text:
Mürzzuschlag
‘S e baile beag ann an cridhe na h-Ostair a th’ ann Mürzzuschlag. Chaidh am baile a chlàradh airson a’ chiad turas ann an 1227 agus tha e ri taobh na h-Aibhne Mur. Thathar dhen bheachd gur ann às an ainm slabhach Muriza Slaka (seòrsa dhe flùr) a th’ann ainm a’ bhaile.[1] Tha e suidhichte aig 670m os cionn ìre na mara, 62km air falbh bho Ghraz, 63km bho Thal, 85km bho Vienna, prìomh-bhaile na dùthcha agus 199km bho Salzburg.[2] Tha am baile ann an cridhe na roinne Steiermark. Tha 8,828 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile.[3]
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Elfriede Jelinek: (1946 –) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 2004.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Simon Pirchegger, Die slawischen Ortsnamen im Mürzgebiet. Leipzig, 1927.
- ↑ Distance Calculator
- ↑ Cunntas-sluaigh na Stàite


c: text/html

text:
- TIOTAL
- Biadh Innse Ghall: Aithriseachd mu Thaigh-smocaidh (Gàidhlig)
- EXTERNAL ID
- SMO_ISLANDVOICES_07_GD
- ÀITE
- Loch Euphort
- SGÌRE
- Uibhist a Tuath
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Uibhist a Tuath
- DEIT
- 2007
- LINN
- 2000an
- CRUTHADAIR
- Sabhal Mòr Ostaig and Cothrom Ltd
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Gordon Wells Sabhal Mòr Ostaig
- AITHNEACHADH MAOINE
- 2863
- KEYWORDS
- giullachd èisg
giullachd bìdh
Tha an Hebridean Smokehouse an Uibhist a Tuath a' giullachd bhradan agus biadhan eile airson margaidh chruinneil. Tha an aithriseachd seo a' sealltainn deasachadh agus pacadh a' bhìdh.
Tha a' bhidio seo bhon DVD 'Guthan nan Eilean' a rinneadh le Sabhal Mòr Ostaig agus Cothrom Earr mar phàirt de phròiseact Eòrpach Leonardo POOLS. Tha 40 bhidio ghoirid air an DVD, airson luchd-ionnsachaidh na Beurla agus na Gàidhlig, a tha a' sealltainn beatha làitheil ann an Uibhist agus Beinn a' Bhaoghla.
B'e Gordon Wells co-òrdanaiche a' phròiseict 'Island Voices'. Ceangail ri bloga a' phròiseict an seo
Tha an Hebridean Smokehouse ann an Clachan na Lùib, ann an Uibhist a Tuath. 'S e bradan am bathar as cudromaiche a bhios e a' reic, ged a bhios e gabhail gnothach ri creachann agus breac cuideachd. Tha iad air an reic air feadh an t-saoghail, le òrdain a' tighinn bho dhùthchannan fad air falbh, leithid Ameireagaidh agus Iapan. Ged a tha a' chuid as motha dhen obair air a dèanamh tron phost, tha na dorsan daonnan fosgailte do luchd-tadhail a tha ag iarraidh an obair fhaicinn.
Tha a' chuid as motha dhen obair air a dèanamh ann an dà sheòmar eadar-dhealaichte.
Anns an t-seòmar fhliuch thèid am bradan a dhèanamh deiseil airson smocadh. Tha feum air grunn rudan a dhèanamh.
An toiseach, thèid na h-èisg a ghlanadh agus a sgoltadh.
Thèid sgian bhiorach a chleachdadh airson an t-iasg a ghearradh.
An uair sin thèid salann a chur air an iasg. Tha seo a' toirt an uisge a-mach, agus cuidichidh sin leis a ghleidheadh.
An uair sin, thèid a ghlanadh a-rithist, agus thèid iad troimhe airson a luach a mheasadh.
Ma bhios e math gu leòr thèid a smocadh an uair sin.
Tha a' mhòine air a bhith na connadh nàdarrach ann an Uibhist fad linntean. Mar as àbhaist tha i air a gearradh tràth san earrach, agus air a fàgail airson tiormachadh tron t-sàmhradh mus tèid a toirt a-steach.
Airson an t-iasg a smocadh thèid a briseadh suas ann am pìosan beaga.
Thèid a cur sa bhocsa-teine an uair sin, far am bi i ga losgadh gu mall.
Tha i ga losgadh le àileadh sònraichte a bheir blas dhan iasg.
Tha an teine air a chumail eadar 20 agus 28 Celsius, agus thèid an t-iasg a smocadh fad suas gu 20 uair an uaireadair.
Thèid an t-iasg a chur san àmh tro dhorsan a tha a' fosgladh bhon t-seòmar fhliuch. Às dèidh a smocadh thèid a thoirt a-mach tro dhorsan a tha a' fosgladh air an t-seòmar thioram. Seo far a bheil na ceumannan mu dheireadh dhen deasachadh gan dèanamh. Feumaidh a h-uile rud anns an t-seòmar thioram a bhith gu tur glan.
Às dèidh dha bhith air a smocadh thèid an t-iasg a ghearradh ann an slisean, mus tèid a phacadh.
A rèir na tha a dhìth, gabhaidh na slisean cur ann am pacaidean ann an diofar dhòighean.
Uaireannan cuiridh iad na slisean air ais ri chèile airson an reic.
Às dèidh dha a bhith air a phacadh tha an t-iasg deiseil airson a chur bhon eilean gu luchd-ceannaich ann an àiteachan eile ann am Breatainn agus air feadh an t-saoghail.
Tha bùth bheag aca air an làrach cuideachd.
Bidh muinntir nan eilean agus luchd-tadhail samhraidh a' tighinn a-steach gu cunbhalach airson iasg a cheannach.
Mar sin 's e eisimpleir inntinneach a th' anns an Smokehouse de ghnìomhachas a tha stèidhichte gu daingeann air an eilean.
Ach aig an aon àm bidh iad a' coimhead a-mach air an t-saoghal air fad le misneachd, agus deagh fhios aca gu bheil iad a' tabhann blas sònraichte agus eòlas a tha a' buntainn dha na h-Innse Gall a-mhàin.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dà-Spioraideach
Tha Dà-Spioraideach 'na facal air treas seòrsaich (mar eisimpleir, bean maireann ri fear) a bheil am measg mòran, mur eil sa' chuid as motha, nam cinneadh Ameireaganach Dùthchasach. 'S àbhaisd dhi a' bhith a' toirt iomradh air spiorad fireannta agus spiorad boireanta 'maireann sa' chorp cheudna. 'S i air chleachdadh le Ameireaganaich Dhùthchasach co-sheòrsach, leasbach, dà-mhiannach, thairis-sheòrsach, agus eadar-sheòrsach a thoirt dealbh orra fhèin. There are also native terms for these individuals in the various sa' chànanan eugsamhaile nan Ameireaganach Dùthchasach.
Tha 'n facal sean "berdache" (às an Fhraingis bardache, às an Spàinntis bardaxa no bardaje/bardaja, às an Eadailtis bardasso no berdasia, às an Arabais bardaj, às an Persiais bardaj no barah ciallachadh "gille air chumail," no "fear-strìopach") 'na fhacal gnèitheach air chleachdadh gu h-àraid le luchd-corpeòlas agus diùltaidh Ameireaganach Dùthchasach an facal gu tric seach tha iad ga thuigsinn ri mì-dhòigheil agus cronail. Tha e gu leathann air chur nì an àite le Dà-Spioraideach.
Tha na luchd seo air sealladh gu tric ri le dà spioraid a' lìonadh aon corp. Tha an aodach gu h-àbhaisteach 'nam measgachadh an t-aodaich fireannich dhualchasaich agus boireanich dhualchasaich. Tha na dleasnasan sònraichte an t-seòrsa 's a' chomainn 'nam cinnidhean. Mar eisimpleir, am measg na Lakota bh'ann deas-ghnàth fad an Dannsa na Grèine gun robh rìomhaichte 'mhàin le Dà-Spioraideach a' chinnidhe sin. (Seallaibh winkte(uingte))
Gnìomhaichidh Dà-Spioraideach dreuchdan comannach àraidh 'nam co-chuideachdan. Tha roinn dhiubh 'nan luchd-comhairle fad tha roinn de eile 'nan ollamh-leighis no sagartan. Rannsaichidh iad na h-ealain gabhail a-staigh innseadh sgeulan, taigh-cluiche, draoidheachd, suainealachadh, slànachadh, cungaidh-leighis, staoir, seinn, ceòl agus dannsa.
Tha 'n facal "berdache," ged chan eil coitcheann, as trice air chleachdadh le luchd-corpeòlas an-dràsda a chiallachadh fireannach dualchasach thairis-sheòrsach gnìomhadh dreuchd cudthromach ('s dòcha, aach cha daonnan, spioradail 'na gnàths) ann am comann sam bith às na society from Ameireaganaich Dùthchasach (leis an thairis bacadh ciallachail) ris na Sibeirich ris na Innsean a' Chuain Shèimh.
Tha roinn nan eisimpleirean Dà-Spioraidich 'san eachdraigh 'gabhail a-staigh na h-aithrisean le Buadhaichean Spàinneach a chunnaic Dà-Spioraideach(ich) ann an uile baile ach beag a dh'inntrig iad 'san Ameireaga Meadhanach agus a mharbh iad an uair sin. B'àbhaist dhan Hopithich a bhith a' cumail deas-gnàth far a chuir Dà-Spioraideach fireann 16 bliadhna aois na h-aodaich na Ban-Dè an t-Arbhair uime fhèin. An uair sin, ghnìomhaich uile den fir drùis-tòine leis an neach seo air chor a bheirsinn torraicheas dham bhàrr an t-arbhair air a' bhliadhna. A leanas, bha cuirm mhòr air chumail 'san urram an t-òganaich.
Th'ann iomraidhean timcheall Dà-Spioraidich a' cumail neirt làidire draoidheachd. Ann an aon aithris, thòisich saighdearan a' dèanamh ruaig à cinneadh còmhstritheach a thoirt ionnsaigh còmhlan nam ban-solaraiche nuair chunnaic iad gun robh aon nam mnàthan, a' bhean nach do ruith air falbh, 'na Dà-Spioraideach. Stad iad an ionnsaigh agus theich an dèidh do chuir an Dà-Spioraideach bacadh orra le bata, rèiteachadh a bidh cumhachd mòr aig an Dà-Spioraideach nach bi iad urrach a cheannsachadh.
Susbaint
Faclan[deasaich | deasaich an tùs]
- Acoma
- Corp-fireannaich: Kokwi'ma
- Aleut
- Corp-fireannaich: Ayagigux' ("fear cruth-atharraichte a-steach do bean")
- Corp-boireannaich: Tayagigux' ("bean cruth-atharraichte a-steach do fear")
- Arapaho
- Corp-fireannaich: Haxu'xan (aonar), Hoxuxuno (iomadh) ("cnàimh breun")
- Arikara
- Corp-fireannaich: Kuxa't
- Assiniboine
- Corp-fireannaich: Winktan
- Cas-dubh (Peigan a tuath)
- Corp-fireannaich: Aakíí'skassi ("cluiche mar bean")
- Corp-boireannaich: Saahkómaapi'aakííkoan ("balach-caileag") [ *gu teann leas-ainm air thoirt ri Iolair-Ruith* ]
- Cheyenne
- Corp-fireannaich: He'eman (aonar), He'emane'o (iomadh) (hee = "bean")
- Corp-boireannaich: Hetaneman (aonar), Hatane'mane'o (iomadh) (hetan = "fear")
- Chickasaw, Choctaw
- Corp-fireannaich: Hoobuk
- Chumash
- Corp-fireannaich: Agi
- Cocopa
- Corp-fireannaich: Elha ("gealtair")
- Corp-boireannaich: Warrhameh
- Cree
- Corp-fireannaich: Aayahkwew ("cha mhotha fear no bean")
- Ròcas
- Corp-fireannaich: Bote/Bate/Bade ("chan fear, chan bean")
- Dakota (Santee Sioux)
- Corp-fireannaich: Winkta
- Ceann-leasach (Interior Salish)
- Corp-fireannaich: Ma'kali
- Gros Ventre
- Corp-fireannaich: Athuth
- Hidatsa
- Corp-fireannaich: Miati ("a bhith air chur an aghaidh a thoil a chluiche a' bhean," "co-èignichte le bean")
- Hopi
- Corp-fireannaich: Ho'va
- Illiniwek
- Corp-fireannaich: Ikoueta
- Corp-boireannaich: Ickoue ne kioussa ("bean sealg")
- Ingalik
- Corp-fireannaich: Nok'olhanxodeleane ("woman pretenders")
- Corp-boireannaich: Chelxodeleane ("luchd-atharrais nam fir")
- Inuit
- Corp-fireannaich: Sipiniq ("bìodag gun atharraich a ghnè aig a bhreith")
- Juaneno
- Corp-fireannaich: Kwit
- Karankawa
- Corp-fireannaich: Monaguia
- Klamath
- Corp-fireannaich/boireannach: Tw!inna'ek
- Kutenai
- Corp-fireannaich: Kupatke'tek ("ag atharrais bean")
- Corp-boireannaich: Titqattek ("gabhail air a bhith 'na fear")
- Laguna
- Corp-fireannaich: Kok'we'ma
- Lakota (Teton Sioux)
- Corp-fireannaich: Winkte ("['iarraidh'] a bhith [mar] bean." Giorrachadh de winyanktehca)
- Corp-boireannaich: Bloka egla wa ke ("tha i a' saoiltinn gur urrainn dhi mar fear cluiche") [ nota an leasaiche: air tharrang gu cùirt le Beatrice Medicine, aois gun fhiosda ]
- Luiseno
- San Juan Capistrano
- Corp-fireannaich: Cuit
- Beinn
- Corp-fireannaich: Uluqui
- San Juan Capistrano
- Mandan
- Corp-fireannaich: Mihdacka (mih-ha = "bean")
- Maricopa
- Corp-fireannaich: Ilyaxai' ("mar nighean")
- Corp-boireannaich: Kwiraxame
- Mescalero Apache
- Corp-fireannaich: Nde'isdzan ("fear-bean")
- Micmac
- Corp-fireannaich: Geenumu gesallagee ("tha gaol aige air fir," 's mathaid litrichte gu ceart ji'nmue'sm gesalatl)
- Miwok
- Corp-fireannaich: Osabu (osa = "bean")
- Mohave
- Corp-fireannaich: Alyha ("gealtair")
- Corp-boireannaich: Hwame
- Mono mu dh'Iar
- Corp-fireannaich: Tai'up
- Navajo
- Corp-fireannaich-/boireannaich-/eadar-seòrsa: Nadleeh no nadle (roinn an seòrsa/roinn), nadleehi (aonar), nadleehe (iomadh) ("neach ann am cor buan de atharrachadh," "neach gun atharraich," "a bhith cruth-atharraichte")
- Nisenan (Maidu mu Dheas)
- Corp-fireannaich: Osa'pu
- Ojibwa (Chippewa)
- Corp-fireannaich: Agokwa ("fear-bean")
- Corp-boireannaich: Okitcitakwe ("woman gaisgeach")
- Omaha, Osage, Ponca
- Corp-fireannaich: Mixu'ga ("ionnsaichte leis an ghealach,")
- Otoe, Kansa (Kaw)
- Corp-fireannaich: Mixo'ge ("ionnsaichte leis an ghealach")
- Papago (Tohono O'odham), Pima (Akimel O'odham)
- Corp-fireannaich: Wik'ovat ("mar nighean")
- Paiute
- Mu Thuath
- Corp-fireannaich: Tudayapi ("aodach mar an seòrsa eile")
- Mu Dheas
- Corp-fireannaich: Tuwasawuts
- Mu Thuath
- Pawnee
- Corp-fireannaich: Ku'saat
- Potawatomi
- Corp-fireannaich: M'netokwe ("os-nàdarrach, neo-ghnàthach," Manito agus an leasachan boireannach)
- Salinan
- Corp-fireannaich: Coya
- Sauk (Sac), Sionnach
- Corp-fireannaich: I-coo-coo-a ("fear-bean")
- Shoshone
- Bannock
- Corp-fireannaich: Tuva'sa ("fàsaichte")
- Lemhi
- Corp-fireannaich/boireannach: Tubasa
- Corp-boireannaich: Waipu sungwe ("leth-bhean")
- Gosiute
- Corp-fireannaich: Tuvasa
- Bàrr an Rois
- Corp-fireannaich: Tubasa waip ("bean fhàsaichte")
- Corp-boireannaich: Waipu sungwe ("leth-bhean")
- Nevada
- Corp-fireannaich: Tainna wa'ippe ("fear-bean")
- Corp-boireannaich: Nuwuducka ("ban-sealgair")
- Bannock
- Takelma
- Corp-fireannaich: Xa'wisa
- Tewa
- Corp-fireannaich/boireannach: Kwido
- Isleta Tiwa
- Corp-fireannaich: Lhunide
- Kumeyaay
- Tipai, Kamia
- Corp-fireannaich: Warharmi
- Tipai, Kamia
- Tlingit
- Corp-fireannaich: Gatxan ("gealtair")
- Ute mu Dheas
- Corp-fireannaich: Tuwasawits
- Winnebago (Ho-Chunk)
- Corp-fireannaich: Shiange ("fear neo-fhearail")
- Wishram
- Corp-fireannaich: Ik!e'laskait
- Yuma (Quechan)
- Corp-fireannaich: Elxa' ("gealtair")
- Female-bodied: Kwe'rhame
- Yup'ik
- Chugach/Pacific (Alutiiq, Alaska mu Dheas)
- Corp-fireannaich: Aranu'tiq ("fear-bean")
- An t-Eilean Lòireans (Siberian Yup'ik, Alaska mu dh'Iar)
- Corp-fireannaich: Anasik
- Corp-boireannaich: Uktasik
- Abhainn Kuskokwim (Meadhan na h-Alaska)
- Corp-fireannaich: Aranaruaq ("mar bean")
- Corp-boireannaich: Angutnguaq ("mar fear")
- Chugach/Pacific (Alutiiq, Alaska mu Dheas)
- Zapotec
- Corp-fireannaich: Muxe
- Zuni
- Corp-fireannaich: Lha'mana ("giùlan mar bean")
- Corp-boireannaich: Katotse ("balach-caileag")
Fèineachdan mar Dà-Spioraideach a-mach na t-Ameireaga mu Thuath[deasaich | deasaich an tùs]
- Àise
- Coiria
- Siberian Tuath nan Chukchi
- Corp-fireannaich: Yirka'-la'ul ("fear bog")
- Corp-boireannaich: Qa'cikicheca ("coltach ri fear")
- Thailand
- Na Philippinean
- bantut
- India
- Malaysia
- Singapore
- mak nyah
- Singapore
- Indonesia
- Borneo
- basir (am measg nan Ngaju de Kalimantan)
- manang bali (am measg nan Iban)
- Sulawesi
- basaja (am measg nan Toradjas)
- bissu (am measg nan Makasserese)
- Borneo
- Polyneise
- Hawaii
- Tahiti
- Samoa
- Tonga
- Tuvalu
- pinapinaaine
- Afraga
Seallaibh cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]
- Clàr nan cuspairean co-cheangailte ri tharis-sheòrsachd
- Clàr nan cuspairean co-cheangailte ri co-sheòrsachd
Buin/Leughaidhean molta[deasaich | deasaich an tùs]
[ * = as cuthromaiche ]
- An Berdache boireannach Kutenai 'san Ethnohistory 12(3):193-236, 1965, le Claude E. Schaeffer
- Sgeulan Dubhcasach na Pàirc Dùthchail Deigh-Shiubhail (1916) agus Iolaire Ruith (1919) le James W. Schultz
- Atharrachadh na Dreuchdan nan Ameireaganach Dùthchasach ann am Brìgh Cathaireach agus atharrachadh na Dreuchdan-Seòrsa nan Ameireaganach Dùthchasach ann am Brìgh Cathaireach 'san Dà-Spioraideach [seallaibh fodha], dgn. 145-148, le Beatrice Medicine *
- An Spiorad agus an Craiceann: Eugsamhaileachd na Drùise 'san Dualchas nan Ameireaganach Dùthchasachs le Walter L. Williams
- Maireann an Spiorad: Duanaire nan Ameireaganach Dùthchasach Co-sheòrsach le Will Roscoe
- An Fear-Bean nan Zuni le Will Roscoe
- Seòrsa 'Gus Buaidh: Ainneart nan Seòrsa, Òrdugh Sluagh-Iùlach, agus an Ceannsachadh Eòrpach nan Ameireagan le Richard C. Trexler *
- Dà-Spioraideach: Fèineachd-Seòrsa, Miann, agus Creideimh nan Ameireaganach Dùthchasach deasaichte le Sue-Ellen Jacobs, Wesley Thomas, agus Sabine Lang *
- Luchd Atharrachadh: Seòrsachan Treas is Ceithireamh 'san Ameireaganach Dùthchasach na h-Ameireaga mu Thuath le Will Roscoe *
- Fir mar Mnàthan, Mnàthan mar Fir: Athrrachadh Gnè anns na Dualchasan nan Ameireaganach Dùthchasach le Sabine Lang *
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Seòlaidhean 'san Rannsachadh nan Seòrsa anns na Comainn Ameireaganach Dùthchasach: Dà-Spioraidich agus Seòrsachan Eile le Beatrice Medicine
- Tuath-Iar Comann nan Dà-Spioraideach - See An Spiorad agus an Craiceann: Eugsamhaileachd na Drùise 'san Dualchas nan Ameireaganach Dùthchasach le Bhaltair L. MacUilleam
- An Dualchas Dà-Spioraideach aiste aig an Fearbean làrach-lìn
- An Dualchas nan Dà-Spioraideach aiste 'san Luchd-eòlas-fir Tionnsgail Làrach-lìn
- Dà-Spioraidich na h-Àrainne-Bhàigh gabhail a-staigh ceanglaichean ri comainn Dà-Spioraideach eile
- CLDTQ.com: Berdache
- Litreachas Dùthchasail le neònach/LCDT/Dà-Spioraideach Mothalachd


