text:
Cùmhnant nan aiseagan fon phrosbaig
Thuirt Comhairle nan Eilean Siar gum bu chòir beachdachadh air moladh gus cùmhnant nan aiseagan air a' chosta an iar a leudachadh gu 12 bliadhna.
Fhuair companaidh Dhaibhidh Mhic a' Bhriuthainn cùmhnant bho 2007 gu 2013, cùmhant a chaidh a leudachadh an uair sin gu 2016.
Tha an Coimisean Eòrpach a-nise air moladh a chur air adhart gum biodh cùmhnantan a' maireachdainn 12 bliadhna.
Thuirt iad gun robh companaidhean ann nach d' rinn tagradh 'son chùmhnantan 6 bliadhna is ceist orra an robh ùine gu leòr ann an t-airgead a bha iad a' cosg fhaighinn air ais.
Dh'fheumadh dùthchannan an EU gabhail ris a' mholadh mus rachadh a chur an sàs, ach tha e air taic fhaighinn mar-thà bho aonaidhean nan seòladairean.
Luach
Tha Comhairle nan Eilean Siar ag ràdh gum faodadh luach a bhith sa bheachd.
"Tha mi a' smaoineachadh gur e rud a th' ann as fhiach coimhead ris," thuirt Fear-gairm na Comhairle, Tormod Dòmhnallach.
"Cha robh sinne mar Chomhairle airson 's gun deadh na seirbheisean aiseig seo a-mach gu tagradh sa chiad àite agus tha mi a' smaoineachadh, nam biodh na cùmhnantan a' leantainn nas fhaide, bheireadh sin barrachd cinnt dha coimhearsnachdan mu dheidhinn nan seirbheisean a bha iad a' faighinn," thuirt e.
Thuirt Mgr Dòmhnallach gum feumadh dòigh a bhith ann gun gabhadh atharraichean a dhèanamh fhad 's a bha an cùmhnant a' dol.
"Feumaidh sùbailteachd a bhith anns na cùmhnantan airson 's gun gabh atharraichean a thoirt a-steach a thaobh clàran-àma, a thaobh seirbheisean a bharrachd a bhith air an lìbhrigeadh. Dh'fheumar a bhith glè chinnteach mus deadh aontachadh a dhol a-mach gu 12 bliadhna," thuirt e.
Beachdaichidh Comhairle nan Eilean Siar air a' cheist a-nis mus stèidhich iad seasamh oifigeil air a' ghnothach.


c: text/html

text:
Fòram Còmhdhail ùr dha na h-Eileanan
Chaidh Fòram Còmhdhail ùr a stèidheachadh a bheachdaicheas air gnothaichean còmhdhail a bheir buaidh air na h-Eileanan.
Chaidh gabhail ris a' phlana aig coinneimh de Bhuidhinn Ghnìomha nan Eilean ann an Arcaibh.
Bithear a' beachdachadh air seirbheisean aiseig, adhair 's eile, agus air mar a ghabhas piseach a thoirt air a' cho-obrachadh eadar ùghdarrasan ionadail agus Còmhdhail Alba.
"A' coimhead air adhart"
Thuirt Fear-gairm Chomhairle nan Eilean Siar, Tormod Dòmhnallach, gur e amas na buidhne ùire a bhith a' coimhead air adhart, seach a bhith a' dèiligeadh ri suidheachaidhean mar a dh'èiricheas iad.
"Tha mi a' smaoineachadh gur e sin fear de na rudan a tha sinn air ionnsachadh anns na dhà neo trì bhliadhnaichean a chaidh seachad - gum bu chòir dhuinn a bhith a' coimhead pìos romhainn" thuirt e.
Tha a' bhuidheann HiTrans mar-thà a' dèiligeadh ri gnothaichean còmhdhail na Gàidhealtachd 's nan Eilean ach tha Mgr. Dòmhnallach a' dèanamh dheth gu bheil buidheann ùr a dhìth a dhèiligeas ri feumalachdan sònraichte nan Eilean.
"Tha sinn air a bhith a' faicinn thairis air na bliadhnaichean, strì mhòr ga dhèanamh airson atharrachaichean bunaiteach a thoirt air còmhdhail anns na h-Eileanan agus tha sin air ùine mhòr a thoirt. Tha sinn a' smaoineachadh ma bhios a' bhuidheann seo ann - agus gu bheil an Riaghaltas mar phàirt mhòr dheth seo - gum bi e nas fhasa dhuinn gluasad air adhart le na rudan seo".
Coinnichidh a' bhuidheann ùr dà thuras sa bhliadhna, le riochdairean bho na diofar chomhairlean eileanach gu bhith an làthair.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
MUS bi uain air an reic tha obair ri dheanamh. Feumar an cruinneachadh ’s an cur air leth oir tillear na h-othaisgean a tha ri’n cumail, còmhla ri am màthraichean, air ais don mhonadh. Bidh an fheadhainn a tha a’ dol chun na fèille air an sgioblachadh ’s air an glanadh. Chan eil rud ann a mhilleas ìomhaigh chàich na beathach air a bheil an spùt. Canaidh iad, “Millidh aon othaisg chlaimheach an treud.”
Se latha sònraichte a bh’ ann riamh nuair a bha fèill nan uan ann am baile. Bhiodh Port Rìgh, Inbhir Pheofharain, an Luirg agus bailtean eile air feadh na Gaidhealtachd a’ cur thairis, chan ann a-mhàin le uain, ach le daoine. Bhiodh na marsantan ’s na h-òstairean air an dòigh, oir bhiodh acras agus tart orrasan a bha ag iomain nan uan. Choinnicheadh feadhainn nach fhaiceadh a-chèile ach corra uair fad na bliadhna agus sann ann a bhiodh a’ bhleadraich.
Tha cùisean air atharrachadh, oir tha àireamh nan uan nas lugha agus chan eil na fèilltean cho trang. Tha sin an dèidh fìor dheagh shamhradh far an tug measgachadh de theas na grèine agus na dh’fhòghnas de dh’uisge am bàrr air adhart gu pailteas.
Bha droch gheamhradh ann an-uiridh le fuachd, citheachan sneachda le caoraich fodhpa, tuiltean, tractaran a’ steigeadh san eabar. Chailleadh mòran de chaoraich a bha a’ giùlan uain ’s an àite feadhainn eile cheannach aig toiseach an fhoghair am-bliadhna air son an àite ghabhail, bha mòran de chroitearan air an sgreamhachadh leis an droch shìde ’s cha do cheannaich iad mar a bha dùil.
Tormod E DÒmhnallach


text:
1984
Saoil an robh thu a' lorg 1984 (nobhail)?
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1984 (MCMLXXXIV).
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Bhuannaich Jaroslav Seifert an Duais Nobel ann an Litreachas.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 12 an Gearran - Alexandra Dahlström. ann an Gävle. Actair às an t-Suain.
- 23 an t-Ògmhios - Duffy, seinneadair às a' Chuimrigh.
- 27 an t-Iuchar - Iekeliene Stange ann an Rotterdam. Modal às na Tìrean Ìsle.
- 14 an t-Sultain - Amy Winehouse, seinneadair à Sasainn.
- 28 an t-Samhain - Marcas Mac an Tuairneir, sgrìobhadair Sasannach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 28 an Lùnasdal - Muhammad Naguib, ann an Cairo. Saighdear agus neach-poileataigs às An Èipheit.
- 20 an Dàmhair - Paul Dirac, ann an Tallahassee. Eòlaiche-fiosaig à Sasainn.
- Deòrsa Mac Iain Dheòrsa


text:
Kl. Ianair
[...]
. Anno Domini .dccc.l.
Colggu m. Ceallaigh princeps Cille Tomme, Scannal m. Tibraiti princeps Domnaigh Sechnaill, Olcobor, .i. m. Cinaeda, rex Caisil, mortui sunt.
Cinaedh m. Conaing, rex Ciannachta, demersus est in lacu crudeli morte o Mael Sechnaill & o Tigernach di foesmaib degdoine n-Erenn & comarbbai Patraicc specialiter. {§H}
§
ba ferr a laithi cluichi
mor liach Cinaeth m. Conaing
h-i lomaind dochum cuithi.
Tetact Dubgennti du Ath Cliath co ralsat ár mór du Fhinngallaibh & coro shlatsat in longport eitir doine & moine. Slat do Dubhgenntib oc Lind Duachail & ar mor diib.
Congalach filius Irgalaig, rex Coille Follamhain, moritur.
Righdal i n-Ardd Machae etir Mael Sechnaill co maithibh Leithi Cuinn & Matodhan co maithibh Coicidh Conchobuir & Dermait & Fethgna co samhadh Patraicc & Suarlech co cleirchibh Midhe.
Cairell m. Ruadhrach, rex Locha h-Uaitne, iugulatus est dolose ante portam oratorii Tigernaigh h-i Cluain Auis o Conaillibh Fernmuighi.
Echu m. Cernaigh, rex Fer Rois, interfectus est a gentilibus.
Tipraiti nepos Baithenaig, abbas Liss Moer, dormiuit.


text:
- TIOTAL
- Agallamh le Beth Thom mu bhiadh aig àm a' chogaidh
- EXTERNAL ID
- WD_HF03_TRACK02_THOM
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Inbhir Pheofharain
- DEIT
- 2005
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Beth Thom
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 3202
- KEYWORDS
- An Dara Cogadh
An Dàrna Cogadh
cogaidhean
cùmhnadh
cuibhreannan
rations
claistinneach
Tha cuimhn' aig Beth Thom air mar a bha i ag ithe rabaidean is macon aig àm an Dàrna Cogaidh.
Co ris a bha am biadh coltach aig àm a' chogaidh?
Biadh? Uill bha e uile air cùmhnadh, rationadh, mar a tha fios agad. Ghearradh iad dheth pìos beag, airson do chuibhreann de dh'ìm, no mas bi dè bha thu a' ceannach. Agus a dh'innse na fìrinn cha robh e ro dhona a chionns, mar a thuirt mi, bha sinn a' fàs glasraich dhuinn fhìn, ghlèidh sinn cuid chearcan, agus gheibheadh duine biadh eile san dòigh sin agus rinn thu a' chùis còmhla ris na rudan eile. Uaireannan, can nuair a bhiodh duine aosta san teaghlach 's nach b' urrainn dhaibh 'marge' ithe no rudeigin, bheireadh tu seachad do chuibhreann dhaibhsan agus dh'itheadh tu fhèin am marge. Cha robh e gu cus diofar, a robh? Cha robh e ro dhona a-rèisd. Gu cinnteach, feòil a' bhuidseir - bha sin glè ghann agus bhiodh a h-uile duine a' feuchainn ri rud air choireigin a lorg. Agus, seadh, ach uaireannan gheibheadh iad rabaidean, cha robh sin am broinn a' chuibhrinn, eil thu 'faicinn, chan fheumadh tu - bha sin math. Agus saoilidh mi gu robh rud eile, 's dòcha feòil seirce, shark, no rudeigin agus bha rud ann dhen ainm 'macon', agus tha mi a' smaoineachadh gur e bacon a bha sin dèanta le feòil-chaorach, mutton. Chan eil cuimhn' agam idir dè bh' ann ach 's e sin a chuir iad air, macon. Agus a bharrachd air sin b' aithne dhan a h-uile duine, cha mhòr, fir nam bùithtean oir 's e àite meadhanach beag a bh' ann sna làithean sin.
Chaidh an t-agallamh seo a chlàradh mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005 ann am Bun-sgoil Ard Rois.


text:
Fàilte gu Fèisean nan Gàidheal
Fàilte gu làrach-lìn oifigeil Fèisean nan Gàidheal, am buidheann a tha a’ toirt taic do leasachadh fèisean stèidhichte sa choimhearsnachd a bhios a’ teagasg ealain air feadh Alba.
upcoming
Fèis na h-Oige AGM
Thursday January 25th 2018
Fèis Mhuile
Friday February 9th 2018
Fèis Òigridh na Mara
Friday March 9th 2018
Naidheachdan
Fèis Lochabair a' sireadh taic
Monday January 15th 2018
CD Ùr aig Fèis Dhùn Èideann
Thursday December 14th 2017
Gàirdeachas ri taic a’ Cho-op
Monday December 4th 2017
Òigridh Fèis Phàislig air an Àrd-Àrlair le Rionnagan Ciùil na h-Alba
Wednesday November 29th 2017
Fiosrachadh
Bha Fèisean nan Gàidheal air a stèidheachadh ann an 1991 mar an comann iomlan neo-eisimeileach airson Iomairt nam Fèisean
Liosta-postachd
Airson tuilleadh fiosrachaidh fhaighinn mu fhèis na bliadhna agus an fheadhainn a tha ri thighinn


text:
Dòchas mu sheirbheisean adhair
Thuirt Comhairle nan Eilean Siar gum biodh iad deònach coimhead às ùr air seirbheisean adhair eadar Barraigh, Uibhist agus Steòrnabhagh - ma 's e agus gum biodh fianais ann gu bheil gearraidhean anns na seirbheisean a' toirt droch bhuaidh air coimhearsnachdan agus euslaintich.
Nochd ceannard agus fear-gairm na comhairle, Aonghas Caimbeul agus Tormod Dòmhnallach, air beulaibh Chomataidh nan Ath-Chuingean aig Pàrlamaid na h-Alba Dimàirt.
Chuir dithis eile de chomhairlichean nan Eilean, Rae MacChoinnich agus Gòrdan Moireach, ath-chuinge air adhart nas tràithe air a' bhliadhna a dh'iarraidh air an Riaghaltas beachdachadh às ùr air a' phoileasaidh aca mu sheirbheisean-adhair riatanach eadar eileanan na h-Alba.
Tha dragh air na comhairlichean mu cho-dhùnadh CNES an t-seirbheis adhair eadar Barraigh is Beinn nam Fadhla a ghearradh, is mar a chaidh lùghdachadh a thoirt air an t-seirbheis eadar Beinn nam Fadhla is Steòrnabhagh.
Farsaing
Às dèidh dha nochdadh air beulaibh na comataidh ann an Dùn Èideann, thuirt Tormod Dòmhnallach gun do rinn a' chomhairle co-chomhairlicheadh fharsaing air feadh nan Eilean Siar a thaobh dè na gearraidhean a dhèanadh iad.
Thuirt e nach do nochd na seirbheisean adhair mar phrìomhachas aig daoine anns a' cho-chomhairleachadh, ach gu bheil a' chomhairle deònach beachdachadh orra a-rithist.
"Tha sinn mothachail agus tha sinn a' cluinntinn gu bheil gearainean ann gu bheil droch bhuaidh aig seo air euslaintich", thuirt Mgr Dòmhnallach.
"Ma tha fianais aig daoine gu bheil fìor dhroch bhuaidh aige, bheireadh iad an fhianais sin fa chomhair na comhairle agus bheir sinn sùil air a' chuspair sin a-rithist.
"Chan eil sin a' gealltainn gun tig atharrachadh, ach bheir sinn sùil gu math mionaideach air", thuirt e.
Chaidh riochdairean nan Eilean Siar a cheasnachadh cuideachd mu sgeama RET do chompanaidhean-bathair.
Chaidh an gnothach a chur mu choinneamh Chomataidh nan Ath-chuingean le Buidheann Malairt Innse Gall.
Tha iadsan air a bhith ag iomairt gu làidir an aghaidh a' cho-dhùnaidh bhon Riaghaltas gus RET a thoirt air falbh bho chompanaidhean-bathair.
Sàbhalaidhean
A' bruidhinn ris a' chomataidh Dimàirt, thuirt riochdairean nan Eilean gun robh aithisg a dh'iarr an Riaghaltas fhèin air sealltainn gun do chuir companaidhean-bathair nan Eilean sàbhalaidhean a rinn iad tro RET air adhart do luchd-ceannach.
"Tha an aithisg sin cudromach dha-rìribh agus chuir e iognadh oirnn nach robh iasdan mar chomataidh air sùil a thoirt air an aithisg gu ruige seo", thuirt Tormod Dòmhnallach.
Thuirt e gu bheil a' chomataidh a-nise a' dol a mheòrachadh air an aithisg, agus gun lean iomairt CNES gus RET a thilleadh do luchd-bathair.
"Mar chomhairle tha sinn aonaichte ann a bhith ag ràdh gur e fìor rud math a bh' ann an RET nuair a thàinig e a-steach agus 's e bristeadh-dùil mòr a bh' ann nuair a chaidh a thoirt air falbh bhon luchd-giulain bathair.
"Lùigidh sinn mar chomhairle cuideachd gun tèid sin a chur air ais mar a bha e cheanna, agus bhiodh sinn an uairsin a' faicinn buannachd mhòir a' tighinn dha na h-eileanan a thaobh lùghdachadh anns na cosgaisean, no co-dhiù nach biodh na cosgaisean a' dol an àirde cho aithghearr 's a bhiodh iad mura biodh RET ann", thuirt e.


