. Chaill an Colaiste a chuid neo-eisimeileachd bho 1885 gu ruige 1892 agus bha e dìreach fon Oilthigh Nàiseanta Colombia. Chaidh Roinn an Lagh a stèidheachadh a-rithist ann an 1906, tro chòrdadh leis na Riaghaltas aig a' cheann-suidhe Rafael Reyes. Theagaisg José Celestino Mutis a’ chiad chlas matamataigs aige ann an Coloimbia, 13mh am Màrt 1762. Bha e na ollamh aig an Rosario fad còig bliadhna, bho 1762 gu 1767, is e a’ teagasg matamataigs, nàdar-fheallsanachd agus saidheans nàdarra tro mheadhan na Laideann. Nuair a bha làmh an uachdair aig na Spàinntich a-rithist chaidh an oilthigh a thionndaidh gu bhith prìosan, agus cha robh clasaichean ann. Chaidh curaidhean mar Pholicarpa Salavarrieta agus Francisco José de Caldas nam prìosanaich an seo.
Nuair a thug iad chun a’ chloiche e, sgrìobh e an litir Greugach ainmeil thanatos θ, seann samhla a’ bhàis, le criomag ghuail. Chaidh an samhla sin a chleachdadh an dèidh làimh mar bhàrdachd thìr-ghràidhichte "Obh sòraidh fhada dhubh!".
Seann Oileanaich[deasaich | deasaich an tùs]
- Joaquín Mosquera: Ceann-suidhe na dùthcha 1830 - 1831
- Domingo Caycedo Santamaría: Cheann-suidhe na dùthcha 1830 - 1831
- Rufino Cuervo y Barreto: Cheann-suidhe na dùthcha 1849
- Santos Acosta Castillo: Cheann-suidhe na dùthcha 1867 - 1868
- Salvador Camacho Roldán: Cheann-suidhe na dùthcha 1867 - 1868
- Clímaco Calderón: Cheann-suidhe na dùthcha 1882
- José Eusebio Otálora: Cheann-suidhe na dùthcha 1882 - 1884
- Miguel Abadía Méndez: Cheann-suidhe na dùthcha 1926 - 1930
- Eduardo Santos: Cheann-suidhe na dùthcha 1938 - 1942
- Darío Echandía Olaya Cheann-suidhe na dùthcha 1943 - 1944
- Alfonso López Michelsen: Cheann-suidhe na dùthcha 1974 - 1978
- Andrés Pastrana Arango: Cheann-suidhe na dùthcha 1998 - 2002
- Alberto Lleras Camargo (1909- 1990)
- Ramón González Valencia (1851- 1928)


text:
Conchobhar
'S e ainm Gàidhlig a th' ann an Conchobhar. [1] 'S e ainm baistidh fireann a th' ann. Thèid Conchobhar a-steach don Bheurla mar Connor.[2]
Bunachas[deasaich | deasaich an tùs]
'S ann bhon sheann Ghaeilge a tha an t-ainm Conchobhar agus is dòcha gu bheil e a' ciallachadh "gràdhadair nan con-seilge".[2] Bha an t-ainm seo gu math cumanta anns na seann làithean ann an Èirinn, aig na rìghrean aca agus ann am miotas-eòlas Èireannach.
Cruthan eile[deasaich | deasaich an tùs]
Nochd e cuideachd mar Conchubhar[3] no mar ainm goirid Conchar.[1]
Faic cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ 1.0 1.1 Akerbeltz:: “Ainmean”. Làrach-lìn aig Sabhal Mòr Ostaig.
- ↑ 2.0 2.1 Hanks, Patrick; Hodges, Flavia (2003), Oxford Dictionary of First Names (2na deas.). Oxford: Oxford University Press. d.70; ISBN 0-19-860764-4
- ↑ Mac an Tàilleir, Iain: “Ainmean Pearsanta”. Sabhal Mòr Ostaig (faidhle docx). d.13


text:
Diego Lemos
B’ e Diego Euclides de Angulo Lemos (Popayán, 12 an t-Samhain 1841 - Funza, 14 an Gearran 1917) saighdear agus neach-poileataigs à Coloimbia, a bha na Cheann-suidhe Choloimbia bho 9mh am Màrt 1908 gu ruige 14mh an Giblean 1908 air sgàth gu robh an ceann-suidhe Rafael Reyes air dhìth greiseag.[2]
Susbaint
Beatha[deasaich | deasaich an tùs]
‘S e an treas dhe dusan chloinne a fhuair Miguel Wenceslao de Angulo Díaz del Castillo agus Antonia Lemos Largacha a bh’ann. Phòs e an baintighearna Adelaida Buchelli Valencia, nighean Serafín Buchelli Villota agus Dominga Valencia Quijano, à Pasto.