text:
Chunnaic mi am biora-crùdein an dè.
Chunnaic mi am biora-crùdein an dè. ‘S e eun dìomhair a th’ ann ‘s tha a h-uile duine an còmhnaidh a’ gabhail a naidheachd. Cha chreid mi nach robh mi fortanach gu dearbh, thug mi sùil air airson còig mionaid. Chan fhaic thu iad ma lorgas tu. Chì thu fear aca nuair a bhios sealbh deiseil gad leigeil. Saoilidh mi gu bheil a dhathan taobh a-muigh an àm ‘s an àite a tha anns a’ Fhaoilteach: tha an creutair sin gu tur às an àbhaisteach. Bhuail boilseageadh meas nàdair orm am feasgair seo. Shuidhe e air ghèige a bha òirlich no dhà os cionn na h-aibhne faisg air na tunnagan nan sìneadh anns a’ ghrèin ‘s an uairsin air adhbhar no choireigin theich e suas an t-abhainn.
Bha e ag itealaich mar dhòchas thugam, mar fhianais gu bheil fhathast mòran againn air fhàgail agus chan eil tagadh eile againn ach a bhi cumail oirnn ‘s a’ dhèanamh a h-uile spàirn comasach dhuinn. ‘S e sin ri ràdh a dhèanamh spàirn air a shon ‘s a h-uile pìos eile den ghlòir fo nar sùilean.


text:
- TIOTAL
- Sgioba Iasgach a' Bhradain, Leathallt, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- HCD_DAVIDBANKS_065
- ÀITE
- Leathallt
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Cille Mhoire
- LINN
- 1950an; 1960an
- CRUTHADAIR
- James/David Banks
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 13120
- KEYWORDS
- bradan
gnìomhachasan
rèileannan
mèinnir
mèinnean
San dealbh-chamara seo chithear an sgioba a bha a' frithealadh stèisean iasgaich a' bhradain ann an Leathallt air an Eilean Sgitheanach. Tha iad a' gabhail drama ach an comharraich iad deireadh seusan an iasgaich. Bha obair an iasgaich a' cumail iomadh duine san sgìre ann an obair, ach dìreach fad an t-seusain.
Tha na fireannaich nan suidhe air deice an 'Nereid', a' phrìomh bhàta, a bha ga chumail ann am Port Rìgh agus a sheòladh a-mach gu stèiseanan eile a' bhradain a' toirt leis deigh, lìn agus stuthan sholair agus a' toirt a' bhradain ùr-ghlacte air ais a Phort Rìgh don taigh-deighe, far am biodh e air a stòradh gus an deidheadh a reic no a thogail bhon Eilean Sgitheanach. Bhiodh an 'Nereid' a' dol latha mu seach do stèisean Stafainn agus an uairsin don Bhràigh agus do Ratharsair an ath latha.
West Highland Salmon Fisheries Co Ltd
Ann an 1944 cheannaich Seumas Banks & Mic, Peairt, màl iasgaich a' bhradain aig Oighreachd Chille Mhoire san Eilean Sgitheanach, bho A Powrie & Co, agus chuir e air bhonn a' West Highland Salmon Fisheries Co Ltd' gus am màl obrachadh. Chùm an companaidh a' dol gu ruig 1962 nuair a chaidh a reic gu Coinneach MacMhathain, Port Rìgh.
Nuair a ghabh Banks & Mic thairis am màl bha stèiseanan iasgaich ann an Leathallt, Rigg (Boraraig), Stafainn, Port Rìgh, Camas Tianabhaig Bail' Meadhanach agus Caisteal Bhròchaill (ann an Ratharsair). Ann an 1956 chaidh Bail' Meadhanach agus Camas Tianabhaig a chur còmhla mar stèisean a' Bhràighe, le triùir ag obair ann, ged a bhiodh ceathrar ag obair mar bu trice sna stèiseanan eile. Bhiodh an companaidh a' cumail mu 28 duine ann an obair gach bliadhna, agus an obair ga thairgse dhan aon fheadhainn gach bliadhna mus fheuchadh an companaidh ri daoine ùra fhastadh.
Bhiodh an seusan a' tòiseachadh fada sa Ghiblean/ tràth sa Chèitean agus a' dol gu deireadh an Lùnastail. Bhiodh grùnn fhireannaich cuideachd gam fastadh ann am mìosan a' gheamhraidh ach an toireadh iad deigh a nìos o dhama an t-Slugain gu bhith air a stòradh san taigh-deighe aig cidhe Phort Rìgh. Bhiodh gach ball den sgioba a' faighinn cùmhnant le fios air tuarastal, sgeama airgid a-bharrachd a bha san amharc agus uairean obrach agus chaidh oilisgin agus bòtannan rubair a thoirt dha.
Chaidh an t-iasg glacte a roinn ann am bradan, bànag agus breac, agus àireamh nam bànag a bu mhotha. Gach bliadhna ghlacadh iad mu 3000 iasg uile-gu-lèir fada sna 1940an agus tràth sna 1950an. Ann an 1957 chaidh an àireamh a bu mhotha a-riamh a ghlacadh - faisg air 10,000 iasg.
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Cairt-puist a chaidh a' chuir chun Chungadair Dhealbhach (aghaidh)
- EXTERNAL ID
- Z_HCD_DOC_0004_01
- ÀITE
- Caol Loch Aillse
- SGÌRE
- Taobh an Iar Dheas Rois
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROSS AND CROMARTY: Lochalsh
- LINN
- 1910an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 7367
- KEYWORDS
- cairt-puist
bùth-chungadair
togail dhealbh
A dh'aindeoin 's cho gann 's a tha am fiosrachadh anns an t-seòladh, ràinig a' chairt seo Donnchadh Mac a' Phearsain aig a bhùth-chungadair anns a' Chaol. Bha e dèigheil air deilbh a thogail agus bha bathar chamara aige anns a' bhùth, mar film chamara, pàipear is ceimigich dheilbh. Bhiodh e a' clò-bhualadh dhealbhan cuideachd, mar a chithear air cùl na cairt
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Skye and Lochalsh Archives


text:
FILTER, UABMas-fhìor air cairt gnothachais
FILTER, UAB
-lannan, A 'togail cumhachd goireasan, Chemical soithichean, Connadh pumpaichean, Cuairteachadh pumpaichean +35
Imprint
- FILTER, UAB
Teisteanasan
Mapa
Gnìomh roinn-seòrsa
-lannan, A 'togail cumhachd goireasan, Chemical soithichean, Connadh pumpaichean, Cuairteachadh pumpaichean, Cumhachd agus stòrasan nàdarra, Dealbhadh obair, Design, Energetics, Fèin-ghluasadach control, Fèin-obrachas, Fèin-obrachas pàirtean, Fèin-obrachas systems, Gas, Gas-losgadh goileadairean, Industrial pumpaichean, Inneal-aigeil pumpaichean, Inneal-aigeil pumpaichean, Inneal-glanaidh falmhachd, Innealan tomhas, Innealan-tomhais, Innealan, uidheam, Leigheas, pharmaceuticals, Lùth eadar-dhealaichte, Optical 'dràibheadh, Pròiseact leasachaidh, Pròiseas control, Pumpaichean, Riochdachadh fèin-obrachas, Riochdachadh stiùiridh, Robots, Solar energy, Substations, Teasachadh, Teasachadh goileadairean, Teasachadh uidheam, Togail, fìor oighreachd, Uidheam eileagtronaigeach, Uidheam gas, Uisge
Qr code
vCard
Làrach-lìn
Làrach ainm: Home


text:
1988
'S e bliadhna-leum a bha ann an 1988 (MCMLXXXVIII).
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
- Bhuannaich Naguib Mahfouz an Duais Nobel ann an Litreachas.
- 6 an t-Iuchar - Spreadhadh agus teintean air a' chlàr-tollaidh Piper Alpha anns a' Chuan a Tuath, a' mharbhadh 165 oibrichean agus 2 luchd-teasairginn - mòr-thubaist obair na h-ola aig muir as lugha air an t-saoghal.
- 18 an t-Samhain - Chaidh am film Oliver & Company fhoillseachadh le Walt Disney Feature Animation.
- 21 an Dùbhlachd - Thachair an Lockerbie disaster ann an Logarbaidh.
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 15 an t-Samhain - Calum MacLeòid, cluicheadair criogaid proifeiseanta
- 22 an t-Samhain - Fuad Alakbarov , ann am Baku. Neach-poileataigs Albannach.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 3 an Gearran - Werner Kissling, fear togail dhealbhan.
- 14 an Cèitean - Willem Drees, Neach-poileataigs, Prìomh-mhinistear nan Tìrean Ìsle eadar 1948 agus 1958.


text:
David Lloyd George
B' e prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte eadar 7mh an Dùbhlachd 1916 agus 22na an Dàmhair 1922 a bh' ann an David Lloyd George, OM, PC (17 am Faoilleach, 1863 - 26 am Màrt 1945).
'S e an aon phrìomh-mhinistear Chuimreach a th' air a bhith aig an RA: ged an do rugadh e ann an Sasainn, b' e Cuimrich a bha anns a phàrantan agus b' e a' Chuimris a' chiad chànan aige.
Sgrìobhaidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- Lloyd George, David. 1927. 'Message from The Right Hon. David Lloyd George M.P.', ann an Guthan o na Beanntaibh / Voices from the Hills deas. le John MacDonald (Glaschu: An Comunn Gàidhealach), d.7.


