text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Thàinig am fiosrachaidh a leanas bho luchd-èisteachd Facal Oirbh ann an 1998 nuair a chaidh am prògram a chraoladh an toiseach.
Bha e air a ràdh gu robh am feur a bha air eileanan Caolas na Hearadh cho goirid 's ged a ghabhadh tu ràsar dha nach lìonadh tu aon bhonaid leis! Ach bha am feur math chionns gu robh na h-eòin agus na ròin ga thodharachadh.
Bhiodh iad a' cur seann chrogaichean de chaoraich air Eilean Sheilaigh, air cùl Phabaigh, deireadh na bliadhna aig àm reitheachd. Cha chuireadh iad uair sam bith reithe no rùda ceart nan cois, ach uanreith no beathach nach bu mhòr a b' fhiach.
Bhiodh uairean tarraing na mara air a' chladach cho làidir 's gur ann a' tilgeil nan caorach às an eathar a bhiodh iad.
Nan tigeadh na crogaichean truagh seo idir tron gheamhradh, bha e air a ràdh gum biodh iad cho fallain ris a' bhreac an dèidh a bhith air an eilean 's gum biodh a h-uile tè le uan math, tapaidh, beothail aice. 'S e soideanaich a chante ris na h-uain seo, a' ciallachadh beathach tapaidh, beothail. Soideanach de dh' uan a bhiodh ann!
Bho Shìm MacCoinnich, An t-Òb, Na Hearadh
Bho Choinneach Iain Mac a' Ghobhainn, Iarsiadar, Leòdhas.
Bho Shìne Currie, Loch Baghasdal, Uibhist a Deas
Agus, nuair a gheibheadh na gillean Callainn rudeigin, bheannaicheadh iad an taigh mar a leanas.
Bho Iain M. MacLeòid, Baile Ailein, Leòdhas
Mur a faigheadh na gillean càil bho mhuinntir an taighe mhallaicheadh iad an taigh mar a leanas, "Gum biodh do mhionach aig na starragan air na feannagan gu Latha Fhèill Brìghde."
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


c: text/html

text:
- TIOTAL
- Loch agus Dama Bhathaich (Glas Càrnach), Gairbh
- EXTERNAL ID
- PAW23140A
- ÀITE
- Loch Clais Chàrnaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Cunndainn
- DEIT
- 1958
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21197
- KEYWORDS
- dealan-uisge
dealan
stèiseanan cumhachd
damaichean
lochan
Tha Loch Glas Càrnach agus Dam Glas Càrnach faisg air rathad an A835, eadar Inbhir Nis is Ulapul.
'S e loch a chaidh a dhèanamh a dh'aon-ghnothaich a th' ann, air a lìonadh sna 1950an nuair a chaidh Dam Ghlas Càrnach a thogail. Tha uisge o Loch Bhathaich is o Loch Droma ga thoirt a-steach do Loch Glas Càrnach. Tha tunail fon talamh an uair sin a' giùlan an uisge gu stèisean cumhachd Mossford
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- TIOTAL
- A' Chiad Luchd-imrich ann an Alba Nuadh A' fulang Cruadal
- EXTERNAL ID
- AB_HIGHLANDERS_ON_THE_MOVE_21
- DEIT
- 2009
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Alexander Mackenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile
- AITHNEACHADH MAOINE
- 40934
- KEYWORDS
- claistinneach
eilthireachd
Tha an earrann seo bho 'The History of the Highland Clearances' le Alasdair MaCoinnich a chaidh fhoillseachadh an toiseach ann an1883.
Tha an earrann seo air a leughadh le Morag NicNèill.
'Sheas iad uile air an deic agus choimhead iad air an dachaigh ùir agus bhrist an cridheachan. Chaidh an cur air tìr gun na rudan a chaidh a ghealltainn dhaibh, cha robh fasgadh de sheòrsa sam bith aca agus b' ann le cuideachadh bho fheadhainn a bha air ruighinn romhpa a chaidh aca air campa truagh a thogail airson am mnathan agus an cuid chloinne a dhìon bho na siantan. ... Shuidh gu leòr aca sìos anns a' choille a' caoineadh.'
Chaidh an earrann chlaistinn seo a dhèanamh airson pac stòrais nan sgoiltean, 'Gàidheil air Imrich,' a rinn Am Baile airson Tilleadh Dhachaigh 2009.


text:
- TIOTAL
- 'Parallel Roads' a' Ghlinn Ruaidh
- EXTERNAL ID
- HC_PLANNING_06_043_0017
- ÀITE
- Gleann Ruaidh
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mo Naomhaig
- DEIT
- 1980
- LINN
- 1980an
- CRUTHADAIR
- T. Kenneth MacKenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Roinn Dealbhaidh Chomhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 15353
- KEYWORDS
- glinn
seallaidhean-tìre
clach-eòlas
blàir
cinnidhean
linn na deighe
Gheibhear Gleann Ruaidh ann an sgìre Loch Abair agus 's e Tèaarmann Nàdair Nàiseanta a th'ann. Tha e a' ruith gu tuath à Gleann Spiothan. Tha Gleann Ruaidh ainmeil am measg chlach-eòlaichean airson na 'Parallel Roads'. 'S e cladaichean a chaidh a chruthachadh le loch eigh-shruthach a lìon Gleann Ruaidh mu 10,000 bliadhna air ais a th' anns na 'roads' sin. Mar a bha eigh-shruth a bha a' dèanamh dam aig ceann a' glinn a' tighinn air adhart, dh'èirich àirde an uisge agu gheàrr e trì cladaichean sònraichte ann an taobhan a' ghlinn.
Tha Gleann Ruaidh cuideachd ainmeil airson a bhith na làrach airson Blàr a' Mhaoil Ruaidh air 4mh An Lùnastal 1688.Thathas ag ràdh gur e seo am blàr mu dheireadh eadar cinnidhean a chaidh a shabaid ann an Alba le Clann Dòmhnaill na Ceapaich a fhuair buaidh thar Clann an Tòisich


text:
- TIOTAL
- Litir Bho D. Moireasdan, Leas-Stiùiriche, Comann Gàidhealach Shrath-spè & Ruidhle, 1936
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_GRANT_979_65_HS+RS_017_001
- DEIT
- 1936
- LINN
- 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis (stuth làmh-sgrìobhte)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6646
- KEYWORDS
- srathan-spè
ruidhlichean
Tha comainn Shrath Spè agus Ruidhle air a bhith mar phàirt chumanta den t-saoghal ciùil traidiseanta ann an Alba bho chaidh a' chiad chomann a chruthachadh ann an Dùn Èideann ann an 1881. Chaidh meur na Gàidhealtachd a stèidheachadh ann an 1903. Bha aon de na buill stèidhidh, Alasdair Grannd (cuideachd aithnichte air an ainm 'Battan'), na stiùiriche air a' chomann suas gu àm a bhàis ann an 1942, faisg air dà fhichead bliadhna.
Tha an litir seo leis a' cheann-latha 22 Dùbhlachd 1936 bho Leas- Stiùiriche meur na Gàidhealtachd, Mghr. D. Moireasdan às a' Mhanachainn, gu 'Iain' (is dòcha Iain Friseal, Rùnaire). Tha Mghr. Moireasdan a' toirt iomradh air trì pìosan ciùil; 'Caisteal Ghrannd', 'Bana-Dhiùc Dhùn Èideann' (caismeachd), agus 'Ruidhle Iain MhicNèill'


text:
- TIOTAL
- An uaigh aig Fionnghal NicDhòmhnaill, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2620
- ÀITE
- Cille Mhoire
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Diùirinis
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34524
- KEYWORDS
- Fionnghal NicDhòmhnaill
Flòdaigearraidh, Am Prionnsa Teàrlach Stiùbhart
crois Cheilteach
Tha a' chrois àrd Cheilteach a th' air an uaigh aig Fionnghal NicDhòmhnaill fìor fhollaiseach anns a' chladh an Cille Mhoire. Bha Fionnghal cliùiteach na linn fhèin, agus bha an cuideachadh a thug i dhan Phrionnsa Teàrlach Stiùbhart gus teicheadh à Uibhist dhan Eilean Sgitheanach ainmeil fiù san àm sin. Chuir Fionnghal seachad deagh chuid dhe beatha pòsta ann am Flòdaigearraidh agus an uair sin ann an Cinnseaborg ann an ceann a tuath an Eilein Sgitheanaich


text:
- TIOTAL
- Uidheam Taigh-staile Thom Aitinn - Glacadair Spiorad
- EXTERNAL ID
- PAW22144-10
- ÀITE
- Tom Aitinn
- SGÌRE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: A' Mhòigh 's Dail Fhearghais
- DEIT
- 1957
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21144
- KEYWORDS
- uisge-beatha
a' tarraing
taighean-staile
Tom Aitinn
'S e na 'foreshots' a th'air a' chiad spiorad a tha a' tighinn on staile-spioraid. Tha tòrr alcol annta, le mòran choimeasgaidhean siubhlach is tha iad a' dol o chiste-tasgaidh nan spiorad gu glacadair nam fìon ìseal is spioradan laga airson a bhith air an tarraing a-rithist. Tha an t-alcol anns na th'air fhàgail nas ìsle an dèidh sin. Nuair a tha e a' ruigeil mu 75% abv (alcohol by volume) tha an staileadair a' toirt air a dhol dhan ghlacadair spiorad. Tha an t-alcol ann an seo a' lùghdachadh beag air bheag fhad 's a tha e a' sruthadh o chiste-tasgaidh nan spiorad. Nuair a tha e mu 60-70% abv thathar ga chur air falbh on ghlacadair spiorad is air ais a dh'ionnsaigh glacadair nam fìon ìseal is spioradan laga, airson ath-tharraing a-rithist. Tha a' phuing far a bheil an t-atharrachadh seo a' gabhail àite a rèir dè an seòrsa uisge-beatha a thathar a' dèanamh.
'S e Tom Aitinn fear de na taighean-stàile as motha ann an Alba airson uisge-beatha braiche. Tha iomraidhean de tharraing mhì-laghail air an làraich on 15mh linn. Stèidhich Companaidh Staile Sgìre Thom Aitinn Spè Earr an taigh-staile a th'ann an-diugh ann an 1897. An toiseach, bha dà stail ann. Cha do sheas an iomairt seo fada - sguir e ann an 1906 - ach dh'ath-bheothaich Companaidh Staile ùr, New Tomatin Distillers Co Ltd, e ann an 1909. Thathar air an àireamh de stailean àrdachadh a chòig uiread, is tha 23 ann an-diugh. Ann an 1986, an dèidh greis ann an làmhan luchd-trusaidh nam fiach, b'e Tom Aitinn a' chiad taigh-staile Albannach a bhuineadh gu tur do chompanaidh Iapanach.
Tha Tom Aitinn a' ciallachadh 'cnoc nan aiteann'. Tha bùrn an taigh-staile a' tighinn à Allt na Frithe
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Loidse Ghleann Tromaidh, Cinn a' Ghiuthsaich
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_5701
- ÀITE
- Cinn a' Ghiùthsaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Ceann a' Ghiùthasaich 's Innis
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37330
- KEYWORDS
- Bàideanach
ailtireachd
togalach
togalaichean
Tha a' chairt seo a' sealltainn Loidse Ghleann Tromaidh, a thogadh mar loidse-seilg tràth ri linn Bhictòria. B' ann leis an teaghlach Mac a' Phearsain-Grannd a bha e o thùs, agus tha e ri taobh Abhainn Tromaidh, mu 6.5km bho Chinn a' Ghiuthsaich


text:
13 an Giblean
'S e 13 an Giblean an 103mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (104mh ann am bliadhna-leum). Tha 262 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1732 - Frederick North, Lord North, prìomh-mhinistear Bhreatainn.
- 1743- Thomas Jefferson, ceann-suidhe na Stàitean Aonaichte bho 1801 gu 1809.
- 1906 - Samuel Beckett, ann am Baile Átha Cliath. Ùghdair à Èirinn.
- 1920 - Liam Mac Cosgair, ann am Baile Átha Cliath. Fear-poileataigs à Èirinn.
- 1939 - Seamus Heaney, ann am Baile Eachaidh. Bàrd à Èirinn.
- 1940 - J. M. G. Le Clézio, sgrìobhadair às an Fhraing
- 1959 - Meg Bateman, ann an Dùn Èideann. Bàrd Gàidhealach agus ollamh à Alba.
- 1964 - Iain MacShuibhne ann an Dùn Èideann. Neach-poileataigs Albannach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 862 - Domhnall I na h-Alba, Rìgh na h-Alba.
- 1996 - George Mackay Brown, sgrìobhadair à Arcaibh.
- 2015 - Günter Grass, sgrìobhadair Gearmailteach.


text:
Kl.
Bresal Conaillech do Conaillibh Muirtemne comarba Ciaráin quieuit.
Flaithbertach h. Nell do techt do Roimh.
Bachall Iosa do saruccadh um .3. caiplibh & ro marbadh ré cenn .3. la an fer ro saraigh.
Ros Comain & Ailfinn & Mag nAe uile do sárúcchadh.
Fasughadh Midhe do h. Maoilseclainn. {MS folio 208vb(318b)}
Ruaidrí h. Canannain do marbadh og Modorn la Aodh h. Nell.
Righe Mide do gabáil do h. Maoilseclainn iarna inarba dar Loc Ribh.
Aod h. Maoldoraidh do marbadh la Art h. Ruairc.
Tadg mac Catail meic Concupuir rí Connacht do marbadh o Maolseclainn h. Maolrúanaidh rí Crumhtainn & o cláinn Coscraigh im Ecsaidi h. Catluain.
Domnall Got rí Mide do marbadh tre meabail o Choncaird h. Mailcallann ó a amus fén.
Tadg mac Lorcain rí h. Censiolaigh d'ec i n-aitrige.
Maolodor Dall h. an Capaill fer leiginn quieuit.
Gormlaith ingen Murchadha meic Finn mathair righ Gall .i. Sitricc & righ Muman .i. Donnchadha meic Bríain moritur.
Concupur mac Taidg h. Ceallaigh rí H. Maine do marbadh d'feruib Teabta.
Kl.
Flaitbertach h. Nell do tiachtain ó Roimh.
Ard mBreacáin d'argain do Gallaibh Ata Cliath et da ced duine
p.232do losccadh isin dumlíag & da ced ele do breith i mbraid.
H. Donnagan rí Arad Tire do marbad d'U Bríain. {MS folio 209ra(319b)}
Catasach comarba Caoimgin do dalladh do Domnall mac Dunlaing et as gniom n-anaithnid sin.
Ua Agda rí Teabta occisus est a fratribus suis.
Kl.
Domnall mac Maoilrúanaidh h. Maoildoraidh rí Cinél Conaill do marbadh do clainn Fiangusa.
Maoltuile episcopus Aird Macha quieuit.
Romanus papa Romae quieuit.
Tene gelain i Saxain gur loiscc daoine imda et Caerabroc.
Kl.
Murchadh h. Maoilseclainn do marbadh tre meabail do mac Iarnan taoisech Cuircni.
Maol Iosa episcopus Alban quieuit.
Aodh mac Flaithbertuigh h. Néll rí Ailig penitens moritur.
Fogurtach h. Aedha rí fFer Luirg & H. fFiacrach Arda Sratha do marbadh d'Feraibh Manach.
Muiredach h. Manacain uasalepscop quieuit 10.
Kl.
Mael Coluim mac Cinaoda rí Alban ordan iartuir Eorpa obit.
Amlaibh mac Sitrioga do marbadh do Saxanoib og dul do Roimh.
Fir Muman do gabáil taige for drem do Teathbachaibh i c-Cluain muc Nois ubi multi ceciderunt im mac mBéc h. Agda.
Dubdaingen {.i. mac Donnchadha} ri Connacht a suis occisus est .i. de Aibh Maine .i. o Sitric h. F.
Gilla Patraic h. Flánnagáin rí Teabtha moritur.
Muiredhach h. Flaitbertaigh rí h. mBriuin Sheola per dolum occisus est.