text:
- TIOTAL
- Taigh Baile Dhonnchaidh, faisg air a' Chananaich
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0458
- ÀITE
- Baile Dhonnchaidh
- SGÌRE
- Abhach
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Abhach
- LINN
- 1910an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32385
- KEYWORDS
- cairtean
taighean mòra
oighreachdan
ceàird
bailtean beaga
rupan
Tha a' chairt seo a' sealltainn Baile Dhonnchaidh faisg air a' Chananaich.
Tha "haugh" a' ciallachadh "fearann ri taobh srutha" agus tha beachd a' nochdadh anns an t-Sean Chunntas Àireamhail gun
d'fhuair "Rosehaugh" ainm air sgàth nan ròsan fiadhaich a bha fàs ri taobh uillt, ach 's dòcha gur e "ros", a' ciallachadh "rubha", a tha ann.
'S e "Petconachy" a bha air an oighreachd air a bheil "Rosehaugh" (Baile Dhonnchaidh) an-diugh, agus chaidh a cheannach le Sir Deòrsa MacCoinnich (1636-1691), fear-lagha agus Ball-Pàrlamaid ainmeil a choisinn cliù gu sònraichte mar fhear-casaid luchd nan Cùmhnant, clèirich a chuir an aghaidh Theàrlaich II, a bha na Chaitligeach. Reic Sir Deòrsa Petconnoquhy ann an 1688 do Shir Coinneach MacCoinnich, ciad Ridir Sgatail. Thog ogha, Sir Ruairidh MacCoinnich, taigh mòr a dh'ainmich e mar Rosehaugh. Ann an 1865 bha an siathamh ridir gun sgillinn, agus reic e an oighreachd ri Seumas Fleisdear.
Bha Seumas Fleisdear na mharsanta soirbheachail, le gnìomhachas air feadh a' chruinne-cè, gu sònraichte clòimh alpaca ann am Peru. 'S iomadh rud a leasaich e anns an oighreachd agus ann am baile Abhach, às an tàinig a chuideachd. Dh'fhastaidh e Alasdair Ros, ailtire às Inbhir Nis, gus an taigh a leudachadh, agus chaidh for-dhoras agus seòmar-gloinne a chur ris. Fhuair mac Sheumais, Seumas Dùghlas, an oighreachd ann an 1885, agus 's ann an urra ris-san a bha an togalach a chithear an seo.
Dh'fhastaidh Seumas, Uilleam Flockhart, agus rè deich bliadhna chruth-atharraich e agus leudaich e an taigh gu pròiseil. Chrìochnaicheadh an obair ann an 1903. An uair sin thionndaidh Seumas do na leasan. Am measg nan atharraichidhean bha ìrean, taighean-glainne agus poirdse. Rinn e mòran do mhuinntir an àite cuideachd agus bha an sluagh dèidheil air.
Cha robh clann aig Seumas agus a bhean Lilian. An dèidh a bhàis ann an 1927 ghabh ise stiùir na h-oighreachd os làimh ach bha bliadhnaichean garbh anns na 1930an. Reic Lilian cuid mhòr dhen talamh ann an 1943, nuair a bha i seachad air 70 bliadhna. An dèidh a bàis ann an 1953 fhuair nighean a peathar, A' Bh-Uas NicIlleSheathanaich-NicCoinnich, an taigh agus an tìr ma chuairt. Cha robh an taigh air a chumail air dòigh mar bu chòir. Thug A' Bh-Uas NicIlleSheathanaich-NicCoinnich agus an duine seachad grunn rudan, nam measg ìomhaigh Bhuddha a chithear fhathast anns an Taigh-tasgaidh Rìoghail ann an Dùn Èideann, agus an uair sin reic iad an oighreachd do ri Companaidh Àrachais Eagle Star.
Ann an 1954 reic Companaidh Àrachais Eagle Star na bha am broinn an taighe. 'S e tachartas mòr don sgìre a bha ann, agus mhair an reic ochd latha. Bha an taigh, gu h-àraidh am mullach, feumach air mòran càraidh. Bha sligean-crèadha ann an àite nan sglèataichean a tha àbhaisteach, agus cha robh iad daingeann ann an geamhraidhean Albannach. Mu dheireadh thall, cha robh tairgse ann don taigh, agus chaidh a leagail ann an 1959. Tha an oighreachd an gnìomh fhathast, ge-tà. Reiceadh i a-rithist ann an 1991 agus rinn na sealbhadairean iomadh leasachadh. Dh'ath-nuadhaicheadh cuid dhe na taighean agus tha iad ri fhastadh airson nan saor-làithean