text:
- TIOTAL
- Feachd nam Balach aig Ionad Ealain, 1950an
- EXTERNAL ID
- PAN_23_8
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- An Giblean 1955
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20652
- KEYWORDS
- scoutadh
'scouting'
feachd nam balach
'scouting movement'
buidhnean òigridh
B' e nì bha seo ann an 'Gang Show' a chaidh a chumail anns an Ionad Ealain ann am Pàirce Farralainn air 21 gu 23 An Giblean 1955. Chaidh airgead a chaidh a thogail às an seo a cleachdadh gus dithis san sgìre ann am Feachd nam Balach a chuideachadh, Raibeart Dewar (Feachd a' Chrùin) agus Eanraig Leishman (Feachd Nis) gus a dhol gu Cruinneachadh an t-Saoghail de dh'Fheachd nam Balach a bha ann an Niagara air Loch Ontario ann an Canada a' bhliadhna sin.
Rim faicin tha:
(clì gu deas) A Butchart, Hamish Mac a' Ghobhainn agus Raibeart Barron. B' e Ailean Camshron an riochdaire.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text: IS annsin at-connairc Fursa áon dona tri h- ainglibh ro bhattar maille fris ina fís, & sé ríasan teinidh, & an da aingel ele immaccuairt 'mon teinidh. Ocus at-connairc sé na demhna ar foluamhain triasin teine, & síatt ag cathuccudh frisna fírénchaibh & aga t- tarraing isin tene ar éiccin. Ro bhattar na demhna dano ag aithisiuccudh Fursa. Ro bhatar immorro na h- aingil aga diden. At-connairc sé dano sluagh d' ainglibh ann & sochaide dona daoinibh naomhaibh don chinedh Ghaoidhelach féin do neoch roptar aithenta dó féin dona saccartaibh do lucht na h- Erenn. At-cualaidh-sein dano beccan do briathraib slánaighibh na 'thaibh-siumh. Ocus o thairnic doibh na bríathra becca-sin do rádh do-cúattar maráon risna h- ainglibh docum nimhe, & ro fansat na tri cedaingil maille frisium dia thabairt dochum an chuirp.


text:
Uill, sin agad e, tha na geamaichean seachad.
Tha mòran den bheachd gum bi na làithean grianach sona seachad an dearbh mionaid a thèid na geamaichean an dùnadh. Uill a dh’aindeoin sin tha dathan rim faicinn fhathast agus bha teas na grèine gu math làidir an-diugh. ‘S e deagh naidheachd a bh’ ann an sin airson mo chuid tomàtothan agus piobaran agus tha dùil agam fhathast gum bi rudeigin air a’ mhaois a shìol mi am bliadhna.
Chan eil a h-uile càil seachad ach tha an t-àm as fheàrr seachad agus a thaobh gàirnealaireachd chan bhi dad sam bith cinnteach a-nis.


text:
Colbh Aon
An t-seachdain seo tha Màrtainn Dòmhnallach air a bhith a-mach air ‘am bhiodag an sàs le sodal ga còmhdach’ tha sin ri ràdh ‘s e sin mar a bha mòran den luchd-politigs gan giùlain fhèin ri Tony Blair. . Thuirt e:
'MAS e goraiche bh'ann uair a thide a chur seachad air beulaibh a' bhocsa Diciadain a' coimhead Blair a' gabhail nam beannachdan ri Taigh nan Cumantan, is docha gur e barrachd goraiche a th'ann a bhith a' cosg uine an drasda a' sgriobhadh mu dheidhinn. Ach cha robh, is chan eil, seachnadh air.'
Airson tuilleadh leughadh mu dheidhinn beachd aig Màrtainn air Mgr Blair, thèid a-steach de Colbh Aon air làrach a’ Ph&J.


text:
DHÙRAIGINN gun robh muinntir gach sgìre air Ghaidhealtachd cho déidheil air an cuid bhàrdachd a thrusadh ’s a thoirt a-mach ri gaisgich nan Loch ann an Leódhas. Seo a-nist Laoich nan Òran: Heroes of Song, A Collection of Bardachd from North Lochs, Isle of Lewis (Comann Eachdraidh Cheann a Tuath nan Loch, £9), air a dheasachadh le Mairead Nic a’ Ghobhainn. Tha an leabhar a’ faireachdainn gu math, a’ coimhead gu math, tha e loma-làn dhealbhan, agus tha a’ bhàrdachd – uill, mar bheatha clann nan daoine, tha i air feadh a’ bhogha froise bho gharbh bochd gu garbh math!
Tha an stuth air a roinn ’na chóig pàirtean – an t-Achadh Mór, Crosabost, Grimsiadar, Liùrbost, Rànais – agus feumar a ràdh anns a’ bhad gu bheil droch bhàrdachd, bàrdachd mheadhanach agus bàrdachd mhath anns gach roinn.
Tha pearsantachd an àite a’ tighinn a-nall gu làidir. Tha na bàird a’ tilleadh a-rithist ’s a-rithist gu Éitseal, Cnoc Fàid, cianalas, tairbh (nach iad a tha ’nan crois) agus mar a dh’atharraich an saoghal. Mar sin, ged nach eil dad ceàrr air na cuspairean sin ma tha iad air an deagh làimhseachadh, tha e ’na thoileachas air leth nuair thig cuspairean nas fhaide ás gu bàrr. Liosta de dh’eildearan. Farainmean. Cruinneachadh airgid son eaglais ùr a thogail. Gàrradh-ola Àirnis. ‘Ìos’ anns an Danns.’ Tha cuid de na bàird nas fheàrr na cuid eile gu bhith a’ lorg cuspairean gun dùil: Iain MacLeòid (Bòididh), 15 Grimsiadar; Torcuil MacLeòid, Rànais; Torcuil MacRath, 7 Grimsiadar (a sgrìobh grunnan aistidhean don duilleig seo mun do chaochail e).
Tha feadhainn de na bàird air an riochdachadh le làn sreath de dhàin. Tha sinn eòlach air cuid dhiubh – leithid Murchadh a’ Cheisteir neo Donnchadh MacLeòid nach maireann – bho na leabhraichean aca. Mar sin se an fheadhainn “ùra” as cudromaiche. Ainmichidh mi feadhainn dhiubh. Calum MacAmhlaigh, 3 Briascleit (1895–1959). An t-Urr. Dòmhnall Gilios (1915–82), sàr bhàrd le cogais làidir shòisealta. An t-Urr. Murchadh Mac a’ Ghobhainn (1880–1936), bàrd fìor mhath eile a roghnaich cuspairean nas aotruime. Dòmhnall MacFhionghain, 54 Liùrbost (rug. 1906), a rinn cumhachan air leth math. Iain MacAmhlaigh, 9B Rànais (1911–2002), bàrd comasach. Dòmhnall MacAoidh, 2 Achadh Mór (1854–1932), a rinn moladh grinn air clann-nighean an sgadain agus òran mu Leódhas an déidh a’ Chogaidh a tha a’ crìochnachadh:
Ach se Bhliadhn’ Ùr ud a rinn an ciùrradh
Nuair chaidh an Iolair’ air sgeirean Thuilm —
Cha chuireadh cainnt air na b’ urrainn innse,
Gach cridhe briste ’s gach sùil fo dheòir.
Agus tha sàl na mara sna h-òrain aig Iain MacFhionghain, 12 Rànais, mu bheil an deasaiche ag ràdh: “Iain Mackinnon was born in 1847 and died from injuries he sustained in a fall down the stairs of a hostelry in Sydney, Australia.”
Tha an leabhar a’ cur ri cliù bhàrd eile cuideachd. Nach math, mar eisimpleir, an sgeul air cùl ‘Siud mar chuir mi ’n geamhradh tharam’ a bhith againn. Tha dealbh ann den duine bheannaichte a rinn ‘O théid mi fhìn le mo ghaol dhan an t-searmon’. Tha òran ann, ‘An Eathar a Thàinig á Ùig’, a th’ air a chur ás leth Bàrd Chnoc Chusbaig ged nach eil e san leabhar aige. Agus seall cho math ’s a tha crìoch an òrain a choisinn Crùn na Bàrdachd do Chatrìona Urchadan (a’ chiad bhoireannach dha’n tugadh e) ann an 1934.
Ìobairt Chrìost ’na curaich dhomh
’S a ghaol ’na stiùir gach là.
’Nam bheachd-sa se na laoidhean aon de na rudan as fheàrr san leabhar. Fiùs aig bàrd meadhanach tha rudeigin mun chuspair a leigeas leis am buillsgean a bhualadh bho àm gu àm. Seo aig Murchadh MacLeòid, 56 Liùrbost:
Tha cuid ann ’s nì iad gàirdeachas
Ma bhios an nàmhaid riuth’,
Tha clòimh na caorach blàth orr’
Ach chan e gràdh a tha ’na broinn,
Sin an dòigh th’ aig Sàtan
Gu bhith sàrachadh nan naomh:
Rinn e gàirdeachas ri Aaron
Nuair chuir e ’n àirde ’n laogh.
Agus seo deireadh laoidh le Criosaidh Anna NicLeòid, 89 Liùrbost:
Bheir thu ’n t-abachadh gu crìoch dhuinn
Tre obair choimhleant Chrìosta
Ri cromadh sìos gu bruaich abhainn Iòrdain.
Mur e sin an cupa tea agad bidh rudan eil’ ann a chòrdas riut. Tha òrain pop ann – tha ‘Hè ro nighean hò ro nighean’ le Catrìona Dhòmhnallach, 23 Rànais, air leth math. Tha òrain éibhinn ann am pailteas. Tha òran Callainn agus rann Callainn ann. Tha duilleag làn phuirt-á-beul. Agus dà aoir gu math sgaiteach, leithid seo aig Dòmhnall MacLeòid, 6 Liùrbost, ri leannan:
An oidhche chaidh mi dh’Oidreabhal
An dùil ’s gum faighinn còmhradh ort
Sann bha Murchadh Mòr agad
An còrnair anns an àirigh.
Am measg nan annasan tha òran a rinn té ás an Achadh Mhór san t-Sultain 1942. Chan e Hitler as adhbhar dhan chogadh, tha i ’g ràdh, ach dìth creidimh, agus “Se mo dhùrachd agus sireadh / Gum bi Iùdhaich agus Cinnich / ’G imeachd ’s gul ’nan imeachd / Tighinn a-staigh fon bhratach.” Agus tha e follaiseach gun robh trioblaid inntinn aig Ruairidh Dòmhnallach á Fìdigearraidh, a chrìochnaich òran do bhan-soisgeulaiche “Le bhith guidhe dhut cràidh / Gu cur feum air an t-Slàint’ / Bheir gu mìlseachd croinn-ceusaidh thù”.
Ged as toil leam an leabhar seo gu mór chan eil mi ’g ràdh nach fhaodadh e a bhith nas fheàrr. Saoilidh mi gu bheil na h-òrain car mar a thàinig iad chun an deasaiche, le “saff” an àite “samh”, “sgrìobh” an àite “sgrìob”, “Chrisod” an àite “Chrìosd”, “màis” dà uair an àite “maise”, fiùs “sin ghabh iad ort fhèin” an àite “sann ghabh thu ort fhéin”. Anns an aoir aig Dòmhnall MacLeòid tha pun snog air a mhilleadh le droch litreachadh, “deidheadh” air son “déideadh” – mus lorg e a leannan sìnte ri Murchadh san àirigh “Ghabhainn leis an déideadh thu / ’S ghabhainn thu gun éideadh ort / Mus gabhainn té á Leumrabhagh / Le carpet réidh fo sàilean.” (Sin an litreachadh agam fhìn, mar a rinn mi le gach quote san léirmheas seo, nì nach àbhaist dhomh.) ’S tha an laoidh mór aig an deireadh cho làn ghaoidean ’s gu bheil e doirbh a leughadh – an e am bàrd neo an sgrìobhadh as coireach?
Ann am Beurla tha “those abstract verses” againn air son “these anonymous verses” agus “the verses above” air son “the verses below”. Gu dearbh, air uairean chan eil e soilleir có a rinn dé. An e Donnchadh MacLeòid a rinn ‘Dunadh Bun Sgoil Fheidigearraidh’? Chan eil e san leabhar aige. An e Murchadh a’ Cheisteir a rinn ‘Eaglais an Aonaidh’? Sè! Tha e san leabhar aige.
Co ris a tha Laoich nan Òran coltach? Tha Alice in Wonderland a’ tighinn gu m’ inntinn. Tha thu air chall ’s air do chuartachadh le caractaran iongantach. Siud Ceann a-Tuath nan Loch dhut . . .
GU taobh eile Steòrnabhaigh a-nis agus Gleann Tholastaidh, a tha ceithir mìle tuath air Griais agus mìle deas air Tolastadh bho Thuath. (Mur na thuig thu riamh co air tha Tolastadh “bho thuath”, seo do fhreagairt. Cha b’e Tolastadh bho Dheas a bh’ aca riamh air ge-tà ach an Gleann.) “Gu cinnteach ’s e àite bhòidheach, sìtheil a tha sa Ghleann. Tha abhainn a’ sruthadh mu mhìle bhon mhòintich sìos chun a’ chladaich aig Bun a’ Ghlinne, agus tha geodhachan is creagan àrd air gach taobh dhith le leathad cas suas bhon abhainn gu mullach a’ Ghlinne. Chan eil, agus cha robh, talamh-àitich math ann ge-tà, agus nuair a bha Ceitidh òg b’ e iasgach a bha a’ cumail bith-beò ri na teaghlaichean.”
Siud bho leabhar beag grinn dà-chànanach, Astar Glen Tolsta le Iseabail Mhoireach (Faram, £15), a dh’fhoillsicheadh gu dhol còmhla ri taisbeanadh mun àite san Lanntair anns a’ Ghearran 2012. Tha e làn dhealbhan dathte ’s air a shàr dheilbh, le DVD de dh’fhilm ’na chois. An rud nach eil ann se bàrdachd.
Tha eachdraidh a’ Ghlinne furasta innse. Chaidh cóig teaghlaichean a chur ann á Leumrabhagh ann an 1843. Bha àireamh nan daoine shuas ’s shìos agus mun tàinig an Dàrna Cogadh Mór bha cóig teaghlaichean ann a-rithist – iad uile, cha mhór, de Chlann Mhic a’ Mhaoilein. A réir an ùghdair bha iad den t-sliochd aig Murchadh Bàrd, “cìobair a thàinig à Àird Mheanais an Giogha an Earra-Ghàidheal gu bhith na chìobair air tac na Pàirce mu 1760”; dh’fhaoidte gu bheil iomrall beag an-siud oir bhuineadh Dòmhnall Caimbeul, a fhuair an tac, do dh’Àird Mhighinis Chnapadail a-Deas air tir-mór ’s cha b’ann do dh’Àird Mhighinis Ghiogha.
Co-dhiù, chaidh rathad teàrr a thogail sìos an Gleann on rathad mhór ann an 1949–51 ’s lean an dealan e ann an 1981. An-diugh tha ceithir taighean ann: Dòmhnall Mac a’ Mhaoilein ’s a bhean Cairistìona, Iain Aonghas Caimbeul ’s a bhean Lena, Iain Màrtainn a tha a’ fuireach ann an Steòrnabhagh, ’s càraid á Sasainn a tha a’ cur an taigh a-mach air mhàl. Tha am facal microcosm a’ tighinn gu m’ inntinn. Nan robh leabhar beag cho àlainn seo, làn chuimhneachain, eachdraidh ’s ìomhaighean, mu gach coimhearsnachd air Ghaidhealtachd – le bàrdachd no ás a h-aonais – nach è a bhiodh math.
Gheibhear Astar Glen Tolsta bho Chomhairle nan Leabhraichean. Tha e caran daor ach, coltach ri Laoich nan Òran, nì e gibht bhrèagha Nollaig do Leódhasach sam bith.