text:
Nás na Ríogh
‘S e baile meadhanach sa Chontae Chill Dara air an àirde an ear na h-Èireann a th’ ann Nás na Ríogh neo An Nás.[1] Tha e suidhichte faisg air Cill Dara fhèin, ri taobh na M7 aig 108m os cionn ìre na mara,[2] 203km air falbh bho Dhoire, 149bho Bheul Feirste agus 31km bho Bhaile Átha Cliath, prìomh-bhaile na dùthcha.[3] Tha 20,573 duine a’ fuireach anns a’ bhaile fhèin agus mu 100,000 san sgìre sgìre air fad.[4] Tha Theobald Wolf Tone air a thìodhlacadh faisg air a’ bhaile, ann am Baile Uí Bhuadáin. ‘S e prìomh-bhaile na siorramachd a th’ann An Nás agus an dàrna bhaile as motha na contae cuideachd.
Bailtean Fearainn[deasaich | deasaich an tùs]
Tha 15 bailtean fearainn san Nás, mar a leanas:[5] Baile an Chradógaigh, Baile an Náis, Baile Osbert, Baile an tSigínigh, An Cloigín Gorm, An Gort Leathan, An Maidilín, Mhóin Réad Thiar, Mhóin Réad Thoir, Nás Sear, Nás Siar, Ploopluck, Ráth Oscair, An Seanbhaile agus An Seanbhaile (Demesne).


text:
Eòlaichean a’ toirt seachad òraid shaor an asgaidh air sgrìobhadh agus foillseachadh na Gàidhlig
Bidh sgrìobhadair Gàidhlig ainmeil agus stiùiriche Chomhairle nan Leabhraichean a’ toirt seachad òraid shaor an asgaidh air sgrìobhadh agus foillseachadh na Gàidhlig ann am Beinn na Faoghla air a’ mhìos seo.
Bidh Catrìona Lexy Chaimbeul, sgrìobhadair nobhailean agus bàrd foillsichte à Leòdhas, agus Rosemary Ward bho Chomhairle nan Leabhraichean a’ sgrùdadh nan dùbhlanan agus nan cothroman a tha an lùib sgrìobhadh agus foillseachadh sa Ghàidhlig. Am measg nan cuspairean bidh tòiseachadh air leabhar a sgrìobhadh, mar a chuireas tu fios a dh’ionnsaigh fhoillsichearan, am pròiseas foillseachaidh agus leasachaidhean didseatach.
Is i an òraid seo, a thèid a thoirt seachad aig Sgoil Lionacleit ann am Beinn na Faoghla, nas fhaide air adhart air a’ mhìos seo, an tè mu dheireadh ann an sreath de dh’òraidean Gàidhlig saor an asgaidh a tha a’ dol am-bliadhna. Agus e air a chur air dòigh le Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean, tha an sreath a’ comharrachadh ceann-bliadhna daoimein Cholaisde a’ Chaisteil UHI, a tha na chom-pàirtiche anns an oilthigh.
Tha na h-òraidean, a tha stèidhte air a' chuspair Gàidhlig ann am beatha an latha an-diugh, ag aithneachadh gu bheil a’ Ghàidhlig fighte fuaighte ann an cultar is fèin-aithne na h-Alba. Bhruidhinn Mairead Màiri Mhoireach, Ceannard BBC ALBA, mun Ghàidhlig anns na meadhanan ann an Glaschu na bu tràithe air a’ bhliadhna seo, agus bha òraid air a' Ghàidhlig ann am foghlam ann an Steòrnabhagh anns a’ Chèitean.
Tha na h-òraidean cuideachd a’ buntainn ri cùrsaichean a th’ air an tabhann leis an oilthigh, a’ gabhail a-steach cheumannan ann an cànan is cultar na Gàidhlig; Gàidhlig le foghlam; Gàidhlig agus leasachadh agus teisteanas àrd-fhoghlaim ann an Gàidhlig agus conaltradh. Tha na cùrsaichean seo uile air an tabhann tro Cholaisde a’ Chaisteil UHI agus tro Shabhal Mòr Ostaig UHI, far a bheil Catrìona Lexy Chaimbeul an-dràsta na sgrìobhadair air mhuinntireas.
Agus i a’ bruidhinn mun òraid, thuirt Catrìona Lexy Chaimbeul: “Tron obair agam le Sabhal Mòr Ostaig UHI, tha tòrr chothroman air a bhith agam coinneachadh ri daoine aig a bheil ùidh ann an sgrìobhadh anns a’ Ghàidhlig agus tha mi glè thoilichte a bhith a’ gabhail pàirt anns a’ phròiseact seo agus a’ togail air seo. Tha mi cinnteach gur e latha mìorbhaileach a bhios ann.”
Thuirt Rosemary Ward: “Tha mi air leth toilichte gun deach iarraidh orm pàirt a ghabhail anns an t-sreath chudromach seo de dh’òraidean a tha a’ tarraing aire air na chuir na meadhanan, foghlam agus litreachas is foillseachadh ri ath-bheothachadh na Gàidhlig. Tha mi gu sònraichte toilichte gun d’fhuair mi cuireadh an òraid a thoirt seachad ann am Beinn na Faoghla leis gun d’fhuair mi fhèin m’ àrach is m' fhoghlam ann an Uibhist a Deas.
“Tha Comhairle nan Leabhraichean dealasach gum bi barrachd fhoillseachaidhean Gàidhlig ann, agus gun tèid an fharsaingeachd a th' ann dhiubh a leudachadh agus an inbhe a thogail; ’s e fòcas ar ro-innleachd leasachaidh taic a thoirt do dh’ùghdaran, deasaichearan agus foillsichearan a bhith a' cur a-mach leabhraichean ùra, togarrach sa Ghàidhlig a bhios soilleir ri an tuigsinn. Tha an leudachadh ann an leasachaidhean didseatach a’ toirt dhùbhlanan agus chothroman dhuinn anns na h-oidhirpean againn freagairt a thoirt air iarrtasan an luchd-leughaidh litreachas na Gàidhlig a bhith ri fhaotainn dhaibh ann am farsaingeachd de chruthan.
Chuir Seumas Friseal, prionnsapal agus iar-sheansalair an oilthigh fàilte air an òraid, agus e ag ràdh: “Tha sinn air leth toilichte gu bheil Rosemary Ward agus Catrìona Lexy Chaimbeul a’ bruidhinn mu sgrìobhadh agus foillseachadh na Gàidhlig mar phàirt den t-sreath seo de dh'òraidean agus gur ann ann am Beinn na Faoghla a tha iad a' dèanamh seo. Tha Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean sgapte air feadh sgìre na Gàidhealtachd agus, tro Cholaisde a’ Chaisteil UHI, bidh e a’ tabhann àireamh de phrògraman cudromach ann an ceòl agus ealain ann an Uibhist agus Beinn na Faoghla. Leis an òraid seo a bhith air a cur ris na gnìomhachdan eile againn, tha e soilleir ri fhaicinn cho dealasach is a tha sinn a thaobh na sgìre againn air fad.”
Thèid an òraid mu sgrìobhadh agus foillseachadh na Gàidhlig a thoirt seachad eadar 7f agus 9f Diciadain 19 Ògmhios aig Sgoil Lionacleit ann am Beinn na Faoghla.Is ann anns a' Ghàidhlig a bhios an òraid agus bidh eadar-theangachadh mar-aon don Bheurla ri fhaotainn tro fònaichean-cluaise. A ghleidheil àite SAOR AN ASGAIDH, cuir fios a dh’ionnsaigh sgioba thachartasan an oilthigh air 01463 279 344 no aig events@uhi.ac.uk
Airson barrachd fiosrachaidh mu shreath òraidean an oilthigh no mu chùrsaichean Gàidhlig, tadhail air www.uhi.ac.uk


text:
Édith Piaf
B' e aon de na seinneadairean as ainmeile san Fhraing a bh' ann an Édith Piaf (IPA: edit pjaf, Fìor ainm: Édith Giovanna Gassion, Paris, 19 an Dùbhlachd 1915 - Plascassier, 11 an Dàmhair 1963) agus dh'fhàs i ìomhaigh dhùthchail. Nochd a seinn a beatha dhochannach, bhrònach, le a neart a bhith òrain-ghaoil thiamhaidh air seinn ann am guth caointeach. Tha "La vie en rose" (1946), "Hymne à l'amour" (1949), "Milord" (1959), agus "Non, je ne regrette rien (1960) am-measg a h-òrain ainmeile.
Beatha mhoch[deasaich | deasaich an tùs]
A dh'aindeoin na mòran eachdraidhean-beatha uimpe, tha mòran na beatha Édith falaichte le rùn, a' gabhail a-steach a breith. Rugadh i Édith Giovanna Gassion ann an Belleville, Paris, an ceàrn an imreachais àird air thoirt iomradh air nas fhadalaiche le Daniel Pennac. Thuirteadh sgeulachd shean gun rugadh i air a' chabhsair na Rue de Belleville 72, ach thuirt a teisteanas-breith oifigeil gun rugadh i aig an Hôpital Tenon,[1] an taigh-leighis airson an ceàrn na Belleville. Thugadh an t-ainm Édith dhi airson an banaltram Breatannach A' Chogaidh Mhòir, Edith Cavell, a bha air chur ri bàs air a' chuideachadh saighdearan Frangach a theicheadh bhon bhraighdeanas na Gearmailte. Thòisich piaf— mith-chainnteachas a' Pharas airson "gealbhonn"—cho leas-ainm gum fuair i 20 bliadhnaichean na b' fhadalaiche.
'S e ban-dùthchasach leth-Eadailteach de Livorno a bh' ann a màthair, Annetta Giovanna Maillard (1895–1945). Bha i aig obair cho seinneadair nan taigh-seinnse fodhan ainm Line Marsa.[1] 'S e lùth-chleasaiche na t-sràide a bh'ann an athair Édith, Louis-Alphonse Gassion (1881–1944)[2] le eòlas an taighe-chluiche. Bha gu luath Édith trèigte le a màthair agus bha a h-athair sa' Chogadh, 's mar sin dh'fhuirich i fad ùine ghoirid leis a' mhàthair a màthar, Emma (Aïcha) Saïd ben Mohammed (1876–1930), a bha 'na Ban-Cabileach. Gu goirid an dèidh sin, ghabh an t-athair Édith a nighean a dh'fhuireach le a mhàthair, a bha 'na bhana-mhaighstir taigh-strìopachas ann an Normandie, agus an uair sin thill e dhan dh'armailt Fhraingich ann an 1916. Chuidich na strìopaichean a dh'àrach Édith.
As na h-aoisean trì ri seachd, bha air aithris Édith dall, a' fulang bho cor na t-sùla, 's dòcha at-còirne; agus as na h-aoisean ochd ri ceithir deug, bha i air aithris bodhar. A-rèir ri aon a h-eachdraidhean-beatha, fhuair i a lèirsinn air ais nuair ann an mar a tha iomradh air thoirt air cho "mìorbhail", an dèidh chruinnich na strìopaichean a seanmhair airgead ga cur air taisdeal a thoirt urram ri Thérèse de Lisieux. Ann an 1929, aig an aois 14, cheangail i le a h-athair 'na ghnìomhan na t-sràide air feadh na Frainge, far an sheinn i gu follaiseach air a' chiad àm. An uair sin ghabh i seòmar aig an Grand Hôtel de Clermont (18 rue Veron, Paris 18ème) agus dhealaich i bhuaithe, a' dol a slighe fhèin cho seinneadair-sràide anns an Pigalle, Ménilmontant, agus na h-iomall-bhailtean na Paris (th' ann iomradh ri seo 'san òran "Elle fréquentait la Rue Pigalle" (Thadhail I an Sràid Pigalle). Cheangail i le a leth-phiuthar Simone Berteaut ("Momone")[1] 'san oidhirp seo, agus dh'fhàs an dithis buan-chàirdean sa' mhiastadh. Bha i mu dheidhinn 16 bliadhna a dh'aois nuair thuit i ann am gaol le gille-fritheil, Louis Dupont. Aig an aois 17 rugadh an aon pàiste aice, caileag ainmichte Marcelle, a bhàsaich aig dà bliadhna a dh'aois à fiabhras eanchainne.[2] Mar a màthair fhèin roimhpe, lorg Édith ag àrach pàiste doirbh fad fhuireach beatha air na sràidean, 's mar sin dh'fhàgtadh i gu tric Marcelle na h-aonar fad a neo-làthaireachd, agus ghabh Dupont an nighean a dh'àrach leis fhèin roimh a' bhàs Mharcelle mìosan na b' fhadalaiche. 'S e drùisear a bh' ann an ath-leannan Édith, Albert, agus ghabh e roinn-pàighidh as an airgead gun d' rinn i le seinn ann an iomlaid ann an iomlaid nach cuirteadh e spàirn oirre a dh'fhàs strìopach; chuir caraid Édith, nighean thlàth ainmichte Nadia, làmh 'na beatha fhèin nuair bha i air chur aghaidh air an smaoin de fàs strìopach agus cha mhòr nach do chuir Albert peilear tro Édith nuair bhris i am càirdeas oir a' bhàis Nadia.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 “Biography: Edith Piaf” (English). RFI Musique. Air a thogail 19mh dhen Iuchar 2007.
- ↑ 2.0 2.1 Ray, Joe (October 11, 2003): “Edith Piaf and Jacques Brel live again in Paris: The two legendary singers are making a comeback in cafes and theatres in the City of Light” (English). 'Vancouver Sun', td. F3. Air a thasglannadh [o http://joearay2.tripod.com/vancouversun/brel_et_piaf.html] 11mh dhen Dùbhlachd 2012. Air a thogail 18mh dhen Iuchar 2007.