Na Shaighdear[deasaich | deasaich an tùs]
Thoisich e mar shaighdear ann an 1860, airson an Riaghaltas laghail a dhìon ann an cogadh sìobhalta ga thòiseachadh leis an t-Seanailear Mosquera a bha airson an Riaghaltas fhaighinn tro ainneart. Dh’fhàilnich iad ach fhuair esan fhèin mathanas-coitcheann agus lean e ann an airm na Stàitean Aonaichte Choloimbia.[3] Bha e an sàs ann an ruaig armachd ùr ann an 1876 agus b’ fheudar dhàsan a theiche gu Eacuador. An ath bhliadhna ann an Túquerres, thug e taic dhan ar-a-mach gun do chuir Antonio Borrero, an t-seann cheann-suidhe na h-Eacuador, air dòigh an aghaidh Riaghaltas na dùthcha airson a thilleadh dhan dhùthaich gus an cumhachd fhaighinn. Rinn e caismeachd tro Chumbal gu ruige Ibarra ach nuair a ràinig e agus na feachdan aige an t-àite ris an canar Quebrada Oscura, thug na feachdan aig a’ Chòrnaileir Rafael Arellano Del Hierro, Ceannard Roinnean an Tuatha, ionnsaigh orra agus chuir iad teicheadh orra gu ruige Panán far an do chuir e ruaig air. An dèidh sin, dhìon e an riaghaltas aig José María Plácido (1883 - 1888) ann an Eacuador.
Cùrsa-Beatha anns a’ Poileataigs[deasaich | deasaich an tùs]
Thill e a Choloimbia airson dreuchd fhaighinn mar fhiosgal aig Taigh na Cùirte ann am Pasto. Thoisich e anns an airm as ùr agus lorg e an rang dhe Seanailear 22 an Lùnasdal 1890. Bha e na chathairiche Mòr-dhail nan Riochdairean ann an 1898. Ghluais e gu Bogotá aig toiseach tòisichidh na 20mh linne airson am pàipear-naidheachd El Colombiano a chuir air bhog.
Ceann-suidhe Choloimbia[deasaich | deasaich an tùs]
Thug e air Ceannas na Poblachd 14 an Giblean 1908 oir bha an ceann-suidhe fhèin air dhìth airson greiseag. Fhad ‘s a bha e na dhreuchd dh’ainmich e Baldomero Sanín Cano mar leas ministear a’ Mhaoineachaidh, is dh’obair esan mar fho-rùnaire.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
Simón Bolívar • Francisco de Paula Santander • Joaquín Mosquera • Rafael Urdaneta • Domingo Caycedo Santamaría • Jerónimo de Mendoza Galavís • José Ignacio de Márquez Barreto • Pedro Alcántara Herrán • Juan de Dios Aranzazu • Tomás Cipriano de Mosquera • Rufino Cuervo y Barreto • José Hilario López • José María Obando • José María Melo • Tomás Herrera • José de Obaldía • Manuel María Mallarino • Mariano Ospina Rodríguez • Juan José Nieto Gil • Bartolomé Calvo • Leonardo Canal González • Froilán Largacha • Manuel Murillo Toro • José María Rojas Garrido • Santos Acosta Castillo Joaquín Riascos • Santos Gutiérrez Prieto • Eustorgio Salgar • Santiago Pérez de Manosalbas • Aquileo Parra Gómez • Manuel María Ramírez Fortoul • Julián Trujillo Largacha • Rafael Núñez Moledo • Francisco Javier Zaldúa • Clímaco Calderón • José Eusebio Otálora • Ezequiel Hurtado • José María Campo Serrano • Eliseo Payán • Carlos Holguín Mallarino • Miguel Antonio Caro Tovar • Manuel Antonio Sanclemente • José Manuel Marroquín • Rafael Reyes • Diego Lemos • Jorge Holguín Jaramillo • Ramón González Valencia • Carlos E. Restrepo Restrepo • José Vicente Concha • Marco Fidel Suárez • Pedro Nel Ospina Vásquez • Miguel Abadía Méndez • Enrique Olaya Herrera • Alfonso López Pumarejo • Eduardo Santos • Darío Echandía Olaya • Alberto Lleras Camargo • Mariano Ospina Pérez • Laureano Gómez Castro • Roberto Urdaneta Arbeláez • Gustavo Rojas Pinilla • Gabriel París • Guillermo León Valencia • Carlos Lleras Restrepo • Misael Pastrana Borrero • Alfonso López Michelsen • Julio César Turbay Ayala • Belisario Betancur Cuartas • Virgilio Barco Vargas • César Gaviria Trujillo • Ernesto Samper • Carlos Lemos Simmonds • Andrés Pastrana Arango • Álvaro Uribe • Juan Manuel Santos Calderón


text:
Tha an duilleag seo a' mìneachadh na poileasaidhean a dh'aontaich a' choimhearsnachd a thaobh
ainmean is sloinnidhean air Uicipeid na Gàidhlig. Feuch is na atharraich na riaghailtean gun deasbad roimhe air duilleag na deasbaireachd.
Poileasaidh nan ainmean is nan sloinnidhean
1) Cleachdaidh sinn cruth Gàidhlig de dh'ainmean is sloinnidhean Ghàidheal, m.e.:
a) Cleachdaidh sinn an litreachadh a leanas: gun
u sna lidean gun bheum (ach faic b), m.e.:
✔MacDhòmhnaill seach ✗MacDhòmhnuill
✔MacFhionghain seach ✗MacFhionghuin
b) Ma tha fios gu bheil roghainn phearsanta aig an ùghdar no gu bheil làmh an uachdair aig cruth gu soilleir, cleachdaidh sin an cruth sin, m.e.:
2) Cha chuir sinn cruth Gàidhlig air ainmean is sloinnidhean dhaoine nach eil 'nan Gàidheal fiù ma tha cuid a thùsan ann a chleachd sin (ma tha ainm mar sin cumanta ge-tà,
feumaidh ath-threòrachadh a bhith ann).