text:
Chan eil a’ chòmhstri mun dàrna bhòt eadar dà phàrtaidh a tha còmhla a’ dèanamh mòr-chuid airson neo-eisimeileachd ach a’ sealltainn gu bheil mu leth chuid de luchd-bhòtaidh fhathast am beachd gum bu chòir an t-Aonadh a bhriseadh. Do chuid, ’s e sgaradh a tha seo. ‘S fheàirrde saothair co-roinnte agus co-obrachadh.
Mar a dh’aidich na Nàiseantaich fad na reifrinn, ge-tà, tha feum, ‘s dòcha aig ìre saidhg-eòlach, air riochdachadh de bheachdan am broinn beachd. Ged a tha neo-eisimeileachd do thòrr dhaoine na adhbhar fhèin, thuig Yes Alba gun robh feum ann airson boireannaich, Gàidheil, Làbaraich agus mar sin air adhart a bhith air an riochdachadh nan robh an iomairt gu bhith tarraingeach do na h-uile.
Cha do dhearbh gearradh mòr-chuid nan Nàiseantach ach gu bheil an iomadachd sin fhathast beò. ’S e cnag na cùise gur e brìgh dheamocrasaidh, aig a’ char as simplidhe, an roghainn fhèin air cò a b’ fheàrr a bhios a’ riochdachadh bheachdan, agus do chuid, bidh na beachdan sin air an riochdachadh na b’ fheàrr leis an leithid Iain Finnie. Do na Nàiseantaich a tha a’ miannachadh neo-eisimeileachd nas motha na rud sam bith eile, chan eil sin na adhbhar dragh idir.
Daibhidh Rothach
As dèidh naoi bliadhna ann an cumhachd, tha Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba air barrachd roinntean-phàrlamaid a bhuannachadh na na Làbaraich, na Tòraidhean agus na Libearalaich Deamocratach còmhla. A-rèir tomhas sam bith, ’s e buil iongantach a th’ ann an sin.
Mar bhall sa Phartaidh Nàiseanta, eil dragh sam bith orm a thaobh a bhith ag obair nas dlùithe leis na h-Uainich anns an ath phàrlamaid? Chan eil idir: chan e rud dona a th’ ann a bhith feumach air dòigh-obrach ùr a lorg, agus bidh Andy Wightman gu h-àraid na ghuth làidir, adhartach, ùr anns an ath phàrlamaid.
Fhuair na Làbaraich buille bàis eile an-raoir; cumaidh iad orra ann an cruth air choireigin, ach mar phartaidh nach eil a-mhàin air slighe ach air anam agus adhbhar a chall. ’S iad na Tòraidhean a-nis prìomh phàrtaidh An Aonaidh ann an Alba, agus tha sin a’ fàgail na roghainn a tha mu choinneamh Alba airson an ama ri teachd cho soilleir ’s a ghabhas e a bhith.
Ruairidh MacÌomhair


text:
- TIOTAL
- Leabhar dhealbhan-camara 'Camera Studies' - Loch Laomainn is Bàta-smùide
- EXTERNAL ID
- PC_GM2_ALBUM1_008
- ÀITE
- Loch Laomainn
- LINN
- 1900s
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22755
- KEYWORDS
- bàta
bàtaichean
soitheach
soithichean
aodach
fasan
Dealbh-camara de bhàta-smùide aig acair air bruach Loch Laomainn mu thoiseach an fhicheadaimh linn. Bhiodh bàtachean-smùide ag obair air Loch Laomainn mun àm seo, is iad a' toirt luchd-turais air làithean-saora is daoine a' gabhail latha dheth air tursan beaga. 'S math dh'fhaodte gur e am bàta-smùide air a bheil 'Prince George' a chithear an seo no am 'Princess May', a thòisich ag obair air Loch Laomainn an 1898 cuideachd.
Tha an dealbh seo a' nochdadh san leabhar air a bheil 'Camera Studies'. Tha 11 dealbhan anns an leabhar seo de dhealbhan-chamara làithean-saora, is gach fear aca seach aon air an togail ann, no mu thimcheall sgìre Bhaile nan Granndach. Tha a' chuid as motha dhe na dealbhan a' dol air ais gu 1904
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach


text:
16 an t-Sultain
'S e 16 an t-Sultain an 259mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (260mh ann am bliadhna-leum). Tha 106 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.
Susbaint
Tachartasan[deasaich | deasaich an tùs]
Breithean[deasaich | deasaich an tùs]
- 1858 - Andrew Bonar Law, ann an Lunnainn. Neach-poileataigs à Sasainn.
- 1888 - Frans Eemil Sillanpää, ann an Hämeenkyrö. Sgrìobhadair à Suòmaidh.
- 1925 – Cathal Séamas Ó hEochaidh, ann an Caisleán an Bharraigh. Neach-poileataigs à Èirinn.
- 1974 - Marie-José van der Kolk, ann an IJmuiden. Seinneadair às na Tìrean Ìsle.
Bàsan[deasaich | deasaich an tùs]
- 1701 - Rìgh Seumas VII na h-Alba is II Shasainn is na h-Èireann.
Fèillean[deasaich | deasaich an tùs]
- Latha fèille Naomh Ninian.


text:
Kal. Ian. u., f., l. x. ui., Anno Domini M.c.lxx.ui.
Saxain do innarba do Domnall h-Ua Briain a Luimniuch{folio & column MS2 54c} tre fhorbaisi do denum forru.
Bean Midhe, ingen Donnchadha h-Ui Cerbaill, ben Con Maighi h-Ui Fhlainn, rigan h-Ua Tuirtrí & Fer Lí, do éc.
Ingen Ruaidhri h-Ui Conchobhair, ben Fhlaithbertaigh{folio & column MS1 52d} h-Ui Mael Doraidh, do marbadh do macaibh h-Ui Cairellan.
Fabor & Cenannus do fhasughadh do Ghallaibh & do h-Uib Briuin.
Niall, mac Mic Lochlainn, do marbadh do Muinnter Branain.
Lughmadh do fhasughadh do na Saxaibh.
Caistel Gall 'ga dhenamh i Cenannus.
In t-
p.184Iarla Saxanach do éc i n-Ath Cliath do bainne aillsi ro gab ar a chois tria mírbuilibh Brighti & Coluim Cille & na noemh archena, isa cella ro mhill.
Caistel Slaine i raibe Ricard Fléimenn cona sluagh, as a rabhus ic milliudh Airgiall & h-Ua m-Briuin & Fer Mídhe, do milliudh la Mael Sechlainn, mac Mic Lochlainn, la righ Ceneoil Eogain & la Cenel n-Eogain budhein & la h-Airghiallaib, dú in ro marbadh cet, no ní is moo, do Ghallaibh, re taebh ban & lenum & ech in chaisteoil do marbadh, cona térna duine i m-bethaidh asin caistel. Ocus ro fasaighti tri caisteoil i Midhe iarnabarach ar uamhan Ceniuil Eogain, .i., caistel Cenannsa & caistel Calatruma & caistel Daire Phatraic.
Cu Maighe h-Ua Flainn, rí h-Ua Turtri & Fer Lí & Dal Araide, do marbadh do Coin Midhe, d'a brathair fein & do Feraibh Lí. {§LATE}
Diarmoid, mac Cormaic Mheg Carrthaigh, ri Deasmhughan, do gabail la a mac fein, .i., la Cormac Liathan. §


text:
- TIOTAL
- Eaglais an Naoimh Dhuthaic, An Dòrnaidh
- EXTERNAL ID
- HCD01158
- ÀITE
- Dornie
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12749
- KEYWORDS
- eaglais
an Naomh Duthac
an Dòrnaidh
Tha an dealbh seo a' sealltainn Eaglais Chaitligeach an Naoimh Duthaic anns An Dòrnaidh. Tha e às an leabhar "Isles and Peaks of the West", cruinneachadh de dhealbhan agus iomraidhean goirid air gach àite, a chaidh fhoillseachadh le Donnchadh Mac a' Phearsain aig bùth-chungaidhean a' Chaoil ann an 1923. Sgrìobh e gu robh pàirt den eaglais air a falach le tobhta manachainn a bha ann an droch staid agus tha e cuideachd a' bruidhinn oirre san leabhar aige, "Lure of the West". Nuair a thog e dealbh eile den t-sealladh seo as dèidh iomadh bliadhna, ge-tà, cha robh dad air fhàgail ach an eaglais
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Dreach litir (gun ceann-latha) bho Alasdair Grannd, duilleag 2
- EXTERNAL ID
- Z_GB1796_GRANT_979_65_PATENT_001_002
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh is Gaileiridh Ealan Inbhir Nis (stuth làmh-sgrìobhte)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 6921
- KEYWORDS
- fìdhlearan
fìdhlean
slatan-iasgaich
B' ann à Batan Gorm, Drochaid Chàrr, a bha Alasdair Grannd (1856 - 1942), is 's e sin an t-adhbhar gun d' fhuair e am far-ainm - 'Battan'. Nuair a bha e na bhalach chuir e eòlas air dà rud a bha gu bhith air leth cudromach na bheatha - fìdhlearachd agus iasgach. Chaidh e air adhart gu bhith air leth math air gach rud; mar iasgair nuair a chruthaich e an slat-iasgaich iongantach aige fhèin ris an canar an 'Grant Vibration Rod', agus mar fhìdhlear le bhith a' stiùireadh Comann Srath Spè agus Ruidhle na Gàidhealtachd airson faisg air dà fhichead bliadhna agus thànaig e gu bhith na eòlaiche air dòighean cruthachaidh fhìdhlean. A thuilleadh air an sin chruthaich e fidheall sònraichte ann an cruth diosg ris an canar an 'Rondello'. Chithear eisimpleir den t-slat-iasgaich, an fhidheall agus an Rondello aig a' Ghranndach aig Taigh-tasgaidh agus Gailearaidh Ealain Inbhir Nis (IMAG).
Chaidh an dreach litir seo (as aonais ceann-latha) a sgrìobhadh leis a' Ghranndach agus tha e mu dheidhinn iasgach a' mhaghair. Tha i air a sgrìobhadh air cùlaibh postair airson an 'Railway Watch Company's Prize Draw' (An t-Iuchar 1900). Tha i gu neach-deasachaidh pàipear air neo iris far an do nochd litir bhon a' Ghranndach roimhe. Tha an Granndach a' togail grunnan chùisean anns an litir seo, nam measg mearachd clò-bhualaidh anns an litir mu dheireadh aige; gu bheil e an aghaidh a bhith a' cur a-mach dubhain le bhith gan cur os cionn do cheann; an taisbeanadh aige mu dheidhinn cur a-mach dubhain air Abhainn Thames; agus na buannachdan aig an 'Vibration Rod' aige.


text:
Posted by liam on May 24th, 2010
’S mòr am buaidh a tha aig Shakespeare gus an latha an-diugh air an dòigh anns a’ bhiodh sinn a’ coimheadaibh air eachdraidh agus gu h-àraidh air duine sònraichte ann an eachdraidh na h-Alba, an rìgh Mac Bheatha. Tha sinn uile eòlach air an dealbh-chluich a sgrìobh Shakespeare agus an naidheachd a thug e dhuinn – ciamar a mhortadh MacBheatha an t-seann rìgh, Donnachadh, ri cealgaireachd.
Deagh-sgeul, ach cha b’ e sin an fhìrinn.
Tha fhios againn an-diugh nach b’e ain-tighearna neo sglaimir a bh’ ann. Cha do ghoid MacBheatha an crùn anns an dòigh a bha Shakespeare agus sgrìobhadairean Gallda a’ creidsinn na ceudan bliadhna as a dheaghaidh.
Cha robh an rìgh Donnachadh na bhodach nuair a chaidh a mharbhadh, ann an cath, is dòcha, a’ sabaid ann aghaidh MacBheatha. A-rèir an siostam politeagach aca aig an àm, bha ceart aig MacBheatha air a’ chrùn cuideachd.
Ach aig deireadh an naoidheimh linn deug, sgrìobh Ionatan MacFhionghain an naidheachd a leanas anns a’ phàipeir aige, Mac-Talla. Chì sibh dè cho làidir a bha buaidh Shakespeare air an naidheachd aige mu dheidhinn MacBheatha.
Mac Bheatha, Righ na h-Alba
Tha e air a ràdh gu’n d’fhuair Mac Beatha Crùn na h-Alba troimh mortadh Rìgh Donachadh ’sa bhliadhna 1039 aig Both-nan-gobhain faisg air Eiliginn. Dh’fheuch e le riaghladh firinneach agus ceart a dhèanamh suas air son an droch obair a rinn e fhaotainn greim air a’ chrùn. Thug e duaisean airgiod do Roimh, agus fearannan farsuing do’n eaglais, agus duaisean lìonmhor do’n bhochd, ach tha e coltach nach d’rinn iad seo uile feum “fois a thoirt dha bho na bruadaran oillteil a bha a’ cur dragh air gach oidhche.” Ged a thug e seachad uiread do’n t-sluaigh, cha d’fhuair e mòran cuideachadh bho’n chlèir, ni mò an d’thug an sluagh fois dha. Cha do chord an doigh a ghabh e greim air an righ-chaithir riu riamh, agus dh’fhàs e nis ain-tighearnail mar a bha e smuainteachadh gu’n robh a chumhachd dol am mòid. Rinn e nàmhaid làidir dha fhein ann Macdubhaich, Fiofa, leis a’ chreachadh a rinn e air, agus theich am morair sin le daoine mòra eile gu Calum a’ chin mhòir, mac Dhonachaidh, a bha an deigh teicheadh gu Cumberland, agus chomhairlich e an righ-chaithir a ghabhail. Chaidh Suaird Iarla Northumberland agus a mhac Osbert gu Albainn còmhla ri Calum ’sa bhliadhna 1054. An deigh dian chogaidh anns an deach Osbert a mharbhadh chaidh an ruaig an deigh Mac Beatha gu Lumphanan an siorrachd Abareadhain far an robh e air a mharbhadh le Macdubhaich an 1054 an deigh rioghachadh còig bliadhna deug.
— Mac-Talla, Desember 29, 1899.
podcasts | 3 Comments »