text:
Kal. Ian. i. f., l. x.iii., Anno Domini M.ccc.lx.1363
Muircertach Ruadh mac Domnaill Irrais, do marbadh le mac Maghnusa.
Magnus Eoganach h-Ua Domnaill d'ec.
Aedh (Ruadh) Mag Uidhir, ri Fer Manach, d'eg in bliadhain si.
Maghnus mac Aedha Uí Domnaill, adbur righ Ceneoil Conaill, do marbadh le Maghnus mac Cathail Ui Choncobuir.
Tadhg Mac ConShnama, taisech Muinntiri Cinaetha, do lot & do ghabail le Cathal mac Aedha Breifnigh h-Ui Concobuir & a éc isin laim sin.
Caiterfhina inghen Ui Fhergail, {MS folio/column 74va} ben Ui Raighillaigh, d'ec.
Cathal Mac Donnchaidh do marbadh la lucht Muigi Luirg.
Gaeth mor isin bliadhain sin dobris tighi & teampaill, dobaith longa & artraighi imda.
p.516
Kal. Ian. ii. f., l. xx.iiii. Anno Domini M.ccc.lx.i.1364
Diarmait h-Ua Briain, ri Tuadh Muman, d'ec.
MaelShechlainn h-Ua Fergail, taisech Muinntire h-Angaile, d'éc.
Domnall mac Ruaidhri Ui Chellaigh, adbur righ h-Ua Maine, d'ec.
Ingin Baiter a Burc, ben Aedha mic Feidhlimidh, d'éc.
Derbail ingen in espoic Ui Domnaill, ben Meg Uidhir (idon, Aedha Ruaidh Meg Uidhir), d'ég.
Aedh h-Ua Neill, in t-aen ri is ferr tainic do Leth Cuinn isin aimsir n-deighenaigh i n-airdrighi Coicidh Uladh, d'écc in bliadhain si.
Domnall Mag Uidhir, tigherna Clainni Fergaile, mortuus est.
Gilla na Naem O Duibhdaboirenn, ollam breitheman Corcumruadh Ui Lochlainn, d'éc.
Bran h-Ua Brain, saí timpanaigh, d'eg.
Diarmait h-Ua Sgingin, sgelaighi maith & senchaidh, d'eg.
Aiffric, ingen Briain Ui Raighillaigh, ben Briain Meg Tigernain, d'eg sechtmuin re Caisc. Ocus nírr' oindedh ar a maithius co h-aimsir a h-oidhedha.
Kal. Ian. iiii. f., l. u., Anno Domini M.ccc.lx.ii.1365
Ruaidhri mac Domnaill Uí Neill do marbadh do MaelShechlainn, mac in Ghirr, d'aen urchur soighdi.
Tomaltach mac Murchadha Ui Fherghail, d'eg.
Cogadh mór isin bliadhain si eter Clainn Goisdelb & Luighnígh & innsaighidh do dhenamh do Clainn Goisdelb ar
p.518Luighnecaibh. Esbaidh anboil & dith deghdaine do thabairt ar Luighnechaibh don toisc sin: idon, seiser mac righ do maithibh Muinntiri h-Eghra do marbadh fa Cormach h-Ua n-Eaghra.
Adam h-Ua Fialan mortuus est.
Indsoighidh do dhenum d'Aedh Mac Diarmata ar Muinntir Eoluis. Cinta mora & crecha aidhbli do dhenam ar Eolusachaibh don dul sin: nochur crecha gan cairechaibh na crecha sin ; uair do marbadh echta uaisli anboile umposan, fa'n aenfher {MS folio/column 74vb}tighi n-aidhedh coitcinn is ferr do bi i Connachtaibh 'n-a aimsir, idon, fa Cormac mac Diarmata Ruaidh & fa dha mac Tomaltaigh Ui Birn. Diarmait Mac Diarmata & Maelruanaigh mac Donnchadha Riabaigh, do ghabail ar a creich cetna.
Feidhlimidh in Einigh h-Ua Concobuir, rí Corcumruadh, idon, mac Domnaill Ui Concobuir, sai gan aithbhi n-éinigh, d'éc in bliadhain sin.
Brian mac Matha Meg Tigernan, mac taisigh fa mó agh & oirrdercus, feichem coitcinn im biadh & im eallach, d'ég im feil Sang Seaain in bliadhain sin, amail adbert: Rann:
- Brian Mag Tigernan na tres,
Re a einech nír' coir coimes:
Relean gan fic an fheile,
Bud neam crich a chathreime.
Brian mac Aedha Meg Mathgamna, do ghabail righi n-Oirghiall & cleamhnus & caradrag d'fhas dó ar Somairligh mac Eoin Duibh Mic Domnaill, ar Consdabla
p.520Coicidh Uladh, co tuc fair ingin Ui Raighillaigh do légan & co tuc san a ingin fein dó. Gerr as a aithle sin co tuc cuigi i n-a tech fein é d'ol fhina. Ocus mur do shail sin an fin d'fhaghbail, is e cuired fuair gur'iadh Brian fein a da laim tairis & a ghabail co dochrach, domiadhach & a thogbail amach & uathadh dia mhuinntir i n-a fhocair gur'craphledh & gur'cengledh a chosa & a lama d'a cheile & gur'cuiredh a loch é. Ocus ni fes a sgela o sin amach. Do leigedh fo'n tir & gach inadh a frith a muinnter, do marbadh & do h-airgedh iat. Mairg doman & talam & uisci i n-ar'folchedh in t-saerclann socheneoil, idon, adbur righ Innsi Gall, idon, mac Eoin Duibh mic Alaxandair. Amail adbert:
Rann:
- In loch sa ar'cuiredh cenn caich,
Somairle na slegh rinnaith,
Eter gnai & glór is ghen,
ór is fin fai do foilgedh.
Nochor olc gan inneachudh re h-athgairit in t-olc sin. Uair ro tinoil Domnall mac Aedha h-Ui Neill & Toirrdelbach h-Ua Neill & tucadar comadha mora & brathair-si & sithcain do clainn Aedha Buidhe Ui Neill, idon, do Brian mac Enri Uí Neill, co n-a braithribh. Ocus tainic fós isin coimtinol cetna Niall mac Murchadha mic Murchadha Mhoir Mheg Mathgamna, derbrathair mathar Mic Domnaill
p.522& leithrigh Oirgiall eisidhen. Ocus tangadur i r-roibhe i Coicedh Uladh do Clainn Domnaill, fa Toirrdelbach Mor Mac n-Domnaill & fa a mac sen, fa Alaxandair & fa mac Somairli fein, idon, fa Eoin Óg & tucadur d'innsaighidh Ratha Tulach iat, idon, longport Mheg Mathgamna & rainic rabadh rompo & do fhagadur in baili & tucadh maidm imirce orra & nír'hanadh dibh co rangadur {MS folio/column 75ra}Loch Eirne gur'togbadh a cruidh & a cethra a n-ainfhecht a n-airde le Feraibh Manach & leisin sluagh, gur'dibraigedh Brian Mag Mathgamna astir amach a n-ucht Muinntiri Mailmórdha & ro gabadh a ben & a ingen.
Cu Connacht h-Ua Raighillaigh, rí Breifne, do dhul isna Braithribh d'a dheoin fein rí beodha, brighmur & an righi do thabairt do Pilib, d'a derbrathair.
Eochaidh mac Toirrdelbaigh Meg Mathgamna, do marbadh.
(An Persun O Congaile, id est, Paidin, idon, oircideachuin Rosa Orcir, mortuus est.)
Kal. Ian. u. f., l. x.ui., Anno Domini M.ccc.lx.iii.1366
Cathal mac Aedha Breifnigh mic Cathail Ruaidh & Maghnus Og, a mac & Muirchertach Mac Cailridocair & Muirgis h-Ua Maelatuile & Diarmaid Mac Simoin & Diarmaid Mac Gilla Beraigh do marbadh a fell, tertio Idus Maii ar Srath Fer Luirg le
p.524Feraibh Manach & crecha aidhbli do dhenum ar Clainn Muircertaigh & sith do dhenamh d'Feraibh Manach re Muinntir Ruairc & a faltana do mathamh d'a cheile ar olchaibh re Clainn Muircertaigh. Ocus mac Ruaidhri do ghabail inaidh Cathail Ui Concobuir in bliadhain sin.
Imirci do dhenam le Muindtir Ruairc isin m-Bréifne i comdail Fer Manach & gres timcill do dhenum do macaibh righ ógaibh Clainni Muircertaig & Cathal Mag Fhlannchadha do marbadh uirre, taisech Dartraighi.
Cathal Mag Flannchadha, taisech Dartraighi, do mharbadh le Clainn Muircertaigh h-Ui Concobuir ar greis oidhche.
Tinol do Domnall h-Ua Neill & do Clainn Domnaill, idon, do Thoirrdhelbach Mac Domnaill & d'Alaxandair Mac Domnaill d'innsach Neill Uí Neill. Ocus Mac Catmhail do chur astir amach doib & a dul sein d'innsech Neill Uí Neill. Breith ar deredh na n-imircedh. Ocus Ragnall mac Alaxandair, oigri Clainni Alaxandair, do thecht a h-Innsibh Gall fa'n am sin dochum Neill Uí Neill. In da ceithirn do thecmhail ar a cheile, idon, oirecht Clainni Domnaill. Ocus Raghnall do chur techtairechta mar a roibhe a brathair fein, idon, Toirrdelbach & a mac, idon, Alaxandair & a iaraidh dó a n-onoir na sinnserechta & in braithresa gan techt 'n-a cenn. Ocus gan aire do thabhairt dó & nír'fechedh dó, acht ro innsaighdur cum in atha ar a facadur Raghnall & tucadur troid d'a cheile. Ocus do marbadh mac Ragnaill and
p.526& do gonadh & do marbadh daine eteru. Ocus do gabadh Alaxandair Mac Domnaill ar in ath cetna. Ocus rob'ail le muinntir Raghnaill a marbadh & nír'leig Raghnall doib ; uair adubert nach biadh esbaidh a mic & a brathar fair. Ocus do bi Mac Cathmail co n-a marcsluaigh ic tabairt do mharchshluaigh Domnaill Ui Neill & ruc O Neill feinn orra fa'n san sin & do gabh Domnall deredh a marcshluaigh fein & ruc leis iat. Ocus do gonadh & do marbadh moran d'a muinntir.
Cagadh mor eter Gallaibh Connacht & Clainn Muiris d'innarbadh le Mac Uilliam & a n-dul sen cum Clainni Ricaird & sluaighedh {MS folio/column 75rb}mor do dhenum le Mac Uilliam & le h-Aedh mac Feidhlimthe, ri Connacht & le mac Maghnusa Ui Conchobuir & le h-Uilliam O Ceallaigh, rí O Maine, a n-Uachtar Connacht cum Clainni Ricaird. Moran do Muimnechaibh d'eirghi le Clainn Ricaird & beith forba raithi ag forbaisi ar a ceile doibh & nert do gabail do Mac Uilliam fa dheoigh. Braighdi Clainni Ricaird do thabairt do leis & a tiachtain fein co beodha, laidir don turus sin.
Muircertach mac Raghnaill mic Raghnaill Moir Meg Raghnaill, adbur ardtaisigh gan esbaidh, do marbadh a fell la taisech Muinntiri h-Eoluis, idon, la MailShechlainn Mag Raghnaill, in cet Luan íar Samain. Ocus in taisech le'n-dernadh in marbadh, a dul fein d'eg i cinn da mís d'a eisi.
Huigin Tríél do marbadh (in bliadhain sin), idon, triath Fer Tulach, la Clainn Fheorais & fa mór in gnim Goill é gan amurus.
p.528
Kal. Ian. ui. f., l. xx.uii., Anno Domini M.ccc.lx.iiii.1367
In t-espuc h-Ua Ferghail, idon, espuc Arda Achaid, sai gan esbaidh i crabaidh, no a n-derc, no a n-deigheinech, in Christo quieuit.
Aircideochain Oirgiall, idon, Malaici Mag Uidhir, sai gan urdubaidh n-einigh, in Christo quieuit.
Sitriug, mac in oircinnigh, flaith coitcenn conghairech & cenn uasal a aicme fein, d'eg.
Cathal, mac Imhair Meg Thigernain, istudh coitcenn do truaghaibh & do trenaibh, d'eg.
Imirci mor do denum la Clainn Muircertaigh i Maigh Níssi & toisc do denum doibh ar lucht Muighi Luirg, idon, la Tadhg, mac Ruaidhri Ui Concobuir & la maithibh a muinntiri & a mortinoil: idon, la Fergal Mag Thigernan, taisech Tellaigh Dunchadha & la Diarmait Mhag Raghnaill, taisech Muinntire h-Eoluis, a coimtinol Gaidhel & galloglach. Longport Aedha Mic Diarmata do loscadh doibh. Fergal Mac Diarmata, rí Muighi Luirg & Aedh Mac Diarmata d'eirghi fa'n n-guasacht sin. Gleire glan marcshluaigh & tachur do thabairt doibh ann d'a cheile ig Ait Tighi Mic Coise & breisim madma do thabairt ar lucht Muighi Luirg & da fer dec do marbadh do maithibh aesa gradha Mic Diarmata & Aedh fein do lot ann. Ocus Mac Diarmata & Aedh Mac Diarmata do gabail derigh ar a muinntir co beodha, laidir o soin amach.
Cu Chonnacht h-Ua Raighillaigh, rí Breifne, mortuus est, idon, sgel uirrigh is
p.530mó tainíg i n-deredh na h-aimsiri & ticfus co brath. Ocus co taisbena Dia a maithius fein do.
{MS folio/column 75va}Ainnrias h-Ua Taichligh, tigherna ar leth ferainn Muinntiri Taichligh, mortuus est.
Feidhlímidh h-Ua Raighillaigh ar n-a mharbadh d'esgur in bliadhain sin.
Maidm mor (Maidm Traga Eothaile) do thabairt la Domnall mac Muircertaigh & la Muintir Ruairc & la Mac Donnchaidh & la Teboid a Búrc co n-a ceithernaibh congbala ar Tadhg mac Maghnusa. Ocus breith forra ar Traigh Eothaile & galloglacha mic Maghnusa do marbadh ann deichnemur & secht fichit fa Domnall, mac Somairle & fa Domnall Óg, a mac & fa da mac Mic Suibhne & fa mac in espuic Ui Dubhda & fa Uilliam Mac Sithigi.
Toiscc do dhenum la Clainn Muircertaigh ar Muinntir Ruairc & ben Ui Ruairc Moir do marbadh don turus sin, idon, Dirbail, ingen Mailruanaigh Moir Mic Diarmata. Ocus ní tainic o Una, ingin righ Lochlan, gnim mná budh mó.
Toisc aile do dhenum do Clainn Muircertaigh ar Fheraibh Manach & Inis Moir d'argain doibh & Loch m-Berraigh & in Senadh d'argain doibh & édala aidhbli do, thabairt doibh leo & tiachtain imshlan doibh as a aithle.
Kal. Ian. uii., f., l. ix., Anno Domini M.ccc.lx.u.1368
Aedh mac Feidhlimthe h-Ui Conchobuir, airdrigh Connacht, cenn goile & gaiscidh Leithi Cuind, d'ec
p.532in bliadhain sin, iar m-breith buadha o doman & o demhan.
Ferghal Mac Diarmata, rí Muighe Luirg, leomhan uaisli & eíních Erenn, d'eg.
Cormac Og Mac Diarmata d'eg.
Tomaltach mac Fergail Mic Diarmata, tanusti Muighi Luirg, d'ec.
Righe do ghabail d'Aedh mac Concobuir Mic Diarmata, in bliadhain sin.
Cuicedh Connacht do ghabail do Ruaidhri mac Toirrdelbaigh Ui Concobuir, in bliadhain si.
Ruaidhri mac Seonuc Meg Eochagan, *sebhach einigh & egnuma & feigi fheile & fhairsinge na Midhe o *baile Atha Cliath co baile Atha Luain, iar m-breith buadha o doman & o demhon, d'ec.
Uilliam Saxanach Mac Uilliam d'ec.
Sluaighed mor do dhenum le Niall h-Ua Neill, la righ Coicidh Uladh & la h-adhbur airdrigh Erenn a
n-Oirghiallaibh & maithi in Coicidh uile d'eirghi leis
d'forbais ar Brian Mac Mhathgamna &
longport do gabail i m-bolgan in tire
d'Ua Neill & comadha mora
do thairgsin o Brian Mag Mathgamna d'Ua
Neill: idon, leth n-Oirgiall do thabairt do
Niall mac Murchadha, don righ {MS folio/column 75vb}do bi roime
sin istir & comadha mora a n-íc Mic
Domhnaill uada fos. h-Ua Neill imorro dia
aentughadh sin. Ocus comuirle do
denum do mac Murchada Meg Mathgamna (idon,
Niall) & d'Alaxandair Og
Mac Domnaill, do tigherna
p.534na n-gallóglach & gluasacht doibh gan ched do h-Ua Neill, tri coirichi commora, cetfadacha, d'innsoighidh Meg Mathgamna. Ocus amus longpuirt do thabairt doib air & eirghi do Mhag Mathgamna co lin a fhedhnach & a uasaltinoil i n-a n-agaidh & maidm do buain asin t-sluaigh doibh & mac Murchadha Meg Mathgamna (idon, Niall), oigrigh Oirgiall, do marbadh ann & Alaxandair Óg mac Toirrdelbaigh Mic Domnaill, Constabla na n-gallóglach & oighri Clainni Domnaill, do marbadh ann & Eogan Óg mac Toirrdelbaigh mic Mael Sechlainn Ui Domnaill, do marbadh ann et alii multi.
Cu Uladh, mac in Ghirr, cenn aicme a cinidh fein, d'ec & a mac, maighister og saidhechta, d'eg fós ag techt a Saxanaibh.
Fiachra O Flaind, adbur taisigh Sil Mailruain, mac taisigh rob'ferr 'n-a aimsir fein, d'ég & a ben, idon, saí mna gan eiliughudh.
Comhorba Moedhoic & aircideochain na Breifne e fos --fer lan do rath in Spiruta Naeim & do derc & do daennacht, d'eg in bliadhain sin, ar m-breith buadha o doman & o demhon.
Tomas h-Ua Floind, rí h-Ua Tuirtri, sai gan esbaidh n-einigh no uaisli, no oiregdhachta, d'eg in bliadhain si.
p.536
Tadhg mac Maghnusa mic Cathail *mic Domnaill, do ghabail d'O Conchobuir i feall 'n-a longport fein & a chur i l-laim Uí Ferghail d'a coimed.
Cogadh mor d'eirgi a Connachtaibh trid sin eter Mac Uilliam & O Conchobhair.
Kal. Ian. ii. f., l. xx.. Anno Domini M.ccc.lx.ui1369
Pilib h-Ua Raighillaigh do ghabail & do aithrighudh d'a braithribh fein & a cur a Cloich Locha h-Uachtair co n-dochar mor air. Ocus an righi do ghabail do Maghnus h-Ua Raighillaigh & cagadh mor isin Breifne trid sein.
Geralt Caemanach, adbur airdrigh Laigen, do marbadh don Ridire Dubh, gnim mor do Gaidhelaibh Erenn uile.
Tigernan h-Ua Ruairc do dhul ar creic i l-Lorg & in creach do thabairt doib leo co beodha & Aedh Og mac Aedha Ui Ruairc, do marbadh uirre d'h-Ua Mhaeladuin Luirg.
In Deganach h-Ua Bardan, sai gan esbaidh, mortuus est.
Diarmait Laimderg Mac Murchadha, airdrigh Laighen, do beith i l-laim fata ag Gallaibh Atha Cliath, ar n-a ghabail a fell don Ridire Dubh & a tarraing fa deoigh doib, gnim is mo do ronadh a n-deredh aimsiri.
Mathgamain Maen{MS folio/column 76ra}muighi h-Ua Briain, ri Tuad Muman, in t-aen Gaidel is ferr & is oiregdha do bi re a linn fein i n-Erinn, a dul d'eg 'n-a longport fein, iar m-buaidh aithrighe. Ocus Brian Óg h-Ua Briain do ghabail a inaidh d'a eisi.
Maidm do thabairt ar Maghnus h-Ua Raighillaigh (idon, Maidm na Tragha, ag Oilen na Trinoide),
p.538fiche oidhci roim Lughnusadh, do na macaibh righ & do Mhag Mhathgamna & do Mac Caba & moran do muinntir Ui Raighillaigh do marbadh ann, fo tri macaibh Cormaic Ui Fherghail, idon, Seoinin & MaelShechlainn & Ferghus. Ocus Feidhlimidh mac Aedha in Cleitigh Ui Conchobuir, do marbadh ann mac righ gan esbaidh uaisli, no einigh & Donn Mac Canrubha do marbadh ann fos en macamh Coigidh Connacht a seinm & a solus eghnum & a sair einech & Sitriug na Srona Mac an Mhaighistir do marbadh ann fer tighi aidhedh coitcinn et alii multi.
h-Ua Maeladuin, ri Luirg, do marbadh i feall do macaibh Neill Ui Domnaill & Pilib Mag Uidhir, ri na secht Tuath, do dhul, loinges mor, do digail a oglaich ar macaibh Ui Domnaill & Niall Og h-Ua Domnaill do marbadh leis ar troid loingsi ar Finn Loch.
Cagadh mor eter Níall h-Ua Neill & Domnall h-Ua Neill isin bliadhain sin.
Donnchadh h-Ua Birn, taisech Tiri Briuin, mortuus est.
Brian mac Aedha Buidhe Uí Neill, adbur righ Erenn d'uaisli & d'einech & d'airdeghnum, do dhul d'eg 'sa bliadhain sin.
Espuc Oda h-Ua Neill, idon, espuc Oirgiall, sai craibthech, coinnirclech, ar m-breith buadha o doman & o demon, in Christo quieuit (sexto Kalendas Augusti).
Ricard h-Ua Raighillaigh, idon, espuc na Breifne, quieuit in Christo .
Airchideochain na
p.540Breifne do dul d'eg fos, idon, Uilliam, Aircideochain, sai aghmur & araile.
Brian mac Muircertaigh Ui Concobuir, mac righ maith, mortuus est.
Seaan mac Emaind mic Hoiberd, mortuus est.
Raghnall O h-Ainlidhe & Cormac O h-Ainlidhe do dhul d'eg do cluiche in righ.
Aedh O Birn do dhul d'eg don plaidh cetna.
Eoin Mac Aedhagan & Gillibert O Bardan, da saer macam crutheladhnacha Conmaicne, do dul d'eg 'sin bliadhain si.
Mael Sechlainn Mhag Mathgamna, adbur righ Oirgiall, mortuus est.
Maidm mor do thabairt la righ Tuadh Muman, idon, la Brian h-Ua m-Briain, dú in rogabadh Iarla Des Muman, idon, Geroid & Goill mora na Muman archena. Ocus ní meinic (do thuit) do dhainibh a n-aen maidm riam urdail ar' thoit ann & ar' gabadh do Ghallaibh. Luimnech do legadh & do luathloscadh le Tuadh Muimnechaib don turus sin & gialladh do ghillaibh ógaib in baile do Brian & do Chuilenachaib archena. Ocus Sida Óg, mac ingine h-Ui Dhuibhidhir, do ghabhail bardachta in baile & fell do dhenum do Ghallaibh Luimnigh ar in laechmilidh. Ocus is e sin gnim mic taisigh is mó do rinnedh a n-Erinn ar deredh in domain.
Toisc loingsi do denum la Pilib Mag Uidhir, idon, rí Fer Manach, co n-a macaibh righ ogaib co Loc Uachtair &
p.542Cloch in Locha do ghabail doibh {MS folio/column 76rb}& Pilib O Raighillaigh, rí Breifne, do thabairt aisti & a righi fein do thabairt do h-Ua Raighillaigh aris.
Muirghis h-Ua h-Eogain, bicair Innsi Cain for Loch h-Erne, mortuus est quinto Idus Nouembris.
Kal. Ian. iii. f., l. i., Anno Domini M.ccc.lx.uii.1370
Sith mor, daingen, degthairisi do denum do Ceniul Eogain fein. Niall h-Ua Neill & Domnall, a brathair, an tir do roind daib atorra: braighde & righi o Domnall do Níall.
Breisim madhma do thabairt do Níall O Neill, do righ Coicidh Uladh, ar Brian Mag Mhathgamna, ar rí Oirgiall & moran do muínntir Meg Mathgamna do bathadh & do milliudh air. Mac Gillí Cua, sai gan esbaidh, do bathadh air.
Dubchablach ingen Ui Raighillaigh (idon, inghean Philib h-Ui Raighillaigh), ben phosta Pilib Meg Uidir, d'eg.
Cogadh mor d'eirghi ísin bliadhain si eter Clainn Muircertaigh & Muinntir Ruairc. O Raighillaigh & Mag Uidir & O Ferghail & O Concobuir d'eirgi do Clainn Muircertaigh & a cur a Muinntir Eoluis. Ocus Mag Raghnaill d'a tregan re ronert na righ sin & a cur cum Mic Uilliam & Mag Tigernan leó.
Indsaighidh urbadhach do denam le clainn Aedha Mic Cathmail & rigthaisech Ceniuil Feradhaigh do marbadh doibh a feall, idon, Gilla Patraig Mac Cathmhail & a deghmac, Cu Uladh Óg & a ben, ingen Maghnusa Meg Mathgamna. Murchadh, a derbrathair, i n-a inadh d'a eisi.
Maghnus O Raighillaigh do ghabail
p.544le clainn Tomais mic Mathgamna Ui Raighillaigh & a tabairt d'O Raighillaigh & a cur i Cloich Locha h-Uachtair.
Cathair h-Ua Concobuir, adbur righ h-Ua Failghi, a toitim ar dheredh creiche la Gallaibh na Midhe.
A.D. M.ccc.l.xx.i.
Fergal Mac Cochlan d'eg i l-laim ag Ua Ceinneidigh.
Murchadh h-Ua Madagan, feichemh coitcenn, a marbadh d'en urchur soighde ar deredh creiche le h-Ur Mumain. Ocus is do na gnimaibh soighde as mó adrochair a n-Erinn riam é.
Brian h-Ua Ceinneidigh, rí Ur Muman, do thoitim a fell le Gallaibh.
Siuban Cam, ingen Mic Carthaigh, ben Mic Conmara, d'eg ar m-breith buadha in einich le.
Airdespuc Tuama, cenn einich Erenn, in Christo quieuit.
Amhlaim Mac Senaigh, impir sogradhach na senma, d'eg don plaigh i Tuaim da Ghualand.
Mael Sechlainn Connachtach O Ferghail d'eg.
Cathal Óg O Ferghail d'eg.
Mac Maghnusa Meg Uidhir d'eg in bliadhain si: idon, brughaidh coitchenn d' feraibh Erenn, idon, Eachmarcach mac Maghnusa mic Ruaidhri mic Maghnusa mic Duin Mhoir & araile.
Art mac Amhlaim Meg Uidhir, mortuus est.
(Hic natus est Carolus Magnus Mac Maghnusa idon, mac Gilla Phadraig mic Maghnusa mic Airt mic Amhlaim Meg Uidhir, pridie Idus Ianuarii hoc anno.)
p.546
{MS folio/column 76va}Kal. Ian. u. f., l. xx.iii., Anno Domini M.ccc.lx.uiii.1372
Brian Mór Mag Mhathgamna, airdrigh Oirgiall, lam is mó do marb Ghallaidh & do Gaidhelaibh Erenn i n-a aimsir fein in fer sin & a dul a coinne Gall & gallóglach d'a muínntir fein do fhell a n-uaígnes air & a marbadh dó & a dul fein as d'a éisi.
Feall is gruamdha & is grainemhla do rindedh a n-Erinn riam do denumh do Domnall mac Muircertaigh Ui Conchobuir: idon, mac a brathar fein, Tadhg Óg mac Maghnusa, do marbadh d'a lamaibh fein a caislen Sligidh & se i laim aigi ann.
Seaan h-Ua Dubagan, airdshenchaidh na h-Erenn, ar fágbhail aibhnisa in t-shaegail fri re secht m-bliadhan & a eg ag Muinntir Eoin Baisti a Rinn n-Duin.
Mac Fheorais do ghabail le h-O Cellaigh & le a macaibh ; Risderd *mac Mic Fheorais, do marbadh, idon, oighri Mic Fheorais.
Uilliam Óg mac Uilleag, cenn suarcais Erenn d'eg in bliadhain cetna.
Uilliam Óg h-Ua Ceallaigh, *adbur infheicim coitcinn is ferr do bí i n-Erinn, d'éc in bliadhain si. Ocus ní tainic o Cormac na Loinges mac Concobuir, anuas mac righ budh ferr inas.