a) Ma tha an t-ainm san aibidil Laidinneach, fàgaidh sinn e mar a tha e. Ma tha stràcan 'gan cleachdadh, cleachdaidh sinn na stràcan ach
feumaidh ath-threòrachadh a bhith ann:
b) Mur eil an t-ainm san aibidil Laidinneach, cleachdaidh sinn tar-sgrìobhadh oifigeil, mar eisimpleir ISO-9 airson tar-sgrìobhadh na h-aibidil Cirilich. Ma tha a' Bheurla a' cleachdadh cruth eile,
feumaidh ath-threòrachadh a bhith ann:
c) Mas e ainm a chaidh eadar-theangachadh dhan a' Bheurla o chànan eile ach mur e rìgh/pàpa (no gin dhen fheadhainn sna h-earrannan eile a tha ri eadar-theangachadh dhan Ghàidhlig), cleachdaidh sinn an cruth tùsail ach
feumaidh ath-threòrachadh a bhith ann. Tha gu h-àraidh ainmean Thùsanach buailteach dha seo:
d) Mur eil deagh chruth ann airson ainm pàpa, cleachdamaid an tionndadh Laideann:
3) Cha chuir sinn cruth Gàidhlig air ainmean Albannach ach ma tha fios gu bheil iad a' cleachdadh cruth Gàidhlig, ma tha cruth Gàidhlig 'ga chleachdadh sna meadhanan no ma tha fios gu bheil ceangal sònraichte do shaoghal na Gàidhlig aca:
Teàrlach Stiùbhart (Charles Stewart)
Daibhidh MacDhùnleibh (David Livingstone))
a) Tha sinn a' gabhail a-steach, gu sònraichte, rìghrean is bànrighrean anns na dùthchannan ceithir timcheall na h-Alba (gu h-àraidh Sasainn), m.e.:
b) Tha sinn a' gabhail a-steach ainmean nam pàpa agus rìghrean a tha air an eadar-theangachadh dhan a' Bheurla agus na cànain Eòrpach eile mar is trice:
c) Seachnaidh sinn ainmean measgaichte mas urrainn ach ma tha fear ann a tha fìor stèidhichte, leanaidh sinn ris a' chleachdadh:
4) Cleachdaidh sinn cruthan Gaeilge agus Gaelg airson ainmean is sloinnidhean Èireannach is Manainneach mas tha na daoine 'nan Èireannaich no 'nam Manannaich (ach le ath-threòrachadh on chruth eile). Tha sinn gu h-àraidh fìor mu ainmean is sloinnidhean gun chruth Gàidhealach soilleir. Feumaidh ceangal sònraichte do shaoghal na Gaeilge no na Gaelg a bhith ann mus cleachd sinn cruth Gaeilge no Gaelg airson daoine taobh a-muigh Èireann no an Eilein Mhanainn, m.e.:
5) A thaobh nan cànan Ceilteach eile, leanaidh sinn cleachdadh nan uicipeidean sna cànain sin nuair a thig e gu ainmean Chuimreach, Bhreatnach is Chòrnach, m.e.


text:
- TIOTAL
- An Caisteal Ruadh, Linne na Manachainn
- EXTERNAL ID
- PC_DONALD_REDCASTLE02
- ÀITE
- An Caisteal Ruadh
- SGÌRE
- Abhach
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Cill Iùrnain
- DEIT
- 2002
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Janine Donald
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Janine Donald
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22402
- KEYWORDS
- caistealan
Tha tobhta a' Chaisteil Ruaidh air làrach seann chaisteil. Tha e air aithris gur ann san 12ra linn a thog Uilleam an Leòmhann a dhaingneach, Eadar Dha Dobhair sa Chaisteal Ruadh. Ann an 1230 's ann le Sir Iain Bysset a bha an oighreachd agus le Sir Anndra de Besco ann an 1278. Am meadhan an 15mh linn chaidh an t-Eilean Dubh a cheangal ris a' chrùn agus mu cheud bliadhna às dèidh sin, fhuair Clann MhicCoinnich seilbh air a' Chaisteal Ruadh. Tha a h-uile coltas gun deach an caisteal a th' ann an-diugh a thogail do Ruairidh MacCoinnich ann an 1641, a' bhliadhna a chithear snaidhte air a' ghèibeal an ear. Ann an 1649 chaidh an caisteal a chreach leis na Cùmhnantaichean. Chaidh a reic ann an 1790 agus ath-chruthachadh ann an 1840 le Uilleam Burn airson a' Chòirneil Ùisdean Bàillidh on Dabhach Phùir


text:
- TIOTAL
- Loch Carrann bho Eilean Shlumba
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0722
- ÀITE
- Loch Carrann
- SGÌRE
- Loch Carrann
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Carrann
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32643
- KEYWORDS
- cairtean-puist
ràthaidean Pàrlamaideach
Fuadaichean na Gàidhealtachd
bailtean
lochan
Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn Loch Carrann bho Eilean Shlumba ann an Siorrachd Rois. Ged a chanar eilean ris, tha Slumba ceangailte ri tìr-mòr le cabhsair cumhang.
Tha Slumba air cladach a tuath Loch Carrann air Taobh Siar Rois, ri taobh baile Loch Carrann. Tha Cala Shlumba air a chleachdadh tric mar acarsaid airson bhàtaichean a' seòladh chun nan h-Eileanan Siar.