text:
Sìonais
‘S e sreath dhe cànan a bhuineas uile gu lèir dhan teaghlach Sìono-tibeatanach a th’ ann an Sìonais.[1] Ged a tha a’ mhòr-chuid dhe na daoine anns an t-Sìona dhen bheachd gur e dìreach aon chànan le mòran dualchainnt a th’ ann, tha na diofaran eatorra coltach ris na diofaran eadar Gàidhlig is Gaeilge, neo Fraingis is Spàinntis.[2] A dh’aindeoin sin, chan eil an cànan sgrìobhte air atharrachadh idir cho luath an taca ris an teanga beò, is le sin tha i fhathast uabhasach co-ionnan air feadh na dùthcha. Feumar a ràdh gur e Sìonais Mandairinis oifigeil a thathar a’ sgrìobhadh, a’ leughadh is ag ionnsachadh. Chan e am foirm sin neo-phàirteil an coimeas ri buill eile an teaghlaich sin. A thuilleadh air sin, tha Cantonais agus Mǐn gan sgrìobhadh ann an dòigh eile, air sàilleabh gu bheil gràmar agus faclan eadar-dhealaichte aca.
Susbaint
Rangachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Mar as trice, bithidh an teaghlach Sìonais air a rangachadh sna roinntean a leanas:
- Mandairinis (air a bhruidhinn ann am Beijing agus Sìne mu Thuath)
- Wu (a' gabhail a-staigh Shanghaidheis)
- Gan
- Xiang
- Min (a' gabhail a-staigh Hokkien, Taidh-bhànais, agus Teochew)
- Hakka (air a bhruidhinn ann an Guangdong, Hong Kong, agus Taidh-Bhàn)
- Yue (a' gabhail a-staigh Cantonais agus Taishanais)
Feumar a ràdh gu bheil mòran de na cànain seo air an roinneadh fhèin ann am mòran dualchainntean difirite, a tha gu tric do-thuigsinn a-rèir a chèile.
Tha cànan oifigeil na Poblachd Sìneach steidhichte air dualchainnt Mandairinis Beijing. Tha Cantonais oifigeil ann an Hong Kong.
Sgrìobhadh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha ceart-sgrìobhadh Sìonais a' cleachdadh charactaran, gach fear air a sgrìobhadh ann am bocsa mac-meanmnach den aon mheud, agus leis an aon bheàrn eadar gach caractar. Chan eil beàrn àraidh ann eadar "faclan".
Rachadh a sgrìobhadh gu tradiseanta ann an colbhan, leis an òrdugh bàrr gu bonn, deas gu clì. Tha an òrdugh sin air a ghleidheadh nise airson rudan culturach a-mhàin agus tha a' mhòr-chuid de Sìonais sgrìobhte coltach ris na cànain Eorpach: ann an sreathan, clì gu deas, bàrr gu bonn.
Sa mhòr-chuid, bithidh gach caractar air a labhairt fa leth, gun ana-bhuille no atharrachadh co-theacsail, ged a tha conadal no dhà ris an riaghailt sin.
Gu h-oifigeil ('s e sin, ann am foghlum, riaghaltas, agus a' chuid as motha de leabhraichean is paipearan naidheachd), bithidh gach ball an teaghlaich air a sgrìobhadh anns an aon chruth ach air a bhruidhinn a-rèir riaghtailtean cànanach a' chànan fhèin.
Seo mar a thathar a' sgrìobhadh agus ag ràdh Tha e an seo ann an trì cànain Sìonais:
Seo bun-bheachd neònach ri luchd-labhairt nan cànain Eorpach. Mar eisimpleir, beachdamaid nan robh Gàidhlig na h-Alba agus Gàidhlig na h-Eireann air an dealachadh gu dà chainnt difirte (mar a thachair) ach gun do chum iad orra a' cleachdadh an aon chruth sgrìobhte, agus le làmh-an-uachdair cànanach aig na h-Eireannaich (mar a th' aig Mandairinis):
Seach a bhith sgrìobhadh:
Conas atá tú?
agus
Ciamar a tha thu?
sgrìobhadh an dà chànan:
Cá ionnas a tá tú?
o chionn' s gun tàinig conas < cá + ionnas.
Bhitheadh na h-Eireannaich a' labhairt "Conas atá tú?" mar a tha iad a-nis, ach bhitheadh na h-Albannaich ag ràdh rudeigin mar
Cia ionnas a tha thu?
faclan Eireannach le blas Albannach. Cha sgrìobhadh iad "Ciamar a tha thu" ach ann am foillseachain culturach agus conaltradh neo-fhoirmeil.
Sin suidheachadh nan cànain Sìonais.
Tha dà shiostam sgrìobhaidh ann - caractaran air a bheil an t-ainm "tradiseanta" agus caractaran simplichte. Chaidh na caractaran simplichte a chruthachadh ann an Sluagh-phoblachd na Sìne sna 1950an gus litearrachd an t-sluaigh a dh' adhartachadh. Bithear a' cleachdadh nan caractaran tradiseanta ann an Hong Kong agus Taidh-Bhàn fhathast.
Fon-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
Suaimean[deasaich | deasaich an tùs]
Bithidh na cànain Sìneis a' cleachdadh suaimean gu fòineimeach, 's e sin a dhealachadh ciall fhaclan, an coimeas ri cànain Eorpach far a bheil suaimean a' seaghachadh faireachdainnean.
Mar eiseimpleir:
湯 tòng - brot
燙 tong - iarannaich
糖 tòhng - siùcar
Tha ceithir suaimean diofraichte ann an Maindairinis ach tha sia (ann an Hong Kong) no seachd (gu tradiseanta) ann an Cantonais, cànan le stòras fuaimneachail as beartaiche.
Co-fhuaimearean[deasaich | deasaich an tùs]
'S e feart sònraichte nan cànain Sìneis cho cumanta agus a tha co-fhuaimearan, 's e sin caractaran le ciall agus dòigh-sgrìobhaidh difirte ach dòigh-labhairt co-ionnan. Mar eisimpleir, chunnaic sin gu bheil 糖 tòhng a' ciallachadh siùcar ann an Cantonais. A bharrachd air sin, tha
唐 tòhng - tàinistearachd nan Tang ("Sìneach", gu meataforach)
堂 tòhng - talla
塘 tòhng - uchdan-tuile
Tha an suidheachadh seo nas aibhsiche ann an Maindairinis, a th' air mòran de na crìoch-fhaclan a bh' ann an Sìneis Meadhanach a chall.
Mar eisimipleir, ged a tha 心 xin (cridhe) agus 新 xin (ùr) nan co-fhuaimearan ann an Maindairinis, 's iad 心 sàm agus 新 sàn na co-ionnanan an Cantonais.
Uaireannan, ge tà, tha an suidheachadh an dòigh eile mun cuairt. Tha an aon dòigh-labhairt aig 黃 wòhng (buidhe) agus 王 wòhng (rìgh) ann an Cantonais, ach 's de 黃 huáng agus 王 wáng a th' ann an Mandairinis.
Gràmar agus Morf-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
'Se òrdugh nam faclan ann an seantansan cùisear-gnìomhair-cuspair.
Tha na cànain Sìneis sgaoilte (analytic) an coimeas ri cànain a tha co-churach (synthetic). Tha sin a' ciallachadh gu bheil iad a' cleachadh co-chàradh - òrdugh fhaclan - seach morf-eòlas - gu h-àraid atharrachaidhean gu faclan.
Mar eisimpleir, chan eil tràth, guth, no modh aig gnìomhairean agus chan eil àireamh (aonar no iolra) aig ainmearan.
Cuideachd, chan eil altan ann. Air an laimh eile, tha gnethean de fhaclan ann gun co-ionnan anns na cànain Eorpach, mar seòrsaichearan agus mìrean neartmhòr.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ David Crystal, The Cambridge Encyclopedia of Language (Cambridge: Cambridge University Press, 1987) , p. 312
- ↑ Sino-platonic


text:
- TIOTAL
- Drochaid A' Chathair Bhig, faisg air Geàrrloch
- EXTERNAL ID
- GAIRLOCHM_141
- ÀITE
- A' Chathair Bheag
- SGÌRE
- Geàrrloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Geàrrloch
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas Gheàrrloch
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5246
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Kerry
aibhnichean
drochaidean
Bad a' Chròtha
An Rubha Dearg
Loch na h-Oidhche
dealan-uisge
stèisean-cumhachd
Uilleam Logan
companaidh-pleanaichean
Loganair
Drochaid Tatha
tubaistean-pleana
Dùn Eain
neamhnaidea
Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn Drochaid a' Chathair Bhig, faisg air Geàrrloch.
Tha an drochaid seo air Abhainn Kerry, far a bheil an rathad a' coinneachadh ris a' phrìomh rathad a Gheàrrloch. Tha an rathad singilte gu Bad a' Chròtha agus na bailtean beaga eile air cladach a deas Loch Gheàrrloch a' dol thairis air an drochaid. Tha an rathad a' crìochnachadh aig baile uaigneach, An Rubha Dearg, far a bheil traigh snog de ghainmheach seòrsa dearg agus far a bheil seallaidhean àlainn don Eilean Sgitheanach.
'S e A' Chathair Bheag an seann ainm Gàidhlig airson Kerrysdale a tha a' ciallachadh sìdhean beag. 'S ann às an t-seann chànan Lochlannach a tha an t-ainm 'Kerry' a tha a' ciallachadh frìth-choille.
Tha an Abhainn Kerry a' sruthadh a-mach à Loch na h-Oidhche dìreach thairis air trì mìle gu Loch Gheàrrloch air Taobh Siar Rois. Tha a' chuid as àirde den abhainn a' ruith tro chlais mhòir dhomhainn agus anns na 1950an chaidh stèisean cumhachd-uisge beag uisge a thogail air an abhainn a bhiodh a' cleachdadh uisge à Easan Kerry. An toiseach thug e dealan don choimhearsnachd ach a-nis tha e na phàirt den Ghriod Nàiseanta.
Chaidh a thogail leis an neach-gnìomhachais Uilleam Logan (1913-1966) a bha na cheannard air a' chompanaidh-thogail Duncan Logan Earranta às a' Bhlàr Dhubh a tha ainmeil mar luchd-togail Drochaid Thatha. Stèidhich Uilleam Logan Loganair ann an 1962. Bhon a thòisich e mar thagsaidh adhair airson a' chompanaidh, tha e air fàs gu bhith na chompanaidh phlèanaichean agus an-diugh bidh e ag obair taobh a-staigh na h-Alba agus eadar eileanan. Chaidh Uilleam Logan a mharbhadh anns an Fhaoilleach 1966 nuair a bhuail am plèana anns an robh e leis fhèin air Cnoc Dhùn Eain faisg air Inbhir Nis.
Tha a' chuid as ìsle den Abhainn Kerry na dachaigh don chruinneachadh as fallaine de na feusgain neamhaideach fìor-uisge ann am Breatainn agus 's e aon de na h-àitichean as cudromaiche airson an fheusgain shònraichte seo a tha fo chunnart anns an Roinn Eòrpa. Mar thoradh air an sin, chaidh Abhainn Kerry ainmeachadh mar Làrach de Shuim Shaidheansail Shònraichte agus mar Sgìre Shònraichte airson Glèidhteachas. Tha feusgain neamhaidneach fìor-uisge air an dìon ann am Breatainn fo Achd na Dùthcha agus nam Beathaichean 1981.
Chaidh Taigh A' Chathair Bhig, a tha ri fhaicinn anns a' chùl, a thogail mar thaigh thuathanais le Teaghlach MhicCoinnich à Geàrrloch ann an 1793.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Gairloch Heritage Museum


text:
Ag obair air ar son
Dreuchdan Bàna
Am Pròiseas Iarrtais
- Bidh gach dreuchd bhàn a’ ceangal ri iarrtas air-loidhne a bu chòir dhut coilionadh gu h-iomlan. Ma bhios tu ag iarraidh taic le bhith a’ coilionadh foirm iarrtais no nam bu toigh leat cruth eile, cuir post-d gu Personnel no cuir fòn gu 01463 279214.
- Bidh am pròiseas iarrtais air-loidhne gad thoirt tro àireamh de sgrionaichean; bidh seo a’ leigeil leat am fiosrachadh a thoirt dhuinn air am bi feum againn gus an t-iarrtas agad a làimhseachadh agus gus cumail ri ullachaidhean aithris reachdail.
- Feumaidh tu am pròiseas iomlan a choilionadh mus tèid an t-iarrtas agad a chur a-steach.
- Bidh a h-uile dreuchd bhàn ri fhaotainn air an làraich-lìn gu 23:59 uairean (GMT) air an làtha a dhùnas an dreuchd bhàn.
- Tha ceangal aig gach dreuchd bhàn ri duilleag le fiosrachadh a bharrachd. Tha tuairisgeul obrach agus sònrachadh pearsa mionaideach cuideachd ri fhaotainn airson gach dreuchd bhàn.
- Nuair a bhios tu a’ lìonadh an fhuirm iarrtais, dèan cinnteach gum mìnich thu gu soilleir mar a choinnicheas tu ris na slatan-tomhais a tha riatanach is miannaichte, agus a tha comharraichte air an t-sònrachadh pearsa.
Nam bu toigh leat sùil a thoirt air adhartas an iarrtais agad, log a-steach don ionad iarrtais.
Chan urrainn dhuinn gabhail ri CBan beachdachail. Nam bu toigh leat fios fhaighinn nuair bhios obraichean ùra rim faotainn, clàraich airson na seirbheise againn obraichean le post-d.
RSS
Dreuchdan Bàna Eile
Cothroman do dh’Oileanaich
- Cothroman air greisean gnìomhachais air a’ Ghàidhealtachd agus anns na h-Eileanan do cheumnaichean
- Adopt an Intern
- Third Sector Internships Scotland
Airson dreuchdan bàna aig na h-àrainnean againn, faic làraichean-lìn nan colaistean ionadail:
A’ fuireach is ag obair air a’ Ghàidhealtachd
Faigh tuilleadh fiosrachaidh mun Ghàidhealtachd agus na h-Eileanan


text:
British Broadcasting CorporationDachaigh
Chaidh Flòraidh a thadhal air Donnchadh Currie ann an Loch Baghasdal, Uibhist a Deas airson cluinntinn mu chuid de na seann chleachdaidhean a bha co-cheangailte ri cur a' bhuntàta.
Flòraidh: Cò leis a bhiodh iad a' cur a' bhuntàta, ma tha?
Donnchadh: O bha le pleadhag. Fhios agad?
Flòraidh: Fiodh?
Donnchadh: Fiodh, fiodh agus cha robh iarann ri bhith innte idir.
Bha e cho doirbh sìor thoir gob air pleadhag. Fhios agad, gob, feuch am biodh i biorach 's gu rachadh i tron talamh 's an talamh a' fàs cho tioram. Agus dh'fheumadh a' phleadhag faighinn sìos chun an todhair co-dhiù.
Flòraidh: Agus sin obair nam boireannach air latha Dihaoine na Ceusda?
Donnchadh: 'S e. Boireannaich, 's iad a bhiodh ris an uair ud nuair a bha mise òg. Bha na fireannaich, bha 'd a' cur na pleadhaig sìos ro fhada, even ... cha robh iad airson idir fireannach ga chuir. Ach cha deargadh ise a' phleadhag a chuir sìos tuilleadh 's a chòir fada ann.
Flòraidh: Tha mi tuigsinn.
Donnchadh: Bha i ruighinn an todhair. Sin a' rud a bha a dhìth orra, gu ruigeadh an t-slis an todhar. Siud mar a bha iad ag obair.
Agus nuair a bha an talamh leathainn air an dàrna ceann dh'fheumaist briogais a dhèanamh. Sin agad dà fheannag ach bha 'd a' tighinn còmhla mu dheireadh, na dhà.
Flòraidh: Robh iad mar gum biodh dà chas briogais, an e?
Donnchadh: Aidh. 'S e. Dìreach mar gum biodh gobhal duine agus e na shìneadh is thàinig dà fheannag còmhla mu dheireadh gus gu robh finish air an fheannaig...
Flòraidh: Am biodh sibh a' cur a' bhuntàta as an aon àite a h-uile bliadhna?
Donnchadh: O cha robh. Dh'fheumadh dusan bliadhna a bhith ann man tigeadh tu air an talamh sin a-rithist. Bha, fhios agad, cha dèanadh e sìon a dh'fheum, can gu robh far an robh e am bliadhna air a chuir... buntàta sam bith. Ged a dh'fhàgadh tu a' chlais ann am meadhan na feannaig is tòiseachadh air tè eile a dhèanamh far an robh e an-uiridh, cha bhiodh ann ach grìleagan.
Flòraidh: Seadh, cha bhiodh maitheas air fhàgail ann...
Donnchadh: Cha robh. Cha robh sìon a dh'fheum ann. Dh'fheumadh tu talamh ùr a bhith ann agus sin mar a bha iad ga obrachadh.
Flòraidh: 'S a-nisd nuair a bha am buntàta air a chuir, bha sibh a' ràcadh an àite?
Donnchadh: O bha, bha.
Flòraidh: 'S an e sin e deiseil?
Donnchadh: O 's e, 's e. Bha e deiseil an uairsin.
Agus nuair a bhiodh am pìos air a chuir air fad, bha m' athair a' dol a-null agus bha e a' cur crois Chrìosda aig ceann a' bhuntàta. Fhios agad, ga ghearradh mar sin agus a' dèanamh crois aig ceann a' bhuntàta airson good luck .
Agus, well a-nisd, bha e a' dèanamh sin aig ceann na feannaig mu dheireadh. Ach bha e ga dhèanamh nuair a bha e ullamh dhan taomadh cuideachd, ach cha robh e particular, ach bha a' chrois ud ri dèanamh ceart, fhios agad.
Agus bha e toirt sìos, bha, ma rachadh na slisnean mu dheireadh a bha a' dol san talamh. Bha e a' dèanamh an aon rud ma rachadh a' chiad shlisnean as an talamh, a' cur uisge coisrigte air. Agus far an robh na slisnean mu dheireadh air a chuir, bha siud ri dhol ann agus a' chrois aig a' cheann.
Agus rud uabhasach neònach... bidh mise ga dhèanamh uaireannan, ach uaireannan cha bhi.
Ach a-nisd am buntàta mu dheireadh a rachadh a chuir, sin a' chiad fhear a bha coir fheuchainn, fhios agad, 'son a bhuain.
Flòraidh: Am buntàta mu dheireadh, seadh, carson a bha sin?
Donnchadh: Well, a' lagh a bh' ann. Ach bha a' chrois ann a shiud. Well, bha siud mar siud 's bhathar a' buain a' bhìdeag mu dheireadh. Sin buntàta a b'fheàrr a gheibheadh tu as a' phìos. 'S e bu neònaiche leamsa riamh, can a-nisd gu robh... well cha bhitheamaid na b' anmoiche na 1st – 2nd May . Bhiodh a' 2nd May ann 's chunna mi bhith ga bhuain air thoiseach... och bha e fichead uair na b'fheàrr na chiad rud a chuireadh tràth airson buntàta tràth.
Flòraidh: Bha.
Donnchadh: O bha e mòr, snog, tioram. Tioram, math. Nach robh e neònach?
BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.