text:
Naidheachdan
Freagairtean air Cairtean-phuist25-IUCH-2008
Tha curacag, gille-bride, gille-feadaig, gl¨ineach mh˛r, luachran agus naosg uile air cairtean-puist.
Bi na h-e˛in-ghrunnachaidh seo a breith na h-uighean aca air an ghrunnd agus fo chunnart fo na grÓineagan mi-nÓdarrach on a chaidh iad a thoirt air an eilean anns na 1970an. Itheadh na grÓineagan uighean sam bith a thig iad tarsainn air a tha a milleadh soirbhicheas am briodadh agus na h-Óireamhan aca.
Tha am Pr˛iseict E˛in-grunnachaidh Uibhist ann an co-chomann le Dualchas NÓdair na h-Alba, Riaghaltas na h-Alba, Comhairle nan Eilean Siar agus RSPB Alba. Chaidh seo a steidheachadh ann an 2000 airson Óireamhan na h-e˛in-grunnachaidh cudtromach gu eadar-nÓiseanta anns na h-Uibhistean.
Tha na grÓineagan air fad a-nis air an toirt air falbh gu týr m˛r agus air an ath-suidheachadh le Saoradh GrÓineagan Uibhist (Uist Hedgehog Rescue).
Thuirt Gwen Evans, Oifigear Pr˛iseict E˛in-Grunnachaidh Uibhist:
Tha na cairtean-puist soilleir agus snog le fiosrachadh inntinneach mu dheidhinn gach eun. Mar eisimpleir chaidh fhaicinn ann an 2007 gu bheil c˛rr is 850 paidhir de na gille-feadaig a neadachadh air na machraichean ann an Uibhist. Se sin dýreach 9% ann am Breatainn air fad tha seo a coimhead glŔ mhath ach tha seo dýreach leth de na h-Óireamhan Óbhaist a bhith ann mus drÓinig na grÓineagan.
Mu chuireas sibh ar se˛ladh gu: uwp@snh.gov.uk cuireadh sinne na cairtean-puist thugaibh tron a phost.
Airson tuilleadh fiosrachadh cuir f˛n chun an sgioba DÓimh Phoblach s na Meadhanan air: 01463 725022.
Sgrýobhadair: press office
Fios gu: Oifis DÓimh-phoblach SNH


text:
Aig an àm seo, tha eòlas aig MH naoi factaraidhean a tha a 'sgapadh anns na trì ionadan riochdachaidh. Is iad na naoi factaraidhean: Factaraidh Threadaidhean Bràiste MH, Factaraidh Bràiste MH Lace, Còmhlan MH agus Factaraidh Rope, Factaraidh Tràm MH, Factaraidh Lace MH Crochet, Factaraidh MH Ribbon, MH Factaraidh Kit a 'fuaigheal, Factaraidh Fàg MH Bias Binding agus Factaraidh Fiodha Fuadain Poileasach MH.
Turas nam Factaraidhean MH! Cliog an seo
Ionad snàthad
Tha snàithlean gràinealachd
tha factaraidh a 'còmhdach suas 20,000 meatairean ceàrnagach agus tha seilbh aca air an t-sreath gu lèir de ghoireasan lùbte, dathaidh agus dathte adhartach a tha comasach air snàthainn rayon agus polyester snàithlean gràinealachd
ann an diofar shònrachaidhean agus pacaid.
Lace base
MH lus
Is e ionad riochdachaidh iomairt riochdachaidh mòr-ghrèis agus proifeasanta a tha aig bùth-obrach 83,000 meatairean ceàrnagach agus a 'toirt a-steach dealbhadh, dealbhadh, riochdachadh agus reic. Tha sealbh 27 aige air innealan grodaidh Schiffi a tha air a thoirt a-steach agus seataichean 400 de Tajima, Behringer agus innealan ioma-ghnìomh eile ioma-ghnìomh. Is e cotan na prìomh stuthan lus
, lèine ceimigeach, liosan mogail, lios crogan cotain, inneal grunnd, liosa breacan trì-thaobhach, bùth dhubh-dhuais, a 'gearradh uidheam bràiste, cùirteir agus bràistean èideadh, sreathan-uisge / clachan teas agus iomadh seòrsa eile de stuthan ioma-stèisean.
Ionad ribbon agus teip
Tha MH ribbon agus ionad riochdachaidh teip na ionad riochdachaidh ùr-nodha speisealaichte ann a bhith a 'dèanamh grunn riobanan. Tha e a 'còmhdach suas 45,000 meatairean ceàrnagach agus tha seataichean 100 ann de innealan meallta coimpiutaireachd, tha seataichean 2,000 de nainn a' beairt, seataichean 100 de sheòrsachan eadar-dhealaichte (neo-dhìreach) a bharrachd air loidhne taisbeanaidh teip ceangail agus rioban gearraidh le toradh 1,000 tunna bliadhnail. Is e diofar sheòrsachan lùth cotain, teip iomaill, ribbon gearraidh, teip ceangailteach, corda leantach / ròp, brat elastic, a 'còmhdach ròpa, teip cùirtein, teip fighte agus seòrsaichean teip gnàthach agus teip fantainneach.


text:
Slighe Fhrangach
’S e an t-Slighe Fhrangach (Spàinnis: Camino Francés, Beurla: French Way) an t-slighe as gnàthaichte de na slighean ris a theirear “Slighe Naoimh Sheumais”, seann rathaidean turasachd gu Santiago de Compostela ann an Galicia na Spàinne.
Tha an t-Slighe Fhrangach a’ tòiseachadh sa bhaile Saint-Jean-Pied-de-Port air taobh na Frainge de na Beanntan Pirineach agus a’ dol a-null tarsainn gu Roncesvalles air taobh na Spàinne. Às dèidh sin tha i a’ cumail oirre 780 cilemeatair a bharrachd gu ruige Santiago de Compostela, a’ leantainn tro na bailtean mòra Pamplona, Logroño, Burgos agus León. Feumadh i mu cheithir seachdainean co-dhiù de choiseachd, le lath no dhà saor ri linn an t-siubhail. Tha cuid ga marcachd air rothar. Tha na slighean bho thrì bailtean mòra sa Fhraing, Tours, Vézelay agus Le Puy-en-Velay a’ tighinn còmhla aig Saint-Jean-Pied-de-Port, far a bheil iad a’ sruthadh a-steach anns an t-Slighe Fhrangach.
Tha a’ cheathramh slighe ann, a thòisicheas ann an Arles ann am Provence, ach tha i seo a’ dol thairis na crìche eadar an Fhraing agus an Spàinn ann an àite eile, eadar na bailtean Somport agus Canfranc anns na Beantan Pirineacha. Tha an t-slighe seo a’ leantainn na Slighe Aragonaich, a tha a’ coinneachadh ris a’ phrìomh Shlighe ann am Puente la Reina, deas air Pamplona ann an Navarre, aig astar mu sheachd ceud cilemeatair bho Shantiago de Compostela.


text:
An Aisling
Mar a thachair, cha robh agam an t-seachdain sin ach an triùir a bha air clàradh mar-thà. Fear aosta à Sruighlea a bha air tòrr ionnsachaidh a dhèanamh, thuirt e, ged nach bruidhneadh e a-mach idir, ach a sgrìobh sìos a h-uile rud a thuirt mi ann an sgrìobhadh beag bìodach nach gabhadh leughadh air ais, boireannach mu aois dà fhichead a bhiodh a’ gearan fad an t-siubhail gun robh i fuar no gun robh an solas a’ cur dragh oirre, agus a chuir ceistean orm fad an t-siubhail nach robh a’ buntainn ris a’ chuspair a bha fa-near dhuinn, agus fear òg air an robh feusag is fèileadh coltach ri Braveheart.
“Mel Gibson’s got a lot to answer for,” thuirt mi ri Tom, a’ gabhail cupa cofaidh còmhla ris air an Dimàirt. “Dè thug air an duine ud èideadh mar sin a chur air?” leugh tuilleadh / read more
Cho Snog ’s a tha thu
Bha a beul tioram, ach cha robh i airson dad a bharrachd òl. Bha iad air a bhith a’ lìonadh a glainne le champagne fad na h-oidhche agus cha robh tomhas aice air cia mheud aonad a ghabh i mar-thà, agus air stamag fhalamh cuideachd. Shuath i a làmhan air sìoda mìn a sgiorta a-rithist. Carson a bha a basan cho fliuch?
Thug i sùil air Daibhidh, ri a taobh, air a ghlacadh leis a’ bhidio a bha a’ tighinn gu crìch air an sgàilean mhòr, ’s a h-uile duine a’ bualadh am basan le fuaim mar an tàirneanach.
‘Agus tha an duais airson app sòisealta na bliadhna a’ dol gu …’ leugh tuilleadh / read more
San Dùthaich Ùir
Chan eil cuimhne agam air an t-seann dùthaich, an dùthaich san do rugadh mi. Bha mi glè òg nuair a dh’fhalbh sinn, mi fhìn ’s mo phàrantan, mo bhràthair mòr agus piuthar mo mhàthar, Marguerite. Thàinig sinn don dùthaich seo ann an trèana, thairis air crìochan ceithir dùthchannan, agus an uair sin air bòrd bàta mòr. Chan eil cuimhne agam air an trèana no air a’ bhàta, ach dh’innis m’ athair dhomh mun deidhinn. Agus is e sin a’ chiad rud air a bheil cuimhne agam . . . leugh tuilleadh / read more
Cainnt na Caileige Caillte
Chual’ i na guthan mus tàinig iad faisg air an uinneig, guth an fhir bhàin agus dà ghuth eile nach do dh’aithnich i. Bha rudeigin ceàrr. Carson a bhiodh am fear bàn a’ tighinn a-steach a-nis? Bhiodh Niall a’ tighinn mun àm seo a h-uile h-oidhche, ’s bha i a’ tuigsinn nach robh sin ceadaichte ’s gum feumadh iad cumail sàmhach . . . leugh tuilleadh / read more
Oidhche gun Ùrnaigh
Air an t-slighe dhachaigh anns a’ chàr, thàinig smaoin ùr a-steach oirre. Chunnaic i ìomhaigh dhith fhèin ’s i aosta, mar a bha Oighrig, còrr air ceithir fichead bliadhna a dh’aois, pian na druim ’s na cruaichnean, a’ dol don eaglais cho tric ’s gun creideadh tu gun robh i a’ fuireach innte, a’ cur suas facal ùrnaigh son a h-uile duine san eaglais, gach fear is tè dhiubh gu pearsanta . . . leugh tuilleadh / read more
An Rathad Dhachaigh
Ceann-suidhe na Ruis, b’ esan as coireach, nan creideadh tu na naidheachdan air an rèidio. Easaonta eadar e fhèin agus ceann-suidhe na Pòlainn … no an e a’ Ghearmailt a bh’ ann? Cha robh e gu diofar co-dhiù. Breugan! Cha robh dad eile ri chluinntinn air na naidheachdan. Breugan agus propaganda an riaghaltais, agus cha robh Ruairidh a’ creidsinn facal dheth . . . leugh tuilleadh / read more
Before the Bridge was Built
Without the bridge, there were two ways to cross to the island, by boat or by wading across the ford, which was passable only at certain times of day and on some days not at all. The thin-faced priest had assumed it would be easy to find a boat, but rumours of his mission had gone before him and the fishermen seemed deaf to his hailing and hollering from the shore … leugh tuilleadh / read more