text:
Tomás Cipriano de Mosquera
B’ e Tomás Cipriano de Mosquera y Arboleda ( Popayán, 26mh an t-Sultain 1798 - Popayán, 7mh an Dàmhair 1878) saighdear, neach-poileataigs, leasachair agus rìochdaire dioplòmasach à Coloimbia,[1] a bha na Cheann-suidhe Poblachd Ghranada Ùr eadar 1845 agus 1849 agus na Stàitean Aonaichte Choloimbia eadar 1861 agus 1864 agus bho 1866 gu ruige 1867. Thathar a’ tagradh gur e fear dhe na figearan na bu chudromaiche ann an eachdraidh Choloimbia rè na 19mh Linne.[2][3]
Susbaint
Cùrsa Beatha fo Armaibh agus anns a’ Poileataigs[deasaich | deasaich an tùs]
Rugadh e ann am Popayán 26mh an t-Sultain 1798. ‘S e mac an uachdaran-fearainn beartach José María Mosquera y Figueroa, agus María Manuela Arboleda y Arrechea a bh’ann, agus le sin bha e na bhall fear dhe na teaghlaich na bu chliùitiche na dùthcha rè na 19mh linne. Fhuair na triùir bhràithrean aige (Joaquín, Manuel José agus Manuel María) an cuid chliù cuideachd. Nan òige, ann an 1814, thoisich e ann an iomairt an saorsa, fon Sheanailear Simón Bolívar. Fhad ‘s a bha e na leas còrnaileir, ann an 1824 shabaid e an aghaidh na Guerrilla aig an Tùsanach rìoghaire Agustín Agualongo, ann am Barbacoas, Nariño, far an d’ fhuair e peilear a chaidh dìreach bho thaobh gu taobh tron bheul, is leig sin athailt anns an aghaidh: an a dhèidh bhiodh e doirbh dhàsan bruidhinn is air sgàth sin fhuair e am far-ainm "Mascachochas". Chaidh e a dh’ àrdachadh gu còrnaileir airson a chuid obrach ghaisgeil agus thoisich a bhith os cionn an Riaghaltais ann an caochladh cheàrna ann an ceann an iar-dheas na dùthcha: (Buenaventura, Guayaquil, Cauca) ach aig an aon àm lean e air mar shaighdear ainmeil, is chaidh e a dh’ainmeachadh na Sheanailear ann an 1829.
Ged nach do choileanadh e cùrsa ionnsachaidh sam bith aig an oilthigh Cauca, ‘s e duine gu math foghlamaiche ann an Laideann, Beurla, Fraingis agus Eadailtis a bh’ann, agus fiù’s thoisich e eadar-theangachadh dhe Tasso nan òige.[4] A bharrachd air sin, theagaisg e matamataig aig an oilthigh cuideachd.[5]
Bha e na sheòltaire ann am Pearu (1829 - 1830), ann an caochladh dhùthaich na Roinne Eòrpa agus anns na Stàitean Aonaichte (1830 - 1833). Nuair a thill e bha e na bhall a’ mhòr-dhail (1834 - 1837) agus an Riaghaltas nan Tòraidh aig José Ignacio de Márquez Barreto: chaidh Mosquera a dh’ainmeachadh rùnaire a’ Chogaidh agus le sin stiùir is bhuannaich e Cogadh nan Àrdanach ann an 1840. An uair sin bha e an sàs anns an dioplòmasaidh mar thosgair ann am Pearu, an t-Sile agus Boilibhia eadar 1842 agus 1845.
A’ Chiad Cheannas (1845 – 1849)[deasaich | deasaich an tùs]
Thug a’ Bhuidheann Ministreachd taic dha Mosquera airson an taghaidhean dhe 1845 (na Tòraidhean anns na bliadhnachan ri teachd), is bha esan ga thaghadh. Seo na rudan a lorg a’ chiad Riaghaltas aige:
- Chaidh an eaconamaidh a dh’fhosgladh chun a’ mhalairt eadar-nàiseanta; rèitich iad an Còrdadh Mallarino-Bidlack airson Sìth, Càirdeas, Luingearachd agus Malairt còmhla ris na Stàitean Aonaichte ann an 1846.
- Còmhla ri Rùnaire a’ Mhaoineachaidh Florentino González, b’ urrainn dhàsan mòran chìsean co-àiteachail a chuir às, is le sin ath leasaich iad gnìomhachas an tombaca.
- Chaidh an siostam meatrach deicheil a steidheachadh anns an dùthaich.
- Thoisich e poileasaidh dhe sgaradh eadar an Stàit agus an eaglais Chaitligeach.
- Rèitich e na h-obraichean airson am Pàrlamaid Nàiseanta a thogail.
- Chaidh a’ chiad chunntas-sluaigh nàiseanta ann an eachdraidh Choloimbia a dhèanamh.
- Bhrosnaich e na bàtaichean-smùid air an Magdalena.
Fhuair na poileasaidhean aige fìor dhubh chàineadh bho na daoine a thug taic dhàsan airson an ceannas fhaighinn, agus bha e a-nis na bu fhaisge air a’ Phàrtaidh Libearalach. Nuair a chrìochnaich an teirm aige chaidh e gu Eabhraig Nuadh airson gnìomhachas an teaghlaich a dhèanamh agus steidhich e companaidh malairt eadar-nàiseanta.
An dèidh corra bhliadhna anns na Stàitean Aonaichte, thill Mosquera ri sabaid an aghaidh ar-a-mach na luchd-Cheàirde agus an deachdaire José María Melo a chuir às a’ chathair ann an 1854. An uair sin, ri taobh nan Libearalach gu lèir, thug e pàirt anns a’ mhòr-dhail mar riochdaire agus seanadair agus bha e na thagraiche airson a’ chinneas ann an 1857, fhuair e an treas àite ri chùlaibh an Tòraidh Mariano Ospina Rodríguez agus fear Libearalach raideagach (a chuir am feadaraileas na dùthcha an cèill, a-nis fon ainm Co-chaidreachas Ghranada). Chaidh e a thaghadh ceann-suidhe stàit a’ Chauca, is leis an dreuchd sin thionndaidh e gu bhith os cionn na luchd-dùbhlain an aghaidh a’ chinn-suidhe Ospina, nach onarachadh fèin-riaghladh na stàitean.
Cogadh Sìobhalta dhe 1860 - 1862[deasaich | deasaich an tùs]
Ann an 1860 chuir e naomh-thrèigsinn a’ Chauca an cèill agus rinn e glaodhach a’ chogaidh an aghaidh a’ cho-chaidreachais. An ceann greiseag fhuair e taic bho na stàitean Santander agus Tolima, a dh’ainmich iad Riaghladair e, agus an ceann bliadhna is beagan, b’ urrainn dhàsan na Tòraidhean a chur a-mach às an riaghaltas, agus an uair sin bha e fhèin na cheann-suidhe eadar-amail na dùthcha. Ghairm e Co-chruinneachadh Bun-Reachdail, a thug àite ann an Rionegro ann an 1863. Chuir e an comhstrìtheach Tòraidh aige às a’ chathair agus thug e an riaghaltas fo làimhe. Ghairm an Seanalair Leonardo Canal González gur e esan a bha os cionn an Riaghaltais, ach theich e thall thairis.
Darna agus treas Cheannas (1861-1864)[deasaich | deasaich an tùs]
Anns an darna teirm aige anns a’ chinneas (1861 – 1863), dh’fhoillsich e sreath dhe àithntean airson neart na Eaglaise Chaitligeach a chur fo smachd, gu h-àraidh arfuntachadh an earrais làmh mharbh (mortmain), le sin chaidh oighreachdan na h-eaglaise ga toirt air falbh, gus a bhith gan reic an uair sin ann an rop poblach; a bharrachd air sin chuir e an Comann Iosaid a-mach às an dùthaich.
Chaidh na sgaraidhean eadar na radaigich (le Manuel Murillo Toro os an cionn) agus an fheadhainn aig Mosquera uabhasach follaiseach aig a’ Cho-chruinneachadh ann an Rionegro, (a bha loma-làn dhe Libearalaich). Ach chaidh bun-reachd gu math feadarail libearalach a rèiteachadh co-dhiù, a bheireadh barrantas dha còirichean nan saoranach agus a thaitinn gach uile ball a’ co-chruinneachaidh. A bharrachd air sin, chaidh Mosquera a thaghadh airson a’ chiad dhà bhliadhna riaghaltas na Stàitean Aonaichte Choloimbia a choileanadh, gu ruige 1 an Giblean 1864.
Anns an treas teirm aige, b’ fheudar dhàsan a chur an aghaidh cogadh còmhla ris an Eacuador: bha esan fhèin os cionn na feachdan Coloimbianach, agus fhuair e buaidh dheireannach aig Blàr Cuaspud ann an Dùbhlachd 1863. Nuair a leig e an ceannas chaidh e gu Paris mar thosgair.
Ceithreamh Ceannas (1866 - 1867), leigeil seachad agus bàs[deasaich | deasaich an tùs]
Thill Mosquera buadhmhor dhan dùthaich ann an 1866 is chaidh e a thaghadh mar cheann-suidhe airson an ceithreamh turas aige, a dh’aindeoin dùbhlain nan Libearalach raideagach. Ach bha am Pàp a’ dol san eadraiginn gu dlùth air sàilleabh an fhrionais a bh’ann taobh làimhseachaidh dàimhean leis an eaglaise, agus leis gu robh an ceann-suidhe ga ghiùlain mar dheachdaire (dhùin e am mòr-dhail ann an Giblean 1867) rud a spreag na luchd-dùbhlain ga chur às a’ chathair 23mh an Cèitean 1867, agus an latha ud sin chaidh e a chur an greim le buidheann dhe shaighdearan fon chòrnaileir Daniel Delgado París agus le sin b’ urrainn dhan Sheanailear Santos Acosta Castillo, a bha os cionn na feachdan armachd aig an àm, an riaghaltas a thoir fo làimh.
Bha e na fhògarrach thall thairis fad trì bliadhna ann an Lima. Nuair a thill e ann an 1871 sheas e chun a’ chinneas gun shoirbheachas, ach chaidh e a thaghadh ceann-suidhe a’ Chauca gu ruige 1873. Ann an 1876 fhuair e àite anns an t-Seanaidh. Bhàsaich e aig 80 bliadhna a dh’aois air an oighreachd aige ann an Coconuco, faisg air Popayán. Tha an duslach aige na laighe ann an Teampall nan Curaidh (Panteón de los Próceres)) ann am Popayán, còmhla ris a’ mhòr-chuid dhe na daoine ainmeil a rugadh anns a’ bhaile.
Teaghlach agus beatha pearsanta[deasaich | deasaich an tùs]
A’ leantainn na cleachdaidhean àbhaisteach a riaghladh giùlan nam morair aig na linntean sin, phòs Mosquera a cho-ogha Mariana Arboleda y Arroyo ann an 1822. Cha robh am pòsadh sin uabhasach sona agus tha fios againn gum faigheadh Mosquera coinneachaidhean gu tric le mòran mhnathan rè a bheatha. Fhuair e cloinne le mòran dhuibh agus thug e an sloinneadh aige chun a’ mhòr-chuid. Fhuair e dithis chloinne leis a’ chiad bhean aige, Mariana: Aníbal agus Amalia (Phòs Amalia Pedro Alcántara Herrán, a bhios na cheann-suidhe).
An ceann greiseag na bhantrach-duine, phòs e María Ignacia Arboleda Arboleda, nighean pheathar a’ chiad bhean aige. A-rèir eachdraichean an àm, bha Mosquera mothachail gu robh e uabhasach aosda agus nuair a ghairm a ghràidh chun a’ chaileig òg thuirt esan dhi: " Am bu thoil leat a bhith banntrach an t-Seanaileir Mosquera?". Cha d’ fhuair iad ach aon mhac, José Bolívar Carlos Dorico Mosquera y Arboleda, a rugadh ann an 1878, beagan an dèidh bàs an t-Seanaileir.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Dùthchannan aig SMO
- ↑ Oifis a' Chinn-suidhe
- ↑ Leabharlann Luís Angel Arango
- ↑ Malcom Deas - Roi-Radh ann an: Lofstrom, William (1996) La vida íntima de Tomás Cipriano de Mosquera (1798 - 1830), Bogotá: El Áncora Editores, p.11
- ↑ Oilthigh Cauca
Ceanglaichean A-mach[deasaich | deasaich an tùs]
Pàrtaidh Libearalach Choloimbia (Spàinntis)
Pàrtaidh Tòraidh Choloimbia (Spàinntis)
Simón Bolívar • Francisco de Paula Santander • Joaquín Mosquera • Rafael Urdaneta • Domingo Caycedo Santamaría • Jerónimo de Mendoza Galavís • José Ignacio de Márquez Barreto • Pedro Alcántara Herrán • Juan de Dios Aranzazu • Tomás Cipriano de Mosquera • Rufino Cuervo y Barreto • José Hilario López • José María Obando • José María Melo • Tomás Herrera • José de Obaldía • Manuel María Mallarino • Mariano Ospina Rodríguez • Juan José Nieto Gil • Bartolomé Calvo • Leonardo Canal González • Froilán Largacha • Manuel Murillo Toro • José María Rojas Garrido • Santos Acosta Castillo Joaquín Riascos • Santos Gutiérrez Prieto • Eustorgio Salgar • Santiago Pérez de Manosalbas • Aquileo Parra Gómez • Manuel María Ramírez Fortoul • Julián Trujillo Largacha • Rafael Núñez Moledo • Francisco Javier Zaldúa • Clímaco Calderón • José Eusebio Otálora • Ezequiel Hurtado • José María Campo Serrano • Eliseo Payán • Carlos Holguín Mallarino • Miguel Antonio Caro Tovar • Manuel Antonio Sanclemente • José Manuel Marroquín • Rafael Reyes • Diego Lemos • Jorge Holguín Jaramillo • Ramón González Valencia • Carlos E. Restrepo Restrepo • José Vicente Concha • Marco Fidel Suárez • Pedro Nel Ospina Vásquez • Miguel Abadía Méndez • Enrique Olaya Herrera • Alfonso López Pumarejo • Eduardo Santos • Darío Echandía Olaya • Alberto Lleras Camargo • Mariano Ospina Pérez • Laureano Gómez Castro • Roberto Urdaneta Arbeláez • Gustavo Rojas Pinilla • Gabriel París • Guillermo León Valencia • Carlos Lleras Restrepo • Misael Pastrana Borrero • Alfonso López Michelsen • Julio César Turbay Ayala • Belisario Betancur Cuartas • Virgilio Barco Vargas • César Gaviria Trujillo • Ernesto Samper • Carlos Lemos Simmonds • Andrés Pastrana Arango • Álvaro Uribe • Juan Manuel Santos Calderón


text:
- TIOTAL
- Bhan breic bogaidh ochd-chuibhlichean le BR
- EXTERNAL ID
- PC_HRS_COACHES_230
- ÀITE
- neo-aithnichte
- CRUTHADAIR
- LGRP
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Comunn Rèile na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 23808
- KEYWORDS
- HRS
coidsichean rèile
carbadan rèile
stoc gluasadach
Tha an dealbh camara seo a' sealltainn bhan breic bogaidh ochd-chuibhlichean le Rèile Bhreatainn. Tha an ro-leasachan M, a tha a' sealltainn gun b' e pàirt de stoc Rèile Lunnainn Meadhan-thìre & Alba a bh' ann roimhe, air pleit àireimh a' charbaid.
Chan eil cean-latha air an dealbh camara agus thathas gun an t-àite aithneachadh fhathast.


text:
- TIOTAL
- Dealbh de bhuidheann A. Fraser & Co.
- EXTERNAL ID
- PAW0006336
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 25 An t-Ògmhios 1932
- LINN
- 1930an
- CRUTHADAIR
- David Whyte Studio
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20944
- KEYWORDS
- A. Fraser & Co
seann rudan
àiteachas
taisbeanaidhean
àirneis
Taisbeanadh Gàidhealach
Comann Àiteachais na Gàidhealtachd
obair-ciùird
Buidheann nan seasamh air beulaibh stàile airson "A. Fraser & Co. Complete House Furnishers of Inverness" aig Taisbeanadh Mòr Comann Àiteachais na Gàidhealtachd aig Pàirc nam Bochd, Inbhir Nis air 25 An t-Òg-Mhìos 1932. 'S e an Taisbeanadh Gàidhealach an t-ainm eile a bh' air an taisbeanadh agus thuirt Courier Inbhir Nis (28 An t-Òg-Mhìos 1932) gun robh e "soirbheachail gun teagamh." Tha àirneis, sgeadachadh agus seann rudan san stàile.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
- TIOTAL
- Carbad-eich aig Taigh Baile Dhonnchaidh, an t-Eilean Dubh
- EXTERNAL ID
- PAN_16_59
- ÀITE
- Baile Dhonnchaidh
- SGÌRE
- Abhach
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Abhach
- LINN
- 1950an
- CRUTHADAIR
- J Nairn
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
- AITHNEACHADH MAOINE
- 20474
- KEYWORDS
- Carbadan-eich
Oighreachd Baile Dhonnchaidh
Taigh Baile Dhonnchaidh
Seumas Mac an Fhleisdeir
oighreachdan
Alasdair Ros
Abhach
Bha an carbad-eich seo aig Taigh Baile Dhonnchaidh, ann an sgìre Abhach, an t-Eilean Dubh. B'e Taigh Bhaile Dhonnchaidh fear de na taighean bu mhotha air a' Ghàidhealtachd. Chaidh a thogail an toiseach do Shir Ruairidh MacCoinnich Sgatail ann an 1798, agus cheannaich Seumas Mac an Fhleisdeir Abhaich e ann an 1864. Bha gàrraidhean-teatha mòra aig Mac an Fhleisdeir ann an Ceylon. Dh'fhastaidh e an t-ailtire Alasdair Ros airson an taigh a leasachadh. Rinneadh atharrachaidhean eile le mhac, Seumas Dubhghlas Mac an Fhleisdeir.
Leagadh an taigh ann an 1959. Aig àirde chìte e mìltean air falbh. Bha eadhan stèisean rathad-iarainn aige dha fhèin. Agus bha iomadh taigh-glainne mòr aige, pàillean mòr spòrs, cùirt-teanais agus rinc-curlaidh cuideachd. Bha stàballan, seòmraichean-acfhainne agus taigh-carbaid ann.
Aig a h-àirde, thug an oighreachd obair do 14 geamairean agus leudaich i bho Athaidh san ear gu faisg air Poll Lochaidh san iar
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive


text:
Caisleán an Bharraigh
‘S e baile meadhanach ann an Contae Mhaigh Eo, sa Chúige Chonnacht an Èirinn a th’ann an Caisleán an Bharraigh.[1] Tha e suidhichte eadar Loch Cuilinn agus Loch Chaisleán an Bharraigh, ann am meadhan na Siorramachd (Gaeilge: Contae), 224km air falbh bho Chorcaigh, 66km bho Ghaillimh agus 209km bho Bhaile Átha Cliath, prìomh-bhaile na dùthcha.[2] Tha 11,891 duine a’ fuireach an seo.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Chaidh am baile agus an caisteal a stèidheachadh ann an 1235[3] le ridire Normanach air an robh De Barra agus fhuair am baile a chuid chòirichean bhon Rìgh Seumas VI ann an 1613.[4] Chuir na Gàidheil agus feachdan na Frainge ruaig air Arm na Breatainne ri linn Ar-a-mach na Frainge agus Ar-a-mach Comann nan Èirinneach Aonaichte (Gaeilge: Cumann na nÉireannach Aontaithe), ann an 1798. Bha am buaidh a thugadh air Gearrasdan nan Gall cho làidir is iad nan ruith air falbh cho luath aig peilear dearg am beatha mar eich, gun tugadh Rèisean Chaisleán an Bharraigh air a’ Chath siud.[5] Chaidh Lìg Nàiseanta Fearann na h-Èireann (Gaeilge: Conradh na Talún) a chuir air dòigh anns a’ bhaile air an 21 an Dàmhair 1879, le Mícheál Mac Dáibhéid, a bhuineadh don tSráid, baile beag eile sa sgìre.[6] Dh’fhàs am baile na bu mhotha fad na 90an is toiseach na 21mh Linn le cuideachd bho luchd-poileataigs-ionadail, gu h-àraidh bho Éanna Ó Coinnigh, a tha na Taoiseach an latha an-diugh.
Daoine Ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]
- Cathal Ó hEochaidh: (1925 – 2006), Taoiseach na h-Èireann trì tursan.
- Éanna Ó Coinnigh: (1951): Taoiseach na h-Èireann an latha an-diugh.
Bailtean Co-cheangailte[deasaich | deasaich an tùs]
- Ancona (An Eadailt)
- Auray (A' Ghearmailt)
- Baile Méanach (Èirinn)
- Höchstadt (A' Ghearmailt)
- Peekskill (Eabhraig Nuadh)
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Logainm
- ↑ Global Feed
- ↑ Mayo
- ↑ Westerly visions
- ↑ The Government Forces Engaged at Castlebar in 1798, Henry McAnally, Irish Historical Studies, Vol. 4, No. 16 (Sep., 1945), pp. 316-331
- ↑ Leabharlann Chonntae Mhaigh Eo


text:
p.83
Ceithri cathracha i r-robadar Tuatha De Danand ic foglaim fheasa ocus druidechta, uair is fis ocus druidecht ocus diabaldanacht ro fhogain doib. it e-seo anmanna na cathrach .i. Failias, ocus Findias, ocus Goirias, ocus Murias. Ocus is a Failias tucad in Lia Fail, fil i Temraig, no gesed fo cech rig no gebead h-Erind . A Gorias tucad in claidheb bai ic Nuadaid. A Findias tucad sleg Loga. A Murias tucadcoire in Dagda.
Ceithri fiseda badar isna cathrachaib sin .i. Fessus bai h-i Failias, Esrus bai ic Gorias, Uscias bai a Findias, Semias bai a Murias. Is aco sin rofoglaimsed Tuatha De Danand fis ocus eolus. Sleg Loga, ni gebthea cath fria na fris inti a m-bid laim. Claidheb Nuadad, ni thernad neach ara n-dergad
[gap: extent: 2 characters]
. O da berthea asa thindtig bodba, ni gebti fris inti a m-bid laim. Coiri in Dagda, ni teigead dam dimdach uad . An Lia Fail, fil i Temraig, ni labrad acht fa rig Erenn.
p.84
Ad-beraid, imorro, aroile do seanchaidib conid a n-dluim ciach tistais Tuatha De Danann i n-Erind. Ocus ni h-ead on, acht a longaib na morloinges tangadar, ocus ro loiscsed a longa uili iar tuidecht i n-Erind. Ocus is don dluim ciach bai dib side, at-dubradar aroile conid a n-dluim chiach tangadar. Ocus ni h-ead iar fir . Ar is iad so da fhochaind ara r' loiscsead a longa na r' fhagbaidis fine Fomra iad do fodail forro, ocus na ro thisad Lug do cosnum rigi fri Nuagaid. Conid doib do chan in seanchaid:
Finit.
- Tuath De Danand na set soim.
Cait a fuaradar fogloim?
Do rangadar suigecht slan
A n-druigecht , a n-diabaldan.
- Iardanel find, faith co feib,
Mac Nemid, mac Agnomain ,
D'ar mac baeth Beothach bertach,
Ba loech leothach, lanfhertach.
- Clanna Beothaich, beoda a m-blad
Rangadar sluag niath nertmar,
Iar snim is iar toirrsi truim,
Lin a loingsi co Lochluinn.
- Ceithri cathracha, clu cert
Gabsad a rem co ronert.
Do curdis comlann co cas
Is d'foglaim a fireolas.
- Failias ocus Goiriasglan,
Findias, Murias na morgal,
O maitea madmann amach,
Anmanna na n-ardchathrach.
p.85
- Morfis ocus Erus ard,
Uscias is Semiath sirgarg,
Re n-garmand, luag a leasa
Anmann suad a s-sarfeasa .
- Morfis fili a Failias fen,
Esrus a Gorias, germen,
Semiath a Murias, dind dias,
Uscias fili find Findias.
- Ceithri h-aisceda leo anall,
D'uaislib Tuaithi De Danand:
Claideb, cloch, coiri cumal,
Sleag ri h-aidid ardcurad.
- Lia Fail a Failias anall,
Gesed fo rigaib Erend.
Claideb lama Loga luidh
A Goirias, roga rocruid.
- A Findias tar fairrgi i fad
Tucad sleg nemneach Nuadat.
A Murias, main adbol oll,
Coiri in Dagda na n-ardglond.
- Ri Nime, Ri na fer fand,
Ro-m-aince, Rig na rigrand,
Fear ca fuil fulang na fuath,
Ocus cumang na caemtuath.
Tuata.


text:
Ceannardan foghlaim a’ toirt seachad òraid shaor an asgaidh air Gàidhlig ann am foghlam
Bheir ceannardan dà ionad foghlaim nan Eilean Siar òraid shaor an asgaidh seachad air Gàidhlig ann am foghlam.
Bruidhnidh reachdair Sgoil MhicNeacail, an t-Oll Frances Mhoireach, agus Prionnsapal Cholaisde a’ Chaisteil UHI, Iain Mac a’ Mhaoilein mu na dùbhlain agus na cothroman a tha ceangailte ri Gàidhlig ann am foghlam. Am measg nan cuspairean bidh buaidh a’ churraicealaim airson sàr-mhathais agus obair leis a’ choimhearsnachd agus ann an com-pàirteachasan.
Tha an òraid, a thèid a thoirt seachad aig Sgoil MhicNeacail nas fhaide air adhart air a’ mhìos seo, na phàirt de shreath de dh’òraidean Gàidhlig saor an asgaidh a bhios a’ gabhail àite am-bliadhna. Agus e air a chur air dòigh le Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean, tha an sreath a’ comharrachadh ceann-bliadhna daoimein Cholaisde a’ Chaisteil UHI, a tha na chom-pàirtiche anns an oilthigh.
Agus iad stèidhte air a’ chuspair Gàidhlig ann am beatha an latha an-diugh, tha na h-òraidean ag aithneachadh gu bheil a’ Ghàidhlig na cuid ro chudromach de chultar is fèin-aithne na h-Alba. Bhruidhinn Margaret Mary Murray, Ceannard BBC ALBA, mu Ghàidhlig anns na meadhanan ann an Glaschu na bu tràithe air a’ bhliadhna seo agus bidh òraid air Gàidhlig agus foillseachadh ann am Beinn na Faoghla anns an Ògmhios.
Tha an òraid cuideachd a’ buntainn ri cùrsaichean a th’ air an tabhann leis an oilthigh, a’ gabhail a-steach cheumannan ann an cànan is cultar na Gàidhlig; Gàidhlig le foghlam; Gàidhlig agus leasachadh agus teisteanas àrd-fhoghlaim ann an Gàidhlig agus conaltradh. Tha na cùrsaichean uile seo air an tabhann tro Cholaisde a’ Chaisteil UHI.
Agus e a’ soilleireachadh aon de na raointean a bhruidhneas e mu dheidhinn san òraid, thuirt Iain Mac a’ Mhaoilein:“Tha sinn air a bhith gu math soirbheachail a thaobh a bhith a’ dol an sàs le luchd-ionnsachaidh a thaobh togail cànain, ach chan eil sinn cho soirbheachail a thaobh a bhith a’ dol an sàs leis an fheadhainn a chaidh a thogail ann an taighean far an deach Gàidhlig a bhruidhinn no coimhearsnachdan a thaobh na sgilean Gàidhlig aca a leasachadh airson cleachdadh làitheil. Tha daoine coltach rium fhèin gu tric mì-chomhfhurtail nuair a bhruidhneas iad ri luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig a leasaich, tha e coltach, briathrachas nas fharsaing agus gràmar ceart, mar thoradh air an ionnsachadh a rinn iad. Feumaidh sinn feabhas a thoirt air ar misneachd agus ar deòntachd a bhith a’ cleachdadh a’ chànain ma tha e gu bhith a’ soirbheachadh anns na coimhearsnachdan againn.”
Thuirt an t-Oll Frances Mhoireach: “A dhèanamh cinnteach gun daingnich sinn na leasachaidhean a chaidh a dhèanamh ann am foghlam tro mheadhan na Gàidhlig agus mus urrainn dhuinn coimhead ri leasachaidhean a bharrachd, feumaidh sinn a bhith gu math soilleir a thaobh nan dùbhlain a tha romhainn.”
Chuir Seumas Friseal, prionnsapal agus iar-sheansalair an oilthigh fàilte air an òraid, agus e ag ràdh: “Tha sinn gu math toilichte gu bheil an t-Oll Frances Mhoireach agus Iain Mac a’ Mhaoilein a’ bruidhinn mar phàirt den shreath òraidean. Tha Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean sgapte air feadh sgìre na Gàidhealtachd agus ’s e an t-amas againn a bhith aig teis-meadhan gleidheadh agus ath-bheothachadh na Gàidhlig. Tha Colaisde a' Chaisteil UHI deatamach do dhealas an oilthigh airson na Gàidhlig agus do ar mòr-mhiannan air a shon.
Gabhaidh an òraid Gàidhlig ann am Foghlam àite eadar 7f agus 9f Diardaoin 16 Cèitean aig Sgoil MhicNeacail, Steòrnabhagh.Thèid pàirtean den òraid a thoirt seachad sa Ghàidhlig agus bidh eadar-theangachadh ri fhaotainn don Bheurla tro fhònaichean-cluaise. A ghleidheil àite SHAOR AN ASGAIDH, cuir fios a dh’ionnsaigh sgioba thachartasan an oilthigh air 01463 279 344 no aig events@uhi.ac.uk
Airson barrachd fiosrachaidh mu shreath òraidean an oilthigh no mu chùrsaichean Gàidhlig, tadhail air www.uhi.ac.uk
Neach-conaltraidh nam meadhanan
Susan Szymborski
Oifigear conaltraidh
Fòn: 01463 279222
Post-d: susan.szymborski@uhi.ac.uk


text:
- TIOTAL
- Beinn agus tuil: Abhainn Ghruinneard
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_0598
- ÀITE
- Abhainn Ghruinneard
- SGÌRE
- Geàrrloch
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Loch Bhraoin
- LINN
- 1950an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 32519
- KEYWORDS
- cairtean-puist
Loch na Sealga
An Teallach
iasgach
coiseachd
Chithear beinn agus tuil aig Abhainn Ghruinneard anns a' chairt-phuist seo.
Tha Abhainn Ghruinneard ann an Ros an Iar. Tha an t-ainm Gruinneard a' tighinn às an Lochlannais agus tha e a' ciallachadh an dara cuid bàgh uaine no bàgh ao-domhainn. Tha an loch a' sruthadh eadar Loch na Sealga, aig bonn An Teallaich, agus Camas Ghruinneard. Tha an dà chuid iasgairean agus luchd-coiseachd gu math measail air an abhainn agus an loch


text:
Ròn glas
'S e mamal a tha ann an ròn glas (Halichoerus grypus) a bhuineas don teaghlach Phocidae. 'S e sin an aon seòrsa a th' anns a' ghnè Halichoerus. Anns a' Bheurla canar gray seal riutha anns na Stàitean Aonaichte; tha e ainmichte cuideachd mar Atlantic grey seal no horsehead seal.[1] 'S e facal Greugach a th' ann an Halichoerus a tha a' ciallachadh muc mara. [2]
Susbaint
Roinneachd[deasaich | deasaich an tùs]
Tha na ròin ghlasa rim faicinn air costachan a' Chuain a Tuath far a bheil iad a' fuireach air cladaichean le oitirean-gainmhich no air costachan creagach. Tha an ròn glas gu math cumanta anns na h-Eileanan Siar.
Coltas[deasaich | deasaich an tùs]
Chan eil e furasta eadar-dhealachadh a dhèanamh eadar ròn glas is ròn cumanta agus gu h-àraidh ma bhios iad anns an uisge. 'S e meud nan inbheach, pàtran a' chòta is cumadh a' chinn na prìomh fheartan a tha gan dealachadh bho chèile.
Tha ròin ghlasa nas motha na ròin chumanta. Mar as trice tha an ròn glas fireann mu 2.5–3.3 m (8.2–11 ft) a dh'fhaid agus faodaidh 170–310 kg (370–680 lb) de chuideam a bhith ann an ròin fhireann air fàs.Tha an tè bhoireann nas lugha, tha iad mu 1.6–2.0 m (5.2–6.6 ft) a dh'fhaid le 100–190 kg (220–420 lb) de chuideam. [2] Tha còta an ròin fhireann buailteach air a bhith dorch air fad, fad' s a tha còta nan ròin bhoireann nas dà-dhathaiche le pàtran spotach nas fhaicsinniche air a còta. Tha sròn Ròmanach fhada orra, gu h-àraidh air ròin ghlas fhireann, le cuinnleanan co-shìnte ri chèile is mòran smiogaidean timcheall orra. Tha am beul air cùlaibh gob na sròine reamhar agus tha na sùilean suidhichte air taobh a' chinn.
Briodachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Bidh ròn boireann a' breith aon chuilean air tìr. Tha còta geal air a' chuilean aig àm breith. Air sgath 's gu bheil bainne na màthar gu math saidhbhir ann an geir bidh an cuilean a' tighinn dhen chìch aig aois eadar trì is còig seachdainean. An uair sin tha e neo-eisimeileach gu leòr gus fhalbh a-mach gu muir. A rèir coltais chan eil cùram sam bith bho phàrantan ann an dèidh sin do na cuileanan.
An dèidh dà no trì seachdainean às dèidh breith, bidh an dàir a' tighinn air na ròin ghlasa bhoireann agus bidh iad a' briodachadh a-rithist. Bidh iad a' cruinneachadh as t-fhoghar aig colonaidhean briodachaidh tradaiseanta is a' tilleadh chun an dearbh àite gach bliadhna. Gu àbhaisteach bidh mòran den ròin bhoireann a' tilleadh don cholonaidh far an do rugadh iad. Bidh ròn fireann a' dìon buidhnean ròin bhoireann a bhios a' cleachdadh a' phìos talmhainn sin.
Tha àm briodachaidh a' crochadh air suidheachadh an àite. Tha e nas tràithe ann an iar-dheas Bhreatainn agus nas fadalaiche ann an ceann a tuath na dùthcha. Tòisichidh na ròin air briodachadh anns na h-Eileanan a-staigh agus an uair sin anns na colonaidhean anns na h-Eileanan a-muigh. Tha briodachadh a' tachairt nas fhadalaiche ann an Arcaibh fad 's a tha na colonaidhean taobh an ear Chataibh agus Linne Fhoirthe aig an deireadh.
Bidh an tè bhoireann a' co-aonadh le co-dhiù aon ròn fireann. Bidh sin a' gabhail àite air tìr, ann an uisge eu-domhainn no ann an uisge nas doimhne. Airson a' cho-aonaidh bidh an ròn fireann a' bìdeadh cùl-amhaich an ròin bhoirinn agus ga greimeachadh le a phliutanan toisich, gus bacadh a chur oirre bho theicheadh no bho chus ghluasad.
Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- ↑ Mowat, Farley, Sea Of Slaughter, Atlantic Monthly Press Publishing, First American Edition, 1984.
- ↑ 2.0 2.1 Marine-mammals, a' tarraing air 24.2.2014