text:
Kl.
Dalladh Aodha meic Flainn h. Maodechlainn la Donnchadh mac Flainn.
Cath Atha Cliath for Gaoidelaibh ria n-Gallaibh .i. ria n-Imur .i. Sitriuc Gaile in quo ceciderunt Niall Glúnduph mac Aoda ri Temrach et Concupur h. Maoilechlainn ridamna Eirenn .i. ri Midhe & Aodh mac Eochuccan ri Uladh et Maolmithidh mac Flannagain ri Breagh & Maolcraoibe h. Duibsinaigh ri Airgiall et Maolcroib mac Doligen ri Tortan. Ceallach mac Foghartaigh ri Deiscert Bregh, Eiremon mac Cinnedigh flaith Cineoil Maine & alii multi duces qui non nominati sunt cum Niall i ccath Atha Cliath interfecti sunt.
Cormac mac Mothlai ri na n-Deisi moritur.
Dubhgilla mac Lachtnain ri Teabtha moritur.
Donnchad regnat. re
Loingsech episcopus Cluana M Nois quieuit. {MS folio 196vb (295b)}
Caisc for .uii. Kl & Minchaisc a samradh.
Kl.
Cathraoinedh ré Donnchadh mac Flainn h. Maoileclainn for gentibh go ttuccadh ár forra conar fédadh airem fair, gur mo imorro do Gallaibh do marbadh ann inás do Gaoidelaibh do marbadh isin cath roimhe. Muircertach mac Tigernain do tuitim a frrithguin ann.
Cenannus do innradh do Gallaibh iar suidhe et brisidh an doimliag.
Finncar episcopus Daimliag quieuit.
Kl.
Domnall mac Flainn h. Maoileclainn ridamhna Temrach .i. ri Mide do marbad la a brathair .i. la Donnchadh ig Bru{i}dhin da Coca.
Ciarán episcopus Tulain quieuit.
Magna pestilentia in Hibernia.
p.166
Ruman mac Catusaicch episcopus Cluana Irairtt.
Goffraicch h. Imair do gabáil a n-Ath Cliath.
Maolseclainn mac Maoilruanaidh ridamna Erenn inmatura morte periit.
Orgain Aird Macha do Gofraicc o Ath Cliath.
Maonach cele De do tiachtain don fairrgi aniar do denam reachda hErenn. {MS folio 197ra (296a)}
Kl.
Tadhcc mac Faolain ri Laigen moritur.
Maol Poil mac Aililla episcopus et optimus Leithe Cuind & cenn Indh Idnain quieuit.
Cormac episcopus Cluana Ferta Brenainn quieuit.
Uathmaran mac Dobailen ri Luigne Connacht mortuus est.
Sluaicchedh la Donnchadh ri Temrach co Connachta gur marbadh drem mor dia muintir ann a nduibtir Ata Luain um Cinaedh mac Concupoir ri h. fFoilge.
Orgain Cluana M Nois do Gallaibh Luimnigh et tect doib for Loch Ribh gur ortattur a innsi uile.
Orgain Eninsi do Gallaibh la Foturtuib Tire dú ro marbta da ced deg do Gaoidiolaibh.
Mael mac Duach ri Aidhne iugulatus o Galloibh.
Finnduine h. Maoilmuaidh ri Wer cCell moritur.
Kl.
Maelmordha mac Concuphair ri h. fFoilge iugulatus.
Ligach ingen Flainn meic Maeileclainn ben righ Bregh .i. Mailmithigh moritur ut dixit Gille Mocudu:
- Ingen Flainn is Maolmuire,
maith an ben Ligach fria linn;
a clann Congalach caomh crithir
is Aodh mac Mithidh mhind.
Duiblitir sagart {MS folio 197rb (296b)} Arda Macha do marbadh do Gallaibh .i. Cille Slebe.
Maoltuile mac Colmain fer leiginn Cluana M Nois quieuit.
Dedemus h. Foirbten tanaisi Cluana M Nois quieuit occus Flann Fobair uero anno uno interfuit et omnem
[WMH amends to 'omnes', but considers entry unintelligible.]exprobrauerunt.
p.168


text:
Mu nÓdair na h-Alba / About Scotland's Nature
└rainnean & Eag-shiostaman
Eadar beanntan, monaidhean, boglaichean, cladaichean agus muir, faigh a-mach mu na diofar Óiteachan sa bheil gnŔithean Alba a' fuireach.
GnŔithean
Bhon ghnŔ as motha chun a' ghnŔ as lugha faigh a-mach mu iomadachd gnŔithean Alba. Faigh a-mach carson a tha iad cho s˛nraichte.
Mu sheallaidhean-týre Alba
Faigh a-mach mar a tha na gnŔithean, Órainnean agus riaghladh fearainn a' tighinn ri chŔile ann am measgachadh iongantach de ghe˛las, cruthan-týre agus ¨irean.
Creagan, cruthan-týre agus ¨ir Alba
Faigh a-mach ciamar a tha gluasad mh˛r-roinnean, bholcÓnothan, clÓran-deighe, aibhnichean agus cladaichean fhathast a' cumadh Alba an-diugh.


text:
- TIOTAL
- Bradan a' leum aig Easan Fors air Abhainn Fors
- EXTERNAL ID
- CAITHHORZ_THUFM_PH147
- ÀITE
- Forss Falls
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Theòrsa
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Caithness Horizons
- AITHNEACHADH MAOINE
- 4347
- KEYWORDS
- aibhnichean
iasgach
iasgach-slaite
Tha Abhainn Fors (no Uisgeachan Fors) an Gallaibh a' tòiseachadh aig ceann a tuath Loch Shurrey. Mu 13 cilemeatair gu tuath air seo, tha an abhainn a' ruith a Bhàgh Chros na h-Eaglaise agus dhan Cuan Shiar. Tha mòran ag iasgach san abhainn agus ainm aice mar abhainn bhradan
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Caithness Horizons


text:
- TIOTAL
- Carragh-cuimhne Cogaidh Lagaidh an Ear
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_5673
- ÀITE
- An Lagaidh an Ear
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Lagaidh
- LINN
- 1920an; 1930an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 37301
- KEYWORDS
- cairtean-puist
carraighean-cuimhne
Air a' chairt-phuist seo chithear Carragh-cuimhne Cogaidh Lagaidh an Ear.
Tha e na sheasamh mu choinneamh Eaglais Lagaidh an Ear ann an Ros an Ear.
'S ann bho lagan a tha an t-ainm Lagaidh a' tighinn. Bha eaglais na bu thràithe na seasamh ann an lagan ann am Bruach Màiri a bha faisg air làimh


text:
Dante Alighieri
'S e bàrd Eadailteach a bh' ann an Dante Alighieri (Firenze, Cèitean/Òg-Mhios 29 an Cèitean, 1265 - Ravenna, 14 an t-Sultain, 1321). Sgrìobh è La Divina Comedia,[1] no 'sa Ghàidhlig An Cleas-Chluiche Nèamhaidh, agus is e seo am pìos sgrìobhadh is ainmeil aige. 'S e am pàirt dhe a bhàrdachd air a bheil a chuid mhòr eòlach a chiad treas dheth - na 34 duanag aig an tòiseach - ris an canar Inferno no Ifrinn a tha a dèiligeadh le Ifrinn mar a chì Dante e. 'S e aon de na ràdhan is ainmeil anns a' Cleas-Chluiche "Lasciate ogne speranza, voi ch'intrate" no "Leig as ur dòchas, neach sam bi dh'inntreadh an seo".


text:
- TIOTAL
- HR neo-aithnichte a' shuntadh ann an Inbhir Pheofharain, An t-Sultain 1929
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_008_332
- ÀITE
- Inbhir Pheofharain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Inbhir Pheofharain
- DEIT
- 16 An t-Sultain 1929
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 25794
- KEYWORDS
- locomotaibhean rèile
locomotaibhean Rèile na Gàidheatachd
Comann Rèile na Gàidhealtachd
HRS
Ann an 1905/06 thog Rèile na Gàidhealtachd ceithir einnseanan tanca 0-4-4 gus obrachadh air a diofar meur-loidhnichean beaga. Air an àireamhachadh 25, 40, 45 agus 46, b' iad na locomotaibhean mu dheireadh a chaidh a thogail aig ionad-obrach Loch Gorm ann an Inbhir Nis. Mhair dhà den chlas gu math a-steach do làithean Rèile Bhreatainn.
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn HR neo-aithnichte a' shuntadh ann an Inbhir Pheofharain san t-Sultain 1929.


text:
- TIOTAL
- Agallamh le Lorna Milligan mu dhèideagan àm a' chogaidh
- EXTERNAL ID
- WD_HF09_TRACK09_MILLIGAN
- DEIT
- 2005
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Lorna Milligan
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 3279
- KEYWORDS
- An Dara Cogadh
An Dàrna Cogadh
dèideagan
cleasan
claistinneach
Tha Lorna Milligan ag innse mu choltas ghliongain pàiste dèant' aig an taigh aig àm an Dàrna Cogaidh.
Dè na geamannan a bhiodh sibh a' cluich? A robh dèideagan agaibh?
Rè a' chogaidh? Cha robh dèideagan ann. Chluich sinn - tha cuimhn' agam air 'hopscotch' san raon-chluiche agus chluicheadh sinn teanas agus na seòrsachan de gheamannan a bha siud ach cha robh moran dèideagan againn. Cha robh fiù 's glionganan aig bèibidhean. Cha b' urrainn dhut sìon a cheannach. Agus tha cuimhn' agam a' faighinn tiona - 's dòcha nach eil tionaichean lìomhadh-bhrògan agaibh - eil fhios agaibh, na tionaichean beaga dubha cruinn sin de lìomhadh-bhrògan? Bhiodh tu a' cur chlachan no grinneal nam broinn; gheibheadh sinn iad air an tàthadh ri chèile agus làmh air a chur ris agus an uairsin dh'fheumamaid còmhdach beag fhighe dhaibh, dhan làimh is dhan tiona, agus bha sin na ghliongan do bhèibidh. Cha b' urrainn dhut sìon mar sin a cheannach, idir. 'S e dèan is càirich a bh' ann. Cha bhiodh rud sam bith ùr ann, cha ghabhadh rud sam bith a cheannach, eil fhios agaibh.
Chaidh an t-agallamh seo a chlàradh mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005 ann am Bun-sgoil Pheighinn, Inbhir Theòrsa.


text:
- TIOTAL
- Caibeal an Spioraid Naoimh ann an Inbhir Nis mar a bha e o thùs
- EXTERNAL ID
- GB1796_1999_116_17_VI
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1870an; 1880an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 11153
- KEYWORDS
- Caibeal an Spioraid Naoimh
sgoiltean
'Cripple Dunk' Sràid an Fhactaraidh
Dotair Alasdair Ros
Seo Caibeal an Spioraid Naoimh mar a bha i o thùs aig a' Mhaggot, ann an Inbhir Nis. Saoilidh sinn gur e clann agus inbhich a' Chaibeil a tha nan seasamh air beulaibh an togalaich. Chaidh a chleachdadh mar chaibeal eadar 1877-1886. Ron àm sin b'e sgoil a bha anns an taigh tughaidh seo, sgoil air a ruith le 'Donnchadh Ciorramach' Mac Aoidh. Dhùin an caibeal seo nuair a chaidh togalach cloiche, a dhealbh an Dotair Alasdair Ros, a thogail air Sràid an Fhactaraidh
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Is annsin tainic Ailbhe o Imliuch Iubhair do dhol i n-árainn; & tainicc co Fid-inis, áit i raibhe Mac Creiche. Ocus nírb ésin a ched-ainm, acht Mac Croidhe Ailbhe; Mac Creiche dano a ainm an tan tucc aisecc na creiche a túaidh ó h-Aódh mac Eachach. Ciodh tra acht do iarr Ailbhe ar Mhac Creiche techt lais dochum n-áirne; & do innis Mac Creiche d' Ailbhe amhail do bi an glas air, & an leth docuiredh an eochair.
Ro ansat in oidhce sin maraon le Mac Creiche; & tucc
p.16Dia a c-cuid leth ar leth doibh. Ocus dochuaidh Ailbhe an oidhce arna marach ar cenn uiscce gusan tioprait 17 isin aill ata leth túaid don inis, co f-facaidh an téiccne 'san tiopraitt. Tucc leis é don tigh, & ro gherr & ro chosgair é; & frith an eochair imedhón an bhradáin. Sléchtais Mac Creiche do Ailbhe imon firt sin do dhenamh fair; & oscclais Ailbhe do Mhac Creiche, & téid Mac Creiche lais dochum n-Airne.


text:
Tha an naidheachd air trèana mu dheireadh a thog cuid de na Gaoithe, mar sin tha sinn pròiseil a thaisbeanadh seo tionndadh ùr.
Tha an dreach seo ceartachaidhean an Google progsaidh a-rithist, seo tha a 'tachairt oir tha rudan a tha sinn da-rìribh nach urrainn smachd a chumail air. ach a-rithist, tha e ag obair.
Tha atharrachadh eile tha cuid ceartachaidhean ann shortcodes, faodaidh tu leughadh mòran nas fheàrr na sgrìobhainnean anns a 'cheangal a leanas:
Shortcode taic ann Transposh WordPress plugan
Tha na prìomh atharrachaidhean gabhail a-steach a bharrachd
[tpe] shortcode a chaidh a chur air a mullach a tha nas sine
[].
Còd seo a chleachdadh airson fèin cuartachadh còdan, far nach eil e riatanach gu dùin an taga, tha seo air sgàth sanas ann WordPress a dh'adhbhraicheas
parsadh an còd a dhol às a rian nuair measgachadh fèin-dùnaidh dùinte agus shortcodes.
cuideachd, chan eil feum air a shònrachadh
="y" sam bith tuilleadh, mar sin a-nis
[tpe mylang] Bidh dìreach ag obair agus toradh:
gd
Tha sinn a 'cur ìmpidh thu àrdachadh, agus tlachd a ghabhail à seo tionndadh ùr.