text:
Tha farpais airson luchd-dèiligidh ann an raon gnìomhachais air-loidhne a 'sìor fhàs nas doimhneron latha. Is e dìreach companaidhean a chuir air dòigh na ro-innleachdan margaidheachd cheart a tha comasach air barrachd luchd-ceannach fhaighinn. Aon de na rudan as fheàrris e dòighean air do ghnìomhachas a shuidheachadh airson soirbheachas le bhith a 'dèanamh cinnteach gu bheil uiread de lèirmheasan bho luchd-cleachdaidh' sa ghabhas.
Tha tunna de sgrùdaidhean aig na gnìomhachasan as soirbheachaile san t-saoghal, an dà chuid deimhinneachagus àicheil, air a phostadh air-loidhne. Bidh iad a 'cuideachadh luchd-cleachdaidh ùr gus sealladh soilleir fhaighinn air toradh no seirbheis agus co-dhùnadh am bu chòir dhaibh ceannachno gluais air adhart chun an ath sholaraiche.
Anns a 'ghnìomhachas siubhal is aoigheachd, bidh iad a' cuideachadh luchd-turais gus faighinn a-mach dè na taighean-òstaagus taighean-bìdh gus biadh a ghabhail a-steach cho math ris na làraich tarraingeach as fheàrr airson tadhal.
Seo ceithir adhbharan a chaidh a mhìneachadh le Ivan Konovalov, am prìomh eòlaiche bho
Semalt ,
carson a tha lèirmheasan cudromach airson gnìomhachas:
1. Tog Urras agus Creideas
Bidh còrr is 68% de na h-earbsa ann an lèirmheas air-loidhne airson an cuideachadh gus an ceannach a dhèanamh ceart
co-dhùnaidhean mar a chaidh a phostadh gu 34% a tha a 'cunntadh air sanasachd telebhisein nuair a nì iad ceannach Tha an staitistig seo a 'ciallachadh gu bheil barrachd lèirmheas agadair a phostadh air-loidhne air diofar àrd-ùrlair leithid Yelp, nas àirde na cothroman agad a bhith a 'tionndadh chothroman do luchd-ceannach a cheannach.
2. Meudachadh air reic agus rèiteachadh còmhraidh làraich
Faodaidh cinnteach, ceannach stiùiridhean agus tuairisgeulan toradh do ghnìomhachas a chuideachadh gus fàs, ach faodaidh tufaigh barrachd thoraidhean le bhith a 'toirt lèirmheas do luchd-ceannach air na toraidhean agad, na seirbheisean no a' chompanaidh san fharsaingeachd. Tha sgrùdaidhean a 'sealltainn gu bheil luchd-cleachdaidh creidsinneachtha teisteanasan a 'ciallachadh gu bheil àrdachadh de 18% ann an reic.
Tha aithisgean air nochdadh cuideachd gu bheil luchd-dèiligidh a tha a 'toirt an ùine a bhith a' leughadh toradh a chruthaich an neach-cleachdaidhno sgrùdaidhean seirbheis a 'sealltainn ìre iomlaid de 133% nas àirde. Is e an adhbhar bunaiteach airson na staitistig seo gu bheil earbsa de luchd-cleachdaidh earbsach
12 uair nas motha na tuairisgeulan toraidh a thèid fhoillseachadh air-loidhne le luchd-dèanamh.
3. Mothachadh Bathair a mheudachadh
A bhith a 'farpais gu h-èifeachdach le companaidhean eile a' tabhann bathar agus seirbheisean coltach,
feumaidh tu a bhith a 'tighinn a-steach mu dhòighean air cruth a chruthachadh agus mothachadh dèanadais a thoirt gu cunbhalach. Bidh lèirmheasan adhartach a 'nochdadh deagh dhearbhadh
ìomhaigh do chompanaidh don luchd-ceannach.
Air an làimh eile, cruthaichidh lèirmheasan àicheil ma thèid freagairt gu proifeasanta a chruthachadh
sàr-mhath timcheall a 'bhrand agad gus an urrainn dhut brath a ghabhail gus barrachd reic a chruthachadh agus mothachadh toraidh a bhrosnachadh. An àite a bhith a 'toirt fa-near noa 'cur às do lèirmheasan àicheil, bu chòir dhut freagairt phroifeasanta a thoirt dhaibh. Mar eisimpleir, iarr air am postair fios a chur chun sgioba taice agusbheir fuasglaidhean don duilgheadas. Aon uair 's gum bi an cùis air a rèiteachadh, iarr air am postair freagairt a thoirt dha a bheachd / aice gus sealltainn air luchd-dèiligidh eile a dh'fhaodadh a bhith anngu bheil cùram agad mu do luchd-ceannach agus gu bheil thu deònach a h-uile càil a dhèanamh comasach gus dèanamh cinnteach gu faigh iad luach an airgid.
4. Cuir ri Clasadh Ghoogle
Tha a h-uile companaidh aig a bheil làrach-lìn ag obair gu cruaidh gus faighinn a-steach air a 'chiad fhearduilleag de dhuilleag toraidhean einnseanan luirg. Tha mòr-chuid de eòlaichean SEO bho Semalt den bheachd gu bheil lèirmheasan a 'cur ri 10% de rangachadh Google.A bharrachd air na sgrùdaidhean a thig thu bho luchd-dèiligidh, nas àirde na cothroman agad a bhith a 'faighinn inbhe àrd air SERPs.
Tha lèirmheasan riatanach don ghnìomhachas agad. Brosnaich luchd-ceannach fios air ais bho
toirt brosnachaidhean leithid lasachaidhean-lasachaidh air an ath cheannaich aca.


text:
Ochdnar air an goirteachadh an tubaist-rathaid
Chaidh ochdnar, dithis nighean nam measg, a ghoirteachadh ann an tubaist rathaid le dà charbad ann an Inbhir Nis Oidhche na Sàbaid.
Bha na deugairean nan cois agus a' dol tarsainn an rathaid aig cearcall-rathaid nan Ìnnseagan nuair a chaidh am bualadh.
Thachair an tubaist mu 1900.
Chaidh tè dhen chlann-nighean a ghoirteachadh gu dona agus tha i ann an Ospadal an Rathaig Mhòir.
Thugar an nighean eile agus ceathrar a bh' anns a' chàr dhan ospadal cuideachd.
Tha iad air faighinn a-mach a-nis.
Chaidh coimhead ri dithis eile aig an làraich.
B' e càr Honda Jazz agus bhan Ford Transit a bh' anns an tubaist.
Tha na poilis ag iarraidh air luchd-fianais fios a chur thuca.


text:
Cothrom air a' ghriod nàiseanta
2 An t-Samhain 2015 Ùraichte aig Ùraichte aig
Dh'iarr companaidh chumhachd choimhearsnachd ann an Leòdhas gun deidheadh an rum a bha air a chomharrachadh air a' ghriod nàiseanta do Aquamarine Power, a chuir ma seach airson pròiseactan cumhachd ath-nuadhachail coimhearsnachd.
Chaidh Aquamarine Power ann an làmhan luchd-rianachd an t-seachdain a chaidh.
Tha cead aca 40 megawatt do dhealan a chuir air a' chabal dhealain a thathas ag amas a chuir eadar na h-eileanan agus tìr mòr.
Tha Companaidh an Rudha 's Shanndabhaig airson 's gun tèid sin a thoirt dhan choimhearsnachd.
Seo Aonghas Dòmhnullach.


text:
CnES air faochadh iarraidh do dh'urrasan coimhearsnachd
Dh'iarr Comhairle nan Eilean Siar air Riaghaltas na h-Alba faochadh a thoirt do dh'oighreachdan coimhearsnachd bho bhith a' clàradh chroitean air an cuid fearainn.
Tha an t-uallach clàraidh air a bhith doirbh do leithid Oighreachd Chàrlabhaigh bho thàinig an Achd Croitearachd mu dheireadh a-steach.
Feumaidh iad £90 a phàigheadh airson gach croit a chlàradh.
"'S e briseadh dùil mòr a th' ann do dh'urras coimhearsnachd sam bith a tha ag iarraidh fearann a thoirt a-nall dhan roinn phoblaich, gu bheil an cnap-starra seo air thoiseach orra, is cosgaisean mòra air thoiseach orra," thuirt Iar-Chathraiche Comataidh Leasachadh Maireannach na Comhairle, Dòmhnall Crichton.
"Tha sinne, aig an ìre chonaltraidh airson clàradh lotaichean, bha sinn a' cantainn gum bu chòir urrasan a bhith air an cumail a-mach às an rud a tha seo, air sgàth gur e cosgais mhòr a th' ann.
"Bha sinne a' moladh gum bu chòir dhaibh a bhith a' cumail ri moladh Shucksmith, far nach eil deasbad no còmhrstri no cosgais sam bith mu dheidhinn chòirichean airson fichead bliadhna, far a bheil aonta ann.
"Tha sinn an dòchas gum bi an Riaghaltas reusanta agus gun coimhead iad ri seo a-rithist, is nach bi aig coimhearsnachd sam bith ri airgead mòr mar seo a phàigheadh a-mach aig toiseach-tòiseachaidh ceannach an fhearainn aca.
"'S e tòrr airgid a th' ann nuair a tha thu a' toirt a-steach nan lotaichean a bhios ann an oighreachd," thuirt e.
Thuirt neach-labhairt bhon Riaghaltas gur e Clàraidhean na h-Alba a stèidhich a' phrìs airson croit a chlàradh agus nach eil prothaid ga dhèanamh.
Bha an neach-labhairt cuideachd ag ràdh nach gabh cur às dhan chosgais.
Thuirt iad gu bheil an Riaghaltas ag aithneachadh gu bheil croitearachd a' toirt bhuannachdan do sgìrean air an tuath agus gu bheil iad a' toirt taic do chroitearan.


text:
Thèid deasbad a chumail ann am Pàrlamaid na h-Alba air Dimàirt 9 Ògmhios a’ comharrachadh 10 bliadhna de dh’Achd na Gàidhlig.
Bidh seo a’ gabhail àite aig 5f.
Bidh seo na deasbad aig Gnothaichean Bhall (Members’ Business) air gluasad a chaidh a chur air adhart le Aonghas Dòmhnallach BPA. Seo an gluasad.
Dè th’ ann an Gnothaichean Bhall? ‘S e deasbad a th’ ann air gluasad a chaidh a moladh le BPA nach eil na mhinistear no rùnaire caibineit. Mar as trice, bidh cuspair an deasbaid co-cheangailte ri sgìre shònraichte, ri tachartas sònraichte no ri cuspair anns a bheil ùidh shònraichte aig a’ BhPA. Mairidh deasbad Gnothaichean Bhall suas ri 45 mionaid agus cha bhi bhòt ann air a’ ghluasad.
Ma tha thu airson an deasbad fhaicinn, gheibhear tiocaidean airson an deasbaid bho Sheirbheisean Luchd-tadhail no faodar coimhead air beò no às dèidh làimh air TBh Pàrlamaid…
View original post 4 more words


text:
- TIOTAL
- Litir gu Ceannard Freiceadan na Dùthcha mu Bhearghdal
- EXTERNAL ID
- Z_GB1741_D592_7_06
- ÀITE
- Dùn Beithe
- SGÌRE
- Gallaibh a Deas
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Latharan
- DEIT
- 30 An Dùbhlachd 1940
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn Ghallaibh
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6098
- KEYWORDS
- freiceadan na dùthcha
drochaid cala liaboist
leagail
an dara cogadh
an cogadh ann am Breatainn
an cogadh aig baile
Litir a chaidh a chur bho Chaisteal Dhùn Beithe gu Ceannard Freiceadan na Dùthcha ann an Inbhir Uige mu bhith a' dìon Bearghdal.
Tha an sgrìobhadair a' beachdachadh air dìon Bhearghdail agus mu na duilgheadasan a tha aca ri linn dìth stiùiridh airson na bu chòir dhaibh a dhèanamh air oidhcheannan anns a' gheamhradh. Rè an t-samhraidh, bhiodh oidhcheannan na bu ghiorra agus gabhadh cuairtean Freiceadan na Dùthcha a chur air dòigh gu cunbhalach, ach cha robh stiùireadh idir aig a' bhuidhinn Freiceadan na Dùthcha anns an sgìre sin mu bhith a' dol air chuairt nuair a chaidh an litir a sgrìobhadh.
Tha an litir a' leantainn air duilleag 2


text:
- TIOTAL
- Loch Usaidh agus beanntan Rois, Baile Màiri
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1274
- ÀITE
- Loch Usaidh
- SGÌRE
- Inbhir Pheofharain
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Fothraitidh
- LINN
- 1960an; 1970an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33200
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Siorrachd-Rois
Ros is Cromba
lochan
fiosaichean
fàidhean
Loch Usaidh
Chithear sa chairt-phuist seo Loch Usaidh, faisg air Baile Màiri. Tha iomadach eilean beag is fiadh-bheatha air an loch. A rèir choltais, 's ann ann an Loch Usaidh a shad Coinneach Odhar a' chlach aige mus deach e fo chasaid airson buidseachd, rinn e fàidheadaireachd gun deigheadh a lorg aon latha am broinn èisg agus gum faigheadh an neach a lorgadh a' chlach comas fàidheadaireachd a dhèanamh. Cho fad 's as aithne do dhuine, cha deach a' chlach a lorg fhathast


text:
Bun-sgoil Ghàidhlig Inbhir Nis a’ togail Cuach na Cloinne 2012
27/06/12
’S iad Bun-sgoil Ghàidhlig Inbhir Nis a thog Cuach na Cloinne 2012 an dèidh farpais air leth tarraingeach is teann. Chaidh na cuairtean deireannach den fharpais a chumail sa Ghearasdan air an deireadh sheachdain far an robh na deich sgiobannan a b’ fheàrr bho air feadh Alba a’ strì airson tiotal na bliadhna. Aig a’ cheann thall b’ iad sgiobannan a Bhac, Cnoc na Creige, Port Rìgh is Inbhir Nis a fhuair troimhe chun iar-chuairtean deireannach le Inbhir Nis a’ dèanamh a’ ghnothach 2-0 an aghaidh Port Rìgh sa chuairt dheireannach.
Thuirt Dòmhnall MacNèill, Ceannard ChnaG, a chuir an fharpais air adhart,
“Bha farpais na bliadhna sa air leth tarraingeach, bhon sia farpaisean roinneil a chum sinn thairis an dà mhìos a chaidh seachad, troimhe chun cuairtean deireannach a bh’ againn air an deireadh sheachdain. Tha e follaiseach gu bheil an fharpais a’ còrdadh ris an òigridh, agus gu dearbha ris na h-inbhich, pàrantan is luchd-teagaisg, a bhios a’ toirt taic dhan chlann. Tha e na fhìor thlachd a bhith a’ cluinntinn an òigridh a’ cleachdadh na Gàidhlig am measg a chèile agus iad a’ faighinn deagh spòrs aig an aon àm. ’S e feallsanachd a th’ air cùlaibh an fharpais, gum bi clann aig am bheil Gàidhlig a’ faighinn cothroman taobh a-muigh na sgoile an cuid Gàidhlig a chleachdadh agus cuideachd gu faic iad gu bheil a’ Ghàidhlig air a cleachdadh air feadh na h-Alba, agus nach ann a-mhàin sna sgìrean aca fhèin. Tha sinn fada an comann nan sgoiltean airson an taic agus cuideachd na buidhnean a tha a’ toirt an taic-airgid dhuinn a leigeas leinn an fharpais a chuir air dòigh – is iadsan, Bòrd na Gàidhlig, Comhairle na Gàidhealtachd, Comhairle nan Eilean Siar is MG ALBA. Bidh sinn an dùil a bhith air ais aig toiseach 2013 le Cuach na Cloinne 2013!”
Thuirt Leasaiche Cànain Gàidhlig aig Bòrd na Gàidhlig, Daibhidh Boag:
“Tha e cudromach do Bhòrd na Gàidhlig gum bi raon fharsaing de chothroman do dhaoine òga, ann an Foghlam tro mheadhan na Gàidhlig gus pàirt a ghabhail ann an tachartasan a bheir an sgilean Gàidhlig air adhart tro bharrachd cleachdaidh. Tha Cuach na Cloinne na phàirt chudromach de bliadhna na sgoile is tha sinn toilichte gum b’ urrainn dhuinn taic a chumail ris.”
A thuilleadh air cupa Cuach na Cloinne, a bhios an sgioba a ghleidheas an fharpais a’ cumail airson bliadhna, chaidh cuideachd cuachan MG ALBA, a bhios iad a’ gleidheadh mar chuimhneachan maireannach air soirbheachas na sgioba a thoirt do gach cuid Sgoil Ghàidhlig Inbhir Nis agus Bun-sgoil Phort Rìgh.