Thathar ag ràdh gur e Loch Carrann am baile beag as fhaide ann an Alba, a' sìneadh a-mach barrachd air dà mhìle air taobh tuath Loch Carrann, 16 mìle on mhuir.
Aig toiseach an 19mh linn, b' e tuineachadh beag air an robh Baile Shìne a bh' anns a' bhaile, air a shuidheachadh le MacCoinnich na Comraich. Goirid an dèidh sin, thàinig an rathad eadar An Caol is Port an t-Sròim dhan bhaile. Dh' fhàs an tuineachadh gu cabhagach ri linn nam Fuadaichean, nuair a thàinig iomadh Gàidheal a chuireadh às an dachaigh a Loch Carrann. Bha faisg air a thrì uiread de dhaoine ann ri linn seo. Aig an àm seo, ghabh am baile am pàtran sreathach a chithear an-diugh fhathast.
Tha barrachd air 900 duine ann an Loch Carrann an-diugh, is iad ag obair air turasachd, croitearachd agus tuathanais-èisg


text:
- TIOTAL
- An Rathad bho Thom an t-Sabhail a Bhaile nan Granndach
- EXTERNAL ID
- PC_GM_POSTCARDS_099
- ÀITE
- Tom an t-Sabhail
- SGÌRE
- Baile Bhainidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23346
- KEYWORDS
- postacrds
roads
moors
hills
trees
Air a' chairt-phuist seo chithear an rathad bho Thom an t-Sabhail a Bhaile nan Granndach. Tha Tom an t-Sabhail mu 22 km iar-dheas air Baile nan Granndach. Tha Tom an t-Sabhail agus Baile nan Granndach le chèile nam bailtean dealbhaichte. Chaidh Tom an t-Sabhail a stèidheachadh anns na 1770an leis an uachdaran, Alasdair, ceathramh Diùc Ghòrdain. Chaidh Baile nan Granndach a stèidheachadh ann an 1765 le Sir Seumas Grannd.
Tha Tom an t-Sabhail agus Baile nan Granndach air a dhà de mu 150 baile dealbhaichte a chaidh a stèidheachadh ann an Alba eadar 1750 agus 1850. Mar thoradh air leasachaidhean ann an àiteachas san 18mh linn, gu h-àraid cuartachadh achaidhean, bha tòrr nas lugha de luchd-obrach a dhìth airson obair air an fhearann. Dh'adhbhraich seo tòrr ùpraid shòisealta agus chruthaich mòran uachdarain Albannach bailtean dealbhaichte mar dhòigh gus malairt is gnìomhachas a bhrosnachadh sna sgìrean aca, agus mar dhòigh gus obair a chruthachadh don fheadhainn a chaidh fhuadachadh bhon fhearann
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach


text:
p.1
[...] Et is iat so na neithi o nglantur an fuil an tan sin, mar atait na luibi ata te sa cedceim, mar ata iubur sleibhi & fumiterra & aipsint & borraiste & a cosmuile do luibib & do shiltaib & do blathaib & do torthaib, & dleghur na neithi sin beith a ceim cudruma na h-eslainti. Et gach ni ata te sa cedceim atait da rann te ann & enrann fuar, & da mbia an eslainti te sa cedceim dleghur da rann fuara cum an leighis & enrann te. Et gach uili ni ata te sa 2 ceim atait 4 raind te and & enrann fuar, & gach eslainti bias te sa ceim sin dleghur 4 rainn fuara cum a leighis & enrann te. Et gach uili ni ata te sa 3 ceim atait ocht rainn te ann & enrann fuar, & gach eslainti bis te sa ceim sin dleghur ocht rainn fuara cum a leighis & enrann te. Et gach ni ata te sa 4 ceim atait .ui. rainn deg te ann & enrann fuar & da mbiadh an galur sa ceim sin (a) te dleghur an leighes .ui. rainn deg fuara do beith ann & enrann te. Et is do reir na ceimeann so ata gach uili luib & crand & gum & shil & cloch amail aderum annsa n-aindtidair do tairrngedh a h-ughduras Auicenna noch do scriobadh a n-uniuersite na fisigechta a Sliab Pisalain & arna corugad do reir uird aibidlech o tosach co deredh.
Et is edh do bo shlan don Tigerna an tan doronad an lebur so .i. mile bliadhan & tri ched bliadhan & da fhichit bliadhain & da bliadhain deg nis mo &rl. tairrnic an lebur so an bliadhain do marbadh Seaan óg Mac Conaithne & a tigh meic Diarmada hi Meachair do scribad. Dia trocaireach co nderrna se trocaire oraind uile.15


text:
The Dark Crystal
Tha The Dark Crystal (An Criostal Dorcha) 'na fhilm dealbhachd le Jim Henson a nochd ann an 1982. Mar a' chuid as motha dhen obair aig Henson, tha na caractaran 'nan luchd-brèige, ach cha nochd na caractaran bho Muppet Show leis an do bhuannaich e cliù (ged tha cuid dhe na cleasaichean-ghutha air an cleachdadh). Tha dealbhadh nan caractaran is creutairean le Brian Froud. Sgrìobhadh an sgeulachd le David Odell, a dh'obair le Henson mar sgrìobhadair-buidhne air The Muppet Show. Rinneadh ceòl an fhilm le Trevor Jones.