text:
- TIOTAL
- A' chas-chrom ga cleachdadh san Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- PC_PRISCUS_WCS6371
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS
- LINN
- 1890an
- CRUTHADAIR
- George Washington Wilson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Mark Butterworth - Priscus
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29605
- KEYWORDS
- An t-Eilean Sgitheanach
Ìnnse Gall
croitearan
croitean
croitearachd
spaidean
bochdainn
crann
coirce
buntàa
Chaidh an dealbh seo a thogail leis an fhear-chamara Albannach Seòras Washington Wilson (1823-93) agus chaidh an dealbh a chleachdadh nuair a dhèanadh e òraidean air eachdraidh Alba. Tha an tuairisgeul seo air a thogail bho notaichean na h-òraid sgrìobhte le Washington Wilson fhèin.
Chan eil an dòigh a th' aca air an talamh àiteachadh ann an Ìnnse Gall, agus ann an àiteachan air tir-mòr na Gàidhealtachd, càil nas adhartaiche na dòigh bleith an arbhair; agus innsidh Gàidheal dhut gur e fìor chomharra air bochdainn a th' ann an cas-chrom. Chan eil a' chroit àbhaisteach aig eileanach ach beag, agus glè thric cho cas is cho creagach nach gabh crann treabhaidh idir a chur gu feum, ged a bhiodh crann aig a' chroitear agus gum b' aithne dha aobrachadh.
Ach bhiodh àiteachadh na bu doimhne, ann an iomadh àite, gu math buannachail; chan eil a' chas-chrom a' tionndadh ach mullach na talmhainn agus a' chroit cho beag gu bheil an aon talamh ga thionndadh a h-uile bliadhna. Mar thoradh air seo, chan eil ach glè bheag de choirce no de bhuntàta a' tighinn às, an coirce tric gun abachadh air neo air ithe le beathaichean, agus am buntàta tric air a mhilleadh leis an reothadh. Chan eil cabhag an naoidheimh linn deug air an t-eileanach a ghlacadh fhathast, oir tha iad a' gabhail a h-uile rud air an socair, fiù 's as t-earrach, nuair a dh'fhaodadh tu ràdh gu bheil iad glè thrang ag ullachadh na croite airson an t-sìl. Chan àbhaist dhaibh tòiseachadh air an obair gu trì no trì gu leth uairean a thìde às dèidh èirigh na grèine, ach feumar a ràdh gum bi iad ag obair cho fada 's as lèir dhaibh càil


text:
18 an t-Sultain
'S e 18 an t-Sultain an 261mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (262mh ann am bliadhna-leum). Tha 104 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1916 - an latha mu dheireadh de Bhlàr an Somme anns an deach barrachd is millean a mharbhadh no a leòn.
- 1979 - Chaidh Catalòinia a stèidheachadh.
- 1997 - As deidh reifreann, thaghadh na Cuimrich comhdail ùr.
- 2014 - Referendum air Neo-eisimealachd na h-Alba 2014.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 53 – Trajan, Impire Ròmanach.
- 1765 - Bartolomeo Alberto Cappellari, ann am Belluno. Pàp bho 1831 gu 1846.
- 1858 - Pedro Nel Ospina Vásquezann am Medellín. Neach-poileataigs à Coloimbia.
- 1890 - Bep Schrieke, ann an Zandvoort. Neach-poileataigs às na Tìrean Ìsle.
- 1905 - Greta Garbo, ann an Stockholm. Actair às an t-Suain.
- 1907 - Edwin Mattison McMillan, ann an Redondo Beach. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
- 1961 - James Gandolfini ann an Westwood. Cleasaiche às na Stàitean Aonaichte.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1894 - Rafael Núñez Moledo, ann an Cartagena de Indias. Saighdear agus fear-poileataigs à Coloimbia.


text:
- TIOTAL
- Drochaid an t-Seanalair Wade, Drochaid an Aonachain
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0065
- ÀITE
- Drochaid an Aonachain
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cill Mo Naomhaig
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31952
- KEYWORDS
- cairtean-puist
drochaidean
Seumasaich
Tha a' chairt-phuist seo o 1941 a' sealltainn Drochaid an t-Seanalair Wade aig Drochaid an Aonachain.
Air aithneachadh mar an Drochaid Àrd, chaidh an drochaid seo thairis air Abhainn Spiothain a thogail an 1736 mar phàirt de sgeama rathaidean an airm a thogail airson an riaghaltais, agus an Seanalair Wade an ceann chùisean.
'S e sàr innleadaireachd a rinn togail na drochaid. Tha I 80tr os cionn an uisge agus bha na trì boghannan de leud 40tr, 50tr agus 40troigh.
'S ann an seo aig an Drochaid Àrd a chaidh a' chiad pheilear a chur ann an ar-a-mach nan Seumasach ann an 1745. Choinnich Dòmhnall MacDhòmhnaill o Thirnadris ri aon duine deug de dh'fhir na Ceapaich agus pìobaire aig an taigh-seinnse aig an Drochaid Àrd gus an cuireadh iad stad air adhartas dà chompanaidh de shaighdearan nan Albannach Rìoghail. Gus toirt air na dearganaich smaoineachadh gu robh an t-àite air a dhìon gu làidir, chluich am pìobaire cho mòr 's a b' urrainn dha agus sgaoil na daoine am measg nam preasan a' dèanamh tòrr starbhain agus coileid. Theich na saighdearan dearga ach an uair sin nochd tuilleadh de dh'fhir na Ceapaich agus rinn iad às an dèidh. Chaidh coignear dhearganach am marbhadh agus chaidh an fheadhainn eile an leòn no ghèill iad


text:
Innleadaireachd
Is ann an innleadaireachd am proifeasan a chuireas saidheans-nadurra an gniomh a chruthaich goireasan freagaireach ri feumalachdan dhaoine. Canar innleadair, neach-innlichidh neo (an Eireann) Innealtoir riu a tha a' sas ann.
Is e freumh-fhacal de innleadair innlich, gniomhara a tha a' ciallachadh a bhi cruthachadh rudan as ur. Tha seo an co-mheas leis an fhacal Eireannach Innealtoir a tha steidhichte air an fhacal "inneal".
A dh'aindeoin sin, Is e obair nan innleadair (neo na nInnealtoiri) a bhith ri dhealbhadh agus ri dhèanamh innlean agus/neo obraichean ùr a fhreagaireas ri feum an latha. Tha bunachar na proifeasan a' dol ar ais ri linn nan righ, nuair a bha "innleadair" na h-oifigear arm le eolas a thogail obraichean dionaidh agus ionnsaigh (meinichean mar eisimplir), comhla le innealan chogaidh- muilnean fudair is an leithid. Mu deireadh an 18mh linn chruthaich Iain Smeaton, an ceann iar na Sasainn, an stoidhle "Civilian Engineer", airson a fhein agus esan a' tairgse seirbhisean teicniuil, steidhichte air tuigse de feallsanachd-nadurra, anns an t-saoghal siobhalta- i.e. taobh a muigh laghan an arm. Bha seo co-aimsireil le toiseach de "Car a' Mhuiltean a' Ghniomhacas", agus lorg Smeaton agus na Luchd-Innlichidh a thanaig as an déidh feille airson na seirbhisean aca, an cruthachadh sgeamaichean airson canalaibh agus drochaidean comhla le rathaidean, taighean solais, muilnean-uisge agus obraichean meinearachd, mus an deach iad a-steachd, trath 's an 19mh linn, air innealaibh-stoith, rathaidean-iarrain agus roimhe deireadh an linn dealanachd agus conaltradh-dhealain. Anns an 20mh linn, chuir muileanean de innleadairean an saor-bheatha a-steachd ri leasaicheadh de reidio, itealanan, agus coimpiutairean, ged 's chaidh iad air ais cuideachd ri leasachadh de innealan chogaidh cumhachd-mhor gu leor a dheanamh milleadh air an t-saoghail.
Cha mhòr nach eil innleadair air dealbhadh neo air dèanamh a h-uile rud a chleachdas sinn gach latha! Carbad? Is e innleadairean a dhealbh e. Rathad? Is e innleadair a dhealbh e. Drochaid? Is e innleadair a dhealbh i. Solas dhealain? Is e innleadair a dhealbh sin, agus an uidheam gu lèir a tha cruthachadh an dealain agus h-uile sian eile a bhitheas na ruith air dealan.
Tuigsear gur e proifeasan ioma-fhillte a tha ann an innleadaireachd. Mar sin, 's an latha an diugh tha innleadaireachd roinnte eadar caochladh sgoiltean. Is iad na prìomh roinntean den phroifeasan:
- Innleadaireachd Shìobhalta: A ghabhas a-steachd obraichean a tha steidhichte air talmhuinn, mar eisimplir rathaidean, drochaidean, obraichean uisge. Is e sructur a tha anns gach ni de na h-obraichean seo.
- Innleadaireachd Mheiciniuil: A dheiligeas le innealaibh de gach seorsa.Inneal Mar eisimplir taosgairean, innealan fuaghail, tractaran, muilnean gaoithe.
- Innleadaireachd Dhealanachd: A ghabhas a-steachd uidheam de h-uile seorsa a ruitheas air dhealain. Mar eisimplir: muilnean-dhealain, loidhnicheachean dhealain, uidheam reidio agus fonaichean-laimhe.


text:
- TIOTAL
- Seann Saighdearan a' Chogaidh Mhòir
- EXTERNAL ID
- GAIRLOCHM_242
- ÀITE
- neo-aithnichte
- LINN
- 1910an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Dualchas Gheàrrloch
- AITHNEACHADH MAOINE
- 5349
- KEYWORDS
- saighdearan
Dealbh-camara de cheathrar bhràithrean à Ros an Iar a chaidh a shabaid san Arm Bhreatannach sa Chogadh Mhòr.
A' dol bhon làimh chlì, chithear Seonaidh Mac an t-Saoir (a mharbhadh aig Jutland), Eachann Mac an t-Saoir (4mh Rèisemeid Gàidhealach Shìophoirt, a leònadh aig Neuve Chapelle), Daibhidh Mac an t-Saoir (air a leòn) agus Ailig Mac an t-Saoir
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Gairloch Heritage Museum


text:
Valverde
Tha Valverde na phrìomh-bhaile El Hierro, fear de na h-Eileanan Canàrach. 'S e am baile as motha an eilein cuideachd. Tha an t-ainm Valverde (Spàinntis) a' ciallachadh: "Gleann uaine". Tha Valverde cho farsaing ri 103,64 cilemeatair ceàrnagach. Anns a' bhliadhna 2006 bha 4.955 duine de shluagh ann, le dlùths aig àireamh 74,4 duine gach km².
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Thuit am baile dha na reubaltaich Faisisteach beagan an dèidh an ar-a-maich an aghaidh an Riaghaltais aig toiseach tòiseachaidh Cogadh Sìobhalta na Spàinne ann an 1936,[1] ged a bha an corr dhen roinne dealas dhan Phoblachd.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Hurtado V., La Sublevación, 2010, Barcelona: DAU. ISBN 978-84-936625-6-1


text:
- TIOTAL
- M. V. st Ola a' tighinn a-steach do Chala Sgrabastair
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1757
- ÀITE
- Sgrabastair
- SGÌRE
- Gallaibh an Iar
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Theòrsa
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33679
- KEYWORDS
- cairtean
Gallaibh
cidheachan
puirt
calachan
aiseagan
Cairt a' sealltainn M. V. St Ola a' tighinn a-steach do Chala Sgrabastair.
B'e M. V. St Ola am bàt'-aiseig eadar Sgrabastair agus Rubha an t-Stròim.
'S e Sgrabastair am prìomh phort aig Inbhir Theòrsa agus ceann an ear-thuath Alba. Thogadh an cidhe ann an 1841, agus ro 1856 bha aiseag eadar Sgrabastair agus Rubha an t-Stròim, ann an Arcaibh.
'S e Rubha Dhùnaid an t-àit' as fhaide a tuath air tìr-mòr Bhreatainn


text:
- TIOTAL
- Dealbh de John Allan is Iain Munro ann an Èideadh
- EXTERNAL ID
- PC_WD_PORTREE_003
- ÀITE
- N/A
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30226
- KEYWORDS
- Maoir rannsachaidh a' Chogaidh
An dara Cogadh
Feachdan Armaichte
na Camshronaich
rèisimeidean
saighdearan
saighdear
Seo dealbh de dh' Iain agus Iain Ailean Rothach ann an Èideadh nan Camshronach. Rinn sgoilearan Bhun-sgoil Phort Rìgh agallamh le banntrach is nighean Iain mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005.
'S ann à Port Rìgh a bha an dithis bhràthair agus bha iad le chèile anns na Camshronaich rè an dara Cogaidh. Chaidh Iain Ailean (air an taobh chlì) dhan arm an aghaidh toil a phàrantan nuair a bha e dìreach seachd bliadhna deug a dh'aois. Chaidh a mharbhadh ann an St Valery ceithir mìosan ron ochdamh co-latha-breith deug aige. Chaidh Iain a ghlacadh mar phrìosanach ann an taobh tuath na Frainge agus chaidh a chur dhan Ghearmailt far an robh e ann an campa phrìosanach cogaidh fad cha mhòr còig bliadhna