text:
- TIOTAL
- Loch Obha is Caisteal Caol a' Chùirn
- EXTERNAL ID
- QZP40_1475_P240
- ÀITE
- Loch Obha
- SGÌRE
- Ceann a Tuath Latharna
- SIORRACHD/PARRAIST
- EARRA-GHÀIDHEAL: Gleann Urchaidh 's Innis
- DEIT
- 1804
- LINN
- 1800an
- CRUTHADAIR
- G Garrard & T B Pouncy
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 31456
- KEYWORDS
- caistealan
Loch Odha
lochan
cinnidhean
togalaichean
Caol a' Chùirn
iasgach
Tha Loch Obha an ear-dheas air an Òban agus, aig fad faisg air 24 mìle, 's e an loch fìor-uisge as fhaide ann an Alba. Tha e ainmeil am measg iasgairean leis na th'ann de bhric. Tha iomadh seann chrannag anns an loch, is 's ann ann a tha tobhtaichean Caibeal Innis-ail is Caistealan Caol a' Chùirn is Fionn-chàrn cuideachd.
Tha Caisteal Caol a' Chùirn air rubha beag ann an Loch Obha. Thog Sir Cailean Caimbeul à Gleann Urchaidh e mu 1450. Chaidh a leudachadh anns an t-17mh linn gus a chleachdadh na ghearasdan. Ann an 1681, thàinig Sir Iain Caimbeul à Gleann Urchaidh gu bhith na 1mh Iarla de Bhràghad Albainn.
Aig àm nan Aramach Seumasaich ann an 1715 is 1745, chleachd an riaghaltas Caisteal Caol a' Chùirn mar ghearastan, agus dh'fheuch an teaghlach ri reic chun an riaghaltais, ach cha deach leotha.
Dh'fhàg an teaghlach Caol a' Chùirn ann an 1740, is chaidh iad gu Caisteal a' Bhealaich. Chaidh Caisteal Caol a' Chùirn a dhroch mhilleadh le dealanaich ann an 1760, is chaidh fhàgail bàn.
Chithear an dealbh seo ann an 'A Sporting Tour of the Northern Parts of England and great part of the Highlands of Scotland', le Còirneal T Thornton


text:
643
Ro ghuidset na náim co faghbad-som bás 'siu bad Belltaine ocus comad ó dhroch-dáinib ocus comad do armaib delóirib ocus comad i g-cuithe shaluch ocus do-rála amlaid-sin uile. I nn-imorach Belltaine imorro do-rála agh allaid arna lot ocus sé ina rith ina chenn-som isin innse i m-búi Raigellach ocus sé ac coimét na h-innse. Mar at-chonnaic chuige ind agh n-allaid ro gab a ghái ocus tuc buille de isin agh ón t-slios co a chéile do. Ro-chuaid in t-ag ar snám uad. Ro-chuaid-sium i nn- ethar i n-degaid ind aighe. Ro-chuaid in t-ag sel fata ón loch co tárla é dochum bachlach ro bhátar oc buain mónadh ocus ro marbsat ind ag ocus ra rannsat eturru. Tánaic in rí dá n-innsaigid ocus do-róine bagar mór orra i r-roinn in aige allaid eturru. Ocus adubairt riu do chur uatha feola ind aige. Iss ed imorro ro chinnset na bachlaig acu marbad ind ríg Raigellaig riasiu do-bertáis dó in fheoil ar éicin ocus iss ed ón ro chomaillset. Ro ghabsat leit do na ruamaib bátar ina lámaib ina chenn co fargsat cen anmain é amail ro ghellsat na náim. Ba de ro chan Muirenn in bhen ro búi aice-sium .i. muime Diarmata:-
- Bái uile orba Briuin ba Rogellach
co dé domnaig luide do aisnig
cách dia comarbus
iar m-breith ind ríg do baislic
- Nochon cechar do mac
céin no m-beo etir laecha
's iss ed laithi sinsiti
bruinne ríg selge saetha


text:
Ceilt-Ìbeiris
'S e Ceilt-Ìbeiris cànan Innd-Eòrpach marbh. Bha e air a bhruidhinn ann am meadhan Iberia, far a bheil An Spàinn an-diugh.
Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha sgrìobhaidhean anns a' Cheilt-Ìbeiris air am faighinn ann am meadhan a' chinn-tìre Iberianaich eadar na h-aibhnichean Duero, Tajo, Júcar, Turia, Martín, agus Ebro. Bha na Ròmanaich a' cur Celtiberia air a' cheàrn seo.
Fuaimneachadh[deasaich | deasaich an tùs]
Tha am fuaimneachadh aig Ceilt-Ìbeiris diofraichte bhon na cànanan Ceilteach mòr-thìreach eile: 's e cànan Q-Ceilteach a bh' innte, ach 's e cànanan P-Cheiltich a bh' anns a' Ghallais, anns an Leapontais, agus anns na cànanan Ceilteach mòr-thìreach eile.
Atharrachaidhean bhon Phroto-Innd-Eòrpach[deasaich | deasaich an tùs]
- PIE *ō > Proto-Cheiltis *ā ann an lidean mì-dheireannach
- PIE *ō > Proto-Cheiltis *ū ann an lidean deireannach
- PIE *ē > Proto-Cheiltis *ī
- PIE *s > Ceilt-Ìbeiris *z eadar fuaimreagan
- PIE *p > Ceilt-Ìbeiris *Ø aig tòiseach faclan no eadar fuaimreagan
- PIE *kw > Ceilt-Ìbeiris ku
- PIE *d > Ceilt-Ìbeiris z aig deireadh faclan, eadar fuaimreagan, no an dèidh sònaraich agus os cionn fuaimreag
- PIE *t > Ceilt-Ìbeiris z aig deireadh faclan
- PIE *dh > Ceilt-Ìbeiris z eadar fuaimreagan
Tùsan[deasaich | deasaich an tùs]
- Jordán Cólera, Carlos. Celtiberian. e-Keltoi: Journal of Interdisciplinary Celtic Studies 6 (2004): 749-850. Eadar-lìon.


text:
- TIOTAL
- An Dotair Gilleasbuig Camshron
- EXTERNAL ID
- QZP40_159_718
- DEIT
- 1874
- LINN
- 1870an
- CRUTHADAIR
- R Paterson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30975
- KEYWORDS
- Camshronaich Loch Iall
Gilleasbuig Camshron
dotairean
Na Seumasaich
Am Prionnsa Teàrlach
Teàrlach Eideard Stiùbhart
cinnidhean
B' e an Dotair Gilleasbuig Camshron Loch Iall (1707-1753) bràthair Dhòmhnaill Chamshroin, Loch Iall 'Socair'. Bha e dìleas dha na Seumasaich agus bha e a' sabaid dhan Phrionnsa Teàrlach aig àm aramach nan Seumasach ann an 1745. Dh' fhàg an Dotair Camshron a dhreuchd agus theich e dhan Fhraing ann an 1746. Bha e na choirneal ann an dà arm, an dà chuid anns an Fhraing agus anns an Spàinn. Chaidh an Dotair Camshron a thoirt dhan chùirt, a lorg ciontach agus a chur gu bàs ann an 1753.
Chaidh an dealbh seo thoirt às 'A History of the Scottish Highlands, Highland Clans and Highland Regiments vol. 1' deasaichte le Iain S. Keltie


text:
- TIOTAL
- Raibeart Friseal a' Treabhadh aig Croit Terriemore
- EXTERNAL ID
- PC_GM4_FARMING_005
- ÀITE
- Loch an Doirb
- SGÌRE
- Crombail
- SIORRACHD/PARRAIST
- MOIREIBH: Crombail, Inbhir Ailein 's Àbhaidh
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach
- AITHNEACHADH MAOINE
- 22955
- KEYWORDS
- àiteachas
tuathanachas
tuathanach
innealan
San dealbh seo o thasglann Taigh-tasgaidh Bhaile nan Granndach chithear cù-chaorach a' coimhead air Mgr Raibeart Friseal 's e ag obair le tractar a' treabhadh air Croit an Doire Mhòir (Terriemore). 'S e an loch san dealbh Loch an Doirb, mu 5km gu tuath air Baile nan Granndach
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu:
Taigh-tasgaidh Baile nan Granndach


text:
SS Great Britain
Chuireadh an SS Great Britain air bochd aig Bristol ann an 1845. B’ ise an dàra tè de na trì luing mhòir a dhealbh an t-innleadair ainmeil Isambard Kingdom Brunel. B’ innte a chiad long-chuain a chaidh air togail le slige iarainn agus a chiad long-chuain a bhi iomanaichte le bidhis, ged ’s a bha làn seoil orra cuideachd.
Tha a slige 274 troighean anns an fhàd 'us bha i uidheamaichte le innealan fiarachd a dhealbh Brunel fhèin. Aig an àm cha ghabhadh e dhèanamh a thogail inneal-stoith le comas a thionndaich luath gu leòr a dh’ioman bidhis-uisge gu dìreach, airson an aobhar sin, dh’iomain na h-innlean fearsaid na bidhis tro bheart de rothan-fhiacalachd le riochd-bheairt 1:3. (1 car a-staigh: 3 car a-mach). Bha i grunnan bliadhna air an triall ri Astràilia agus nuair a bha a latha seachad anns a’ mhalairt siud, chaidh a chleachdadh mar slige gual aig Port Stanley anns na h-Eileanan Mailbheana. Mu dheireadh chaidh i air tìr an siud, far an do laighe i air a’ chladach gu 1976, nuair a chaidh a toirt dhachaidh ri Bristol. Chaidh a ath-uidheamachadh a bhi na long-taisbeanaidh, mar a tha i chun latha an diugh (2008).
Seolaidhean[deasaich | deasaich an tùs]
- Fad: 322 ft (98.15 m)
- Leud: 50 ft 6 in (15.39 m)
- Aird (Druim gu Priomh-Uachdar): 32 ft 6 in (9.91 m)
- Cuideam: 1,930 tunna Breatuinneach (2,161 gearr thunna, 1,961 tunna metreachd)
- Meud-Steallaidh: 3,018 tunna fada (3,380 gearr thunna, 3,066 tunna metreachd)
Inneal[deasaich | deasaich an tùs]
- Cumhachd Claraichte: 1,000 Eich
- Cuideam Iomlan: 340 tons
- Eagar: 4 Siolandairean fiarach, an cruth "V" bun os ceann.
- Siolandairean: 88 (220 cm) tarsuinn x 72 oirlich (180 cm) sguib
- Car per mionaid: (Macs) 20 CPM
- Meud Crom-fhearsaid: Fad: 17 troighean (5.18 m) agus tarsuinnead 28 oirlich (71 cm)
Bidhis-Uisge[deasaich | deasaich an tùs]
- Tarsuinnead: 15'6"
- Cuideam: 77 cwts (3,912 kg)
- Luaths sniomhaidh: 55 CPM
Data eile[deasaich | deasaich an tùs]
- Sgioba
- Caile Chonnaidh: 1,100 tunna of guail
- Caile Uisge: 200 tunna
- Caile Bathair: 1,200 tunna
- Cosgais a thogail: £117,295


text:
- TIOTAL
- Eaglais an Naoimh Anndra, A' Chananaich
- EXTERNAL ID
- GB232_DG_FORTROSE_141
- ÀITE
- A' Chananaich
- SIORRACHD/PARRAIST
- ROS: Ros Mhaircnidh
- DEIT
- 1905
- LINN
- 1900an
- CRUTHADAIR
- Ross & Macbeth
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Lìonradh Thasglann na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 8269
- KEYWORDS
- ailtireachd
planaichean
togalaichean
àite baistidh
dealbhan ailtireil
zoomable
deilbh leudachail
'S e seo na planaichean airson àite baistidh a chur ri Eaglais Easbaigeach an Naoimh Anndra sa Chananaich. 'S ann le clach shreathail Ashlar (blocan mòra cloiche le aghaidhean còmhnard is oirean ceàrnagach) a chaidh an eaglais a thogail ann an 1828. 'S e na h-ailtirean Rosach & MacBeatha a dheilbh an t-àite baistidh ann an 1904 is an seansail (chancel) ann an 1907.
Tha na planaichean a-measg chlàran Cùirt Deadhain Inbhir Nàrann. Thòisich na cùirtean seo anns na meadhan aoisean. 'B e buidheann de mharsantan cumhachdach a' bhaile a bh' ann an comann mar seo (guild). Bha dreuchd coltach ri dreuchd maighstir lagha aig a' cheannard aca, air an robh an Deadhan no Dean. Bha na cùirtean seo a' toirt gu buil riaghailtean mu thogalaichean, rud a tha roinn smachd togail nan ùghdarras ionadail a' dèanamh an-diugh. Dh'fheumadh planaichean airson thogalaichean ùra no airson leasachaidhean air togalaichean, a dhol gu Cùirt an Deadhain airson aonta


text:
Episodes
All »
You are up to date!
-
1 episode1 episode
-
December 13, 2013Nuair a chuir e roimhe fhèin iomradh thar a' Chuain Sgìth eadar Steòrnabhagh is Ulapul o chionn còig bliadhna, bha e a' coimhead coltach gu robh Niall Iain Dòmhnallach air fìor dhùbhlan a thoirt dha fhèin. Cha robh ann an sin ge-tà ach a' chiad bhlas. An ath rud bha a shùil air a' Chuan Siar agus turas na aonar eadar New York agus Steòrnabhagh. Thàinig an t-ainm NY2SY gu furasta ach mar a chithear, cha tàinig mòran eile. Tha am prògram a' leantainn Niall Iain thairis air dà bhliadhna 's e a' siubhal fad Bhreatainn ag ionnsachadh sgilean ùra, a' tional airgid agus a' gabhail comhairle bho fheadhainn a bha thall is a chunnaic. Agus sin uile is e a' feuchainn ri taic a chumail ri carthannas tinneas inntinn, is e taingeil airson an taic a bha e fhèin air fhaighinn. Niall Iain Macdonald got a taste for adventure on his first solo row when he crossed the Minch from Stornoway to Ullapool five years ago. The adventure seemed daring at the time but it was a mere drop in the ocean compared to his next challenge - a solo row across the mighty North Atlantic Ocean from New York to Stornoway. The programme follows Niall Iain through more than two years of physical, mental and financial preparation, travelling the length of Britain, visiting those who have been there and got the tee-shirt, undertaking survival and navigation training while also trying to raise money and awareness of his chosen mental health charity.
December 13, 2013Nuair a chuir e roimhe fhèin iomradh thar a' Chuain Sgìth eadar Steòrnabhagh is Ulapul o chionn còig bliadhna, bha e a' coimhead coltach gu robh Niall Iain Dòmhnallach air fìor dhùbhlan a thoirt dha fhèin. Cha robh ann an sin ge-tà ach a' chiad bhlas. An ath rud bha a shùil air a' Chuan Siar agus turas na aonar eadar New York agus Steòrnabhagh. Thàinig an t-ainm NY2SY gu furasta ach mar a chithear, cha tàinig mòran eile. Tha am prògram a' leantainn Niall Iain thairis air dà bhliadhna 's e a' siubhal fad Bhreatainn ag ionnsachadh sgilean ùra, a' tional airgid agus a' gabhail comhairle bho fheadhainn a bha thall is a chunnaic. Agus sin uile is e a' feuchainn ri taic a chumail ri carthannas tinneas inntinn, is e taingeil airson an taic a bha e fhèin air fhaighinn. Niall Iain Macdonald got a taste for adventure on his first solo row when he crossed the Minch from Stornoway to Ullapool five years ago. The adventure seemed daring at the time but it was a mere drop in the ocean compared to his next challenge - a solo row across the mighty North Atlantic Ocean from New York to Stornoway. The programme follows Niall Iain through more than two years of physical, mental and financial preparation, travelling the length of Britain, visiting those who have been there and got the tee-shirt, undertaking survival and navigation training while also trying to raise money and awareness of his chosen mental health charity.No links available
-
With SideReel you can...
Track your favorite shows
Choose from 21,000 shows
Earn badges for watching