Tha am film seo a' dèanamh oidhirp ri nàdar a' mhaith is an uilc a rannsachadh.
Susbaint
Sgrìobhaidhean Dòigheile[deasaich | deasaich an tùs]
Bha The Dark Crystal air a dhèanamh 'san linn eadar Air bheothachadh gu dualchasach filmean-feirt agus filmean deireannach air dhèanamh le coimpiutair-sìolaichte dòighean. Tha a h-uile creutair 'nan luchd-brèige, agus chan eil gin dhiubh air a chruthachadh à daoine no gin creutair eile an Talmhainn.
Gu h-àrsaideach, bha cànan fhuadain fhèin aig aon sìol, na Skeksis. Chleachdadh fo-thiotalan Beurla airson co-chainnt nan Skeksis, ach bha seo air a leigeil seachad an dèidh sgrùdadh far an deachd grunnan luchd-amhairc a bhuaireadh leis na fo-thiotalan. Fhathast, ged-tà, chithear am brìgh àrsaideach ann an seallaidhean roghnaichte air am fuasgladh na DVD ùr.
Gnìomhadh[deasaich | deasaich an tùs]
Caractaran[deasaich | deasaich an tùs]
- Jen - gille Gelfling
- UrSu, an Maighstir Jen, an draoidh as glice
- Draoidhean, sìol caomh a thug aire air Jen.
- Aughra - Reuladair de seòrsa neo-aithnichte
- Kira - rìbhinn Gelfling
- Fizzgig - Peata Kira
- Ydra, muime Kira
- Leòmainn-ruith, creutairean luatha na coille, càirdean Kira
- SkekSo, an t-Àrd-Rìgh crìonadh
- SkekSil, an Seòmradair
- SkekUng, Maighstir nan Garthim is nas fhadalaiche t-àrd-rìgh ùr
- Skeksis, na luchd-comhair nan Draoidh.
- Garthim, bèistean air chruthachadh le na Skeksis a mharbhadh 's thràilleachadh.
Sùmhlachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha an film a' tachairt air planaid le trì griain.
Mìle bliadhna mus an tòiseachd an fhilm, sgàin an Dorcha Chriostal, a' call aon bothaich, a' cur dealachadh air na luchd diadhaidhe ainmichte Urskek a-steach dhan luchd caomha, crotach, seilcheile air chantainn ri Draoidhean (no urRu, 'san leabhar àsaideach agus dreachadh), agus na dà-cas luchd feitheideile, garga, air chantainn ri Skeksis. Dh'fhuadaich na Skeksis na Draoidhean às a' chaisteal far an dh'fhuirich an criostal briste agus an uair sin thòisich riaghailt de dh'uamhainn terror thairis an saoghal. Bha am fearg air steòrnadh gu h-àraidh a chum na Sìthicheach Gailfling seach do fàisneachd a gheall an aisigeadh a' chriostail agus deireadh dham chumhachd nam Skeksis. Leugh an fàisneachd, air lorgadh a-rithist ann am baile beag seann nam Gailfling, mar seo:
- When single shines the triple sun, (Nuair deàrrsaidh na trì grian)
- What was sundered and undone (Mar a bha briste is caillte)
- Shall be whole, the two made one, (Bidh iomlan, bidh aon às dà)
- By Gelfling hand, or else by none. (Le làmh Ghailfling, air neo gun eile)
Tha Jen a' creidsinn gur e an Gailfling deireannach. Nuair a chaidh a phàrantan a mharbhadh leis na Garthim, creutairean coltach ri partain a chaidh an cruthachadh leis na Skeksis, tha e ann am gleann fialaidh air ag àrachadh leis na Draoidhean. Tha urSu, an Draoidh a dh'àraich e, a' bàsachadh, agus tha e Jen air a ghairm do a thaobh, nochdadh a bheil e air chur a "shlànachadh" an criostal roimhe tro lorgadh an bothaich aig an beachd-ionad Aughra. Tha an t-àrd-rìgh nan Skeksis bàsachadh rè na h-ùine seo a bheil an draoidh 'bàsachadh seach tha iad 'nam cuid na neach cheudna. Ann an còmhrag-dithis thairis na leantainne, air chantainn ri Haakskeekah, tha an Seòmradair, SkekSil, air fhuarachadh às a' chaisteal ann am broineagan.
Tha Jen Aughra air ruigheachd, boireannach beag, molach, corcar, meallach de seòrsa neo-aithnichte, agus, tha e, an dèidh do feadh an ama, an criostal fìor air lorgadh le cluiche ceòl air a chuisle-chiùil, a tha e do air sheirm. Feumaidh e an bothaich air ais dham chriostal a chur rè ùine dham Mhòr-Aonadh, nuair bidh na trì grian air ghabhail taobh le a chèile. Tha Garthim air ruigheachd a ghlacadh no mharbhadh Jen, a tha air a theicheadh cho tha Aughra ri prìosanach air a ghabhail.
Rè na h-ùine seo, tha na Draoidhean a' cluinntinn a ghairm a' chriostal, agus tha iad an turas air ais dham chaisteal air thòiseachadh.