text:
Kal. Ian. iiii. f., l. xxui., Anno Domini M.cc.xl.ii.
Donnchadh Cairbrech h-Ua Briain & a mac, Toirrdhelbach, do ég i n-aen bliadhain.
Brian h-Ua Dubhda, rí h-Ua Fiachrach & h-Ua n-Amhalghaidh {MS folio/column 60rb}do ég isin bliadhain cetna.
Sluaighedh mór lesin Giustis & le Feidhlimidh h-Ua Conchobhair i Tir Conaill i n-deaghaidh Thaidhg h-Ui Conchobair, gur'gabsat braighdi h-Ui Domnaill don chur sin.
Tadhgh Ua Conchobhair do gabhail le Coin Chonnacht h-Ua Raghallaigh tre fhurail Fheidhlimídh in bliadhain cetna fós.
(Alibeara, airdepscop Arda Macha, do dhul a Saxanaibh.)
(Ugo de Laci, Iarla Uladh, quieuit.)
Kal. Ian. (f. 5, l. 7), Anno Domini M.cc.xl.iii.
Cormac mac Tomaltaigh, do ghabail le
Tadhg (mac
p.302Aedha mic Cathail Croibdeirg) O Conchobair ic Mainistir na Buille & a bean, ingen Meg Carrthaigh, do thabairt do Choin Connacht O Raighillaigh, idon, mathair Taidhg fein.
Tadhg O Conchobhair do dhalladh & do sbochadh do Coin Connacht O Raghallaigh (tre fhurail Ghall is Gaoidheal).
Aedh O Dhuibhdirma, dux na Brédcha, mortuus est.
(Gilla Patraig h-Ua h-Anluain, ri Oirgiall, do marbadh le saighdeoir Connachtach aspd [gap: extent: unknown] claideach.)
(Ruairi, mac Aedha, mic Cathail Croibhdeirg, do bathadh insin t-Sinoinn, ag Ath Liag.)
(Conchubhar mac Aedha mic Cathail Croibdeirg, d'ec.)
(Sluagad la ri Saxan cum ri Franc an bliadain si.)
Kal. Ian. (f. 6, l. 18), Anno Domini M.cc.xl.iiii.
Concobur mac Aedha h-Ui Conchobuir, quieuit in Christo.
Ruaidhri, mac Aedha, a derbbrathair, do bathudh isin t-Sinaind.
Donnchadh h-Ua Conchobair, epscop Oil Finn, in Christo quieuit.
Cormac mac Tomaltaigh, quieuit in Christo.
(Caislen Dhomnaigh Mhaighean do chumhdach do chlochaibh hoc anno.)
Kal Ian. (f. 1, l. 29), Anno Domini M.cc.xl.u.
Cagadh mor eter ri Saxan & Bretain in bliadhain si.
p.304In Giustis do dhul tairis & Feidhlímidh (idon, a cabair righ Saxan) isin bliadhain si fós.
Caislen Sligigh do dhenam le Mac Muiris (Mic Gerailt) isin bliadhain si.
(Murchadh h-Ua h-Anluain d'elogh o Inis Locha an Drochaid tre mirbuilib Padraig.)
Kal. Ian. (f. 2, l. 10), Anno Domini M.cc.xl.ui.
Mac comharba Mochua do ghabail espocoide Shil Muiredhaigh & nír'leigedh a bec d'a aimsir do re follamhnughudh.
Tainig Giustis nua thairis & rohathraigedh Mac Muiris.
Dotoghadh {MS folio/column 60va}Tomaltach h-Ua Conchobhair docum espocoide Oil Find.
Cerball Buidhe O Dalaigh quieuit in Christo.
Murchadh O h-Anluain, rí Oirrter, do marbadh tre erail Briain h-Ui Neill.
p.306
(Alibirt Almaineach, ardepscop Ard Macha, d'athrughudh chum na Hungaire).
(Epscop Ratha Luraigh do tholughadh chum ardepscopoide Arda Macha.)
Kal. Ian. (f. 3, l. 21), Anno Domini M.cc.xl.uii.
Mael Sechlaind h-Ua Domhnaill, rí Tire Conaill & in Gilla Muinelach h-Ua Buighill & Mac Somairligh do marbadh le Mac Muiris i m-Bel Atha Senaigh & rogabsat Cenel Conaill re sechtmain comlain in t-ath, nar'leigset Gall na Gaidhel tairis dibh, no gur'ímir Cormac h-Ua Conchobair cealg fa dheiredh: idon, dochuaidh Cormac, marcsluagh, ar fat in muighi siar & doindto iar sin ar fut in muighi cetna, suas co bord in mointigh & dochuaidh laim ris sair co rainic Ath Cuil Uaine ar in Eirne. Ocus nír'airighset Cenel Conaill, co facadur in marcsluagh mor chuca don taibh d'a rabadur don abaind. Ocus mar do bí Cenel Conaill & a n-aire ar a marcsluagh leith d'a cul, doleigset na Goill 'san ath, co tarla Cenel Conaill & in Gilla Muinelach h-Ua Baighill & Mac Somhairligh re Mac Muiris i m-Bel Atha Senaigh, cor'thoitset ann.
Caislen Mic Goisdeilbh do leghadh le macaibh Aedha h-Ui Concobhair.
Cagadh mór do denam do Toírrdelbach (mac Aedha h-Ui Chonchubhair) & do na macaibh righ (re Gallaibh in bliadhain si) & bailedha imdha do loscadh & Goill imdha do marbadh leó.
p.308
Eachmarcach h-Ua Cathan, ri Cianacht & Fer na Craibhe, do mharbadh la Maghnus h-Ua Cathan, ar n-dul dó ar creich chuige, co h-Airther Muighi i n-Dail Riatai.
Ruaighri h-Ua Canannan do ghabhail righe Tire Conaill.
Aedh Mac Conchailleadh, abb Cluana Eois, quieuit.
Raighned do oirdneadh i n-ardepscoboidi Arda Macha isin Roim.
Murchadh h-Ua h-Anluain, ri Oirrthir, do marbadh an bliadhain si.
Kal. Ian. f. 4, l. 2, Anno Domini M.cc.xl.uiii.
Ruaidhri h-Ua Canannan do marbadh la Goffraigh mac Domnaill Moir h-Ui Domnaill & daine imdha eile araen ris & Goffraigh do gabail righi Thire Conaill d'a eisi.
Raigned, ardepscop Arda Macha, do theacht o'n Roim cum pallio & aiffrinn do radha dho leis i feil Peadair & Poill in n-Ard Macha.
Iusdis na h-Eirenn do dul, sluagh, gu Cuil Rathain
p.310& caislen & droichead do dhenum dhoibh ag Druim Thairsich.
Sloghedh la Gallaibh Erenn co Cuil Rathain co n-dearnadur drochat na Banna & caistel Droma Tairrigh & athtrebadh in droma.
Longa do thabhairt la Brian h-Ua Neill, la h-airdrigh Tuaiscirt Erenn, de Loch Feabhail i Magh n-Itha, tar Termonn Dabeoic, i l-Lorcc, co rainic Loch n-Eirne, co n-derna creich n-díarmhithi & gur'bris caistel ann.
Kal. Ian. (f. 6, l. 13), Anno Domini M.cc.xl.ix. Da bliadhain dec & secht cet bliadhan o dochuaidh Colum Cille co h-I gus an bliadhain si.
Mac h-Anri {MS folio/column 60vb}do marbadh la h-Aedh h-Ua Concobair, idon, Aedh mac Feidhlímidh & Daibit Dríu & Goilmaithi eile imaille riu.
Maidhm Atha na Righ ar Thoirrdelbach h-Ua Concobuir d'ar' marbadh Aedh mac Aedha, ann & Brian in Doire & moran do maithibh Connacht.
Sluaighed mór leisin Giustis & le Mac Muiris (i Connachtaibh), cor'innarbsat Feidhlimidh asin tir & rofhagsat Toirrdelbach mac Aedha, i n-a inadh.
(Niall h-Ua Cananan do ghabhail righe Thire Conaill an bliadhan si.)
(Toradh imdha ar chrannaibh an bliadhain si.)
p.312
Kal. Ian. (f., 7, l. 24.), Anno Domini M.cc.l.
Mael Muire h-Ua Lachtnan, ardespuc Tuama, in Christo quieuit.
Tainíc Feidhlimidh isin tir & dotheich Toirrdhelbach reime a n-ucht Gall.
Tomas O Meallaidh, espuc Eanaigh Duin, in Christo quieuit.
Beand thempuill moir Dhaire Coluim Cille do thuitim, id est, sexto Idus Februarii.
Seisilín ingen Mic Lachlainn, righan Tuaisceirt Erenn, mortua est.
(Muiris Mac Gearailt & Cathal h-Ua Raighillaigh & Eachaidh Mhag Mathghamhna do dhul, sluagh, a Tir Chonaill & Niall h-Ua Canannan do mharbadh leo, idon, ri Thire Conaill.)
Kal. Ian. (Dominica l. 5) Anno Domini M.cc.l.i.
Floirint Mac Flaind, do thogadh cum ardespucoide Tuama & roba dingmhala cuice he ar med egna & dlighidh.
Ardgal h-Ua Fhlaithbertaigh, ridomna Ailigh, caínnel ghaiscidh & eínigh Thuaisceirt Erenn, mortuus est.
Gilla Crist h-Ua Breislen, toisech Fanait & a brathair do marbadh la Ceallach m-Balbh h-Ua m-Baigill.
Donchadh Mac Cathmhail, toisech Chenel Feradhaigh, do marbadh d'Airghiallaibh.
(Raighned, airdepscop Arda Macha, do dhul cum na
p.314Roma.)
(Imhar Magh Mhadaghan, taisech Cloinne Ruadhrach, do marbadh.)
(Da mac Ruaighri h-Ui Neill do marbadh ag Cill Mhóir h-Ua Níallain.)
(Donnchadh Mac Cathmhail do marbadh.)
(Caislen Duin Chuile do dhenumh).


text:
Eanraig MacGillÌosa
'S e neach poileataigs agus an dara prìomh-mhinistear a bh' aig Pàrlamaid na h-Alba, an dèidh Dhòmhnaill Mhic an Deòir, a tha ann an Eanraig MacGillÌosa (Beurla: Henry McLeish).
Rugadh e 15 an t-Ògmhios 1948) ann am Fìobha agus thogadh e ann am Meadhchill. Chluich e ball-coise airson Leeds United agus Fìobha an Ear nuair a bha e òg mus do robh e na oileanach ann an Oilthigh Heriot-Watt.[1] Thug e na BhP airson Fìobh Meadhanach ann an 1987 agus BPA airson Fìobh Meadhanach ann an 1999. Bha e san dreuchd mar phrìomh-mhinistear na h-Alba bho 2000 chun an 8mh den t-Samhain 2001. Dh'fhàg e a' phàrlamaid nuair a thàinig e am follais gun robh e a' faighinn airgead tro bhith a leigeil pàirt den oifis roinn-taghaidh aige air mhàl gun cead no gun a bhith ag innse mu dheidhinn mar a bu chòir.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- They Work for You: Henry McLeish, former MSP (Beurla). Air a tharraing 3 am Màrt 2016.
- Pàrlamaid na h-Alba: Henry McLeish (Beurla). Air a tharraing 3 am Màrt 2016.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Andrew Roth, The Guardian: Henry McLeish (Beurla). Air a tharraing 3 am Màrt 2016
Dòmhnall Mac an Deòir • Eanraig MacGillÌosa • Seac MacConaill • Ailig Salmond • Nicola Sturgeon


text:
Donostia
‘S e baile mòr agus port ann an ceann a tuath na Spàinne a th’ ann Donostia (Basgais) neo San Sebastián (Spàinntis). Tha an t-ainm a’ ciallachadh Naomh Sebastian ann an dà chànain leis gur e Naomh a’ bhaile a th’ann an Naomh Sebastian agus oir bha taigh cràbhach ann dhàsan o shin.[1] Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1180 leis an Rìgh Sancho Sèolta. Tha Donostia suidhichte aig 33m os cionn ìre na mara,[2] ri taobh a' bhàigh La Concha, aig inbhir na h-aibhne Urumea.[3] Tha Donostia 356km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na Spàinne, agus 76km bho Ghasteiz, prìomh-bhaile Dùthaich nam Basgach.[4] Tha 185,506 daoine a’ fuireach ann am Bilbao,[5] an treas baile as motha ann an Dùthaich nam Basgach[6] agus an 34mh baile as motha na Spàinne.[7] A bharrachd air sin, 's e prìomh-bhaile na Roinne Gipuzkoa a th' ann cuideachd.
Susbaint
Cruinn-eòlas[deasaich | deasaich an tùs]
A rèir figearan an Riaghlatais, 's e an Lùnastal a' mhìos as teotha agus 's e am Faoilleach a' mhìos as fhuaire ann an Donostia.[8] Tuitidh 1507mm de dh'uisge air a' bhaile fad na bliadhna - 334mm nas motha na Steòrnabhagh (1173mm) - leis gur e àite caran fliuch a th' ann, fiù's an taca ri Albaː
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Reno, Na Stàitean Aonaichte
- Wiesbaden, A' Ghearmailt
- Trento, An Eadailt
- Plymouth, Sasainn
- Marugame, An t-Seapan
- Ra´s Būyadūr, Sathara an Iar
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Ortografía de la lengua española. Madrid: Espasa, 1999. ISBN 84-239-9250-0; "Apéndice 3", páginas 133-155.
- ↑ Mongabay
- ↑ Riaghaltas na Spàinne
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Cunntas-sluaigh na Spàinne
- ↑ Eustat
- ↑ Bailtean na Cruinne
- ↑ Aemet


text:
CS:Rachaibh an t-Saoghail ROULETTE | Dice | Crash | Brosnaichidh BÒNAS CÒD | earbsa
CSGOWorld 'S e dòigh ùr-ghnàthach a bhith amaideach do CS:Rachaibh craiceannan. 'S urrainn dhut iomlaideachadh agad craicnean airson buinn agus geall na buinn air diofar geamannan agus payouts. Co-dhiù fheàrr leat cunnart ìosal, ìosal duais dòigh-obrach, no bhiodh caran cunnart beag suim airson an beag cothrom a bhuannachadh mhòr payouts, sinn a 'tabhann iomadh diofar gheamannan a dhèanamh nas fhasa a h-uile duine. Tha sinn moiteil a bhith a 'chiad làrach-lìn a' frithealadh a h-uile stoidhle de cearrachd.
CS:Rachaibh an t-Saoghail ROULETTE | Dice | Crash | Brosnaichidh BÒNAS CÒD
CS:Rachaibh an t-Saoghail ROULETTE | Dice | Crash | Brosnaichidh BÒNAS CÒD | earbsa


text:
- TIOTAL
- Baoghais Bheinn agus Beinn Ailiginn bhon Raon Goilf
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0509
- ÀITE
- Geàrrloch
- SGÌRE
- Geàrrloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Geàrrloch
- LINN
- 1950an; 1960an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32436
- KEYWORDS
- cairtean-puist
goilf
Toirbheartan
Baoghais Bheinn
Beinn Ailiginn
clach-ghainmhich
clach-èiteig
an Caiptean Burgess
Baoghais Bheinn agus Beinn Ailiginn bhon Raon Goilf, Geàrrloch.
Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn Baoghais Bheinn agus Beinn Ailiginn bhon raon goilf ann an Geàrrloch.
Tha Loch Gheàrrloch ann an Ros an Iar. Tha am facal 'Gairloch' a' tighinn bhon Ghàidhlig 'geàrr loch' a' ciallachadh loch ghoirid.
Tha an acarsaid agus an cidhe ann an caolas fasgach, Bàgh a' Bhaile Mhòir aig Baile Lùib. Tha e a' toirt ainm bhon Taigh Dìge faisg air làimh, a chaidh a thogail dhan Ridire Alasdair MacCoinnich, an naoidheamh uachdaran agus an dàrna baran ann an Geàrrloch.
Tha Baoghais Bheinn air an làimh chlì agus Beinn Ailiginn mar phàirt de shreath Bheanntan Thoirbheartan, ceàrnaidh iomallach làn sheallaidhean drùidhteach a tha eadar Loch Ma Ruibhe agus Loch Thoirbheartan. Tha na beanntan air an cruthachadh à cloich ghainmhich Thoirbheartan agus tha clach-èiteig gheal ann an cuid dhiubh, a bhios a' toirt dhaibh ìomhaigh an t-sneachda.Tha grunn de na stùcan thairis air 3300 troigh (1000 meatair).
Is e Corbett a th' ann am Baoghais Bheinn anns a bheil 2870 toigh (875 meatair) de dh'àirde - is e sin beinn a tha eadar 2,500 agus 2,999 troigh. Tha a' chiall a' tighinn gu h-àbhaisteach bho stùc an draoidh.
Is e Rothach a th' ann am Beinn Ailiginn - is e sin beinn a tha còrr air 3,000 troigh. Tha an t-ainm aige gu h-àbhaisteach air eadar-theangachadh mar an 'jewel', agus tha dà stùc ann. Tha Sgurr Mhòr, an stùc mhòr, 3231 troigh (985 meatair) de dh'àirde agus tha Tom na Gruagaich, cnoc na nighinne, 3018 troigh (920 meatair) de dh' àirde.
Chaidh an raon goilf naoi tuill a dhealbh leis a' Chaiptean Burgess agus chaidh fhosgladh ann an 1898


text:
- TIOTAL
- Taigh Bhaile Inbhir Nis, dreach neach-ealain
- EXTERNAL ID
- PC_MELDRUM_052
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- LINN
- 1870an
- CRUTHADAIR
- unknown
- AITHNEACHADH MAOINE
- 29284
- KEYWORDS
- togalaichean poblach
togalaichean bhailtean
talla a' bhaile
Taobh a-muigh aig Taigh ùr Bhaile Inbhir Nis, dealbh o neach-ealain, mus deach a thogail sna 1870an.
Air a dheilbh leis na h-ailtirean Matthews agus Lawrie airson àite togalaich na bu tràithe a ghabhail, chaidh Taigh a' Bhaile a thogail eadar 1878 is 1882 a-mach à clach-gainmhich na sgìre.


text:
13 an t-Ògmhios
'S e 13 an t-Ògmhios an 164mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (165mh ann am bliadhna-leum). Tha 201 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1249 - Chaidh Alasdair III a chrùnadh mar rìgh na h-Alba.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1808 - Patrice de Mac Mahon ann an Sully. Saighdear agus Fear-poileataigs às an Fhraing.
- 1835 - William Butler Yeats, ann am Baile Àtha Cliath. Sgrìobhadair.
- 1917 - Augusto Roa Bastos - sgrìobhadair à Paraguaidh.
- 1928 - John Nash, eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.
- 1946 - Paul Modrich, ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1231 - Antaine an Padua, naomh Portagaileach.
- 1998 - Alasdair Barden, bàrd agus dotair-teaghlaich.
- 2006 - Cathal Ó hEochaidh, ann an Cionn Sáile. Fear-poileataigs agus Taoiseach à Èirinn.