text:
An tan tra ro comhfoiccsighettar don teine remráite ro fodhail an t-aingel an teine. Fursa, immorro, an tan do-riacht sé an dorus do-rinne an t-aingel{folio 51b} tresan teine, ro gabhsat na demhna duine dona daoinibh ro bháttar aga loscudh isin teinidh, & ro dhiubhraicset dochum Fursa, co ro loiscc a formna & a slinnén & a lecain. Ocus do-rad Fursa aithne forsan duine ro diubraiccedh dó, & do cuimhnigh co t- tarat ní dia édach dó reme. Ro gabh immorro an t-aingel naomh an duine ainnsein, & ro chuir isin teinidh doridhisi. Adubairt an Demon ainnsein: Na cuiridh uaib h- é i n- daírsi, uair mar do gabh sibh crodh an duine pheacthaigh útt, as amhlaidh dlighthi cuidiuccudh dia píanaibh. Ro freccair an t-aingel & is edh ro raidh: Ni h- ar saint an t- saogail ro gabh se crodh an duine útt, acht ar dháigh slainte a anma. Ocus ro thoirn an teine amlaid sein. Ocus do-chuaid an t-aingel le Fursa & is edh ro raidh: An tene ro fadáidhis is h- í rott-loiscc, uair muna ghabhtha-sa, ar se, ní do deolaid an duine pheacthaigh
p.396útt ni raghad aithber a pheacaidh fort. Ocus ro baí an t-aingel iarsin aga forcetal-somh im cech ní badh cóir dó do denumh im caingin na n- daoine do déndáis aithricche fri a m- bas.


text:
Innsidh an samhla seo gu bheil litir no litrichean air fhàgail às: is e
ach 's e
, bu mhi
ach b' e
, tha e ag ithe
ach tha e a' dèanamh
, am mac
ach a' mhadainn
. Chan eil ceart-sgrìobhadh na Gàidhlig ro dhèidheil air asgairean tuilleadh agus, nuair a thig dà fhacal ri chèile, sgrìobhar mar-aon iad: anns a' mhadainn
ach sa mhadainn
, *chaidh e ann a shaighdear
> chaidh e na shaighdear
. Cha chleachdar asgair le a
'do': a bhith glic
, chaidh i a sheinn
, dh'fhalbh e a dh'fhuireach
; no le a
'de': sguir a bhruidhinn
.


text:
- TIOTAL
- LMS 15053 aig Ionad-obrach St Rollox, An Dàmhair 1948
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_LOCOMOTIVES_008_345
- ÀITE
- Glaschu
- DEIT
- 23 An Dàmhair 1948
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 25807
- KEYWORDS
- locomotaibhean rèile
locomotaibhean Rèile na Gàidheatachd
Ann an 1905/06 thog Rèile na Gàidhealtachd ceithir einnseanan tanca 0-4-4 gus obrachadh air a diofar meur-loidhnichean beaga. Air an àireamhachadh 25, 40, 45 agus 46, b' iad na locomotaibhean mu dheireadh a chaidh a thogail aig ionad-obrach Loch Gorm ann an Inbhir Nis. Mhair dhà den chlas gu math a-steach do làithean Rèile Bhreatainn.
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn LMS 15053 (roimhe seo HR 45) aig ionad-obrach St. Rollox ann an Glaschu san Dàmhair 1948. Lean i ann an seirbheis gu math a-steach do làithean Rèile Bhreatainn, gus ann deach a toirt a-mach à seirbheis mu dheireadh san Fhaoilleach 1957. B' i an t-einnsean mu dheireadh aig HR a bh' ann an seirbheis.


text:
- TIOTAL
- Còmhlan-ciùil Baile Inbhir Theòrsa
- EXTERNAL ID
- CAITHHORZ_THUFM_PH048
- ÀITE
- Inbhir Theòrsa
- SIORRACHD/PARRAIST
- GALLAIBH: Inbhir Theòrsa
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Caithness Horizons
- AITHNEACHADH MAOINE
- 4173
- KEYWORDS
- luchd-ciùil
còmhlain
còmhlain umha
Chithear san dealbh-chamara seo bho dheireadh nan 1800an, Còmhlan-ciùil Inbhir Theòrsa.
Na laighe air cost' a' Chaoil Arcaich ann am fasgadh Bhàgh Theòrsa, is e Inbhir Theòrsa am baile as fhaide tuath air tìr-mòr na h-Alba. Stèidhicheadh baile Inbhir Theòrsa rè linn nan Lochlannach agus e na shlighe chudromach dhaibh a thìr-mòr na h-Alba
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Caithness Horizons


text:
- TIOTAL
- Am broinn "Seilearan Chaisteal an Rathaid"
- EXTERNAL ID
- PAWA70F
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 21539
- KEYWORDS
- Caisteal an Rathaid
William Grigor & Son, uisge-beatha
fìon
malairtichean
albannach
Cafaidh a' Charlton
malairt
'S e seo pàirt de shreath dhealbhan a chaidh a thogail am broinn seilearan Caisteal an Rathaid a bha le William Grigor & Son,. Tha àite teine ann leis an deit 1662 agus dà sheata de litrichean, "DS" agus "ME", agus dà shuaicheantas. 'S iongantach mur eil seo a' comharrachadh pòsadh. Bha na seilearan air an cleachdadh mar stòr far an robhas a' cumail uisge beatha agus fìon. Bha seo agus a' bhùth air Sràid Inglis, Inbhir Nis. Stèidhich William Grigor & Son, Cafaidh a' Charlton cuideachd ann an 1927. Bha Caisteal an Rathaid an toiseach air Rathad a' Chaisteal agus an uair sin air Sràid Hamaltan
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Beanntan Thoirbheartan o Gheàrrloch
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_1435
- ÀITE
- Geàrrloch
- SGÌRE
- Geàrrloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Geàrrloch
- LINN
- 1960an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 33358
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Siorrachd Rois
Sgìre Rois agus Chrombaidh
Ros an Iar
cnoc
beinn
beanntan
croitean
lochan
Tha a' chairt-puist seo a' sealltainn beanntan Thoirbheartan on tràigh ann an Geàrrloch. 'S e sreath de bhailtean beaga croitearachd air taobh a tuath Loch Geàrr a th' ann an Geàrrloch. Nas fhaide a deas, tha beanntan Thoirbheartan a tha am measg nam beanntan as àirde ann am Breatainn agus tha e air aithris gur iad feadhainn dhen fheadhainn as sine anns an Roinn Eòrpa. 'S e clach-gainmhich Thoirbheartan a' chlach a tha anns a' mhòr-chuid dhe na beanntan, le clach-eite air cuid dhe na mullaichean agus Gneiss Leòdhasach aig bonn cuid dhe na beanntan


text:
LEARNGAELIC WITH AN LÀ LEARNGAELIC LEIS AN LÀ
- Gaelic text Teacsa Gàidhlig
- English text Teacsa Beurla
- Gaelic & English text Teacsa Gàidhlig & Beurla
- Vocabulary Briathrachas
Ceangalan eadar làraich, ùghdaran agus obair litreachais ann an Dùn Èideann (23/07/2013)
[Angela NicIlleathain - Preseantair] ‘S iomadh turas a tha Baile Dhùn Èideann air nochdadh ann an litreachas. Tha cothrom ann a-nis barrachd ionnsachadh mu na ceangalan eadar làraich, ùghdaran agus obair litreachais. Tha app fòn-làimhe ann a-nis leis an ainm Slighe Leabhraichean Dhùn Èideann. Chaidh Darren Linc air chuairt gu prìomh bhaile na h-Alba airson barrachd fhaighinn a-mach.
[Darren Linc – Neach-aithris] Tha an app ùr seo a’ toirt dhut mòran roghainnean a thaobh càite an tèid thu agus co mu dheidhinn a dh’ ionnsaicheas tu. Feumaidh app sam bith ged-thà a bhith a’ còrdadh ris an luchd-cleachdaidh airson a bhith soirbheachail. Agus thug mi fhèin leam Donna NicSuain a tha a’ fuireach ann an Dùn Èideann feuch an robh ise a’ faicinn luach sam bith ann. Thòisich sinn ar turas aig an Fleshmarket.
[Donna NicSuain] A’ chiad sealladh, tha e uabhasach inntinneach. Tha mi fhìn ag ionnsachadh rudan nach robh mi fhèin eòlach air ron seo ged a tha mi air a bhith a’ fuireach ann an Dùn Èideann a-nis airson ceithir bliadhna. Ach, chanainn gur e rudeigin a bhiodh na b’ fheumaile airson luchd-turais ma tha ùidh sònraichte aca ann an sgrìobhadairean agus bàrdachd is rudan mar sin.
[Darren Linc – Neach-aithris] ‘S e tidsear a th’ ann an Donna agus le bhith a’ cleachdadh an app airson beagan ùine a bharrachd, tha sinn a’ siubhail gu Cridhe Mheadhain Lodainn, chunnaic i dòigh anns am faigh i feum às a thaobh a dreuchd.
[Donna NicSuain] Bidh sinn uaireannan a’ dèanamh pròiseactan air Dùn Èideann agus ag ionnsachadh mu dheidhinn chuid dhe na sgrìobhadairean ainmeil agus bhiodh e glè mhath a dhol a-mach le buidhnean beaga agus coiseachd tro na sràidean, a’ stad agus ag ionnsachadh ‘s a’ faicinn dè dìreach mu dheidhinn nan leabhraichean ‘s nan sgrìobhadairean ‘s nan àiteachean inntinneach, eachdraidheil a th’ againne ann an seo.
[Darren Linc – Neach-aithris] Tòrr molaidh ann an sin ma-thà, ach aig deireadh ar turas aig Eaglais nam Manach Liath, tha mi airson faighinn a-mach bho Donna dè na h-atharrachaidhean a dhèanadh i air an app?
[Donna NicSuain] Aon rud, ‘s dòcha bhiodh glè mhath ma bha pìos aca far am b’ urrainn dhut ainm leabhair a thaghadh agus an uair sin gun toireadh e dhut na h-àiteachean ainmeil ann an Dùn Èideann a tha air nochdadh anns an leabhar ud. Chan eil mi a’ smaointinn gu bheil mòran eile a bhithinn ag atharrachadh. Tha rudan sgoinneil ann, mar faodadh tu… tha agallamhan aca le cuid dhe na sgrìobhadairean a tha beò an-diugh agus tha dealbhan ann, ‘s tha bhidiothan beaga ann is rudan mar sin.
[Darren Linc – Neach-aithris] ‘S e a’ chompanaidh aig Ailean Dòmhnallach a leasaich is agus a dh’fhoillsich an app agus tha dùil aige app eile a chur a-mach fhathast, an troip seo mu dheidhinn spòrs ann an Glaschu airson cothrom a ghabhail aig Geamaichean a’ Cho-fhlaitheis.
[Ailean Dòmhnallach] ‘S e Slighe Spòrs a tha a’ dol a bhith ann an Glaschu, ‘s e Slighe Litreachais a’ dol a bhith, mar a tha sinn a’ faicinn, tha a’ dol a bhith ann an Dùn Èideann. Na h-ath bhailtean far a bheil sinn a’ dol, ‘s dòcha bidh sinn a’ cruthachadh an dà sheòrsa slighe sin ann an cuid de na bailtean far a bheil sinn a’ dol. Seo agad a’ chiad bhaile aig UNESCO airson litreachas. Tha Alba fhèin sònraichte, tha barrachd de dh’fhèisean leabhraichean ann an Alba na tha ann an dùthaich sam bith eile a rèir na th’ ann de shluagh.
[Darren Linc – Neach-aithris] Sin agaibh ma-thà Slighe Litreachais Dhùn Èideann. Tha an companaidh a tha ga leasachadh, PurpleTrails, ag ràdh nach eil an-dràsta a’ nochdadh ach air siostam Apple. Ged-thà, tha iad air beachdachadh mu sin a leudachadh a-mach gu siostam Android agus, ’s dòcha gu siostam Windows cuideachd san ùine a tha ri teachd. Darren Linc, BBC An Là, Dùn Èideann.
Connections between land, authors and literature in Edinburgh
[Angela MacLean - Presenter] The city of Edinburgh often crops up in literature. There is a chance now to learn more from the links between the sites, authors and literature. There is a mobile app now with the name Edinburgh Book Trail App. Darren Laing went on a trip to the capital of Scotland to find out more.
[Darren Laing – Reporter] This new app gives you many choices on where you can go and what you can learn about. Any app has to appeal to the users to be successful. And I took myself and Donna MacSween, who lives in Edinburgh, to see if she thought it was worthwhile. We began our tour in the Fleshmarket.
[Donna MacSween] On first sight, it is really interesting. I am learning things that I didn’t know before, even though I have been living here for four years. But, I would say it’s something that would be more useful for tourists if they have a special interest in writers and poetry and things like that.
[Darren Laing – Reporter] Donna is a teacher and by using the app for a wee bit longer, we have travelled to the Heart of Midlothian, she saw a way that she could use this for her job.
[Donna MacSween] Sometimes we do projects on Edinburgh and learn about many of the famous places. It would be good to go out in small groups and walk through the streets, stop and learn about, and see, the books and the writers and the interesting, historic places that we have here.
[Darren Laing – Reporter] A lot of praise there then, but at the end of the trip at Greyfriars Kirk, I want to find out from Donna what changes she would make on the app?
[Donna MacSween] One thing, maybe that would be good if you could select the name of the book and then it would give you the famous areas in Edinburgh that crop up in that book. I don’t think that there is much else that I would change. There are great things, you can… there are interviews with many of the writers who are alive today and there are pictures, and there are little videos and things like that.
[Darren Laing – Reporter] It’s Allan MacDonald’s company that developed and published the app and he expects to put out another app, this time about sports in Glasgow in time for the Commonwealth games.
[Allan MacDonald] It’s a sports Trail that will be in Glasgow, it’s the Literature Trail that is, as we can see, that is in Edinburgh. The next towns where we go to, maybe we will be create the two types of trail in many of the towns where we are going. Here you have UNESCO’s first city of literature. Scotland is unique itself., there are more literature festivals in Scotland than any other country in line with the population.
[Darren Laing – Reporter] There you have Edinburgh Book Trail App. The company who developed it, PurpleTrails, say that it only appears on the Apple system. But, they are thinking about expanding to the Android system and, maybe to the Windows system too in the future. Darren Laing, BBC An Là, Edinburgh.
Ceangalan eadar làraich, ùghdaran agus obair litreachais ann an Dùn Èideann
(Connections between land, authors and literature in Edinburgh)
CuideachadhHow to use this site
Tha Learn Gaelic le An Là ag amas air luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig a tha, le beagan misneachd, deiseil airson ceum air adhart a ghabhail. Tha an t-susbaint freagarrach dhan h-uile neach-ionnsachaidh, ach bidh e nas cuideachaile do dhaoine a tha seachad air an ìre Tòiseachaidh.Learn Gaelic with An Là is aimed at learners who have already gained some confidence in Gaelic and want to take their learning to the next level. The material is suitable for all learners, but those who have progressed beyond the Beginner level will find this section particularly useful.
Bidh sinn a’ cur sgeulachdan bhon phrògram BBC An Là beò gach seachdain, le tar-sgrìobhadh Gàidhlig is eadar-theangachadh Beurla. Bidh dath an teacsa ag atharrachadh nuair a thèid facal a chluich. ‘S urrainnear cliogadh air facal sònraichte agus cluichidh am bhidio bhon sin a-mach. Dh’fhaodadh gum biodh seo cuideachail dha luchd-ionnsachaidh airson fuaimneachadh a dhearbhadh. Stories from the BBC ALBA Gaelic news programme "An Là" are uploaded on a weekly basis, with a Gaelic transcript and an English translation. As each Gaelic word is spoken, the accompanying text changes colour. Individual words can be selected with a simple click and the video will play from that point onwards. Learners may find this useful for checking pronunciation.
Bidh gach paragraf Gàidhlig a’ gluasad ri linn na h-aithris, ach faodar cuideachd na bàraichean-sgrolaidh a ghluasad gu earrann shònraichte den aithris.Each Gaelic paragraph automatically scrolls in conjunction with the news report, but the manual scrolling bars can also be used to move the text to a particular section of the report.
Chithear an tar-sgrìobhadh Gàidhlig anns a’ chiad dol a-mach. Ach, gheibhear eadar-theangachadh Beurla den tar-sgrìobhadh le bhith a’ taghadh Beurla no Gàidhlig agus Beurla.The Gaelic transcript is shown by default. However, you can see a translation of the transcript by selecting the English or Gaelic and English tabs.
Tha briathrachas cuideachd ri fhaotainn, le faidhlichean fuaim Gàidhlig na chois. Tha a’ bhriathrachas air a thaghadh bhon aithris fhèin, le measgachadh leithid ainmean-àite, briathrachas naidheachd, gnathasan-cainnt is abairtean. Key vocabulary is also provided, with accompanying Gaelic audio. This is a selected from the vocabulary contained in the news report and may include a selection of place names, news terminology, useful colloquialisms and phrases.
Tha luchd-leasachaidh an làraich a’ moladh gun tèid am brabhsair-lìn as ùire a chleachdadh airson an t-susbaint seo fhaicinn. Am measg nam brabhsairean ùra (saor an-asgaidh) as urrainnear a chleachdadh, tha Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer agus Safari.The developers of the site recommend that an up-to-date web browser is used to ensure the content displays to its optimum. Suitable browsers (which are free to use) include the latest versions of Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer and Safari.
Gheibhear an làraich seo air tablaidean is fònaichean-làimhe ach, a chionn ‘s gur e bhidiothan làn-sgrion a-mhàin a sheallas iPhone, bithear a’ cluich faidhle-fuaim seach bhidio.The site should work on mobile devices, but since iPhones will only show video full-screen and hide the transcript, we play an audio file instead of the video.
Credits
This site uses technology from jPlayer and Mozilla Popcorn, and builds on an idea and code developed by Mark Boas and associates at Happyworm.
All videos used are courtesy of BBC An Là and the British Broadcasting Corporation, who retain all rights to them.
Site design and coding by Sealgar Ltd.
Video, audio and transcripts provided by bbc.co.uk/alba.