Ri taobh na h-aibhne, tha Jen air chlisgeadh le peata cruinn, cùthail air chantainn ri Fizzgig, agus tha e an sealbhadair Fhizzgig air choinneachadh, Kira, rìbhinn na Gelfling nach do chuir e an umhail a beatha 'riamh. An dèidh do cùrsa air chantainn ri smuain-codachadh, codachadh nam cuimhne, tha Kira 'g aontachadh le Jen 'na thòrachd air rèiteachadh. Tha iad air oidhche leis na Luchd-spàlaig bolgach (air chantainn ri Podling cuideachd) air a fhuireach, na luchd a dh'àrdaich Kira an dèidh dham Gharthim a pàrantan mharbhadh. Tha iad gam mealtainn fhèin leis an teaghlach 's càirdean Kira... ach tha iad air thoirt ionnsaigh leis na Garthim ann, a th' a' glacadh na Podlingean eagalach. Tha Jen, Kira, is Fizzgig air theicheadh, ach tha na Garthim mòran luchd-spàlaig air a ghlacadh. Ann am bacadh is eu-dòchas, faireachdainn an robh e a choire, tha Jen an bothaich a' chriostail air falbh air a thilgeadh. Tha Kira inntinn aig fois air chur nach robh càil aige 'dhèanamh leis.
Dùsgadh 'san ath-mhadainn, tha iad aig na tobhtan a' bhaile mhòir nam Gailfling air gan lorgadh fhèin, far a bheil Jen an fàisneachd air leughadh is an bothaich air ais air fhaighinn. Tha Jen agus Kira 'g aghaidheachadh leis an nàireach SkekSil, a tha tairgse gam cuideachdadh air a thoirt, ach tha iad air ga dhiùltadh seach an milleadh nam Gailfling leis na Skeksis. Fiosrach dhen brìgh na tòrachd Jen, tha Kira roinn a càirdean air a ghairm. Marcachadh air Leòmainn-ruith molach, fada-casach, tha na Gailflingean an caisteal a' chriostail gu luath air ruigheachd... dìreach air àm a shealladh na Garthim a thug ionnsaigh am baile Kira. Tha Kira, air leantainn le Jen, a thoirt ionnsaigh na Garthim air mharcachadh agus a fheuchainn a shaoradh na Luchd-spàlaig fhad 's tha na Leòmainn-ruith na Garthim air shabaid, gam buaireadh às an oidhirp shàbhalaidh.
Tha na Gailflingean a shàbhaileadh na Luchd-spàlaig air fhàilligeadh, a' lorgadh a bheil na Garthim, a tha na Leòmainn-ruith air ghabhail air, gam cuarachadh aig an bile de sgoltadh domhainn, sgorach a bheil a' cuartachadh an caisteal. Sguabadh Jen is Fizzgig a-steach do a gàirdeanan, tha Kira dhen chreag... nochdadh a bheil an cumhachd ag itealachd aig Gailflingean boireannach (ged, seach an sgàineadh a' chriostail, tha iad comasach a-mhàin air a gluasad gu ciùin). Aig an bonn an sgoltaidh, tha Jen agus Kira air gan lorgadh fhèin aig na fiaclan na Skreesh, doras neo-thèarainte dham chaisteal. Ach tha SkekSil leòtha 'rithist air a choinneachadh, a' gabhail Kira cho prìosanaiche an dèidh do Jen adhlac beò ann an tuiteam na broinn.
Airson glacadh Kira, tha SkekSil air thoirt air ais a shuidheachadh ri Seòmradair. Tha Gelfling a dhìth air na Skeksis a dhèanamh am "brìgh sìor", deoch a bheir an òige Skekung, an Maighstir-Garthim agus am ceann-feadhna, air ais dha, tro sìolachadh an brìgh-bheatha Kira. Ach gairmidh i do na bheathaichean prìosnaichte 'san seòmar-obrach, a brisidh saor agus bheir ionnsaigh SkekTek, an eòlaiche Skeksis, ga mharbhadh. A-rithist, seach an ceangal eadar na Skeksis agus na Draoidhean, bàsaich urTih, an Draoidh ceangailte dha, aig an t-àm ceudna. Tha Kira air theicheadh, agus tha an ceangal eadar i is Jen dha 'n cumhachd a theicheadh an tuiteam na broinn air a thoirt.
'San seòmar far a bheil an criostal air chumail, tha Jen air dham chriostal air ga leum fhèin, ach a' call an bothaich. Tilgidh Kira e air ais dha, ach tha i air mharbhadh le Skesis. Cho coinnich na trì grian, sàth Jen an bothaich a-steach dham chriostal, spealgadh na Garthim (a bha cruthaichte gu h-àrsaideach leis na Skeksis, agus mar sin chan eil gu fìor luchd beò) agus aonachadh 'rithist na Draoidhean agus Skeksis a-steach do an ion-cholainneadh UrSkek. Till aon dhiubh Kira ri beatha, and tha iad an raon maireann air a fhàgail seach tha 'n criostal a bhith air slànachadh agus tha 'n Criostal-Fìrinne, agus tha 'n saoghail air a bhith slànachadh leis.


text:
- TIOTAL
- Builll de sgioba an gheat 'Thendara'
- EXTERNAL ID
- ULMPH_2000_0372
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Ulapuil
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40248
- KEYWORDS
- Gheataichean
Thendara
RNYC
Ulapul
Loch Bhraoin
Lipton
Cuid de sgioba na gheat 'Thendara'.