text:
- TIOTAL
- Cuimhneachan Cogaidh Clann 'Ic Rath os cionn Loch Dubhthaich
- EXTERNAL ID
- HC_PLANNING_08_030_1625
- ÀITE
- Clachan Dubhthaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Cinn Tàile
- DEIT
- 29 An t-Iuchar 1982
- LINN
- 1980an
- CRUTHADAIR
- T. Kenneth MacKenzie
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Roinn Dealbhaidh Chomhairle na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 15886
- KEYWORDS
- a' chiad chogadh
an cogadh mòr
an dàrna cogadh
cuimhneachain-cogaidh
snaighidhean
Tha Carragh-cuimhe Cogaidh Clann 'Ic Rath suidhichte os cionn tobhta eaglais agus an cladh aig Clachan Dubhthaich, CinnTàile. 'S e seann làrach adhlacaidh Clann 'Ic Rath Chinn Tàile a th 'anns an eaglais.
Chaidh an carragh-cuimhne a thogail mar chuimhneachan air buill a' chinnidh a thuit ann A' Chiad Chogadh agus a 's dòcha gu deach a shnaigheadh leis an aon neach-ciùird a bha ag obair air ath-nuadhadh Caisteal Eilean Donain aig an àm. Tha e a' sealltainn saighdear le fèileadh, le a cheann crom, a' toirt ceum a-mach à bloca snaighte clach-ghràin. Chaidh fhoillseachadh air 15 An t-Iuchar 1922.
Tha an sgrìobhadh ag ràdh:
"ERECTED BY THE CLAN MACRAE AND FRIENDS IN MEMORY OF THE MACRAES AND RELATIVES AT HOME AND ABROAD WHO FELL IN THE GREAT WAR, 1914-1918."
"GUS AM BRIS AN LA."
A-measg nan òraidean a chaidh a dhèanamh an latha sin bha aithris le Còirneal Iain Maccrae de a bhàrdachd ainmeil "In Flanders Fields".


text:
- TIOTAL
- Foillseachaidhean Taghaidh, 1874: Postair a' sanasachadh choinneamhan comataidh aig Fhriseil Mhic an Tòisich
- EXTERNAL ID
- Z_QZP40_2915_P054
- LINN
- 1870an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8987
- KEYWORDS
- taghaidhean
poilitigs
luchd-poilitigs
pàrtaidhean poilitigeach
Tha am postair seo na shanas airson nan coinneamhan làitheil aig comataidh taghaidh Aonghais Mhic an Tòisich an Ràthaig Mhòir ann an Taigh-òsta a' Chaledonian, Inbhir Nis rè iomairt an taghaidh choitchinn ann am Bailtean Inbhir Nis , 1874.
B' e toradh an taghaidh airson Bailtean Inbhir Nis (a' gabhail a-steach Inbhir Nis, Inbhir Nàrann, Farrais is A' Chananaich):
Friseal Mac an Tòisich (Libearalach neo-eisimeileach) - 1,134
Mac an Tòisich an Ràthaig Mhòir (Libearalach) - 879
Mac an Tòisich an Tuilm (Tòraidh) - 16
Fhuair na Libearalaich aig Uilleam Gladstone a' mhòr-chuid de na bhòtaichean san taghadh, ach fhuair na Tòraidhean aig Benjamin Disraeli a' mhòr-chuid ann an Taigh nan Cumantan. 'S e pàirt mòr den adhbhar gun d' fhuair iad iomadh roinn-taghaidh gun fharpais


text:
- TIOTAL
- Luchd-losgaidh na ceilpe, Arcaibh
- EXTERNAL ID
- QZP99_93154_07_12
- ÀITE
- Arcaibh
- LINN
- 1880an
- CRUTHADAIR
- J Valentine & Co.
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlann na h-Alba, Leabharlann Mheadhan Dhùn Èideann
- AITHNEACHADH MAOINE
- 38525
- KEYWORDS
- ceilp
feamainn
grìomhachas
Anns an t-17mh linn, rinneadh a-mach gum faighiste sòda agus potais bho fheamainn loisgte. Tha na ceimigich sin glè chudromach gus siabann is glainne a dhèanamh.
An dèidh a buain, bha an fheamainn ga giùlan suas bhon chladach agus air a tiormachadh air a' mhachaire. Bha I air a losgadh an uair sin ann an claisean mòra còmhdaichte gu tric le cloich (no slocan cruinne ann an Arcaibh) eadar ceithir agus ochd uairean. Bhuaileadh na fir an fheamainn an uair sin gu bhith na pronnach le fairchean ceilpe (fairchean le làmhan fada orra no cromagan). Bha I air a fàgail a-muigh air an oidhche gus a fuarachadh, as dèidh a còmhdachadh le clachan is mòine, airson a dìon I bho thaiseachd. An ath latha, bhriseadh iad na pìosan luatha bhon cheilp nam mìrean agus rachadh an cur air soitheach gu Leite, Dùn Bhreatainn, Glaschu, An Caisteal Nuadh, Liverpool no Bristol.
Dh'fhàs uachdarain glè bheartach air an dòigh seo. Ann an airgead an latha an-diugh, bhiodh seachd millean nota gu leth de luach ann gach bliadhna do dh'Innse Gall. Bha e cho buannachdail gum biodh uaireannan a h-uile duine air iomadh oighreachd ri obair na ceilpe, le fìor dhroch bhuaidh air an talamh. Chaidh an gnìomhachas seo cha mhòr à bith trath san 19mh linn nuair a lorgadh potais ann an Stassfurt, sa Ghearmailt. Dh'fhàs cùisean na b'fheàrr greis nuair a lorgadh dòigh air aidhiodain a thoirt à luath ceilpe, ach cha do mhair seo fada. Ann am meadhan an 20mh linn, cha robh ach corra àite anns na h-Eileanan Siar an sàs ann. Dh'ainmich aithisg riaghaltais ann an 1954 mu staid na croitearachd nach robh ach 133 daoine an sàs ann an obair na ceilpe ann am Beinn na Fadhla is Uibhist a Deas. As dèidh seo, ghluais obair na ceilpe gu àiteachan eile.
Bhathar a' cruinneachadh feamainn airson todhar cuideachd, leis mar a tha I beathachail agus alcaileach. Tha I mar sin, air leth feumail airson an t-seòrsa ùir a gheibhear ann an Alba. Tha na h-uimhir de ghnìomhachasan beaga an-dràsta a' cleachdadh feamainn Alba ann a bhith a' dèanamh biadh agus cosmeataigs.
Chan eil fios le cinnt cuin a chaidh an dealbh seo a tharraing ach chlàradh ileis a' chlo-bhualadair Valentine ann an 1889.
Tha an tasglann as motha de sheallaidhean-tìre dubh is geal le James Valentine & Co air a chumail ann an Leabharlann Oilthigh Chill Rimhinn. Airson fiosrachadh a bharrachd air a' chruinneachadh seo, cuir fios dhan Leabharlann, air neo coimhead air Special Collections at St Andrews
Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Edinburgh Central Library


text:
Stiùidio Fàs
Tha Stiùidio Fàs stèidhichte ann an Slèite san Eilean Sgitheanach. Tha an stiùidio air a ruith ann an co-bhanntachd ri Sabhal Mòr Ostaig, Ionad Nàiseanta Cànan is Cultar na Gàidhlig a tha a’ lìbhrigeadh chùrsaichean ann an Telebhisein agus Eòlas Meadhanan tro mheadhan na Gàidhlig.
Anns an Eilean Sgitheanach a tha air leth brèagha agus luma-làn eachdraidh, chithear seallaidhean bòidheach de bheanntan is de dh’oirthirean a tha air nochdadh sìos tro na bliadhnaichean ann an iomadh prògram ionadail, nàiseanta is eadar-nàiseanta agus ann am mòran thaisbeanadh sanasachd cuideachd. Tha luchd-togail dhealbh agus luchd-film air an tàladh thuige air sgàth ’s an dòigh sa bheil an solas a’ sìor atharrachadh an seo agus tha na seallaidhean-tìre maiseach a tha rim faicinn ga dhèanamh na àite air leth gus sàr phrògram a chruthachadh.