text:
LEARNGAELIC WITH AN LÀ LEARNGAELIC LEIS AN LÀ
- Gaelic text Teacsa Gàidhlig
- English text Teacsa Beurla
- Gaelic & English text Teacsa Gàidhlig & Beurla
- Vocabulary Briathrachas
Fèis na Taigeis (13/04/2015)
[Anne Lundon – Preseantair] Chaidh a’ chiad Fhèis Taigeis a-riamh air a’ Ghàidhealtachd a chumail air an deireadh-sheachdain. Chruinnich sluagh aig Bun-sgoil Dhrochaid an Aonachain air Disathairne leis a' phailteas a’ dol 's dh’ionnsaich iad cuideachd iomadh dòigh air a’ mharag mhòr a dheasachadh. Tha an aithris seo aig Alasdair MacIllFhinnein.
[Alasdair MacIllFhinnein – Neach-aithris] Le cho ainmeil ‘s a tha an taigeis mar bhiadh ann an Alba, shaoileadh duine sam bith gum biodh Fèis mar seo a’ tachairt co-dhiù aon turas gach bliadhna. Chan ann mar sin a tha cùisean ge-ta. Chaidh a’ chiad Fhèis Taigeis a chumail ann an Loch Abar aig an deireadh-sheachdain. Thàinig am beachd air a son bho bhuidheann mhargaidheachd Gleann Spean agus bha e na iongnadh mhòr dhaibh nach deach a leithid a dhèanamh a-riamh roimhe.
[Alasdair MacIllFhinnein – Neach-aithris] Chruinnich an deagh shluagh de dhaoine air beulaibh Bun-sgoil Dhrochaid an Aonachain feasgar Disathairne airson na cuirm-fosglaidh. Nam measg – Hamish an Taigeis. Bha toileachas ann am measg na bha an làthair gu robh tachartas sònraichte dhe leithid air a chumail san sgìre.
[Dougie Beck] A thaobh na coimhearsnachd, tha tachartasan mar seo, tha iad dha-rìribh cudromach airson ìomhaigh na sgìre seo a thogail. Aig an àm seo den bhliadhna tha cùisean fhathast car sàmhach anns an sgìre seo, ann an Loch Abar agus air a’ Ghàidhealtachd air fad agus tha sin a’ ciallachadh gu bheil e ‘s dòcha a’ tàladh dhaoine a-staigh dhan sgìre agus tha sin math an dà chuid dha na gnìomhachasan tha timcheall an àite seo ach cuideachd airson beagan togail a thoirt dhan phoball.
[Alasdair MacIllFhinnein – Neach-aithris] Bha luchd-ciùil bho Sgoil Chiùil Loch Abair an làthair cuideachd gus puirt a chluiche tron fheasgar. Am measg nan rudan a bha dol air adhart aig an fhèis, bha leasanan ann a bhith còcaireachd le taigeis ann an dòighean eadar-dhealaichte. Chaidh na leasanan sin a chumail le còcairean bho taighean-bidhe cliùiteach bho air feadh na dùthcha. Chruthaich iad iomadach truinnsear biadh bhlasta - mar bon bons air an dèanamh a-mach à càise gobhair agus an taigeis agus cuideachd terrine air a dhèanamh a-mach à caise gobhair, taigeis agus sliseagan de dh’ ùbhlan. Bha grunn thachartasan eile ann cuideachd, nam measg, cafaidh a bha reic biadh a leithid burgairean taigeis, taisbeanaidhean agus fèill-ealain agus ‘Haggis Highland Fling’ far an robh daoine a’ feuchainn ri taigeis a shadail cho fada ‘s a b’ urrainn dhaibh.
[Alasdair MacIllFhinnein – Neach-aithris] ‘S e seo a’ chiad Fèis Taigeis dhe leithid air feadh na Gàidhealtachd agus tha dòchas ann am measg an fheadhainn a chuir air dòigh an fhèis, gun lean i air adhart airson iomadach bliadhna ri thighinn.
[Glen Wilson] This is the inaugural festival. We’re obviously trying to judge how successful this has been and already with the feedback we’ve had during the day it’s been superb so let’s say it wouldn’t be a surprise if this runs again next year.
[Alasdair MacIllFhinnein – Neach-aithris] Agus le sin, bidh gu leòr ann a bhios toilichte cothrom blasad eile fhaighinn air a’ mharag mhòr. Alasdair MacIllFhinnein, BBC An Là, Drochaid an Aonachain.
Haggis Festival
[Anne Lundon – Presenter] The first ever Haggis Festival in the Highlands was held at the weekend. With plenty going on a crowd gathered at Spean Bridge Primary School on Saturday and they also learned many ways to prepare the big pudding. Alasdair MacLennan has this report.
[Alasdair MacLennan - Reporter] As haggis is so famous in Scotland, you would think there would already be a festival like this happening at least once a year. That’s not how things are though. The first Haggis Festival was held in Lochaber at the weekend. The idea came from the marketing group Glen Spean and it surprised them greatly that such a thing had never been done before.
[Alasdair MacLennan - Reporter] A good crowd gathered in front of Spean Bridge Primary School on Saturday afternoon for the opening ceremony. Amongst them – Hamish the Haggis. Those present were happy that such a special event was being held in the area.
[Dougie Beck] As far as the community are concerned events like this are really important to raise the profile of the area. Things are still quite quiet around this time of year in the area, in Lochaber and in the Highlands and that means that it perhaps attracts people to the area and that is good not only for industries around the area but for raising people’s spirits.
[Alasdair MacLennan - Reporter] Musicians from Lochaber Music School were there to play tunes throughout the afternoon. Amongst the things happening at the festival - masterclasses on how to cook haggis in different ways. These classes were held by chefs from famous restaurants all over the country. They created many tasty dishes such as bon bons made out of goat’s cheese and haggis and also terrine made from goat’s cheese, haggis and sliced apple. There were many other events too, amongst them, a café which sold food such as haggis burgers, exhibitions, an art fair and the Haggis Highland Fling where people were attempting to toss a haggis as high as they could.
[Alasdair MacLennan - Reporter] This is the first Haggis Festival of its kind in the Highlands and those who organised it hope that it will continue for many years to come.
[Glen Wilson] This is the inaugural festival. We’re obviously trying to judge how successful this has been and already with the feedback we’ve had during the day it’s been superb so let’s say it wouldn’t be a surprise if this runs again next year.
[Alasdair MacLennan - Reporter] And with that, there will be plenty who will be happy for another opportunity to taste the big pudding. Alasdair MacLennan, BBC An Là, Spean Bridge.
Fèis na Taigeis
(Haggis Festival)
CuideachadhHow to use this site
Tha Learn Gaelic le An Là ag amas air luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig a tha, le beagan misneachd, deiseil airson ceum air adhart a ghabhail. Tha an t-susbaint freagarrach dhan h-uile neach-ionnsachaidh, ach bidh e nas cuideachaile do dhaoine a tha seachad air an ìre Tòiseachaidh.Learn Gaelic with An Là is aimed at learners who have already gained some confidence in Gaelic and want to take their learning to the next level. The material is suitable for all learners, but those who have progressed beyond the Beginner level will find this section particularly useful.
Bidh sinn a’ cur sgeulachdan bhon phrògram BBC An Là beò gach seachdain, le tar-sgrìobhadh Gàidhlig is eadar-theangachadh Beurla. Bidh dath an teacsa ag atharrachadh nuair a thèid facal a chluich. ‘S urrainnear cliogadh air facal sònraichte agus cluichidh am bhidio bhon sin a-mach. Dh’fhaodadh gum biodh seo cuideachail dha luchd-ionnsachaidh airson fuaimneachadh a dhearbhadh. Stories from the BBC ALBA Gaelic news programme "An Là" are uploaded on a weekly basis, with a Gaelic transcript and an English translation. As each Gaelic word is spoken, the accompanying text changes colour. Individual words can be selected with a simple click and the video will play from that point onwards. Learners may find this useful for checking pronunciation.
Bidh gach paragraf Gàidhlig a’ gluasad ri linn na h-aithris, ach faodar cuideachd na bàraichean-sgrolaidh a ghluasad gu earrann shònraichte den aithris.Each Gaelic paragraph automatically scrolls in conjunction with the news report, but the manual scrolling bars can also be used to move the text to a particular section of the report.
Chithear an tar-sgrìobhadh Gàidhlig anns a’ chiad dol a-mach. Ach, gheibhear eadar-theangachadh Beurla den tar-sgrìobhadh le bhith a’ taghadh Beurla no Gàidhlig agus Beurla.The Gaelic transcript is shown by default. However, you can see a translation of the transcript by selecting the English or Gaelic and English tabs.
Tha briathrachas cuideachd ri fhaotainn, le faidhlichean fuaim Gàidhlig na chois. Tha a’ bhriathrachas air a thaghadh bhon aithris fhèin, le measgachadh leithid ainmean-àite, briathrachas naidheachd, gnathasan-cainnt is abairtean. Key vocabulary is also provided, with accompanying Gaelic audio. This is a selected from the vocabulary contained in the news report and may include a selection of place names, news terminology, useful colloquialisms and phrases.
Tha luchd-leasachaidh an làraich a’ moladh gun tèid am brabhsair-lìn as ùire a chleachdadh airson an t-susbaint seo fhaicinn. Am measg nam brabhsairean ùra (saor an-asgaidh) as urrainnear a chleachdadh, tha Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer agus Safari.The developers of the site recommend that an up-to-date web browser is used to ensure the content displays to its optimum. Suitable browsers (which are free to use) include the latest versions of Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer and Safari.
Gheibhear an làraich seo air tablaidean is fònaichean-làimhe ach, a chionn ‘s gur e bhidiothan làn-sgrion a-mhàin a sheallas iPhone, bithear a’ cluich faidhle-fuaim seach bhidio.The site should work on mobile devices, but since iPhones will only show video full-screen and hide the transcript, we play an audio file instead of the video.
Credits
This site uses technology from jPlayer and Mozilla Popcorn, and builds on an idea and code developed by Mark Boas and associates at Happyworm.
All videos used are courtesy of BBC An Là and the British Broadcasting Corporation, who retain all rights to them.
Site design and coding by Sealgar Ltd.
Video, audio and transcripts provided by bbc.co.uk/alba.