Chaidh Thendara a thogail ann a gàrradh Alexander Stephen air Bruaich Chluaidh ann an 1936 agus chaidh a cur air bhog ann an 1937. B' ann le Sir Artair Young a bha i. B' i aon de na gheataichean luingearachd mu dheireadh a chaidh a thogail ron Dàrna Cogadh.
Bha e cumanta do dh'fhireannaich à bailtean mar Leitir an Lagaidh agus an Ruigh Ruadh air taobh a tuath Loch Bhraoin falbh tràth air an t-samhradh mar sgiobaidhean air na gheataichean rèisidh a bha le daoine mar Sir Tòmas Lipton, uachdarain agus luchd-gnothaich beairteach eile, anns na 1920an agus na 1930an.
Bha an t-seusan gheataidh a' freagairt air a' bhliadhna croitearachd agus àiteach. Bha a' mhòine a bha air a' buain tràth san earrach còmhla ri cuir a' bhàrr a bhith deiseil a' toirt cothrom do na fireannaich a dhol gu na gheataichean airson an t-samhraidh agus a bhith air ais air a' chroit ann an àm airson buain. B' e an dàrna buannachd gun robh tionaichean peant agus bhàrnais a bha air an cleachdadh ann am pàirt air an toirt do bhuill an sgioba aig deireadh an t-seusain an àite iad a dhol a dholaidh. B' ann air an adhbhar seo a rèir aithris a bha na taighean anns na bailtean sin air am measadh glè ghrinn agus sgiobalta.
Dh'fhaodadh gu bheil RNYC air an geansaidhean a' toirt iomradh air an Royal Northumberland Yacht Club
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu Ullapool Museum


text:
Kl. Ianair u. f. l. xx. Anno Domini m.c.iii.
Scanner crodha eter Feru Luirg & Tuaith Ratha i torchair ár cechtarde.
Ua Canannan do innarba a righi Thire Conaill la Domnall H. Lochlainn.
Murcad Donn .i. Ua Ruadacan do marbadh si uerum est for creich i Maigh Cobha & in chrech h-isin do marbadh in Gilla Guit H. Cormaic isind ló cetna.
Raghnall H. Ócan rechtaire Telcha Óg do marbadh do Feraibh Maighi Itha.
Cocadh mór eter Cenel n-Eogain & Ulltu co tainig Muircertach H. Briain co feraib Muman & Laigen & Osraighi & co maithibh Connacht & co feraibh Midhe ima righaibh co Magh Cobha i foirithin Uladh. Do l-lotur dibhlinaibh co machaire Aird Macha .i. co Cill na Conraire co m-batar sechtmain a forbhaisi for Ard Macha; Domnall H. Lochlainn co Tuaiscert Erenn frisin re sin i n-Uib Bresail Macha aghaid it aghaidh friú. O ro batur toirrsigh imorro fir Muman do luidh Muircertach co h-Aenach Macha & co h-Emhuin & timceall do Ard Macha co fargaibh ocht n-unga oir forsin altoir & co ro gheall ocht .xx. bó & impais i Magh Cobha doriise .i. non impetrator & facbais coiced Laigen and & sochaidi do feraibh Muman. Atn-aigh fein imorro for creachadh i n-Dal Araide co farcaibh Donnchadh m Toirrdelbaigh ann & mc H. Concobuir ri Ciaraidhe & H. Beoain & alii optimi. Do-lluidh Domnall H. Lochlainn co Tuaiscert Erenn i Magh Cobha for amus Laigen; tecait imorro Laigin & Osraighi & fir Muman & Gaill amal ro batur ina
p.542n-aghaidh & ferait cath .i. i n-Noin August & i Cetain & i ix.xx. & isin uiii. lo iar techt do Machai. Maidhis tra for Leth Mogha & later a n-ár edhon ár Laigen im Muircertach m. Gilla Mo Cholmoc & im da ua Lorcan & im Muircertach m. m. Gorman & alii; ár H. Ceinnsealaigh im da mc. Mael Mhordha & im h-U Rian .i. ri H. n-Drona & alii; ár Osraighi im Gilla Patraic Ruadh .i. ri Osraighi & im rigraidh Osraighi archeana; ár Gall Atha Cliath im Thórstain mc. Eric & im Pol mc. Ámaind & im Beollan Armuun & alii; ár fer Muman im da H. Bric .i. da ridomna na n-Desse & im H. Failbhe .i. ridomna Corco Duibhne & erri Laigen .i. im H. Muiredaigh ri Ciaraidhe cona mac & alii{folio & column MS2 46vb} multi optimi quos causa breuitatis scribi pretermisimus. Ternatur Cenel n-Eogain co Tuaiscert Erenn co coscar mór & co setaibh imdhaibh imon pupoll righda & im chamlinne & im shetaibh imdaibh archena.
Maghnus ri Lochlainni do marbadh for creich i n-Ulltaibh.
Cathalan m. Senan do marbadh do Chairpribh.
Murchadh H. Flaithecan airchinnech Arda Bó sui ecnai & enaigh & fhairchituil in perigrinatione suam .i. in Ard Macha feliciter obiit.