text:
Co-ghnèitheachd
Faodaidh Co-sheòrsachd a chur ri:
- Suidheachadh-miann, comharraichte tro tàladh mothail, gràdh suirgheil, agus miann air luchd na gnè ceudna no fèineachd-gnè.
- Càirdeis miannach le neach eile na gnè ceudna, gun amhail de suidheachadh-miann no fèineachd-gnè.
- Suidheachadh-miann no fèineachd-gnè, a faodaidh no nach fhaod modh co-sheòrsach fìor chiallachadh no tàladh.
'S àbhaist do co-sheòrsachd leis a' chomhair-mhiannachd agus dà-mhiannachd choimeas. Seallaibh suidheachadh-miann.
Codaich luchd-corpeòlas co-sheòrsachd a-steach do seòrsa, gam chomharrachadh às a chèile, seach bhiodh cuid dhiubh sochairichte thar luchd eile ann am comann dearbha aig ùine dhearbha.
Mar tha ann iomasgladh eugsamhaile eachdraigheile, bith-eòlasach, agus intinn-comannach ri gnè is seòrsa, chan eil ann ainm no dealbh-chunntas a freagairidh uile neach. Faicibh na còmhraidhean air gnè is seòrsa aig gnè agus Co-Sheòrsachd agus thairis-sheòrsachd.
Susbaint
- 1 Bunachar
- 2 Cleachdadh is na dlùth an dàimh fhaclan
- 3 Corpeòlas
- 4 Seallaibh cuideachd
- 5 Cenglaichean a-mach
- 6 Iomraidhean
Bunachar
Dh’eadar-theangaich an facal Beurla Homosexual (co-sheòrsach), a bhith cothlamadh na ro-leasachain Grèigach homo- comharrachadh “ceudna” agus an freumh Laideannach sex- comharrachadh “gnè”. Mar sin: cothlamadh de co- agus seòrsa.
Tha an chiad nochdach àitheanta an fhacail co-sheòrsach ann am clò-bhualadh air a lorgadh ann am bileag Ghearmailtis sgrìobhta tron Ungaireach Karl-Maria Kertbeny, air fhoillseachadh gun ainm ann an 1869. [deasaich]
Cleachdadh is na dlùth an dàimh fhaclan
‘S urrainn dham fhacal air chleachdadh a bhith mar ainmear no buadhair a thoirt dealbh air daoine ‘gus an suidheachadh-miann, eachdraidh a' mhiann, no fèin-aithneachadh. Ge-tà, seach cuiridh faclan mar “fearas-feise” is “banas-feise” cuthrom air an sealladh feòlmhor, mar sin b’urrainn do dragh suas èirigh. Tha roinn nan daoine a’ faireachdainn a bheil an facal ro-sgrùdail is mar sin truailleachadh beagan. Mar sin, nuair toirt iomladh air duine (an àite modh na drùise), tha co-sheòrsach no leasbach ann am bitheanas nas fheàrr. (B’ fheàrr le roinn nam co-sheòrsach gu fìor an facal fearas-feiseach/banas-feiseach thar co-sheòrsach, faicinn an sean cho toirt dealbh air suidheachadh-miann agus tè mu dheireadh ri toirt dealbh air buidheann dùthchasail no comannach-sluagh-iùlach le a chan eil iad a’ cur fèineachd air.
Faodaidh an facal air uile co-sheòrsach chur iomradh, no ri fir cho-sheòrsach a-mhàin, a tha ‘n t-adhbhar a faodaidh fir cho-sheòrsach nas fheàrr a bhith. Tha leasbach a’ cur iormadh air bean cho-sheòrsach.
Ged chleachd roinn sgrìobhadaire mhoich an buadhair co-sheòrsach a chur iomradh air brìgh cho-sheòrsach sam bith (mar sgoil nam balach a-màin), an-diugh tha an facal a’ ciallachadh sealladh miannach. Tha an facal co-chonaltrach air chleachdadh an-dràsda a thoirt dealbh air aon-gnè brìghean nach eil miannach gu h-àraidh.
Tha faclan lùghdachaile cleachdail; sa’ Bhreatainn, agus sa’ Bheurla, th’ann rìomhach, A' stiùireadh/dràibheadh air a cheart, air a bhus eile, gille-tòine, no neònach, a’ cur iomradh air fir cho-sheòrsach ann am bitheanas; lasdaire, air chleachdadh sa’ Bhreatainn; neònach, a’ gabhail a-staigh ann am bitheanas neach sam bith nach eil iol-sheòrsach gu glan, ach air ghabhail air ais cho daingeachadh tro mòran cho-sheòrsaich agus sgoilearaich; tha fearas-feise, gille-tòine, is rìomhach faclan cumanta na càinidh am measgair feadh òigearan; agus tha gàradh, caile-bhalach, no bean-fhireann a' toirt iomhladh air leasbaich. Seallaibh Gràin na co-sheòrsachd
Smaoineachadh a ‘s urrainn dhan eugsamhail fhaclan a bhith breisleachail agus air an-tromachadh, nuair tha àraidheachd cudthromach, feumaidh faclan ùra thighinn a-steach do cleachdadh, gu h-àraidh nuair th’ann daoine nach cuir fèineachd cho co-sheòrsach. Tha neo-iol-sheòrsach oidhirp eile aig co-dheasachd a bheil a’ buannachd sgaoileadh.
Corpeòlas
Seòrsachan
Tha roinn de rannsachair a-steach dhan togalach comannach a' ghaoil cho-sheòrsaich is feòlmhorachd air a chomhairleachadh a bhitheadh an bun-smuain de co-sheòrsachd nas fheàrr air tuigsinn cho "co-sheòrsachdan." Comharraichidh iad a bheil dàimean co-sheòrsach air a bhith agus mair a bhith cruthaichte ann am caochladh de dòighean eusamhaile tro comannan eugsamhaile. Tha na caochlaidhean air dhèanamh tro luchd-corpeòlas Stephen O. Murray a-steach do trì seòrsa:
- Mìnichte tro dealbhan ùra na dàire eadar cèilean de aois is seòrsa coltach. Seallaibh Dualchasan nam beagcodaichean-miann
- Seòrsa co-chur, mìnichte tro dàimhean dualchasach eadar fir mum Mhuir Mheadhanach, an Ear Mheadhanach agus Aisia Mheadhanach agus Asia Dheas, cho math ri cleachdaidhean atharrachadh-seòrsa air fhaicinn ann am comannan dùthchasach. Seallaibh Co-Sheòrsachd agus Ioslam, Dà-Spioraidich agus Hijra
- Air thogail, mìnichte trom foghlainneachd feòlmhor an sàs ann an tron neach-ionnsachaidh samurai leis na laoich nas eòlaiche, Sìneach deasach òrduighean-pòsaidh airson balaich agus Dòighean Greugach Maireanna Seallaibh Siùdo, Co-sheòrsachd anns an Sìne, agus Pàisde-mhiannachd
Tricead
- Prìomh-aiste: Eòlas-sluaigh de suidheachadh-miann.
Tha tuairmsean na buadhaich nuaidh de co-sheòrsachd ag atharrachadh gu cudthromach. Tha iad co-fhillte tro comharrachaidhean neo-ionanna no eadhon dà-sheaghach de co-sheòrsachd, agus tro atharrachaidhean thairis àm agus a-rèir do suidheachadh. Tha tuairmsean ann an dùthaichean Siarach a' cur an òrdugh bho 1% ri 10%.
Gu h-eachdraidheil, ge-tà, ann an àitean far an bha dàimean co-sheòrsach aoncihte 'san dualchas, den t-seòrsa cho a' Ghrèig seann, cuidean na Melanesia, an Linn an Ath-bheòthachaidh 'san Fhlorence, agus Sèapan ro-nuadh, bha dàimean-ghaoil an sàs ann an trom chuid as motha na t-sluaigh fir.
- Seallaibh Corpeòlasail seòrsachadh na co-sheòrsachd.
Àrainn Dà-Mhiannachd
- Prìomh-aistean: Modh Feòlmhor 'San Fhireannach Daonna & Modh Feòlmhor Sa' Bhoireannach Daonna.
Tha mòran rannsachaidhean, as ainmaile an Modh-Miann 'San Fhireannach Daonna (1948) agus an Modh-Miann Sa' Bhoireannach Dhaonna (1953) le Alfred Kinsey air a lorgadh a-mach a bheil eòlasan no mothachaidhean co-sheòrsach air a bhith aig a' chuid as motha nam daoine agus mar sin tha iad 'nan dà-mhiannaich. Bha beagchuid de daoine a-mhàin air lorgadh (5-10%) a bhith gu glan comhair-mhiannach no co-sheòrsach. Air an làimh eile, tha beagcuid eadhon nas lugha de daoine lorgadh a tha air a ghabhail aig eòlasan feòlmhora ionanna leis na dà seòrsa, comharrachadh meidh tàlaidh no àrainn. Tha rannsachaidhean eile air a chomhairleachadh a chuir na h-iomraidhean am meud an tricead de dà-mhiannachd agus co-sheòrsachd anns na sluaighean daonna. Ge-tà, tha a smuain na h-àrainne na feòlmhorachd a' mealtainn gabhail ri leathann fhathast an-diugh agus tha i an co-bhoinn ri lorgaidhean 'san rìoghachd dhaonna agus an rìoghachd-bheathaich cho math ri rannsachaidhean bith-eòlasach nam caochlaidhean cruthach na h-eachainne eadar sin a' buntainn ri suidheachaidhean-miann eugsamhaile. Connsaich mòran dhaoine a bheil na mùthan eadar na h-aideachaidhean coitcheanna is dìomhair timcheall suidheachaidhean-miann seach ri beachdan comannach àicheanach timcheall cliathadh co-sheòrsach.
Sìolachadh an aghaidh brodagan
Tha rannsachadh eòlasail a' maireann a-steach do tuairmsean eugsamhaile timcheall na cùisean a bheir èirigh do suidheachadh-miann no modh. Tha seo a' gabhail a-staigh mus breith cùisean brogadail agus sìolachadh. Airson cùisean comannach de roghainn, seallaibh ion-oibrichteachd gu h-ìosal.
Ion-oibrichteachd
- Prìomh-aistean: Cùisean de suidheachadh-miann & Co-sheòrsachd agus Eòlas-lèigheil
Tha connsachadh cudthromach a' maireann thar mar a tha 'cur suidheachaidhean-miann dhuine roimh timcheall to sìolachadh an aghaidh brodagail cùisean. Tha còmhradh nas lugha 'maireann air co-dhiù tha 'n suidheachadh sin faiceallach. Mar sin, dham bheachdan air ghabhail a-staigh gu leathann na h-àrainn-miann Kinsey, aonaich a' chuid as motha a bheil beagcodaichean a-mhàin "gu fìor" co-sheòrsach no comhair-mhiannach agus a bheil a' chuid as motha dà-mhiannach. An prìomh-beachd a bheil air chumail an ceartair a bheil gun amhail ur suidheachadh-miann àraid chan urrainn dha atharraichte a bhith agus iad a bheil "buaidh" aig air a bhith nas cubhaidhe dà-mhiannach.
Maireannach
Tha fios aig a' chuid as motha mhòr nan oibriche sa' chungaidh-leighis agus na h-eòlasan, cho math ris na h-eagrachaidhean LCDT, a bheil suidheachadh-miann nàdarra, an sàs agus neo-chaochlaideach, agus a bheil e neo-chomasach a dh'atharrachadh co-sheòrsachd a-steach do comhair-mhiannachd, no cùlaibh air beulaibh. Tha iad a' leanntainn air gun stiùiridh na cungaidhean nàdarra sa' chuis as motha nam cuir an dùsgadh feòlmhor an fhireannaich ri boireannaich (agus cùlaibh air beulaibh), nuair sa' chor na beag-chodach LCDT, tha 'n dùsgadh miannach air stiùireadh a dh'ionnsaigh na luchd an t-seòrsa cheudna.
A chuideachadh 'n connsachadh seo, bheir iad iomradh air na mòran chunntasan às eadar luchd iol-sheòrsach agus luchd le LCDT fèineachd a bheil ag ràdh a lorg iad an suidheachadh aig aois òg (gu tric mus aois-leannanachd). Sa' chor nan òganach "neònach", bheir iomadh dhiubh iomradh air ciad chlaoidh le freagair dhan tuigsinn seo. Tha an n-aithrisean co-chòrdail leis na dòighean tomhais nochdadh a bheil òganaich le LCDT fèineachd iomadaidh uairean nas coltaiche na h-òganaich neo-LCDT a dhèanamh oidhirp aig fèin-mharbhadh.
Tha roinn nan rannsachaidhean eòlach a' comhairleachadh a bheil an co-chuir na h-eanchainne bhoghaigich nam fear rìomhach coltach dhan eanchainn nam bean comhair-mhiannach agus eugsamhail às am mac-samhlaidhean fireannta comhair-mhiannach. Tha rannsachaidhean eile mar an Màirt 2000 Breedlove (Àlaichgaol) faide na corraig iomradh [1] agus an rannsachadh an t-Iuchar 2000 Oilthigh den Texas na freagaire claisniche an t-eòlais-nearbh [2] a' comhairleachadh a bheil fad leasbaich a' foillseachadh comharrachaidhean meadhanach eadar fir is mnàthan comhair-mhiannach, fàsaidh fir rìomhach "sàr-fireannta". Tha roinn nan rannsachair air lorgadh gum ma gabhaidh aon de dhà leth-aon fèineachd rìomhach no leasbach, bidh an cothrom den leth-aon a' gabhail fèineachd ri co-sheòrsach àrdaichte ri 50%, ged tha na meòmhrachaidhean nan leth-aon nan rannsachair eile air lorgadh ceudadan glè neo-ionann.
Tha oidhirpean a dh'atharrachadh suidheachadh-miann (àitheanta ri "leigheasan-atharrachaidh" agus an-dràsda beachdaichte 'mhàin aig luchd LCDT-ainichte, gu brònach) fo dhìteadh air bhith le eagrachaidhean lìonmhora dreuchdaile 'san raon-eòlais air cruthachadh dubhachas - air uairibh cruthachadh fèin-mharbhadh - agus a bhith luach truagh. 'San 2001 dh'fhoillsich Dr. Raibeart Spitzer, àrd-ollamh an leighis-inntinn aig Oilthigh Columbia rannsachadh comharrachadh a bheil ìre fàilligidhe 'san àrainn 99.98% aig leigheas-"slànachadh". Gu dearbh, b' an eagrachadh as motha leigheas-"slànachadh", ministreachd ainmichte Tirall a-mach Eadar-nàiseanta, tòisichte le dà fir gun robh 'nam co-sheòsaich a chrìochnaich suas a' fàgail a' mhinistreachd iomadaidh bhliadhnaichean nas fhadalaiche, ga càineadh, agus maireann ri càraid cho-sheòsach fhèin. Leig an Comann Eòlais-inntinn dhen Ameireaga seachad fuasgladh 'san 1997 nochdadh na leasaichean gun robh air ghabhail a-steach na comainn seo leigheasan-atharrachaidh den t-seòrsa a bhith leantainn dòighean neo-mhodhail agus neo-shlàinteil.
Seallaibh cuideachd
- LCDT
- Clàr cuspairean co-cheangailte ri co-sheòrsachd
- Clàr nan neach-ciùil iomraiteach cho-sheòrsaich, leasbaich no dhà-mhiannaich
- Clàr nan iomraiteach cho-sheòrsaich, leasbaich no dhà-mhiannaich
- Suidheachadh-miann
- Suidheachadh-miann is saidheans, gabhail a-staigh sònrachaidhean agus eòlas-sluaigh nan suidheachaidhean-miann, rannsachaidhean eile an t-eòlais, agus beachdan lèigheas
- Co-sheòrsachd agus thairis-sheòrsachd
- LCDT-eachdraigh
- LGBT-eagrachaidhean
- LCDT-còirean comannach
- Eòlas-uirsgeul a' ghaoil co-sheòrsachd
- Pòsadh co-sheòrsachd
- Còirean nam co-sheòrsaich mun saoghal
- Suidheachadh-miann is fèineachd
- Suidheachadh-miann is comann, gabhail a-staigh connsachadh beusach agus sluagh-iùlach agus beachdan comannach
- LCDT-cùisean agus creideamh
- Co-sheòrsaich, leasbaich no dà-mhiannaich
- Dualchasan nam beagchodaichean-drùise
- LCDT-dualchas
Cenglaichean a-mach
Cùl-ionad
- The Androphile Project - Eachdraidh, litreachas agus ealain nam comainn co-sheòrsach eile
- Leabhar mòr-eòlas nan comainn cho-sheòrsach, leasbach, dhà-mhiannach, thairis-sheòrsach & neònach
- Litreachas agus Eachdraigh na Co-sheòrsachd (Rictor Norton)
- GLSEN (OFRLI): Obair-lìn an Fhoghlaim Rìomhach, Leasbach, Iol-sheòrsach
- Duilleag na t-Eachdraidh Cho-sheòrsaich Halsall
- Kinsey agus an Bun-os-ceann na Drùise - le Dr. Judith A. Reisman
- OHSU
- Beagchodaichean-drùise aig Colaidean a' chomainn
- Leabhar mòr-eòlais an t-Eòlais-inntinn an Stanford - Suidheachadh co-sheòrsach
- An Rannsachadh Sìolgaol (The Breedlove Study)
- An Rannsachadh nam Caoraich
Eagrachaidhean beothail air nam còirean co-sheòrsaich
- Stonewall (UK) - comann coiteachadh rìomhach 'san Rìoghachd-Aonaichte
- Outrage (UK) - luchd-dèanadais sluagh-iùlach an gnìomhaidh dhìrich
- Còmhrag air Còirean nan Daoine
- Càirdeas Leasbach is Gnìomhach An aghaidh Tuaileas
- Maoin Dìon Dligheach an Lambda
- NGLTF (NCDRL) (Nàiseanta Clì nan Dleasanan nan Rìomhaich & Leasbaich) Buidheann coiteachadh nan Stàidean Aonaichte
- A-mach 'san Ameireaga
- Daoine mar sinn 3 -comann nam còirean co-sheòrsaich 'san Singapore
Eagrachaidhean a cuiridh 'n tairgse ri daoine òga co-sheòrsach
- CampWEHO - clàran-fiosa
- Mogenic - iris co-sheasamh de iomadh aistean, cho math ri cunntasan is còmhraidhean
- XY - iris a' gabhail a-staigh aistean, còmhraidhean, agus cunntas
Eagrachaidhean a cuiridh 'n tairgse ri leasbaich agus fir rìomhach
- Buidheann Ameireaganach an t-Eòlais-inntinn
- Comann Eadar-nàiseanta nan Leasbaich is Rìomhaich
- Bòrd-seinnse Leabaich is Rìomhaich Lunainn - a' chiad 'san saoghal, air thòiseachadh ris a' Bhòrd-seinnse an Lunainn an Ear sa' bhliadhna 1974.
- Soulforce, Fillt' a-staigh. - gluasad eadar-chreideamh comhrrachadh daoine CLDT.
- Èiginn na Slàinte nam Fhir Rìomhach - mar as trice fios air bacadh AIDS agus làimhseachadh
- Gay Health - co-cheangailte ri fios slàinte dhan leasbaich, rìomhaich, agus dà-mhiannaich
Eagrachaidhean a cuiridh 'n tairgse ri teaghlaich leasbach is rìomhach
Irisean
- Iris an Neach-tagair
- Iris an Corra-mhonaidh Gheal (gliocas & dualchas rìomhach)
- Naidheachd Rìomhach, ceannach, cuspairean, ionadail
- Naidheachd Rìomhach
- Unità ('san Eadailtis)
- AlbannachRìomhach Iris Às an Alba
Iomraidhean
- Christopher Bagley agus Pierre Tremblay, (1998), "Air an Tricead na Co-sheòrsachd agus Dà-mhiannachd, ann an Rannsachadh air thuaiream a' Chomainn de 750 Fir Aosda bho 18 ri 27", Leabhar-latha na Co-sheòrsachd, Leabhar 36, Àireamh 2, duilleagan 1-18.
- Lester G. Brown, Na Dà-aignich, 1997, A' Chlò na Harrington Pàirc, ISBN 1-56023-089-4
- Kenneth J. Dover, Co-sheòrsachd Ghrèigeach, 1979, Gerald Duckworth & Co. Ltd., Lunainn, ISBN 0-674-36261-6 (o.p. brat cruaidh), ISBN 0-674-36270-5 (pbk.).
- Bret Hinsch, Dìoghrasan a' Mhuilcheill Gheàrrte: An Dualchas an Fhireannach Cho-sheòrsach 'san Sìne, An Oilthigh na Clò na California, 1990, ISBN 0-520-06720-7.
- Norman Roth. An Aire 'gus biadhtachadh nan Earrain-gheala - Bàrdachd-ghaoil Arabach agus Eabhra nan Linnean-Meadhanach. IN: Lazar & Lacy. Mothachaidhean ghaoil anns na Linnean-Meadhanach. George Mason University Press, 1989.
- Arno Schmitt & Jehoeda Sofer (eds). Drùisean agus Feòlmhorachd Am measg Fireannaich anns na Comainn nam Muslaimich. Haworth Press, 1992.
- Alfred C. Kinsey, Modh Feòlmhor 'San Fhireannach Daonna, 1948, ISBN 0-7216-5445-2 (o.p.), ISBN 0-253-33412-8 (reprint).
- Alfred C. Kinsey, Modh Feòlmhor Sa' Bhoireannach Daonna, 1953, ISBN 0-7216-5450-9 (o.p.), ISBN 0-671-78615-6 (o.p. pbk.), ISBN 0-253-33411-X (reprint).
- LeVay, S., Eòlas, 1991, 253, 1034?1037.
- Stephen O. Murray and Will Roscoe, Ban-chèilean Gille agus Cèilean Boireannach: Rannsachaidhean nam Co-sheòrsachdan na t-Afraga, 1998, ISBN 0-312-21216-X.
- Rocke, Michael, (1996), Dàimean Toirmisgte: Co-sheòrsachd agus an Dualchas Fhireannta 'san Fhlorence na Linn an Ath-bheòthachaidh, ISBN 0-91-512292-5
- Ruggiero, Guido, (1985), Na Crìochan Ghaol, ISBN 0-91-505696-5
- Smith, T.W. (1991). Modh Feòlmhor an t-Innbheach 'san 1989: Meud nam caidrich, tricead a' chleamhnais agus an cunnart na t-AIDS. Fradharcan Innleadh Teaghlaich 23(3), 102-107.
- Bullough is eile. (eds.) (1996). Leabhar-làimhe nan Drùisean nan Linnean Meadhanach. Blàth-fhleasg Foillseachadh. ISBN 0-8153-1287-3.
- Foucault, Michel (1990). An Eachdraidh nan Drùisean vol. 1: Fosgladh, p.43. Trans. Robert Hurley. New York: Vintage.
- Rìomhach eòlasach
- Ginteachd na co-sheòrsachd
- Cruthachadh na t-eanchainne ann am caoraich co-sheòrsach
- Rannsachadh nan lorgan-meòir
- Androgen Link