text:
Iasgairean air dà ràmh mu sgìrean MPA
Chuala Buill na Pàrlamaid Albannaich fianais chaochlaideach bho iasgairean mu a bhith a' stèidheachadh sgìrean glèidhte mara MPA far a' chosta an iar.
Tha dùil gun tòisichear air an 30 sgìre a stèidheachadh an ath-mhìos, le amas dìon a chur air àrainnean cugallach.
Chuala Comataidh nan Cùisean Dùthchail, Atharrachadh na h-Aimsire agus na h-Àrainneachd dragh bho chuid de dh'iasgairean gun dèanadh na sgìrean glèidhte cron air a' ghnìomhachas aca.
Chuir iasgairean clèibhe agus dàibhearan chreachan fàilte air crìochan a dheadh air cuid de dhòighean iasgaich, leithid sguabadh chreachan.
Bha a' Chomataidh a' cruinneachadh fianais bhon ghnìomhachas air a bhith a' stèidheachadh nan sgìrean ann an àiteachan leithid na h-Eileanan Beaga agus Caolas Bharraigh.
Bha riochdairean an iasgaich thràlaidh stèidhichte aig puirt eadar Cluaidh is Loch an Inbhir ag ràdh gur dòcha gun cumadh na sgìrean bàtaichean sna calaidhean aca sa Gheamhradh, le a bhith a' diùltadh cothrom dhaibh air uisgeachan fasgach.
Rinn iad cuideachd càineadh air a' cho-chomhairle a rinneadh air a' chùis leis a' bhuidhinn riaghaltais Marine Scotland.
Thuirt Rùnaire Chomann Iasgairean nan Eilean Siar, Donnchadh MacAonghais, nach robh iasgairean an aghaidh idir a bhith a' cur dìon air grunnd na mara, ach gun robh dragh orra mu mar a bhiodhte a' stiùireadh nan sgìrean MPA.
Thuirt Alasdair Mac na Ceàrdaich ge-tà, bho Chomann Iasgairean Clèibhe na h-Alba, gun robh na buill aige a' cur fàilte air na sgìrean glèidhte.


text:
Naidheachdan 11:00m
23 An Gearran 2016 Ùraichte aig Ùraichte aig
EU
Chuir ceannardan còrr 's an treas cuid de chompanaidhean mòra Bhreatainn an ainm ri litir ag iarraidh Breatainn a chumail anns an Aonadh Eòrpach. Tha an litir, anns an Times an-diugh, a' cur taic ri beachd Dhàibhidh Chamshroin gun cuireadh tarraing a-mach às an EU eaconomaidh na dùthcha ann an cunnart. Tha dà thrian de chompanaidhean a th' air clàr FTSE 100 nach do chuir an ainm ris an litir agus tha an iomairt airson Breatainn a thoirt a-mach às an EU ag ràdh gur e dearbhadh a tha sin gu bheil a cheist a' dèanamh sgaraidh a-measg luchd-gnothaich.
Nurs
Tha an nurs Albannach Pauline Cafferkey anns an ospadal a-rithist airson an treas turas bho thàinig an galair Ebola orra. Thog i an galair an toiseach nuair a bha i ag obair ann an Sierra Leone san Dùbhlachd ann an 2014.
Aonta ionmhais
Dh'innis Rùnaire an Ionmhais, Iain Swinney, do Chomataidh na Fèin Riaghlaidh ann am Pàrlamaid na h-Alba gur e aon chuspair a tha, uair an dèidh uair, a' cur stad air aonta airson bunreachd fiosgal na h-Alba. Thuirt Mgr Swinney gu bheil aonta ann mun a h-uile rud ach an an t-atharrachadh air a' chnap airgid calpa a tha Riaghaltas Westminster a' cur a dh'Alba. Theid Rùnaire na h-Alba, Dàibhidh Mundell, mu choinneimh na comataidh an dèidh Mhghr Swinney.
Tubaist
Chaidh trèana far na rèile anns an Òlaind agus chaidh aon duine, air a char 's lugha, a mharbhadh. Thachair e nas tràithe air a' mhadainn faisg air baile Dalfsen, air taobh sear na dùthcha.
Bailey Gwynne
Thèid gille, a tha sia bliadhna deug a dh'aois, dhan Àrd Chùirt ann an Obar Dheathainn an ath-sheachdainn fo chasaid gun do mhurt e gille-sgoile aig Acadamaidh na Cuilt sa bhaile. Nochd an gille, nach fhaodar ainmeachadh fon lagh, aig èisteachd ann an Glaschu an-diugh. Tha e fo chasaid gun do mhurt e Bailey Gwynne, a bha 16, san Dàmhair an-uiridh.
Gearraidhean
Thuirt an t-aonadh Unison gun toir gearraidhean Chomhairle na Gàidhealtachd droch bhuaidh air an sgìre gu lèir. Agus thuirt rùnaire an aonaidh air a' Ghàidhealtachd gu bheil dragh air luchd-obrach aig a Chomhairle mun bhuaidh agus uallach na h-obrach a thig orra-san le gearradh cosnaidh aig an ùghdarras, a tha ag amas air £40m a chaomhnadh air an ath-bhliadhna ionmhais.
Sgoiltean Sgitheanach
Thuirt Cathraiche an Fhoghlaim aig Comhairle na Gàidhealtachd, an Comhairliche Sgitheanach Drew Millar, gur e briseadh duil a th' ann am breithneachadh cùirte a chuir stad air plana na Comhairle 'son ceithir bhun-sgoiltean ann an ceann an iar thuath an Eilein Sgitheanaich a dhùnadh agus aon sgoil ùr a thogail nan àite. Dh'aontaich Siorram ri Panal Breithneachaidh Dùnadh nan Sgoiltean a dhiùlt cead dhan Chomhairle bun-sgoiltean san Aodann Bhàn, sa Chnoc Bhreac, san t-Sruthan agus ann an Dùn Bheagain a dhùnadh, agus tè ùr a thogail nan àite ann an Dùn Bheagain.


text:
''Cha tarraing'' Flybe a-mach à slighean gu na h-Eileananan
Tha a' chompanaidh adhair Flybe a' gealltainn nach tarraing iad a-mach à slighean eadar Tìr-Mòr agus na h-Eileanan Siar.
Thuirt iad cuideachd gun toir iad piseach air na seirbheisean a tha iad a' tabhann.
Thàinig seo às dèidh dhaibh innse gu bheil an t-seirbheis aca eadar Tìr-Mòr agus Sealtainn a' stad an ath-bhliadhna.
Bhon a chaidh fhoillseachadh gum biodh Flybe agus Loganair a' farpais ri chèile air slighean gu na h-Eileanan Siar agus na h-Eileanan mu Thuath, tha eòlaichean air a bhith a' toirt rabhadh seachad nach biodh gu leòr luchd-siubhail ann airson an dà chompanaidh adhair a chumail a' dol.
Thuirt Flybe cuideachd gun toireadh iad piseach air na seirbheisean aca a dh'Arcaibh.
Dh'innis a' chompanaidh gum foillsich iad na h-atharrachaidhean a tha iad am beachd a dhèanamh air na seirbheisean aca dha na h-Eileanan Siar agus a dh'Arcaibh anns na làithean agus na seachdainean a tha romhainn.


text:
Is e inneal cuibhreachaidh dàta ùr a th 'ann an Tool Spider SEO a leigeas leat clàr-amais na duilleagan lìn agad agus a 'faighinn prìomh eileamaidean air-loidhne, ga dhèanamh furasta dhut sgrùdadh a dhèanamh air an SEO agad air-loidhne agus air-loidhne. Faodaidh tu am prògram seo a luchdachadh a-nuas an-asgaidh no tagh a 'chiad phlana aige gus buannachd fhaighinn bho fheartan adhartach.
Eu-coltach ri prògraman àbhaisteach eile a tha a 'sgrìobadh no a' tarraing às, tha Inneal Spider SEO sùbailte, furasta agus furasta a chleachdadh, agus leigidh e leat na toraidhean a sgrùdadh ann an àm fìor. Bidh e a 'tional dàta, a' leigeil le Ceannardan co-dhùnaidhean fiosraichte a dhèanamh. Tha cuid de na buannachdan aige air am mìneachadh gu h-ìosal.
1. Lorg Broken Links
A 'cleachdadh Inneal Spider SEO, faodaidh tu ceanglaichean briste a lorg air an làrach-lìn agad agus dèan e furasta dhut fhèin a bhith a' craoladh do dhuilleagan lìn. Bidh am prògram seo a 'craoladh làrach aig an aon àm agus a' lorg cheanglaichean mar 404. A bharrachd air an sin, bidh e a 'càradh nan ceanglaichean briste agus a' cuideachadh gus mearachd an fhrithealaiche a lorg. Mar sin, tha Inneal Spider SEO na inneal tarraing a-mach à aon agus aon inneal crathaidh lìn. Lorg e URLan agus gheibh e iad air do shon sa bhad.
2. Dèan anailis air na Tiotalan Duilleag agus Meta Data
Faodaidh tu teacsaichean agus meata-dàta na duilleige a sgrùdadh gu furasta tron phròiseas crathaidh. Tha an Tool Spider SEO a 'cumail sùil air càileachd meta-tuairisgeulan agus a' comharrachadh mhearachdan, facail a tha a dhìth, loidhnichean goirid no fada no susbaint dùbailte air feadh an làrach-lìn agad.
3. Earrann dàta le XPath
A-nis is urrainn dhut data a chruinneachadh gu furasta bho HTML de dhuilleagan lìn a 'cleachdadh SEO Spider Tool. Bidh CSS CSS agus XPath a 'dèanamh do chuid obrach nas fhasa agus nas fheàrr na prògraman cur às do dhàta agus sgrìobadh eile den aon seòrsa. Bidh an t-inneal seo a 'tional fiosrachadh bho meta tags, cinnidhean, làraich prìsean agus a gheibh thu an dàta air a sgrìobadh gu math ann an dà mhionaid.
4. Giùlain mapaichean làraich XML
Buannachd eile a bhith a 'cleachdadh Inneal Spider SEO gu bheil e a' cruthachadh XML làraich-lìn don luchd-cleachdaidh agus a 'tighinn le roghainnean rèiteachaidh adhartach. Faodaidh tu atharrachadh a dhèanamh air astar tricead agus luirg an làraich agad agus gum bi an làrach air a leasachadh aig an aon àm. A bharrachd air an sin, tha an inneal seo a 'tairgsinn teamplaidean mapa làraich eadar-dhealaichte airson taghadh.
5. Co-fhillte a-steach le do chunntas Google Analytics
Faodaidh tu Inneal Spider SEO a cheangal no a thoirt còmhla ris a 'chunntas Google Analytics agad agus gheibh thu dàta feumail, a' leasachadh ìre reit, còmhraidhean, agus seiseanan air an làrach-lìn agad. Aon uair 's gu bheil an dàta air a thoirt a-mach gu h-iomlan, an inneal seo le bhith ga fhoillseachadh agus cuidichidh e thu gu bhith a' gineadh teachd-a-steach air an eadar-lìn.
6. Dèan sgrùdadh air Robots and Directives
A-nis tha e furasta dha neach coimhead air na URLan a tha bacadh air na robotan. txt, stiùiridhean tag X-Robots agus meta robots, taing do Tool Spider SEO airson a dhèanamh comasach. Bidh e a 'càradh nan URLan briste gu fèin-obrachail agus a gheibh thu na toraidhean a tha thu ag iarraidh.
7. Faigh a-mach susbaint dùbailte
Faodaidh tu na duilleagan dùblach air an eadar-lìon a lorg le bhith a 'cleachdadh SEO Spider Tool. Thathar a 'càradh susbaint a tha dùblaichte gu ìreach gu fèin-obrachail. Bidh an Tool Spider SEO a 'sgrùdadh do thiotalan, susbaint agus tuairisgeul na duilleige airson càileachd, a' dèanamh cinnteach nach tèid lethbhreacan sam bith de na duilleagan lìn agad air an lìon.
8. Sgrùdadh a 'cho-fharpaiseir
Ma tha thu airson làrach an farpaisich agad a sgrùdadh agus airson a bhith a' tuigsinn dè an seòrsa dàta a tha e air a sgrìobadh, bu chòir dhut feuchainn air Inneal Spider SEO. Is e seo an aon sgrìobadh lìn agus prògram crathadh dàta a leigeas leat coimeas a dhèanamh eadar an rangachadh agad leis na farpaisich agus a gheibh thu fiosrachadh feumail an-dràsta.


text:
Darna turas aig Taigh-tasgaidh Taobh na h-Aibhne
Tha mi direach aig taigh-tasgaidh Comhdail is Siubhail na h-Alba son an darna turas agam ann an 3 seachdain!...
Air fhoillseachadh le: SeumasUallas - DihAoine, 23 dhen t-Sultain, 2011
- Seann-naidheachdan
- Cuir bhòt! A bheil càirdean dealanach? #gàidhlig
Bus dealanach taobh a-muigh Taigh-tasgaidh Taobh na h-Aibhne Rinn mi beagan rannsachaidh air-loidhne air na busaichean às dèidh làimh. Chaidh dà bhus dhealanach a cheannach ...Trèanaichean, tramaichean is tràilidhean - DiCiadain, 19 dhen t-Samhain, 2014
- Cuir bhòt! Turas air Hogwarts Express – Taigh-tasgaidh Nàiseanta na Rèile, York #gaidhlig #gaelic
Chaidh sinn airson deireadh-sheachain romansach ann an York bho chionn ghoirid. Cha robh mi a’ dol a dhol gu taigh-tasgaidh na rèile idir – air m’ onar – ach chuala mi ...Trèanaichean, tramaichean is tràilidhean - DiMàirt, 6 dhen Mhàrt, 2012
- Cuir bhòt! Turas gu Taigh-tasgaidh nan Tramaichean #gaidhlig #gaelic
Tha mi dìreach air turas a chur air dòigh gu Taigh-tasgaidh Nàiseanta nan Tramaichean an ann an Crich (“Craighds”) ann an Schd Derby sa Ghiblean. A bharrachd air ...Trèanaichean, tramaichean is tràilidhean - DiMàirt, 6 dhen Mhàrt, 2012
- Cuir bhòt! Taigh-tasgaidh Taobh na h-Aibhne agus Pàrlamaid na h-Alba
Bha mi ann an Taigh-tasgaidh taobh na h-Aibhne ann an Glaschu (taigh-tasgaidh ùr na còmhdhail) bho chionn goirid airson a’ chiad turais. Thug mi sùil air an làraich-lìn aca ...Pàrlamaid na h-Alba - DiarDaoin, 4 dhen Lùnastal, 2011
- Cuir bhòt! Ioma-chànanas ann an Taigh-tasgaidh Taobh na h-Aibhne
Chaidh sinn gu Taigh-tagaidh Taobh na h-Aibhne airson a’ chiad turais an t-seachdain sa chaidh. Chaidh sinn ann air aiseag ùr Bhaile a’ Ghobhainn agus bha sinn fìor ...Trèanaichean, tramaichean is tràilidhean - DiMàirt, 26 dhen Iuchar, 2011
- Cuir bhòt! Taigh-tasgaidh Còmdhail Ghlaschu
Tramaichean, Taigh-tasgaidh Comdhail Ghlaschu, a photo by Alasdair MacCaluim on Flickr. Thèid Taigh-tasgaidh na Còmhdhail ann an Glaschu fhosgladh san dachaigh ùr aige 21 ...Trèanaichean, tramaichean is tràilidhean - DihAoine, 1 dhen Ghiblean, 2011


text: Item comartha co tainic an t-atcomall re n-abur alsites .i. at isna cosaibh, & isna ballaib ichtaracha: & eirgi amach aga imlican, & na boill uachtaracha do claoclod & in aigid, & in muineil, & in t-ucht, & na lamha. Item bi in fual is e ard, tiug, bec, & is minic bis cubar crochda air, & da dath air, & uair and attaid na suile tri detaighib noch teid ona h-aoib cucu: & is decuir lais a anal do tairring, & cosachtach tirim, & itta gan bathad, miailgis bidh ar son imurcaigh na dighi, & a h-ailgisa: & da mbuailter an gaile fograidh amail do beith timpan and, no da soightech lethlan.