text:
- TIOTAL
- Leabharlann Phoblach Inbhir Nis
- EXTERNAL ID
- PAW26221B_RR
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 2008
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Robert Reid
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Robert Reid
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21385
- KEYWORDS
- Pàirc Fharraline
Ionad Bell
sgoiltean
Uilleam MacDhonnchaidh
leabharlainn
Air a thogail mar Ionad Bell ann an 1841, 's e aon de dh'iomadh sgoil dhen t-seòrsa seo a bh'ann am Bailtean-malairt na h-Alba, air a stèidheachadh o thiomnadh an Dotair Anndra Bell. Dhealbhaich an t-ailtire Uilleam MacDhonnchaidh an togalach ann an stoidhle an Ath-bheothachaidh Ghreugaich. Cha deach a chleachdadh mar sgoil an dèidh 1937, agus 's e Leabharlann Phoblach Inbhir Nis a th'air a bhith ann o 1980.


text:
Friday, 6 August 2010
Fidel Castro - am miorbhail agus an dileab
Tha dùil gun nochd seann cheann-suidhe Chuba, Fidel Castro, air an àrd-ùrlar air an deireadh-seachdain a thoirt òraid seachad gu poblach airson a' chiad turas ann an ceithir bliadhna.
Thug Castro - a tha ceithir fichead sa trì - cumhachd dha a bhràthair, Raul, ann an 2006 as dèidh dha fàs tinn. Ach tha aithrisean à Cuba ag ràdh gum bi e air beulaibh Seanadh Nàiseanta na dùthaich comunaich a-màireach.
Se e fhein a ghairm a' choinneamh agus 's ann mu dheidhinn an Ear-mheadanaich a bhios i, agus dragh air gum faodadh cogadh niuclasach eadar Israel, Iran agus na Stàitean Aonaichte a bhith ann sna bliadhnaichean ri teachd.
Nise, seo fear a tha gu math eòlach air na cunnartan a tha an luib armachd niuclesach - nach tug e cead dha Sobhiataich na Ruis rocaidean niuclasach a stèidheachadh ann an Cuba ann an naoi ceud deug trì fichead sa dhà. Cha mhòr nach do dh’adhbhraich sin fhèin cogadh niuclasach agus tòrr dhe na trioblaidean a th'aig Cuba gu an latha an-diugh.
Ach chan e an cuspar fhèin a tha inntinneach neo naidheachdail. Se dìreach gu bheil Fidel air ais air àrd-ùrlar an t-saoghail.
Ged a leig e seachad a dheuchd mar cheann-suidhe Chuba gu a bhràthair Raul ceitheir bliadhna air ais, bidh seo mar dhearbheadh gu bheil e fallain agus fhathast cumhachdach ann an Cuba, far a bheil deasbad cruaidh am broinn a' phàrtaidh riaghlaidh, an Comunaich, mu dheidhinn fosgladh na h-eaconamaidh gu na margaidhean mar a rinn Sìne agus an Ruis. Tha Fidel an aghaidh sin, a rèiir cuid, a bhrathair air a shon.
Cuimhnich gu bheil an iomachuairtich a stèidhich na Stàitean Aonaichte, am blocèid seo, air a bhith a'dol leth cheud bliadhna.
Tha cuideam a-nis a'tighinn bho Chuba, agus dùthchanan Chean a Deas Aimeireaga, a' cumail a-mach gu feum an cogadh malairt sin tighinn gu crìch.
Tha Hilary Clinton, Rùnaire na Stàit, i fhèin air aideachadh gu bheil am poileasaidh air fàileagadh, ach chan eil riaghaltas Obama air càil atharrachadh.
Agus le taghaidhean na mid-terms a'tighinn an àird anns na Stàitean chan eil e coltach gun tachair càil a a dh’aithghearr.
Ach fhad 's a bha na Stàitean a' dèiligeadh ri cuspairean mar cheannarcas agus Iraq anns an deichead a chaidh seachad tha ginealach ùr poileataigeach air fàs an àird ann an Aimeireaga a Deas le Fidel, Che Geuvara agus Simon Bolivar mar phairt dhan eachdraidh agus mar ghaisgich dhaibh.
Agus bho ghruag gu earball Aimeireaga a Deas tha cinn-suidhe air a dhol dhan làimh chlìe - Chavez ann a Venezuela, Cristina Kirchner ann an Argentina (agus an daoine aice Nestor) Lula da Silva ann am Brazil, Morales ann a Bolivia.
Agus 's e daoine dùthchasach a tha anns a h-uile duine aca, muinntir an àite, mar a chanadh sinne. Tha iad air na h-uachdarain, a'mhòr-chuid aca Eòrpach agus geal, a sguabadh a-mach.
Agus tha a'tighinn ri chèil agus tha iad a'seasamh an aghaidh nan Stàitean Aonaichte. 'S e gluasad eachdraidheil a tha sinn a' faicinn agus aidichidh iad uile gur e dìleab Chastro agus muinntir Chuba a tha a'toir misneachd dhaibh.
Tha fios gu bheil cliù aig Castro airson òrdaidhean an àite òraidean a thoirt seachad, uaireannan tha e a'bruidhinn airson uaireanan a thìde. Bha e riamh mar sin, riamh mar mhìorbhail.
Tha cò-la breith aige ann an seachdainn eile, ceithir fichead sa ceithir, agus a'dol fhathast.
Meal do naidheachd Fidel - "hasta la victoria sempre", mar a chanadh Che. Neo “buadhachas gu bràth” mar a bhios aca ann an sgìrean sòisealach na Gàidhealtachd.
Posted by Whitehall 1212 at Friday, August 06, 2010
Subscribe to: Post Comments (Atom)