text:
Càrn an t-Sabhail
'S e beinn anns a' Mhonadh Ruadh a tha ann an Càrn an t-Sabhail (Beurla: Cairn Toul ).
Tha i 1,291 meatair (4,236 troigh) a dh'àirde agus mar sin 's i an creathramh beinn as àirde ann an Alba an dèidh Beinn Nibheis, Beinn Mac Duibh agus Am Bràigh Riabhach. Tha Càrn an t-Sabhail suidhichte gu deas air a' bhealach Lairig Ghru. 'S e seo na co-chomharran aice: 57° 3′ 14.94″ Tuath agus 3° 42′ 40.39″ Iar.
Tha mòran slighean eadar-dhealaichte ann airson a' bheinn a shreap.
Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]
- Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NN 962 972


text:
Tha na riaghailtean airson com-pàirt a ghabhail ann an Duais Camanachd Mhaighstirean Dòmhnallach is Muir. Bha an geama deireannach air an cluich aig Baile Dhubhthaich fad na tìde. Gheibheadh sgiobaidhean ann an Rois is Crombaidh is Cataibh com-pàirt a ghabhail anns an fharpais.
Bha draoghan airson an duais air an dèanamh a' cleachdadh riaghailtean a' Chomann Chamanachd le leasachaidhean mun seòrsa sgioba a dh'fhaodadh com-pàirteachadh. Bha an fharpais airson cluicheadairean is sgiobaidhean òga anns an geama brosnachadh, gun tèidheadh iad air adhart a chluich ann an fharpaisean eile mar Cupa a' Chamanachd is Cupa MhacThàimhais.
Tha liosta de oifigearan ann cuideachd, mar an Ceann-suidhe, Iar-ceann-suidhe, buill a' Chomhairle, agus na Co-Rùnairean is an t-Ionmhasair


text:
Craig Levein
‘S e manaidsear ball-coise a th’ ann an Craig Levein aig an àm seo, a rugadh ann an Dùn Phàrlain air 22 Dàmhair, 1964; b’ e cluicheadair Albannach ball-coise proifeiseanta a bh’ ann roimhe. Tha Levein an-dràsta aig stiùir club Prìomh Lìog na h-Alba, Dùn Dèagh Aonaichte. Bha e a’ cluich do Chùl Dùn Beithe agus Heart Meadhan-Lodainn, agus choisinn e 16 capaichean a’ cluich do sgioba nàiseanta na h-Alba.
Bha Levein na oileanach aig Àrd-sgoil Inbhir Chèitinn, far an robh e anns an sgioba ball-coise còmhla ri cluicheadair eadar-nàiseanta Albannach eile ri teachd, Gordon Durie. Bha e na chluicheadair do Dhalgety Bay, Leven Royals agus Inbhir Chèitinn-fo-aois-16 aig toiseach an cùrsa-obrach bhall-coise aige. Leig e bhuaithe ball-coise bliadhna aig aois 15, ge-tà, a` tilleadh thuige nuair a dh’ iarr a bhràthair air a thighinn gu seiseanan-trèanaidh club-òigridh, Lochore Welfare, far an robh e fhèin. Chuir Levein ainm ri cùmhnant aig Lochore agus an dèidh dha deuchainnean fhaighinn aig diofar àrd-chlubaichean, ghabh e ann an sgioba Cùl Dùn Beithe mu dheireadh thall ann an 1981.


text:
Adaptxt
Tha Adaptxt 'na aplacaid airson fònaichean-làimhe a leigeas le daoine teacsadh ro-innseach (no predictive texting) a dhèanamh. Tha e 'ga dhealbhadh le KeyPoint Technologies, companaidh a tha stèidhichte san Rìoghachd Aonaichte.
Chan ann ach a chum fònaichean Windows a bha an aplacaid nuair a chaidh a chur air bhog ann an 2012 ach chuireadh ri làimh e air fònaichean Android cuideachd a-mach à 2011, an dearbh bhliadhna a chaidh aplacaid le còd fosgailte a dhèanamh dheth.
Chaidh comas Gàidhlig, Gaeilge agus Gaelg a chur ris san t-Samhain 2012 ri linn co-obrachadh eadar Adapxt, Michael Bauer agus Kevin Scannell.[1]


text:
- TIOTAL
- Cuimhneachan-cogaidh Ghleann Eilg
- EXTERNAL ID
- HCD00847
- ÀITE
- Gleann Eilg
- SGÌRE
- Loch Abar
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Gleann Eilg
- LINN
- 1920an
- CRUTHADAIR
- Duncan Macpherson
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12536
- KEYWORDS
- Gleann Eilg
cuimhneachan-cogaidh
Chaidh an cuimhneachan seo, a tha deas air baile Ghleann Eilg, air cladach Bàgh Ghleann Eilg, a chur air bhonn leis a' Bhean Uasal Scott, a b' àbhaist a bhith ann an Eilean Riabhach. Chaidh a choisrigeadh air 23 Dàmhair 1920, is chaidh fhosgladh le Sir Harmood Banner, Ball-pàrlamaid na sgìre, is a' Bhean Uasal Banner.
Tha trì ìomhaighean air an snaigheadh ann an umha air a' charragh-cuimhne - aingeal a' riochdachadh Buaidh, saighdear a' riochdachadh Fois agus boireannach a' riochdachadh Daonnachd. Am measg chomharraidhean eile ann tha druma air tilgeil air falbh, crùn agus calman. Chaidh a' chlach a shnaigheadh le Louis Reid Deuchars (1870 - 1917) a bha ag obair aig an ailtire Sir Raibeart Stodart Lorimer (1864 - 1929). Am measg nam 20 ainmean air an liostadh air a' charragh tha an t-ainm den Mhàidsear Valentine Fleming, athair aig Ian Fleming, an t-ùghdar agus am fear a chruthaich James Bond.
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives
Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
Abel Tasman
B’ e Abel Janszoon Tasman (IPA: ˈaːbəl ˈjɑnsoːn ˈtɑsmɑn, Lutjegast, 1603[1] – Batavia, 10 an Dàmhair 1659) taisgealaiche às Na Tìrean Ìsle, a bha ag obair airson Companaidh Aonaichte nan Sear-Innseachan[2] (Duitsis: Vereenigde Oost-Indische Compagnie, neo dìreach an VOC) san 17mh Linn. Tha e ainmeil gus ar làithean airson na bhòidsean a rinn e eadar 1642 agus 1644, le cuideachadh bho Antonie van Diemen. Lorg e Tasmania, Sealainn Nuadh agus Tonga ri linn na bhòidsean sin.[3] Cha do chuir na Tùsanaich fàilte chridheil idir air ach ann an Tonga. Chuireadh òrdan do Thasman talamh mhòr, air an tugadh An Òlainn Nuadh (Duitsis: Nieuw-Holland) ach an canar Astràilia an latha an-diugh, rannsachadh.[4] Bha na h-Òlainndich gu math eòlaichte air oirthir an iar na dùthcha mar-thà, ach bha iad ag iarraidh a bhith a’ faighinn a-mach nan robh Terra Australis na Mhòr-roinn, agus bha feadhainn dhen bheachd gun cumadh an talamh sin an saoghal uile gu lèir ann an co-chothrom. Fiù 's bha iad airson slighe mhara gu ruige An t-Sile a lorg. A bharrachd air sin, bha an VOC an dùil gum fosgladh na bhòidsean am Mòr-roinn ùr sin dhan mhalairt agus gum b’ urrainn dhaibh an talamh a chleachdadh airson prothaid. Thug Tasman ainm do Thasmania. Phòs e dà thuras: ri Claesgie Meyndrix anns a' chiad dol a-mach agus bha nighean aice. Gu dòrainneach, chaochail a bhean agus, ann an 1632 phòs e ri Joanna Tiercx.[5]


text:
- TIOTAL
- A' Glanadh le Lux, Abhainn Roisgil, Heàrrlois, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- HCD_CARD_119
- ÀITE
- Roisgil
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Diùirinis
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
- AITHNEACHADH MAOINE
- 12927
- KEYWORDS
- nigheadaireachd
beatha dhachaigheil
Cha b' e Latha an Nigheadaireachd riamh an latha a b' fhasa! Thogadh an dealbh seo aig Abhainn Roisgil, faisg air Heàrrlois air taobh siar an Eilein Sgitheanaich. Bhiodh an dithis bhoireannach neo-aithnichte ann tràth a' cur thuige an teine airson am bùrn a ghoil. Ri taobh an teine cheòthaich, tha cruach mhònach, an connadh bu mhotha a bh' aca. 'S e latha fada a bhiodh ann; a' goil phanaichean mòra de bhùrn, a' glanadh, a' sgoladh agus mu dheireadh a' fàsgadh na nigheadaireachd gus a h-uile boinneag bùirn a thigeadh àiste a thoirt àiste mus deigheadh a fàgail a-muigh sa ghrèin airson tiormachadh.
Tha e coltach gu bheil na boireannaich a' fàsgadh brat mòr no pìos mòr aodaich eile, agus ' iongantach mura h-e seo an latha a bhite a' dèanamh an anairt is nam plangaidean. Air an cùlaibh tha bucais fhiodha anns am bithte, 's dòcha, a' cumail anart an taighe. No dh' fhaodadh gur ann a' glanadh chlòithtean mòra air an dèanamh rè mìosan a' gheamhraidh a bha iad. Tha an dithis aca le pionar no aparan orra air uachdar an aodaich. B' e seo èideadh làitheil nam ban. Air an dèanamh às cotan dorcha air a chlò-bhualadh, bhite gan cleachdach mar chòmhdach a chuireadh air muin aodach eile, airson an t-aodach seo a chumail glan.
Tha an sgrìobhadh air a' chairt-phuist ag ràdh gur ann le Lux a tha iad a' glanadh, ach thathar a' meas nach ann. Bhathas a' sanasachadh Lux tràth san 20mh linn mar shiabann nigheadarachd, ann am bleideagan seach cnap a bhite a' faighinn roimhe. Bha na sanasan ga reic mar shiabann airson 'delicates, agus nigheadarachd sìoda is sròl gun eagal gun deigheadh an dath mar a thachradh le siabann garbh lye an àma sin. Airson nigheadarachd mar seo a dhèanamh a-muigh, cha shaoileadh tu gum biodh stuth cho spaideil ri Lux aca
S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives


text:
- TIOTAL
- Inverness Academical - iris shònraicte mu Chuimhneachan a' Chogaidh, Dùbhlachd 1921 - td 28a
- EXTERNAL ID
- PC_VF_INVERNESSACEDMICAL_036
- ÀITE
- Inbhir Nis
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
- DEIT
- 1921
- LINN
- 1920an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- V Fraser
- AITHNEACHADH MAOINE
- 30178
- KEYWORDS
- an cogadh mòr
feachdan armaichte
clàr
leòintich, a' chiad chogadh
Taobh-duilleig 28a den Inverness Academical - Iris shònraichte mu Chuimhneachan a' Chogaidh. Chaidh fhoillseachadh anns an Dùbhlachd 1921.
Chithear dealbh de thaobh an iar Ostail Acadamaidh Rìoghail Inbhir Nis air an duilleig seo.
Chaidh an leabhran seo fhoillseachadh gu sònraichte gus foillseachadh Clàr Cuimhneachaidh Cogaidh aig Acadamaidh Rìoghail Inbhir Nis a chomharrachadh. Tha liosta de na seann sgoilearan aig Acadamaidh Rìoghail Inbhir Nis a bha sna feachdan armaichte, a' gabhail a-staigh an fheadhainn a chaidh a mharbhadh anns a' Chogadh Mhòr 1914-1919.
B' e cogadh cruinneil a bh' anns a' Chogadh Mhòr (no 'a' Chiad Chogadh' no 'an Cogadh gus Crìoch a chur air Cogaidhean') a ghabh àite eadar 1914 agus 1919. Ghabh a' chuid as motha den chogadh àite san Roinn Eòrpa. Chaidh còrr is 40 millean duine a leòn no a mharbhadh, a' gabhail a-steach 20 millean duine a fhuair bàs eadar sìobhaltaich agus saighdearan. Ghabh còrr is 60 millean saighdear Eòrpach pàirt sa chogadh eadar 1914 agus 1918


text:
- TIOTAL
- An uaigh aig Fionnghal NicDhòmhnaill, Cille Mhoire, An t-Eilean Sgitheanach
- EXTERNAL ID
- QZP40_CARD_2615
- ÀITE
- Cille Mhoire
- SGÌRE
- An t-Eilean Sgitheanach
- SIORRACHD/PARRAIST
- INBHIR NIS: Diùirinis
- LINN
- 1940an
- NEACH-FIOSRACHAIDH
- Leabharlainn na Gàidhealtachd
- AITHNEACHADH MAOINE
- 34519
- KEYWORDS
- Fionnghal NicDhòmhnaill
Cille Mhoire
Am Prionnsa Teàrlach Stiùbhart
crois Cheilteach
Teàrlach MacArtair
pìobaire
Teàrlach Eideard Stiùbhart
Tha a' chrois mhòr Cheilteach seo, cuimhneachan do dh'Fhionnghal NicDhòmhnaill, fìorfhollaiseach ann an cladh Chille Mhoire ann an ceann a tuath Thròndairnis, anns an Eilean Sgitheanach. Tha Fionnghal NicDhòmhnaill ainmeil airson na rinn i gus am Prionnsa Teàrlach Stiùbhart a chuideachadh ann a bhith tighinn gu sàbhailte o Uibhist dhan Eilean Sgitheanach san Ògmhios 1746.
Cuideachd air an tiodhlacadh anns a' chladh seo tha feadhainn de Chlann 'ic Artair, na pìobairean ainmeil aig cinn-chinnidhean Chlann Dòmhnaill an Dùn Tuilm. 'S e Teàrlach MacArtair fear dhiubh. Air an leac a th' air an uaigh aige, tha an sgrìobhadh, nach deach a chrìochnachadh, ag ràdh, 'Here lie the remains of Charles MacKarter whose fame as an honest man and remarkable piper will survive this generation for his manners were easy and regular as his music and the melody off his fingers, will...' Tha e air a ràdh gur e a mhac a bha ga ghràbhaladh ach gun deach a bhàthadh air turas o Uibhist dhan Eilean Sgitheanach


text:
Kl.
Gaill Luimnigh d'innradh Connacht {MS folio 198rb (298b)} go Magh Luirg fo thuaidh et go Badghna sair.
Gothbrith ri Gall ó galor rodocraidh do héc.
Kl.
Cinaoth mac Coirbre rí h. cCinnsilaigh do marbadh do Gallaibh Lochu Garman.
Kl.
Duo heredes Patricii .i. Ioseph scriba & episcopus et Maol Patraic mac Maoiltuile episcopus quieuerunt.
Cluain muc Nois d'argain ó Ath Cliath.
Ceallachan Caisil & fir Mumhan da slad aridisi.
p.174
Gaill Locha Eirne do tect for Loch Ribh.
Losccadh Atha Cliath o Donnchadh mac Flainn ó righ Temrach.
Kl.
Gaill Locha Ribh do dul d'Ath Cliath.
Bruattur mac Duibgille ri h. Cinnsiolaigh moritur.
Cleircen mac Tigernain rí Breifne moritur.
Kl.
Fergal mac Domnaill ri an Tuaisgeirt moritur.
Maol Patraic episcopus Lugmaigh quieuit.
Concupur p [canc.] Maoilchen ri h. fFoilge et a dha mac do marbadh la Lorcán mac Faolain.
Ceall Cuilinn d'argain la h-Amhlaibh mac Cothfrith et dech ced do braid do breth eiste.